cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
قرآن ڪريم ڦيرڦار کان محفوظ
1_ امام علي عليه السلام جو لکيل قرآن پاڪ ڪو اجنبي قرآن نه هيو بلڪه اهوئي ساڳيو قرآن هيو. قرآن صرف امام علي عليه السلام نه پر سڀني صحابن ءِ صحابياڻين به لکيا هئا جيئڻ مٿي ذڪر ٿيو ته بي بي عائشه ، حفصه ءِ بي بي ام سلمه سلام الله عليها جا پنهنجا پنهنجا مصحف هئا.
2_ امام علي عليه السلام جيڪو قرآن لکيو هيو ان ۾ ترتيب، نزول واري هئي، ان ۾ شان نزول بيان ٿيل هئو، ان ۾ نبي پاڪ صلي الله عليه وآله وسلم جي اقوال مطابق تفسير به بيان ٿيل هئي، ان ۾ ناسخ ءِ منسوخ آيتون بيان ٿيل هيون ءِ ان ۾ ٻيو به تمام گهڻو علم هيو.(18)
قرآن ڪريم جي ڦيرڦار ۾ آيل حديثون يا ته ضعيف آهن يا وري قابل تاويل آهن.
اسان شيعن وٽ قرآن کان علاوه ٻيو ڪو به ڪتاب مڪمل طريقي سان صحيح نه آهي جو اسان هر روايت کي قبول ڪريون، جڏهن ته اسان جي سني ڀائرن وٽ اهڙا به ڪتاب آهن جن جون سڀ جو سڀ روايتون صحيح آهن ءِ انهن ڪتابن ۾ به تحريف جوروايتون موجود آهن.
حوالا
(1)سنن الترمذي حديث نمبر 3788، مسلم، مسند احمد بن حنبل، المستدرڪ على الصحيحين، الطبقات الڪبرى، مسند ابويعلى، مجمع الزوائد، منهاج السنه، ڪنزالعمال، المعجم الصغير ءِ ٻين ڪترن ئي ڪتابن ۾ پڻ موجود آهي.
(2) وسائل الشيعة جلد 18 صفحو 7
(3) مهر تابان صفحو 206_ 207
(5) الكافي جلد 1 :صفحو 178
(6) تنقيح المقال جلد 2 :صفحو 323
(7) الكافي جلد 1 :صفحو 178
(8) تنقيح المقال جلد 3 :صفحو 247
(9) الكافي جلد 2 :صفحو 462
(10) تنقيح المقال جلد 2 :صفحو 4
853ع
ڊسمبر
زمرو:853ء زمرو:نائين صدي زمرو:سال
قرآن ڪريم ڦيرڦار کان محفوظ
حوالا
(12) البيان :صفحو 218
(13) الكافي جلد 2 :صفحو 459
(14) مرآة العقول جلد 12 :صفحو 517
(15) صحيح مسلم، كتاب المساجد، باب الدليل لمن قال: الصلاة الوسطى هي صلاة العصر جلد 1 / صفحو 437 ـ 438؛ سنن أبي داود، كتاب الصّلاة، باب وقت صلاة العصر جلد 1 / صفحو 112؛ سنن الترمذي، كتاب التفسير، تفسير سورة البقرة 11 / 105؛ سنن النِّسائي، كتاب الصّلاة، باب المحافظة على صلاة العصر 1 / 82 ـ 83؛ موطأ مالك، كتاب الصلاة، باب صلاة الوسطى 1 / 157 ـ 158؛ تفسير الدرّ المنثور 1 / 302 و 303. في فتح الباري 9 / 265؛ مسند أحمد 6 / 73 و 878
(16) الدّر المنثور جلد 1 / صفحو 302؛ في موطأ مالك، كتاب الصّلاة، باب الصلاة الوسطى 1 / 158 عن عمرو بن رافع. وفي لفظه بعد صلاة الوسطى: (وَقُومُوا للّه قَانِتِينَ). عبدالرزّاق في المصنف، كتاب الطّهارة، باب صلاة الوسطى الحديث رقم 2202 تفسير الطبري 2 / 343؛ المصاحف لابن أبي داود ص 85 ـ‍ 86.
(18) الاتقان، النوع العشرون في حفاظه ورواته، 1جلد /صفحو 74 الاستيعاب جلد1 / صفحو 334 التمهيد جلد 8 صفحو 300
انڌو ھينئر
فائل:Cerberus rynchops.jpg
انڌو هينئر (اينهائڊرس پاڪستانيڪا)  پاڻيواتوڙي نانگن  يا پاڻي وارن نانگن جي جنس مان ھڪ جنس آهي جيڪا پاڪستان ۾ ملي ٿي. هنن بلائن جي خاص سڃاڻپ اها آهي ته انهن جون ناسون سامهون ۽ مٿي هونديون آهن، نڪ جو ڇلر پوين ڇلرن کان وڏو ٿئي ٿو، ۽ پڇ ڇيڙي وٽ چپٿرو هوندو آهي. هي پاڻيءَ ۾ رهندڙ نانگن مان آهي، جنهن جي هڪ جنس سنڌ ۾ رهي ٿي. ان ڪٽنب ۾ جنس Enhydris جون نمايان خاصيتون ناسن جي چوڌاري والوَ آهن جيڪي پاڻيءَ کي ناسن ۾ گهڙڻ کان روڪين ٿا. Enhydris Pakistanica (انڌو هينئر) ڊيگهه ۾ 0.5 کان 0.6 ميٽر هوندو آهي، ان جو پڇ 70 کان 100 ملي ميٽر ٿئي ٿو. هندستان ۾ هن جنس جو نانگ Smooth water Snake / Enhydris enhydris/ آهي، جنهن جي وڌ ۾ وڌ ڊيگهه (نـر) 0.90 ۽ (مادي) 0.96 رڪارڊ ڪئي وئي آهي. هي نانگ مضبوط جسم وارو آهي پر ان جي کَل ڍري ٿئي ٿي. مٿي ۽ ڳچيءَ ۾ فرق نٿو ڏسجي. مٿو ننڍو هوندو اٿس. ڇلر لسا، نرم ۽ چمڪيلا ٿين ٿا. اک جي پُتلي عمودي اٿس. جسم تي ڇلرن جون 27 کان 30 قطارون ٿينس ٿيون. هيءَ بلا ڏينهن جو سرگرم هوندي آهي. مڇيون ۽ ڏيڏر کائي ٿي. پاڻيءَ مان ٻاهر نه نڪرندي آهي. سياري ۾ ڍنڍن جي ڪناري ڏرڙن ۽ سوراخن ۾ رهندي آهي. زمين تي بيچين رهندي آهي. عام طور آبي ٻوٽن ۾ لڪي پئي هوندي آهي. ٻين بلائن وانگر زبان گهڙي گهڙي ٻاهر نه ڪڍندي آهي. پڪڙجڻ تي چڪ نه هڻندي آهي. گرم مند ۾ پاڻيءَ جي سوڪهڙي تي مارجي ويندي آهي. سنڌ ۾، خاص ڪري لاڙ ۾ درياهن سان لاڳيتين ڍنڍن، ڍورن ۽ تلائن ۾ ملي ٿي.
حوالا
زمرو:ريڙھيون پائيندڙ جانور
1442ع
ڊسمبر
زمرو:1442ء زمرو:سال
اداره آواز ادب حيدرآباد
''اداره آواز ادب حيدرآباد، آڪٽوبر 1957ع ۾ رسول بخش ”خمار“ قائم ڪيو. هن اداري سنڌي ادب کي سُٺا معياري ۽ سستا ڪتاب ڏنا، جن ۾:’حُسنا‘، ’سورج شاخون ڪڍيون‘، ’درياهه جي ڪپ تي‘، ’اداسيءَ جون آهون‘، ’نوران‘، ’پريت پراڻي ريت نرالي‘، ’سوري آ سينگار‘، ’ڪلب ۽ گهر‘ جهڙا ناول ۽ هڪ ناوليٽ ’روشنيءَ جي تلاش‘ شامل آهن. اُن کانسواءِ ’عبرت ڪده‘ ڀاڱو پهريون ۽ ٻيون، ’انصاف ڪٿي آهي؟‘، ’سپون‘، ’نازبوءِ‘، ’چنڊ جا تمنائي‘، افسانن جا مجموعا به شايع ڪيا. ان کانسواءِ نفسيات ۽ تاريخ جي موضوع تي پڻ ڪيترائي ڪتاب شايع ڪيا. جن ۾ بابر، سلطان محمود غزنوي ۽ رابعه بصريءَ، سوانحي ڪتاب شامل آهن. ريڊيو ڊرامن تي مبني ’پاڇا ۽ پڙلاءُ‘ ٻاراڻي ادب تي ’چانڊوڪي‘، ’باکون‘، ’رات جي راڻي‘، ’ڦلواڙي‘ جهڙا نادر ۽ ناياب ڪتاب به هن ئي اداري شايع ڪيا. اداره آواز ادب طرفان شايع ٿيل ڪتابن جي مقبوليت سبب اهي ڪتاب ٻيو ۽ ٽيون ڀيرو اشاعت هيٺ آيا، هن اداري طرفان حيدرآباد ۾هڪڙو بُڪ اسٽال پڻ قائم ڪيو ويو هو، جنهن تي هند ۽ سنڌ جا بهترين ڪتاب رکيا ويندا هئا.''
حوالا
زمرو:پاڪستان ۾ 1957ع جا قيام
854ع
ڊسمبر
زمرو:854ء زمرو:نائين صدي زمرو:سال
اڪبر ساگر
سندس اصل نالو علي اڪبر جوکيو آهي، شڪارپور جو ناميارو شاعر آهي. هو 1- -آڪٽوبر- 1956ع تي ڳوٺ چوڏهيو سڌايو، شڪارپور ۾ پيدا ٿيو. بي. اي ايگريڪلچر انجنيئرنگ ۽ ايم اي (ايڪانامڪس) ۾ ڪئي آهي. هن وقت ايگريڪلچرل ڊولپمينٽ -بئنڪ- آف -پاڪستان- ۾ اسسٽنٽ ڊائريڪٽر آهي. سندس شاعريءَ جا 3 مجموعا شايع ٿي چڪا آهن. -جن- ۾ ”سوچ-لوچ“ (1983)، ”مون ۾ آهين تون“ (1991)، ”من اندر جا لوچ“ (2002) شامل آهن. هو هن وقت ڪراچي ۾ رهي ٿو.
1691ع
ڊسمبر
زمرو:سال
599ع
ڊسمبر
زمرو:599ء زمرو:ڇهين صدي زمرو:سال
گاچنا محل
عظيم گاچنا محل روس جي لينن گراڊ اوبلاسٽ جي شھر سينٽ پيٽرز برگ جي لڳ گاچنا م واقع ھڪ محل آھي.1766 کان 1781 ڪائونٽ گريگوري گريگوريوچ آرلوف طرفان اينٽونيو رينالڊي نالي ماھر تعميرات  ٺاھيو. ھي محل شاھي خاندان جي پسنديده رھائش ھيو. فيبروري 1917 جي انقلاب کان پوءِ ان کي ميوزيم ۾ ۽ پبلڪ پارڪ ۾ تبديل ڪيو ويو. 1990 ۾ ان کي يونيسڪو طرفان عالمي ورثو قرار ڏنو ويو.
thumb|left|250px|ڪائونٽ گريگوري گريگوريوچ آرلوف جو ڊريسنگ روم
پدم شري
فن ، تعليم، ادب ، سائنس ،راند روند ، عام خدمتون وغيره ۾ بهترين ڪارڪردگي ڏيکارڻ وارن ڀارتي شهرين کي ڀارتي حڪومت جي طرف کان عطا ڪرڻ وارو اعزاز آهي پدم شري۔ هي ڀارت رتن ، پدم وڀوشن ، پدم ڀوشن کان بعد ڏنو ويندڙ سڀ کان امتيازي اعزاز آهي۔ 2012ء تائين هي اعزاز 2497 فرندن کي عطا ڪيو ويو آهي۔
زمرو:ڀارتي سرڪاري اعزاز زمرو:اعزاز زمرو:ڀارتي اعزاز
اڪبر خميسو خان
thumb|اڪبر خميسو خان اڪبر خميسو خان (انگريزي:Akbar Khamiso Khan) سنڌ، پاڪستان ۾ جنم وٺندڙ مشهور الغوزو نواز آهي.
زندگي جو احوال
اڪبر خميسو خان 10 آگسٽ 1967ع تي سنڌ جي حيدرآباد ضلعو جي شهر حيدرآباد آباد ۾ مشهور الغوزي نواز مرحوم خميسي خان جي گهر ۾ پيدا ٿيو. اڪبر خميسو خان هن وقت سنڌ جو نامور الغوزي نواز مڃيو وڃي ٿو، جنهن کي تازو هن سال صدارتي اوارڊ به مليو آهي، پاڻ ضلعي -بدين- جي ڳوٺ راجا موريءَ جو رهاڪو آهي. -جتي- الغوزي کي سندس خاندان ۾ سڀ کان پهرين سندس والد ۽ چاچي وڄائي سنڌ ۾ وڏو نالو ڪڍيو. اڪبر خميسي خان کي ريڊيي حيدرآباد تي محترم نصير مرزا آڊيشن وٺي متعارف ڪرايو ۽ هن جلد ئي سنڌ، -پاڪستان- ۽ دنيا ۾ فن جو مظاهرو ڪري شهرت ماڻي، الغوزي جي فن کيس دنيا جي ڪيترن ئي ملڪن جو سير به ڪرايو. سندس والد خميسو خان تمغهءِ حسن ڪارڪردگي ۽ ستاره امتياز جهڙا اوارڊ حاصل ڪيا هئا، سندس خواهش هئي ته سندس پٽ اڪبر پڻ پڙهڻ سان گڏ الغوزي جو فن به سکي. 8 مارچ 1983ع تي -استاد- خميسو خان پنهنجي هن لائق فرزند کي تربيت ڏيندي دل بيهي وڃڻ سبب وفات ڪري ويو. اڪبر جي والد جي اها خواهش 1996ع ۾ -ان- وقت پوري ٿي، جڏهن پاڻ ريڊيو آڊيشن ڏيئي ڪامياب ٿيو، هن الغوزي وڄائڻ ۾ نت نوان تجربا ڪيا آهن ۽ سنڌي لوڪ ڌنن سان گڏوگڏ مختلف ملڪن جي لوڪ ڌن کانسواءِ ڪلاسيڪي راڳ راڳڻيون به وڄائي سگهندو آهي ۽ هن ڪيترن اهڙن سرن تي تجربي طور -الغوزو- وڄايو، -جن- تي کانئس اڳ ڪنهن به طبع آزمائي نه ڪئي هئي. سنڌي ڪلواڙي ۽ دادري تي سمورا الغوزي نواز ڌنون وڄائيندا آهن، پر هن روپڪ تال، چنچل تال، جهپ تال ۽ سُول فاخته (پنج ماترائون) تي لوڪ ڌنون وڄائڻ جا تجربا ڪيا آهن ۽ -ان- کانسواءِ الغوزي تي چيني، جرمن ۽ ٻين ملڪن جون لوڪ ڌنون وڄايون آهن، هن تازو ورلڊ صوفي فيسٽيول لاهور جي اوپن ٿيٽر ۾ فن جو مظاهرو ڪيو، ساڻس گڏ بنبُو فليوٽ ماسٽر اڪمل قادري، شهنائي نواز -استاد- علي نواز خان ۽ سِتار نواز شاهد حسين حيدرآباديءَ سنگت ڪئي، اتي هن الغوزي تي راڳ پِيلو وڄائي ماڻهن کي جهومائي ڇڏيو، تازو هن صدارتي اوارڊ پڻ حاصل ڪيو آهي ۽ اميد ڪري سگهجي ٿي ته پنهنجي والد جيان سنڌ ۽ -پاڪستان- جو نالو وڌيڪ روشن ڪندو.
حوالا
زمرو:1967ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:وصول ڪندڙ تمغو حسن ڪارڪردگي
لابي
300px|thumb|left|ايلب درياهه 300px|thumb|left|ايلب درياهه
لابي يا ايلب (چيڪي ٻولي ۾:Labe) جمهوريہ چيڪ ۽جرمني جو هڪ اهم درياهه جيڪو سلسلو ڪرڪونشي مان نڪري ڪري جرمني جي ميدانن ۾ وهندو اتر سمنڊ ۾ وڃي ڪري ٿو۔ هن جي ڊيگهه 725 ميل آهي جنهن مان 525 ميلن تائين جهاز راني ٿي سگهي ٿي. ورسائي معاهدي جي ڪري هي هڪ بين الاقوامي آبي شاهراهه آهي۔
زمرو:يورپ جا بين الاقوامي درياهه زمرو:چيڪ جا درياهه زمرو:جرمني جا درياهه زمرو:درياهه زمرو:جمهوريہ چيڪ زمرو:ڪرڪونشي صلاح
صبغت الله انڍڙ
ڊاڪٽر صبغت -الله- -انڍڙ- تعلقي پني عاقل ڳوٺ ابراهيم -انڍڙ- ۾ پهرين فيبروري 1952ع تي ڄائو. ڊاڪٽر صبغت -الله- انٽر کان ايل. ايل. بي تائين خانگي طور امتحان ڏنا. -ان- کان سواءِ اسلامڪ ڪلچر ۾ ايم. اي به ڪئي آهي. هن 1994ع ۾ علامه غلام مصطفيٰ قاسميءَ جي نگرانيءَ ۾ سنڌ يونيورسٽيءَ مان پي. ايڇ. ڊي ڪئي. سندس پي. ايڇ. ڊي مقالي جو عنوان ’شيخ حماد -الله-‘ ڪامل روحاني ۽ مذهبي رهنما‘ هو. ڊاڪٽر صبغت -الله- 1979ع ۾ ايئرفورس ۾ شامل ٿيو ۽ 1995ع ۾ وارنٽ آفيسر طور رٽائر ٿيو. سندس مضمون ۽ مقالا سنڌ جي ڪيترن ئي رسالن ۾ ڇپبا رهيا آهن. هي ماهوار رسالي ’سائنسي ڄاڻ‘ جو -ايڊيٽر- به رهيو. النور ايڊيوڪيشن فائونڊيشن جو چيئرمئن ۽ سکر هسٽاريڪل سوسائٽي جو باني ميمبر پڻ آهي، سندس هڪ ڪتاب ’ڏٺي ڏينهن ٿيا‘ڇپيل آهي.
صوفي رکيل شاه
سيد رکيل شاه قادري جي سوانح حيات
عرب ۾ خلافت جي دور کان پوءِ جيڪي حالتون پيدا ٿيون انهيءَ جي نتيجي ۾ عرب ۾ ڪافي سيد قبيلا مختلف طرفن ڏانهن نڪري ويا .انهن سادات قبيلن مان مڪران جي رستي برصغير جي مختلف علائقن ۾ اچي آباد ٿيا  سيد رکيل شاهه جا بزرگ به انهيءَ نقل مڪاني واري دور ۾ مڪي شريف مان اچي بلوچستان ۾ اچي آباد ٿيا.
جنم:سائين جن جي ولادت 17ربيع الاول 1262 سن هه ۾ سيد نور محمد شاه جي گهر ۾ ظهور فرمايائون پاڻ ڄمندي ئي ڄام هئا انهيءَ حقيقت جا آثار فتح پور جي شهرن ڏٺا.
تعليم:سائين جن جيئن ئي اٺن سالن جا ٿيا والد صاهب کيس ڳوٺ جي مولوي وٽ قرآن پاڪ پڙهڻ لاءِ موڪليو سائين جن نور قرآني سان روشن ٿي باقي تعليمات کي خير باد چيو، ڇو ته عشقِ الاهي جو ثمر سامان اڳيئي سليل هئو دينوي علم جي کين ڪا ضرورت ڪان هئي.
دنيوي ڪاروبار ۽ لنو لپاٽ:جڏهن پاڻ 14 سالن جا ٿيا ته دنيا جي ڪاروبار ۾ مصروف ٿي ويا کين جرڳي جي رڪنت به ملي ان ڪري امير امرا سان نشست و برخواست به رهي سائين جن وٽ هڪ ڀلي گهوڙي هوندي هئي اها گهوڙي کين سواري ۾ ڪم ايندي هئي.
شوق شڪار:هڪ دفعي سائين جن شهر کان اچي رهيا هئا ته اوچتو سندن نظر بهگڙ ناهر تي پئجي وئي سائين جن وٽ هٿيار موجوده هئا پر ذوق اهو ٿين ته هن کي ڊوڙائي مارجي گهوڙي ان جي پيان ڊوِڙايائون نيٺ ان کي ٿڪائي ماريائون شوق پورو ڪيائون.
ميان عبد النبي وٽ حاضري:سائين جن جي شڪار جي خبر سندن ڀاءُ ميان عبد النبي وٽ پهتي معمول مطابق جيئن سائين جن ڪچهري ۾ حاضر ۾ ٿيا ته سندن ڀاءُ فرمايو ته ان بهگڙ ڪهڙو ڏوهه ڪيو هئو اوهانجو جو ان کي لتاڙي ماري آيا آهيو .پهرين پنهنجي اندر واري فاسق بهگڙ کي ته ماريو هن جانور ڪهڙو ڏوهه ڪيو اوهانجو.
عشق الاهي جو رنگ:جڏهن رکيل شاهه پنهنجي ڀاءُ کان اهڙا درد انگيز نصيحت آموز قول ٻڌا ته سندن دل ۾ خوف الاهي ويهجي ويو سڄي جسم ۾ گويا بجلي جي رو گهمي وئي ان ڏيهن کان دنيا جي ڌنڌن کي ڇڏي  حق جي تلاش ۾ نڪتا. پنهنجي ڀاءُ جي خدمت ۾ لڳي ويا اچتو سندن ڀاءُ بيمار ٿي پيو ۽ سائين رکيل شاهه پنهنجي ڀاءُ عبد النبي جي تمام گهڻي خدمت ڪئي.
تلقين جي مڪان لاءِ واضع حڪم:ميان عبد النبي سائين رکيل شاهه مان تمام گهڻو متاثر ٿيا ۽ سائين رکيل شاهه کي فرمايائون اسان کي تلقين ڪرڻ جو حڪم ڪونهي پنهنجي امانت حاصل ڪرڻ لاءِ شاه عنايت شهيد جي جهوڪ ڏي وڃ پنهنجي امانت حاصل ڪر جيڪو تنهنجي زندگي جو مقصود آهي اهي لفظ چئي پنهنجو فرض پورو ڪري ۽ پاڻ هن دنيا مان برقعو مٽائي ويا. سائين جن کي تمام گهڻو صدمو رسيو ٽن ڏيهن جي رسم پوري ڪري ڀاءُ جي مليل حڪم موجب سفر جي تياري ڪرڻ لڳا.
سفرِ عشق:سائين جن کي تڏهن پيسي جي تمام گهڻي تنگي هئي پر حصرت عشق آرام ڪرڻ نه ڏنو نيٺ پنهجن ٻچن کي پنهنجي سوٽ ميان حليم شاهه وٽ ڇڏڻ جو مڪمل فيصلو ڪيو. پنهنجيا ٻچا پنهنجي سوٽ وٽ امانت ڪري ڇڏيا ۽ پاڻ سفر تي راهي ٿيا. جڏهن وڃي رهيا هئا بيبي سائڻ کان موڪلائي رهايا هئا ته ان وقت بيبي کي ڪجهه ماني پچائڻ لاءِ چيو بيبي اهي لفظ ٻڌندي ئي اکين ۾ لڙڪ لڙي آيا ۽ عرض ڪيو فتح پور کان وٺي ستن جي داڻن کان سواءِ ڪجه ڪونهي ٻارن کي سڄي واٽ انهن ستن جي داڻن جي سهاري وٺي آئي آهيان اهو ٻڌي سائين جن غم جي درياءُ ۾ ٻڏي ويا ۽ سفر تي نڪري پيا.
تڪليفن جي ابتدا:سائين رکيل شاهه جڏهن جهان الله شاهه جي درگاه پهچي ان وقت جي سجادهگ نشين ميان علي اڪبر وٽ پهتا ته انهن سائين جن ڏي ڪو به ڌيان نه ڏنو نه وري ڪو حال احوال ورتو .ان ڪري واقفيت ڪونه ٿي سگهي، ڪچهري ختم ٿيڻ کان پوءِ خليفي سائين کان حقيقت پڇي سائين جن فرمايو ته منجنجو ڀاءُ هن گادي کان تلقين ورتل هئو وڏو ڪامل درويش هئو انهن جي وفات کان پوءِ جاءِ خالي ٿي پئي آهي جهوڪ شريف جو طالب ٿيڻ لاءِ وڃان پيو. خليفي اهو ٻڌي کلي ڏنو چئائين شيهنڻي جي کير پيئڻ لاءِ ان جا ٻچا گهرجن توهان وڃي پني کائو سائين جن کي ڏک ٿيو ۽ نااميد ٿي اتان اٿيا ۽ وار مبارڪ جي ڪرڻ ويا ان کان پوءِ سيوهڻ قلند شهباز جي زيارت تي ويا  اتان پوءِ ڏک ڏاکڻا ڪٽيندا واپس جهوڪ شريف پهتا.
بعيتسائين جن هڪ کٻڙ جي هيٺيان ويٺا هئا هڪ پير مرده سائين جن کان حال احوال ورتو ۽ سائين نوراني کي سائين جن جي ذات ۽ مقصد کان آگاهه ڪيو پوءِ سائين جن جي ڪچهري ۾ ايندا رهيا پر سائين جن ٻن ڏيهن تائين ڪو توجه ڪونه ڏنو آخر ٽئين ڏيهن سائين جن کي سڏائي پاڻ اٿي بيٺا ڀاڪر پائي مليا ۽ محفل ۾ ٻڌائڻ ۾ لڳا ته اسان سوا ڪسيري وارا بزرگ سوا ڪسيرو ورهائيندا آهيو ۽ هي ان جو اولاد آهي پوءِ سڄي رات ڪچهري ڪئي.
وطن واپسي:سائين عبدالستار رکيل شاهه کي 12 دفعه سورة مزمل هڪ ممبر تي ويهي پڙهڻ لاءِ چيو چند ڏينهن کان پوءِ سائين جن کي اجازت ڏني ته هاڻي توهان وطن واپس وڃي سگهو ٿا سائين جن پنهنجي وطن پنهنجي ڀاءَ وٽ نوشهرو پهتا ۽ پٽ جي شادي لاءِ تيار ٿيا پر پٽ اچانڪ بيمار ٿي پيو مهندي لڳل ئي ته هن فاني دنيا مان برقعو مٽائي ويا سائين جن ان کي سوا ڪسيري وارن بزرگن جي ڀر ۾ جاءِ ڏني
مرشد جي اڪير ۽ جهوڪ جو سانباهو:سائين رکيل ساهه پنهنجي فرزند جي وفات کان پوءِ  چار پنج مهينا فتح پور ۾ رهيا  مرشد جي اڪير کان مجبور ٿي  واپس جهو شريف موٽي آيا سندن مرشد واپس فتح پور وڃي سلسله رشد و هدايت جاري رکڻ جو ڪم ڏنو سائين جن ٻه ٽي ڏينهن جهوڪ ۾ رهي واپس موٽي آيا پاڻ دنيا سان لاڳاپا ترڪ ڪري مجذوبي جي حالت ۾ ڏيهن گهارڻ لڳا.
مراقبي ۾ الاهي اسرار پسڻ:هڪ ڏينهن ڀاڳ جي شهر ڀرسان قبرستان ۾ غلام محمد وڻجاري جي قبر ڀرسان مراقبي ۾ هيا ته اوچتو سفيد ريش بزرگ هٿ ۾ اسا جهليو نظر آين.ان اساه جي مٿان هڪ ڙوپي تاج نمان رکيل هئي ٻئي هٿ ۾ هڪ پيالو جنهن ۾ ان جا داڻا پيل هئا انهيءَ بزرگ فرمايو هن مان جيڪو اوهان کڻو سائين جن هٿ وڌائي پيالو ورتو بزرگ اڳتي وڌي چيو جيڪا مڏي تاج ۾ آهي اها اوهان نه ورتي ۽ پاڻ غائب ٿي ويا.
جهوڪ ۾ آمد خواب جي تعبير:ٿورڙن ڏيههن کانپوءِ سائين جهوڪ آيا ۽ مرشد جي زيارت ڪيائون انهن خواب جي تعبير ڪندي فرمايو ته چڱو جو اوهان پيالو ورتو جيڪو ابدي لذت ۽ سڪون جو ذريعو آهي .باقي تاج شهنشاهي هئو جيڪو چند روز فاني هئو  هاڻي وڃي فتح پور نگر بٺي جو ڪن انشاءِ الله مشڪلڪشائي پيالو قيامت تائين رهندو.
سائين چيزل شاه جي بعيت جو امر آخري ميڙي جي حاضري:سائين رکيل شاهه وٽ جيڪو طالب آيو ٿي ان کي سائين چيزل شاه جي بعيت جو امر ڪندا هئا سائين چيزل شاهه سائين رکيل شاهه جو آخري پٽ هئو جنهن بابت فقيرن فرمايو هئو ته هي شهزادو وڏي ڏيا برڪت  وارو مجدد امام ٿيندو اهڙي طرح سائين رکيل شاه پنهنجي بعيت جو سلسلو بند ڪري ڇڏيو چيزل شاه چاليهه ڏينهن رياضت ۾ رهڻ کان پوءِ هميشه سائين رکيل شاه وٽ موجود هوندا هئا.
وفات:هئا آخرڪار 7 ربيع الاول تي موڪلائڻ جي تياري ڪرڻ لڳا سجاده نشين سائين چيزل شاهه کي فرمايائون ابا هاڻي اسان جا پويان پساهه آهن دنيا جي تڪليفن کي مڙس ٿي منهن ڏجان جهوڪ ميرانپور کان ڀيرو نه ڀڃجاءِ ايترو چئي 1369هه جي مطابق 17 اپريل 1939ء جمعي رات رحلت فرمايائون.
اناالله و انا اليه راجعون
ڇاپاڪو پکي
ڇاپاڪو ديسي يا ڇاپاڪو پکي: جنهن کي انگريزيءَ ۾ نائيٽ جار (Nightjar) سڏيو ويندو آهي. اهو پکين جي اهڙي ڪُٽنب سان تعلق رکي ٿو، جيڪي عام پکين، خاص طور جهرڪين ۽ ٻيون ٻوليون ٻوليندڙ پکين، وانگر ڪنهن ٽاريءَ يا تار وغيره تي ويهي نہ سگهندا آهن.
ڇاپاڪي ديسي جي جِسامت
هي ايشيائي ڇاپاڪي کـان ڪـي قــدر وڏو ۽ يوريشيائي ڇاپاڪي جيترو قَدبُت رکي ٿو. هيءَ پکي بـُت ۾ 2.3 سـينٽـي ميـٽر هوندو آهي. سندس پَرن جي پکيڙ 15.7 سينٽي ميٽرن کان 17.3 سينٽي ميٽر ۽ پُڇ جي ڊيگھہ 10.5 سينٽي ميٽرن کان 10.4 سينٽي ميٽرن تائين ٿئي ٿي. هونئن يوريشيائي ڇاپاڪي جهڙو ئي نظر ايندو آهي، پر هن جو آواز مختلف آهي. سندس رنگ پيلاڻ مائل سُرمائي هوندو آهي. مٿي تي ڪارا پَٽا اَٿس. هن جون ٽنگون بنا کَنڀن جي، ڳاڙهسريون ناسي ٿين ٿيون. نَرَ جي پَرن تي مٿان کان هيٺ پهرين ٽن پَرن ۾ اَڇا دڙڳ ٿين. ساڳيا اڇا دڙڳ يا چِٽا مادي تي بہ ٿين ٿا، پر اِهي ايترا صاف نہ هوندا آهن. اهي دڙڳ گهڻو ڪري ڀُوري يا پيلي رنگ جا ٿين ٿا. سڄيءَ نِڙيءَ تي ڪارا ڪارا چِٽا ٿيندا اَٿس.
ديسي ڇاپاڪي جي کاڌ خوراڪ
هن جي مُکيہ خوراڪ جيت آهن. هن جو وات تمام ويڪرو هوندو آهي. اُنهي ڪري پرواز دواران جيت سولائيءَ سان جَھٽي کائيندو آهي.
مند ۽ علائقا
سنڌ ۾ هيءُ پکي سياري جو وڌيڪ نظر ايندو آهي. رات جو روڊن رستن جي پاسن توڙي وچ تي ويٺل، ڪنهن ماڻهوءَ جي اچڻ تي اوچتو ڀڙڪو کائي اڏرڻ ۽ ڪن حالتن ۾ گاڏين سان ٽڪرائڻ سبب مريو به پوي. هي پکي سنڌ ۾ خاص ڪري ٿر ۾ ٿئي ٿو. ان کان سواءِ بلوچستان جي سبي علائقي ۾ به ڏٺو ويندو آهي. لسٻيلي جي ٽاڪرو علائقي ۾ جام ٿئي ٿو. هي پکي ڏينهن جو اکيون بند رکندو آهي، تنهنڪري ڏينهن جو پنهنجو آکيرو ڪونه ڇڏي، جو خبردار هوندو آهي. هن جو گذران گهڻو ڪري رات جي اڏامندڙ جيتن تي هوندو آهي. هي زمين جي مٿاڇري کان گهڻو مٿي ڪو نه اڏامي، اتي ئي پيو ڦرندو ۽ بولاٽيون کائيندو آهي.
لڳ ۽ نسل
هن جي لڳ جي مند اپريل مهيني جي وچ عرصي واري موسم هوندي آهي. هيءُ وڻ تي آکيرو ڪونه ٺاهي، بلڪ واريءَ جي دڙن کي کوٽي، اتي آنا لاهي. مادي 17 کان 18 ڏينهن آرو ڪري. سندس ٻچا سرمائي يا ڪاري رنگ جا ٿيندا آهن. سندن آواز ’چُڪ چُڪ‘ جهڙو هوندو آهي. هن جي نر توڙي ماديءَ جو آواز ڏيڏر جي ڏاڪ جهڙو ٿيندو آهي. هيءُ رات جو اڏامندڙ پکي آهي، جنهن جا پر ۽ پڇ ڊگها ۽ وات تمام ويڪرو هوندو آهي. شايد انڪري ئي اڏام دوران جيت سولائيءَ سان جهٽي کائيندو آهي. ديسي ڇاپاڪو پٿريلي سرمائي رنگ جو ٿئي ٿو.
يورپي ڇاپاڪو
يورپي ڇاپاڪي جي جسامت
هن ڇاپاڪي جي جسامي 24 کان 28 سينٽي ميٽر ٿيندي آهي. پن جي پکيڙ ملائجي ته 52 کان 59 سينٽي ميٽر ٿيندي آهي. نر جو وزن 51 کان 100 گرامن جي وچ ۾ ۽ مادي جو وزن 67 کان 95 گرامن جو ٿيندو آهي. هن جو رنگ سرماني ناسي ٿيندو آهي، اک جي مٿان هلڪو اڇو پٽو ۽ ڇاتيءَ تي سرماني ليڪون اٿس. نر کي پرن تي باهرين وڏن کنڀن مٿان گول اڇا ٽڪا هوندا آهن.
دنيا جي سمورن ڇاپاڪن وانگر هنن مُک خوارڪ جيت آهن. جن ۾ ٽنڊڻ، ڀنڀوريون، ڪيڙا ۽ ٻيا جيت کائيندا آهن. ڇاپاڪو سڄو ڏينهن آرام ڪندو آهي. رات جي وقت جيتن جو شڪار شروع ڪري ٿو.
رهائش
هي مُک طور تي پاڪستان، وچ ايشيا، عربن ملڪن ۽ پوري يورپ ۾ملي ٿو ان سان گڏ آفريڪا جي ڪجھ حصن ۾ پڻ ملي ٿو. هي پنهنجو آکيرو وڻن جي زمين ۽ وڻ يا ٻوڙن جي ويجھو ٺاهيندو آهي. جيئن ڏينهن جو آرام ڪندو آهي. انڪري تمام گھٽ ڏسبو آهي، ڏينهن جو جنهن مهل ڪير آکيري جي ويجھو ايندو آهي ته ڀڙڪو ڏي اڏامندو آهي ته ڏسڻ ۾ ايندو آهي.
نسل جي واڌوجھ
هي سڄي دنيا ۾ مئي کان آگسٽ جي وچ ۾ ميلاپ ڪندا آهن. پر پاڪستان ۽ اتر اولھ آفريڪا ۾ اپريل کان مئي ۾ ميلاپ ڪن ٿا. مادي هڪ کان ٻه اڇا چٽڪمرا آنا ڏيندي آهي، جنهن جو وزن 8.4 گرام هوندو آهي. 17 کان 21 ڏينهن جو آرو ڪندا آهن. 32 ڏينهن کان پوءَ ٻچو بالغ الڳ رهائش اختيار ڪندو آهي.
حوالا
زمرو:پکي
ريا
ريا RHEA
زحل Saturn اسان جي نظام شمسي جو من موهيندڙ گيس پربت گرھ ۽ پنھنجي لڳ ڀڳ 150 سؤ چنڊن ڪري ڄاتو وڃي ٿو. ھي گرھ اھڙن انيڪ عجيب چنڊن سان گهيريل آھي جيڪي ماھرين جو ڌيان پاڻ ڏانھن ڇڪائڻ ۾ قائم رھندا آھن. زحل جي 62 چنڊن جي مدار تحقيق ٿيل آھن ۽ رڳو 53 چنڊن جا نالا رکيا ويا آھن اڃان 9 چنڊ نالن جي انتظار ۾ آھن. انھن ڏندن ۾ آنڱريون ڏيندڙ چنڊن ۾ ھڪ اھڙو به آھي جتان جو وايو منڊل ۾ اسان کي زمين وانگي آڪسيجن جا ثبوت مليا آھن. اھو آھي ريا RHEA.
زحل جا گھڻو ڪري چنڊ تمام ننڍا ۽ بيحد ٿڌا آھن. ماھرين جو مڃڻ آھي ته انھن برفيلي چنڊن جي اونھائيء ۾ وڏي مقدار ۾ پاڻي جا سمنڊ ٿي سگھن ٿا. Rhea به انھن برفيلي چنڊن مان ھڪ آھي. ريا جي کوج سن 1672ء ۾ Giovanni Domenico Cassini ڪئي. ريا جو نالو يوناني فلسفي طور رکيو ويو. ھن کي Saturn v جي نالي سان به سڃاتو وڃي ٿو. ڇو ته ھي زحل کان پنجون نمبر چنڊ آھي. زحل کان لڳ ڀڳ پنج لک ستاويھ ھزار ڪلو ميٽر پري کان چڪر ھڻندڙ ھي چنڊ زحل سان مڪمل طور ڳنڍيل آھي. ھن جو ھڪ حصو ھميشه زحل ڏانھن ھوندو آھي. جڏھن ته ھي زحل جو ھڪ چڪر ھڻڻ ۾ ساڍا چار ڏينھن لڳائيندو آھي.
ريا جي مٿاڇري تي تي گھڻا شھابيا ملن ٿا. ھي اسان جي سولر سسٽم جو سڀني کان وڌيڪ شھابين وارن چنڊن ۾ پڻ ڳڻيو وڃي ٿو. ھن جي مٿاڇري کي شھابين جي اونھائي ۽ ڊيگھ مطابق ٻن ڀاڱن ۾ ورھايو ويو آھي. پھرين حصي ۾ وڏن شھابين واري ڀاڱن کي شامل ڪيو ويو جنھن ۾ شھابيا 40 ڪلو ميٽر يا ان کان وڏا ۽ ٻئي ڀاڱي ۾ شھابيا 40 ڪلو ميٽر يا ان کان گھٽ ھجن ٿا ۽ ايتري گھٽ وجود جا شھابيا ھن جي قطب واري جاين ۾ ئي ملندا آھن. ريا جو اھو ڀاڱو جيڪو زحل ڏانھن نه ٿو ھجي شھابين سان ڀريل آھي. ريا جي ان حصي ۾ ٻه وڏا وادي ٺھيل آھن جيڪي 400 کان 500 ڪلو ميٽر جي چوڌاري علائقي ۾ ڦھيليل آھن. ھتي ملندڙ لڳ ڀڳ 48 ڪلو ميٽر جو اٽامي نالي ھڪ شھابيو جيڪو ھن جي مٿان پوندڙ روشنيء ڪارڻ مشھور آھي. ھن کي دس پليٽ جي نالي به سڃاتو وڃي ٿو.
ريا تي ٻين چنڊن جي مقابلي ايترا گھڻا شھابيا ڇو آھن؟ اھو ريا کي ھڪ حيرت انگيز Mystery ثابت ڪري ٿو. في الحال اسان وٽ سٺو جواب آھي. زحل جي ويجھي چنڊن تي ميداني علائقا آھن. ڇو ته زحل جي Intensity gravity ڪارڻ انھن جي اندروني حصي ۾ گرمي پيدا ٿئي ٿي. جيڪو ھنن جي مٿاڇري تي ڄميل برف کي پگھاري ڇڏي ٿي. پگھريل برف شھابين ۾ وڃي ڄمي ٿي ان نموني ميداني علائقا ٺھن ٿا. جڏھن ته ريا تائين زحل جي Gravitational effect ايترو نه ٿو پڄي سگھي جو ھو ريا جي ڄميل برف کي پگھاري سگھي. شايد اھو ئي ڪارڻ آھي جو ريا تي ايترا گھڻا شھابيا اڄ به ٺھيل آھن. جيتوڻيڪ ان وضاحت سان اھيا خبر نه ٿي پوي تي اھي شھابيا ڪيئن ٺھيا ھوندا. جڏھن ته ان جو جواب اسان وٽ اھو آھي ته جيڪي چنڊ عام طور تي جيترا وڌيڪ پري ھجن ٿا انھن کي اوترو وڌيڪ شھابين کي منھن ڏيڻو پوي ٿو. انھيء ڪارڻ ريا تي ايترا وڌيڪ شھابيا آھن.
ريا جو 25 سيڪڙو حصو سليڪيٽ پٿر جڏھن ته 75 سيڪڙو حصو پاڻي جي برف سان ٺھيل آھي. تمام پري ھجن ڪارڻ سج جي سڌي ڪرڻن پوڻ باوجود ھن جي گرمي پڌ ڪاٽو 174 رھندي آھي. ٻئي پاسي گرمي پڌ 200 سيلسيئس تائين ھليو ويندو آھي. ريا تي کوڙ چمڪندڙ علائقا آھن مڃيو وڃي ٿو ته ماضي ۾ ھن چنڊ تي برفي جوالا مکي رھيا ھوندا. ان دوران ھن جي اندرئين حصي ۾ پاڻي پاڻياٺ جي روپ ۾ موجود رھيو ھوندو. انھيء جوالا مکيءَ جي وھڻ ڪارڻ ھن جا چمڪيلا حصا ٺھيا ھوندا.
نومبر 2010ء ۾ ناسا ھي چيو ته ريا تي آڪسيجن ۽ ڪاربن ڊاءِ آڪسائيڊ موجود آھن. آڪسيجن ھنجي مٿاڇري تي موجود برف جي ريڊيوليسز سان ٺھي ٿي. جڏھن ته ڪاربن جي ٺھڻ جو ڪارڻ ڇا آھي؟ اھو آڃان پوري طرح واضح نه آھي گھڻ خيال آھي ته آرگينڪ ميٽر organic matter جي آڪسيڊيشن سان ريا تي ڪاربن ٺھي ٿي. 2008ء ۾ ناسا اھو پڻ چيو ته ھن کي رنگ سسٽم آھي. جڏھن ڪيسيني ريا جي ويجھي کان گذريو تہ ھن مطالعو ڪيو ته زحل جي مقناطيسي ميدان ۾ ڦاٿل اليڪٽرون جي وھڪري Flow ۾ بدلائو اچي پيو ۽ ان سان ريا جي رنگ ھجڻ جي نظريي کي طاقت ملي. ٻيا به ڪيئي اشارا مليا جنھن سان ريا جي رنگ سسٽم ھجڻ ظاھر پي ٿيو. جيتوڻيڪ ڪيسيني ڌار ڌار جڳھن کان ريا کي چيڪ ڪيو پر رنگ سسٽم جو ڪو ثبوت نه مليو. پوء ھي مڃيو ويو ته پھرين ٿيل حساب ۾ گڙٻڙ ھئي.
سن 1980ء ۽ 1981ء ۾ وائجر1 ۽ وائجر 2 ريا کي چيڪ ڪيو ۽ ڪارائتي ڄاڻ ۽ تصويرون اسان کي موڪليائين. ان کان پوء ڪسيني ڦرندڙ Cassini Orbitor به ريا سان ڳنڍيل اسان جي ڄاڻ ۾ ايترو واڌ ڪيائين جو لڳي پيو ته ڄڻ ريا اسان جو پاڙيسري چنڊ ھجي. ڪيسيني ھن جي تمام ويجھي کان تصويرون ورتائين ۽ ھن جو مشاھدو ڪيائين. ڪيسيني ھن جي ويجھي کان پنج پروازون ڪيائين. 26 نومبر 2005 تي 500 ڪلو ميٽر 30 آگسٽ 2007 تي 5،750 ڪلو ميٽر 2 مارچ 2010 تي 100 ڪلو ميٽر 11 جنوري 2011 تي 69 ڪلو ميٽر آخري اڏام 9 مارچ 2013 تي 992 ڪلو ميٽر ويجھي کان گذريو.
شايد ريا جا انيڪ راز اھڙا ھجن جن کي اسان نه ڄاڻندا ھجئون. ٿي سگھي ٿو ته اتي زندگي ساہ کڻندو ھجي ؟ جيڪڏھن ماضي ۾ ريا تي پاڻي پاڻياٺ ۾ ھو ته پوء اھو ڄمي ڇو ويو؟ جنھن جو جواب اسان کي ريا کان ئي ملي سگھندو. پر ھينئر تائين ريا اسان لاء عجيب انوکو چنڊ آھي. جيڪو ھن ڪائنات جي انيڪ رازن کي لڪائڻ ۾ ڪامياب ويو آھي.
محمد ايوب خان
محمد ايوب خان 14 مئي 1907 تي صوبي سرحد جي ڳوٺ ريحانه ۾ ڄائو. رايل ملٽري ڪالج انگلستان مان فوجي تعليم حاصل ڪرڻ کان پوءِ فوج ۾ مختلف عهدن تي رهيو. 1951ع ۾ بري فوج جو پهريو پاڪستاني ڪمانڊر انچيف ٿيو. 1954 ۾ محمد علي بوگره کيس وزارت دفاع جو اهم عهدو سونپيو. اسڪندر مرزا جڏهن 1958ع ۾ مارشل لا نافذ ڪئي ته چيف مارشل لا ايڊمنٽريٽر ايوب خان کي ڪيائين ۽ انهن ڏيهن ۾ پرامن فوجي انقلاب زريعي ملڪ جو واڳون سنڀاليون. آڪٽوبر 1959ع ۾ کيس اعليٰ ترين فوجي عهدو فيلڊ مارشل ڏنو ويو. ايوب خان مارچ 1962 ۾ نئون صدارتي آئين نافذ ڪيو. جنوري 1965ع ۾ نئين آئين تحت عام چونڊون ٿيون. ۽ ايوب خان مسلم ليگ جي صدر جي حيثيت سان فاطمه جيڻا کان وڏي اڪثريت سان اليڪشن کٽي. 1965ع واري جنگ ۾ به ايوب خان پاڪستاني فوج جي اڳواڻي ڪئي. 1967ع ۾ سڀني سياسي پارٽين سندس حڪومت خلاف اتحاد ٺاهيو. هڪ وڏي تحريڪ شروع ڪئي وئي ۽ نيٺ 25 مارچ 1969ع تي ايوب خان ملڪ ۾ مارشل لا لڳائي پاڻ استعفيٰ ڏئي ملڪ يحيٰ خان جي حوالي ڪيو. ان کان پوءِ هو گهڻو وقت گهر ۾ ئي گذاريندو هو. هن پنهنجي سوانح عمري انگريزي زبان ۾ لکي جنهن جو اردوءَ ۾ ترجمو ٿي چڪو آهي. ايوب خان 1974ع ۾ دل ٽٽڻ سبب فوت ٿي ويو.
حوالا
زمرو:1974ع جون فوتگيون زمرو:پاڪستاني جنرل زمرو:شخصيتون
ڪارو مادو
thumb|ھن وڊيو ڪلپ ۾ ملڪي وي ڪھڪشان ۾ ڪاري مادي جي ورھاست ڏيکاريل آهي جيڪو ڪھڪشان جي چوڌاري نيري روشني جي دائري ۾ ڏسجي ٿو
1920ع تائين سائنسدانن کي ڪھڪشائن جي خبر نہ ھئي. ھبل دوربين ذريعي سائنسدانن کي اڻ کٽ پکڙندڙ ڪھڪشائن جي خبر پئي نہ تہ پھرين ھڪ ڪھڪشان جو تصور ھيو جنھن ۾ اسان رھون ٿا.ان کان پوء بگ بينگ ۽ بليڪ ھولن جا تصور اڀري آيا. ھاڻي اسان کي پھرين ڪشش ثقل کي سمجهون ٿا جيئن اسان کي ڪاري مادي جي وڌيڪ اھميت جي خبر پوي تہ ڪيئن ڪارو مادو پاڻ ۾ وڏي ڪشش ثقل رکي ٿي انهي سان گڏ وڏي ڌڪ رکي ٿو ۽ بي انتھا تيزي رکي ٿو جيڪي عمل ڪشش ثقل ۾ موجود ناھن.
ڪشش ثقل ڪنهن بہ صورت ۾ ڪائنات جو بنيادي فورس نہ آهي پر هڪ هنگامي حقيقت آهي جيئن گرميءَ جو درجو هڪ هنگامي نتيجو آهي جيڪو خوردبيني ذرڙن جي چرپر مان اڀري ٿو. ٻين لفظن ۾ ڪائنات ۾ جيڪو ڪجھ ٿي رهيو آهي انهيءَ ۾ ڪشش ثقل هڪ سائيڊ افيڪٽ آهي نہ ڪي سبب. ڪاري مادي جو نظريو خلا Space، وقت Time ۽ ڪشش ثقل Gravity واري نطريي کي يڪسر تبديل ڪري رھيو آھي.
ڪاري مادي جي نظريي اڀرڻ سان اسان مشاهدي هيٺ ايندڙ ڪائنات کي ڏسون ٿا تہ ڪارو مادو ڪائنات جي اندر ڪھڪشائن ۾ موجود ڪشش ثقل Gravity، مادي Matter ۽ گيس Gas جي مجموعي قوت کان وڌيڪ آهي.
ڪاري مادي جو نظريو انقلابي نظريو آھي جيڪو خلا Space ۔ وقت Time ۽ ڪشش ثقل Gravity تي ٻيھر سوچڻ جي دعوت ڏئي ٿو ۽ جھڙوڪر آئينسٽائين جي ڪشش ثقل واري نظريي کي رد ڪري ٿو.
ڪنھن بہ مادي يا شي کي ڏسڻ لاء ضروري آھي تہ اھو مادو روشني کي پاڻ ۾ جذب ڪري ٿو يا خارج ڪري ٿو. جيڪڏھن اھو مادو روشني خارج ڪري تہ اھا شي اسان کي رنگين نظر ايندي، اھو مادو جيڪڏھن روشني کي جذب ڪندو تہ اھا شي ڪاري نظر ايندي. پر اھي علامتون ڪاري مادي ۾ موجود ناھن باقي ڪارو مادو ڪشش ثقل جي تمام وڏي مقدار فراھم ڪري ٿو. ھي مادو لڪل آھي. ڪشش ثقل فراھم ڪرڻ جي بنياد تي ڪارو مادو مختلف ڪھڪشائن جي ترتيب رکيون ويٺو آھي. ڪاري مادي جي ڪري تارا ۽ سيارا ڪھڪشان نٿا ڇڏين. ڪائنات وسيع آھي ڏينھون ڏينھن پکڙجي رھي آھي. اسان جا ستارا ۽ سيارا ڪھڪشان کي ڪاري مادي جي ڪري نٿا ڇڏن جيڪو کين سڪ پڪڙيون بيٺو آھي.
اسان ڄاڻون ٿو ڪائناتون لڳاتار وڌيڪ پکڙجي رھيون آھن. انهن جي پکيڙ جي رفتار کي ڪيئن ماپجي؟ حاضر دور جي فلڪياتدانن وٽ رفتار جي پيمائش جو ھڪ طريقو رھيو اھو ھيو سپرنووا جي ڦٽجڻ جو منظر. سپرنووا ڌماڪو ھڪ مرندڙ ستاري جو آخري ڌماڪو ٿئي ٿو جنھن کان پوء ڦاٽي پوي ٿو ۽ تمام وڏو شعلو طاقتور دوربينن ذريعي آسمان تي ڏسي سگهجي ٿو. سپرنووا جو ھي قسم ڪائنات جي پکيڙ جي رفتار جي پيئمائش جو مناسب ترين وسيلو آھي.
ان کي اسان ڌڪ ڪشش ثقل (قوت دفع واري ڪشش ثقل) Repulsive Gravity چئي سگهون ٿا. نھايت حيرت جي ڳالھ آھي جڏھن آئنسٽائن نظريو اضافيت General thery of relativity پيش ڪيو تہ ھن پنھنجي مساوات ۾ ستارن کي ھڪ ٻئي کان پري رکڻ لاء Cosmological Constant ڏنو ھو يعني آئنسٽائن بہ  ڌڪ ڪشش ثقل فرض ڪئي ھئي. ھن کي فرضي ڪشش ثقل جي ان ڪري ضرورت پيش آئي جو خلا مادي جي قربت ۾ ڏوڙ کائي ٿي ۽ ڪشش ثقل کي قوتي ڪشش بنائي ٿي. ھن ڄاتو پئي تہ ڪشش ثقل جي ڪشش ڪنھن ڌڪ ڪشش ثقل جي غيرموجودگي ۾ ڪائنات کي واپس پوئين پير ڇڪي سڪيڙي ڇڏيندي. پر بعد ۾ ھبل ٻڌايو تہ ڪائنات تيزي سان ٻاھر پکڙجي رھي آھي تہ آئنسٽائن پنھنجي ڪاسمولوجيڪل ڪانسيپٽ کي مساواتن مان ڪڍي ڇڏيو ۽ ان کي پنھنجو عظيم غلطان  Biggest Blunder سڏيو پر ھاڻي جي تجربن مان پتو پيو آھي تہ اسان جي مشاھدن جي تسڪين ان وقت تائين ممڪن ناھي جيستائين اسان اسان ڌڪ ڪشش ثقل Repulsive Kind of Gravity جھڙي ڪشش کي تصور ۾ نہ آڻيون ڄڻ تہ آئنسٽائن جو پھريون خيال ڌڪ ڪشش ثقل طرف مبذول ھيو. 1998ع جي تجربن بعد نين ڳالهين جو پتو پيو تہ ڪائنات جي ھر ڪھڪشان ٻاھر طرف پکڙجي رھي آھي ۽ ان جي رفتار ۾ ھر گذرندڙ وقت سان گڏ واڌ ٿي رھي آھي ايتري بي پناھ توانائي جيڪا سيارن ۽ ستارن کي بي پناھ قوت سان ٻاھر ڌڪي رھي آھي ڇا اھا ڪشش ثقل جو وسيلو ٿي سگهي ٿي؟
سائنسدان ان نتيجي تي پھتا تہ ڪائنات ۾ ھڪ خاص قسم جي توانائي موجود آھي جيڪا طاقت ۾ بيحد آھي اھا ئي توانائي جيڪا فلڪي جسمن کي ٻاھر ڌڪي رھي آھي ۽ ان ئي رفتار سان تيزي پيدا ڪري رھي آھي يعني ان جي رفتار لڳاتار وڌي رھي آھي سائنسدانن موزونيت سان ان کي ڪاري مادي جو نالو ڏنو.
ڪاري مادي جو پتو ان وقت پيو جڏھن پروفيسر فرٽز وڪي قوما ڪلسٽر ڪھڪشان جو مشاھدو ڪري رھيو ھو. مشاھدي دوران ھن پاتو ڪھڪشائن جي حرڪت تمام تيز آھي يعني ڪھڪشائون ايتري تيز حرڪت ڪري رھيون آھن جو ايتري حرڪت انهن جي وس ۾ ناھي مطلب اھڙو ڪو مادو موجود آھي جو انهن ڪھڪشائن کي حرڪت ڏيڻ ۾ مدد ڪري رھيو آھي پر ڏسڻ ۾ نٿو اچي. سائنسدانن ان مادي جو نالو ڪارو مادو تجويز ڪيو. اھڙي ريت ڪاري مادي جو نظريو وجود ۾ آيو.
جڏھن اسان ڪنھن تاري کي ڏسندا آھيون تہ ستاري مان اچڻ واري روشني سڌو اسان طرف اچي ٿي. پر پنھنجي ۽ ستاري جي درميان ڪا ڳري شي رکو تہ سڌي اچڻ واري روشني سڌو اوھان طرف نہ ايندي پر اھا ڪھڪشان جي ڪري ڏوڙي ٿي ويندي جيڪو ان وڏي ڪھڪشان جي ڪاري مادي جي ڪشش ثقل جي ڪري ٿيندو. ھي بلڪل ائين آھي جيئن ھڪ اپٽيل بلور Convex lens روشني کي موڙي ٿو ان عمل کي اسان ڪشش ثقلي بلور Gravitational lensing جو عمل چئون ٿا. ھن ڪشش ثقلي بلوريت Gravitational lensing جي مدد سان اسان ڪنھن بہ ڪھڪشان جي جسامت ۽ روشني تي ڪشش ثقلي ڇڪ Gravitational pull جو اندازو لڳائي سگهون ٿا. اھڙي طرح 1998ع ۾ چوڪور  Causar کان اچڻ واري روشني مڙي رھي ھئي سائنسدانن جي مشاھدي ڪرڻ تي معلوم ٿيو تہ روشني ٻن چوڪور causar کان اچي رھي آھي حقيقت ۾ اھا ھڪ آھي جيڪا روشني کي موڙي رھي آھي ائين ڪاري مادي جي موجودگي يقيني ٿي وئي.
اسان ڄاڻون ٿا ڪارو مادو موجود آھي ۽ ان ۾ ڪشش بہ موجود آھي. ڪشش ان وقت ممڪن آھي جڏھن ڪنھن آبجيڪٽ جو مايو Mass يقيني ھجي تہ بغير مايي جي ڪنھن شي جي ڪشش ثقل نٿي ٿئي. ڪارو مادو ڪائنات جي رازن مان ھڪ راز آھي جنھن کي ڏسي نٿو سگهجي پر ڪاري مادي جي ڪشش ثقل جي جاچ ڪري سگهجي ٿي ڇوجو ان ڪشش ثقل جي ڪري ڪھڪشائن جي رفتار بہ متاثر ٿئي ٿي. ڪارو مادو اھو واحد مادو آھي جيڪو ھڪ ٻئي وٽان گذري ٿو پر ٽڪرائي نٿو ۽ ڪارو مادو سڄي ڪائنات ۾ موجود آھي ۽ اسان جي آسپاس بہ.
ڪارو مادو نظر نٿو اچي ۽ ھر ھنڌ موجود آھي پر ڳولجي سوال ذھن ۾ اچي ٿو ۽ اتي جواب اڀري ٿو. روشني جا شعاع مادي جي قريب گذرن ٿا تہ اتي موڙ کائن ٿا جنھن کي ڪائناتي موڙ Universal curvature سڏيو وڃي ٿو يعني روشني جا شعاع جڏھن ڪنھن گرھ جي قريب گذرن ٿا تہ اتي موڙ کائن ٿا. سائنسدانن ڪائنات ۾ روشني جي پيدا ٿيندڙ موڙن Curves جو مطالعو ڪيو انهن کي پتو پيو تہ دور پولارن مان سيارن جي حصن کي لڳي روشني جا شعاع موڙ کائن ٿا جڏھن تہ اتي ڪابہ شي موجود ناھي. اتي اھا روشني موڙ ڇو ٿي کائي؟. روشني گرھن جي حصي سان لڳي موڙ کائي ٿي لڳي ٿو اتي جسم موجود آھي پر اسان ڏسي نٿا سگهون. انهن موڙن جي بنياد تي ڪاري مادي جا نقشا ٺاھيا ويا.
انهي مان ثابت ٿيو تہ ڪارو مادو موجود آھي ۽ ڪارو مادو ۽ ڪاري توانائي ھر جڳھ موجود آھن. انهن جا ڪروڙين ذرڙا اسان جي جسم مان آرپار گذرن ٿا پر اسان ڏسي ۽ محسوس نٿا ڪري سگهون.
ڪارو مادو پنھنجي ماھيت ۾ عام مادي کان ڪافي مختلف آھي. ھن جا ذرا اسان جي مادي جي ذرن کان ڳرا ٿين ٿا. انهن تي برقي مقناطيسي چارج بہ ٿئي ٿي. پر تجسس واري ڳالھ تہ اسان جي روشني جي شعاع سان انهن جو گڏيل اثر (تعامل) Interaction بلڪل نٿو ٿئي جيئن عام مادي جي ذرن ۾ ٿئي ٿو سواء ان جي تہ روشني شعاع ڪاري مادي جي ڪشش ثقل Gravity ۾ موڙ کائن ٿا. اھڙو ڪو ٻيو تعلق روشني جي شعاعن ۽ ڪاري مادي يا ڪاري توانائي جي درميان نٿو پاتو وڃي.
ڪھڪشائن ۾ اھڙو مادو ٿئي ٿو جيڪو نہ روشني منعڪس ڪري ٿو نڪي ڪنھن قسم جي توانائي ڪڍي ٿو پر ھي ڪھڪشائن ۾ موجود آھي ان ڪري ڪھڪشائون پنھنجي موجود شڪل ۾ موجود آھن. سائنسدانن مطابق ڪارو مادو ڪائنات ۾ ڍانچي طور ڪم ڪري ٿو. هن کي ڪارو مادو ان ڪري چيو وڃي ٿو جو عام مادي جي مقابلي ۾ هي ڪنهن بہ مادي سان عمل ڪونہ ڪندو آهي.
ڪارو مادو نہ تہ روشني جذب ڪندو آهي نہ ئي روشني خارج ڪندو آهي پر ان جي ڪشش ثقل جو اثر عام مادي تي پوندو آهي.
ڪائنات جي ابتدا ۾ ڪاري مادي ٻج وانگر ڪم ڪيو جنھن سان جڙي عام مادي کي ڪھڪشائن ۽ ٻين وڏن جسمن ٺاھڻ جو موقعو مليو.
ان جي باري ۾ ڄاڻ صرف ان جي ڪشش ثقل Gravity جي   ڪري حاصل ٿي سگهيو. اهو ڪشش ثقل Gravity پري تائين موجود ڪهڪشانن جي  طرفان ايندڙ روشني کي موڙي ڇڏي ٿي ان عمل کي ثقلي بلوريت يا ثقلي عدسو Gravitational lensing چيو ويندو آهي.ان عمل جي مدد سان فلڪياتي ماهرن ڪاري مادي جي  پوشيده رازن کي ظاهر ڪيو.
سائنسدان سمجهن ٿا ڪارو مادو ڪو ھڪ ڪوانٽم ذرو آھي جو عام مادي تي بلڪل اثر نٿو ڪري پر ان جو شاھديون ڪائنات ۾ موجود روشني جي ثقلي بلوريت Gravitatioal lensing جي عمل مان گذرڻ جي ڪري ملن ٿيون ڇوجو تمام مادن وانگر ھي ثقالت پيدا ڪري ٿو ۽ ھي ثقالت وڏين وڏين ڪھڪشائن جي جهنڊن ۾ روشني کي موڙڻ جو ڪم ڪري ٿي ڄڻ تہ ڪاري مادي جي بنيادي ذريعي کي دريافت ڪرڻ اڃان باقي آھي پر پڪي ثبوت  سان چئي سگهجي ٿو تہ ڪارو مادو وجود رکي ٿو.
سائنسدانن مطابق مادي جا ذرا اليڪٽران ۔ پروٽان ۽ نيوٽران نظر اچن ٿا تيئن ڪاري مادي جا ذرا ٿين ٿا اھي تمام ڳرا ٿين ٿا ۽ بيحد باريڪ بہ ۽ ھر جڳھ موجود ٿين ٿا..
پوري ڪائنات تاريڪ مادي سان ڀريل آھي اھي ھر شي مان آرپار ٿي وڃن ٿا اسان جي جسمن مان بہ. ھر وقت اسان جي جسمن مان ڪاري مادي جا ڪروڙين تاريڪ ذرڙا گذرندا رھن ٿا. اسان جي جسمن جي ڇا حيثيت آھي ڪاري مادي جا اھي ذرڙا زمين يا ٻين گرھن مان ائين گذرن ٿا جيئن ڇاڻي مان اٽو. ڪاري مادي جا ذرا عام فوٽانن Photons ۽ نيوٽرانن Neutrons وانگر .... عام ايٽم جا Nuclei ھن سان ٽڪرائي پنھنجي موجودگي جو عام طور تي اظھار نٿا ڪن. سائنسدانن ايتري عرصي ۾ ڪنھن بہ ھڪ ذري جي ٽڪراء کي نوٽ ناھي ڪيو ڇوجو ڪاري مادي جا ذرا زمين يا گرھن مان ھيٺ تائين ائين گذرن ٿا جيئن زمين جي مٿان ٻيا ذرا يعني مادي جي عام ذرن يا نيوٽرونن جي موجودگي ائين نٿي ٿئي جھڙي طرح انهن جي زمين مٿان ٿئي ٿي. سائنسدانن غارن ۾ اھڙيون ليباريٽريون نصب ڪيون آھن ۽ انهن ۾ اھڙا جاچڻا Detecter لڳل آھن جيڪي زيرو گرمي پد تي بہ ھروقت اھڙي ذرڙي کي پڪڙڻ لاء بي تاب رھن ٿا جيڪو ڪاري مادي جو ذرو ٿي سگهي ٿو.
سائنسدان ڪاري مادي جي مفروضي سان ڪافي مطمئن آھن پر ھن مھل تائين تجربن جي مدنظر ڪاري مادي جي حقيقت ھجڻ جون حقيقي گواھيون ملن ٿيون.
نوٽ :-
ڄاڻڻ کپي تہ ڪارو مادو Dark matter ۽ ضد مادو Anti matter الڳ شي آھي. جڏھن مادو ۽ ضد مادو ھڪ ٻئي جي ويجهو اچن تہ ڌماڪو ٿيندو ۽ تمام گهڻي مقدار ۾ توانائي پيدا ٿيندي. سائنسدانن حساب لڳايو آھي ھڪ گرام ضد مادي مان حاصل ٿيڻ واري توانائي جي مدد سان ھڪ پوري خلائي راڪيٽ کي ٻاھر موڪلي سگهجي ٿو ۽ ھڪ ڪار کي سڄي زمين جو چڪر لڳرائي سگهجي ٿو.
خارجي ڳنڍڻا
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1139248732896220&id=649790728508692
آئينه قصه گنجينه خرد
آئينه قصه گنجـينه خرد، ھيءُ ڪتاب فقير ھدايت علي تارڪ جو لکيل آھي. جيڪو ھز ھائينيس مير علي نواز خان ناز، واليءِ خيرپور ميرس جي اردو رباعيات جو بامحاوره فارسيءَ ۾، منظوم ترجمو آھي. ھن. ھيءُ ڪتاب، سيپٽمبر 1935ء ۾ ترجمو ڪيو ھو.
زمرو:ڪتاب
1692ع
ڊسمبر
زمرو:سال زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
600ع
ڊسمبر
زمرو:600ء زمرو:ڇهين صدي زمرو:سال
1443ع
ڊسمبر
زمرو:1443ء زمرو:سال
855ع
ڊسمبر
زمرو:855ء زمرو:نائين صدي زمرو:سال
گھٻي
گھٻِي,هيءَ راند جو هڪ قسم آهي جيڪو اڪثر ننڍڙا ٻار کيڏندا آهن، البت هي راند وڏن جو به وندر رهي آهي. هيءَ راند اڪثر ڪري بلورن سان کيڏي ويندي آهي پر ڪي جواري پئسن سان به کيڏن ٿا.
زمرو:رانديون
اداره ادب نو حيدرآباد
ادب نو حيدرآباد، ھي اشاعتي ادارو، ناليواري ڪهاڻيڪارن طارق اشرف ۽ غلام نبي مغل 1959ع ڌاري قائم ڪيو.
اشاعتون
''هن اداري پهريون ڪتاب ’پهريون قدم‘ 1960ع ۾ شايع ڪيو، جنهن ۾ مختلف افسانه نگارن جا لکيل افسانه شايع ڪيا، ’ٻيو قدم‘ 1968ع ۾ شايع ڪيو، جنهن ۾ غلام نبي مغل جون ڪهاڻيون شايع ڪيون ۽ ’ٽيون قدم‘ ۾ شمشير الحيدريءَ جو مجموعو ’لاٽ‘ شايع ڪيو. ان کان علاوه هن اداري طرفان ڪيترن ئي افسانن جا مجموعا، ناول ۽ سفرنامه وغيره شايع ٿيا، جن ۾: سونهن پٿر ۽ پيار، نئون شهر، عورت ۽ پيار، ڪرندڙ ديوارون، غدار، بندر بازاريون، وايون وڻجارن جون، ڏوري ڏوري ڏيهه وغيره شامل آهن. هن اداري تحت 1966ع کان سهڻي ڪتابي سلسلو شروع ڪيو ويو، جنهن ۾ غلام نبي مغل، نظير ٿيٻو، منصور قريشي، نسيم کرل، ظفر حسن به سهڪار ڪندا رهيا. هن اداري طرفان سهڻي رسالو باقاعدگيءَ سان نڪرندو هو ۽ ان جا خاص نمبر جن ۾ شيخ اياز نمبر، امر جليل نمبر ۽ نسيم کرل نمبر خاص اهميت رکندڙ آهن. طارق اشرف هن رسالي جا بهترين ايڊيٽوريل لکيا، سهڻي رسالو، طارق جي حياتيءَ تائين نڪرندو رهيو.
حوالا
زمرو:حيدرآباد جا اشاعتي ادارا
اڪبر سومرو
نوجوان ڪهاڻيڪار ۽ نثر نگار -اڪبر سومرو- ولد عبدالڪريم سومرو، 25 -جنوري- 1959ع تي، ٽنڊي الهيار، ضلعي حيدرآباد ۾ ڄائو. ايم. -ايس- سي (ايگريڪلچر) زرعي يونيورسٽي ٽنڊي ڄام مان ۽ سول انجنيئرنگ ۾ ڊپلوما پوليٽيڪنيڪل ڪاليج حيدرآباد مان ڪيائين. نئشنل هاءِ وي اٿارٽيءَ ۾ 1985ع ۾ ملازم ٿيو ۽ هن کاتي ۾ گذريل ٻن سالن کان اسسٽنٽ ڊائريڪٽر جي عهدي تي ڪم ڪري رهيو آهي. اڪبر سومرو، ادبي دنيا ۾ ڪهاڻيڪار ۽ ناول نگار طور سڃاتو وڃي ٿو، جڏهن ته ڪجهه شعر به لکيا اٿس. هن وقت تائين سندس ڇپيل ڪتابن ۾، ’ڊائريءَ جا پنا‘ (1981ع)، ’من جي هن -پار-‘ (1984ع_ ڪهاڻيون)، ’چهرا چهرا شهر‘ (1991ع_ خط)، ’ڪيسوڦل‘ (1992ع_ ڊائري) ۽ ’شهر جي ڳالهه‘ (1998ع_ ناول) شامل آهن. هن وقت مين قاسم -آباد- حيدرآباد ۾ رهائش پذير آهي.
انگلينڊ جي بادشاهت
انگلنڊ جي بادشاهت (لاطيني: Regnum Anglorum (Kingdom of England)) 12 جولاءِ 927ع کان عظيم برطانيا جي ٻيٽ تي هڪ خودمختيار رياست هئي، جڏهن اها مختلف اينگلو-سيڪسن سلطنتن مان اُسري هئي، تڏهن 1 مئي 1707ع تائين، جڏهن ان اسڪاٽلينڊ سان ايڪتا ڪري وڏي برطانيه جي بادشاهت ٺاهي. انگلينڊ جي بادشاهت وچين دور ۾ يورپ جي طاقتور رياستن مان هئي.
افلاطوني اڪيڊمي
thumb|اڪيڊمي جو ھڪ خيالي منظر اڪيڊمي ( The Academy)، نامور يوناني فلسفي افلاطون جو قائم ڪيل هڪ علمي ادارو، جنهن ۾ هو شاگردن کي تعليم ۽ بحث ڪرڻ سيکاريندو هو، جنهن ۾ عورتون به تعليم جي لاء وينديون هيون. هن ۾ هڪ ڪتب خانو به شامل هيو. هن کي دنيا جي پهرين يونيورسٽي بہ چيو ويندو آهي.
حوالا
زمرو:افلاطون
شيرون اسٽون
10 مارچ 1958ع تي پيدا ٿيل شيرون اسٽون جو ڄم ميڊ وائيل پينسلوانيا آمريڪا ۾ ٿيو. هڪ اداڪاره، ماڊل ۽ پيشڪار شيرون اسٽون جو اصلي نالو شيرون ووني اسٽون آهي. سندس پيءُ جوزف وليم اسٽون هڪ فيڪٽريءَ ۾ ڪم ڪندو هو. جڏهن تہ سندس ماءُ اڪائونٽنٽ هئي. کيس ننڍي هوندي کان ئي بي انتها پڙهائيءَ جو شوق هو. عمر ڪجھ اڳيان وڌي تہ هن حُسن جي مقابلن ۾ شرڪت ڪرڻ شروع ڪئي ۽ 'مس پينسلوانيا` جي مقابلي ۾ شرڪت دوران هڪ جج کيس نيويارڪ وڃڻ جو مشورو ڏنو تہ جيئن هوءَ وڌيڪ اڳيان اچي ۽ اڀري سگهي. left|thumb|upright|شيرون [[فرانس ۾ 1991]] نيويارڪ اچي هن فيشن ماڊل بڻجڻ کي ترجيح ڏني ۽ پنهنجو فلمي ڪيريئر شروع ڪيائين. کيس هڪ ايڪسٽرا جو ڪردار، ووڊي ايلن جي فلم ۾ مليو. جنهن کانپوءِ هن پوئتي مڙي نہ ڏٺو ۽ اڳتي ئي وڌندي رهي. شيرون اسٽون جو شمار هالي ووڊ جي حسين اداڪارائن ۾ ٿئي ٿو. سندس مشهور ترين فلمن ۾ ´ٽوٽل ريڪال`، ´بيسڪ انسٽنڪٽ`، ´ڪيسينو`، ´دي ڪوئڪ ائنڊ دي ڊيڊ` جو شمار ٿئي ٿو. دنيا جي پنجاھ حسين ترين عورتن ۾ شمار ٿيندڙ هن اداڪاره ´گولڊن گلوب ايوارڊ` ۽ ´اڪيڊمي ايوارڊ` پڻ ماڻيو آهي. کيس 1995ع ۾ ´وومين ائنڊ فلم ڪرسٽل ايوارڊ` بہ ڏنو ويو.
حوالا
زمرو:1958ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
ڇاپاڪو يوريشيائي
thumb|کاٻو|يوريشيائي ڇاپاڪي جي ويهڪ thumb|left|نر ڇاپاڪي يوريشيائيءَ جون لاتيون ڇاپاڪو يوريشيائي جنهن کي انگريزيءَ ۾ (Eurasian Nightjar / Caprimulgus europaeus) سڏيندا آهن اهو پکي سڄي يوريشيا، چين ۽ آفريڪا ۾ ملي ٿو.
گذران
هن جو گذرسفر جيتن جڻين تي آهي. ڏينهن جو ٻوڙن ۽ وڻن جي اجهي ۾ رهي ٿو. رات جو شڪار لاءِ نڪري ٿو. سندس اڏام ٻن ميٽرن کان 300 ميٽرن تائين ٿئي ٿي. ان کان وڌيڪ اڏامي ڪو نه سگهندو آهي. هن کي مرگلا جي لاهاندين، باراڻ ڊئم لڳ بنون، خيبرپختونخواه خضر گنجي پارڪ لڳ ڪوئٽا ۾ به ڏٺو ويو آهي.
سنڌ ۾
left|thumb|سندس آنا هي پکي سنڌ ۾ قبرستانن، ڪورنگي کري ۽ رهڙي ڳوٺ ۾ واريءَ تي آنا لاهيندي ڏٺو ويو آهي. ان کان سواءِ مئي، جون جا مهينا هن جي لڳ جا مهينا آهن ۽ جولاءِ ۾ آنا لاهيندو آهي ۽ آگسٽ ۾ آنا ڦوڙيندو آهي. هيءُ 2 کان 3 آنا ڏيئي ٿو. آنن تي مادي آرو ڪندي آهي، جيڪو 17، 18 ڏينهن تائين هلندو آهي. سج لٿي مهل هن پکيءَ جو آواز ’چُوئي! چُوئي!‘ ٻڌبو آهي.
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست زمرو:پکي
1693ع
ڊسمبر
زمرو:سال
مسجد اقصي
مسجد اقصيٰ (اردو ۾ مسجد اقصٰی) هڪ عربي زبان جو لفظ آهي جنهن جي معني آهي پاڪ مسجد. اھا مسجد اقصي فلسطين ۾ پراڻي يروشلم جي اوڀر واري حصي ۾ مقدس مقامن واري علائقي ۾ 70ع ۾ رومين پاران تباھ ڪيل ٻئين ٽيمپل  واري باقيات مٿان واقع آهي جنھن ڪري ان مسجد کي عيسائي ۽ يھودي ٽيمپل آف مائونٽ جي نالي سان سڏيندا آهن. هن وقت يروشلم تي اسرائيل جو قبضو آهي. مسجد اقصي دنيا ۾ مسلمانن جي لاءِ ٽيون وڏو مقدس مقام آهي. هن مسجد کي بيت المقدس پڻ چيو ويندو آهي.
اڏاوت ء عبادت
روايتن مطابق حضرت ابراهيم عليه السلام جيروسلم ۾ الله جي عبادت لاءِ هڪ گهر ٺاهيو ڪجه وقت کان پوءِ هن کي الله جو گهر چوڻ لڳا اڃا ڪعبي جي اڏاوت کي چاليهه سال ٺيا هئا حضرت ابراهيم ان جي توسيع ڪئي.حضرت ابراهيم عليه السلام جي ننڌي پٽ هتي عبادت ڪرڻ شروع ڪئي.حضرتاسحاق جي ٻيئي پٽ حضرت يعقوب هن عبادت گاه جي وري توسيع ڪئي.فلسطين جا مسلمان پڻ ان وقت هتي الله جي عبادت ڪرڻ ايندا هئا ان کان پوءِ هن جڳه کي مسجد القصي چوڻ لڳا جنهن جو مطلب آهي ته الله جي عبادت ڪرڻ جو وڏي جاءِ. پر تاريخ جي رڪارڊ مان ۽ قرآن مان پڻ انھن روايتن جي ڪا تصديق ڪانھي. حضرتداؤد عليه السلام جي پٽ حضرتسليمان عليه السلام هن مسجد جي توسيع ڪئي قرآن ۾ ھن مسجد جو ذڪر معراج جي نسبت سان ۽ قبلي جي حيثيت ۾ آيو آھي. تاريخي رڪارڊ مطابق ان جاء تي موجودہ مسجد بنو اميہ جي خليفي عبدالملڪ بن مروان (685-705) شروع ڪرايو ۽ وليد بن عبدالملڪ (705-715) مڪمل ڪرايو. مسجد ايتري ته ڪشادي آهي جو اتي چار لک نمازي نماز پڙھي سگھن ٿا. 1096ع ۾ صليبين جڏهن بيت المقدس تي قبضو ڪيو تہ ان کي شاھي محل ۾ ۽ پوء فوجي جوڌن جي رھائش ۾ تبديل ڪيو ھو جنھن کي مسلمانن مسجد جي بي حرمتي قرار ڏنو. 1187ع ۾ سلطان صلاح الدين بيت المقدس واپس قبضي ۾ آندو ۽ مسجد کي پاڪ ڪيو ۽ اتي ٻيھر نماز جي بحالي ٿي. 1967 ۾ عرب اسرائيل جنگ دوران اسرائيل يروشلم تي قبضو ڪيو پر مسجد جي انتظاميه مسلمانن جي ھٿ ۾ رھڻ ڏني.
مسجد اقصي جي پکيڙ
مسجد اقصي جو گنبد نه صرف سون جو آهي بلڪي هن ۾ ڪارو پٿر پڻ استعمال ڪيو ويو آهي اگر مسجد اقصي جي رقبي جي باري ۾ ڳاله ڪجهي ته هن مسجد جو رقبو 144 دونم آهي هڪ دونم 1000 چورس ميٽرن جي برابر آهي. هتي گنبد صخره به آهي جنهن کي عربي زبان ۾ "الجامع القِبْلی "مطلب ته قبلي واري مسجد به چيو ويندو آهي.
مسجد جو اهو پورو حصو جتي موجود آهي اهو هڪ واري جي دڙي وانگر آھي جنھن جو نالو "موريا" آهي مسجد جي پيمائش ڪجهن هن طريقي سان ڪئي وئي آهي ڏکڻ طرف 281 ميٽر، اتر طرف 310 ميٽر، اوڀر طرف 462 ميٽر ۽ اولھ  طرف 491 ميٽر تائين ڦھليل آهي.
مسجد اقصي تي قبضو
جولائي 1948 ۾ يهودين بيت المقدس تي 55 ڀم ڪيرايا.1967 ۾ اسرئيل بيت المقدس تي قبضو ڪيو. 1969 ۾ هن مسجد جي داخلي جڳه کي باه ڏني وئي جنهن ڪري مسجد جي ڇت کي نقصان رسيو ء منمبر صلاح الدين پڻ متاثر ٿيو.21 جولائي 1969 جڏهن اتي نمازي فجر جي نماز پڙهي رهيا هئا تہ مسجدکي باه ڏني جنهن جي ڪري مسجد جا ٽي خاص حصا باھ ۾ سڙي ويا. مسجد اقصي جي آزادي لاءِ مسلمان هر سال يوم القدس ملھائيندا آهن.
مسجد اقصي ء قرآن مجيد
قرآن جي سورت اسراع آيت نمبر هڪ ۾ الله فرمائي ٿو. "سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ (الاسراء: 1)
خودمختيار رياست
هڪ خود مختيار رياست(خودمختيار رياست) هڪ سياسي ادارو آهي جنهن جي نمائندگي هڪ مرڪزي حڪومت طرفان ڪئي وئي آهي جيڪا جاگرافيائي علائقي تي خودمختيار آهي. بين الاقوامي قانون خود مختيار رياستن کي مستقل آبادي، بيان ڪيل علائقو، هڪ حڪومت ۽ ٻين خودمختيار رياستن سان لاڳاپن ۾ داخل ٿيڻ جي صلاحيت جي طور تي بيان ڪري ٿو.
آئينو ۽ تصوير (ڪتاب)
طنز و مزاح تي مشتمل هيءُ ڪتاب غلام رسول ڪلهوڙي جو لکيل آهي، ڊيمي سائيز، رنگين ٽائيٽل ۽ ڪچي جلد واري هن ڪتاب ۾ صفحا 96 آهن. سنڌي ساهت گهر حيدرآباد طرفان هن ڪتاب جو ٻيو ڇاپو مئي 2002ء ۾ شايع ٿيو.
زمرو:ڪتاب
1444ع
ڊسمبر
زمرو:1444ء زمرو:سال
باکريجي ديھ
ضلعي سانگهڙ جي تعلقي کپري ۾ هڪ ديهه، جنهن ۾ ’گل حسن مڱريو‘ ۽ ’خان محمد گجو‘ نالي ڳوٺ شامل آهن.
856ع
ڊسمبر
زمرو:856ء زمرو:نائين صدي زمرو:سال
سامسنگ
سامسنگ ھڪ جڳ مشھور اليڪٽرونڪ ڪمپني آھي. جنھن جون مختلف. مصنوعات آھن،
تاريخ
سامسنگ ھڪ ڪمپني آھي جنھن جي شروعات سال 1967 ۾ ٿي. ھيءَ اليڪٽرونڪ جي ھڪ سٺي قابل اعتماد ڪمپني آھي.
پراڊڪٽس
سامسنگ موبائيل، سامسنگ فرج، سامسنگ ايل اي ڊي ٽي وي، سميت ٻيون ڪيتريون ئي مصنوعات سامسنگ جون آھن
حوالا
زمرو:سامسنگ زمرو:ٽيڪنالاجي زمرو:ٽيڪنيڀياس زمرو:موبائل فون ٺاهيندڙ زمرو:سامسنگ
سنڌي ۽ پاليءَ جون هڪجهڙايون
جڏهن سنڌ جي سپت سنڌو (Sapat Sindhu) تي اجاراداري هئي ته سنڌي زبان ٻين پاسي وارن خطن جي زبانن تي اثر وڌا. قديم آثار ٻڌائين ٿا ته مهاتما گوتم ٻڌ جي مگهڌي پالي زبان (Paali zubaan) تي سنڌي زبان جو حد کان وڌيڪ اثر هو, سنڌي زبان ان دور جي هڪ لنگئا فرانڪا يا رابطي جي زبان وانگر سنڌ توڙي هند ۾ ڪم ايندي هئي. ٻڌ مت جي زبان پالي ۾ سوين اهڙا لفظ آهن، جيڪي سنڌي ۽ پالي زبان ۾ هڪجهڙيون رکن ٿا, ۽ ساڳئي لفظي معنائون رکن ٿا، سنڌي زبان جي ان دور ۾ سنسڪرت جو ورلي ئي ڪو نالو ٻڌڻ ۾ ايندو هو, اڃان تائين اهڙي ڪابه شاهدي, ڪتبو, لکت نه ملي آهي، جيڪا پالي کان قديم هجي, صرف پالي جون قديم پٿر تي لکيتون مليون آهن ۽ سنڌي زبان پالي کان به قديم هئي, ان دور ۾ سنسڪرت (Sanskrit) ته ڇا اردو ۽ هندي جو نالو نشان نه هو.
پالي ۽ سنڌي ٻوليءَ جون هڪجهڙايون
آلا = آلو بالا =ٻالو ونا,=بنا ڏوراتو= ڏور اٿا = هت ايها = اهو اپارا = پرائو منيتا = مان وارو وٽولا = وٽ, تور وارا تکيڻا = تکو هينا = هيڻو مُدو = مڏو گمڀيرا = ڳنڀير ويرا = وير نڀايه = نڀاءُ وارو ندا = نندڻ الاسا = آلس, سستي دگها = ڊگهو اتما = اتم سوڀانا = سوڀيا ٿلا = ٿلهو سوڀاگو = سڀاڳو ني = نه سندرا = سندر ڪسا = ڪسو اوچا = اوچو نيچا = نيچو اڇلا = اڇل سڪه = سڪو رايه = راءُ نيه = نينھ جاياتي = ڄڻيو سڀي = سڀني مان = مان, عزت دس = ڏس وس = وسڻ, مينهن مٽو = مٽ, مائٽ مرسو = مڙس راج پتو = راج پٽ ڌيتا = ديتا, داتا اندهه = اوندهه ليکاڪو = لکندڙ ماچيڪو = ماڇي ڪنڀارو = ڪنڀار ويڄو = ويڄ ونيجو = واڻيو داسو = داس چورو = چور يوڌو = جوڌو پٽو = پٽ اک = اک نينن = نيڻ ڪانو = ڪن ٿنو = ٿڻ ارو = ارھ سريرن = سرير هته = هٿ انگوٺو = آڱوٺو ناسا = ناس, ناسون ڦلن = ڦل, ميوو پڪا = پڪو توا = توهان سڀن = سڀ ملينه = ملھ گوي = ڳاءِ, ڳئون گهرا = گهر دتار = ڏاتار مگا = مڱ داڻا = ڌاڻا گمنا = گهمڻ گجها = ڳجھ نه ڪو = نه ڪو وسانو = وساڻو, مند برسات وسنتو = وسنت, بدسنت اجا = اڄ سدا = سدا ڀيري = ڀير ڀيري ڊنڊو = ڀير ڏونڪو سرو = سر, سسي پڀاتو = پيءَ جو ماجهانهو = منجهند روگو = روڳ پانڊو = پنڊ جو, پاڙي جو ليکنن = لک اکرن = اکر سوٽن = سوٽهڙ، واڍو چڪن = چاڪ, گاڏي جو گندو = ڳنڍو چريڪا =ڇري دوتيڪا ساکي = ساک وارو, ڌوتو سموڊو = سمنڊ ندي = ندي نويڪو = ناکو ڪرا = ڪڙو ننگر سوڀني =سوڀيا ننگري جي نچن = نچڻ اکو = اکو ماگو = ماڳ گامو = گام سرو = سر ميگهو = ميگه لوڪو = لوڪ راجن = راڄ کيتن = کيت ڀومي = ڀومي هنسو = هنس نکٽن = نکٽ, تارا انڌاڪو = اونڌاهه اونھ = اونهارو, گرمي گھ = ڳھ لوها = لهو, رت پکي = پکي ڪڪاتو = ڪڪڙ ڪانسو = ڪاسو، ماپ ميڻ = ميڻ موتا = موتي ڪمو = ڪم سپو = سپ, نانگ هاٿي = هاٿي چمن = چم سگن = سگهڻ سيهو = سانھ, شينهن ناگو = نانگ هنگو = هنڱ ڪپاسي = ڪپھ پدومن = پدم باهي = باهه چنه = چڻا لوڀا = لوڀ, لالچ چندنن = چندن آسنن = آسڻ ساکا = شآخ ڀتي = ڀت اگي = آڳ اتاري = اتاهون هارو = هار موها = موھ, محبت مُٽن = مُٽ, پيشاب دمو = ڌرم سڌا = سڌ, سڪ جنگها = ڄنگه نٿو = نٿ چوچوڪن = چچو, ببا, ٿڻ يوني = يوني ڌماني = ڌمڻي, رڳ پٿي = پٽ ڌيتا = ڌيء ڀاتا = ڀاءُ, ڀوتار, وڏو ڀاء ڌرمي پياڪو = پيءُ جو اما = امان سالو = دالو ماٽولا پٽو = ماروٽ چما ڪارو = چم جو ڪم
مٿي ڏنل لفظَ ڏسي اوهان اندازو لڳائي سگهو ٿا ته ڪيئن نه پالي ۽ سنڌي ٻولي تمام گهڻيون هڪجهڙايون رکن ٿيون. ائين گلگتي زبان شنا (Shina) ۾ سنڌي جو لفظن وڏو ذخيرو آهي, اهري ريت ڪڇ ڀڄ جي قديم ڪڇي لهجي, جنهن کي شلا (Shila) چون ٿا, ان ۾ به اڻ کٽ سندي جا لفظ اآهن, شنا گلگتي زبان تي بي بي سي ريڊيو تان هڪ پروگرام هليو هو, ريڊيو تان تحقيقڪارن جي ڳالھ ٻولھ مطابق سنڌي ۽ شنا جو ڀيٽ يا اڀياس ٿيڻ گهرجي ,ته ڪيئن سنڌي زبان جا لفظ شنا ۾ آيا, ڪڇ ڀڄ ۾ شلا تي شيلا شاهه (هڪ هندو مائي) تحقيق ڪري رهي آهي, هن ان قديم ٻولي جو الف بيائي چارٽ ترتيب ڏئي, واضح ڪيو آهي, ته سنسڪرت ٻولي کان به اڳ شلا ليک هُتي ڪچ ڀڄ ۾ رائج هو, ان کي وري جيئرو ڪرڻ جي ضرورت آهي, سنڌ ۽ هند جي يونيورسٽين جي پروفيسرن جو خيال آهي ته, شلا, شنا, سوئي وهارا جي ڪتبن جي ٻولي خروتشي (Khiroshati) اکرن ۾ لکي ويئي آهي, اها پالي زبان جو نمونو آهي, پالي ۽ سنڌي پاڻ ۾ ڀيڻ ٻوليون آهن, جن ۾ سامي ٻولي واريون صفتون آهن, هن ننڍي کنڊ (برصغير) جي خطي ۾ ٻولين جا ڪيئي گروپ هئا, هڪ مقامي بالي گروپ هو, جيڪو موهين جي دڙي واري ٻولي جو تسلسل ٿي سگهي, ٻيو هند آريائي گروپ هو, جنهن جا نشان يورپ ۽ ڏکڻ ايشيا ۾ ملن پيا, ٽيون گروپ دراوڙي گروپ هو, جنهن جا نشان به اولھ اتر هند, ڏکڻ ۽ وچ ۽ اوڀر اتر هندوستان تائين پکڙيل هئا, سڀ پروفيسر ان نتيجي تي پهتا آهن, ته برصغير جي هن خطي ۾ ٻه قديم زبانون هيون, هڪ پالي ۽ ٻي سنڌي هئي, جن جو سڄي سپت سنڌو جي وادين تي راڄ هو, پالي تي سنڌي جو اثر هاڻ به نمايا آهي, زماني جي لاهڻ چآڙهن پالي کي اسرڻ نه ڏنو, پالي محدود ٿي ختم ٿي ويئي, ۽ گنگيائي بيلٽ جي ماٿرين ۾ گم ٿي ويئي, پر پالي جي ڀيڻ سنڌي ٻولي اڃان قائم رهندي.
حوالا
زمرو:سنڌي زمرو:سنڌي ٻولي زمرو:سنڌ زمرو:ٻوليون زمرو:پاڪستان زمرو:ڀارت زمرو:تاريخ
اسڪاٽ لينڊ جي بادشاهت
ڪنگڊم آف اسڪاٽ لينڊ (اسڪاٽش گيلڪ: Rìoghachd na h-Alba؛ اسڪاٽ: Kenrick of Scotland) اتر اولهه يورپ ۾ هڪ خود مختيار رياست هئي، جنهن جو بنياد روايتي طور تي 843 ۾ پيو.
1694ع
فوتگيون
زمرو:سال زمرو:1694ع
1445ع
ڊسمبر
زمرو:1445ء زمرو:سال
858ع
ڊسمبر
زمرو:858ء زمرو:نائين صدي زمرو:سال
10 رمضان
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:رمضان