cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مبالغو
مبالغو معنيٰ وڌاءُ. ڪنهن شيءِ يا ڳالھ کي وڌائي چڙهائي بيان ڪرڻ. انگريزن جي دؤر ۾ يا ان کان اڳ وارن قصن ۾ مبالغي آميز لکت جو تمام گهڻو رواج هوندو هو.مبالغي يا وڌاءُ ۾ ڪنهن واقعي کي ايترو وڌائي پيش ڪجي، جو اهو ناممڪن لڳي.
ڪوٽ لالو
ڪوٽ لالو، ضلعو خيرپور ۾ هڪ شهر آهي. هي علائقو گرم آهي جتي گرمي پد 40° کان 60° سيلسيئس ڊگري تائين هوندو آهي. سراسري گرمي پد 10 °C سيلسيئ آهي. شهر ڀرسان ڪوٽ لالو ريلوي اسٽيشن پڻ آهي.
حوالا
زمرو:خيرپور ۾ گُنجان آباديون زمرو:ٺري ميرواهه
نيشنل اسٽيڊيم، ڪراچي
نيشنل اسٽيڊيم ، پاڪستان جو سڀ کان وڏو راندين جو ميدان آهي. ڪرڪيٽ ميچون هتي منعقد ٿينديون آهن.
اسٽيڊيم ۾ 40،000 تماشائين جي ويهڻ جي گنجائش آهي ، لاهور جي قذافي اسٽيڊيم کان پوءِ اهو ملڪ جو ٻيو وڏو راندين جو ميدان آهي.
ڪراچي جي وڏي آبادي جو سبب اسٽيڊيم کي وڌائڻ لاءِ منصوبابندي شروع ٿي چڪي آهي ، جنهن سان تماشائي گنجائش وڌيڪ ٿيندي.
نيشنل اسٽيڊيم ڪراچي ۾ پنجين فرسٽ ڪلاس جو گرائونڊ ۽ پاڪستان ۾ يارهين نمبر تي آهي.
انوشڪا شرما
انوشڪا شرما (انگريزي: Anushka Sharma)، (پيدائش 01 مئي 1988ع) ، ھندي فلمن ۾ ڪم ڪندڙ ھندوستاني اداڪارا ۽ فلم پيشڪار. ھن ھڪ فلم فيئر ايوارڊ سميت ٻيا بہ ڪيترائي ايوارڊ حاصل ڪيا آھن. ھيءَ 2012ع کان فوربز انڊيا جي 100 شخصيتن (انگريزي: Celebrity) جي فھرست ۾ شامل ٿيندي رھي آھي، اُن سان گڏ فوربز ايشيا جي 30 ھيٺيان 30 جي 2018ع واري فھرست ۾ بہ شامل رھي آھي. thumb|انوشڪا شرما 2018ع ۾ سندس فلم "زيرو" جي مشھوري ڪندي
ويرا واھ
380px|thumb|ويراواھ جو جين مذھب وارو تاريخي مندر
ويراواھ: هيءُ ننگرپارڪر تعلقي ۾ 31 – 24 اتر ڊگهائي ڦاڪ ۽ 0 – 70 اوڀر ويڪرائي ڦاڪ ۾ ويري نالي رَٻاريءَ جو ٻڌايل جهونو ڳوٺ آهي. هن جي اڀرندي پاسي ”پاري ننگر“ جو تاريخي ڦٽل بندر آهي، هتي اڳي جيني اوسواڙ رهندا هئا، جن جا مندر ۽ ديوتائن جا پتلا اتي رکيل آهن. ريکو ديو جو بت ڏسڻ جهڙو آهي، جو سنگ مرمر جو ٺهيل آهي. هن جي ڏکڻ ۾ سانگاهه نالي تلاءُ آهي، جتي برساتي موسم ۾ ڪافي وقت پاڻي رهي ٿو، ۽ آبادي به ٿيندي آهي. هتي پرائمري اسڪول، پوسٽ، ٿاڻو، مسافرخانو ۽ يونين آفيس هن. مٺي کان ننگرپارڪر ڏي ويندڙ لاري هتان لنگهي ٿي .ويرا واهه ڳوٺ جي ڀرسان، ”سانگاهه“ نالي، 6 چورس ميل هڪ ڍنڍ آهي، جنهن جي هڪ طرف تي، جين ڌرم وارن جو پٿرائون ڊٺل مندر آهي، جنهن جون ڪيتريون نشانيون اڃا موجود آهن، ۽ ڪي بُتَ به سلامت آهن. انهن کي ”جکن پيرن جا ڏهرا“ ڪري ڪوٺيندا آهن. هندن جي لڏپلاڻ کانپوءِ، ڪا به وَسندي نه رهي آهي. اڄ اهو مندر به برباد ٿي چڪو آهي. اندازو آهي ته اهو مندر، سترهين صدي عيسويءَ جو ٺهرايل آهي. ان مندر جي ڀرسان، هڪ مناري تي ٿَلهو ٺهيل آهي، جتي جين ڌرم وارا پاريهلن کي داڻو ڏيندا آهن.
220px|thumb|جين مندر جو ھڪ منظر
لڪش لالواڻي
ان کان پوءِ لڪش لالواڻي کي شهرت جي بلندين تي سوني ٽي وي جي پروگرام پورس مان ملي، جنهن ۾ هن پورس ڪردار ادا ڪيو، جيڪو هندستان جي بادشاھ پورس جنهن سڪندراعظم يوناني سان مقابلو ڪيو هو تي ٺهيل آهي. هي هندستاني ٽي وي جي تاريخ جو سڀ کان مانگھو ڊرامو آهي. جنهن لاڳت آمريڪي 70 ملين ڊالر ۽ هندستاني 500 ڪروڙ جيڪي پاڪستاني روپين ۾ 11 ارب 2 ڪروڙ 50 لک ٿين ٿا. هي 20 کان 30 منٽن وارو ڊرامو 249 قسطون ٿيون.
فلم
2 سيپٽمبر 2019 تي مشهور هدايت ڪار ڪرن جوهر لڪش لالواڻي ۽ ڪارتڪ آرين کي دوستانه -2 ۾ ڪاسٽ ڪرڻ جو اعلان ڪيو جنهن جي هيروئن سري ديوي ۽ بوني ڪپور جي ڌي جھانوي ڪپور هوندي.
ايوارڊ
لڪش لالواڻي کي پورس لاءِ 2018ع ۾ بهترين اداڪار جو لائنس گولڊ مليو ۽ ايشين ٽيلي ويزن ايوارڊ طرفان بهترين ادڪار لاءِ نامزد ڪيو ويو. زمرو:1996ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سنڌي ماڻھو
گهريلو ڪانءُ
ڪانء جنھن کي اردو ۾ کوا چوندا آهن ۽ ان جو حياتياتي نالو ڪاروس اسپلينڊس  corvus splendes آھي. اھو سنڌ جو ھڪ عام پکي آهي. ان کي انگريزي م ڪولمبو جو ڪانء پڻ چون ٿا. اھو ايشيا خصوصن ڏکڻ ايشيا ۾ عام ٿئي ٿو.ان کان علاوه ٿائيلينڊ، مالديپ، ايران ، ڏکڻ آفريقا خصوصن تنزانيا ۾ به ملي ٿو. ان جو مٿو ،پير ،چھنب، ٽنگون پڇ ۽ پر ڪارا ھوندا آھن پر ان جي ڳيچي ۽ سينو ھلڪي سرمائي رنگ جا ھوندا آھن. ان جو قد جيڪ ڊا (JACKDAW) ۽ ڪئريون ڪرو (CARRION CROW) جي وچ وارو ھوندو آھي جيڪو لڳ ڀڳ 40 سينٽي ميٽر آھي پر اھو انھن ٻنهي پکين جي ڀيٽ ۾ سنھڙو ٿئي ٿو. بحري جهازن وسيلي ان جي جنس آسٽريليا پڻ پھتي پر جلد ختم ٿي وئي. نيدرلينڊز جي بندرگاهه ھوڪ آف ھالينڊ ۾   به ڪانء جي ھي جنس 1998 کان نظر اچي پئي.ڪانء جو ھي قسم ھميشه انساني آباديءَ ڀرسان رھندو آھي ۽ پنھنجا آکيرا ڊگھن وڻن تي ٺاھيندو آهي. ھن نسل جا ڪانء جي مادي 3 کان 6 آنا لاھيندي آھي.ھي پکي جاندارن جي ڪورڊيٽا فائلم يا ڪورڊيٽا بڻ سان تعلق رکن ٿا.
thumb|250pxthumb|250px
ڪانءُ جا آنا
هيءَ ڪاري رنگ جو ٿيندو آهي. ننڍڙن ٻارن جي هٿن مان کاڌي جي شيءَ کسي ويندو آهي ۽ چالاڪ پکي آهي. وڻن جي ٽارين ۾ اهڙن مٿانهن هنڌن تي آکيرو ٺاهيندو آهي ۽ آنا لاهيندو آهي جتي ڪوبه چڙهي پهچي نه سگهي. ڪوبه اُنهيءَ وڻ تي چڙهندو ته مادي اُن کي ٺونگا هڻي، ڪان ڪان ڪري ڏاڍو گوڙ مچائيندي آهي. هن پکيءَ کي ڪانگ به چوندا آهن.
ڪانوءَ جا ٻچا
آکيري ۾ ڪانء جا ٻچا
حوالا
زمرو:پکي
مينيڪا لالواڻي
مَينيڪا لالواڻي ڀارتي سنڌي اداڪارا، ماڊل، حسن جي مقابلن ۾ حصو وٺندڙ آهي سندس جنم 3 نومبر 1989ع تي بروڊا گجرات انڊيا ۾ ٿيو. هن بي اي سي هوم اڪنامڪس ۾ ڪئي آهي، انکان پوءِ پوسٽ گريجويشن ايڊورٽازنگ ۽ پبلڪ رليشن ۾ ڪئي.
فلم
زمرو:1989ع جون پيدائشون زمرو:ايڪيهين صدي جون ڀارتي اداڪارائون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:ممبئي جون اداڪارائون زمرو:ھندي سنيما ۾ اداڪارائون
محمد الرقاد
thumb محمد ڪاسب الرقاد ، اردني طبيب، اردن رئيل ميڊيڪل سروسز ۾ برگيڊيئر جنرل آهي، ۽ طبي جينيات ۾ صلاحڪار آهي. هن جي شهرت جو سبب الرقاد سينڊورم جي کوجنا ڪرڻ آهي، جيڪو سندس نالي سان منصوب ڪيو ويو آهي.
حوالا
زمرو:1967ع جون پيدائشون زمرو:اردني تعليمدان زمرو:اردني فوج جا سپاهي زمرو:اردني ٻارن جا طبيب زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:جيئريون شخصيتون
ملير
ملير يا مارئي جو ملڪ:سنڌ جي مشهور سَتيءَ مارئيءَ جو ملڪ، ”ملير“ ننگر پارڪر واري جُوءِ ۾ آهي. اهو ننگرپارڪر کان اٽڪل ٻاويهه ميل ڏکڻ طرف ٿيندو، اتي، ”ڀالوا“ نالي ٻه ڳوٺ اڄ به موجود آهن. هڪ ڳوٺ ۾ ”ڀيل“ ٿا رهن ۽ ٻئي ڳوٺ ۾ ”خاصخيلي سرائي“ رهن ٿا، ليڪن مارئيءَ جو اصل ڳوٺ هينئر ويران آهي. ڪجهه سال اڳ منهنجي ڪوششن سان، ان کوهه جي ٻيهر مرمت ڪرائي ويئي هئي، جنهن تي مارئيءَ جي اها ”ڪونڊي“ پيل هئي، جنهن ۾ مارئي اتي اچي ”ڇيلڙن“ کي پاڻي پياريندي هئي. اهو خطو به آهي ته ٿر ۽ بر، پر ماڻهو چون ٿا ته اڳ اهو نهايت سرسبز ۽ آباد هو. ان ڪري ماڻهو کيس سڏيندا ئي هئا، ملير!
مارئي جي مذهب ۽ قوميت متعلق اڄ تائين اختلاف آهن ته اصل ۾ ڪير هئي. پر اها به هڪ حقيقت آهي ته مارئي مسلمان هئي. ايتريقدر جو هن تر ۾ مشهور آهي ته مارئيءَ جي قبر، ڀوڏيسر جي مسجد جي ڀرسان شهيدن جي قبرستان ۾ آهي.
موئن جو دڙو ( يو سي)
يو سي 46 موئن جو دڙو  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا ڏوڪري تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي ڏوڪري جي يو سي  پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 17,552 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾   ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ مشوري، ساريا، ملاح، پيرزاده، شيخ،   ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ڳوٺ حاجي مشوري، ڳوٺ ليماڻي سرھو ساريو، ڳوٺ امام بخش ملاح، ڳوٺ حاجي لال بخش شيخ، ڳوٺ چنا ماڇي، ڳوٺ ٻلهڙيجي، ڳوٺ بگي بنڊي،. ديھ بگي ۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين اسدالله پيرزادو ۽ وائيس چيئرمين علي حسن مشوري چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ حاجي لال بخش شيخ جو محب حسين پيرزادو ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري, مڊل، سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري تعليم جي سھولت ميسر آهي. ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي. موئن جي دڙي جي پسگردائيءَ ۾ گورنمينٽ ھاء اسڪول موئن جو دڙو، ملاح ڳوٺ ۾ ڀٽائي ايليمينٽري اسڪول، ڳوٺ حاجي لال بخش شيخ ۾ ھڪ سرڪاري مڊل اسڪول واقع آھن. ھن يو سي ۾ ڪيڊٽ ڪاليج لاڙڪاڻو پن واقع آهي جتي اٺين ڪلاس کان ٻارھين ڪلاس تائين تعليم ڏني وڃي ٿي ۽ ان ڪاليج ۾ بورڊنگ لازمي آهي. صحت جي سھولتن لاء ھن يو سي ۾ ھڪ بنيادي صحت مرڪز موئن جي دڙي ۾ ۽ ھڪ سرڪاري ويم گھر ٻلھڙيجي ڳوٺ ۾ واقع آهي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن. ھن يو سي م لاڙڪاڻي ضلعي جو ايئرپورٽ پڻ واقع آهي. ان کان سواءِ ھتي موئن جي دڙي وارو ڦٽل شھر پڻ واقع آھي جيڪو پنج ھزار سال پراڻي تھذيب آهي ۽ يونيسڪو طرفان عالمي ورثو قرار ڏنل آھي. ھن يو سي ۾ ھڪ عجائب گھر پڻ واقع آهي جنھن ۾ موئن جي دڙي جي کوٽائي مان نڪتل شيون رکيون ويون آهن. ھي يو سي سنڌو ندي جي ساڄي ڪپ تي واقع آهي.
متروڪ لفظ
متروڪ لفظ (Obsolete words)، متروڪ مان مراد آهي تہ اهي لفظ جيڪي رواج نہ رهيا هجن يا مدي خارج ٿي رد ٿي چڪا هجن. هر سڌريل ٻوليءَ ۾ وقت سان گڏ ڪي نوان لفظ شامل ٿيندا رهندا آهن ۽ ڪي وري خارج ٿيندا رهندا آهن. اهو هڪ فطري عمل آهي. ادبي طور، متروڪ لفظ مان مراد آهي تہ اهي لفظ ڪڏهن لکڻين ۾ ڪتب آندا ويندا هئا، پر بعد ۾ ليکڪن، شاعرن، انهن جو استعمال ختم ڪري ڇڏيو. گنگا رام سمراٽ، اهڙا ڪيترائي لفظ پنهنجي ڪتاب ”اسان کي هتان وساريو“ ۾ ڏنا آهن، جيڪي هيئر سنڌي مان متروڪ ٿي ويا آهن.
حوالا
زمرو:سنڌي ادب زمرو:علم اللغات
الھيار ترڪ
الھيار ترڪ پاڪستان  جي صوبي سنڌ جي ضلعي ٽنڊو محمد خان جي تعلقي بلڙي شاھ ڪريم جي ھڪ يونين ڪاؤنسل وارو شھر آھي. ان جو پورو نالو يو سي 12 الھيار ترڪ آھي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ چار وارڊ آھن جن مان 4 جنرل ڪائونسلر چونڊبا آھن ۽ ھڪ ضلعي ڪائونسل جو ميمبر چونڊيو آھي جيڪو ضلعي ڪائونسل ۾ يونين ڪاؤنسل جي نمائندگي ڪندو آهي. يونين ڪاؤنسل جا چيئرمين ۽ وائيس چيئرمين پڻ سڌي چونڊ ذريعي عھدو سنٻاليندا آھن. اھو ھڪ يو سي وارو ننڍڙو شھر آھي جنھن جي ٽن طرفن کان پاڻي جي ڍنڍ واقع آھي. اھو ٽنڊو محمد خان- بلڙي شاھ ڪريم روڊ تي واقع ڪپور موري کان 2 ڪلوميٽر ڏکڻ طرف واقع آهي. الھيار ترڪ ۾ ڇوڪرن ۽ ڇوڪرين جي پرائمري اسڪولن سميت ھڪ گورنمينٽ مڊل اسڪول پڻ واقع آهي. ھتي ھڪ ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ڊسپينسري ڏينھن م ڇھ ڪلاڪ صحت جي سھولت فراهم ڪري ٿي.
خانپور، سنڌ
خانپور پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي شڪارپور جو ھڪ ننڍو شھر ۽ خانپور تعلقي جو صدر مقام آھي. ھن شھر ۾ جتوئي، بروھي، سومرا ۽ ٻين ذاتين وارا ماڻهو رھن ٿا.
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون زمرو:شڪارپور ضلعو
متضاد لکڻي
متضاد لکڻي (Contradictory text) ڪنهن ساڳي لکڻيءَ ۾ ساڳي ڳالھ ٻن جاين تي متضاد راين سان ڏيڻ. ڪنهن خيال ۾ متضاد راءِ ڏيڻ يا وري متضاد بيان ڏيڻ وغيره.
ريکا
alt=|thumb|ريکا اسڪرين ايوارڊ 2019ع ۾ پورو نالو ڀانوريکا گَنيسان (پيدائش 10 آڪٽوبر 1954ع)، ريکا (انگريزي: Rekha) جي ناٽڪ (اسٽيج) نالي سان ڄاتي ويندڙ ھندوستاني اداڪارا، جنھن بُنيادي طور تي ھندي فلمن ۾ ڪم ڪيو آھي. کيس ڀارتي سئنيما جي بھترين اداڪارا طور مڃيو ويندو آھي. ھن 180 کان مٿي فلمن ۾ ڪم ڪيو آھي. ھن ھڪ نيشنل فلم ايوارڊ ۽ ٽن فلم فيئر ايوارڊن سميت ڪيترائي ايوارڊ حاصل ڪيا آھن. ھن افسانوي کان وٺي ادبي حوالي سان مُکيہ وھڪري ۽ آزاد حيثيت ۾ ٺھندڙ فلمن ۾ گھڻو ڪري مضبوط ۽ مُنجھيل عورت جا ڪردار ڪيا آھن. جيتوڻيڪ سندس ڪم ڪيترائي ڀيرا گھٽ ٿي ويو پر ھن پنھنجي نالي ۽ مرتبي کي ٻيھر مٿي آڻي پنھنجي حيثيت کي بحال رکيو. 2010ع ۾ ھندوستان جي حڪومت پاران ملڪ جي چوٿين وڏي شھري اعزاز پدما شري سان کيس نوازيو ويو.
واٽر پمپ (گلبرگ)
يو سي واٽر پمپ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي سينٽرل جي تعلقي گلبرگ جي سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاميٽي آهي. ھن يو سي جي اتر ۾ شفيق مل ڪالوني ڏکڻ ۾ يو سي ياسين آباد ۽ يو سي نصيرآباد (گلبرگ) نصيرآباد واقع آھن. 2015 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ھن يو سي جو چيئرمن سيد فريد حسين ۽ وائيس چيئرمين فاروق اعجاز چونڊجي آيا جن جو تعلق ايم ڪيو ايم پاڪستان سان آھي
ڪيرسٽيني پري
left|thumb|ڪيرسٽيني پرئ جي مادي
ڪوٽ لالو ريلوي اسٽيشن
ڪوٽ لالو ريلوي اسٽيشن پاڪستان جي صوبي سنڌ، ضلعو خيرپور جي شهر ڪوٽ لالو ۾ هڪ ريلوي اسٽيشن آهي.
ڀاءُ
ڀاء: برادر:ڀائي: رت جو رشتو رکندڙ ساڳئي ماءُ يا ساڳئي پيءٌ مان پيدا ٿيل نر ٻار کي چوندا آهن. ”ڀراتر“ (ڀاءُ) لفظ جو ڌاتو آهي ”ڀر“ معنيٰ ”جهلڻ“، ڀائر گهر ج و جهلو آهن.
مثلث
مثلث (Musalis) عربي ٻوليءَ جو لفظ آهي، جنهن جي لغوي معنيٰ آهي، ”ٽن مصرعن وارو شعر“. يعني اهو نظم، جنهن جو هر هڪ بند ٽن مصرعن تي مشتمل هوندو آهي ۽ اهي مصرعون پاڻ ۾ هم وزن هونديون آهن، اهڙيءَ طرح مثلث جا سڀ بند ساڳئي وزن ۾ هوندا آهن، جن مان اڪثر پهريون بند سڄو هم قافيه هوندو آهي ۽ باقي بندن مان هر هڪ بند جون پهريون ٻه مصرعون پاڻ ۾ هم قافيه ٿينديون آهن ۽ ٽين مصرع جو قافيو وري پهرئين بند جي قافيي جهڙو هوندوآهي. ڪي نظم اهڙا به ملن ٿا، جن ۾ مثلث جي هر هڪ بند جون ٽئي مصرعون پاڻ م هم قافيه رکيون ويون آهن.
سموترا
”سموترا“ جو ڀاڱو اهو آهي جو افغانستان سميت، ڪشمير سميت، هاڻوڪي الور رياست کان جا ليڪ ڇڪجي سا کنڀات جي نار کان ڦري ڪڇ، ڪاٺياواڙ، گجرات، سنڌ بلوچستان تائين اچي. گويا سڀ ملڪ ”سموترا“ ۾ اچي وڃن ٿا.
ڀليڏنو ساٺيو
ڀليڏنو ساٺيو پاڪستان  جي صوبي سنڌ جي ضلعي ٽنڊو محمد خان جي تعلقي بلڙي شاھ ڪريم جي ھڪ يونين ڪاؤنسل وارو شھر آھي. ان جو پورو نالو يو سي 13 ڀليڏنو ساٺيو آھي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ چار وارڊ آھن جن مان 4 جنرل ڪائونسلر چونڊبا آھن ۽ ھڪ ضلعي ڪائونسل جو ميمبر چونڊيو آھي جيڪو ضلعي ڪائونسل ۾ يونين ڪاؤنسل جي نمائندگي ڪندو آهي. يونين ڪاؤنسل جا چيئرمين ۽ وائيس چيئرمين پڻ سڌي چونڊ ذريعي عھدو سنٻاليندا آھن. اھو ھڪ ننڍڙو يو سي شھر آھي جيڪو ڪولاب ڍنڍ جي پاسي م واقع آهي جيڪا 3 ڪلوميٽر ڊگھي ۽ اڌ ڪلوميٽر ويڪري آھي.
بينگال
بينگال: بنگلاديش جو ھڪ نالو.
معني
بينگل معنيٰ ٻيڪڙ، ”گنگا ۽ برهمپترا“ جي وچ وارو ملڪ جنهن کي هاڻي ڪوٺجي ٿو ”بينگال“.
زيبرا
حوالا
زمرو:جانور زمرو: گاھ خور جانور زمرو: ايڪئيس نسل وارا جانور
سما
سما ھڪ قديم سنڌي ذات جو نالو. لفظ ”سماٽ“ جي ڇنڊ ڇاڻ ڪري ڏسڻ گهرجي ته ان جو تعلق لساني حيثيت سان ڪهڙي زبان سان آهي. ان جو صاف طرح سان حل ته اهو آهي ته هي سنسڪرت لفظ آهي.(1 )   سم = هڪجهڙو، هڪجيڏو وغيره(2 )   سموا = برابر.(3 )   سمواتمه = هڪجهڙو ڀاءُ ماڻهو (4 )   سمويا سمويه = ساڳئي ملڪ يا ساڳئي راڄ جو. (5 )   سموترا = هڪ ڀائپي جو راڄ (جمهوريت)، لوڪ راڄ.(6 )   سمو (سنڌي) = راڄ جو ڀاءُ ماڻهو.(7 )   سو = پنهنجو پاڻ، خود پاڻ، اشارو سج جي روشنيءَ ڏانهن.سوم = پاڻ، نالو سج جو پوڄا واسطي (8 )   سومرت  = سج پوڄا.(9 )   سومريه = سج جو پوڄاري، گويا هڪ مذهبي ماڻهو (0 1 ) سوم وار = سوم جي پوڄا جو ڏينهن _ هاڻي سومر(1 1 ) سوامي = سومه جي ٽڪاڻي جو پوڄاري، سامي، درويش ۽ بزرگ - هاڻي سائين.(2 1 ) سمو = ساڳئي راڄ جو عام ماڻهو، پر ڌرم ساڳي وارو.(3 1 ) سومريه = سومرو، ساڳي راڄ جو ساڳئي ڌرم جو ماڻهو، سوريه معنيٰ سج يا ٻلوان. (4 1 ) سمواترا = اهڙي راجا جو ملڪ جو پاڻ سج جي پوڄا ڪري ۽ ڪرائي.(5 1 ) سماويد = اهڙي ملڪ جو ڪوڊ يا قانون، جنهن ۾ سڀ هڪجهڙي پوڄا ڪن ۽ هڪ راجائي هيٺ هجن.
وزارت بجلي ۽ پاڻي (پاڪستان)
وزارت پاڻي ۽ بجلي (Ministry of Water and Power، مخفف: MoPW)، پاڪستان جي وفاقي وزارت هئي. هن وزارت کي آگسٽ 2017ع، تي ختم ڪيو ويو. پاڻي وارو ڀاڱو نئين ٺاهيل وزارت پاڻي وسيلا ۽ بجلي وارو ڀاڱو وزارت توانائي ۾ شامل ڪيو ويو.
پرائيويٽ پاور ۽ بناوٽي بورڊ
پرائيويٽ پاور ۽ بناوٽي بورڊ (Private Power and Infrastructure Board)هڪ نجي ادارو آهي، جيڪو 1994ع ۾ ٺاهيو ويو، جيئن نجي ادارن کي حڪومتي توانائي جي شعبن ۾ حصو وٺڻ لاءِ همٿائجي. هي بورڊ نجي ادارن کي توانائي واري شعبن ۾ سيڙپڪاري ۽ تعميرات لاءِ همٿائي ٿو، ۽ هي ادارو حڪومت ۽ نجي ادارن جي وچ ۾ ذميوار ڌر پڻ آهي.
حوالا
زمرو:حڪومت پاڪستان جو وزارتون
مثنوي
حوالا
زمرو:شاعري زمرو:صوفي ادب
ھيما مالني
thumb|ھيما مالني ھيما مالِني (انگريزي: Hema Malini)، پيدائش 16 آڪٽوبر 1948ع، ھندوستاني اداڪارا، ناچڻي، ليکڪہ، ھدايتڪار، پيشڪار ۽ سياستدان. ھيءَ بُنيادي طور ھندي فلمن ۾ ڪم ڪرڻ جي حوالي سان ڄاتي ويندي آھي. ھن پنھنجي اداڪاريءَ جي شروعات 1963ع ۾ تامل فلم اِڌو سَٿيام (انگريزي: Idhi Sathiyam) کان ڪئي. مالني مُک اداڪارا طور فلم "سپنون ڪا سوداگر" ترجمو "سپنن جو واپاري" (1968ع) ۾ ڪم ڪيو ۽ پوءِ ھندي فلمن ۾ باقاعدگيءَ سان اچڻ لڳي، خاص ڪري ڌرميندر سان گڏ، جنھن سان ھن 1980ع ۾ شادي ڪئي. شروعات ۾ مالني کي "ڊريم گرل" ترجمو "خوابن جي راڻي" طور مشھور ڪيو ويندو رھيو، جنھن نالي سان پوءِ ھن 1977ع ۾ ٺھندڙ فلم ۾ ڪم بہ ڪيو. مزاحيہ ۽ ڊرامائي ٻنھي ڪردارن طور ڪم ڪرڻ جي حوالي سان ڄاتي ويندڙ مالني ھندي سئنيما جي سڀني کان وڌيڪ ڪامياب اداڪارائن ۾ شُمار ٿيندي ھُئي.
سيراندي
سنسڪرت ۾ ”ند“ چئبو آهي طرف کي، جتان ٺهيو ”ندان“، معنيٰ - ”هُو طرف يا جو مَٿو“، ”اند“ معنيٰ ”اندريون پاسو“، ۽ ”سند“ معنيٰ ”سامهون پاسو“. سراندي = ”سيراندي“، پراندي  = ”پيراندي“. سيراندي= سر يا مٿي وارو پاسو. کٽ يا پلنگ جي فريم جو مٿي وارو پاسو.
مجازي
مجازي فرضي، غير حقيقي، مجازي اصطلاح خاص طور تي صوفي بزرگن ’مجازي عشق‘ لاءِ استعمال ڪيو آهي.
ٽوينٽي20
ٽي ٽوينٽي (Tweenty20) ڪرڪيٽ جي قسمن مان هڪ قسم آهي هن جي نالي سان ظاهر آهي ته هن قسم جي ميچ ويهن اوورن تي مشتمل هوندي آهي هن جو پهريون ميچ آسٽريلياءَ ء انگلينڊ جي ٽيمن جي وڄ ۾ کيڏيو ويو هو.
ٽي ٽوينٽي کيڏڻ وارا ملڪ
زمرو:ڪرڪيٽ
شرڌا ڪپور
شرڌا ڪپور (انگريزي: Shraddha Kapoor)، پيدائش 03 مارچ 1987ع، ھندي فلمن ۾ ڪم ڪندڙ ھندوستاني اداڪارا ۽ ڳائڻي. ھيءَ مشھور ترين اداڪارائن ۾ ڳڻجي ٿي ۽ مُھانگين اداڪارائن ۾ ليکجي ٿي. ھيءَ 2014ع کان فوربز انڊيا جي 100 شخصيتن (Celebrity) ۾ شامل ٿيندي رھي آھي ۽ 2016ع ۾ فوربز ايشيا پاران 30 ھيٺيان 30 جي فھرست ۾ شامل ٿي. ھن ھڪ اسڪرين ايوارڊ سميت ڪيترائي ايوارڊ کٽيا آھن. thumb|شرڌا ڪپور 2015ع ۾
ڪولاب ڍنڍ
ڪولاب ڍنڍ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ٽنڊو محمد خان جي تعلقي بلڙي شاھ ڪريم ۾ واقع هڪ ڍنڍ جو نالو آهي. ان جي ڊيگھ 3 ڪلوميٽر ۽ ويڪر اٽڪل اڌ ڪلوميٽر آھي. اھا ڀليڏنو ساٺيو يونين ڪاؤنسل ۾ واقع آهي ۽ ان جي ڪناري تي ڀليڏنو ساٺيو واقع آهي. اھا ڍنڍ مڇيءَ جو ھڪ ذريعو آهي. ان جي جاگرافيائي بيهڪ °24 59" اوڀر لانگيٽيوڊ ۽ °27 68" اتر الٽيٽوڊ جي وچ ۾ آهي.
مرئمان
مرئمان, مريئم امان (Mariamman) هندومت جي هڪ ديوي آهي، جيڪا تامل ۾ گهڻي مقبول آهي. ان کي تمل ٻولي ۾ மாரியம்மன் چوندا آهن، جنهن جو مطلب “ماءُ مري“۔ مريئمان سندس نالو هيو۔ ان جو اُچارمريئم اما پڻ آهي. تمل ٻولي ۾ امان يا آٿا جي معنيٰ ماءٌ آهي. مري امان مينهُن (برسات) جي ديوي آهي ۽ تمل علائقن ۽ ويجهن علائقن ۾ مقبول آهي، تامل ناڊو جي ٿيروچيرال ۾ انکي ماءٌ جو درجو حاصل آهي ڏکڻ هندستان ۾ پاروتي درگا ۽ درگا ۽ اُتر هندستان ۾ شيتلا سان گهڻي قربت حاصل آهي. مري امان کي ڪالي جو اوتار پڻ چيو ويندو آهي. ايئن مڃيو ويندو آهي تہ جڏهن ڪالي ماتا مري امان جو اوتار وٺي ڏکڻ هندستان ۾ وئي تہ ڀيروو مدورائي ويران سمجهي ڪري ان جي پٺيان لڳو. مري امان جو ميلو آدي جي ڏينهن ۾ لڳندو آهي، جيڪو سياري جي مُند جي پڇاڙيءَ ۽ ساوڻي (موسم برسات) جي شروع جو زمانو آهي.
سنڌي ادب ۾ افساني جي اِرتقا
سنڌي ٻولي ۾ ادب جون جديد صنفون (ناول، ڊرامي ۽ مضمون) انگريز جي دور ۾ داخل ٿيون۔ اھڙي طرح افسانو به ان ئي دور ۾ پروان چڙھيو۔ پر ان کي سنڌي افسانن جو اِرتقائي دور نٿو چئي سگھي۔
مرئمان
مُنڍ (شروعات)
thumb|کاٻو|170px| 10هين صدي ۾ [[چول سلطنت جي تريشولي، تمل ناڊو ۾ مري امان]]
سنڌي ادب ۾ افساني جي اِرتقا
پھريون دور (1851ع کان 1925ع تائين)
1851ع ۾ سورٺ راء ڏياچ، شھزادي مانڪ جي ڪھاڻي، ڀنڀي زميندار جي ڪھاڻي وغيرھ جي نالن سان ڪھاڻيون لکيون ويون، پر ان کي باقائده افساني جي ابتداء نٿو چئي سگھجي۔
مرئمان
مُنڍ (شروعات)
مري امان هڪ تمل لوڪ ديوي آهي جنهن اٽڪل ما قبل ويد جي دور ۾ هُئي. هيءَ تمل ديوي آهي ۽ تمل ناڊو ۾ گهڻي مقبول آهي. ما بعد ويد دور ۾ انکي پاروتي ، ڪالي ۽ درگا جي نالو سان سڏيو ويو آهي. جڏهن تہ اُتر هندستان ۾ انکي شيتلا جي نالو سان سُڃاتو ويندو آهي ۽ اَوڀَر هندستان ۾ مناسا جي نالو سان سُڃاتي ويندي آهي.
سنڌي ادب ۾ افساني جي اِرتقا
ٻيو دور (1925ع کان 1940ع تائين)
ھن دور کي ترجمي جو دور چئي سگھجي ٿو۔ ھن زماني ۾ ھندي، بنگالي، گجراتي ۽ ڪيترن ئي ٻي ٻولين مان افسانن جا ترجما ڪيا ويا۔
مرئمان
پوڄا
مريئمان جي پوڄا غير ويدي طريقي تي ڪئي ويندي آهي، جنهن ۾ انيڪ طرح جا ناچ (رقص) پڻ شامل اهن. ميلن جي ڏهاڙن ۾ مٽي جي ٿانون ۾ ڪُجھ کاڌا (پڪوان) پڻ چاڙهيا ويندا آهن، جنهنکي پونگل ۽ ڪوز وغيرہ سڏيو ويندو آهي. انهيءَ موقعي تي ماڻهو باهه تي هلندا آهن ۽ نڪ يا منهن ۾ چير يا جهير پڻ ڪندا آهن.
تيروسيرا پلي کان 6 ڪلوميٽر پري تي واقع سمي پورم مندر ۾ هاڻي پڻ مريئمان جي پوڄا هندومت جي طريقو عبادت ۾ شامل آهي. اپريل جي ٻئي هفتي ۾ مندر جي انتظاميا ڏهه جو هڪ پروگرام منعقد ڪندي آهي. اوڙِي پاڙي جي ڳوٺن جا ڪُجھ ماڻهو مري امان کي ڪُڪِڙ ۽ ٻڪري جو ٻليدان(قرباني) ڏيندا پر هاڻي جانور کي ذبح ڪرڻ جو رواج ختم ٿي رهيو آهي ۽ انکي وڪڻيو ويندو آهي. ديوي جي اهم پوڄا مندر کان هڪ ميل پَري سڙڪ تي ڪئي ويندي آهي.
مندر
مريئمان جا ڪيترا ئي مندر ڳوٺاڻن جي لاءِ مقدس عبادت گاهہ جو درجو رکن ٿا، جتي مرد ۽ مايون عبادت ڪنديون آهن. گهڻن ئي مندرن ۾ ديوي کي هڪ گرينائٽ پٿر سان بڻايو ويندو آهي، جنهن جو هڪ سرو چُهنبدار (نوڪَ وارو) هوندو آهي ۽ پٿر جي سري تي ڳاڙهن گُلن جي مالها وِڌي ويندي آهي. ان طرح جي مندرن ۾ ڪوبرا عام جام ملندو آهي. ۽ نانگن کي کير ۽ آنا ڏنا ويندا آهن کائڻ لاءِ.
حوالا
زمرو:پاروتي جا اوتار زمرو:شيوا جون ساٿياڻيون زمرو:ماتا ديويون
سنڌي ادب ۾ افساني جي اِرتقا
ٽيون دور (1940ع کان 1947ع تائين)
ھي دور سنڌي افساني جو ھنگامي دور ڄاتو وڃي ٿو۔ برطانوي راڄ جي انتھا ٿي، آزادي جي تحريڪن زور پڪڙي رھيون ھيون، جنھن جو به وڏو اثر افساني تي پيو۔
نئون دور (1947ع کان 1960ع تائين)
ورھاڱي کان بعد ھي دور بحران سان ڀريل ھو۔ ڪيترا ئي پبلشر ۽ مصنف ڪوچ ڪري ويا۔ ڪجھ سالن بعد ترقي شروع ٿي جيڪا اڃان تائين روان دوان آھي۔
جديد دور (1960 کان اڄ تائين)
افساني پنھنجي ترقي جون منزلون طي ڪري گھڻو اڳتي تائين پھچي چڪا آھي۔ ھن دؤر ۾ ڪيترائي نوان تجربا به ڪيا ويا آھن۔
ھن دور جا مصنف:
۽ ڪيترن ئي مصنفن ھن صنف تي طبع آزمائي ڪئي آھي ۽ ڪري رھيا آھن۔
زمرو:ادب زمرو:سنڌ زمرو:پاڪستاني ادب
ڌيءَ
250px|thumb|سال 1931 ۾ نڪتل فوٽو جنھن ۾ مائرن ۽ ڌيئرن جا چار نسل ڏيکاريل مرد ۽ عورت جي جنسي گاڏڙ سان پيدا ٿيل واري مادي اولاد پنھنجي ماءُ ۽ پيءُ جي حياتياتي ۽ معاشرتي ڌيءُ چورائيندي آھي يا ايئن بہ چئي سگھون ٿا تہ والدين جي مادي اولاد ڌيءُ چورائيندي آھي.
ڌيء :نياڻي: دختر:ڊاٽر: daughter :
مونث اولاد ۾ شامل عورت يا ڇوڪري.ساڳئي حيثيت وارو مذڪر اولاد ۾ پٽ سڏبو آهي. قديم ھندوستان ۾ گهڻو ڪري سڀني وٿ چوپايو مال هوندو هو. تنهنڪري پهريون گهر جو ڪم هو چوپائي مال جي نگاهه ڪرڻ، ۽ کير ڏهڻ. سنسڪرت ”دهتر“ (ڌيءَ، پارسي ”دختر“ ۽ انگريزي) ”ڊاٽر“ (Daughter) جو ڌاتو يا بنياد آهي ”دَهه“ (Duh) معنيٰ ”ڏهڻ“ – آڳاٽن سڀني آرين جي گهرن ۾ گاين،  مينهن ۽ ٻڪرين وغيره جي ڏهڻ جو ڪم نياڻين تي رکيل هوندو هو.
حوالا
زمرو:خاندان زمرو:زائفون زمرو:رشتا
نتيڪا لالواڻي
نِتيڪا لالواڻي هڪ ناول نگار آهي. جيڪا ڪوٽا راجسٿان ۾ پيدا ٿي ۽ ڪاردف، ويلس، برطانيه ۾ وڏي ٿي.
سندس ناول 16 ٻولين ۾ ترجمو ٿي چڪا آهن.
هن ماسٽرس ان انگلش جي ڊگري برسٽول يونيورسٽي ( Bristol University) مان حاصل ڪئي آهي.
نتيڪا لالواڻي اتر لنڊن ۾ رهي ٿي.
ناول گفٽيڊ (Gifted)
هن جو لکيل پهريون ناول Gifted، جنهن کي  Man Booker Prize مليو. ان کان سواءِ Costa First Novel Award لاءِ پڻ نامزد ٿيو. ان کان سواءِ کيس انهي ناول لاءِ Sunday Times Young Writer طرفان پڻ 2005 بهرين ليکڪا لاءِ نامزد ڪيو ويو.
2008ع ۾ کيس Desmond Elliott Prize طرفان Fiction ۾ سندس کي ايوارڊ مليو سان گڏ 10000 يورو انعام مليو جيڪو لڳ ڀڳ پاڪستاني 18 لک 32 ٿين جيڪي هن خيراتي اداري کي ڏي ڇڏيا.
ناول دي وليج The Village
نتيڪا لالواڻي جو ٻيو ڪتاب، دي وليج 2012 ۾ ڇپيو. جيڪو 2013 ۾ برطانيه ٽاپ 8 ناول مان هڪ رهيو.
ٻيو ادبي ڪم
نيتيڪا لالواڻي برطانيه مختلف موضوعن تي Guardian, the New Statesman and The Observer ۽ AIDS Sutra ۾ لکندي رهندي آهي.
نيتيڪا لالواڻي هندستان ۾ ايڊيز جي مريضن جي زندگين تي تمام گهڻڳ لکيو آهي.
نئون ناول يو پيپل You People
سندس ايندڙ ناول You People لنڊن ۾ رهندڙ غيرقانوني رهندڙ ماڻهن جي زندگي جي باري جيڪو 2020 جي پڇاڙي ۾ ڇپبو. زمرو:1973ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
مجاز مرسل
مجازِ مُرسل(Synecdoche) عربي ٻولي جو لفظ آهي. هيءُ علم بيان جو هڪ قسم يا نمونو يا صنعت آهي. جنهن جي لفظي يا لغوي معني آهي غير حقيقي موڪليل. جيڪڏھن ڪو شاعر، ڪنھن شيءِ جي عام نالي وٺڻ بدران ان شيءِ جي نالي مان غير حقيقي معني وٺي، جنھن منجھان اھا شيءِ اصل ٺھيل ھجي. مثال جز کي ڇڏي ڪل کي استعمال ڪري يا وري ڪل کي ڇڏي جز کي استعمال ڪري تہ اھڙي صنعت کي مجاز مرسل چئبو آھي. مثال طور ڪو چوي”الحمد“ پڙھ جنهن منجهان سڄي سورت فاتح جو مطلب ورتو ويو.مجاز مرسل جا ڪافي قسم ٿين ٿا جن ۾ اهم هيءُ آهن:
1,ڪُل مان جز جي معني وٺڻ: بازار مان سودو آڻڻ. بازار (ڪُل) چئي هڪ دڪان (جز) جو مطلب ورتو ويو. آڱر وات ۾ دٻائڻ مطلب آڱر جو حصو (جز) وات ۾ ايندو جيڪا سڄي آڱر (ڪُل) مان جز جي معني ورتي وئي.
2جز مان ڪل جي معني وٺڻ: الحمد (جز) سورت پڙهڻ مان مراد سڄي (ڪُل) سورت فاتحه پڙهڻ يعني جز مان ڪل جي معني ورتي وئي.
3سبب مان مُسبب جي معني وٺڻ: بادل خوب برسيو آهي. اصل ۾ بادل يا ڪڪر نه پر پاڻي وسندو آهي. ڪڪر سبب آ ۽ پاڻي مسسب آهي جيڪو ڪڪر جي ڪري وسي ٿو.
5، ظرف مان مظرف يعني ٿانو مان ٿانو واري شئي جي معني وٺڻ: اهڙي اُڃ هئس جو سڄو جڳ پي ويو. جڳ مان مراد جڳ وارو پاڻي پي وڃڻ آهي.
آوار ٻولي
آوار ٻولي يا آواري اتر-اوڀر ڪوھ قاف جي جبلن واري ھڪ ٻولي جو نالو آهي جيڪا روس جي ريپبلڪ داغستان ۽ آذربائيجان ۾ ڳالھائي ويندي آهي   دنيا ۾ ان ٻولي ڳالھيندڙن جو تعداد ڏھ لکن کان وڌيڪَ آھي. اھا ٻولي گھڻي ڀاڱي روسي ڪوھ قاف جي ڏاکڻي ۽ اولھندي پاسن ۾ داغستان ۽ آذربائيجان جي روس جي سرحد سان ملندڙ ضلعن ۾ ڳالھائي وڃي ٿي ڪجھ آواري روس جي داغستان کان ٻاھر وارن حصن ۾ پڻ رھندڙ آھن جن ۾ چيچنيا، ڪالميڪيا پڻ شامل آهن. ٻين ملڪن ۾ قزاقستان، جارجيا، اردن، يوڪرائين، ۽ ترڪي جي مرمارا سمنڊ وارا علائقا شامل آهن. يونيسڪو آواري ٻولي کي دنيا مان ختم ٿيندڙ ٻولين ۾ شامل ڪيو آھي.. يونيسڪو مطابق ان جا دنيا ۾ ڳالھائيندڙ 762000 ماڻھو آھن
حوالا
زمرو:امتزاجي ٻوليون
سنڌي ڪيبورڊ
300px|thumb|[[گوگل ترجمو|گوگل ترجمي ۾ استعمال ٿيندڙ آن لائين سنڌي ڪي بورڊ]] سنڌ ڪيبورڊ ، ڪمپيوٽر، موبائيل، ٽيبليٽ ۾ استعمال ڪرڻ لاءِ برقي ڪيبورڊ آهي. سنڌي جو پهريون ڪي بورڊ ماجد ڀرڳڙي 1987ع تي عربي ۽ فارسي سافٽ ويئر الڪاتب ۾ تبديلون آڻي جوڙيو. آئي او ايس لاءِ پهرين نج سنڌي ڪي بورڊ 2014ع تي جاري ٿيو. عام استعمال ٿيندڙ سنڌي ڪيبورڊ جي ترتيب هن ريت آهي. اينڊروئيڊ ۾ سوئفٽ ڪي سميت ڪيترن ئي ڪي بورڊن ۾ سنڌي شامل آهي، ان کان سواءِ گوگل، سميت ڪيتريون ئي ويب سائيٽون اسڪرين تي سنڌي ڪي بورڊ جي سهولت مهيا ڪن ٿيون.
ونڊوز
300px|thumb|ونڊوز 10 ۾ سنڌي ڪيبورڊ جو ڏيک
آئي او ايس
100px|thumb|کاٻو|آئي فون ڪيبورڊ سنڌي جو ڏيک آئي او ايس ڊوائيس لاءِ پهريون نج سنڌي ڪيبورڊ 31 ڊسمبر 2014ع تي جواد رحمان جوڙيو. ٻيو ڪيبورڊ خليق جمالي پاران 3 آڪٽوبر 2016ع تي جوڙي ويو. هنن ڪيبورڊ ۾ مختلف خصوصيتون شامل آهن، جيئن آسان ٽائيپنگ لاءِ هم آواز اکرن کي هڪ ئي بٽڻ ۾ شامل ڪيو ويو، اسپيس بار کي ٻه دفعا دٻائڻ سان، جي نشاني اچڻ بيڪ اسپيس کي وڌيڪ دٻائڻ سان جلدي ۾ اکر ختم ڪرڻ، بٽڻ دٻائڻ سان آواز اچڻ، سنڌي اکرن سان ٽيڪسٽ ايڊيٽر پڻ هن ڪيبورڊ ۾ شامل آهي. آئي او ايس ڊوائيسن ۾ سنڌ جو اکر ڪ بجاءِ ک ظاهر ٿيندو آهي. ان کان سواءِ ڪي مين ڪيبورڊ پاران پڻ سنڌي لاءِ سهولت شامل ڪيل آهي، اهڙي ريت هن وقت آئي او ايس ۾ سنڌي جي حوالي سان ٽي ڪي بورڊ شامل آهن. آئي او ايس ۾ ڪا به سنڌي ڪي بورڊ مان ڪو به ڪي بورڊ آيٽو ڪريڪشن توڙي پريڊيڪشن جي سهولت فرهام نٿي ڪري.
ر-محاورو اختطار فهرست
List of R-phrases پاران شايع ڪيو Directive 2001/59/EC
R-phrases (short for Risk Phrases) آر-اصطلاح (جي خطرن کي اصطلاح لاء مختصر) يورپي يونين خطرناڪ پدارٿن هدايت (67/548 / EEC) جي الامراء سوم ۾ بيان ڪيو ويو آهي:  خطرناڪ مادو ۽ تياري سان منسوب خاص خطرات جي نوعيت . فهرست مضبوط ۽ هدايت ۾ شائع ڪيو ويو 2001/59 / EC, جتيں ترجمو ٻين يورپي يونين ٻولين ۾ لڀي سگهجي ٿو.
هي خطرا جملي نہ صرف يورپ ۾، بين الاقوامی سطح تي استعمال ڪيا وڃن ٿا، ۽ مڪمل بين الاقوامي ہم آہنگي جي طرف هڪ مسلسل جاري جي ڪوشش آهي.
بنيادي محاورا خطرو
Note: Missing R-numbers indicate phrases that have been deleted or replaced by other phrases.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:بين الاقوامي معيار زمرو:پيشي وري سلامتي ۽ صحت زمرو:عالمي معيار زمرو:نامڪمل
ڊيٽا ڪيبل
ڊيٽا ڪيبل ھڪ ذريعو آھي جنھن سان ھڪ موڪليندڙ (ٽرانسميٽر) کان ھڪ حاصل ڪندڙ (رسِيور) ڏانھن بَيس-بينڊ ٽرانسميشن (بائنري 1، 0) ٿيندي آھي.
مجازي لولي
مجازي لوليءَ ۾ وڇڙيل دل جي دانھن ھوندي آھي. ھن سلسلي ۾ معشوق لاءِ احساسات جي ترجماني ھوندي آھي. سنڌيءَ ۾ گهٽ سرائڪيءَ ۾ اهڙيون لوليون وڌيڪ چيون ويون آهن.
ڊيٽا ڪيبل
مثال آھن:
زمرو:ڪمپيوٽر نيٽورڪنگ
بيواھ
thumb|upright|جپان جي شھر ٽوڪيو ۾ جنگ ۾ مارجي ويل فوجين جي بيواھ عورتن جي آشرم ۾ لڳل ھڪ بيواھ جو مجسمو
بيواھ: وڌواھ: وڊيو: Widow:
شادي شده عورت جنھن جو مڙس مري وڃي ان کي بيواہ چوندا آهن. ساڳي حالت ۾ مرد کي رنڙ چوندا آهن. ”وڌواهه“ لفظ ۾ ”و“ معنيٰ ”سواءِ“ ۽ ”ڌوَ“ معنيٰ ”مڙس“. سنسڪرت لفظ وڌوا جو اُچار انگريزيءَ ۾ آهي ”وڊو“ (Widow) ۽ بنيادي معنيٰ اٿس ”مڙس کان سواءِ“، يعني ”رن  زال“، جا ”ڏنيل“ ۽ ”ڦلاونتي“ به سڏبي آهي. اڳي ڪنهن ڇوڪريءَ جو مڱئي هوندي مڙس مري ويندو هو، ته پوءِ هن جو وري مڱجڻ ۽ پرڻجڻ اعتراض جوڳي ڳالهه نه ليکبي هئي. اڄ به ائين آهي. جيڪڏهن پرڻجڻ کان پوءِ ڪنهن جو پتي گذاري ويندو هو، ته نڪي اها ڏنيل زال وري پرڻجڻ پسند ڪندي هئي، نڪو ماڻهو وڌوائن سان پرڻجڻ عام طرح پسند ڪندا هئا. انهيءَ هوندي به وڌوا وواهه ٿيندا هئا. ”دڌشو“ (Didhishu) معنيٰ ”اُهو مرد جو ڪنهن وڌوا سان پرڻيو هجي“. ”پر پورو“ (Parapurava) معنيٰ ”اُها زال جنهن نه ٻيو مڙس ڪيو هجي“. پؤنر ڀَوَ“ (Panuarbhava)  معنيٰ ”وڌوا زال جو ٻئي مڙس مان ڄاول پٽ“. اهي لفظ خود ڄاڻائين ٿا ته وڌوائون پرڻبيون هيون. منوسمرتيءَ۾ ڄاڻايل آهي ته قديم زماني ۾ وين“ نالي هڪ راجا ٿي گذريو آهي، جو وڌوائن کي زوريءَ پرڻائيندو هو، جنهنڪري ڪيترا ”دوجه“ (Twice born) يعني براهمڻ، کتري ۽ وئش دل ۾ ڪندا هئا، (9- 65–66 شلوڪ). اڄ به ڪيترن جا اهي خيال آهن ته جيڪا وڌوا رهي سگهي، تنهن کي زوريءَ پرڻائڻ واجب نه آهي، پر جا نه رهي سگهي، تنهن کي وريپرڻجڻ کان روڪڻ روا نه آهي.
ٽرين اسٽيشن
ٽرين اسٽيشن (يا ريلوي اسٽيشن Train station) جتي ريل بيهندي آهي. ريلوي جي سهوليت جتي ٽرينون مسافر ۽ بار لاهڻ ۽ چاڙهڻ لاءِ ريگليولر اسٽاپ ڪنديون آهن
فريدا ائريني
فريدا ٿينو (نومبر 24، 1938 –  آڪٽوبر 15، 1977)، بهتر طور تي سندس اسٽيج  نالو فينادا ائرينڊي سان سڃاتي ويندڙ، انڊونيشيا جي  هڪ  اداڪارا ۽ ڳائڻي هئي.
سوانح عُمري
فريدا ائريني نومبر 24، 1938ع تي باندنگ، اولهه جاوا ۾  فريدا ٿينو نالي سان پيدا ٿي. هن جونيئر هاءِ اسڪول جي تعليم مڪمل ڪئي. هن 1955ع ۾  پنهنجي  پهرئين فلم جي شروعات ڪئي، جنهن ۾ گولڊن ايروز قاسب ابي (هڪ ماءٌ جي محبت) ۾ سينئر جو ڪردار کڻيو، هن کي ان فلم ۾ فريدا شنگنيارتي اعتبار طور ڄاڻايو ويو. ان مرحلي کانپوءِ هن کي صرف فريدا ائريني نالي سان سڃاتو ويو، هوءَ وڌيڪ ڇهن سالن ۾ ارڙنهن فلمن ۾ ظاهر ٿي. انهن ۾ اتيکا ائر ماتا ابو جي ڪردار سان (هڪ ماءٌ جا ڳوڙها، 1957)  پڻ شامل هئي. ساڳئي نالي جي 1941 ع واري هڪ فلم جو ريميڪ؛ انڪو سجنگ ۾ لاستري (منهنجو پيارو ٻالڪ، 1957ع)، ۽ پيججونگ ۾ هڪ ڪردار (آزاديءَ جا جوڌا، 1961ع) جنهن لاءِ انڊونيشيا فلم هفتي ۾ هن هڪ بهترين ليڊ ڪردار ماڻيو، جيڪي 1961 ع ۾ سيڪنڊ ماسڪو انٽرنيشنل فلم فيسٽيول ۾ پڻ ڏيکاريون ويون هيون. [4]
1960 ع جي وچ ڌاري ائريني فلمي اداڪاري کان غير فعال هئي. هوءَ 1969 ع ۾ واپس فلمن ۾ موٽي آئي، انهي سال هن، ساجمندججا جي اپاجانگ ڪاؤتجاري، پالئپي جي هڪ ڳائڻي طور؟ (ڇا توهان ڳولڻ چاهيو ٿا، پالئپي؟) ۽ وائم امبوه  جي لڪي-لڪي ۾ تاک برناما (ماڻهو نالي کانسواءِ) ۾  ٻه ڪردار ادا ڪيا. ايندڙ اٺن سالن دوران هن ڪيترن ئي فلمن بشمول ليوات تينگاه مالم (آڌي رات کان پوءِ، 1971 ع)، سالاهاسوهانگ (غلط پرورش، 1972 ع)، ۽ مننتي ڪيلهيرن (پيدائش جو انتظار، 1977 ع) ۾ معاون ڪردار ادا ڪيا.
ذاتي زندگي
آرياني سياحت جي واڌاري لاءِ سرگرم هئي. هوءَ هڪ اهڙِي تنظيم سان پڻ لاڳاپيل هئي، جيڪا پراڻن اداڪارن جي حمايت ڪندي هئي. 1975 ع ۾ هن کي انڊونيشيائي فلم اداڪار يونين جي لاءِ ٻئي خزانچي جي طور مقرر ڪيو ويو. سندس ان عهدي تي رهڻ جو عرصو 1978 ع ۾ ختم ٿي چڪو هجي ها، پر آرئائني 15 آڪٽوبر 1977 ع تي جڪارتا ۾ وفات ڪري وئي.
فلمي جدول
هن جي ٻاويه سالن جي ڪيريئر دوران، آريئني چاليهه فلمن کان به وڌيڪ فلمن ۾ ظاهر (شامل) ٿي.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:1938 پيدائشون][[زمرو:1938ع جون پيدائشون زمرو:1977ع ۾ وفات ]
پيءُ
left|300px|thumb|فلوريدا ۾ ھڪ پيء ٻارن سان گڏ thumb|ھڪ ٻار پنھنجي پيءُ سان گڏ انساني نسل کي اڳتي وڌائڻ جي لاءِ عورت ۽ مرد جو جنسي گاڏڙ لازمي آهي. معاشري ۾ ھن قسم جي گاڏڙ جي قانوني شڪل کي شادي جو نالو ڏنو ويندو آهي، جنھن جي اجازت ۽ ذڪر تقريبن سڀني مذھبن ۾ موجود آهي. ھن ميلاپ جي نتيجي ۾ توليدي عمل مڪمل ٿيندو آهي ۽ ٿيڻ واري ٻار جي لاءِ ھو مرد ۽ عورت، ٻار جا حياتياتي ۽ معاشرتي پيءُ ۽ ماءُ چورائيندا آھن. ماءُ پيءُ جي جوڙي کي والدين بہ چيو ويندو آهي. پيءُ کي عربي ٻوليءَ ۾ اب چوندا آھن، ھي لفظ قرآن مجيد ۾ مختلف اعرابن سان 119 ڀيرا آيو آهي، اب جو جمع آباء آهي ۽ ھي قرآن مجيد ۾ 64 ڀيرا آيو آهي، اب جي حقيقي معنيٰ والد آهي پي مجازي طور تي ان کي بہ اب چيو ويندو آھي جيڪو ڪنھن شيءِ جي ايجاد، ظهور، اصلاح‌ جو سبب بڻجي.
پيء: والد: ابو: فادر ٻار جو والد ھوندو آھي ۽ ان جو سنڀاليندڙ ھوندو آھي ۽ ان جا ٻار سان سماجي ۽ قانوني تعلق پڻ جڙيل ھوندا آھن. ايڊاپشن ۾ ايڊاپٽ ڪندڙ پيء جو ٻار سان تعلق قانوني ھوندو آھي. بائيلاجيڪل پيء وري ان پيء کي چوندا آھن جيڪو ڪنھن ٻار جي پيدائش ۾ پنھنجو مني جو جزو يا اسپرم رضاڪارانہ طور تي جنسي تعلق يا ڊونيشن طور ڏيندو آهي. ويڳو پيء ٻار جي ماءُ جو مڙس ھوندو آھي پر ٻارعورت جي پھرين مڙسن مان ھوندو آھي تنھن ڪري قانوني لحاظ کان اھو ٻار ويڳي پيءُ جي ذميداري ناھي ھوندو.
ملازم پيء کي پيرنٽل ليو جو حق
ملازمن کي پيرنٽل ليو يا والدين واري موڪل جو حق ڪافي ملڪن ۾ مليل آھي جنھن تحت نئين ٻار ڄمڻ تي ملازم پيء کي ٻار جي سنڀال لاء موڪل ڏني ويندي آهي. سويڊن ۾ ان قسم جي پگھار سميت موڪل جو حق 1976 ۾ ڏنو ويو ۽ ھن وقت يورپ جي ڪيترن ئي ملڪن ۾ ملازم والد کي اھو حق مليل آھي.
تاريخ
رگ ويد واري زماني ۾ گڏيل ڪٽنب جو رواج عام هوندو هو (صفحو 98)، جنهنڪري هرڪو پيءُ يا ڪٽنب جو پريو مڙس گهر جو وڏو هوندو هو، ۽ گهر جي سڀني ڀاتين جي مٿان کيس ڪُلي اختياري هوندي هئي. ”پتا“ (پيءُ) لفظ جي بنيادي معنيٰ آهي ”سنڀاليندڙ“، اِهو لفظ خود ڄاڻائي ٿو ته گهر سنڀالڻ ۽ گهر جي ڀاتين جي سار سنڀال لهڻ جو بوجو پيءُ تي هوندو هو. چوڻ به آهي ته ”باري کڻن بار، ڪونهي ڪم ڪچن جو“. گهر گهر ۾ اهي وڏڙا مائٽ هوندا هئا، جي سڄي گهر جو بوجو پاڻ تي کڻي ويٺا هوندا هئا، ۽ آڌيءَ کٽيءَ کي پاڻيهي پيا منُهن ڏيندا هئا، جنهنڪري ننڍڙا سڀ ڳڻتيءَ کان ڇٽا پيا هوندا هئا. گهر جو پروهت به پيءُ هوندو هو. ڏهاڙي يگيه جي اگني دکائڻ، اگنيءَ ۾ ڇاهوتي وجهڻ، ويدن جا منتر اُچارڻ ۽ ٻيا اهڙا ڪم جي هينئر براهمڻ ڪن ٿا، سي سڀ گهر جو وڏو ڪندو هو. اُن وقت به براهمڻ هئا، جي اڪثر برهم وديا جا ڄائو هئا، تنهنڪري براهمڻ سڏبا هئا. اهي راجائن جي ڪُلَ جا پروهت هوندا هئا. ٻين گهر ٻارين کي به ڪا پوڄا ڪرائڻي هوندي هئي يا ڪو وڏو يگيه ڪرڻو هوندو هو، ته ڪنهن رشيءَ يا براهمڻ کي گهرائيندا هئا، نه ته رواجي روز مره جي پوڄا پاڻيهي ڪندا هئا.
زمرو:انساني پالنا زمرو:خاندان زمرو:رشتا زمرو:شادي زمرو:طلاق
ياسين آباد (گلبرگ)
يو سي ياسين آباد (گلبرگ) پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي سينٽرل جي تعلقي گلبرگ سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاميٽي آهي. ھن يو سي جي اتر ۾ يو سي واٽر پمپ، يو سي نصيرآباد (گلبرگ) ۽ ڏکڻ ۾ يو سي عزيز آباد ۽ اوڀر ۾ لياري ايڪسپريس وي واقع آهي. ھن يو سي م يو بي ايل اسپورٽس ڪامپليڪس، ڪسٽمس ڪرڪيٽ اڪيڊمي، دارالعلوم نعيمه، گورنمينٽ ڪاليج آف ايجوڪيشن ايف بي ايريا، باره دري پارڪ، طارق محي الدين شھيد پارڪ، عائشه پارڪ، دستگير گورنمينٽ گرلس اسڪول، ٽرائميڪس ھاسپيٽل واقع آھن.
حوالا
زمرو:ڪراچي جا گردونواح
دي گريٽ گيٽسبي (2013 فلم)
دي گريٽ گيٽسبي(The Great Gatsby) سال 2013 جي تاريخي رومانوي ڊراما فلم آهي جيڪا ايف. اسڪاٽ فٽزجيرالڊ جي ساڳئي نالي سان 1925 جي ناول تي ٻڌل آهي. فلم کي باز لوهرمن پاران گڏيل طور تي لکيو ۽ هدايت ڪئي وئي هئي ۽ ستارن ۾ ليونارڊو ڊي ڪيپريو، ٽوبي ميگوائر، ڪيري موليگن، جوئل ايڊگرٽن، اسلا فشر، جيسن ڪلارڪ، ۽ ايلزبيٿ ڊيبيڪي شامل آهن.
ڪڻاد (فلاسافر)
ڪَڻاد (سنسڪرت: कणाद) جنھن کي ڪَشياپ، اُلوڪ ۽ ڪَڻڀُڪ نالنِ سان پڻ ڄاتو وڃي ٿو. هي هڪ قديم سائنسدان ۽ فلسفي هو جنھن هندستاني فلسفي جي وئشيشِڪ اوجهي (اسڪول) جو بڻياد رکيو. جيڪو اوائلي هندستاني فزڪس جي پڻ نمائندگي ڪري ٿو.
داغستان
داغستان جنھن جو سرڪاري نالو ريپبلڪ آف داغستان آھي, روسي وفاق ۾ واقع ھڪ ريپبلڪ يا جمھوريه آهي جيڪا ڪيسپئن سمنڊ جي اولھندي ڪناري ۽ ڪوھ قاف جبلن جي اتر ۾ واقع آهي. ان جي گادي جو هنڌ مخاچ قلعه آھي جيڪو ڪيسپئن سمنڊ جي ڪناري تي واقع آهي. داغستان جي ٻين شھرن جا نالا دربند، قزليار، ايزبرباش، ڪازپيسڪ ۽ بويناڪسڪ آھن. داغستان جي آبادي لڳ ڀڳ 31 لک آھي جنھن ۾ 30 نسلي گروھ ۽ 81 قوميتون شامل آهن داغستان روس جي اندر سڀ کان وڌيڪ نسلي گروھن ۽ سڀ کان وڌيڪَ ٻوليون ڳالھائيندڙ ماڻھن واري ريپبلڪ آهي. آبادي جي اڪثريت ڪوھ قافي، ايراني ۽ ترڪ ٻوليون ڳالھائيندڙ آھي. انھن سڀن ۾ روسي ٻولي پوري ريپبلڪ جي رابطي واري ٻولي آھي. داغستان جي آبادي جي اڪثريت مسلمان آھي ۽ اھا روس جي ڇھن مسلم ريپبلڪن مان ھڪ آھي.
محاڪات
حوالا
زمرو:ادب زمرو:افسانو
داغستان
تاريخ
شروعاتي عيسوي صدين م موجوده آذربائيجان ۽ ڏکڻ داغستان ۾ ڪوھ قاف واري البانيا قائم ٿيل ھئي جيڪا پھرين فارس جي ايمپائر جي خراج ڏيندڙ رياست ۽ پوء ان جي زيردست بڻجي وئي. ساساني ايمپائر جي شروعات ۾ اھا البانيا جي نالي سان ايمپائر جو صوبو ٿي رھي. اڳتي ھلي ھن ملڪ بجي آبادي زرتشتي مذھب ڇڏي عيسائيت اختيار ڪئي
پنجين صدي عيسويءَ ۾ ساساني غلبي قائم ٿيڻ بعد ساسانين دربند ۾ ھڪ قلعو تعمير ڪرايو جيڪو بعد ۾ ڪيسپئن گيٽز (ڪيسپئن سمنڊ جا دروازا) جي نالي سان مشھور ٿيو. داغستان جو اتريون پاسو ھُنَن جي قبضي ۾ رھيو جن بعد اتي ڪوھ قاف جي آواري نسل وارن جو غلبو ٿيو. فارس جي ساساني ايمپائر جي ي دؤر ۾ ڏکڻ داغستان جو شھر دربند فارسي تھذيب ۽ ثقافت جو مرڪز ٿي ويو  664ع ۾ دربند اموي خلافت جي قبضي ۾ آيو اسلامي ثقافت جو مرڪز ٿي ويو ۽ پندرهين صدي عيسويءَ تائين ھن علائقي مان عيسائيت جو نالو نشان ختم ٿي ويو. منگولن جي دور پوري ٿيڻ وقت ھن خطي م طاقت جا نوان مرڪز: ڪائتاڪ ۽ تارڪي قائم ٿي چڪا ھئا. سورھين صدي عيسويءَ ۾ فارس جي صفوي ايمپائر ھن خطي جي گرفت مضبوط ڪئي اھڙي طرح اوڻويھين صدي عيسويءَ تائين قابض رھيا. روسي پيٽر اعظم ارڙھين صدي ۾ 23-1722ع جي جنگ جي نتيجي ۾ ڪيسپئن سمنڊ سان لڳولڳ حصو پنھجي قبضي ۾ آندو پر صفوي ايمپائر کي 1735ع ۾ ٿيل گنجه واري معاهدي  تحت آھي علائقا واپس مليا. 1747ع کان فارس جي داغستان تي حاڪميت دربند خانيٽ ذريعي شروع ڪئي وئي جنھن جو گاديءَ جو هنڌ دربند ھيو. 1796ع ۾ دربند روسي ايمپائر جي قبضي ۾ آيو پر بعد ۾ دربند سميت پوري ڪوھ قاف ۾ روس شڪست کائي ٻاھر نڪري ويو.
سن 13-1804 واري روس ايمپائر ۽ فارس جي قجر ايمپائر وچ ۾ ٿيل جنگ دوران داغستان تي روس جي اثر رسوخ کي تسليم ڪندي 1806ع ۾ دربند خانيٽ کي گلستان واري معاهدي تحت رضاڪارانه طور تي روسي ايمپائر جي حوالي ڪيو ويو. 1828ع ۾ڻ ترڪمنچائي واري معاھدي سان فارس جو ھن علائقي تان اثر ختم ٿي ويو روسي ايمپائر دوران علائقي ۾ سخت محصول لڳايا ويا ۽ ماڻھن جون ذاتي ملڪيتون سرڪاري تحويل ۾ ورتيون ويون جن عملن مايوسي پيدا ڪئي جنھن مقامي مسلمان جابلو رھاڪن کي بغاوت تي مجبور ڪيو اھڙي طرح امام غازي محمد (1828–32), حمزه بيگ (1832–34) ۽ امام شامل (1834–59) جي قيادت ۾ مزاحمت شروع ڪئي. 1864ع تائين ڪوھ قاف ۾ اھا جنگ ھلندي رھي.
[[File:Sunni Muslim man wearing traditional dress and headgear.jpg|thumb
داغستان ۽ چيچنيا جي مزاحمتي جنگ کي روس ۽ ترڪي واري 78 -1877 واري جنگ مان روسي ايمپائر خلاف بغاوت ڪرڻ ۾ فائدو ٿي رهيو هو. 21 ڊسمبر 1917 تي انگشتيا، چيچنيا ۽ داغستان آزادي جي اعلان ڪندي اتر ڪوھ قاف جي جبل واسين جي متحدہ رياست قائم ڪئي جنھن جو نالو [[مائونٽينينس ريپبلڪ آف نادرن قفقاز ھو جنھن کي عالمي طاقتن تسليم ڪري ڇڏيو. ان جو گاديءَ جو هنڌ تمير خان شھر ۾ ھيو ان رياست جو پھريون وزيراعظم چيچن سياستدان تاپا شيرموويف ٿيو. ٻيون وزيراعظم انگوش نسل جو وسن گيري ژيباگئيف ٿيو جنھن 1917ع ۾ ملڪ جو آئين پڻ پاڻ تيار ڪيو. 1920ع ۾ جي ٽئين مدي لاء چونڊجي آيو بالشيوڪ انقلاب کان پوءِ خلافت عثمانيه   جي فوج آذربائيجان ۽ داغستان ۾ گھري آيون ھيون. وائيٽ موومينٽٽ نالي ڪميونسٽ مخالفن، قومپرستن ۽ ڪميونسٽ بالشويڪن وچ ۾ ٽن سالن تائين ويڙھ ھلڻ بعد بالشويڪن کي فتح حاصل ٿي جنھن سان 20 جنوري 1921ع ۾ داغستان آٽونامس سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ جي قيام جو اعلان ٿيو. 1999ع ۾ چيچنيا جي اسلامي گروپ جا حامي شامل باساييف ۽ ابن الخطاب جي اڳواڻي ۾ شروع ڪيل فوجي مھم دوران داغستان ۾ آزاد اسلامي رياست قائم ڪرڻ جي نيت سان داغستان ۾ گھري آيا. مقامي ماڻھن سندن حمايت نہ ڪئي ۽ روسي فوج کين ڌڪي ٻاھر ڪڍيو ان جي نتيجي ۾ انتقام طور روسي فوج ٻين چيچن جنگ جي شروعات ڪئي
نالي جو مطلب
لفظ داغستان ترڪ ٻولي جي لفظ داغ جنھن جي معنيَ آهي جبل ۽ فارسي لفظ ستان  جنھن جي معنيَ آهي جاء جو مجموعو آھي. اھڙي طرح داغستان لفظ جي معني آهي جبلن واري سرزمين
جاگرافي
داغستان ريپبلڪ اتر ڪوھ قاف جبلن منجھ روس جي آخري ڏاکڻي حصي ۾ ڪيسپئن سمنڊ تي واقع آهي. ان جي پکيڙ 50300 km2 آھي. روس جي اندر داغستان جون حدون اتر ۾ ڪلميڪيا، اولھ ۾ چيچنيا اتر-اولھ ۾ اسٽاوروپول ڪرائي سان ملن ٿيون. ڏکڻ ۾ ان جي سرحد آذربائيجان جي ضلعن: بالاڪن ريئن، خاچماز ريئن، اوغوز ريئن، قبله ريئن، شڪي ريئن، ڪاخ ريئن، ڪوسار ريئن ۽ زاقاتلا ريئن سان ملن ٿيون. ان کان سواءِ ڏکڻ اولھ ۾ جارجيا ۽ اوڀر ۾ ڪيسپئن سمنڊ سان پڻ ملن ٿيون. داغستان جو سڀ کان اوچو مقام مائونٽ بازاردوز جنھن جي اوچائي 4446 m آهي. داغستان جي اتر کان ڏکڻ تائين وڌ کان وڌ ڊيگھ 400 km ۽ اوڀر کان اولھ طرف وڌ کان وڌ ويڪر 200 km آھي.
داغستان ۾ 1800 نديون ۽ واھ آهن. ندين ۾ ناليواريون سولاڪ ندي، سامور ندي ۽ تيرڪ ندي شامل آهن. داغستان جو ڪيسپئن سمنڊ سان ڪنارو 405 km آھي
داغستان جو ڏاکڻو پاسو ڪوھ قاف جبلن تي مشتمل آهي جن ۾ سڀ کان وڏي چوٽي بازاردوز واري آھي. 4,470 m بلند اھا چوٽي داغستان ۽ آذربائيجان جي سرحد تي ٻنھي ملڪن روس ۽ آذربائيجان ۾ واقع آهي. داغستان مان تيل، ڦدرتي گيس، ڪوئلو ۽ ٻيون معدنيات جي ذخيرن سان مالامال آهي ھتان جي آبھوا اونھاري ۾ گرم ۽ خشڪ ۽ سياري ۾ سخت ٿڌي ھوندي آھي. جنوري ۾ سراسري گرمي پد +2 C ، جولاء ۾ +26 C. ھوا ۾ گھم جي سالياني سراسري اترئين ميداني علائقي ۾ 250 mm  ۽ ڏکڻ واري جابلو علائقي ۾ 800 mm آھي.
سياسي نظام
جمھوريه داغستان جي پارليامينٽ جو نالو پيپلز اسيمبلي آھي جنھن جا رڪن ڊپٽيز سڏبا آهن. 10 جولاء 2003ع ۾ داغستان ۾ نئون آئين نافذ ڪيو ويو جنھن مطابق ھڪ نئون ادارو رياستي ڪائونسل جوڙيو ويو جنھن ۾ 14 نسلن جي نمائندگي رکندڙ رڪن چئن سالن لاءِ چونڊيا ويندا هئا جن مان حڪومت چونڊي ويندي ھئي جنھن جو سربراھ رياستي ڪائونسل جو چيئرمين ھيو. 20 جنوري 2006ع تي پيپلز اسيمبلي قرارداد ذريعي رياستي ڪائونسل جي اداري کي ٽوڙي ختم ڪري ڇڏيو ۽ ريپبلڪ جي صدر جو نئون عھدو قائم ڪيو. روسي صدر ولاديمير پيوٽن پيپلز اسيمبلي کي نئين صدر لاء موخو علييف کي ريپپلڪ جي صدر لاء نامزدگي جي آڇ ڪئي جيڪا اسيمبلي قبول ڪئي. اھڙي طرح موخو علييف ريپبلڪ جو پھريون صدر چونڊيو ويو. 20 فيبروري 2010ع تي محمد سلام محمدوف ريپبلڪ جو صدر چونڊجي آيو 3 آڪٽوبر 2017ع تي ولاديمير واسيليف ريپبلڪ جو صدر چونڊجي آيو.
داغستان جي آبادي
جبلن جي رھائش ۽ اڻانگن رستن سببن ڪري اچ وڃ جي سھولتن جي فقدان سبب داغستان جي آبادي قبيلائي آھي جن ۾ نسلي گروهن جي ڪثرت آھي. ھي ريپبلڪ روس ۾ سڀ کان وڏي ڪثير نسلي رياست آھي. ھن ريپبلڪ ۾ روس جي ٻين رياستن جي ڀيٽ ۾ آبادي ۾ اضافو تيزيءَ سان ٿي رھيو آھي.
بينظير انڪم سپورٽ پروگرام
thumb|پروگرام بينظيرڀٽو جي نالي سان منصوب ڪيو ويو بينظير انڪم سپورٽ پروگرام:Benazir Income Support Programme: (BISP) وفاقي حڪومت جو غربت کي گھٽائڻ لاء جولائي 2008 ۾ شروع ڪيل پروگرام جنھن م غريب ماڻھن کي مدد ۾ مفت رقم فراهم ڪئي ويندي آھي پاڪستان ۾ سوشل سيفٽي نيٽ پروگرامن ۾ ملڪ جو سڀ کان وڏو پروگرام آھي 2016 ۾ ھن پروگرام تحت 900 ملين ڊالر يا 90 ارب روپيا 54 لک ماڻھن۾ تقسيم ڪيا ويا. يونائيٽيڊ ڪنگڊم جيڊپارٽمينٽ آف انٽرنيشنل ڊولپمينٽھن پاڪستاني پروگرام جو سڀ کان وڏو مددگار آهي.2016 ۾ ان ڊپارٽمينٽ 244 ملين ڊالر يعني پروگرام جو 27 سيڪڙو رقم فراهم ڪئي باقي رقم پاڪستان جي حڪومت ڏني. ھن پروگرام جي شروعات پيپلزپارٽي جي حڪومت ۾ وزيراعظم يوسف رضا گيلاني ڪئي بعد ۾ مسلم ليگ (نواز) جي حڪومت ۾ وزيراعظم نوازشريف  ان کي ساڳي نالي سان جاري رکيو.
فلم جي درجابندي جو برطانوي بورڊ
فلم جي درجابندي جو برطانوي بورڊ (برٽش بورڊ آف فلم ڪلاسيفڪيشن British Board of Film Classification)؛ برٽش فلم ايج ريٽنگ بورڊ لنڊن ۾ قائم هڪ غير سرڪاري تنظيم آهي جنهن جو بنياد 1912ع ۾ رکيو ويو. تنظيم برطانيه ۾ ويڊيو گيمز ۽ فلم جي شعبي ۾ ڪم هلائيندي آهي.
ٺٽ سولنگي
ساڌن وديا
ڊاڪٽر مرزا قليچ بيگ مطابق ٺٽ چون ماڻھن جي گوڙ کي. ٺٽ چون خشڪ ميدان کي شايد انهن مان ٺٽو نالو نڪتو هجي! پر ميجر راورٽيءَ جي راءِ موجب ” ٺٽ اصل سنسڪرت لفظ ” تٽ“ آھي، جنهن جو اُچار ڦري سنڌيءَ ۾ ” تڙ“ درياء جي ڪپر يا ڪناري تي وسندي ٿيو. سنسڪرت ۾ ” ٽاٽا اسٿا“ جي معني` به درياھہ جي ڪنڌي ٿئي ٿي. اهڙي طرح ٺٽ معنيٰ´ آھي ڪنهن درياء يا واهڙ جي وٽ تي ٻڌل ڳوٺ، جتان پتڻ اڪري پار ڪجي. ٺٽ ڪنهن واھ يا درياء جي ڪپ واري ننڍڙي مياڻ، جتي مُهاڻن جا ٿورڙا گهر آباد هوندا آھن ۽ اتي هو مڇي ماريندا ۽ وڪرو ڪندا آھن.ان هنڌ تي پتڻ به هوندو آھي، اھڙي ماڳ کي ٺٽ سڏبو آھي. سنڌ ۾ ڪيترائي ڳوٺ ٺٽ جي نالي سان سڏبا آھن جهڙوڪ ٺٽ ولي محمد، ٺٽ مالهڻو، ٺٽ ڳوراهو، ٺٽ ڀوڄراڄ ۽ ٺٽ ھوتچند وغيره نمايان آھن. ٺٽ کان وڏي ٺٽي ٿيندي آھي.
مڃيل ماڻھو
ڪجھ جهونن مقامي ماڻھن موجب ماستر چندر جو ٻالڪپڻ به هن ئي ڳوٺ ۾ رانديون رهائيندي گذريو. بعد ۾ هو پنهنجي ماء پيء سان گڏ ٺاروشاھ لڏي ويو پر ان ڳالھ جو ڪو پڪو تاريخي حوالو نٿو ملي
ڌرم
هتان جي تقريبن ماڻھن جو مذھب اسلام آھي توڙي جو ڪجھ پراڻيون هندومت واريون روايتون هتي اڄ به زنده آھن، جيئن هندڪا نالا. پر فرقي پرستيءَ کي هتي ڪڏهن به جاءِ ناهي ملي. هتان جا ماڻھو شيعا سني هم آھنگيءَ تحت هڪٻئي سان پيار محبت سان رهن ٿا۔ ۽ هڪ ٻئي جي ڪم اچن ٿا.
شيخ شمس الدين
شيخ شمس الدين بکر ۾ مشهور بزرگ هيو. سندس وجود جي ڪري بکر علم جو مرڪز هو. ابن بطوطا ساڻس ملاقات ڪئي هئي. ان وقت شيخ شمس الدين جي عمر هڪ سؤ ويهه ورهيه هئي. انهن ڏينهن ۾ عماد الملڪ سرتيز، ترڪمان قوم جو امير ۽ محمد تغلق جو ناٺي سنڌ جو حاڪم هو، جو پوءِ سنه 748هه ۾ دکن ۾ علاءُ الدين، حسن بهمنيءَ سان وڙهندي هڪڙيءَ جنگ ۾ مارجي ويو هو.ابن بطوطا انهن ڏينهن ۾ ٽپال جي انتظام جي تعريف ڪري ٿو. سندس بيان موجب سيوهڻ کان ملتان ڏهن ڏينهن جو رستو هو ۽ ملتان کان دهليءَ تائين پنجاهه ڏينهن جو رستو هو، ”مگر بادشاهه کي خبرون فقط پنجن ڏينهن ۾ دهليءَ تائين پهچن ٿيون. گهوري سوار ٽپاليءَ کي ’اولاق‘ سڏين ٿا. ٽپالي چئن ڪوهن بعد گهوڙا بدلائين ٿا. پيادا ٽپالي هرڪار سڏجن ٿا، جيڪي في ميل چئن چوڪين تي بدلجن ٿا. بعض سخت ڏوهارين کي کٽن تي ويهاري چار ڄڻا ڪلهن تي کڻي دهلي درٻار تائين پهچائين ٿا. ٽپال جو کاتو ’بريد‘ سڏجي ٿو. بادشاهي اخبار نويس نو وارد مسافر جو احوال سندن درآمد مال سميت دارالخلافه تائين پهچائين ٿا.“ بکر ۾ هڪڙي خانقاه جو هو ڏس ڏي ٿو، جتي مسافرن کي مفت کاڌو ملندو هو. سنڌ جي ڪن شهرن ۾ مسافرن کي سفر لاءِ خرچ به ملندو هو.(1)
مخطوطات
مخطوطات فارسي زبان جو لفظ آهي، جنهن مان مراد اهي قلمي نسخا يا خطي نسخا آهن، جيڪي عجائب گهرن، سرڪاري لائبررين، ذاتي ڪتب خانن ۾ قلمي صورت ۾ پيل آهن.
ڏير
ڏير: ڪنھن بہ عورت جي مڙس جو ڀاءُ ان عورت جو ڏير سڏبو آهي. , ڀيرومل مهرچند آڏواڻي پنهنجي ڪتاب قديم سنڌ ۾ لکي ٿو تہ رگ ويد ۾ ”ديور“ لفظ ڪم آيل آهي، جنهن جو اُچار سنڌيءَ ۾ آهي ”ڏير“ ۽ معنيٰ اٿس ”مڙس جو ڀاءُ“. پروفيسر مئڪس ملر جي ڪثرتي خيال موجب انهيءَ لفظ جو ڌاتو يا بنياد آهي ”دِوَ“ معنيٰ راند ڪرڻ. هن لفظ مان اها سڌ پوي ٿي ته ڏير ۽ ڀاڄائي پاڻ ۾ ڀاءُ ڀيڻ وانگر رانديون ڪندا هئا، تنهنڪري ”ديور“ (ڏير) جي اصل معنيٰ هئي ”راند ڀائي“ يا ”راند ساٿي“ (A play – mate). اڄ به ڪيترن هنڌ ڏير ۽ ڀاڄائي گڏجي پتي راند، ۽ ٻي وندر ور  ونهن ڪن ٿا. ڪي ائين ڀائيندا آهن ته سنسڪرت لفظ ”ديور“ اصل ۾ آهي ”دوي ور“ يعني ٻيو مڙس. اهو هن ڪري چون ٿا ته، جو ڏير پنهنجيءَ ڏنيل ڀاڄائيءَ سان پرڻجي سگهي ٿو. ڀيرومل اختلاف رکندي لکيو آهي تہ حقيقتاً ڀاڄائيءَ سان پرڻجڻ جو رواج هندن ۾ نڪي اڳي عام هو، نڪي هينئر عام آهي. اڄ به ڏير جو ڀاڄائيءَ سان پرڻجڻ هڪ نهايت ڪسي ڳالهه ليکجي ٿي، تنهنڪري ائين سمجهڻ ته ”ڏير“ اصل ۾ ٻيو مڙس ڪري ليکبو هو، سا بنهه غلط ڳالهه آهي.
سعيد خان لنڊ
تعليم
ھن يو سي ۾ ڇوڪرن ۽ ڇوڪرين جي پرائمري تعليم وارن اسڪولن سان گڏوگڏ ھڪ گورنمينٽ ھاء اسڪول پڻ واقع آهي جنھن ۾ ڇوڪرن کي سيڪنڊري تعليم مھيا ڪئي وڃي ٿي. ديني تعليم لاء ھڪ مدرسو جامعه اسلاميه باب العلوم جي نالي سان پڻ واقع آهي
صحت
ھتي سرڪار پاران صحت جي سھولت لاء بيسڪ هيلٿ يونٽ ڪم ڪري پيو جيڪو 24 ڪلاڪ کليل هوندو آهي.
وڪڙو
يو سي 47 وڪڙو  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا ڏوڪري تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي ڏوڪري جي يو سي 11 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 15,683 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل  ڳوٺ وڪڙو  ھڪ وڏو ڳوٺ آهي جيڪو لاڙڪاڻو ڏوڪري روڊ تي ڏوڪري شھر ويجھو واقع آهي. ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ ڏيرا، جوڻيجا، چنا، سومرا، سوھو،    سولنگي ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ديھ وڪڙو، ڳوٺ وڪڙو ، ڳوٺ چنا موچي، ڳوٺ ڏيرا ۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين غلام حسين سولنگي ۽ وائيس چيئرمين اجمل خان جوڻيجو چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ ڌڻي بخش جوڻيجو جو منير حسين سوھو ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي. صحت جي سھولتن لاء ھن يو سي ۾ ڪو به سرڪاري ادارو ڪانه آهي.
يو.ايس.بي
thumb|يو.ايس.بي-اَي 3.1 جَن 1 (3.0) پورٽس يو.ايس.بي (يونيورسل سيريل بسجو مخفف) ھڪ صنعتي معيار (اسٽينڊرڊ) آھي جيڪو ذاتي ڪمپيوٽرن ۽ انھن سان ڳنڍيون ويندڙ (پيريفيرل) ڊوائسن جي وچ ۾ ڪنيڪشن، ڪميونيڪيشن ۽ پاور سپلاءِ جي لاءِ ڪيبلن، ڪنيڪٽرس ۽ پرٽوڪولَ جون خصوصيتون (اسپيسيفيڪيشنس) قائم ڪندو آھي.
يو.ايس.بي خصوصيتن (اسپيسيفيڪيشنس) جون ٽي پيڙھيون (جنريشنس) ٿي چڪيون آھن:
1996ع ۾ جاري ٿي، يو.ايس.بي معيار (اسٽينڊرڊ) ھن وقت يو.ايس.بي امپليمينٽرس فورم (يو.ايس.بي اف) پاران سنڀاليو وڃي ٿو.
حوالا
يو.ايس.بي زمرو:ڪمپيوٽر ڪنيڪٽرز
مخفف
مخفف (Abbreviation) جو مطلب آهي گهٽايل، ننڍو ڪرڻ، ڊگهن نالن، ادارن کي مختصر نموني پيش ڪرڻ، مثال طور سگا =سنڌ گريجوئيٽس ايسوسيئيشن، يا وري ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ لاءِ ن. ب. ب، محمد ابراهيم جويي جو مخفف م. ا. ج، اهڙي طرح .جيئن ’نيٽو‘ ۽ ’ريڊار‘ اصل ۾ مخفف آهن (اصل لفظ آهن نارٿ ايٽلانٽڪ ٽريٽي آرگنائيزيشن (NATO) ۽ ريڊيو ڊٽيڪشن اينڊ رينچنگ(RADAR).
ميھڙ
تاريخ
ايم ايڇ پنهور مطابق ھن شھر جو بنياد ڪلھوڙن جي دور ۾ پيو. ايم.ايڇ پنهور پنهنجي مضمون ۾ سن 1701ع کان 1758ع تائين قائم ٿيل ٽن وسندين (جنهن ۾ وارهه به اچي وڃي ٿو). جي باري ۾ لکي ٿو: ”ٿڌ واري زماني جي حرارت ۾ ٿوري تبديلي آئي، ڪجهه گرمي ٿي ۽ ڪلهوڙن پوکي راهي ڏهن لکن ايڪڙن مان وڌائي ٻاويهه لک ايڪڙ تائين پهچائي ۽ ماڻهن جي آبادي 14 لکن مان وڌي وڃي 30 لکن کي رسي. نوان شهر اُسريا، جن ۾ شهدادڪوٽ، قنبر، وارھ، ميهڙ، خيرپور ناٿن شاھ، ميرپور خاص، نئون خدا آباد (هالن جي ڀرسان)، شهدادپور، نوشهروفيروز، خانڳڙھ (جيڪب آباد)، فتح ڳڙھ، جوهي، دوست علي، رتن ديرو (رتو ديرو) ۽ وڳڻ شامل هئا. “
پيٽارو
پيٽارو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڄامشوري جي تعلقي ڄامشوري جو ھڪ ننڍڙو شھر جيڪو انڊس ھاء وي جي ڀرسان ڄامشورو شھر کان 8 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آھي جتي سنڌ جو مشھور ادارو ڪيڊٽ ڪاليج پيٽارو واقع آهي ۽ ان تعليمي اداري جي ڪري ئي ھن وسندي کي اھميت ملي.
وارنر برادرز
وارنر برادرز، وارنر برادرز انٽرٽينمينٽ انڪارپوريشن (عام طور تي وارنر برادرز يا مختصر طور ڊبليوبي طور سڃاتو وڃي ٿو) هڪ آمريڪي فلم ۽ وندر ڪمپني آهي جنهن جو هيڊ ڪوارٽر وارنر برادرز اسٽوڊيو ڪمپليڪس بربنڪ، ڪيليفورنيا ۾ آهي، ۽ وارنر برادرس ڊسڪوري جي ماتحت آهي. 1923 ۾ چار ڀائرن: هيري، البرٽ، سام، ۽ جيڪ وارنر، پاران قائم ڪيل ڪمپني پاڻ کي آمريڪي فلم انڊسٽري ۾ هڪ اڳواڻ طور قائم ڪيو، ان کان اڳ ڪمپنيءَ اينيميشن، ٽيليويزن، ۽ وڊيو گيمز ۾ تبديلي آڻڻ کان اڳ ۽ "بگ فائيو" وڏن آمريڪن مان هڪ آهي. فلم اسٽوڊيو، گڏو گڏ موشن پڪچرز ايسوسيئيشن (MPA) جي ميمبر آهي.
سوفي جي دنيا
هي ناول هڪ چوڏانهن سالن جي ڇوڪري سوفي آموڊسين ۽ هڪ بزرگ فلسفي البرٽوناڪس جي ڪردارن تي ٻڌل آهي. سوفيءَ جي دنيا ناروي ۾ سڀ کان وڌيڪ وڪامندڙ ناول آهي. هن ناول جو انگريزي ترجمو 1994ع ۾ ٿيو ۽ 1995ع ۾ شايع ٿيو، ان سال هي انگريزي جو وڌيڪ وڪامندڙ ڪتاب پڻ ثابت ٿيو.
2011ع تائين هن ناول کي 58 ٻولين ۾ ترجمو ڪيو ويو ۽ پنج ڪروڙ ڪتاب وڪرو ٿيا. هي ناروي جو عالمي دنيا ۾ وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ناول آهي. هن ناول تي هڪ فلم ۽ هڪ ڪمپيوٽر گيم پڻ جڙي چڪو آهي.