cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آئس لينڊ
معيشت
2007ع ۾ في ڪس پيدوار ۾ دنيا جي اندر ستين نمبر تي ھيو ان جي پيدوار في ڪس 54,858 آمريڪي ڊالر ھئي. مساوي قوت خريد ۾ دنيا جي اندر پنجين نمبر تي ھيو ۽ ان جي في ڪس قوت خريد 40,112 ڊالر ھئي. ملڪ ۾ توانائي جي رسد جو 85 سيڪڙو مقامي سطح تي تيار ڪيل قابل تجديد توانائي جي ذريعن مان ھو قابل تجديد توانائي جي شعبي ۾ ترقي جي ڪري 2016ع جي عالمي سبز معيشت جي اشاريي مطابق آئس لينڊ دنيا جي ڏھين وڏي سبز معيشيت ھيو. تاريخي طور تي آئس لينڊ جي معيشت ماھيگيري رھي آھي. اھا ملڪي برآمدن جو 40 سيڪڙو آھي ۽ ملڪ جا 7 سيڪڙو ملازم ان صنعت ۾ ڪم ڪندڙ آھن. 1960واري ڏھاڪي ۾ ماھيگيري جو ملڪي برآمدن ۾ حصو 90 سيڪڙو ھيو جيڪو مڇي جي گھٽجڻ ۽ ان جي قيمتن ۾ لاٿ جي ڪري گھٽجي 2006ع ۾ 40 سيڪڙو تي پھتو آھي جيڪو ظاھر ڪري ٿو تہ آئس لينڊ ۾ ماھيگيري جي صنعت خطري ۾ آھي. ويھين صديءَ جي آغاز کان اڳ ھي ملڪ ھڪ غريب ترين ھيو پر پوء دنيا جو ترقي يافته ملڪ ٿي ويو. ان جي مضبوط معاشي واڌ 2007 ۽ 2008 ۾ گڏيل قومن جي انساني ترقي جي اشاريي ۾ دنيا ۾ پھرين نمبر تي شمار ڪيو. 2011ع ۾ معاشي بحران جي ڪري ان جو نمبر 14 ٿي ويو ھو پر پوء بہ ساڳي سال ايڪانامسٽ انٽيليجنس انڊيڪس مطابق ان سال ھي ملڪ تمام اعلي معيار زندگي ۾ دنيا ۾ ٻئين نمبر تي شمار ڪيو ويو. جيني ڪوئفيشنٽ مطابق ھي ملڪ دنيا جي اندر آمدني جي نابرابري ۾ گھٽ ترين شرح تي آھي
ٽرانسپورٽ
في ڪس گاڏين جي مالڪي ۾ آئس لينڊ مٿين سطح تي آھي. آبادي جي لحاظ کان ھتي ھر 1.5 فردن کي ھڪ گاڏي جي ملڪيت آهي. ذاتي گاڏيون ھتي ٽرانسپورٽ جو سڀ کان وڏو ذريعو آھن. آئس لينڊ ۾ 13034 km روڊ آھن جن مان 4617 km روڊ تي فٽ پاٿ موجود آهي ۽ 8338 km تي فٽ پاٿ موجود ناھي. شھرن اندر روڊ جي رفتار 30 km/h ۽ 50 km/h آھي ۽ شھرن کان ٻاھر ٻھراڙيءَ واري پٿريلي روڊ تي 80 km/h ۽ شھرن کان ٻاھر پڪن روڊن تي 90 km/h آھي. 1974ع ۾ آئس لينڊ ۾ رنگ روڊ جي تڪميل ٿي جيڪو آئس لينڊ جو سڀ کان وڏو روڊ آھي ۽ پوري ملڪ جي آبادي وارين وسندين کي پاڻ ۾ ملائي ٿو. اھو 1332 km ڊگھو آھي ريڪجاويڪ شھر کان 49 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع ڪيفليوڪ بين الاقوامي ايئرپورٽ ملڪ جو سڀ کان وڏو ايئرپورٽ آھي جيڪو کوڙ بين الاقوامي ۽ ملڪي ايئرلائن ڪمپنين کي خدمتون فراهم ڪري ٿو ۽ اھو ملڪ جي شھري ھوابازي جو ھڪ وڏو مرڪز آهي آئس لينڊ ۾ مسافرن لاء ريلوي سروس ڪانہ آھي. ريڪجاويڪ شھر وارو ايئرپورٽ ملڪ جو ٻيون نمبر وڏو ايئرپورٽ آھي جيڪو شھر کان ڏيڍ ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي ھن ايئرپورٽ تان باقاعده ملڪ جي 12 شھرن تائين روزاني گھرو ھوائي سروس ميسر آهي.
تعليم ۽ سائنس
ملڪ جي تعليمي پاليسي ۽ تعليمي نصاب ملڪ جي تعليم ۽ سائنس واري وزارت جوڙيندي آھي. پرائمري ۽ سيڪنڊري اسڪول جو انتظام ۽ مالي مدد ميونسپالٽيون فراھم ڪنديون آهن نرسري واري تعليم ڇھن سالن جي عمر تائين لازمي ھوندي آھي. ملڪي قانون مطابق 6 کان 16 سالن جي عمر تائين ٻارن لاء تعليم لازمي آهي. سڀني اسڪولن ۾ عيسائيت جي تعليم لازمي آهي ان لاء استثنیٰ رڳو ملڪ جي تعليم ۽ سائنس جي وزارت کان ملي سگهي ٿي. سيڪنڊري تعليم ٻن حصن ۾ ورھايل آھي پھريون لوئر سيڪنڊري ۽ پوء اپر سيڪنڊري تعليم ڏني ويندي آهي. اھا تعليم ڏيندڙ اسڪول جمنازيم اسڪول سڏبا آهن. سڀني اسڪولن ۾ ڇوڪرا ۽ ڇوڪريون گڏجي تعليم حاصل ڪندا آھن. اعلیٰ تعليم جو ملڪ اندر سڀ کان وڏو ادارو آئس لينڊ يونيورسٽي آھي جنھن جو مکيه ڪيمپس ريڪجاويڪ شھر جي وچ ۾ واقع آهي. ٻيا ادارن ۾ ريڪجاويڪ يونيورسٽي، اڪوريئري يونيورسٽي، اگريڪلچرل يونيورسٽي آف آئس لينڊ ۽ بيوراسٽ يونيورسٽي شامل آهن. معاشي سھڪار ۽ ترقي جي تنظيم مطابق آئس لينڊ جا 25 کان 64 سالن جي عمر جا %64 ماڻھو اعلیٰ تعلیم يافته آھن. ان تنظيم مطابق سراسري شرح 73 سيڪڙو ھجڻ کپي. 25 کان 34 سالن جي عمر جي ماڻهن ۾ ھاء اسڪول جي ڊگري برابر تعليم 69 سيڪڙو آھي جڏھن تہ ان تنظيم مطابق اھا سراسري شرح 80 سيڪڙو ھجڻ گھرجي. ان ھوندي بہ آئس لينڊ جو تعليمي نظام عمدو سمجھيو ويندو آھي. 2013 جي يورپي ڪميشن طرفان جاري ڪيل يورو اسٽيٽ رپورٽ مطابق آئس لينڊ. پنھنجي جي ڊي پي جو 3.11 سيڪڙو سائنسي تحقيق ۽ ترقي تي خرچ ڪري ٿو ۽ 2020ع ۾ ان لاء ٽارگيٽ 4 سيڪڙو رکيو ويو آهي 2010ع ۾ يونيسڪو سائنس تي ساليانو 10 ڪروڙ ڊالرن کان وڌيڪَ خرچ ڪندڙ 72 ملڪن جي فھرست جاري ڪئي جن ۾ آئس لينڊ جو شمار نائين نمبر تي ھيو ۽ ان ساڳي نمبر تي يونائيٽيڊ ڪنگڊم، فرانس، تائيوان، جرمني، ڪيناڊا ۽ سوئيٽزرلينڊ پڻ ان جي برابر ھيا.
صحت
آئس لينڊ ۾ يونيورسل ھيلٿ ڪيئر نظام ڪم ڪري ٿو جنھن کي اتان جي وزارت بھبود سنڀالي ٿي جنھن جا خرچ 85 سيڪڙو ٽيڪس مان ۽ 15 سيڪڙو خدمتي فيئن مان پورا ڪيا وڃن ٿا. ھن ملڪ ۾ ڪابہ پرائيويٽ اسپتال ڪانھي ۽ نہ ئي وري پرائيويٽ انشورنس ھوندي آھي سرڪاري بجيٽ جو وڏو حصو صحت جي سنڀال لاء مخصوص ڪيو وڃي ٿو ملڪ جي جي ڊي پي جي خرچن جي شرح ۾ صحت جي شعبي ۾ يارھين نمبر تي آهي ۽ صحت تي في ڪس خرچ ۾ دنيا ۾ 14 نمبر تي آهي عالمي صحت جي اداري مطابق ھن ملڪ جو صحت جو نظام دنيا اندر بھترين نظامن ۾ شمار ٿئي ٿو ۽ دنيا جي اندر ان جو شمار 15ھين نمبر تي آهي. ھن ملڪ ۾ ھڪ ھزار ماڻھن جي آبادي لاء 3.7 ڊاڪٽر، 15.3 نرسون آھن. ھن ملڪ جا ماڻهو دنيا ۾ صحتمند ترين ماڻھو آھن. اتان جي 81 سيڪڙو ماڻھو بھترين صحت وارا آھن. ھي ملڪ ۾ دنيا جي ٻين ترقي يافته ملڪن جي ڀيٽ ۾ ڄمندڙ ننڍڙن ٻارن جي موت جي شرح تمام گھٽ سطح تي آھي ۽ سگريٽ نوشي ۾ پڻ تمام گھٽ شرح تي آھي متوقع حياتي جي شرح ھن ملڪ ۾ 81.8 سال آھي ۽ ان شرح مطابق ھي ملڪ دنيا ۾ چوٿين نمبر تي آهي.
مذھب
آئس لينڊ جي ماڻھن کي آئين ذريعي مذھبي آزادي جي ضمانت مليل آهي. آئس لينڊ جي ڪليسا لوٿرن چرچ آھي ۽ اھو آئين مطابق رياست جو چرچ قرار ڏنل آھي
"انجيلي بشارت واري لوٿرن ڪليسا آئس لينڊ ۾ رياست جي ڪليسا ھوندي ۽ اھڙي طرح ان جي رياست مدد ۽ تحفظ ڪندي."
- آرٽيڪل 62, حصو چوٿون آئس لينڊ جو آئين
آئس لينڊ جا رجسٽرار آئس لينڊ جي شھرين جي مذھبي وابستگي کي رڪارڊ ۾ درج ڪندا آهن. 2017ع ۾ آئس لينڊ جي ماڻھن کي ٻن ھيٺ ڄاڻايل مذھبي گروھن ۾ ورھايو ويو:
آئس لينڊ ٻين نورڊڪ ملڪن وانگر ھڪ سيڪيولر ملڪ آھي جتي ڪليسا يا چرچ ۾ ماڻھن جي حاضري تمام گھٽ ھوندي آھي مذھبي وابستگي جو اھو رڪارڊ ماڻھن جي عقيدي جي عڪاسي ڪندڙ ناھي. 2001 جي ھڪ تحقيق مطابق ملڪ جا 23 سيڪڙو ماڻھو يا تہ دھريا يا ملحد آھن يا وري اگنانواد آھن 2012ع جي ھڪ گيلپ سروي مطابق 52 سيڪڙو آئسلينڊر پاڻ کي مذھبي ۽ 31 سيڪڙو پاڻ کي غير مذھبي قرار ڏنو ۽ 10 سيڪڙو پاڻ کي سوچي سمجهي ملحد قرار ڏنو. ان مطابق آئس لينڊ دنيا جي انھن ڏھن ملڪن ۾ شامل آهي جتي ملحدن جو تعداد نسبتن تمام گھڻو آھي. آئس لينڊ جي ڪليسا ۾ ماڻھن جي رجسٽريشن ھر سال ھڪ سيڪڙو جي شرح سان گھٽجي رھي آھي.
ثقافت
آئس لينڊ جي ثقافت جون جڙون اتر جرمني جي روايتن ۾ کتل آهن. صدين کان ٻيٽ واري اڪيلائي ھتان جي نورڊڪ ثقافت کي ٻاھرين اثرن کان محفوظ رکيو. ان جو سڀ کان وڏو مثال آئس لينڊڪ ٻولي آھي جيڪا پراڻي ڻورس ٻولي سان ٻين جديد نورڊڪ ٻولين جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ ويجھو آھي. آئس لينڊڪ ماڻھو محنتي ۽ جفاڪش آھن ۽ آزادي ۽ خودانحصاري کي پسند ڪندڙ آھن. 1996ع ۾ ھن ملڪ جي پارليامينٽ شادي جي قانونن ۾ ترميم آڻي ھم جنسن کي رجسٽرڊ پارٽنرشپ جي طريقي سان گڏ رھڻ جو اختيار ڏنو. 2006ع ۾ پارليامينٽ وڌيڪَ ترميمون منظور ڪندي ھم جنس جوڙن کي ٻار بطور اولاد اختيار ڪرڻ جو حق ڏنو. 2010 ۾ پارليامينٽ شادي جي قانون ۾ ترميم آڻي شادي کي ٻن فردن وچ ۾ رشتو قرار ڏئي دنيا اندر پھريون ڀيرو ھم جنسن وچ ۾ شادي کي قانوني حيثيت ڏني. ان قانون تي عمل جي شروعات 27 جون 2010ع ۾ ٿي ان نئين قانون سان رجسٽرڊ پارٽنرشپ وارو طريقو ختم ٿي ويو ۽ ھم جنس پرستن لاء واحد قانوني رستو شادي ٿي ويو. آئس لينڊ جا ماڻھو ڪميونٽي واري ماحول ۽ سماجي رابطن کي شدت سان پسند ڪندڙ آھن.
ادب
2011ع ۾ يونيسڪو پاران ريڪجاويڪ شھر کي ادب جو شھر قرار ڏنو.
آئس لينڊ ڪلاسيڪي ادب جي لکڻين ڪري گھڻو مشھور آھي جن ۾ آئس لينڊ جي آباد ٿيڻ واري دؤر جون آئس لينڊ جي ماڻھن جون سرگذشتون، نثر، رزميه داستان شامل آهن جن مان تمام مشھور نيالس سرگذشت آھي جنھن ۾ ھڪ خوني تڪرار جو جنگي داستان بيان ٿيل آهي. ٻيون مشھور لکڻيون گرينلينڊنگا سرگذشت ۽ ڳاڙھي ايرڪ جي سرگذشت آھي جن ۾ گرين لينڊ ۽ نيو فائونڊ لينڊ جي دريافت ۽ اتي جي آبادڪاري جو ذڪر ڪيو ويو آهي. ان کان علاوه اَيگِلس سرگذشت، لڪسڊائلا سرگذشت، گرھتيسا سرگذشت، گسلا سرگذشت ۽ گنلاگس سرگذشت پڻ مشھور آئس لينڊڪ سرگذشتون آھن. سورھين صدي عيسويءَ ۾ بائيبل جو آئس لينڊڪ ٻولي ۾ ترجمو ڪيو ويو. موجوده دور جي آئس لينڊ وڏا ليکڪ پيدا ڪيا جن ۾ وڏي ناليوارو ھلتر لڪسنيس آھي جنھن کي 1955ع ۾ ادب جو نوبل پرائيز مليو. شاعري ۾ جديد دؤر جو ويھين صديءَ جو مشھور شاعر اسٽيئن اسٽيئنر ھيو. ھتان جا ماڻھو ڪتابن رکڻ جا شوقين آھن ۽ دنيا ۾ في ڪس سڀ کان وڌيڪ ڪتابن جا دڪان پڻ ھن ملڪ ۾ آھن. ھي ملڪ جا ماڻهو دنيا جي ٻين قومن جي ڀيٽ ۾ عالمي ادب جا نسبتن وڌيڪَ ڪتاب درآمد ڪندڙ ۽ ڪتابن جا ترجما ڪندڙ آھن. ھي ملڪ في ڪس تناسب جي لحاظ کان دنيا ۾ وڌيڪ ڪتاب ۽ رسالا شايع ڪندڙ ملڪ آھي ملڪ جي آبادي جو ڏھ سيڪڙو ماڻھو پنھنجي زندگي م ھڪ ڪتاب شايع ڪندڙ آھن.
کاڌا ۽ طعام
آئس لينڊ جا کاڌا گھڻي ڀاڱي مڇي، ريڍي گوشت ۽ کير وارين شين جا ھوندا آھن جن ۾ اھي مصالحن ۽ جڙي ٻوٽين جو استعمال ڪانہ ڪن. ٻيٽ جي آبھوا جي لحاظ کان ھتي ميون ۽ ڀاڄين جو کاڌن ۾ استعمال تمام گھٽ ٿيندو آهي. گرين هائوس جي ٽيڪنالاجي سان ھاڻي انھن جو استعمال وڌي رھيو آھي. ٿورماتر ھتان جو ھڪ روايتي طعام آھي جنھن ۾ کوڙ کاڌا شامل ھوندا آھن. روايتي طعامن ۾ اسڪير (ڏھي وانگر پنير)، ھائوڪرٽ (پچايل شارڪ)، پچايل گھٽي جو گوشت، باھ تي پچايل رڍ جي منڍي ۽ ڪاري پڊنگ، فليٽڪاڪا (سڌي ماني)، گرم زمين ۾ پچايل سڪل مڇي ۽ رائي واري ماني شامل آهن. باھ تي پچايل پيوفن پکي پڻ مقامي لذيذ کاڌي ۾ شمار ٿئي ٿو. ھتان جو ناشتو عام طور تي مالپڙي، اناج، ميون ۽ ڪافي تي مشتمل ھوندو آھي. مانجھاندو ھتي سمورگسبورڊ جي صورت ۾ ٿيندو آهي. آئيس لينڊ جي ماڻھن جي اھم ماني رات واري ھوندي آھي جنھن ۾ عام طور تي مڇي ۽ ريڍو گوشت شامل ھوندو آھي. آئس لينڊرز جي زندگي ۾ سامونڊي کاڌا مرڪزي حيثيت رکن ٿا خاص طور تي ڪاڊ مڇي، حدوڪ مڇي، سئمن مڇي، ھيرنگ مڇي ۽ ھاليبٽ مڇي مشھور آھن. انھن کي مختلف نمونن سان رڌيو يا پچايو ويندو آهي. ٻاڦ تي، کثاڻ ذريعي، اٻاري، يا خشڪ ڪري تيار ڪيو ويندو آهي. گوشت ۾ ريڍو گوشت شوق سان کاڌو ويندو آهي. ان کي لوڻ لڳائي محفوظ پڻ ڪيو ويندو آهي. ان جي سجي پڻ مشهور آهي. پراڻي دور کان وٺي رڍ جي ھر حصي جا کاڌا پڻ ٺھندا آھن. اُٻاريل يا ڀُڳَل پٽاٽا، کٽاڻ واري بند گوبي، ساوا مٽر، ۽ رائي جي ماني پڻ ھتي عام کاڌا آھن. آئس لينڊ جو عام مشروب ڪافي آھي. 2016ع ۾ دنيا ۾ ڪافي جي گھڻي استعمال ۾ ھن ملڪ جو ٽيون نمبر ھو. اھا ناشتي ۾ لازمي پيتي ويندي آهي. ان کان سواءِ ھر وقت جي ماني بعد يا شام جو ھلڪي ڦلڪي خوراڪ وٺڻ بعد اڪثر پيتي ويندي آهي. ڪوڪا ڪولا جو استعمال پڻ تمام گھڻو ٿيندو آهي. دنيا ۾ في ڪس سڀ کان وڌيڪَ ڪوڪا ڪولا آئس لينڊر پيئندا آهن. شراب ۾ ھتان جو پسنديده مشروب بِرَانِيوِن وائين آھي. اھو وائين پٽاٽن مان ٺھندو آھي جن ۾ زيري جي ٻجن يا انجيليڪا (عربي: حشيشة الملاك) جو ذائقو وڌو ويندو آهي. تيز الڪوحل وارو بيئر 1989ع تائين بندش ھيٺ رھيو ۽ ھاڻي اھڙا ڪيترائي بيئر ھتي ڪارخانن ۾ تيار ڪيا وڃن ٿا.
رانديون
رانديون آئسلئنڊرن جي زندگي جو اھم حصو آھن ھتان جي اھم روايتي راند گليما آھي جيڪا ڪشتي جو ھڪ قسم آھي.
حوالا
زمرو:آئس لينڊ جا ٻيٽ زمرو:يورپي ملڪ
سکمرد
نالا: ع. عصي الراعي، ف. هزار بندڪ هه. وغيره___ لال ساگ، سرخ موٽي، بطباط، اذان الفز. هي ننڍو ٻوٽو ڪلنگي دار پنن سان ٿئي ٿو، هن جون شاخون ڳاڙهي رنگ تي ٿينديون آهن. برسات جي موسم ۾ پيدا ٿيندو آهي.
طب
اثر: سرد خشڪ 1، نقصان: ڦڦڙن کي، ميل: بنفشو ۽ شربت صندل، عيوض: مريڙو، وزن: هڪ تولو. خاصيت: هن جي پنن جو ساڳ رڌي کارائجي، پن گهوٽي پيارجن، ته رت جي دستن، حيض جي رت جي گهڻائي، سلهه جي رت ۽ جگر جي گرميءَ کي گهٽ ڪندو آهي. ڦٽن ۽ ڦرڙين، رحم جي سوڄ، ڪن جي سور، سنڌن جي سور، پيٽ جي سور، ۽ قولنج لاءِ مفيد آهي.
شهري سفارتڪاري
شهري سفارتڪاري يا سٽيزن ڊپلوميسي (Citizen Diplomacy) مان مراد ڪنهن به عام رواجي شهريءَ جو اهڙي سرگرميءَ ۾ حصو وٺڻ جو عمل آهي، جنهن سان شعوري توڙي لاشعوري طور سندس ملڪ يا قومي مقصد کي فائدو پوي، ته ان کي شهري سفارتڪاري چيو وڃي ٿو. هن قسم جي سرگرميءَ جي ضرورت ٻن رياستن جي وچ ۾ سڌا لاڳاپا نه هجڻ يا خراب لاڳاپن جي صورت ۾ پوندي آهي. ان واسطيداريءَ دوران ٻه ڌريون علمي معلومات، ثقافتي وفدن جي دورن، راندين، واپار ۽ ٻين طريقن سان هڪٻئي جي شهرين کي ملڻ ۽ غلط فهميون دور ڪرڻ جو موقعو ڏينديون آهن. اهي رابطا اڳتي هلي نتيجا ڏيندڙ ۽ لاڀ ڏيندڙ ڳالهين جو بنياد وجهندا آهن.
حوالا
زمرو:سفارتڪاري زمرو:سفارتڪاري جون قسمون
ججيئانگ صوبو
ججيئانگ يا ژيجيئانگ جنھن کي شروع ۾ چيڪيانگ جي نالي سان رومانيو ويو هو،  عوامي جمهوريه چين جي اوڀر ريجن ۾ واقع ھڪ ساحلي صوبو آهي. ان جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شھر ھانگجو آھي. ھن صوبي جي اتر ۾ جئانگسو، ۽ شنگھائي ميونسپلٽي، اتراولھ ۾  اينھئي، اولھ ۾  جئانگشي ۽ ڏکڻ ۾ فيوجن واقع آهن. ان جي اوڀر ۾ اوڀر چيني سمنڊ جنھن ۾ دور ريوڪيو ٻيٽ واقع آهي. ججيئانگ جي پکيڙ 101800 چورس ڪلوميٽر آھي. اھو پکيڙ ۾ چين جي 26 ھين وڏي انتظامي ورهاست آھي. ھن صوبي جي آبادي 2018ع ۾ 58,500,000 ھئي ۽ آبادي ۾ اھو چين جو اٺون نمبر وڏو صوبو ھيو. ان جي مشهور شهرن ۾ ننگبو ۽ وينژو پڻ شامل آھن. ھي صوبو چيانگ ڪائي شيڪ جي جنم ڀومي آهي. ھن صوبي ۾ 90 ڪائونٽين وارا شھر آھن.
تپو وارھ
تپو وارھ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 2 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ نواب ڪلھوڙو ۽ ديھ وارھ ھن تپي ۾ وارھ شھر واقع آهي.
آبادي
ھن تپي جي 2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 48,068 ھئي جيڪا 8،789 خاندانن تي مشتمل ھئي. وارھ شھر جي ميونسپل ڪاميٽي جي آبادي 37,931 ھئي ۽ ٻھراڙيءَ جي آبادي 10,137 ھئي.
سڳنڌ ڦريو
سڳند ڦريو:
نالا: اردو - سڪند ڦلا، مرهٽي - ڦنس، بنگالي - ڪانٺال، انگريزي- انڊين جيڪ ٽري (Indian Jack Tree). سڃاڻپ: هي هڪ وڻ جو ڇهه ڪنڊو ڦر آهي، جو ٻير جئان ٿئي ٿو. گولاڙي وانگر ٽارين مان نڪرندو آهي. رنگ ۾ هيڊو، ذائقي ۾ کٽو ۽ مزيدار ٿئي ٿو.
وارث ڏنو ماڇي ( يو سي)
يو سي 12 وارث ڏنو ماڇي  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا  رتوديرو تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي رتوديرو جي يو سي 12 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 7,144 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾  وارث ڏنو ماڇي ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي. اھا يو سي پھرين تمام وڏي ھئي جنھن کي ٽوڙي ان مان يو سي ٻوسڻ ٺاھي وئي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾  ڪوڏراڻي، ماڇي، ٻرڙا، چانڊيا، بروھي ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ڳوٺ وارث ڏنو ماڇي، ڳوٺ ڪمال خان چانڊيو، ڳوٺ علي بيگ ڪوڏراڻي، ڳوٺ گل حسن ڪوڏراڻي، ڳوٺ ميھار ٻرڙو، ڳوٺ سونو خان بروهي ۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين ضمير حسين ماڇي ۽ وائيس چيئرمين خادم حسين چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ علي بيگ ڪوڏراڻي جو نياز حسين ابڙو ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي. صحت لاءِ ھتي ھڪ بيسڪ هيلٿ يونٽ واقع آهي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
سکدرشن
سکدرشن: نالا: فارسي - گل حمص، بنگالي - ناگدنه، گجراتي - ناڪدمني، انگريزي- (Crinam Latifolium) ڪرينم ليٽي فوليم. سڃاڻپ: خوبصورت ٻوٽو آهي، جنهن کي باغن ۾ رونق وڌائڻ لاءِ لڳايو وڃي ٿو. هن جا پن ڪنوار ٻوٽي جئان ڊگها مگر ان کان سنها ٿين ٿا، پاڙ بصر وانگر ڪري ٿو. پن ڇنڻ سان رس ڇڏيندو آهي. هن جا ٻٽي قسم ٿين ٿا. رنگ ۾ زردي مائل سبز ۽ مزاج ۾ گرم ٿيندو آهي
طب
مقدار خوراڪ: ڇهه ماسا. خاصيت: هن جا پن ۽ پاڙ الٽي آڻيندڙ آهن، ڦٽن ۽ ڦرڙين تي ٻڌايا وڃن ته انهن کي ڦاڙي يا نيسائي ٿو. آڱرين ۾ نڪرندڙ چـُـٺي لاءِ گهوٽي، ارنڊي جو تيل ملائي ٻڌجي ته آرام اچي ٿو. هن جي پنن جي رس ٿوري گرم ڪري ڪن جي سور لاءِ ڪتب آندي وڃي ته سور لهي وڃي ٿو.
حوالا
زمرو:ٻوٽا
بيڪٽيريا
بئڪٽيريا
ثقافتي سفارتڪاري
ثقافتي سفارتڪاري يا ڪلچرل ڊپلومسي (cultural diplomacy) ڪجهه اهڙين غير سياسي ۽ سماجي سرگرمين کي جاري رکڻ جو عمل آهي، جن ذريعي ٻن تڪراري ملڪن ۾ سياسي ويجهڙايون پيدا ڪرڻ لاءِ مناسب ماحول پيدا ٿي سگهي. انهن سرگرمين ۾ خيالن، تصورن، فن، معلومات، روايتن، قدرن، زندگي گهارڻ جا طريقا، ويساهه ۽ ورتاءَ شامل هجن ٿا، جيڪي ٻن ڌرين لاءِ هڪٻئي کي بهتر انداز ۾ سمجهڻ ۾ مدد ڪن ٿا. عالمي سفارتڪاريءَ ۾ ڏٺو ويو آهي ته جن سفيرن کي ميزبان ملڪ جي ثقافت ۽ ٻوليءَ سان آشنائي هوندي آهي، سي مقامي سرڪاري ۽ عوامي حلقن سان ويجهڙايون پيدا ڪرڻ سبب پنهنجن ملڪي مفادن جو تحفظ وڌيڪ بهتر نموني ڪري سگهندا آهن. ان کان سواءِ دنيا جا ڪيترائي خطا يا علائقا رڳو پنهنجي ٻوليائي ۽ ثقافتي سرگرمين جي ڪري به سياسي طور ويجهڙا هجن ٿا. عرب ملڪ، آفريقي ملڪ توڙي يورپي ملڪ ان سلسلي ۾ مثال طور پيش ڪري سگهجن ٿا.
حوالا
زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:ثقافتي تبادلو زمرو:سفارتڪاري زمرو:سفارتڪاري جون قسمون زمرو:سياست
سولڙي
سولڙي:
نالا: بنگالي - وش لانگلي، گجراتي - ڪلگاري، سنسڪرت - ڪلهاري، انگريزي - وولز بين (Wols Bane). سڃاڻپ: هيءَ ٻوٽي هيڊ جئان ٿئي ٿي، مگر قد ان کان وڏو ڪندڙ آهي. سندس پن ننڍا ۽ هلڪا ٿين ٿا. هن جي هڪڙي اڀي ٽاري ٿيندي آهي، جنهن کي چوٽي تي گل ٿين ٿا. جي پهريان ساوا پوءِ هيڊا ۽ پڇاڙيءَ ۾ سهڻي ۽ سرخ رنگ تي بيهندا آهن، هن جي پاڙ تي سنهي ۽ ڳاڙهي رنگ جي کل ٿئي ٿي، جنهن کي لاهڻ سان اندران اڇي پاڙ نظر اچي ٿي. ذائقي ۾ ڪوڙي ٿيندي آهي.
طب
مقدار خوراڪ: ٻن کان چئن رتين تائين پيدائش: بنگال، دکن، يو پي ۽ پنجاب جي جابلو علائقن ۾ ٿئي ٿي. خاصيت: هن جي پاڙ چـُـن جي پاڻيءَ ۾ ٽهڪائي ٻن رتين جي انداز ۾ ڏينهن ۾ ٻه دفعا سنڍ جي ڦڪي سان ڏجي ته معدي جي ڪمزوري دفع ٿي وڃي ٿي. ويم جي وقت هن جي پاڙ گهي زال جي دن تي ليپ ڪرائي وڃي ته ٻار سهولت سان پيدا ٿئي ٿو. (زهر جي قريب آهي)
جمهوريت نواز سفارتڪاري
جمهوريت نواز سفارتڪاري يا ڊيموڪريٽائيزڊ ڊپلوميسي (Democratized Diplomacy) اصل ۾ سفارتڪاريءَ جو هڪ لاڙو يا انداز آهي، جنهن ۾ سفارتڪاريءَ جي پيشي ۾ روايتي سفيرن بجاءِ سماج جي مڙني ۽شعبن مان ڪارائتا ماڻهو ڳولي کين سفارتي ذميواريون سونپيون وينديون آهن، انهيءَ لاڙي، سفارتڪاريءَ ۾ تمام وڏيون ڪاميابيون ماڻيون آهن. ان کان سواءِ انٽرنيٽ ۽ ويب سائيٽن جو قيام سفارتي عمل جي روايتي تصورن جون حدون وڌائيندي عام ماڻهوءَ جي بين الاقوامي معاملن ۾ دلچسپيءَ کي وڌائي ڇڏيو آهي. ان ڪري هاڻي ڪنهن به بين الاقوامي معاملي تي راءِ هموار ڪندي، ڪنهن به حڪومت لاءِ انهن رابطي وارن ذريعن جو پنهنجي حق ۾ استعمال لازمي ٿي پيو آهي. ان ڪري حڪومتون سفارتي مامرن ۾ وڌيڪ ذميوار ۽ سهپ ڀريو رويو اختيار ڪرڻ تي مجبور آهن. اهي ٻين سماجي گروهن ۽ شخصن جي راءِ ٻڌڻ ۽ پاليسيون تبديل ڪرڻ ۾ جمهوري ورتائن جو مظاهرو ڪن ٿيو.
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:سفارتڪاري
سنگ سرماھي
سنگ سرماهي:
طب
مقدار خوراڪ: چئن رتين کان هڪ ماسي تائين. پيدائش: پسني وغيره طرف ٿئي ٿو. خاصيت: هي پيشاب کوليندڙ (Diuretic) ۽ پٿري ٽوڙيندڙ (Lithontriptic) آهي. هن کي سنهون ڪري گردي مثاني وغيره جي پٿري لاءِ معجونن ۾ شامل ڪيو وڃي ٿو. معجون سنگ سرماهي هن جو مشهور ۽ مفيد مرڪب آهي.
ڪوٺي (يو سي)
ڪوٺي  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا لاڙڪاڻي تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي لاڙڪاڻي جي يو سي 1 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 15,571 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾  ديھ ڪوٺي، ديھ ذڪريو مھيسر ۽ ديھ سچيڏنو ڪلھوڙو واقع آهن جن مان ديھ ڪوٺي ۾ ڪوٺي نالي ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدرمقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ مھيسر، جاگيراڻي، مگسي، مھيري، آريجا، ڇٽا، کوسا، مغيري  ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ڳوٺ ٿري ڇٽو، ڳوٺ شير محمد مھيري، ڳوٺ پيارو مگسي، ڳوٺ آريجا ڦاڙو، ديھ زڪريو مھيسر (آبادي 7,461) جتي  ڳوٺ زڪريو مھيسر واقع آهي  ، ديھ ڪوٺي (آبادي 6121) جنھن ۾ ڳوٺ ڪوٺي واقع آهي، ديھ سچيڏنو (آبادي 2089)،. ۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين فياض حسين مھيسر  ۽ وائيس چيئرمين ڀليڏنو خان. جاگيراڻي چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ ٿري ڇٽو جو عامر زيب جتوئي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون آھن.
علي اصحابو
ديھ اصحابو سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا آباد تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود برٽش انڊيا واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ علي اصحابو جنھن لڳ مقام پير اصحابو، ڳوٺ باري کٽياڻ ۽ لائق آباد واقع ھيا. ان وقت ھي ديھ تپو پيچوھا ۾ واقع ھئي پر پاڪستان ٺھڻ بعد سنڌ ۾ نون تپن جي قيام بعد ھن ديھ کي تپو آباد ۾ شامل ڪيو ويو. ھاڻي ھن ديھ ۾ واقع پراڻن ڳوٺن مان رڳو ڳوٺ علي اصحابو قائم آھي نئين قائم ٿيل ڳوٺن ۾ ڳوٺ ڏاتو تيوڻو ۽ ڳوٺ مالڪڏنو مغيري واقع آهن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ پيچوھا، ديھ لالو رائنڪ ۽ ديھ ملڪاڻي، اوڀر ۾ ديھ عبيداڻي، اولھ ۾ ديھ مڱڻيجا ۽ ڏکڻ ۾ ديھ آباد ۽ ديھ بند جاني واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ مان ڪور ھاشم ڊسٽري گذرندڙ ھئي. ڳوٺ علي اصحابو وڳڻ نصيرآباد روڊ کان 5 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 3,458 ھئي جيڪا 547 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
حوالا
زمرو: سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر ضلعي جون ديھون زمرو: وارھ تعلقي جون ديھون
ھندستان
ھندستان ، يا ان جي ننڍي شڪل ھند، ڀارت لاءِ فارسي نالا آھن، وسيع تناظر ۾ ڀارتي ننڍو کنڊ، جنھن کي بعد ۾ اتان جي رھاڪن پاران ھندي–اردو ۾ استعمال ڪيو ويو. ڀارتي ننڍي کنڊ جي ٻين نالن ۾ جمبدوِپا، ڀارت، ۽ انڊيا شامل آھن.
معاشي سفارتڪاري
معاشي سفارتڪاري يا ايڪنامڪ ڊپلوميسي (Economic Diplomacy) هڪ اصطلاح آهي، جيڪو اهم معاشي پاليسي معاملن سان واسطو رکندڙ سفارتڪاريءَ جو هي قسم ڌارئي يا ميزبان ملڪ جي معاشي ۽ واپاري سرگرمين جو جائزو وٺڻ، واپاري ۽ معاشي حلقن جي ورتائن کي نظر ۾ رکڻ ۽ مقامي ملڪ جي معاشي ترجيحن کان پنهنجي حڪومت کي آگاهه رکڻ ۽ ملڪي اثر وڌائڻ لاءِ صلاحون ڏيڻ هوندو آهي. ان کان سواءِ ڪنهن به حڪومت پاران پرڏيهي نيتيءَ ۾ سرسي حاصل ڪرڻ لاءِ پنهنجن معاشي وسيلن کي ٻيءَ حڪومت لاءِ فائدي يا نقصان لاءِ استعمال ۾ آڻڻ جي عمل کي به ان اصطلاح جي حوالي سان بيان ڪيو ويندو آهي.’ معاشي سفارتڪاريءَ‘ ۾ معاشي ماهرن، واپار ۽ ڪاروبار جي پارکن، فني صلاحڪارن ۽ عالمي سطح جي ڇيدڪارن جي وڏي اهميت هوندي آهي، ان ڪري معاشيات جي شعبي ۾ مرتبو رکندڙ ماهرن کي خاص اهميت ڏيئي حڪومتي پاليسين تي صلاحون ورتيون وينديون آهن.
حوالا
زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:سفارتڪاري زمرو:سفارتڪاري جون قسمون زمرو:سياست
ڊالر سفارتڪاري
thumb|ساڄو|500px| {{legend|#00ff00|دنيا جا ملڪ جن ۾ آمريڪي ڊالر جي ڪرنسي استعمال ٿيندي آهي}} ڊالر سفارتڪاري يا ڊالر ڊپلو مئسي (Dollar Diplomacy) هڪ اصطلاح آهي، جيڪو پرڏيهي پاليسيءَ ۾ گهڻو ڪري آمريڪا جي سفارتڪاريءَ ۾ استعمال ٿئي ٿو، جنهن مطابق ڊالر (آمريڪي سڪو) کي سياسي، مالياتي ۽ اقتصادي مقصد ماڻڻ لاءِ استعمال ڪيو وڃي ٿو. آمريڪا پنهنجي سڪي يا مالي سگهه جي ذريعي، دنيا جي ڪنڊ ڪڙڇ ۾ پنهنجا مفاد محفوظ بڻائي ٿو. ان سلسلي ۾ هو مُختلف ملڪن ۾ حڪومتي توڙي غير حُڪومتي ڌرين جي مدد ڪري ٿو. اهڙي مدد جي حوالي سان آمريڪي جاسوسي ادارو C.I.A دُنيا ۾ وڏي شهرت رکي ٿو. هيءُ اصطلاح آمريڪي صدر وليم هاورڊ ٽئفٽ (13-1909ع) طرفان لاطيني ۽ وچ آمريڪا لاءِ اختيار ڪيل پاليسيءَ جي حوالي سان به استعمال ڪيو. پر جديد دور ۾ هڪ ٻئي آمريڪي صدر ’ٿيوڊور روزويلٽ‘ کي انهيءَ اصطلاح جو موجد سمجهيو وڃي ٿو. اِن طريقي کي ويهين صديءَ جي شروعات ۾ لائبيريا سميت مُختلف هنڌن تي آزمايو ويو، پر تازو افغانستان واري لڙائيءَ ۾ وڌيڪ ڪامياب ثابت ٿيو. جتي افغان جنگ کٽڻ لاءِ آمريڪا طرفان مڪاني ويڙهاڪ سردارن (War Lords) کي ڊالرن جي صورت ۾ وڏيون رقمون ڏيئي پنهنجي پاسي ڪيو ويو.
حوالا
زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:سفارتڪاري زمرو:سفارتڪاري جون قسمون زمرو:سياست
آھون
ديھ آنھون  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا جوڳي تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1935 کان 1957ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھي ديھ جوڳي تپي ۾ شامل ھئي ۽ ان وقت ھن ديھ ۾ واقع ڳوٺن جا نالا ڳوٺ ڪولاب آھون، ڳوٺ کھاوڙ جا ڀاڻ، ڳوٺ بالو ماڇي، لاڙن جو ڳوٺ، ڳوٺ بيبي شاھل ۽ ھڪ غيرمعروف ڳوٺ ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ بيبي شاھل جو نالو ڳوٺ مائي شاھل چانڊيو، لاڙن جي ڳوٺ جو نالو ڳوٺ لاڙ، کھاوڙ جا ڀاڻ جو نالو ڳوٺ ڀاڻ آھي. 1957 کان بعد ھڪ ڳوٺ محمد ابراهيم پنھور پڻ قائم ٿي چڪو آهي. ڪولاب آنھون پڻ ھڪ وڏو ڳوٺ آهي جنھن جي نالي تان آھون نالو ھن ديھ تي پيو.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ گاجي کھاوڙ، اوٻر ۾ تعلقي نصيرآباد جي ديھ کاڏھڙي ۽ ديھ جلباڻي، اولھ ۾ ديھ جوڳي ۽ ڏکڻ ۾ ضلعو دادو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ جي ڏکڻ واري دنگ تي ڌامراھ واھ وھي ٿو.
حوالا
زمرو: سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر ضلعي جون ديھون زمرو: وارھ تعلقي جون ديھون
سماق
سماق:
نالا: ع. حجر ڪلڪون، ف. سنگ سماق، هه. وغيره___ پٿرا رنگين ۽ حجرالسرومه. رنگارنگي ۽ جوهردار پٿر جو هڪ قسم آهي، جيڪو بلڪل سخت ٿيندو آهي. هن جا ٻه - ٽي قسم ٿيندا آهن. هن مان کرل ٺاهيندا آهن.
طب
خاصيت: هن کي گـَـهي پيارجي ته دل هول ۽ خفقان کي فائدو ڪري، گهاٽي رت کي صفا ڪري ٿو. هن جو سرمون نظر کي وڌائي ٿو ۽ اکين جي ڌنڌ لاءِ مفيد آهي.
لنڊ (يو سي)
تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
حوالا
زمرو:سنڌ جون يونين ڪاؤنسلون
هرب گوبند ڳورانا
هِر گوبند خراسان هڪ هندستاني آمريڪن سائنسدان هو
سفارتڪاري
thumb|گڏيل قومن جو نيويارڪ ۾ ھيڊ ڪوارٽر. گڏيل قومن جو ادارو بين الاقوامي سفارتڪاري جو سڀ کان وڏو ادارو آهي.
سفارتڪاري; انگريزي ۾ ڊپلو ميسي (Diplomacy): اصل ۾ ڳالهه ٻولهه ڪرڻ جي ڍنگ يا فن ۽ عمل کي چئبو آهي. ان عمل ذريعي ٻه ملڪ ڳالهين ۽ لاڳاپڻ ذريعي ۽ پرامن نموني قومي مُفاد ماڻڻ ۽ معيشت، ماحوليات، جنگين، ثقافت ۽ انساني حقن سان لاڳاپيل پنهنجا مسئلا حل ڪرڻ جون ڪوششون ڪندا آهن. هن ڍنگ جي اڀياس ۾ رياستن، بين الرياستي ادارن، عالمي غير حڪومتي ادارن ۽ گهڻ قومي ڪارپوريشنن سميت ڪيترا ٻيا حلقا اچي وڃن ٿا. علمي اڀياس کان وٺي عوامي پاليسيءَ سان لاڳاپيل مسئلن سميت ڪيترا پاسا يا رخ ”ڊپلوميسيءَ“ جا موضوع آهن.
انسائڪلوپيڊيا برٽنيڪا مطابق لفظ ڊپلوميسي انگريزي ۾ فرينچ مان آيو  جيڪو يوناني لفظ ڊپلوما مان نڪتل آهي  جيڪو وري لفظ ڊپلو مان نڪتو جنھن جي معني ويڙهي ٻٽو ڪرڻ (fold in two)آھي. اڳئين زماني م حاڪم پنھنجي ڪنھن ماڻھوءَ کي سفري يا ٻي رعايت ڏيڻ لاءِ ڪو ڪاغذ لکي ڏيندا ھئا جنھن کي ھو ويڙھي ٻٽو ڪري پاڻ سان گڏ کڻي ويندا ھئا تہ جيئن ضرورت پوڻ تي اھو حڪم نامو کولي ڏيکاري سگھي. بعد ۾ چانسلري طرفان ان طريقي سان حاڪمن جي وچ ۾ معاهدا موڪلڻ شروع ٿيا ۽ ان طريقي جو تعلق بين الاقوامي تعلقن ۾ متعارف ٿي ويو ۽ 18 صدي ۾ فرينچ لفظ ڊپلوميٽ رياست پاران سفارتڪاري لاء مقرر ڪيل شخص لاءِ استعمال ۾ اچڻ شروع ٿي ويو قومن جي وچ ۾ مذاءرت ڪرڻ جي فن ۽ ھلت ؛ يا مختلف حڪومتن جي وچ ۾ بھتر تعلقات برقرار رکڻ لاء مھارت سان ڪم ڪرڻ کي سفارتڪاري چئبو آهي
سناڪوڙي
نالا: ع. عينون، ف. سنا بلدي، هه. وغيره___ سنا ڪوڙي. هن جو وڻ ننڍو ٿئي ٿو. سندس پن سنا جي پنن جهڙا ۽ گل هيڊي رنگ جا ٿين ٿا.
سفارتڪاري
تفصيلي تعارف
سفارتڪاريءَ جا مختلف قسم به آهن. عام طرح ”ڳالهين ذريعي بين الاقوامي ناتن جو وهنوار هلائڻ“، غير فوجي، سرچاءَ جي عمل، ثقافتي گهڻ رُخي، علاقائي، معاشي ۽ شهري، سرگرمين سميت سفارتڪاريءَ جا مختلف طريقا آهن. اها ٻن يا ٻن کان وڌيڪ ملڪن يا ٻن اتحادن وچ ۾ پڻ سر انجام ڏئي سگهبي آهي.
سناڪوڙي
طب
خاصيت: هن جا تازا پن انجيرن سان ڪاڙهي پيارجن ته بلغم ۽ سودا ۾ جلاب جو ڪم ڏيندا. هڏين جي سور، عرق النسا ۽ سنڌن جي سور لاءِ مفيد آهي.
سفارتڪاري
سفارتڪاري جي تاريخ
تاريخي طور تي سفارتڪاريءَ جو فن يونان ۽ پوءِ رومي سلطنت ۾ شروع ٿيو ، پر1455ع ۾ اٽليءَ جي رياست ’ميلان‘ جي نواب پهريون دفعو اٽليءَ جي ٻيءَ رياست ’گينوئا‘ ۾ سفارتخانو قائم ڪيو. ان کان پوءِ اٽليءَ جي رياستن يورپ ۾ به پنهنجا سفارتخانا کولڻ شروع ڪيا. ارڙهين صدي عيسويءَ ۾ يورپي بادشاهي درٻارن ۾ مستقل بنيادن تي سفيرن جي مقرري عمل ۾ آئي. آمريڪي۽ فرانسيسي انقلابن سفارتڪار يءَ جي عمل ۾ عوامي حصيداريءَ کي ٿيڻ جوڳو بڻايو، جنهن کي ويانا جي ڪانگريس ۾ ترتيب ۽ مڃتا ملي. سفارتڪاريءَ جي انهيءَ مدي کي ’روايتي دور‘ سان سڃاتو ويندو آهي. ان دور جي سفارتڪاري يورپ تائين محدود، عالمي طاقتن جي محتاج، شعبي بنديءَ کان محروم ۽ ڳجهي هئڻ سبب بين الاقوامي سطح تي ڪا وڏي حاصلات ٿيڻ جوڳي نه بڻائي سگهي. اڻويهين صديءَ ۾ (1) بين الاقوامي برادريءَ جي قيام لاءِ وڌندڙ لاڙي (2) عوامي راءِ جي احترام (3) وڏي پيماني تي جڙندڙ عالمي فوجي ۽ سياسي اتحادن (4) فني ۽ هنري ميدانن ۾ ترقي ۽ رابطائي سرشتي جي پکيڙ سبب سفارتڪاري ءَ جي دنيا ۾ وڏيون تبديليون آيون، جنهن ڪري ان دور ۾ ٿيندڙ سفارتڪاريءَ کي ’نئين يا جديد سفارتڪاريءَ‘ جي نالي سان سڏيو ويو. انهيءَ سفارتڪاريءَ ۾ پاليسيون کليل طريقي سان جڙڻ لڳيون، هڪ ٻن جي جاءِ تي دنيا جون سڀ قومون هن عمل ۾ حصيدار ٿيون، سرواڻ يا سربراهه سفارتڪاري وڌي ۽ سياست کان سواءِ زندگي ءَ جا ٻيا شعبا به پاليسيون جوڙڻ جي عمل ۾ اهميت حاصل ڪرڻ لڳا. جديد دور ۾ شهري، ثقافتي، دفاع، ڊالر، معاشي، فيس بوڪ، فري لانس، داٻي ڀريل، تهه-دار، پانڊا، پنگ پانگ، عوامي، علاقائي ۽ ڊڪ ڊوڙ واري سفارتڪاريءَ سميت بيشمار قسم دنيا ۾ عام آهن. (وڌيڪ ڏسو سفارتڪاريءَ جا مّختلف قسم)
ٻہ طرفي ڊپلوميسي
ٻہ طرفي يا بائليٽرل ڊپلوميسي سيڪريٽري خارجہ ۽  سفارتڪار ذاتي طور تي سرانجام ڏيندا آهن. اھو گھڻ طرفي ڊپلوميسي طرف قدم ھوندو آھي.
گھڻ طرفي ڊپلوميسي
گھڻ طرفي يا ملٽي ليٽرل ڊبلوميسي بنيادي طور تي ٻن ملڪن جي وچ م مذاڪرات کي چوندا آهن.
سربراھي ڊپلوميسي
ھن م ڳالھيون ٻولھيون ملڪن جا سربراهه پاڻ ڪندا آهن
ڊيموڪريٽڪ ڊپلوميسي
ھن قسم جي ڊپلوميسي ۾ عوامي خيالن ۽ رجحان کي زياده اھميت ڏني ويندي آھي
اوپن ڊپلوميسي
کليل ڊپلوميسي ۽ جمھوري ڊپلوميسي ڳالھ ساڳئي آھن. پھرين عظيم جنگ ۾ آمريڪا جي صدر ولسن کليل يا اوپن ڊپلوميسي جو نعرو لڳايو ھيو
خفيہ ڊپلوميسي
ھي تمام پراڻي ڊپلوميسي اھي ٻن عالمي جنگن جو ھڪ سبب اھا خفيہ ڊپلوميسي بہ ھيو
ڪانفرنس ڊپلوميسي
اخلاقي دٻاءُ پيدا ڪرڻ لاءِ ڪانفرنسن جي ذريعي ڊپلوميسي ڪئي ويندي آهي.
يو اين او ڊپلوميسي
ھن کي پارلياماني ڊپلوميسي بہ چوندا آهن
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:سفارتڪاري
سنا مڪي
سنا مڪي (عربي: سنا، فارسي: جتي، هندستاني، وغيره: مهار، الوي، بهوين ۽ ترور) مشهور شيءِ آهي، هن جا پن سائي رنگ تي ليار جي پنن وانگر ٿيندا آهن.
طب
گهاٽي بلغم، سودا ۽ صفرا جي خلطن جو جلاب آهي. معدي کي طاقت ڏئي ٿو، مرگهي، مٿي جو سور، ماليخوليا، پاسي جي سور، سنڌن جي سور، عرق النسا ۽ قولنج جي مرضن لاءِ مفيد آهي. گهاٽي رت کي صفا ڪري، وائي باديءَ کي تحليل ڪري ٿو. بدن جي خارش لاءِ مجرب آهي.
سلاجيت
سلاجيت ھڪ گھاٽو چنبڙندڙ ڊامبر جھڙو مادو آھي جنھن جو رنگ اڇي کان تيز ناسي رنگ تائين مختلف ھوندو آھي ۽ زياده تر ھماليہ، قراقرم، ڪوھ قاف، الٽاء، گلگت بلتستان ۽ تبت جي جبلن مان ملندو آھي.
thumb| سلاجيت ڪاراڻ مائل ناسي رنگ جو سيمو جيڪو الٽاء جبلن جي ترراکڙي پٿرن مان مختلف گھاٽائي وارو مادو ھوندو آھي.
اھو روايتي ھندوستاني طب جي جڙي ٻوٽين واري علاج ۽ يوناني طب جي  دوائن ۾ استعمال ٿيندو آهي. چيو وڃي ٿو تہ ان مادي ۾ 85 قسمن جون آئئن واری شڪل ۾ معدنيات، ٽراء ٽرپين ، ھيومڪ تيزاب ۽ فولوڪ تيزاب .
سلاجيت نالو
انگريزي نالو شيلاجيت اصل ھندي لفظ سلاجيت جي اچار مان نڪتل آهي. ھندي لفظ سنسڪرت جي لفظ سلاجيتو ما آيل آهي. سنسڪرت لفظ سلاجيتو جي معني جابلو ڏامر. سلا جي معني آھي پٿر  جو يا پٿر جي خاصيت وارو ۽ جيتو جي معني آھي کؤنر يا ڪو ڏامر جھڙو مادو.
سلاجيت جا ٻيا بہ گھڻا نالا آھن. جيئن انگريزيءَ ۾ منرل پچ يا منرل ويڪس، لاطيني ۾ ڪارو ايسفالٽم ، مقامي نالا شارگئي، دوروبي باراشين، باراگش. فرھنگ جعفري ۾ ان جو فارسي ۾ نالو موميائي سنگ ھندي ۾ ڪمارو ۽ عرق الجبال.فرھنگ جعفري مطابق: سلاجيت ڪاري رنگ تي کستوريءَ جي داڻن وانگر جبل جي کؤنر آهي. نقلي سلاجيت ٻڪر جي رت مان ٺاهيندا آهن.
طبي خاصيت
زهرن لاءِ ترياق آهي، مني گهاٽي ڪري ۽ قوت باهه کي وڌائي ٿو. گهاٽن خلطن کي صفا ڪري ٿو. مثاني جي ڦٽ، پرميل، جلندر، ٻرهل جي سوڄ ۽ معدي مان ڪيڙا ماري ڪڍڻ لاءِ مفيد آهي. سرد مزاجن کي موافق اچي ٿو. دق تپ ۽ ڀڳل هڏ کي ڳنڍڻ لاءِ فائدي وارو آهي.
سمنڊ جي گجي
سمنڊ جي گجي: نالا: ع. زبدالبحر، ف. ڪف دريا، هه. وغيره___ سمندر جهاگ، اجرسن ۽ سمنڊ ڦيڻ. اڇا ۽ ڦيڦا ٽڪر ٿيندا آهن، هن جا ٻه چار قسم ٿين ٿا.
سمبوسو
سنبوسه: thumb|Samosachutney
نالا: ع. قطاف، ف. صد بوسه، هه. وغيره___ پوري، سپاسه ۽ سنبلوق. ميدي ۽ قيمي مان جوڙيندا آهن.
طب
خاصيت: هنن ۾ جي پستا يا ڪشمش يا کنڊ وجهي کائبا ته بدن کي ٿلهو ڪندا، قوت باهه وڌائيندا، ٽوري جي خشڪي ڀڃي اُن کي نرم ڪري ٻاهر آڻيندا. دير هضم غذا آهي.
thumb|سمبوسا-چِڪن ويجيٽبل
حوالا
زمرو:صومالي کاڌا زمرو:ڀارتي کاڌا
حياتيءَ جو حق
حياتيءَ جو حق (انگريزي: Right to Life) انسان جو ھڪ بنيادي حق آھي جنھن کي دنيا جي ڪا بہ طاقت کسي نٿي سگھي. ڪنھن بہ حڪومت، اداري يا فرد کي اخلاقي يا قانوني طور تي ٻئي جي زندگي ختم ڪرڻ جو اختيار نہ ھجڻ کپي. اسان جي معاشري ۾ ڪئين اھڙا افرادي، اجتماعي ۽ حڪومتي عمل آھن جن تي ھميشہ بحث ٿيندو رھيو آھي تہ ڇا اھي عمل حياتي جو حق کسڻ جي زمري ۾ اچن ٿا يا نہ؟  مثال طور موت جي سزا کي ڪئين ماڻھو ھڪ غيرانساني عمل سمجھن ٿا. جنگ کي ڪيترائي ماڻھو غلط ۽ افسوسناڪ عمل قرار ڏين ٿا. حمل ضايع ڪرڻ کي معصوم ٻار  جي ڄمڻ کان پھرين حياتي کسڻ جي برابر سمجھيو وڃي ٿو. ڪنھن وڏي ڄمار واري ماڻھوءَ يا ڪنھن موذي مرض ۾ مبتلا شخص کي موت جي انجيڪشن لڳائڻ کي بہ ھڪ پاپ سمجھيو وڃي ٿو. پوليس پاران ڏوھارين تي ٿيندڙ تشدد کي بہ ڪئين ماڻھو حياتيءَ جو حق کسڻ جي زمري ۾ آڻين ٿا. ڪنھن قوم، قبيلي يا گروھ جي نسل ڪشي بہ ڪيترن ئي ماڻھن جي نظر ۾ ھڪ ناجائز عمل آھي. انسان تہ ٺھيو پر ڪيترائي مانھو تہ جانورن تي ٿيندڙ ظلم کي بہ ھڪ نندڻ جوڳو عمل قرار ڏين ٿا. ھي ۽ ٻيا اھڙا ڪئين موضوع آھن جن تي ھميشہ اختلاف رھيو آھي. ڪجھ ماڻھو اھڙن عملن کي ظلم، زيادتي ۽ جيئڻ جي بنيادي حق کان محروم ڪرڻ جا عمل سمجھن ٿا جڏھن تہ ڪجھ وري اھڙن عملن کي جائز سمجھن ٿا ۽ انھيءَ راءِ لاءِ ھنن وٽ پنھنجا دليل موجود آھن.
حمل ضايع ڪرڻ
دنيا جا ڪيترائي ماڻھو حمل ضايع ڪرڻ واري عمل کي قتل سمجھن ٿا. گڏوگڏ دنيا جا لڳڀڳ سمورا مذھب بہ حمل ضايع ڪرڻ واري عمل کان منع ڪن ٿا. حمل ضايع ڪرڻ جي مخالفت وارا چاھين ٿا تہ حڪومت حمل ضايع ڪرڻ کي غيرقانوني قرار ڏئي يا اھڙا قدم کڻي جن سان حمل َضايع ڪرڻ وارن واقعن ۾ ڪمي اچي سگھي. سندن چوڻ آھي تہ ھر انسان، ايتري قدر جو پيٽ ۾ پلجندڙ ٻار کي بہ خداتعاليٰ طرفان حياتي عطا ڪئي وئي آھي ۽ ڪنھن بہ فرد، اداري يا حڪومت کي ڪنھن بہ سبب جي ڪري اھو اختيار حاصل ناھي تہ ھو پيٽ ۾ پلجندڙ معصوم ٻار جي حياتيءَ سان ھٿ چراند ڪري.
اخلاقيات ۽ جيئڻ جو حق
اخلاقيات جا اڪثر ماھر انھيءَ خيال جا آھن تہ جيئڻ جي حق جو دارومدار انسان جي صحت، عادتن، حالتن ۽ ّخوشحال آئيندي تي آھي. جيڪڏھن انسان جي صحت ٺيڪ آھي يا ٺيڪ ٿيڻ جو امڪان آھي، جيڪڏھن انسان معاشري لاءِ ڪنھن بہ طريقي سان ھاڃيڪار ناھي يا ھن جي آئيندي جي زندگي چڱي گذرڻ جا ٿورا بہ امڪان موجود آھن تہ پوءِ ھن کي جيئڻ جو پورو حق ملڻ کپي. پر ڪي انسان معاشري لاءِ ناسور بنجي ويندا آھن. مثال طور جيڪڏھن ڪو دھشتگرد يا قاتل آھي ۽ ھن جي عمل سان انساني زندگين يا نسلن کي خطرو آھي تہ اھڙي ماڻھوءَ جي قانوني طور تي حياتي ختم ڪرڻ جائز قرار ڏئي سگھجي ٿي يا ھن کي جوڳي سزا ڏئي سگھجي ٿي. اھڙن ماڻھن کي ختم ڪرڻ جي مذھب بہ اجازت ڏين ٿا. مشھور فلسفي پيٽر سنگر (Peter Singer) جو خيال آھي تہ جيڪڏھن پيٽ ۾ پلجندڙ ٻار ڪنھن اھڙي معذوريءَ يا بيماريءَ جو شڪار آھي جيڪا ڄمڻ کان پوءِ سڄي عمر تڪليف، پيڙا ۽ بيوسيءَ جو سبب بنجي سگھي ٿي تہ پوءِ انھيءَ معصوم کي سڄي حياتيءَ جي ڀوڳنائن کان بچائڻ لاءِ حمل ضايع ڪرڻ اخلاقي طور تي جائز قرار ڏئي سگھجي ٿو. البت ڪجه ماڻھو سمجھن ٿا تہ پيٽر سنگر جا خيال معذور ماڻھن جي توھين ڪرڻ جي برابر آھن.
موت جي سزا
موت جي سزا ھجڻ گھرجي يا نہ، اھو بہ ھڪ بحث طلب مسئلو آھي. موت جي سزا جي مخالفت ڪرڻ وارا سمجھن ٿا تہ موت جي سزا حياتيءَ جو حق کسڻ جھڙو عمل آھي ۽ ھيءَ سزا انسان جي بنيادي حقن جي ھڪ سنگين ڀڃڪڙي آھي. ايمنسٽي انٽرنيشنل (Amnesty International) ھن سزا جي شديد مخالفت ڪري ٿي. گڏيل قومن جي بين الاقوامي اداري (اقوام متحدہ) جي جنرل اسيمبليءَ 2007ع، 2008ع، 2010ع، 2012ع، 2014ع ۽ 2016ع ۾ موت جي سزا ختم ڪرڻ جي حمايت ۾ ٺھراءُ منظور ڪيا آھن. . موت جي سزا جي حمايت ڪرڻ وارن جي خيال ۾ قانون جي حڪمراني ۽ معاشري مان براين جي خاتمي لاءِ ھيءَ سزا ضروري آھي.
قانون لاڳو ڪرڻ وارن ادارن پاران ماڻھن کي مارڻ يا گم ڪرڻ
گڏيل قومن جي بين الاقوامي اداري پاران انساني حقن جي حفاظت لاءِ قانون لاڳو ڪندڙ ادارن لاءِ خاص ھدايتون جاري ڪيون ويون آھن. ھر ميمبر ملڪ جي قانون نافذ ڪرڻ وارن ادارن تي انھن ھدايتن جي پاسداري ڪرڻ لازمي قرار ڏني وئي آھي. انھن ھدايتن مطابق جيڪڏھن ڪو ماڻھو يا گروھ قانون ھٿ ۾ کڻي ٿو تہ ان کي پڪڙڻ لاءِ شروع ۾ ھٿيارن جو استعمال نہ ڪرڻ گھرجي. جيڪڏھن قانون نافذ ڪرڻ وارا ادارا سمجھن تہ انھيءَ شخص يا گروھ کي بنان ھٿيارن جي پڪڙڻ ممڪن ناھي ۽ انھيءَ شخص يا گروھ مان پرامن شھرين جي زندگين کي خطرو آھي تہ پوءِ مناسب ھٿياربند ڪارروائي ڪري سگھجي ٿي. اھڙي قسم جي ڪارروائيءَ جي شفافيت چڪاسڻ جو طريقو پڻ ٻڌايو ويو آھي تہ جيئن ڪنھن ببيگناھ سان قانون لاڳو ڪندڙ ادارا ناانصافي نہ ڪري سگھن.
مٿي ڄاڻايل ھدايتن ۾ اھو بہ ٻڌايل آھي تہ قانون نافذ ڪرڻ وارا ادارا ڪڏھن ۽ ڪھڙي ھنڌ تي ھٿيارن جو استعمال ڪري سگھن ٿا. پوليس يا ٻين قانون نافذ ڪرڻ وارن ادارن کي اھو ثابت ڪرڻو پوندو تہ ھٿياربند ڪارروائي ڪرڻ بنان سندن حياتيءَ يا بيگناھ شھرين جي حياتين کي خطرو لاحق ھو. فقط ڪنھن ماڻھوءَ جي رنگ يا نسل کي ڏسي اھڙي ڪارروائي نٿي ڪري سگھجي. آمريڪا جي گڏيل رياستن، نيوزيلينڊ ۽ ڪجه ٻين ملڪن ۾ ڪورٽن طرفان ڏوھارين کي گوليون ھڻي مارڻ وارن ڪجه واقعن ۾ پوليس کي غلط قرار ڏنو ويو آھي. ھر آزاد ملڪ تي اھو لازمي آھي تہ ھو پنھنجي پوليس ۽ قانون نافذ ڪندڙ ادارن کي ھٿيارن جي استعمال جي طريقي جي سکيا لاءِ قدم کڻي. ڪنھن بہ فرد تي ان وقت تائين گولي ھلائڻ منغ آھي جيستائين ان مان عام شھرين يا قانون نافذ ڪندڙ وارن جي حياتين کي ڪو وڏو خطرو ناھي.
پنھنجي پاڻ کي پاڻ مارڻ
ڪڏھن ڪڏھن ايئي ٿيندو آھي تہ ڪنھن موذي مرض ۾ مبتلا شخص سخت تڪليف ۾ ھوندو آھي ۽ اھو پاڻ يا سندس مٽ مائٽ ڊاڪٽرن کي گذارش ڪندا آھن تہ انھيءَ شخض کي وڌيڪ اذيت کان بچائڻ لاءِ ھٿرادو طريقي سان سندس حياتيءَ جو انت آندو وڃي. اھڙي قسم جي فيصلي لاءِ مختلف ماڻھن ۽ رياستن ۾ ڪافي اختلاف آھي. ڪن ماڻھن جو ايمان آھي تہ زندگي ۽ موت فقط خداتعاليٰ جي ھٿ ۾ آھي ان ڪري انسان کي اھو حق نٿو پھچي تہ ھو پنھنجي يا ٻئي ڪنھن جي حياتي ختم ڪري. پر ٻين ماڻھن جي خيال ۾ اذيت، تڪليف ۽ بيوسيءَ واري زندگي گذارڻ کان موت بھتر آھي. اسلام ۾ خودڪشيءَ کي حرام قرار ڏنو ويو آھي.
جيئڻ جي حق بابت ڪجه تاريخي ٺھراءَ
اھڙي قسم جا ٺھراءَ ٻين بہ ڪيترن ئي ملڪن منظور ڪيا آھن.
حوالا
زمرو: انساني حق
بشارت کھاوڙ
ديھ بشارت کھاوڙ سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا گاجي کھاوڙ تپي ۾ واقع آهي.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ٿاڻو ۽ ديھ جوڻاڻي، اوڀر ۾ نصيرآباد تعلقي جي ديھ علي بھار، اولھ ۾ ديھ ڳڙھي ماڪورو ۽ ڏکڻ ۾ ديھ گاجي کھاوڙ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,717 ھئي جيڪا 780 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
سنڀالو
سنڀالو: نالا: ع. اثلق، ف. بيخ گشت، هه. وغيره___ سنڀالو، ذوخمسته ۽ اوراق. هي وڻ قد ۾ پورو پنو، چنبي وانگر چار پنج پن گڏيل ٿيندا آهن. اڪثر باغن ۾ پاڻيءَ وارين جاين تي پيدا ٿيندو آهي.
طب
خاصيت: هن جا پن گهوٽي پياربا ته نون ۽ پراڻن دستن کي بند ڪندا. بادفرنگ ۽ آتشڪ جي ڦٽن، کل جي خارش، ڦرڙين ۽ مٿي جي سور لاءِ مفيد آهن. جگر جي سدن ۽ ٻرهل کي تحليل ڪن ٿا. سوڄ ۽ رحم جي سور لاءِ مجرب آهن، پيشاب ۽ حيض کي جاري ڪندا. هن جو ٻج دماغي بيمارين جو علاج آهي.
سنبوسو
سنبوسه: نالا: ع. قطاف، ف. صد بوسه، هه. وغيره___ پوري، سپاسه ۽ سنبلوق. ميدي ۽ قيمي مان جوڙيندا آهن.
طب
خاصيت: هنن ۾ جي پستا يا ڪشمش يا کنڊ وجهي کائبا ته بدن کي ٿلهو ڪندا، قوت باهه وڌائيندا، ٽوري جي خشڪي ڀڃي اُن کي نرم ڪري ٻاهر آڻيندا. دير هضم غذا آهي.
ٻيڙو چانڊيو
ٻيڙو چانڊيو  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا  لاڙڪاڻي تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي لاڙڪاڻي جي يو سي 3 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 14,371 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ ديھ ٻيڙو چانڊيو سميت مختلف ديھون آھن جن مان ديھ ٻيڙو چانڊيو جي آبادي 10,367 آھي. ان ديھ ۾ واقع ٻيڙو چانڊيو ھڪ ننڍڙو شھر آهي ۽ ان يو سي جو صدرمقام آھي جيڪو لاڙڪاڻي قمبر روڊ (اين 455) تي واقع آھي. ان شھر ۾ ھڪ ريلوي اسٽيشن پڻ آهي، جيڪا گھڻي عرصي کان بند آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾    جاگيراڻي، چانڊيا، عباسي، ڪلھوڙا، سومرا، ڊکڻ، بروھي ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ديھ ٻيڙو چانڊيو ، ديھ چاڪر علي (آبادي 4،004) جنھن ۾ ڳوٺ چاڪر علي واقع آهي،  ٺارو خان جاگيراڻي، ڳوٺ مبارڪ چانڊيو  ۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين محب علي ۽ وائيس چيئرمين امتياز علي جاگيراڻي چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي ورڪرز سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ ٺارو خان جاگيراڻي جو محب علي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري، مڊل ۽ سيڪنڊري تعليم جي سھولت ميسر آهي. ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي. صحت لاءِ ھتي رورل هيلٿ سينٽر ۽ ھڪ بنيادي صحت مرڪز واقع آھن.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن. شھر جي پسگردائيءَ ۾ سارين جا ڪارخانا ، شھر م يونائيٽيڊ بئنڪ جي ھڪ شاخ پڻ واقع آھن.
بشارت ڪاڇڙي
ديھ بشارت ڪاڇڙي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حمل تپي ۾ واقع آهي. ھي ديھ يونين ڪاؤنسل حمل چڪ آباد ۾ شامل آهي
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1901ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ تڪيو ميان لاکو ۽ گھر، ڳوٺ قادربخش رند واقع ھيا. ھن ديھ ۾ ھاڻي ڳوٺ ڳھڻو ديرو ۽ ڳوٺ محبوب خان لاشاري نالي ڳوٺ پڻ قائم ٿي چڪا آهن جيڪي 1901 ۾ ڪونہ ھيا. ڳوٺ قادربخش رند ھاڻي ھڪ وڏو ڳوٺ آھي. 1901 ۾ حمل ڍنڍ ھن ديھ جي اتر اوڀر ۾ ڪجھ فاصلي تي ھئي پر ھاڻي اھا ھن ديھ ۾ پڻ واقع آهي. ميان گاجي خان کھاوڙ پنھنجي قبيلي جو چڱو مڙس ۽ ميان نصير احمد ڪلھوڙو جو مريد ھيو جنھن کي ڪلھوڙن وڏي جاگير ڏني ھئي. ان جي ناني جو نالو بشارت کھاوڙ ھيو جنھن کي گاجي خان ھن علائقي ۾ زمين ڏني جنھن بشارت کھاوڙ نالي ڳوٺ پڻ ٻڌايو. ھي ديھ ڪاڇي طرف واقع ھئي ۽ بشارت کھاوڙ جي زمين ھجڻ ڪري ان تي بشارت واري ڪاڇڙي نالو پئجي ويو.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ چڪ فريدآباد ۽ چڪ فريدآباد 1، اوڀر ۾ دادو ضلعو ، اولھ ۾ قمبر تعلقو ۽ ڏکڻ ۾ ميھڙ تعلقي جي ديھ فريدآباد واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. حمل ڍنڍ روڊ ھن ديھ جي اوڀر واري حصي مان گذرندڙ آھي. ڪاڇي يا جبلن جي ڪڇ جي ويجھو ھجڻ ڪري ڪاڇڙي سڏجي ٿو.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1781 ھئي جيڪا 269 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
حوالا
زمرو: سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر ضلعي جون ديھون زمرو: وارھ تعلقي جون ديھون
سنپات
سنپات: نالا: ع. سستات، ف. برابران، هه. وغيره___ سنپات، گل عضوي ۽ سطليون. گلي جي ول وانگر وڻن تي چڙهندڙ هڪ ول آهي، هن جا پن ننڍا ٿيندا آهن.
طب
خاصيت: هن جا پن گهوٽي سخت سوڄ ۽ سور وارين جاين تي لپري ڪري ٻڌجي ته فائدو ٿيندو. اها لپري ڏينڀو ۽ وڇونءَ جي ڏنگ تي ٻڌجي ته زهر جو اثر لهي ويندو ۽ زهر مٿي نه چڙهندو.
سنگ بصري
سنگ بصري (نالا – عربي: سنگ بصري، فارسي: توتيائي ڪرمائي، ھندستاني، وغيره: کپريا، نمقولس ۽ سودريقون) اڇي رنگ تي چلڪيدار ٽڪرا ٿيندا آهن. (ڪي نرين وانگر بہ ٿيندا آهن) ڌاتين کي ڳارڻ کان پوءِ هٿ ايندو آهي. هن جا ٻہ-ٽي قسم آهن.
سنکيو
سنکيو:
نالا: ع. سم الفار، ف. مرڪ موش، هه. وغيره___ سنکيا، شڪ، رهج الفار، تراب القي، هنڪو، بکيه ۽ زرينه سفيد. جبل جي پيدائش آهي، هيڊي، ڪاري، ڳاڙهي ۽ اڇي رنگ جا ڳنڍا ٿيندا آهن، زهر قاتل آهي.
بڪيجاڻي
ديھ بڪيجاڻي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا لالو رائنڪ تپي ۾ واقع آهي.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ملڪاڻي، ديھ جکر ۽ ديھ لالو رائنڪ، اوڀر ۾ ديھ لالو رائنڪ ۽ ديھ اصحابو، اولھ ۾ ديھ سفير تونيو ۽ ڏکڻ ۾ ديھ مڱڻيجا ۽ ديھ صفر تونيو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. وارھ لالو رائنڪ روڊ ھن ديھ مان گذرندڙ ۽ نصير واھ ھتان وھندڙ آھي. بڪيجاڻي ھن ديھ جو سڀ کان وڏو ۽ پراڻو ڳوٺ آهي جنھن جو نالو ھن تي پيل آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 8,113 ھئي جيڪا 1467 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
سنگ جراح
سنگ جراح (نالا: ع. حجرالاعرابي، ف. سنگ جراحت، هه. وغيره سرڪوله، شڪر سنگ، سيلگهري ۽ سنگ زخم) اڇي رنگ تي نرم چلڪيدار پهڻ جو قسم آهي.
طب
هن کي نوشادر ۾ ماري کارائجي ته پرميل، مثاني جي رائي، ڦٽ، ۽ پٿري، بواسير ۽ حيض جي رت جي گهڻائي، دستن نـَـون خواه پراڻن، رت جي دستن، سوري ۽ پيچش کي بند ڪندو. سيني جي سور، پاسي جي سور، جگر ۽ ڦڦڙ کي تقويت لاءِ مفيد آهي. پيشاب کي جاري ڪري ٿو. هن جو سنون ڏندن جي سور ۽ صفائيءَ لاءِ ۽ مهارن جي مضبوطيءَ لاءِ فائديمند آهي. هن جو مرهم ڦٽن ۽ ناسورن کي ڇٽائي ٿو.
بند جاني
ديھ بند جاني سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا لالو رائنڪ تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1880 کان 1964ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ سانڀل ۽ ان سان لڳولڳ ڳوٺ ابڙيپوٽا ۽ قاسم شاھ جو مقام جن کي چؤڌاري بند ڏنل ھيو. ان کان سواءِ ھن ديھ ۾ تيوڻن جو ڳوٺ پڻ واقع ھيا. ڳوٺ سانڀل ۽ ڳوٺ ابڙيجا ھڪ ٿي وڃڻ جي ڪري جاني بند سڏبا آهن. ھن وقت جاني بند قائم آھي. تيوڻن جو ڳوٺ ھاڻي ڏاتو تيوڻو سڏجي ٿو.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ عبيداڻي ۽ ديھ اصحابو، ديھ ، اولھ ۾ ديھ آباد، اوڀر ۾ ديھ حسن ھوري، نصيرآباد تعلقي جي ديھ چؤديرو ۽ ڏکڻ ۾ پڻ نصيرآباد تعلقي جون ديھون گل سنگھر ۽ مرادي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ مان نصيرآباد قمبر روڊ گذرندڙ ۽ ميرواھ وھندڙ آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,645 ھئي جيڪا 723 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
رتو ڪوٽ (لاڙڪاڻو)
يو سي 16 رتو ڪوٽ  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا لاڙڪاڻي تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي لاڙڪاڻي جي يو سي 4 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 11,782 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ رتوڪوٽ  ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي جيڪو اين 55 روڊ (انڊس ھاء وي) تي لاڙڪاڻي شھر کان 10 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ جاگيراڻي، مغيري، ڀٽا، ميرجت، لاھوري، ميتلا، پٺاڻ، ميربحر ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ڳوٺ شاھ حسن، ڳوٺ ٽالو جاگيراڻي، ڳوٺ ڪانڊيرو مغيري، ڳوٺ لال ڏنو ڀٽو، طئباڻي، ڳوٺ کبڙ ڀٽو، ڳوٺ ماھي جاگيراڻي، ديھ کاتڙو بڊو (آبادي 4,470)، ديھ رتو ڪوٽ رئتي (آبادي 711), ديھ رتوڪوٽ (آبادي 6,601) جنھن م رتوڪوٽ واقع آهي، ڳوٺ رانوت شيخ، ڳوٺ بسنت مغيري، ڳوٺ پيارو ميربحر ڳوٺ علي محمد چاوڙو ۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين عرفان علي ۽ وائيس چيئرمين ماھي خان جاگيراڻي چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ شاھ حسن جو جميل حسين لاھوري ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
ٻارن جا حق
thumb|معصوم ٻارن جي چھرن تي مسڪراھٽون پکيڙيو ٻارن جا حق (انگريزي: Children's Rights) انساني حقن جي فھرست ۾ سڀ کان وڌيڪ اھميت رکن ٿا. ٻارن جي صحيح پرگھور، پالنا، تعليم ۽ صحت ھر مائٽ جو اولين فرض آھي. جھڙيءَ طرح وڏن کي حياتيءَ جو حق حاصل آھي تھڙيءَ طرح ٻارن کي بہ صاف سٿري ماحول ۾ جيئڻ ۽ پروان چڙھڻ جو پوروپورو حق حاصل آھي. 1989ع ۾ گڏيل قومن جي عالمي اداري پاران ٻارن جي حقن بابت ٿيل اجلاس (Convention on the Rights of the Child) ۾ ٺھراءُ منظور ٿيو تہ ”ارڙھن سالن کان ننڍي ڄمار جو ھر انسان ٻار آھي“.
رتو ڪوٽ (لاڙڪاڻو)
تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري، مڊل ۽ سيڪنڊري تعليم جي سھولت ميسر آهي. ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي. ڳوٺ رتوڪوٽ م ٽي پرائمري اسڪول آھن. ان جي لڳ ڳوٺ علي محمد چاوڙو ۾ ھڪ ھاء اسڪول واقع آهي. ٻين ڳوٺن ۾ پرائمري اسڪول آھن. صحت لاءِ رتوڪوٽ ۾ ھڪ سرڪاري ڊسپينسري آهي.
ٻارن جا حق
ھر انسان لاءِ ٻار قدرت جو ھڪ انمول تحفو آھي. ٻارن جي منھن تي مرڪ پکيڙڻ ۽ کين معاشري جي ھڪ معتبر شخصيت بنائڻ اسان سڀني جي پھرين ذميداري آھي. ھر انسان کي ياد رکڻ گھرجي تہ ٻارن کي ھيٺيان بنيادي حق حاصل آھن:
رتو ڪوٽ (لاڙڪاڻو)
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن. رتي ڪوٽ جي اتر ۾ ھڪ وڏو پاڻي جو تلاء آھي.
ٻارن جا حق
ٻارن جي حقن جون تاريخي وصفون
برطانيہ جي مشھور قانوندان سر وليم بليڪ اسٽون (Sir William Blackstone) جي چوڻ مطابق مائٽن جون ٽي بنيادي جوابداريون آھن:
1948ع ۾ گڏيل قومن جي عالمي اداري پاران ٻارن جي حقن بابت ھڪ عالمي گڏجاڻي ٿي جنھن ۾ ماءُ ۽ ٻار جي خصوصي تحفظ ۽ مدد تي زور ڏنو ويو. گڏجاڻيءَ ۾ ٻار جي معاشرتي تحفظ کي سندس بنيادي حق قرار ڏنو ويو.
اقوام متحدہ جي جنرل اسيمبليءَ 1959ع ۾ ٻارن جي حقن جو پڌرنامون جاري ڪيو جيڪو ھيٺين نڪتن تي مبني آھي:
جيتوڻيڪ گذريل پنجاھ سالن ۾ ٻارن جي حقن تي گھڻو ڪم ٿيو آھي ۽ مختلف ادارن ۽ رياستن پاڻ ۾ انھن حقن بابت اتفاق بہ ڪري ورتو آھي پر ماھرن جي چوڻ مطابق انھيءَ ڏس ۾ وڌيڪ ڪم ڪرڻ جي اڃا گنجائش موجود آھي.
ٻارن جي حقن جا قسم
گڏيل قومن جي عالمي اداري پاران ٻارن جي تعليم لاءِ جيڪي ھدايتون جاري ڪيون ويون آھن تن ۾ ٻارن جي حقن کي ھيٺين ٽن قسمن ۾ ورھايو ويو آھي:
ٻارن جي حقن جو عالمي نيٽ ورڪ (Child Rights International Network) ٻارن جي حقن کي ھيٺين ٻن قسمن ۾ ورھائي ٿو:
ايمنيسٽي انٽرنيشنل ٻارن جي ھيٺين چئن حقن لاءِ آواز اٿاريندي رھي آھي:
انساني حقن تي نظر رکندڙ عالمي تنظيم ھيومن رائيٽس واچ (Human Rights Watch) ٻارن کان پورھيو نہ ڪرائڻ، ننڍي عمر جي ڏوھارين کي انصاف ڏيارڻ، يتيم، بي يارومددگار ٻارن جي مدد ڪرڻ ۽ پرڏيھ مان ھجرت ڪري آيل ماڻھن جي ٻارن جي حقن جي حفاظت جھڙن معاملن لاءِ جدوجھد ڪري ٿي.
ٻارن جي حقن تي تحقيق ڪندڙ ماھر ٻارن جي صحتمند اوسر لاءِ ھيٺين حقن کي ضروري سمجهھن ٿا:
چڪ فريدآباد
ديھ چڪ فريدآباد سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا غير آباد آهي..
مٺو ديرو
مٺو ديرو    سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل، ديھ ۽ ڳوٺ جو نالو آهي جيڪي لاڙڪاڻي  تعلقي ۾ واقع آهن. ان کي لاڙڪاڻي تعلقي جي يو سي 6  پڻ چوندا آهن. 2017 جي آدمشماري مطابق يو سي جي ڪل آبادي 12,309 آهي، جڏھن تہ ديھ مٺوديرو جي ڪل آبادي 5،448 آھي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ مٺوديرو  ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدرمقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ بگٽي، چانڊيا عمراڻي ۽ ٻيا شامل آهن. ھن يو سي ۾ شامل علائقن ۾ ديھ مٺوديرو جنھن ۾ ڳوٺ مٺو ديرو واقع آهي، ديھ بگٽي بلوچ (آبادي 6,861)، ڳوٺ لال بخش بگٽي، ڳوٺ دين محمد چانڊيو، ڳوٺ روحل خان بگٽي، ڳوٺ حاجي خان عمراڻي ۽ ٻيا شامل آھن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين عبدالستار ۽ وائيس چيئرمين اسدالله بگٽي  چونڊجي آيا جن جو تعلق مسلم ليگ فنڪشنل سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ شاھ آباد جو اصغر شاھ راشدي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو مسلم ليگ فنڪشنل جو اميدوار ھيو
چڪ فريدآباد
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ چڪ بشارت ڪاڇڙي ۽ مرزاپور جاگير، ديھ ، اوڀر ۾ ديھ چڪ فريدآباد 1، اولھ ۾ ديھ غيبي ديرو جاگير 6 ۽ ڏکڻ ۾ ديھ بشارت ڪاڇڙي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي ۽ ان م ڪل 136 بلاڪ آھن.
مٺو ديرو
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.