cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عظيم تر آمريڪا
عظيم تر آمريڪا يا پين اميرڪن ازم (Pan Americanism) هڪ تحريڪ آهي، جنهن جو مقصد اتر، ڏکڻ ۽ وچ آمريڪا جي آمريڪي کنڊ ۾ شامل سڀني ملڪن کي سياسي، سفارتي، فوجي، معاشي ۽ سماجي بنيادن تي ويجھو آڻي، گڏيل دلچسپيءَ جي معاملن تي منجهن سهڪار ۽ ڀائيچارو قائم ڪرڻ آهي. هن تحريڪ جي شروعات 1810ع ۾ ڏکڻ آمريڪا ۾ آزاديءَ لاءِ هلايل تحريڪن سان ٿي، امريڪي صدرن ٽامس جيفرسن ۽ جيمس منرو ان تحريڪ جي سهائتا ڪندي، آمريڪي کنڊ ۾ يورپي قومن جي دلچسپي ختم ڪرڻ لاءِ سهڪاري پاليسيون جوڙيون. پر اڳتي هلي علائقي جي ڪيترين قومن ان کي ’آمريڪي سامراجيت‘ جي شڪل ۾ ڏسڻ شروع ڪيو. ان جي ڪري اڻويهين صدي عيسويءَ ۾ لاطيني آمريڪا ۾ ’فوجي قومپرستيءَ‘ واري لاڙي کي هٿي ملي ۽ علائقي جي اڪثر ملڪن جي وچ ۾ ڇڪتان ۽ ڦڏن جنم ورتو. ان هوندي به سڀني ملڪن سهڪار ۽ آمريڪيت جي جذبي کي ختم ٿيڻ نه ڏنو. ان حوالي سان ’آمريڪي ڪانفرنسن‘ جوهڪ سلسلو شروع ٿيو ۽ آمريڪي کنڊ جي مختلف شهرن پاناما (1826ع)، ليما (1847ع)، سانتياگو(1856ع) ۽ ليما (1864ع) ۾ آمريڪي رياستن جا اجلاس ٿيا. پر 1889- 1890ع ۾ واشنگٽن ڊي- سي ۾ ڊومينيڪن ريپبلڪ کان سواءِ سڀني آمريڪي رياستن جي گڏجاڻي ٿي، جنهن ۾ تڪرارن جي حل ۽ واپاري سهڪار کي وڌائڻ لاءِ سهمتيءَ جو ماحول جڙيو. ان جي نتيجي ۾ اڳتي هلي ’وسيع- تر آمريڪي ڀائپي‘Pan American Union جهڙي تنطيم جو قيام ممڪن ٿيو ۽ علائقي جي ملڪن ۾ ترقيءَ ۽ تعاون سميت ڪيترا فائديمند معاهدا ٿيا. ويهين صدي عيسويءَ ۾ آمريڪا طرفان پاناما ڪئنال تي والار جهڙن معاملن آسپاس جي ملڪن ۾ نفرت جنم ورتو، پرصدر فرينلڪن رُزويلٽ جي “Good Neighbor Policy” واري نظريي آمريڪي کنڊ جي ملڪن ۾ نئون اُتساهه پيدا ڪيو. ان جي نتيجي ۾ 1948ع ۾ Organization of American States نالي جڳ- مشهور علاقائي سهڪاري تنظيم جو وجود ممڪن ٿيو ۽ انهيءَ تسلسل ۾’سينٽرل اميرڪن ڪامن مارڪيٽ‘ ’لئٽن اميرڪن انٽيگريشن ايسوسيئيشن‘ ’مرڪوسر‘ ۽ ’نارٿ اميرڪن فري ٽريڊ آگريمينٽ‘ جهڙا پلئٽفارم جُڙيا.
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا
بين الاقوامي تنظيم
بين الاقوامي تنظيم (بين الحڪومتي ادارو) هڪ ادارو آهي جيڪو معاهدي سان قائم ڪيو ويو آهي يا بين الاقوامي قانون جي ڪنٽرول ڪيل ٻين اوزارن ۽ پنهنجي شخصيت کي بين الاقوامي قانوني حق حاصل آهي، جهڙوڪ گڏيل قومون، ورلڊ هيلٿ آرگنائيزيشن ۽ نيٽو. بين الاقوامي تنظيمون بنيادي طور تي ميمبر رياستن تي مشتمل هونديون آهن، پر شايد ٻيا ادارا به شامل هوندا، جهڙوڪ ٻين بين الاقوامي تنظيمون. اضافي طور تي، ادارن (رياستن سميت) شايد مبصر جي حيثيت رکي سگهن ٿا
کير ٿرائي گبول
کير ٿري گبول جون شاخون/ شاخون
هيٺيان ڪجھ سڀ کان وڌيڪ مشهور آهن:
شاهواڻي خال ۾ هيٺيان خال شامل آهن:
1. حمزاني (پگدار) 2. حجواني 3. مالواڻي 4. گنهوراڻي 5. حسوعا ني 6. بجاراڻي 7. نورنگاني 8. ڇالڪاني 9. منڌرا (سراجاڻي) 10. ڪراني 11. آخوني 12. جونگلاني 14. جنگواني 14. هزواني 15. گوريگ (گوريزي)
شنبهي کان شنباڻي پاڙو
شنبهاڻي خال ۾ هيٺيان خال شامل آهن:
1۔ اولياڻي
منڊو ۽ مدن، جن کي ڪزن چيو وڃي ٿو ۽ گبول قبيلي مان آهن، ٽڪر جبل تي رهندا هئا. انهن جي وچ ۾ هڪ تعلق پيدا ٿيو. ڇوڪريون منڊو ڏانهن نهاري رهيون هيون. منڊو، مدن کان گهٽ طاقتور هو، سو جوکين وٽ ويو ۽ مدد گهريائين. جڏهن مدن کي ان ڳالهه جي خبر پئي ته هو به ڄام ساقيءَ وٽ ويو ۽ چيائين ته هي معاملو اسان جي وچ ۾ آهي، تون مداخلت نه ڪر، نه ته توتي به حملو ڪندس. جوکين چيو ته ”اسان تنهنجي مدد لاءِ نه اينداسين.اهو بهتر آهي ته توهان هن کي پنهنجي علائقي مان ٻاهر نه نڪرڻ ڏيو ۽ جيڪڏهن هو اسان جي علائقي ۾ داخل ٿيو ته اسان کيس پناهه ڏينداسين. ٻنهي شرطن کي قبول ڪيو. رات جو منڊا ۽ سندس گهرواري جوکين جي حد ۾ پهتا، جڏهن مدن کي اها خبر پئي ته هو منڊا جي پٺيان لڳو، پر هن کي پنهنجي حد ۾ نه لڌو ۽ واپس موٽي آيو. مدن جي اولاد مان سڀ بلوچ، کير ٿرائي گبول مشهور ٿيا. جاگرافيائي لحاظ کان گبول جي آبادي کير ٿر جبل ۽ بدو جبل جي ٻنهي پاسن تي آهي. گبول هتي تمام سادو ۽ مهمان نواز آهي.انهن جون رسمون اڄ به قديم بلوچي دور جون آهن. سندن گذران جو دارومدار مال چارڻ ۽ زراعت تي آهي. وقت جي اهڙي تبديليءَ جي باوجود انهن روايتي بلوچي لباس، رسم و رواج ۽ بلوچي ۽ سنڌي ٻولي کي برقرار رکيو آهي. مرد پنهنجي مٿي تي پگڙي يا ٽوپي پائيندا آهن، جڏهن ته باقي لباس شلوار قميص آهي. مردن کي ڏاڙهيون هونديون آهن. کير ٿر جي گبولن ۾ تعليم جي کوٽ آهي، هتي جي گبول جبلن ۾ ڪافي اتفاق آهي. قبيلي جي سردار کي پيءُ جي برابر احترام هوندو آهي ۽ سندس هر حڪم جي تعميل ڪئي ويندي آهي. پهرين پنهنجي علائقي ۾ مسئلو حل ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي ويندي آهي ۽ جيڪڏهن ڪو حل نه ٿيو ته پوءِ مسئلو قبائلي سردار آڏو پيش ڪيو ويندو آهي. چيف جيڪو به فيصلو ڪري ان تي عمل ڪرڻ ضروري آهي. پنهنجو مسئلو حڪومت تائين پهچائڻ غلط سمجهيو ويندو آهي.
عظيم سلاو نظريو
عظيم سلاو نظريو يا پين سلاوزم (Pan Slavism) اصل ۾ اوڀر يورپ ۾ 19 صديءَ ۾ هلندڙ هن سياسي، ثقافتي ۽ مذهبي تحريڪ جو مقصد هيو، ته سلاو قوم جي سڀني گروهن کي ملايو وڃي. شروع ۾ فقط سلطنت عثمانيه ۽ آسٽريا جي سلطنتن ۾ رهندڙ هن قوم جا باشندا ان تحريڪ جي حمايت ۾ باقاعده سرگرم هيا، پر 19 صديءَ جي پوئين اڌ ۾، روس به انهيءَ تحريڪ جي حمايت ڪرڻ شروع ڪئي. هن منصوبي پُٺيان اصل محرڪ روس ۽ سربيا هئا، جن جو بنيادي مقصد عثماني سلطنت جو خاتمو ڪرڻ هو.
حوالا
زمرو:سياست
يوسف خان گبول
(پيدائش: 10 آگسٽ 1929ع – وفات: 20 سيپٽمبر 2009) پاڪستاني فلمي اداڪارن يوسف خان ۽ سلطان راهي تقريبن هڪ ئي وقت ۾ اداڪاري شروع ڪئي. سلطان راهي اسٽيج اردو ڊرامن ۾ مرڪزي ڪردار ادا ڪندو هو، جڏهن ته يوسف خان کي اردو فلمن ۾ سائيڊ هيرو ۽ بعد ۾ هيرو جو ڪردار ملڻ لڳو. عجيب ڳالهه آهي ته انهن اداڪارن جن اردو ۾ ڪم ڪرڻ شروع ڪيو، انهن کي اصل شهرت پنجابي سئنيما ۾ ملي.
شروعات
جيتوڻيڪ يوسف خان پنهنجي فلمي ڪيريئر جي شروعات 1954ع ۾ فلم ”پرواز“ سان ڪئي، پر لاهور ۽ ڪراچي ۾ پنجن سالن جي مسلسل جدوجهد کان پوءِ کيس شميم آرا ۽ جميلا رزاق سان گڏ هڪ فلم ۾ ڪم ڪرڻ جو موقعو مليو، جنهن سندس لاءِ مستقبل لاءِ رستو صاف ڪري ڇڏيو. انهن کي. هيءَ 1959ع جي فلم ”فيصلا“ هئي، جنهن مان چائلڊ اسٽار طور اداڪاره ديبا جي فلمي ڪيريئر جي شروعات ٿي. پنجاهه واري ڏهاڪي ۾ هن فلمن حسرت، ڀروسو ۽ ناگن ۾ به ڪم ڪيو.ناگن ۾ به اصل ڌيان يوسف خان تي نه پر 16 سالن جي رتن ڪمار تي هو، جيڪو بمبئي ۽ لاهور ۾ چائلڊ اسٽار جي حيثيت ۾ وڏي شهرت حاصل ڪرڻ کانپوءِ پهريون ڀيرو هيرو بڻجي اڀريو.
ثانوي ڪردار
يوسف خان کي انهن فلمن ۾ پنهنجي ثانوي حيثيت جي پوري پوري ڄاڻ هئي پر ساڳئي وقت کيس پڪ هئي ته انهن فلمن مان حاصل ڪيل تجربو بيڪار نه ٿيندو. پوءِ سٺ واري ڏهاڪي ۾ هن پنهنجو ڪم پوري لگن سان جاري رکيو ۽ پهاڙين، خاموش راهو، دروازا، سسرال، ملنگي، حاتم تائي، چن وير، بدلا، بائو جي، تيري عشق ناچايا ۽ مڪرا چن ورگا جهڙن فلمن ۾ اداڪاري جا جوهر ڏيکاريا. هاڻي فلم سازن تي واضح ٿي چڪو هو ته هو اردو ۽ پنجابي ۾ هڪجهڙي مهارت سان ڪم ڪري سگهن ٿا.
اڀرندڙ ڏينهن
ستر جي ڏهاڪي ۾ يوسف خان جو دور هو، جڏهن هن گرينڊا، چنپوترا، بابل، عزت ۽ قانون، جنگ، خطرناڪ، حق، تڪرار، هٿڪڙيون، نوبل بلي، وارنٽ، ڊومس ڊي براڊڪاسٽ، شگن دي مهندي ۽ حادثو فلمن ۾ ڪم ڪيو. پر ان وقت جي سڀ کان اهم فلم زادي هئي. 1973ع جي فلم يوسف خان لاءِ به ايتري ئي اهميت رکي ٿي، جيڪا هڪ سال اڳ بشيرا جي سلطان راهي لاءِ هئي. جيئن بشيرا کان پوءِ سلطان راهي فلم سازن جي توجه جو مرڪز بڻيو، تيئن ضد کان پوءِ فلم سازن يوسف خان لاءِ خاص ڪردار سندس شخصيت جي بنياد تي لکڻ شروع ڪيا.اٺين جي ڏهاڪي ۾ اسان کي ’الله رکي‘، ’نظام ڊکو‘، ’رستم تي خان‘، ’جھورا‘ ۽ ’بابر خان‘ جهڙيون فلمون ڏسڻ ۾ اچن ٿيون، ان سان گڏ ’دھی راڻي‘، ’قسمتي‘ ۽ ’غلامي‘ جهڙيون فلمون به نظر اچن ٿيون. اڻويهين جي ڏهاڪي ۾ يوسف خان جو فن پختگي جي آخري مرحلي تي پهچي چڪو هو ۽ عسمان، خدا گواه، بات شڪن، بي تاج بادشاه، آن مول سجنا ۽ عمر مختار جهڙيون فلمون سندس انتظار ۾ هيون.
منفرد عزت
هين صدي جي انتها تي پهچندڙ يوسف خان کي پاڪستاني اداڪار هجڻ جو منفرد اعزاز حاصل ٿيو جيڪو اڌ صدي کان مسلسل فلمن ۾ نظر اچي رهيو آهي. سال 2000 ۾ رليز ٿيندڙ سندس فلم بُڌا گجر ثابت ڪيو ته اها 10 ڪروڙ رپيا ڪمائيندي.
ٻيون
يوسف خان پنهنجي اڌ صديءَ جي فلمي سفر ۾ ڪيترائي اُٿل پٿل ڏٺا. فلمي زندگي ۽ اسڪينڊل الڳ الڳ سمجهيا وڃن ٿا، يوسف خان به ان مان مطمئن نه هو. جڏهن راڻي ترون نور جهان سان سندس دوستي گهرن رشتن ۾ تبديل ٿي ته فلم انڊسٽري ۾ افواهون مچي ويون ۽ جڏهن ٻئي گڏ حج تي ويا ته فلمي پريس ۾ هي خبرون سرخيون لڳنديون هيون ته نور جهان ۽ يوسف خان جي شادي ٿي رهي آهي. ڪيو ويو بهرحال، جڏهن ٻنهي ان کي رد ڪيو، اهو افواه سست ٿي ويو.
هندستاني فلمون
زندگی کے آخری ایام میں یوسف خان نے بڑے زور شور سے بھارتی فلموں کے خلاف تحریک شروع کی دی تھی۔ اس سلسلے میں انہوں نے اپنے شدید تعصب کی کبھی پردہ پوشی نہیں کی تھی اور کھلے لفظوں میں ہمیشہ بھارتی فلموں اور اداکاروں کی مذمت کی تھی، انڈین فلموں کے خلاف ان کا جوش و جنوں آخری دنوں میں تشدد کی حدوں کو چھونے لگا تھا
وفات
هن 20 سيپٽمبر 2009ع تي لاهور ۾ 80 سالن جي ڄمار ۾ وفات ڪئي.
ڌامراھو (يو سي)
يو سي 49 ڌامراھو  سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا نصيرآباد تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي نصيرآباد جي يو سي 3 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 11,665 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ڌامراھو  ھڪ وڏو ڳوٺ ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي ۽ ان جي آبادي 4,581 آهي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ کوکر، ڪانڌڙا، گوپانگ، بروھي ۽ ٻيا شامل آهن. ھن يو سي جي علائقن ۾  ڳوٺ ڪرم خان ڪانڌڙو، ڳوٺ نبي بخش ڪانڌڙو، ڳوٺ سائينداد ڪانڌڙو، مصطفي آباد، اسماعيل آباد  ۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين منظور قادر ڪانڌڙو   ۽ وائيس چيئرمين خدابخش بروهي چونڊجي آيا جيڪي پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ فيض محمد کوکر جو فيض محمد کوکر ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جنھن جو تعلق پيپلزپارٽي سان ھيو.
صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
قومپرست اتحاد
قومپرست اتحاد يا قومپرست ڀائپي يا پئن نيشنلزم (Pan Nationalism) اصل ۾ قوم پرستيءَ جو هڪ قسم آهي، جيڪو پنهنجي سرگرميءَ ۾ رياستي سرحدن کان مٿانهين آباديءَ جي ايڪي کي ممڪن بڻائيندو آهي. قومپرستيءَ جي ٻين قسم جيان” پئن نيشنلزم“ ساڳي ٻولي، مذهب تاريخي پسمنظر، سوچ جي هم آهنگي ۽ طبعي هڪجهڙائي رکندڙ وسيع آباديءَ ۾ نفسياتي ۽ روحاني ويجهڙائپ جي سبب بڻجندي آهي. جيئن ”پئن عرب ازم“ جي تصور ۾ ساڳي ٻولي سڄي عرب دنيا جي اتحاد جو اهڃاڻ آهي ، توڙي جو عرب آباديءَ جا مذهب مٽيل آهن. اهڙي طرح ”پئن نيشنلزم“ به مختلف رياستن ۾ ورهايل هم زبان هم نسل آباديءَ کي گڏ ڪري، هڪ وڏي برادريءَ جي جوڙجڪ ڪري ٿو، علائقائيت ) (Regionalsim جي واڌاري،علائقائي سهڪار، بلڪه اتحاد ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿو. ساڳئي وقت ڪو شخص يا گروهه ان رويي کي، پرڏيهي پاليسيءَ ۾ استعمال ڪندي ان کي پنهنجي والار پسندي ۽ هڪ هٽيءَ لاءِ به استعمال ڪري سگهي ٿو. مثال طور: روس طرفان ”سلاوازم“ جي ڇٽيءَ هيٺ سلاو قومن کي گڏ ڪرڻ جو مقصد دراصل علائقي ۾ عثماني اثر کي روڪڻ هو. تاريخ جي حوالي سان عرب ۽ آفريڪا ۾ ”پئن نيشنلزم“ جي رويي، بيٺڪيت مخالف آزاديءَ جو تحريڪون هلائي، ويهين صديءَ ۾ تمام گهڻين قومن کي نئين رياستي سڃاڻپ ڏني.
حوالا
زمرو:سياست
چن
چـُـن: نالا: ع. جص، ف. آهڪ، هه. وغيره___ چونا ۽ هلاڪ الشعر.
طب
اثر: سڪل، گرم خشڪ، ڌوتل، معتدل، نقصان: قاتل آهي، ميل: روغن بادام، عيوض: هڙتال، وزن: هڪ کان چار رتيون. سڃاڻپ: پهڻن کي ساڙي اڇي رنگ جا ڳنڍا تيار ڪندا آهن، جي پاڻيءَ ۾ ڳري سگهن ٿا. خاصيت: آني جي اڇاڻ سان ملائي رت وهندڙ هنڌ تي رکجي، ته رت بند ٿئي. سرڪي ۾ ملائي پيشانيءَ تي رکجي ته نڪهير جو رت بند ٿئي. تازن ڌاڻن (ڪوتمير) جي پاڻيءَ سان ملائي سوڄ ۽ سور واريءَ جاءِ تي رکجي ته فائدو ڪري. بواسير جي رت ۽ موڪن لاءِ فائديمند آهي. (هن کي پاڻيءَ ۾ پسائي، زلال وٺي ۽ انهيءَ زلال ۾ ترن جو تيل ملائي باهه جي سڙيل عضوي تي بروقت رکجي ته بلڪل مفيد آهي.).
چندن
چندن (نالا: ع. صندل ابيض، ف. صندل سفيد، هه. وغيره___ رڪت، چندن، ملاگير ۽ چنن.)
طب
اثر: سرد خشڪ 2، نقصان: قوت باهه کي، ميل: ماکيءَ ۽ کؤنر، عيوض: صندل ڳاڙهو، وزن: پنجن کان ست ماسا.
سڃاڻپ: مشهور خوشبودار ڪاٺي آهي. هن جو ٻورو ڪم ايندو آهي.
'خاصيت: دل ۽ دماغ کي خوش ڪري ٿو. جگر ۽ معدي کي تقويت ڏئي ٿو، گلاب جي پاڻيءَ ۾ گهي، پيشانيءَ تي رکڻ سان مٿي جي سور، دماغ جي گرميءَ ۽ بخارن کي هيٺ لاهيندو. هن جو شربت رت صفا ڪرڻ، ماليخوليا، خفقان، دل هول، معدي جي سوزش ۽ صفراوي دستن ۾ مفيد آهي.
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين غير محفوظ جنسن جي ڳاڙهي فهرست
مھيون
ديھ مھيون  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا مھيون تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1879 کان 1962ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ جمال شاھ، ڳوٺ ڦلن، ڳوٺ چاوڙي، مڪولن جو ڳوٺ، ڳوٺ ڦل، ڳوٺ بدواڻي، ڳوٺ پريل کتاڻي ۽ ڳوٺ خيرمحمد کتاڻي ڳوٺ جکراڻي جنھن جي لڳ مقام ڪلھوڙن جو، ڪولاچن جو ڳوٺ، سيدن جو ڳوٺ ۽ بھاول ڪلھوڙو واقع ھيا. ھاڻي اتي ڳوٺ مڪول سان لڳولڳ ڳوٺ چاوڙي ھاڻي مھي سڏجي ٿو. اھي ٻئي جاڙا ڳوٺ اڪثر مھي مڪول سڏجن ٿا جتي مھي مڪول ٿاڻو پڻ آهي. ڪولاچن جو ڳوٺ ھاڻي وڏا ڪولاچي ۽ سيدن جو ڳوٺ ھاڻي بتول شاھ سڏجي ٿو. ڳوٺ ڦل جو ھاڻي نالو سوايو ڦل آھي. بھاول ڪلھوڙو پڻ قائم آھي. جکراڻي ڳوٺ جي جاء تي ھاڻي ڳوٺ روشن خان ڪلھوڙو قائم ٿيل آهي. ڪور ڏاتو وارن ڳوٺ بدواڻي، ڳوٺ پريل ۽ ڳوٺ خيرمحمد وارن ھنڌن تي ھاڻي ڳوٺ ماڻڪ کھاوڙ، ڳوٺ لياقت کھاوڙ ۽ ڳوٺ خيرمحمد کھاوڙ قائم آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جو نقشو ٽڪنڊو آهي. ان جي اتر ۾ ديھ لشڪري چانڊيو ۽ ديھ پيروز ڀٽي، اوڀر ۾ لاڙڪاڻو تعلقو، اولھ ۽ ڏکڻ ۾ ديھ کٻريڙو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ مان گھاڙ واھ مان نڪتل ڪور ڏاتو وھندڙ آھي، ڪور شاھ ۽ شاھ ھمير شاخ وھندڙ آھي. رتوديرو قمبر روڊ پڻ ھتان گذرندڙ آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 5,481 ھئي جيڪا 508 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
غلام حسين راھي گبول
تعارف
راهي گبول پهرين ڊسمبر 1952ع تي بستي گبول، موضع شبير آباد ڀونگ شريف، تعلقي صادق آباد ۾ حاجي ساون خان گبول جي گهر ۾ جنم ورتو. هن ابتدائي تعليم ڀونگ شريف مان حاصل ڪئي. مئٽرڪ صادق آباد هاءِ اسڪول مان 1968ع ۾، 1971ع ۾ ايف. اي ۽ 1974ع ۾ گورنمينٽ خواجه فريد ڪاليج رحيم يار خان مان بيچلر آف آرٽس جي ڊگري حاصل ڪئي. هن کي شاگردي واري دور کان ئي اردو شاعريءَ سان دلچسپي رهي آهي. ان بعد هن سرائڪي نثر، افسانه نگاري ۽ ناول نگاريءَ ۾ به پنهنجو نالو پيدا ڪيو.
تصنيف
هن سرائيڪي ادب جي مختلف صنفن ۽ خاص ڪري نثر، افسانه، ناول، طنز و مزاح، خاڪا، لسانيات ۽ ٻارن جي ادب لاءِ اوهان بي مثال خدمتون سرانجام ڏنيون آهن. ان سلسلي ۾ افسانن تي مشتمل ڪتاب.
جگر ڦاٽڻ ","
نظر وجهو
ناول ۾
هني مون تي هلڻ
، ڪنڊ "۽ تازو"
سجن دشمن ”۽“
پرديس نه ونگ“ سامهون آيو آهي.
طنز ۽ مزاح جي حوالي سان.
مٺو تير“ ۽
مذاق جي بنياد تي "کليل پر سچ"، "
اڌ ڪٽيل
مشڪل ","
”شڪرگذاري“ سميت ٻيا به ڪتاب ڇپيل آهن. هن ”پهريون“، ”ٻيو“، ”ٽيون“، ”چوٿون“ ۽ ”پنجون“ ڪلاسن لاءِ درسي ڪتاب لکيا، جن سرائيڪي ميڊيم جي ترقيءَ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو. تنهنجي اڻ ڇپيل ڪتابن ۾“
سرائيڪي شهيد (افسانه). سرائيڪي رسالن کان علاوه روزانه جھوڪ ملتان ۽ ماهوار پگوا ڪراچي ۾ به اوهان جون لکڻيون شايع ٿينديون رهيون آهن.
مچيل ڊيل
پورو نالو مچيل سال ڊيل (انگريزي: Michael Saul Dell)، پئدائش 23 فيبروري 1965ع، آمريڪي ارب پَتي واپاري ۽ انسان دوست. ھي ڊيل ٽيڪنالاجيز (جيڪو دُنيا جي سڀ کان وڏين ٽيڪنالاجي انفراسٽرڪچر ڪمپنين مان ھڪ آھي) جو بانيڪار، چيئرمين ۽ چيف اگزيڪٽو آفيسر (انگريزي: CEO) آھي.
28 جون 2021ع تي بلومبرگ بلينيئرز انڊيڪس پاران دُنيا جي سڀ کان وڌيڪ امير ماٹھن جي فھرست ۾ کيس ڇويھين 26 ھين نمبر تي رکيو ويو آھي. سندس ملڪيت جو ڪُل ڪاٿو 51.3 $ ارب آمريڪي ڊالر لڳايو ويو آھي.
حوالا
زمرو:1965ع جنمَ زمرو:جيئرا ماڻهو
غلام حسين راھي گبول
سندس سرائيڪي ادبي خدمتن جي اعتراف ۾ کيس سانول ادبي سنگت ميانوالي اوارڊ، مولوي لطف علي اوارڊ، ممتاز حيدر ۽ حفت روزا ڪُڪ سميت ٻين ايوارڊن سان نوازيو ويو. هن وقت سرائڪي ادبي خدمتن سان گڏ سرائڪي صحافت جي واڌاري لاءِ صادق آباد مان ”گمان سچار“ جو ايڊيٽر به ڪم ڪري رهيو آهي.
نامور ليکڪ ۽ نقاد ڊاڪٽر اسلم عزيز دراني اوهان جي لکڻين تي تحقيق ڪندي لکي ٿو ته:
راهي گبول تمام هوشيار ۽ سخي طبيعت جو مالڪ آهي. هو پنهنجي سرائيڪي وسيب ۾ ٿيندڙ ناانصافين تي احتجاج ڪن ٿا پر خاموش آواز ۾ ڇو ته اها سندن فطرت جي خاصيت آهي. يقيناً اهي اسان کي انقلابي رستي تي هلائن ٿا پر پنهنجي طريقي سان. مان ذاتي طور تي سندس ڪوششن کي خراج تحسين پيش ڪريان ٿو ته جيئن هو روزگار، سماجي ۽ ادبي خدمتون سرانجام ڏئي رهيو آهي“.
غلام حسين راهي گبول سرائيڪي ادب ۾ هڪ قابل احترام نالو هجڻ باوجود پنهنجي قبيلي جي تاريخ ۽ روشن خياليءَ سان تمام گهڻي دلچسپي رکي ٿو. ان سلسلي ۾ سندن تحقيق ۽ معلومات مستند آهي. مسلسل جدوجھد ۽ محنت سان گبول قبيلي جي قديم تاريخ روشن ٿي. ڪتاب جي حوالي سان به ساڻس صلاح مشورا ۽ خط و ڪتابت ٿيندي رهي. هو آل پاڪستان گبول بلوچ ويلفيئر ايسوسيئيشن پگوا جو باني ميمبر آهي. هن گبول جي ٻين اڳواڻن سان گڏ ٽيم ڪئي، جن ۾ سردار اجمل خان گبول، شملا خان گبول، محمد يوسف خان گبول، احمد شريف خان گبول، نذير احمد خان گبول، حق نواز خان گبول، عبدالعزيز خان گبول، علي گل عاجز گبول شامل آهن. فهرست، تنظيم کي فعال ڪرڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو. بلاشڪ اهي گبول قبيلي جو وڏو اثاثو آهن.
هني مون تي هل
ڻ، ڪنڊ "۽ تازو" سجن دشمن ”۽“ پرديس نه ونگ“ سامهون آيو آهي. طنز ۽ مزاح جي حوالي سان.
مٺو تير“ ۽ مذاق جي بنياد تي "کليل پر سچ"، " اڌ ڪٽيل مشڪل ","
قلعہ سيف الله
قلعہ سيف الله پاڪستان جي صوبي بلوچستان جو ھڪ شھر ۽ ساڳي نالي سان ھڪ شھر جو صدر مقام آهي. ھي شھر ننڍڙن مٽيءَ جي ڪچن  گھرن تي مشتمل آهي. شھر جي بيھڪ 2768 فٽن جي الٽيٽيوڊ تي آهي. ھتان جي موسم سياري ۾ سخت ٿڌي ۽ اونھاري ۾ سخت گرم ھوندي آھي. ھتي جي زمين ۾ ڏاڍي زرخيزي آهي ۽ ميوا جام ٿين ٿا جن ۾ صوف ۽ زردالو عام آھن. ڀاڄين ۾ ٽماٽو، مرچ ۽ گجر ڪثرت سان ٿينديون آهن. ھي شھر چوپائي مال جي پيدوار جو پڻ مرڪز آهي.
تاريخ
ڪاڪڙ سنزرخيل قبيلي جي ھڪ پاڙي ميردادزئي (خدادادزئي) جي ھڪ سردار سيف الله ھتي ھڪ قلعو تعمير ڪرايو ھو جنھن ڪري ھن شھر جو اھو نالو پئجي ويو. چوڻ ۾ اچي ٿو تہ سيف الله ھڪ مشھور مذھبي عالم زرھ نڪا (فيض الله آخونزادہ) جو پڙ پوٽو ھيو. برٽش انڊيا ژوب ڊويزن کي فتح ڪرڻ لاءِ بارت خيل لشڪر موڪليو ھيو. جنگ دؤران 7 جولائي 1884 ۾  شاھجھان جوگيزئي جي استعمال ۾ سيف الله وارو قلعو ڊھي پيو. جنگ ۾ ڪافي جاني نقصان ٿيو. سڀ سردار برٽش فوج آڏو پيش ٿيا۽ سمجھوتو ڪيائون باقي شاھجھان جوگيزئي افغانستان ڀڄي ويو جتان پنھنجون باغيانہ سرگرميون جاري رکيون
حوالا
زمرو:بلوچستان ۾ ڪوٽ
چندرس
چندرس:
نالا: ع. ڪندروس، ف. سندروس، هه. وغيره___ چندرس، قانفامن ۽ قصقامر.
طب
اثر: گرم خشڪ 2، نقصان: گـُـردن کي، ميل: کؤنر، عيوض: ڪهربا، وزن: ٽي ماسا. سڃاڻپ: ڪهربا جي رنگ تي کؤنر ٿيندو آهي. خاصيت: دماغ، آنڊن، سيني ۽ ڦڦڙن جي رطوبت کي خشڪ ڪري ٿو، رت جي دستن، پيچش، سوري، بواسير ۽ حيض جي رت کي بند ڪري، ٿو، معدي ۽ آنڊن جي بلغم کي تحليل ڪري سڪائي ٿو، معدي جي ڪيڙن کي ماري ٻاهر ڪڍي ٿو. دمڪشي، تپن، ٻرهل ۽ خفقان جي بيمارين ۾ ۽ حمل ڪيرائڻ لاءِ مفيد آهي..
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست
زقوم
اسلام ۾ ھڪ ٻوٽو.
عبدالستار گبول
پاڪستان جي وجود ۾ اچڻ کان پوءِ هن 1969ع ۾ پاڪستان پيپلز پارٽيءَ جي پليٽ فارم تان عملي سياست جي شروعات ڪئي. هو ذوالفقار علي ڀٽي جو ويجهو ساٿي ۽ پيپلز پارٽي جي باني ميمبرن مان هو. گبول قبيلو لياري جي سياست ۾ ڏهاڪن کان سرگرم رهيو آهي. هو ٻه ڀيرا لياري مان قومي اسيمبلي جو ميمبر چونڊيو ويو. لنڪن ان مان بئريسٽر جي ڊگري حاصل ڪرڻ کان پوءِ پارٽي اقتدار ۾ آئي ۽ محنت ۽ افرادي قوت واري وفاقي وزير ۽ صحت واري وفاقي وزير جو قلمدان سنڀالي ورتو. گڏيل قومن سميت مختلف عالمي پليٽ فارمن تي پاڪستان جي نمائندگي ڪئي. پيپلز پارٽيءَ جي حڪومت جي خاتمي ۽ ذوالفقار علي ڀٽي جي ڦاهيءَ جو مٿس گهرو نفسياتي اثر پيو.بعد ۾ هن پنهنجي پارٽي جي سينيئر ساٿين سان سخت اختلافن سبب عملي سياست کان پاسو ڪيو. 23 جولاءِ 2006ع تي دل جي تڪليف سبب وفات ڪيائين. کيس سندس اباڻي قبرستان ”ميوا شاهه“ لياري ۾ دفن ڪيو ويو.
خراج تحسين
عبدالستار گبول سان پهرين ملاقات 1970ع ۾ ٿي جڏهن هو ڪراچي ۾ حفيظ پيرزادي سان گڏ پيپلز پارٽيءَ جي پهرين چونڊن ۾ مهم هلائي رهيو هو. مان ان وقت ضلعي مئجسٽريٽ هوس. ٽي سال جڏهن مان سنڌ ليبر ڊپارٽمينٽ ۾ هئس، تڏهن هو ليبر ۽ افرادي قوت جو وفاقي وزير هو. جڏهن مون ساڻس پهريون ڀيرو مئجسٽريٽ (جڏهن هو مهم هلائي رهيو هو) يا سيڪريٽري جي حيثيت ۾ ساڻس گڏ ڪم ڪيو هو، تڏهن مون کيس ڏاڍو باوقار ۽ غير جانبدار ڏٺو هو. مون کي ڪو به اهڙو لمحو ياد ناهي، جڏهن هن پنهنجي سرڪاري فرضن ۾ قانون جي خلاف يا ڪنهن دٻاءُ هيٺ ڪو قدم کنيو هجي، توڙي جو هو پارٽيءَ جو ميمبر هجي.جيتوڻيڪ هو هڪ قانوني ماهر هو، پر ڪجهه نه ڪجهه هو جنهن کيس پنهنجي اباڻي شهر لياري ۾ رهڻ ڏنو، پنهنجي شروعاتي زندگيءَ ۾ منافقانه سياست کان پري رهيو، ايتري قدر جو سندس آخري آچر تي خالق حقيقي سان ملاقات ٿي. لڳي ٿو ته هو پنهنجي علائقي جي غريبن جي مدد ڪرڻ ۾ ايترو ته جڙي ويو آهي جو هو ٻاهرين دنيا کي وساري ويٺو آهي ۽ دنيا کيس وساري ڇڏي آهي. سندس موت واقعي کيس ياد ڪرڻ جو موقعو فراهم ڪيو آهي. انتهائي ڪرپشن ۽ باغيانه سياست شايد کين اڪيلو رهڻ تي مجبور ڪيو هجي، پر 35 سال اڳ مون ساڻن جيڪو وقت گذاريو، ان کي ڏسندي مان يقين سان چئي سگهان ٿو ته هو ڪڏهن به ان جو حصو نه بڻجن ها.
گبول جي ٽالپرن سان وڙهڻ
مير شير محمد ٽالپر ٽالپرن جي دور ۾ خيرپور رياست جو حاڪم هو. گبول قبيلي سان سندس تمام گهڻي دوستي هئي. گبول نه رڳو ٽالپرن جي فوج جو ميمبر هو پر سندس ويجهو محافظ سنڌي گبول به هو. جڏهن ٽالپرن شادي خان گبول کان زمين جو محصول گهريو ته شادي خان اهو محصول ڏيڻ کان انڪار ڪيو. ٽالپر امير شادي خان گبول کان ڏاڍو ڊڄندو هو. صورتحال ايتري ته خراب ٿي وئي جو ٽالپرن شادي خان کي قتل ڪرڻ جو ارادو ڪيو ۽ کيس پنھنجن ماڻھن هٿان قتل ڪرايو. جڏهن گبولن کي شادي خان جي موت جي خبر پيئي ته هنن سردار جي خون جو بدلو وٺڻ جو اعلان ڪيو.
جوابي ڪارروائيءَ ۾ ويهه تربيت يافته ماڻهو، جن مان ٻارهن گبول ۽ اٺ بوزدار هئا، رياست خيرپور جي حاڪم مير شير محمد کي قتل ڪرڻ لاءِ نڪتا. اتي پهچڻ تي خبر پئي ته مير شير محمد حيدرآباد ويو آهي. خيرپور رياست جي گاديءَ واري هنڌ ”ڪوٽ ڊي جي“ ۾ مير شير محمد جو سڳورو ۽ سڳورو ”گل محمد گوزي“ موجود هو. متبادل حڪمت عملي تحت حملي آور ڊي جي ڪوٽ ڏي روانا ٿيا ۽ رستي ۾ گل محمد گوزي ٽالپر وٽ پهچي ويا. سندس محافظن ۾ گبول ۽ خاصخيلي قبيلا شامل هئا. جن کي حملي آورن گھيرو ڪيو. حملي ۾ مير گل محمد گوزي ۽ سندس محافظ مارجي ويا. ٻه ڄڻا جن مان هڪ بوزدار پڻ گوليون لڳڻ سبب مارجي ويا. گبول ٽالپر امير جو سر قلم ڪري کيس نشاني بڻائي کڻي ويا.
جيڪ ما
پورو نالو جيڪ ما يون (انگريزي: Jack Ma Yun) ، پيدائش 10 سيپٽمبر 1964ع، چيني، واپاري ڇڪ رکندڙ سيڙپڪار ۽ انسان دوست. ھي علي بابا گروپ (گھٹ مُلڪي، ٽيڪنالاجين جو مُرڪب) جو گڏيل بانيڪار ۽ اڳوٹو چيف اگزيڪٽو آھي. اُن سان گڏ ھن يونفينگ ڪيپيٽل (انگريزي: Yunfeng Capital) ۽ پرائويٽ اِڪيوٽي فرم (انگريزي: Private Equity Firm) جو گڏيل طور بُنياد پٹ وِڌو. ھي کُليل مارڪيٽ سان ھلندڙ مُعاشيات (انگريزي: market driven economy) جو مضبوط حمايتي آھي.
حوالا
زمرو:1964ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
شيراني گبول
گهوٽڪي ضلعي ۾ گبول قبيلي جو پهريون سردار
گهوٽڪي ضلعي ۾ گبول قبيلي جو پهريون سردار شيرلاني گبول هو. گهوٽڪي ضلعي ۾ گبول جي پهرين سردار جو نالو ”شادي خان“ هو. سندس جاءِ تي ”سردار شير علي گبول“ تخت نشين ٿيو. سندس نالي پٺيان ”شير علي گبول“ جو لقب اڄ به موجود آهي. شروعات ۾، هن خاندان وٽ ست ملڪيتون هيون، جيڪي ايندڙ نسلن طرفان وڪرو ڪيون ويون، ۽ ڪجهه ملڪيتون انگريزن ضبط ڪيون. هن وقت به انهن وٽ هزارين ايڪڙ زمين آهي پر سرداري ختم ٿي چڪي آهي.
جڏهن شيرلاڻي خاندان جي قيادت ڪمزور ٿي ته ”جمالاڻي“ خاندان قيادت جي دعويٰ ڪئي. جمالي گبول ڊيره غازي ضلعي مان لڏي علي پور ذريعي سنڌ ۾ داخل ٿيو. پھريائين جمالي گبول ”قاضي واھن“ اچي آباد ٿيا، جن ۾ ٽي خاندان ھئا: جمال خان، بجار خان ۽ ھيڪرا خان. شادي خان جي دور ۾ هي ٽيئي ڀائر گهوٽڪي ضلعي ۾ آيا. بعد ۾ سردار شير علي گبول کيس ٻه ايڪڙ زمين رهائش لاءِ ڏني. هي خاندان علم سان مالا مال هو. شيرلاڻي گبول جي سرداري تڏهن ختم ٿيڻ واري هئي جڏهن خاندان پنهنجي تعليم ۽ سخاوت جي ڪري سردار ٿيڻ جي دعويٰ ڪئي. پهرين ته سندس سرداري ڪمزور هئي پر ”سردار الاهي بخش خان گبول“ پنهنجي بالادستي قائم ڪئي. ان کان پوءِ ”سردار عالم خان گبول“ جو درجو ڳرو رهيو.هن قبيلي کي متحد رکيو. هن وقت سردار عالم خان گبول جو پٽ سردار خليل احمد خان گبول ضلعي گهوٽڪي جي گبول قبيلي جو سردار آهي.
ڪلمتي گبول
مختصر تاريخ
ڪلمتي گبول بابت مختلف روايتون آهن، جن مان هڪ اها به آهي ته جڏهن گبول ڪڇي ۽ مڪران مان نڪري آيو ته انهن جو هڪ حصو ڪلمت ۾ اچي آباد ٿيو ۽ ڪلمتي قبيلي ۾ شامل ٿيڻ ڪري ڪلمتي گبول مشهور ٿيو. ڪلمتي گبول قبيلي جو موجوده سردار لقمان خان ڪلمتي ملڪاڻي آهي. ڪلمتي گبول صدين کان نه رڳو ڪلمتي سردارن وٽ آباد آهن پر ڪلمتي قبيلي جي هر لڙائي ۾ به نمايان رهيا آهن. هو پنهنجي بهادري، دوستي ۽ مهمان نوازي لاءِ مشهور آهي. موجوده ڪلمتي گبولس موجب سندن ۽ ڪير ٿرائي گبولس جو ڪو به تاريخي تعلق نه آهي. ڪلمتي گبول جو لکاڻي پاڙو موجوده پگدار خاندان آهي. هن خاندان مان ”مصري خان گبول لاکاڻي“ مير مزار خان ڪلمتي جي فوج جي ڪمان مڪليءَ جي جنگ ۾ ڪئي هئي.
روايت آهي ته منڊا خان گبول، جيڪو مدن خان جو ماڳ هو، جوکين جو علائقو ڇڏي ڀاو ڪلمتي بلوچن سان اچي آباد ٿيو، هن منڊو ڀاو جي ڌيءَ سان شادي ڪئي. منڊو ڀوا جو اولاد زنگياڻي مشهور آهي. اهڙيءَ طرح منڊو خان ​​گبول جو پٽ ڪلمتي گبول مشهور ٿيو. مدن ۽ منڊا جو زمانو مريداڻي ڄام جو زمانو آهي. سياڻي خاندان اڃا سردار نه ٿيو هو. سنهري ڄام 1740ع کان به اڳ هو ۽ ڄام بجار سردار هو.
ڪلمتي گبول جون شاخون
لاکهاڻي: لاکو خان ​​گبول جو اولاد، ڪلمتي گبول جو پڳدار گهراڻو
عیسباڻي: عیسب خان جو اولاد۔
صفرانی: صفر خان جو اولاد۔
قیصرانی: قیصر خان جو اولاد۔
جوگیانی: جوگی خان جو اولاد۔ هڪ روایت مشہور آهي تہ گبول ٹنڈا پاڑے جو حصو آهي
مبارکانی: مبارک خان جي اولاد۔
نوتانی: نوت خان جي اولاد۔
امید علیانی: امید علی کی اولاد۔ اصل ۾ زنگیانی آهن
ملوکانی: ملوک خان گبول جي اولاد۔
کیروانی: کیرو خان گبول جياولاد۔
ٹیانی: ٹیو خان جي اولاد۔
بجارانی: بجار خان جي اولاد۔
بھنبھانی: بھنبھو خان جي اولاد۔
مالمانی: مالم خان جي اولاد۔
قادرنانی: قادر ڈنو جي اولاد۔
1۔ مبارڪ 2۔ حاجي 3۔ خمیسو 4۔ دینو
دينو خان ​​جو اولاد هن ريت آهي:
1۔ میر محمد خان گبول کلمتي 2۔ درو خان گبول کلمتي 3۔ پنجو خان گبول کلمتي ۔
پنجو خان گبول جي اولاد :
عبد الرزاق خان گبول، یوسف خان گبول، عبد اللہ خان گبول۔
ڪراچي جو رزاق آباد علائقو عبدالرزاق خان گبول جي خانگي ملڪيت آهي جيڪا هاڻي اسٽيل مل ۽ ملير ڪينٽ بڻجي وئي آهي. هن پنهنجي زمين جو وڏو حصو اسڪولن ۽ ڪاليجن لاءِ ملير جي عوام جي ڀلائي لاءِ وقف ڪري ڇڏيو.
حاجي خان گبول ملير گدرو سان وڙهندڙ ايسباني گبولس (ملير والا) مان مشهور هيرو ٿي گذريو آهي. اهو واقعو ڊاڪٽر نبي بخش خان جنگ نامي ۾ ”گبولس ۽ گدرن جي جنگ“ جي نالي سان درج ڪيو آهي.
سورنگ گبول جو مٺو پٽ آسباني ڪلمتي گبولن ۾ مشهور سوريه ۽ ڀلوڙ ٿي گذريو آهي، جنهن جو شجرو نسب هن ريت آهي:
راڌا ڪلمتي ۽ احمد خان جو اولاد احمداڻي پارا، احمداڻي جي نالي سان مشهور ٿيو. مير نوزڪ احمد خان جي اولاد مان وڏو هو. راڌا ڪلمتيءَ مان هڪ لولو ڪلمتي، جنهن لسبيله جي بنديچا قبيلي سان شادي ڪئي، جنهن کي ٽي پٽ ۽ ڌيئرون ٿيون. سندس هڪ ڌيءَ مير سورنگ اسباني گبول سان شادي ڪئي، جنهن مان ثريا مٺو گبول ايصباڻي ڄائي.ٻي شادي مير نوزڪ ڪلمتي سان ٿي، جنهن مان هارو احمداڻي پيدا ٿيو، اهڙيءَ طرح متي گبول عيسباڻي ۽ هارو احمداڻي سڳورا هئا. سندس بهادريءَ جي ياد ۾، ڪلمتي سردار ڀنڀور ۾ گول ٽاور ٺهرايو، جنهن جا نشان اڄ به موجود آهن. مڪلي جي جنگ ۾ مير مزار خان سان گڏ مصري خان گبول لاکاڻي ۽ فتح خان گبول سوجهاڻي به شهيد ٿيا.
ڪلمتي گبول جو شجرو
نوٽ بن دولت (1) بن لاکو بن قادري بن معين بن عصاب بن سمر بن شاهو بن نندا بن ڪرم بن منده (2) بن مريد بن نوطڪ بن فيروز بن منده بن مير بلوچ بن مير نوت بن مير علي بن مير عمر بن مير محمد. خان بن مير بجار بن مير هوت بن مير جلال خان.
. دولت خان کي ٽي پٽ هئا:
ب۔ جوڳي(جوگیاني گبول)
اي درو جو پٽ درو، ناٽ کان نوتاني گبول تائين، موجوده حب درياهه جو خاندان.
مير ڪرم بن مير منده کي ٽي پٽ هئا، جن مان هڪ جي ٽنگ ٽٽيل هئي. هو ٽونڊل جي نالي سان مشهور ٿيو. سندس اولاد مان گبولس جو ٽانڊو پاڙو آيو. لسبيله جي واهن سان وڙهندڙ سوريا گانڌيءَ منداڻي، ڪلمتي گبول جي ٽنڊي پاٺ مان هئي.
غلام محمد گرامي
”غلام محمد گرامي” انگريزي (Ghulam Muhammad Girami) (پيدائش: 30ڊسمبر 1920ع – وفات: 15 سيپٽمبر 1974ع) ترقي پسند سوچ فڪر رکندڙ سنڌ جو بهترين  اديب، نقاد ۽ محقق هو. کيس سنڌي ۽ فارسي ٻولين تي عبور حاصل هو. هن ڪيترائي ادبي، تنقيدي ۽ تحقيقي مضمون لکيا. سندس ڪافي ڪتاب پڻ شايع ٿيل آهن.
زندگي ۽ تعليم
غلام محمد گرامي 30 ڊسمبر 1920ع تي جاڙو خان لغاري جي گهر ۾ دادو  ضلعي جي شهر ميهڙ  ۾ پيدا ٿيو. هن پرائيمري تعليم 1931ع ۾ ميهڙ ۾ حاصل ڪئي. غلام محمد گرامي صحافتي زندگيءَ جي شروعات 1937ع ۾ ڪئي. 1960ع واري ڏهاڪي تائين سنڌي ادبي بورڊ جو ايڊيٽر رهيو. ٽماهي مهراڻ جا لکيل اداريا، ايڊيٽر پاران نوٽ يا ڪتابن مهاڳ جا لکيا سي تاريخي حيثيت رکن ٿا. هن پنهنجي مضمونن ۽ مقالن ۾ ترقي پسند سوچ جي کُلي حمايت ڪئي. شيخ اياز يا ٻين اديبن ۽ شاعرن جي پٺڀرائيءَ ۾ ڪيترائي پُرمغز مضمون لکيا. هن 15 سيپٽمبر 1974ع تي وفات ڪئي. سندس ڪتابن ۾ “الله جو وجود”، “رفيقِ حيات” ۽ “مغربي شاعريءُ جا فڪري قدر ۽ رجحانات” اهميت لائق آهن.
حوالا
زمرو:شخصيتون زمرو:سنڌي شخصيتون زمرو:سنڌ
اسٽيو بالمر
thumb|سٽيو بالمر (2014) اِسٽيوَ بالمر، پورو نالو اسٽيوِن اينٿوني بالمر (انگريزي: Steven Anthony Ballmer)، آمريڪي، پئدائش 24 مارچ 1956ع.
ارب پَتي واپاري ۽ سيڙپڪار، جنھن 2000ع کان 2014ع تائين مائڪروسافٽ جي چيف اگزيڪٽو آفيسر (CEO) طور ڪم ڪيو. ھي ھينئر نيشنل باسڪيٽ بال ايسوسيئشن (NBA) جي لاس اينجلس ڪليپرس (Los Angeles Clippers) جو مالڪ آھي.
2020ع جي ڊسمبر مھيني ۾ فوربز ھن جي ذاتي ملڪيت جو ڪاٿو 74.3 ارب آمريڪي ڊالر لڳايو ۽ کيس دُنيا جي سڀني کان وڌيڪ سُکين ماٹھن جي درجي بَندي ۾ ڏھين انگ تي رکيو ، جڏهن تہ جنوري 2021ع ۾ سندس نالو ٻارھين انگ تي آھي ۽ سندس ملڪيت جو ڪاٿو 73.5 ارب آمريڪي ڊالر آھي.
حوالا
زمرو:1956ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
موندر لاکا
يو سي 51 موندر لاکا  سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا نصيرآباد تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي نصيرآباد جي يو سي 5 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 18,229 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ موندر لاکا ھڪ وڏو ڳوٺ ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ ڦلپوٽا، ڪانڌڙا، جويا، کوسا، سيد ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي ڳوٺن ۾ موندر لاکا، ڳوٺ محمد خان جويو، ڳوٺ الله بخش کوسو، ڳوٺ سيد بچل شاھ، ڳوٺ سعيد خان ڦلپوٽو، آيو ڦلپوٽو، خان محمد ڦلپوٽو، بازاري ڪانڌڙا، شامل آهن. ھي يو سي نصيرآباد-وارھ روڊ تي واقع آهي. موندر لاکا ڳوٺ ان روڊ تي نصيرآباد کان ٻن ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين علي گوھر ڦلپوٽو  ۽ وائيس چيئرمين نظام الدين ڪانڌڙو چونڊجي آيا جيڪي پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ سيد بچل شاھ جو سيد ذوالفقار علي شاھ ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جنھن جو تعلق پيپلزپارٽي سان ھيو.
صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
امر گُرڙو
امر گُرڙو ، ، (اردو: ) مشھور پاڪستاني ماحولياتي صحافي ۽ ماحولياتي صحافين جي قومي ڪائونسل جو صدر آھي. امر گُرڙو ھن وقت لنڊن جي اداري دي انڊپيڊنٽ جي اردو شماري انڊپيڊنٽ اردو سان لاڳاپيل آھي.
ذاتي زندگي
امر گُرڙو 4 آڪٽوبر 1976ع تي کپري ۾ پيدا ٿيو. ھن سنڌ يونيورسٽي مان 2002ع تي ماس ڪميونيڪشن جي سند حاصل ڪئي.
حوالا
زمرو:پاڪستان جا صحافي زمرو:سنڌي صحافي
ميانداد چنجڻي
يو سي 50 ميانداد چنجڻي  سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا, نصيرآباد تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي نصيرآباد جي يو سي 4 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 11,529 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ ميانداد چنجڻي ھڪ وڏو ڳوٺ ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي جنھن ابادي 2,586 آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ چنجڻي، ڏيپر، کوسا، جلباڻي، کھاوڙ، جتوئي  ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ڳوٺ ميان داد چنجڻي، ڳوٺ فريد احمد جتوئي، ڳوٺ غازي خان جلباڻي، ڳوٺ خان محمد کھاوڙ, آدي لاشاري شامل آهن.
صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
امانسيئو اورٽيگا
امانسيئو اورٽيگا، پورو نالو امانسيئو اورٽيگا گائونا (انگريزي: Amancio Ortega Gaona)، اسپيني، پئدائش 28 مارچ 1936ع.
ھي اِنڊيٽيڪس (Inditex) فيشن گروپ (جيڪو پنھنجي زارا (Zara) ڪلوٿنگ ۽ ٻين اھڙين شين جي دُڪانن جي سلسلي لاءِ گھٹو مشھور آھي) جو باني ۽ اڳوٹو سربراھہ (Chairman) آھي.
2019ع جي ڊسمبر مھيني ۾ اورٽيگا وٽ سندس ڪُل ملڪيت 68.3 ارب آمريڪي ڊالر ھُئي، جنھن کيس برنارڊ آرنلٽ کانپوءِ يورپ جي ٻئي سڀني کان وڌيڪ سُکئي ماٹھو ڪري ڇڏٹ سان گڏوگڏ عالمي سطح تي ڇھين انگ تي رَسائي ڇڏيو.
2015ع جي ٿوري مُدي لاءِ ھي بل گيٽس کان پاٹ بچائيندي دُنيا جو سڀني کان وڌيڪ مالدار ماٹھو ٿي ويو ھو، جڏھن زارا (Zara) کي جنم ڏيندڙ ڪمپني انڊيٽيڪس جي اسٽاڪ وڌي وڃٹ سان سندس ڪُل دولت 80 ارب آمريڪي ڊالر جي انتھا تي وڃي پُھتي.
جنوري 2021ع ۾ دُنيا جي سڀني کان وڌيڪ مالدار ماٹھن ۾ سندس ڳاٹيٽو تيرھين انگ تي آھي، سندس ڪُل دولت 73.2 ارب آمريڪي ڊالر آھي.
حوالا
زمرو:1936ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
آذربائيجاني ٻولي
آذربائيجاني (Azerbaijani) (اُچار: ، ، ) جنهنکي آذري ترڪي (Azeri Turkic / Azeri Turkish) هڪ ترڪ ٻولي آهي، جنهن کي بنيادي طور آذري جيڪي ڏکڻ قفقاز ۽ ايراني آذربائيجان ۾ آباد آهن. هي آذربائيجان، داغستان (روس جو وفاقي موضوع) جي دفتري ٻولي آهي، تنهن هوندي ايرانی آذربائيجان ڻ انکي ڪا رسمي حيثيت حاصل ناهي جتي آذرين ماڻهن جي اڪثريت رهندي آهي. آذربائيجاني ٻولي جمهوريت آذربائيجان جا 8 ملين ماڻهو ڳالهائين ٿا، انهيءَ سان گڏوگڏ ايران، عراق ۽ ترڪي ۾ پڻ تقريبن 25 ملين کان وڌيڪ ماڻهو آذربائيجاني ٻولي ڳالهائين ٿا. آذربائيجاني الهندي واري (اوغز) ترڪڪ ٻولين منجهان آهي. آذربائيجاني ٻولي جا سڀ کان ويجها مائٽ ترڪش ۽ ترڪمان آهن.
اشتقاق ۽ پس منظر
تاريخي لحاظ کان هن ٻولي کي مقامي طور تي ترڪي سڏيو ويو آهي، جنهن جي معنيٰ آهي "ترڪڪ" يا آذربائيجاني ترڪي. جمهوريت آذربائيجان ۾ جديد ادب بنيادي طور شيرواني لهجو (ڊيلڪٽ) تي ٻڌل آهي، جڏهن تہ ايراني آذربائيجان جي علائقي (تاريخي آذربائيجان) ۾ تبريزي بنياد تي آهي.
تاريخ ۽ ارتقاء
آذربائيجاني ٻولي اوغز ترڪڪ ("الهندي ترڪڪ") جي اوڀرئين شاخ منجهان ٺهي هئي، جيڪا وچئون دور جي ترڪ هجرت مهل، اوڀر يورپ ۾، ۽ اُتر ايران، الهندي ايشيا ۾، ڪاڪيشس تائين پکڙيل هئي.
ساهتيا(ادب)
1200 ع جي انت تائين منگول فتح کانپوءِ آذربائيجاني ساهتيا (ادب) جي تاريخ جو پهريون مثال عربي لپي (اسڪرپٽ، رسم الخط) ۾ لکيو ويو هو.
اُترئين ڀيٽ ڏاکڻئين آذربائيجاني
ترڪش ٻولي ڪُٽنب ۾ آذربائيجاني ٻولي اوغز ٻولين منجهان آهي
اُتر آذربائيجاني
اتر آذربائيجاني، يا اترئين آذربائيجاني، جمهوريا آذربائيجان جي سرڪاري ٻولي آهي. اهن جو جديد دور جي استنبول ترڪش، ترڪي جي سرڪاري ٻولي سان ويجهو تعلق آهي.
ڏکڻ آذربائيجاني
ڏکڻ آذربائيجاني، ايراني آذربائيجان (تاريخي آذربائيجان) ۾ گهڻي ڳالهائي ٿي وڃي، جڏهن ته ترڪي ۽ عراق جي پاڙيسرين علائقن سميت شام جي ننڍين برادرين (ڪميونٽيز) ۾ گهٽ ۾ گهٽ حد تائين ڳالهائي ويندي آهي.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:آذربائيجاني ٻولي زمرو:آذربائيجان جون ٻوليون زمرو:امتزاجي ٻوليون زمرو:ايران جون ٻوليون زمرو:ترڪ ٻوليون زمرو:ترڪي جون ٻوليون زمرو:جارجيا جون ٻوليون زمرو:روس جون ٻوليون زمرو:شام جون ٻوليون زمرو:عراق جون ٻوليون زمرو:فاعلي مفعولي فعلي ٻوليون زمرو:قازقستان جون ٻوليون
ماحولياتي بحاليءَ وارو گروهه
ماحولياتي بحاليءَ وارو گروھ يا اينوارونمينٽل انٽيگرٽي گروپ (EIG, Environmental Integrity Group) سن 2000ع ۾ قائم ٿيل هڪ ننڍو غير روايتي گروپ آهي، جيڪو هاڪاري ماحولياتي تبديليءَ جي ڳالهه ٻولهه لاءِ قائم ٿيو، جنهن ۾ ميڪسيڪو، ڏکڻ ڪوريا ۽ سئٽزرلينڊ شامل آهن، انهيءَ گروپ ۾ ٻيا ڪيترائي غير جانبدار ماحولياتي بحالي گهرندڙ ملڪ به شامل آهن. گروپ سان لاڳاپيل انهن ملڪن جو مقصد ماحولياتي بچاءَ واري جاکوڙ کي قائم رکڻ ۽ دنيا ۾ وڌندڙ گدلاڻ کي ٻنجو ڏيڻ لاءِ جوڳا اپاءَ وٺڻ آهي. هن گروپ جڳ مشهور ماحولياتي قاعدي ’ڪيوٽو پروٽڪال‘ ۾ پاڻ کي جائتو نه سمجهندي، ان کان ٻاهر نڪري سهڪار پيدا ڪيو. ان گروپ جي جوڙجڪ ۾ اهم ڪردار سئٽزرلئنڊ جو آهي ۽ اهو ئي ان جي اڳواڻي ڪري ٿو. ٽنهي ملڪن جا ماحولياتي تبديليءَ تي ضابطو آڻڻ لاءِ پنهنجي منهن پاليسيون جوڙڻ ۽ اُپاءَ وٺڻ جو فيصلو ڪيو.
حوالا
زمرو:ماحولياتي گدلاڻ
لئائوننگ صوبو
لئائوننگ عوامي جمهوريه چين جي اتر اوڀر ريجن ۾ واقع ھڪ ساحلي صوبو آهي جنھن جو گاديءَ جو هنڌ شينيانگ شھر آھي. ھي صوبو پيلي سمنڊ جي اترئين ڪناري تي واقع آهي. تاريخي طور تي ھن خطي کي اصل چين ۽ منچوريا جي وچ وارو دروازو سڏيو ويندو آهي. موجوده لئائوننگ صوبو 1907ع ۾ فينگٽيان يا فينگٽائن جي نالي سان قائم ٿيو ھو بعد ۾ 1929ع ۾ ان جو نالو لئائوننگ رکيو ويو. ان وقت ھن صوبي کي مڪدين صوبو پڻ سڏيندا ھئا. منچوريائي ٻولي ۾ ان کي شينگجنگ سڏيندا ھئا جيڪو شينيانگ شھر جو پراڻو نالو ھو. چين ۾ ھي صوبو نقشي ۽ اسٽريٽجڪ مقام جي نسبت سانگولڊن ٽرائينگل (سونھري ٽڪنڊو) طور ڄاتو ويندو آهي. ان جي ڏکڻ ۾ پيلو سمنڊ (ڪوريائي اپسمنڊ ۽ بوھائي سمنڊ)، ڏکڻ اوڀر ۾ اتر ڪوريا جا پيونگان ۽  چاگانگ صوبا، اتر اوڀر ۾ جيلن، ڏکڻ اولھ ۾  ھيبئي ۽ اتر اولھ ۾  انر منگوليا واقع آهن. ھن صوبي ۽ اتر ڪوريا وچ ۾ يالو ندي چين اتر ڪوريا جي سرحد جي آھي. اھا ندي اتر ڪوريا جي صوبي اتر پيونگان جي گادي واري شهر سنويجو ۽ ھن صوبي جي پريفيڪچر واري شھر ڊانڊونگ وچ مان گذرندي ڪوريائي اپسمنڊ ۾ ڇوڙ ڪري ٿي.
معيشت
لئائوننگ جي معيشت اتر اوڀر چين جي سڀ کان امير ۽ وڏي معيشت آھي. ان جي ناليوار جي ڊي پي 2017ع ۾ 2.39 ٽرلين يوئان (354 ارب ڊالر) ھئي. اھا چين جي 31 انتظامي ورھاستن ۾ 14گون نمبر وڏي معيشت ھئي. ھن صوبي جي سرفهرست صنعتن ۾ پيٽروڪيميڪل، ميٽلرجي، اليڪٽرانڪس، ٽيليڪميونيڪيشن ۽ مشينري واريون صنعتون شامل آهن. قومي سطح تي ھي صوبو چين جي ٽن وڏن وڌيڪَ لوھ، اسٽيل ۽ ڌاتو ڪٽيندڙ مشيني اوزار ٺاھيندڙن ۾ شامل آھي. ڪچي مال ٺاھيندڙ چيني صوبن ۾ پڻ سرفهرست آهي. شينيانگ ۽ ڊالئان شھر ھن صوبي جا صنعتي مرڪز آھن. ھن صوبي جي زرعي پيداوار ۾ مڪئي، سويابين ۽ جوئر سرفهرست آهن. ڊالئان پريفيڪچر وارو علائقو چين ۾ صوف ۽ آڙو جي ڪل پيدوار جو 75 سيڪڙو پيداوار ڏئي ٿو. ھن صوبي ۾ ڪپھ جي پيداوار پڻ ٿئي ٿي. ميون ۾ ھتي گولڊن آڙو، صوف کان سواءِ ناشپتي ،اڇي ناشپتي، آلوبخاري ۽ زردالو جي پيداوار پڻ ڪثرت سان ٿئي ٿي. ھن صوبي ۾ لوھ، ميگنيز، ھيرو|ھيرن ۽ بوران جا وڏا ذخيرا آھن جن کي کاڻن ذريعي زمين مان برآمد ڪيو ويندو آهي. ان کان سواءِ ھتي پيٽرول ۽ قدرتي گيس پڻ ملن ٿا. صوبي جا ساحلي علائقا ۾ لوڻ جي پيداوار ڏين ٿا.
گبول مير چاڪر خان جي فوج ۾
گبول مير چاڪر خان رند جي ڏاکڻي جو حصو هو. ستگهڙ جي ڀرسان سندن آباديءَ جا به ڪي ثبوت مليا آهن، تنهن ڪري ڊاڪٽر شاهه محمد مري ان حوالي سان لکي ٿو:
چيو وڃي ٿو ته هي قبيلو رند ۽ لاشاري جي جنگ (1486-1456ع) ۾ مير چاڪر جي طرفان چڱيءَ ريت وڙهيو هو. چاڪر جي طرف کان وڙهندڙ سڀئي قبيلا رند سڏجن ٿا. چاڪر خان سان گڏ بلوچستان ڇڏي پنجاب هليو ويو. مونٽگمري ۾ سکن سان ويڙهه جي نتيجي ۾ گبول سڄي پنجاب ۾ منتشر ٿي ويو. ان کان سواءِ سنڌ ۾ به پکڙجي ويو.
انجینئر محمد شریف خان گبول
انجنيئر محمد شريف خان گبول 1945ع ۾ تعلقي علي پور ۾ ڄائو. مٿي ذڪر ڪيل خاندانن مان، خاص ڪري اوهان جا ابا ڏاڏا الله تعاليٰ جي طرفان بيشمار فني صلاحيتن سان نوازيل هئا.
ابتدائي ۽ اعليٰ تعليم
عملي زندگي
واپڊا پاڪستان ۾ ڊسمبر 1966ع کان فيبروري 1969ع تائين M.Sc. پ. ورڪشاپ سکر، ڄامشورو ۾ فرائض سرانجام ڏنائين. 1969ع ۾ پاڪستان آرڊيننس فيڪٽري ۾ شامل ٿيو. 1975ع کان 1969ع تائين پاڪستان آرڊيننس فيڪٽريز واهه ڪينٽ ۾ اسسٽنٽ مئنيجر مڪينيڪل جي عهدي تي رهيو. 1975ع کان 1987ع تائين مئنيجر طور ڪم ڪيائين. ان دوران 1982-1987ع ۾ (سندس قابليت جي اعتراف ۾ توهان کي سعودي عرب ۾ ”ملٽري فيڪٽري الخرج“ ۾ پاڪستان آرڊيننس فيڪٽريز (POF) جو نمائندو مقرر ڪيو ويو. واپسيءَ تي 1987ع ۾ جنرل مئنيجر جي حيثيت سان ترقي ڪري ان عهدي تي فائز ٿيو. 1994ع تائين، 1997ع کان 1994ع تائين مئنيجنگ ڊائريڪٽر رهيو.ساڳئي وقت ۾، توهان اي. هو يو اي ٽي ٽيڪسلا سنڊيڪيٽ جو ميمبر پڻ هو. 1999ع ۾ ميمبر پي. اوهه F-Bord کي جنوري 2005ع ۾ اعزازي گريڊ ۾ ترقي ڏني وئي. 1 فيبروري 2006ع تي رٽائر ٿيو. پ. اوهه ف ۾ اوهان جون خدمتون ايتريون شاندار هيون جو چيئرمين پي. توهان جي خدمتن جي اعتراف ۾ 2006 ۾ ٻيهر کوليو ويو. اوهه ايف ۾ شامل ٿيڻ جي آڇ ڪئي چيئرمين جي اصرار تي ”پي او ايف بورڊ جو ٽيڪنيڪل ڪنسلٽنٽ چيئرمين“ جي حيثيت سان پنهنجون ذميواريون ٻيهر شروع ڪيائين ۽ 2009ع تائين ان عهدي تي رهيو. هن 2009ع ۾ ذاتي واعدن جي ڪري استعيفيٰ ڏني. جڏهن ته نئون چيئرمين پ. جڏهن مون OF ۾ مختلف منصوبن تي توهان جو ڪم ڏٺو، مون توهان کي فون ڪيو. اهو لمحو توهان جي خدمتن ۽ صلاحيتن جي هڪ وڏي اعتراف هو. اوهه ايف بورڊ پنهنجون ذميواريون پوريون ڪري رهيو آهي.
ٻاهرين ملڪن جا سفر
خراج تحسين
محمد شريف خان گبول، علي پور جي گبول قبيلي جو وڏو مشھور آھي، جنھن کي اھو شرف حاصل آھي ته ھو علي پور ۽ مظفر ڳڙھ ضلعي جو پھريون انجنيئر ھو، جنھن سان گڏ ھتي آباد ٻين قبيلن ۾ به شامل ھو.
پنجاب (سلجهائپ)
زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا
چڻا
چڻا:
نالا: ع. حمص، ف. نخود، هه. وغيره___ چني، بولچاڪ، فرسد ۽ ريلا.
طب
اثر: گرم خشڪ 1، نقصان: دير هضم ۽ غليظ ريح کي، ميل: خشخاش ۽ جوارش، عيوض: چؤنرا، وزن: ٻه تولا. سڃاڻپ: ڀوري رنگ تي گول داڻن وارو هڪ اَن جو قسم آهي. خاصيت: هنن کي پاڻيءَ ۾ ڪاڙهي، حل ڪري کارائڻ سان جگر ۽ ٻرهل جا سدا تحليل ٿيندا. دماغ، معدي ۽ سيني جي رطوبت کي خشڪ ڪن ٿا. نڙيءَ جي جوش کي لاهي، آواز کي صاف ڪري، معدي جي ڪيڙن کي مارين ٿا سيني جي سور، سلهه، مقعد جي ڦٽ، رحم جي ڦٽ ۽ آلت جي ڦٽ ۾ مفيد آهن. چڻن کي رات جو پسائي رکجي صبح جو پاڻي ڇاڻي ان ۾ ڳڙ وجهي پي ڇڏجي ته مني گهاٽي ٿيندي ۽ قوت باهه وڌندي. پيشاب جاري ڪن ٿا، جلندر، مثاني جي ڦٽ ۽ پرميل کي فائدو ڪن ٿا..
نسلي متڀيد واري نيتي
حوالا
زمرو:سياست
ھزارو
ھڪ ھزار سالن کي ھزارو چيو ويندو آھي. زمرو:واقعن جي تاريخ وار ترتيب
ميڻا (قمبر)
ديھ ميڻا (قمبر) سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا رانوتي تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود برٽش انڊيا واري دؤر جي ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ امام بخش رسالدار، ڳوٺ عثمان کوکر ۽ ڳوٺ ميڻا واقع ھيا. برٽش انڊيا واري دؤر م ميڻا پکيڙ م تمام وڏو ڳوٺ ھيو. ھاڻي بہ ھن ديھ جو سڀ کان وڏو ڳوٺ ميڻا ئي آھي جتي درگاھ نور شاھ بخاري واقع آهي. ھڪ نئون ڳوٺ ڳوٺ الھ ڏتو قمبراڻي پاڪستان ٺهڻ بعد قائم ٿيو. ڳوٺ امام بخش رسالدار جي لڳولڳ ڳوٺ عظمت مغيري قائم ٿي چڪو آهي. ڳوٺ عثمان کوکر پڻ قائم آھي.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ميروخان تعلقي جون ديھون ڇٽو جويو ۽ ڍوري مبارڪ، اوڀر ۾ ديھ لشڪري خان چانڊيو ميروخان تعلقي جي ديھ مصري خان چانڊيو، اولھ ۾ ديھ رانوتي ۽ ديھ ھليا ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڀرمي ۽ ديھ پيروز ڀٽي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ڪور ڏاتو ھن ديھ جي الهندي حصي مان وھندڙ آھي.
حوالا
زمرو: سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر ضلعي جون ديھون زمرو: قمبر تعلقي جون ديھون
مرادي
يو سي 52 مرادي  سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا نصيرآباد تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي نصيرآباد جي يو سي 6 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 17,460 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل مرادي  ھڪ وڏو ڳوٺ ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ واھوچا،  ڳنواس ،   چنھڙ، ڦلپوٽا، پنھور، جوڻيجا ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ڳوٺ چنھڙ، ڳوٺ خدابخش واھوچو، ڳوٺ صديق ڳنواس، ڳوٺ جاڙا واھوچا، ڳوٺ سعيد خان پنھور، ڳوٺ سوالي واھوچا ۽ ٻيا شامل آهن. ھي يو سي نصيرآباد-وارھ روڊ تي واقع جنھن جو حدون وارھ تعلقي ۽ دادو ضلعي سان ملن ٿيون. ان روڊ تي ھن يو سي ۾ درگاھ سيد محمد شاھ مست بخاري واقع آهي.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين  ھوش محمد واھوچو ۽ وائيس چيئرمين مھر الله پنھور چونڊجي آيا جيڪي آزاد اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ سوالي واھوچا جو عاشق علي واھوچو ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو آزاد اميدوار ھيو.
صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
چوب چيني
نالا: ع. خشب الصيني، ف. بيخ چيني، هه. وغيره___ چوب چيني، سراس ۽ سوب چيني.
طب
اثر: گرم تر 1، نقصان: گرم مزاجن کي، ميل: انار ۽ ڦوٽا، عيوض: عشبو، وزن: ڇهه ماسا. سڃاڻپ: هيءَ پاڙ آهي، جنهن جا ٽڪر ننڍا ۽ اڇي رنگ تي ٿيندا آهن، هن کي ڀڃبو ته اندر رنگ گلابي هوندس، هن جا ٻه - ٽي قسم آهن. خاصيت: دل ۽ دماغ کي خوش ڪري ٿو، معدي ۽ جگر کي قوت ڏئي ٿو، گهاٽي رت کي صفا ڪري ٿو، حيض ۽ پيشاب جاري ڪري ٿو، ماليخوليا، خفقان، سنڌن جي سور، عرق النسا، بادفرنگ جي ڦٽن، ڦرڙين، جلندر، ٻرهل، مٿي جي سور، دماغ، سيني، ڦڦڙن جي رطوبت کي خشڪ ڪرڻ لاءِ، جگر جي سدن کي ڪڍڻ لاءِ ۽ اکين جي بيمارين ۾ مفيد آهي..
سيد محمد اڪرم شاھ
سيد محمد اڪرم شاهه پنجاب يونيورسٽي ۾ ليڪچرار آهي. اردو ۽ فارسيءَ ۾ شاعري ڪيائين. تنهنجو لقب ”اڪرام“ آهي.
« میبدی » نکته ای آموخت که هشیار شدم
« کشف اسرار » چو خواندم همه اسرار شدم
گفت بیدار شو و باده معنی در کش
من از این گفته او یکسره بیدار شدم
باده معنی او برد مرا از خویشم
تا که از نقش رہا گشتم و بیزار شدم
عشق دلدار به دل جلوه نمود از ره لطف
من به جان در طلب جلوه دلدار شدم
یا رب آن چشم فسونکار چه تأ ثیری داشت
در دمی مست از آن چشم فسونکار شدم
چون که گل داشت به گلزار زیارم بویی
همچو بلبل به سرِ مست به گلزار شدم
بخت شاید که به « اکرام » مدد فرماید
من به خال لب آن دوست گرفتار شدم
چوڙ
چوڙ (عربي: ڪمل اسودان، فارسي: تشميزج، هندستاني، وغيره: چاڪسو، يشمه، حيشوم ۽ اقا قالس.) ڪارا، سنهڙا، چپترا داڻا ٿين ٿا، کل لاهبي تہ اندران اڇاڻ مائل هيڊو گورو نڪرندو.
طب
اثر: گرم خشڪ 2، نقصان: گرم مزاجن کي، ميل: ڌاڻا، عيوض: توتيو، وزن: ٽي ماسا.
اک جي ڌنڌ، خارش، پاڻيءَ جو وهڻ، اک جي پـِـچيءَ لاءِ مفيد آهي. بڪائڻ نم ۾ رڌي سڪائي ڪٽي ڦڪي ڪري کارائجي تہ بواسير جي رت، جي گهڻائي، جذام، جلندر، يرقان ۽ ٻرهل جي لاءِ مفيد آهي. هن جو ٻورو ڦٽن جي رطوبت کي خشڪ ڪري ٿو. خون جي صفائيءَ لاءِ ڪجور ڪٽي ۽ صندل سان هن جو ڪاڙهو استعمال ڪرايو ويندو آهي.
شاهان فقير رودناڻي
شاهان فقير رودناڻي (انگريزي: Shahan Fakir Rodnani) جو مقبرو ۽ قبرستان سنڌ جي دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڪاڇو واري علائقي ۾ ڳوٺ ٺل موجوده ڳوٺ گولو فقير جي ڏکڻ ۾ ڪجھ ميلن جي مفاصلي تي مٿانهين ٽڪري تي موجود آهي. شاهان فقير رودناڻي گاجي شاھ جي صحبت ۾ رهيو ۽ پوءِ ميان نصير محمد ڪلھوڙو جي دور ۾ ميانوال تحريڪ جو سرگرم ڪارڪن بڻيو. سندس قبرستان ۾ مقبرن جي ديوارن تي فريسڪو چٽسالي پڻ شاندار ٿيل آهي. سندس قبرستان سنڌ جو اهم تاريخي ماڳ آهي.
حوالا
زمرو:تاريخ
ناڻي لڪائڻ وارو عمل
ناڻي لڪائڻ وارو عمل يا پاليسي لانڊرنگ (Policy Laundering) هڪ اصطلاح آهي. جئين ڪارو ناڻو لڪائڻ واري عمل کي Money Laundering چئبو آهي، تيئن ٻه رياستون جڏهن پنهنجون جوڙيل اصل پاليسيون لڪائي، بظاهر نرم ۽ ڦلهڙا موقف رکي، سڀني سان مهذب ۽ مٺيون ٿي هلنديون آهن، ته ان حڪمت عمليءَ کي ”اصل لڇڻ لڪائڻ“(Policy Laundering) جي اصطلاح سان سڃاتو ويندو آهي. هن دائري ۾ ٻن ملڪن طرفان هڪٻئي سان ٿيندڙ ڳجها معاهدا خاص طور شامل هجن ٿا، ڇاڪاڻ جو پوءِ اهو فيصلو ڪرڻ مشڪل هوندو آهي، ته منجهانئن ڪهڙي ڌر ڪهڙا اقرار ۽ ذميواريون پاڻ تي کنيون هيون. جيئن ته گهڻو ڪري اهي اتحاد، ٻنهي ملڪن جي عوامي ردعمل کان بچڻ يا آئيني ۽ قانوني ادارن جي منظوري نه ملڻ جي ڀَوَ کان ڪيا ويندا آهن، تنهنڪري مجموعي طور نه ڪنهن ڌر کي اجتماعي فائدو پوندو آهي ۽ نه وري علائقي ۾ امن ڀري صورتحال جڙي سگهندي آهي. ان سلسلي جو هڪ چٽو مثال پاڪ آمريڪا لاڳاپا آهن. جن ۾ پاڪستاني حاڪم پارليامينٽ، سپريم ڪورٽ ۽ عوامي دٻاءَ کان ڪَنُ هڻندي، آمريڪا سان تعاون جا کليل معاهدا ڪرڻ کان لهرائين ٿا، پر اندروني طور پاڪستان جي علائقي ۾ مڙني آمريڪي سرگرمين کي ”خاموش اجازت“ مليل هوندي آهي. اهڙي پاليسيءَ جي نتيجي ۾ عارضي طور ڪن شخصن / گروهن جو اقتدار ته مضبوط ٿيو هوندو، پر پاڪستان جي عوام ۽ رياست کي دهشتگردي، بدامني ۽ لاقانونيت کان سواءِ ٻيو ڪجهه نه ملي سگهيو آهي.
حوالا
زمرو:سياست زمرو:عالمي سياست
لشڪر خان لغاري
لشڪر خان لغاري (انگريزي:Lashkar Khan Laghari) جو مقبرو ۽ قبرستان سنڌ جي دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڪاڇو واري علائقي جي تاريخي ڳوٺ راڄو ديرو ۾ آهي. هي ميان نصير محمد ڪلھوڙو جي ڏينهن ۾ ميانوال تحريڪ جو نهايت اهم ۽ سرگرم ڪارڪن ڪارڪن ۽ سالار هو. هن جو گاج ندي جي علائقي ۾ وڏو اثر رسوخ هو. سندس قبرستان ۾ مقبرن جي ديوارن تي فريسڪو چٽسالي پڻ بهترين ٿيل آهي جيڪو سنڌ جو تاريخي ورثو آهي.
حوالا
زمرو:تاريخ زمرو:دادو ضلعو
چيرولي
چيرولي (عربي: جبين، فارسي: سنگ ڪج، هندستاني، وغيره: کهرج، جرولي، حض، براق. Gypsum) غير شفاف ٿلهي شيشي جي ٽڪرن وانگر جبلن ۾ پٿرن سان گڏ لڀندا آهن، جيڪي چلڪيدار ٿين ٿا.
طب
زيتون جي تيل ۾ حل ڪري موڪن، مقعد جي ڦٽن، مقعد جي سوڄ ۽ نواسير جي ڦٽن تي لائڻ سان فائدو ٿيندو.
چيراتو
نالا: ع. قصب الذريره، ف. ٽي نهاوندي، هه. وغيره___ چرائته، ارمنيقون، فالاس ۽ برڪفه.
طب
اثر: گرم خشڪ 2، نقصان: چيلهه جي سور کي، ميل: سؤنف رومي، عيوض: بنفشه ۽ صندل، وزن: پنجن کان ست ماسا. سڃاڻپ: هي مشهور ڪاٺيون ۽ پن سڪل ڪاري رنگ جا ٿين ٿا. ذائقي ۾ تمام ڪڙو آهي. خاصيت: هن جو ڪاڙهو ڪري پيارجي ته دل ۽ جگر کي تقويت ڏيندو، جلندر، سيني ۽ جگر جي سور، وائي بادي ۽ سخت سوڄن کي تحليل ڪرڻ، کنگهه، دمڪشي، ماليخوليا، جنون ۾ مفيد آهي. پيشاب کي جاري ڪري ٿو، مثاني جي ڦٽ، رحم جي بيمارين، نون ۽ پراڻن تپن لاءِ گهڻو مجرب آهي.
پاليسيون جوڙڻ جو عمل
پاليسيون جوڙڻ جو عمل يا پاليسي ميڪنگ (Policy Making) اصل ۾ هيءُ هڪ اهڙو عمل آهي، جنهن ذريعي ڪن به رخن ۾ عملي طرح اڳڀرائي ڪرڻ کان اڳ فيصلا ڪري انهن فيصلن کي لاڳو ڪرائڻ لاءِ حڪمت عملي جوڙي وڃي ٿي ته جيئن گھربل حاصلات کي ٿيڻ جوڳو بڻائي سگھجي. هيءُ عمل فردن ۽ گروهن جي انهن با اثر حلقن جي ذريعي ٿئي ٿو، جيڪي تنظيمن يا ادارن ۾ مٿڀري حيثيت رکن ٿا. اُهي حلقا جھڙي طرح حالتن جو جائزو وٺي، انهن بابت حل ۽ تجويزون ڏين ٿا، انهن سان لاڳاپيل تنظيم يا اداري جي وجود ۽ تحرڪ بابت بنيادي خاڪو جڙي ٿو. انهيءَ ڪري فيصلي سازيءَ واري عمل ۾ مختلف سطحن ۽ حلقن کان ملندڙ معلومات گهڻي حد تائين اثر انداز ٿئي ٿي، انهيءَ ڪري عام طور هن عمل کي ”پاليسي سائنس“ جي اصطلاح سان واضح ڪيو ويندو آهي بين الاقوامي پاليسي جوڙڻ ۽ ان تي عمل ڪرائڻ هڪ ئي سلسلي جا ٻه پهلو آهن، جن جي بين القوامي تعلقات ۾ وڏي اهميت آهي. گڏيل قومن جي اداري ۾ سلامتي ڪائونسل يا جنرل اسيمبلي وارا جُزا ۽ آءِ ايم ايف يا فلسطيني اختياريءَ جا اهم مشاورتي شعبا هن ڏس ۾ مثال طور پيش ڪري سگھجن ٿا. هن اصطلاح جو ملڪي پرڏيهي پاليسين جي جوڙ جڪ جي حوالي سان به تمام گھڻو استعمال ٿئي ٿو.
حوالا
زمرو:سياست