cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بوليويا
معدني ۽ قدرتي وسيلا
ٽين، قدرتي گئس، پيٽروليم، جست، ٽنگسٽن، سرمو، چاندي، لوھ، شيھو، سون، عمارتي ڪاٺ، ھائڊرو پاور ھن ملڪ ۾ ملن ٿا.
زراعت
ھن ملڪ جي زرعي زمين ملڪ جي زمين جو 34.3 سيڪڙو آھي. ان ۾ پوکي لائق زمين 3.6 سيڪڙو آھي ۽ مستقل پوکي 0.2 سيڪڙو تي ٿئي ٿي. مستقل چراگاھون 30.5 سيڪڙو، ٻيلا 52.5 سيڪڙو آھي.
بوليويائي ماڻھو
thumb|right|لا پاز، بوليويا
بوليويا جي آبادي جولاءِ 2017 ۾ 11,138,234 آھي ۽ آبادي م جي ملڪ دنيا جي ملڪن م 81 نمبر تي آهي. ھتان جي ماڻھن کي بوليوين چوندا آهن. ھتان جي آبادي جو وڏو حصو ميسٽيزو نسل جا ماڻهو آھن جيڪي ڪل آباديءَ جو 68 سيڪڙو آھن. thumb|بوليويائي ٻار تارڪا نالي بئنسري نما ساز وڄائيندي
آبادي جو 60 سيڪڙو ماڻهو اسپينش ٻولي ڳالھائن ٿا جيڪا ملڪ جي سرڪاري ٻولين مان ھڪ آھي ٻئين نمبر تي ڪئيچوئا ٻولي آھي جيڪا 21.2 سيڪڙو ماڻهو ڳالھائن ٿا ۽ اھا پڻ سرڪاري ٻولي آھي. 14.6 سيڪڙو آبادي ايمارا ٻولي ڳالھائن ٿا جيڪا پڻ سرڪاري ٻولي آھي.ھتان جي 76.8 سيڪڙو ماڻھو رومن ڪيٿولڪ مذهب سان تعلق رکندڙ آهن 7.9 سيڪڙو پروٽسٽنٽ آھن. thumb|بوليويائي ماڻھو لا پاز جي بازار ۾
سياسي ۽ حڪومتي انتظام
ھتان جي رياست صدارتي ريپبلڪ آھي. ملڪ جو حڪومتي گاديءَ جو هنڌ لاپاز آھي پر ، آئيني، قانونسازي ۽ عدالتي صدرمقام سڪري آھي. ھتي صوبي کي ڊپارٽمينٽ چوندا آهن ملڪ ۾ ڪل 9 ڊپارٽمينٽ آھن جن ۾ : بيني، چوڪئيساڪا، چوڪاباما، لا پاز، اورورو، پئنڊو، پوٽوسي، سانتا ڪروزر ۽ ٽاريجا شامل آهن. ملڪ 6 آگسٽ 1825 ۾ اسپين کان آزاد ٿيو جيڪو ڏينھن ملڪ جو عام موڪل جو ڏينهن آهي. ھن ملڪ ديواني يا سول قانون جو نظام رومن ، اسپيني۽ فرينچ قانوني نظام مان ورتل آهي جن ۾ مذھبي اصول ۽ مقامي ماڻھن جا قانون بہ شامل آهن. ھن ملڪ ۾ ٻٽي شھريت جي اجازت آھي.ملڪ ۾ ووٽ جو حق ارزھن سالن جي عمر ۾ ملندو آھي
کيرڻي
کيرڻي (Kheerni) نِج سنڌي کاڌو يا رڌڻو جو هِڪ مٺو کاڌو آهي. کيرڻي کير، چانور ۽ کنڊ ملائي ٺاهيي ويندي آهي. ان کي کير ۾ رڌل چانور، کير ۽ چانورن وارو ڀَتُ، يا کير ۾ رڌل پٽڙا چانور، فِيرڻي، ڦِيرڻي پڻ چيو ويندو آهي.
حوالا
زمرو:سنڌي کاڌا
بيئشان
بيئشان چين جي صوبي ھونان جي شئنگشا ڪائونٽي جي ھڪ شھر جو نالو آهي جنھن ۾ 18 ڳوٺ ۽ ٽي ويجھيون وسنديون شامل آهن. ھن شھر جو ايڊمنسٽريٽو ڊويژن ڪوڊ 430121114 ، پوسٽل ڪوڊ 410000، ڪالنگ ڪوڊ 0731، شھرين جي شناختي ڪارڊ جو شروعاتي نمبر 430121 آهي. شھر جي آبادي 58000 آھي. ھي شھر صوبائي ڪنٽرول وارو آھي.
البانيا
البانيا ھڪ ملڪ جو نالو آهي جيڪو ڏکڻ اوڀر يورپ ۾ واقع آهي. جنھن جو سرڪاري نالو ريپبلڪ آف البانيا آهي. ان جو گاديءَ جو هنڌ ۽ ملڪ جو سڀ کان وڏو شھر تيرانا آھي. 28748 چورس ڪلوميٽر پکيڙ رکندڙ ھن ملڪ جي آبادي ٽيھ لک آھي. ھن ملڪ جا تيرانا کان علاوه ٻين وڏن شھرن ۾ دريس, ولورا، سريند، شڪودرا، بيرات، ڪورچ،جيروڪاستر ۽ فاير شامل آهن.
جاگرافي
البانيا بلقان اپٻيٽ جي ڏکڻ اولھ ۾ واقع آهي جتي ان جون حدون اتر اولھ ۾ مونٽي نيگرو، اتر اوڀر ۾ ڪوسووو، اوڀر ۾ ميسيدونيا ۽ ڏکڻ ۽ ڏکڻ اوڀر۾ يونان سان ملن ٿيون.ھن ملڪ جو وڏو حصو جابلو آھي جنھن ۾ اتريون البانيائي الپس جبل ۽ اوڀر ۾ ڪوراب جبل ، ڏکڻ وارو سرونيئن جبل ۽ وچ البانيا ۾ اسڪيندر بيگ جبل پڻ شامل آھن.ھن ملڪ جا ساحلي ڪنارا اتر اولھ ۾ ايڊريئاٽڪ سمنڊ ۽ ڏکڻ اولھ ۾ آئيونيئن سمنڊ سان ملن ٿا ان سان گڏوگڏ درياءَ البانيا پڻ ھن ملڪ ۾ وھي ٿو.ھن ملڪ جي جاگرافيائي بيهڪ 41 00 N, 20 00 E آھي. يورپ جي ھن ننڍڙي ملڪ جي ايراضي28748 چورس ڪلوميٽر آهي جنھن مان 27398 چورس ڪلوميٽر خشڪي ۽ 1350 چورس ڪلوميٽر پاڻي اٿس. پکيڙ جي لحاظ کان دنيا جي ملڪن ۾ 145 نمبر تي آهي. ھن ملڪ جي زميني سرحد 691 ڪلوميٽر آهي جن مان 212 ڪلوميٽر يونان سان، 112 ڪلوميٽر ڪوسووو سان، 186 ڪلوميٽر مونٽي نيگرو سان ۽ 181 ڪلوميٽر ميسيدونيا سان مليس ٿي. ملڪ جو سامونڊي ڪنارو 362 ڪلوميٽر آهي ۽ سمنڊ م ھن ملڪ جي حد 12 ناٽيڪل ميلن تائين آهي.ھن ملڪ جي سمنڊ جي سطح کان سراسري بلندي 708 ميٽر آھي. ملڪ جو سڀ کان اوچو مقام ماجاء ڪورابت (گولام ڪوراب) آھي جيڪو سمنڊ جي سطح کان 2764 ميٽر بلند آھي.
آبادي
جولائي 2017 جي انگن اکرن مطابق ھن ملڪ جي آبادي3047987 ھئي. دنيا جي ملڪن سان ڀيٽ ۾ ھي ملڪ 136 نمبر تي آهي. ملڪ جا ماڻهو البانيائي يا البانين سڏبا آهن. آبادي جو 82.6 سيڪڙو البانيائي ماڻهو آھن، 0.9 سيڪڙو يوناني.
ٻوليون
ملڪ جي 98.8 سيڪڙو آبادي جي ٻولي البانيائي آھي جيڪا ملڪ جي سرڪاري زبان آھي. ان کان سواءِ 0.5 ماڻھو يوناني ڳالھائيندا آھن. باقي 0.6 سيڪڙو ماڻهو روماني، ولاچ، ترڪي ۽ اٽالين ۽ ٻيون ڳالھائيندا آھن.
مذھب
ھن ملڪ ۾ اڪثريت مسلمانن جي آهي. آبادي جو 56.7 سيڪڙو ماڻهو اسلام سان تعلق رکندڙ آھن. باقي ٻين مذھبن ۾ رومن ڪيٿولڪ 10 سيڪڙو، آرٿوڊڪس 6.8 سيڪڙو، لادينيت 2.5 سيڪڙو، بيڪتاشي (صوفي سلسلو)2.1 سيڪڙو آھن. 1967 ۾ ھتي سڀني مسجدن ۽ چرچن کي بند ڪري مذھبي رسمن جي ادائگي تي پندش وڌي وئي ھئي پر نومبر 1990 ۾ بندش ختم ڪري مذھبي آزادي ڏني وئي.
آبھوا
ھن ملڪ جي آبهوا ٿورڙي ٽيمپريٽ آھي.ھميشہ ٿڌي ۽ جھڙالي ھوندي آھي. سياري جو موسم گھميل رھندي آھي ۽ اونھاري جو وري گرمي ٿئي ٿي ۽ موسم خشڪ ۽ صاف ھوندي آھي.
تاريخ
شروع ۾ اليريائي، ٿريشيائي ۽ ڪيئونيائي قبيلن جا ماڻهو ھن سرزمين تي رھندا ھئا ۽ ان جي اليريائي سامونڊي ڪناري تي کوڙ يوناني ڪالونيون آباد ٿيل ھيون جنھن بعد ٽين صدي قبل مسيح ۾ رومن ايمپائر ھن پرڳڻي کي پنهنجي سرحدن۾ ضم ڪري ڇڏيو.
البانيا 1912 ۾ خلافت عثمانيہ کان پنھنجي آزادي جو اعلان ڪيو پر 1939 م اٽلي کيس فتح ڪيو ۽ 1943 ۾ جرمني ان تي قبضي ڪيو. 1944 ۾ ڪميونسٽ پارٽي وارن ملڪ کي پنھنجي ضابطي ۾ آندو جنھن بعد ھي ملڪ سويت يونين جو اتحادي ٿي ويو ۽ 1960 تائين ان اتحاد ۾ شامل رھيو. ان کان پوءِ 1978 تائين ھي ملڪ چين جو اتحادي رھيو 1990 واري شروعاتي ڏھاڪي ۾ البانيا ۾ ڪميونسٽ نظام جي 46 سالن جي دؤر جو خاتمو ٿيو ۽ گھڻين پارٽين جي جمھوريت جو آغاز ٿيو. 1991 ۾ اتي گھڻ جمائتي عام چونڊون ٿيون. اپريل 2009 ۾ البانيا ناٽو ۾ شامل ٿيو. ھي ملڪ اڃان تائين يورپ جي غريب ترين ملڪن ۾ شامل آھي.
نالي جو مطلب
ھن ملڪ جو پورو نالو ريپبلڪ آف البانيا آھي.البانوي ٻولي ۾ کيس Republika e Shqiperise سڏيندا آهن. الباني لفظ Shqiperise جو مطلب عقاب آھي.لفظ البانيا جو مطلب عام طور تي عقابن جي سرزمين سمجھيو ويندو آھي.
چاڪياڻي
يو سي 3 چاڪياڻي سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا شھدادڪوٽ تعلقي ۾ واقع آهي. ھي يونين ڪاؤنسل ۾ چاڪياڻي ھڪ وڏو ڳوٺ آھي. ھن يوسي مان رتوديرو-گوادر روڊ يا ايم 8 گذري ٿو. يونين ڪاؤنسل م شامل ڳوٺن ۾ ڳوٺ دريا خان مستوئي، ڳوٺ امير بخش ڏنگر، ڳوٺ دلاور خان بروهي، ڳوٺ صوبدار مستوئي، ۽ ڳوٺ پير نبي شاھ  شامل آهن. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ وڌا ، مستوئي، سومرا، بروھي، سيد ۽ ٻيا شامل آهن.
البانيا
حڪومتي نظام
ھن ملڪ ھڪ پارلياماني ريپبلڪ آھي جنھن جي گاديءَ جو هنڌ تيرانا آھي جنھن جي جاگرافيائي بيهڪ 41 19 N, 19 49 E آھي. 28 نومبر 1912 تي خلافت عثمانيه کان آزادي حاصل ڪرڻ تي ان ڏينهن کي فليگ ڊي ڪري ملھايو ويندو آهي. ھي ملڪ عالمي عدالت جي اختيار کي تسليم ڪندڙ ملڪ آھي. ھي ملڪ ٻٽي شھريت کي تسليم ڪندڙ آھي. رھائش جي جي بنياد تي شھريت لاءِ مدو پنج سال اٿس. ووٽ ڏيڻ جو حق شھرين کي 18 سالن جي عمر ۾ ملي ٿو. رياست جو سربراھ ھتي صدر ۽ حڪومتي سربراھ ۽ چيف ايگزيڪيوٽو ملڪ جو وزيراعظم ھوندو آھي.ملڪ جي صدر کي اسيمبلي پنج سالن لاءِ چونڊيندي آھي ۽ اھو ٻيھر چونڊجڻ لاء بہ اھل ھوندو آھي. اڪثريتي پارٽيءَ جي رٿ تي وزيراعظم کي صدر چونڊيندو آھي. ھن ملڪ جي قانونساز اسيمبلي ھڪ ايواني آھي جنھن جو نالو ڪويندي آھي جنھن جا 140 رڪن آھن جيڪي سڌا سنوان تڪن مان چار سالن لاءِ چونڊجي ايندا آهن.ھتان جي سپريم ڪورٽ۾ 17 جج ھوندا آھن جن ۾ چيف جسٽس پڻ شامل آهي. آئيني ڪورٽن ۾ 9 جج ٿين ٿا جن انھن جو چيئرمين پڻ شامل ھوندو آھي. انھن سڀني اعلي عدالتن جي ججن ء چيئرمين جي مقرري ملڪ جو صدر اسيمبليء جي مشوري سان 9 سالن جي عرصي لاءِ ڪندو آهي.
چاڪياڻي
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين مشتاق احمد مستوئي عرف پنھل خان ۽ وائيس چيئرمين مجتبیٰ حسين وڌو چونڊجي آيا جيڪي پاڪستان پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ پير نبي شاھ جو صاحب علي شاھ ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو.
البانيا
حوالا
زمرو:1912ع تي قائم ٿيل رياستون ۽ خطا زمرو:ريپبلڪ زمرو:گڏيل قومن جا رڪن ملڪ زمرو:نيٽو جون رڪن رياستون زمرو:يورپي ملڪ
چاڪياڻي
ڪائونسل جي تعليم ۽ صحت
ھن يو سي م پرائمري تعليم لاء پرائمري اسڪول تقريبن ھر ڳوٺ م واقع آھن پر سيڪنڊري تعليم جو بندوبست ڪانه آهي ۽ نہ ئي وري صحت جون سھولتون ميسر آھن.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتان جي ماڻھن کي پيئڻ جو پاڻي رڳو جر وارو ميسر آھي. ھن يو سي م زرعي زمينون اپت واريون ۽ گھڻي ڀاڱي آباد آھن. چاڪياڻي شھدادڪوٽ شھر کان چار ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي.
حر مجاھد فورس
1965ع جي پاڪستان ۽ ڀارت وچ ۾ لڳل جنگ ڪشمير ۽ پنجاب جي ٻنھي پاسن کان شروع ٿي ۽ جنگ جو محاذ ڪشمير ۽ پنجاب تائين محدود ھيو. جنگ ۾ ڪشمير ۽ پنجاب جي جنگي محاذن تي ھندوستاني فوج کي سرسي حاصل ھئي جن سيالڪوٽ سميت پاڪستان جي 450 ڪلوميٽر ايراضيء تي قبضو ڪري ورتو ھيو.
ھندوستاني فوج سنڌ راجسٿان بارڊر کي غير اھم سمجھي مدراس ريجمينٽ جي حوالي ڪيو جن کي ريگستان جي ڪا بہ خبر چار نہ ھئي. ساڳي طرح پاڪستاني فوج سنڌ راجسٿان بارڊر پير پاڳاري جي مريدن جي حوالي ڪئي جن کي حر مجاھد فورس چوندا ھئا.
ھندوستاني فوج مدراس ريجمينٽ (Madras Regiment) کي رڳو سرحد بچائڻ جي ذميواري ڏني ھئي، پر ڪشمير ۽ پنجاب ۾ ڀارتي فوج جي فتح جون خبرون ٻڌي مدراس ريجمينٽ سنڌ تي ڪاھ ڪري ڏني. سنڌي حرن جي جوابي ڪاھ ۾ مدراس ريجمينٽ پنھنجا حوصلا وڃائي ويٺي، ڇو تہ کين اميد ئي نہ ھئي تہ سٿڻ قميض ۾ نيم فوجي گروھ حر مجاھد سنڌ بچائي بہ سگھندا يا نہ؟
حر مجاھد فورس (Hur Mujaahid Force) ھندوستاني سرحدن ۾ گھڙي راجسٿان جي موڻا ٻائو تي قبضو ڪري 1600 ڪلوميٽر ايراضيء تي قبضو ڪري ورتو، جنھن ۾ وڏي فوجي ڇانوڻي ڪشنڳڙھ (Kishanggarrh) بہ ھئي. حر مجاھدن جوڌ پور ۽ جيسلمير تي قبضي جو اعلان ڪيو، پر پاڪستاني فوج کين اڳتي وڌڻ کان روڪي ڇڏيو. ڪشنڳڙھ جو قلعو فتح ٿيڻ کان پوءِ جنگ بنديء جو اعلان ٿيو.
حوالا
زمرو:پاڪستان زمرو:سنڌ زمرو:ڀارت زمرو:تاريخ زمرو:سياست
ميان نصير محمد ڪلھوڙو
فقير نصير محمد پنھورن جي اھڙي علائقي ۾ اچي رھيو، جنھن جي ھڪ طرف جبل ۽ ٻئي پاسي پاڻي ھو، اتي ھن ڳوٺ ڳاڙهي (Garhi) آباد ڪيو جيڪو ڳوٺ اڄ به گاج ندي (نئي گاج) جي ڪناري، خيرپور ناٿن شاه تعلقو، دادو ضلعو ۾ موجود آهي. هن ڳوٺ وٽ ميان نصير محمد ڪلھوڙو جي جوڙايل مسجد به موجود آهي. پنھنجو اصلي علائقو ”فوجي فقير“ ۽ ڪاڇو، عنايت فقير کي ڏنائين. سندس اُھي فقير، جيڪي اڳي تجرد واري زندگي گذاريندا ھئا، سي شاديون ڪري عيالدار ٿي پيا ۽ ملڪ ۽ زمين وڌائڻ جو فڪر ڪرڻ لڳا ۽ مير يعقوب بکر جي حاڪم کي زبردست شڪست ڏنائون. اھڙيءَ ريت، مغلن جي اقتدار جي حامين سان ڪيترين جنگين ۾ فقيرن کي سوڀ نصيب ٿي. نيٺ ھنن لاکاٽ پرڳڻو (Laakkhaat pargginno) مغلن کان مقاطعي تي ورتو ۽ ساھتي پرڳڻي تي طاقت سان قبضو ڪري ورتائون. انھيءَ پرڳڻي ۾ ڪلھوڙن جي ھڪ فقير ”فيروز ويرڙ“ نئون شھر ٻَڌايو، جيڪو اڳتي ھلي 'نوشهرو فيروز (Naushahro Feroz) جي نالي سان مشھور ٿيو. انھيءَ ريت ميان نصير محمد جي مريدن، سنڌ تي ھڪ قِسم جو اقتدار حاصل ڪري ورتو. ميان نصير محمد ڪلھوڙو 1103ھ بمطابق 1692ع ۾ وفات ڪئي. سندس مقبرو ڳوٺ ڳاڙهي کان اولهه ۾ سندس نالي پٺيان قبرستان ۾ آهي جيڪو ضلعي دادو جي تعلقي خيرپور ناٿن شاھ ۾ آهي. قبرستان ڀرسان ڳوٺ به سندس نالي پويان سڏجي ٿو. اھي ڪوششون، سنڌ ۾ قومي حڪومت جي قيام لاءِ پِيڙھه وارو پٿر ھيون، جن ۾ ميان نصير محمد جي درويشاڻي اڳواڻيءَ کي وڏو دخل آھي.
حوالا
زمرو:1975ع جون پيدائشون زمرو:پاڪستان زمرو:تواريخ زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سنڌ زمرو:سنڌي شخصيتون زمرو:شخصيتون
گيتا ڪپور
گيتا ڪپور (جنم 5 جولاِ 1973) بالي ووڊ جي هندستاني ڊانسر آهي ۽ ڀارتي ريئلٽي ڊانس ٽيلينٽ جي ججن منجهان هڪ آهي.
ڪيريئر
گيتا ڪپور پنهنجي ڪيريئر جي شروعات ان وقت ڪئي جڏهن هوءَ 15 سال جي ڄمار ۾ باليوڊ ڪوريوگرافر فرح خان جي ٽيم ۾ شامل ٿي وئي. انکانپوءِ هن ڪيترن ئي فلمن ۾ فرح خان جي سهائتا ڪئي، جنهن ۾ ڪڇ ڪڇ هوتا هي، دل تو پاگل هي، ڪڀي خوشي ڪڀي غم، گمبين، ڪل هو نا هو، مئين هونا، ۽ اوم شانتي اوم ۽ ميوزيڪل بمبئي ڊريمرز (2004) فلمون شامل آهن. هن بالي ووڊ جي ڪيترن ئي فلمن ۾ ڪوريوگرافي جي رهنمائي ڪئي، جن ۾ فائزه (2000)، اشوڪا (2001)، ساٿيا (2002)، هيي بيبي (2007)، ٿوڙا پيار ٿوڙا جادو (2008)، علان (2009)، تيسار خان ڪي شيلا ڪي شامل هيون. جواني '(2010)، تيري نال لَوِ هوگيا (2011)، ۽ شيرين فرهاد جي تو نڪال پيڙي (2012)۔ گيتا ڪپور ايوارڊ جي گڏجاڻين ۽ ٽيمپٽيشن ريلوڊڊ جهڙي ڪنسرٽ جي ڪوريوگرافي به ڪري چُڪي آهي، ۽ هن پيپسي آءِ پي ايل 2013 جي مهورتي تقريب جي ڪوريوگرافي به ڪئي آهي. گيتا ڪپور ٽيليويزن پنهنجي ڪيريئر جي شروعات 2008 ۾ زي ٽي وي تي ريئلٹي شو ''ڊانس انڊيا ڊانس ( سيزن 1) سان ڪئي، جنهن ۾ شريڪ ججن ڪوريوگرافرن ٽيرينس ليوس ۽ ريمو ڊي سوزا سان هيءَ گڏ هئي. ميٿون چڪرورتر گررنڊ ماسٽر هيو. هن هڪ گروپ جي تربيت ڪئي، جنهن کي گیتا جي گينگ سڏيو ويندو آهي. هينئر هندوستان جي بيسٹ ڊانسر ، مليڪا اروڙا ۽ ٽيرنس ليوس سميت سوني ٽي وي تي ڊانس ريئلٽي شو ۾ هيءَ جج جو فرض نڀائي رهي آهي.
حوالا
زمرو:1973ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
27 سيپٽمبر
27 سيپٽمبر ، عيسوي سال جو 270 هون (ليپ سال 271 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 95 ڏينهن (ليپ سال 96 ڏينهن) باقي آهن.
پيدائش
* 1857ع - الھورايو نظاماڻي، سگھڙ
* 1932ع - يش چوپڙا، ڀارتي فلمن جو پروڊيوسر ۽ ڊائريڪٽر
* 1933ع - سندر بوٽاڻي، هندستان جو مشهور سنڌي اداڪار، ڊراما ليکڪ ۽ هدايتڪار
* 1933ع - سندر ڀڳوانداس، ڊرامه نويس، هدايتڪار ۽ اداڪار
* 1945ع - اعتزاز احسن، ناميارو وڪيل ۽ سياستدان
* 1961ع - مولوي محمد ادريس السندي، عالم
* 1966ع - ممتاز علي ڀنڊ، سياستدان ۽ سماج سڌارڪ
* 1970ع - ذوالفقار ھاليپوٽو، ليکڪ
* 1982ع - عائشہ خان، فلم ۽ ٽي وي اداڪارہ
فوتگيون
* 1382ع - ابن تيميہ، عالم
* 1833ع - راجا رام موھن راءِ، سماج سڌارڪ، مفڪر ۽ صحافي
* 2003ع - نوابزادہ نصراللٰہ خان ، پاڪستاني سياستدان
* 2009ع - شيخ حسن، سنڌي ۽ اردو فلمن جو اداڪار ۽ ھدايتڪار
ٿڙ (ٻوٽي جو)
ٻوٽي جو ھڪ مرڪزي حصو جيڪو ٻج جي پوميول Phlumule سان ڀريل ھوندو آھي ۽ زمين کان ٻاهر روشنيءَ جي طرف مٿي ھوا ۾ واڌ ڪري ٿو جنھن تي پن گل ۽ ميوا پيدا ٿين ٿا. جنھن جاء تان ٿڙ جا پن نڪرن ٿا ان کي نوڊ چون ٿا ۽ ٻن نوڊس جي وچ وارو حصو انٽرنوڊ internode  سڏبو آهي. ٿڙ پاڙ کان ايندڙ سيپ sap کي،  جيڪو پاڻي ۽ لوڻ تي مشتمل ٿئي ٿو،  مٿي پنن تائين پھچائي ٿو ۽ پنن ۾ تيار ٿيلنشاستي کي واپس ٻوٽي جي سڀني حصن تائين رسائي ٿو. ٿڙ جي مخصوص شاخن تي گل ڦٽن ٿا جيڪي بعد ۾ ميوو ۽ ٻج ٺاھين ٿا ۽ ٻوٽي جا توليدي حصا سڏبا آهن.
تپو بوھڙ (قمبر)
تپو بوھڙ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 4 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ بوھڙ، ديھ ڊرٻ مٺو، ديھ ڪنور ۽ ديھ پنا
آبادي
ھن تپي جي 2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 16,776 ھئي جيڪا 2,548 خاندانن تي مشتمل ھئي
ديھ پنو
ديھ پنو: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي مٽياري جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جنھن ۾ ڳوٺ حسين ڀنڀرو ۽ ڳوٺ صادق ميمڻ، ڳوٺ روشن علي شاھ، واقع آھن.ھن ديھ جي اڪثر زرعي زمين زرخيز آهي. ھن ديھ جون حدون ديھ گڻنگ، ديھ بائوديرو، ديھ ڀورڪو، ديھ جاکري جاگير، ديھ ستر، ديھ آرائين سان ملن ٿيون .ھي ديھ شاھپور ٿاڻي جي حدن ۾ اچي ٿي. ھن ديھ وارو قومي اسيمبلي جو تڪ 223 ۽ صوبائي اسيمبلي جو تڪ 59 آهي.ھن ديھ جي جاگرافيائي بيهڪ 2949-37 آھي ۽ 1998 جي آدمشماريءَ موجب ھن ديھ جي آبادي 3575 ھئي. ھن ديھ مان حيدرآباد برانچ نالي ھڪ پاڻي جي شاخ ديھ جاکري کان داخل ٿي ديھ ڀورڪو طرف گذري ٿي جنھن جو ھڪ ريگيوليٽر ھن ديھ ۾ واقع آهي.ھن ديھ مان نصير واھ پڻ گذرندڙ ھيو جيڪو ڦٽي ويو.ھن ديھ جا روينيو سروي نمبر 1983 تائين 1 کان 572 تائين ھيا
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون
آپريشن رد الفساد
پاڪستان جي چئني صوبن ۾ دهشتگردي ۽ ڏهڪاءَ وارن وڏن واقعن جي لهر کانپوءِ پاڪستاني فوج جي سرواڻ جنرل قمر جاويد باجوا پاران سڄي ملڪ ۾ آپريشن رد الفساد (Operation Rad ul Fasaad) شروع ڪرڻ جو اعلان ڪيو ويو آهي. ان کان پهرين فوج اڳوڻي سپهه سالار جنرل پرويز مشرف جو ”آپريشن راه راست“ (Operation Raah e Raast)، جنرل اشفاق پرويز ڪيانيءَ جو ”آپريشن راه نجات“ (Operation Raah e Nijaat) ۽ جنرل راحيل شريف جو ”آپريشن ضرب عضب“ (Operation Zar e Azb) پڻ ٿي چڪا آهن.
گهڻ ئي ورهين کان ملڪ اندر مختلف ن آپريشن ٿي چڪا آهن. ڪراچيءَ ۾ رينجرز، بلوچستان ۾ ايف سي ۽ فاٽا ۾ دهشتگردن خلاف فوج پاران لڳاتار آپريشن ٿيندا اچن پيا. فاٽا (FATA) جيڪو 1980ع جي ڏهاڪي کان وٺي عقيدي پرست جهادي ويڙهاڪن جو مضبوط مرڪز هو، ان کي ڪنهن حد تائين دهشتگردن کان آجو ڪيو ويو پر دهشتگرديءَ جي اصل پاڙ کي ختم نه ڪرڻ ڪارڻ اها اڃان به موجود هئي. فاٽا ۾ آپريشن دوران روزانو درجنين دهشتگردن جي مارجڻ ۽ سندن ٺڪاڻا تباهه ٿيڻ جا اعلان ٿيندا رهيا آهن پر انهن جي ڪنهن آزاد صحافتي يا ٻئي ڪنهن ساک واري اداري پاران پڪ سان ساک ڪون ڏني آهي ته اهي خبرون صحيح هيون يا غلط. توڻي جو وقتي طور تي دهشتگرديءَ جي واقعن کي ٿوري وقت لاءِ ٻنجو به آيو هو.
جيتوڻيڪ انهن سڀني آپريشنن دوران به بلوچستان ۽ پنجاب ۾ دهشتگرديءَ جا وڏا واقعا رپورٽ ٿيا پر، صورتحال ماضيءَ جي ڀيٽ ۾ گهڻي بهتر ٿيڻ لڳي هئي. پر آپريشن دوران گهڻا معاملا اڻ نبريل رهندا آيا آهن. جنهنڪري ملڪ جا سڄاڻ حلقا ان حوالي سان پنهنجي ڊپ جو اظهار به ڪندا آيا هئا ته متان دهشتگرديءَ جو ورجاءُ واپس نه موٽي اچي. فاٽا ۾ آپريشن ٿيڻ جو هڪ نتيجو اهو نڪتو جو سوات آپريشن جيان ڪيترائي جهادي ويڙهاڪ روپ مٽائي افغانستان، سنڌ ۽ پنجاب جي مختلف علائقن ۾ وڃي پناهه ورتي ۽ پاڻ کي ٻيهر منظم ڪرڻ شروع ڪيو. فاٽا ۾ ٿيل آپريشن جي نتيجي ۾ دهشتگردن جا ٺڪاڻا تباهه ته ٿيا پر، انهن جا ٻين علائقن خاص طور تي پنجاب ۾ موجود ٺڪاڻا ساڳي طرح برقرار رهيا. فاٽا، ڪراچي ۽ بلوچستان جي مختلف علائقن ۾ سخت آپريشن کانپوءِ ويڙهاڪ گروهن جا مضبوط ڳڙهه جيڪي اڳواٽ کي پنجاب هئا سي اتي جو اتي جيئن جو تيئن رهندا پيا اچن.
حوالا
زمرو:سياست زمرو:پاڪستان
اميشا پٽيل
اميشا پٽيل:- تاريخ 9 آڪٽوبر 1975 ۾ پيدا ٿيندڙ ھي ڀارتي اداڪاره ۽ ماڊل 2000 ۾ ريليز ٿيندڙ فلم ڪھو نا پيار ھي جي ھيروئن جي حيثيت سان بالي ووڊ فلم انڊسٽري ۾ قدم رکيو. ھن تيلگو فلمن ۾ به ڪم ڪيو آهي.ھن جي ٻي فلم غدر بہ وڏي شھرت ماڻي. جنھن تي کيس فلم فيئر جو اسپيشل پرفارمنس جو ايوارڊ مليو. ھن جي فلم ھمراز تي بيسٽ ايڪٽر لاءِ فلم فيئر ايوارڊ لاء چونڊ ٿي.
ذاتي زندگي
ھن جو جنم گجراتي خاندان ۾ اميت پاٽيل ۽ آشا پاٽيل کي گھر ۾ ٿيو. ھيء مشھور بئريسٽر رجني پاٽيل جي پوٽي آھي. پنجن سالن جي عمر ۾ ھن ڀرٽانٽيئم ڊانس سکڻ شروع ڪئي thumb|ساڄو| اميشا پاٽيل جي 2009 ۾ نڪتل تصوير ھن جي نالو پيء جي نالي جي پھرين ٽن اکرن ۽ ماء جي نالي جي پوين ٻن اکرن مان نڪتل آهي.ھن ممبئي جي ڪئٿيڊرل اينڊ جان ڪينان اسڪول ۾ تعليم حاصل ڪئي ، گريجوئيشن مئسچوسٽس،آمريڪا جيٽفٽس يونيورسٽي مان ايڪانامڪس ۾ ڪئي ۽ ڪيريئر جي شروعات کندوالا سڪيورٽيز لميٽيڊ ۾ ايڪانامڪ انالائسسٽ جي نوڪري سان ڪئي پوء انڊيا واپس اچي ستياديو ڊوبي جي ٿيٽر ۾ ڪم شروع ڪيائين جتي1999 ۾ تنوير خان جي اردو ڊرامي نيلم ۾ ڪم ڪيائين ان سان گڏ ماڊلنگ بہ شروع ڪيائين ۽ ڪيترن ئي ڪمرشل ايڊورٽائيزن ۾ ماڊلنگ ڪيائين. ان کان پوءِ باليووڊ فلم انڊسٽري ۾ قدم رکي نامور اداڪارہ بڻجي وئي. ھن 2001 ۾ پنهنجي پروڊڪشن ڪمپني اميشا پٽيل پراڊڪشنز جو بنياد وڌو
حوالا
زمرو:1975ع جون پيدائشون زمرو:ايڪيهين صدي جون ڀارتي اداڪارائون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:گجراتي ماڻهو زمرو:ممبئي جون اداڪارائون زمرو:ويهين صدي جون ڀارتي اداڪارائون زمرو:ڀارتي فلمي اداڪارائون زمرو:ھندي سنيما ۾ اداڪارائون
زندگي هڪ خواب آهي
thumb|250x250 عڪسلون| نائيٽ جو خواب يا زندگي هڪ خواب آهي ، باروڪ پينٽر انتونيو ڊي پيديڊا طرفان پينٽنگ ٺاهي وئي ، ميڊريز جي اڪيڊميه ڊي ايس فرننڊو ۾. کاٻو|thumb|250x250 عڪسلون| زندگي هڪ خواب آهي . برونز رليف ، ميڊريز ۾ پلازا ڊي سانتا انا ۾ [[پيڊرو ڪليڊرون|Calderón جي يادگار جو تفصيل (جي . فگيراس جو ڪم ، 1878 ).]] زندگي هڪ خواب آهي پيڊرو Calderon de la Barca جي ٿيٽر جو ڪم 1635 ۾ جاري ٿيو ۽ باروڪ جي ادبي تحريڪ سان تعلق رکي ٿو. مرڪزي موضوع انسان جي آزادي آهي پنهنجي زندگيءَ کي ترتيب ڏيڻ کانسواءِ ، هڪ تقدير واري منزل تان ڌڪيو وڃي
زندگي جو تصور هڪ خواب وانگر گهڻو پراڻو آهي ، هتي ہندو سوچ ، فارسي تصوف ، ٻڌ ڌرم ، يدوا - عيسائي روايت ۽ يوناني فلسفي جا حوالا موجود آهن. ان ڪري اهو اڃا تائين هڪ ادبي موضوع سمجهيو ويندو آهي
افلاطون جي ڪم موجب انسان خوابن جي دنيا ۾ رهي ٿو ، اونداهين جو ، انهي غار ۾ قيد آهي جنهن کان هو پنهنجو پاڻ کي نيڪ ڪري فقط آزاد ڪري سگهي ٿو ؛ تڏھن ئي ماڻھو مامري کان پري رھندو ۽ ظاھر ٿيندو زمرو:پنهنجي مرضي
ڊيموڪريٽس
thumb|right|ڊيموڪريٽس جو نمونو
گڏيل قومن جو افغانستان جي مدد لاء مشن
گڏيل قومن جو افغانستان جي مدد لاء مشن يا يونائيٽيڊ نيشنز اسسٽنس مشن ان افغانستان مختصر نالو UNAMA گڏيل قومن جو ھڪ سياسي مشن آھي جيڪو افغانستان جي سرڪار جي گذارش تي افغانستان جي امن ۽ ترقي جي بنيادن کي برقرار رکڻ لاءِ 28 مارچ 2002 ۾ گڏيل قومن جي سڪيورٽي ڪائونسل جي قرارداد نمبر 1401 ذريعي قائم ڪيو ويو. ھن مشن جي قيام جو اصل مينڊيٽ ڊسمبر 2001 واري بون واري معاھدي جي  پيروي ھيو.
جوڙجڪ
ھن آفيس جو صدر مقام ڪابل ۾ آھي ۽ مددگار آفيسون سرحد پار پاڪستان ۽ ايران ۾ پڻ آھن.ڊسمبر 2018 جي انگ اکرن مطابق ھن مشن جي آفيس جا 1211 ملازم آھن جن ۾ 833 افغاني شھري آھن، 310 بين الاقوامي عملو 68 گڏيل قومن جا والنٽيئر شامل آهن. علائقائي آفيسون ڪابل، ھرات، باميان، گرديز، قنڌار، جلال آباد ، ڪندوز ۽ مزار شريف ۾ آھن. ھن مشن جو سربراھ گڏيل قومن جي سيڪريٽري جنرل جو خاص نمائندو ھوندو آھي ۽ جون 2016 ۾ نڪولس ھيسم جي جاء تي ٽاڊامچي ياماموٽو جي مقرري عمل ۾ آئي. ھن مشن جو سربراھ افغانستان اندر گڏيل قومن جي سمورين مشغولين جو ذميدار ھوندو آھي ۽ مشن جي سمورن بنيادي معاملن، ترقياتي ۽ سياسي معاملن جو پنھنجي عملي جي مدد سان نگھبان ھوندو آھي.
انگلو سيڪسن
اينگلو سيڪسنس جرمن قبيلا ھئا، جيڪي اتر يورپ مان لڏپلاڻ ڪري پنجين ۽ ڇھين صدي عيسوي داري انگلنڊ ۾ اچي آباد ٿيا.
اينگلو سيڪسنس جي تارخ
سن 410 (بي . سي) داري رومن (Romans) انگلستان کي ڇڏي روانا ٿيا ، تڏھن انگلينڊ تي ڪنھن جي به حڪمراني نه ھئي. پر انھيءَ وقت انگلستان ۾ ننڊيون ننڊيون بادشاھيون ھيون ، جيڪي اينگلو سيڪسنس (Anglo-saxons) جي حڪمراني هيٺ ھلندڙ ھيون. اينگلو سيڪسنس پنجين صدي (5th Century) ۾ آباد ٿيا. اينگلو سيڪسنس جا ٻه مشھور بادشاھ الفريڊ دي گريٽ  ۽ ڪينٽ دي گريٽ ھئا. ايگبيرٽ (Egbert) پھريون اينگلو سيڪسنس بادشاھ ھو ، جنھن 802ع داري انگلستان تي حڪمراني ڪئي ، جڏھن ته ھارولڊ (Harold) آخرين اينگلو سيڪسنس بادشاھ ھو ، جنھن کي نورمنس (Normans) 1066ع ۾ شڪست ڏني. اينگلو سيڪسنس تقريبن 300 سالن تائين انگلستان تي حڪمراني ڪئي.
تپو ڪلر (قمبر)
آبادي
ھن تپي جي 2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 22,236 ھئي جيڪا 3,210 خاندانن تي مشتمل ھئي
حوالا
زمرو:سنڌ جا تپا
مارگريٽ ٿيچر
مارگريٽ ھلدا ٿيچر يا بارونيس ٿيچر (Margaret Thatcher) (جنم: 13 آڪٽوبر 1925ع ــ وفات: 08 اپريل 2013ع)، برطانيہ جي ڪنزرويٽو پارٽيءَ سان تعلق رکندڙ سياستدان ۽ وزيراعظم (1979ع ــ 1990ع)، يورپ جي پھرين خاتون وزيراعظم. ويھين صديءَ ۾ برطانيہ جي واحد شخصيت جنھن کي لاڳيتو ٽي ڀيرا وزيراعظم چونڊجڻ جو اعزاز حاصل ٿيو. 1827ع کان پوءِ ھوءَ برطانيہ جي سڀ کان ڊگھي عرصي تائين وزيراعظم رھي. ھن پنھنجي ملڪ جي معيشيت کي مضبوط بنايو ۽ سندس شمار برطانيہ جي انتھائي ڪامياب ۽ ساک وارن سياستدانن ۾ ٿئي ٿو.
ننڍپڻ
مارگريٽ ٿيچر جو جنم انگلينڊ جي شھر گرانٿم ۾ ٿيو. سندس والد الفريڊ رابرٽس ھڪ دڪاندار ھو جيڪو اڳتي ھلي پنھنجي شھر جو ميئر بنيو. ھن کي ننڍپڻ کان ئي سياست جو شوق ھو. ھن آڪسفورڊ يونيورسٽيءَ مان ڪيميسٽريءَ جي تعليم حاصل ڪئي. شاگرديءَ واري زماني ۾ آڪسفورڊ يونيورسٽيءَ جي ڪنزرويٽو ائسوسيئيشن جي پھرين خاتون صدر بني. 1947ع ۾ تعليم پوري ڪرڻ کان پوءِ چار سال ھڪ ڪيميائي محقق طور ڪم ڪيائين. انھيءَ دوران ھوءَ وڪالت جو اڀياس ڪندي رھي ۽ 1954ع ۾ وڪالت جي پريڪٽس ڪرڻ لڳي. 1951ع ۾ ھن جي شادي ڊينس ٿيچر سان ٿي. 1953ع ۾ کيس جاڙا ٻار ڄاوا جن مان ھڪ ڇوڪرو ۽ ھڪ ڇوڪري ھئي. ھن پھريون ڀيرو 1954ع ۾ پارليامينٽري چونڊن ۾ حصو ورتو پر ڪامياب نہ ٿي سگھي البت 1959ع وارين چونڊن ۾ وڏي اڪثريت سان چونڊ کٽيائين. برطانيہ جي پارليامينٽ اندر ھن تمام ٿوري عرصي اندر پنھنجو پاڻ مڃرائي ورتو. 1961ع کان 1964ع تائين پارليامينٽري سيڪريٽري، 1969ع کان 1970ع تائين سائنس ۽ تعليمي معاملن بابت مخالف ڌر جي اسپوڪس مين، ۽ 1970ع کان 1974ع تائين سائنس ۽ تعليم جي سيڪريٽري رھي. 1975ع ۾ کيس ڪنزرويٽو پارٽيءَ جو اڳواڻ چونڊيو ويو.
بطور وزيراعظم
1979ع ۾ ڪنزرويٽو پارٽيءَ چونڊون کٽيون ۽ مارگريٽ ٿيچر ملڪ جي وزيراعظم بڻي. وزيراعظم طور ھن سرڪاري ادارن کي خانگائڻ ۽ ملڪ جي معاشي ادارن ۾ سرڪاري ادارن جي مداخلت گھٽائڻ جي پاليسي اختيار ڪئي. ھوءَ جڏھن وزيراعظم بڻي تڏھن ملڪ جي معيشيت انتھائي ڪمروز ٿي چڪي ھئي. انھيءَ کي ھٿي وٺائڻ لاءِ ھن مختلف ڪاروباري ادارن کي ڏنل ڇوٽ ۽ ٻيون رعايتون ختم ڪيون. اھي قدم کڻڻ سان ملڪ جي معاشي صورتحال ۾ ڪجھ بھتري آئي پر بيروزگاريءَ جي شرح لڳ ڀڳ ٻيڻي ٿي وئي. ھن جي وزيراعظم طور پھرئين ٽينيوئر جي پڄاڻيءَ تائين ملڪ ۾ بيروزگار ماڻھن جي تعداد ۾ 3 ملين جو واڌارو آيو. شايد ھوءَ ٻيو ڀيرو چونڊون نہ کٽي سگھي ھا پر مخالف ڌر جي جاعت ليبر پارٽي جي اندروني اختلافن ۽ ارجنٽائن ۽ برطانيہ وچ ۾ فاڪلينڊ ٻيٽن جي مسئلي تي ٿيل جنگ سبب ھن جي پارٽي ھڪ ڀيرو ٻيھر وڏي اڪثريت ماڻي ورتي ۽ مارگريٽ ٻيھر ملڪ جي وزيراعظم طور ملڪ جون واڳون سنڀاليون.
ٻيو ڀيرو وزيراعظم ٿيڻ شرط ھن ملڪ ۾ ھڙتالون ڪرائيندڙ ٽولن جا اختيار گھٽائڻ لاءِ عملي قدم کنيا. مختلف ادارن جي ٽريڊ يونين پاران ٿيل ھڙتالن سبب 79-1978ع ۾ ملڪ جو ڪاروھنوار سخت متاثر ٿيو ھو. ھن زبردستي دوڪان بند ڪرائڻ، ميمبرن جي ووٽ بنان احتجاج ڪرائڻ ۽ ھڙتالون ڪرائڻ وارن جي خلاف سخت قانون ٺاھيا. 1984ع ۾ آئرش ريپبلڪ آرميءَ پاران ڪنزرويٽو پارٽيءَ جي ھلندڙ اجلاس تي بم جو حملو ڪيو ويو جنھن ۾ مارگريٽ ٿيچر ذري گھٽ موت کان بچي وئي. 1986ع ۾ ھن گريٽر لنڊن ڪائونسل کي بند ڪري ڇڏيو. ھن جي ٻئي دور ۾ برطانيہ جي معاشري ۽ طرز حڪومت ۾ وڏيون تبديليون آيون.
ھن جي ٻئي دور کي پرڏيھي پاليسين جي ڪاميابيءَ جو دور پڻ قرار ڏئي سگھجي ٿو. آمريڪا ۽ برطانيہ جا تعلقات وڌيڪ محفوظ ٿيا. ھن نيٽو ۽ برطانيہ جي نيوڪلائي پروگرام جي پرزور حمايت ڪئي ۽ سوويت يونين جي مخالفت ڪئي. آفريقا ۾ ھن زمبابوي جي آزاديءَ جي حمايت ڪئي ، البت ڏکڻ آفريقا جي حڪومت جي حمايت سبب کيس تنقيد جو نشانو بنايو ويو. 1984ع ۾ ھن يورپي يونين جي بجيٽ کي ملندڙ برطانيہ جو حصو گھٽائي ڇڏيو. ھن يورپي يونين جي وڌندڙ سياسي اثررسوخ ۽ ھڪ سڪي (Single Currency) جي مخالفت ڪئي. انھيءَ ڪري ھن جي پنھنجي پارٽي اختلافن جو شڪار ٿي وئي ۽ ھن جي ڪابينہ جي ڪجھ وزير استعيفائون ڏئي حڪومت کان جدا ٿي ويا.
1989ع ۾ ھن پول ٽيڪس لاڳو ڪيو جنھن سبب نہ فقط ھن جي خلاف عوامي مظاھرا ٿيا بلڪ ھن جي پارٽيءَ ۾ بہ مخالفت وڌي وئي. 22 نومبر 1990ع تي ھن وزيراعظم جي عھدي تان استعيفا ڏيڻ جو اعلان ڪيو.
آخري سال
استعيفا ڏيڻ کان پوءِ عوام ۾ ھڪ ڀيرو ٻيھر ھن جي مقبوليت ڪنھن حد تائين وڌي ۽ عوام ۾ اھو احساس پيدا ٿيو تہ ھن جي حڪومت ملڪ لاءِ بھتر ھئي. 1992ع ۾ ھن برطانوي پايامينٽ کي خداحافظ چيو. ھن غريب ملڪن جي مدد لاءِ ھڪ فائونڊيشن قائم ڪئي پر اھا 2005ع ۾ بند ٿي وئي. ھن پنھنجي يادگيرين تي مشتمل ٻہ ڪتاب لکيا: ڊائوننگ اسٽريٽ ۾ گذاريل سال (The Downing Street Years) ۽ اقتدار جو رستو (The Path to Power). جولاءِ 1992ع ۾ فلپ مورس ڪمپنيءَ کيس پنھنجو جيو پوليٽيڪل ڪنسلٽنٽ مقرر ڪيو. ھن ڪمپنيءَ طرفان ليڪچر ڏنا. ھن ڪروشيا ۽ سلووينيا جي آزاديءَ جي حمايت ڪئي ۽ بوسنيا ۾ سربيا طرفان ڪيل قتل عام جي مذمت ڪئي. 2008ع کان پوءِ ھن جي صحت خراب رھڻ لڳي. آخرڪار 8 اپريل 2013ع تي ھن جي حياتيءَ جو ڏيئو ھميشہ لاءِ اجھامي ويو.
حوالا
زمرو:1925ع جون پيدائشون
تھجد
250px|thumb
تھجد جي معني آهي ننڊ ڦٽائي اٿڻ، رات جي ڪجھ حصي ۾ سمھڻ کان پوءِ اٿي جيڪا نماز پڙھي ويندي آهي ان کي تھجد جي نماز چوندا آهن. تھجد جو مسنون طريقو اھو ئي آھي تہ ماڻھو ننڊ ڪري ۽ اڌ رات گذرڻ کان پوءِ اٿي نماز پڙھي.
تھجد جي نماز
تھجد جي نماز سنت آھي. نبي اھا نماز ھميشه پڙھندا ھيا ۽ اصحابين کي پڻ پڙھڻ جي دلچسپي ڏياريندا ھئا. قرآن ۾ فرمايو ويو آهي ته: ""۽ رات جي ڪجھ حصي ۾ تھجد پڙھندا ڪريو، ھي اوھان جي لاء خدا جو وڌيڪ فضل آھي. قريب آھي تہ خدا اوھان کي ( ٻنھي جھانن ۾) پسند ڪيل مرتبي تي پھچائي.""
- سورة بني اسرائيل- 79 "بيشڪ رات جو اٿڻ نفس کي قابو ڪرڻ لاء گھڻو ڪارائتو ۽ قرآن چڱي طرح پڙھڻ لاء وڌيڪ موزون آهي"
- سورة المزمل-6
حضرت سلمان فارسي جو بيان آهي ته نبي فرمايو ته: ""تھجد جي نماز پڙھو، ھي نيڪ ماڻهن جي خصلت آهي ۽ خدا سان توھان کي ويجھو ڪرڻ واري، گناھن کي ميٽڻ واري ۽ گناھن کان بچائڻ واري آهي ۽ جسم منجھان بيمارين کي ڀڄائڻ واري آهي.""
- حديث
تھجد جي نماز ۾ رڪعتون
ھن نماز جي رڪعتن جو گھٽ ۾ گھٽ تعداد ٻہ آھي ۽ وڌ ۾ وڌ اٺن رڪعتن تائين نقل ٿيل آهي. نبي جن جي اڪثر اھا ئي عادت مبارڪ ھوندي ھئي تہ ٻہ ٻہ رڪعتون ڪري اٺ رڪعتون پڙھندا ھيا.
ديھ شاھپور
ديھ شاھپور: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي مٽياري جي تپي شاھپور جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جنھن ۾ ڳوٺ شاهپور ۽ لوريڙن جو ڳوٺ واقع آھن.ھن ديھ جي زمين اڪثر زرعي ۽ زرخيز آهي.ھن ديھ جون حدون ديھ سومرا، ديھ سوھڪي ، ديھ پليجاڻي، ديھ جھڪي، ديھ پنھورڪي سان ملن ٿيون. ھن ديھ جي جاگرافيائي بيهڪ 3293-28 آهي ۽ 1998 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي آبادي 5266 آهي. ھن ديھ جو قيام 1935کان اڳ ٿيو ۽ 1979 جي بورڊ آف روينيو جي رڪارڊ مطابق ھن ديھ جا روينيو سروي نمبر 1 کان 268 تائين ھيا. ھن ديھ جي چئن ديھن سوھڪي، پليجاڻي، ڪيٽي ۽ پنھورڪي ديھن جي دنگن تي چوڌاري نصير واھ وھندو ھيو جيڪو بعد ۾ ڦٽي ويو. شاھپور مائنر، سومرا مائينر ۽ روھڙي ڪئنال پڻ ھن ديھ مان وھندڙ ٿا. شاھپور ڳوٺ ۽ مٽياري لنڪ روڊ ذريعي ڳنڍيل آھن. نصر پور مٽياري لنڪ روڊ بہ ھن ديھ مان گذري ٿو.ھي ديھ انتظامي طور تي شاھپور ٿاڻي جي حدن ۾ واقع آهي ۽ قومي اسيمبلي جي تڪ NA-223 ۽ صوبائي اسيمبلي جي تڪ نمبر 59 ۾ شامل آھي.
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون
تپو خيرپور جوسو
تپو  پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 3 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ ڀولا ڪلھوڙا، ديھ گھوگھارو ۽ ديھ پکو. ديھ خيرپور جوسو ھن تپي ۾ شامل ناھي پر اھا تپو آبڙي (قمبر) ۾ واقع آهي.
آبادي
ھن تپي جي 2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 21,870 ھئي جيڪا 3,668 خاندانن تي مشتمل ھئي
چنبيلي
380px|thumb| [[چنبيليءَ جو گل]]
چنبيلي يا چمبيلي:
هن کي انگريزيءَ ۾ جاسمن ۽ فارسيءَ ۾ ياسمن ۽ ياسمين چون ٿا. چمبيلي هندستاني نالو اٿس. هن جا گهڻا ئي قسم آهن جي هندستان ۾ به عام ٿين ٿا. ڪي خوشبوءِ جي ڪري ۽ ڪي سهڻيءَ شڪل جي ڪري مشهور آهن.ڪن جا ته رڳو پن سهڻا ٿيندا آهن، تنهنڪري باغن ۾ پوکيندا آهن. ڪي وڻ ٻوڙن وانگي ٿيندا آهن ۽ ڪي ولين وانگي ٽيڪ تي بيهندا آهن. هي وڻ اڪثر جهنگ ڪري ويندو آهي، تنهنڪري ڇانگ ڪندو رهجيس. ڪي ته اصل ٽڪرن جي پيدائش آهن، پر هيٺ به ٿين ٿا. سڀني جون اوڌون ۽ قلم لڳندا آهن. انهيءَ ڪم لاءِ سانوڻيءَ جي موسم چڱي آهي. هن مان خوشبودار تيل ۽ عطر ڪڍندا آهن. هن جا ٽيهارو کن قسم مشهور آهن. جن جو هيٺ ڌار ڌار مختصر بيان ڏيون ٿا.
380px|thumb|Common jasmine
طب
نالا: ع. ياسمين، ف. ياسمون، هه. وغيره___ چنبيلي، سيام، منجلاب ۽ گل هاشم. اثر: گرم خشڪ 2، نقصان: گرم مزاجن کي، ميل: بنفشو ۽ گلاب جا گل، عيوض: نرگس، وزن پاڙ ٽن کان پنج ماسا. سڃاڻپ: هي وڻ ننڍو گل ان جو اڇي ۽ هيڊي رنگ تي خوشبودار ٿيندو آهي. خاصيت: هن جا گل دل ۽ دماغ کي خوش ڪندڙ آهن، رت صفا ۽ چڱو پيدا ڪن ٿا، بلغمي ۽ سوداوي خلطن ۽ جگر جي سدن کي ڪڍن ٿا، وائي باديءَ کي تحليل ڪن ٿا. هن جا پن ۽ ڪاٺيون ۽ پاڙون ڪاڙهي پيارجن ته فالـج، لقوي ۽ ڪچن خلطن کي پچائي دستن جي رستي ٻاهر ڪڍندو، پيشاب جاري ڪري ٿو، هن جون گرڙيون وات جي پچڻ، وات جي ڦٽن ۽ بدبوءِ ڏندن ۽ مهارن جي مضبوطيءَ لاءِ مفيد آهي..
اعتبار خان چانڊيو (يو سي)
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين واجد علي چانڊيو ۽ وائيس چيئرمين مقبول احمد جروار چونڊجي آيا جيڪي پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ اعتبار خان چانڊيو جو عبدالخالق چانڊيو ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو.
ڪائونسل جي تعليم ۽ صحت
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. اعتبار خان چانڊيو ڳوٺ م گورمينٽ بوائز ھاء اسڪول ۽ واقع آهي جتي ميٽرڪ تائين تعليم ڏني وڃي ٿي. ھائر ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھي يو سي شھدادڪوٽ شھر سان لڳو لڳ واقع آھي ۽ ھتان ايم 8 روڊ رتوديرو کان گوادر طرف گذري ٿو. ھتي پيئڻ لاء رڳو جع جو پاڻي ميسر آهي. اعتبار خان چانڊيو ڳوٺ م ھڪ عيدگاهه پڻ واقع آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
ڪوارنيٽن
قرنطين، ڪوارنيٽن (Quarantine)، ڪنهن بيماري يا وبائي مرض کي روڪڻ يا ضابطي ۾ آڻڻ لاءِ اُپاءُ طور روريءَ پابند يا اڪيلائي ۾ رهڻ، رهائڻ جو اهو مدو ھوندو آھي، تنھن کي ڪورنٽائين سڏيو ويندو آھي، جيڪو جهازن، فردن يا سامان سَڙي کي هڪ بندرگاهه يا مقام يا هنڌ تي پهچڻ مهل انهيءَ مقصد سان لاڳو ڪيو وڃي جو ان مان بيماريءَ جا جيوڙا ملڪ ۾ پکڙجڻ جو ڊپ هجي.
قرنطين، ڪوارنيٽن يا قئارنٽين مان مراد طبي جهل قيد ۾ ورتي وڃي ٿي. پرڏيهه مان پهتل اهڙن ماڻهن، جانورن، ٻوٽن ۽ وکرن کي هوائي اڏن يا بندرگاهن تي خاص وقت تائين روڪي رکڻ، جن جي آباديءَ سان لهه وچڙ جي نتيجي ۾ پکڙجندڙ بيماري پيدا ٿيڻ جو ڀئه هُجي. پهرين مهاڀاري لڙائيءَ تائين اها ”روڪ“ رڳو 40 ڏينهن تائين محدود هُئي، پر مُختلف معاهدن ۽ عهدنامن کان پوءِ، هاڻي ان سلسلي ۾ ڪو به خاص مدو مقرر نه ڪيو ويو آهي. جنهنڪري جُدا اسپتالن يا عارضي نظربنديءَ جي مرڪزن ۾ به مٿي بيان ڪيل مڙني ساهه وارن کي روڪي سگهجي ٿو.
عالمي لاڳاپن ۾ 1937ع ۾ آمريڪي صدر ’روز ويلٽ‘ طرفان آندل Quarantine Doctrine وڏي اهميت رکي ٿي. صدر روز ويلٽ جو خيال هو ته جنگ به وچڙندڙ بيماري آهي، تنهنڪري يورپ جون فاشي جنگجو حُڪومتون ۽ جاپاني رياست دُنيا ۾ جنگ پکيڙي، عالمي امن جو هاڃو پهچائي رهيون آهن. سندس چوڻ هو ته اهڙين رياستن کي عالمي برادريءَ مان ٻاهر رکڻ ضروري آهي. دراصل اهو رويو ڪنهن به اڳرائي پسند رياست کي سزا ڏيڻ جي برابر آهي. هن تصور آڪٽوبر 1962ع ۾”ڪيوبائي ميزائل“ مامري دوران آمريڪا جي صدر ’جان – ايف ڪينيڊيءَ‘ طرفان، ڪيوبا جي ڪيل ناڪا بنديءَ وقت شهرت ماڻي.
بُڻ بڻياد
فرانسيسي ٻولي ۾ ڪوارنٽين ۾ Quarantine لفظ جي معنيٰ آھي چاليھھ.
حوالا
ڪوارنيٽن زمرو:انفيڪشن واريون بيماريون زمرو:سگھڀرائي زمرو:سماج زمرو:عالمي لاڳاپا زمرو:معاشرو
سس
سَسُ ھڪ سنڱ (رشتو) آھي ۽ ان زائفان کي سڏبو آھي جيڪا گھوٽ جي ڪنُوار ماءٌ ھوندي آھي.
ڪنڙي
ڪنڙي (Kunrri or Chouri) روايتي سنڌي مِٺو کاڌو آهي. گهڻي ريت ڪُنڙي جو کاڌو سياري جي مُند ۾ خاص طور سنڌ جي گهرن ۾ امڙيون ٺاهي پنهنجي ٻچن کي کارائينديون آهن، هي کاڌو سُنت طوهر، شادي وهانوءَ جي موقعي تي گهوٽَ ۽ ڪُنوار کي پڻ کارايو ويندو آهي، ۽ اهو طاقت وارو کاڌو آهي. ان جي کائڻ سان گهڻي اُڃ پڻ لڳندي آهي. ڪُنڙي جنهن کي چُوري پڻ سڏين، ڏونگهي، مصري کي ڪُٽي، ڪڻڪ جي داڻن کي ڌوئي، سُڪائي، سُڪايل اَن جي داڻڻ جون ڌاڻيون جَنڊَ ۾ ڀُڃي ۽ ديسي گيهه هانڊي يا ديڳڙي ۾ وجهي تيار ڪئي ويندي آهي.
گيلري
</Gallery>
حوالا
زمرو:سنڌي کاڌا
ساھ جي نالي
ساھ جي نالييا ٽريڪيا اٽڪل 12 سينٽي ميٽر ڊگھي نالي آهي جيڪا اڳتي هلي ٻن شاخن ۾ ورهائجي وڃي ٿي انھن شاخن کي برونڪائي Bronchi  سڏجي ٿو.ان مان ھڪ کاٻي ڦڦڙ ڏانھن ۽ ٻي ساڄي ڦڦڙ ڏانھن وڃي ٿي.ڦڦڙن ۾ داخل ٿيڻ کان پوءِ اھي ھوا جون ننڍيون شاخون وڌيڪ ننڍين شاخن ۾ ورهائجي سڄي ڦڦڙ ۾ ڦھلجي وڃن ٿيون جن کي برونڪئول Bronchioles سڏبو آهي. برانڪول جي منھن تي ھوا جي ڳوٿري ھوندي آھي.جنھن کي ايلويئولي Alveoli سڏبو آهي.انھن ڳوٿرين ۾ ئي ھوا اچي جمع ٿيندي آهي۽ انھن ڳوٿرين سان وڪوڙيل رت جي نالين رستي، ڊفيوزن Diffusion جي عمل تحت آڪسيجن ڳوٿريءَ مان نڪري رت ۽ ڪاربان ڊاء آڪسائيڊ رت مان نڪري ڳوٿرين۾ جمع ٿي ويندي آهي.جتان واپس ساڳئي رستي جسم مان خارج ٿي ويندي آهي.
ڪلاس 93 ٽرين
اين ايس بي ڪلاس 93 ٽرين ناروي اسٽيٽ ريلويز جي ٻن بوگين واري مسافر ٽرين جو نالو آهي جيڪا ڊيزل تي ھلندي آھي. ھن ثرين کي ٺاھيندڙ ڪمپني جو نالو بمبارڊيئر ٽرانسپورٽيشن نالي ڪمپني آھي ۽ اھا پراڊڪٽ بمبارڊيئر ٽئلينٽ نالي فيملي جو حصو آهي. ڪمپني 2000 کان 2002 تائين ڪمپني 15 داڻا تيار ڪري ناروي اسٽيٽ ريلويز جي حوالي ڪيا. ھي ٽرين ۾ ٻہ ڪيومنس (Cummins) انجڻون لڳل آھن جن جو گڏيل آئوٽ پٽ 612 kW آھي ۽ ٽرين جي رفتار جي صلاحيت 140 km/h آھي.
تپو دوآبو
تپو دوآبو  پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 4 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ دوآبو، ديھ کٻريڙو، ديھ پوٺو ابراهيم ۽ ديھ ايلچي.
ڪلاس 93 ٽرين
thumb|left|ڪلاس 93 يونٽ نارڊلينڊ لائين تي ھلندي ڏيکاريل
تپو دوآبو
آبادي
ھن تپي جي 2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 15,806 ھئي جيڪا 2,441 خاندانن تي مشتمل ھئي
ٽانگر
ٽانگر چمبيليءَ جي قسم کي هندستاني ماڻهو جُوئي چوندا آهن. هن جا پن وڏيرڙا دل جي شڪل جهڙا ٿا ٿين. هي بہ تارن جهڙا اڇا ۽ سرها گل ڪري ٿو، جي اڪثر اپريل ۾ ظاهر ٿيندا آهن.
ڪيئر ڪيڪارڊ
ڪيئر ڪيڪارڊ (Kierkegard) وجوديت جو باني سڏيو وڃي ٿو. پاڻ 1883ع ۾ ڪوپن هيگن ۾ ڄائو هو. ڪيئر ڪيڪارڊ مُنهن مهانڊي جو چڱو ڪونه هو ۽ ڪُٻڙو ٿي هلندو هو، پر ڏاڍو حساس ۽ ذهين هو. هن جا 8 ڪتاب لکيل آهن. هن ڏاڍي بهادراڻي نموني سان عيسايت تي ٺيڪ ٺاڪ ٽيڪاٽپڻي ڪئي هئي. تنهنڪري سندس خلاف پاڌرين جي طرفان محاذ قائم ڪرڻ سبب اهو پنهنجي گھر تائين محدود ٿي ويو هو.
ڪيئر ڪيڪارڊ پنهنجي فلسفي جو بنياد هيگل جي عقل پرستي واري فلسفي جي اُبتڙ رکي ٿو. هو چوي ٿو ته صداقت، حقيقت يا سچائي موضوعي آهي. يعني هر فرد وٽ پنهنجي صداقت يا سچائي آهي ۽ ان جو بنياد عقل نه پر جذبا آهن. سندس چوڻ آهي ته فرد جي لاءِ جوش ۽ جذبا وڌيڪ اهم آهن. گڏيل اجتماعيت ۾ فرد پنهنجي آزادي کي ڪَتب آڻي نٿو سگھي ۽ فرد اجتماعيت تي قربان ٿي وڃي ٿو. هو چئي ٿو ته، ”منهنجي چونڊ ۽ فيصلو، منهنجا انفرادي ۽ ذاتي آهن ۽ ڪوبه خدا منهنجي لاءِ فيصلا نٿو ڪري. پنهنجا فيصلا رڳو ۽ رڳو آئون پاڻ ڪري سگھان ٿو.“
سندس مطابق حقيقت يا سچائي رڳو موضوعي آهي ۽ موضوعي حقيقت عقلي نه پر جذباتي آهي. خدا هڪ حقيقت آهي پر معروضي ناهي ۽ اهو پنهنجي وجود جي لاءِ انسان آڏو مجبور آهي، ڇو جو انساني وجود کانسواءِ خدا جو تصور ئي ناهي. ان ڪري خدا کي ڄاڻڻ لاءِ اهو عقل جي بدران احساسن ۽ جذبن کي اهميت ڏيئي ٿو.
حوالا
زمرو:1855ع جون فوتگيون زمرو:تاريخ زمرو:فلاسافي زمرو:مذهب
مهراڻ يونيورسٽي آف انجنيئرنگ ۽ ٽيڪنالاجيءَ جو تحقيقي رسالو
مهراڻ يونيورسٽي ريسرچ جنرل آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي (انگريزي: Mehran University Research Journal of Engineering and Technology) هڪ ساک ڀريو تحقيقي ٽماهي رسالو آهي جيڪو مهراڻ يونيورسٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجيءَ پاران 1982ع کان لاڳيتو ڇپجي رهيو آهي. هي رسالو پاڪستان جي اعليٰ تعليم واري اداري (Higher Education Commission of Pakistan) پاران تسليم ٿيل آهي. هن رسالي ۾ مقالا ڇپرائي استاد مٿئين گريڊ ۾ ترقي ماڻي سگهن ٿا. ڊاڪٽريٽ جي ڊگري حاصل ڪندڙ شاگرد پنهنجا مقالا ڇپائي سگهن ٿا.
تعارف
هي رسالو انجنيئرنگ ۽ ٽيڪنالاجيءَ جي شعبن سان واسطو رکندڙ مقالا ڇاپي ٿو. مقالو ڇپڻ کان پهريائين اهو چڪاسيو ويندو آهي ته اهو ڪنهن ٻئي رسالي ۾ ڇپيل نه هجي ۽ مواد ڪنهن ٻئي رسالي تان ڪاپي نه ٿيل هجي. اها چڪاس ڪرڻ کان پوءِ مقالو ٻن ماهرن ڏانهن موڪليو ويندو آهي ته هو ڏسن ته مقالو تحقيق جي اعليٰ معيارن تي پورو لهي ٿو.
هن رسالي جو پهريون پرچو جنوري 1982ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. رسالي جو پهريون چيف ايڊيٽر پروفيسر ممتازالامام هو جڏهن ته پهريون ايڊيٽر پروفيسر عبدالعزيز سانگي هو. هي رسالو 2010ع کان نه فقط ڪتابي صورت ۾ ڇپجي ٿو پر ان سان گڏوگڏ انٽرنيٽ تي به شايع ٿئي ٿو. هي رسالو پاڪستان جي لڳڀڳ سمورين يونيورسٽين جي لائبررين کي مفت ۾ موڪليو وڃي ٿو.
بين الاقوامي سڃاڻپ
هيءُ هڪ بين الاقوامي رسالو آهي. هر ساک رکندڙ بين الاقوامي رسالي جو هڪ خاص ”رسالن جو بين الاقوامي سڃاڻپ نمبر“ (International Standard Serial No) هوندو آهي. انهيءَ سڃاڻپ نمبر کي مختصر طور ”آئي ايس ايس اين“ (ISSN) ڪوٺيو وڃي ٿو. اهو نمبر   ”آئي آئي ايس اين جو بين القوامي مرڪز“ (ISSN International Centre) جاري ڪري ٿو. هيءُ هڪ ادارو آهي جنهن جو مرڪز فرانس جي شهر پئرس ۾ آهي ۽ انهيءَ جون شاخون مختلف ملڪن ۾ قائم ٿيل آهن. مهراڻ يونيورسٽيءَ جي هن رسالي کي ٻه سڃاڻپ نبمر مليل آهن. هڪ انٽرنيٽ تي ڇپائيءَ لاءِ ۽ ٻيو ڪتابي صورت ۾ ڇپائيءِ لاءِ. اهي نمبر هيٺئين ٽيبل ۾ ڏيکاريل آهن.
حوالا
زمرو:اخبارون ۽ رسالا
جاء (ٻوٽو)
500px|thumb|right|Jasminum grandiflorum
جاءِ:
هيءَ سچي پچي چمبيلي آهي. هن کي هندستاني ماڻهو جاٽي ۽ ڪٿ بيل به سڏيندا آهن. انگريزيءَ ۾ هن کي سپانش جاسمن (يعني اسپين جي ياسمين) چوندا آهن. هن جا پن چڱا ٿيندا آهن. اونهاري ۽ سانوڻ جي ڏينهن ۾ گل ڪندي آهي، جي وچولي قد جا ۽ اڇا ۽ سرها ٿيندا آهن. گل سنگهڻ لاءِ يا هارن ۾ پوئڻ لاءِ گهڻو ڪم ايندا آهن. سڪي کان پوءِ به گلن مان بوءِ ڪين ويندي آهي. هن جو ٻوڙو تمام گهڻي گيل ڪري ٿو، وڌي ٿو ۽ ان جون ٽاريون اندر زمين ۾ وڃي، اوڌن وانگي اتي پاڙون ٿيون هڻن. جي سنڀال ڪبي ته هڪڙي ٿڙ تي به بيهاري سگهبو، جو ٻانهن جهڙو ٿلهو ٿيندو ۽ ٻه ٽي فوٽ وڏو ٿيندو.
ڳوٺ حيدر ڪنگراڻي
ڳوٺ حيدر ڪنگراڻي (انگريزي:Village Haider Kingrani) سنڌ جي دادو ضلعي جي جوهي تعلقي جي جوهي شهر کان اوڀر ڏکڻ طرف ڳوٺ حاجي ماڻڪ خان ڪنگراڻي ڀرسان وڏو ڳوٺ آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ
نائورو
نائورو جو سرڪاري نالو نائورو جي ريپبلڪ آھي. ان جو پراڻو نالو پليزنٽ آئلينڊ ھيو. ھي ملڪ اوشيانا کنڊ جي علائقي جي پيسيفڪ سمنڊ جي ٻيٽن واري علائقيمائڪرونيشيا ۾ واقع آهي. ان جو سڀ کان ويجھو پاڙيسري ملڪ ڪريبتي آھي جنھن جو بانابا ٻيٽ ھن ملڪ جي اوڀر طرف 300 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي. ان جي اتر-اولھ ۾ ٽوالو ۽ اتر-اوڀر ۾  1300 ڪلوميٽرن تي سولومن ٻيٽ واقع آھن اوڀر-اتر م پاپوا نيوگني ، ڏکڻ-اوڀر ۾ مائڪرونيشيا جون وفاقي رياستون ۽ ڏکڻ ۾ مارشل ٻيٽ واقع آهن. نائورو جي ڪل پکيڙ 21 چورس ڪلوميٽر آهي ۽ ويٽيڪن سٽي اسٽيٽ ۽ مناڪو کان پوء پکيڙ م ھي دنيا جو ٽيون نمبر ننڍڙو ملڪ آهي، ۽ يورپ کان ٻاھر دنيا جو ۽ پيسفڪ سمنڊ جو سڀ کان ننڍڙو ملڪ آهي. آباديبم جي ملڪ ويٽيڪن سٽي اسٽيٽ ۽ ٽوالو کان پوءِ دنيا جو ٽيون نمبر ننڍڙو ملڪ آهي.ھي ملڪ گڏيل قومن، پيسيفڪ آئلينڊ فورم، قومن جي دولت مشترڪه ۽ آفريڪن ڪيريبئن اينڊ پيسيفڪ گروپ آف اسٽيٽس جو رڪن آھي.
تاريخ
ھن ملڪ جي ٻيٽن کي 100 ق م ۾ مائڪرونيشيا ۽ پولينيشيا جي ماڻھن وسايو هو. اوڻوھين صدي عيسويءَ ۾ نائورو کي جرمني ڪالوني بڻائي جرمن ايمپائر جو حصو بڻائي ڇڏيو. پھرين جنگ عظيم جي خاتمي بعد ھن ملڪ کي ليگ آف نيشنز جي اختيار ۾ رکيو ويو جنھن جي نگراني آسٽريليا، نيوزيلينڊ ۽ يونائيٽيڊ ڪنگڊم جي ذمي ھئي. ٻين جنگ عظيم م جاپان ان تي قبضو ڪيو پوء اتحادي فوجن جي اختيار م آيو. جنگ بعد ھي ملڪ گڏيل قومن جي نگراني ۾ آيو ۽ 1968ع ۾ آزاد ٿيو ۽ 1969ع ۾ پيسيفڪ ڪميونٽي جو رڪن ٿيو.
معيشيت
نائورو فاسفيٽ جي جبلن تي مشتمل ٻيٽ آھي ۽ فاسفيٽ جو وڏو ذخيرو ھيس جيڪو کاڻن ذريعي ڪڍيو ويو. جڏھن فاسفيٽ جا ذخيرا ختم ٿي ويا تہ ان کي ٽيڪس کان آجو ملڪ بڻايو ويو جنھن ڪري غيرقانوني مني لانڊرنگ جو مرڪز ٿي ويو. 2001 کان 2008 تائين ۽ ٻيھر 2012 کان ھن ملڪ جي مالي مدد آسٽريليا ڪندو رھيو آھي ان جي عيوض آسٽريليا اتي غيرقانوني پناهگيرن کي قيد م رکڻ لاء نائورو ريجنل پروسيسنگ سينٽر قائم ڪيو آهي. آسٽريليا تي گھڻي مدار سبب ھن ملڪ کي آسٽريليا جي گراھڪ رياست پڻ چوندا آهن.
حوالا
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
نسن جو نظام
نسن جو نظام(جانورن ۾ ): venous system: جاندارن ۾ نسون رت جي نالين جو مجموعو آھن. جيڪي جسم جي سڀني حصن مان رت کڻي دل کي پھچائين ٿيون. نسن جو سرشتو ھيٺين مکيہ حصن تي مشتمل آهي:
بڊاڻي
بڊاڻي، خيرپور رياست (هاڻوڪي ضلعي) جي پراڻيءَ حد ۾ درياهه تي هڪ پتڻ جو نالو آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جا پتڻ
خطري کان دور
سڀ کان گهٽ پرواھ جنسون جنسون ھڪ ڪيٽيگري يا درجي جو نالو آهي جيڪو انٽرنيشنل يونين فار ڪنزروييشن آف نيچر (ICUN) طرفان جاندارن جي جنسن جي ماحولياتي تحفظ متعلق ڪيل درجابندي ۾ شامل آھي. ھن درجي واريون جنسون خطري ۾ آيل يا ۽ خطري جي ويجھو جنسن جي درجن، يا 2001 کان اڳ جي واري خاص ماحول سان مشروط جنسن جي درجي سان ڪوبہ تعلق نہ ٿيون رکن. جنھنڪري ھن درجي وارين جنسن کي انگريزي ۾ 2001ع کان وٺي ليسٽ ڪنسرن (least concern) يا (LC)  سنڌي ۾ خطري کان دور يا (خ.د) چئجي ٿو. ڪا به جنس ھن درجي ۾ تيستائين نہ ٿي اچي سگھجي جيستائين ان جنس جي آبادي يا تعداد جو شمار نہ ٿو ٿئي. ان جنس جي نابودي جي خطري جو سڌي يا اڻ سڌي طرح تخمينو لڳائڻ لاءِ ان جنس جي تعداد ۽ ڦھلاء بابت مناسب ڄاڻ گھربل ھوندي آھي. ICUN جي گڏ ڪيل معلومات مطابق ھن درجي جي اٽڪل ويھ سيڪڙو جنسن جي ڄاڻ لڳ ڀڳ ٽوٽل 15636 جنسن مان 3261 جنسن متعلق گڏ ڪيل ڄاڻ لاء "LR/lc" لکيو ويندو آهي جنھن جو مطلب آهي تہ 2000 کان پوءِ اھڙين جنسن جي تعداد جو ٻيھر تخمينو اڃان نہ لڳايو ويو آهي. خطري کان دور جنسن جي ھن درجي جي جاندارن کي ڳاڙھي فھرست  ۾ شمار نہ ڪبو آهي جنھن ۾ 2006 تائين شامل جنسي گروپن (taxa) جو تعداد 15636 ھيو. ھن خطري کان دور درجي ۾ جملي 14033 جنسون شامل آهن جن ۾ کوڙ اڻ سڃاتل جنسون(undescribed species) پڻ اچي وڃن ٿيون مثال طور فلئوٽس(Philautus) نسل جو ڏيڏر جنھن کي اڃان تائين ڪو نالو نہ ڏنو ويو آهي. ان کان علاوه ھن درجي واري فھرست ۾ 101 جاندارن جو ذيلي جنسون (subspecies)، ٻوٽن جا 1500 جنسي گروپ ( جن ۾ 1401جنسون، 55 ذيلي جنسون ۽ 35 ساڳي جنسن جا قسم شامل آھن ). جاندارن جي ذيلي-آبادي (subpopulations) جون ٻہ فھرستون آھن: آسٽرليشيائي ۽ ڏکڻ آفريقي ڪرنگھيدار ڊاگ فش(spiny dogfish) جون ذيلي آباديون.سينور يا فنگاء (fungi) يا پروٽسٽا(protista) ان ذيلي-آبادي جي درجہ بندي ۾ شمار ٿين ٿا.انسانن کي به 2008 ۾   باقائدہ خطري کان دور واري  درجي ۾ شامل ڪيو ويو.
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست زمرو:ماحولياتي تحفظ
پٽنا
''پٽنا (Ptana) هندستان جي صوبي بهار جو شهر پٽنا، جيڪو اجاتا ساترو (Ajata Satru) نالي سان 459 کان 491 ق. م تائين موريا خاندان جي چندر گپتا ۽ اشوڪا جي گاديءَ جو هنڌ رهيو آهي ۽ هاڻي به رياست بهار جي گاديءَ جو هنڌ آهي. پٽنا کي ڪنهن وقت پتل پترا جي نالي سان به سڃاتو ويندو هو، جيڪو هن نالي سان هزار سال اڳ پتل پترا برصغير جو هڪ اهم شهر سمجهيو ويندو هو.''
تاريخ
''سورهين صديءَ ۾ جڏهن شير شاهه همايون کي شڪست ڏني ته پاڻ هن شهر کي گاديءَ جو هنڌ بڻايائين. 1764ع ۾ بڪسار جي جنگ کانپوءِ پنجين صديءَ ڌاري آباد ٿيو. ٽين صدي قبل مسيح ڌاري مهاراجا اشوڪا هن کي گاديءَ جو هنڌ بنايو هو. 400ع کان پوءِ هن شهر جو زوال شروع ٿيو. 1935ع ۾ هي شهر بهار رياست جي گاديءَ جو هنڌ بنيو. هي شهر انگريزن جي قبضي ۾ اچي ويو.''
آبادي
1997ع جي آدم شماري رپورٽ موجب هن شهر جي آبادي 1285470 آهي.
مک ماڳ
''هي شهر گنگا نديءَ جي ڏکڻ ۾ 15 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي واقع آهي. هن شهر ۾ گانڌي ميدان هڪ اهم بندرگاهه آهي. هن شهر جي اهم مارڪيٽ اشوڪ راج پاٿ جي نالي سان مشهور آهي. هن شهر ۾ هڪ بهترين عجائب گهر ’پٽنا ميوزيم‘ آهي، جنهن ۾ ڌاتو ۽ پٿرن جا ٺهيل مجسما رکيل آهن، جيڪي ٽي يا چار سؤ سال پراڻا آهن. پٽنا جي ڏکڻ طرف ’ڪمهار‘ نالي ماڳ موجود آهي. جنهن جي کوٽائي ڪئي وئي آهي، هن شهر جي اوڀر ۾ سکن جو ’هُر مندر’ آهي، جيڪو اڇي ماربل سان جڙيل آهي. سکن جو ڏهون ۽ آخري گرو 1660ع تي هن جاءِ تي پيدا ٿيو هو. هن شهر ۾ قلعا هائوس (جلان ميوزيم) به مشهور ماڳ آهي، جنهن کي ’شير شاهه جو قلعو‘ سڏيو ويندو هو. هن قلعي کي شير شاهه تعمير ڪرايو. هن قلعي جا آثار اڄ به هن شهر ۾ موجود آهن. ان کانسواءِ ’اورينٽل لائبرري‘ به هن شهر جي مکيه ماڳن ۾ شمار ٿئي ٿي، جنهن جو بنياد 1900ع ڌاري رکيو ويو هو. هن لائبرريءَ ۾ عربي، فارسي ٻولين ۾ مغلن ۽ راجپوتن جا شهپارا به موجود آهن.''
حوالا
زمرو: ھندستان جا شھر، وسنديون ۽ واھڻ
جارج شولاف
جارج يوري شولاف (George Shevelov) يوڪرين ڄائو آمريڪي پروفيسر, لغت جو چاڻو، فلاسافر, ليکڪ ۽ نقاد ھو. ھن ھڪ ڊگھي عرصي تائين آمريڪا جي ڪولمبيا يونيورسٽيءَ ۾ سلاوي (Slavik) ٻوليءَ جي پروفيسر طور پنھنجيون خدمتون سرانجام ڏنيون. ٻوليءَ جي اڪثر ماھرن جي خيال ۾ يوڪريني، بيلاروسي ۽ روسي ٻوليون اوڀر سلاوي ٻوليءَ جون شاخون آھن. جارج شولاف انھيءَ نظرئي جو مخالف ھو. سندس کوجنا موجب يوڪرين، بيلا روس ۽ روس ۾ ڳالھائيجندڙ اھي ٻوليون اوڀر سلاوي ٻوليءَ جون شاخون ناھن بلڪ اھي الڳ الڳ ٻولين طور اڀريون.
ننڍپڻ
جارج شولاف جي ڄمڻ جي ھنڌ بابت اختلاف آھي. ڪجه ماھرن جي راءِ مطابق ھو پولينڊ جي شھر وامزا (Łomża) ۾ 1908ع ۾ پيدا ٿيو   پر سندس ڪٽنب 1910ع ۾ موجودھ يوڪرين جي شھر خارڪيف (Kharkiv) ۾ لڏي اچي ويٺو انڪري ھن جو ننڍپڻ خارڪيف ۾ گذريو. ٻين جي خيال ۾ھو خارڪيف شھر ۾ ئي پيدا ٿيو ھو. ياد رھي تہ شولاف جي ڄمڻ واري زماني ۾ پولينڊ ۽ يوڪرين ٻئي روس جو حصو ھئا. ھن جو پيءُ ولاديمير ڪارلووچ شنيدر (Vladimir Karlovich Shnaider) روسي شاھي فوج ۾ ميجر جنرل ھو. ھن جو پي۽ ۽ ماءُ  ٻئي جرمن نسل مان ھئا. ھن جو پيءُ پھرين عالمگير جنگ دوران اوچتوئي اوچتو گم ٿي ويو. غالب گمان آھي تہ ھو ڪنھن جنگي محاذ تي دشمن جي گولين جو شڪار ٿي ويو. شولاف ابتدائي تعليم خارڪيف ۾ حاصل ڪئي.
يوڪرين ۾ تدريسي سرگرميون
1925ع ۾ ھوخارڪيف جي ٽريڊ ۽ انڊسٽري يونين اسڪول مان گريجوئيٽ ٿيو. 1925 ع کان 1927ع تائين ھن ھڪ شمارياتدان ۽ آرڪائيو ڪيپر طور ڪم ڪيو. 1927ع کان 1931ع تائين ھو خارڪيف جي پيپلز ايڊيوڪيشن انسٽيٽيوٽ ۾ ادب ۽ ٻوليءَ جا سبق پڙھندو رھيو. 1931ع ۾ ھو اسڪول ۾ استاد مقرر ٿيو ۽ ٻارن کي يوڪريني ٻولي پڙھائيندو رھيو. ھن يوڪرين جي ڪميونسٽ ٽيڪنيڪل اسڪول ۽ يوڪرين جي صحافتي ڪميونسٽ اسڪول ۾ يوڪريني ٻوليءَ جي استاد طور پنھنجيون خدمتون سرانجام ڏنيون. 1936ع ۾ ھن ليونڊ بلاخووسڪي (Leonid Bulakhovsky) جھڙي ماھر جي نگرانيءَ ۾ اعليٰ تعليم حاصل ڪرڻ شروع ڪئي. نومبر 1939ع ۾ خارڪيف جي ھڪ تدريسي اداري ۾ اسسٽنٽ پروفيسر مقرر ٿيو. 1941ع ۾ ھو يوڪرين جي سائنسي اڪيڊميءَ ۾ ريسرچ فيلو مقرر ٿيو.
ڪروٽرام
ڪروٽريم ٻن ڪروئيشيائي ڪمپنين جي انجمن جو نالو آهي جن ملڪ ۾ پھريون ڀيرو ھيٺاھين فرش واريون ٽرام ٺاھڻ شروع ڪيون جن ۾ ٽي ايم ڪي 2100 ۽ ٽي ايم ڪي 2200 شامل آهن.ان انجمن جي ڪمپنين جا نالا: ڪونچر گروپ  ۽ TŽV گريڊيلج d.o.o. آھن جن جو تعلق زغرب شھر سان آھي. انجمن ۾ ٻئي ڪمپنيون ساڳي حيثيت رکن ٿيون تنھن ھوندي بہ ٽرام جي پيداوار ۾ گريڊيلج جو حصو رڳو 13 سيڪڙو آھي. ھي ڪمپني رڳو ٽرام جو ڍانچو ٺاھيندي آهي. ڪونچر ٽرام لاء عام منصوبا، بجلي ، بجلي تي ھلندڙ سامان ۽ آخري سڀ شيون ڳنڍي ٽرام تيار ڪرڻ جو ڪم ڪندڙ آھي. شروع ۾ ڊورو ڊيڪووڪ فيڪٽري بہ انجمن جو حصو ھئي پر پوء ان کي منصوبي جي آغاز بعد ڇڏي ڏنائون ۽ ھائڊرالڪس ۽ بوگي ٺاھڻ واري ڪم جي واڌاري ۽ پيداوار جرمن ڪمپنن ھرھڪSAMES Hydro-Systemtechnik GmbH & Co. KG ۽ ھينسچل اينڊ سنز ڏي منتقل ڪري ڇڏيائون. .
جارج شولاف
يوڪرين ۾ تدريسي سرگرميون
1934ع ۾ ھنن ٻين ماھرن سان گڏجي يوڪريني ٻوليءَ جي گرامر تي ھڪ ڪتاب لکيو جيڪو ٻن جلدن ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو.
يورپ ۾ خدمتون
ٻي عالمگير جنگ ۽ ان کان ٿورو پوءِ ھو يوڪرين جي مختلف اخبارن ۽ ڪجه تعليمي ۽ سماجي تنظيمن سان سلھاڙيل رھيو. 1943ع ۾ ھو خارڪيف ڇڏي ليوف (Leviv) شھر منتقل ٿي ويو. ان بعد ھوڪجه وقت پولينڊ، سلوواڪيا ۽  آسٽريليا  ۽ جرمن رياست زاڪسن (Sachsen) ۾ رھيو.
ٻي عالمگير جنگ ۾ جرمنيءَ جي شڪست کان پوءِ ھن 1947ع ۾ يوڪرين جي فري يونيورسٽيءَ مان ڊاڪٽر آف فلاسافيءَ جي سند حاصل ڪئي. انھي ئي زماني ۾ ھو يوڪرين جي ادبي ائسوسيئيشن جو نائب صدر پڻ رھيو. 1950 کان 1952ع تائين ھو سئيڊن جي لنڊ يونيورسٽيءَ ۾ روسي ٻوليءَ جو ليچرار رھيو.
آمريڪا جي گڏيل رياستن طرف سفر
1952ع ۾ ھن پنھنجي ماءُ سان گڏ آمريڪي شھريت حاصل ڪئي. آمريڪا ۾ ھن پنھنجي تدريسي سرگرمين جي شروعات ھارورڊ يونيورسٽيءَ ۾ ليڪچرار طور ڪئي. ان بعد ھو 1958ع کان 1977ع تائين ڪولمبيا يونيورسٽيءَ ۾ پھريائين ائسوسيئيٽ پروفيسر ۽ پوءِ پروفيسر طور پنھنجون خدمتون سرانجام ڏيندو رھيو. ھو يوڪرين جي فري اڪيڊمي آف سائنسز جو بنيادي ميمبر ۽ صدر رھيو. سلاوي ۽ يوڪريني ٻوليءَ لاءِ سندس گرانقدر خدمتن جي مڃتا طور يونيورسٽي آف البرٽا (1983ع) ۽ لنڊ يونيورسٽيءَ (1984ع) پاران کيس پي ايڇ ڊي جون اعزازي سندون عطا ڪيون ويون. ھن جا تحقيقي مقالا ۽ مضمون ڪيترن ئي ساک وارن تحقيقي رسالن ۾ ڇپيا.
ٻوليءَ تي تحقيق
شولاف عڪريني ٻوليءَ ۽ سلاوي ٻولين جي لغت، بڻ بڻياد ۽ اھڙن ٻين موضوعن تي 600 کان وڌيڪ تحقيقي مقالا لکيا. 1943ع ۾ ھن اھو رايو پيش ڪيو تہ يوڪريني ٻولي سلاوي ٻولين جي شاخ ناھي بلڪ ھڪ جدا ٻوليءَ طور پروان چڙھي. سندس خيال مطابق ھن ٻوليءَ جي ابتدا ستين صدي عيسويءَ ڌاري ٿي.
يادگاري تختي
4 سيپٽمبر 2913ع تي خارڪيف شھر ۾ جارج شولاف جي ھڪ يادگاري تختي آويزان ڪئي وئي. 25 سيپٽمبر 2013ع تي خارڪيف جي سٽي ڪائونسل جي 69 مان 65 ميمبرن ٺھراءُ منظور ڪيو تہ اھا يادگاري تختي غير قانوني آھي ڇاڪاڻ جو ھو يھودي ۽ نازي فوج جو جاسوس ھو. انھيءَ فيصلي جي نتيجي ۾ ھي يادگار مسمار ڪيو ويو. ان واقعي کان ڪجه وقت پوءِ آمريڪا جي ڪيمبرج يونيورسٽي، ڪولمبيا يونيورسٽي، ڪنساس يونيورسٽي، روتگرس يونيورسٽي، نارٿ ويسٽرن يونيورسٽي ۽ البرٽا يونيورسٽيءَ پاران ھڪ کليل خط لکيو ويو جنھن ۾ چيو ويو تہ شولاف تي نازي فوج جو حمايتي ۽ جاسوس ھئڻ جو الزام غلط آھي. 5 جنوري 2015ع تي يوڪرين جي ھڪ ڪورٽ شولاف جي يادگاري تختي ھٽائڻ واري ٺھراءُ کي رد ڪيو. 2021ع ۾ اھا يادگاري تختي ٻيھر شھر ۾ آويزان ڪئي وئي.
تپو جيئڻ ابڙو
تپو جيئڻ ابڙو يا تپو جيڻ ابڙو  پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 4 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ اھير، ديھ جيئڻ ابڙو، ديھ عيسو ۽ ديھ ننگر ھڪڙو