cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سنگ تراشي
ڪجهه قبرن تي دستار جي سنگتراشي ٿيل آهي جن جي باري ۾ خيال آهي ته اهي سردارن جون قبرون آهن. مائين جي قبرن جي سڃاڻپ جي لاءِ تاڙ جي ٽارين جون شڪليون تراشيون ويون آهن. اهي قبرون جن تي ستن فٽن جا ڊگها ٿنڀ آهن اهي قبرون شهيدن جون آهن.
ٺٽي سهر جي رهڻ واري آرڪيالاجي جي ماهر ۽ تواريخدان محمد علي مانجهي ان حوالي سان چئي ٿو ته، ان ۾ ڪو شق ڪونهي ته هي هڪ پراڻو قبرستان آهي، هتي اسان کي ٽن زمانن جون قبرون ملن ٿيون جن ۾ خاص تي ٿڀن واريون قبرون آهن جن جي قدامت ڄاڻڻ لاءِ اسان کي تحقيق ۽ جانچ ڪرڻي پوندي، جنهن کانپوءِ ئي پڪ سان ڪجهه چئي سگهجي ٿو.
حوالا
زمرو:پاڪستان زمرو:سنڌ زمرو:تاريخ زمرو:تواريخ
سنڌ ۾ قبيلائي سوچ جي ڪري ٿيندڙ قومي نقصان!
سنڌ ۾ قبيلائي سوچ جي ڪري ٿيندڙ قومي نقصان!
(غفار ميرجت)
عرفان حيدر لغاري
عرفان حيدر لغاري (پيدائش 2005) ڳوٺ فيض محمد لغاري ۾ رھندڙ ھڪ شخص جو نالو آھي. ان کي پيدائش 1 جنوري 2005 تي ٿي. عرفان حيدر جي عمر ھن وقت 18 سال آھي.
پي جو نالو
عرفان جي پي جو نالو غلام حيدر آھي. غلام حيدر لغاري جي پيدائش 1977 ۾ ٿي.
چاڪر سلطان
ديھ چاڪر سلطان سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي سجاول جوڻيجو تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا مستوئي تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1934ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ چاڪر، ڳوٺ تونيو، ڳوٺ حاجي ڪارڙو، ڳوٺ عرضي غيباڻي واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ حاجي خان ڪارڙو معروف آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ٿرڙي ڌپ، اوڀر ۾ ديھ ڪنڊي، اولھ ۾ ديھ ڀرمي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڪلر دڙو مقام واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي. ڏکڻ طرف ڪلر دڙو مقام واري دنگ سان ڪور ڏاتو واقع آهي ۽ سونھارو ڊسٽريبيوٽري ھن ديھ مان وھندڙ آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 3,774 ھئي جيڪا 563 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
ملڪ ھرنمار
ملڪ هرنمار: ارڪلي خان ۽ رڪن الدين جي جيل ڀيڙي ٿيڻ کان پوءِ ملتان جي حڪومت ملڪ هرنمار جي حوالي ٿي پر ٿورن ڏينهن اندر ان کي به دهلي گهرايو ويو ۽ کيس انڌو ڪري اچ موڪليو ويو.. .
نصرت خان
نصرت خان: 97 ــ 1296ع تي سلطان جلال الدين لاهور پهچي ڪري پنهنجي وچين پٽ ارڪلي خان کي ملتان ۽ اچ تي گورنر مقرر ڪيو ۽ نصرت خان کي سنڌ جي حڪومت ڏني پر ارڪلي خان جي نگرانيءَ ۾. ارڪلي خان ڏاڍو کل مک ۽ دلير انسان هو، پنهنجي دؤر ۾ هو ٻه ڀيرا سنڌ آيو ۽ باغين کي ماري مڃائي سنڌ جون سرحدون وڌايائين.
وڌيڪ تفصيل
تاريخ مبارڪ شاهي ۾ آهي ته سلطان جلال الدين جي حڪومت جي ٻي سال املڪ ڇجو (ڪشلي خان) کي هندو صلاحڪارن برغلايو ته خاندان بلبني مان هجڻ ڪري تخت جا مالڪ توهان آهيو، خلجي ڪير ٿيندا آهن اوهان جي حق تي ڌاڙو هڻڻ وارا!؟ اها ڳالهه ملڪ ڇجو جي دل ۾ کپي ويئي. هيڏانهن اودهه جو صوبيدار حاتم خان به ملڪ ڇجو جو هم خيال ٿي بيٺو. ملڪ ڇجو ڪڙه ۾ شاهي تاج پنهنجي مٿي تي رکي مغيث الدين لقب اختيار ڪري پنهنجي بادشاهيءَ جو اعلان ڪيو ۽ اودهه جي علائقي ڪڙهه ۾ پنهنجو سڪو ۽ خطبو جاري ڪيائين. 92 ــ 1291ع ۾ هو هندن جو وڏو ڪٽڪ وٺي دهلي ڏانهن وڌيو. هيڏانهن سلطان جلال الدين به پٽ ارڪلي خان سوڌي شاهي لشڪر سان دهلي مان مقابلي لاءِ نڪتو ۽ پٽ کي جوانن جو جٿو ڏئي ڪري ويهه ٻاويهه ميل اڳيان هلڻ لاءِ چيائين. بدايون کان اڳي ملڪ ڇجو، ارڪلي خان سان وڙهڻ جي همت ساري نه سگهيو ۽ ڀڄي وڃي ڪنهن ڀرسان واري ڳوٺ ۾ لڪيو اتان جي سردار کيس پڪڙي ڪري سلطان جلال الدين جي خدمت ۾ پيش ڪيو. سلطان ملڪ ڇجو کي ملتان موڪلي حڪم ڏنو ته هن کي نظربنديءَ ۾ ڪنهن به قسم جي تڪليف نه ڏني وڃي.سلطان جلال الدين ملڪ ڇجو کان پوءِ ڪڙهه جي صوبيداري پنهنجي ڀائٽيي ۽ ڄاٽي علاؤ الدين خلجي کي ڏني. علاؤ الدين پنهنجي زال ۽ سس کان بيزار رهندو هو ۽ خاص ڪري سس کان ته ڏاڍو چڙيل هوندو هو. هو جڏهن ڪڙهه ۾ پهتو ته ساڳيائي هندو سردار جن ملڪ ڇجو کي برغلايو هو هن جي ويجهو ٿيڻ لڳا، ڇاڪاڻ ته انهن کي علاؤ الدين جي زال ۽ سس کان بيزاريءَ جي خبر پئجي چُڪي هئي. انهن علاؤ الدين کي يقين ڏياريو ته ملڪ ڇجو وٽ مال ۽ مڻيا نه هئا، جنهن جي ڪري ناڪام ٿيو، پر هو اقتدار آسانيءَ سان ماڻي سگهي ٿو. نيٺ اهي پنهنجي اٽڪل ۾ ڪامياب ويا. 96 ــ 1291ع علاؤ الدين ديوگري (دکن) جو گهيرو ڪري راجا رام ديو کان ڇهه سؤ مڻ سون، هڪ هزار مڻ چاندي، ست مڻ موتي، ٻه مڻ مڻيا، چار هزار ريشمي ڪپڙن جا ٿان ۽ رياست مان ايلجپور جو علائقو وصول ڪيو پر ان مان شاهي خزاني جو ڀاڱو نه موڪليائين. سلطان جلال الدين کي جڏهن ديوگريءَ جي سوڀ جي خبر پيئي ته پاڻ علاؤ الدين سان ملڻ لاءِ نڪتو. 17 رمضان 695هه (1296ع) تي جڏهن ڪڙهه ۽ مانڪپور جي وچ ۾ گنگا درياءُ جي ڪپ پهتو ته سندس ڀائٽي علاؤ الدين خلجي حملو ڪري ماري وڌو. سلطان جلال الدين جي دؤر ۾ جيڪي عالم ۽ فاضل مختلف عهدن تي هئا تن ۾ اسان کي سنڌ جي هڪ عالم جلال الدين بکري جو نالو به ملي ٿو جيڪو مستوفي الممالڪ هو. سلطان علاؤالدين 1295 ۾ تاج پنهنجي مٿي تي رکي پنهنجي ڀاءُ الماس بيگ کي الغ خان ۽ ملڪ نصرت جليسري کي نصرت خان جو خطاب ڏنو. انهيءَ سال سلطان علاؤ الدين پنهنجي ڀاءُ الغ خان ۽ هڪ سردار ظفر خان (الب خان) کي لشڪر سان گڏ ارڪلي خان جي مقابلي لاءِ ملتان موڪليو.ملتان پهچي انهن قلعي جو گهيرو ڪيو ۽ ٻه مهينا سانڌي ويٺا رهيا. آخر شهر وارن ۽ ملتان جي ڪوتوال مجبور ٿي صلح جي درخواست ڪئي. سلطان جلال الدين جي ٻنهي پٽن ارڪلي خان ۽ رڪن الدين کي گرفتار ڪري دهلي روانو ڪيو ويو، اڃا ابوهر وٽ پهتا ته سلطان علاؤ الدين جو حڪم پهتو ته ٻنهي ڀائرن جي اکين ۾ گرم سرائي ڦيري وڃي. الب خان ٻنهي ڀائرن کي هانسي ڪوتوال حوالي ڪري پاڻ دهلي آيو. اهڙي طرح ٻنهي ڀائرن ۽ سلطان رڪن الدين جي سردارن احمد چپ ۽ الغوزي جي اکين ۾ به گرم سرائي ڦيري انڌو ڪري گواليار قلعي جي جيل خاني موڪليو ويو. ازانسواءِ ارڪلي خان جي اميرن ۽ سردرن کي به انڌو ڪري ڪهرام اماڻيو ويو.. .
مير حسام الدين
مير حسام الدين مغلن جو ٺٽي جو صوبيدار يا گورنر ھيو. مرزا عیسیٰ ترخان کان پوءِ 2 رجب 1037 ھجري تي سيد بادشاهه جي صوبيداريءَ جو فرمان جاري ٿيو، پر هو ٺٽي ڏانهن ايندي رستي ۾ ئي گذاري ويو. ان کانپوءِ ساڳي سال خواجا باقي خان المعروف شير خواجا کي ٺٽي جي صوبيداري سونپي وئي هن به واٽ تي ئي دم ڏنو. 22 رمضان 1037هه تي خلعت، خنجر، مرتضيٰ خان جي خطاب ۽ پنجاهه هزار روپين انعام سان نوازجي شير خواجه جي جاءِ تي ٺٽي جو صوبيدار ٿي آيو ۽ اتي ئي وفات ڪيائين .مرزا حسام الدين مرتضيٰ خان انجو (1037هه کان 1039هه) جي مقرري شير خواجا بعد 22 رمضان 1037هه تي ٿي ۽ 1039هه ۾ ٺٽي ۾ ئي وفات ڪري ويو. مظفر شاهجهاني مطابق ٺٽي پرڳڻي جي ويراني مرتضيٰ انجو جي زماني ۾ ٿي.
پينوس
پپنوس اردو ۾ چڪوترو ھڪ ميوو آھي جيڪو نارنگيءَ ۽ ليمي جي ذات مان آهي. هن کي انگريزيءَ ۾ پميلو چون ٿا ۽ هندستاني هن کي بٽاوي نيبو ۽ چڪوترا به سڏيندا آهن. هي هندستان جي گهڻن ڀاڱن ۾ ٿئي ٿو. هن جا مکيه ٻه قسم لکيا اٿن. هن جي ڳر يا ڳر جا داڻا رنگ جا ڳاڙها يا ڦڪا واڱڻائي ٿيندا آهن. مٺا به آهن پر ٿوري موافق کٽاڻ به منجهن رهندي آهي. قد جا تمام وڏا ٿيندا آهن، کل زردي رنگ جي ۽ تمام ٿلهي ٿيندي اٿن. خوشبوءِ به چڱي ڪندا آهن.
پپنوس جي پوکڻ جي ريت سولي آهي. هڪڙي گول کڏ کڻو، جا ٽي فوٽ اونهي ۽ ٽي فوٽ ويڪري هجي. انهيءَ کي هڪ جيتري ڳائي ڀاڻ ۽ پراڻي چن، يا گچ جي ڪچري ۽ باغ جي مٽيءَ سان ڀريو. پوءِ منجهس وڻ رکو. جڏهن مارچ جي مهيني ۾ ڦر ڪرڻ لڳي، تڏهن ٻه ٽي مهينا پاڻي ساندهه ججهو ڏيڻ گهرجيس. جنوريءَ ۾ مٽي کوٽي، پاڙن کي کولي، وري سڻڀي ۽ تازي مٽي ڏجيس. پاڙن ۾ ٿوري لوڻ وجهڻ مان فائدو ٿو ٿئي، جو ميوو نرم به ٿئي ٿو ۽ منجهس رس به گهڻي ٿئي ٿي. هي وڻ اڪثر گوٽيءَ سان يا ڪونڊين ۾، اکين هڻڻ سان ڪندو آهي. فيبروريءَ ۾ ٻج پوکبو ته به ٿيندو، مگر ڦر دير سان ڪندو. فيبروريءَ ۽ مارچ ۾ ليمي جي وڻ تي پيوند ڪرڻ سان به ٿيندو آهي. فيبروريءَ ۾ گل ڪري ٿو، جن ۾ چڱي باس ٿيندي آهي. جڏهن ميوا وڻ ۾ لڙڪي بيهندا آهن، تڏهن وڻ ڏاڍو سهڻو لڳندو آهي. ميون جي ڳرائيءَ ڪري انهن کي ڪاٺين جون ٽيڪون ڏئي بيهاريندا آهن.
پاڪستان جي پارليامينٽ
پاڪستاني پارليامينٽ ( — Majlis-e-Shūrā Pākistān) ھڪ وفاقي ۽ سڀ کان وڏو ملڪي ادارو آهي جيڪو ٻن ايوانن تي مشتمل آهي جن ۾ ھڪ : مٿيون ايوان جيڪو سيينيٽ آھي ۽ ٻيو: ھيٺيون ايوان جيڪو نيشنل اسيمبلي يا قومي اسيمبلي آھي. آئين جي مطابق ملڪي صدر بہ پارليامينٽ جو حصو آهي. قومي اسيمبلي جي چونڊ پنج سالن لاءِ اليڪشن ذريعي عام ماڻهن جي ووٽ ذريعي ٿيندي آهي جنھن ۾ ھڪ ماڻھو ھڪ ووٽ جو طريقو مروج آھي. ھر ميمبر اسيمبلي جي مدي ، وفات ۽ استعفیٰ تائين برقرار رھندو آھي. جيڪڏهن قومي اسيمبلي وزيراعظم جي مشوري سان وقت کان اڳ تحليل ٿئي يا ميمبر آئين تحت نا اھل قرار ڏيڻ سان بہ رڪنيت ختم ٿي ويندي آهي. پارليامينٽ اسلام آباد ۾ پارليامينٽ جي عمارت ۾ اجلاس ڪندي آهي جتي ٻنھي ايوانن جا بحث لاءِ وڏا ھال ٺھيل آھن جتي ايوانن جون ڪاروائيون ھلنديون آھن. 1960 کان اڳ پارليامينٽ جي عمارت ڪراچي ۾ ھئي. زمرو:پاڪستان جي پارليامينٽ
شھريار مرزا
شھريار مرزا (ڄم، 16 جنوري 1605 –وفات، 23 جنوري 1628)  جھانگير جو پنجون نمبر ۽ ننڍي ۾ ننڍو پٽ ھيو جيڪو 16 جنوري 1605 ۾ پيدا ٿيو ۽ 23 جنوري 1628 ۾ وفات ڪيائين. جھانگير جي وفات کان پوء ھن پنھجي ويڳي ماءُ نورجھان جي مدد سان گادي نشين ٿيڻ جي ڪوشش ڪئي جيڪا سندس سس بہ ھئي.ان ڪوشش ۾ ھي ڪجھ وقت علامتن بادشاھ ٿيو پر  شاھجھان کين ناڪام بڻايو ۽ کيس مارائي ڇڏيو.
تفصيلي تعارف
سندس ماءُ اڪبر بادشاھ جي وفات وقت 1605 ۾ جھانگير جي رکيل ھئي. شھريار مرزا جوان ٿي پنھنجي ويڳي ماءُ نورجھان جي اڳڄائي ڌيءَ مھرالنساء بيگم سان ڪئي جيڪا شير افغن قلي خان جي نياڻي ھئي. کين ھڪ ڌيءُ ڄائي جنھن جو نالو ارزاني بيگم ھيو نورجھان جي چوڻ تي جھانگير ڍولپور جو پرڳڻو ۽ قلعو ھن کي ڏنو جيڪو شھزادي خرم کي کپندو ھو. شھريار اتي دريا خان افغاني کي نگران مقرر ڪيو پر نورجھان سيف الملڪ کي مقرر ڪيو 13 آڪٽوبر 1625 ۾ شھريار کي جھانگير ٺٽي جو گورنر مقرر ڪيو جتي سيف الملڪ ھن جي نائب طور ڪم ڪيو
تخت نشيني
28 آڪٽوبر1627 ۾ جھانگير وفات ڪئي ۽ ان وقت نورجھان چاھيو پئي تہ شھريار تخت تي ويھي پر رڳو ٽي مھينا رھي سگھيو. ھي لاھور ۾ ھيو ۽ ھڪدم شاھي خزاني کي قبضو ڪري ستر لک روپيا اميرن ۾ ورھايا. جھانگير جي مرحوم پٽ دانيال جو پٽ بائيسنگھار بہ لاھور م اچي شھريار سان ملي ويو. جلد ئي ممتاز محل جي پيء آصف خان چوٿون جي فوج ۽ شھريار جي فوج لاھور جي ڀرسان آمھون سامھون ٿيون. آصف خان چاھي پيو تہ ان جو ڄاٽو شاھجھان بادشاھ ٿئي.آگري م شاھجھان جي وڏي پٽ داور تخت تي قبضو ڪري شاھجھان کي گرفتار ڪري قلعي ۾ قيد ڪيو ۽ پنھنجي تاجپوشي جو اعلان ڪري ڇڏيو ھو پر ٻن ٽن ڏينھن م آصف خان ان سان جنگ ڪئي جيڪا داور ھارائي ويو ۽ قلعي م پناھ ورتائين پر گرفتار ٿيو ۽ آصف خان ان کان اقتدار کسي شاھجھان کي آزاد ڪري ان جي حوالي ڪيو جنھن پنھنجي پٽ داور کي انڌو ڪرائي ڇڏيو.آصف خان پوء لاھور ڏي پيش قدمي ڪئي.آصف شھريار کي بہ گرفتار ڪيو.
موت
۲۲ جمادالاول ۱۰۳۷ ھ ، 1628 عيسويءَ ۾ شاھجھان جي لاھور ۾ تاجپوشي ٿي ۽ ۲۶ جمادالاول ، 23 جنوري 1628 تي شاھجھان جي حڪم تي دوار ، سندس ڀاء گرشاسپ، شھريار، تھموراس، ھوشنگ، دانيال جا پٽ سڀني کي قتل ڪيو ويو
الب خان
الب خان: ان کان پوءِ ملتان جو گورنر (ظفر خان) الب خان کي ڪيو ويو.
سنڌ تي مغلن جي ڪاهه
انهيءَ سال 97 ــ 1296ع مغلن سنڌو درياءُ اورانگهي اچي هندستان تي حملو ڪيو. علاؤ الدين انهن کي روڪڻ لاءِ الغ خان ۽ ظفر خان کي فوج ڏئي موڪليو، جيڪي جالنڌر ويجهو اچي مغلن سان ٽڪريا ۽ کين ڀڄڻ تي مجبور ڪيو. اهڙيءَ طرح علاؤ الدين جي بادشاهي وڌيڪ پختي ٿي ويئي.. .
سڀ ۾ پرين پاڻ
غلام مصطفيٰ زرداري جو ڪتاب "سڀ ۾ پرين پاڻ"  سنڌي ادب  ۾   هڪ املهه خزانو آهي. هي ڪتاب طالب جماعت حافظ علي مراد مست جي سهڪار ۽ تعاون سان ڪينجھر ڪمپيوٽر جتوئي ڪالوني مورو طرفان 2005ع ۾ شايع ڪيو ويو.
هي ڪتاب سموري سنڌ ۾ پڙهيو ۽ پسند ڪيو وڃي ٿو. هن ڪتاب جي شاعري مجازي ۽ حقيقي عشق تي ٻڌل آهي. هي ڪتاب سموري سنڌ جي رهواسين لاء تصوف تي مُبني ڄاڻ سان سرشار ۽ هڪ عظيم تحفو آهي.
حوالا
زمرو:ڪتاب زمرو:سنڌي شاعري جا ڪتاب
کٽونبڙو
کٽوبڙو، ھن کي ڪمرنگو بہ چوندا آهن. هي هڪڙو ننڍو وڻ، ويهن فوٽن جيڏو آهي، جو هندستان جي گهڻن ڀاڱن ۾ عام آهي. پنن جي ڪري تمام خوبصورت آهي، خاص ڪري جڏهن ٻُور ڪري ٿو ۽ ننڍن گلابي رنگ جي گلن جا ڇڳا جهلي ٿو. هن جو ميوو به تمام سهڻو ٿو ٿئي. ليمي جيڏو ٿو ٿئي ۽ ٻاهران اُٿيل ڦاڪون، يا کنڀن جهڙا پردا بيٺل ٿينس ٿا. پهرين هي سائو آهي، جڏهن تمام پچي ٿو. تڏهن عنبر جهڙو رنگ ٿو ٿئيس ۽ شيشي وانگي آرپار ڏسڻ جهڙو ٿئي ٿو. پڪي کانپوءِ بهي جهڙي خوشبوءِ ٿئيس ٿي.
غوث علي شاهه
غوث علي شاهه (1 جنوري 1934، خيرپور) هڪ پاڪستاني سياستدان ۽ جج آهي. هو 6 اپريل 1985-کان 6 اپريل 1988ع تائين سنڌ جو وزيراعليٰ ۽ بعد ۾ 1999 ۾ چيف ايگزيڪيوٽو هو. انکاسواءِ هي بچاءُ جو وزير يا وزير دفاع ۽ وزير تعليم واري وفاقي پوسٽن تي پڻ رهي چڪو آهي. هن جو تعلق سياسي پارٽي پاڪستان مسلم ليگ سان هو ۽ هاڻي مسلم ليگ (ن) جو اڳواڻ آهي.
شروعاتي زندگي ۽ تعليم
سندس جنم خيرپور ۾ پير جو ڳوٺ ڪنگري تعلقو ڀرسان ٿيو.
حوالا
زمرو:1934ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سنڌي ماڻھو
مالٽا
مالٽا جو سرڪاري نالو جمهوريه مالٽا آهي. ڏکڻ يورپ جي ميڊيٽرينين سمنڊ ۾ واقع ھي ملڪ ٻيٽن جو جھڳٽو آھي جيڪو اٽلي کان ڏکڻ طرف 80 ڪلوميٽرن ۽ تيونس کان اوڀر طرف 284 ڪلوميٽرن ۽ لبيا کان اتر طرف 333 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي. ان جي آبادي 475,000 آهي ۽ پکيڙ 316 چورس ڪلوميٽر آهي. پکيڙ ۾ دنيا جو ڏھون نمبر ننڍو ملڪ آھي ۽ دنيا جو پنجون نمبر وڏو گھاٽي آبادي وارو ملڪ آهي. گادي جو ھنڌ ويليٽا شھر اٿس. ھتان جي سرڪاري ۽ قومي ٻولي مالٽي يا مالٽيز آھي جيڪا سسلي واري عربي مان نڪتل ٻولي آھي. انگريزي ھتان جي ٻين سرڪاري ٻولي آھي.
تاريخ
مالٽا ۾ انساني آبادي جي شروعات 5900 ق م ۾ ٿي ھئي ان جو مقام رومي سمنڊ جي وچ ۾ آھي ان ڪري اھو بحري فوج لاء ڇانوڻي جو ڪم ڏيندو رھيو آھي. تاريخ ۾ ان جي ڪري علائقائي طاقتن جھڙوڪ فونيشي، ڪارٿيجي، رومي، يوناني، عرب، نارمن، اريغونيزي، فرينچ ۽ برطانوي طاقتن جي قبضي ۾ رھيو آھي انھن سڀني طاقتن ھن سرزمين تي پنھنجا تھذيبي نشان ڇڏيا آهن. 1813ع ھي ملڪ برطانوي ڪالوني بڻيو ۽ بحري جھازن جي اسٽيشن طور ڪم ايندو ھيو ۽ رومي سمنڊ اندر برطانوي بحري فوج جو صدرمقام ھيو. ٻين جنگ عظيم ۾ محوري قوتن ان جو محاصرو ڪيو ھو ۽ ھي ملڪ اتحادي فوجن جي اتر آفريڪا جي فوجي ڪاروائين جو مرڪز ھيو. 1964ر ۾ برطانوي پارليامينٽ مالٽا انڊپينڊنس ايڪٽ پاس ڪري ھن ملڪ کي خودمختياري ڏني ۽ ملڪ جي رياستي سربراھ راڻي ايلزبيٿ II برقرار رھي 1974ع ۾ ھي ملڪ ريپبلڪ ٿي ويو. ھي ملڪ قومن جي ڪامن ويلٿ ۽ گڏيل قومن جو رڪن آهي. 2004 م يورپي يونين ۾ شامل ٿي ويو. 2008 ۾ يورو زون جي مالياتي يونين جو حصو ٿي ويو. عربن جي دؤر ۾ ھتي مسلمان رھندا ھيا جن عيسائين کي بہ رھڻ جي آزادي ڏني پر نارمن اچڻ سان مذھب تبديل نہ ڪندڙ مسلمانن کي نيڪالي ڏني ڇڏي. ارغونيز جڏھن آيا تہ مذھب تبديل نہ ڪندڙ يھودين کي ھتان نيڪالي ڏني. ھن وقت ڪيٿولسزم ھن ملڪ جو سرڪاري مذھب آھي پر ملڪ جو موجوده آئين مذھبي آزادي جي اجازت ڏئي ٿو
حوالا
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون زمرو:يورپي اتحاد جا رڪن ملڪ زمرو:يورپي ملڪ
ڪمرنگو
ڪمرنگو هڪڙو ننڍو وڻ، ويهن فوٽن جيڏو آهي، جو هندستان جي گهڻن ڀاڱن ۾ عام آهي. پنن جي ڪري تمام خوبصورت آهي، خاص ڪري جڏهن ٻُور ڪري ٿو ۽ ننڍن گلابي رنگ جي گلن جا ڇڳا جهلي ٿو. ڊاڪٽر ”بروس“ ته لکي ٿو ته ”هن جي پنن توڙي ٽارين ۾، شرم ٻوٽڙي جهڙو اثر رهي ٿو، يعني ته اهي هٿ لائڻ سان ڪومائجي وڃن ٿا. هن جو ميوو به تمام سهڻو ٿو ٿئي. ليمي جيڏو ٿو ٿئي ۽ ٻاهران اُٿيل ڦاڪون، يا کنڀن جهڙا پردا بيٺل ٿينس ٿا. پهرين هي سائو آهي، جڏهن تمام پچي ٿو. تڏهن عنبر جهڙو رنگ ٿو ٿئيس ۽ شيشي وانگي آرپار ڏسڻ جهڙو ٿئي ٿو. پڪي کانپوءِ بهي جهڙي خوشبوءِ ٿئيس ٿي. انهيءَ هوندي به کٽو اهڙو ٿو ٿئي، جو ڪچو کائڻ جو ناهي. رڌڻ سان به خراب ٿيو وڃي. باقي ڳر ڪڍي، انهيءَ مان مزي جهڙي جيلي يا پَتِ ٺاهي سگهجي ٿي. ميوو سيپٽمبر جي پڇاڙيءَ ڌاري پچي ٿو. انهيءَ وقت کان ٿورو پوءِ وڻ ۾ وري ٻور پيدا ٿئي ٿو، جنهن مان جنوريءَ ۾ ٻيو ڀيرو ڦر لهي ٿو. اهو وڻ ٻج مان پيدا ٿئي ٿو. هن جو هڪڙو قسم آهي، جنهن کي چيني ڪمرنگا چون ٿا. اهو هن کان ننڍو ٿو ٿئي. ٻيو به هڪڙو قسم آهي جنهن کي بِلمبي چون ٿا، جو دکن ۾ عام آهي. هن جي کل لسي ۽ چمڪندڙ ٿئي ٿي. بعضي ڪمرنگي کي سنڌيءَ ۾ کٽونبڙو به چوندا آهن.
اينڊريو ٽيٽ
ايموري اينڊريو ٽيٽ III (پيدائش ڊسمبر 1، 1986) هڪ برطانوي-آمريڪي سوشل ميڊيا جي شخصيت، ڪاروبار ڪندڙ، ۽ اڳوڻو پروفيشنل ڪڪ باڪسر آهي.
ٽيٽ 2005 ۾ ڪڪ باڪسنگ جي مشق شروع ڪئي ۽ 2009 ۾ سندس پهرين چيمپئن شپ حاصل ڪئي. هن 2016 ۾ وڏي پئماني تي ڌيان ڇڪايو، جڏهن هو برطانوي ريئلٽي شو بگ برادر ۾ ظاهر ٿيو ۽ سوشل ميڊيا تي سندس تبصرو تڪرار کي راغب ڪرڻ کانپوءِ هٽايو ويو. هن پنهنجي ويب سائيٽ ذريعي ادا ڪيل ڪورسز ۽ رڪنيتون پيش ڪرڻ شروع ڪيون ۽ هڪ انٽرنيٽ جي مشهور شخصيت جي حيثيت سان مشهور ٿيو، "الٽرا مذڪر، الٽرا لگژري لائف اسٽائل" کي فروغ ڏنو. هڪ خود بيان ڪيل بدانتظامي ، ٽيٽ جي تڪراري تبصري جي نتيجي ۾ هن کي ڪيترن ئي سوشل ميڊيا پليٽ فارمن تان معطل ڪيو ويو آهي.
29 ڊسمبر 2022 تي، ٽيٽ ۽ سندس ڀاءُ ٽرسٽان کي ٻن عورتن سميت رومانيا ۾ گرفتار ڪيو ويو. اهي چارئي انساني اسمگلنگ ۽ هڪ منظم ڏوهن جي گروهه ٺاهڻ جي شڪ ۾ آهن. رومانيا پوليس جو الزام آهي ته گروپ متاثرين کي سوشل ميڊيا لاءِ ادا ڪيل فحش مواد ٺاهڻ تي مجبور ڪيو.
گرگيج (شھدادڪوٽ)
ديھ گرگيج سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي يونين ڪائونسل نمبر 1 جمالي| جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا مرکنڊ تپي  ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي ديھن واري 1886ع واري نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ الھ بخش جوڻيجو، ڳوٺ ڄانڃي مل، ڳوٺ گرگيج جنھن جي لڳ ھڪ ڦٽل ڪوٽ،  ۽ ھڪ لغارين جو ڳوٺ واقع ھيا جيڪي ھاڻي غيرمعروف آھن. ھاڻي اتي ڳوٺ اسحاق جمالي ۽ ڳوٺ عبدالواحد بروھي معروف ڳوٺ آھن. گرگيج ذات وارن جي ڳوٺ ھجڻ جي ڪري ان ديھ جو اھو نالو پيو.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ مرکنڊ، اوڀر ۾ ديھ سکر جروار، ڏکڻ ۾ ديھ ڪلھوڙا ۽ اولھ ديھ پٺاڻ سميت ديھ ڪور ڪاري واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1,683 ھئي جيڪا 245 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
واڪا ڪندي ووء صديون تولا سندڙي
واڪا ڪندي ووء صديون تولا سندڙي
آرٽيڪل
غفارميرجت
آنُ جڏھن به قلم کڻي ڪنهن به قومي  شھيد تي لکندو آھيان ته ان شھيد جي سموري جدوجهد اڳيا اچي بيهندي آھي  اڄ جڏھن قلم کڻي لکڻ لڳس ته  باهمت سرويچ  شھيد بشيرخان قريشي جي سنڌ وطن لاء ڪيل سموري جدوجهد سامهون اچي وئي سوچيم ته هن جي وفاداري تي لکان يا نياز نوڙت تي لکان,بهادري تي لکان يا اڻ ٿڪ ڪيل جدوجهد تي لکان, هو ته سدائين ڏاڍ اڳيان سر جهڪائڻ کان سر ڪٽائڻ کي ترجيع ڏيندو هو,بشيرخان گروھ بندي واري سياست تي به يقين نه رکندڙ اڳواڻ ھو, هر اڳواڻ جي جدوجهد جو الڳ طريقيڪار هوندو آھي,هن سنڌ خاطر سر جي قرباني ڏئي پاڻ کي عظيم بڻائي ڇڏيو, ,شھيد بشير خان قريشي سنڌي قوم جو شھيد آھي, هو جديد قوم پرستي جي باني رهبر سنڌ سائين جي ايم سيد جي فڪر سان ساھ جي آخري دم تائين سالهاڙيل رهيو, رتوديرو شھر مان اهڙو ستارو ٿي اُڀريو جو سنڌ ڌرتي کي جدوجهد زريعي روشناس ڪري ڇڏيائين, هو رمتو جوڳي بڻجي سنڌ کي غلامي مان نجات ڏيارڻ لاء رات ڏينهن سڄاڳي مهم ۾ رُڌل رهيو, جڏھن دوستن ساٿين جي بيوفائي تي ڪو صحافي هن ديس جي ڌنار کان سوال ڪندو هيو ته اهو هي شعر چئي جواب ڏيندو هيو ته
جيها سي تيها مون مارون مڃيا مون جيڏيون ملير ۾ ٿيون چونڊين هڪ ميها منهنجي آس اها ڪڏھن ڪيرائيندي ڪوٽ کي هن اڳيا پنهنجي رهبر سائين جي ايم سيد جي وانگر مقصد اهم هيو!
هن جي جدوجهد جا اڻ ڳڻيا مثال آھن,جڏھن سنڌ دشمن ڌرين سنڌ کي قبيلائي جهيڙن جي آڙاھ ۾ اُڇليو تڏھن هو وطن جو وارث ڪارڪن سماجي اڳواڻ ۽ نياڻيون, قران پاڪ شاھ جو رسالو ساڻ کڻي جهيڙيندڙ ڌرين وٽ ويندو هيو ۽ خوني تڪرار ختم ڪرڻ جي اپيل ڪندو هيو,
ويئُون پَٻِ پَـئِي، کيرُون کاھوڙِيُن جُون؛ آئُون تن ڏوٿِيُنِ جو، پُڇان پيرُ، پَھِي! رُڃُنِ راتِ رَھِي، ڏُونگَر جَنِين ڏورِيا.
هڪ واقعو ايئن به ٿيو ته جڏھن بشيرخان هڪ ڌر ڏي ميڙ کڻي ويو جن جو هڪ ماڻھو قتل ٿي ويو هو اتي ان قبيلي جي سردار بشير خان کي چيو ته  اسان جي اها روايت آھي ته خون جي بدلي سڱي چٽي ڏنو ويندو آھي, بشير خان چيو ته مان اڳلي ڌر کي خون معاف ڪرائڻ جو يقين ڏياري آيو آھيان, پر جي توهان ميڙ کي مان نٿا ڏيو  ته پوء مان ٿو توهان کي  سڱ چٽي ڏيان هلو منهنجي نياڻي تي هلي لٽو وجهو ان موقعي تي ميڙ آيل سمورن ماڻھن ۾ ماٺار ڇانئجي وئي,  اتي قتل ٿي ويل همراه جو والد ويٺو هيو ان اٿي هٿ ٻڌي بشير خان کي چيو وڏا بشير خان تون اسان جي حقن لاء سنڌ جي آزادي اسان جي  ننگن دنگن جي تحفظ لاء جدوجد ٿو ڪرين ان ڪري ڇڏ ھن سردار کي هي ته منهنجو هڪ پُٽ قتل ڪيو اٿن اڃان منهنجا ست پُٽ زنده آھن اگر اهي ستن پُٽن کي ماري اچن ته انهن جاخون به معاف اٿن, جيئن سنڌي قوم بشير خان تي ناز ڪندي هئي ايئن  بشير خان به قوم تي پيار ڪندو هيو, ان جو مثال اهو آھي ته تمام وڏيون پارٽيون جيڪي سدائين اقتدار ۾ رهيون سمورا پير مير سردار ان پارٽين جو حصو هيا پر انهن لاء سنڌ جي گادي واري شھر ڪراچي ۾ لکين ماڻھو کٺي ڪرڻ مشڪل هيو پر سنڌ جي ارڏي بشير خان قريشي 2012 ۾  23 مارچ  تي ڪراچي ۾ 20 لکن کان مٿي ماڻھو گڏ ڪري دنيا جو ڌيان قوم پرست سياست ڏانهن ڇڪرايو مونکي شھيد بشير خان جا اهي لفظ ياد آھن جڏھن هن کان هڪ صحافي سوال ڪيو هيو ته ڇا ان ماڻھن مان اميد رکو ٿا جيڪي پير مير سردارن جي نظام واري ڄار ۾ ڦاٿل آھن اهي لکن جي تعداد ۾ توهان جي سڏ تي نڪري ايندا بشيرخان چيو ته ٽي ڪروڙ ماڻھن جي ڳلن  تي چميون ڏنيون آھن اها پڪ اٿم ته لکين ڌرتي ڌڻي آزادي مارچ ۾ پهچندا ۽ پوء دنيا ڏٺو ته لکين ڌرتي جا وارث آزادي جا ڳاڙھا جهنڊا کڻي پهتا بشير خان قريشي کي 23 مارچ 2012 تي سنڌ جي دل ڪراچي ۾ لکين ماڻھون گڏ ڪندي 14 ڏينهن مس ٿيا هوا ته   7 اپريل 2012 تي زهر جو پيالو پيئاري اسان کان هميشه لاء جدا ڪيو ويو  بشير خان قريشي جي شھادت جي خبر سنڌ ۾ باھ جيئان پکڙجي وئي مرد توڙي عورتون اُڇڪارون ڏئي روئندي رانڀانٽ ڪندي روڊن تي نڪري آيا  اسان لاءِ 7 اپريل اڀاڳو ڏينهن آھي هن ڏينهن تي سنڌ بهادر پٽ کان محروم ٿي ڪترن غريبن جي اميدن جو قتل ٿيو. بشير خان جي شادت جي ڪري ڪيترن ئي مظلوم هارين مزدور جي غلامي ۾ زندگي گذارڻ واري ڏينهن ۾ واڌارو ٿيو ڪيترائي قبائيلي جيهڙا ختم ٿيندي رهجي ويا. سنڌ جا اهي شھر روڊ رستا جن ۾ هن سچي ارڏي انسان قدم رکيا اهي شھيد وڏي کي سارين ٿا, بشير خان جي شهادت جي ڪري رڳو قومي تحريڪ جي نقصان نه پر سموري سنڌ جو نقصان ٿيو آھي ۽ اهڙو ته خال پيدا ٿيو آھي جيڪو صدين تائين ڀرجندي نظر نٿو اچي,
ھڻَڻَ، ھَڪـِلَڻُ، ٻيلِي سارَڻُ؛ مانجِھيان اِيُ مَرَ ڪـُ؛ وِجَھنِ تان نه فَرَقُ، رُڪَ وَھندِيءَ راندِ ۾. هن وقت هڪ طرف سنڌ ۾ مذھبي انتهاپسند کي هٿي وٺرائي نفرتن جو ٻج ڇٽو پيو وڃي ٻئي طرف اسان جا وسيلا لٽيا پيا وڃن, هاڻ ضروري ٿي پيو آھي ته قومي جذبي کي اُڀاري قومي سوچ کي مظبوط ڪجي وکريل ۽ الڳ الڳ حصن ۽ ورهايل قوم پرست جماعتن کي هڪ قومي جذبي جي تحت متحد ڪجي ڇو ته سنڌ کي گڏيل جدوجهد لاڀ ڏئي سگهي
فيروز آباد سب ڊويزن
فيروز آباد سب ڊويزن : پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ڪراچي ڊويزن جي ضلعي ڪراچي اوڀر جو هڪ تعلقو آهي جنھن جو قيام 2013ع ۾ عمل ۾ آيو .ھي سڀ ڊويزن جمشيد ڪواٽرز سب ڊويزن جي لڳ واقع آهي. ڊاڪٽر محمود حسين روڊ، حامد حسين فاروقي روڊ، سراج الدولا روڊ ھن سب ڊويزن ۾ گذرن ٿا. ھن سب ڊويزن ۾ ھيٺيون اٺ يونين ڪاميٽيون واقع آھن:
آبادي
ھن سب ڊويزن جي 1998 ۾ آدمشماري 558702 ھئي جيڪا 2017 جي آدمشماري ۾ اضافي سان 762850 تائين پھتي. ھن سب ڊويزن جي پکيڙ 17.6 چورس ڪلوميٽر آهي. آباد جي گھاٽائي 43368 ماڻھو في چورس ڪلوميٽر آھي.
تعليم جون سهولتون
ھن سب ڊويزن م سيلويشن آرمي سيڪنڊري اسڪول اختر ڪالوني، الفاروق سيڪنڊري بوائيز اسڪول منظور ڪالوني، شھيد بينظير ڀٽو گورنمينٽ گرلس ڊگري ڪاليج اعظم بستي، سينٽ پيٽرز اينڊ پال ھاء اسڪول اعظم بستي، النور سيڪنڊري اسڪول اعظم بستي، فاطمه جناح ڊينٽل ڪاليج اعظم ٽائون، گورنمينٽ چنيسر ڳوٺ بوائيز  اسڪول، ڊائو انٽرنيشنل ڊينٽل ڪاليج چنيسر ڳوٺ، اقرا يونيورسٽي، اڪيڊمي ڊفينس ويو ڪيمپس، محمد علي جناح يونيورسٽي، نيشنل يونيورسٽي آف ڪمپيوٽر اينڊ امرجنگ سائنس پشاور ڪيمپس، سٽي اسڪول ڪيمپس (پي اي سي ايڇ ايس) ، بيڪن هائوس ڪاليج (پي اي سي ايڇ ايس) ، ايجوڪيشن فائونڊيشن ڪيمپس 2 (پي اي سي ايڇ ايس)، مدينة العلم اسلامي اڪيڊمي (پي اي سي ايڇ ايس)، فائونڊيشن پبلڪ اسڪول (پي اي سي ايڇ ايس)، سينيئر ماڊل گورنمينٽ بوائيز اسڪول(پي اي سي ايڇ ايس)، جونيئر ماڊل گورنمينٽ سيڪنڊري گرلس اسڪول(پي اي سي ايڇ ايس) ، آء بي ايم (پي اي سي ايڇ ايس)، ڪراچي پبلڪ اسڪول (پي اي سي ايڇ ايس) شامل آهن
صحت جون سهولتون
بخت بھاري ھاسپيٽل اعظم ٽائون، پي اي سي ايڇ ايس ٽراما ھاسپيٽل
باغ ۽ وندر
ھن يو سي ۾ چنيسر بلو فٽبال گرائونڊ، آرمي گريو يارڊ، لياقت محي الدين پارڪ محمود آباد، فيملي پارڪ جوڻيجو ٽائون، حرمين پارڪ (پي اي سي ايڇ ايس), المرتضا فيملي پارڪ، لياقت پارڪ (پي اي سي ايڇ ايس)، عثمانيه گرائونڊ، محمود غزنوي پارڪ، ھل پارڪ ۽ جھيل پارڪ (پي اي سي ايڇ ايس) واقع آھن.
مشھور جايون
چرچ سينٽ پال، ھولي چرچ آف ڪرائسٽ، سينٽ پيٽرز چرچ ۽ بيٿل چرچ، اي آر پي چرچ، ھولي روسري ڪيٿولڪ چرچ، اعظم بستي قبرستان، محمود آباد قبرستان، سيوريج ٽريٽمينٽ پلانٽ نمبر 11 محمود آباد، گرين بيلٽ ماڊل پارڪ محمود آباد، ڪشمير ڪالوني، جوڻيجو ٽائون ۽ رحمان ڪالوني، ايڪسپريس نيوز ٽي وي جي آفيس، ڪرسچين گريويارڊ، سنڌ رزرو پوليس آفيس، امتياز مارڪيٽ ڊفينس ويو، ليوپرڊ ڪوريئر سروس ھيڊ آفيس، عبدالله شاھ غازي رينجرز ھيڊ ڪوارٽر، دنيا نيوز ڪراچي بيورو آفيس، طارق روڊ قبرستان، يونين ڪوآپريٽو ڪلب (پي اي سي ايڇ ايس) واقع آھن.
ڪتب خانا
پي اي سي ايڇ ايس لائبريري
روڊ ۽ چوڪ
ھن سب ڊويزن جي مشھور روڊن ۾ مصطفي روڊ، علامه اقبال روڊ ۽ بلوچ ڪالوني روڊ، شاھراھ فيصل، ڊاڪٽر محمود حسين روڊ، شاھراھ قائدين، طارق روڊ، علامه اقبال روڊ، شاھ عبداللطيف روڊ، ڪشمير روڊ، سرسيد روڊ، خالد بن وليد، ڊاڪٽر عبدالقدير خان روڊ شامل آهن.
ٿاڻا
ھن سب ڊويزن ۾ فيروز آباد ٿاڻو،  عزيز ڀٽي ٿاڻو، ٽيپو سلطان ٿاڻو، بلوچ ڪالوني ٿاڻو،
لاکا، شهر
لاکا شهر ' (انگريزي:Lakha Town) سنڌ جي ڄامشورو ضلعو جي مانجهند تعلقو ۾ مانجهند شهر ويجهو هڪ قديم شهر آهي جيڪو انڊس هاءِ وي ڀرسان اوڀر طرف آهي. تعلقي جو مک شهر آهي. هن شهر ۾ پرائمري کان سيڪنڊري تعليم تائين سهولت ميسر آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ
تپو مرکنڊ (شھدادڪوٽ)
تپو مرکنڊ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻو ڊويزن جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ ڪل 5 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ مرکنڊ، ديھ گرگيج، ديھ ڪور ڪاري، ديھ سکر جروار، ديھ ڪلھوڙا
شهيد بکر فقير
thumb|شهيد بکر فقير جو مقبرو thumb|شهيد بکر فقير جي قبرستان ۾ قديم ڇٽي شهيد بکر فقير انگريزي (Shaheed Bakhar Fakir) ميان نصير محمد ڪلهوڙي جي زماني ۾ ميانوال تحريڪ جو سرگرم ڪارڪن ۽ سرفروش فقير هو. ميان نصير جو قريب تر پوئلڳ هو. شهيد بکر فقير ذات جو ڪير هو ان بابت مستند تاريخ خاموش آهي. ڪن روايتن ۾ کيس لنڊ ته ڪن روايتن ۾ رودراڻي ڄاڻايو ويو آهي. هڪ مقامي روايت اها پڻ آهي ته شهيد بکر فقير کوسو هو ۽ جوهي لڳ بچاءُ بند ڀرسان دفن ٿيل رُوحل فقير کوسي جو قريبي رشتيدار هو. بهرحال سندس درگاھ جا مجاور ذات جا چانڊيا آهن. شهيد بکر فقير جو مقبرو ۽ قبرستان دادو ضلعي جي شهر جوهي کان 8 ڪلوميٽرن تي اولھ ۾ ۽ ڳوٺ طالباڻي کان 3 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي اوڀر اتر ۾ جوهي واهي پانڌي روڊ لڳ ڪاڇي ۾ واقع آهي. ڪن تاريخن ۾ سندس قبرستان طالباڻي ڳوٺ کان اتر اولھ ۾ ڄاڻايل آهي جيڪا چُڪ سمجهڻ گهرجي. هيءُ قبرستان قديم آهي پر شهيد بکر فقير جي دفن ٿيڻ کان پوءِ سندس نالي پٺيان سڏجڻ ۾ آيو. شهيد بکر فقير لاءِ روايت آهي ته ڪنهن پوڙهي عورت جي چوري ٿي جنهن بکر فقير کي مدد لاءِ پڪاريو ته ڀکر فقير سندس ۾ چورن سان وڙهندي شهيد ٿيو پر لڳي ٿو ته بکر فقير ميانوال تحريڪ جي ڪنهن اهم مهم يا لڙائي ۾ شهيد ٿي ويل ڀانئجي ٿو.
حوالا
زمرو:تاريخ زمرو:سنڌ جي تاريخ
چانگو
ديھ چانگو سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي سجاول جوڻيجو تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا عرضي ڀٽو تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1882ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ رحيم داد گوپانگ، ڳوٺ تيرہ پور، واقع ھيو. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ رحيم داد چانڊيو ۽ ڳوٺ شير جي وانڍ معروف آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ عرضي ڀٽو ۽ ديھ سجاول جوڻيجو، اوڀر ۾ ديھ بخشو ساريو، اولھ ۾ ديھ ڪرم علي گوپانگ ۽ ڏکڻ ۾ ديھ گل ڪلھوڙو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي. سجاول ڊسٽريبيوٽري ۽ چانگو مائنر، ھن ديھ مان وھندڙ آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1,511 ھئي جيڪا 249 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
25 اپريل
25 اپريل 1995ع سنڌي قومپرست محترم جي ايم سيد وفات ڪئي.
نصرت
علاؤ الدين خلجي، نصرت خان کي ڏهه هزار سوارن سان ملتان، اچ، بکر، سيوستان ۽ ٺٽي اماڻيو ۽ حڪم ڏنو ته باغين جي پاڙ پٽي اتي پنهنجا اعتماد وارا ماڻهو مقرر ڪري.
سيوستان جي مهم
99 ـ 1298ع ۾ سيوستان جيڪو سنڌ جو هڪ ڀاڱو هو، جي راجا صلدي يا ڇلديو مغلن کان مدد وٺي خود مختيار ٿي ويٺو.سلطان علاؤ الدين، الب خان کي لشڪر سان گڏ راجا کي ڪچلڻ لاءِ موڪليو. الب خان سيوستان جو اچي گهيرو ڪيو پر اندر ويٺل راجا صلدي جي ڀاءُ ۽ ٻين مغلن اهڙا تير وسايا جو قلعي ويجهو ڪنهن پکي جو اچڻ به مشڪل هو، تنهن هوندي به ظفر خان (الب خان) مڙسي سان قلعو فتح ڪري ورتو ۽ راجا صلدي، سندس ڀاءُ ۽ ٻين مغلن کي گرفتار ڪري دهلي اماڻيو.. .
شيخ مجيب الرحمٰن
شيخ مجيب الرحمان (Sheikh Mujibur Rahman) (پيدائش 17 مارچ 1920 ، 15 آگسٽ 1975 ۾ وفات ڪئي) اوڀر پاڪستان ۾ هڪ بنگالي اڳواڻ ۽ بنگلاديش جو باني هو.
شروعاتي زندگي
شيخ مجيب الرحمان 17 مارچ 1920 تي فريدپور ضلعي ۾ پيدا ٿيو. هن 1947 ۾ ڪلڪتي جي اسلاميه ڪاليج ، مان تاريخ ۽ پوليٽيڪل سائنس ۾ بي اي ڪئي. هڪ شاگرد طور هن سياسي سرگرمين ۾ حصو وٺڻ شروع ڪيو. 1943 کان 1947 تائين هو انڊو مسلم ليگ جي ڪائونسل جو ميمبر رهيو. 1945 کان 1946 تائين هو اسلاميه ڪاليج آف اسٽوڊنٽس يونين جو جنرل سيڪريٽري هو. 1946 ع ۾ هو بنگال اسيمبلي جو ميمبر چونڊيو ويو. 1947 ۾ پاڪستان ٺهڻ جي فوراً بعد هن مسلم ليگ تان استعيفيٰ ڏني ۽ اردو جي مخالفت جي لاءِ پاڪستان مسلم اسٽوڊنٽس ليگ قائم ڪئي. ليگ جي ٻين ڪيترن ئي ليڊرن وانگر ، هن مسلم ليگ جو ساٿ ڏنو ڇاڪاڻ ته اها ان وقت جي هڪ مشهور تحريڪ هئي. ۽ ان کي شامل ڪرڻ سان ، طاقت حاصل ڪري سگھجي ٿي.
عوامي لیگ
جڏهن حسين شهيد سهروردي 1952 ۾ عوامي ليگ جو بنياد وڌو ، مجيب الرحمان ان جي قيام ۾ حصو ورتو. 1953 ۾ هو عوامي ليگ جو جنرل سيڪريٽري ٿيو ۽ مارچ 1954 جي چونڊن ۾ هو مشرقي پاڪستان جي صوبائي اسيمبلي جو ميمبر چونڊيو ويو جتوئي فرنٽ جو اميدوار. هن 1956 ۾ آئين جي مسوده ۾ حصو ورتو ، پر مجيب الرحمان آئين ۾ مقرر ڪيل صوبائي خودمختياري جي حدن سان اتفاق نه ڪيو. هن 1952 ۾ پينڪنگ ۾ عالمي امن ڪانفرنس ۽ 1956 ۾ اسٽاڪ هوم ۾ عالمي امن ڪانفرنس ۾ شرڪت ڪئي. انهي سال بعد ، هن پارلياماني وفد جي سربراهي طور دولت مشترڪه چين جو پڻ سفر ڪيو. فيبروري 1966 ۾ ، هو لاهور ۾ نيشنل ڪانفرنس جي اجلاس ۾ پهريون ڀيرو ڇهه نقطا پيش ڪيو.
بنگلاديش جو قيام
مجيب الرحمان کي سندس انتها پسند سرگرمين لاءِ ڪيترائي ڀيرا گرفتار ڪيو ويو. هن کي 1949 ۾ akaاڪا يونيورسٽي مان ڪ andيو ويو ۽ ٽي سال جيل ۾ گذاريا. هو 1958 ۽ 1959 ۾ ايوب خان جي دور ۾ اقتدار ۾ رهيو ، پوءِ سازش جي الزام ۾ مئي 1966 ۾ گرفتار ٿيو ، پر فيبروري 1969 ۾ ڪجهه سياسي اڳواڻ (جن ۾ ذوالفقار علي ڀٽو به شامل آهن) گول ميز ڪانفرنس ۾ شرڪت ڪرڻ لاءِ موجود هئا. هو ضمانت تي آزاد ٿيو ۽ ڪيس واپس ورتو ويو. جڏهن ڊسمبر 1970 ۾ پاڪستان جون عام چونڊون منعقد ٿيون ، شيخ مجيب الرحمان جي عوامي ليگ هڪ بي مثال فتح حاصل ڪئي ۽ اوڀر پاڪستان جي نمائندگي جو آئيني حق حاصل ڪيو ۽ پاڪستان جي لاءِ نئين ڇهن نقاطي آئين جو اعلان ڪيو جڏهن صدر يحيٰ جڏهن خان دستور ساز اسيمبلي جو اجلاس نه گهرايو ، مجیب الرحمان مارچ 1971 ۾ عدم تعاون جي تحريڪ شروع ڪئي ، جنهن سبب هن 25 مارچ 1971 تي فوج طرفان گرفتار ڪيو ، ۽ اوڀر پاڪستان ۾ فوجي ڪارروائي ڪئي. جڏهن ڊسمبر 1971 ۾ آپريشن ناڪام ٿيو ۽ akaاڪا ۾ پاڪستاني فوجون مجيب الرحمان جي حمايت ۾ وڙهندي هندستاني فوجن جي هٿن ۾ ڏئي ويون ، مجيب الرحمان کي 8 جنوري 1972 ۾ لنڊن ۽ دهلي ذريعي 10 جنوري تي آزاد ڪيو ويو. 12 جنوري تي akaاڪا پهتو ۽ بنگلاديش جي وزيراعظم طور نامزد ٿيو.
هڪ حڪمران طور
ڇاڪاڻ ته عوامي ليگ سوشلزم ۽ سيڪيولر ازم جي حامي هئي ، بنگلاديشي حڪومت انهي بنياد تي سڌارن جو آغاز ڪيو. ان پٽ ان پٽ ، ٽيڪسٽائيل ۽ شپ بلڊنگ انڊسٽريز کي قوم سازي ڏني وئي. نئون آئين هڪ سال اندر تيار ڪيو ويو ، بنگلاديش کي سوشلسٽ ۽ سيڪيولر جمهوريت قرار ڏنو ويو. نئين آئين تحت عوامي ليگ مارچ 1973 جي چونڊن ۾ 300 مان 292 سيٽون کٽي ورتائين. شيخ مجيب الرحمان سڀني پارٽين کي (خاص ڪري جماعت اسلامي ۽ جمعيت اسلامي جي شاگردن) کي قرار ڏنو جن پاڪستان جي وحدت لاءِ ڪم ڪيو ، قانون جي خلاف.
پڇاڙيءَ جا ڏهاڙا
هنن سڀني عوامل هڪ ڀيرو ٻيهر بنگلاديش ۾ بدامني جي لهر پيدا ڪئي ۽ عوامي ليگ ۽ مجيب الرحمان جي خلاف آواز بلند ڪيو ويو. مجيب الرحمان انهي بيچيني کي دٻائڻ ٿي چاهيو. ڊسمبر 1974 ۾ ، رياست هنگامي حالت جو اعلان ڪيو ويو ۽ آئيني حق معطل ڪيا ويا. آئين ۾ ڪيتريون ترميمون به ڪيون ويون ، ملڪ ۾ صدارتي نظام نافذ هو ۽ جنوري 1975 ۾ مجيب الرحمان صدر بڻيو ۽ محمد منصور علي کي وزيراعظم بڻايو ويو. مجيب الرحمان انهن ترميمن جي ذريعي سڀئي اختيار حاصل ڪيا. بنگالي ، جيڪي فطرتاً جمهوريت پسند آهن ، اهو ظلم برداشت نه ڪري سگهيا ۽ فوج بغاوت ڪري ڇڏي ۽ 15 آگسٽ 1975 ع تي مجيب الرحمان ۽ هن جي خاندان کي قتل ڪيو ويو. رڳو پنهنجون ٻه ڌيئرون ، شيخ حسينا ۽ شيخ ريحانا ، اولهه جرمني ۾ زنده رهيون. شيخ حسينه واجد بعد ۾ ملڪ جي وزيراعظم بڻجي وئي.
حوالا
زمرو:1920ع جون پيدائشون زمرو:1975ع جون فوتگيون زمرو:بنگالي ماڻهو زمرو:پاڪستاني سياستدان
مومل جي ماڙي
"مومل ماڙي"جو عجائب گھر بہ تعمير ڪيو ويو آھي. ان ۾ ملڻ واري شين کي سانڍيو وڃي ٿو. ۽ اھو شيون سياحتي ماڻھن کي ڏيکاريون وڃن ٿيون.
thumb|مومل جي ماڙي ميوزيم
مومل راڻي جي ڪھاڻي
thumb|مومل جي خيالي تصوير سنڌ جي ماٿيلي واري ڀاڱي تي، گجر ذات جو راجا نند حڪومت ڪندو ھو. کيس دولت ڪٺي ڪرڻ ۽ شڪار ڪرڻ جو ڏاڍو شوق ھوندو ھو. ھڪ ڀيرو ڪنھن جانور جو شڪار ڪري، آن جوڏند ھٿ ڪيائين، ۽ ان جي مدد سان پنھنجو سمورو خزانو درياء جي پيٽ م لڪائي ڇڏيائين.
مومل تي ٺهيل فلم
thumb|مومل فلم جو پوسٽر thumb|مومل فلم جا اداڪار thumb|مومل فلم جا اداڪار
حوالا
زمرو:سنڌ جا تاريخي ماڳ زمرو:سنڌ جي تاريخ زمرو:سنڌي لوڪ ادب زمرو:سنڌي لوڪ ڪهاڻي زمرو:ڀونءِ ڀياس ۽ ڀونءِ نگاري
5 اپريل
05 اپريل 1987ع الحاج مير علي احمد خان ٽالپر پاڪستان جو اڳوڻون بچاء وارو وزير لندن جي اسپتال ۾ وفات ڪري ويو.
گراتس
گراتس( آسٽريا جي وفاق جي ھڪ رياست اسٽيريا جو وڏو شھر ۽ ان رياست جو گاديءَ جو هنڌ آهي. ھن شھر جو تاريخي مرڪز 1999ع ۾ يونيسڪو پاران عالمي ورثو قرار ڏنو ويو. گراتس لفظ جي معني ننڍڙو قلعو يا ننڍڙو شھر آھي. ھي شھر مور ندي جي ٻنھي ڪپن تي واقع آهي. شھر سامونڊي سطح کان 353 ميٽر يا 1158 فٽ بلند آھي. ھي شھر 17 ميونسيپل ضلعن ۾ ورھايل آھي. شھر جي آبادي 2019 م 292269 ھئي. تاريخي طور تي ھي شھر سلووينيائي ثقافتي مرڪز رھيو آھي.
حوالا
زمرو:آسٽريا ۾ يونيورسٽي شهر
گھوٽڪي فيڊر ڪينال
گھوٽڪي فيڊر ڪينال پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ھڪ ڪينال جو نالو آهي جيڪو سنڌو درياءَ مان کاٻي ڪپ کان گڊو بئراج کان نڪري ٿو گھوٽڪي ۽ سکر ضلعي جي زمينن کي پاڻي پھچائي آباد ڪري ٿو. ھي ڪينال سمنڊ جي سطح کان 72 ميٽر بلندي تي واقع آهي. ان کي گھوٽڪي ڪينال پڻ چوندا آهن.
گارڊن سب ڊويزن
گارڊن سب ڊويزن:, پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ڪراچي ڊويزن جي ضلعي ڪراچي ڏکڻ جو ھڪ تعلقو يا سب ڊويزن آھي. ان کي 2013 ۾ پراڻي عيدگاھ سب ڊويزن کي ختم ڪري گارڊن کي ان سان ملائي ھڪ نئين سب ڊويزن ٺاھي وئي.
مظفر حسين شاهه
مظفر حسين شاهه سنڌ جي علائقي ميرپور خاص مان هڪ مشهور سياستدان آهي ۽ سنڌ جو اڳوڻو وڏو وزير پڻ رهي چڪو آهي. انهن جو تعلق اسلامڪ ڊيموڪريٽڪ اتحاد سان آهي.
حوالا
زمرو:1945ع جون پيدائشون زمرو:2020ع جون فوتگيون زمرو:جيئرا ماڻهو
جھاد
اسلام ۾ جهاد جو تصور:جهاد ظلم ڪرڻ نه بلڪه ظلم روڪڻ جو نالو آهي.
""اُذِنَ لِلَّـذِيْنَ يُقَاتَلُوْنَ بِاَنَّـهُـمْ ظُلِمُوْا ۚ وَاِنَّ اللّـٰهَ عَلٰى نَصْرِهِـمْ لَقَدِيْرٌ". (سورت الحج 39)
ترجمو:" جن سان (ڪافر) وڙھندا آھن تن کي (جھاد لاءِ) انھيءَ ڪري موڪل ڏني وئي جو انھن تي ظلم ڪيو ويو آھي، ۽ بيشڪ الله کين مدد ڏيڻ تي وس وارو آھي"."
- القرآن
جهاد جو مقصد ملڪ گيري ۽ ٻين ملڪن کي مغلوب ۽ زليل ڪرڻ نه بلڪه دين اسلام کي غالب ڪرڻ ۽ حفاظت ڪرڻ آهي.
""اَلَّـذِيْنَ اٰمَنُـوْا يُقَاتِلُوْنَ فِىْ سَبِيْلِ اللّـٰهِ ۖ وَالَّـذِيْنَ كَفَرُوْا يُقَاتِلُوْنَ فِىْ سَبِيْلِ الطَّاغُوْتِ"(سورت النساء 76)
ترجمو:" جيڪي مؤمن آھن سي الله جي واٽ ۾ وڙھندا آھن، ۽ جيڪي ڪافر آھن سي شيطان جي واٽ ۾ وڙھندا آھن"."
اھو خيال آهي ته جتي وعظ نصيحت جو هٿيار نٿو هلي جنگ ضروري ٿيو وڃي. اهنسا ۽ عدم تشدد جو فلسفو هر جاء تي ڪارگر نٿو ٿئي. دنيا جو ڪو به مذهب اهڙو ناهي جيڪو جنگ جو مڪمل انڪاري هجي. يهودين جي ڪتاب ۾ بي رحمانه جنگ جو تصور ملي ٿو. بائبل ۾ آهي ته " جڏهن توهان" يرون" کان پار ٿي" ڪنعان " ۾ داخل ٿيو ته سڀني بتن کي ٽوڙي ڇڏيو ۽ زمين جي باشندن کي هتان ڀڄايو، هنن جون مورتيون فنا ڪريو ۽ جا تيار ڪيل بت ٽوڙي ۽ سندن جايون ڊاهي ڇڏيو هت رهندڙن کي ٻاهر ڪڍي پاڻ هت رهو (استثناء). هندو مذهب به پاڻ کي اهنسا ۽ عدم تشدد مذهب ڄاڻائي ٿو، پر هندن جي تاريخ پڻ جنگن سان ڀريل آهي. "رامائڻ" ۾ شري رام جا واقعات ۾ رام ۽ راوڻ جي جنگ بابت حوالا ملن ٿا. "گيتا" جا هندن جو مقدس ڪتاب آهي ۾ ڪوروئن ۽ پانڊوئن جي جنگ جو داستان ملي ٿو. هنن حوالن سان ڪير چوندو ته هندن وٽ جنگ جو تصور آهي ئي ڪون. اسلام به جهاد جو حڪم ڏئي ٿو، پر هن جي معني اها به ناهي ته جيڪو غير مسلم نظر اچي ماريو ويندو، بلڪه قرآن حديث جي روشني ۾ فقهاء امت غير مسلمن کي ٽن درجن ۾ تقسيم ڪيو آهي. ذمي، معاهد ۽ حربي
1.مسلم ملڪ جي غير مسلم شهري کي "ذمي" چئبو آهي. بعض ماڻهو چون ٿا ته ذمي چوڻ تحقير ۽ تذليل جي ذمري ۾ اچي ٿو حالانڪه حقيقت ۾ ائين ناهي. ذمي عربي زبان ۾ "عهد" جي معني آهي ۽ ذمي جو معني آهي، مسلمانن طرفان اهو عهد هجي جنهن سان اهي هڪ ٻي سان پرامن طريقي سان رهندا ۽ هڪ ٻي جي حقن جي پاسداري ڪندا. ذمي جو جان، مال ۽ عزت آبرو جي حفاظت جو ايترو حق آهي جيترو مسلمانن جو.
3. غير مسلم جي ٽي قسم اها آهي جنهن کي "حربي" چئبو آهي. يعني اهي غير مسلم جيڪي غير مسلم ملڪ جا شهري هجن ۽ هن ملڪ جو مسلم ملڪ سان امن جو معاهدو نه هجي ۽ اهي مسلمانن سان مهاڏو اٽڪائيندا رهندا هجن ۽ جيڪي اسلام ۽ انسانيت لاء غارت گري لاء اڳڀرا رهندا هجن. اسلام صرف اهڙن تي تلوار کڻڻ جي اجازت ٿو ڏئي. ان هوندي اسلام ئي اهو مذهب آهي جنهن سب کان اڳ جنگ جا مهذب قانون مرتب ڪيا.
"پاڻ رسول ﷺ فرمايو ته: چرچ ۽ مذهبي عبادت خانن سان تعلق رکندڙ شخصن کي قتل نه ڪيو وڃي.
مقتولين جو مثلو(عضوا ڪٽڻ) کان منع ڪيائون.
ڪنهن کي باه ۾ نه وڌو وڃي.
ڪنهن کي ٻڌي نشانو نه هنيو وڃي"
- حديث
دشمنن مٿان فتح حاصل ڪرڻ بعد رسول الله ﷺ فراخدلانه سلوڪ ۽ عفو درگزر جو رستو اختيار فرمايو، جنهن جو مثال فتح مڪه ۾ ڏسڻ وٽان آهي. مشرڪين مڪي وارن رسول ﷺ ۽ سندس اصحاب سڳورن مٿان ڇا ڇا نه ظلم ڪيو. پر رسول ﷺ انتقام وٺڻ بجاء عام معافي جو اعلان ڪيو. غزوه بدر 70 قيدي هن شان سان آزاد ڪيا ويا جو سندن ڪپڙا سبي پارايا ويا، قيدين کي صحابن ۾ ورهائي هنن جي کاڌي پيتي جو بندوبست ڪرايو. غزوه حنين ۾ 6000 فوجي گرفتار ٿيا، پاڻ ﷺ بغير ڪجه وٺي کين آزاد ڪيو. غور ڪيو پيغمبر اسلام جو حسن سلوڪ، ٻي طرف شرافت ۽ انسان دوستي جو اهو حال آهي جو نپولين 4000 فوجين کي هن ڪري مارايون جو سندن کي کارائڻ ٻوجه سمجهيائين. اسلام جي جهاد جو تصور جو پس منظر جو ذڪر هت مناسب هوندو، غزون ۽ سرين (صحابن جي اڳواڻي ۾) ڪل 82 جنگون آهن، جن ۾ مسلمام شهيد 259 آهن ۽ غير مسلم 759 آهن ۽ هاڻي هن جو تقابل ڪيو جيڪي ٻين قومن ۾ پيش آيون. هندو تاريخ مطابق "مها ڀارت" جي جنگ ۾ لکين ماڻهو ماريا ويا. عيسائي دنيا جي ڪليسائي نظام جي زماني ۾ مذهبي عدالتن جي قتل جي حڪم تحت هڪ ڪروڙ ويه لک ٻڌايو ٿو وڃي جن ۾ 32 هزار کي زنده باه ۾ وڌو ويو. بيت المقدس تي جڏهن عيسائن قبضو ڪيو ته بلا امتياز 70 هزار مرد عورت ۽ ٻارن کي شهيد ڪيو ويو، ۽ جڏهن بيت المقدس تي وري صلاح الدين غازي فتح ڪيو ته عام معافي جو اعلان ڪيو، عيسائي يهودين سان رهڻ پسند نه ڪندا هئا، ٻنهي کي الڳ علائقن ۾ رهائڻ جو بندوبست ڪيائين. پهرين جنگ عظيم ۾ مرندڙن جي تعداد 74 لک ٻڌائي ٿي وڃي، ٻي عالمي جنگ. روس انقلاب ڪروڙين ماڻهو قتل ڪيا ويا.
زمرو:اسلام زمرو:اسلام جا رڪن زمرو:اسلامي جنگون زمرو:جھادي تنظيمون زمرو:قرآن شريف زمرو:اسلامي اصطلاح
لوڪ شفا ڏيندڙ
هڪ لوڪ شفا ڏيندڙ هڪ اهڙي عورت آهي جيڪا بنا تعليمي ڊگري جي روايتي طريقن، جڙي ٻوٽين جي علاج ۽ مختلف صلاح يا مشورن کي استعمال ڪندي شفا جي فن تي ڪم ڪري ٿي. لوڪ شفا ڏيندڙ هڪ اعليٰ تربيت يافته واري شخص ٿي سگهي ٿي جيڪا پنهنجي خاصيتن جي پيروي ڪري، مطالعي، مشاهدي ۽ تقليد ذريعي سکيا حاصل ڪندي آهي. ڪجھ ثقافتن ۾ اهو پڻ چيو ويندو آهي ته لوڪ شفا ڏيندڙ شخص کي پنهنجي والدين کان شفا ڏيڻ جو "تحفو" ورثي ۾ مليو آھي.
گريني عورتون
ڏاکڻي اپالاچيا ۽ اوزارڪس ۾ ظعيف عورتن جيڪي ڏاڏي يا ناني جو حيثيت رکن ٿيون ان کي لوڪ شفا ڏيندڙ يا دائيون پڻ قرار ڏنو ويو آهي، ڪجهه تعليمي ماهرن طرفان 1880 کان 1930 جي ڏهاڪي تائين ڏاکڻي اپالاچيا ۽ اوزارڪس ۾ ان ڪم ڪرڻ جي دعوي پڻ ڪئي وئي آهي. اهي نظرياتي طور يا عام طور تي ڪميونٽي ۾ وڏي عمر واريون عورتون آهن ۽ ڏکڻ اپاليچيا جي غريب ڳوٺاڻن علائقن ۾ ٻين ماڻهن جي صحت جي سار سنڀار ڪندڙ واريون عورتون پڻ سڏيون وينديون آهن. لوڪ شفا ڏيندڙ ان ڪم جي ادائيگي جو توقع نه ڪنديون آهن يا کڻي ائين چئجي ته لوڪ شفا ڏيندڙ عورتون رضاڪارانه طور تي ڪم ڪنديون آهن. جڙي ٻوٽين جي علاج ۽ دائيپو ڪم ڪرڻ جي حيثيت سان لوڪ شفا ڏيندڙ عورتن جو انهن معاشرن ۾ احترام ڪيو ويندو آهي. انهن لوڪ شفا ڏيندڙن عورتن جو ذڪر جان سي ڪيمپبل پاران The Southern Highlander and His Homeland ڪتاب ۾ ڪيو ويو آهي. }}
مبينا ڪينسر جو علاج
اپالاچيا ۾ لوڪ طب جو تاريخي طور تي چمڙي جي ڪينسر جي علاج جا غير روايتي طريقا شامل آهن. 1900 جي شروعات ۾، هڪ ورجينين شخص، ٿامس ريلي ڪارٽر نالي شخص دائپي جي ڪم ڪرڻ کان علاوه چمڙي جي ڪينسر کي شفا ڏيڻ واري قابليت جي ڪري مشهور ٿيو، جيتوڻيڪ هو هڪ وزير هو، پر هن جو علاج خاص جڙي ٻوٽين ۽ ٻوٽن جي استعمال يا انهن مان دوائون ٺاهڻ تي ڌيان ڏيڻ بجاءِ اعلي طاقت تي ڀروسو ڪرڻ هو. ڪارٽر پنهنجي فارمولا کي ڳجهو رکيو، هن جي پنهنجي خاندان سميت ڪيترن ئي ماڻهن جي زخمن ۽ چمڙي جي بيمارين جو علاج ڪيو. انهن بيمارين لاءِ‌ مڃيو ويندو هيو ته اهي ڪينسر جون بيماريون آهن.
تاج الملڪ ڪافوري
تاريخ فيروز شاهي ۾ آهي سلطان علاؤ الدين محفلن ۽ ڪچهرين ۾ هميشه پڇندو هو ته مون کي ڪهڙو ڪم ڪرڻ گهرجي جنهن سان منهنجو نالو قيامت تائين زندهه رهي. هاڻي مونوٽ دولت جام جمع ٿي ويئي آهي ۽ چاهيان ٿو ته دهلي کي ڪنهن جي حوالي ڪري سڪندر وانگر دنيا کي پنهنجي قبضي ۾ ڪرڻ لاءِ نڪري وڃان. هڪ ڏينهن دهلي جي ڪوتوال علاؤ الملڪ سان به ساڳي ڳالهه ڪري سڀ کان اهم مهمن جي باري ۾ پڇيائينس. علاؤ الملڪ چيو منهنجي راءِ آهي سڀ کان اڳ ۾ ته توهان کي هندستان جي سڀني صوبن کي فتح ڪري پنهنجي حڪم جو مطيع بڻائڻ گهرجي ۽ ڪنهن به باغيءَ جو نالو نشان نه ڇڏجي. ٻي جيڪا پهرين کان به اهم آهي سا مغلن جو رستو بند ڪرڻ آهي، جيڪي ملتان کان بار بار ڪاهه ڪن ٿا. شايد ان کان پوءِ سلطان علاؤ الدين گجرات تي الغ خان ۽ ملتان ۽ سيوستان جي گورنريءَ تي تاج الملڪ ڪافوري کي ويهاريو.. .
بيلي لليٿا
بيلي لليٿا Belli Lalitha(اپريل 1974-مئي 26 1999) ھندستان جي ھڪ لوڪ ڳائڻي ۽ تلگانا ڪالا سمريٿي جي باني ھئي. مئي 26، 1999 تي نالگوندا ضلعو، ڀونگير ۾ ھي وفات ڪري وئي. اهو پڻ سمجهيو ويندو هيو تہ هيءَ هندستان جي ڪميونسٽ پارٽي (مارڪسسٽ ۽ ليننسٽ) جي همدرد آهي، جيڪو پيپل وار اسڪواڊ آهي جيڪو هاڻي سي پي آءِ (مائوئسٽ) جي نالو سان سڏيو ويندو آهي. وڏي سازش تحت، هن کي سڀ کان وڌيڪ خوفناڪ انداز ۾ قتل ڪيو ويو هو، جتي هن جي لاش کي 26 مئي، 1999 تي ٽڪرا ٽڪرا ڪيو ويو.
زندگي
ھي ننچارپيت، اتماڪور منڊلي نالگوندا ضلعو، تيلگو ڳالھائيندڙ ڪوروما ھندو ڪُٽنب ۾ 1971 ۾ پيدا ٿي ھئي. ھن کي پنج ڀينر ۽ ھڪ ڀاءُ ھيو جنھن جو نالو بيلي ڪرشنا ھڪ سماجي ڪارڪن ۽ سرڪاري ملازم ھيو. ھيءَ شھري آزادين جي تحريڪ ۾ سرگرم ھئي ۽ 1990 جي آخر ۾ تلنگانا علائقي کي رياست جو درجو ڏيارڻ لاءِ ھڪ سرگرم رڪن ھئي. ھيءَ تلنگانا علائقي کي رياست بڻائڻ لاءِ جاکوڙ ڪري رھي ھئي ۽ ٻھراڙي جي علائقن ۾ ڏاڍي مشھور ھئي. سندس پيءُ ھڪ مزدور ۽ اوگو ڪاٿا راڳي ھيو. سندس موت کان اڳ سماجوادي پارٽي پاران ڀونگير چُونڊ حلقي منجھان کيس 1999 جي چُونڊن لاءِ سيٽ جي آڇ ٿي ھئي.
ڪم ۽ سرگرمي
بيلي لليٿا ڀوونگير جي سوريا وانشي ڪاٽن مل ۾ مزدور جي حيثيت سان ڪم ڪيو هيو. ڪاٽن جي چڪي ۾ مزدور جي حيثيت سان ملازمت جي دوران، هن مل ۾ پنهنجي ساٿي مزدورن ۽ ڪارڪن کي منظم ڪيو.
موت
1999 ۾، ھن تي حملو ڪري سندس اپھارڻ (اغوا) ڪيو ويو ۽ ڪُھاڙي سان سندس جسم جا 17 ٽڪرا ڪيا ويا. حملو ڪندڙن ھن کي مارڻ کانپوءِ سندس جسم جا الڳ ڪيل ٽڪرا ڇوٿوپوال پوليس اسٽيشن ٻاھريان اڇلايا ويا ھيا. شروعات ۾، ان دؤر ۾ ٽي ڊي پي ھوم منسٽر اليمنيتي ماڌئو ريڊي تي ھن جي موت جو الزام لڳو ھيو پر پوءِ ھو، پر پوءِ وڌيڪ ثابتين مقامي نيڪسئليسٽ گاڊفادر ۽ ڪنگپِن محمد نعيم الدين ڏانھن اشارو ڪيو جنھن کانپوءِ ريڊي کي ان الزام منجھان آجو ڪيو ويو. بيلي جا ٽي ڀائر پڻ ماريا ويا ھيا، باقي بچيل ھڪ ڀاءُ ڪرشنا 2000 کان 2017 تائين پاڻ لڪائيندو رھيو.
ڌڱاڻو مھيسر ديھ
ديھ ڌڱاڻو مھيسر سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي سجاول جوڻيجو تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا ڌڱاڻو مھيسر تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود برٽش انڊيا واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ڌڱاڻو، ڳوٺ لال بخش مھيسر، ڳوٺ فاضل مير واقع ھيو. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڪوٽ لال بخش مھيسر، ڳوٺ ڌڱاڻو مھيسر ۽ ڪوٽ سرور آباد معروف آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ حيات گوپانگ، اوڀر ۾ ديھ عالم خان جوڻيجو، اولھ ۾ ديھ محمدي ٽانوري ۽ ڏکڻ ۾ ديھ جيند لڪ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي. شھدادڪوٽ برانچ ھن ديھ مان وھندڙ آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 6,301 ھئي جيڪا 1,100 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
مڊل بورا
مڊل بورا انگلينڊ جو ھڪ صنعتي شھر آھي. جيڪو ٽيز ندي جي ڪناري تي نارت ايسٽ انگلينڊ جي خطيجي نارٿ يارڪ شائر ڪائونٽي ۾ واقع آهي. ھي شھر 1830 ۾ قائم ٿيندڙ ٽيز وادي جي انتظامي خطي جو پڻ حصو آهي. ھتان جي مقامي ڪائونسل ھڪ وحداني اختياري آھي جنھن کي مڊل بورا ڪائونسل سڏيندا آهن. يونائيٽيڊ ڪنگڊم جي 2011 واري آدمشماريءَ مطابق ھن شھر جي آبادي 138,400 آھي ۽ پسگردائيءَ وارين شھري آبادين کي ملائيدي 174,700 آھي جنھن سبب ھي شھر نارٿ يارڪ شائر ڪائونٽي جي ٻيون نمبر وڏو شهر آهي. ھي شھر 1889 ۾ ڪائونٽي برا (ڪائونٽي جو ضلعو) بڻيو.1968 ۾ ھن ضلعي ۾ ڪجھ ٻيا علائقا شامل ڪري ٽيز ندي جي پاسي وارو ڪائونٽي برا بڻايو ويو. 1974 ۾ ان کي ڪليولنڊ ڪائونٽي ۾ شامل ڪيو ويو. 1996 ۾ ڪليولنڊکي ختم ڪيو ويو ۽ مڊل بورا جو ضلعو يا بورا ڪائونسل جي صورت ۾ ھڪ وحداني اختياري جوڙي وئي.1996 ۾ ھن شھر کي ان جي تاريخي ڪائونٽي يعني نارٿ يارڪ شائر ڪائونٽي ۾ شامل ڪيو ويو.
حوالا
زمرو:اتر سمنڊ جا پورٽ شهر ۽ قصبا زمرو:برطانيا ۾ يونيورسٽي شهر
محمد خان تاشقندي
يوسف محمد خان تاشقندياهجاني حڪومت جي پنجين سال ٻه ۽ ٽي هزاري سوار جي خطاب ۽ نقاري ۽ ويهه هزار انعام سان نوازجي ٺٽي جو صوبيدار ٿي پهتو. ڪجهه عرصي کانپوءِ بکر جي فوجداري مليس ۽ وري ملتان جي صوبيداريءَ تي مقرر ڪيو ويو.
تفصيل
امير خان بعد 1041هه ۾ ٺٽي جو صوبيدار ٿي آيو ۽ 1045هه تائين رهيو. پوءِ بکر فوجدار ٿي بدلي ٿي ويو. ان بعد دولت خان، خواص خان مئي 1045هه کان 1050هه پنهنجي وفات تائين، غيرت خان خواجا ڪامگار 1050هه ۾ ٻه ٽي مهينا صوبيدار رهي ڪري گذاري ويو، مغل خان 1050هه کان 1052هه تائين نواب امير خان وري ٻيهر 1052هه کان 1057هه پنهنجي وفات تائين، مغل خان بن زين خان ڪوڪا 1057هه کان 1060هه تائين، عالمگير 1059هه کان 1062هه تائين رهيو پر ٺٽي نه آيو ۽ مغل خان ئي ڪم ڪندو رهيو. سعيد خان 1061هه، جعفر خان عمدة الملڪ 1061هه، مغل خان بن اعظم خان 1061هه، سردار خان شاهجهاني 63 ــ 1062هه تي هڪٻئي پويان ٺٽي جا صوبيدار ٿيندا آيا پر تحفة الڪرام انهن جي ذڪر کان خالي آهي ۽ نواب امير خان کانپوءِ نواب مظفر خان جهانگير (مير عبدالرزاق (معموري) جو احوال ڏنو اٿائين.)
کاول لڪ
کاول لڪ انگريزي ٻولي (Khawal Lakk)  سنڌ  پاڪستان جي  کيرٿر جابلو سلسلي ۾  واهي پانڌي کان گورک هل اسٽيشنويندڙ رستي ۾ اوچي جبل وٽ لڪ آهي جيڪو انتهائي ڏکيو ۽ اڙانگو لڪ آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جا لڪ
دولت خان
دولت خانيوسف خان جي وڃڻ کانپوءِ ٺٽي جي صوبيداري مليس ۽ 1050هه تائين انهيءَ عهدي تي رهيو.
امير خان
امير خان18 ربيع الال 1039هه کان ڪجهه ڏينهن اڳ فرمان مليس ۽ 1041هه تائين ٺٽي جو صوبيدار رهيو. .
تفصيلي تعارف
12 ربيع الاول 1039هه تي ملتان جي حاڪم يمين الدوله جي نائب امير خان کي اتان بدلي ڪري سنڌ موڪليو ويو ۽ هي ٺٽي جو ٽيون سنڌي نسل گورنر هو. ماثر الامراءَ مطابق هو نواب ابوالقاسم نمڪين جو وڏو پٽ هو ۽ پنهنجي علم، فهم ۽ ڏاهپ ۾ ٻين کان نرالو هو، پيءُ جي وفات کانپوءِ ترقي ڪري جهانگير کان ٻه هزاري، پنج سؤ هزاري ۽ پنج سؤ سوار منصب ۽ يمين الدوله خطاب حاصل ڪري ملتان جي حڪومت تي مقرر ٿيو.
ٺٽي جي گورنري
مرتضيٰ انجو جي موت بعد 1039هه تي امير خان کي ٺٽي جو گورنر ڪيو ويو. بادشاهه نامي ۾ لکيل آهي ته: شاهجهان کي مرتضيٰ انجو جي موت جو اطلاع مليو ته امير خان جيڪو ان وقت ملتان جي حڪومت تي رکيل هو، جي منصب ۾ اضافو ڪري کيس ٺٽي جي گورنري ڏني. تحفة الڪرام مطابق شاهجهان امير خان کي ٺٽي موڪلڻ وقت اها تنبيهه ڪئي ته شريف الملڪ جي دؤر وارن اهلڪارن کي سخت سزائون ڏئي پنهنجن عهدن تان لاٿو وڃي. تنهن ڪري امير خان ٺٽي پهچندي ئي انهن همراهن کي پنهنجين نوڪرين تان هٽائي سزائون ڏنيون ۽ ڪڪرالي جي ڄام کي به جنهن شاجهان کي ٺٽي ۾ تڪليف پهچائي هئي، قيد ڪيو. ان سان گڏ شاهجهان سان ٺٽي ۾ ڀلايون ڪندڙ حمل جت ۽ راڻي ڌاريجي کي وڏي عزت سان درٻار موڪليو. امير خان جو ڀاءُ ميرڪ يوسف پنهنجي ڪتاب تاريخ مظهر شاهجهاني ۾ لکي ٿو ته: هن شهر (ٺٽي) ۾ تمام گهڻا عالم، فاضل، شاعر ڪاتب، خدا پرست ۽ شريعت جا پابند ماڻهو رهن ٿا. سڀئي ڌنڌي ڌاڙي ۽ ڪنهن نه ڪنهن ڪرت سان لاڳاپيل آهن، نڪامره ۽ ڪهر قوم کان ڊڄندا آهن، جن جي سردارن کي ترخانن پنهنجي هٿ ۾ رکيو آهي. مغلن به قبضي وقت ڄام هالا، راڻو ۽ عمر کي عارضي عهدا ڏئي ٺٽي جي صوبيدار جي هٿ ۾ رکيو. امير خان ٺٽي جي ڏنگي قوم ڪهر کي ماري مڃايو ۽ سندس سردار ڄام هالا جي سرڪشي کي ختم ڪيو. ٺٽي جي صوبي چاچڪان ۾ مندره قوم جي ماڻهن به رڻ ٻاري ڏنو هو. گڏوگڏ پاڻ ۾ وڙهندڙ قبيلن سميجا ڪهر، سميجا ساند، سميجا جوڻيجا، سميجا ڪيريا ۽ سميجا دل ۽ سوڍن جي ڪري ماڻهن جو سڪون آرام ختم ٿي چڪو هو، انهن سڀني کي امير خان سڌو ڪيو ۽ علائقي ۾ امن امان قائم ڪيو. چاڪر هالا جي سرڪار به سڌارا آندائين پر 1041هه ۾ هتان بدلي ڪيو ويو.
جونا ڳڙهه ۾ مقرري
1041هه (1631ع) تي شاهجهان ٺٽي کان بدلي ڪري امير خان کي جونا ڳڙهه ۾ رکيو. ماثر الامرا ۾ آهي ته 46 ــ 1045هه ۾ جڏهن شاهجهان دولت آباد کان گادي واري هنڌ موٽي رهيو هو ته دڪن جي علائقي بيڙ جي حڪومت تي امير خان کي رکيائين.
سيوهڻ جي صوبيداري
شاهجهان جي چوڏهين سال 1051هه تي (42ــ 1641ع) ۾ امير خان کي سيوهڻ جي صوبيداري ڏني وئي.
ٺٽي تي ٻيهر حڪومت
هڪ سال سيوهڻ ۾ گذارڻ کانپوءِ امير خان کي ٻيهر ٺٽي بدلي ڪيو ويو. شاهجهان نامي ۾ اها تاريخ 4 ربيع الاول 1052هه ٻڌائي وئي آهي. ٺٽي جي شاهجهاني جامع مسجد جيڪا اڄ به سياحن جي نظرن جو مرڪز ۽ هر اک لاءِ ڏسڻ وٽان آهي، اها امير خان پنهنجي هن ٻين دؤر ۾ اڏائي. 1054هه ۾ مسجد ٺهڻ شروع ٿي 1057هه تائين جڙي راس ٿي ۽ نوَ لک خرچ آيو. امير خان ٻيون به ڪيتريون ئي ٺٽي ۾ مسجدون ٺاهرايون.
امير آباد جو قيام
امير خان پنهنجي صوبيداري جي پهرئين دؤر ۾ ٺٽي ۾ امير آباد جي نالي سان هڪ شهر به ٺهرايو، اڄ به جامع مسجد ڀرسان امير خاني پاڙو اتي موجود آهي.
وفات
امير خان ابوالبقا سؤ سال کان مٿي زندگي گذاري 1052هه (43 ــ 1642ع) تي ٺٽي ۾ وفات ڪري ويو.ماثر الامراءَ مطابق امير خان روهڙيءَ ۾ پنهنجي خانداني قبرستان صفئه صفا ۾ پنهنجي پيءُ جي ڀرسان پوريل آهي، پر تحفته الڪرام سندس قبر مڪلي ۾ ڄاڻائي آهي. انهيءَ ئي بنياد تي مسٽر هنري ڪزنس پنهنجي ڪتاب ۾ لکي ٿو ته: نواب خليل خان جي مقبري ڀرسان هڪ محراب ٽٽل پراڻو مقبرو موجود آهي، جنهن جي باري ۾ چيو وڃي ٿو ته اهو امير خان جو آهي، جيڪو 38 ــ 1037هه ۾ ٺهيو.
بلديا سب ڊويزن
بلديا سب ڊويزن : پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ڪراچي ڊويزن جي ضلعي ڪراچي اولھ جي ھڪ سب ڊويزن يا تعلقو آهي. 2000 کان 2011 تائين ھي سب ڊويزن بلديا ٽائون جو حصو ھئي. ٽائون سسٽم جي خاتمي بعد ھن سب ڊويزن جي پراڻي حيثيت بحال ڪئي وئي ۽ اھا 2000 کان اڳ وانگر ڪراچي اولھ ضلعي جو حصو رھڻ ڏني وئي.
نبيسر روڊ
نبيسر روڊ ھڪ ننڍڙي شھر جو نالو آھي جيڪو نبيسر کان 13 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي جھڏو نبيسر جي وچ ۾ روڊ تي واقع آھي. اھو عمرڪوٽ ضلعي جو ھڪ ننڍڙو شھر آھي.
ڪارل مئگني
ڪارل مئگني (742ع کان 814ع) وچئين جُڳ جو ناميارو بادشاهه ٿي گذريو آهي. هن کي لکڻ پڙهڻ بلڪل نه ايندو هو. هن علم حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي, پر ان ۾ ڪامياب نه ٿي سگهيو. تنهن زماني ۾ روم جي بادشاهت جو مرڪز استنبول هو ۽ ان جي حالت به ڪا گهڻي مختلف نه هئي. يونان ۾ تن ڏينهن ۾ تعليم رڳو ارسطو ۽ ٻين جي قديم ڪتابن تائين محدود هئي. ان دوران ڪا هاڪاري تبديلي آئي ته اها به ليون VI جي ڏينهن ۾ ڏسڻ ۾ آئي، جنهن رياضيءَ جي تعليم تي ڪي قدر ڌيان ڏنو. ساڳئي زماني ۾ هارون الرشيد (763 کان 809) جنهن نه رڳو علم جي ذخيرن کي محفوظ بڻايو پر ان کي ترقي به ڏياري. هُن ڪارل مئگني (Charlemagne) کي هڪ گهڙيال جو تحفو موڪليو هو ۽ اها هڪ تاريخي حقيقت آهي ته اهو گهڙيال يونانين لاءِ اچرج جهڙي شيءِ هئي. هي اهو زمانو هجو جڏهن اسلامي سلطنت ۾ تعليم تي خاص ڌيان ڏنو ويندو هو ۽ سائنس، فلڪيات، رياضي ۽ جاگرافيءَ جي ميدان ۾ اڳڀرائي ٿي هئي.
خليفي مامون الرشيد (786ع کان 833ع) جي ڏينهن ۾ بغداد ۾ “بيت الحڪمت” جي نالي سان هڪ وڏي لائبريري ۽ فلڪيات جي مشاهدي لاءِ هڪ وڏي رسدگاهه قائم هئي، جنهن ۾ طاقتور دوربينون لڳل هيون. ڌرتي ۽ سج جي جهڪاءُ بابت تمام اهم ڳالهيون سامهون اچي رهيون هيون. زمين جي 23 ڊگري جهڪاءُ جي تصديق به انهن ڏينهن ۾ ڪئي وئي. بغداد ۾ سيارن جي گردش جا تفصيل ظاهر ڪندڙ چارٽ ٺاهيا ويا ۽ دنيا جو نقشو تيار ڪيو ويو. رياضي دانن حساب لڳائي زمين جي ڊگهائي ڦاڪ جي ڊيگهه جو اندازو 123300 ميٽر ڪڍيو. اهو هاڻوڪي ڊيٽا کان رڳو 2360 ميٽر گهٽ آهي يعني غلطيءَ جو مارجن صرف 2 سيڪڙو آهي. بهرحال اهي شروعاتي انگ اکر ئي هئا جن زمين جي ڪل ڊيگهه ۽ ويڪر معلوم ڪرڻ ۾ سائنسدانن کي ابتدائي انگ اکر مهيا ڪيا ۽ رهنمائي ڪئي.
زمرو:شخصيتون زمرو:تاريخ زمرو:سائنس
جاپان جو ثقافتي ڏينهن
جاپان جو ثقافتي ڏينهن (文化の日)، هر سال 3 نومبر تي جاپان ۾ ملهايو ويندو آهي، هن ڏينهن تي جاپان ۾ عام موڪل هوندي آهي. هن ڏينهن تي جاپاني ثقافت کي اجاگر ڪيو ويندو آهي.
تاريخ
هي ڏينهن پهريون دفعو 1948ع تي ملهايو ويو. هن ڏينهن ملهائڻ جو اعلان ٻي عالمي جنگ جي خاتمي کان پوءِ 3 نومبر 1946ع تي جاپان جي آئين جي ذريعي ڪيو ويو.