cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چوئٿرام گدواڻي
سياسي زندگي
1915ع ۾، ڊاڪٽر صاحب نوڪريءَ کان آزاد ٿي سياسي زندگيءَ ۾ حصو وٺڻ لڳو. پهريون دفعو، 1916ع ۾، آل انڊيا ڪانگريس جي لکنوءَ واري امبڪاچرن مزمدار جي صدارت هيٺ ڪٺي ٿيل اجلاس ۾ شريڪ ٿيڻ لاءِ ويو، جنهن ۾ سنڌ مان ريئس غلام محمد خان ڀرڳڙي، سيٺ هرچند راءِ وشنداس، شري جيرامداس دولترام ۽ ٻيا ڪيترا صاحب عيوضي ٿي ويل هئا.1919ع ۾، جيڪب آباد سنڌ ۾ صوبه سنڌ پوليٽيڪل ڪانفرنس مسٽر جمشيد نسروانجيءَ جي صدارت هيٺ گڏ ٿي. ان ۾ شرڪت ڪيائين.26 ڊسمبر 1919ع تي، آل انڊيا نيشنل ڪانگريس جو اجلاس امرتسر ۾ پنڊت موتي لعل نهروءَ جي صدارت هيٺ ڪٺو ٿيو. ان ۾ شرڪت ڪيائين.سنڌ ۾ ڪانگريس کي منظم ڪيائين، ۽ کيس 1920ع ۾ صوبي جو پريزيڊنٽ چونڊيو ويو، جنهن عهدي تي ملڪ جي ورهاڱي بعد لڏي وڃڻ تائين قائم رهندو آيو.ڊاڪٽر صاحب کي آل انڊيا ڪانگريس جي ورڪنگ ڪاميٽيءَ جو ميمبر ڪري کنيو ويو. مهاتما گانڌيءَ ڪانگريس جي هڪ ڪروڙ ميمبرن بنائڻ ۽ ان لاءِ هڪ ڪروڙ رپين ڪٺي ڪرڻ جي اپيل ڪئي ۽ ظاهر ڪيو ته هڪ سال اندر سوراج وٺبو. انهيءَ سلسلي ۾ 1920ع جي ابتدا ۾، لوڪمانيه تلڪ سنڌ ۾ آيو. ڊاڪٽر صاحب ساريءَ سنڌ ۾ ساڻس گڏجي گشت ڪيو. . 21 جولاءِ 1920ع تي، لوڪمانيه تلڪ وفات ڪئي. ڊاڪٽر صاحب ان وقت حيدرآباد ميونسپالٽيءَ تي ميمبر چونڊيل هو. ڊاڪٽر صاحب جي ڪوشش سان "نيشنل سروس آف اسٽوڊنٽس" برپا ٿي، ۽ شاگردن جي ڪنوينشن ٺهي، جنهن جو پريزيڊنٽ مسٽر جيرامداس دولترام ٿيو.1940ع ۾، لاهور ۾ ڪيل تقرير جي سلسلي ۾ ڊاڪٽر صاحب کي ارڙهن مهينا سزا ملي. .ان کانپوءِ 3 جون 1947ع تي، انگريز سرڪار طرفان ملڪ جي ورهاڱي جو اعلان ٿيو. هندستان جي ٻنهي حصن ۾ فرقيوار فساد ٿيڻ لڳا. سنڌي هندن ۾ حراس ڦهلجڻ لڳو. خود سنڌ ڪانگريس ۾ ٻن راين جا ماڻهو ٿي پيا. 30 جون 1947ع تي صوبه سنڌ ڪانگريس ڪاميٽيءَ جو ميڙ ڪراچيءَ ۾ ڪٺو ٿيو، جنهن ۾ ڊاڪٽر صاحب هندن کي صلاح ڏني ته کين سنڌ ڇڏي، ڀارت لڏي وڃڻ گهرجي. پر ڪانگريس جي اڪثريت سندس اها راءِ قبول نه ڪئي. ان تي ڊاڪٽر صاحب، 3 جولاءِ 1947ع تي، دهليءَ ۾ ٿيندڙ هندو اقليت وارن صوبن جي ڪانفرنس ۾ ويو، جتي سڀني گڏجي ورهاڱي جي خلاف ٺهراءُ پاس ڪري، ڪانگريس کي عرضداشت ڪئي ته ورهاڱو قبول نه ڪيو وڃي. پر ڪانگريس اڳي ئي ورهاڱو قبول ڪري چڪي هئي، ۽ هاڻ ڪجهه نٿي ٿي سگهيو.. ان کانپوءِ ڊاڪٽر صاحب اجمير ۽ جوڌپور طرف، هندن کي آباد ڪرڻ جي بندوبست لاءِ ويو. 4 آگسٽ 1947ع تي، آچاريه ڪرپالاڻي سنڌ ۾ آيو، ته ان به هندن کي ساڳي صلاح ڏني. بهرحال هندن جي لڏپلاڻ شروع ٿي. آگسٽ جي آخر ۾ ڪوئيٽا، بلوچستان، طرف هندن جي ڦرلٽ ۽ خونريزي ٿي، جنهن تي سنڌ جي هندن ۾ هراس ڦهليو. ڊاڪٽر صاحب، 26 آگسٽ 1947ع تي، پروفيسر گهنشامداس، مکي گوبندرام، سيٺ روچلداس گنگارام واڌواڻي ۽ سيٺ شولداس سان گڏ، پاڪستان جي وزيراعظم نوابزاده لياقت علي خان سان ملي، ڪوئيٽا ويو. اتي هندن جي زبون حالت ڏسي، هن جي دل ڦسي پيئي ۽ زار زار روئڻ لڳو. واپس اچڻ بعد، لڏپلاڻ مهل، هندن کي سانتيڪي نموني ملڪ ڇڏڻ لاءِ صلاح ڏنائين پر پوءِ جي نوابشاهه ۾ ٿيل واقعن ويتر هراس پکيڙي ڇڏيو هو. هاڻ هن مناسب سمجهيو ته ڀارت وڃي، لڏي ويلن جي اتي سهائتا ڪري. نومبر 1947ع تي، هو سنڌ ڇڏي بمبئيءَ پهتو. ان کانپوءِ سمورو وقت سنڌ ڇڏي آيل شرنارٿين جي آبادڪاريءَ ۽ سهائتا لاءِ پاڻ پتوڙيندو رهيو. .
موت
ڪانگريس هاءِ ڪمانڊ خاص طرح سردار ولڀ ڀائي پٽيل سان، سنڌي شرنارٿين جي آبادڪاري  جي سوال تان اختلاف ٿي پيس ۽ ڪانگريس کان ٻاهر نڪري آيو۔ 12 سيپٽمبر 1947ع تي ڊاڪٽر صاحب وفات ڪئي. ۔
حوالا
زمرو:1889ع جون پيدائشون زمرو:1957ع جون فوتگيون
کڙڪ سنگھ
مهاراجا کڙڪ سنگھ (پنجابي ٻولي: ਖੜਕ ਸਿੰਘ) (پيدائش: 22 فيبروري 1801ع – 5 نومبر 1840ع) سک سلطنت جو ٻيون حڪمران هيو. هي مهاراجا رنجيت سنگھ جو پُٽ هيو. جون 1839ع تي تخت تي چڙهي ويٺو.پر اُن جي پُٽ نو نهال سنگھ اُنکي معزول ڪري ڇڏيو ۽ نظر بند ڪري ڇڏيو. نومبر 1840ع تي قيد ۾ ئي وفات ڪري ويو.
حوالا
زمرو:1801ع جون پيدائشون زمرو:1840ع جون فوتگيون زمرو:هندستاني سک
آرمينيائي ٻولي
آرمينيائي ٻولي ھڪ انڊو يورپي ٻولي آھي. اھا آرمينيائي شاخ جي واحد ٻولي آھي. اھا ھن وقت آرمينيا ۽ ڊي فيڪٽو ارتسخ جي ريپبلڪ جي سرڪاري ۽ قومي ٻولي آهي. تاريخي طور تي اھا ٻولي پوري آرمينيائي مٿاھين پٽن ۾ ڳالھائي ويندي هئي.ھن ٻولي جي لکڻ جي طريقو الڳ آھي جنھن کي آرمينيائي لپي سڏين ٿا جنھن کي ھڪ پادري ميسروپ ماشٽاٽس 405ع ۾ تيار ڪيو ھو. آرمينيائي ٻولي انڊو يورپي ٻولين واري خاندان سان تعلق رکندڙ ھڪ الڳ ٻولي آھي ٻولين جي ڪجھ ماھرن جو خيال آهي ته آرمينيائي ٻولي يوناني ٻولي ۽ ترڪي جي اناطوليه علائقي جي فريجيئي ٻولي ۽ انڊو ايراني ٻولي لھجي جي لحاظ کان وڌيڪَ ھڪٻئي جي ويجھو آھن  لھجي جي ان مفروضاتي گروہ منجھ پروٽو آرمينيائي ٻولي کي پروٽو يوناني ٻولي ۽ پروٽو انڊو ايراني ٻولي جي وچ ۾ رکيو ويو رونالڊ آء ڪم (Ronald I. Kim) وري بلڪل انوکي بناوٽي جوڙجڪ درج ڪئي آهي. ان مطابق آرمينيائي ٻولي جو تعلق بالٽو سليوڪ ٻولين سان آھي آرمينيا ٻين صدي قبل مسيح کان وٺي آڄوڪي دؤر تائين ھڪ ٻولي ڳالھائيندڙن جو ديس رھيو آھي ھن ٻوليء جي تاريخ لکت ۾ بہ تمام پراڻي آھي. پنجي صدي عيسويءَ ۾ بائيبل جو ھن ٻوليء ۾ ترجمو پراڻي آرمينيائي ٻولي جو ھڪ محفوظ مسودو آھي. لغت ۾ تاريخي طور تي ھن ٻولي وچولي ايراني ٻولين جھڙوڪ پارتي ٻولي، فارسي ٻولي، سرياني ٻولي کان وڌيڪَ متاثر ٿيل آھي. جديد ادبي لکت پڙھت جي معيارن سان موافقت رکندڙ ھن ٻوليء جا ٻہ نمونا آھن: اوڀرندي آرمينيائي ٻولي ۽ اولھندي آرمينيائي ٻولي جن ذريعي لڳ ڀڳ ھن دؤر جا سمورا لھجا باھمي طور تي قابل فھم آھن
حوالا
زمرو:آذربائيجان جون ٻوليون زمرو:آرمينيا جون ٻوليون زمرو:ايران جون ٻوليون زمرو:ترڪي جون ٻوليون زمرو:روس جون ٻوليون زمرو:قازقستان جون ٻوليون زمرو:لبنان جون ٻوليون زمرو:ڪپرس جون ٻوليون
4 ڊسمبر
4 ڊسمبر ، عيسوي سال جو 338 هون (ليپ سال 339 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 27 ڏينهن باقي آهن.
بنگلاديش ۾ اُردو
1971ع تائين بنگلاديش پاڪستان جو حصو ھو ۽ ان جي سڃاڻپ اوڀر پاڪستان جي طور ھئي۔ اردو کي ھتان جي مقامي بنگالي زبان وانگر سرڪاري حمايت حاصل ھئي۔ پر 1971ع کان بعد جا واقعا جن کان بعد جڏھن ھي ملڪ وجود ۾ آيو، اردو ٻولي کي ھتان جي سڃاڻپ سان ٽڪرائيندڙ سمجھيو ويو ۽ ھتان جي بھاري آبادي جيڪا اردو ڳالھائيندڙ آھي، غیر شھري سمجھيو ويو۔ ھاڻوڪي دور ۾ اردو دان آبادي جي تعداد چار لک ٻڌائي وڃي ۔
بنگلاديش جي ٺھڻ کان بعد اردو تعليم جو ختم ٿيڻ
1971ع کان فوراََ بعد اسڪولي سطح تي اردو تعليم عملاً ختم ٿي وئي۔ ڪاليج جي سطح تي ھي سلسلو 2002ع ۾ ختم ٿيو ڇو ته اردو جا استاد موجود نه ھئا۔ پر ديني مدرسن ۾ اردو جي پڙھائي اڄ به جاري آھي۔
ادب ۽ ثقافت کان اردو جي دوري
بنگلاديش ۾ گذريل چار پنج ڏھاڪن کان ڪٿي به ڪو اردو ڊرامو پيش نہ ڪيو ويو آھي ۽ نہ ئي اردو تمثيل نگاري ڪا زنده فن جي طور تي موجود آھي۔ اھڙي طرح سان نثري ادب مثلاً ناول نگاري ۽ افسانہ نويسي جو ھتي ڪوئي وجود ناھي۔ تنھن ھوندي به شعرو شاعري جي شعبي ڪجھ اڳڀرائي ڪئي آھي۔
آبادڪاري جي جدوجھد
جيتوڻيڪ گھڻن تڻن اردو دان ماڻھن کي 2008ع کان بعد شھريت ڏني وئي ھئي، پر پوءِ ان جي اڪثريت پناھگير ڪئمپن ۾ زبون حالي جي زندگي گذاري رھي آھي۔ ان ڪري ھاڻي ھي ماڻھو نون رھائشي انتظام ۽ مفت اسڪولي تعليم جي ڪوشش ڪري رھيا آھن۔ غالبًا انھن بھارين جي آبادڪاري کان بعد ھن ملڪ ۾ اردو جي بھتر حالتن جي بجا طور تي توقع ڪري سگھجي ۔
آرمينيائي حواري ڪليسا
آرمينيائي حواري ڪليسا آرمينيا جي ماڻھن جي قومي ڪليسا جو نالو آهي جيڪا مشرقي آرٿوڊڪس جي شاخ آھي ۽ قديم عيسائي ادارن ۾ شامل آهي آرمينيا جي بادشاھت پھرين رياست ھئي جنھن جي ارشاڪوني گھراڻي جي بادشاھ تيردات ٽئين چوٿين صدي عيسويءَ جي شروعات ۾ عيسائيت کي سرڪاري مذھب طور اختيار ڪيو روايتن مطابق ھي ڪليسا برٿولوميو ۽ اڊاسا واري ٿيڊيئس جي پھرين صدي عيسويءَ واري تبليغي محنت سان وجود ۾ آئي. ڪڏهن ڪڏهن ان جو تذڪرو بطور آرمينيائي آرٿوڊڪس چرچ يا گريگورين چرچ يا ايچميڊزين چرچ پڻ ٿيندو آهي. پر ھن حواري ڪليسا اھي نالا ناھن قبوليا ڇوتہ ھي ڪليسا پنھنجو باني رڳو برٿولوميو حواري ۽ ٿيڊيئس کي سمجھي ٿي ۽ سينٽ گريگوري روشنگر کي پنھنجو پھريون گورنر سمجھي ٿي.
گڊا
ديھ گڊا سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قبو سعيد خان تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا بگودڙو تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1902ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ وليداد ماڇي، ھڪ وڏو ڳوٺ شايد ڳوٺ گڊا، ڳوٺ عطا محمد ماڇي واقع ھيا. 1902 ۽ ان کان اڳ تعلقو شھدادڪوٽ ضلعو سرحد جو حصو ھيو جيڪو لاڙڪاڻو ضلعو ٺھڻ بعد ان ۾ شامل ڪيو ويو ۽ ان وقت بہ ھي ديھ تپو بگودڙو ۾ شامل ھئي. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ بابو ٻرڙو ۽ ڳوٺ محمد پنھل خاصخيلي معروف آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ کوکر، اوڀر ۾ ديھ ڪور محبت ۽ ڪور اسماعيل، اولھ ۾ ديھ ماڇي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڌيرو ۽ ديھ جاگير 2 واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1,607 ھئي جيڪا 297 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
مولوي محمد معاذ پيرزادو
مولوي محمد معاذ پيرزادو سن 1896ع ڌاري قطاد شاھ ڳوٺ، تعلقي سڪرنڊ ۾، هڪ علمي گهراڻي ۾ ڄائو هو. هن جو والد هارپ جو ڌنڌو ڪندڙ ۽ مسڪين هو. هن کي ستن سالن جي عمر ۾ ڳوٺ جي آخوند واليڏني وٽ قرآن شريف پڙهڻ لاءِ ويهاريو ويو. ڏهن سالن جي عمر ۾، هن کي ڳوٺ پير جهنڊي ۾ مدرسه دارالارشاد ۾ پڙهڻ لاءِ موڪليو ويو. ان وقت مولانا عبيد الله سنڌي اتي رهندو هو. هن ابتدائي سنڌي ۽ فارسي پڙهڻ بعد عربي پڙهڻ شروع ڪئي. اصل سندس نالو محمد پناهه هو، جو مولانا سنڌي صاحب، هن جي والد جي اجازت سان بدلائي محمد معاذ رکيو. ان کانپوءِ هو انهيءَ نالي سڏبو اچي. جناب پير صاحب جهنڊي وارو، ميان رشد الله شاهه صاحب، هن تي خاص مهربان هوندو هو. هـُـن، 1913ع تائين، عربيءَ جي درس نظاميءَ جي تعليم اُتي پوري ڪري ورتي. سنه 1914ع جي ابتدا ۾ معاذ صاحب دهليءَ ويو. اتي مدرسه طبيه، مسيح الملڪ حڪيم اجمل خان ۾ داخلا ورتائين. اتي ٻه مهينا رهڻ بعد هن ميرٺ ۾ وڃي مولوي عبدالمؤمن، داماد شيخ الهند مولانا محمود الحسن، وٽ حديث جا ڪتاب پڙهيا. اتان هـُـو لکنؤ ويو، جتي تڪميل الطب ڪاليج جهوانئي ٽولا ۾ وري طبي تعليم لاءِ پڙهڻ ويٺو، ۽ اُتي طبي ڪورس عربيءَ ۾ سنه 1917ع ڌاري پورو ڪري، سند ورتائين. اتان اپريل 1917ع ۾ سنڌ واپس اچي نوابشاهه ۾ دواخانو کوليائين. 1919ع ۾ جڏهين خلافت هلچل شروع ٿي، ته هن ان ۾ بهرو ورتو. هندو مسلم اتحاد ان وقت زور تي هو. ٿوري وقت کانپوءِ،سنه 1924ع ڌاري، جڏهن خلافت هلچل ترڪن جي خلافت ختم ڪرڻ ڪري جهڪي ٿي، ته هن جا تعلقات ڪانگريس سان رهڻ لڳا- جهڙيءَ طرح جمعيت العلماءَ هند جي ٻين عالمن جا هئا. هن سنڌ جي جدائيءَ واري تحريڪ ۾ حصو ورتو هو. سنه 1937ع ۾ چونڊن وقت هن شيخ عبدالمجيد سنڌي صاحب جي آزاد پارٽيءَ جو ساٿ ڏنو. . سنه 1939ع ۾ نوابشاهه جي شهر کي ميونسپالٽي ملي، جنهن ۾ سورهن ميمبر چونڊجڻا هئا، جن ۾ يارهن هندن ۽ پنجن مسلمانن لاءِ جايون مقرر ٿيل هيون. ان ۾ مولوي محمد معاذ صاحب ڪانگريس طرفان اُميدوار بيٺو. چونڊ کان هڪ رات اڳ شهر جي چونڪ ۾ هڪ جلسو ٿيو، جنهن ۾ شيخ عبدالمجيد صاحب ۽ حاجي عبدالله هارون مسلم ليگ اُميدوارن لاءِ تقريرون ڪيون. هن جي لاءِ مولوي محمد عثمان ۽ محمد امين کوسو پڻ ورڪ ڪرڻ لاءِ آيا هئا. ان چونڊ ۾، باوجود سخت مخالفت جي، هي ڪامياب ٿيو. ان کانپوءِ به ڪيترو ئي عرصو هي ميونسپالٽيءَ تي چونڊبو آيو. سنه 1947ع ۾ جڏهين مسلم ليگ ۽ ڪانگريس فيصلو ڪري پاڪستان ۽ ڀارت جي نالي سان ملڪ جو ورهاڱو ڪيو، ۽ مسلم قوم پرست ڪارڪنن لاءِ سياسي ميدان ۾ ڪم ڪرڻ واسطي ماحول نه رهيو، ته هن سياست ۾ بهرو وٺڻ ڇڏي ڏنو. ان کانپوءِ هو هاري تحريڪ ۾ غريب هارين کي بهبوديءَ لاءِ ڪوشش ڪندو رهيو. اڳتي هلي، جڏهين "متحده محاذ" قائم ٿيو ته ان ۾ به هو شريڪ ٿيو ۽ پوءِ ان کي نئشنل عوامي پارٽيءَ ۾ تبديل ڪرڻ بعد به ان ۾ ساڳيءَ طرح حصو وٺندو آيو. سنه 1951ع ۾ کيس سيفٽي ائڪٽ هيٺ کهڙي وزارت پهرين حيدرآباد پوءِ سکر جيل ۾ موڪليو، جتان 2 آگسٽ تي آزاد ڪيو ويو. .
اشرف عباسي
بيگم اشرف عباسي سنڌي سياستدان هئي، جيڪا پاڪستان جي قومي اسيمبلي جي پهرين عورت ڊپٽي اسپيڪر مقرر ٿي. هي پاڪستان پيپلز پارٽي جي قيادت ذوالفقار علي ڀٽو ۽ بينظير ڀٽو جي تمام ويجهي هئي. هي اولهه پاڪستان جي اسيمبلي ۾ 1962 کان 1965 تائين رڪن رهي. هن بعد ۾ پ پ پ ۾ شوليت اختيار ڪئي ۽ 1970ع جي چونڊن ۾ سوڀاري ٿي.
ذاتي زندگي
هن شروعاتي تعليم 1940ع ۾ ڏيارام ڄيٺمل سائنس ڪاليج، ڪراچي مان مڪمل ڪئي. وڌيڪ تعليم هن دهلي جي ليڊي هارنج ميڊيڪل ڪاليج مان حاصل ڪئي. هن ايم بي بي ايس جي سند ڊائو ميڊيڪل ڪاليج ڪراچي مان حاصل ڪئي. هن لاڙڪاڻي ۾ پنهنجي ڪلينڪ به کولي ۽ هن لاڙڪاڻي جي سول اسپتال ۾ به ڪم ڪيو. هن تعليم جي واڌري لاءِ ڪم پڻ ڪيو. هي 4 آگسٽ 2014ع تي وليد ڳوٺ لاڙڪاڻي ۾ وفات ڪري وئي. هن ٽن پٽن صفدر علي عباسي، منور علي عباسي ۽ اختر علي عباسي جي امڙ هئي.
سياسي زندگي
عباسي اولهه پاڪستان جي قومي اسيمبلي جي 1962ع کان 1965ع تائين رڪن رهي. هي بعد ۾ پ پ پ ۾ شامل ٿي ۽ 1970ع جي چونڊن ۾ سوڀاري ٿي. هي 1973ع کان 1977ع تائين پاڪستان جي قومي اسيمبلي جي پهرين ڊپٽي اسپيڪر رهي. 1988 کان 1990ع تائين هي ٻيهر ڊپٽي اسپيڪر چونڊي وئي. هن زيبسٽ لاڙڪاڻي جي چيئرپرسن، سنڌ يونيورسٽي ۽ علامه اقبال اوپن يونيورسٽي جي سيڊيڪٽ جي رڪن طور خدمتون سرانجام ڏنيون. هي آئيني ڪاميٽي جي پڻ رڪن هئي. هن عريب عورتن جي مدد لاءِ مدر ٽرسٽ 1996ع تي قائم هئي.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:2014ع جون فوتگيون زمرو:پاڪستان پيپلز پارٽي جا سياستدان زمرو:سنڌي عورت ليکڪائون زمرو:سنڌي ماڻهو زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:لاڙڪاڻي ضلعي جا ماڻهو زمرو:ڊپٽي اسپيڪر قومي اسيمبلي پاڪستان
زبيده خانم
زبيده خانم (1935 – 19 آڪٽوبر 2013) هڪ پاڪستاني پلي بیڪ گلوڪاره هئي جنهن 1950 ۽ 1960 جي پاڪستاني فلمي موسيقي جي گولڊن ايج دوران 250 کان مٿي گانا ریکارڈ ڪيا۔ هوءَ فلمي ميوزڪ ۾ نمايان اداڪارائن کي آواز ڏيڻ لاءِ هالي ووڊ جي مارني نڪسن جي برابر پاڪستاني سمجهي وئي.
فلمي ڪيريئر
زبيده خانم فلم بليو (1951) ۾ گلوکاره جي حيثيت سان شروعات ڪئي ، جڏهن مشهور پاڪستاني ميوزڪ ڊائريڪٽر غلام احمد چشتي هن کي فلمي صنعت ۾ متعارف ڪرايو ، پر هن کي وڏي ڪاميابي ملي زبيده پيٽي خان (1955) ۽ ٻلها ڀٽي (1956) سميت ڪيترن ئي فلمن ۾ سپورٽ اداڪار طور ڪم ڪيو. بهرحال ، هن 1950 ع واري پنجابي ۽ اردو فلمن جي سڀ کان وڌيڪ مدهوش فلمي پلے بیک سنگر جي طور تي پنهنجو نالو ڪمايو. هن 250 گانن جي رڪارڊ ڪئي ، خاص طور تي سولو پر ٻين ڊرامن ڳائڻ وارن سان گڏ خاص طور تي هن جو جوڙو احمد رشدي سان گڏ گهڻو عوامي پذيرائي حاصل ڪئي جڏهن هنن 1950 جي دوران ڪيترائي هٽ ڊائٽ ڳايا.
هن جو ڪيريئر 8 سالن تائين ئي رهيو. پر هن جي حقيقي آواز ۽ مڃيل سپر هٽ فلمي گانا پاڪستان جي فلم انڊسٽري جي سونهري دور جي ياد وانگر طور نمودار ٿيا. هن پنهنجي ڪيريئر دوران تقريبن 250 فلمي گانا رڪارڊ ڪيا. هن وقت جي سڀني مشهور فلمي ميوزڪ ڊائريڪٽر سان گڏ ڪم ڪيو جن ۾ غلام احمد چشتي ، رشيد عطر ، صفدر حسين ، سليم اقبال ، خواجه خورشيد انور ۽ اي حميد شامل آهن.
ابتدائي زندگي
هن پنهنجي ڪيريئر عروج تي فلمي ڪيمرام رياض بخاري سان شادي ڪئي ۽ خانداني زندگي گذارڻ لاءِ فلم انڊسٽري کي ڇڏي ڏنو. هن کي ٻه ڌيئرون ۽ ٻه پٽ هئا. ان جو هڪ پٽ فلمي ڪيميرامين سيد فيصل بخاري آهي.
فلمگرافي
هن جون ڪجهه هٽ فلمون هيون
بلو (1951) شھري بابو (1953) پتن (1955)
ھير (1955)
پيتي خان (1955) (هن پلي بيڪ ڳائڻ کان علاوه هن فلم ۾ ايڪٽنگ جو ماڊل ادا ڪيو چن ماهي (1956)
ڊلا ڀٽي (1956) (هن سهڪار واري اداڪار طور ڪم ڪيو)
گڊي گڊي (1956)
باغي (1956) ماھي منڊا (1956)
سرفروش (1956)
سِتَ لک (1957) ياکي ولي (1957)
زلفن (1957)
چو منتر (1958)
مخرا (1958)
ڪرتار سنگهه (1959)
ڪوئل (1959)
راز (1959)
راٽ ڪي راھي (1960).
حوالا
زمرو:20هين صدي جون پاڪستاني عورت ڳائڻيون زمرو:پاڪستاني فلمي راڳيندڙ زمرو:پلي بيڪ ڳائڻا زمرو:پنجابي ماڻهو زمرو:پنجابي ٻولي جا راڳي زمرو:پاڪستاني لوڪ راڳي زمرو:1935ع جون پيدائشون
اختر چنل زھري
اختر چنل زهري پاڪستان جي بلوچي قوم جو هڪ مشهور ڳائڻو آھي. هو ڪوڪ اسٽوڊيو (پاڪستان) ۾ ڳائڻ سان مشهور ٿيو.
ڪيريئر
اختر چنل زھري 1954 ۾ خضدار ، بلوچستان ، پاڪستان ۾ ڄائو 1964 ۾ ، اختر چنل هڪ موسيقي استاد کان باضابطه ڳائڻ وارو سبق وٺڻ شروع ڪيو. 1973 ۾ هن پاڪستان براڊڪاسٽنگ ڪارپوريشن (پي بي سي) جي بلوچي ريڊيو اسٽيشن تان دريافت ڪرڻ کانپوءِ علائقائي لوڪ کي قومي توجہ ڏانهن آندو ، ۽ 1974 ۾ چينل جي موسيقي ملڪ گير مشهور ٿي ويو جڏهن هن جو گانا دير دير پهريون ڀيرو نيشنل ٽي وي تي سڌو نشر ٿيو. ان کان پوءِ اختر چنل جو گانو سڃي دنيا جو سير ڪري چڪو ھو بشمول آمريڪا ، هالينڊ ۽ يورپ جا دورا. هن اجلاس ۾ سياسي اڳواڻن جي گڏجاڻي جي لاءِ شنگھائي تعاون تنظيم ۾ ترتيب ڏنل ڪنسرٽ ۾ پرفارم ڪيو آهي. پاڪستان جي اڳوڻي وزيراعظم بينظير ڀٽو هن کي انگلينڊ جي دوري تي وٺي وئي. جڏهن اٽل بهاري واجپئي پاڪستان ، اسلام آباد جو دورو ڪيو ، هن 2004 ۾ هڪ تقريب ۾ پرفارم ڪيو.
اختر چنل زھريهري هڪ انٽرويو ۾ ٻڌايو آهي ، ”گانا مون نوجوان کي پنهنجي رائي کي ڏسندي ، منهنجي ياد ۾ سرايت ڪيا آهن. آء ڪٿان آيو، جڏهن هڪ ٻار پيدا ٿيو آهي، جو رڳو ٻه شيون هن ڪندا ڪيئن ڄاڻندو آھي سرائي ۽ رڙ ڪري رهيا آهن – موسيقي جي تمام آهستي آهستي "مان موسيقي جو حصو آهي.
گيت
هن جا ڪجهه مشهور گانا آهن:
حوالا
زمرو:وصول ڪندڙ تمغو حسن ڪارڪردگي زمرو:ڪوڪ اسٽوڊيو (پاڪستان) زمرو:1954ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:پاڪستاني لوڪ راڳي
محمد صديق ميمڻ
خان بهادر محمد صديق ميمڻ 30 مارچ 1890 - 20 نومبر 1958) حيدرآباد ، سنڌ ، پاڪستان جو تعليمي ماهر ، ليکڪ ۽ سماجي اڳواڻ هو. هن حيدرآباد ۾ سنڌي مسلمان ڇوڪرين جو پهريون اسڪول ”مدرسات البنات“ قائم ڪيو. هو سنڌي مسلم ادبي سوسائٽي ۽ سنڌي مسلم پرنٽنگ پريس جو باني هو. هن ڪجهه متنن جي ڪتابن سميت 15 کان وڌيڪ ڪتاب تصنيف ڪيا. هن 1940 کان 1947 تائين ٽريننگ ڪاليج فار مينز جو پرنسپال رهيو. هن کي عنوان سان نوازيو ويو خان صاحب ۽ خانبھادر پاران وائسراء برطانوي هندستان جي.
ٻاراڻو ۽ تعليم
محمد صديق ميمڻ 30 مارچ 1890 ع تي حيدرآباد ، سنڌ ۾ پيدا ٿيو. سندس والد جو نالو محمد يوسف ميمڻ هو. هن ابتدائي تعليم حيدرآباد مان حاصل ڪئي ۽ علي گڑھ مسلم يونيورسٽي مان گريجوئيشن ڪئي.
تعاون
محمد صديق ميمڻ جنوري 1931 ۾ حيدرآباد ۾ سنڌي مسلم ادبي سوسائٽي قائم ڪئي. هن سيڪريٽري طور ڪم ڪيو ۽ پوءِ هن سوسائٽي جو صدر ٿيو. هن سماج جو مقصد سنڌي ادب کي فروغ ڏيڻ ۽ ادبي سرگرمين کي منظم ڪرڻ هو. انهن مقصدن حاصل ڪرڻ لاءِ هن ادبي ڪتاب شايع ڪرڻ لاءِ سنڌي مسلم پرنٽنگ پريس قائم ڪئي. انهي پريس مان ڪيترائي ڪتاب ڇپرايا. هن سماج جي پليٽ فارم تحت هن حيدرآباد جي مسلمان ڇوڪرين لاءِ پهريون سنڌي اسڪول قائم ڪيو. هي اسڪول مدراسات البنات جي نالي تي رکيو ويو آهي. اهو حيدرآباد جي سڀني مشهور ڇوڪرين جي اسڪولن مان هڪ آهي. هي اسڪول 1 اپريل 1940 تي کوليو ويو هو. اسڪول جو سنگ بنياد مخدوم غلام حيدر صديقي 25 آگسٽ 1940 ۾ رکيو ۽ مھمان مھمان سائين جي ايم سيد ، جيڪو ان وقت سنڌ جو وزير تعليم ھو. 1953 ۾ هن جي ڪوششن سان مسلم گرلز آرٽس ۽ سائنس ڪاليج پڻ قائم ڪيو ويو.
هن 15 کان وڌيڪ ڪتاب لکيا ڪيا. ڪجهه ھيٺ ڏنل آھن:
هو مشهور استاد ۽ ايليمينٽري ميٿاميٽڪس ۽ جاميٽري جو ماهر هو. سندس ڪتاب ”انگي حساب“ (رياضيات) ۽ ”جاميٽري“ ڪيترن ئي سالن تائين اسڪول جي نصاب جو حصو هئا. هن 1940 کان 1947 تائين ٽريننگ ڪاليج فار مين حيدرآباد جو پرنسپال طور ڪم ڪيو.
کيس 1946 ۾ سنڌ حڪومت، طرفان سنڌي ادب لاءِ مرڪزي صلاحڪار بورڊ جو ميمبر مقرر ڪيو ويو.
اوارڊ
تعليم، سماجي، ڪمن جي واڌاري لاءِ سندس خدمتن جي اعتراف ۾ کيس برٽش انڊيا جي وائسراءِ طرفان ”خان صاحب“ ۽ پوءِ ”خان بهادر“ (1946) جي لقب سان نوازيو ويو.
وفات
هو 20 نومبر 1958 ع تي حيدرآباد سنڌ ۾ وفات ڪري ويو.
حوالا
زمرو:حيدرآباد، سنڌ جا ماڻھو زمرو:پاڪستاني ليکڪ زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:سنڌي اديب زمرو:1958ع جون فوتگيون زمرو:1890ع جون پيدائشون زمرو:سنڌي ليکڪ
نوابشاھ
نواب شاھ (انگريزي: Nawabshah) پاڪستان جي سنڌ صوبي جو هڪ شهر ۽ ضلعي شهيد بينظيرآباد جو هيڊ ڪوارٽر آهي. هيءُ شهر ڪراچيءَ کان 206 ڪلوميٽر پري آهي. 2017ع جي انگن اکرن مطابق هن شهر جي آبادي 279،688 آهي. سيد نواب شاھ هتان جو مشهور زميندار ۽ راڄ جو چڱومڙس هو. هن سندس 200 ايڪڙ ذاتي زمين هتان جي ريلوي اسٽيشن جي تعمير لاءِ مفت ۾ سرڪار جي حوالي ڪئي. انهيءَ عظيم خدمت جي مڃتا طور ان وقت جي انگريز سرڪار هن شهر ۽ ريلوي اسٽيشن جو نالو ”نواب شاھ“ رکيو. ھڪ تحقيق مطابق سيد نواب شاھ پٽ نواز علي شاھ جو اصل تعلق سن سان ھيو جتان خاندان سميت لڏي 1881ع ۾ ھتي رھائش اختيار ڪئي.
بيهڪ
نواب شاھ جو شهر جاگرافيائي طور تي تقريباََ سنڌ جي مرڪز ۾ آباد آهي. ڪراچيءَ کان روڊ وسيلي لڳڀڳ چئن ڪلاڪن ۾ هتي پهچي سگهجي ٿو. هي شهر سنڌو درياءُ جي کاٻي ڪپ کان 50 ڪلوميٽر اوڀر ۾ آباد آهي. هتي ريلوي اسٽيشن 1913ع ۾ ٺهي راس ٿي هئي.
زراعت
هتان جي زمين زراعت ۽ باغبانيءَ لاءِ نهايت موزون آهي. هن شهر جي آسپاس جا علائقا ڪمند، انب، ڪپه ۽ ڪيلي جي پيداوار ۾ پنهنجو مٽ پاڻ آهن. خاص طور تي ڪيلي جي پيداوار ۾ هي علائقو سڄي پاڪستان ۾ نمايان حيثيت رکي ٿو.
آبهوا
نواب شاھ پاڪستان جي انتهائي گرم شهرن مان هڪ آهي. اونهاري جي موسم ۾ هتان جو گرمي پد 530C تائين پهچي سگهي ٿو. جون ۾ عام طور تي هتان جو گرمي پد 450C رهي ٿو. مئي جي آخري ۽ جون جي پهرين هفتن ۾ گرمي پد گهڻو ڪري 500C کان مٿي رهي ٿو. سيارو عام طور وچ نومبر کان وچ فيبروريءَ تائين هلي ٿو. انهيءَ عرصي دوران رات جي وقت گرمي پد 40C تائين ڪري سگهي ٿو. جنوري مهيني جي راتين ۾ ڪڏهن ڪڏهن گرمي پد 00C کان 40C رهي ٿو.
پاڪستان ۾ تقريباََ هر سال وڌ ۾ وڌ گرميءَ جو درجو (عام طور تي 500C کان مٿي) نواب شاھ ۽ سبي ۾ مئي آگسٽ جي وچ ۾ رڪارڊ ڪيو وڃي ٿو. 26 مئي 2010ع تي سنڌ ۾ رڪارڊ گرمي پئي ۽ نواب شاھ ۾ گرميءَ جو درجو 520C تائين پهچي ويو. اهو هتان جي رڪارڊ ۾ وڌ ۾ وڌ گرميءَ جو درجو آهي. هتي گهٽ ۾ گهٽ گرميءَ جو درجو 6 جنوري 2011ع ۾ رڪارڊ ڪيو ويو جيڪو 40C هو. 30 اپريل 2018ع تي نواب شاھ جي گرميءَ جو درجو 50.20C رڪارڊ ڪيو ويو. اپريل جي مهيني ۾ ايتري گرمي دنيا ۾ ڪٿي به نه ٿي آهي. ان ڪري اپريل مهيني جو اهو گرميءَ جو درجو ورلڊ رڪارڊ آهي ،.
آمدورفت
thumb|مهراڻ شاهراھ
ريلوي وسيلي
نواب شاھ پاڪستان جي مکيه ريلوي لائين تي واقع آهي جيڪا ڪراچيءَ کان لاهور وڃي ٿي. هتان ميرپور خاص ۽ سڪرنڊ لاءِ به ريل گاڏيون وينديون هيون پر اهي هاڻي بند ڪيون ويون آهن.
هوائي جهاز وسيلي
هتي هڪ هوائي اڏو به آهي جتان ڪراچي، لاهور، اسلام آباد ۽ ٻين شهرن لاءِاڏامون هلنديون هيون پر اڄڪلھ اهي اڏامون بند آهن.
آثار قديمه
ميان نور محمد ڪلهوڙي جي مزار شهيد بينظيرآباد جي آثارقديمه واري ورثي ۾ خاص اهميت رکي ٿي. هيءَ مزار موري شهر کان 9 ڪلوميٽر اوله طرف موجود آهي. نواب شاھ (هاڻي شهيد بينظيرآباد) ضلعي ۾ لڳڀڳ 1000 سال پراڻو منارو ”ٺل مير رڪن“ ڏسڻ وٽان آهي. هيءُ منارو 60 فوٽ اوچو آهي. هتان زيور، سڪا ۽ ٻيون شيون پڻ مليون آهن. هن مناري ڏانهن وڃڻ لاءِ قاضي احمد کان هڪ روڊ وڃي ٿو. هي دڙو ٻانڌي ريلوي اسٽيشن کان 22 ڪلوميٽر ڏکڻ اوڀر طرف ۽ دولت پور کان 13 ڪلوميٽر اوڀر طرف موجود آهي. چانهونءَ جو دڙو به هتان جي اهم قديم آثارن مان هڪ آهي. هي دڙو نواب شاھ کان 10 ڪلوميٽر ڏکڻ ۾ موجود آهي. هي دڙو 1930ع ۾ آثار قديمه جي ماهر ناني گوپال مجمدار دريافت ڪيو هو.
تقريبون
نواب شاھ ۾ گلاب جي گلن جو ميلو هر سال ٽي کان چار ڏينهن تائين ملهايو ويندو آهي. هي ميلو 1954ع ۾ مشهور تعليمي ماهر ايڇ ايم خواجه متعارف ڪرايو هو.
نو نهال سنگھ
حوالا
زمرو:1821ع جون پيدائشون زمرو:1840ع جون فوتگيون
شام (سلجهائپ)
شام مان ڪيترائي مراد ٿي سگھن ٿا.
زمرو:سلجھائپ صفحا
5 ڊسمبر
5 ڊسمبر ، عيسوي سال جو 339 هون (ليپ سال 340 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 26 ڏينهن باقي آهن.
پيدائش
== فوتگيون = 5 ڊسمبر 1973ع تي محمد امين خان کوسو ڪراچي جي اسپتال انڪل سريا جي ڪمري نمبر8 ۾ وفات ڪري ويو.
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:ڊسمبر
برده فروشي
''برده فروشي، انسانن کي غلام ڪري وڪڻڻ جو سلسلو اوائلي وقتن کان هلندڙ آهي، اهو سلسلو خاص ڪري ان وقت شروع ٿيو جڏهن ٻن قومن جي وچ ۾ جنگ کانپوءِ هارايل قوم جي ماڻهن کي غلام بنائي انهن کان مشقت جو ڪم ورتو وڃڻ لڳو. غلام بنايل اهڙن ماڻهن کان هر قسم جو انساني حق ڦري انهن کي بازار ۾ وڪامجندڙ ڪنهن جانور جي حيثيت ڏني وئي. اهڙي طرح شاهوڪار سوداگرن ۽ جهازين مختلف شهرن جي پڙين مان غلام خريد ڪرڻ ۽ وڪڻڻ جو نفعي بخش ڪاروبار شروع ڪري ڇڏيو. ان ڪاروبار کي جائز سمجهيو ويندو هو، ان ڪري ان ريت دولت ڪمائڻ جي چڪر ۾ اڪثر يورپي قومن، آفريڪا ۽ ٻين پوئتي پيل علائقن جي شهرن، ڳوٺن ۽ جهنگلن مان، ماڻهن کي زوري کڻي، غلام بڻائي، وڪڻڻ جو وڏو ڪاروبار منظم ڪيو. نه رڳو ايترو پر ڪن ماڻهن جا هڏ گڏ ڀڃي، پِنائڻ جي حد تائين ۽ غير قانوني سامان توڙي منشيات اسمگل ڪرائڻ کان وٺي جبري پورهيو ورتو ويو. قديم زماني ۾ انسانن کي وڪڻڻ جي بازار دنيا جي هر هنڌ، هر شهر ۾ لڳندي هئي. ڪراچيءَ جي بندرگاهه تي به غلام آڻيندا هئا. ڪجهه صديون اڳ يورپي قومون، آمريڪا سميت آفريڪا مان لکين ماڻهو زوريءَ کڻي، جانورن وانگر يورپ ۽ آمريڪا ۾ وڪڻنديون هيون، 20 صديءَ جي پوئين اڌ کان اڄ تائين اسان جي ملڪ ۾ برده فروشيءَ جو سلسلو هڪ نه ٻيءَ صورت ۾ هلندڙ آهي. سنڌ ۾، خاص طور تي، 5 کان 15 سالن جي عمر جا ٻار، ڇَوڪريون ۽ ڇوڪرا، اغوا ٿيندا رهندا آهن. ڪن ماڻهن کي پرڏيهه ۾ نوڪرين جي لالچ تي غير انسان طرح سمگل ڪيو وڃي ٿو جنهن جي نتيجي ۾ اهي يا ته رستي ۾ مري وڃن ٿا يا وري غير ملڪ جي قيدن ۾ قابو ٿي ويندا آهن. يا عورتن کان جسم فروشي ڪرائي وڃي ٿي.''
طريقا
ان سلسلي ۾، برده فروشن وٽ اغوا جي وارداتن ڪرڻ جا پڻ مختلف طريقا آهن:
نشو ڏيئي اغوا ڪرڻ
''هيءُ طريقو اڪثر شهرن ۾ آزمايو وڃي ٿو. افغاني پٺاڻن طرفان خاص ڪري اتر سنڌ جي مختلف ڳوٺن ۾ اهڙيون ڪارروايون ڪرڻ جون خبرون پڻ اينديون رهنديون آهن. هيءُ طريقو شهرن ۾ خاص ڪري بس جي اڏن، ريلوي اسيشنن، ميلن، ملاکڙن ۽ مختلف گاڏين ۾ سفر دؤران آزمايو ويندو آهي. برده فروش خاص ڪري ٻارن کي ڪا نشي واري شيءِ کارائي، بيهوش ڪري کڻي ويندا آهن، جيڪي بعد ۾ مختلف مقصدن خاطر وِڪيا ويندا آهن .''
برغلائي اغوا ڪرڻ
''سنڌ اندر معاشي حالتن جي خراب هئڻ ڪري، اڪثر غريب گهراڻن جا ٻار ۽ نوجوان گهران ڪاوڙجي ٻين شهرن ۽ ڳوٺن ۾ ڪمائڻ خاطر ويندا آهن. اهڙيءَ صورتحال ۾ برده فروش ٻارن ۽ نوجوانن کي بهتر روزگار جا موقعا ۽ خوشحال زندگيءَ جون اميدون ڏيکاري، ورغلائي، ٻين صوبن ۽ شهرن ڏانهن وٺي ويندا آهن، جتي کين وڪڻي مختلف مقصدن خاطر استعمال ڪيو ويندو آهي.''
فقيرن جي روپ ۾ پنڻ جي بهاني اغوا ڪرڻ
''هيءُ طريقو اڪثر ڪري پينو فقير، عورتون ۽ مرد اختيار ڪن ٿا. شهرن توڙي ٻهراڙين ۾ خيرات گهرڻ جي بهاني ڳوٺن ۽ گهرن ۾ ڪاهي پوندا آهن ۽ ٻارن توڙي نوعمر ڇوڪرن کي نشي واريون شيون کارائي اغوا ڪري ويندا آهن. اِهڙا فقير اڪثر ڪري اغوا ڪيل ٻارن جا عضوا ڀڃي، معذور ڪري، کين پنائيندا آهن. اهڙيون ڪارروايون ڪندڙ برده فروشن جا ڪيئي گروهه سرگرم آهن.''
اغوا جا سبب
برده فروش خاص طور تي ٻارن کي چئن اهم مقصدن خاطر اغوا ڪندا آهن:
اسمگلنگ خاطر اغوا ڪرڻ
''ٻار اغوا ڪرڻ وارن جا ڪيترائي مُلڪي ۽ بين الاقوامي گروهه آهن. ٻار اغوا ڪرڻ کان پوءِ يا وري خرڪار ڪئمپن يا اغوا ڪندڙن کان پئسن عيوض خريد ڪرڻ کان پوءِ اڪثر ٻارن کي ماري، سندس پيٽ ۾ چرس ۽ هيروئن ڀري، ٻاهرين شهرن ۽ صوبن ڏانهن پهچائيندا آهن؛ ڪي گروهه ٻارن کي آپريشن ذريعي پيٽ ۾ منشيات وجهي، ٻاهرين ملڪن ڏانهن وٺي ويندا آهن، جتي وري به آپريشن ذريعي سندن پيٽ مان منشيات ڪڍي ويندي آهي. گهڻا اهڙا به گروهه آهن، جيڪي ٻارن کي تربيت ڏيئي، اسمگلنگ ڪرڻ سميت چوري، قتل ۽ غارتگريءَ وغيره ۾ ڀڙ ڪري پوءِ پنهنجي رٿيل مقصدن ۾ استعمال ڪندا آهن.''
جبري پورهئي خاطر اغوا
''ان مقصد خاطر خاص هنڌن تي خرڪار ڪئمپون قائم آهن، جتي اغوا ڪيل ٻارن جي سڃاڻپ لاءِ سندن وچيون آڱريون وڍيون وينديون آهن. انهن ٻارن کي پاڻ ۾ ڳالهائڻ جي اجازت نه هوندي آهي. قاعدي جي خلاف ورزي ڪرڻ وارن ٻارن کي گوڏن تي ڏنڀ ڏنا ويندا آهن. جڏهن ته سموري ڏينهن جي سخت پورهئي ڪرائڻ کان پوءِ، اغوا ٿيل ٻارن کي کاڌي ۾ جنتر جي دال ۽ ٻاجهر جي ماني جو اڌ ڏنو ويندو آهي. رات جو نو عمر ڇوڪرن کي خرڪار ڪئمپن ۾ جنسي ڏاڍائيءَ جو شڪار پڻ بڻايو ويندو آهي.''
اُٺن جي ريس خاطر اغوا ڪرڻ
''ان مقصد لاءِ ٻار اغوا ڪرڻ وارن گروهن پويان، وچ اوڀر جي عرب ملڪن جي شهزادن ۽ گڏيل عرب امارات جي ارب پتي عربن جي ڇاڙتن جو هٿ هوندو آهي، جيڪي اهڙا ٻار خريد ڪندا آهن. اهڙن ٻارن جي عمر ٽن يا چئن سالن کان اٺن سالن تائين هوندي آهي. وچ اوڀر جي عرب ملڪن سميت گڏيل عرب امارات ۾ اُٺن جي ڊوڙ ٿيندي آهي، جنهن ۾ ننڍڙن ٻارن کي اٺن جي پُٺيءَ تي رَسن سان ٻڌي، ڪنهن صحرا ۾ ڊوڙايو ويندو آهي ۽ جڏهن اُٺ جي پُٺيءَ تي ٻڌل ٻار جيئن رڙيون ڪندا آهن، تيئن اُٺ تيز ڊوڙندا آهن. ان راند لاءِ سنڌ مان پڻ ٻار اغوا ٿيندا آهن.''
پِنائڻ خاطر اغوا ڪرڻ
''ان مقصد خاطر ٻار اغوا ڪندر گروهه اڪثر شهرن ۽ ڳوٺن ۾ ڪارروايون ڪندا رهندا آهن، اهڙن گروهن ۾ عورتون پڻ ڪم ڪنديون آهن، انهن ۾ پينو فقيرن جو گهڻو تعداد هوندو آهي. اهڙا ماڻهو ٻار اغوا ڪري، سندن عضوا ڀڃي، کين پِنڻ سيکاريندا آهن ۽ اهڙيءَ طرح، اهي ٻار سڄي عمر معذور بڻجي شهرن ۾ پنندا رهندا آهن. اهڙن گروهن کي پوليس ۽ اثر رسوخ رکندڙ ماڻهن جي پُٺ ڀرائي هوندي آهي، جيڪي سندن هر طرح جي مدد ڪندا رهندا آهن.''
''مٿي ڄاڻايل مقصدن کان علاوه جنسي ڏاڍائيءَ جو شڪار بنائڻ، آپريشن ذريعي عضوا ڪڍائي وڪڻڻ، ڀُنگ ۽ ٻين مقصدن لاءِ پڻ ٻار اغوا ڪيا ويندا آهن. ڀنگ عيوض اغوا ڪندڙن جو تعلق خاص ڪري پيشه ور ڌاڙيلن ۽ غنڊن سان هوندو آهي، جيڪي اميرن ۽ تاجرن جا ٻار اغوا ڪندا آهن. جڏهن ته جنسي ڏاڍائيءَ جو شڪار ڪرڻ ۽ عضوا ڪڍي وڪڻڻ وارن جو تعلق، هيٺئين طبقي وارن سان هوندو آهي، جيڪي خاص ڪري موالي ۽ سماجي حوالي سان ڪِريل انسان هوندا آهن.''
حوالا
زمرو:سماج زمرو:سماجي برايون
زنا
زنا اسلامي شريعت ۾ ناجائز جنسي فعل کي چوندا آهن جنهن کي عام طور تي بدفعلي پڻ چوندا آهن ان ۾ ٻئي شادي شده ۽ غيرشادي شده ماڻھو شامل آهن. جيڪڏهن انھن جي وچ ۾ تعلق شريعت مطابق جائز ناھي تہ انھن جو جنسي فعل زنا سڏبو آھي  جيڪڏهن معاشي مقصد لاء طوائف ذريعي ٿئي تہ بہ اھا زنا سڏبي آھي. جيڪڏهن اھا ڪنھن سان زبردستي ڪئي وڃي ته ان کي زنابالجبر چوندا آھن. جيڪڏھن رت جي رشتي واري ڪنھن عزيز سان ڪيو وڃي تہ اھو بہ زنا سڏبو آهي قرآن سورہ النساء جي آيت نمبر 15 ۽ 16 ۾ فرمائي ٿو ته:
"وَاللَّاتِي يَأْتِينَ الْفَاحِشَةَ مِنْ نِسَائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّىٰ يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا 15 وَاللَّذَانِ يَأْتِيَانِهَا مِنْكُمْ فَآذُوهُمَا ۖ فَإِنْ تَابَا وَأَصْلَحَا فَأَعْرِضُوا عَنْهُمَا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ تَوَّابًا رَحِيمًا 16 ترجمو:۽ اُوھان جي زائفن مان جيڪي بي حيائيءَ جو ڪم ڪن تن تي پاڻ مان چار (مرد) شاھد ڪريو، پوءِ جيڪڏھن (شاھد) شاھدي ڏين تہ اُنھن کي ايستائين گھرن ۾ جھليو جيستائين کين موت ماري يا الله اُنھن لاءِ ڪو رستو ڪڍي 15 ۽ اوھان مان جيڪي ٻہ مرد اھو ڪم ڪن تن کي مار ڏيو، پوءِ جيڪڏھن توبھ ڪن ۽ پاڻ سڌارين تہ اُنھن (کي مار ڏيڻ) کان مُڙو، ڇو تہ الله توبھ قبول ڪندڙ مھربان آھي 16"
- سورہ النساء:15,16
مٿين ٻنھي آيتن ۾ قرآن زنا جي سزا بيان ڪئي آهي. پھرين آيت صرف زاني عورت جي لاءِ آھي جنھن لاء سزا اھا آھي ته ٻئي حڪم تائين کيس قيد ۾ رکيو وڃي. ٻين آيت زاني عورت ۽ زاني مرد ٻنھي لاء آھي تہ ٻنھي کي ايذاء پھچايو وڃي يعني مارڪٽ ، سختي سان ڳالھايو وڃي ۽ انھن جي تذليل ڪئي وڃي. اھو زنا متعلق قرآن جو ابتدائي حڪم ھيو بعد ۾ سورہ النور نازل ٿي جنھن ۾ مرد ۽ عورت ٻنھي لاء ساڳيو حڪم آيو ته کين 100 100 ڪوڙا لڳايا وڃن. مفسر سدي جي مطابق آيت نمبر 15 نڪاح وارين عورتن لاءِ نازل ٿي ھئي ۽ آيت نمبر 16 غير شادي شدہ مرد ۽ عورتن لاء ھئي. ابو مسلم اصفحاني مطابق پھرين آيت عورت جي عورت سان ناجائز تعلق متعلق ھئي ۽ ٻي مرد جي مرد سان تعلق جي متعلق ھئي.
حوالا
زمرو:اسلامي اصطلاح
تحقيق جي ڀري
thumb|ڪتاب "تحقيق جي ڀري" 2021ع تحقيقَ جي ڀَري، سنڌ جي چِٽسالي ٿيل اڏاوتن بابت تحقيقي مضمونن تي مُشتمل ھن ڪتاب جو ليکڪ سنڌ جو نوجوان مُحقق امين جويو آھي. ھن ڪتاب ۾ ڪُل 9 عدد تحقيقي مضمون شامل آھن. انھن مضمونن جو تعلق تعلقي خيرپور ناٿن شاھ ۽ جوھيءَ ۾ موجود چِٽسالي ٿيل اڏاوتن جي مُختصر جائزي ۽ ھاڻوڪي صورتحال سان آھي. "ڪلھوڙن جو تخت گاھ ڳاڙھي" کان وٺي آخري مضمون "بکر شھيد جو مُقبرو ۽ زبون حال ٻارنهن ٿنڀي قُبي" تائين تحقيقي مضمون شامل آھن.
ننڍو کرو
ننڍو کُرو (سائنسي نالو: Sterna albirons، انگريزي نالو:Little Tern) 24 سينٽي ميٽرن جي ھن کُري جا نر ماد ھڪجھڙا ٿين ٿا، ھي ننڍو ڪٻر جيترو ٿئي ٿو، بھار ۽ اونھاري ۾ مٿو ۽ ڪنڌ ڪارو، پيشاني اڇي، چھنب ۽ پير نارنگي ۽ ٽنگون پيليون ھونديون اٿس، سياري ۾ مٿو اڇو ۽ ڪارو، گھري رنگ جي چھنب ۽ پير ٿينس ٿا. سوڙھن پرن تي تڪڙي اڏار اڏامي ٿو ۽ ڪافي شور ڪندو آھي.
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست زمرو:پکي
آسٽريا
تاريخ
آسٽريا جي هاڻوڪن علائقن ۾ ماڻهو هزارين سال اڳ به رهندا هئا، پر تاريخدانن کي انهن بابت ڪا ڄاڻ ناهي ملي سگهي. 800 ق.م ۾ ماڻهو کاڻين کوٽڻ جو ڪاروبار ڪندا هئا ۽ انهن جو ڌنڌو ڪچي لوهه ۽ لوڻ جو واپار هو. 15ق.م ۾ رومين هن علائقي کي پنهنجي بادشاهت ۾ شامل ڪيو. 955ع ۾ آسٽريا جرمن سلطنت جو حصو ٿيو. 964ع ۾ پوپ اوٽو پهرئين کي مقدس رومن شهنشاهه جو لقب ڏنو، ان ريت مقدس رومن امپائر جي حيثيت سان 1806ع تائين آسٽريا تي هن جي حڪومت رهي. ھن ملڪ واري وچ يورپي حصي ۾ سڀ کان اول رومين جي دؤر کان اول ڪيلٽڪ قبيلا آباد ٿيا ھئا. انھن قبيلن ھتي نورڪم نالي بادشاهت قائم ڪئي جيڪا درحقيقت قبيلن جي فيڊريشن ھئي جنھن تي رومي ايمپائر قبضو ڪري پنھنجو صوبو بڻائي ڇڏيو. ھاڻوڪي دؤر ۾ اوڀر آسٽريليا ۾ واقع ڪارننٽم نالي قلعو اھم فوجي ڪيمپ ھجڻ ڪري رومي ايمپائر جي پنونيا صوبي جو گادي جو هنڌ بڻايو ويو اھڙي طرح اتي شھر اڏجي ويو. لڳ ڀڳ چار صدين تائين ڪارننٽم شھر جي آبادي 50000 جي لڳ ڀڳ برقرار رھي. رومن ايمپائر جي زوال بعد موجوده آسٽريا ۾ بويريائي، سلَاوَ، آواري گھري آيا ۽ اتي قبضو ڪيائون 788ع ۾ فرينڪن جي بادشاھ شارليمن علائقو فتح ڪري ان کي پنھنجي رياست جي ڪالوني بڻايو جنھن ۾ ھن عيسائيت کي متعارف ڪرايو. موجوده آسٽريا واري سرزمين ايسٽرن فرانسيا (ايسٽ فرينڪس بادشاهت) جي حصي ٿيڻ بعد بئبنبرگ گھراڻي کي وصيت ذريعي ڏني وئي ۽ ان وقت اھا سرزمين ايسٽرن فرانسيا جي آخري اوڀر ۾ سرحد تي واقع ھجڻ ڪري ان تي مارچيا اورينٽلس نالو پئجي ويو. اوڀر کي پراڻي جرمن ٻولي ۾ Ostarrîchi يعني آسٽريا سڏيندا ھئا. مارچ يا مارگِرَيو جي ھتي معنيَ آھي سرحد سان لڳولڳ سرزمين. اھا سرزمين بئبنبرگ گھراڻي جي ليئوپولڊ پھرين کي 976ع ۾ ڏني وئي
ھبسبرگ گھراڻو ۽ مقدس رومن ايمپائر
آسٽريا جي نالي جو پھريون تاريخي رڪارڊ 996ع جو آھي جنھن ۾ بئبنبرگ مارچ جي لاء آسٽريا لفظ استعمال ڪيو ويو آهي 1156ع ۾ مقدس رومن ايمپائر جي شھنشاھ فريڊرڪ بارباروسا ھڪ قانوني دستاويز پِروِلَيجِيم مِينُوس تي صحيح ڪري آسٽريا جي علائقي کي ڊَچِي جو درجو ڏنو. 1192ع ۾ بئبنبرگ گھراڻي ھڪ ٻي ڊچي پڻ حاصل ڪئي جنھن جو نالو اِسٽَيريا ھيو. بَئبِنبَرگ گھراڻي جي 1246ع ۾ فيڊرڪ ٻئين جي وفات سان گڏ پڄاڻي ٿي وئي. نتيجي ۾ بوھيميا جي بادشاھ آٽوڪار ٻئين آسٽريا، اِسٽَيرِيا ۽ ڪارنٿيا وارين ڊچين تي پوري طاقت سان قبضو ڪيو 1278ع ۾ ھن جي اقتدار جو سج لھي ويو جڏھن کيس جرمني جي رودولف پھرين دُورنڪَروت واري جنگ ۾ شڪست ڏني ان وقت کان وٺي پھرين جنگ عظيم تائين آسٽريائي تاريخ م لڳ ڀڳ سموري دؤر ۾ ھَبسبَرگ گھراڻي جي بادشاھت قائم رھندي آئي. چوڏھين ۽ پندرهين صدي عيسويءَ ۾ ھبسبرگ شاھي خاندان آسٽريا جي ڊچي ۾ نوان صوبا شامل ڪندي توسيع شروع ڪئي. مقدس رومن ايمپائر جي شھنشاھ سجسمنڊ جي وفات بعد 1438ع ۾ سندس ڄاٽي ڊيوڪ البرٽ پنجين کي بطور بوھيميا جي بادشاھت ۽ مقدس رومن ايمپائر جي وارث طور چونڊيو ويو. جيتوڻيڪ ھن ھڪ سال کن حڪومت ڪئي پر بعد ۾ ھڪ ڄڻي کان سواء مقدس رومن ايمپائر جا سمورا شھنشاھ ھبسبرگ گھراڻي مان ٿيا. 1477ع ۾ ھبسبرگ گھراڻي جو رومي شھنشاھ فريڊرڪ ٽئين جي سڪيلڌي پٽ آرچڊيوڪ ميڪسمليئن پھرين جي بُرگَنڊِي جي وارث ماريا سان ٿي اھڙي طرح نيدرلينڊز جو ھڪ وڏو حصو ھبسبرگ گھراڻي جي ملڪيت ۾ شامل ٿي ويو 1496ع ۾ انھن جي پٽ فلپ سھڻو ڪيسٽيئل  ۽ ايراگان جي وارث جوئيانا سان ٿي جيڪي عمر جي پوئين حصي ۾ نفسياتي بيمارين ھو شڪار ٿيڻ ڪري  جوئيانا چري سڏبي آھي. ان شاديءَ سان اٽلي ۽ اسپين جا علائقا پڻ ھبسبرگ گھراڻي جي ملڪيت ۾ شامل ٿيا. 1526ع موھاچ واري جنگ ۾ ھنگري ھارائي ويو ۽ خلافت عثمانيه کٽي وئي. نتيجي ۾ بوھيميا ۽ ھنگري جو باقي بچيل حصو آسٽريا جي ھبسبرگ بادشاهت ۾ شامل ٿي ويا جنھن بعد خلافت عثمانيه ۽ ھبسبرگ جنگين جو آغاز ٿيو جن مان ھڪ ڊگھي جنگ 1593ع کان 1606ع تائين ھلي. ترڪن اسٽيريا تي 20 دفعا چڙھائي ڪئي سيپٽمبر 1529ع جي آخر ۾ سليمان اعظم ويانا جو محاصرو ڪيو جيڪو برفباري شروع ٿيڻ بعد بغير ڪنھن نتيجي جي ختم ڪيو ويو
مقدس رومن ايمپائر جي شھنشاھ ليئوپولڊ پھريون (1657–1705) جو دور حڪمراني ڊگھو ھيو جنھن ۾ ترڪن خلاف ويانا کي بچائڻ جي جنگ پولينڊ جي بادشاھ جان ٽيون سوبيئيسڪي جي اڳواڻي ۾ وڙھي وئي ويانا کي بچائڻ ۾ ڪاميابي ملڻ بعد  نيٺ زينٽا واري جنگ ۾ ترڪ خلافت کي مقدس رومن ايمپائر واري ليگ شڪست ڏني جنھن جي نتيجي ۾ 1699ع ۾  ڌرين وچ ۾ ڪارلووٽز وارو معاھدو ٿيو جنھن جي نتيجي ۾ ھنگري جا خلافت پاران کسيل علائقا واپس ٿيڻ لڳا جيڪي آسٽريا ۾ شامل ٿيندا ويا. مقدس رومن ايمپائر جي ھبسبرگ گھراڻي واري آسٽريائي شھنشاھ چارلس ڇھين پٽاڻي وارث نہ ھجڻ ڪري پنھنجي ھبسبرگ گھراڻي کي درپيش نابودي واري خطرن کان بچائڻ لاءِ اھي سڀ حاصل ڪيل علائقا وراثت واري 1713ع واري منظوري جي عيوض ترڪ ڪري ڇڏيا. ھن جي خاندان م ڪو مرد وارث نہ بچيو ھو. پھرين ھڪ مرحوم ڀاءُ جي نياڻي ماريا جوزفيا وارث ھئي جنھن بعد کيس نياڻي ماريا ٿريسا ڄائي جيڪا وارث ٿي پر تخت جي نياڻين ۾ وراثت ۾ قانوني رڪاوٽ ھئي جنھن لاء عملي منظوري ۽ ان جي مقدس رومن ايمپائر ۾ شامل اتحادين جي مڃتا درڪار ھئي. وراثت واري ان معاملي تي آسٽريا-پروشيا واري رياست جرمني مان مخالفت شروع ڪئي. ماريا ٿريسا پيء جي وفات بعد مقدس رومن ايمپائر جي ايمپريس (ملڪه) ٿي پر ھن کي شريڪ حاڪم پڻ رکڻو پيو. پولينڊ جي ٽن ورھاستن مان پھرين ۽ ٽين ورھاست (1772 ۽ 1795ع ۾) آسٽريا پڻ جرمني ۽ روس سان گڏجي حصو ورتو ھو.
آسٽريا بعد ۾ انقلابي فرانس سان جنگ ۾ جوٽجي ويو شروع ۾ نيپولين جي ھٿان ان کي لاڳيتيون شڪستون مليون جن سان پراڻي مقدس رومن ايمپائر جو 1806ع ۾ خاتمو ٿي ويو. ان کان ٻہ سال اڳ آسٽريا جي ايمپائر قائم ٿي. 1814ع ۾ آسٽريا پنھجي اتحادين جيئ فوجين سان گڏجي فرانس ۾ داخل ٿي نيپولين وارين جنگين جو خاتمو آندو. 1815ع ۾ ويانا جي ڪانگريس مان آسٽريا پاڻ کي يورپ جي اندر چئن وڏين طاقتن مان ھڪ مڃائي چڪو ھو. ساڳي سال آسٽريا جي صدارت ۾ جرمن ڪنفيڊريشن جو قيام عمل ۾ آيو
ان باوجود آسٽريا جرمني جي ايمپائر 1848 جي حق ۾ پنھجي جرمن ٻولي ڳالھائيندڙ علائقن تان دستبردار نه ٿيو. نئين قائم ٿيل جرمن ايمپائر جو تخت پروشيائي بادشاھ فيڊرڪ ولھيم چوٿين جي حوالي ڪيو ويو. 1864ع ۾ آسٽريا ۽ پروشيا ٻئي گڏجي ڊينمارڪ سان وڙھيا ۽ ڊينمارڪ کان شليسوگ ۽ ھولسٽائين واريون ڊچيون آزاد ڪرايون. ان جي انتظام تي نااتفاقي ڪري 1866ع ۾ پاڻ ۾ وڙھي پيا ۽ ان سال سندن وچ ۾ آسٽرو پروشين جنگ شروع ٿي ۽ ڪونجگريٽز واري لڙائي ۾ آسٽريا کي شڪست آئي آسٽريا جرمن ڪنفيڊريشن مان نڪري ويو ۽ اڳتي جرمن سياست کان پڻ پاسو ڪري ويو.
آسٽرو ھنگري ايمپائر
1867ع ۾ آسٽريا جي ايمپائر ۽ ھنگري جي ايمپائر ملي ھڪ ٿي آسٽرو ھنگري ايمپائر ٺاھي جنھن جو سربراھ فرانز جوزف ٿيو. ان ۾ سلاوڪ گروہ جھڙوڪ: ڪروٽ، چيڪ، پول، روسين، سرب ، سلوواڪ، سلوويني ۽ يوڪريني، اطالوي ۽ روماني ابادين وارا ماڻھو پڻ شامل ھيا.
آسٽريائي نسل جي ماڻھن ۾ جرمن قومپرستي جڙ پڪڙيندي وئي جنھن سان آسٽريا ۽ جرمني جي ھڪ ٿيڻ جي اميد جنم ورتو آسٽريا ۾ ڪارل لوگر پئن جرمن ازم جي خيالن جي پرچار ڪئي. ھوڏانھن جرمني ۾ بسمارڪ جي پاليسين آسٽريائي ۽ جرمن آسٽريائي ماڻھن کي جرمني کان الڳ نہ سمجھيو. آسٽريائي پئن جرمن خيالن وارن بسمارڪ کي پنھنجو آئيڊيل بڻائي ڇڏيو ۽ انھن آسٽريا ۾ بندش ھوندي بہ نيرا ڪارن فلاور قميصن جي ڪاجن ۾ لڳائڻ شروع ڪيا ۽ ان ڪري جو اھو گل جرمن شھنشاھ ولھيم پھرين جو پسنديده گل ھيو. . آسٽريا جي جرمن قوم کان دوري آسٽريائي عوام ۾ قومي سڃاڻپ جا سوال اٿاري ڇڏيو آسٽرو ھنگري ايمپائر جي ان روش آسٽريائي جرمن ماڻھن ۽ ٻين نسلي گروهن وچ ۾ ھڪ نسلي ڇڪتاڻ کي جنم ڏنو. پئن جرمن ازم جي حامي آسٽريائي ماڻھن جرمني سان گڏ ٿيڻ جي خواهش پئي ڪئي ۽ اھي ان اميد سان ھيا تہ اسٽرو ھنگري ايمپائر ختم ٿئي تہ جيئن جرمني ۽ آسٽريا ھڪ ٿي وڃن.
1908ع ۾ آسٽرو ھنگري ايمپائر بوسنيا ۽ ھرزگوينيه کي پنھنجي حدن ۾ شامل ڪري ڇڏيو 1914ع ۾ سرجيوو ۾ ھڪ بوسنيائي سرب گويرلو پرنسپ آرچڊيوڪ فرانز فرڊيننڊ کي قتل ڪيو جنھن واقعي کي بنياد بڻائي سياستدانن ۽ جنرلن شھنشاھ کي سربيا خلاف جنگ شروع ڪرڻ لاء قائل ڪيو جنھن سان عالمي جنگ ڇڙي پئي ۽ نتيجتن اسٽرو ھنگري ايمپائر ٽٽي وئي. ڏھ لک کان وڌيڪ آسٽروھنگري فوجي مارجي ويا. 21
پھرين آسٽريائي ريپبلڪ
آڪٽوبر 1918ع تي آسٽريا جي شھر ويانا ۾ شاھي پارليامينٽ رائخسريٽ ۾ جرمن ميمبر گڏ ٿيا جتي انھن جرمن آسٽريا صوبي جي قومي اسيمبلي جو اجلاس منعقد ڪيو. 30 آڪٽوبر تي ان اسيمبليءَ سٽاٽسرٽ نالي سان جرمن آسٽريا جي ريپبلڪ جو اعلان ڪيو. شھنشاھ کين اٽلي سان جنگبندي ۾ حصي وٺڻ جي دعوت ڏني. شھنشاھ 11 نومبر تي نئين ۽ پراڻي حڪومتن جي صلاح سان اعلان ڪيو تي ھو ڪنھن بہ رياستي معاملي ۾ حصو نہ وٺندو. 12 نومبر تي جرمن آسٽريا قانوني طور تي پاڻ کي ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ ھجڻ جو اعلان ڪيو اھڙي طرح بادشاهت جو خاتمو آندو
ھبسبرگ گھراڻي واري آسٽرو ھنگري ۾ جرمن آسٽريا جو نالو جرمنن ابادي جي اڪثريت وارن علائقن جي لاء غيرسرڪاري طور تي استعمال ڪيو ويندو هو. انچلوس (جرمني ۽ آسٽريا جو انضمام) جو مطالبو آسٽريا ۽ جرمني جو ھڪ ھردلعزيز مطالبو ھيو سينٽ جرمين معاھدي ۽ ورسيليز واري معاهدي ۾  جرمني ۽ آسٽريا جي الحاق جي لاءِ منع ڪئي وئي ھئي  انھن معاھدن جرمن آسٽريا تي زور رکيو ته ان جي نالو تبديل ڪري ريپپلڪ آف آسٽريا رکي جنھن تحت پھرين آسٽريائي ريپبلڪ قائم ڪئي وئي  آسٽريائي ريپبلڪ کان ٻاھر رھندڙ 30 لک آسٽريائي جرمن نئين رياستن چيڪوسلاواڪيا، يوگوسلاويا، ھنگري ۽ اٽلي ۾ اقليتي آبادي بڻجي ويا پھرين جنگ عظيم جي خاتمي بعد آسٽريائي ڪرنسي ڪرون پنھنجو قدر وڃائي چڪي ھئي ۽ معيشت افراط زر جو شڪار ٿي چڪي ھئي. معاشي بھتري آڻڻ لاءِ ليگ آف نيشنز جي نگراني ۾ آسٽريا جي بين الاقوامي قرض ڏنا ويا تہ جيئن رياست کي ڏيوالي نڪرڻ کان بچائي ان جي ڪرنسي کي مستحڪم ڪري سگھجي. 1925ع ۾ ڪرون کي ختم ڪري آسٽريائي شلنگ نالي ڪرنسي متعارف ڪرائي وئي جنھن جي ھڪ شلنگ کي ڏھ ھزار ڪرون جي برابر ڪيو ويو اھڙي طرح چ1929ع تائين معيشيت ۾ ڪجھ بھتري آندي وئي. پھرين آسٽريائي ريپبلڪ 1933ع تائين قائم رھي سگھي ڇوتہ ان سال ريپپلڪ بجي چانسلر اينجلبرٽ ڊولفس پارليامينٽ ذريعي ملڪ ۾ اٽلي جي فاشسٽ طرز تي ھڪ آمراڻو نظام قائم ڪري چڏيو  ملڪ ۾ گھرو ويڙھ شروع ٿي وئي  سوشل ڊيموڪريٽڪ پارٽي تي بندش وڌي وئي ۽ ان جي ڪارڪنن کي جيل موڪليو ويو يا کين ملڪ ڇڏڻ لاء مجبور ڪيو ويو پھرين مئي 1934 ۾ نئون آئين نافذ ڪيو ويو جنھن ذريعي ڊولفس جي اقتدار کي مضبوط ڪيو ويو پر ان سال 25 جولاء تي کيس نازي فوجي بغاوت ۾ قتل ڪيو ويو
ٻين جنگ عظيم
ڊولفس جو جائنشين ڪرٽ ششنگ آسٽريا کي ھڪ جرمن رياست طور ۽ آسٽريائين کي بھتر جرمن طور قبوليو پر ھن آسٽريائي خودمختياري چاھي پئي  ھن 13 مارچ 1938ع ۾ آسٽريا جي جرمنيءَ کان خودمختياري جو ريفرينڊم ڪرائڻ جو اعلان ڪيو پر 12 مارچ تي آسٽريائي نازين حڪومت پنھنجي ڪنٽرول ۾ آندي ۽ جرمني جي فوجين ملڪ تي قبضو ڪيو 13 مارچ 1938ع ۾ انچولس جو سرڪاري اعلان ڪيو ويو. 15 مارچ تي آسٽريا ڄاول ايڊولف ھٽلر ويانا شھر جي ھڪ علائقي ھيلڊينپلاٽز ۾ جرمني ۽ آسٽريا جي جرمن رائخ (نازي جرمني) سان انضمام جو اعلان ڪيو. اھڙي طرح آزاد آسٽريا جو خاتمو ٿي ويو. ھن اپريل 1938ع ۾ ان انضمام جي توثيق لاء رائشماري پڻ ڪرائي. آسٽريا اھڙي طرح ٽين رئيخ جو حصو ٿي ويو. 10 اپريل 1938 تي ان گڏيل رياست جون پارلياماني چونڊون ڪرايون جيڪي نازي دور جون جرمن رائخٽيگ جون آخرين چونڊون ھيون جيڪي درحقيقت ھڪ سوال تي ريفرنڊم وانگر ھيون جنھن ۾ عوام کان پڇيو ويو ته ڇا ووٽرن کي اڪيلي نازي پارٽيءَ سان تعلق رکندڙ 813 رائخٽيگ جي ميمبرن جي فھرست قبول آھي. يھودين ۽ خانابدوشن کي ووٽ جي اجازت نہ ڏني وئي موجوده جرمني واري حصي ۾ چونڊن ۾ عوامي شرڪت %99.5 ھئي جنھن مان %98.9 سيڪڙو جو جواب ھا ھيو. آسٽريا ايڊولف ھٽلر جو اباڻو وطن ھيو جتي %99.71 سيڪڙو ووٽرن يعني 4,484,475 ڄڻن ووٽ ڏنو جن مان %99.73 سيڪڙو ھا ۾ جواب ڏنو
ويانا يھودي اڪثريت وارو علائقو ھيو. يھودين جون ملڪيتون ضبط ڪيون ويون، کين حراستي ڪيمپن م بند ڪيو ويو ۽ انھن کي گئس چئمبرن واري ڪيمپن ۾ ماري ساڙي ناس ڪرڻ شروع ڪيو ويو. 13 اپريل 1945ع تي نازين جي شڪست سان سوويت يونين آڏو ويانا پيش پيو ۽ جلد پوء ٽين رئيخ (جرمني جي نازي حڪومت) پڻ پيش پئي. آسٽريا جي سوشلسٽ پارٽيءَ جي سوشل ڊيموڪريٽن ۽ انقلابي سوشلسٽن ڪارل رينر ۽ ايڊولف شارف، آسٽريا جي پيپلز پارٽي ( اڳوڻي: ڪرسچين سوشل پيپلز پارٽي) جي ليئوپولڊ ڪنشڪ، آسٽريا جي ڪميونسٽ پارٽي جي جوھان ڪوپلينگ 27 اپريل 1945ع تي ٽين رئيخ (نازي جرمني) کان علحدگي جو اعلان ڪندي ويانا ۾ عبوري حڪومت قائم ڪئي جنھن جو رياستي چانسلر ڪارل رينر ٿيو جنھن کي سرخ فوج ۽ جوزف اسٽالن جي حمايت حاصل هئي. اھڙي طرح ٻين ريپپلڪ جو جنم ٿيو. اپريل جي آخر تائين اولھ ۽ ڏکڻ آسٽريا اڃان ٽئين ريخ جي قبضي ۾ ھئا. پھرين مئي 1945ع تي تي 1929ع وارو آئين بحال ڪيو ويو. ٻين جنگ عظيم ۾ آسٽريا جا 260000 فوجي مارجي ويا. يھودين جي ھولوڪاسٽ ۾ 65000 يھودي ماريا ويا 1938 ۽ 1939ع ۾ 140000 يھودي آسٽريا مان ڀڄي وڃڻ ۾ ڪامياب ٿيا. ھزارين آسٽريائي شھرين نازين جي سنگين ڏوھن ۾ شرڪت ڪئي. 1992ع ۾ چانسلر فرانز ورئنتزڪي 1992ع ۾ سرڪاري طور تي تسليم ڪيو ته رڳو ,مائوٿازن حراستي ڪيمپ ۾ ھڪ لک کان مٿي ماڻھو ماريا ويا.
آسٽريا جي ٻين ريپپلڪ
جرمني جو وڏو حصو اتحادي فوجين جي قبضي ۾ آيو. آسٽريا چئن حصن ۾ ورھائجي ويو جن ۾ سوويت زون، آمريڪي زون، برٽش زون ۽ فرينچ زون شامل ھيا. سوويت زون کي ڇڏي باقي ٽن حصن تي آسٽريا جي اتحادي ڪميشن حڪمران ٿي ويانا واري سوشل ڊيموڪريٽن ، ڪنزرويٽو ۽ ڪميونسٽن جي گڏيل آسٽريائي حڪومت کي اولھ وارن اتحادين آڪٽوبر 1945ع ۾ تسليم ڪيو جيڪا 1947ع تائين قائم رهي 15 مئي 1955 ۾ چئني قابض طاقتن وچ ۾ آسٽرين اسٽيٽ ٽريٽي نالي معاھدو ٿيو جنھن جي نتيجي ۾ 26 آڪٽوبر 1955 تي سڀئي طاقتون اتان دستبردار ٿي ويون ۽ آسٽريا ھڪ مڪمل خودمختيار ملڪ بڻجي ويو. سوويت ۽ آمريڪي بلاڪن وچ ۾ سرد جنگ  جي شروعات ۾ ئي آسٽريا جي پارليامينٽ قانون منظور ڪري  غيرجانبدار رھڻ جو فيصلو ڪيو ان ڏينھن کي ھاڻي آسٽريا جو قومي ڏينهن ڪري ملهايو ويندو آهي
ٻين ريپپلڪ جو سياسي نظام 1929ع جي آئين مطابق آھي. ڪرٽ وئلڌيم 1986 کان 1992ع تائين آسٽريا جو صدر رھيو جيڪو ٻين جنگ عظيم ۾ نازي فوج ۾ آفيسر ھيو ۽ مٿس جنگي ڏوھن جا پڻ الزام ھيا 1994ع ۾ يورپين يونين ۾ شامل ٿيڻ لاء عوامي ريفرينڊم ڪرايو ويو جنھن ۾ ٻہ ڀاڱي ٽي جي اڪثريت سان ماڻھن يورپي يونين ۾ شامل ٿيڻ لاء ووٽ ڏنو. اھڙي طرح پھرين جنوري 1995ع تي آسٽريا يورپي يونين جو حصو ٿي ويو
آبھوا
آسٽريا جو وڏو حصو ٿڌ يا ٽيمپريٽ موسم واري زون ۾ واقع آهي جتي اولھ جون گھم واريون ھوائون زور سان گھلن ٿيون. ملڪ جو ٽن جو چوٿون حصو الپس جبلن تي مشتمل آهي جنھن ڪري اتي الپائين موسم غالب آھي. سياري ۾ ھن ملڪ ۾ تمام گهڻي ٿڌ ٿئي ٿي (−10 کان 0° پد) ۽ اونھاري ۾ نسبتن اوچو پد رھندو آھي ملڪ ۾ سڀ کان وڌيڪَ گرمي پد °40.5 گريڊ آگسٽ 2013 ۾ رڪارڊ ڪيو ويو ھو. باقي سراسري گرمي پد °20 جي وچ تائين رھندو آھي
ڪوپن واري موسمي درجابندي مطابق آسٽريا جون موسمون مختلف قسمن جون آھن جن ۾ سامونڊي موسم، گھميل براعظمي موسم، سب آرڪٽڪ موسم، ٽونڊرا موسم ۽ آئس ڪيپ موسم شامل آهن
سياسي نظام
آسٽريا جي پارليامينٽ ملڪ جي گادي جي ھنڌ ويانا ۾ واقع آهي جيڪو ملڪ جو آبادي ۾ سڀ کان وڏو آھي. آسٽريا وفاقي نمائندگي واري جمھوريت واري ريپپلڪ آھي جيڪا 1920ع واري وفاقي آئين تحت قائم آھي جنھن کي 1929 ۾ ترميمون آڻي تبديل ڪيو ويو ھو پر پھرين مئي 1945ع ۾ ان کي ٻيھر پراڻي حالت ۾ بحال ڪيو ويو ھو آسٽريا ڊيموڪريٽڪ فيڊرل جمهوريه آهي، جنهن جو هيڊ آف اسٽيٽ ۽ فوج جو ڪمانڊر انِ چيف صدر آهي، جنهن کي عوام 06 سالن لاءِ چونڊيندو آهي. صدر کي سڌوسنئون عوام ووٽ ذريعي چونڊيندو آھي. وفاقي حڪومت جو سربراھ چانسلر آھي جنھن کي صدر چونڊيندو آھي. آئين مطابق حڪومت کي ھٽائڻ جو اختيار صدر ۽ پارليامينٽ جي ھيٺين ايوان وٽ آهي. پارليامينٽ ٻہ ايواني آھي جي ھيٺين ايوان جو نالو نيشنلراٽ آھي جنھن جون ڪل 183 سيٽون آهن ۽ رڪنن جو مدو پنج سال آھي جنھن کي 16 سال ۽ وڌيڪ عمر وارا ووٽر چونڊيندا آهن. ووٽرن جي عمر پھرين 18 سال ھئي جنھن کي 2007 ۾ گھٽائي 16 سال ڪئي وئي. صدر ۽ پارليامينٽ لاء ووٽنگ لازمي آهي نيشنلراٽ جي تحليل چانسلر جي سفارش تي صدر جي حڪم سان ٿيندي آهي. اھو پارليامينٽ جو سڀ کان بااختيار ادارو آھي. پارليامينٽ جو ٻيون ايوان مٿيون ايوان آھي جنھن کي بندسراٽ سڏين ٿا. ان کي نيشنلراٽ جي قانونسازي کي محدود پيماني تي ويٽو ڪرڻ جا اختيار آھن جنھن کان پوءِ ان تي نيشنلراٽ ۾ ٻيھر ووٽنگ ڪرائي ويندي آهي جيڪا حتمي ھوندي آھي.
آڪٽوبر 2006 جي عام چونڊون ۾ آسٽريا جي سوشل ڊيموڪريٽڪ پارٽي ھڪ طاقتور پارٽي طور اڀري آئي. جڏھن تہ آسٽرين پيپلز پارٽي ٻئين نمبر تي رھي ان باوجود آسٽرين پيپلز پارٽي ننڍين پارٽين سان ملي ڪري مخلوط حڪومت ٺاھي.2013 ۾ سوشل ڊيموڪريٽڪ پارٽي 27 سيڪڙو ووٽ ۽ 52 سيٽون کنيون ۽ پيپلزپارٽي 24 سيڪڙو ووٽ ۽ 47 سيٽون حاصل ڪيون. فريڊم پارٽي 21 سيڪڙو ووٽ ۽ 40 سيٽون حاصل ڪيون ۽ گرين پارٽي 12 سيڪڙو ووٽ ۽ 24 سيٽون حاصل ڪيون. 2017 جي چونڊن ۾ پيپلزپارٽي نوجوان قائد سيباسٽيان ڪرز جي اڳواڻي ۾ 62 سيٽون حاصل ڪيون ۽ سوشل ڊيموڪريٽڪ پارٽي 52 سيٽون کڻي ٻئي نمبر تي آئي ۽ فريڊم پارٽي 51 سيٽون حاصل ڪيون. پيپلزپارٽي مخلوط حڪومت ٺاهي جنھن ۾ سيباسٽيان ڪرز چانسلر ٿيو ٿيو ۽ 18 ڊسمبر 2017ع ۾ پنھنجي عھدي جو قسم کنيو پر 2019 ۾ اھا حڪومت ڊھي وئي. 2019 جي چونڊن ۾ وري پيپلز پارٽي اڪثريت سان کٽي آئي، کيس 37.5 سيڪڙو ووٽ مليا ۽ گرين پارٽي سان ملي حڪومت ٺاھي. 7 جنوري 2020 تي سيباسٽيان ڪرز وري چانسلر جي عھدي جو قسم کنيو.
انتظامي ورهاست
آسٽريا 9 رياستن تي مشتمل ھڪ وفاقي رياست آھي. رياست کي جرمن ٻولي ۾ بندسلينا (Bundesländer) چوندا آهن اھي رياستون وري ضلعن ۾ ورھايل آھن جن کي جرمن ٻولي ۾ بزائرڪ (Bezirke) چون ٿا. ضلعا وري ميونسپلٽين ۾ ورھايل آھن. قانون ذريعي قرار ڏنل شھر ساڳي وقت ميونسپلٽي ۽ ضلعي جو درجو رکندڙ آھن. صرف ويانا شھر ھڪ منفرد حيثيت رکي ٿو ڇوتہ اھو ساڳي وقت رياست پڻ آھي. رياستون انتظامي اختيارن کان علاوه مخصوص معاملن ۾ قانونسازي جو اختيار پڻ رکن ٿيون جن ۾ ثقافتي، سماجي ڀلائي، فطرتي تحفظ، شڪار، عمارتسازي وغيره شامل آهن.
{| class="sortable wikitable" style="text-align:right; font-size:100%" ! رياست ! گادي جو هنڌ ! پکيڙ چورس ڪ م ! آبادي (1 جنوري 2017) ! گھاٽائي في چورس ڪ م ! جي ڊي پي (يورو)
معيشت
آسٽريا دنيا جي ملڪن جي ناليوار جي ڊي پي جي شرح مطابق تمام مٿاھين شرح وارن ملڪن ۾ شامل آهي ان جي معيشت تمام وڏي پيماني تي صنعتي ۽ تمام ترقي يافته سوشل مارڪيٽ واري آهي. 1980 جي ڏھاڪي تائين وڏي صنعت کي سرڪاري بڻايو ويو پر بعد ۾ پرائيويٽائيزيشن ذريعي سرڪاري صنعتي يونٽن ۾ ڪمي آئي. صنعت کان پوءِ سياحت ھن ملڪ جي معيشيت جو وڏو شعبو آهي. 2007 ۾ بين الاقوامي سياحت جي آمدني ۾ آسٽريا دنيا ۾ نائين نمبر تي ھو. ان سال ھن ملڪ جي سياحتي آمدني 18.9 ارب ڊالر ھئي. سياحن جي تعداد واري شمار ۾ ان سال ھي ملڪ ٻارھين نمبر تي آيو. ملڪ ۾ ان سال 2 ڪروڙ 8 لک سياح گھمڻ آيا ملڪ جو سڀ کان وڏو واپاري شراڪتدار تاريخي طور تي جرمني رھيو آھي. يورپي يونين ۾ شامل ٿيڻ سان ھن ملڪ جا يونين جي رڪن ملڪن سان معاشي لاڳاپن ۾ ويجھڙائپ وڌڻ سان ھن ملڪ جي جرمني تي واپاري دارومدار کي گھٽايو آھي. يورپي يونين جي رڪنيت سان پرڏيھي سيڙپڪاري جو ھتي زبردست اضافو ٿيو آهي. 2006ع ۾ جي ڊي پي جي واڌ 3.3 سيڪڙو تائين پھتي ملڪ جي درآمدن جو 67 سيڪڙو يورپي يونين جي رڪن ملڪن مان آھي
حوالا
زمرو:ملڪ زمرو:يورپي اتحاد جا رڪن ملڪ زمرو:يورپي ملڪ
راوتياڻي
راوتياڻي, پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي سانگهڙ جي تعلقي سنجھورو جو ھڪ ننڍڙو تاريخي شھر ۽ يونين ڪاؤنسل آھي جيڪو قدرتي وسيلن سان مالامال آهي. سيد چن بادشاھ جو تعلق بہ ھن شھر سان آهي. ھن شھر ۾ مختلف ذاتين جا ماڻهو رهن ٿا جن ۾ سيد، وساڻ، پٺاڻ، ڪيريا، چاڪراڻي، جٽ، راجپوت، ملاح، جوڻيجا،جلباڻي ، لاشاري، ڀٽي، شيخ، آرائين،ھنڱورا، خاصخيلي، ڀيل،مينگواڙ، ڪڇي، ڪولي وغيره شامل آهن. ھتي سنجھورو آئل فيلڊ پڻ واقع آهي.
ڪراچي کان ماڻهن جي فهرست
ڪراچي کان ماڻهن جي فهرست / ڪراچي مان ماڻهن جي فهرست (List of people from Karachi) وڪيپيڊيا تي هيءَ ڪراچي، سنڌ پاڪستان، جي ذڪر لائق ماڻهن جي فهرست آهي:
معاشيات ماهر
مُعاشي ماهِرَ
حوالا
* ڪراچي زمرو:ڪراچي بابت فهرستون زمرو:ڪراچي جا ماڻھو ماڻهو
بيون فورزا رٿا
بيون فورزا رٿا يا بيون فورزا پلان (Bevin–Sforza Plan) ٻي مهاڀاري جنگ کانپوءِ اتر آفريقا ۾ اٽليءَ جي قبضي ڪيل ايراضين جو فيصلو ڪرڻ لاءِ برطانيا ۽ اٽليءَ يورپي اتحادين سان اٽليءَ طرفان اڳواٽ ٿيل ٺاهه (فيبروري 1947ع) هيٺ هڪ منصوبو جوڙيو ويو، جنهن کي ’بيون – فورزا‘ رٿا سڏيو وڃي ٿو. هن رٿا تحت لبيا تي برطانوي ۽ فرانسيسي قبضو برقرار رکندي به، اصولي حوالي سان ان ملڪ کي گڏيل قومن جي حفاظت ۾ ڏنو ويو. جيئن ته اهو بندوبست برطانوي پرڏيهي وزير ارنيسٽ بيون ۽ اٽليءَ جي هم منصب ڪائونٽ ڪارلو فورزا جي اڳواڻيءَ ۾ ٿيو، تنهنڪري رٿا کي سندن نالي پُٺيان سڏيو ويو
thumb|UN-Treuhandgebiet Libyen 1947-1951
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقومي لاڳاپا زمرو:عالمي لاڳاپا
فارياب صوبو
فارياب صوبو: افغانستان جي 34 صوبن مان ھڪ صوبو آهي جيڪو ملڪ جي اترين پاسي ترڪمانستان جي سرحد تي واقع آھي ۽ ان جي آبادي اٽڪل  948,000 آھي. آبادي قبائلي نظام واري ۽ مختلف نسلي گروھن تي مشتمل آهي. صوبي جي ورھاست 15 ضلعن ۾ ٿيل آھي جن ۾ ھڪ ھزار کان مٿي ڳوٺ واقع آھن. صوبي جي گادي جو هنڌ ميمنه آهي. لفظ فارياب جي معني آهي ندي جي پاڻي تي آباد ڪيل زمين. اھو نالو ايران جي ساساني بادشاھن جي دؤر ۾ اتان جي ھڪ شھر تي پيو بعد ۾ فارياب شھر تان ھي نالو ھن صوبي تي پيو. فلسفي الفارابي جو تعلق ھن علائقي سان ھيو. ھن صوبي واري علائقي کي يورپي مؤرخن افغاني ترڪستان جو نالو ڏنو. 1748 ۾ آحمد شاھ دراني ھن علائقي کي فتح ڪري پنھنجي سلطنت ۾ شامل ڪيو ھو. فارياب پھرين بلخ صوبي جو حصو ھيو. 1964 ۾ ان کي بلخ کان ڌار ڪري علحده صوبو بڻايو ويو. مئي 1997 م ھي صوبو طالبان جي قبضي هيٺ آيو. 2001 م طالبان جو دور جي خاتمي بعد ھي صوبو افغانستان جو پر امن ترين صوبو رھيو آھي. ھي صوبو ڪارپيٽ ۽ گلمن جي صنعت جو مرڪز آھي.
انتظامي ورھاست
thumb|250px|افغانستان جا لساني نسلي گروھ thumb|فارياب صوبي جا ضلعا
فارياب صوبي جي آبادي 948,000 آھي جيڪا گھڻ نسلي آھي سڀ کان وڏو نسلي گروھ ازبڪ ماڻھن جو آھي، ٻئي نمبر تي تاجڪ، پوءِ پختون ۽ ھزارا نسل وارا ماڻھو آھن. ڪڏھن ڪڏھن ازبڪ ۽ پختون نسل جي ماڻھن ۾ جھيڙا ٿيندا رھندا آھن. ھتان جي آبادي جي اڪثريت سني اسلام سان تعلق رکندڙ آھي ۽ رڳو ھزارا نسل وارا شيعا اسلام سان تعلق رکندڙ آھن.
حوالا
زمرو:افغانستان جا صوبا