cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کنڊو ( يو سي)
يو سي 36 کنڊو  سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا وارھ تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي وارھ جي يو سي 9 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 6,330 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ کنڊو ھڪ وڏو ڳوٺ ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ ابڙا، چانڊيا، بروھي، خاصخيلي ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي ڳوٺن ۾ کنڊو ، ڳوٺ شفيع محمد چانڊيو شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين  ضياء الدين ابڙو ۽ وائيس چيئرمين نورالله ابڙو چونڊجي آيا جيڪي پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ کنڊو جو سراج الدين ابڙو ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جنھن جو تعلق پيپلزپارٽي سان ھيو.
صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون گھٽ اپت واريون، ۽ اڪثر غير آباد آھن.
سپر مارڪيٽ لياقت آباد
يو سي سپر مارڪيٽ لياقت آباد پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي سينٽرل جي تعلقي لياقت آباد سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاؤنسل آهي جيڪا شاھراھ پاڪستان تي واقع لياقت آباد تعلقي جو ڪمرشل علائقو آهي. ھن يو سي جي اتر ۾ يو سي ڪمرشل ايريا لياقت آباد ۽ فردوس ڪالوني،  اولھ م مجاھد ڪالوني ۽ اوڀر م يو سي قاسم آباد (لياقت آباد)، اوڀر ۽ ڏکڻ ۾ يو سي ڊاڪخانه واقع آهي.
حوالا
زمرو: پاڪستان جون يونين ڪاؤنسلون زمرو:سنڌ جون يونين ڪاؤنسلون زمرو: ڪراچي سينٽرل جون يونين ڪاؤنسلون زمرو: لياقت آباد سب ڊويزن جون يونين ڪاؤنسلون
ڀرائي جو دڙو
ڀرائيء جو دڙو ساهتي پرڳڻي جي شهر ٺارو شاهه کان اوڀر پاسي هڪ ڪوهه پري دليپوٽا- مٺياڻي روڊ تي موجود ڀرائي جو دڙو قديم سنڌ جو شاندار يادگار آهي. جيڪڏهن هن دڙي کي ساهتي پرڳڻي جو ماضي بعيد ڪوٺيو وڃي ته به وڌاءُ نه ٿيندو. جيتوڻيڪ هن دڙي جي قدامت بابت ڪوبه آرڪيالاجيڪل ثبوت ناهي. ڇاڪاڻ ته هن کي ڪنهن کوٽي اهڙي ڪوشش به نه ڪئي آهي، پر اندازو ڪري سگهجي ٿو ته هي دڙو موهن جي دڙي جيترو ئي پراڻو هوندو! ها، ايترو سو آهي ته ان جو موجوده نالو ڪجهه صديون اڳ پيو هو، يا دڙي جو نالو مختلف وقتن تي تبديل ٿيندو رهيو آهي.
نالو ۽ ڏند ڪٿائون
هن دڙي تي ڀرائي جو نالو ماضي قريب جو معلوم ٿئي ٿو. سنڌ ۾ مغلن جي حڪومت جي شروعاتي دور يعني سورهين صدي جي پڇاڙي ۾ سڄي سنڌ جيان هتان جي مقامي ماڻهن پاران سخت مزاحمت ڪئي وئي. ساهتي پرڳڻي ۾ اها مزاحمت جيڪا بعد ۾ گوريلا جنگ ۾ تبديل ٿي وئي ان جا تاريخ ۾ ٻه مکيه ڪردار ملن ٿا. جيڪي پاڻ ۾ سڳا ڀائر به هئا. هڪ ڄام عبدالحئي مڱڻيجو (سهتو) جنهن کي ڄام ههيو جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، ان جي جاگير هڱورجا ۽ ڪوٽڙي محمد ڪبير جي آس پاس هئي. ٻيو دائودپور جو ڄام محمد سهتو (مڱڻيجو) جيڪو ڊڀري پرڳڻي جو نواب هو ۽ هن جو گاديءَ جو هنڌ دائودپور موجوده سخي دائود واهي کان اتر طرف مٿي هڪ ڀڙي جي شڪل ۾ موجود آهي. مغلن ڄام ههيي کي اغوا ڪرڻ بعد ماري هن جو لاش گم ڪري ڇڏيو ۽ علائقي ۾ اها ڳالهه پروپئگينڊا جي صورت پکيڙي ته هو انتهائي ظالم هو، انڪري هن کي ملائڪ ماري لاش آسمان ڏانهن کڻي ويا. جڏهن ته ڄام محمد مغلن سان هڪ جهڙپ جي نتيجي ۾ مارجي ويو. ڄام محمد کانپوءِ هن جي ستن ڌيئرن گوريلا جنگ جي ڪمان پنهنجي هٿ ۾ کنئي هئي. انهن مان ستين ڀرائي هئي. ساهتيءَ جي اها عظيم عورت ٺارو شاهه کان ٻاهر مغلن مٿان ٿيل هڪ راتاهي ۾ قتل ٿي وئي. جنهن کان پوءِ هن جي ساٿين ان جي قبر ان دڙي تي ٺاهي. ايئن دڙي جو نالو ڀرائي جو دڙو پئجي ويو. ٻي اسٿاني روايت موجب مغلن جڏهن ڄام محمد جي گهر تي حملو ڪيو ۽ انهي ۾ گهر جا سڀ مرد مارجي وڃن ٿا ته اتي موجود عورتن آسمان ڏانهن منهن ڪري پنهنجي عزت محفوظ رکڻ لاءِ دعا گهري. جيڪا اگهاڻي انهي جڳهه تي زمين ڦاٽي پئي ڪجهه بيبيون ته انهي ۾ هليون ويون، جتي هاڻي ستين جو آستان آهي. جڏهن ته ڪن کي قدرت طرفان اڏامڻ لاءِ پر ملي ويا. جن مان ٻه عورتون بيبي سون ۽ ساران دليپوٽا کان نوشهروفيروز ويندڙ رستي تي ڳوٺ حاجي بيگ محمد پهنور جي ڀرسان لٿيون، انهن جو مدفن به اتي ئي آهي. اڄ به اهو مقام سون سارا جو قبرستان سڏجي ٿو. جڏهن ته ٻي بيبي جنهن جو نالو ڀرائي هو، اها ٺاروشاهه ڀرسان انهي دڙي تي لٿي جنهن جڳهه تي بعد ۾ هن جي قبر ٺهي آهي.
تاريخي پسمنظر
پروفيسر علي رضا قاضي جي ڪتاب ٺاروشاھ ٩ ڪلوميٽر مطابق ته هي دڙو مغلن جي سنڌ مٿان حاڪمي کان گهڻو اڳ جو آهي. هن وقت به جڏهن توهان ڀرائي جي دڙي کي هوائي رستي موهن جي دڙي سان مفاصلي ۾ آڻيندا ته انهن ٻنهي جو مفاصلو فقط 22 ڪلوميٽر ملندو. جڏهن ته پاڻ پنهنجي شينهن دريا بابت انهي حقيقت کان آگاهه آهيون ته سنڌو دنيا جي اها واحد ندي آهي جيڪا پنهنجو رستو بدلائيندي رهندي آهي. سندس خيال مطابق ٺارو شاهه جي ڀرسان موجود هي دڙو انهي وقت يعني اڄ کان هزارين سال اڳ ان وقت جي شاندار شهر موهن جي دڙي جي نواحي وسندي هئي. اتان جي مقامي ماڻهن مطابق جڏهن برسات ٿئي ٿي ته دڙي مان ڪيتريون ئي ناياب شيون ظاهر ٿين ٿيون جيڪي بعد ۾ ضايع ٿيو وڃن. انهن شين ۾ چاندي ۽ ٽامي جا سڪا ۽ پراڻا ٿانوءَ به شامل آهن.
تباھي
هڪ ڳالهه نهايت اهم ته هاڻي انهي دڙي کي قبرستان بنايو ويو آهي. ڀرپاسي ۾ رهندڙ ذاتيون جن ۾ جانوري، ٻٻر، وڳڻ شامل آهن. انهن مان ڪجهه ماڻهن جو چوڻ آهي ته قبرن جي کوٽائي دوران هنن کي ٻين شين سان گڏ ڪيترائي اهڙا لاش مليا آهن جن مان پتو پوي ٿو ته هو ڪو ڪم ڪندي مري ويا هجن. ڪو ماڻهو ويٺو آهي ته ڪنهن جو لاش بيٺل حالت ۾ ملي ٿو. جنهن مان اسان اهو اندازو به آساني سان لڳائي سگهون ته اهي سڀ نشانيون موهن جي دڙي ۾ به هيون جتي ڪم ڪار ۾ رڌل ماڻهن جا لاش مليا آهن. ان ڪري اندازو ڪري سگهجي ٿو ته هي دڙو موهن جي دڙي سان گڏ آباد هو ۽ تباهه به موهن جي دڙي سان ئي گڏ ٿيو آهي. قوي امڪان هي به آهي ته هڪ زبردست زلزلي هن سڄي علائقي کي پنهنجي لپيٽ ۾ آندو هجي. اهڙو خطرناڪ زلزلو جنهن ۾ ماڻهن کي پاسو بدلائڻ جي مهلت به نه ملي سگهي هجي. ڀرائي جي دڙي تي تحقيق لاءِ سائنس جي مدد درڪار آهي. علي رضا شاهه عبدالطيف يونيورسٽي ۾ قديم آثارن جي شعبي مان رٽائرمينٽ وٺندڙ پروفيسر غلام مصطفى شر سان هڪ ڀيرو ملاقات ڪري کيس ڀرائي جي دڙي تي سائنسي انداز ۾ تحقيق ڪرڻ جي دعوت ڏئي چڪو آهي. هن جڏهن شر صاحب کي دڙي بابت ڪجهه ڳالهيون ٻڌايون ته هن تجسس ۽ حيرت جو اظهار ڪيو ۽ پنهنجو ڀرپور شوق ظاهر ڪيو.
هاڻوڪو دور
ڀرائي جي دڙي کي تحقيق لاءِ ڪو سر جان مارموجوده حالتن ۾ اهو تباهه ٿي رهيو آهي. هر برسات کانپوءِ اهو اڳي جتي هو زمين جي سطح کان 30 فوٽ مٿي هو ته هاڻي اها ڊيگهه 20 فوٽ بچي آهي.
حوالا
۔
ڪيمياگر (ناول)
ڪيمياگر مشهور برازيلي ڪهاڻيڪار پائلو ڪوليهو جو 1988ع ۾ لکيل ناول آھي. اصل پرتگالي ٻوليءَ ۾ لکيل هي ناول گهڻو ترجمو ٿيندڙ ۽ گهڻ وڪرو ٿيندڙ ناول آھي. هي هڪ حوصلو ڏياريندڙ ناول آھي جو هڪ نوجوان ريڍار سارنگ تي فوڪسڊ آھي جو پنهنجي خواب جي ساڀيان لاءِ مصر جي اهرامن ڏانهن راهي ٿئي ٿو. جتي هڪ بزرگ جي ڏس موجب سندس خزانو پوريل آھي. هن ناول جو سنڌي ترجمو احرار يوسف ڪيو آھي جو هڪ سٺو ليکڪ هجڻ سان گڏ ڪيريئر ڪائونسلر پڻ آھي.
ڪلر 2 (قمبر)
ديھ ڪلر 2 سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا ڪلر تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1907 کان 1932ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ واقع ڳوٺن ۾ ڳوٺ احمد شاھ، ڳوٺ لعل باز خان، حامد وارو مقام، لکٽيا مقام ۽ ھڪ ننڍڙو غيرمعروف ڳوٺ شامل ھيا. ھاڻي بہ اھي ٻہ معروف ڳوٺ برقرار آھن.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,644 ھئي جيڪا 611 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
ھونان صوبو
ھونان)  عوامي جمهوريه چين جو غير ساحلي صوبو آهي جيڪو ڏکڻ وچ چين واري ريجن ۾ واقع آهي. ان جون حدون اتر ۾  ھوبئي سان، اوڀر ۾  جئانگشي سان، ڏکڻ ۾  گوئينگڊانگ ۽  گئانگزي سان، اولھ ۾ گزھو سان ۽ اتر اولھ ۾ چانگچنگ ميونسپلٽي سان ملن ٿيون. ان جي گادي جو هنڌ ۽ صوبي جو سڀ کان وڏو شھر شانگشا آھي جيڪو شيئانگ ندي تي واقع آهي. ھن صوبي جي آبادي 2014ع ۾  6 ڪروڙ 70 لک ھئي. صوبي جي پکيڙ 210000 km2 آھي. آبادي ۾ چين جو ستون ۽ پکيڙ ۾ ڏھون نمبر وڏو صوبو آھي. 2018 ۾ ھن صوبي جي ناليوار جي ڊي پي 500 بلين آمريڪي ڊالر ھئي، جڏهن تہ ان جي مساوي قوت خريد واري جي ڊي پي ھڪ ٽرلين ڊالر ھئي. ھونان لفظ جي معني آهي ڍنڍ جو ڏاکڻو پاسو اھا ڍنڍ ڊانگٽنگ آھي جيڪا صوبي جي اتر اولھ واري حصي ۾ واقع آھي. ھي صوبو مائوزي تنگ جي جنم ڀومي آهي جيڪو عوامي جمهوريه چين جو باني ھيو. ھي صوبو يانگزي ندي جي ڏاکڻي ڪپ تي واقع آهي ۽ چين جي سڀ کان وڏي نھري نظام جو حصو آهي. 1992ع ۾ ھن صوبي جي وولنگيوئان کي يونيسڪو پاران عالمي ورثو قرار ڏنو ويو شانگشا شھر صوبي جي اوڀر واري حصي ۾ واقع آهي جيڪو صوبي جو آمدورفت، واپار ۽ مينيوفيڪچرنگ جو مرڪز آھي
ايلون مسڪ
ايلون مسڪ انگريزي(Ellon Musk) 28) جون 1971ع ۾ ڏکڻ آفريڪا ۾ پيدا ٿيو. اڄڪلھ ھڪ جڳ مشھور ڪينيڊيائي-آمريڪي واپاري، انجنيئر، ايجادي ۽ سرمائيڪار آھي. بجلي تي هلڻ وارين گاڏين، ٻيهر ڪتب لائق راڪيٽن جي تياري ۽ اهڙن ٻين ڪيترن ئي وڏن انقلابي منصوبن پٺيان ايلون جو ئي انقلابي دماغ ڪم ڪري رهيو آھي.  ايلون نہ فقط اسپيسX ۽ ٽيسلا موٽرز جو CEO آھي پر شمسي شھر(Solar city) جو چيئرمين ۽ پي-پال، زپ-2 جو بہ ڀاڱيوار ۽ پايو وجهندڙ آھي. انهن مِڙني منصوبن کان مٿي ايلون هائيپرلُوپ جي نانءُ سان هڪ نئين ڪلپناتي اچ وڃ جي سرشتي جي پيشڪش ڪئي آھي، جنهن جي سوڀ کان پوءِ اچ وڃ جي دنيا جو روپُ ئي ٻيو هوندو. جنوري 2016ع ۾ ايلون جي ڌَن جي اثاثن جو انگ 12.4 ارب ڊالر ٿيو، جنهن سبب هو ڌرتيءَ جي شاهوڪار ماڻھن جي لسٽ ۾ اٺيتاليهين نمبر تي آيو. جنوري 2021ع ۾ ايلون مسڪ دنيا جو شاھوڪار ترين ماڻھو بڻجي ويو.
حوالا
زمرو:1971ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
نيشنل گئلري آف ڪيناڊا
thumb|پارليامينٽ ھل تان نيشنل گئلري جو منظر
نيشنل گئلري آف ڪيناڊا: National Gallery of Canada (Musée des beaux-arts du Canada)  گاديءَ واري شھر اوٽاوا، اونٽاريو ۾ واقع ڪيناڊا جي سڀ کان وڏي آرٽ گئلري آھي. ھن وقت اھا شيشي ۽ گرينائيٽ جي عمارت ۾ قائم ٿيل آھي. 1980 کان گئلري کر سمائندڙ اھا عمارت موشي سفديئي نالي آرڪيٽيڪٽ تيار ڪئي
تاريخ
نيشنل گئلري ڪئناڊا جو سڀ کان وڏو آرٽ ميوزيم آھي.ھن جو بنياد 1880 ۾ پيو ان وقت ھن گئلري ۾ صرف ھڪ فنپارو ھيو جنھن بعد گذريل 140 سالن ۾ فنپارن ۽ آرٽ جي شاھڪارن جا 75000 نمونا گڏ ٿي ويا آھن جنھن کان علاوه ھڪ وڏي لائبرري پڻ موجود آهي
گئلري ۾ محفوظ آرٽ جا شاھڪار
thumb|تانيھرو thumb| گئلري جي اڱڻ ۾ رکيل آرٽ جا نمونا
جھرڪي
جِهرڪي: عربي ۾ عصفور، فارسي ۾ ڪنجشڪ، هندي ۾  چڙي، اردو ۾ چڙيا ۽ ٻيا نالا سرچه، ڪوريد ۽ اففيس اٿس. انگريزي ۾ ھائوس اسپيرو: Sparrow:بائلاجي مطابق پکين جي پاسرين خاندان سان تعلق رکندڙ ھڪ ننڍڙي پکي جو نالو آھي. جنھن کي ٽرو اسپيرو يا اولڊ ورلڊ اسپيرو بہ چوندا اَٿس. ھي انساني آباديءَ ۾ سڀ کان عام پکي آهي جيڪو اَن، ٻِج ۽ ڪيڙا کائيندو آھي.ھي پوري دنيا ۾ مختلف قسمن سان ڪثرت ۾ ملندڙ پکي آهي. ڏکڻ ايشيا ۾ ھِن جو قِسم گھريلو جِھرڪي يا ھائوس اسپيرو سڏجي ٿو جيڪو ايشيا، آفريقا ۽ يورپ ۾ عام پکي آهي. thumb|
طِب
اثر: گرم خُشڪ 2، نُقصان: گرم مزاجن کي، ميل: ڏاڙهون يا شڪنجبين، عيوض: ___، وزن: ٽي عدد. سُڃاڻپ: هي مشهور ننڍو پکي آهي، جيڪو گهرن ۽ وڻن ۾ آکيرا ٺاهي رهندو آهي. خاصيت: هن جو گوشت بدن کي ٿُلهو ڪري ٿو، مني ۽ قوت باھہ کي وڌائي ٿو، فالـج، لقوي، ضعف جگر، ضعف معدي، جلندر ۽ يرقان لاءِ مُفيد آهي. مثاني جي پَٿري، گُردي جي رائِي کي پيشاب جي رستي خارج ڪري ٿو. هن جو پِتو اکين جي بيمارين، خارش ۽ ڦُلي کي فائدو ڪندو، هِن جي وِٺ ڦَٽن ڦُرڙين ۽ ناسور جي لاءِ چڱو مرهم آهي. ،
حوالا
زمرو:پکي
جھنگ ٻلو
جهنگ ٻلو:
نالا: ع. سور وحشي، ف. گربه دشتي، هه. وغيره___ بلا سفيد، ظهون ۽ شياح.
طب
اثر: گرم خشڪ 3، نقصان: ______، ميل: ___-، عيوض: ___-، وزن: هڪ ماسو. سڃاڻپ: هي مشهور جانور، ٻلي جي نموني تي اڇي رنگ جو ٿيندو آهي، هن جي بغلن ما کٿوري ڪڍندا آهن. خاصيت: هن جي کل مان ٽوپي ٺهرائي، مٿي ۾ وجهجي ته اڌ مٿي جو سور، نزلي ۽ دماغ جي رطوبت کي فائدو ٿيندو. هن جو گوشت خنجر ۽ تلوار جي ڌڪ تي ٻڌجي ته ان کي ڇٽائيندو. پتو هن جو اکين جي بيمارين ۽ لذت النسا جي لاءِ مفيد آهي. ،
پشڪر ڍنڍ
پشڪر ڍنڍ (انگريزي Pushkar Lake) يا پشڪر سروور (Pushkar Sarovar) ھندستان جي راجستان رياست ۾ پشڪر شھر ۾ موجود ھڪ ڍنڍ آھي. ھيءَ ڍنڍ ھندوئن لاءِ ھڪ پوتر ڍنڍ آھي. ھندوئن جي عقيدي مطابق ڀڳوان برھما ھڪ ڪنول جي گل سان شيطان وجراناٿ کي ماريو ھو.انھيءَ گل جي پنکڙين مان ھن ڍنڍ جنم ورتو. ھن ڍنڍ جي ڪنارن تي 300 کان بہ وڌيڪ مندر ٺھيل آھن ۽ 52 گھاٽ آھن جتي ياتري اچي سنان (غسل) ڪندا آھن. ھندوئن جي عقيدي موجب ھن ڍنڍ ۾ وھنجڻ سان سمورا گناھ ۽ بيماريون ڇڻي وڃن ٿيون. ھن ڍنڍ ۾ ٽٻي ھڻڻ سان ماڻھوءَ کي مڪتي ملي ٿي. روايتن مطابق، ڏھون سک گرو، گرو گووند سنگھ (1666ع  - 1708ع) ھن ڍنڍ جي ڪنا ري تي ويھي  گرنٿ صاحب پڙھندو ھو. ھن ڍنڍ جو نالو چوٿين صدي قبل مسيح جي ڪجه سڪن تي مليو آھي. ھيءَ ڍنڍ ھندو ڌرم وارن جي پنجن پوتر ڍنڍن مان ھڪ آھي.
تاريخ
ھيءَ ڍنڍ پھريون ڀيرو ڪڏھن وجود ۾ آئي انھيءَ بابت ڪنھن کي بہ پتو ڪونھي. راجستان جي سانچي علائقي مان ڪجه اھڙا سڪا مليا آھن جن تي ھن ڍنڍ جو نالو لکيل آھي. ماھرن جي تخميني مطابق اھي سڪا چوٿين صدي قبل مسيح واري زماني جا آھن. شايد ان زماني ۾ بہ ھتي ھندو ياتري ايندا ھئا. پنجين صدي عيسويءَ ۾ چيني سياح فا زيان (Fa Xian) بہ ھن ڍنڍ تي ھندو ياترين جي اچڻ جو احوال لکيو آھي.
چون ٿا تہ نائين صدي عيسويءَ ۾ مندور جو راجا نھر رائو پرھياڙ ھڪ اڇي رڇ جو پيڇو ڪندي ھن ڍنڍ جي ڪناري تي اچي پھتو. ھن جي ھٿ تي چٽيءَ جي بيماريءَ سبب اڇا ۽ ڪارا داغ ھئا. جڏھن پنھنجي اڃ اجھائڻ لاءِ ھن ڍنڍ ۾ ھٿ وڌو تہ سندس ھٿ تان چٽيءَ جا نشان ختم ٿي ويا. ھن کي اندازو ٿي ويو تہ ھيءَ ھڪ مقدس ڍنڍ آھي. ان واقعي کان پوءِ جن ماڻھن کي چمڙيءَ جون بيماريون ٿينديون ھيون اھي ھتي سنان ڪري چڱا ڀلا ٿيندا ھئا.
ٻارھين صدي عيسويءَ ۾ ھن ڍنڍ ۾ ھميشہ پاڻيءَ جي موجودگيءَ کي يقيني بنائڻ لاءِ لوني نديءَ تي ڊيم ٺاھي ان مان ھن ڍنڍ ۾ پاڻي ڇوڙيو ويو. ان وقت کان ھاڻي تائين ھيءَ قدرتي ڍنڍ بجاءِ ھٿرادو ڍنڍ بنجي وئي آھي.
مغلن جي دور ۾ ڳرا ٽيڪس لڳڻ ۽ مذھبي اجتماعن تي پابندين جي ڪري ڪجه عرصو ھتي ھندو ياترين جي آمد بند ٿي وئي. 16-1615ع ۾ مغل شھنشاھ جھانگير ھن ڍنڍ جي ڪناري تي پنھنجي شڪارگاھ تعمير ڪرائي جيڪا ھاڻي کنڊرن ۾ بدلجي وئي آھي. ھو سورھن ڀيرا اجمير کان ھتي شڪار لاءِ اچي رھيو ھو. ان زماني ۾ ھن ڍنڍ جي ڪنارن تي شڪار ڪرڻ پاپ سمجھيو ويندو ھو پر جھانگير انھيءَ جي پرواھ نہ ڪئي. ھن وشنو ڀڳوان جي مورتيءَ کي بہ ٽوڙي ڇڏيو ھو. شھنشاھ اورنگزيب (1618 - 1707) بہ  ھتان جي ڪجه مندرن کي ڊھرائي ڇڏيو ھو جن جي بعد ۾ ٻيھر تعمير ٿي. البت شھنشاھ اڪبر جي ڏينھن ۾ ھن ڍنڍ تي ياترين لاءِ سھوليتون پيدا ڪيون ويون.
امبر، بندي، بڪانير ۽ جيسلمير جي راجپوت راجائن ھن ڍنڍ جي ترقيءَ لاءِ چڱا اپاءَ ورتا ۽ ھتان جي مندرن کي سينگاريو ۽ سنواريو. انگريزن جي دور ۾ ھتان جي گورنر ھتي مذھبي اجتماع سان گڏوگڏ اٺن جي سالياني ميلي جو رواج وڌو.
جاگرافي
ھيءَ ڍنڍ ھندستان جي راجستان رياست جي اجمير ضلعي ۾ اراولي جبلن جي وچ ۾ پشڪر شھر ۾ موجود آھي. اجمير شھر ھتان اٽڪل 14 ڪلوميٽر (8.7 ميل) ڏکڻ اوڀر ۾ آباد آھي. پشڪر ۽ اجمير شھر جي وچ ۾ ناگ پربت نالي جبلن کي قطار آھي. ھن ڍنڍ تائين پھچڻ لاءِ اجمير شھر کان ٽيڪسي يا بس ملي سگھي ٿي. ھندستان جي ٻين شھرن کان ايندڙ ياتري ريل يا بس رستي اجمير اچن ٿا جتان وري پشڪر پھچن ٿا. جئپور جو ھوائي اڏو ھتان جو ويجھي ۾ ويجھو ھوائي اڏو آھي جيڪو ھتان کان 148 ڪلوميٽر پري آھي.
مذھبي اھميت
ھندو عقيدي مطابق، ڀارت ۾ پنج مقدس ڍنڍون آھن جن کي ملائي ”پنج سروور“ سڏيو وڃي ٿو: مانسروور، بندو سروور، نارائڻ سروور، پمپا سروور ۽ پشڪر سروور. فقط مانسروور ڍنڍ تبت ۾ آھي. پشڪر ڍنڍ سميت باقي چار ڍنڍون ھندستان ۾ آھن. رامائڻ، مھاڀارت ۽ ھندو ڌرم جي پرڻن ۾ ھن ڍنڍ ۽ انھيءَ جي چوڌاري وسيل شھر جو ذڪر ملي ٿو. پدما پرڻ ۾ لکيل آھي تہ برھما ڀڳواڻ ڏٺو تہ شيطان وجراناٿ (Vajranath) يا وجرانڀا (Vajaranbha) سندس ٻارن کي مارڻ جي ڪوشش پيو ڪري ۽ ماڻھن کي ھراسان پيو ڪري. ھن ھڪدم پنھنجي ھٿيار ڪنول جي گل سان شيطان کي ماري ڇڏيو. انھيءَ گل جون ٽي پنکڙيون زمين تي ڪري پيون جن مان ٽي ڍنڍون ٺھي پيونː پشڪر ڍنڍ يا جئشت پشڪر (وڏي ۾ وڏي يا پھرين پشڪر)، مديا پشڪر (وچين يا وچولي پشڪر) ۽ ڪنشٽ پشڪر (ننڍي ۾ ننڍي پشڪر). جڏھن برھما زمين تي لھي آيو تہ جنھن جاءِ تي گل ڪريو ھو ان جو نالو پشڪر رکيائين. پشڪر لفظ پشپا مان ورتل آھي جنھن جي معنيٰ آھي گل. اھا بہ روايت آھي تہ پوتر سرسوتي ندي ھتي پنجن پاڻيءَ جي چشمن جي صورت ۾ ڦٽي نڪتي. برھما، وشنو ۽ شو (شيوا) کي انھن ڍنڍن جو ديوتا مقرر ڪيو ويو. برھما جڏھن زمين تي لھي آيو تہ ھن پشڪر ڍنڍ وٽ پوڄا ڪئي. البت برھما جي گھر واري سويتري (ڪجه ماڻھو ھن کي سرسوتي نالي سان ياد ڪن ٿا) پوڄا جي وقت نہ پھچي سگھي. ان ڪري برھما گياتري (يا گجر) کي پنھنجي پتني بنائي ساڻس گڏ پوڄا ڪئي. پر جڏھن سويتري ھتي پھتي ۽ ھن گياتري کي برھما سان گڏ ڏٺو تہ ھن احتجاج ڪندي برھما کي پاراتو ڏنو تہ ھن (برھما) جي پوڄا فقط پشڪر ۾ ٿيندي. انڪري اھو يقين ڏياريو ويو آھي تہ ھن ڍنڍ ۾ جيڪو ماڻھو ٽٻي ھڻي سنان (غسل) ڪندو ان جا سمورا گناھ ڌوپجي ويندا ، ،.
رامائڻ ۽ مھاڀارت ۾ ھن ڍنڍ کي ”ادي تيرٿ“ يعني ”اصلي پوتر پاڻي“ سڏيو ويو آھي. سنسڪرت جي مشھور شاعر ڪاليداس بہ ھن ڍنڍ جو ذڪر سندس مشھور نظم شڪنتلا ۾ ڪيو آھي. رامائڻ ۾ لکيل آھي تہ وشماترا ھن ڍنڍ جي ڪناري تي ويھي ھزار سالن تائين توبھ ڪندو رھيو. ھڪ ڏينھن خوبصورت آسماني اپسرا ميناڪا ھن ڍنڍ ۾ سنان ڪرڻ آئي. وشماترا ھن جي سونھن تي موھت ٿي ويو. ٻنھي ڄڻن ڏھ سال گڏ رھڻ جو وچن ڪيو پر ستت ئي وشماترا کي احساس ٿيو تہ ھن حسين پريءَ سان گڏ رھي ھو توبھ جاري نہ رکي سگھندو ان ڪري ميناڪا کان موڪل وٺي اتر پاسي ھليو ويو ۽ پنھنجي توبھ جاري رکيائين. اھا بہ روايت آھي تہ وشماترا ھن ڍنڍ جي ڪپ تي برھما جو مندر ٺاھيو.
ھائڊرولاجي
ھن ڍنڍ جي پکيڙ 22 چورس ڪلوميٽر آھي. ھيءَ ڍنڍ اراولي جبلن مان ايندڙ برساتي پاڻيءَ سان ڀربي ھئي. ٻارھين صديءَ ۾ لوڻي نديءَ تي ڊيم ٺاھي انھيءَ مان ھن ڍنڍ کي ڀرڻ جو بندوبست ڪيو ويو. ڍنڍ ۾ پاڻيءَ جي وڌ ۾ وڌ گھرائي 8 کان 10 ميٽر (26 کان 33 فوٽ) آھي. ھن ڍنڍ ۾ ڪل 0.79 ملين مڪعب ميٽر پاڻي ذخيرو ڪرڻ جي صلاحيت آھي. ھن ڍنڍ جي ڪنارن تي 52 گھاٽ ٺھيل آھن جتي ھندو ياتري سنان ڪندا آھن.
پشڪر جو ميلو
ھن ڍنڍ تي ھر سال ھندو ڪئلينڊر جي ڪارتڪ مھيني (آڪٽوبر نومبر) ۾ ميلو لڳندو آھي. ھن ميلي کي ڪارتڪ پورنما سڏيو وڃي ٿو. ھي ميلو چنڊ جي يارھين تاريخ کان شروع ٿي چوڏھين تاريخ تي ختم ٿيندو آھي. ھن ميلي جي موقعي تي ھزارين ھندو ياتري ڍنڍ ۾ ٽٻيون ھڻي پنھنجا گناھ بخشائيندا آھن. ھن ميلي جي موقعي تي ايشيا جو وڏي ۾ وڏو اٺن جو ميلو بہ ملھايو ويندو آھي. ميلي جي موقعي تي آسپاس جا ماڻھو پنھنجا روايتي رنگبرنگي ڪپڙا پائي ميلي ۾ شريڪ ٿيندا آھن. اٺن کي بہ خوب سينگاريو ويندو آھي. چون ٿا تہ ڪارتڪ پورنما واري ڏينھن (ڪارتڪ مھيني جي چوڏھين تاريخ تي) برھما ھن ڍنڍ تي پنھنجي پوڄا پوري ڪئي ھئي. ھن ميلي جي موقعي تي لوڪ رقص، ڳائڻ وڄائڻ، اٺن جي ڊوڙ جا مقابلا، رسي ڇڪڻ جا مقابلا ۽ چوپائي مال جي پڙي لڳندي آھي. ھي ميلو نہ فقط ھڪ مذھبي اجتماع آھي پر گڏوگڏ ڪاروبار جو بہ ذريعو آھي.
نباتات ۽ حيوانات
جڏھن ھيءَ ڍنڍ پاڻيءَ سان مڪمل ڀريل ھوندي آھي تہ ھن ۾ مڇيون ۽ ٻيا پاڻيءَ جا جانور بہ جھجھا ٿي ويندا آھن. پر وقت سان گڏوگڏ ھن جي اونھائي گھٽجي رھي آھي. ھن ڍنڍ جي وڌ ۾ وڌ گھرائي 9 ميٽر آھي پر ڪن ڪن ھنڌن تي اھا گھرائي ڏيڍ ميٽر کان بہ گھٽ وڃي بچي آھي. ڪنھن زماني ۾ ھن ڍنڍ ۾ 5 کان 20 ڪلوگرام وزن واريون وڏيون مڇيون ھونديون ھيون پر ھن وقت انھن جو نالو نشان بہ ڪونھي. ريگستاني ھجڻ ڪري ھن ڍنڍ جي آسپاس ڪيڪٽس جا ٻوٽا ۽ ڪنڊن واريون جھاڙيون وڏي تعداد ۾ ڦٽن ٿيون. ھن ڍنڍ ۾ واڳون بہ ھوندا ھئا جيڪي ڪڏھن ڪڏھن ياترين تي حملا بہ ڪندا ھئا پر اھي بہ ھاڻي ختم ٿي ويا آھن. ڍنڍ جي آسپاس جي علائقن ۾ اٺ ۽ ٻيو چوپايو مال جام آھي. ڍنڍ جي پاڻيءَ ۾ آلودگي گھڻي وڌي وئي آھي ۽ ھن ڍنڍ جو پاڻي پيئڻ جي لائق نہ رھيو آھي فقط وھنجڻ لاءِ استعمال ٿئي ٿو.
حوالا
زمرو: ھندستان جا شھر، وسنديون ۽ واھڻ
راء سھارس ٻيون
{{Infobox royalty }}
ايرانين جو حملو
اوچتو نيمروز جي بادشاه ڪرمان جي رستي اچي سنڌ تي ڪاهه ڪئي ۽ سنڌ جي ماتحت ڪيچ مڪران ۾ لٽ مار شروع ڪيائين. اروڙ ۾ جڏهن راجا سيهرس کي ان جي خبر پئي ته وڏي لشڪر کي ساڻ ڪري اچي نيمروز جي مقابلي لاءِ پهتو پر قسمت سندس ساٿ نه ڏنو ۽ سيهرس ٻيو مارجي ويو. تاريخ معصومي مطابق سيهرس وڏي دليري سان وڙهي رهيو هو پر اوچتو هڪ تير اچي ڀرسان پيل گاهه ۾ ڪريو ۽ ان کي باهه لڳي ويئي، جنهن ۾ راجا سڙي رک ٿي ويو ۽ نيمروز جي لشڪر مڪران وارن سان خوب ويڌن ڪئي. هيڏانهن جڏهن سنڌي سپاهين کي خبر پئي ته سڀئي ڀڄي وڃي الور پهتا اميرن وزيرن سيهرس جي مرڻ کان پوءِ پاڻ ۾ صلاح ڪري سندس پٽ سهاسي کي گاديءَ تي ويهاريو. وڏو جشن ٿيو ۽ موتي مڻيا راجا مٿان گهوريا ويا. هاڻي بلوچستان ۽ مڪران سنڌ جي قبضي مان نڪري ايرانين جي هٿ چڙهي ويو. صبح کان وٺي منجهند تائين لڙائي ۽ ڌڪا ڌڪي هلي، نيٺ نيمروز جو بادشاهه سنڌ جي حاڪم تي غالب پيو، ۽ انهيءَ کي ڀڄائي ڪيائين، ڀڄڻ واري وقت ۾ هڪ تير سيهرس جي نڙيءَ ۾ لڳو. نيمروز جو لشڪر اڌ رات تائين سيهرس جي لشڪر کي لٽي موٽي ويو. ٻئي ڏينهن سنڌ جا سپاهي جيڪي ٽڙي پکڙي ويا هئا، سي گڏ ٿي الور جي تختگاهه ڏانهن روانا ٿيا .“ ايڇ ٽي لئمبرڪ لکي ٿو ته :نمروز نالو سَجستان کي ڏنل آهي- روايتي طور اهو علائقو ڪيخسرو طرفان عظيم رستم کي سندس گذاري لاءِ عطا ڪيو ويو هو، جنهن کي ايران جي تاريخ ۾ مڪران جو فاتح سڏيو ويو آهي- ۽ ان جو ”بادشاهه“ جو ايراني شهنشاهت جو ڪو ماتحت حڪمران هوندو، جنهن پنهنجي خودمختياريءَ اعلان ڪيو هو. اها ڳالهه پهرينءَ ئي نظر ۾ هيءُ خيال پيدا ڪري ٿي ته اهو واقعو يا ته ”هورمزد چوٿين، يا اٽڪل سنه 579ع ۽ 592ع جي وچ ڌاري خسرو پرويز جي بادشاهيءَ جي اوائلي حصي جي دوران ٿيو هو. ايران کي انهيءَ عرصي ۾ خارجي جنگين ۽ داخلي طور بهرام چُوبِن جي بغاوت کي منهن ڏيڻو هو، جنهن نيٺ سنه 591ع ۾ سچ پچ تخت تي قبضو ڪري ورتو. اهڙي وقت ۾ سيستان صوبي جي هڪ باغي گورنر لاءِ اها فطري ڳالهه هئي ته هو سرحد سان لڳ مڪران صوبي تي، جيڪو پڻ شاهه جي گرفت کان ترڪي نڪتو هو، قبضي ڪرڻ ذريعي، پنهنجي اقتدار ۽ نئين حاصل ڪيل طاقت کي مستحڪم ڪرڻ جو اهو موقعو غنيمت ڄاڻي، ان مان پورو پورو فائدو وٺي. اها ڳالهه سهرس لاءِ پڻ قدرتي ڳالهه هئي ته هو پاڻ، جيڪو هڪ مغرور ۽ جنگجو شخصيت جو مالڪ هو، انهيءَ انعام کي حاصل ڪرڻ لاءِ پاڻ به ڪوشش ڪري. .سنڌ جي حڪمران گهراڻي جي شان ۽ وقار ۾، بهرحال، هن شڪست جي نتيجي ۾ ڪا ڪمي نه ٿي آيل معلوم ٿئي، ۽ سهاسي پنهنجي پيءُ جي ڇڏيل ساڳيءَ ۽ سڄيءَ ساريءَ بادشاهيءَ جو جائنشين بڻيو. ”تحفته الڪرام“ جي مطابق، ”سهرس جو لشڪر هڪ هنڌ اچي هڪ منظم فوج وانگر جمع ٿيو ۽ انهن سندس پٽ سهاسيءَ کي تخت تي ويهاريو .“ سهرس جي انهيءَ مهم بابت ”چچ نامي“ ۾ ڏنل تفصيلن مان اها ڳالهه ظاهر ٿئي ٿي ته هو سنڌ جي فوج جو فقط هڪ حصو ساڻ وٺي، اٻهرائيءَ ۾ اڳتي وڌيو هو، ۽ هن انومان ڪڍڻ لاءِ بنياد آهن ته هن جو پٽ لشڪر جو باقي حصو هن جي پٺڀرائيءَ ۽ مدد لاءِ پٺيان وٺي ويو هو. . ان مان هيءَ حقيقت پڻ واضح ٿي بيهندي ته آخر ڇو ”نمروز جي بادشاهه“ نه فقط پنهنجي فتح کي يقيني بنائڻ لاءِ ڪو وڌيڪ اقدام نه ڪيو، پر ساڳئي وقت هو اڳتي وڌڻ بدران پنهنجي ملڪ طرف موٽي هليو ويو. .
جنت السنڌ جو بيان
رحيم داد مولائي شيدائي جي ڪتاب جنت السنڌ جي مطابق:
""اسلام جي ڪاهه وقت ٻڌ وارن جو زور ٽٽي ويو هو. مالوه، اُجين، چتور، گجرات، ڪڇ ۽ سنڌ جا راجائون، جن مان ڪي کتري ۽ ڪي برهمڻ هئا، تن جي ٻڌ وارن سان دشمني هئي. سنڌ جي راءِ گهراڻي جي راجائن جي، مسئلي نيمروز متعلق، ايران جي ساساني ڪسرائن سان سياسي ڇڪتاڻ لڳل هئي. راءِ سهارس ثانيءَ جي ڏينهن ۾ نيمروز جي ايراني عامل امڪران تي ڪاهه ڪئي هئي، جنهن ڪري راءِ سهارس ثانيءَ قسطنطنيه جي قيصر سان ايرانين خلاف دوستانو ناتو ڳنڍيو هو. سنه 628ع ۾ قيصر هرقل، ايرانين کي نينويٰ جي معرڪي ۾ شڪست ڏيئي، مدائن جي ديوارين هيٺان پهتو هو. ايرانين جي شڪست جي خوشي ملهائڻ لاءِ قسطنطنيه جي درٻار ۾ وڏو جشن برپا ٿيو هو؛ ان موقعي تي راءِ سهارس جي سفير قيصر کي مبارڪباد پيش ڪئي هئي. نيمروز ۾ جنگين جو سلسلو جاري رهيو، جن ۾ راءِ سهارس ثاني وڙهندي مارجي ويو.""
- جنت السنڌ
جھنگلي بصر
جهنگلي بصر:
راء سھارس ٻيون
موت جو سبب
ايڇ ٽي لئمبرڪ مطابق صوبن جا گورنر، ڪن حالتن ۾ خود راءِ جا ويجها عزيز هئا؛ انهيءَ سرشتي ۾ هڪ هيءُ نقص آهي ته شاهي نسل جي گورنرن ۽ ماتحت حڪمرانن کي، غير شاهي نسل سان وابسته گورنرن جي ڀيٽ ۾، هڪ ڪمزور بادشاهه مان فائدي وٺڻ ۽ پنهنجي لاءِ آزاديءَ  ۽ خود مختياريءَ جي اعلان ڪرڻ لاءِ وڌيڪ تحريص ۽ لالچ ميسر هوندي آهي. اها ئي ڳالهه ايراني شهنشاهت ۾ بار بار واقع ٿيندڙ افراتفريءَ جو سبب هوندي هئي، ۽ تذڪرن مطابق، هڪ ماتحت گورنر جي اهڙيءَ نوعيت جي لالچ ئي راءِ سهرس کي هڪ اهڙي مقابلي ۾ڦاسائي ڇڏيو، جنهن جو نتيجو سندس موت جي صورت ۾ نڪتو.
جھنگلي بصر
نالا: ع. عنصل، ف. پياز دشتي، هه. وغيره___ بسلا، ڪانده، اصيقل ۽ اطيطون.
طب
اثر: گرم خشڪ 3، نقصان: گرم مزاجن کي، ميل: کير ۽ مڇي، عيوض: بصر، وزن هڪ تولو. سڃاڻپ: بصر جي نموني تي ڳنڍيون ٿئي ٿو، ذائقي ۾ ٿورو مٺو، جبل ۽ وارياسن پٽن جي پيدائش آهي. خاصيت: فالـج، لقوي، مرگهي، مٿي جو سور، سرسام، نزلي جي رطوبت، دماغ جي ڦيري، جلندر ۽ يرقان لاءِ مفيد آهي. حيض ۽ پيشاب کي جاري ڪري ٿو. مني ۽ قوت باهه کي وڌائي ٿو، منيءَ کي گهاٽو ڪري ٿو، مثاني جي بيمارين ۾ فائدو ڪري ٿو. ،
روشني پبليڪيشن
روشني پبليڪيشن، انگريزي(Roshini Publication) ڪنڊيارو/ حيدرآباد سنڌ جي هن مشهور اشاعتي اداري جو بنياد ڪنڊياري، ضلعي نوشهري فيروز ۾ 1981ع ۾ پيو. هن اداري جو روحِ روان علي نواز گھانگھرو ابتدا کان علمي ۽ ادبي ڪتاب شايع ڪرائيندو رهيو آهي. روشني پبليڪيشن طرفان 600 ڪتاب مختلف موضوعن تي شايع ٿي چڪا آهن، جن ۾ ادب، مذهب، تصوف، لطيفيات،شاعري، لوڪ ادب، ناول، ڪهاڻيون، سفرناما، تحقيق، تنقيد، آتم ڪٿا، سائنس، فلسفو، تاريخ، سياست، طب، زراعت، قانون، گرامر، ٻاراڻي ادب جهڙا موضوع شامل آهن. ان کان سواءِ هن اداري طرفان مختلف موضوعاتي ڊڪشنريون، ٻوليءَ بابت اردو ۽ انگريزيءَ ۾ ڪتاب پڻ شايع ٿيندا رهيا آهن. روشني پبليڪيشن شاهه لطيف جا رسالا ۽ صوفي بزرگن جو ڪلام پڻ ڪتابي صورت ۾ پيش ڪندي رهي آهي. هي پهريون خانگي ادارو آهي، جنهن اڄ تائين 600 ڪتاب ڇپرايا آهن. ان جو 600 نمبر ڪتاب غلام محمد شهواڻيءَ جو ترتيب ڏنل ’شاهه جو رسالو‘ آهي. هن اداري پاران جي. ايم سيد، محمد ابراهيم جويي، شيخ اياز، استاد بخاري، امرجليل، نورالهدى شاهه، طارق عالم ابڙي، الطاف شيخ، خليل جبران، نجم عباسي، پير حسام الدين، ميمڻ ميمڻ عبدالمجيد سنڌي، سراج، عبدالقادر جوڻيجي، عطا محمد ڀنڀري، ڊاڪٽر فهميده حسين ۽ ٻين عالمن ۽ اديبن جا ڪتاب شايع ڪيا ويا آهن. هي ادارو اڄ به علم ادب لاءِ جاکوڙيندو رهي ٿو. روشني پبليڪيشن پاران حيدرآباد ۾ ’شاهه لطيف ڪتاب گهر‘ قائم آهي، جنهن تي روشني پبليڪيشن سميت ٻين اشاعتي ادارن جا ڪتاب وڪرو ڪيا وڃن ٿا.
سمون ايشلي
سائمن اشوني پيلي (پيدائش 30 مارچ 1995)، جيڪو پروفيشنل طور سائمون ايشلي جي نالي سان مشهور آهي، هڪ برطانوي-هندستاني اداڪاره آهي. هوءَ Netflix سيريز جنس تعليم (2019-2021) ۽ برجرٽن (2022-موجوده) ۾ پنهنجي ڪردار لاءِ مشهور آهي.
ابتدائي زندگي ۽ تعليم
ايشلي پنهنجي فيچر فلم جي شروعات 2018 ۾ بوگي مين ۾ هڪ ننڍڙي ڪردار سان ڪئي جيئن آرتي ۽ Kill Ben Lyk ۾ هڪ نمايان ڪردار جي حيثيت سان بين لِڪ نالي ڪردارن مان هڪ آهي. 2019 ۾، ايشلي اوليويا هانان کيڏڻ شروع ڪيو، جيڪو روبي ميٿيوز جي ڪليڪ دي انٽوچبلز جي ميمبر آهي، نيٽ فلڪس ڪاميڊي ڊراما سيڪس ايجوڪيشن ۾، هڪ ڪردار جيڪو هوءَ پنهنجي ٻئي ۽ ٽئين سيريز ۾ ٻيهر ادا ڪندي. هوءَ آئي ٽي وي جي نفسياتي ٿرلر منسيريز دي سسٽر ۾ ايلس فاڪس جي روپ ۾ ظاهر ٿي. 2020 ۾ آڊيشن ڏيڻ بعد، فيبروري 2021 ۾ اعلان ڪيو ويو ته ايشلي ليڊي ليڊي ڪيٽ جو ڪردار ادا ڪندي، جوناٿن بيلي جي سامهون اينٿوني جي روپ ۾ Netflix جي رومانوي دور جي ڊرامي برجرٽن جي ٻئي سيزن ۾. هوءَ 2023 جي لائيو ايڪشن فلم ڊزني جي The Little Mermaid جي موافقت ۾ هڪ نامعلوم ڪردار ۾ نظر ايندي.
فلموگرافي
فلم More information Year, Title ... بند ڪيو
ٽيليويزن
More information Year, Title ...
ڪلر ( يو سي 37)
يو سي 37 ڪلر   سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا وارھ تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي وارھ جي يو سي 10 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 8,700 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ جو نالو ڪلر ان ڪري پيل اھي تہ اتان جون زمينون ڪلراٺيل ۽ غيرآباد آهن. ان يو سي جو صدر مقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ ڪلھوڙا، کھاوڙ، لاشاري، گرگيج، چانڊيا، ٻرڙا ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي ڳوٺن ۾ پوٺو، ڳوٺ گل ٻرڙو، ڳوٺ خير محمد کھاوڙ، ظفرآباد، ڳوٺ گرگيج، ڳوٺ مائد شھيد۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين مغل خان لاشاري  ۽ وائيس چيئرمين ھوت خان گرگيج چونڊجي آيا جيڪي پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ محمد لائق چانڊيو جو طارق حسين چانڊيو ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جنھن جو تعلق پيپلزپارٽي سان ھيو.
صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون گھٽ اپت واريون آھن.
ڪمال خان (قمبر)
ديھ ڪمال خان سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا لاکا تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1912 کان 1953ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ واقع ڳوٺن ۾ ڳوٺ ڏيورا، ڳوٺ ميرخان، گوٺ جاڙي جي ڊٻ ۽ ان سان لڳولڳ ھڪ ننڍڙو ڳوٺ جاڙو، ڳوٺ پتوجا، ھڪ ٻيو وڏو ڳوٺ ۽ ڳوٺ مھراب واقع ھيا. ديھ جي اوڀرندي پاسي مان شھدادڪوٽ قمبر روڊ ۽ ريلوي لائين گذرندڙ ھئا. ان جي اولھ ۽ ڏکڻ واري دنگ تي نور واھ واقع ھيو. اھو روڊ، ريلوي لائين ۽ نور واھ وارو دنگ اڃان تائين قائم آھن. ڳوٺ جاڙي جي ڊٻ ۽ ڳوٺ جاڙو ملي ھڪ ٿي ويا آهن جن جو ھاڻي نالو ڊٻ جاڙو آھي جيڪو شھدادڪوٽ قمبر روڊ تي آھي. پتوجن وارو ڳوٺ ھاڻي ميھر پتوجو سڏيو وڃي ٿو. ڳوٺ مھراب بتو ھاڻي وڏو ڳوٺ آهي. ڳوٺ ميرخان جيڪو ريلوي لائين جي اوڀر پاسي واقع ھو ھاڻي ڦٽي ويو آھي.غيرمعروف وڏو ڳوٺ پڻ اڃان تائين قائم آهي جنھن جي ڀرسان ھاڻي حاصل شاخ وھي ٿي.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ تعلقي ميروخان جون ديھون ڪڙيو ڄام ۽ کڏي واقع آهن، اوڀر ۾ ديھ حاصلا ۽ ديھ وڌا ، اولھ ۾ ديھ جوڻيجا ۽ ميروخان جي ديھ کڏي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ لاکا واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي.
ٻُوري نئن
ٻُوري نئن( Buri Nain) به دادو ضلعو جي حدن ۾ کيرٿر عرف ڪاري جبل مان وھندڙ نئين مان ھڪ آھي، جيڪا شيخ نوتي جي ويجهو جبل مان نڪري ميرو واڻي چانڊين جي ڳوٺ کان ٿيندي ماڏي کان ٿورو اتر طرف ايف،پي بند ۾ ڇوڙ ڪري ٿي. ڪجھ وقت پهريان حڪومت پاران مٿس ھڪ ڊيم به جوڙايو ويو آهي، جنهن جو مقصد پاڻي ذخيرو ڪري پوءِ ڪاڇي جي زمين ۽ مقامي ماڻهن جي تشنه لبي کي سيرآب ڪرڻ ھو، پر بصد افسوس جو اھي حڪومتي ڪاوشون پنهنجي معين مقصدن ۾ ڪامياب نظر نه ٿيون اچن.
ڪمال خان (قمبر)
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 5,432 ھئي جيڪا 762 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
حوالا
زمرو: سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر ضلعي جون ديھون زمرو: قمبر تعلقي جون ديھون
روماني ٻولي
روماني ٻولي: رومانين ٻولي:رومانی زبان:رومانیہ جي ٻولي: Romanian language: Romanian (obsolet spellings Rumanian, Roumanian; autonym: limba română, "the Romanian language", or românește, lit. "in Romanian") اوڀر رومانس جي ٻولي جيڪا لڳ ڀڳ اڍائي ڪروڙ ماڻھن جي مادري زبان آھي  اھا رومانيہ ۽ ريپبلڪ آف مالدوا   Moldova  جي سرڪاري  ٻولي آھي. ro, es, fr, it, pt; see also Ethnologue report for Romanian ھيء ٻولي يورپين يونين جي سرڪاري ٻولين مان ھڪ آھي. ھي ٻولي اوڀر يورپ يا بلقان جي ٻولين مان ھڪ آھي جيڪا پنجين کان اٺين صدي عيسويءَ دوران اولھ وارين اٽالين ٻولين کان ڌار ٿي ھئي .thumb|روماني الف بي جو چارٽ
ھريش واسواڻي
ھريش ھنسراج واسواڻي (انگريزي: [Haresh Hanraj Vaswani]، جنم: 22 نومبر 1940، وفات:  13 اپريل 2013) سنڌي ٻوليءَ جو ھڪ بھترين ليکڪ، شاعر، تنقيد نگار ۽ تعليمي ماھر ھو. پاڻ پوليٽيڪل سائنس ۽ انگريزي ادب جو پروفيسر ھو. ھن جديد سنڌي شاعريءَ جو بنياد رکيو ۽ سنڌي ٻوليءَ جي برک اديبن مان ھڪ ھو. سندس علمي ۽ ادبي خدمتن جي مڃتا طور 1987ع ۾ کيس ”ساھتيہ اڪيڊمي ايوارڊ“ ڏنو ويو.
جھنگ ڪاسني
جهنگ ڪاسني:
ھريش واسواڻي
اوائلي زندگي ۽ تعليم
ھريش واسواڻي بلوچستان جي شھر لورالائي ۾ نومبر 1940ع ۾ واسواڻي خاندان جي اڱڻ تي اکيون کوليون. 1947ع ۾ ھندستان ۽ پاڪستان جي الڳ ٿيڻ کان پوءِ ھن جي خاندان کي پنھنجا اباڻا ڪک ڇڏي ھندستان جي واٽ وٺڻي پئي. ھن جي خاندان کي ھندستان ۾ ڪافي ڏکيائن کي منھن ڏيڻو پيو. ھنن کي پناھگيرن جي ڪئمپن ۾ رھڻو پيو. ھو اجھي ۽ لٽي جي تلاش ۾ گجرات (ھندستان) جي مختلف شھرن ۾ ڀٽڪندا رھيا. انھيءَ غيريقينيءَ واري دور ۾ ھريش جي تعليم ڪافي حد تائين متاثر ٿي. آخرڪار ھن جي خاندان گجرات جي شھر بنتوا ۾ پنھنجا پير پڪا ڪيا.
جھنگ ڪاسني
نالا: عربي - طرخشقوق، فارسي - ڪاسني دشتي، هندي - ڪادوو، انگريزي - ٽرڪسي سائي (Taraxaci).
ھريش واسواڻي
اوائلي زندگي ۽ تعليم
واسواڻي علي ڳڙھ يونيورسٽيءَ مان انگريزي، پوليٽيڪل سائنس ۽ ھنديءَ ۾ ٽي ماسٽر ڊگريون حاصل ڪيون. پڙھائيءَ دوران ھو ٻارن کي ٽيوشن پڙھائي پيٽ گذران ڪندو ھو.
جھنگ ڪاسني
طب
سڃاڻپ: ڪاسني جي ذات مان آهي، سندس پن ان کان ننڍا ۽ ٿلها ٿين ٿا ۽ نيرا ڦل ڪري ٿي. ذائقي ۾ ڪوڙي ٿئي ٿي. مزاج: ٻئي درجي ۾ گرم خشڪ. مقدار خوراڪ: ٽي ماسا. خاصيت: هيءَ غليظ خلطن کي لطيف ڪندڙ، سوڄ هٽائيندڙ، پيشاب کوليندڙ ۽ قابض اثر رکي ٿي. سدن کولڻ ۽ معدي جي طاقت ڏيڻ لاءِ ڪارآمد آهي. جلندر، سنڌن جي سور ۽ پراڻي ڳنڍيل تپ لاءِ نهايت مفيد آهي. ،
ھريش واسواڻي
ذاتي زندگي
شروعاتي زندگيءَ ۾ ھن جو مذھب طرف لاڙو گھٽ ھو. ھن جي لکڻين ۾ زندگيءَ جي ڏکن ۽ پنھنجي اباڻي وطن جي وڇوڙي جي پيڙا جو پڙلاءُ ملي ٿو. اڳتي ھلي ھن گوتم ٻڌ جي تعليمات کي پڙھڻ شروع ڪيو. رٽائرمينٽ کان پوءِ ڪجھ عرصي تائين ھو ٻڌ مذھب جي پرچار ڪرڻ لڳو.
1966ع ۾ ھن اندرا واسواڻيءَ سان شادي ڪئي. اندرا ھڪ اسڪول ۾ پڙھائيندي ھئي. ھن جا مائٽ بہ ننڍي کنڊ جي ورھاڱي کان پوءِ سنڌ جي لاڙڪاڻي ضلعي مان لڏي آيا ھئا. اندرا پنھنجي گھر واري جيان سنڌي ٻوليءَ جي ھڪ مھان ليکڪہ ھئي. ھن 2010ع ۾ پرلوڪ پڌاريو. سندس وفات کان ٻہ سال پوءِ کيس ساھتيہ اڪيڊمي ايوارڊ ڏيڻ جو اعلان ڪيو ويو.
ادبي ڪاوشون
ھريش ادبي سرگرمين جي ابتدا 1962ع ۾ ھڪ ڪھاڻيڪار جي حيثيت سان ڪئي. ھن جي پھرين ڪھاڻي ”مسڪراھٽ“ ھئي جيڪا ”نئين دنيا“ رسالي ۾ ڇپي ھئي. انھيءَ ئي دور ۾ ھن شعر پڻ لکڻ شروع ڪيا. ھو جڏھن اڃا نوجوان شاگرد ھو تہ ھن مشھور ھندي شاعر جئہ شنڪر پرساد جي شاعريءَ تي ھڪ تنقيدي مقالو لکيو ھو جيڪو ادبي دنيا ۾ ڪافي ساراھيو ويو.
ھن جون لکڻيون دل کي ڇھندڙ، معاشري جو چٽو عڪس چِٽيندڙ ۽ اندر جي اڌمن جو بھترين اظھار آھن. ھن جي شاعري روايتي شاعريءَ کان مختلف آھي. ھن سنڌي شاعريءَ ۾ نوان لاڙا متعارف ڪرايا، ان ڪري ھن کي جديد شاعريءَ جو باني سڏي سگھجي ٿو.
ھريش واسواڻيءَ جي شاعري ۽ نثر جا ڳچ ڪتاب ڇپيل آھن جن جا نالا ھيٺ ڏجن ٿا :
ھو ڪتاب ”سنڌي تنقيد “ (1985ع) جو ايڊيٽر ۽ ”سنڌي چونڊ ڪھاڻيون“ (1980ع) جو ساٿي ايڊيٽر رھيو. ھو ”شبد ۽ سنسڪرت“ (1982ع) ۽ ”شاعر شيام“ جو پڻ ايڊيٽر رھيو. ھن 1987ع ۾ ھڪ گجراتي ڪتاب ترجمو ڪري ”انسانيت جا ديپ“ نالي سان ڇپائي پڌرو ڪيو.
وفات
عمر جي پڇاڙڪي حصي ۾ ھو تنھائي پسند ٿي ويو ۽ دنيا جي ڌنڌن کان ھن جي دل کٽي ٿي پئي. ھن 13 اپريل 2013ع تي وفات ڪئي.
حوالا
<references group="ttp://thesindhuworld.com/harish-vaswani/" />
زمرو:سنڌي ماڻهو
اناطوليا
اناطوليه، اناتوليا اولهه ايشيا جو هڪ اُپٻيٽ آهي. ترڪي جو گهڻو حصو انهي اُپٻيٽ تي ٻَڌل آهي. اناطوليا کي لاطيني نالو ايشيائي ڪوچڪ (Asia minor) پڻ سڏيو ويندو آهي.
زمرو:آرمينيا جي جاگرافي زمرو:تاريخي علائقا زمرو:ترڪي جي جاگرافي
چانڊاڻ(وڻ)
چانڊاڻ وڻ (عربي: لبلاب ڪبير، هندي: ڪٽلي، اردو. چاندني ڪا درخت، لاطيني) هڪڙي قسم جو وڻ آهي، جنهن جا گل رات جي چانڊوڪيءَ ۾ کڙن ٿا ۽ ڏينهن جو ڪومائجي ويندا آهن. هن جي گلن ۾ سنهيون تندون ٿين ٿيون، جن تي چانورن نموني سنهڙا داڻا هوندا آهن. سندس رنگ اڇو ۽ ذائقو ڦڪو ٿئي ٿو.
طب
ھن گل جي طبي اثر سرد ۽ خشڪ ھوندو آھي. هيءُ گل فرحت ڏيندڙ، تقويت بخشيندڙ ۽ دماغ کي لطف رسائيندڙ ٿين ٿا. هنن جو گلقند خفقان، پلپي ٽيشن (Poepitation) ماليخوليا، جنون ۽ چريائپ لاءِ نهايت مفيد ٿئي ٿو. هنن کي ڪاڙهي، بادام روغن شامل ڪري پيارجي تہ آنڊن جي ڦٽ ۽ معدي جي زخم کان نجات ملي ٿي.
ميگها آڪاش
ميگها آڪاش(Megha Akash) ڄم 26 آڪٽوبر 1995ع هڪ ڀارتي اداڪاره آھي جا تامل، تيليگو ۽ هندي فلمن ۾ ڏسجندي آھي. هن پنهنجي اداڪاريءَ جي شروعات هڪ تيليگو فلم `ڪوڙ`(Lie) کان ڪئي.
اوائلي عمر ۽ سکيا
ميگها 26 آڪٽوبر 1995ع تي چنائي تامل ناڊو اسٽيٽ ۾ پيدا ٿي. هن ”ليڊي اينڊل اسڪول چنائي“ ۾ تعليم پرائي.
اداڪاري سفر
ميگها پنهنجي اداڪاريءَ جي ابتدا ”اُرو پڪا کٽائي“ فلم سان ڪئي پر اها 25 ڊسمبر 2020ع تي زي-5 تي دير ريليز ٿي. هن پوءِ 2017ع ۾ ريليز ٿيل فلم ”ڪوڙ“ تي ڪم ڪرڻ شروع ڪيو ۽ اها ئي سندس پهرائت فلم ڳڻجي ٿي. ان کان پوءِ هن ڌَنش سان ” اينائي نوڪي پائيم ٿوٽا“ جي شوٽنگ مڪمل ڪئي پر ان کان اڳ”پيٽا“ پهريان رليز ٿي.
حوالا
زمرو:1995ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:ڀارتي فلمي اداڪارائون
زين کوسو
زين کوسو (انگريزي:Zain Khoso) سنڌ ۾ جنم وٺندڙ سنڌي ٻولي جو شاعر ۽ نثر نويس آهي جنهن جا ڪافي ڪتاب شايع ٿيل آهن.
زندگي جو احوال
زين کوسو جو پورو نالو زين العابدين آهي. هن دادو ضلعي، جوهي تعلقي جي ڳوٺ چنجاڻي ۾ 5 سيپٽمبر 1971ع تي مينهون خان کوسو جي گهر ۾ جنم ورتو.
تعليم
هن پرائيمري تعليم ڳوٺ چنجاڻي ۾ حاصل ڪئي. مئٽرڪ هاءِ اسڪول جوهي منجهان پاس ڪئي. هن بي اي، ايم اي ۽ ايل ايل بي جا امتحان دادو مان پاس ڪيا.
شاعري
زين کوسي لکڻ جي شروعات 1987ع ۾ ڪئي. سندس شاعري مختلف معياري رسالن ۽اخبارن ۾ شايع ٿئي ٿي. سندس شاعري ٽن ڪتابن، وڻ وڻ منجهان واس، سخنور سنڌ ڌرتي جا ۽ وايون مهڪيون واٽ تي ۾ شايع ٿيل آهي. شاعري ۾ هن وايون، غزل، نظم، ٽه سٽا وغيره لکيا آهن. پيشي جي لحاظ سان سرڪاري ملازم آهي.
حوالا
زمرو:شاعر زمرو:شاعري زمرو:سنڌي ماڻھو
ڀان سيدآباد
ڀان سيدآباد آباد يا ڀان سعيدآباد  پاڪستان جي صوبي سنڌ جي حيدرآباد ڊويزن جي ضلعي ڄامشوري جي سيوھڻ تعلقي م واقع ھڪ شھر جو نالو آهي. ڀان سيد آڀاد شهر جو هاڻوڪو نالو اصل ۾ ”ڀاڻ سعيد“ يا ”سعيد جا ڀاڻ” جو بگاڙ آهي. ڀاڻ مقامي لحاظ کان ڳوٺ، ٿاڪ، وسندي يا بستي کي چئبو آهي. ڀان سيدآباد ڀرسان هڪ ٻيو ڳوٺ هاشم جا ڀاڻ اڄ به موجود آهي جيڪو هن شهر جي اصل نالي جي تصديق ڏانهن اشارو ڪري ٿو. هن شهر کي ڀاڻ سعيد کان پوءِ ڀاڻ سعيدآباد سڏيو ويندو هو. بعد ۾ هيءُ شهر ڀان سعيدآباد سڏجڻ ۾ آيو. ويجهي ماضي ۾ ڀان سيدآباد سڏجڻ لڳو. هيءُ ضلعي ڄامشوري جو اهم شهر آهي. انڊس هاءِ وي ذريعي، دادو ۽ سيوهڻ سان ڳنڍيل آهي. جوهي لنڪ روڊ ذريعي جوهيءَ سان پڻ ڳنڍيل آهي.
بنڌاني ڪالوني
يو سي بنڌاني ڪالوني پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي سينٽرل جي تعلقي لياقت آباد سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاؤنسل آهي ھن يو سي جي اتر م يو سي شريف آباد، ڏکڻ م يو سي قاسم آباد (لياقت آباد)، اولھ م  يو سي ڪمرشل ايريا لياقت آباد واقع آھن. ھتي جون مشھور جايون راجپوت بنڌاني مارٽ ھال، راجپوت بنڌاني گرائونڊ، سر شاھ محمد سليمان روڊ وارو ڪمرشل علائقو مشھور آھن. ھن يونين ڪاؤنسل جي آبادي لڳ ڀڳ 15000 آهي ۽ ھتي اردو ڳالهائيندڙ غالب اڪثريت م رھن ٿا ان کانسواءِ پنجابي ، سرائڪي ۽ سنڌي پڻ ٿوري تعداد ۾ رھن تا.
حوالا
زمرو:پاڪستان جون يونين ڪائونسلون زمرو:سنڌ جون يونين ڪائونسلون زمرو: ڪراچي سينٽرل جون يونين ڪاؤنسلون زمرو: لياقت آباد سب ڊويزن جون يونين ڪاؤنسلون
قمبر ديھ
ديھ قمبر سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا قمبر تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1902کان 1944ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ واقع ڳوٺن ۾ ڳوٺ قمبر، ڳوٺ غلام حيدر، ڳوٺ احمد خان، ڳوٺ رمضان بروھي، ڳوٺ ميوو گوپانگ، ڳوٺ رسول بخش گوپانگ، مقام حاجي شاھ اسماعيل شامل ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ قمبر ھڪ وڏي شھر ۾ تبديل ٿي چُڪو آهي جيڪو ھاڻي ضلعي صدرمقام آهي. ٻھراڙيءَ واري علائقي ۾ ھاڻي موجود معروف ڳوٺن ۾ ڳوٺ محمد اسماعيل مگسي، ڳوٺ لھڙي بروھي، صوبيدار جو ڳوٺ، ڳوٺ لطف علي گوپانگ شامل آهن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ڇڄڙا ۽ ديھ لاکا، اوڀر ۾ ديھ باگو ديرو، اولھ ۾ ديھ ڪلر 1بل۽ ديھ ڪلر 2 ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڏيرا، ديھ ڀڏا ۽ ديھ چنڱڙو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ ۾ واقع قمبر شھر جي آبادي 1,01,474 ھئي جيڪا 17,120 خاندانن تي مشتمل ھئي. اتان جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,161 ھئي جيڪا 319 خاندانن تي مشتمل ھئي. . ديھ جي شھري ۽ ٻھراڙيءَ واري ڪل آبادي 1,01793 ھئي جيڪا 17,439 خاندانن تي مشتمل ھئي.
حوالا
زمرو: سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر ضلعي جون ديھون زمرو: قمبر تعلقي جون ديھون
بي سيل ڊزيز
بي سيل لمفو سائيٽس يا بي سيل ڊزيز (B cell disease) جي گھٽ وڌائي سان سلهاڙيل بيماريون آهن. اھڙيون بيماريون جيڪي بي سيل لمفو سائيٽس جي گھٽ وڌائي تي ٻڌل ھجن، ۽ خطرناڪ ثابت ٿين. مثال طور ڪرونڪ لمفو سائيٽس لڪيوميا اڇن جزن جي ھڪ خاص قسم جي بيماري جنھن کي عام زبان ۾ اسان رت جي ڪينسر سڏي سگھون ٿا.
حوالا
زمرو:سائنس زمرو:صحت زمرو:بيماريون
چڪون
چڪون:
نالا: هندي - چڪوڦل، اردو - چيڪودانه. سڃاڻپ: مشهور ميوو آهي، شڪل ۾ گول ۽ رنگ ۾ ڀورو ميرانجهڙو، آڙوءَ جيڏو ٿئي ٿو. سندس ڳر چاشنيدار لذيذ ۽ ٻرٻر نموني ٿئي ٿي، ٻج ڪارا ۽ گدري جي شڪل جا پڪا ڪندو آهي. مزاج: معتدل ٿئي ٿو، سندس ٻڄ ڪوڙا ۽ بي مزي ٿين ٿا. خاصيت: هيءُ معدي کي نرم ڪندڙ، اُڃ ۽ خشڪي هٽائيندڙ آهي. بدن کي ٿلهو ڪري ٿو ۽ هاضمو وڌائيندڙ آهي. هن ۾ حياتين Vitamins) ڪافي مقدار ،
سائرا پيٽر
سائره پيٽر (Sairaa Petter or Saira Peter) پاڪستان جي پهرين اوپيرا سنگر (Opera singer) آهي. سائرا پيٽر اوپيرا جي تربيت لنڊن مان حاصل ڪئي آهي. هو گائڻ کي هڪ صوفي طرز يا طريقو سمجهي ٿي. هن پنهنجي پنهنجي البم ۾ صوفي شاعر شاهہ عبداللطيف ڀٽائيءَ (Soofi poet Shah Abdul Latif Bhittai) کي جي شاعريءَ کي انگريزي اوپيرا اسٽائيل (Opera Style) ۾ گايو آهي.
حوالا
زمرو:شخصيتون زمرو:شاعري زمرو:پاڪستان زمرو:سنڌ
شريف آباد
يو سي شريف آباد پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي سينٽرل جي تعلقي لياقت آباد سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاؤنسل آهي. ھن يو سي جي ڏکڻ ۾ سر شاھ محمد سليمان روڊ جي ٻئي پار يو سي  بنڌاني ڪالوني  اولھ ۾ لياقت آباد سڪ پل (fly over) لڳ شاھراھ پاڪستان جي ٻئي پار يو سي  ڪمرشل ايريا لياقت آباد واقع آھن.ان جي اوڀر واري پاسي حسين آباد روڊ جو ڪمرشل پاسو آھي. ھن يو سي م آڪسبرج فائونڊيشن اسڪول، لالوکيت پکين واري مارڪيٽ، شريف آباد نرسري، نيازي پارڪ، شريف آباد ٿاڻو، سنڌ گورنمينٽ ھاسپيٽل شريف آباد واقع آھن.
حوالا
زمرو: پاڪستان جون يونين ڪاؤنسلون زمرو:سنڌ جون يونين ڪاؤنسلون زمرو: ڪراچي سينٽرل جون يونين ڪاؤنسلون زمرو: لياقت آباد سب ڊويزن جون يونين ڪاؤنسلون
ڪميونل ايوارڊ
سن 1932ع ۾ هندستان ۾ ڪميونل ايوارڊ Communal Award آيو، هن ايوارڊ مطابق صوبائي نوڪرين ۾ هندن ۽ مسلمانن لاءِ الڳ الڳ ڪوٽا مقرر ٿيل هئي. يو پيءَ ۾ مسلمان رڳو 14 سيڪڙو هئا، انهن جي ڪوٽا 30 سيڪڙو مقرر ڪئي وئي هئي ۽ پوليس، ۾ 50 سيڪڙو ڀرتي ڪيا ويا هئا. يو پيءَ جي مسلمانن کي انگريزن جيڪي ترجيحون ڏنيون هيون، ان جي قيمت وري مسلمان گھڻائي (اڪثريت) وارن علائقن يعني سنڌ جي مسلمانن کي ڏيڻي پئي. مثال طور سنڌ جي آدمشماري ۾ هندو 25 ۽ مسلمان 75 سيڪڙو هئا. پر Communal Award مطابق نوڪرين ۾ هندن جي ڪوٽا 40 سيڪڙو ۽ مسلمانن جي 60 سيڪڙو رکي وئي هئي، جيئن ته ان زماني ۾ سنڌي مسلمان پنهنجي 60 سيڪڙو ڪوٽا نه پئي پوري ڪري سگهيا، انهن وري پنهنجي پير تي ڪهاڙو هڻي، پنجاب ۽ انڊيا مان يو پيءَ جي مسلمانن کي نوڪريون ڏيڻ شروع ڪيون ۽ ائين پاڪستان ٺھن کان پھريائين ئي پنجاب ۽ يو پيءَ مان آيل آفيسرن شروع ۾ پوليس ۽ پوءِ ٻين کاتن ۾ ڀرتي ٿيڻ شروع ويا هئا.
يو پي جا مسلمان 14 سيڪڙو جي بدران 30 سيڪڙو ملندڙ ڪوٽا تي به سَرھا نه هئا ۽ هنن آل انڊيا مسلم ليگ تي زور ڀريو ته اُها انگريزن کان گھُر ڪري ته مرڪزي نوڪرين ۽ وزارتن ۾ يا ته برابري (Parity) جو اصول مڃرائي يا وري ”ورھاڱي“ (Either parity or the Division of India).
حوالا
زمرو:پاڪستان زمرو:سنڌ زمرو:ڪراچي زمرو:ڀارت زمرو:تاريخ زمرو:ورھاڱو
نوشهرو فيروز
نوشھرو فيروز پاڪستان جي صوبي سنڌ جي شھيد بينظير آباد ڊويزن جي ضلعي نوشهروفيروز جو ھڪ شھر آھي جيڪو ضلعي، سب ڊويزنل ۽ نوشهروفيروز تعلقي جو صدر مقام آهي.
تاريخ
ايم.ايڇ پنهور پنهنجي مضمون ۾ سن 1701ع کان 1758ع تائين قائم ٿيل ٽن وسندين (جنهن ۾ وارهه به اچي وڃي ٿو). جي باري ۾ لکي ٿو: ”ٿڌ واري زماني جي حرارت ۾ ٿوري تبديلي آئي، ڪجهه گرمي ٿي ۽ ڪلهوڙن پوکي راهي ڏهن لکن ايڪڙن مان وڌائي ٻاويهه لک ايڪڙ تائين پهچائي ۽ ماڻهن جي آبادي 14 لکن مان وڌي وڃي 30 لکن کي رسي. نوان شهر اُسريا، جن ۾ شهدادڪوٽ، قنبر، وارھ، ميهڙ، خيرپور ناٿن شاھ، ميرپور خاص، نئون خدا آباد (هالن جي ڀرسان)، شهدادپور، نوشهروفيروز، خانڳڙھ (جيڪب آباد)، فتح ڳڙھ، جوهي، دوست علي، رتن ديرو (رتو ديرو) ۽ وڳڻ شامل هئا. “ نوشهرو فيروز شهر تي نالو ميان نصير محمد ڪلھوڙو جي دور (1656 کان 1692) ۾ ميان وال تحريڪ جي سرگرم رُڪن ۽ سپه سالار فيروز وِيراڙ جي نالي پٺيان پيل آهي. فيروز ويراڙ ڪاڇي جي جوهي تعلقي جي علائقي نوشهرو جو ويٺل هو. هن علائقي ۾ نَوَ (9) شهر (ڳوٺ) شامل هئا جنهنڪري نوشهرو سڏبو هو. هاڻ به حاجي خان شهر جي ڏکڻ اولهه ۾ علائقو موجود آهي. جڏهن ميان نصير محمد ڪلهوڙي ساهتي پرڳڻو هٿ ڪيو هو ته فيروز ويراڙ کي ساهتي پرڳڻي تي مقرر ڪيو هئائين جنهن ڳوٺ ٻَڌو ۽ وڏڙن جي ياد تازي ڪرڻ لاءِ ان تي نالو نوشهرو فيروز رکيائين. تڏهن کان هن شهر ترقي ڪندي اڄ ضلعي جي حيثيت ماڻي آهي. تاريخي طور هن شهر جو احوال ڪتاب ڪاڇو هڪ اڀڀاس ۽ ڪتاب سنڌ جي تاريخ جو جديد مطالعو ۾ موجود آهي.
ميان نصير محمد ڪلهوڙي جي ڏينهن ۾، اورنگزيب بادشاه جي عهد ۾ سنه 1069هه (سنه 1684ع) ڌاري ڪلهوڙن ساهتي پرڳڻو هٿ ڪيو ۽ انهيءَ جي وٺڻ وارو فيروز ويرار هو، جنهن نوشهري جو شهر ٻڌو، جنهن کي نوشهروفيروز ٿا چون. مورو به انهيءَ وقت ڌاري فريد ڀڳت جي معرفت ڪلهوڙن ورتو. سنه 1168هه (سنه 1755ع) ۾ احمد شاهه دورانيءَ وٽ ديوان گدومل ميان نور محمد ڪلهوڙي جي پاران وڃي سندس منظوري ورتي. بادشاهه تڏهن نوشهري ۾ لٿل هو. سگهو ئي پوءِ ميان نورمحمد انهيءَ سال ۾ ميان وفات ڪئي ۽ سندس پٽ محمد مرادياب خان گاديءَ تي ويٺو. سنه 1171هه (سنه 1758ع) ۾ ميان محمد عطر خان جي گاديءَ تي ويهڻ کان پوءِ سندس ڀاءُ احمد يار خان نوشهري ۾ وڃي رهيو ۽ محمد مرادياب خان به آيو ۽ سڀئي پاڻن جي وچ ۾ ناسازي ٿيڻ لڳي. سنه 1172هه (سنه 1758ع) ۾ ميان غلام شاهه ۽ عطر خان پاڻ ۾ صلح ڪيو ۽ ملڪ وراهيائون. نوشهري وارو ڀاڱو عطر خان کي مليو، سو اتي اچي رهڻ لڳو، پر سگهوئي وري عطر خان ۽ احمد يار خان جو پاڻ ۾ تڪرار لڳو. تنهن تي ميان غلام شاه ڪاهي آيو ۽ عطر خان نوشهرو ڇڏي اٿي ڀڳو ۽ ميان غلام شاه اُهو ملڪ به پنهنجي هٿ ڪيو. سنه 1196هه ) سنه 1782ع) ۾ هالاڻيءَ جي جنگ ۾ مير فتح علي خان ڪلهوڙن کان سنڌ کڻي پهرين نوشهري ۾ آيو. سنه 1249هه (سنه 1843ع) ۾ جڏهن سرچارلس نيپئر حيدرآباد تي ڪاهي ٿي آيو، تڏهن نوشهري وٽ هن کي ڪرنل آؤٽرام وڃي گڏيو، جنهن کي ميرن ڪاهه ڪري حيدرآباد مان ڀڄايو هو. انهيءَ هنڌ تي مير نصير خان ۽ ٻين جا وڪيل به وٽس آيا، پر پوءِ ڳالهين ۾ نه ٺهيا ۽ سرچارلس ڪاهي حيدرآباد آيو ۽ مياڻيءَ جي جنگ ڪري سنڌ فتح ڪيائين.
ڌڱاڻو مھيسر
يو سي 38 ڌڱاڻو مھيسر  سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا سجاول جوڻيجو تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي سجاول جوڻيجو جي يو سي 1 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 14,752 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ ڪوٽ لال بخش مھيسر ھڪ وڏو ڳوٺ ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ مھيسر، گوپانگ ، تونيا، ديناري، جلباڻي، لوڪ، ٽانوري، ڌامراھا ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي ڳوٺن ۾ ڪوٽ لال بخش مھيسر، ڳوٺ حيات خان گوپانگ، ڦلاري، ڳوٺ بھادر ڀنڊ، ڳوٺ جيئند لوڪ،  ڳوٺ عالم خان گوپانگ، فتح خان ڌامراھو، ڳوٺ محمد ٽانوري شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين آفتاب علي گوپانگ  ۽ وائيس چيئرمين اختر علي لوڪ چونڊجي آيا جيڪي پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ ڪوٽ لال بخش مھيسر جو خير محمد خان مھيسر ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جنھن جو تعلق پيپلزپارٽي سان ھيو.
صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
چال مونگرو
چال مونگرو:
نالا: عربي - مونجرا، فارسي - برنج مونگرا، گجراتي - چاول مونگرا، انگريزي - (Gyhocadia Odorata). سڃاڻپ: هڪڙي قسم جو وڻ آهي، جو چاليهه پنجاهه فوٽ ڊگهو پيچدار ۽ جابلو جاين تي ٿئي ٿو. هن کي سيتاڦل جهڙو ڦر ٿئي ٿو، جنهن ۾ ڳر ۽ ٻج ٿيندا آهن. سندس ٻجن مان تيل ڪڍيو وڃي ٿو، جو سردين ۾ ڄمي پوندو آهي. ٻجن جو مغز ٻاهران ڪارو، اندران هيڊي چٽ تي اڇو، اَريٺن جي مغز وانگي ٿئي ٿو. پراڻن ٻجن جو تيل اهڙو ڪارائتو نٿو ٿئي. هن جو مؤثر جوهر گائنو ڪارڊڪ ايسڊ آهي. سير ٻجن مان پاءُ تيل نڪري ٿو. رنگ زرد ذائقو ڦڪو. مزاج: ٽئين درجي ۾ گرم خشڪ. مقدار خوراڪ: ٻج ٽي رتيون، تيل پنجن کان پندرهن ڦڙن تائين، (هي وزن 60 ڦڙن تي آڻي سگهجي ٿو.) پيدائش: اوڀر پاڪستان ۽ اُتر برما وغيره. خاصيت: هيءَ جذام (ڪوڙهه) لاءِ اندران ٻاهران ڪتب اچي ٿو. هن جا ٻج ڪٽي گورين جي شڪل ۾ ٽي عدد ٽي دفعا روزانو ڏيندا آهن ۽ انهن جو وزن وڌائبو وڃبو آهي، جيستائين الٽيون ۽ اوڪارا پيدا ٿيڻ لڳن، ان کان پوءِ ڪجهه عرصي تائين علاج بند ڪيو ويندو آهي. هن جو تيل به اهڙي ريت شروع ۽ ختم ڪرايو وڃي ٿو. هن جي استعمال ڪرڻ واري عرصي ۾ ترش، گرم ۽ مصالحن دار شين کان پرهيز ڪرائي وڃي ٿي، ۽ سڻڀيون غذائون ڏنيون وينديون آهن. بيروني طور هن جي تيل ۾ هم وزن نمورين جو تيل ملائي لڳايو وڃي ٿو. شروعات ۾ هي گهڻن مريضن جي مزاج موافق نٿو ٿئي، ليڪن معدي کي هن جي برداشت ڪرڻ جي عادت پئجي وڃي ٿي. هن کي کاڌي مٿان استعمال ڪرڻ گهرجي، ورنه معدي ۾ خارش پيدا ڪري الٽيون آڻي ٿو. ،
سويڊش ٻولي
سويڊش ٻولي (اُچار: سُوِي ڊِش) سويڊن ۾ ڳالهائي ويندڙ ٻولي آهي. فِنلينڊ ۾ به هي ٻولي ڳالهائي وڃي ٿي.
زمرو:ايسٽونيا جون ٻوليون زمرو:سوئيڊن جون ٻوليون زمرو:فنلينڊ جون ٻوليون
شملا ڪنوينشن
شملا وفد 1905ع ۾ مسلمان جاگيردارن، سرمائيدارن، دانشورن ۽ سياستدانن تي مشتمل هڪ وفد ھو جو انگريزن سان ڪجھ مسلمانن جي حقن بابت مطالبا کڻي مليو. وفد جي اڳواڻي سر آغا خان ڪري رهيو هو جنهن جو مقصد مسلمانن بابت انگريزن وٽ جڙيل غلط فهميون ڏور ڪرڻ ھو. هاڻوڪي سمي ۾ ان وفد کي مسلمانن لاءِ هڪ وڏو سنگ ميل سمجهو ويندو آھي. جنهن کان سُتت پوءِ مسلم ليگ جڙي ۽ پاڪستان نالي هڪ مسلم فيڊريشن ٺھي.
اتهاسڪ پسمنظر
بنگال جي ورهاڱي تي هندن جي مخالفت مسلم نوابن،سرمائيدارن ۽ جاگيردارن کي ڪانگريس کان جدا سياست تي اڪسايو. اهڙي طرح برطانوي سامراج ڪانگريس جي وڌندڙ مقبوليت، مطالبن ۽ وڌندڙ دٻاء جو زور ٽوڙڻ لاء انهن مسلم نوابن ۽ جاگيردارن کي سياست ۾ حصو وٺڻ جو شوق ڏياريو. سڀ کان پهريان کين اها صلاح علي ڳڙھ ڪالج جي پرينسپل آرچي بالڊ  نواب محسن الملڪ کي ڏني ته هو وائسراء ھند سان ڊائريڪٽ رابطو رکن ۽ هن ان ملاقات جو بندوبست به ڪيو.
انگريزن جو ردعمل
اها هڪ تسليم ٿيل حقيقت آ ته شملا وفد جي سلسلي ۾ برطانوي حڪومت خفيه طور پيش ھئي. اها اسڪيم آر چي بالڊ ۽ وائسراء جي سيڪريٽري ڊنلپ اسمٿ جي درميان ٺھي هئي. محترمه ليڊي منٽو پنهنجي ڊائري جي ١ آڪٽوبر ١٩٠٦ واري صفحي تي لکي ٿي ته ” اڄ ھڪ سرڪاري آفسر طرفان هڪ خط مليو، جنهن ۾ لکيل آ ته اڄ ھڪ اهڙو واقعو رونما ٿيو آھي، جيڪو هندستان جي تاريخ تي وڏي عرصي تائين ڇانيل رهندو، ۽ اهو ٦٢ ملين ماڻھن کي برطانوي حڪومت جي سخت مخالفت کان روڪڻ کان گهٽ ناهي“. محترمه جو اشارو شملا وفد ڏانهن هيو، جنهن کي برٽش سامراج هٿي ڏني هئي.
گُهرپ
ان وفد وائسراء جي سامهون جيڪو ياداشتنامو پيش ڪيو ان ۾ هيٺيان مطالبا شامل هئا.
تڪرار
زبير احمد فردوسيءَ جي ڪتاب ” ريشمي رُومال تحريڪ“ لکڻ موجب ” انهن مطالبن جو اگر تنقيدي جائزو ورتو وڃي ته اهو چٽو ٿي ويندو ته مسلمان جاگيردارن، نوابن ۽ سرمائيدارن جو اهو وفد پنهنجي معاشي ۽ سياسي فائدن لاء وائسراء ھند سان مليو. نَ ئي هنن جي عام مسلمانن جي معاملن سان دلچسپي هئي. نَ ئي وري اهڙو ثبوت ٿو ملي جيڪو هنن جي قومپرستاڻي ذھن جي عڪاسي ڪري. ان کان علاوه انهن جي مطالبن مان اهڙو ڪو اشارو به نه ٿو ملي، جيڪو هندستانين جي قوم پرستاڻي جنگ ۽ آزاديء جي حقن جي جدوجهد جي نمائندگي ڪري. ان سڀني مطالبن مان سندن تحفظ ته بجا هيو پر عام ۽ هيٺئين طبقي جي مسلمان کي ڪو خاص فائدو نه هيو. نصابي ڪتابن ۾ ڀلي اهو ياداشت نامو مسلمانن جي لاء ھڪ اهم ترين ۽ سندن زندگيون تبديل ڪندڙ ڪري پڙھايو ويندو هجي.“
چڪنو گل
چڪنو وڻ (انگريزي: Indian Bulter Tree) انب جهڙو هڪ وڏو وڻ آهي. ھن جا گل ڇڻي پوڻ کان پوءِ ڊاک جئان ٿي پون ٿا. هنن کي شراب بنائڻ جي ڪم آندو وڃي ٿو. رنگ ۾ گل اڇا ۽ ڦر هيڊو، ذائقو شيرين.
طب
مزاج: گرم خشڪ ٻي درجي ۾ ٿئي ٿو.
ڪنور (قمبر)
ديھ ڪنور سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا بوھڙ تپي ۾ واقع آهي
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1905ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ڪنور ۽ ڳڙهي محمد ڪرٽيو واقع ھيا. ھاڻي بہ اھو ٻئي ڳوٺ قائم آھن پر انھن کان سواءِ ڳوٺ عبدالوارث چانڊيو پڻ واقع آهي.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ پنھوارو، اوڀر ۾ ديھ پنا، اولھ ۾ تعلقي وارھ جي ديھ پوٺو ۽ ڏکڻ ۾ تعلقي وارھ جون ديھ ڪلر واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ مان وارھ ڪينال وھندڙ آھي. ڳوٺ ڪنور ان جي کاٻي ڪپ جي ڀرسان واقع آهي. اھو ڪينال ھن ديھ مان گذري وارھ تعلقي ۾ داخل ٿئي ٿو. ان مان ڪنور شاخ پڻ نڪري ٿي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 5,960 ھئي جيڪا 961 خاندانن تي مشتمل ھئي. .