cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اظهار جي آزادي
ڪتابن، اخبارن، ٻين لکيتن تي بندشون وجهڻ، ليکڪن دانشورن ۽ صحافين خلاف ڏاڍ ڪرڻ ۽ جيلن ۾ وجهڻ ۽ انهن جي زبان بندي ڪرڻ لاءِ هر دور ۾ ڪڏهن مذهب، ڪڏهن اخلاق ۽ ڪڏهن سياست کي بنياد بنايو ويو آهي ۽ انهن مٿان فحاشي، ڪفر، سازش، ملڪ دشمني ۽ قوم دشمني يا غداري وغيره جھڙا الزام پئي لڳايا ويا آهن پر اها هڪ حقيقت آهي ته جن به انسانن کي سندن لکڻين سبب صليبن تي چاڙهيو ويو، جيئرو ساڙيو ويو، ڦاهين تي لڙڪايو ويو، جلا وطن ڪيو ويو ۽ قيد ڪري ٽارچر جو نشانو بڻايو ويو. پنهنجي موت کان پوءِ اهي انسان دنيا ۾ عزت ۽ احترام سان ڏٺا وڃن ٿا ۽ اهي ڪتاب ۽ لکتون جيڪي بندشن ۽ پابندين جو شڪار ٿيون، اڄ جي دور ۾ اهي ڪلاسڪ جو درجو رکن ٿيون.
سنڌ ۾ زوال پذير جاگيرداري جيڪا پنهنجي جوهر ۾ رجعت پرست، فاشسٽ ۽ مدي خارج آهي. سنڌ جي آواز، سنڌي پرنٽ ميڊيا کي ڌمڪي، ڏاڍ ۽ ڏنڊي جي زور تي ماٺ ڪرائڻ گهري ٿي. سنڌي صحافين خلاف تشدد ڪيو وڃي ٿو، اخبارن کي ساڙيو وڃي ٿو، بندوق جي نالي تي حڪم ڏنو ٿو وڃي ته فلاڻي خبر هلڻ گهرجي، فلاڻي خبر نه هلڻ گهرجي.
تشدد جي ان رجحان سان صحافت جي آزادي جيڪا اصل ۾ راءِ جي اظھار جي آزادي آهي ان کي ختم ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پئي وڃي. ڇاڪاڻ ته تاريخ جي هر دؤر ۾ اهڙيون قوتون ۽ ٽولا موجود رهيا آهن جن راءِ جي اظھار ۽ ابلاغ جي سمورن وسيلن ۽ ذريعن کي پنهنجي ڪنٽرول ۽ هٿ ۾ رکڻ پئي گهريو ته جيئن پنهنجي حڪمراني ۽ ڦرلٽ کي قائم رکڻ ۽ غلط ڳالهين کي درست ڪري پيش ڪرڻ ۽ ناجائز عملن کي جائز ڪري پيش ڪرڻ لاءِ محڪوم ۽ مظلوم جنتا کي غلط ۽ اڌوري ڄاڻ ۽ معلومات ڏني وڃي. پر انهن کان اها ڳالهه شايد وسري وئي آهي ته ”توهان پنهنجي تلوار سان دانشورن، ليکڪن، مصنفن ۽ صحافين کي قتل ته ڪري سگهو ٿا، پر انهن جي فڪر ۽ تحرير جي قوت جو رستو نٿا روکي سگهو.“
حوالا
زمرو:سياست زمرو:سماج زمرو:انساني حق زمرو:اظهار جي آزادي
غسل ٽپ
300px|thumb|upright=1.35|وھنجڻ جو ٽب غسل ٽپ (Bathtub) گھڻو ڪري عمدہ ۽ وڏن گھرن جي غسلخانن ۾ لڳايو ويندو آھي ۽ قيمت ۽ لڳائڻ جي خرچ جي لحاظ کان نھايت ئي مھانگو پوندو آھي. ھيءُ اٽڪل 5′-6″ کان 6′-0″ ڊگھو ٿيندو آھي ۽ 1′-8″ کان 2′-4″ ويڪرو ٿيندو آھي. فرش جي ليول کان ٽب جي ڪني (Rim) تائين ٽب جي اوچائي اٽڪل ٢ فوٽ ٿيندي آھي ۽ اھو اندران ١٧ انچن کان ١٨ انچن تائين اونھون ھوندو آھي.
آئينو
آئينو__
برطانوي راڄ
thumb|برطانوي هندستاني سلطنت 1909، ڀارت جي شاهي گزيٽيئر
برطانوي راڄ يا برطانوي هند (غير سرڪاري نالو:سلطنت هندستان) (انگريزي: British Raj يا British India، سرڪاري نالو Indian Empire) جي اصطلاح 1858ع کان 1947ع تائين برطانيا جي هيٺ ننڍي کنڊ جي لاءِ استعمال ڪئي ويندي هئي
سلطنت هندستان علائقائي ۽ بين الاقوامي سطح تي "هندستان" جي نالي سان سُڃاتي ويندي هئي. "هندستان" قومن جي بنيادي رڪن ۽ 1900ع، 1920ع، 1928ع، 1932ع ۽ 1936ع جي اونهارو اولمپڪ راندين ۾ شامل ٿيو هيو.
آندريو ڪيومو
اندريو مارڪ ڪيومو ( جنم : ڊسمبر 6، 1957 ع) هڪ آمريڪي سياستدان، ليکڪ، ۽ وڪيل آهي، 2011 ع کان وٺي  56th نيو يارڪ جي گورنر طور ڪم ڪري رهيو آهي. . هو ڊيموڪريٽڪ پارٽي جو ميمبر آهي ، هو ساڳئي عهدي لاءِ چونڊيو ويو جيئن سندس والد ، مارييو ڪيوومو ، ٽن عهدي تي رهيو.
اندريو مارڪ ڪيومو نيو يارڪ شهر ۾ پيدا ٿيو ،هو نيو يارڪ جي يونين يونيورسٽي ، نيويارڪ جي فورڊهام يونيورسٽي ۽ البانيا لا اسڪول جو گريجوئيٽ آهي. هن پنهنجي ڪيريئر جو آغاز پنهنجي والد جي مهم مينيجر طور ڪيو ، پوءِ خانگي طور قانون جي پرئڪٽس ۾ داخل ٿيڻ کان اڳ هن نيو يارڪ شهر ۾ اسسٽنٽ ضلعي اٽارني جي حيثيت سان ڪم ڪيو. هن گهٽ مراعات واري هائوسنگ انٽرپرائز (HELP USA) جو بنياد رکيو ۽ کيس نيويارڪ سٽي هومس ڪميشن جو چيئرمين مقرر ڪيو ويو ، هو ان عهدي تي 1990 کان 1993 تائي رهيو.
1993 ۾ ، ڪيوومو ڪلنٽن انتظاميه ۾ اسسٽنٽ سيڪريٽري جي حيثيت ۾ ڪميونٽي پلاننگ اينڊ ڊولپمينٽ لاءِ آمريڪا جي هائوسنگ ۽ شهري ترقي جي کاتي ۾ شامل ٿيو. 1997 کان 2001 تائين ، هن آمريڪا ۾ هائوسنگ ۽ شهري ترقي بابت سيڪريٽري ٿي ڪم ڪيو.
خيرپور (سلجهائپ)
خيرپور يا خيئرپورڏانهن هيٺئين اشارو ڪري ٿو:
زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا زمرو:سلجهائپ صفحا
وچن مالا
وچن مالا ، ھڪ سنڌي ڪتاب جو نالو آهي جيڪو حيدرآباد جي رھاڪو ۽ سنڌ جي مشھور ليکڪ ڀيرو مل مهرچند آڏواڻي لکيو. ڪتاب جا 32 صفحا ھيا ۽ ان جون 1000 ڪاپيون قيصريه پريس حيدرآباد ڇاپيون.
آواران تحصيل
آواران تحصيل پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي قلات ڊويزن جي ضلعي  آواران جي تحصيل ۽ سب ڊويزن آھي جنھن جو صدر مقام آواران شھر آهي. ھن تحصيل جي آبادي 2017 جي آدمشماري مطابق 30,325 آھي.
سائرس اعظم جو ڏھاڙو
ھي ڏھاڙو اھڪمنيڊ سلطنت جي باني ۽ ايران جي عظيم بادشاھ سائرس اعظم جي ياد ۾ ملھايو وڃي ٿو. ھي ڏھاڙو ايران ۾ پراڻي شمسي ھجري ڪئلينڊر ۾ آبان مھيني جي ستين تاريخ ۽ عيسوي ڪئلينڊر مطابق 29 آڪٽوبر تي غير سرڪاري طور تي ملھايو وڃي ٿو. ھن ڏينھن تي 539 ق.م ۾ سائرس اعظم ھڪ فاتح جي حيثيت ۾ بابل جي شھر ۾ داخل ٿيو ھو ۽ سندس عظيم الشان آڌرڀاءُ ڪيو ويو ھو. ھن ڏينھن تي ايران جا ماڻھو سائرس اعظم جي مقبري تي گڏ ٿي کيس خراج تحسين پيش ڪندا آھن. سائرس جو مقبرو ايران جي مشھور شيراز شھر کان اٽڪل 60 ميل اتر اولھ ۾ پاسارگاد جي کنڊرن ۾ موجود آھي. ايراني ھن ڏھاڙي کي روز ڪوروش بزرگ  سڏين ٿا.
تاريخ
ھن ڏھاڙي ملھائڻ جي شروعات 2000ع واري ڏھاڪي ۾ ٿي. مختلف تنظيمن ۽ سوشل ميڊيا گروپن جي اپيلن ۽ ڪوششن سان ھن ڏھاڙي ملھائڻ جي شروعات ٿي. ھن ڏينھن کي سرڪاري ڏھاڙي طور ملھائڻ جو مطلبو ٿيندو رھيو آھي. 2017ع ۾ شيراز ضلعي مان چونڊيل ايراني پارليامينٽ جي ميمبر بھرام پارسي اسيمبليءَ جي فلور تي مطالبو ڪيو تہ ھن ڏينھن کي سرڪاري سطح تي ملھايو وڃي. 28 آڪٽوبر 2016ع جمع جي ڏينھن سائرس اعظم جي مقبري تي ھزارين ماڻھو گڏ ٿيا جن ۾ ڪرد، ايراني عرب ۽ ٻيا ڪيترائي ماڻھو شامل ھئا. ھنن ھن ڏھاڙي کي سرڪاري سخح تي ملھائڻ جو مطالبو ڪيو ۽ حڪومت خلاف نعريبازي ڪئي. آڪٽوبر 2017ع تي عام ماڻھن جي ھن مقبري تي حاضريءَ تي بندش وڌي وئي. البت سرڪاري طور تي انھيءَ بندش جي ترديد ڪئي وئي. آڪٽوbر 2021ع تي بہ سرڪار پاران ھن مقبري کي عام ماڻھن لاءِ بند ڪيو ويو ھو.
ڪلاسيڪي راڳ
اولھي (مغربي) موسيقي نائين صدي عيسوي کان مروج يورپ جي روايتي موسيقي آھي. 1550ع کان 1990ع تائين جي زماني ۾ ان تي نمایان تبديليون رونما ٿي ويون.
گيلري
<Gallery> File:Vielle.jpg|ڪنسرٽ بينڊ File:Altes AKH Vienna June 2006 583 cropped.jpg| ڪنسرٽ بينڊ File:Concertband.jpg| ڪنسرٽ بينڊ </Gallery>
زمرو:موسيقي
ابوظهبي فنڊ فار عرب ڊولپمينٽ
ابو ظھبي فنڊ فار ڊولپمينٽ.__ Abu Dhabi Fund for Development (ADFD) ابوظهبي جي حڪومت طرفان قائم ڪيل فنڊ، جيڪو آفريقا ، عرب ۽ ايشيا جي اُسرندڙ ملڪن ۾ سيڙپڪاريءَ ۽ رعايتي قرضن جي فراهميءَ ذريعي انهن ملڪن جي معاشي ۽ سماجي ترقيءَ کي هٿي وٺرائي ٿو. انهيءَ سلسلي ۾ خانگي ادارن ۽ حڪومتن کي امداد ۽ ڏيتي ليتيءَ جي مُوڙيءَ Equity لاءِ گهربل رقم ڏني وڃي ٿي. اهو فنڊ جولاءِ 1971ع ۾ قائم ڪيو ويو، جڏهن ته انهيءَ فنڊ سيپٽمبر 1974ع کان ڪم ڪرڻ شروع ڪيو. هن مهل تائين ADFD طرفان 50 ملڪن جي سهائتا ڪئي وئي آهي. انهيءَ اداري جو مرڪز ابوظهبي ۾ آهي. تازو ئي فنڊ طرفان سُوڊان ۾ 70000 ايڪڙ زرعي زمين خريد ڪري ، اُتي مرچن ، مڪئي ۽ جانورن جي چاري جا فصل اپائڻ جون رٿائون تيار ڪيون ويون آهن
حوالا
thumb|Mansour bin Zayed Nahyan
ديھ مرادي
ديھ مرادي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي نصيرآباد تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا نصيرآباد تپي ۾ واقع آهي. ديھ لاکا ۾ ڳوٺ مرادي واقع آهي 1880ع ۾ ان جو نالو ھن ديھ کي ڏنو ويو.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1880ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ويتر چن، پنھورن جو ڳوٺ، ڳوٺ چنھڙ واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ حاتم سوھو، ڳوٺ چنھڙ، ڳوٺ جاڙا واھوچا واقع آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ بندجاني، ديھ آباد ۽ ديھ واھوچا، اوڀر ۾ ديھ گل سانگھرو ۽ ديھ لائق پور، اولھ ۾ ديھ لاکو ۽ ڏکڻ ۾ ديھ نصيرآباد واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 9,370 ھئي جيڪا 1,690 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
برج
''برج، سج جون 12 منزلون، جن کي سج سڄي سال ۾ هر مهيني هڪڙي هڪڙي ڪري طيءِ ڪندو آهي، تن کي بُرج چون ٿا. علم نجوم ۾ انهن جا نالا هن طرح آهن: برج حمل، برج ثور، برج جوزا، برج سرطان، برج اسد، برج سنبلہ، برج ميزان، برج عقرب، برج قوس، برج جدي، برج دَلو ۽ برج حوت.''
حوالا
زمرو:علم نجوم زمرو:علم نجوم جون نشانيون
آذربائيجان جي يونيورسٽين جي فھرست
thumb|315x315 عڪسلون| رات جو ڏسڻ بڪو بزنس يونيورسٽي مان آذربائيجان ۾ يونيورسٽين جي فهرست (List of universities in Azerbaijan) هيٺئئين ريت آذربائيجان ۾ يونيورسٽين جي فهرست ڏنل آهي
عوامي
thumb|277x277 عڪسلون| آذربائيجان ریاست اقتصادي يونيورسٽياسٽيگلاليائيٽ اسٽريٽ ۾ عمارت
خانگي
thumb| خار يونيورسٽيء ۾ اي لرننگ روم.
حوالا
زمرو:آذربائيجان زمرو:آذربائيجان ۾ يونيورسٽيون ۽ ڪاليج زمرو:آذربائيجان ۾ يونيورسٽيون
ڪالئائڊ
thumb|[[کير ھڪ پاڻياٺي ڪالئائڊ آھي جنھن ۾ مکڻ واري چرٻي جا ننڍڙا گولڙا پاڻي واري محلول ۾ ڦھليل ھوندا آھن.]]
ڪالئائڊ علم ڪيميا يا ڪيمسٽري ۾ ھڪ مرڪب جو نالو آهي. خوردبيني تي نظر ايندڙ ذرڙن جي مختلف قلمي مادن جي مرڪب(mixture) کي ڪالئائڊ چوندا آهن. اھو مرڪب اڪثر پاڻياٺ وارو ھوندو آھي. محلول يا سوليوشن واري مرڪب ۾ مختلف مادن جا ذرا ھڪٻئي سان ملي حل ٿي ويندا آهن. سسپينشن واري مرڪب ۾ مادن جا ذرا وڏا ٿيندا آھن ۽ مادن جا قلم مرڪب ۾ برقرار رھندا آھن ۽ ايترا وڏا ھوندا آھن جو انھن کي سکڻي اک سان ڏسي سگھجي ٿو، ۽ اھي سطح ۽ تري جي وچ ۾ پاڻياٺ ۾ اٿيل رھندا آھن يعني ھيٺ تري ۾ لھي نہ ايندا آهن. ڪالئائڊ م مرڪب سسپينشن وانگر ھوندو آھي پر ان ۾ مادن جا قلم اکين سان ڏسي نہ سگھبا آھن پر انھن کي ڏسڻ لاءِ عام خوردبيني جي ضرورت پوندي آهي. ڪالئائڊ مرڪب ۾ بہ ذرڙا پاڻياٺ جي سطح کان تري وچ ۾ برقرار رھن ٿا ۽ گھڻي عرصي گذرڻ بعد بہ ترو(sedimentation) نہ وٺندا آهن. ڪالئائڊ جي مرڪب ۾ ڦھليل قلمي ذرڙن جو قطر ھڪ کان ھڪ ھزار نينو ميٽرن تائين ھوندو آھي. انھن قلمن مان ڪجھ اليڪٽرانڪ خوردبيني کانسواءِ ڏسي نہ ٿا سگھجن انھن م 250 نینو ميٽرن واري قطر ۽ ۽ ان کان گھٽ وارا ذرڙا شامل آهن. ھن قسم جا مرڪب سائنس جي ھڪ شاخ انٽرفيس اينڊ ڪالئائڊ سائنس جو موضوع آھن جيڪا سائنس 1845 ۾ اٽليءَ جي ڪيمسٽ فرانسسڪو سيلمي متعارف ڪرائي ۽ ان جي وڌيڪ تحقيق 1861 کان اسڪاٽلينڊ جي ڪيمسٽ ٿامس گراھم ڪئي.
پاڪستان جا ڊويزن
thumb|پاڪستان پاڪستان ۾ صوبن ۽ ضلعن جي وچ ۾ حڪومت جي ٽئين ڊويزن آهي. اهو 2000 ۾ اڳوڻي صدر پرويز مشرف جي حڪومت کي ختم ڪيو ويو ته جيئن ضلعي حڪومتن ذريعي مڪاني حڪومتن جي لاءِ رستو اختيار ڪري سگهجي. آگسٽ 2008 ۾ ھن ڊويزن کي ڪجهه صوبن ۾ بحال ڪيو ويو. پنجاب شروعات ڪئي ۽ اٺ ڊويزن بحال ڪيا
پاڪستان جا چارئي صوبا انتظامي ”ڊويزنن“ ۾ ورهايل آهن. وفاق وفاقي راڄڌاني ۽ قبائلي علائقن تي لاڳو نٿو ٿئي.
حوالا
زمرو:پاڪستان جون ڊويزنون زمرو:پاڪستان جي انتظامي ورهاست
نقد ڌرم
نقد ڌرم ، ھڪ سنڌي ڪتاب جو نالو آهي. ڪتاب دراصل حيدرآباد جي لعلچند امرڏنومل جو لکيل 20 صفحن تي مشتمل ھڪ ڊرامو آهي جيڪو ليکڪ پاڻ 1912ع ۾ شايع ڪرايو. ان جون 1000 ڪاپيون پريميئر پريس حيدرآباد مان ڇپايون ويون.
حوالا
زمرو:ڪتاب زمرو:سنڌي ادب زمرو:سنڌي ڊرامو
يزيد بن ابي ڪشفہ
يزيد بن ابي ڪشفہ جنھن کي يزيد بن ابي ڪبشہ پڻ چوندا آهن.يزيد بن ابي ڪبشہ سڪسڪي، سليمان بن عبدالملڪ (96-99هه) جي ڏينهن ۾، ارڙهن ڏينهن گورنر ٿي رهيو محمد بن قاسم جي وڃڻ کان پوءِ سنڌ ۾ يزيد بن ابي ڪبشه پهتو هو، جنهن کي هتي ايندي اڃا ارڙھن ڏينهن مس گذريا ته لاڏاڻو ڪري ويو. ملڪ ۾ وري وڌيڪ بي چيني تڏهن پکڙي جڏهن هتان مجاهد لڏي پنهنجي گهرن ڏانهن هليا ويا. انهيءَ انتشار جو فائدو وٺندي ڏاهر جي پٽ جيسينا برهمڻ آباد تي قبضو ڪري ورتو ۽ باقي بچيل ملڪ مسلمانن جي هٿ هيٺ رهيو. يزيد کان پوءِ عارضي طور تي عامر بن عبدالله سنڌ جو گورنر ٿي ڪري آيو ۽ اڃا انتظام درست ڪرڻ لڳو ته زندگي سندس ساٿ ڇڏي وئي ۽ هن جي وڃڻ کان پوءِ جيسينا کي حڪومت ڪرڻ جو ڪجهه وڌيڪ وقت ملي ويو. محمد بن قاسم کي شام جي طرف روانو ڪري يزيد بن ابي ڪبشه سنڌ جي حڪومت جي واڳ پنهنجي هٿ ۾ ورتي مگر فقط نالي ڪاڻ. ڇو ته محمد بن قاسم کي گرفتار ڪرڻ کان پوءِ کيس آرام جي گهڙي نصيب نه ٿي. سر زمين سنڌ ۾ قدم رکڻ شرط هو آبهوا جي ناموافقت يا ڪنهن ٻئي سبب بيمار ٿي پيو اڃان محمد بن قاسم عراق ۾ داخل ئي نه ٿيو هوندو ته هي سنڌ ۾ اچڻ کان پوري ارڙهين ڏينهن عالم آخرت ڏي روانو ٿي ويو.
.
طفيل نيازي
ريڊيو ۽ ٽي وي جو ڪيريئر
طفيل جلد ئي ملتان جي ثقافتي حلقن ۾ هن جي ڪاميابي برقرار رهي. هن ريڊيو پاڪستان لاءِ ڳائڻ جي شروعات ڪئي ۽ 26 نومبر 1964 تي جنهن ڏينهن لاهور ۾ پاڪستان ٽيليويزن جو افتتاح ڪيو ويو ، اهو اعزاز آهي ته هن ڏينهن آن ايئر پرفارم ڪرڻ وارو پهريون لوڪ گلوڪار هو. طفيل پنهنجي مشهور گاني ”لاي بقدران نهال يري تو تو گائي تار قاري ڪي“ منتخب ڪئي ، انهي سرزمين پرفارمنس لاءِ
طفيل نيازي ذات جو نيازي نہ هو. پي ٽي وي جو سينئر پروڊيوسر ۽ مئنيجنگ ڊائريڪٽر اسلم اظهر هن کي طفيل نيازي جو نالو ڏنو ڇاڪاڻ ته طفيل هن کي ٻڌايو هو ته هن جو پير نياز علي شاهه هو. تنهنڪري هن جي آخري نالي سان پريشان نه ٿيو ، ھن جو مشهور پشتون نيازي قبيلي سان تعلق نه هو. ان کان اڳ طفيل صرف طفيل ، ماسٽر طفيل ، ميان طفيل يا طفيل ملتاني طور سڃاتو ويندو هو. بعد ۾ ، مفتي جي تحت ، هن اسلام آباد ، پاڪستان ۾ نيشنل انسٽيٽيوٽ آف لوڪ اينڊ روايتي هيريٽيج ( لوڪ ورسا ) کي قائم ۽ برقرار رکڻ لاءِ انتھڪ محنت ڪئي. هن لوڪ خزائن کي گڏ ڪرڻ لاءِ پاڪستان جو سفر ڪيو. سندس ڪم جي اعتراف ۾ ، طفيل نيازي کي 1982 ۾ صدارتي پرائڊ آف پرفارمنس ايوارڊ مليو.
موت ۽ ميراث
سندس ٻه پٽ جاويد ۽ بابر نيازي پنهنجي والد جي ورثي کي کڻيا آهن ۽ باقاعدي طور پاڪستان ٽيليويزن تي ادا ڪندا ، ساڳئي طرح انهن جي والد به ڪيو. مشهور لوڪ گلوڪار طفيل نيازي کي هڪ موسيقي جي شام ۾ شاندار خراج تحسين پيش ڪيو ويو جيڪو 30 مئي 2011 تي پاڪستان نيشنل ڪائونسل آف دي آرٽس (پي اين سي اي) ۾ پنهنجي اعزاز ۾ منظم ڪيو ويو هو.
موسيقي جو انداز
طفيل نيازي ڪلاسيڪل فارم کان تمام گهڻو متاثر ٿيندڙ لوڪ موسيقار هو. هن جي طبقاتي ڪتب خاني جو ماهر ، هڪ روحاني ڳري آواز سان گڏ سامعين سان مشهوري ٿي. هن جي داستان ۾ وڏي پنجابي صوفي عنصر ، جيڪا هن جي ريپرٽ جو خاصي هئي ، سندس پنجابي ’لاچا‘ ۽ ريشمي ’ڪورت‘ ۾ ملبوس هجڻ واري جوش ۽ جذبي سان گڏ ، هن فنڪار جو تاثر پيدا ڪيو جنهن لاءِ آرٽ زندگي کان جدا هو. هن جو ڳائڻ به گهڻو ڪري شدت سان هلندو هو ، جئين هن پنجابي ايبڪ عاشق جي زندگين بابت ڳايو هو ، خاص طور تي هير رانجھا ، پنجابي ڳوٺاڻي سماجي ماحول جي قائم ٿيڻ خلاف انهن جي ڪاوڙ کي چٽو ڪيو هو.
باميان صوبو
باميان صوبو:    افغانستان جي 34 صوبن مان ھڪ صوبو آهي جيڪو وچولي مٿاھين ميداني علائقي ۾ واقع آهي جيڪو اٺ ضلعن ۾ ورھايل آھي. ھن صوبي جو گادي جو هنڌ باميان شھر آھي. ھن صوبي جي آبادي 455،000 آھي. ھي صوبو ھزارہ نسل جي ماڻھن جو ثقافتي مرڪز آھي. باميان لفظ جي معني آهي چمڪندڙ روشني وارو ھنڌ ھي خطو شاھراھ ريشم جي دڳ تي واقع ھجڻ ڪري تاريخ ۾  اھميت وارو ھو جتان چين، رومن ايمپائر ۽ وچ ايشيا ۽ ڏکڻ ايشيا جي ڪيترن ئي ملڪن جا واپاري قافلا گذرندا هيا. باميان شھر ان دڳ تي ساھي پٽڻ وارو ھنڌ ھيو. ھن صوبي م کوڙ تاريخي ماڳ واقع آھ جن ۾ 3000 سال پراڻيون غارون، ٻڌ مذھب وارن جون مورتيون جن کي طالبان برباد ڪري ڇڏيو، بندي امير نيشنل پارڪ، داراء اجھدار، گھولگھولا ۽ زخڪ وارا قديم ماڳ شامل آهن.
انتظامي ورھاست
باميان صوبو 7 ضلعن م ورھايل آھي.
thumb| باميان صوبي جا ضلعا
حوالا
زمرو:افغانستان جا صوبا
ماشڪئي تحصيل
ماشڪئي تحصيل پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي قلات ڊويزن جي ضلعي  آواران جي تحصيل ۽ سب ڊويزن آھي جنھن جو صدر مقام ماشڪئي شھر آهي. ھن تحصيل جي آبادي 2017 جي آدمشماري مطابق 33,131 آھي. تحصيل م واقع ڪل گھرن جو تعداد 2017 ۾ 4,498 ھيو
ٽامب اسٽون نشاني
ٽامب اسٽون يا ھيلموس  يا اينڊ آف پروف ، يا ڪيو اي ڊي مارڪ (جن جو اظھار "∎" يا "□" يا "▯" ٿيندو آھي) جو استعمال عام طور تي رياضي ۾ ٿيندو آهي. ڪيو اي ڊي مارڪ جو مطلب آھي."quod erat demonstrandum جيڪو ھڪ لاطيني محاورو آھي جنھن جي معني آهي " جيڪو ڏيکارڻو هو". ھن نشاني جو استعمال رسالن ۾ بہ مقالن جي آخر ۾ اڪثر ٿيندو آهي. ھن نشاني کي مستطيل ۽ چورس ۾ ڏيکاريو ويندو آھي جيڪي يا تہ ڪاري رنگ سان ڀريل يا وري خالي ڏيکاربا ويندا آهن. يونيڪوڊن ۾ ان کي يونيچر طور ڏيکاريندا آهن. اي ايم ايس ليٽيڪس ۾ ھي نشان لکت جي سڀني پروفن جي آخر ۾ لڳايو ويندو آهي. ھن کي ڪڏهن ڪڏهن ھيلموس بہ چوندا آهن جيڪو نالو ان تي پاؤل ھيلموس نالي رياضيدان جي نالي تان پيو ھو جنھن سڀ کان اول ھن نشاني کي رياضي ۾ استعمال ڪيو. ھن کي اھو خيال ان ڪري آيو تہ اھا نشاني عام طور تي رسالن ۾ مقالن جي خاتمي واري جاء تي استعمال ٿيندڙ ھئي.
15 جُولاءِ
15 جُولاءِ (July 15)، عيسوي سال جو 196 هون (ليپ سال 197 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 169 ڏينهن (ليپ سال 170 ڏينهن) باقي آهن.
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:جُولاءِ
برج (قلعو)
حوالا
زمرو:قلعا
پاسارگاد
پاسارگاد (انگريزي: Pasargadae؛ فارسي:پاسارگاد) ايران جي فارس صوبي جو ھڪ پراڻو ماڳ آھي جيڪو شيراز شھر کان اٽڪل 90 ڪلوميٽر (56 ميل) اتراوڀر ۾ کنڊرن جي صورت ۾ موجود آھي. ھي ايران جو ھڪ مشھور قديم آثارن وارو ماڳ ۽ يونيسڪو جو ايران ۾ عالمي ثقافتي ورثي وارو ماڳ (World Heritage Site) آھي. ائڪمنيڊ سلطنت جي باني سائرس اعظم ( 550 - 559 ق.م) ھن کي پنھنجي سلطنت جي گاديءَ جو ھنڌ بنايو ھو. سائرس اعظم جو مقبرو بہ ھتي تعمير ٿيل آھي. ھن ھنڌ کي 2004ع ۾ يونيسڪو جي عالمي ورثي وارن ماڳن ۾ شامل ڪيو ويو.
تاريخ
ھي ماڳ ائڪمنيد سلطنت جو پھريون گاديءَ جو ھنڌ ھو. ائڪمينيد سلطنت جو باني سائرس اعظم ھو جنھن جي درٻار ھن شھر ۾ قائم ھئي ۽ ھن ئي شھر جي کنڊرن ۾ ۾ سندس آخري آرامگاھ اڄ بہ قائم ۽ دائم آھي. ھي شھر سائرس اعظم جي پٽ ڪمبوجيہ ثاني جي دور ۾ بہ سلطنت جي گاديءَ جو ھنڌ رھيو. ڪببوجيہ ثاني کان پوءِ سندس ڀاءُ دارا (Darius) تخت تي ويٺو جنھن گاديءَ جو ھنڌ  پرسيپولس شھر کي بنايو جيڪو پاسارگاد کان 42 ڪلوميٽر پري آباد ھو.
پاسارگاد جا کنڊر 1.6 چورس ڪلوميٽر ايراضيءَ ۾ پکڙيل آھن جن ۾ سائرس اعظم جو مقبرو۽ ڀرواري جبل تي بادشاھ جي درٻار جا کنڊر موجود آھن. ھتان جي کنڊرن ۾ ٻہ شاھي محل ۽ شاھي باغ شامل آھن. ھتي سائرس اعظم جي پٽ ڪمبوجيہ ثاني جي مزار پڻ موجود آھي.
آثارقديمہ جي ماھرن جي کوجنا
آثارقديمہ جو ماھر ارنسٽ ھرسفيلڊ ( Ernst Herzfeld) پھرون يورپي ماھر ھو جنھن پاسارگاد جي کنڊرن جي 1905ع ۽ 1928ع ۾ کوٽائي ڪئي. ھنن کنڊرن بابت اصل دستاويز، نوٽبڪ، تصويرون، ڀتين تي اڪريل تصويرن جا ٽڪرا ۽ ٻيون شيون واشنگٽن ڊي سي جي فريئر گئلري آف آرٽ (Freer Gallery of Art) ۾ محفوظ آھن. ھنگريءَ جي آثارقديمہ جي ماھر سر مارڪ آرڪ اسٽين (Sir Marc Aurel Stein) پڻ 1934ع ۾ ھنن کنڊرن تي کوجنا ڪئي. 1935ع ۾ ارچ ايف شمٽ  (Erich F. Schmidt) ھنن کنڊرن جا ھوائي جھازذريعي فوٽو ڪڍيا.
ايڊلينا طاهري
ايڊلينا طاهري الباني ڳائڻي. هن ۾ 1991 ع ۾ ڄائو هو. طاهري، جيڪو هن وقت البانيا ۾ رهي ٿو، پنهنجي ڪيريئر جي شروعات 2007 ۾ ڪئي، جڏهن هو صرف 16 سالن جو هو ته هن ”مي ٽريگو“ ڳايو. هن البانيا ۾ گيت جاري ڪيو ۽ اڪيلو البانيا ۽ ڪوسوو ۾ جاري ڪيو ويو. هن الباني ٻوليءَ ۾ پنهنجو ٻيو البم ”نڪ جام پينڊوار “ آڪٽوبر 2010ع ۾ جاري ڪيو. طاهري سرڪاري طور تي 2011 ۾ البانيا جو شهري بڻجي ويو.
البم
زمرو:1991ع جون پيدائشون
عامر بن عبدالله
عامر بن عبدالله: محمد بن قاسم جي وڃڻ کان پوءِ سنڌ ۾ يزيد بن ابي ڪبشه پهتو هو، جنهن کي هتي ايندي اڃا ارڙھن ڏينهن مس گذريا ته لاڏاڻو ڪري ويو. ملڪ ۾ وري وڌيڪ بي چيني تڏهن پکڙي جڏهن هتان مجاهد لڏي پنهنجي گهرن ڏانهن هليا ويا. انهيءَ انتشار جو فائدو وٺندي ڏاهر جي پٽ جيسينا برهمڻ آباد تي قبضو ڪري ورتو ۽ باقي بچيل ملڪ مسلمانن جي هٿ هيٺ رهيو. يزيد کان پوءِ عارضي طور تي عامر بن عبدالله سنڌ جو گورنر ٿي ڪري آيو ۽ اڃا انتظام درست ڪرڻ لڳو ته زندگي سندس ساٿ ڇڏي وئي ۽ هن جي وڃڻ کان پوءِ جيسينا کي حڪومت ڪرڻ جو ڪجهه وڌيڪ وقت ملي ويو. مولوي نور محمد نظاماڻي تاريخ سنڌ ۾ لکي ٿو ته: انهي زماني ۾ چيو وڃي ٿو ته ڪو وقت عامر بن عبدالله به سنڌ جو والي رهيو مگر بلاذري ۽ يعقوبي جن تي گهڻو ڀروسو ڪري ٿو سگهجي، توڙي ٻيا قابل اعتبار مؤرخ به هن بابت ڪجهه نٿا لکن تنهنڪري اسان جي نزديڪ هيءَ ڳالهه نه ايتري قدر ڀروسي جهڙي آهي نه مڃڻ جي لائق.
فادر ڪوٽواڻي
فادر ڪوٽواڻيفادر ڪوٽواڻي جو جنم ڳوٺ عظمت تعلقي سکر ۾ ٿيو. ابتدائي تعليم ڳوٺ ۾ ۽ انگريزي تعليم ”نيو ماڊل هاءِ اسڪول“ ڪراچي ۽ ”نو ودياله هاءِ اسڪول“ حيدرآباد ۾ ورتائين. ارڙهن سالن جو هو ته سندس والد لاڏاڻو ڪري ويو. انهيءَ موقعي وارين ”اگني سنسڪار“ ۽ ”گنگا اشنان“ وارين مذهبي رسمن کيس هندو ڌرم کان متنفر ڪري ڇڏيو. پرمانند ميوا رام جي اثر هيٺ 1933ع ۾ عيسائي ٿيو. هيءُ پهريون سنڌي ڪئٿولڪ آهي، جيڪو 1944ع ۾ پادريءَ جي منصب تي رسيو. پاڻ 1938ع ۾ ”جوت“ جو ايڊيٽر ٿيو.
حر مکيء جا
حر مکيء جا ، ھڪ سنڌي ڪتاب جو نالو آهي جيڪو پير پاڳاري جي مکيءَ جي ٻيلي وارن مريد حرن جي باري ۾ حيدرآباد سان تعلق رکندڙ لعلچند امرڏنومل جڳتياڻي لکيو ۽ ساهت پرچارڪ ڪمپني 1913ع ۾ شايع ڪرايو. ڪتاب ۾ ڪل 18 صفحا ھيا. ڪل 1000 ڪاپيون اسٽئنڊرڊ پريس حيدرآباد کان ڇپرايون ويون.
حوالا
زمرو:ڪتاب زمرو:سنڌي ادب
حاڪم چانڊيو
حاڪم چانڊيو 1 آگسٽ 1973 تي ڳوٺ ڪريمداد چانڊيو، ويجهو سيتاروڊ، تعلقي خيرپور ناٿن شاھ ضلعي دادو ۾ پيدا ٿيو. سندن جي تعليم ايم اي سنڌي ادب آھي. پاڻ صحافي ۽ قلمڪار آھن.،پاڻ سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو مان سنڌي ادب ۾ فرسٽ ڪلاس فرسٽ پوزيشن حاصل ڪيل آهي، جڏهن ته سندس صحافت سان تعلق هجڻ ڪري گذريل 30 ورهين کان سنڌي ۽ اردو اخبارن ۽ ٽي وي چينلز جي رپورٽنگ ڪرڻ سان گڏ مختلف صحافتي ادارن ۾ نيوز ايڊيٽر، سب ايڊيٽر ۽ ڪميوٽر آپريٽر طور خدمتون سرانجام ڏيندو رهيو آهي، سندس رهائش درسگاهن واري واري ڄامشورو شهر ۾ آهي، پاڻ تحقيق ڪندڙ صحافت، پروفائيل ليکڪ آهي پاڻ ڪيترين ئي شخصيتن ۽ ادارن جا پروفائيل لکي چڪو آهي، جڏهن ته مختلف ڪتابن جا مهاڳ پڻ لکيل اٿس، پاڻ هيڪ جي رجسٽرڊ ۽ شاهه عبداللطيف چيئر ڪراچي يونيورسٽي مان شايع ٿيندڙ رسالي ڪلاچي جنرل ۾ پڻ تحقيقي مضمون شايع ٿيل اٿس، ان کان علاوه سندس هڪ ناول شايع ٿيل آهي، پاڻ ڪيترن ڪتابن لکڻ وارو ڪم پڻ ڪري رهيو آهي، سندس ٻه ڪتاب ڇپائي جي مرحلي م آهن.
آرسينڪ
یا زرنیخ (arsenic) ھڪ ڪیمیائي عنصر آهي جنهن جي نشاني As آهي ۽  ایٽمي نمبر 33 آهي۔ زمرو:عناصر
مصري خان جمالي
مصري خان جمالي (انگريزي:Misri Khan Jamali) سنڌ جو ناميارو الغوزو نواز هو.
زندگي جو احوال
مصري خان جمالي 1921ع ۾ بلوچستان جي ضلعي جعفرآباد جي ڳوٺ روجهاڻ جمالي ۾ پيدا ٿيو. بعد ۾ لڏي اچي سنڌ جي نواب شاهه شهر ۾ رهائش پذير ٿيو. هن ننڍ پڻ کان ٻيڻيون وڄائڻ شروع ڪيون. شهرت جي بلندين کي پهتو. کيس مڃتا طور صدارتي اوارڊ تمغه حسن ڪارڪردگي سان نوازيو ويو.
وفات
مصري خان جمالي 10 نومبر 1980ع ۾ وفات ڪري ويو.
حوالا
زمرو:تمغو حسن ڪارڪردگي زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:لوڪ فنڪار زمرو:وصول ڪندڙ تمغو حسن ڪارڪردگي
سائرس اعظم
{{Infobox royalty }} سائرس اعظم ([انگريزي: Cyrus the Great]، 600 - 530 ق.م) هخامنشي يا اھڪيمنيد سلطنت (Achaemenian Empire) جو باني ۽ پھريون بادشاھ  ھو. ھو پنھنجي دور جو ھڪ طاقتور شھنشاھ ھو جنھن کي تاريخ ۾ سائرس ثاني يا سائرس ٻيو پڻ ڪوٺيو وڃي ٿو. ايران ۾ ھن کي ڪوروش بزرگ جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. ھخامنشي فارس (پراڻي ايران) جي پھرين سلطنت ھئي جنھن جو بنياد سائرس اعظم 550 ق.م ۾ وڌو. ھيءَ دنيا جي وڏي ۾ وڏي سلطنت ھئي جنھن ۾ پراڻي ويجھي اوڀر (Ancient Near East) جا سمورا ملڪ شامل ھئا. ان کان علاوھ اولھ ۽ مرڪزي ايشيا جا بہ اڪثر ملڪ ھن سلطنت ۾ شامل ھئا. ھن سلطنت جون سرحون اولھ ۾ ڀونوچ سمنڊ  Mediterranean) Sea) ۽ ھيلسپورٽ (Halesport) تائين ۽ اوڀر ۾ سنڌو درياءُ تائين پکڙيل ھيون. ھن سلطنت ۾ ڏکڻ يورپ جا ڪجھ علائقا بہ شامل ھئا.
سائرس ثاني 600 يا 599 ق.م ۾ ھڪ بادشاھي گھراڻي ۾ پيدا ٿيو. ھن جو پيءُ، ڏاڏو ۽ پڙڏاڏو بہ بادشاھ ھئا. ھن جي پيءَ جو نالو ڪئمبيسس اول (Cambyses I) ۽ ڏاڏي جو نالو سائرس اول (Cyrus I) ھو. موجودھ فارسي ٻوليءَ ۾ لفظ ”ڪئمبيسس“ کي ”ڪمبوجيہ“ لکيو وڃي ٿو.
سائرس اعظم اٽڪل ٽيھ سال حڪومت ڪئي. ھن ميديا يا ماد سلطنت (اولھ ۽ اتر ايران)،  ليديہ سلطنت (اولھ ترڪي) ۽ بابلي سلطنت (عراق ۽ آسپاس وارا علائقا) پنھنجي ھٿ ھيٺ آندي. ھن مرڪزي ايشيا جي ڪيترن ئي ملڪن تي ڪاھون ڪري پنھنجي قنضي ۾ آندا. البت ھو مصر فتح نہ ڪري سگھيو.
مولانا ابوالڪلام آزاد پنھنجي تحقيق جي روشنيءَ ۾ انھيءَ نتيجي تي پھتو آھي تہ َقرآن شريف ۾ ذوالقرنين نالي جنھن شخصيت جو ذڪر آيو آھي اھو سائرس اعظم ئي آھي. انھيءَ جي ڪجھ ٻين سني ۽ شيعا عالمن بہ تائيد ڪئي آھي.
سائرس اعظم لاءِ مشھور ھو تہ جن ملڪن کي بہ فتح ڪندو ھو اتان جي تھذيب، ثقافت ۽ مذھب جي عزت ڪندو ھو. ھن فتح ڪيل ملڪن ۽ رياستن ۾ عوام جي ڀلائيءَ جا ڪيترائي ڪم ڪرايا ان ڪري ھو عوام ۾ ڪافي مقبول ھو. سائرس انساني حقن جي حفاظت، بھترين سياست ۽ اولھ توڙي اوڀر ۾ پنھنجي اثرورسوخ جي ڪري مشھور ھو. ھن ايران کي ھڪ مضبوط قوميت طور دنيا ۾ متعارف ڪرايو. ھن جي گاديءَ جو ھنڌ موجودھ ايران جي صوبي فارس جي شھر پاسارگاد ( Pasargadae ) ۾ ھو. ھن فتح ڪيل ملڪن ۾ پنھنجا گورنر يا وائسراءِ مقرر ڪيا ھئا جن کي ستريپ (satrap) ڪوٺيو ويندو ھو.
سائرس ھڪ معائدي تحت بني اسرائيل جي ٻارھن قبيلن کي اسرائيل جي سرزمين تي موٽي اچڻ جي اجازت ڏني ۽ کين بابلي سلطنت جي حڪمرانن جي قيد مان آزادي وٺي ڏني. ھي واقعو بائبل ۾ بہ بيان ٿيل آھي.
سائرس 529 يا 530 ق.م ڌاري وفات ڪئي. ھن جو مقبرو پاسارگاد جي کنڊرن ۾ اڄ بہ قائم ۽ دائم آھي. موجودھ ايران ۾ ھن جو نالو نھايت عقيدت ۽ احترام سان ورتو وڃي ٿو. ھزارين ماڻھو سندس مزار تي حاضري ڀرڻ ايندا آھن.
ايران جي خاتون شيرين عبادي کي 2003ع جو نوبيل انعام مليو. ھن پنھنجي تقرير ۾ سائرس اعظم لاءِ ھيٺيان لفظ چيا ھئا:
” آئون ھڪ ايراني آھيان، سائرس اعظم جي نسل مان آھيان. ھن شھنشاھ 2500 اڳ جڏھن ھو پنھنجي اقتدار جي عروج تي ھو اھو اعلان ڪيو ھو تہ ”جيڪڏھن عوام نہ چاھيندو تہ آئون پنھنجو تخت ڇڏي ڏيندس. ھن وعدو ڪيو ھو تہ ڪنھن بہ شخص کي پنھنجو مذھب ۽ عقيدو ڇڏڻ تي مجبور نہ ڪيو ويندو ۽ سڀني لاءِ آزاديءَ جي ضمانت ڏيان ٿو“.
سائرس اعظم کي ايران کان ٻاھر بہ وڏي عقيدت ۽ احترام سان ياد ڪيو وڃي ٿو. مشھور ليکڪ مائيڪل ھارٽ پنھنجي مشھور ڪتاب List of Influential People ۾ جن 100 اھم ماڻھن جو ذڪر ڪيو آھي تن ۾ سائرس اعظم بہ شامل آھي. اڄ جي آمريڪا جي سياستدانن جي ڪيترن ابن ڏاڏن سائرس جي زندگي بابت Cyropaedia جهڙن ڪتابن مان اتساهه حاصل ڪيو. اها ڳالهه مشهور آهي ته آمريڪا جي صدر ٿامس جيفرسن وٽ هن ڪتاب جون هميشه ٻه ڪاپيون رهنديون هيون ۽ آمريڪا جي هر اعليٰ حڪومتي عملدار  لاءِ اهو ضروري هو ته هو ٻه ڪتاب ضرور پڙهي. هڪ هي سائرس وارو Cyropaedia ۽ ٻيو مئڪياولي جو لکيل ڪتاب ”دي پرنس“. آئس لينڊ جي يونيورسٽيءَ ۾ شاگردن کي سائرس اعظم جي طرز حڪومت بابت پڙھايو وڃي ٿو. آسٽريليا جي شھر سڊنيءَ ۾ ھن بادشاھ جي مورتي لڳل آھي.
سائرس لفظ جي معنيٰ
لفظ ”سائرس“ جي معنيٰ ۽ بنياد بابت مختلف ماھرن جا مختلف رايا آھ.ن. ھڪ مشھور رايو ھي آھي تہ سائرس پراڻي فارسيءَ جي لفظ ”ڪوروش“ جي بگڙيل صورت آھي  جنھن جي معيٰ آھي ”سج جھڙو“ يا ”سج وانگر“. ڪي ماھر سمجھن ٿا تہ ڪوروش اصل ۾ ”ڪي خسرو“ آھي. روايتن مطابق ڪي خسرو پراڻي ايران جو ھڪ طاقتور بادشاھ ھو جنھن جو  تفصيلي ذڪر مشھور فارسي ڪتاب ”شاھنامہ“ ۾ ٿيل آھي. بائبل ۾ ھيبريو (Hebrew) ٻوليءَ ۾ سائرس کي ڪوريش (Koresh) سڏيو ويو آھي.
ڪارل ھوفمين (Karl Hoffmann) جي خيال ۾ ھي انڊو يورپي (Indo European) ٻوليءَ جو لفظ آھي جنھن جي معنيٰ آھي ”بيعزتو يا ذليل ڪرڻ وارو“  ڇاڪاڻ جو ھو دشمن کي ذليل ۽ خوار ڪري ڇڏيندو ھو.
ننڍپڻ ۽ جواني
سائرس اعظم جي پيءُ جو نالو ڪمبوجيہ اول (Cambyses I) ھو جيڪو انشان (Anshan) جو بادشاھ ھو. سندس ماءُ ماندانا (Mandane) ميدِيہ (Media) سلطنت جي بادشاھ  ايشتوويگو ( Astyages) جي ڌيءَ ھئي. سائرس 600 يا 599 ق.م ۾ ڄائو. ھن جي ڏاڏي جو نالو سائرس اول (Cyrus I) ۽ پڙ ڏاڏي جو نالو تئيسپيس (Teispes) ھو. ھن شھزادي ڪاساندان (Casandan) سان شادي ڪئي جنھن مان کيس ٻہ پٽ ۽ ٽي ڌيئرون ڄايون. سندس پٽن جا نالا ڪمبوجيہ ثاني ( Cambyses II) ۽ برديہ ( Bardiya) ھئا،  جڏھن تہ ڌيئرن جا نالا اتوسا (Atossa) ، ارتيستون (Artystone) ۽ رڪسانا (Roxane) ھئا. چون ٿا تہ سائرس اعظم ۽ سندس گھر واري ھڪٻئي سان تمام گھڻي محبت ڪندا ھئا. ڪاساندان سائرس اعظم جي حياتيءَ ۾ ئي وفات ڪري وئي. سندس وفات تي سڄي سلطنت ڪيترائي ڏينھن سوڳوار رھي. سائرس اعظم پنھنجي والد جي وفات کان پوءِ 559 ق.م ۾ تخت تي ويٺو. تخت تي ويھڻ وقت سندس عمر 39 يا 40 سال ھئي ۽ سندس درٻار انشان شھر ۾ ھئي.
مديا (Media) سلطنت جي فتح
جيئن مٿي ڄاڻايو ويو آھي سائرس پنھنجي پيءُ جي وفات بعد تخت تي ويٺو پر پنھنجي وڏڙن وانگر ھو مڪمل طور تي خود مختيار بادشاھ نہ ھو کيس مديا سلطنت جي سلطان جي بالا دستي قبول ڪرڻي پئي. مديا (Media) سلطنت جي بالادستيءَ مان جان ڇڌائڻ لاءِ ھن ڪوشش شروع ڪئي ۽ مديا سلطنت جي ڪجھ اميرن کي پاڻ سان ملائي ورتو. سائرس پنھنجي مھم جي شروعات ڪندي پاسارگاد ۾ موجود مديا جي ھڪ قلعي تي قبضو ڪري ورتو. ايندڙ ٻن سالن ۾ ھن وڌيڪ طاقت حاصل ڪري ورتي. جڏھن مديا جي بادشاھ اشتو ويگو (Astyages) کي انھيءَ ڳالھ جي خبر پئي تہ ھن سائرس کي پنھنجي قاصد ھٿان نياپو موڪليو تہ ھو سندس درٻار ۾ حاضر ٿئي. سائرس کيس جواب موڪليو تہ ”آئون تنھنجي اميد کان پھرين تو وٽ پھچي ويندس“. اشتوويگو  پنھنجي سپہ سالار ھارپاگوس (Harpagus) کي انشان تي حملو ڪرڻ جو حڪم ڏنو،  پر ھارپاگوس بغاوت ڪئي ۽ پنھنجي فوجي دستي سميت سائرس سان وڃي مليو. لڳڀڳ ٽي سال (550-553 ق.م) اشتوويگو ۽ سائرس جي فوج وچ ۾ چڪريون ھلنديون رھيون ۽ آخرڪار سائرس اعظم سوڀ ماڻي ورتي. سائرس اشتو ويگو جي جان بخشي ۽ سندس ڌيءَ سان شادي ڪري ورتي. انھيءَ شاديءَ جي نتيجي ۾ مديا جا ڪيترائي امير سائرس اعظم جا حامي ۽ مددگار بنجي ويا. ايئن مديا سلطنت مڪمل طور سائرس اعظم جي ھٿ ھيٺ اچي وئي. سائرس پنھنجي سوٽ ھستسپس (Hystaspes) کي مديا جو گورنر مقرر ڪيو.
ليديا (Lydia) سلطنت جي فتح
مديا سلطنت تي سائرس جي قبضي کان پوءِ ليديا سلطنت جا حڪمران سائرس کان خطرو محسوس ڪرڻ لڳا. ھنن اھو محسوس ڪري ورتو تہ سائرس کي جيڪڏھن وڌيڪ مھلت ملي تہ ھو سندن سرزمين تي بہ قبضو ڪري وٺندو. ليديا جي سلطان ڪرزوس (Croesus) سائرس سان جنگ جوٽڻ جو پڪو پھ ڪري ورتو. ھن مصر ۽ بابل جي حڪمرانن ڏنھن ساٿ ڏيڻ لاءِ وفد موڪليا جن کيس مدد جو يقين ڏياريو. ڪرزوس جي ڪجه درٻارين ساڻس دوکو ڪيو ۽ انھيءَ جنگي تياريءَ جو اطلاع سائرس تائين پھچائي ڇڏيو. سائرس دشمن کي مھلت نہ ڏيندي ھڪدم جنگ لاءِ تياري ڪري ورتي. 545 ق.م ۾ ٻئي فوجون ھڪٻئي سان مھاڏو اٽڪائڻ لاءِ نڪتيون ۽ پيٽرا (Petra) واري علائقي ۾ گھمسان جي جنگ لڳي. سائرس جي وڏي لشڪر کي ڏسي ڪرزوس واپس پنھنجي گاديءَ واري شھر ڏانھن موٽي ويو. ھن جو خيال ھو تہ سائرس پنھنجي تخت کان گھڻو پري آھي ۽ جڏھن بابل کان مدد پھچندي تہ ايندڙ بھار جي موسم ۾ سائرس کي شڪست ڏيڻ آسان ٿي ويندي. ھن بابل جي حڪمرانن سان ھڪ امن معاھدو بہ ڪري ورتو. سائرس نومبر 545 ق.م ۾ اچانڪ حملو ڪيو. ڪرزوس کي اھا اميد نہ ھئي تہ ڪو سياري ۾ حملو ٿيندو. بابل کان ايندڙ مدد بھار جي موسم کان پھرين ممڪن نہ ھئي. ڪرزوس گهوڙي سوار فوج سان سائرس جي لشڪر اڳيان صفبندي ڪئي. سائرس جي بھترين جنگي حڪمت عمليءَ سبب ڪرزوس جي فوجين کي قلعي ۾ پناھ وٺڻي پئي. ٻن ھفتن کان پوءِ سائرس جون فوجون قلعي ۾ وڃڻ ۾ ڪامياب ٿيون، ڪرزوس گرفتار ٿي ويو ۽ ليديا جي سلطنت بہ سائرس جي ھٿ ھيٺ اچي وئي.
پنھنجي تخت طرف موٽڻ کان پھريائين سائرس ليديا جي امير پيڪتياس (Pactyas) کي حڪم ڏنو تہ ھو خزانو پرشيا پھچائي. سائرس جي وڃڻ بعد پيڪتيا بغاوت ڪئي ۽ سائرس جي گورنر خلاف فوجون گڏ ڪرڻ لڳو. انھيءَ کي منھن ڌيڻ لاءِ سائرس پنھنجي فوجي جرنل مزاريس (Mazares) کي ليديا موڪليو ۽ ھن کي حڪم ڪيائين تہ پيڪتيا کي جيئرو پڪڙي درٻار ۾ حاضر ڪيو وڃي. مزاريز جي ليديا پھچڻ تي پيڪتيا آيونيا (Ionia) طرف ڀڄي ويو. مزاريس ميگنيشيا (Magnesia)  ۽ پرائين (Priene) شھرن تي قبضو ڪري ورتو ۽ ليديا ۾ امن امان قائم ڪري ورتو. ھن ايشيا مائنر جا ڪجه علائقا بہ فتح ڪيا.
جدوجهد
جدوجهد ختم ٿيڻي ناهي. جڏهن ظالم ۽ مظلوم جي وچ ۾ جدوجهد ڪامياب ٿي ويندي ۽ طبقا ختم ٿي ويندا يا طبقاتي فرق ڪي قدر گهٽجي ويندو، تڏهن به نئين ۽ پراڻي جي وچ ۾، صحيح ۽ وڌيڪ صحيح جي وچ ۾ جدوجهد جاري رهندي. ڏک ۽ سک ايندڙ دؤرن ۾ به هوندا، پر انهن جي صورتحال بدليل هوندي. جيئن جيئن وقت گذرندو ويندو، تيئن تيئن انهن جو توازن بدلبو ويندو.
سائرس اعظم
بابل جي فتح
بابل ۾ ھزارين پرڏيھي آباد ھئا. انھن ۾ اڪثريت يھودين جي ھئي جن کي پنھنجي ملڪ مان تڙي ڪڍيو ويو ھو. ھنن پنھنجي وطن موٽي وڃڻ جي اميد ڪڏھن بہ نہ ڇڏي ھئي. ھو ڪنھن بہ اھڙي مانھوءَ جي مدد ڪرڻ لاءِ تيار ھئا جيڪو ھنن کي پنھنجو ملڪ واپس وٺي ڏئي. ان سلسلي ۾ ھنن کي ايراني حاڪمن مان وڏي اميد ھئي. ان زماني ۾ بابل جو معاشرو سماجي اڻبرابريءَ جو شڪار ھو. پورھيت، سرڪاري ملازم، پادري، واپاري مطلب تہ معاشري جو ھر فرد پريشانيءَ جو شڪار ھو. بابل جو سلطان گاديءَ جي ھنڌ تيما (Tima) ۾ وڃي رھيو ھو. ھن واپار تي ڳرا ٽيڪس لڳائي ڇڏيا ھئا انڪري واپاري طبقو خوش نہ ھو. پادري بہ ھن کان ناراض ھئا. اڪثر فوجي اڳواڻ ۽ ويڙھاڪ بہ پنھنجي سلطان کان خوش نہ ھئا ۽ اقتدار جي ايوانن ۾ تبديليءَ جا خواھشمند ھئا. فوج جنگ جي لاءِ تيار نہ ھئي اھڙي حالت ۾ سائرس جھڙي سگھاري حڪمران کي روڪڻ لڳڀڳ ناممڪن ھو.
جدوجهد
زمرو:سياست زمرو:سماجي سائنس زمرو:سماج
سائرس اعظم
بابل جي فتح
بابلي سلطنت کي فتح ڪرڻ تمام ڏکيو ھو. ھن جي اولھ ۾ فرات ندي، اوڀر ۾ دجلہ ندي ۽ ڏکڻ ۾ ايراني نار ھئي. ھڪ مضبوط ڀت پڻ ڏنل ھئي جنھن جي ٿولھ 20 فوٽ ءَ اوچائي 100 فوٽ ھئي. سائرس جي فوج ڏاکڻئين پاسي کان سروان ندي ٽپي اوپيس (Opis) تي يلغار ڪئي. ھڪ خوني جنگ کان پوءِ اوپيز تي قبضو ڪيو ويو ۽ شھر کي باھ ڏئي ساڙيو ويو. ساڳئي سال 10 آڪٽوبر تي سائرس جي فوجين سيپار (Sipar) شھر تي قبضو ڪيو. بابلي ڪئلينڊر جي نئين سال واري ڏينھن سائرس جو لشڪر بابل شھر ۾ داخل ٿيو. شھر ۾ پھچڻ شرط اعلان ڪيو ويو تہ  عبادتگاھن ۾ ماڻھو پنھنجي مرضيءَ سان بنان روڪ ٽوڪ جي پوڄا پاٺ ڪندا رھن ۽ ڪنھن بہ مذھبي تقريب کي نہ روڪيو وڃي. ايئن ٿو لڳي تہ سائرس بنان ڪنھن وڏي رڪاوٽ جي شھر فتح ڪري ورتو.
فتح جي سترھين ڏينھن جڏھن سائرس پاڻ شھر ۾ داخل ٿيو تہ سندس والھانہ اسقبال ڪيو ويو ۽ ھن تي گل نڇاور ڪيا ويا. شھر ۾ مڪمل امن امان قائم ٿي ويو. اوگبارس کي ھتان جو گورنر مقرر ڪيو ويو پر ھو فتح کان فقط ٽي مھينا پوءِ وفات ڪري ويو. ان بعد سائرس ھن علائقي جي ڪجھ حصن تي پنھنجي پٽ ڪمبوجيہ کي گورنر مقرر ڪيو. 525 ق.م ۾ سائرس ميسوپوٽيميا ۽ فرات جي اولھ وارن علائقن (فينيشيا، شام، فلسطين) کي ملائي پنھنجي سلطنت جو ھڪ صوبو ٺاھي گوبارو کي گورنر مقرر ڪيو. گوبارو جي خاندان گھٽ ۾ گھٽ 525 سال ھن علائقي تي حڪمراني ڪئي.
بابل تي قبضو اولھ ايشيا ۾ طاقت جي توازن ۾ ھڪ اھم موڙ ھو جنھن جي نتيجي ۾ شام ۽ فلسطين سان گڏ فونيشين ساحل تي بہ ايرانين جي حڪومت قائم ٿي وئي. سائرس کان ھڪ پاسي پادري خوش ھئا تہ ٻئي پاسي يھودي بہ مطمئين ھئا. 535 ق.م ۾ سائرس يھودين کي فلسطين ۾ واپس اچڻ جي اجازت ڏني ۽ ”سڪس بازار“ نالي يھودين جي اڳواڻ کي يھوديہ علائقي جو گورنر بنايو. ھن يروشلم ۾ ھيڪل جي ٻيھر تعمير جو حڪم ڏنو. فلسطين ۽ يروشلم جي سرحدي علائقن ۾ فوجي اڏا قائم ڪيا ويا تہ جيئن اڳتي ھلي مصر تي قبضو ڪري سگھجي.
سائرس اعظم جو موت
سائرس اعظم جو مقبرو ايران جي موجودھ فارس صوبي ۾ پاسارگاد جي کنڊرن ۾ اڄ بہ موجود آھي.
سنڌي ڪيلينڊر
سنڌي ٽِپڻَو يا سنڌي جنتري يا سنڌي ڪئلينڊر (Sindhi calendar) جا چيٽ کان شروع ٿيندڙ سنڌ هند جا مهينا.
ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:ڪئلينڊر زمرو:سنڌي زمرو:سنڌي ڪئلينڊر جا مهينا زمرو:هندو ڪئلينڊر جا مهينا زمرو:زمرو هندو علمِ ھئيت زمرو:هندو ڪئلينڊر زمرو:هندو علم جوتش
نصيرآباد ديھ
ديھ نصيرآباد سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي نصيرآباد تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا نصيرآباد تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1880ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ نصيرآباد جنھن لڳ مختيار ڪار جي آفيس، ڍڪ، عيدگاھ، ڳوٺ ساماڻو مسڻ، تاج خان وارو مقام، ڳوٺ اوڊھر مسڻ، پير شير محمد جو مقام،  ڳوٺ ننگر جھتيال، ڳوٺ لورو مسڻ، ڳوٺ راضي جھتيال، ڳوٺ پڙمل جنھن سان لڳولڳ وليداد جو مقام ۽ ڳوٺ الھندو مسڻ، ابڙن جو ڳوٺ  واقع ھيا. انھن مان گھڻا ڳوٺ ھاڻي غيرمعروف ٿي ويا يا ڦٽي ويا آهن. نصيرآباد ڳوٺ ھاڻي نصيرآباد شھر بڻجي چڪو آهي. چيلو واھ پڻ اتان وھندڙ ھيو. ھاڻي ھن ديھ ۾ نصيرآباد شھر، پڙمل، ڳوٺ پنھور ۽ رحمت پور واقع آهن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ مرادي، اوڀر ۾ ديھ لائق پور ۽ ديھ ڪاٺيا بازار، اولھ ۾ ديھ لاکا ۽ ڏکڻ ۾ ديھ چنجڻي، ديھ آڏي لاشاري ۽ ديھ مڱيو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي. نصيرآباد مان باڊھ، وارھ، وڳڻ، ميھڙ، لاڙڪاڻو ۽ گاجي کھاوڙ طرف روڊ واقع آهن. ديھ ۾ نصيرآباد شھر تعلقي نصيرآباد جو صدر مقام آهي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 41,458 ھئي جيڪا 7,223 خاندانن تي مشتمل ھئي. . ان سال ٻھراڙيءَ جي آبادي 3,681 ھئي جيڪا 745 خاندانن تي مشتمل ھئي ۽ شھري آبادي نصيرآباد شھر واري ھئي جيڪا 37,777 ھئي ۽ 6,478 خاندانن تي مشتمل ھئي.
بھائيت
بھائي -يا- بھائيت -بھائي عقيدو(Bahai Faith) ھڪ نئين مذھب جو نالو آهي جيڪو سڀني مذھبن جو ڀائيچارو ۽ ھر مذھب، رنگ، نسل ۽ جنس جي ماڻھن جي ٻڌي ء برابري سيکاري ٿو. توحيد ۾ يقين رکندڙ ھن مذھب جو باني بھاء الله ھيو جنھن الله جي نبي ھجڻ جي دعوا ڪئي ھئي. ھن جو اصل نالو مرزا حسين علي نوري ھيو جيڪو تھران جي ھڪ بااثر خاندان ۾ پيدا ٿيو ھو جيڪو بابي تحريڪ کان متاثر ٿي پنھنجي ويڳي ڀاء مرزا يحيا، جنھن جو لقب صوب ازل ھيو، سان گڏجي 1840 واري ڏھاڪي ۾ ان ۾ شامل ٿيو ھو. 12 نومبر 1817ع ۾ تھران ۾ پيدا ٿيو ۽ 29 مئي 1891 ۾ عثماني خلافت جي شھر عڪا ۾ وفات ڪري ويو جيڪو ھاڻي موجوده اسرائيل ۾ آھي. ھي سيد علي محمد شيرازي عرف باب جو پوئلڳ ھيو جنھن جو خيال ھو تہ خدا محمد صہ ۽ عيسي مسيح وانگر پنھنجو نبي  موڪليندو. باب جي ھزارين مريدن کي انھن خيالن جي ڪري ايراني حڪومت مارائي ڇڏيو ۽ بھاء الله کي جلاوطن ڪيو جيڪو بغداد ۾ لڏي آيو. 1863 ۾ ھن پاڻ کي بھاء الله يعني خدا جو مظھر سڏائي ان نبي يا امام ھجڻ جي دعوا ڪئي جنھن جي بشارت سيد علي محمد شيرازي ڪئي ھئي. ان دعوا بعد بابي تحريڪ جي پوئلڳن جي وڏي اڪثريت بھائي ٿي وئي ۽ جيڪي بھائي نہ ٿيا آھي بھاء الله جي ڀاء مرزا يحيا جا پوئلڳ ٿي ازلي سڏجڻ لڳا. 1867 ۾ ھن دنيا جي سربراھن کي بھائي مذھب ۾ شامل ٿيڻ جي دعوت جا خط موڪلي باقاعده اسلام کي ترڪ ڪيو. کيس عثماني خليفي گرفتار ڪري موجودہ ترڪي جي يورپي حصي ۾ واقع شھر ادرنه جي جيل ۾ ۽ بعد ۾ عقا جي جيل ۾ بند رکيو جتي 1892 ۾ وفات ڪري ويو. سندس وفات کان پوءِ سندس پٽ عبدالبھا ھن جي جاء تي ويھي ڪم شروع ڪري مذھب کي وڌايو. ھي مذھب ھاڻي دنيا جي 233 ملڪن ۾ آهي.
عقيدي جا اصول
ھي مذھب عالمي امن، مذھبي رواداري ، ۽ انساني برابري ۽ ڀائيچاري ۾ يقين رکي ٿو. دنيا ۾ ھن وقت ھن مذھب جا مڃيندڙ 68 لک آھن جن مان ٽي لک ايران ۾ رھن ٿا. ھن مذھب جي عقيدي جا ٽي بنيادي اصول آھن: خدا جي وحدانيت، مذھبي اتحاد ۽ انساني ڀائيچارو آھن. ھن مذھب مطابق خدا واحد ۽ اڪيلو آھي جيڪو دنيا ۾ پنھنجا نبي موڪلي پنھنجو اظھار ڪندو آهي. ھن مذھب جا پنھنجا مقدس ڪتاب عربي ۽ فارسي ٻوليءَ ۾ آھن. جن ۾ اھم ڪتاب الايقان يعني يقين وارو ڪتاب آھي ۽ سڀ کان پاڪ ڪتاب القدس آهي جيڪي انھن ۾ قرآن جي جاء وٺندڙ ڪتاب آهن. شيعه ۽ سني فرقن وارا ھن مذھب شروع ڪندڙن کي مرتد سڏيندا آهن. ھن مذھب جا پوئلڳ ان کي الحامي مذھب سمجھندا آھن. اسلام وانگر ھن مذھب ۾ ملائيت ڪانہ آھي. ھن مذھب ۾ شراب نوشي ۽ نشي وارين شين کان پرھيز، ساليانو روزا، روزاني نماز ، مردن ۽ عورتن جي برابر حيثيت، ھڪ شادي جو تصور آھي. اسلامي ملڪن ۾ ھن مذھب وارن تي سختيون آھن ۽ کين مرتد سمجھيو وڃي ٿو پر سيڪيولر ملڪن ۾ ھي مذھب ڦھليو آهي. ھن وقت انھن جو مرڪز اسرائيل ۾ آھي.
حوالا
زمرو:مذھب زمرو: اسلام زمرو: شيعه اسلام زمرو: ايران زمرو: اسرائيل زمرو:الھامي مذھب زمرو: مقدس ڪتاب
جھل جائو سب تحصيل
جھل جائو سب تحصيل پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي قلات ڊويزن جي ضلعي  آواران جي سب تحصيل آھي جنھن جو صدر مقام ڪيمپ جھائو شھر آهي. ھن تحصيل جي آبادي 2017 جي آدمشماري مطابق 40,033 آھي. سب تحصيل ۾ 2017 ۾ ڪل گھر 5,828 ھئا. 2017 ۾ ھن سب تحصيل ۾ واقع وسندين ۾ شامل آهن: اراھ (آبادي:1645)، بشم گوٽي (آبادي:483)، بازڪ (آبادي:985), دامب علي محمد گوٽي (آبادي:1433)، غلام محمد گوٽي (آبادي: 408), گوڪو (آبادي:1764), گجارو (آبادي:389)، حاجي شير (آبادي:522)، حامد آباد (آبادي:489)، ڪنري (آبادي:313)، لال بازار (آبادي:1181)، موصال پير (آبادي:826)، پيردان (آبادي: 1357)، سياہ دامب (آبادي:1168), سستاگان (آبادي:1015), ڪوراڪ جھائو (آبادي:18,522)
سوڀوديرو
سوڀوديرو:Sobho Dero: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي خيرپور جو هڪ شهر آهي جيڪو تعلقي سوڀوديرو .ھن شھر جو جاگرافيائي مقام 27°18'0N 68°24'0E گڏوگڏ 46 ميٽرن يا 154 فٽن جي  الٽيٽيوڊ تي واقع آهي  ھي شھر تعلقي جو صدر مقام آهي ۽ راڻي پور شھر لڳ 13 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي
حوالا
زمرو:خيرپور ۾ گُنجان آباديون
عجيب الماس
عجيب الماس ، ٻاراڻي سنڌي ادب جو ھي ڪتاب مرزا قليچ بيگ لکيو ۽ پاڻ ئي سکر مان 1915ع ۾ شايع ڪرايو. ڪتاب وڪٽوريه پريس سکر پاران ڇاپيو ويو.
حوالا
زمرو:ڪتاب زمرو:سنڌي ادب زمرو:مرزا قليچ بيگ
وڪٽوريا ڪراس
وڪثوريہ ڪراس The Victoria Cross جنھن کي VC پڻ لکندا آهن ، برطانيا جو سڀ کان وڏو فوجي اعزاز آهي جيڪو بھادري جي وڏي ڪارنامي تي ڏنو ويندو آهي جيڪو دشمن آڏو سرانجام ڏنو ويو ھجي. اھو موت کان پوءِ بہ ڏنو ويندو آهي. شروع ۾ برطانوي دولت مشترڪه جي ملڪن ۾ بہ ڏنو ويندو ھو جتي ھاڻي ٻيا اعزاز قائم ٿي چڪا آهن ۽ برطانوي اعزاز ھاڻي بند ٿي ويا آھن. ھي اعزاز شھرين کي بہ ملي سگھي ٿو پر 1879 کان وٺي اڃان ڪنھن بہ شھرن کي نہ مليو آهي. 1857 ۾ پھريون اعزاز راڻي وڪٽوريا عطا ڪيو ھو. تقريبن ٻہ ڀاڱي ٽي اعزاز شاھي سربراھ پاران خود ڏنا ويا آهن جن جي تقريب بڪنگهم محل ۾ ٿيندي آھي. ھي اعزاز 29 جنوري 1856 ۾ راڻي وڪٽوريا ڪرائيميا واري جنگ دوران متعارف ڪرايو ۽ ان ڏينھن کان وٺي 1358 ڄڻن کي ملي چڪو آهي 1355 ڄڻن پاڻ ورتو.
ھندستان جو ورھاڱو
300px|thumb|هندستان جي ورهاڱو دوران ننڍو کنڊ انڊو پاڪ ۾ اسلامي اڪثريتي علائقا سائو رنگ جڏهن تہ هندو اڪثريتي علائقا ڳاڙهو ڀُوري رنگ ۾ ڏيکاريل آهن.
برطانوي قانون آزادي هندستان 1947ع جي تحت 15 آگسٽ 1947ع تي ننڍو کنڊ هندستان کي پاڪستان ۽ ڀارت ٻه مُلڪ ڌار ڪرڻ جي عمل کي هندستان جو ورهاڱو سڏيو ويندو آهي، جنهن تحت گڏيل هندستان جي ماڻهن برطانيا کان ڇوٽڪارو وٺِي هڪٻئي کان ڌار مُلڪ جوڙي ورتا، ان ورهاڱو جي نتيجي ۾ اوڀر بنگال پاڪستان ۽ اولهه بنگال ڀارت ۾ شامل ٿي ويا ۽ پنجاب پڻ پاڪستان جي موجودہ صوبو پنجاب ۽ ڀارت جي اوڀر پنجاب ۾ ورهائجي ويا.
ان ورهاڱو کانپوءِ نئين ڄاول پاڪستاني رياست جو راڄڌاني ڪراچي کي بڻايو ويو جتي قائد اعظم محمد علي جيڻا پهريون گورنر جنرل جي حيثيت سان حلف کنيو. پاڪستان پنهنجي آزادي 14 آگسٽ جڏهن تہ ڀارت 15 آگسٽ تي ملهائيندا آهن.
گڏيل هندستان جي روهاڱي جي بڻيادي حرڪت هندستان مسلمن جي مفادن ۾ رنڊڪ پوڻ کانپوءِ هڪ تحريڪ هنن ننڍي کنڊ ۾ شروع ڪئي ته جيئن کين شڪ هيو ته انگريز برٽش انڊيا ڇڏي وڃڻ کانپوءِ کين سندن مراعتون نه ملنديون تنهنڪري هنن هندستان کي ڌار ڪري الڳ مُڪ بڻائڻ جي تحريڪ هلائي، جنهن کي مذهبي رنگ ڏنو ويو ۽ غير منطقي مذهبي قوميت تحت ٻه قومي نظريو جو جواز ٺاهيو ويو، ان سموري منصوبي جي پوئيواري لاءِ مسلم ليگ جي پليٽ فارم کي استعمال ڪيو ويو. قائد اعظم محمد علي جناح کي ڏکڻ آفريڪا منجهان گُهرايو ويو ۽ کيس ان منصوبي جي اڳواڻي ڪرڻ جو ڪم سونپيو ويو ۽ نيٺ هنن انگريزن جي مدد سان 14 آگسٽ 1947ع تي الڳ ملڪ جو اعلان ڪيو.
ٻه قومي نظريو (پاڪستان)
thumb ٻہ قومي نظريو Two Nation Theory ننڍو کنڊ جي مسلمانن جو هندون کان الڳ مذهبي بنيادن تي مُلڪ ٺاهڻ جو نظريو آهي.
تعارف
جنگ آزادي 1857 جي ڏهہ سال کانپوءِ علي ڳرھ مڪتب فڪر جي باني سر سيد احمد خان هندي اردو جھڳڙو کي بنياد بڻائي 1867ع ۾ هي نظريو ڏنو، ان کي مذهبي بنيادن تي ٻہ قومي نظريو جو نالو ڏنو ويو. ان نظرئي جي سولي وضاحت هيئن آهي تہ ان نظريو مطابق نہ رُڳو مذهبي بنيادن تي هندستان جي متحد قوميت جي نظريي کي رد ڪيو ويو پر هندستان جي هندن ۽ مسلمانن کي ٻہ ڌار قومون چيو ويو. انڊين نيشنل ازم تي يقين رکندڙن جي لاءِ ٻہ قومي نظريو ديس سان بغاوت هيو. هن نظريي تحت 1947ع ۾ يوپي، سي پي جي مراعت يافتا مسلمانن پنهنجي لاءِ الڳ ملڪ گُهريو جتي هو سموري اڇي ڪاري جا مالڪ بڻجي سگهن پيا.
ٻہ قومي نظريو جو بڻِياد
جنگ آزادي 1857ع جا زخم اڃا تازا ئي هيا تہ هڪ مسئلي ڪَرُ کنيو جيڪو هندي اردو جهڳڙو 1867  جي نالو سان سڏيو ويندو آهي. 1867 ۾ بنارس جي هندن  لساني تحريڪ شروع ڪئي جنهن جو مقصد اردو جي جڳهہ تي هندي کي سرڪاري ۽ عدالتي ٻولي طور  رائج ڪرڻ هيو. ۽ عربي لِپي (رسم الخط ، اسڪرپٽ) جي جڳهہ ديوناگري لپي کي رائج ڪرڻ هيو. ان لساني تحريڪ جو صدر دفتر آلهہ آباد ۾ قائم ڪيو ويو جڏهن تہ پوري ملڪ ۾ هندن ڪيتريون ئي ورڪنگ ڪاميٽيون بڻايون، تہ جيئن سموري هندستان جي سمورن هندن کي ان تحريڪ ۾ شامل ڪيو وڃِي ۽ ان جي مقصدن کي ماڻڻ کي ممڪن بڻايو وڃِي.
حوالا
زمرو:تحريڪ پاڪستان
برج ڀاشا
''بج ڀاشا، برج علائقن، مَٿرا ۽ ان جي آسپاس واري علائقي، جن ۾ بندرابن، گوڪل وغيره شامل آهن، جي ٻولي، جيڪا آريائي ڀاشائن ۾ فصاحت بلاغت جي ڪري ممتاز آهي. مٿرا ديس جي ٻولي يا ڀاشا. هيءَ ٻولي شاعريءَ جي جهوليءَ ۾ نپني. سورداس، بهاري لال ۽ ٻيا مشهور هندي شاعر برج ڀاشا ئي لکندا هئا. حافظ محمود شيرانيءَ جي راءِ ۾ انهي ٻوليءَ جو دائرو وسيع آهي ۽ مغليه دور ۾ هن ٻوليءَ جي شاعري ۽ موسيقيءَ جي زبان عام مقبول رهي آهي. هندي ٻوليءَ جي ڪن عالمن جي خيال موجب،’برج ڀاشا‘ قديم گوالياري ٻوليءَ جو جديد نالو آهي. انهن جو خيال آهي ته اردو انهيءَ ’برج‘ ٻوليءَ مان نڪتل آهي.''
حوالا
زمرو:اتر پرديش جون ٻوليون زمرو:انڊيا جون ٻوليون زمرو:راجستان جون ٻوليون زمرو:ھندستان جون ٻوليون زمرو:ھندي ٻوليون
حقيقت
جڳ مشهور داناءَ اينجلس چيو آهي: “Things are dead by destination” (جن شين جي مقدر ۾ موت آهي، سي (ڪن ڳالهين ۾) ڄڻ هينئر ئي مئل آهن.) ساڳيءَ طرح ڊگهي عرصي جي خيال کان سڀاڻي وجود ۾ اچڻ واري حقيقت کي اڄوڪي حقيقت ڪري شمار ڪري سگهجي ٿو ۽ ڪرڻ گهرجي. ظاهر ۽ باطن ۾، صورت ۽ اصليت ۾ اڪثر تضاد هوندو آهي. ڪيتريون شيون ظاهري طرح حقيقت نظر اينديون آهن، پر اِهي اڪثر پنهنجي حقيقت وڃائي چڪيون هونديون آهن. هُو اهي زنده لاش هونديون آهن، جيڪي اڃا دفن نه ٿيا آهن. ساڳيءَ طرح ڪيتريون زبردست حقيقتون عام اکين کان لڪل هونديون آهن. انهن کي ڏسڻ لاءِ دوربيني ۽ خوردبينيءَ جي لوڙ پوندي آهي.
مذھبي نقطہ نظر
طريقت جي منزل ۾ پورو رهڻ کان پوءِ، طالب طريقت جي منزل ۾ قدم رکي ٿو ۽ کيس حق جي جستجو رهي ٿي. هو هر خوبصورت شيءِ ۽ حقيقي حسن کي ڏسڻ جو خواهشمند ٿئي ٿو ۽ کيس مجاز جي اوٽ وٺڻي پوي ٿي؛ يعني جڏهن به هو ڪا سهڻي شيءِ ڏسي ٿو، تڏهن ان ڏي مائل ٿيڻ جي بدران ان جي سچي ۽ حقيقي نقاش يعني خدا تعاليٰ جي طرف متوجهه ٿئي ٿو.
گشڪور سب تحصيل
گِشڪَور سب تحصيل پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي قلات ڊويزن جي ضلعي  آواران جي سب تحصيل آھي جنھن جو صدر مقام گشڪور شھر آهي. ھن تحصيل جي آبادي 2017 جي آدمشماري مطابق 18,522 آھي. سب تحصيل ۾ 2017 ۾ ڪل گھر 3,638 ھئا. 2017 ۾ ھن سب تحصيل ۾ واقع وسندين ۾ شامل آهن: ھور غربي، ھور شرقي، ماراھ اوٽون غربي، ماراھ اوٽون شرقي، راڪي چاھ، گوشئانگ، چيري مالار، سري مالار، زيلاگ وغيره.
يزيد بن مهلب
يزيد بن مهلب: ھي سنڌ جي گورنر حبيب جو ڀاءُ هو. جيسينا جي ڪري ٻيا سردار به باغي ٿي چُڪا هئا. تنهن ڪري حبيب برهمڻ آباد تي اڃا ڪاهه ڪرڻ جو سوچي رهيو هو ته 20 سفر 99هه (18 ــ 717ع) ۾ سليمان بن عبدالملڪ وفات ڪري ويو. حضرت عمر بن عبدالعزيز نئون خليفو مقرر ٿيو، جنهن حبيب جي ڀاءُ يزيد بن مهلب کي عراق ۽ خراسان جي گورنري ۽ حبيب کي سنڌ جي گورنري تان خيانت جي ڏوهه ۾ هٽائي ڪري جيل اماڻي ڇڏيو.
سڀني جو نقصان
سڀني جو نقصان يا نيگيٽيو سَم آئوٽ ڪم (Negative-Sum Out Come) هڪ اصطلاح آهي جنهن مان مراد اهڙي صورتحال آهي، جنهن ۾ هڪ ڌُر جا ٿيندڙ نقصان يا گهاٽو، ٻيءَ ڌُر جي نقصانن جي بلڪل برابر هُجن، يعني بين الاقوامي لاڳاپن ۾ سرگرمي ڪندي، ٻه ڌُريون سياست، واپار، تڪرار يا ڪنهن ٻئي معاملي ۾ گوءِ پُڄائيندي، گهاٽي ۾ رهن ۽ منجهانئن ڪنهن به هڪ ڌُر کي ڪُجهه هڙ حاصل نه ٿي سگهي. اهڙي صورتحال منجهانئن ڪنهن به ڌُر کي، پنهنجن مقصدن تائين پهُچڻ يا قومي مفاد اڳتي وڌائڻ ۾ ناڪام ٿي وڃي.
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:سماج
عارف لوھر
عارف لوهار (پيدائش 18 اپريل 1966 ) پاڪستان مان هڪ پنجابي لوڪ گلوڪار آهي. هو عام طور تي ڳائي سان مشابهت رکندڙ ڳائڻو موسيقي سان گڏ ڳائيندو آهي (جنهن کي 'چمٽا' سڏيو ويندو آهي). سندس لوڪ موسيقي پنجاب جي روايتي لوڪ ورثي جي نمائندگي ڪندڙ آهي. هو مشهور فوڪ گلوڪار عالم لوهر جو پٽ آهي.
ابتدائي زندگي
عارف لوهار 1966 ۾ ، پنجاب ، لالاموسا ، پاڪستان ۾ پيدا ٿيو. سندس والد عالم لوهر هو ، جيڪو خاران تحصیل لالاموسا جي آچ جي ڳوٺ سان تعلق رکي ٿو، ۽ هڪ نامور لوڪ ڳائيندڙ هو.
ڪيريئر
2005 ۾ عارف لوهار کي حڪومت پاڪستان طرفان پرائڊ آف پرفارمنس ايوارڊ ڏنو ويو - پاڪستان ۾ سڀ کان وڌيڪ سول اوارڊ. هن وقت تائين ، هن وٽ 150 کان وڌيڪ البم آهن (ڪيترن ئي سنگلز بشمول ايل پيز) سندس ڪريڊٽ آهن ۽ 3،000 کان وڌيڪ گيت رڪارڊ ڪيا آهن. اڪثر پنجابي ٻولي ۾.
لوهار جو خيراتي ڪم
2004 ع ۾ عارف جي وڏي ڀاءُ ڊاڪٽر ارشاد محمود لوهر پنهنجي والد جي اعزاز ۾ عالم لوهار ميموريل ٽرسٽ (اي ايل ايم ٽي) ٺاهي.
ان ڀروسي جو الحاق هڪ پروڊڪشن اسٽوڊيو هو جيڪو برطانيہ ۾ صحت جي مهم لاءِ ڊزائين ڪرڻ ۽ شعور پيدا ڪرڻ لاءِ ٺاهيو ويو ، بشمول اسٽاپ سموڪنگ، ۽ نيشنل هيلٿ سروس جي طرفان صحت مند ماءُ ۽ صحتمند ٻارڻ جي مهم. انهن مهمن کي خاص طور تي پاڪستاني ۽ ڏکڻ ايشيا جي ٻين برادرين کي صحت جا مسئلا درپيش هئا ، ۽ عارف ان کي فروغ ڏيڻ لاءِ برطانيا جي ڀرسان محفلون منعقد ڪيون.
سيپٽمبر 2010 ۾ ، عارف لوهار 2010 واري پاڪستان جي ٻوڏ جي متاثرين جي مدد لاءِ سرگرم مهم شروع ڪئي. هو قومي ۽ بين القوامي فنڊ جمع ڪرڻ ۾ مدد لاءِ قومي ٽيليويزن تي ظاهر ٿيو ، ۽ پوري پاڪستان ۾ خاص ڪنسرٽ ۾ پڻ پرفارم ڪيو
وريل ۽ نعمت
وريل نعمت (ڀاڱو ٻيو) ، سنڌي ناول جيڪو  ڀيرو مل مهرچند آڏواڻي لکيو. ڪراچي جي سنڌي ساهتيه سوسائٽي 1915ع ۾ 36 صفحن جو ھي ڪتاب شايع ڪرايو. هن جي ڇپائي ڪراچي پرنٽنگ ورڪس ڪئي.
حوالا
زمرو:ڪتاب زمرو:سنڌي ادب
چمٽا
چمٽا ( ਚਿਮਟਾ  ، Shahmukhī :  لفظي مطلب tongs . وقت سان گڏ اهو ڏکڻ ايشيا جي هڪ روايتي اوزار ۾ ترقي ڪئي وئي آهي ننڍي ڀنگن جو مستقل اضافو. هي ساز گهڻو ڪري مشهور پنجابي لوڪ گيتن ، ڀنگرا موسيقي ۽ سک مذهبي مذهبي موسيقي ، گوربي ڪرتن جي نالي سان مشهور آهي.
چمٽا جو رانديگر چيمنگ آواز پيدا ڪرڻ جي قابل هوندو آهي جيڪڏهن هو هڪ هٿ ۾ ساز جو گڏيل حصو رکندو ۽ چمٽا جي ٻنهي پاسن تي هڪ ٻئي سان ڌڪ ڏيندو. جُنگ دات مان ٺاهيا ويا آهن ۽ اهڙيءَ طرح اهو هڪ ڌاتوءَ وارو آواز پيدا ڪري ٿو ۽ گانا جي ڪٽ برقرار رکڻ ۾ مدد ڪري ٿو.
ڀنگرا ميوزڪ ۾ يا شادين ۾ اڪثر ڪري ڌولي ۽ ڀنگرا ڊانسرز سان گڏ ملندو آهي.
تعمير ۽ ترتيب
چمٽا فولاد يا لوهه جي هڪ ڊگهي ، لوڻ واري حصي تي مشتمل هوندي آهي ، جيڪا ٻن سرن تي اشارو ڪئي ويندي آهي ۽ وچ ۾ ويڙهيل هوندي آهي. فولاد جي ويجھو هڪ انگوزي سان ڳڙيل آهي ، ۽ باقاعده وقتي طور تي ڪنجرن سان جڙيون يا رڙيون جڙيل آهن. ڪڏھن ڪنگن جا ست جوڙا آھن. ٽنگن کي ڪيل آواز پيدا ڪرڻ لاءِ هيٺئين طرف ۾ هليا ويندا آهن. ڳوٺن جي تہوارن ۾ وڏن ٽنگن سان گڏ چمٽا استعمال ٿيندا آهن ، جڏهن ته ننڍڙا ڳاڙها ڇلا هوندا آهن ، گهڻو ڪري ڀنگرا ڊانسرز ۽ روايتي هندستاني حمدن جي ڳائڻ وارن سان گڏ استعمال ڪندا آهن.
قابل ذڪر رانديگر
مرحوم عالم لوهار ھن اوزار کيڏڻ ۽ عالمي سامعين ڏانهن متعارف ڪرائڻ ۾ مشهور آهي. عارف لوھر ڪمال ، موسيقار ڪمال هير ۽ عارف لوهار جهڙا ساز هن راند کي. جنهن کي ”زنگ آلود دفن ڪندڙ تلوار“ پڻ چيو ويندو آهي ،  ته چمٽا جي تجرباتي پٿر جي ٽولي جي ميمبرن جي ادا ڪئي وئي سندس نالو آهي زنده تازو سياحت تي.
حوالا
زمرو:پنجابي ثقافت زمرو:ساز
لٿيئم
(lithium) هڪ ڪيميائي تَتوَ (عنصر) آهي، جنهن جي نشاني Li آهي ايٽمي نمبر 3 آهي. زمرو:عناصر
چائنا ۾بلڊنگ کي باھ
ذريعن مطابق اڄ 19 سيپٽبر تي چائنا جي هڪ وڏي بلڊنگ کي باھ لڳي آهي جيڪا دنيا جي چوٿين نمبر جي وڏي بلڊنگ ﺁﮬﻲ جنهن ۾ في ال وقت 600 ماڻهو فوت ٿي چڪا آهن
سرمائيداري
پندرهين صديءَ ۾ اهو اونداهو دؤر اڃا ختم نه ٿيو هو ته ان دؤر جي پيٽَ مان يورپي علم ۽ ادب جو ٽيون دؤر، جيڪو روشن دؤر هو، سو ڄائو ۽ سورهين صديءَ ۾ اُسري نسري آيو. پندرهين صديءَ واري يورپي جاگيرداري نظام جي ڀيٽ ۾ اهي اقتصادي، سياسي ۽ ثقافتي قوتون اُسرڻ نِسرڻ شروع ٿي ويون، جن اڳتي هلي، زبردست ويڙهيون ڪري، نيٺ کيس ختم ڪري سندس جاءِ تي سرمائيداري نظام کي قائم ڪيو، سورهين صديءَ کان ئي سرمائيدداري نظام جا بُنياد پوڻ شروع ٿي ويا ۽ نيون اُسرندڙ ترقي پسند سرمائيدار قوتون سردار جاگيرداريءَ جي اقتصادي ۽ سياسي، ذهني ۽ روحاني بالادستيءَ، هڪ هٽيءَ ۽ آمريت جي قلعن کي ڊاهڻ ۾ جُنبي ويون. جاگيرداري پنهنجا اُکڙيل پيرَ وري ڄمائڻ لاءِ وري جوابي حملا ڪندي رهي. تان جو اوڻويهين صديءَ جي اڌ تائين اهي سمورا حملا ناڪام ٿي ويا ۽ سرمائيداري سڄي يورپ تي ڇانئجي وئي ۽ سڄي دنيا جي مٿان ڇانئجڻ لڳي وئي.
زمرو:اولهندي تهذيب زمرو:سماج زمرو:سماجي سائنس زمرو:سياست
ٿرڙي ھاشم
ديھ ٿرڙي ھاشم سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي نصيرآباد تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا چؤديرو تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1923ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ دڙو، شيخن جو ڳوٺ، ڳوٺ ٿرڙي ھاشم جنھن لڳ پير ھاشم جو مقام، وڪن جو ڳوٺ، ڳوٺ کروس، ڳوٺ ڏتو جتوئي، ڳوٺ ڌڻي بخش جتوئي، ڳوٺ خيرو جتوئي جنھن لڳ گھرام جتوئي جو مقام، ھڪ ننڍڙو ڳوٺ جتوئي واقع ھيا.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ وڳڻ، اوڀر ۾ ديھ گھوگھارو، اولھ ۾ ديھ حسن ھوري ۽ ڏکڻ ۾ ديھ چؤديرو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 9,489 ھئي جيڪا 1,509 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
پاڪستان جي ڊائلنگ ڪوڊ جي فهرست
پاڪستان ۾ ڊائلنگ ڪوڊ جي فهرست (انگريزي: List of dialling codes in Pakistan) پاڪستان ۾ ڊائلنگ ڪوڊ جي فهرست  آهي.
ايلس فوبل
ايليسيا ليسٽ فوبيل ڊي ڪوريا (Alicia Lisette Faubel de Correa) (پيدائش 9 جنوري 1997ع) هڪ اسپيني ماڊل ۽ اداڪارا آهي، جيڪا مس يونيورس اسپين 2022 مقابلي جي فاتح آهي. هوءَ مس يونيورس 2022 ۾ اسپين جي نمائندگي ڪندي.
سوانح عمري
هن جنرل ڪمانڊر ۾ ايليسيا ڊي سينٽو جو ڪردار ادا ڪيو، جيڪو 28 مئي 2019 تي آمريڪا ۾ رليز ڪيو ويو. ايڪشن فلم ۾ اداڪار اسٽيون سيگل.
10 سيپٽمبر 2022 تي، هن والنسيا جي نمائندگي ڪئي مس يونيورس اسپين 2022 ۽ 22 ٻين اميدوارن سان مقابلو ڪيو لاس اوليوس بيچ ريسٽورٽ ٽينريف ۾. هوء لقب حاصل ڪئي ۽ سارا لوئيناز طرفان ڪامياب ٿي ويو. هوءَ مس يونيورس 2022 ۾ اسپين جي نمائندگي ڪندي.
خارجي لنڪس
زمرو:ماڊل زمرو:اداڪارائون