cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ڪارپوريشن
ڪارپوريشن: ماڻھن جي انجمن يا ڪمپني کي سڏيندا آھن جيڪا ھڪ تنظيم جي صورت ۾ ھوندي آھي جنھن کي رياست مخصوص مقصدن خاطر ھڪ قانوني شخصيت ھجڻ جي مڃتا ڏيندي آهي. عام طور تي ڪارپوريشن اھڙي ڪمپني کي چوندا آهن جنھن جي ڪاروبار جو پيمانو تمام وڏو ھجي. ڪامن ويلٿ ملڪن ۾ ڪمپني ۽ ڪارپوريشن ھڪ ئي شئي جا ٻہ نالا سمجھيا ويندا آهن. ابتدائي دؤر ۾ ڪارپوريشن جي شروعات چارٽر ذريعي ٿيندي ھئي جيڪو بادشاھ يا پارليامينٽ طرفان ھڪ مخصوص منظوري جو ھڪ قسم ھيو. پر ھاڻي ڪارپوريشن جو قيام ان جي رجسٽريشن سان ٿيندو آهي. ڪارپوريشن جا مختلف قسم ھر ملڪ جي قانون جي بنياد تي ھوندا آھن پر ان کي ٻن وڏن قسمن ۾ ورھايو ويندو آهي: ھڪ قسم جنھن ۾ اھي اسٽاڪ جاري ڪندڙ ھونديون آھن تنھنڪري انھن کي اسٽاڪ ڪارپوريشن سڏين ٿا. ان جي مالڪي جو حق اسٽاڪ جي بنياد تي ھوندو آھي جنھن ڪري ان اسٽاڪ جا مالڪ يا حصيدار ڪارپوريشن جا مالڪ سڏبا آهن.ڪارپوريشن جي ٻئي قسم ۾ اسٽاڪ جاري ڪرڻ جي اجازت نہ ھوندي آھي ان ڪري ان کي بغير اسٽاڪ واري ڪارپوريشن سڏيندا آهن.ھن قسم ۾ ان جا مالڪ ان جي رڪنيت حاصل ڪندڙ شخص هوندا آهن. ڪارپوريشن يا تہ نفعو ڪمائڻ لاءِ ٺھندي آھي يا وري ان جي ابتڙ. جيڪا ڪارپوريشن نفعي ڪمائڻ لاءِ نہ ھوندي آھي اِھا لازمي طور تي غير اسٽاڪ ڪارپوريشن ھوندي آھي. اسٽاڪ ڪارپوريشن لازمي طور تي نفعي ڪمائڻ لاء قائم ٿيندي آھي. اسٽاڪ ڪارپوريشن ۾ حصيدارن جي ذميداري انھن جي سيڙپ تائين محدود ھوندي آھي ان ڪري کين لميٽيڊ سڏيو ويندو آهي ڇو ته حصيدار ڪارپوريشن جي سنڀال واري ڪم ۾ شريڪ نہ ھوندا آھن پر اھي ڪارپوريشن جي بورڊ جي ڊائريڪٽرن يا عملدارن کي چونڊيندا آھن جيڪي ڪارپوريشن جي مالياتي معاملن کي سنڀاليندا آهن. اھي ڊائريڪٽر يا عملدار بہ انھن حصيدارن مان ئي ھوندا آھن.
حوالا
زمرو:ڪمپنيون
الف - بي وار دوائن جي ڊڪشنري
هيءُ ڪتاب آسودي مل جو لکيل آهي. رايل سائيز واري هن ڪتاب ۾ 62 صفحا آهن. وڌيڪ تفصيل ڄاڻايل ناهي. هيءُ ڪتاب 1927ع ۾ ڇپيو.
اونداھو کنڊ
اونداهو کنڊ
(Dark Continent)
اهل يورپ، جيستائين آفريڪا کي دريافت نه ڪيو هو، تيستائين ان کنڊ کي ’اونداهو کنڊ‘ سڏيندا هئا. ڇو جو کين آفريڪا جي باري ۾ ڪابه معلومات نه هئي. ادب ۾ اهو اصطلاح ڪنهن اڻڄاتل يا مبهم خيال لاءِ به استعمال ٿيندو آهي.
ڪليم الله لاشاري
ڊاڪٽر ڪليم الله لاشاري، قديم آثارن ۽ نوادرات جي ماهر، ليکڪ ۽ تاريخدان ڊاڪٽر ڪليم الله لاشاري ولد محمد علي جوهر 3 جون 1953ع ڌاري لاڙڪاڻي ۾ جنم ورتو. سندس والد پڻ اعليٰ پايي جو شاعر ۽ اديب هو. تازو کيس پاڪستان جو سول ايوارڊ ستاره امتياز سان نوازيو ويو آھي.
تعليم
هن ابتدائي تعليم لاڙڪاڻي مان حاصل ڪئي، مئٽرڪ کانپوءِ 1971ع ۾ انٽر ڊگري ڪاليج لاڙڪاڻي، بي. اي پنجاب يونيورسٽي لاهور (1977ع)، ايم. اي ڪراچي يونيورسٽي (1993ع)، ايم. فل ڪراچي يونيورسٽي 2000ع ۾ ڪيائين. هن 2002ع ڌاري جرمنيءَ مان ’اسلامي دور جي قديم عمارتسازي‘ جي عنوان تي پي. ايڇ. ڊي ڪئي ۽ 2006ع ۾ آمريڪا جي وسڪونسن يونيورسٽي ۾ فيلو شپ حاصل ڪئي.
مھارتي سفر
هن 1982ع ۾ سي. ايس. ايس جو امتحان پاس ڪري ڊسٽرڪٽ مئنيجمينٽ گروپ جوائن ڪيو. اي. سي مڪران ڊويزن (1987ع)، ايس. ڊي. ايم تربت (1987ع)، اي. سي. آر قلات (1987ع)، اي. ڊي. ايم خضدار (1988ع)، ڊپٽي سيڪريٽري ثقافت کاتو سنڌ حڪومت (1984ع)، اي. ڊي. ايم سٽي مئجسٽريٽ ڪراچي (1990ع)، سيڪريٽري سائيٽ حيدرآباد (1991ع)، ڊي. ايس چيف منسٽر سنڌ (1991ع)، ڊائريڪٽر اينٽي ڪرپشن (1993ع)، فنانشل ايڊوائيزر سنڌ (1993ع)، ڊائريڪٽر جنرل ڪي. اي. ايس. سي (1993ع)، ايم. او لوڪل گورنمينٽ (1994ع)، ڊپٽي فنانشل ايڊوائيزر سنڌ (1997ع)، ايس. اي. گهرو کاتو حڪومت سنڌ (1997ع). ان کانپوءِ ترتيبوار ڊپٽي ڪمشنر سکر (2000ع) ڪمشنر سکر، ڊائريڪٽر آرڪائيو حڪومت سنڌ (2005ع- 2002ع)، اي. ڊي. او فنانس شڪارپور 2002ع ڊائريڪٽر جنرل، ايس. جي. اي ڊي اينڊ سي حڪومت سنڌ (2006ع)، سيڪريٽري نوادرات، حڪومت سنڌ (2011ع-2008ع) رهيو.
بانيڪاري
هن ڪيترن ئي ادارن جي نئين سر تشڪيل ڪئي ۽ انهن ادارن جو بانيڪار ليکجي ٿو، جن ۾:
(1) سينٽر فار آرڪيالوجيڪل اينڊ انوائرمينٽل ريسرچ/ ڪراچي
(2) ڪو ڊائريڪٽر، سنڌ انڊومينٽ فنڊ فار هيريٽيج
(3) ڊاڪٽر اين. اي بلوچ انسٽيٽيوٽ فار هيريٽيج ريسرچ حيدرآباد وغيره شامل آهن.
ادبي ۽ تخليقي سفر
ڊاڪٽر لاشاري جڏهن ڊپٽي ڪمشنر سکر هو ته هن سکر تي يارنهن ڪتاب شايع ڪرايا ۽ هڪ شاندار سيمينار ترتيب ڏنو جيڪو پوءِ سندس بدلي ٿي وڃڻ کانپوءِ ٿيو. ڪليم الله لاشاري تاريخي ماڳن تي تحقيق جي حوالي کان اهم تحقيقون ڪيون آهن. هن علم، ادب توڙي نوادرات ۽ تاريخي ماڳن تي تحقيق ڪري هيٺيان ڪتاب لکيا آهن، جيڪي ڇپيل آهن:
2- Nineteen Eighty-three (1999)
3- A Study of Stone carved Graves (1996)
4- Study of mural ceramics of Sukkur Recent Archaeological investigation in umer kot
5- Sukkur History and society (2001).
6. عشق ڪيو ۾ اظهار (بيدل جي اينٿالاجي) (2001ع)
7. اوڻويهه سوٽياسي (اردو) (2011ع)
8. قبائلي قبرين (2011ع)
9-Study of stones carved graves (2012).
ادارا سازي
ان کان علاوه هن جي ادارت هيٺ انگريزيءَ ۾ ’سنڌ آرڪيالوجي‘ رسالي جا چار شمارا ڇپيل آهن، جنهن جو پاڻ ايڊيٽر رهيو. هن ڪيترن ئي ملڪي ۽ عالمي سطح جي ڪانفرنسن ۾ تاريخي تحقيق تي مشتمل مقالا پڙهيا آهن، جن ۾ خاص طور:
(1) History Through Coins, Department of Culture (1990).
(2) Religion Heritage and sacared places, NED University Karachi (April 2008)
(3) Summa a period cultural richness as reflected in Trabie inscription from Makili (2009)
موجود سرگرميون
ڪليم لاشاريءَ چوڪنڊيءَ جي مقبرن تي بہ اهم تحقيقي ڪم سر انجام ڏنو آهي. عالمي سطح تي سنڌ جي فنون لطيفہ کي اهميت ڏيارڻ لاءِ هن جون ورتل ڪوششون داد لائق آهن. هيءُ هن وقت نوادرات (Antiquities) کاتي جو سيڪريٽري آهي. تحقيقي خدمتن عيوض برلين جي اسلامڪ ميوزم ۾ (D.A.A.D) جي اسڪالر شپ ملي. هن لاڙڪاڻي ۾ ذاتي طور Master’s Gymnasium قائم ڪيو آهي. هيءُ هن وقت ڪراچي ۾ رهي ٿو.
حوالا
زمرو:1953ع جون پيدائشون زمرو:پاڪستاني ليکڪ زمرو:پاڪستاني مسلم شخصيتون زمرو:جيئرا ماڻهو
برڪت علي (طبلا نواز)
''استاد برڪت علي 1925ع ڌاري جمال شاهه جي پڙ حيدرآباد ۾ جنم ورتو، سندس والد جو نالو حاجي خان ڏگو آهي. شروعاتي سکيا پنهنجي وڏي چاچي استاد ڪمال خان کان ورتائين. استاد برڪت علي 12 سالن جي عمر ۾ بمبئيءَ هليو ويو، جتي استاد قادر بخش خان جي گهراڻي جي بزرگ ميان الله رکي خان کان سکيا ورتائين. جڏهن گراموفون رڪارڊنگ ڪمپنيءَ جو عروج هو ته استادبرڪت علي طبلي ۽ پکاوج تي پرفارم ڪيو ۽ جيوڻي ٻائي، مائي بچائي عرف بچي ڀٽڻ المعروف سردار بيگم ۽ استاد خير محمد خان جي ساٿ ۾ پکاوج ۽ طبلو وڄايائين. ڪجهه عرصو گذرڻ کانپوءِ استاد برڪت عليءَ کي سندس ڀاءُ واپس سنڌ وٺي آيو، جنهن کانپوءِ گھڻو وقت استاد خير محمد خان، مائي جيوڻي ۽ الله ڏني نوناريءَ سان ساٿ سنگت ڪندو رهيو. استاد برڪت عليءَ خان، خانصاحب خير محمد خان جو سالو هو. هن جي وفات 1984ع ۾ ٿي. سندس آخري آرمگاهه ٽنڊي يوسف جي اباڻي قبرستان ۾ آهي.''
حوالا
زمرو:1925ع جون پيدائشون زمرو:1984ع جون وفاتون زمرو:سنڌي ماڻھو
ميڪلن برگ فرو پامرن
حوالا
200px|thumb|right|Flag of Mecklenburg-Western Pomerania (state)
776ع
ڊسمبر
زمرو:776ء زمرو:اٺين صدي زمرو:سال
1332ع
ڊسمبر
زمرو:1332ء زمرو:چوڏھين صدي زمرو:سال
ممتاز حسين پٺاڻ
خاندان
هن جا وڏا افغانستان جي شهر قنڌار جا رهاڪو هئا، جتي سندس والد عبدالرحمان جو جنم 1901ع ۾ ٿيو، هن جو واسطو سدوزئي قبيلي سان هو، جيڪي اڄ به افغانستان ۾ رهن ٿا.
تعليم
ڊاڪٽر ممتاز پٺاڻ ننڍپڻ ۾ ئي يتيم ٿي ويو، پر هو همت ۽ حوصلو رکندڙ هو، هن مختلف قسمن جي نوڪرين ڪرڻ سان گڏ پنهنجي تعليم کي جاري رکيو ۽ هميشه سٺن نمبرن ۾ امتحان پاس ڪندو رهيو، 1944ع ۾ بمبئي يونيورسٽيءَ مان مئٽرڪ جو امتحان پاس ڪيائين. سال 1951ع ۾ بيچلر آف آرٽس (B.A) ۽ 1953ع ۾ قانون جي ڊگري (L.L.B) حاصل ڪيائين، سال 1954ع ۾ هن اسلامي تاريخ ۾ ماسٽرس جي ڊگري سنڌ يونيورسٽي مان حاصل ڪئي، جنهن ۾ هن سڄي يونيورسٽيءَ ۾ ٻي پوزيشن حاصل ڪئي. ان ريت هن 1962ع ۾ ڊاڪٽريٽ جي ڊگري حاصل ڪيائين، سندس هن جي انگريزي مقالي جو عنوان ”المنصوره واري عرب حڪومت“ (Arab Kingdom of Al-mansurah) هو، جيڪو سنڌالاجي پاران 1974ع ۾ ڪتابي شڪل ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو.
ملازمتون
هن شروعات ۾ سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن مان مختيارڪاريءَ جو امتحان پاس ڪري سنڌ حڪومت جي روينيو شعبي ۾ ڪم ڪيو، سال 1954ع ۾ علامه آءِ. آءِ. قاضي ۽ پروفيسر ڊاڪٽر عبدالواحد هاليپوٽي جي صلاح سان سنڌ يونيورسٽيءَ ۾ ليڪچرار مقرر ٿيو، جتي هُن پڙهائڻ سان گڏ تحقيقي مقالا لکڻ جو ڪم به جاري رکيو، اتي ترقي ڪندي سنڌ يونيورسٽيءَ جي ”اسلامي تاريخ واري شعبي“ جي چيئرمئن واري عهدي تي پهتو، 1963ع ڌاري يونيورسٽيءَ جي نوڪري ڇڏي ڪجهه عرصو اسلاميه ڪاليج ڪراچيءَ ۾ تاريخ جو پروفيسر ٿي رهيو، ذوالفقار علي ڀٽي جي دور ۾ پروفيسر غلام مصطفيٰ شاهه، وائيس چانسلر، سنڌ يونيورسٽي کيس تحقيق جي مقصد لاءِ ”انسٽيٽيوٽ آف سنڌالاجي“ ۾ مناسب عهدو ڏنو، پر هن انهيءَ نوڪري کي به ڪجهه وقت کان پوءِ ڇڏي ڏنو ۽ وڪالت جي شعبي سان لاڳاپجي ويو.
تحقيقي ڪاوشون
هن سنڌي ادبي بورڊ جي ”تاريخ اسڪيم“ هيٺ ڪافي ڪتاب لکيا، جن مان رڳو ”تاريخ سنڌ، عرب دور“ ڪتاب انگريزي ۽ سنڌيءَ ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو، جڏهن ته هن جا ڪتاب ”تاريخ سنڌ - سومرا دور“ (History of Sindh-Soomra Period) ۽ ”تاريخ سنڌ - ٽالپر دور“ (History of Sindh-Talpur Period) مسودن جي شڪل ۾ ٽيهارو سالن کان ادبي بورڊ وٽ ڇپائيءَ جي انتظار ۾ موجود آهن. هن مشهور انگريزي ڪتاب Dry Leaves from Young Egypt جو ترجمو ”نئين مصر جا پراڻا ورق“ عنوان سان محمد حنيف صديقيءَ سان گڏجي ڪيو، ان کان سوا سندس لکيل سوين تحقيقي مقالا مهراڻ، نئين زندگي ۽ ٻين رسالن ۾ ڇپيل موجود آهن.
وفات
سنڌ جي تاريخ تي گهڻي دسترس رکندڙ هن عالم 14 سيپٽمبر 1993ع تي حيدرآباد ۾ وفات ڪئي، کيس حيدرآباد جي ’شاهه مڪي‘ قبرستان لڳ ڪچي قلعي ۾ دفن ڪيو ويو.
آصف فرخي
ناليواري اديب، ايڊيٽر، مترجم ۽ نقاد ڊاڪٽر آصف فرخي 1959ع ۾ ڪراچيءَ ۾ جنم ورتو. سندس والد جونالو ڊاڪٽر اسلم فرخي آهي، جيڪو مشهور اديب، شاعر، محقق، ٻوليءَ جو ماهر ۽ براڊ ڪاسٽر آهي.
تفصيلي تعارف
آصـف فـرخــي سينٽ پيٽرڪس هاءِ اسڪول، ڪراچي مان ميٽرڪ، ڊائو يونيورسٽي آف هيلٿ سائنسز، ڪراچيءَ مان ميڊيسن ۾ ۽ هارورڊ يونيورسٽي، آمريڪا مان پبلڪ هيلٿ جون ڊگريون حاصل ڪيون آهن. هن 1985ع کان 1994ع تائين آغا خان يونيورسٽيءَ جي پبلڪ هيلٿ شعبي ۾ پروفيسر جان. ايڇ بريانٽ جي نگرانيءَ ۾ ڪم ڪيو آهي. هن جا افسانا ۽ تنقيدي مضمون وڏي تعداد ۾ شايع ٿيا آهن. هن ڪيترن ئي اهم سنڌي ڪتابن جو انگريزي ۽ اردوءَ ۾ ترجمو ڪيو آهي. جنهن ۾ ناليواري سنڌي شاعره عطيه دائود جي شاعري به شامل آهي. ان جو هن انگريزيءَ ۾ “Raging To Be Free” جي نالي سان 1995ع ۾ ترجمو ڪيو. آصف فرخيءَ اردو ۽ ٻين ٻولين مان ڪيترين ڪهاڻين جو ترجمو: ”Fires In An Autumn Garden“ جي عنوان سان، شيخ اياز جي چونڊ شاعريءَ جو اردو ترجمو: ”دانش اياز“ جي عنوان سان (شاهه محمد پيرزادي سان گڏ)، شيخ اياز: شخصيت اور فن (ترتيب) ”ذڪر اياز“ (1999ع) جي عنوان سان ۽ شيخ اياز جي چونڊ شاعريءَ جو انگريزي ترجمو (شاهه محمد پيرزادي سان گڏ) ”The Storm’s Call For Prayers“ (1999ع) جي عنوان سان ڪيو آهي. سندس محنتن تي کيس ”تمغهء امتياز“ ۽ ”وزير اعظم ادبي انعام“ به ملي چڪا آهن. هي انگريزي اخبار ”ڊان“ ۽ ٻين اخبارن ۾ ادبي مضمون به لکندو رهيو آهي. سندس چونڊ ڪيل ڪهاڻين جا ڇهه ۽ ادبي تنقيد جا 02 ڪتاب ڇپيل آهن. اردو ادبي رسالو ”دنيا زاد“ جاري ڪيو اٿس، جنهن جا ويهارو کن شمارا اچي چڪا آهن. ڊاڪٽر آصف فرخي ڪراچيءَ ۾ هڪ بين الاقوامي تنظيم جي پبلڪ هيلٿ شعبي سان لاڳاپيل آهي.
زمرو:1959ع جون پيدائشون زمرو:2020ع جون فوتگيون زمرو:پاڪستاني ليکڪ زمرو:شخصيتون
ڏکڻ اوڀاريون (ويتنام)
thumb|250px|ڏکڻ اوڀاريون (ويتنام)
ڏکڻ اوڀاريون (Đông Nam Bộ) ويتنام جي علائقن مان ھڪ آھي.
پڻ ڏسندا
ڏکڻ اوڀاريون زمرو:ويتنام جا علائقا زمرو:ويتنام جي جاگرافي زمرو:ويٽنام جي جاگرافي
فهرست پاڪستان جا ريگستان
پاڪستان جا پنج وڏا ريگستان آهن.
چولستان ريگستان
چولستان ريگستان جيڪو مقامی طور تي روهي جي نالي سان به مشهور آهي، بهاولپور، پنجاب، پاڪستان کان ٽيهه ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع هڪ ريگستان آهي. هي ريگستان  ٿر ريگستان سان وڃي ملي ٿو جيڪو سنڌ ا۽ ڀارت تائين پکڙيل آهي.
وادي سنڌ جو ريگستان
وادي سنڌ جو ريگستان (Indus Valley Desert) اتر پاڪستان ۾ تقريبن غير آباد ريگستان آهي.
ٿل ريگستان
ٿل ريگستان پنجاب پاڪستان جي هڪ ريگستان جو نالو آهي. هي پوٽوهار ۽ سلسلي ڪوهه نمڪ جي ڏکڻ ۾ سنڌو درياهه ۽ جهلم درياهه جي وچ ۾ ميانوالي، بکر، خوشاب جهنگ ليه ۽ مظفرڳڙهه جي ضلعن ۾ واقع آهي. اصل ۾ هي ٿل انهن ڇهن ضلعن ۾ اهڪ ٽڪنڊو ٺاهي ٿو ۽ مظفرڳڙھ پھچي ختم ٿئي ٿو.
حوالا
زمرو:پاڪستان جا ريگستان
چارٽر
right|thumb|300px|انگلينڊ جو تاريخي دستاويز [[ميگنا ڪارٽا چارٽر جو ھڪ نمونو آهي]]
چارٽر, ڪنھن  اختيار يا حق جي منظوري جو نالو آهي جنھن ۾ ڪنھڻ کي باقاعده ان مخصوص اختيار يا مخصوص حق استعمال ڪرڻ جي اجازت ڏني ويندي آهي. ان ۾ منظوري ڏيندڙ جو حيثيت وڏي واري ھوندي آھي ۽ منظوري حاصل ڪندڙ پاڻ ھڪ ماتحت طور پنھنجي محدود حيثيت کي تسليم ڪندڙ ھوندو آھي. لفظ چارٽر انگريزي ٻوليءَ جو لفظ آهي. اصل ۾ يوناني ٻوليءَ جو لفظ کارٽيس (khartes) جنھن جي معني پپائرس جو ڇوڏو ھئي، لاطيني ٻولي ۾ شامل ٿي بگڙي چارٽا (charta) سڏجڻ لڳو جيڪو پراڻي فرينچ ۾ شامل ٿي بگڙي چارٽي (charte)  ٿي ويو جتان پوء انگريزي م شامل ٿي چارٽر ٿي ويو. چارٽر ھڪ قسم جو دستاويز آهي جنھن ۾ حاڪم يا ڪو بااختيار قانونساز ادارو ڪنھن کي ڪو حق يا اختيار لکي ڏيندو آهي.
حوالا
زمرو:قانوني دستاويز
4 ذوالقعد
موڪلون ۽ ڏڻ
04
نقل
اهل يا نقل (Imitation) يونانين جي خيال ۾ هر تخليق اصل ۾ اهل يا نقل آهي، ڇو ته اصل شيءِ جو خالق خدا آهي. ان جو مطلب تہ تخليق در اصل نقل جو بہ نقل آهي. هن (خدا) خيال يا تصور ڪيو ۽ تخليق ڪئي، ان تخليق کي ڏسي انسان جي ذهن ۾ تصور ۽ عڪس پيدا ٿيو، جنهن مان سندس تخليق جنم ورتو. يوناني خيال پرست ڏاهن، خاص ڪري افلاطون نظريو ڏنو تہ شاعري، ڊرامو، ۽ ٻيو ادب نقل جو بہ نقل آهي.
1333ع
ڊسمبر
زمرو:1333ء زمرو:چوڏھين صدي زمرو:سال
شهرستان ڪنارڪ
شهرستان ڪنارڪ ( لاطیني: Konarak County) ايران جو هڪ شهر جيڪو صوبي سیستان ۽ بلوچستان ۾ آهي.
سڪندر جوڳي
سڪندر علي جوڳي، مرڪزي جيل ۾ فن جو استاد آهي. هن فن ۽ هنر جي مرڪزي انسٽيٽيوٽ، ڪراچي مان گريجوئيشن ڪئي. هن کي 2007 ع ۾ مرڪزي جيل ڪراچي  جي فنون لطيفا فائين آرٽس جي اسڪول ۾ نوڪريءَ تي رکيو ويو ، جتي هن کي قيدين کي  فن ۽ آرٽ سيکاريو. هڪ نمائش جي االائنس فرينچائز ڊي ڪراچيء جي  طرفان منظم ڪئي وئي جنهن ۾  سڪندر جوڳي ۽ سندس شاگردن جي  تيار ڪيل فن ۽ تصويرن کي ۽ ڏيکاريو ويو. سندس شاگردن مختلف هنرن paintings تخليق ڪيون.
شروعاتي زندگي
سڪندر جوڳي ولد نبي بخش، 2 فبروري 1984ع تي ميهڙ، ضلعي دادوءَ ۾ پيدا ٿيو.
پڻ ڏسو
زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:پاڪستاني مصور
آصف مٺياڻوي
زمرو:شخصيتون
بالزاڪ
بالزاڪ- 1799هه/1850ع ڌاري فرانس جو جڳ مشهور ناول نويس -بالزاڪ- هڪ غريب گھراڻي ۾ پيدا ٿيو. هن قانون جي -تعليم- حاصل ڪئي. -تصنيف- ۽ تاليف جو پيشو اختيار ڪيائين ۽ پيرس ۾ رهڻ لڳو. هن شروع ۾ سنسني خيز ناول ڇپائي زبردست شهرت حاصل ڪئي. هن باسٽيل جي زوال کان 1848ع جي -انقلاب- تائين فرانسيسي معاشري جي ڀرپور عڪاسي ڪئي ۽ هر طبقي ۽ هر پيشي جي فردن جي جذبن کي اجاگر ڪيو. سندس مشهور ناول ويران ۽ انڌايرا گھر آهن.
ائبرجڊ ايڊيشن
ائبرجڊ ايڊيشن (Abridged Edition) ڪنھن تاريخي ڪتاب يا ڪنھن ناول يا تحرير کي پڙهندڙن جي سھولت لاءِ ننڍو ڪري لکجي جيئن اُن جو بنيادي پيغام نہ ضربجي. شيڪسپيئر جا اڪثر ڊراما ٻارن لاءِ ننڍا ڪري ڇاپيا ويا آهن.
777ع
ڊسمبر
زمرو:777ء زمرو:اٺين صدي زمرو:سال
5 ذوالقعد
موڪلون ۽ ڏڻ
05
گھريلو جانور
thumb|ٻلونگڙا گھريلو جانور يا ساٿي جانور هڪ جانور آهي، جيڪو بنيادي طور تي ذاتي گڏجاڻيءَ، حفاظت، يا تفريح، مال طور، يا ليبارٽري جانور لاءِ رکيو ويندو آھي. مشهور پالتو جانور پنهنجن ظاھريت يا لاڳپيل شخصيتن جي لاء گهڻو ياد ڪيا ويا آهن.
حوالا
گھريلو جانور زمرو:پالتو جانور
اھل علميت
290px|left|thumb|14th-century image of a university lecture
اهل علميت (Scholasticism) ارسطوءَ جي منطق جي حوالي سان مذهبي عقيدن تي بحث ڪندڙ عالم. روايتي علمن جو ماهر ۽ ان جي دلچسپي رکندڙ فرد. وچئين دور ۾ اهڙو ليکڪ، جيڪو الاهيات ۽ فلسفي سان خصوصي تعلق رکندو هو. ان کي ان نالي سان سڏيندا هئا.
حوالا
زمرو:اولهندي تهذيب
آصف قاضي
صحافي، ڪالم نگار ۽ پبلشر، قاضي آصف جو پورو نالو آصف علي ولد رجب علي جوڻيجو آهي. هن 04 جنوري 1965ع تي ڳوٺ کاهي مينهين، تعلقي قنبر ۾ جنم ورتو.
تعليم
قاضي آصف پرائمري تعليم ڳوٺ جي اسڪول مان ورتي ۽ مئٽرڪ 1980ع ۾ هاءِ اسڪول ڏوڪري مان ڪيائين، هن انٽر 1982ع ۾ ڊگري ڪاليج لاڙڪاڻي مان ڪرڻ کان پوءِ بي. اي 1984ع ۾ سنڌ يونيورسٽيءَ مان ۽ ايم. اي سياسيات ۾ شاھ لطيف يونيورسٽي خيرپور مان ڪئي.
خدمتون
قاضي آصف 1983ع ۾ سنڌ رورل ڪو آپريٽو آرگنائيزيشن ۾ ضلعي سطح تي ڪم ڪيو. 1984ع ۾ ريڊيو پاڪستان حيدرآباد تي ڪيترن ئي پروگرامن جو ميزبان رهيو. 1984ع ۾ هن ٽرٿ ايڪسپينڊيئرس فورم ڏوڪري ۽ ڏاهپ پبليڪيشن ڏوڪريءَ جو بنياد وڌو ۽ مختلف ڪتاب ڇپرايائين. قاضي آصف بوسٽن يونيورسٽي آمريڪا طرفان ”سنڌ جي زرعي جوڙ جڪ“ تي تحقيقي ڪم ۾ حصو ورتو. 1988ع ۾ ڪراچيءَ ۾ رهائش اختيار ڪيائين، جتي هن 1989ع ۾ صحافت جي ميدان ۾ پير پاتو ۽ اردو اخبار ”جنگ“ ڪراچيءَ جو نمائندو مقرر ٿيو، جتي چار سال ڪم ڪيائين، جنهن دوران 1992ع ۾ ”جنگ“ مئگزين جي ”انٽرويو پينل“ ۾ به شامل رهيو. جنهن اڳوڻي ڀارتي وزير اعظم وي. پي سنگهه، اڳوڻي بنگلاديشي وزير اعظم شيخ حسينا واجد، اڳوڻي نيپالي وزير اعظم من موهن اڌيڪاريءَ ۽ اڳوڻي وزير اعظم شهيد بينظير ڀٽو سميت ٻين نامور شخصيتن جا انٽرويو ڪيا. 1992ع ۾ قاضي آصف پي. ٽي. وي ڪراچيءَ جا ڪيترائي ڊاڪيومينٽري پروگرام به ٺاهيا. جڏهن ته هن سماج سڌارڪ تحريڪ ۽ پاڪستان فشر فوڪ فورم ڪراچيءَ ۾ به ڪم ڪيو. هن ”جنگ“ اخبار بعد ”ڊان“ گروپ ڪراچيءَ جي روزاني ”اسٽار“ ۾ اسٽاف رپورٽر طور ڪم ڪيو. 1995ع ۾ ”فرنٽيئر پوسٽ“ جي بيورو چيف طور لاڙڪاڻي ۾ ڪم ڪيائين، جنهن بعد 1996ع کان وٺي 1999ع تائين روزاني ”عوامي آواز“ جو اسٽاف رپورٽر ۽ 1999ع کان 2002ع تائين روزنامه ”ايڪسپريس“ ڪراچيءَ جو اسٽاف رپورٽر رهيو ۽ هن وقت ”پاڪستان ٽو ڊي“ جو اسٽاف رپورٽر آهي. قاضي آصف سنڌيءَ کانسواءِ اردو ۽ انگريزيءَ ۾ ڪيترائي ڪالم لکيا آهن. سندس شايع ٿيل ڪتابن ۾ ”اڄ جي سنڌ“ (ترتيب - 1984ع) ”ٻارڙن جون ڪهاڻيون“ (1987ع) ۽ ”ڀٽو ڦر مارا گيا“ (اردو: ترتيب - 1996ع ) قابل ذڪر آھن.
حوالا
زمرو:1965ع جون پيدائشون
ھينڊ جاب
ھينڊ جاب يا ھينڊ جوب (انگریزي: Handjob) ھڪ انگریزي اصطلاح آھي جيڪا انگریزي زبان استعمال ڪندڙ ملڪن ۾ فحش نگاريءَ سان گڏوگڏ ھر روز جي ڳالھ ٻولھ ۾ به استعمال شده آھي۔ ان مان مراد ڪنھن به مرد یا عورت جو ڪنھن مرد تي مشت زنيءَ جو عمل ڪرڻ آھي۔ جيڪڏھن ڪوئي مرد پنھنجي مٿان مشت زنيءَ جو عمل ڪري ته اھا ھينڊ جوب نه سڏرائبي۔
ڪنھن عورت جو مرد تي ھينڊ جاب جو عمل جماع کان اڳ چمي چاٽي جو حصو به ٿي سگھي ٿو ۽ جماع جو نعم البدل به. ان عمل کي جماع کان اڳ مرداڻي عضو تناسل کي تحريڪ ڏيڻ جي لاءِ به استعمال ڪيو ويندو آھي ۽ ان صورت ۾ به جڏھن عورت فطري جماع نه ڪرڻ چاھيندي ھجي پر مرد جو سڪون مقصود ھجي
وڌيڪ ڏسو
زمرو:جنسي عمل
1791ع
ڊسمبر
زمرو:سال
اسپيشل ڊويڊنڊ
اسپيشل ڊويڊنڊ يا ڪمپني جو مخصوص نفعو جيڪي ڪمپني پنھنجي حصيدارن کي اضافي طور مخصوص سبب جي ڪري ڏيندي آهي.ان جي ادائيگي باقاعده نہ پر ڪڏهن ڪڏهن ڪئي ويندي اھي جڏھن ڪمپني جو منافعو تمام گھڻو ٿيندو آهي. 2004 ۾ مائڪروسافٽ ڪمپني پنھنجي حصيدارن کي ٽي ڊالر في حصي جي حساب سان اسپيشل ڊويڊنڊ ڏنو ھيو.
انگي حساب (ڪتاب)
انگريزن جي آئي، ڏيهي -ٻولي- پڙهائڻ لاءِ سنڌ ۾ اسڪول کليا، -جن- ۾ ٻين مضمونن سان گڏ رياضيءَ جو مضمون به لازمي پڙهايو ويندو هو. -ان- ضرورت کي محسوس ڪندي انگريزيءَ مان رياضيءَ جي موضوع تي سنڌيءَ ۾ ڪتاب ترجمو ڪيا ويا. انهن کي انگي حساب سڏيو ويو، پهرين ڪرشنا شاستري گوڊبولي جي رياضيءَ تي لکيل ڪتاب جو سنڌيءَ ۾ 1869ع ڌاري ترجمو ٿيو. -ان- کان پوءِ انهيءَ نموني تي ضرورت مطابق سڀني ڪلاسن لاءِ جدا جدا ڪتاب لکيا ويا. هيٺ رياضيءَ جي موضوع تي -انگريز- دور ۾ سنڌيءَ ۾ لکيل انهن ڪجهه آڳاٽن ڪتابن جو تفصيل ڏجي ٿو، جيڪي دستياب ٿيا آهن.
778ع
ڊسمبر
زمرو:778ء زمرو:اٺين صدي زمرو:سال
1334ع
ڊسمبر
زمرو:1334ء زمرو:چوڏھين صدي زمرو:سال
6 ذوالقعد
موڪلون ۽ ڏڻ
06
رخسانه پريت چنڙ
رخسانه پريت چنڙ (انگريزي:Rukhsana Preet Chanar)سنڌي ٻوليءَ جي نامور شاعر آهي.
زندگي جو احوال
رخسانه پريت جو پورو نالو رخسانه ڌيءَ محمد صديق چنڙ آهي. سندس والدين نوابشاه ۾ رهن ٿا پر هن جو جنم ڪاري موري هير آباد حيدرآباد ۾ 23 آگسٽ 1967ع تي ٿيو. هن ابتدائي تعليم گورنمينٽ گرلس پرائمري اسڪول غريب آباد نوابشاه مان حاصل ڪئي پيپلز ميڊيڪل ڪاليج نوابشاه مان 1993ع ۾ ايم بي بي ايس ڪئي ۽ لياقت ميڊيڪل ڪاليج ڄامشورو ۾ ميڊيسن ۾ 6 مهينا هائوس جاب ڪيائين 1998ع ۾ پبلڪ سروس ڪميشن ڪواليفاءِ ڪيائين فيبروري 2000ع ۾ مشهور قومپرست اڳواڻ ڊاڪٽر دودي مهيريءَ سان شادي ڪيائين ڊاڪٽر رخسانه 1999ع کان 2000ع ۾ وزيراعظم جي خانداني منصوبابندي ۽ بنيادي صحت واريپروگرام هيٺ اسسٽنٽ ڊسٽرڪٽ ڪو آرڊينيٽر طور ضلعي نوابشاه ۾ ڪيائين ان بعد 2000ع کان 2002ع تائين ميڊيڪل آفيسر طور ڪوٽڙي رهي جنهن کانپوءِ ڊسٽرڪٽ گورنمينٽ هاسٽل قاسم آباد ۽ دارالامان قاسم آباد ۾ ميڊيڪل آفيسر رهي آهي.
ادب ۽ شاعري
رخسانه پريت 1988ع،1989ع واري دور ۾ نوابشاه جي ڪيترن ئي ادبي سماجي ۽ سياسي پروگرامن جي ڪمپيئرنگ ڪئي پي ايم سي ۾ پڙهڻ دوران لطيف ڏهاڙي جي ڪمپيئرنگ ڪئي 1993ع دوران ريڊيو پاڪستان حيدرآباد تي ادبي پروگرامن ۾ ڪمپيرنگ ڪيائين سندس شاعري جو هڪ ڪتاب ( پياسي ساڀيان جل ٿل خواب ) 1997ع ڇپيل آهي. جڏهن ته ماهوار ادب مارچ 2004ع ۾ سندس خاص ڪارنر رخسانه پريت ڇپيل آهي هن وقت سنڌي ادبي سنگت شاخ حيدرآباد جي جوائنٽ سيڪريٽري ۽ عورتن جي تنظيم وومين ايڪشن فارم حيدرآباد جي ميمبر آهي پنهنجي ساٿين سان گڏ ڪيترن ئي ادبي ۽ سماجي پروگرامن ۾ سرگرمي سان حصو وٺندي رهي ٿي. تازو 2014غ ۾ سندس غزلن جو هڪ مجموعو ( نگاهن جا سجدا) ڇپيو آهي.سندس ڪتاب نگاهن جا سجدا  کي سنڌي لينگئيج اٿارٽي طرفان سال 2014 جو شاعري جوبهترين ڪتاب جو ايوارڊ ڏنو ويو
حوالا
زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:شخصيتون زمرو:سنڌي ماڻهو زمرو:سنڌ جون شخصيتون
قدرتي آفت
قدرتي آفت' ڪنهن به قدرتي خطري جيئن ٻوڏ، ٽورنیڊو، سامونڊي طوفان، آتش فشان، زلزلي یا ڇپ وغيره سان منسلڪ اثرن جو نالو آهي جيڪي ماحول تي اهڙي طرح اثر انداز ٿيندا آهن جو قدرتي وسيلن، مالي ۽ جاني نقصان جو سبب ٿيندا آهن۔ قدرتي آفت جي نتیجي ۾  ٿيڻ واري نقصان جي شدت ان ماحول سان منسلک آبادي جو آفت جي برپا هجڻ یا ان سان منهن ڏيڻ جي خاصیت تي منحصر هوندو آهي. تڪنيڪي لحاظ سان قدرتي آفت جي تعریف دراصل آبادين جي موجودگي ۽ انهن کي متوقع آفاتن کان خطرن جي دائري ۾ ئي ممڪن آهي۔ مثال جي طور تي غیر آباد خطي ۾ انتهائي شدید ترین زلزلو به تڪنيڪي لحاظ کان قدرتي آفت قرار نٿو ڏئي سگهجي هتي هي امر قابل غور آهي ته هن تڪنيڪي تعریف جي بنا تي لفظ “قدرتی“ محققن جي موچ ۾ اختلاف جو سبب آهي، ڇو ته ڪنهن به تڪنيڪي آفت جو صرف انسان جي متعلق هجڻ ئي ڪنهن طرح سان قدرتي آفت نه چوڻ گهرجي.
برڪت علي ڀٽ
''برڪت علي ڀٽ، سنڌ جو مقبول عوامي فنڪار آهي، هن 18 آگسٽ 1960ع ڌاري سکر ۾ جنم ورتو. هيءُ سنڌ جي مشهور فنڪار رسول بخش ڀٽ جو فرزند آهي. برڪت راڳ جي پهرين سکيا پنهنجي والد کان ورتي ۽ ان فن ۾ اهو سندس پهريون استاد آهي. ان کان پوءِ هن جڳ مشهور غزل گائڪ استاد غلام عليءَ کان سکيا ورتي. برڪت ڀٽ منفرد ۽ ناميارو فنڪار آهي. هن سنڌي صوفي ڪافي ڪلامن کان سواءِ گيت ۽ سنڌي اردو غزل به تمام سٺا ڳايا آهن. اسٽيج تي ٻڌندڙن کي موهي وجهندو آهي. 1980ع کان ريڊيو ۽ ٽي. وي تي ڳائڻ شروع ڪيائين. هن وقت ريڊيو ۽ ٽي. وي سان گڏ مختلف سنڌي چئنلن تي غزل ۽ ڪافيون ڳائيندو آهي. سندس منو سؤ (75) کن ڪئسيٽون ۽ سي ڊيون مارڪيٽ ۾ موجود آهن. هن صوفي درويشن جي درگاهن کان وٺي فائيو اسٽار هوٽلن ۾ به ڳايو آهي.''
اوارڊ
''کيس ڪيترائي اوارڊ ملي چڪا آهن. 3 مئي 2009ع تي اکل ڀارت سنڌي ٻوليءَ ۽ ساهت سڀا پاران کيس جئپور (انڊيا) ۾ ”سنڌي فنڪار اوارڊ“ (25 هزار رپين سميت) ڏنو ويو. ان موقعي تي ”سنڌ جي سنڌي ادب“ تي محترم ولي رام ولڀ کي به اوارڊ ڏنو ويو هو.''
حوالا
زمرو:1960ع جون پيدائشون زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:سنڌي فنڪار
صرف و نحو
صرف ۽ نحو __گرامر__(Grammar):
لفظن ۽ جملن جي جوڙجڪ ۽ ڦيرن جو علم. عربيءَ ۾ ٻوليءَ جي گرامر ۽ ان جي وياڪرڻي اصولن کي گڏي صرف ۽ نحوَ سڏبو آهي. صرف و نحو اهو علم آهي جنهن ۾ لفظن جي جوڙجڪ، انهن جي استعمال ۽ انهن جي ڳالهائڻ جو قاعدو بيان ڪيو وڃي
مشت زني
مشت زنيءَ کي عربيءَ ۾ جلق ( ھٿ جي مدد سان خارج ڪرڻ، مشت زني ھتلس، مٺ ھڻڻ) یا استمناء بالید( جلق، ھٿورس ) چوندا آھن جڏھن ته مٺ ھڻڻ، سنڌيءَ ۾ استعمال ٿيندو آھي (انگریزي:mastrubation) ھڪ انساني شھوتي (sexual) آھي جنھن ۾ ھڪ مرد يا عورت بغير ڪنھن  ٻئي انسان جي پنھنجي شرمگاھ کي ھٿ، آڱرين يا ڪنھن ٻئي شيءِ جي مدد سان متحرڪ رکي ۽ جنھن ۾ انسان جي شرمگاھ مان مني نڪري اچي. ان جو ارتکاب انسان عام طور تي ان وقت ڪندو آھي جڏھن ھُو پنھنجي شھوت جي دٻاءَ کي نه سنبالي سگھي.
اسلام
ھن عمل جو قرآن شريف ۾ تفصيل سان ذڪر ناھي. پر ھن آيت ۾ اشارو آھي۔ فَمَنِ ابْتَغَي وَرَاءَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْعَادُونَ ‎ ​
حوالا
زمرو:جنسي عمل
آصف نواز جنجوعا
پاڪستان جي اڳوڻي چيف آف آرمي اسٽاف، جنرل آصف نواز جنجوعا جو تعلق، پنجاب جي ضلعي جهلم جي هڪ فوجي گهراڻي سان هو. سندس والد فوج ۾ ڪرنل هو. ننڍي هوندي کان سندس تربيت مڪمل فوجي ضابطي سان ٿي. 1954ع ۾ کيس پاڪستان ملٽري اڪيڊمي ڪاڪول ۾ داخل ڪرايو ويو، جنهن بعد کيس وڌيڪ تعليم لاءِ انگلنڊ موڪليو ويو، جتي جنرل عبدالوحيد ڪاڪڙ ۽ گوهر ايوب به سندس هم ڪلاسي رهيا. تعليم مڪمل ڪرڻ کان پوءِ، پاڪستان آرميءَ جي پنجاب رجمينٽ سان وابسته ٿيو، ۽ ان ئي رجمينٽ ۾ اعليٰ عهدن تي فائز ٿيو. جڏهن هو ڪراچيءَ جو ڪور ڪمانڊر بڻيو ته ان وقت ڪراچي، لساني فسادن ۽ دهشتگرديءَ جو ڳڙهه بنجي چڪي هئي. انهن حالتن ۾ جنرل آصف جنجوعا ڪراچيءَ ۾ دهشتگرديءَ جي روڪڻ لاءِ وڏو ڪردار ادا ڪيو. 16 آگسٽ 1991ع تي، جنرل مرزا اسلم بيگ جي رٽائر ٿيڻ کان پوءِ چيف آف آرمي اسٽاف مقرر ڪيو ويو ۽ 11 جنوري 1993ع تي، هڪ مبينه واقعي ۾ وفات ڪري ويو.
حوالا
زمرو:1993ع جون فوتگيون زمرو:پاڪستاني جنرل زمرو:شخصيتون
1335ع
ڊسمبر
زمرو:1335ء زمرو:چوڏھين صدي زمرو:سال
ائبسرڊ ناٽڪ
اڍنگائيءَ جو ٿيٽر (Theatre of the absurd)، يورپ ۾ صنعتي انقلاب کانپوءِ واري صنعتي معاشري ۾ ماڻهوءَ جي جيڪا صورتحال وڃي بيٺي، ان کي اڍنگائيءَ واري صورتحال چيو ويو. هن ڊرامي جو هر ڪردار ڪنھن نہ ڪنھن خوف ۾ ورتل هوندو آهي. ڪنھن وڏي طاقت جو خوف، جيڪو حقيقي يا خيالي ٿي سگهي ٿو. اهو خوف، انديشي ۽ ڊپ ۾ ورتل انسان کان عجيب حرڪتون ڪرائي ٿو ۽ سندس واهيات حرڪتن کي ڏسي کل ايندي آهي، جيڪا اجائي ۽ بي معنيٰ آهي. ڪنھن مھل ان کل جو آواز روئڻ جھڙو ٿو لڳي. سنڌيءَ ۾ ڊاڪٽر پريم پرڪاش جو ناٽڪ ’مورچابندي‘، موتي پرڪاش جو ناٽڪ ’رات هڪ طوفان جي‘ ۽ ايم ڪمل جو ناٽڪ ’ماچس ڪٿي آهي؟‘ وغيره اهم ائبسرڊ ناٽڪ سمجهيا وڃن ٿا.
انگي حساب (اصولن سان)
هيءُ ڪتاب -الله- بخس -ٽالپر- جو لکيل آهي. ڪرائون سائيز واري هن ڪتاب جو پڪو جلد آهي، جنهن ۾ 574 صفحا آهن ۽ قيمت 5 رپيا ڄاڻايل آهي. ڇاپو پهريون، -الله- بخش حسين خان -ٽالپر-، پاڪ پرنٽنگ پريس، حيدرآباد مان سال 1951ع ۾ ڇپايو.
779ع
ڊسمبر
زمرو:779ء زمرو:اٺين صدي زمرو:سال
جيئي سنڌ متحدا محاذ
جيئي سنڌ متحدا محاذ (Jeay Sindh Muttahida Mahaz) جيڪا جسمم نالي سان پڻ سڃاتي وڃي وڃي ٿي، پاڪستان جي اندر علحدگي پسند تنظيم آهي، جيڪا پاڪستان کان سنڌوديش جي آزاديءَ لاءِ جاکوڙي رهي آهي. جسمم جو بنياد 2000ع ۾ شفيع محمد برفت، مظفر ڀٽو، شبير ملاح، حفيظ سنڌي ۽ ٻين جيئي سنڌ جي سرگرم ڪارڪنن وڌو ۽ موجوده وقت ۾ شفيع محمد برفت هن تنظيم کي هلائي رهيو آهي. برفت 25 سالن کان روپوش آهي ۽ ٻڌايو پوي وڃي ته هو ڪابل ۾ ويٺل آهي ۽ اتان ئي تنظيم کي هلائي رهيو آهي. پهرين اپريل 2013ع تي پاڪستان جي گھرو وزارت جسمم کي دهشتگرد تنظيم ڄاڻائي مٿس پابندي مڙهڻ جو اعلان ڪيو.
تاريخ
thumb|پاڪستان ۾ سنڌ جو نقشو، قوم پرست بشمول جسمم ان خطي جي آزادي جو مطالبو ڪري رهيا آهن جسمم جو بنياد 26 نومبر 2002ع تي پيو. اهڙو فيصلو جيئي سنڌ ورڪز ڪانفرس ۾ ڪيو ويو، جيڪا شفيع محمد برفت، سميع الله ڪلهوڙو، حفيظ سنڌي، شبير ملاح ۽ ٻين قوم پرست اڳواڻن سڏائي هئي. اجلاس ۾ مقررن الزام هنيو ته جيئي سنڌ قومي محاذ (جسمم) طرفان آزادي لاءِ ورتل ڪوششون سنجدگي تي مبني ناهن. ۽ ڪانفرس ۾ اهو ٺهرا پاس ڪيو ويو ته جسمم جو [//en.wikipedia.org/wiki/%20flag جهنڊو]، نظريو، نعرا ۽ قومي ترانو ساڳيا ئي جيئي سنڌ هلچل وارا هوندا. ڪانفرنس ۾ پارٽي جي آئين جي تشڪل لاءِ ٽي رڪني ڪاميٽي مقرر ڪئي وئي، جڏهن شفيع محمد برفت جي اڳواڻي ۾ ست رڪي باڊي پڻ مقرر ڪئي وئي.
تنظيمي معلومات
thumb|شفيع محمد برفت، جنهن جي مٿان الزام آهي ته اهو [[افغانستان جي ڪابل مان تنظيم هلائي رهيو آهي.]]
نظريو ۽ پاليسيون
جسمم سنڌي قوم پرست جي ايم سيد کي پنهنجو نظرياتي رهبر رهبر سمجهي ٿي. تنظيم پاڪستان جي اليڪشن ۽ پارليامنٽ جي ذريعي آزادي وري رستي کي مڪمل طور رد ڪري ٿي. جسمم هٿياربند جدوجهد جي وڪالت ڪندي رهي آهي ۽ ان کي پڻ آزادي لاءِ درست عمل سمجهي ٿي. ان سميت جسمم رياست مخالف جدوجهد جي هر طريقي جي حامي آهي. جسمم هٿياربند جماعت سنڌوديش لبريشن آرمي جي جدوجهد جي پڻ حامي آهي.
تنظيم جو ترجمان رسالو
تنظيم جو ترجمان رسالو کاهوڙي (English: Wandering Ascetics) آهي.
مهاجر صوبو ء جسمم جي مخالفت
جڏهن سن 2014 ۾ الطاف حسين مهاجر صوبو بنائڻ جو اعلان ڪيو تڏهن جسمم هن جي کلي مخالفت ڪئي.
حوالا
زمرو:پاڪستان پاران دهشتگرد قرار ڏنل تنظيمون زمرو:پاڪستان جون عليحدگي پسند تحريڪون زمرو:پاڪستان ۾ سياسي پارٽيون زمرو:جسمم زمرو:سنڌ جي سياست زمرو:قوم پرست سياست زمرو:قومپرستي
ويٽيڪن سٽي
thumb|ويٽيڪن شهر جو جھنڊو ويٽيڪن سٽي اٽلي جي شهر روم ۾ واقع هڪ خودمختيار رياست آهي۔ رياست تقريبن چئني طرفن کان ديوران سان گھريل آهي جنهن جو ڪل رقبو 44 هيڪٽر آهي ۽ هي دنيا جي سڀ کان ننڍي خودمختيار رياست چورائيندي آهي۔ رياست کي 1929ء ۾ قائم ڪيو ويو ۽ رياست جو سربراهه پاپائي روم هوندو آهي، ۽ هتي ئي پاپائي روم جي رهائش گاهه اپوسٽالڪ محل ( Apostolic Palace ) ۽ رومي ڪريا (پاپائيت) واقع آهن۔ ويٽيڪن سٽي کي بلاشبه ڪيٿولڪ عيسائين جو مذهبي دارالخلافو چئي سگھجي ٿو۔
تاريخ
رومي ڪريا (پاپائيت) جو بنياد پاپ سڪسٽس پنجين سورهين صدي عيسوي ۾ رکيو جنهن جا ابتدائي مقصد مذهبي ۽ سماجي هيا۔ اڻويهين صدي عيسوي ۾ پيدمونتيز اطالوي حڪومت جي ڦهلاء سان هن جا اختيار گھتجڻ لڳا۔ 1860ء تائين اطالوص حڪومت اطالوص ٻيٽ نما جو گھڻو حصو جيڪو پاپائي روم جي رياست (پاپائي رياستن) ۾ شامل هيو زير اقتدار آڻي چڪي هئي۔ 1870ء ۾ روم به اطالوي حڪومت جي زير اقتدار هيو جنهن سان گڏ ئي پاپائي روم جي طاقت جو خاتمو ٿي ويو۔ 1919ء تائين اطالوي حڪومت پوري ٻيٽ نما بشمول سسلي ۽ ساردينيا تي قائم ٿي چڪي هئي۔ 1929ء ۾ پاپائي روم ۽ اطالوي حڪومت ليٽرن معاهدي (Lateran Treaties) تي اتفاق ڪيو۔ جنهن جي رو سان رومي ڪريا اڳوڻي پاپائي رياست (Papal States) کان دستبردار ٿي ويو هاڻ رومي ڪريا گھڻو ڪري پاپائي روم ۽ ڪيٿولڪ عيسائي مذهبي خدمتون سرانجام ڏيندو آهي۔
پاڪستان سان تعلقات
پاڪستان جا ويٽيڪن سٽي سان خاص تعلقات آهن۔ ويٽيڪن سٽي جي لء پاڪستان جو هڪ مخصوص سفير آهي۔ ان جي تبادلئه خيال ۾ عموما ً سڀ کان اهم موضوع پاڪستان ۾ عيسائين سان ورتاء هوندو آهي۔
خارجي ڳنڍڻو
زمرو:ملڪ زمرو:يورپي ملڪ
برڪت علي چوھاڻ
''برڪت علي چوهاڻ ولد حيدربخش چوهاڻ 20 اپريل 1938ع تي سيلاوٽ پاڙي حيدرآباد ۾ ڄائو. هن شروعاتي تعليم پنهنجي گهران حاصل ڪئي. نور محمد هاءِ اسڪول مان مئٽرڪ پاس ڪيائين. ڪراچي يونيورسٽيءَ مان بي. اي ڪيائين، ان کانپوءِ ڊي. اي. اي (سول) ۾ ٽيڪنيڪي سَند حاصل ڪيائين. 10 سپيٽمبر 1965ع تي شادي ڪيائين، جنهن مان هڪ پٽ ۽ هڪ ڌيءَ ٿيس. سنڌي، انگريزي، اردو، ڍاٽڪي، جيسلميري، راجستاني، گجراتي ۽ پنجابي ٻولين جو وڏو ڄاڻو آهي.''
خدمتون
''پنهنجي پيشي جي لحاظ سان هڪ سٺو انجنيئر آهي، هن سنڌ جي ڪيترن ئي شهرن خصوصاً حيدرآباد کي پنهنجي ماهرانه صلاحيتن سان اڏاوت جي ميدان ۾ اسپتالن، اسڪولن، بنگلن ۽ ٻين رهائشي توڙي ڪمرشل جاين جا نقشا جوڙي، رونق بخشي آهي. ڪيترن ئي غير سرڪاري فلاحي ادارن سان به سندس تعلق رهيو آهي. هن جي ڪوششن سان صحافي ڪالوني ۽ لطيف آباد ۾ ٻارن لاءِ ”پلي پارڪ“ ۽ پاڪستان نئشنل سينٽر ۾ ٻارن لاءِ لائبرري قائم ڪئي وئي آهي. هي پنهنجي فلاحي مشن ۾ اڳڀرو ئي رهيو آهي.''
ھن وقت
هن وقت صحافي ڪالوني حيدرآباد ۾ رهائش پذير آهي.
حوالا
زمرو:1938ع جون پيدائشون زمرو:سنڌي ماڻھو
چاڊ
thumb|چاڊ جو جھنڊو چاڊ (Chad)  فرانسيسي: Tchad سرڪاري نالو جمهوريه چاڊ وچ آفريڪا ۾ هڪ زمين بند ملڪ آهي۔ هن جي اتر م۾ ليبيا، ڏکڻ ۾ وچ آفريڪي جمهوريه، اوڀر ۾ سوڊان ۽ اولهه ۾ نائجر، نائجيريا ۽ ڪيمرون آهن. هي ملڪ ٽن مختلف جاگرفيائي صوبن ۾ ورهايل آهي. اتريان علائقا ريگستاني آهن جيڪي سهارا جو حصو آهن، وچ وارو علائقو ساهيل آهي ۽ ڏاکڻيون حصو سوانا آهي. چاڊ ۾ چاڊ ڍنڍ واقع آهي، جنهن سان ملڪ جو نالو چاڊ آهي، هي ڍنڍ چاڊ جو سڀ کان وڏو گپڙاٽيل علائقو آهي۔ هن جو سڀ کان وڏو شهر اينجامينا آهي جيڪو هن جي گادي جو هنڌ به آهي. اسلام سڀ کان عام مذهب آهي، عربي ۽ فرانسيسي هتان جون سرڪاري ٻوليون آهن.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:ملڪ
پٺاڻي خان
پٺاڻي خان پنجابي ٻولي جو عالمي شهرت رکندڙ فنڪار، 1926ع ۾ ڪوٽ اَدُو، ضلعي مظفرڳڙهه ۾ ڄائو. پنهنجي سُريلي آواز سبب ملڪ جو نامور فنڪار شمار ڪيو ويو. سندس اصل نالو غلام محمد هئو.
راڳداري
هن وڏن ڪلاسيڪل استادن، خاص ڪري اُستاد علي محمد خان کان سکيا ورتي. پٺاڻي خان، خواجه فريد الدين گنج شڪر، شاه حسين، بابا بلهي شاهه، سلطان باهو، خواجه غلام فريد ۽ ٻين صوفي شاعرن جا ڪلام ڳائي، پنهنجو هڪ منفرد مقام حاصل ڪيو. سرائڪي ڪافي ڳائڻ ۾ کيس ڪمال حاصل رهيو. خواجه غلام فريد جون ڪافيون سندس خاص سڃاڻپ هيون، خاص ڪري سـنـدس ڳايل عارفـاڻو ڪـلام ”ميڏا عشق وي تون، ميڏا يار وي تون“ ٻڌندڙن تي عجيب ڪيفيت ۽ سحر طاري ڪري ڇڏيندو آهي. پٺاڻو خان صوفياڻي ڪلام ڳائڻ سبب ”بادشاهه ڳائڻو“ سڏيو ويو. هو نه رڳو سرائيڪي زبان جو فنڪار هو، پر هر اهلِ دل جي روح جو آواز هو. سندس خواجه غلام فريد جون ڳايل ڪافيون، هر ٻولي ڳالهائيندڙ جي دل ۾ پيهي وينديون هيون. هڪ وڏي عرصي (26 سالن) تائين ريڊيو ۽ پاڪستان ٽيليويزن سان لاڳاپيل رهيو. ريڊيو ملتان تي موسيقيءَ جا پروگرام پٺاڻي خان کان سواءِ اڻپورا ۽ ٻُسا محسوس ٿيندا هئا.
سنڌ ۾ مقبوليت
سنڌ ۾ به سندس مقبوليت حد کان وڌيڪ هئي. سائين جي.ايم.سيد کان وٺي رسول بخش پليجي ۽ عبدالواحد آريسر تائين کيس دل سان ٻڌندا هئا. عوام ۾ به سندس ساڳي مقبوليت هئي. ڪيئي ڀيرا پرڏيهه به ويو، خاص ڪري فرانس ۾ پنهنجي فن جو مظاهرو ڪيائين. سندس ڳايل مشهور ڪافين ۾ ”ميڏا عشق وي تون“ کان سواءِ ”ميڏا رانجهڻ هڻ ڪوئي هور، سائين او!“؛ ”مين وي ڄاڻان جهوڪ رانجهڻ دي، نال ميري ڪوئي چلي“، ”مائي ني مين ڪينون آکان، درد وڇوڙي دا حال“، آ چڻون رل يار، پيلهون پڪيان ني وي!“، ”فريدا! تون نئين لٽيا، لُٽيا سارا جڳ“ وغيره مقبوليت ماڻي چڪيون آهن.
مڃتائون
هن عظيم فنڪار کي ڪيترا اوارڊ مليا، جن ۾ صدارتي اوارڊ پرائيڊ آف پرفارمنس به شامل هو. هي هڪ سادو انسان هو، زندگي سادگيءَ ۽ غربت ۾ گذاريائين، پر کيس پنهنجي سادگي توڙي غربت تي فخر رهيو. هي موسيقيءَ جو ستارو فنڪار آخر تائين خوددار رهيو.
وفات
هن نامياري فنڪار 9 مارچ 2000ع ۾ وفات ڪئي. وفات کان صرف ٻه ڏينهن اڳ لاهور ۾ ٿيل ”ورلڊ صوفي ميوزڪ فيسٽيول“ ۾ پنهنجي فن جو مظاهرو ڪري داد حاصل ڪيائين. کيس پنهنجي اباڻي ڳوٺ ڪوٽ ادوءَ ۾ دفن ڪيو ويو.
حوالا
زمرو:1926ع جون پيدائشون زمرو:2000ع جون فوتگيون زمرو:پاڪستاني لوڪ راڳي زمرو:پنجابي راڳي زمرو:پنجابي ماڻهو زمرو:وصول ڪندڙ تمغو حسن ڪارڪردگي
7 ذوالقعد
موڪلون ۽ ڏڻ
07
سڪرنڊ تعلقو
سڪرنڊ تعلقو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي شھيد بينظيرآباد ڊويزن جي ضلعي شهيد بينظيرآباد جو هڪ تعلقو آهي جنھن جو صدر مقام سڪرنڊ شھر آھي.
تاريخ
تحقيق کان پوءِ ڄاڻ ملي ٿي تہ چھانيون ۽ بوهيون جو دڙو، موهن جي دڙي کان پوءِ وڏا آثار قديم آهن. جيڪي جمال ڪيرئي ڀرسان 20 ايڪڙ ۽ اوچائي 50 سود آهي. وڌيڪ تحقيق مان ثابت ٿئي ٿو ته قديم زماني جو وڏو شهر هو، جنهن ۾ واپار وڏي پيماني تي هلندو هو. جنهن کي دريائي وهڪرن ۽ ٻوڏ تباھ ڪيو. ڳوٺ دليل ديرو جي اولھ طرف ٻه دڙا لڌار جي نالن سان مشهور آهن، جيڪي سلطان علاوالدين جي لشڪر جي گهوڙن جي لڏن جي گڏ ٿيڻ وارا ٻڌايا وڃن ٿا ڏکڻ طرف شهيد جيو جنگ جو مقبرو آهي. جنهن جي لاءِ مشهور آهي ته علاوالدين جي لشڪر جي طرفان هن بزرگ ۽ سندس ساٿين کي شهيد ڪيو ويو. محمد بن قاسم سيوهڻ ويندي ساوڙيءَ لڳ اچي ترسيو.
نالو
سڪرنڊ جي لاءِ اهو به مشهور آهي ته هتي وڏي ڍنڍ هئي هتي مهاڻا رهندا هئا. هڪ مهاڻي سڪرنڊ نالي پويان هي شهر آباد ٿيو. ڍنڍ جو مٺو پاڻي ۽ لذيذ هو جنهن کي ”شڪر ڍنڍ “ جي نالي سان سڏيو ويندو هو. مير فتح علي خان ڍنڍ جي ڀرسان ترسيو کيس آبهوا ۽ نظارو ڏاڍو وڻيو اتر طرف قلعو فتح آباد ٺهرايو اڳتي هلي شڪر مان سڪرنڊ ۾ تبديل ٿي ويو.
تعلقي جا علائقا
هتي لاءِ مشهور آهي هتي چنبيليءَ جا گل پيدا ٿين ٿا. ميرن جو ڍنڍ جي وچ تي محلات اڏيو ميرن جي دور حڪومت ۾ هڪ قلعو دليل ديرو تقسيم ڪرايو جيڪو اٺن ايڪڙن ۽ ٻٽن گهٽين تي مشتمل آهي. جنهن جي ويڪر 22 فٽ ۽ اوچائي 60 فٽ آهي 12 مورچا اٿس تاريخ جي حوالي سان چهانهون جو دڙو، دليل ديرو، لڏهار، فتح آباد قلعو، وينجهورو، ڪمب ليمان مسجد، جيو جنگ شهيد، حمل فقير درگاهه قائم آهي. سڪرنڊ ۾ 1935ع ۾ انگريزن ريلوي اسٽيشن قائم ڪئي، جنهن سان هن شهر جي قسمت کلي روهڙي ڪئنال هن شهر مان وهي ٿو. تاريخ جي لحاظ سان سرسبز، شاداب ۽ خوشحال علائقو رھيو آهي.
ديھون
سڪرنڊ تعلقي ۾ ڪل 64 ديھون واقع آهن.
مشھور شخصيتون
ڳوٺ شهمير راهو جو حاجي غلام نبي راهوشامل آهن.
ان کان سواءِ
موراڻي جا لاکا جن ۾
جاگرافي
تعلقي سڪرنڊ جي ڪل آبادي 3،91150 آهي ۽ 12 يونين ڪائونسل: سڪرنڊ1، سڪرنڊ2 ، پير ذاڪري، ماروي، ڀورا، گوهرام مري، محراب پور، حمل فقير، ڪنب ليمان، کڏهر، ڪرم علي جمالي،۽ دليل ديرو آهن. تعلقي جا مشهور ۽ وڏا ڳوٺ ماڙي جلباڻي، ماڙي سابڪي، دڙي مگسي، پنهل خان چانڊيو آهن. سڪرنڊ جي اولهه طرف مڏ وٽ سنڌو درياءَ بند سان ٽڪرائجي ٿو. سنڌو درياءَ تي ميڪارو بند وٽان پل زير تعمير آهي.
تعلیم
تعلقي سڪرنڊ ۾ ڪيترائي پرائمري ،مڊل ۽ هاءِ اسڪول هڪ ڊگري ڪاليج، وٽرنري يونيورسٽي، ڪپهه ۽ ڪڻڪ جو تحقيقي ادارو، پوليس ڪمانڊو ٽريننگ سيٽر آهن.
صحت
تعلقي سڪرنڊ ۾ هڪ تعلقه اسپتال، ٻه آر.ايڇ.سي.سينٽر، 10 بنيادي صحت مرڪز ۽ ڪيتريون ئي گورنمينٽ ڊسپينسريون صحت جون سهولتون مهيا ڪري رهيون آهن.
معيشت
صنعتي لحاظ سان سڪرنڊ شگر مل، سنڌ سيڊ ڪارپوريشن،۽ ڪيترائي ڦٽيون ٽاڻڻ جا ڪارخانا آهن.سڪرنڊ جي اولهه طرف مشهور شڪار گاهه پئي ٻيلو آهي.نانگ جي بچاءُ جي ويڪسين تيار ڪرڻ جو تحقيقي ادارو پڻ قائم ڪيو ويو آهي.
يونين ڪاؤنسلون
سڪرنڊ تعلقي ۾ هيٺيون يونين ڪاؤنسلون آهن.
حوالہ جات
زمرو:سنڌ جا تعلقا
مظفر آباد ضلعو
مظفر آباد پاڪستان جي زير انتظام آزاد ڄمون ۽ ڪشمير جي ڏھن ضلعن مان ھڪ آھي۔
ھي ضلعو اولھ جي طرف ۾ پاڪستان جي صوبي خيبر پختونخوا ۽ اولاھين پاسي ۾ ڀارت جي زير اثر علائقن ڪپواڙا ۽ [بارامولا] سان لڳي ٿو۔ ضلعو مظفر آباد 6117 چورس ڪلوميٽرن تي مشتمل آھي۔ 1998 جي مردم شماری جي مطابق ضلعي جي آبادي 725،000 فردن تي مشتمل آھي۔
ائڪمي ازم
160px|thumb|Nikolai Gumilyov نڪولائي گميليوف جوانيءَ ۾ جمنازم جي اسڪول ۾ ائڪمي ازم (Acmeism) لفظ ’ائڪمي‘ جي معنيٰ آهي ڪمال يا اَوج، پر ادب ۾ هڪ تحريڪ، جيڪا 20 صديءَ جي شروع ۾ روسي شاعرن جي هڪ گروه علامت نگاريءَ (Symbolism) جي خلاف هلائي هئي. ان جو گهڻو بيان ”اپولون“ نالي رسالي ۾ شايع ٿيو. هيءَ تحريڪ گهڻو وقت هلي نہ سگهي ۽ 1920ع ڌاري ختم ٿي وئي، پر هن تحريڪ ۾ ڪيترا چڱا ناميارا شاعر شريڪ هئا، جن ۾ نڪولائي گميليف (1921- 1886ع)، اوسپ مينڊلسٽم (1940-1891ع) بہ شامل هئا تہ اينا اخماتوف (1967- 1889ع) بہ، جنھن کي سريلن گيتن جي ليکڪا طور وڏي مڃتا حاصل آهي.
حوالا
زمرو:20هين صدي جو ادب
آصف هالائي
جان محمد آصف هالائي ولد عبدالرؤف ابڙي 14 آگسٽ 1898ع تي جنم ورتو. هن مقامي سطح تي تعليم حاصل ڪئي. اسلامي تبليغ جي موضوع تي سندس لکيل مضمون مختلف اخبارن ۽ رسالن ۾ ڇپيل آهن. هيءُ اعليٰ درجي جو خط نويس ۽ شاعر بہ هو. انشا پردازي ۽ شاعريءَ ۾ سندس استاد حڪيم فتح محمد سيوهاڻي ۽ مرحوم محمد هاشم مخلص هئا. جن وٽان شاعريءَ جا سخن وغيره سکيائين. سندس ڪلام تقريبن مذهبي موضوع تي چيل آهي. نعت گوئي ۽ حمديہ نظم تي کيس ملڪو حاصل هو.
سندس ڪلام ۾ اصلاحي پھلو بہ نمايان ملي ٿو. هيءُ خلافت تحريڪ ۾ بہ متحرڪ رهيو ۽ سندس شعلہ بيان تقريرن کيس مشھوري ڏني. انجمن مولود النبي هالا ۾ بہ الحاج پير صاحب سائل هالائي جي سنگت ۾ڇهہ سال سرگرم رهيو. سندس جواني جي زماني ۾ ”احوال احمدي“ ڪتاب شايع ٿيو، جيڪو حضور ڪريم صلي الله عليه وسلم جن جي سيرت تي لکيائين. سندس اهو ڪتاب انجمن مولود النبي هالا پاران ڇپجي پڌرو ٿيو. سندس مقالن جو مجموعو بہ آهي.
حوالا
زمرو:1898ع جون پيدائشون
لوڪ ادب
'''ڪنهن به قوم جي روين کي سمجهڻ لاءِ ان قوم جي ويساهن، عقيدن ۽ طرز زندگي کي سمجهڻ ضروري آهي. ڪلچر جو بنياد به انهن عنصرن تي ٻڌل آهي. ميل جول، لوڪ ڪهاڻيون، راڳ روپ، شعر و شاعري، رسمون رواج ۽ قدر سڀ گڏجي رويا ٺاهن ٿا. ان سان گڏ سماج ۾ ڪي اهڙا ڪردار ۽ شخصيتون به ٿين ٿيون جيڪي پڻ روين تي اثرانداز ٿين ٿيون. ان ڪري سنڌ جي ماڻهن جي روين تي به هتان جي لوڪ ڪهاڻين، لوڪ داستانن جي ڪردارن شاعري ، راڳ ۽ رواج جو اثر نظر اچي ٿو جنهن هيٺ سنڌين جي نفسيات ٺهي آهي. پر اهو به خيال آهي ته لوڪ ادب جي تخليق سماجي روين جي اثر هيٺ ٿي هوندي. ڪنهن ڪنهن تي اثر ڪيو ان بابت مختلف رايا ٿي سگهن ٿا. ان حوالي سان اچو ته پهريان سنڌ جي لوڪ ادب، ان جي ڪردارن جو سنڌي ماڻهن جي روايت ۽ نفسيات تي اثر جو جائزو وٺون.'''
لوڪ ادب جاداستان
1 عمر مارئي جو داستان
'''هاڻي اچو ته انهن لوڪ داستانن وارن روين ۽ سنڌي ماڻهن جي نفسيات جي ڀيٽ ڪريون. عمر مارئي جي داستادن ۾ وطن سان محبت ۽ بيوسي آهي، جيڪا اڄ پڻ اسان جي روين ۾ واضح نظر اچي ٿي. نفسياتي اثر هيٺ اسين به سنڌ سان وڏي واڪي محبت جا دعويدار آهيون. عام ماڻهو کان ويندي سنڌ جا اهي ڀوتار جيڪي سنڌ جي مفادن جو سودو ڪندا رهن ٿا سي پڻ هوشو وارو نعرو مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون هڻندي نظر اچن ٿا. پوءِ اهو سندن اندر جو آواز هوندو آهي يا ماڻهن کي مطمئن ڪرڻ لاءِ اهو نعرو هڻندا آهن. پر ساڳئي ديس جي وجود ۽ وحدت کي بچائڻ لاءِ قومي سطح تي ڪو مزاحمتي ڪردار ادا ڪو نه ٿا ڪن. محبت ڪرڻ وارو ته هر شي قربان ڪندو آهي، هيءَ ڪهڙي محبت آهي جو ديس جي نالي تي ماڻهو ووٽ به ڪو نه ٿا ڏين، ويڙهه ته پري جي ڳالهه آهي. ان عمل مان ته اهو نظر اچي ٿو ته اسان جي نفسيات لوڪ داستان وارن ڪردارن وانگر دانهون ڪرڻ آهي. دانهون ڪوڪون ڪري اسين سمجهون ٿا ته اسان پنهنجو فرض نڀائي ڇڏيو. عمر مارئي جي داستان وانگر محبت جو اظهار مجبوري واريون دانهون ۽ بيوسي جو اظهار پڻ اسان جي روين ۾ آهي. ائين ديس سان محبت جي حوالي سان اسين هن جديد دور جو اهڙو ئي داستان آهيون، جنهن ۾ اسان اڄ جي عمر آڏو بيوس بڻجي مجبوري وارين دانهن ڪرڻ تائين محدود آهيون.'''
2 سسئي پنهون جو داستان
'''سسئي پنهون جي قصي وانگر اسين پڻ محرومين جو شڪار ٿي هر ڪنهن کي دشمن سمجهي سڀني کان پري رهڻ واري نفسيات رکون ٿا. پنهنجي محرومين جو سبب ڌارين کي سمجهون ٿا، ان ڪري انهن جي ويجهو وڃڻ نه ٿا چاهيون. سمجهون ٿا سڀ طاقتون ۽ ڪردار اسان جا سڄڻ ڪونهن. اهڙي اثر هيٺ پوءِ اسين ملڻ جلڻ به نالي ماتر رکون ٿا. پاڻ ۾ ملڻ، پنهنجا سور پاڻ ۾ سلڻ جو رواج ۽ رجحان عام آهي. وس ڪئي ٻين سان ميل جول نه رکنداسين. ضروري هوندو ته هڪ حد تائين واسطو رکنداسين. اهڙو رويو ڪٿي واضح طور تي محسوس ٿئي ٿو، ان حوالي سان هڪ سنڌي ڊاڪٽر جو ٻڌايل قصو پڙهندڙن سان ونڊجي ٿو. ان ڊاڪٽر صاحب موجب اسان هڪ ڀيرو هڪ هفتي جي ڪورس لاءِ اسلام آباد ويا هئاسين، چئني صوبن مان ست ست ڊاڪٽر آيا هئا، اسين به سنڌ مان اوتري تعداد ۾ شريڪ ٿياسين. ڪورس جي پڄاڻي واري تقريب ۾ لاهور سان تعلق رکندڙ هڪ ڊاڪٽرياڻي اسان طرف آئي ۽ مخاطب ٿي چوڻ لڳي ته ڊاڪٽر صاحب مون پورو هفتو پئي ڏٺو آهي ته توهان سنڌي ڊاڪٽر پورو وقت پاڻ ۾ ئي ملندا ۽ گفتگو ڪندا رهيا آهيو. انهيءَ دوران ڪنهن ٻئي سان نه تعارف ۾ دلچسپي ورتي اٿو ۽ نه وري ڪنهن سان خيالن جي ڏي وٺ ڪئي اٿو. آخر ڇو، اسان کيس گول مول جواب ڏئي ٽاري ڇڏيو پر اهو محسوس ضرور ڪيوسين ته واقعي اسان پاڻ تائين محدود رهيا آهيون. اهڙي محدود رهڻ واري معمول سبب اسان نيون ڳالهيون ۽ نوان رجحان دير سان سکون ٿا، جنهن ڪري اسان سماجي ترقي لاءِ تبديلين جي حوالي سان پوئتي آهيون.
سسئي پنهون جي قصي جو ٻيو پهلو سفر آهي جيڪو هو جذبات ۾ اچي ڪري ٿي. ان جذبات ۾ پوءِ هوءَ نه ٿي ڏسي سفر جي ڏکيائي، رستي جو ثمر، نه منزل جي ڄاڻ، عشق ۾ ديوانو ٿي نتيجي تي غور ڪرڻ بنا پيار حاصل ڪرڻ لاءِ نڪري پوڻ عشق ۾ عجيب ڳالهه ڪونهي پر اهڙن قصن جي نفسياتي اثر هيٺ ڪن وڏن مسئلن تي اسان جا فيصلا اهڙا ئي رهيا آهن. اسان جي وڏن قومي مقصدن لاءِ جدوجهد مان به اهڙي رويي جي جهلڪ ملي ٿي. اهڙن مقصدن ۾ پنهنجي حيثيت، جدوجهد لاءِ گهربل عوامي حمايت، ويڙهه جي قوت ۽ مقصد ماڻڻ يا ناڪامي جي صورت ۾ حالتن تي غور ڪرڻ بدران بنا سوچ جي وڏا نعرا هڻڻ لڳون ٿا، جنهن سان فائدي بدران اڇا وڌيڪ نقصان ٿي رهيو آهي. پر ڇا ڪجي اها شايد اسان جي نفسيات بڻجي چڪي آهي. ليلا چنيسر ۾ ليلا واري فيصلي وانگر اسان پڻ عارضي فائدن لاءِ سطح فيصلا ڪندا رهون ٿا. مثال طور ورهاڱي وقت سنڌين جا ڪيل فيصلا ڪنهن به حوالي سان دور انديش ڪو نه هئا. ورهاڱي کان پوءِ وري ٻاهران ايندڙ ماڻهن کي ڀليڪار چئي کين آباد ٿيڻ ۾ پوري مدد ڪئي وئي. نه فقط اهو دور پر اڄ جي دور ۾ اختيار ڪيل پاليسي ڏهاڪن کان پوءِ غلط ثابت ٿئي ٿي. ائين اڪثر فيصلا دور انديشي بنا سطحي ڪندا رهون ٿا.'''
3 نوري ڄام تماچي جي داستان
دلبر جي در تي تون ڪتو ٿي ته گذار،
ڪن وڍني پڇ وڍني ته به ڪر ڪتاڻي ڪار،
من چڙهن شڪار، جو ورتيون وڃني پاڻ سان.
لوڪ داستانن ۾ نياز نوڙت سان گڏ سنڌ ۾ رائج مذهبن پڻ سنڌي ماڻهو جي مزاج کي نرم ڪري هيٺاهين پسند ڪري ڇڏيو آهي. هتي ڊگهو عرصو ٻڌ مذهب رائج رهيو آهي، جنهن ۾ نرمي جو درس آهي. اسلام جي اچڻ ۽ ان کان پوءِ به هتان جي مسلمانن جي مزاج تي نرم مزاجي جو اثر رهيو، ان ڪري اسلام رائج ٿيڻ کان پوءِ به هتان جي عوام ۾ روايتي رواجن ۽ روين جو اثر غالب رهيو، ان ڪري مسلمانن ۾ پڻ مذهبي حوالي سان برداشت رهي. صوفي ازم جو به ماڻهن جي مزاج تي گهرو اثر رهيو. هي نظريو هر مذهب ۽ فرقي جي ماڻهن ۾ رابطي جو ذريعو رهيو، جنهن ڪري سڀني ۾ مقبول ٿيو. ايتري مقوليت جو هر سنڌي پنهنجو پاڻ کي صوفي چورائڻ تي فخر ڪرڻ لڳو، جنهن ڪري سنڌ صوفين جي سر زمين چورائڻ لڳي. هن نظريي ۾ عاجزي ۽ نفس مارڻ جو درس آهي. مثال طور:
هو چوني تون ۾ چئو، واتان ورائي،
اڳ اڳرائي ڪري، خطا سو کائي،
پاند ۾ پائي ويو، ڪيني وارو ڪينيڪي.
هن نظريي ۾ مغفرت حاصل ڪرڻ لا به عملي جدوجهد ڪرڻ بدران تصور تائين محدود رهڻو آهي. محبوب جڏهن من ۾ موجود آهي ته پوءِ ڪيڏانهن پري وڃڻ جي ڪهڙي ضرورت ۽ جيڪي صوفي ڪن آستانن ڏانهن ويندا هئا ته به اتي گڏجي ويهڻ ۽ خيالن جي ڏي وٺ لاءِ. نفس کي مارڻ لاءِ نفسياتي خواهشن جي ابتڙ سوچڻ جي ضرورت هئي. ان ڪري نفس جي طلب طعام، ڪپڙي لٽي ۽ مالي ترقي جي صوفي کي ضرورت ئي ڪونهي. خواهش تي ڪنٽرول سبب انهن جي پورائي لاءِ عملي جدوجهد جي اهميت به وٽن نه رهي. سنڌو ماٿري ۾ پيدا ٿيندڙ خوراڪ بنيادي ضرورت پوري ڪرڻ لاءِ ڪافي هئي. معاشري ۾ هڪ ٻئي جي مدد جي رواج سبب خوراڪ جي ضرورت لاءِ مٽن مائٽن کان مدد به ملي ويندي هئي. صوفي جنهن جو محنت طرف لاڙو ڪونهي تنهن تان الزام لاهڻ لاءِ شاهه عنايت صوفي جي جدوجهد جو مثال ڏنو وڃي ٿو، پر ڪنهن نظريي بابت راءِ هڪ مثال بدران اڪثريتي رويي جي بنياد تي قائم ٿيندي آهي.'''
4 ليلا چنيسر واري داستان
ترقي
'''هڪ طرف انفرادي معاشي ترقي تي ڌيان گهٽ ته ٻئي طرف نالي ناموس تي پئسي لٽائڻ جو رجحان، ان ڪري سنڌي قوم معاشي طور تي ڏينهون ڏينهن پوئتي پوندي ٿي وڃي، معاشي ترقي جي حوالي سان جديد اقتصاديات جو باني مڃيو ويندڙ آدم سمٿ جو چوڻ آهي ته ” معاشي ترقي جو بنياد انسان جي ذاتي ترقي لاءِ جستجو تي مدار رکي ٿو، جنهن جو نتيجو پوءِ گڏيل قومي معاشي ترقي جي صورت ۾ نڪري ٿو.“
زمرو:تاريخ زمرو:لوڪ ادب
زمرو:لوڪ ڪهاڻي
1795ع
فوتگيون
زمرو:1795ع
ھٽيان مٿيون ضلعو
ھٽيان پاڪستان جي زير انتظام آزاد ڄمون ۽ ڪشمير جي ڏھن ضلعن مان ھڪ آھي۔ 2009 کان پھريان ھي ضلعي حويلي جو حصو ھو۔
پريم چند
ڌنپت راءِ سِريواستَو، (, (پيدائش 31 جولاءِ 1880ع، وفات 08 آڪٽوبر 1936ع)، مُنشي پريم چند جي قلمي نالي سان ڄاتو ويندڙ ، جديد ادب لکڻ جي حوالي سان مشھور ھندستاني ليکڪ ھو. انڊين ننڍي کنڊ جي سڀني کان وڌيڪ مشھور ليکڪن مان ھڪ ھي بہ آھي ۽ ويھين صديءَ جي شروعاتي سڀني کان وڌيڪ ممتاز ليکڪن منجھ کيس ڳڻيو وڃي ٿو. سندس پنجن ڪھاڻين جو پھريون مجموعو "سوزِ وطن" جي نالي سان 1907ع ۾ ڇپيو.thumb|مُنشي پريم چند ھن "نواب راءِ" جي قلمي نالي سان لکڻ شروع ڪيو پر پوءِ تبديل ڪري "پريم چند" رکيائين. اڳتي ھلي اعزازي طور "مُنشي" جو لقب مليس. ناول لکندڙ، ڪھاڻيڪار ۽ ڊراما نگار. ليکڪ کيس "اُپَنياس سَمرت" ترجمو "ناول نگارن جو شھنشاھ" جي نالي سان ياد ڪندا آھن. سندس ڪم درجن کان مٿي ناولن، 300 جي لڳ ڀڳ ڪھاڻين، ڪيترائي مضمون ۽ ٻاھرين ادب جي ھنديءَ ۾ ڳڻپ جوڳن ترجمن تي مُشتمل آھي.
شروعاتي زندگي
ستن سالن جي عُمر ۾ ھن لامھي جي ويجھو موجود لالپور جي مدرسي ۾ پڙهائي شروع ڪئي. اردو ۽ فارسي مدرسي جي مولوي کان سکيائين. اٺن سالن جي عُمر ۾ سندس ماءُ ڊگھو عرصو بيمار رھڻ بعد فوت ٿي وئي. سندس ڏاڏي جنھن ھن جي پرگھور لھڻ جي ذميواري کنئي ھُئي، سا بہ سُتت ئي گُذاري وئي. اُن کانپوءِ ھي بلڪل اڪيلو ٿي ويو، ڇاڪاڻ تہ سندس وڏي ڀيڻ سوگيءَ جي اڳ ۾ شادي ٿي وئي ھُئي ۽ سندس پيءُ سدائين پنھنجي ڪم ۾ لڳو رھندو ھو. سندس والد جي پوءِ گورکپور ۾ بدلي ٿي وئي جتي ھُن ٻي شادي ڪري ورتي پر پريمچند کي اُن ويڳي ماءُ جو ڌيان گھٽ حاصل ٿي سگھيو، جنھن جو اثر سندس ڪم ۾ بار بار ظاهر ٿيندو رھيو.
ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو: ليکڪ
780ع
ڊسمبر
زمرو:780ء زمرو:اٺين صدي زمرو:سال
بدعت
بدعت تي القرآن اڪيڊمي
''بِدعَتَ:bid‘ah :(بدعة; innovation) مذھبي معاملن ۾ نواڻ يا تبديلي بِدعَتَ عربي ٻوليءَ جو لفظ آهي، جنهن جي اصطلاحي معنيٰ آهي ”ڪا اهڙي رسم يا طريقو، جنهن ۾ قرآن ۽ سنت جي پيرويءَ کان تجاوز ڪيو وڃي“. دين اسلام جي شريعت ۾ نئين رسم، جيڪا نبي سڳوري صلي الله عليه وسلم جي وقت ۾ نه ٿي هجي.'' ڊاڪٽر طاهر القادري جو خيال آهي تہ لفظي ۽ اصطلاحي اختلافن باوجود اسلام جا سڀئي مڪتبہ فڪر ان امر تي متفق آهن تہ ڪنھن نئين امر جي حلت ۽ حرمت، جواز يا عدم جواز جي تعين لاءِ بدعت جي تقسيم اڻٽر آهي.ڇوتہ جيڪڏهن بدعت کي ڪنھن امتياز ۽ فرق کان سواءِ رڳو ھڪ ايڪو سمجھي نبي صه کان پوءِ ھر نئين ڪم کي ايجاد سمجھي حرام يا مردود قرار ڏجي ته دين جي تعليم ۽ اسلامي فقہ جو وڏو حصو ، اجتھاد جون سڀ صورتون، قياس سڀ ناجائز ٿي ويندا. امام ابن تيميہ (728ھ) پنھنجي ڪتاب .’’منہاج السنۃ’’۾ چوي ٿو تہ عمر فاروق جو فرمان. نعمت البدعة هذهِ, ۾ بدعت جي لغوي معني جي وضاحت ڪندي فرمايو تہ:
"إنّما سمّاها بدعة لأن ما فعل ابتداء، بدعة لغة، وليس ذلک بدعة شرعية، فإنّ البدعة الشّرعية التی هی ضلالة ما فعل بغير دليل شرعی ان کي (باجماعت نماز تراويح کي) بدعت ان لاءِ چيو ويندو آهي جو اھو عمل ان کان پھريون ايئن نه ٿيو هو تنھن ڪري اھا بدعت لغوي آھي. اھا بدعت شرعي ناھي.بدعت شرعي اھڙي گمراھي آھي جيڪا دليل شرعي کانسواءِ عمل ۾ آندي وڃي."
- امام تيميہ
بدعت جو لفظ فقيھن ۽ اسلامي قانوني ماھرن اھڙن عقيدن، ڪمن ۽ رسمن جي باري ۾ استعمال ڪيو آهي جيڪي قرآن ۽ سنت کان ٻاهر آھن. تمام اڪابر فقيھن ، ابن تيميه (وفات:1380) جا پوئلڳن، حنبلي فقه وارن، سعودي عرب ۾ وھابي تحريڪ وارن ۽ ٻين ھر ان شئي کي رد ڪري ڇڏيو جيڪا انھن مطابق دين اندر نئين ھئي. اسلام ۾ جن بدعتن جي اجازت آهي انھن ۾ عربي گرامر جو مطالعو، اسڪول ٺاھڻ، عمدہ ڪپڙا پائڻ، مھمانن کي عمدو کاڌو کارائڻ، وغيره شامل آهن. مسجدون سينگارڻ ۽ قرآن جون قلمي نسخا ٺاھڻ مڪروه يا ناپسنديده بدعتون قرار ڏنيون ويون پر انھن جي منع نہ ڪئي وئي، نہ وري ان جي سزا رکي وئي. بت پرستي جي بدعت کي ڪفر قرار ڏنو ويو. سني فقيھن مزارن تي ادا ڪيون ويندڙ رسمن، شيعن جي امامن لاء خيالن ۽ احمدين جي خيالن کي بت بہ بدعت جي زمري ۾ رکيو آھي. جديد دؤر ۾ اڳي جي ڀيٽ ۾ بدعت اسلام جو سڀ کان وڌيڪ بحث وارن موضوعن ۾ شامل آهي. بنياد پرست نہ رڳو مذھبي عملن پر گھڻ مذھبي سماج جي سيڪيولر ريتن کي نندڻ لاء پڻ بدعت جو لفظ استعمال ڪن ٿا. انھن ريتن ۾ سالگره، پالتو جاندار رکڻ، موسيقي ٻڌڻ، ملڪ جي جھنڊي کي سلامي ڏيڻ شامل آھن. ساڳي خيال جي برعڪس بنيادپرستن پنھنجي عام زندگين ۾، پنھنجا ادارا ھلائڻ ۾ ۽ تبليغي ڪمن ۾ جديد ٽيڪنالاجي جي استعمال کي قبول ڪيو آهي جنھن جو قرآن ۽ سنت ۾ ذڪر ڪانھي. ترقي پسند مسلمانن سٺين بدعتن جي خيال جي پذيرائي ڪئي آهي. انھن مان اڪثر خالد ابوالفضل (جنم 1963) جھڙن مفڪرن سان سھمت آھن جنھن اھو خيال ڏنو تہ جيڪا شئي اخلاقي بصيرت جي بنياد تي قائم آهي ان کي خراب بدعت قرار ڏئي رد نہ ٿو ڪري سگھجي.
بدعت حديث جي روشنيءَ ۾
حضرت عائشه روايت ڪري ٿي تہ:
"من أحدث فی أمرنا هذا ما ليس منه فهو ردّ.
''ترجمو:جنهن به اسان جي دين ۾ ڪا اهڙي شيءِ پيدا ڪئي جيڪا هن ۾ نه هئي ته اهو انسان مردود آهي."
- مسلم
بدعت جا قسم
ڪيترن ئي فقيھن امام شافعي (وفات:820)  جي خيالن جي پيروي ڪئي جنھن  سٺي  يا خراب بدعت  فرق ٻڌايو. ان مطابق بدعت حسن سٺي بدعت آهي ۽ بدعت سيئه يا بدعت مضموم خراب بدعت آھي. بدعت جا ٻه قسم آهن:
بدعت حسنه
بدعت حسنه جي باري ۾ مشهور آهي ته حضرت عمر هڪ رات پنهجي گهر کان ٻاهر نڪتو ته ڏٺائين ته ڪجهه اصحابي رمضان جي رات ۾ الڳ الڳ نماز پڙهن پيا ته اوهان چيو اهي سڀ گڏجي نماز پڙهن ته ڪيڏو سٺو ٿيندو.
صحيح مسلم ۾ آهي ته:
"جنهن اسلام ۾ ڪو سٺو طريقو ايجاد ڪيو ته ان انسان ۽ ان کان پوءِ ان تي عمل ڪرڻ واري کي پڻ ثواب ملندو."
- صحيح مسلم
بدعت سيئه
اهري نئي شيءِ جيڪا اسلام جي خلاف هجي بدعت سيئه هوندي.
بدعت جا سبب
بدعت جا سڀ کان وڏا سبب ھي ٿي سگهن ٿا:
حوالا
زمرو:اسلام زمرو:اسلامي اصطلاح