cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سافٽ ويئر جوڙيندڙ
سافٽ ويئر جوڙيندڙ، مصنع لطيفي ترقي ڌنڌو يا سافٽ ويئر ڊولپر (Software Developer)، هڪ اهڙي ماڻهو يا ڪمپني کي چيو ويندو آهي، جيڪو ڪمپيوٽر سافٽ ويئر جوڙي، ڊزائين، ۽ چڪاس ڪري. سافٽ ويئر ڊولپر کي پروگرامر، سافٽ ويئر انجنيئر يا سافٽ ويئر چڪاسيندڙ پڻ چيو ويندو آهي. مشهور پروگرامر ايرڪ سنڪ موجب، سسٽم ڊزائين، سافٽ ويئر ڊولپمنٽ، ۽ پرگرامر جي ڪم ۾ واضع فرق موجود آهي. موجوده مارڪيٽ ۾ ڊولپر ۽ پروگرامر جو ڪم ساڳيو نه آهي، هڪ ڪلاس جي بناوٽ ڪندو آهي ته ٻيو ان کي لاڳو ڪندو آهي. ڊولپر سافٽ ويئر جي مختلف مرحلن جي تعمير ڪندو آهي.
گھڻن ڪمپنين ۾ مختلف ڊولپر سافٽ ويئر جا مختلف مرحلا جوڙين ٿا يا وري ڪٿي هڪ ئي ڊولپر سڄو سافٽ ويئر جوڙيندو آهي.
تاريخ
لفظ ”سافٽ ويئر“ جو پهريون استعمال 1953ع ڌاري ٿيو، پر 1960ع جي ڏهاڪي کان پوءِ ئي ان جو استعمال شروع ٿيو. ان کان اڳ ڪمپيوٽر لاءِ پروگرامنگ يا ته واپرائندڙ پاڻ ڪندا هئا يا وري آئي بي ايم جهڙيون چند ڪمپنيون، 1995ع ۾ پهرين تجارتي ڪمپني جنهن ڪمپيوٽر لاءِ سافٽ ويئر جوڙڻ شروع ڪيا ان کي ڪمپيوٽر يوزيج سوسائٽي چيو وڃي ٿو.
سافٽ ويئر شعبي جي واڌ ويجهه 1960ع واري ڏهاڪي ۾ ٿي، جڏهن پهرين دفعي ڪمپيوٽرن جو وڌيڪ وڪرو شروع ٿيو.
حوالا
زمرو:شخصيتون اطلاعاتي طرزيات زمرو:ڪمپيوٽر سائنس زمرو:ڳڻپيوڪر سائنس
جدوار
جَدوار (Zidory) هي هيڊ يا سنڍ جي جماعت مان آهي. پاڙن ۾ ڳڙيون ٿينديون اٿس. گل وڏا سهڻا ۽ رنگن وارا ٿيندا اٿس. هن جا گهڻائي قسم آهن. هڪڙي وڏي جدوار، ٻي ڳاڙهي جدوار جنهن کي جهنگلي هيڊ به سڏيندا آهن. جدوار جو انگريزي نالو زيڊوري آهي. اپريل ۾ گل نڪرندا اٿس؛ جي ڪي کهنبا ۽ ڪي پيلا ٿيندا اٿس. بنگال ۾ عام آهي. هن جو هڪڙو قسم آهي، جنهن کي دکن ۾ سِندربار چوندا آهن. انهن جي پنن کي نپوڙڻ سان چڱي باس نڪرندي آهي.
حوا علي
حوا علي (وفات 1995) هڪ نائيجيريا جي ليکڪا هئي جيڪا مشهور آهي سندس ناولن جي ڳولا ۾ مسلمان عورتن جي زندگي ۽ اسلامي اقدار ۽ عورتن جي آزادي بابت سوال اٿارڻ. ھن جو بھترين مشھور ناول ، ڊيسٽيني ، ڊيلٽا انعام حاصل ڪيو افسانن لاءِ.
زندگي
هوءَ اتر نائجيريا گوساؤ ۾ پيدا ٿي. هن مائيڊگوري يونيورسٽي ۾ ۽ سندس ناول 1980 ع جي آخر ۾ شايع ٿيا. 1995 ۾ هوء ڇاتي جي ڪينسر سبب فوت ٿي وئي.
لکڻ
هن جو افسانه هڪ نوجوان غير شادي شده عورت جي نقطه نظر کان لکيو ويو آهي ، ۽ تعليم کي پيش ڪري ٿو ”هڪ ڪامياب ، متحرڪ مستقبل لاءِ رستو“.
هن جي پهرين ناول Destiny (Enugu ، 1988) جو مرڪزي ڪردار 16 سالن جي فريده آهي. ڪهاڻي هڪ طرف تعليم ، روزگار ، آزادي ۽ فريده جي پسند جي مڙس جي وچ ۾ تڪرار قائم ڪري ٿي ۽ انھيءَ طرف ، هڪ مڙس جيڪو پنهنجي مائٽن کي قائل ڪري ٿو ته هو مالي تحفظ فراهم ڪري ٿو ، پر ڪوشش ڪري ٿو ته ان کي مجبور ڪري سگهجي ته هو تابعدار ۽ متفق هجي. هن جي اختيارن ڏانهن. ھن جو ناول ، فتح (اينگو ، 1989) ، انھن مان ڪجھ موضوعات جاري رکي ٿو ۽ بين ثقافتي شادي بابت سوال پڻ متعارف ڪرايو آھي.
ڊيلٽا انعام ورتو فڪشن لاءِ.
حوالا
زمرو:1995ع جون فوتگيون زمرو:نائجيريا جا ماڻهو زمرو:عورتن جي حقن لاءِ جاکوڙيندڙ
منگهارام ملڪاڻي
منگهارام ملڪاڻي (انگريزي ٻولي: Mangharam Malkani) (جنم:14 ڊسمبر 1896ع- وفات 1ڊسمبر 1980ع) برطانوي هندستان ۾ سنڌ ۾ جنم وٺندڙ سنڌي ٻولي جو اديب ۽ نثر نويس هو.
سوانح
منگهارام ملڪاڻي حيدرآباد سنڌ ۾ اُڌارام شيوڪرام ملڪاڻي جي گهر ۾ جنم ورتو. منگهارام جو والد هڪ عامل زميندار هو. هن جو پيءُ ۽ ڏاڏو، ٻئي روشن دماغ، آزاد خيال ۽ فراخدل انسان هئا. سندس ڏاڏي نه رڳو پُٽن کي، پر پنهنجي ٻن نياڻين کي به پڙهايو هو. چيو وڃي ٿو ته اهي پهريون ٻه سنڌي ڇوڪريون هيون، جن انگريزي ٻوليءَ جو اڀياس ڪيو. منگهارام شروعاتي تعليم حيدرآباد ۾ حاصل ڪئي، جتي کيس ٻه نهايت لائق ۽ قابل استاد غلام علي نانا. جيڪو ٻيون درجو پاڙهيندو هوس ۽ ٻيو استاد آئل مل ٿڌاڻي، مليا جنهن وٽ هو چوٿون ۽ ڇهون درجو پڙهيو هو. پهرين ءَ استاد منجهس انگريزي ٻولي ۽ انگريزي ادب لاءِ چاهه جاڳايو ته ٻئي استاد وٽان آکاڻيون ٻڌي ۽ گهڻا ناول وٺي پڙهيو ۽ ڪتاب لکڻ به سکيو.
سماجي ۽ ادبي ڪم
منگهارام ملڪاڻي 1919ع ۾ بي اي جو امتحان پاس ڪيو ۽ والد جي چوڻ تي اچي زمينداري سنڀالي. اها زمينداري چار پنج سال هليس. هو ترقي پسند خيالن وارو هو، جنهنڪري هن هارين نارين جي حقن جو خيال رکيو ۽ جيئن هن پنهنجي لکيل ننڍي ناٽڪ بٽئي ۾ لکيو آهي. ان ۾ هارين جي سجاڳيءَ سندن حقن جي حمايت چٽيل آهي. ان دوران کيس نويڪلائي ۾ قدرتي نظارن جي وچ ۾ ادب لکڻ ۽ پڙهڻ جي ججهي فرصت به ملي. خاص ڪري شاهه لطيف ۽ ٽئگور جو سٺو اڀياس ڪيائين. ان وقت هن شاهه لطيف جي هڪ سئو بيتن جو انگريزي ۾ ترجمو ڪيو ۽ مرزا قليچ بيگ کي نظرثانيءَ جي لاءِ ڏنائين. جيتوڻيڪ اهي بيت ڪتابي صورت ۾ نه ڇپيا، پر ڪي بيت انگريزي رسالن ۾ ڇپيا. پاڻ جيڪو ٻيو ترجمو ڪيائين اهو ٽئگور جي ڪتاب ”گارڊنر“ جي ڪن گيتن جو ترجمو هو،جيڪي ”روح رهاڻ“ رسالي ۾ 1922ع ۾ ڇپيا. اڳتي هلي انهيءَ ڪتاب جو سڄو ترجمو ڪيائين. ان بابت پنهنجي يادگيرين ۾ لکي ٿو. ”گريجوئيٽ ٿيڻ بعد جو چار پنج سال پتا جي زمينداريءَ تي وڃي قيدي ٿيس، ان اڪيلائي ۾ ”گارڊنر“ جا پريمي گيت مون لاءِ سُندر محبت جو ڪم ڏيندا هئا. گارڊنر کي آئون پنهنجي گيتا ڪري سمجهندو هئس ۽ انهيءَ ڪيفيت هيٺ ئي مون ان جو سنڌيءَ ۾ ترجمو ”پريت جا گيت“ نالي سان ڪيو. “ انهي ترجمي واري ڪتاب جو مهاڳ ڪاڪيڀيرو مل مهرچند آڏواڻي لکيو هو. انهيءَ ۾ هو ترجمي ۽ ٻولي جي پرک ڪندي لکي ٿو: ”سندس (ٽئگور جي) شاعراڻن خيالن کي سنڌيءَ ۾ آڻڻ ۾ ڪم ٿو کپي. مسٽر ملڪاڻي کي انهيءَ ڪري جس آهي جو اصلوڪا خيال قائم رکيا اٿس ۽ منجهس ڪا مروٽ سروٽ ڪانه ڪئي اٿس. ٻولي جيڪا ڪم آندي اٿس، سا به وري بابوءَ جي شاعراڻي نموني جي آهي. جنهن کي ڀلي ته ڪو نظم يا نثري ٻنهي جو جوڙميل ڪوٺي.“ اهو ترجمو هن نظماڻي نثر ۾ ڪيو هو. انهي ئي عرصي دوران هن نامياري انگريز ناول نويس رينالڊ جو ننڍو ناول ”گم ٿيل صندو ڦڙي“ جي نالي سان ترجمو ڪري ڇپايو. ائين پروفيسر ترجمن جي صورت ۾ ادب ۾ وک رکي.
ناٽڪ
ان زمينداري جي دور ۾ هو اسٽيج جو سٺو ڪلاڪار پڻ ٿي اُڀريو. 1920ع ۾ هن، جديد سنڌي وڏي ناٽڪ جي باني خانچند درياڻيءَ سان گڏجي ”ڏيتي ليتي ڪاميٽي“ ٺاهي ان طرفان پيش ٿيندڙ ناٽڪن ”گلاب جو گل“ ۽ ”موتئي جي مکڙي“ ۾ ڪردار ادا ڪيائين.اڳتي هلي 1923ع ۾ پروفيسر منگهارام ملڪاڻي، لالچند امر ڏني مل، ڄيٺمل پرسرام ۽ هيرانند آڏواڻي جي ساٿ ۽ سهڪار سان ”رابند ناٿ لٽرري ۽ڊرئمٽڪ ڪلب“ برپا ڪيائين. جنهن جو مهورت ٽئگور جي هٿن سان ٿيو. اها ناٽڪ منڊلي سنڌ جي ادبي ۽ تهذيبي تاريخ ۾ هڪ حد نشان ليکجي ٿي. انهي پنهنجي پندرنهن سورنهن سالن جي عرصي ۾ .35-30 وڏا، جديد، حقيقت نگاري وارا ڳنڀير سماجي ۽ سياسي شعور وارا ناٽڪ پيش ڪري هڪ وڏو ڪارنامو سرانجام ڏنو. انهن ناٽڪن مان ڪجهه پروفيسر منگهارام ملڪاڻي جا لکيل هئا. پروفيسر ملڪاڻي انهن مان ڪيترن ۾ ادا ڪاري ڪئي ته ڪن جي هدايتڪاري ڪيائين. ائين هو جديد ناٽڪ جو باني بنجي پيو. پروفيسر منگهارام ملڪاڻي، ڪجهه وقت کانپوءِ زمينداري ڇڏي اچي ڊي جي سنڌ ڪاليج (ڪراچي) ۾ پهرين فيلو ۽ ليڪچرار ۽ پوءِ پروفيسر ٿيو. ڊي جي سنڌ ڪاليج ۾ کيس پنهنجي پسند جو سبجيڪٽ ڊراما انگريزيءَ ۾ پڙهائڻ جي لاءِ مليس. انهي سان گڏ 1924ع ۾ پرنسپال صاحب سنگهه کيس ڪاليج جي ناٽڪ منڊلي وري شروع ڪرڻ لاءِ چيو، جيڪا ڪن سببن جي ڪري بند ٿي ويئي هئي. منگهارام اها ٻيهر شروع ڪئي ۽ چار سال ڪاميابي سان هلائي، ڪيترائي ڪامياب ناٽڪ پيش ڪيائين. ورهاڱي کانپوءِ پاڻ بمبئي ۾ ’جئه هنڌ ڪاليج‘ ۾ پروفيسر مقرر ٿيو ۽ پوءِ ترقي ڪندو ڊپارٽمينٽ جو هيڊ مقرر ٿيو ۽ 1962ع ۾ اتان رٽائر ٿيو.هن جي ننڍن ناٽڪن مان پنج ناٽڪ چونڊي 1937ع ۾ ”پنج ننڍا ناٽڪ“ ڪتاب جي صورت ۾ ۽ چار وري ٻئي مجموعي ”پنگتي پردا“ جي نالي سان 1938ع ۾ شايع ٿيا.
تنقيد نگاري ۽ تاريخ نويسي
منگهارام ملڪاڻي جديد سنڌي ناٽڪ جي ان داتا هئڻ سان گڏ هڪ برک نقاد ادبي تاريخ نويس پڻ هو. هن 1940ع واري زماني ۾ جدا جدا سنڌي رسالن ۾ نثر جي ڌار ڌار صنفن تي ڪيترائي ليک لکيا، جن ۾ انهن صنفن جي ترقي جو تاريخي ۽ تنقيدي جائزو ورتل هو. سندس اهڙن مضمونن جو پهريون مجموعو ”ادبي اصول“ جي نالي سان 1950ع ۾ ڇپيو، جنهن جي سٺي آجيان ڪئي ويئي.
سنڌي نثر جي تاريخ
پروفيسر ملڪاڻيءَ جو نثر ۾ ادبي تاريخ نويسي جو اهم ڪم ”سنڌي نثر جي تاريخ“ ڪتاب آهي، جيڪو 1968ع ۾ ڇپيو. ٻئي سال هن ڪتاب کي ”اڪاڊمي ايوارڊ انعام“ مليو. ادبي تاريخ جي لحاظ کان ورهاڱي تائين، سنڌي نثر جو سلسليوار ۽ تفصيلوار اتهاس هجي. ان ۾ ڪھاڻي، ناول، ناٽڪ، اسٽيج ڊرامن، مضمون ۽تنقيد جي نه رڳو تاريخ آهي، پر تحقيق به آهي، ته ڪٿي ڪٿي رچنائن جي مثالن سان تنقيدي جائزو به آهي. هن ڪتاب مان سنڌي ادب جي ڌار ڌار صنفن بابت ڏاڍي سٺي بنيادي ڄاڻ ملي ٿي. حقيقت ۾ اهو هڪئي ڪتاب سنڌي نثر جي شاهڪار هئڻ جو لاثاني ثبوت آهي.
منگهارام جا لکيل ڪتاب
پروفيسر منگهارام ملڪاڻي جا ادب جي مختلف صنفن تي لکيل ڪتابن جو وچور هن ريت آهي: (1)گم ٿيل صندوقڙي (ناول ترجمو-1924ع)، (2)قسمت (الف ليلى ناٽڪ-ترجمو 1926ع)، (3)ايڪتا جو آلاپ (وڏو قومي ناٽڪ-ترجمو 1929ع)، (4)کن جي خطا (ناٽڪ اصلوڪو 1930ع)، (5)انار ڪلي (ناٽڪ-1930ع)، (6)پنج ننڍڙا ناٽڪ (1937ع)، (7)پنگتي پردا (ناٽڪ-1938ع)، (8)پريت جا گيت (ترجمو-1940ع)، (9)گيتا نجلي (ترجمو-1942ع)، (10)ادبي اصول (1950ع)، (11)جيون چهچٽا (ناٽڪ-1962ع)، (12)پاپ ڪين پڃ؟(ناٽڪ-1957ع)، (13)پڇمي ياترا (آمريڪا جو سفرنامو-1963ع)، (14)کڙکٻيتا پيا ٽمڪن (ناٽڪ-1967ع)، (15)سنڌي نثر جي تاريخ (1968ع)، (16)جواني جا جذبا، پيري جون يادون (نظاماڻو نثر-1975ع)، (17)آخري ڀيٽ (ناٽڪ-1975ع)، (18)سمنڊ جي گجڪار (ناٽڪ:1975ع)، (19)ساهتڪارن جون سمرتيون (يادگيريون:1979ع)، (20)ڀارت ۾ سنڌي ساهت جو مختصر جائزو (1980ع) (21)ڀارت ۾ سنڌي ساهت جي سمالوچنا(1982ع).
ديهانت
پروفيسر منگهارام ملڪاڻي 83 ورهين جي عمر ۾ 1ڊسمبر 1980ع تي ديهانت ڪري ويو.
حوالا
زمرو:1896ع جون پيدائشون زمرو:1980ع جون فوتگيون زمرو:حيدرآباد، سنڌ جا ماڻھو زمرو:سنڌ زمرو:سنڌي ادب زمرو:سنڌي اديب زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:سنڌي مصنفزمرو:شخصيتون زمرو:سنڌي ۾ ساهتيه اڪيڊمي اوارڊ حاصل ڪندڙ
صادق علي خان
صادق علي خاندلير خان جي وڃڻ بعد ٺٽو امير خان انجام کي جاگير طور ڏنو ويو. ۽ ان جو مددگار طور همت دلير خان 1145هه تي ٺٽي پهتو ۽ ٺٽو امير خان کان ٺيڪي تي ورتائين.ان کانپوءِ ٺٽو ٺيڪي تي ئي رهيو ۽ همت دلير خان 1145هه بحيثيت ٺٽي جو ٺيڪيدار طور گذاري ويو .ان کانپوءِ نواب صادق ٺٽي جو ٺيڪو کڻي اتي پهتو پر ٻي سال نقصان ۾ وڃڻ ڪري خدا يار خان عرف ميان نور محمد ڪلهوڙي جي وڪيل شيخ غلام محمد ولد شيخ عزيز الله جي ٺٽو حوالي ڪري ڇڏيائين، جيڪو اڳ ۾ ئي ٺٽي حاصل ڪرڻ جا سڀ انتظام ڪري آيو هو. اهڙيءَ طرح ٺٽي مان مغلن جي حڪومت ختم ٿي ۽ ڪلهوڙا خاندان جو دؤر شروع ٿيو. راشدي صاحب تاريخ مظفري جو حوالو ڏيندي لکيو آهي ته جنهن وقت مغلن جو اقتدار سنڌ مان ختم ٿيو، ان وقت ٺٽو صوبو  چئن سرڪارن ۾ ورهايل هو ۽ ان جا 57 ننڍا وڏا شهر ۽ ڳوٺ هئا، جن جي ڍل ست ڪروڙ، اوڻونجاهه لک، ڇاهتر هزار نوَ سؤ رپيا حاصل ٿيندي هئي.
ريڪجاويڪ
ريڪجاويڪ آئس لينڊ جو سڀ کان وڏو شھر ۽ ملڪ جي گادي جو هنڌ آهي ۽ ملڪ جي ڏکڻ اولھ ۾ فاڪسفلوئي اپسمنڊ تي ڏاکڻي ڪناري تي ويڪرائي ڦاڪ جي اتر پاسي 64°08' تي واقع آهي. شھر جي آبادي 131,136 آھي ۽ ڪيپيٽل ريجن جي ڪل آبادي 233,034 آھي ھي شھر آئس لينڊ جو ثقافتي، معاشي ۽ سياسي سرگرمين جو مرڪز ۽ مشھور تفريحي مقام آھي.
ھن شھر کي آئس لينڊ جي پھرين آبادي سمجھيو وڃي ٿو. لينڊنامابوڪ مطابق ھن شھر جو بنياد انگولفر ارنارسن نالي ھڪ سردار 874ع ۾ وڌو ھو. ھن وقت ھن شھر جو شمار دنيا جي صاف ترين، سرسبزترين ۽ محفوظ ترين شھرن ۾ ٿئي ٿو
تاريخ
thumb| کاٻو|يوھان [[پيٽر رئادسگ جي ٺاھيل پينٽنگ جنھن ۾ انگولفر کي پنھنجي گادي جا ٺلھ اڏڻ جي ھدايت ڏيندي ڏيکاريل]] thumb|ساڄو|1860 واري ڏھاڪي ۾ ريڪجاويڪ جو منظر
مشھور آبادي واري ڪتاب لينڊنامابوڪ مطابق ريڪجاويڪ شھر جو بنياد نورس نسل جي سردار انگولفر ارنارسن 870ع ۾ وڌو. اتي گرم پاڻي جي چشمن ھجڻ ڪري ان جو نالو ريڪجاويڪ پئجي ويو. لفظ ريڪجاويڪ جي معنيَ آهي دونھين وارو شھر يا دونھين وارو اپسمنڊ.
جاگرافي
ريڪجاويڪ شھر ملڪ جي ڏکڻ اولھ ۾ سمنڊَ ڪناري واقع آهي. ان منجھان ھڪ ننڍڙي ندي گذري ٿي جنھن جو نالو ايتليداور ندي آھي جيڪا پاڻي واري سواري جي قابل ناھي. ان ندي مان سيلمون مڇي ڪثرت سان ملندي آھي. ايسيا جبل ريڪجاويڪ جي علائقي ۾ سڀ کان اوچو جبل آھي جنھن جي بلندي سامونڊي سطح کان 914 m آهي. شھر گھڻي ڀاڱي سيلٽيارنارنيس اپٻيٽ تي واقع آهي.
موسم
ريڪجاويڪ نيم قطبي سامونڊي موسم وارو شھر آھي.ويڪرائي ڦاڪ جي اتر پاسي 64° ڊگري تي واقع جي شھر جي ڏينھن ۽ رات جو عرصو انوکو آھي. 20. مئي کان 24 جولاءِ تائين ڏينھن جي روشني روزانو مستقل 24 ڪلاڪ قائم رھندي آھي ڇوته سج افق کان °5 ڊگري کان وڌيڪَ ھيٺ نہ ٿيندو آهي. 2 ڊسمبر کان 10 جنوري تائين ڏينھن پنجن ڪلاڪن کان بہ ننڍڙو ٿيندو آهي انھن تاريخن تي سج افق کان رڳو °3 تائين مٿي چڙھندو آھي. جنوري جي آخر تائين ڊينھن ست ڪلاڪن تائين وڌندو آھي ۽ پوء تيزي سان وڌندو ويندو آهي. سياري م ھن شھر جو گرمي پد ڪڏھن ڪڏھن °15C- کان ھيٺ لھندو آھي. اونھاري ۾ ڪڏهن ڪڏهن گرمي پد °20C کان مٿي وڌندو آھي. ريڪجاويڪ ۾ سراسري طور تي ساليانو 1 ملي ميٽر کان وڌيڪَ برسات 147 ڏينھن پوندي آهي. جولاء کان آگسٽ تائين سال جا گرم ترين مھينا ھوندا آھن ۽ جنوري کان فيبروري تائين سرد ترين مھينا ھوندا آھن ريڪجاويڪ دنيا جو سڀ کان جھڙالو ۽ سڀ کان ٿڌو گادي جو هنڌ آهي. ان جو سڀ کان وڌ م وڌ ترين گرمي پد °27.7C تاريخ 30 جولاءِ 2008 ۾ رڪارڊ ڪيو ويو. گھٽ ۾ گھٽ ترين گرمي پد 30 جنوري 1971ع ۾ رڪارڊ ڪيو ويو جيڪو منفي °19.7C- ھيو.
شھري انتظام
شھر جو انتظام ريڪجاويڪ شھري ڪائونسل جي سنڀال ۾ آهي جنھن جا 23 رڪن ھوندا آھن انھن جي چونڊ سڌي سنئين ارڙھن سال ۽ ان کان مٿي واري عمر جي ووٽرن ذريعي چئن سالن لاءِ ٿيندي آهي. ڪائونسل جا رڪن مختلف بورڊن جا ميمبر مقرر ڪندا آهن. ھر بورڊ مختلف شعبو سنڀاليندو آهي جيڪي شھري ڪائونسل جي اختياري ۾ ڪم ڪندا آهن. سڀ کان اھم سٽي بورڊ ھوندو آھي جيڪو شھر جي ميئر سان گڏ معاملا سنڀاليندو آهي. شھر جو ميئر سينيئر پبلڪ آفيسر ھجڻ سميت شھري نظام جو ڊائريڪٽر ھوندو آھي
شھر جو سياسي نظام
تاريخي طور تي شھر جي اڪثر مڪاني اقتدار م رھندڙ جماعت انڊپينڊنس پارٽي آھي. 1929 کان 1978 تائين اھا لاڳيتو اقتدار ۾ رھي. 1982ع ۾ شھري ڪائونسل ۾ ان ٻيھر اڪثريت حاصل ڪئي ۽ 1994ع تائين شھري ڪائونسل سنڀاليندي رھي. ان سال ريڪجاويڪرلسٽين نالي سوشلسٽ جماعتن جو اتحاد اڪثريت سان چونڊون کٽي آيو. 2010 ۾ سٽي ڪائونسل جي چونڊ چ۾ ھڪ نئين جماعت بيسٽ پارٽي 15 مان 6 سيٽون حاصل ڪري مخلوط حڪومت ذريعي پنھنجو ميئر آندو. 2014 ۾ سوشل ڊيموڪريٽڪ الائنس پنج سيٽون حاصل ڪري مخلوط حڪومت ذريعي ميئر آندو.
ريڪجاويڪ جا ضلعا
ريڪجاويڪ 10 ضلعن ۾ ورھايل آھي جن جا نالا آئسلينڊڪ ٻولي ۽ ان جي سنڌي ۾ اچارن سان ڏجن ٿا:
انھن کان سواءِ ڪجھ ھنٽرلينڊ وارا علائقا نقشي ۾ ھلڪي ڇيڊ ۾ ڏيکاريل آهن جيڪي انھن ضلعن ۾ شامل ناھن
مرکنڊ (شھدادڪوٽ)
ديھ مرکنڊ سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي يونين ڪائونسل نمبر 2 لغاري جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا مرکنڊ ۾ واقع آهي.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ڀرڳڙي، اوڀر ۾ ديھ ميروخان، ڏکڻ ۾ ديھ سکر جروار ۽ ديھ گرگيج ۽ اولھ ۾ ديھ ڪور ڪاري واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي. ھن ديھ مان شھدادڪوٽ ڳڙھي خيرو روڊ ۽ ريلوي لائين گذرندڙ آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1,443 ھئي جيڪا 260 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
10 رجب
واقعا
نوح عليہ السلام ٻيڙيءَ ۾ سوار ٿيا.
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:رجب
ميٿي
ميٿي:
ميٿي کي ھرٻو سڏيندا آهن.
ڏسو______««ھرٻو»»
11 رجب
موڪلون ۽ ڏڻ
11
قطر ۾ عورتون
قطر ۾ عورتون مليل جليل موقف رکندڙ آھن. قطر جي ھڪ جدید عرب ملڪ ھجڻ سان ھتي جي عورتن کي ڪيترائي حق مليا آھن ، جنھن ۾ تعلیم جو حق ۽ ملازمت جو حق شامل آھي۔ ان کان علاوه ملڪ جون عورتون باضابطه راند جي مقابلن ۾ بہ حصا وٺنديون آھن. تنھن ھوندي به عورتن تي اڃان ڪافي پابنديون آھن
اڪيلي سر سفر تي پابندي
قطر خلیج تعاون ڪونسل (جي سي سي) ۾ شامل واحد ملڪ آهي جتي اڃا تائين عورتن جي لاءِ مرد جي سرپرستي جو قانون نافذ عمل آھي ۽ جنھن مطابق 25 سال کان گھٽ عمر جي عورت يا ڇوڪري پنھنجي سرپرست مرد کان بغیر ٻاھرين ملڪ ۾ سفر نہ ڪري سگھندي آھي اھا پابندي اسلام جي وھابي تحريڪ جي تعليم کان متاثر ٿيندي لڳائي وئي آهي ان جي ابتڙ سعودي عرب بہ جولائي 2019ع ۾ پنھنجي ملڪ ۾ نافذ عورتن ۽ ٻارن جي سرپرستي متعلق قانون ۾ ترميم ڪري ان قسم جي پابندي ختم ڪري ڇڏي آهي. ھاڻي سعودي عرب ۾ 21 سال کان وڌيڪ عمر جي مرد  يا عورت کي پنھنجي سرپرست جي اجازت  کانسواءِ بہ سفر ڪرڻ جي اجازت آهي.
راندين ۾ عورتن جي شرڪت
قطر ۾ عورتن جي راندين جا کوڙ مقابلا ٿين ٿا، جن ۾ عورتن جا میراٿن بہ شامل آھي، جنھن ۾ ملڪ جون کوڙ عورتون بھرو وٺنديون آھن۔ قطري عورتون عالمي سطح تي بہ راند ۽ تفریحي مقابلن ۾ حصا وٺن ٿيون۔ قطر جي اسماء الثاني  قطب شمالي ۾ اسڪائنگ ڪري ھڪ نئي تاریخ رقم ڪئي آھي، جيڪو ڪافي ملڪن جي عورتون اڃا تائين بہ نہ ڪري سگھيون آھن۔ اسماء ملڪ جي فیشن شوز ۾ بہ حصا وٺي چڪي آھي.
سفارتي محاذ ۾ عورتن جي شرڪت
شیخ علیا احمد ڌيءَ سیف الثاني گڏيل قومن جي اداري ۾ قطر جي مستقل نمائندي طور مقرر ٿي۔ جيڪا ان عھدي تي فائز ٿيڻ واري قطر جي پھرين عورت آھي۔ اھا ھڪ سفارتي گھراني سان تعلق رکي ٿي ۽ ان جي پنھنجي تعلیم قطر ۽ لندن ۾ حاصل ڪئي آهي.
غرر
thumb|غرر عربي ٻولي ۾ غيريقيني حالت کي چئبو آهي غرر عربي ٻوليءَ جو لفظ آهي جنھن جي معني آهي غيريقينيت، خطرو، اتفاق يا انديشو آهي. اسلامي فقه ۾ ربا يا وياج ۽ جوئا يا ميسر وانگر اھو ھڪ منفي لفظ آهي. ڪنسائيز ڊڪشنري آف اسلامڪ ٽرمس مطابق غرر جي معني آهي "اھڙي شئي جو وڪرو جيڪا اڃان حال ۾ موجود نہ ھجي" مثال پاڻي ۾ موجود مڇي ، فصل جنھن جي ڪٽائي نہ ٿي ھجي. فقه جي اصطلاح مطابق غرر اھڙي شئي جو وڪرو آھي جيڪا اڃان ھٿ ۾ ناھي يا اھڙي شئي جو وڪرو جنھن جا نتيجا اڻ ڄاتل ھجن يا جنھن ۾ ان شئي جي ملڻ يا نہ ملڻ صرف امڪاني ھجي.
قطر ۾ عورتون
ووٽ جو سياسي حق
ھن ملڪ ۾ مردن وانگر عورتن کي بہ ووٽ ڏيڻ جو حق تسليم ڪيل آهي ء ان لاءِ عمر جو شرط مرد ۽ عورت جو ساڳيو آهي. اھو حق کين 1999 کان ڏنو ويو آهي.
غرر
فقه جي روشني ۾
حنفي فقه ۾ غرر جو مطلب آهي اھڙي شئي جنھن جا نتيجا لڪل ھجن يا طئي نہ ڪري سگھجن يا جنھن جا نتيجن جو امڪان حتمي نہ ھجي ۽ اھو چئي نہ سگھجي تہ ڪجھ ٿيندو يا ڪجھ نہ ٿيندو .” شافعي فقه ۾ بہ غرر جي تعريف ساڳي آهي. شافعي اصول مطابق اھڙي حالت جي نتيجي جا گھٽ ۾ گھٽ ٻہ امڪان موجود ھجن ۽ اھو چئي نہ سگھجي تہ ٻنھي مان ڪھڙو نتيجو وڌيڪ امڪاني آھي. . . حنبلي فقه مطابق غرر اھي شيون آھن جن جا نتيجا اڻ ڄاتل ۽ پڪ نہ ٿي تہ اھا ٿيندي يا نہ ٿيندي." ظاھري فقه جو ابن حزم لکي ٿو تہ غرر اھڙي حالت کي چئبو آهي جنھن ۾ خريدار کي خبر نہ ھجي تہ ان ڇا خريد ڪيو آھي يا وڪرو ڪندڙ کي خبر نہ ھجي تہ ان ڇا وڪيو آھي." اسلامي عالم القرافي مطابق غرر اھڙي شئي کي چئبو آهي جيڪا ڏسڻ ۾ تہ وڻندڙ ھجي پر ان جي اصل حقيقت حقارت واري ھجي. ھاڻوڪي دؤر جي عالم مصطفیٰ الزرقا لکي ٿو تہ غرر اھڙي امڪاني شئي جو وڪرو آھي جنھن جو وجود ۽ خوبيون ان جي خطري واري نوعيت ڪري غير متوقع ھجن ۽ ان جو واپار جوئا وانگر ھجي. .
قطر ۾ عورتون
روزگار جو حق
عرب دنيا م مزدوري ۾ شرڪت جو حق قطر ۾ ٻين عرب ملڪن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ ڏنل آھي. پر انھن جي مردن سان گڏ ڪم م شرڪت تمام محدود آھي ۽ عورتون ٻاھر نڪرڻ وقت مخصوص لباس پائنديون آھن جن ۾ ابايو شامل آهي.
خارجي
خارجي (عربي: الخوارج، واحد خارجي) هڪ اسلامي فرقو هو جيڪو اسلام جي پهرين صدي ۾ پهرين مسلمانن جي گهرو جنگ دوران ظاهر ٿيو، جيڪا ٽئين خليفي عثمان جي قتل کانپوءِ پيدا ٿيل قيادت جي بحران جي نتيجي ۾ لڳي هئي. جولاءِ 657ع ۾ صفين جي جنگ دوران چوٿين خليفي عليءَ جي فوج جي ڪجهه سپاهين عليءَ طرفان پنهنجي حریف معاويه اول سان خلافت جي جانشينيءَ جو فيصلو ڪرڻ لاءِ ثالثي تي راضي ٿيڻ خلاف احتجاج ڪيو ۽ کانئس علحدگي اختيار ڪئي. سندن چوڻ هيو ته اهو معاملو انسانن جي ثالثي تي ڇڏي ڏيڻ قرآن جي حڪمن جي خلاف ورزي آهي ڇو ته قرآن جو حڪم واظح هيو ته باغين خلاف جنگ ڪري سندن مٿان قابو پائڻ گهرجي. علي سندن وفاداري واپس حاصل ڪرڻ ۾ ناڪام رهيو ۽ انهن جي باغي سرگرمين کانپوءِ جولاءِ 658 ۾ نهروان جي جنگ ۾ انهن کي شڪست ڏنائين. ان جي باوجود، خارجي ختم نه ٿيا ۽ خلافت خلاف انهن جي بغاوت جاري هئي. علي پاڻ جنوري 661ع ۾ ھڪ خارجي قاتل هٿان نماز پڙهندي مارجي ويو.
معاويه اول پاران 661ع ۾ اموي خلافت جي قيام کان پوءِ هن جي گورنرن خارجين کي قابو ۾ رکيو، پر 683ع ۾ ٻئي اموي خليفي يزيد جي موت ۽ نتيجي ۾ شروع ٿيل گهرو ويڙهه کان پوءِ حڪومتي انتظام ڪمزور ٿي پيو. نتيجي ۾ خارجين جون حڪومت مخالف سرگرميون وري شروع ٿي ويون، جيڪي شهرن ۽ ٻين آباديءَ وارن علائقن جي خلاف مسلسل حملن تي مشتمل هيون. بهرحال اندروني تڪرار ۽ ڀڃ ڊاھ انهن کي ڪافي حد تائين ڪمزور ڪري ڇڏيو. اموين گھرو ويڙھ ۾ ڪاميابي حاصل ڪئي ۽ 696-699ع ۾ اموي گورنر حجاج بن يوسف هٿان شڪست کائڻ کان پوءِ خارجي بغاوتون وڏي حد تائين ختم ٿي ويون. 740ع جي ڏهاڪي ۾ جڏهن اموي خلافت پهنجي آخري زماني ۾ هئي ۽ وڏي حد تائين ڪمزور ٿي چڪي هئي، خلافت جي مختلف علائقن ۾ وڏي پئماني تي خارجي بغاوتون شروع ڀي ويون، پر انهن سڀني کي آخرڪار شڪست ڏني وئي. جيتوڻيڪ ڪجهه خارجي بغاوتون عباسي دور ۾ به جاري رهيون، تقريبن سڀئي جنگجو خارجي گروپ آهستي آهستي ختم ٿي ويا ۽ انهن جي جڳهه غير متحرڪ اباضيا فرقي والاري. اباضيا خارجي اڄ ڏينهن تائين اومان ۽ آفريڪا جي ڪجهه حصن ۾ موجود رهندا اچن.
خارجين جو نظريو هيو ته ڪوئي به مسلمان، قطع نظر ان جي ته هو ڪهڙي خاندان يا نسل مان آهي، خليفو ٿي سگهي ٿو، بشرط هي ته هو غيرمعمولي اخلاقيات جو حامل هجي. جيڪڏهن خليفو گناهه جو مرتڪب ڀئي ٿو ته پو۽ ان تي فرض آهي ته هو توبھه ڪري ۽ آئنده لاءِ پنهنجو طرز عمل درست ڪرڻ جو عهد ڪري. جيڪڏهن هو ائين نه ٿو ڪري ته پوءِ مسلمانن جو فرض آهي ته سندس خلاف بغاوت ڪري کيس معزول ڪن. خارجي ڪبيره گناه ڪندڙ مسلمان کي مرتد شمار ڪندا هيا ۽ ڪجھه خارجي گروهن جو اهو عقيدو هيو ته جيڪڏهن اهڙا مرتد توبه تائب ٿي مذهب ۾ نئين سر داخل نه ٿا ٿين ته پوءِ سندن قتل جائز آهي. موجوده زماني جي ڪيترن ئي مسلمان انتهاپسند گروپن کي سندن رجعت پسندي ۽ جنگي جنونيت جي ڪري خارجين سان تشبيهه ڏني وئي آهي. ٻئي طرف، ڪجهه جديد عرب مورخن خارجين جي نسلي تعصب کان خالي ۽ جمهوري رجحانن جي تعريف ڪئي آهي.
ڪالي
thumb|ڪالي 1885-95 ورھيا
ڪالي (काली)، عرف ' (कालिका) يا ' (श्यामा) يا ڪالي ماتا، ھندو مت خاص ڪري تانترڪ پؤلڳن جي پويتر ھستي يا ديوي آھي. اڪثر ھنود ڪالي ماتا کي شيو جي ڪھاري ڳُڻن (صفتن) جو نسواني پاسو پڻ سمجھندا آھن. ڀارت جي اوڀرندي شھر ڪولڪتا (ڪولڪتہ) جو نالو ڪالي ماتا ديوي جي نالي پُٺيان ئي رکيو ويو آھي. ڪالي ۽ اوردس مھاديو منجھان ھڪ آھي. مھاودياس ھڪ ديوي ديوتا کي چئبو آھي جيڪا ھندوڌرم ۽ ٻُڌڌرم ۾ ساڳئي آھي.
ڪالي جو ظاھر ٿيڻ دُشٽ شڪتين ( شيطاني طاقتن) جو انت آڻڻ لاءِ ٿيو ھيو. شڪتي جي سڀ کان وڏي سگھاري قِسم آھي. ڪالي شيو مت جي تنتر/تانرڪ شعبو جي ڪول مارگ درجي جي ھڪ اندروني ايڪو (حصو) آھي.
1- باھ (اگني) جي شعلن جا ست ٻولين ۾ انکي ست ڳاڙھن (سُرخ) ڀينرن لاءِ استعمال ڪيو ويندو آھي.
2- ھڪ ديوي جيڪا شيو جي شڪتي جو اظھار آھي، تنھنکي پاروتي، اما ۽ ڀواڻي جو نالو ڏنو ويندو آھي. سري نقطۂ نظر سان اھا حق جي اعليٰ ترين اظھار جي نمائندگي ڪندي آھي جيڪو رُتبو ۾ ھندو مت جي پريم آتما کان رتبي ۾ وڏو درجو آھي.
3-ڪالي امر (ابديت) جي نمائندو پڻ آھي، انھيءَ لحاظ کان اھا جيون دان پڻ ڏيندي آھي ۽ جيون ڪش (زندگي کسڻ) پڻ آھي. انھيءَ حيثيت ۾ ان جو مجسمو چار ٻانھُن واري ھڪ ناري (عورت) وانگر بڻيل آھي، جنھن جون ڏانداريون آھن ۽ ھي ھر شيءِ کي اڳري ويندي آھي. ھي ڦندو (ڦاھي)، تلوار ۽ کوپڙي واري لٺ کنيو بيٺل آھي. شمشان گھاٽن سان وابستگي پڻ انھيءَ ڪارڻ آھي. ڊَپ (ڊڄ، خوف) جي نوعيت سان آگاھيءَ سبب ڊڄ جي حالت ۾ ان جي پِٽَ ڏيندا آھن.
4- ڪالي جو پويتر (مقدس) مندر ڪالي گھاٽ ڪلڪتا ۾ آھي. ان مندر جي اھميت سان واڳيل مطابق مھاديو شيو) پنھنجي زال جو لاش کڻي سموري جھان (عالم) ۾ گُھمي رھيو ھيو تہ انکي تباھ ڪري ڇڏي. وشنو وچ ۾ پئجي پنھنجي چڪر کان ڪالي جي لاش کي ايڪونجاھ ڀاڱن ۾ڪَپي ڇڏيو. اھي ٽڪرا (ڀاڱا) جتي ڪِريا اھا جڳھ متبرڪ بڻجي وئي ۽ اتي مندر بڻايو ويو.
5- غير برھمڻ ڪالي جي درڳاھ جي روپ کي مڃيندا آھن، مثال طور بنگال ۾ درڳا پوڄا عام آھي. سنڌ ۾ موجود مڪلي لاءِ پڻ گمان آھي تہ اھو نالو اصل ۾ ڪالي جو بگڙيل نالو آھي جيڪو ڪالي منجھان مڪلي بڻجي ويو.
حوالا
زمرو:پاروتي جا اوتار زمرو:تباهه ڪندڙ ديويون زمرو:ماتا ديويون زمرو:مھاودياس زمرو:ڏھ مھاوديا
شير خواجہ
شير خواجہشير خواجا ۽ باقي خان خطاب رکندڙ سيد بادشاهه خواجا، اتائي سيدن مان هو ۽ اهي خطاب کيس بهادريءَ جي ڪارنامن ڪري مليا هئا ۽ جهانگير جي ويجهو اچڻ بعد مهابت خان سان جنگ ڪرڻ مهل هن سان گڏ هو. جهانگير پنهنجي حڪومت جي پهرين سال ئي هن کي چار هزاري منصب ۽ باقي خان جي خطاب سان نوازي ٺٽي جي صوبيداري عطا ڪئي پر هو 1037هه ۾ ٺٽي روانو ٿيو ته واٽ تي ئي پنهنجي حقيقي منزل ڏانهن هليو ويو.
حوالا
زمرو:تاريخي شخصيون
چاچو نواز علي کوسو
نواز علي کوسي 1926ع ۾ ٿر جي ڳوٺ ڪٻڙي ۾ جنم ورتو.
سوانح
نواز علي کوسي کي سنڌ جا ماڻهو ٿر جي ”انسائيڪلو پيڊيا“ جي نالي سان پڻ سڃاڻين ٿا. هن وٽ سنڌ جا ڏاها، اديب، شاعر، محقق ڪَهي ايندا هئا. انهن سُڄاڻ ماڻهن نواز علي کوسو ٿر جي تاريخ، ثقافت، لوڪ ادب ۽ سگهڙائپ تي وڏا وڏا بحث ڪندو هو. وٽس ٿر جي حوالي سان ڄاڻ جو وڏو خزانو هوندو هو.
سال 1992ع ۾ جڏهن انهيءَ وقت جي ٿر جي ڊي سي عبدالقادر منگي ٿر سيمينار ڪوٺايو هو، تڏهن ناليوارا اديب، محقق، ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ، انور پيرزادو، بدر ابڙو، عبدالله ورياھ ۽ ٻيا دوست، تاريخ جي هن ڄاڻو ماڻهو سان مليا ۽ ٿر جي تاريخ بابت هن کان ڄاڻ حاصل ڪئي.
چاچو نواز کوسو ڀٽائيءَ جو پارکو پڻ هو. هن کي لطيف جي شاعري ۽ ڀڳت ڪبير جي شاعري تمام گهڻي ياد هوندي هئي.
هن جو سڀ کان پهريون انٽرويو حسن مجتبا هڪ انگريزي مئگزين لاءِ ڪيو هو ۽ جنهن کان پوءِ کيس ملڪي سطح تي مشهوري ملي هئي.
حوالا
زمرو:1926ع جون پيدائشون
تڪافل
تڪافل التكافل جنھن جو ترجمو يڪجهتي يا گڏيل گرنٽي بہ ڪيو ويندو آهي نقصان جي صورت ۾ رقمن جي واپسي يا ادائگي جو مددگار يا سھڪاري نظام آھي جيڪو اسلامي يا شرعي اصولن جي روشني ۾ وضع ڪيو ويو آهي جيڪو روايتي ويمي جو نعم البدل آھي. تڪافل جي حامين جو خيال آهي تہ ويمي ۾ ربا يا وياج شامل آھي تنھن ڪري حرام (prohibited) آهي تڪافل ۾ ماڻھو يا ڪمپنيون خطرن جو فڪر رکن ٿيون ۽ نقصان جي صورت ۾ شامل ميمبرن جي باقاعده مدد ۾ رقم جي ترت ادائگي ڪندا رھن ٿا. ان سموري مرحلي جي نگراني تڪافل جو آپريٽر ڪندو آهي 2011 جي آخر تائين تڪافل انڊسٽري ۾ 12 ارب ڊالرن تائين سيڙپ ٿي چڪي هئي ۽ 2017 ۾ ان جي حد 20 ارب ڊالرن تائين ٿيڻ جي پيشنگوئي ڪئي وئي ھئي. 1965 ۾ مڪي ۾ فقه جي عالمن تڪافل کي انشورنس يا ويمي جو نعم البدل قرار ڏنو. پاڪستان ۾ مفتي محمد شفيع انشورنس جي بدلي ۾ وقف تي مشتمل تڪافل جو نظام متعارف ڪرايو. 1979 ۾ اسلامڪ انشورنس ڪمپني آف سوڊان وجود ۾ آئي جيڪا پھرين باضابطه تڪافل واري ڪمپني ھئي. ملائيشيا ۾ مھاتير محمد جي دؤر ۾ 1983 ۾ اسلامي بينڪاري نظام سان گڏوگڏ تڪافل جو نظام بہ شروع ٿيو جنھن بعد ان کي وڏو فروغ مليو ۽ ھن وقت دنيا ۾ 50 کان مٿي تڪافل واريون انشورنس ڪمپنيون رجسٽر ٿيل آھن.
نالي جي معني
’تڪافل‘ جو بنیاد ڀائيچارو، امدادِ باھمی ۽ ’تبرع‘جي نظرئي تي آهي، جيڪو شریعت جي نظر ۾ پسندیدہ آھي. جدید دؤر ۾ تڪافل کي روایتي انشورنس جي متبادل طور تي بطور اسلامي انشورنس استعمال ڪيو پيو وڃي۔ ھن نظام ۾ سمورا ميمبر پاڻ ۾  رسڪ شیئر ڪندا آهن ۽ آھي باھمي مدد ۽ ڀائيچاري سان مقرر اصولن ۽ ضابطن تحت امڪاني مالي خطرن کان محفوظ ٿي ويندا آهن. تڪافل ۾ سڌي يا اڻ سڌي طرح وياج جو عنصر شامل نہ ھوندو آھي. تڪافل جا ٻہ قسم ھوندا آھن:
قرآن ۽ سنت میں تڪافل جو تصور
تڪافل جو تصور نئون نہ پر قرآن ۾ ۽ حديث ۾ موجود آهي. قرآن ڪريم ۾ الله تعالي جو فرمان آهي ته:
وَ تَعَاوَنُوْا عَلَی الْبِرِّ وَ التَّقْوٰی(المائدہ 5:2) ترجمو: نیڪي ۽ تقویٰ جي ڪمن ۾ ھڪٻئي سان سھڪار ڪريو۔
اِِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ اِِخْوَۃٌ (الحجرات 49: 10) ترجمو:مسلمان پاڻ ۾ ڀائر آهن۔
ان سھڪار ۽ ڀائيچاري جي ضرورت آهي تي مسلمان ھڪٻئي جي مدد ڪن اھڙي طرح اھو تڪافل جو بنياد آھي. ھڪ اصحابي نبي ڪريم صہ کان پڇيو تہ اي الله جا رسول صہ مان پنھنجي اٺ کي کي ٻڌي الله تي توڪل ڪيان يا ان کي ڇڏي ڏيان ۽ پوء الله تي توڪل ڪيان؟ پاڻ سڳورن فرمايو تہ ايئن نہ ڪر ، بلڪہ پھرين اٺ کي ٻڌ ۽ پوء الله تي توڪل ڪر.(جامع ترمذي، 2771)
تڪافل جو طريقو
تڪافل جي نظام ۾ ڪمپني جي حيثيت وڪيل يا مينيجر واري ھوندي آھي، ان ۾ سڀ کان اول ڪمپني جا حصيدار ڪجھ رقم وقف ڪندا آهن جنھن مان حصيدارن جو تڪافل فنڊ يا PTF قائم ڪيو ويندو آهي جنھن مان حصيدارن جي حيثيت وقف ڪندڙن واري ھوندي آھي ۽ مالڪ نہ رھندا آھن پر ان وقف مان ملندڙ فائدي ۾ حصيدار ھوندا آھن.
تڪافل جا اصول
نظرياتي طور تي تڪافل ھڪ امداد باھمي وارو ڌنڌو يا باھمي ويمو آھي جنھن ۾ ميمبر ھڪ مشترڪ بچت ۾ پيسا وجھندا ويندا آهن. ان جو مقصد نفعو ڪمائڻ نہ پر ھڪٻئي جا بار کڻڻ ھوندو آھي. تڪافل جا ھيٺيان اصول آهن:
روايتي ويمي جي خلاف دليل
اسلامي عالمن پھريون دفعو اڻويھين صدي جي آخر ۾ روايتي واپاري ويمي کي حرام قرار ڏيڻ شروع ڪيو قدامت پسند علم جو خيال آهي تہ ڪمرشل انشورنس ان ڪري منع ڪئي وئي آهي جو ان ۾ غير يقيني حالت، جوئا ۽ وياج جا عنصر شامل آهن
رواجي انشورنس جي حق ۾ دليل
عالمن جي اقليت جو خيال آهي تہ ويمي ۾ جوئا جو عنصر شامل ناهي ڇاڪاڻ تي جوئا ۾ خطري جي ڪا حفاظت ناھي نہ ئي وري نقصان ۾ مدد ٿئي ٿي. جڏھن ويميدار کي پاليسي پوري ٿيڻ تي پئسا ملندا آهن تہ ھو کٽيندڙ نہ بلڪہ معاوضو وصول ڪندڙ ھوندو آھي. شمارياتي طريقن ۽ سائنس اھڙا مرحلا پيدا ڪيا آهن جن ۾ غيريقيني ختم ٿي وڃي ٿي.
شبڪوري
شبڪوري: نڪٽالوپيا:Nyctalopia:, کي اجيري' يا رات جو انڌي ٿي وڃڻ جي حالت چوندا آهن.ان حالت ۾ ماڻھو گھٽ روشنيءَ ۾ ڏسي نہ سگھندو آھي. شبڪوري يا ته بچپن کان ٿيندي آھي، يا ڪنھن ڌڪ جي ڪري يا وري خوراڪ جي ڪمي جي ڪري خصوصن وٽامن اي( A) جي ڪمي جي ڪري. شبڪوري يا نڪٽالوپيا جو سڀ کان عام سبب ريٽنائيٽس پگمنٽوسا (retinitis pigmentosa) ھوندو آھي. اھا ريٽينا جي خرابي ھوندي ان ڪري جو ان جا راڊ جيوگھرڙا آھستي آھستي روشنيءَ کي موٽ ڏيڻ جي صلاحيت وڃائي ويهندا آهن. ان حالت جي شڪار مريضن ۾ اھا حالت وڌندي ويندي آهي ايستائين جو ڏينھن جي وقت به انھن کي ڏسڻ ۾ تڪليف شروع ٿي ويندي آهي..ان حالت جو ھڪ ٻيو سبب ريٽينول (retinol) ۽ وٽامن اي  vitamin) (A جي ڪمي آهي. . انگريزيءَ جو لفظ نڪٽالوپيا Nyctalopia يوناني ٻوليءَ جي ٽن لفظن مان نڪتل آهي: نڪٽ nyct جنھن جي معني رات آهي؛ ايلوئس aloas جنھن جي معني انڌائپ آهي؛ ۽ آپسس opsis جنھن جي معني نظر آھي. اھا نظر جي ڪمزوري ھوندي آهي. ان حالت ۾ گھٽ روشنيءَ يا رات جي وقت نظر نہ پوندي آهي. ان حالت جو سبب ريٽينا جي مخصوص نظر وارن جيو گھرڙن rods جي ڪمزوري ھوندو آھي. .
ھينويگ
ھينويگ نيدرلينڊز جي صوبي  سائوٿ ھالينڊ جو ھڪ شھر آھي جيڪو ويسٽ لينڊ ميونسپلٽي جو حصو آهي. 2001 ۾ ھن شھر جي آبادي 601 ھئي. شھر جي پکيڙ 0.076 چورس ڪلوميٽر ۽ شھر ۾ گھرن جو تعداد 228 ھيو. 2005 ۾ ھن شھر جي آبادي 690 ھئي.
تسمانيا
thumb|خلا مان تسمانيا جو منظر
تسمانيا يا تزمينيا (، جنھن جو اختصارTAS آھي، آسٽريليا جي ھڪ رياست جو نالو آهي جيڪا ھڪ وڏو ٻيٽ آهي جيڪو آسٽريليا جي سرزمين کان ڏکڻ طرف سمنڊَ ۾ 240 km ج فاصلي تي واقع آهي. ان کي آسٽريليائي سرزمين کان بيس وارو سامونڊي لنگھ ڌار ڪري ٿو. تسمانيا جو ٻيٽ دنيا جو پکيڙ ۾ 26ھون وڏو ٻيٽ آهي جنھن جي پسگردائيءَ ۾ 334 ننڍا ٻيٽ واقع آھن 2020ع جي تخميني مطابق ھن رياست جي آبادي 539,590 آھي جنھن مان 40ڏيڪڙو آبادي گريٽر ھوبارٽ واري علائقي ۾ رھندڙ آھي جيڪو ھوبارٽ ميٽروپوليٽن علائقو سڏبو آهي. ھن رياست جي گادي جو هنڌ ھوبارٽ آھي جيڪو رياست جو سڀ کان وڏو شھر آھي . تسمانيا رياست جي پکيڙ سڀني ٻيٽن سميت68401 km2 آھي جنھن رڳو تسمانيا ٻيٽ جي پکيڙ 64519 km2 آھي ان رياست جي قدرتي رياست طور پذيرائي ڪئي وئي آهي جنھن خاطر ان جي 42 سيڪڙو علائقي کي قدرتي حالت ۾ برقرار رکڻ خاطر محفوظ ڪيو ويو آهي جنھن ۾ نيشنل پارڪَ ۽ تسمانيائي جنگلي جيوت وارا علائقا شامل آهن جن کي عالمي ورثو قرار ڏنو ويو آهي تسمانيا دنيا جي پھرين ماحولياتي سياسي پارٽي ٺاھيندڙ خطو آھي
تاريخ
ھڪ خيال مطابق تسمانيا جي ٻيٽ تي قديم انساني آبادي جي شروعات 30000 سال اڳ ٿي ھئي ماھرن جي خيال مطابق تسمانيا ٻيٽ پھرين آسٽريليا جي سرزمين جق حصو ھيو ۽ اتي ابارجينل ماڻھن جا قبيلا آباد ھيا. اٽڪل 11700 سال اڳ سامونڊي چاڙھ سبب تسمانيائي علائقو آسٽريليا کان ڌار ٿي ھڪ ٻيٽ جي شڪل اختيار ڪئي ۽ انھن وچ ۾ بيس وارو سامونڊي لنگھ وجود ۾ اچي ويو thumb|left|upright| ايبل تسمان ھڪ ڊچ جھازران جيڪو 1642ع ۾ تسمانيا پھچي ان جي کوجنا ڪئي يورپين مان ھن سرزمين تي ھڪ ڊچ جھازران انٿوني وان ڊيمن پھريون شخص ھيو جيڪو 1642ع ۾ ھن ٻيٽ جي ڏاکڻي سامونڊي ڪناري تي پھتو ۽ نيدرلينڊز جو جھنڊو لڳايو. ساڳي سال نيدرلينڊز جو جھازران ۽ کوجنا ڪندڙ ايبل تسمان ٻيٽ جي اولھندي ڪناري تي پھتو جنھن جو سرپرست وان ڊيمن ھيو. تسمان ان ڌرتيءَ تي وان ڊيمن جي سرزمين نالو رکيو جيڪو 1803 ۾ برطانوي ماڻھن جي آمد ۽ نوآبادڪاري وقت پڻ تن برقرار رھيو پر 1855ع ۾ جڏھن اتي مقامي ماڻھن جي مرضيءَ واري حڪومت جو آغاز ٿيڻ وقت ان جو نالو تبديل ڪري تسمانيا رکيو ويو ڇوتہ وان ڊيمن جي سرزمين  جو نالو اتي قيدين ۽ غلامن جي ڪالوني ھجڻ جي ڪري دنيا ۾ خراب تاثر ڏئي رھيو ھو. نئين نظام سان نئون نالو ايبل تسمان جي نالي تان رکيو ويو. thumb|ابارجينل ماڻھن جا 1860واري ڏھاڪي ۾ آخري بچي ويل شخص برطانوي نوآبادڪاري وقت ھن ٻيٽ جي ابارجينل ماڻھن جي آبادي ٽي ھزار کان ستن ھزارن تائين ھئي جيڪا 1820 واري ڏھاڪي کان 30 سالن جي عرصي ۾ برطانوي نوآبادڪارن سان ڪاري جنگ جي نالي سان ڇتي گوريلا ويڙھ ۽ مختلف وبائي بيمارين سبب ناس ٿي وئي. ھتي سزايافته قيدين جي ڪالوني قائم ڪري انگريزن ھن علائقي کي نيو سائوٿ ويلز جو حصو بڻايو ھو ل. ان نوآبادڪاري جو سبب فرانس جي دعوا کي روڪڻ ھيو thumb|قيدي [[پورٽ آرٿر جي زمين تي پوکيءَ لاء ھر ڪاھيندي]] ان ڪالوني م 75000 سزايافته قيدي منتقل ٿي چڪا ھيا جن کان سزا تحت سخت پورھئي وارو ڪم ورتو وہندو ھو. جن جي آمد جو سلسلو 1853ع ۾ نئين نظام جي قيام سان روڪيو ويو. 1854ع ۾ تسمانيا جو موجوده آئين منظور ڪيو ويو. 1901 ۾ ھي رياست آسٽريليا جي وفاق جو حصو بڻجي ھڪ فيڊريٽيڊ رياست ٿي وئي.
سياسي ۽ انتظامي نظام
ھن رياست جي حڪومت ان جي پنھنجي آئين تحت قائم آھي  ساڳي وقت آسٽريليا جو آئين وفاق اندر وفاقي معاملن، وفاق سان ۽ ٻين فيڊريٽيڊ رياستن سان تعلق وارن ضابطن جو نفاذ ڪري ٿو. تسمانيا جا آسٽريليا جي سينيٽ م 12 رڪن آھن جيڪي ٻين رياستن جي رڪنن جي برابر آھن. آسٽريليا جي ھائوس آف ريپريزنٽيٽوز ۾ تسمانيائي نمائندگي پنج سيٽن جي آھي. سڀني رياستن جي ڀيٽ ۾ اھا سڀ کان گھٽ نمائندگي آھي. تسمانيائي اسيمبلي ھائوس ۾ اميدوارن جي چونڊ متناسب نمائندگي جي بنياد تي ٿيندي آهي. 2002 جي ھن رياست جي اسيمبلي ھائوس واري چونڊ ۾ ليبر پارٽي، آسٽريليا 25 مان 14 سيٽون حاصل ڪيون.
رياست جو حڪومتي سربراھ پريميئر سڏبو آهي ۽ رياست جو سربراھ برطانوي شاھي سربراھ جي نمائندگي ڪندڙ گورنر ھوندو آھي. 23 فيبروري 2004ع ۾ ھتان جي پريميئر جم بيڪن ڦڦڙن جي ڪينسر جي بيماري جي ڪري پنھنجي رٽائرمينٽ جو اعلان ڪيو جنھن جي جاء پائول لينن ورتي جنھن ٻہ سال رياست جي سربراهي ڪئي ۽ 2006 ۾ پاڻ چونڊون کٽي آيو پر 2008ع ۾ استعيفا ڏنائين. ان جي جاء ڊيوڊ برٽليٽ ورتي جنھن گرينز پارٽي سان ملي ڪري مخلوط حڪومت ٺاهي. 2010ع جي چونڊن ۾ ھنگ پارليامينٽ آئي. جنوري 2011ع ۾ لارا گڊنگس سندس جاء ورتي جيڪا تسمانيا جي پھرين عورت پريميئر ٿي. مارچ 2014ع ۾ ول ھوڊگمن جي لبرل پارٽي چونڊون کٽي آئي ۽ ليبر پارٽي جي سورھن سالن جي دؤر جي پڄاڻي ٿي
حوالا
زمرو:آسٽريليا جا ٻيٽ
ليونارڊو ڊي ونچي
ليوناردو دي سر پِيئرو دا وِنچي  نشاۃ ثانيہ جو ھڪ تسڪانوي عالم، سائنسدان، حساب دان، مھندس، موجد، تشريحدان، مصّور، مجسمہ ساز، معمار، ماھر نباتيات، موسيقار ۽ مصنف ھو. ليوناردو گھڻو نشاۃ ثانيہ ڪجو عظيم ھمہ دان ۽ ھڪ مِثلِ اوليٰ شخصيت سمجھيو ويندو آھي. اُنجو "ناقابِلِ اتفا تجسس" ۽ "ھيجان تخيل اِختراع" خوب سراھيو ويندو آھي.
ڀونء چمپا
ڀونء چمپا (Koempferia) هڪڙو ننڍڙو ٻوٽو آهي، جو بلڪل زمين سان لڳو رهندو آهي. تنهنڪري جيسين ڪونڊيءَ ۾ رکيل نه هوندو، تيسين ڏسڻ ۾ نه ايندو. نومبر ۾ هن جا پن سڙي ڇڻي پون ٿا. وري جڏهن هي اپريل ۾ گل ڪري چُڪي ٿو، تڏهن ٻاهر نڪرن ٿا. گل جا ٻه پن اڇا ۽ به ڳُوڙها ڳاڙها ٿا ٿين. گل زمين کان ٻه ٽي انچ مٿي مس بيهندا آهن. هڪٻئي پٺيان گهاٽ ڪري پيا نڪرندا آهن. صبح جو ٿڙن ۽ سانجهين جو ڪومائجن. منجهانئن ڏاڍي خوشبوءِ اٿندي آهي. چمپا گل ٻئي هنڌ ڏنو ويو آهي. هن کي زمين سان لڳي بيهڻ ڪري ڀؤن چمپا چون ٿا. هن جا به گهڻا ئي قسم آهن. هن ذات جو انگريزيءَ ۾ ڪتابي نالو آهي ڪِيمپفريا، هن جماعت ۾ هڪڙو ٻيو ٻوڙو آهي، جو ٽي فوٽ وڏو ٿيندو آهي ۽ بلڪل اڇا گل ڪندو آهي؛ جي تمام خوشبودار ٿيندا آهن. انهن کي انگريزيءَ ۾ گارلنڊ فلائوئر (يعني هار جو گل) ۽ دکنيءَ ٻوليءَ ۾ هيم چمپا يا سنتوڪ چوندا آهن. هنن مان ڪي پيلا گل به ڪندا آهن. چَوڙَ به هن ذات مان آهن ۽ پيلا گل به ڪندا آهن.
جهنگ ڪڪڙ
جهنگ ڪُڪڙُ (انگريزي:Amauronis phoenicurus) (Waterhen) جهنگ ۾ رهندڙ پکي آهي جنهنڪري مٿس نالو جهنگ ڪڪڙ پيو. هن جو رنگ گهڻو ڳاڙهو هوندو آهي تڏهن ان کي ڳاڙهو جهنگ ڪڪڙ بہ سڏيو ويندو آهي. هن جا کنڀ ڳاڙهي کان علاوه ٻين رنگن جا بہ ٿيندا آهن. هيءُ جهنگلي ڪڪڙ اڏامي سگهندو آهي.
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست زمرو:پکي
عقيق (گل)
عقيق هڪڙو عام گل آهي، جنهن کي فارسيءَ ۾ عقيق البَحر چون ٿا، دکني ٻوليءَ ۾ ديوڪيلي. انگريزي ڪتابي نالو اٿس ڪنا، ۽ رواجي نالو انڊين شاٽ (هندي ڇيرا)؛ ڇالاءِ جو ٻج ڪارو ۽ ڇين جهڙو ٿيندو اٿس- اِهو هميشھ جُهلِي بيهندو آهي. ننڍڙا کُليل پر ڳاڙها قرمزي گل ٿيندا اٿس. هن جا ڪيترائي قسم آهن، جي پيلا ۽ ٻين رنگن جا گل ڪندا آهن. سڀ قد ۾ ٽن فوٽن کان ڇهن فوٽن تائين ٿيندا آهن. هي پاڙون ۽ اوڌون هڻي پاڻهي وڌندا ويندا آهن. هي ٻج سان به پيدا ٿيندا آهن ۽ پاڙون ڇِني هڻڻ سان به.
مير عبدالرزاق معموري
مير عبدالرزاق معموري ماثر الامراءَ مطابق هو معمور آباد جي سيدن مان هو. سندس وڏا هندستان آيا ۽ مير پنهنجي صلاحيتن جي ڪري اڪبري عهد ۾ بنگالي لشڪر جو فوجي خزانچي مقرر ٿيو. جهانگير کي جڏهن بادشاهي ملي ته مير عبدالرزاق کي مظفر خان خطاب ڏئي مالوي جو صوبيدار ڪيو پر شاهجهان کيس ان عهدي تان لاهي ڇڏيو ۽ ڪجهه وقت کانپوءِ لاڏاڻو ڪري ويو. تحفة الڪرام جي اردو ترجمي جي صفحي 298 تي آهي ته مير عبدالرزاق معموري جيڪو لوڌي خان کانپوءِ ترخان خاندانجي حاصل ڪيل پرڳڻن جو امين ۽ خسرو خان بعد انهن امانتن کانسواءِ کيس ٺٽي جي زمينداري به ملي. ٺٽي جي گودري بازار ۽ خضري جامع مسجد ان جي يادگار آهي، جنهن کي پنهنجي امين هجڻ واري دؤر 1017هه ۾ ٺهرايائين. ”لب تاريخ سنڌ“ مان سندس گورنريءَ جو دؤر 1049هه کان 1055هه معلوم ٿئي ٿو. .
ڳجھ
حوالا
زمرو:پکي
ميڻا
ديھ ميڻا سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي يونين ڪائونسل نمبر 1 جمالي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا جوڻيجا تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي ديھن واري 1881 واري نقشي مطابق ھن ديھ ۾ نئون ڳوٺ دينارين جو، نئون ڳوٺ ميڻا، سيدن جو نئون ڳوٺ، ڳوٺ نئون ڀنڀو خان چانڊيو ۽ ڳوٺ چندر ھندو واقع ھيا. ھاڻي اتي ڳوٺ نوبت مغيري، سردار خان جمالي، محمد خان ڀٽو واقع آهن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اولھ ۾ ديھ شاھو جمالي ۽ ديھ ڀٽا،  اتر ۾ ديھ عيدن جروار، اوڀر ۾ ديھ ڀرڳڙي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڪور ڪاري واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1,337 ھئي جيڪا 231 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون
مراد آباد ( سنڌ)
مراد آباد مراد آباد نصرپور سامهون درياءَ جي هن پار آباد هو ۽ مرادياب خان جي فرمانروائي جي رسم اتي ئي ادا ڪئي وئي، جنهن کان پوءِ ان جو نالو مراد آباد رکيو ويو. درياءُ جي ٻوڏ ۾ هي شهر برباد ٿي ويو ۽ اڄ سندس ڪوئي نشان ناهي بچيو.
سنڌو رومن سنڌي
سنڌو رومن سنڌي ۾ زير، زبر ۽ پيش جي ڏاڍي اهميت آهي. سنڌو رومن سنڌيءَ ۾ لفظ جي اُچار، آواز، بيهڪ، گهڙت، ۽ گهرج آهر زَبرَ لاءِ گهڻو ڪري ”A“ ڪتب آندي وڃي ٿي، پر ڪن خاص حالتن يا صورتن ۾ ايڪسيپشن جي طور تي زبرَ لاءِ ”U“ به ڪتب آڻڻ جي اجازت آهي. ساڳي نموني سنڌو رومن سنڌيءَ ۾ زير لاءِ ”I“ ڪتب آندي وڃي ٿي، پر ڪن خاص حالتن يا صورتن ۾ ايڪسيپش جي طور تي زير لاءِ اِيِ ”E“ به ڪتب آڻڻ جي اجازت آهي ۽ پيش لاءِ U ڪتب آندي وڃي ٿي. سنڌو رومن سنڌي ۾ لفظَ لکڻ مهل جيترو زير، زبر ۽ پيش جو خيال رکيو ويندو، اوترو ئي سنڌو رومن سنڌي صحيح ۽ سٺي لکجندي.
گھٽي
250px|thumb|لنڊن ۾ ڪينسنگٽن ۽ چيليسا بورا ۾ گھٽي جو ھڪ قسم
سنڌو رومن سنڌي
رومن سنڌي ڊڪشنري
گلوسبي ڊڪشنريز جي عالمي اداري، رومن سنڌي (Roman Sindhi) کي به سنڌي ٻوليءَ جي هڪ لپيءَ قرار ڏيندي پنهنجي ڊڪشنريز ۾ شامل ڪري ورتو آهي ۽ هاڻي رومن سنڌي ڊڪشنري به گلوسبي ڊڪشنرين ۾ شامل آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:سنڌي زمرو:رومن لپي زمرو:سنڌي ٻولي زمرو:سنڌو رومن سنڌي زمرو:انڊس رومن سنڌي زمرو:انڊس رومن سنڌي اسڪرپٽ
گھٽي
گھٽي عمارتي ماحول م عام ماڻھن جي لنگھ کي گھٽي چوندا آهن.اردو ۾ گلي چوندا اٿس. اڪثر روڊ وانگر پٿرن سان يا سرن سان يا سيمينٽ جي بلاڪن سان ٺھيل ھوندي آھي. مٽي واري ڪچي بہ ٿيندي آھي. انگريزي لفظ اسٽريٽ جي معني آهي سرن وارو روڊ آھي. اھو لفظ ڪڏهن ڪڏهن روڊ جي لاء بہ استعمال ٿيندو آهي جيئن ڪراچي ۾ زيب النساء اسٽريٽ. روڊ جو استعمال سامان يا ماڻھن جي ٽرانسپورٽيشن لاء ٿيندو آهي پر گھٽي ماڻھن جي اچ وڃ لاءِ ھوندي آھي.. گھٽين جي مثالن ۾ سوڙھيون ڳليون پڻ شامل آھن. روڊن تي فٽ پاٿ ٺھيل ھونديون آھن جن تي ماڻھو گھمندا آھن.
ڀارت ۾ ڪوروناوائرس مهاماري 2020
ڀارت ۾ 2019–20 ڪوروناوائرس مها وبا جو پهريون مريض 30 جنوري 2020 تي سامهون آيو. هيءَ بيماري چين کان سموري دنيا ۾ پکڙي آهي. ڀارت ۾ وزارت صحت ۽ خانداني ڀلائي، حڪومت هند ان جي مڪمل نگراني ڪري رهي آهي ۽ وقتائتيون هدايتون جاري ڪري رهي آهي. وزارت صحت جي ويب سائٽ جي مطابق هينئر تائين ڪل ٻارنهن لک اُنٽيهہ هزار ٽي سئو ٽريهٺ (12,29,363) ماڻهن جي اسڪريننگ ٿي چڪي آهي جن ۾ 111 ماڻهو ڪورونا کان متاثر ٿيل مليا ۽ 2 جي موت ٿي چڪي آهي.
ٻڌي جو مجسمو
ٻڌي جو مجسمو ، هندوستان جي بانين مان هڪ ولڀ ڀائي پٽيل جو مجسمي جو نالو آهي، جيڪو گجرات جي نرماده ضلعي ۾ واقع آهي. هي دنيا جو وڏي ۾ وڏي مجسمو آهي، جنهن جي اوچائي 182 ميٽر (597 فوٽ) آهي، جنهن جي اوچائي آزادي جي مجسمي کان ٻيڻي آهي. هي مجسمو ندي جي ٻيٽ تي نرماده ڊيم (جنهن کي سردار سروور ڊيم پڻ چيو وڃي ٿو)جي پاسي تي آهي. هي مجسمو وڊودرا کان 100 ڪلوميٽر (62 ميل) مفاصلي تي واقعي آهي.
مجسمو ۽ ان پسگردائي 4.9 ايڪڙن تي مشتمل آهي، جنهن جي چوطرف 3 هزار ايڪڙن جو هٿرادو ڍنڌ جوڙيو ويو آهي. هي مسجمو لارسن ۽ ٽوبرو 2980 ڪروڙ رپين (240 ميلن آمريڪي ڊالر) ۾ جوڙيو. هن مجسي جي ڪم جي شروعات 31 آڪٽوبر 2014ع تي ٿي ۽ آڪٽوبر 2018ع تي هن جو ڪم مڪمل ٿيو. هي کي هندوستاني فن تعمير جي مجسما ساز رام وي. سُتر جوڙيو. هي مجسمو هندوستاني وزيراعظم نرندرا مودي 31 آڪٽوبر 2018ع تي پٽيل جي 143ع سالگرهه جي موقعي تي سندس نالي ڪيو.
ناٽنگھم
ناٽنگھم. يونائيٽيڊ ڪنگڊم جي ملڪ انگلينڊ جو ھڪ شھر آھي جنھن جي مڪاني حڪومت وحداني اختياري واري شھري ڪائونسل تي مشتمل آهي جيڪا لندن کان اتر طرف 128 ڪلوميٽرن تي تاريخي ڪائونٽي ناٽنگھم شائر ۾ واقع آهي. ھي شھر رابن ھڊ جي ڪھاڻي، راليگ موٽرسائيڪلن ۽ تماڪ جي صنعت جي ڪري مشھور آھي. 1897 م راڻي وڪٽوريا جي تاج پوشي جي ڊائمنڊ جوبلي جشن جي موقعي تي ان کي شھر جو درجو مليو. ھي شھر ھن وقت انگلينڊ جو ھڪ وڏو سياحتي مرڪز آھي. 2017 ۾ ناٽنگھم جي آدمشماري جو تخمينو 329,200 ھيو. ھن شھر جو پبلڪ ٽرانسپورٽ نظام تمام بھترين آھي. جنھن ۾ انگلينڊ جو سڀ کان وڏو پبلڪ جي ملڪيت وارين بسن جو نيٽورڪ ۽  ناٽنگھم ريلوي اسٽيشن ۽ ٽرام جو جديد ايڪسپريس نظام شامل آهن. ھي شھر راندين جو مرڪز پڻ آھي. 2015 ۾ ھن شھر کي انگريزي راندين جو گھر قرار ڏنو ويو. ھتي نيشنل آئيس سينٽر، نيشنل واٽر اسپورٽس سينٽر ۽ ٽرينٽ برج انٽرنيشنل ڪرڪيٽ گرائونڊ پڻ واقع آھي. 11 ڊسمبر 2015 تي ھن شھر کي يونيسڪو پاران ادب جو شھر قرار ڏنو ويو. ھن شھر ۾ ٻہ يونيورسٽيون واقع آھن جن ۾ ناٽنگھم ٽرينٽ يونيورسٽي ۽ يونيورسٽي آف ناٽنگھم شامل آهن. يا يونيورسٽي آف لا جو ڪيمپس پڻ ھن شھر ۾ واقع آهي.
thumb|right|[[ناٽنگھم ڪاسل]]
thumb|right|ناٽنگھم جو ڪائونسل ھائوس
12 رجب
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:رجب
قديم يوناني فلڪيات
بابل ۽ قديم يوناني فلڪيات، سورهين صدي ۾ استعمال ٿيندڙ ”اسطرلاب اوزار“ جي مدد سان سج، چنڊ ۽ زمين جي مقام جي گردش جو اندازو لڳايو ويندو هئو. سلطنت بابل جا فلڪياتدان اهوئي پھريان ماڻھو هئا جن رياضي ۽ علم جي مدد سان ان ڳالھ جو اندازو لڳايو تہ چنڊ گرهڻ حقيقتن هڪ تڪراري واقعو آهي ۽ ان جي پيشنگوئي ممڪن آهي. سيارن جي ان چڪر کي ساروس Saros چئبو آهي بابل جي انھن فلڪيات دانن کانپوءِ قديم يونان ۽ هيلينيا جي تھذيبن ۾ فلڪيات کي هٿي ملڻ لڳي. يوناني فلڪيات ۾ اڳ ۾ ئي ان ڳالھ جو خيال رکيو ويو تہ ٻيا فلڪي جسم ۽ آسماني مظاهرن کي طبعي وضاحت سان پيش ڪيو وڃي ۽ علم جي مدد سان سمجھڻ جي ڪوشش ڪئي وڃي. آريستارخس ساموسي اهو پھريون يوناني فلڪيات دان هئو جنھن ٽين صدي اڳ مسيح ۾ زمين جي قطر جي ماپ ڪئي سج ۽ چنڊ جي وٿي کي دريافت ڪيو ۽ نظام شمي لاءِ ”شمس مرڪزي“ نظريو پيش ڪيو.
ٻئي صدي اڳ مسيح ۾ هيپارڪس ڦيرو دريافت ڪيو ۽ چنڊ جي قطر ۽ انجي زمين کان وٿي بہ ناپيو هيپارڪس فلڪيات ماپ لاءِ اسطرلاب نالي هڪ خاص اوزار بہ ايجاد ڪيو. هيپارڪس جون اهوئي ڪاوشون اتي ئي ختم نہ ٿيو بلڪ ان اتري ڪره ۾ ٽمڪندڙ 1020 تارن جا نالا بہ لکيا. اها ئي وجھ آهي جو انھن ستارن کي يوناني نالن سان ئي مختلف جڳھ تي استعمال ۾  آندو ويندو آهي. پھرين صدي ۾ ايجاد ٿيندڙ انتيڪيتهرا ميڪانيا دنيا ۾ سڀ کان پهريان استعمال ٿيندڙ اوزار هئو جنھن جي مدد سان سج چنڊ ۽ زمين جي مقام جو وقت اڳ صحيح اندازو ڪنھن بہ ڏني ويندڙ تاريخ موجب لڳائجي وڃي سگھجي پيو. انھي ريت خاص اوزار چوڏهين صدي ۾ ئي ڏسڻ لاءِ ملندا آهن ائين انجي دريافت سائنسدانن ۽ ماهر فلڪيات لاءِ حيران ڪندڙ پڻ آهي.
چين ۾ فلڪيات
تاريخ شروعات برنجي دور ۾ شانگ خاندان جي تخط سلطنت کان شروع ٿي ٿو چين ۾ تاريخي آثارن مان پتو پئي ٿو تہ پھريون دفعو فلڪيات جا چيني تارن جي نالاآنيانگ Anyang مان دريافت ٿيندڙ اوريڪل هڏن مان پتو پيا آهن ۽ انھن جا نالا اٺاويھ چيني قمري منازل ۾ لکيا ويا آهنشانگ خاندان Shang dynasty جي دور تائين فلڪيات پنھنجي شروعاتي مرحلن مان گذرندي اڳتي وڌيو ۽ تارن جي نالا رکيا ويا 1339ع اڳ مسيح کان 1281ع اڳ مسيح جي دوران”شانگ خاندان Shang dynasty“ جي بادشاھ وو دنگ جي تخط حڪومت ۾ منازل قمري جا نالا ملندا آهن چوٿي صدي اڳ مسيح ۾ چين جو تنازعاتي دور شروع ٿي ٿو ۽ ان دور ۾ بہ تارن بابت علم ۽ ثبوت ملن ٿا ۽ آخر ڪار اهو علم اڳتي وڌندي”هان خاندان Han dynasty“ جي تخط سلطنت تائين پهچندي ڏيکارجي ٿو چيني فلڪيات جي بنياد زمين جي ساڪن هجڻ ۽ سج جي حرڪت ۾ هجڻ تي هئي ڪجھ ڀيرا هي قائدو جديد علم فلڪيات موجب سڌا ڪري ڇڏبا هئا ۽ ڪڏهن ڪڏهن شروق نجمي يا منطقا البروج موجب ترتيب بہ ڏنا ويندا هئا جديد محققين فلڪيات موجب (قرون وسطي Middle Ages) ۾ اسلامي فلڪياتي دور کان اڳ چين جو ئي علم فلڪيات ۽ قائدن تي مرطبو ٿيو هئو هاڻوڪي هندوستاني فلڪيات جي ڪجھ شيون ۽ قائدا چين ڏا ويا ۽ هي دور غالبا چين ۾ بدھ مت جي ترويج ۽ اوڀر”هان سلطنت Han dynasty “ جي تخط حڪومت يعني 25ع کان 220ع هئو انکان پوءِ”تانگ خاندان Tang dynasty“ جي دور يعني 618ع کان 907ع ۾ هندوستاني فلڪيات چيني فلڪيات ۾ ڪجھ مڪاما ملي ويا ۽”تانگ خاندان Tang dynasty“ جي دور ۾ ئي شاهي ماڻھن جو تقرر ٿيڻ شروع ٿيو ۽ ماڻهن کي موجودا حڪومت ۾ گھرايو ويو انھن ماڻھن ۾”يي زنگ Yi dynasty “ بہ شامل هئو جنھن کي تانترڪ بدھ متي ماهر نجوم سمجھيو ويندو هئو ”يوآن خاندان Yuan dynasty “ جي دور ۾ اسلامي فلڪيات چين ۾ داخل ٿي ۽ ”منگ خاندان Mang dynasty “ جي دور زوال تائين اسلامي فلڪيات جي شهرت باقي رهي”منگ خاندان Mang dynasty “ جي زوال کانپوءِ جڏهن چين ۾ مسيحي يسوعيون جو دور اڳتي وڌيو تہ اسلامي فلڪيات جي شهرت ويندي رهي سترهين صدي ۾ پھريون دفعو چين ۾ فلڪي دوريبن لڳائي وئي 1669ع ۾ بيجنگ جي قديمي رسد گاھ کي نئي انداز تي جوڙيو ويو هاڻوڪي دور ۾ چين فلڪيات جي هڪ مضبوط ۽ جديد پروگرام سبب نظام شمسي ۾ موجود فلڪي سيارن تي پنھنجا سائنيسي مشن اماڻي رهيو آهي تصوير دونهوانگ جو فلڪي ميپ جنھن ۾ اتر جو خطو ڏيکاريو ويو آهي
حوالا
زمرو:قديم فلڪيات زمرو:قديم يوناني فلڪيات زمرو:قديم يوناني سائنس سائنس جي دنيا
علي احمد ٽالپر
مير علي احمد خان ٽالپر، 28 آگسٽ 1978 کان 26 فيبروري 1985 دوران پاڪستان جو وزير بچاءَ هو. هو 31 آگسٽ 1915ع تي حيدرآباد سنڌ ۾ مير نبي بخش خان ٽالپر جي گهر ”ٽنڊو مير محمود“ ۾ پيدا ٿيو. پاڻ برطانوي نوآبادياتي هندستان ۽ ملڪ پاڪستان ۾ سياسي پارٽين ۾ اعليٰ عهدن تي رهيو ۽ صوبائي ۽ مرڪزي اسيمبلين جو ميمبر ۽ وزير پڻ رهيو. مير صاحب اپريل ۱۹۸۶ع کان علاج جي سلسلي ۾ برطانيه جي شھر لنڊن ۾ قيام پزير ھو ، اتي 5 اپريل 1987ع تي وفات ڪيائين. سندس جسد خاڪي وطن آ ندو ويو ۽ کيس 8 اپريل 1987ع تي ”ٽنڊو مير محمود“ ۾ نماز جنازه بعد مير صاحبن جي آ بائي قبرستان ”گنجو ٽڪر“ ۾ مٽيءَ ماءُ حوالي ڪيو ويو. مير صاحب جي جنازي نماز مولانا محمد علي رضوي (سابق ايم.اين.اي) پڙھائي جنھن ۾ ملڪ جي صدر، صوبائي گورنرن ، وفاقي و صوبائي وزيرن ، اعلي فوجي ۽ سول عهديدارن ۽ ملڪ جي معزز شخصيتن شرڪت ڪئي.سنڌ جو سيد سائين جي.ايم سيد پڻ انھيءَ موقعي تي شريڪ ھو.
سرڻ
سِرڻ (انگريزي :Black Kite/Milvus Migrans) ھڪ گوشت خور پکي آهي جنهن جي اڏام تمام اوچي ٿئي ٿي. سرڻ ڪاري کان علاوه ڳاڙهي به ٿيندي آهي. سرڻ دنيا ۾ جام ٿئي ٿي. ڳاڙهي سرڻ سنڌ ۾ اڻلڀ آهي.
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست زمرو:پکي
جڀو ڍورو
1971 ۾ ايران جي شھر رامسر ۾ گڏيل قومن جي اداري جو آبي زمينن (wetlands) جي تحفظ متعلق ڪنوينشن ٿيو ھيو جنھن تحت اھم بين الاقوامي اھميت وارين آبي زمينن کي رامسر ماڳ جو نالو ڏنو ويو.مئي 2011 ۾ جڀو ڍوري کي بين الاقوامي اھميت وارن رامسر ماڳن جي آبي لسٽ ۾ شامل ڪيو ويو.
جاگرافي
جڀو ليگون ڪراچي جي ڏکڻ اوڀر ۾ 135 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي سجاول ضلعي جي تعلقي جاتي ۾ 50 ميٽرن جي الٽيٽيوڊ تي واقع آهي. ان جي پکيڙ 1745 چورس ايڪڙ آهي. ھن قدرتي پوسل واري زمين لوڻياٺي ڪنارن سان خشڪي ۾ گھيريل ڍورن سان گڏوگڏ ڌٻڻ ۽ گپ تي مشتمل ھوندي آھي. اھڙا ماڳ ٻين ساڳين ماڳن سان به ٽائيڊل لنڪ ڪئنالن ذريعي ڳنڊيل ھوندا آھن. اتان جي آبهوا سامونڊي ھوندي آھي ۽ اتي سانوڻ جون برساتون (monsoon) ھر سال جون جي مھيني ۾ شروع ٿينديون آهن
جھنگلي جيوت
thumb|180px|تقريبن 6000 جي لڳ ڀڳ بجن وارا پيڻ پکي يا ڊالميشن پيليڪان (Dalmatian pelican) جڀو ليگون وٽ رھن ٿا جيڪي ناپيد ٿيڻ جي خطري وارن پکين جي فھرست ۾ شامل ٿي چڪا آهن جيڪا فھرست [[انٽرنيشنل يونين فار ڪنزرويشن آف نيچر|IUCN جي جاري ڪيل آھي ]] ھي ماڳ پاڻي وارن پکين جي گھر آھي تقريبن 60000 کان ھڪ لک تائين مندائتا پکي (migratory birds) ھر سال اتي ايندا آهن. پاڪستان جي زولاجيڪل سروي ڊپارٽمينٽ جي مطابق 1997 م ڪيل اٽڪل سروي ۾ 40 کان 50 ھزار آمريڪي فلمنڱگو(American flamingo) ۽ ننڍڙن جنتي پکين (Paradisaea minor) جي موجوگي رڪارڊ ڪئي وئي جيڪا پاڪستان ۾ انھن پکين جو سڀ کان وڏو ميڙ ھيو
ڍوري جي چوڌاري مٿاھين پاسي تمر (Tamarix) جا ٻوٽا آهن ۽ ھيٺاھون پاسو تازي پاڻيء جي ملڻ ڪري ڊڀ (Typha) جي ٻوٽن سان ڍڪيل رھندو آھي. جيڪڏهن ڍورو اونھو ھوندو آھي تہ ساوڪ نالي ماتر ھوندي آھي
ماحولياتي حفاظت
جڀو ڍوري واري علائقي ۾ چوڌاري مقامي ماڻهن جون زمينون آھن جن جي آمدني جو اھم ذريعو مڇيءَ جو شڪار ۽ مال پالڻ آھي. سياري ۾ وڏي پيماني تي غيرقانوني شڪار ٿيندو آهي جنھن مندائتن پکين ۽ حيواني جيوت (fauna) کي گھٽائي ڇڏيو آهي. ٽائيڊل لنڪ ڪينال جي ٺھڻ ۽ وڌندڙ زرعي ۽ صنعتي گدلاڻ ، ۽ کاري پاڻيءَ جي داخل ٿيڻ جي ڪري تازي پاڻيء واري ساوڪ گھٽجي وئي آهي.ھي ماڳ کي ماحولياتي قانون يا ان ماڳ کي بچائڻ واري موحولياتي تحريڪ ذريعي اڃان تائين ڪوبہ تحفظ نہ مليو آھي.رڳو زولاجيڪل سروي ڊپارٽمينٽ پاڪستان ۽ نيشنل انسٽيٽيوٽ آف اوشنوگرافي طرفان ڪجھ ريسرچ پراجيڪٽ تحت علائقي جي حيواني جيوت ۽ ٻوٽن جو مطالعاتي جائزو ورتو ويو آهي.ICNU جو ڪوسٽل ايڪوسسٽم يونٽ، سنڌ وائلڊ لائيف ڊپارٽمينٽ ۽ سنڌ اينوائرنمينٽ پروٽيڪشن ايجنسي طرفان مقامي سطح تي اھڙي سجاڳي ۽ ماحولياتي تحفظ بابت سرگرميون ڪيون وينديون آهن.
حوالا
زمرو:سنڌ جاگرافي اسٽب زمرو:سنڌ جون زميني شڪليون
امل الملڪي
آمل محمد Al-Malki ( Arabic  ) هڪ قطري علمي آهي. 2005 ۾ ، هوءَ پنهنجي ملڪ جي ايجوڪيشن سٽي ۾ هڪ آمريڪي يونيورسٽيءَ ۾ پهرين قطري پروفيسر بڻجي وئي جڏهن هن کي قطر جي ڪارنيگي ميلن يونيورسٽيءَ ۾ پڙهائڻ لاءِ رتي ڪيو ويو. هوءَ هاڻي باني آهي ڊين ڪاليج آف هيومنٽيز اينڊ سوشل سائنسز جي حماد بن خليفا يونيورسٽي ۾ ، پهرين قطري جنهن کي يونيورسٽي جي ڪيمپس ۾ ڊين جو عھدو مليو.
ابتدائي زندگي ۽ تعليم
امل المالڪي دوحا ، قطر ۾ پيدا ٿي ۽ وڏي ٿي گادي واري شهر ۾. هن جو پيءُ قطري هو ، جڏهن ته هن جي ماءُ لبنان کان قطر آئي هئي. هڪ ٻار جي حيثيت ۾ ، هوءَ اڪثر پيءُ جي نوڪريءَ سبب سفر ڪندي هئي ، ۽ هن جي خاندان لنڊن ۾ هڪ گهر رکيو.
سناليندڙ
قطر موٽڻ تي ، مالڪي درخواست ڏني قطر ۾ نئين قائم ڪيل ڪارنيگي ميلن يونيورسٽيءَ ۾ ڪم ڪرڻ لاءِ ، پر يونيورسٽي قطري پروفيسر کي ڀرتي ڪرڻ کان لنوائي رهي هئي. ان جي بدران ، هوءَ انتظامي هن مهينن لاءِ انتظامي ڪم مڪمل ڪرڻ تي راضي ٿي وئي ، جڏهن ته مقامي منتظمين آمريڪا ۾ اداري جي نگرانن کي درخواست ڪئي ته هو ان کي نوڪري تي وي. هن کي موڪليو ويو يونيورسٽي جي مکيه ڪيمپس ۾ پٽسبرگ ۾ هڪ دوره لاءِ وزيٽنگ پروفيسر جي حيثيت سان ان عرصي دوران. آخرڪار ، 2005 جي آخر ۾ ، هن کي نوڪري ڏني وئي هڪ مڪمل وقت واري پوزيشن ۾ پروفيسر طور قطر ۾ ڪارنيگي ميلن يونيورسٽيءَ ۾. انھيءَ سان ، ھوءَ پھريائين ٿي ۽ ، ھڪڙي ڏھاڪي کان و forيڪ عرصي تائين ، قطر جي تعليم واري شھر جي آمريڪي ھن آمريڪي يونيورسٽين مان ڪنھن به قطري فيڪلٽي ميمبر.
ان دوران ، 2011 ۾ ، ھن مدد ڪئي حمد بن خليفا يونيورسٽي ۾ ترجمو ۽ ترجمو ڪرڻ وارو انسٽيٽيوٽ ، جنھن جي اڳواڻي ڪئي 2015 تائين ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر طور. 2013 ۾ ڪارنيگي ميلن کي ڇڏڻ کان پوءِ ، 2015 ۾ هوءَ حمد بن خليفا يونيورسٽي ۾ ڪاليج آف هيومنٽيز اينڊ سوشل سائنسز جي باني ڊين بڻجي وئي. بطور يونيورسٽي ڊين ، ملڪ پهريون قطري هو جنهن کي لقب سان ايجوڪيشن سٽي ادارن ۾. بطور ڊين ، هن ڪم ڪيو يونيورسٽي ۾ ڊجيٽل هيومنٽيز ماسٽر پروگرام ڳولڻ لاءِ ، گڏوگڏ قطر ۾ صرف عورتن جي پڙهائي جو ماسٽر پروگرام.
مالڪي سڃاتي وڃي ٿي هڪ فيمينسٽ جي طور تي ، ۽ يونيورسٽي ۾ هن جي ڪم ۾ اسلامي فيمينزم تي درس تدريس جا ڪورس شامل آهن ، انهي سان گڏ نوآبادياتي نظريو. هن پڻ سيکاريا آهن لکڻ جي ترتيب ۽ ترجمي جا نظريا تي.
2012 ۾ ، هن ڪتاب کي گڏ ڪيو عرب ڪتاب عرب عورتون عرب خبرن ۾: اولڊ اسٽريائپائپز ۽ نيو ميڊيا ڊيوڊ ايس ڪوفر ، سوگورو ايشيزڪي ، ۽ ڪيرا ڊيرر سان. هوءَ پنهنجي بلاگ ۽ ٻين پليٽ فارمن ذريعي سوشل ميڊيا جي سرگرميءَ ۾ پڻ شامل آهي ، جنهن ۾ 2014 ۾ #ImHalfQatari هش ٽيگ مهم شروع ڪرڻ جون ڪوششون شامل آهن.
حوالا
زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:قطر جا ماڻهو زمرو:عورتن جي حقن لاءِ جاکوڙيندڙ زمرو:دوھا جا ماڻهو
14 رجب
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:رجب
ڌڙڪو
ڌل جو ڌڙڪو: اختلاج: پلپيٽيشنس: Palpitations:ھينئون منجھڻ: