cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
واپار جو توازن
واپار جو توازن, بئلنس آف ٽريڊ (Balance of trade) هڪ ڏيهان ڏيهي واپار سان لڳاپيل اصطلاح آهي. پرڏيهه موڪليل ۽ اُتان گهرايل مال جي توازن کي ظاهر ڪرڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي. هڪ خاص مُدي ۾ ڪنهن به ملڪ جي واپار جوڳي وَکر کي ڏيساور موڪلڻ (درآمد) ۽ پرڏيهه کان گهرايل مال (برآمد) جو اهڙو وچور، جنهن ۾ روڪ خريد ڪيل سامان لاءِ ڏنل رقم يا وِڪاميل مال جي بدلي ۾ مليل رقم جو تفصيل درج نه هوندو آهي ۽ رڳو جنس جي بدلي ۾ مليل جنس جو واپار ليکي ۾ آڻبو آهي. جيڪڏهن توازن موڪليل مال جي حق ۾ آهي ته واپار کي فائديمند (Trade Surplus) ۽ جيڪڏهن پرڏيهه مان گهرايل مال جي حق ۾ آهي ته نقصانڪار (Trade Deficit) سمجهيو ويندو.
حوالا
زمرو:واپار زمرو:معاشيات زمرو:ڪامرس
ميھا
ميها هنن جي به ڪدوءَ جي قسم جهڙي ول آهي. هي گدرن سان پوکيندا آهن، يا جوار يا ٻاجهريءَ جي ٻنيءَ ۾ پوکيندا آهن. ميهي کي هندستانيءَ ۾ دلپسند چوندا آهن. سانوڻ جي موسم ۾ ٿيندا آهن. هيءَ عام ڀاڄي آهي. انگريزيءَ ۾ سٽرَلَس چوندا اٿس. ميهن جون وليون ٻنين ۾ ڀاڄيءَ لاءِ پوکبيون آهن، ۽ جهنگ ۾ ازخود به اُڀرينديون آهن. هيءَ ول جلد وڌي ڦل ڪندي آهي، تنهنڪري ٻئي فصل يا ڀاڄين کان اڳ ۾ ميها ٿيندا آهن، جي ڀاڄي جي ڪم اچن. . ٿري ماڻهو ميهن کي ”تينڏِسِيُون“ چون. هن جا ٻه قسم ٿيندا آهن: هڪ قسم جا ميها سنڌي صوفن جيڏا، رنگ گهاٽو سائو، البت ٿورو ڪاراڻ تي مائل ٿيندو آهي. ڪچن ميهن جي ڀاڄي مَلُوڪ ٿئي، پر اهي ترت پچي پوندا آهن. پچڻ بعد اُنهن ۾ ڪاري رنگ جو ٻج ٿيندو آهي. ڳر بنهه گهٽ هوندي آهي. ڀاڄي لاءِ ٻج ڪڍي ڇڏبو آهي، باقي رڳي مٿئين کل بچندي آهي، جنهن جي ڀاڄي اهڙي مزيدار نه ٿيندي آهي. ٿري ويچارا ته ٻج جا ڪجهه داڻا ڪڍن ۽ ڪجهه پيا رهن، ڀاڄي رڌي کايو ڇڏين. . ٻئي قسم جا ميها رنگ جا سفيد ۽ وڏڙا ٿيندا آهن، انهن کي ”مالَهَڻَ تِينڏسِيون“ چون. اهي ڳردار هونديون آهن ۽ دير سان پچنديون آهن، انهن جي ڀاڄي وڻندڙ ٿيندي آهي. ميها ٻنين ۾ جام ٿيندا آهن، پاڻ به کائين ۽ غريب ماڻهو چونڊي وڪرو به ڪندا آهن. هنن کي ٻوٽي سڪائي رکندا آهن، جي پوءِ سڄو سال ڀاڄيءَ جي ڪم آڻيندا آهن.
ڍوري
ديھ ڍوري سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قبو سعيد خان تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا قبو سعيد خان تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود برٽش انڊيا واري دؤر واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ جي اتر ۾ قلات رياست واقع ھئي. ان وقت ھن ديھ ۾ ڪوبہ ڳوٺ واقع ھيو. . ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ محمد عالم مگسي، رند جو ڳوٺ، ڳوٺ سيفل ماڇي، ڳوٺ مٺل مگسي ۽ ڳوٺ عبدالڪريم کوسو معروف آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ بلوچستان جي ديھ/موزا مارڪ، اوڀر ۾ ديھ سمندر، اولھ ۾ ديھ سرحد ۽ ڏکڻ ۾ ديھ درمحمد ۽ ديھ پٽ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي. ھن ديھ مان ڍوري ڊسٽري وھندڙ آھي.
منظور سولنگي
اوائلي عمر ۽ سکيا
ساهتي پرڳڻي جي ڀريا تعلقي جي هڪ ننڍي ڳوٺ ”ڪوڙي جا ڀاڻ“ ۾ پيدا ٿيو. جنهن کان پوء سندس وڏا ٺٽ سولنگي لڏي آيا. اوائلي سکيا پڻ ٺٽ سولنگيءَ ۾ پِرايائين.
ادبي خدمتون
زبير بن عباس
نصر بن محمد بن اشعث خزائي سنڌ جو گورنر ٿي آيو. اڃا هن کي هڪ سال ئي مس گذريو هو ته کيس واپس موٽي اچڻ جو حڪم مليو.
تفصيلي احوال
مهدي، محمد بن سليمان بن علي هاشمي جي حوالي سنڌ جي حڪومت ڪئي جنهن پاڻ اچڻ بدران پنهنجي نائب عبدالملڪ بن شهاب مسمعي کي سنڌ موڪليو. اڃا ويهه ڏينهن ئي نه گذريا هئا ته ٻيهر نصر بن محمد کي سنڌ جي گورنري ملي. هن کي حڪومت ڪندي اڃا ڪجهه ئي ڏينهن ٿيا هئا وري زبير بن عباس جو حڪم نامو پهچي ويو، پر زبير بغداد ۾ ويهي ڪري ئي سنڌ جو ڪار وهنوار هلائڻ چاهيو. سنڌ ۾ گورنري جي اهڙي اير ڦير ڪري ڏاڍي بدامني وڌي ويئي ۽ انتظام ڊانواڊول ٿي ويو
حوالا
زمرو:سنڌ ۾ عباسي گورنر
شمشيرا (فلم)
شمشيرا 2022 جي هندي -ٻولي جي تاريخي ٿرلر فلم آهي. جيڪا يش راج فلمز جي تحت اديتيه چوپڙا پاران ٺاهي وئي آهي ۽ هدايتڪار ڪرن ملهوترا آهي. فلم ۾ رنبير ڪپور پنهنجي پهرين ٻٽي ڪردار ۾ سنجي دت ، واني ڪپور ، رونيت راءِ ۽ سورڀ شڪلا سان گڏ آهن. هيءَ ڪهاڻي، جيڪا 1800ع جي لڳ ڀڳ ٺهي، هڪ ڌاڙيل قبيلي ۽ برطانوي راڄ خلاف آزاديءَ لاءِ سندن جنگ جي پٺيان آهي.
اهو 22 جولاءِ 2022 تي شمشيرا ٿيٽر ۾ مڪس ٿيئٽرز ۾ رليز ڪيو ويو. اهو نقادن کان مخلوط منفي جائزو حاصل ڪيو ۽ آخرڪار هڪ باڪس آفيس بم جي طور تي ظاهر ٿيو.
پلاٽ
1871 : شمشيرا هڪ خميري قبيلو آهي، جيڪو پنهنجي قوم سان گڏ قزع جي ماڻهن طرفان ذات پات ۽ رتبي جي تعصب جي ڪري ظلم ڪيو ويو. ان ڪري، شمشيرا جوابي حملو ڪيو ۽ سلطنت کي لُٽيو، جنهن ڪري قزع تائين، خميرن جي خلاف وڏي شهرت پيدا ڪئي. سلطنت جا بادشاهه ۽ امير ماڻهو، خميري قبيلي کي سندن ڳوٺ جي جنگل مان ڪڍڻ لاءِ انگريزن جي مدد گهرن ٿا. انگريزن اهو 5000 سون جي سڪن جي بدلي ۾ قبول ڪيو. انگريزن خميري قبيلي تي حملو ڪيو پر شمشيرا ۽ قبيلا بهادريءَ سان وڙهيا ۽ انگريز ڀڄي ويا. شمشيرا کي پيغام ملي ٿو ته سندس قبيلو امن سان رهي سگهي ٿو ۽ پنهنجي وڃايل عزت واپس حاصل ڪري سگهي ٿو جيڪڏهن هو قزع جي ڦرلٽ کي روڪڻ ۽ شهر جي حدن کان ٻاهر هڪ قلعي ڏانهن وڃڻ جو واعدو ڪن.
شمشيرا ۽ ان جا ماڻهو جنگل ۾ پهچن ٿا جتي کين خبر پوي ٿي ته اهو هڪ ڦڙو آهي جنهن جي اڳواڻي شده سنگهه آهي ۽ کين پڪڙيو وڃي ٿو جتي کين بيدردي سان تشدد ڪيو وڃي ٿو. شمشيرا کي انگريزن 10,000 سون جا سڪا ڏيڻ جي بدلي ۾ خمير قبيلي کي بچائڻ لاءِ چيو. محسوس ڪيو ته قلعي اندر سودو ڪرڻ ڏکيو ٿيندو. شمشيرا قبيلو کي قلعي مان فرار ٿيڻ ۾ مدد ڏيڻ لاءِ هڪ منصوبو ٺاهي ٿو، پر ڪو به فائدو نه ٿيو، جتي هو پنهنجي زال کي ٻڌائي ٿو ته هو پنهنجي پاڻ کي غدار بنائڻ جي منصوبي جي باري ۾ ٻڌائي ٿو ته جيئن قبيلو کي قتل ٿيڻ کان بچايو وڃي. شمشيرا قلعي جي ڀت تي چڙهڻ جي ڪوشش ڪري ٿو جتي آفيسر انچارج شمشيرا کي ڏسي ٿو ۽ کيس گوليون هڻي ٿو،
1896 : بالي خميران قبيلي مان هڪ قبائلي آهي، جيڪو پوليس ٿيڻ جو خواهشمند آهي جتي هو هڪ ساٿي هندستاني پوليس اهلڪار داروگا شُدھ سنگهه کي ٽيسٽ ڏيڻ لاءِ چوندو آهي. شاد سنگهه کانئس پڇي ٿو ته هڪ ٻار کي مارڻ لاءِ پنهنجي قيمت ثابت ڪري ۽ بالي انڪار ڪري ٿو ۽ ٻار جي جاءِ وٺي ٿو ۽ سزا برداشت ڪري ٿو. ان رات، بالي کي پنهنجي پيءُ شمشيرا جي ماضيءَ جي خبر پوي ٿي. حقيقت کي ڄاڻڻ کان پوء، بالي پنهنجي موت کي جعلي ڪري ٿو ۽ پير بابا، شمشيرا جي قابل اعتماد ساٿي جي مدد سان قلعي مان ڀڄي ويو. جڏهن شمشير قلعي ڏانهن وڃڻ جو فيصلو ڪيو ته ڪجهه خميرين واپس رهڻ جو فيصلو ڪيو، جتي اهي هاڻي نگينه نالي هڪ شهر ۾ رهن ٿا ۽ پنهنجي سڃاڻپ لڪائي، شهر ۾ رهڻ لاءِ سموريون ننڍيون نوڪريون ڪري رهيا آهن ۽ هو شمشيره جو انتظار ڪري رهيا هئا. جيئن هو ايندو ۽ انهن جي وڃايل عزت ۽ وقار کي ٻيهر حاصل ڪرڻ ۾ مدد ڪندا. پير بابا جي صلاح تي، سونا نالي هڪ مقامي رقاص جي مدد سان، بالي قاز جي امير ماڻهن کي ڦرڻ شروع ڪري ٿو ۽ پاڻ کي شمشيرا سڏائي ٿو. برطانوي جنرل نئين تلوار جي باري ۾ پريشان آهي. شود سنگهه جنرل کي پنهنجي شادي جي دعوت ڏئي ٿو، جتي جنرل اندازو لڳايو ته شمشيرا شادي ۾ شرڪت ڪندي.
بالي شود سنگهه جي شادي مان سون چوري ڪرڻ جو انتظام ڪري ٿي، پر هن جي ننڍي، روسٽ، هڪ پوليس اهلڪار جي هٿان گولي هڻي ماريو ويو آهي. بالي جي هڪ دوست جي معلومات سان، شود سنگهه کي ٽوڙي ۽ اهو سمورو سونا ضبط ڪري ٿو جيڪو ٽولي هن وقت تائين چوري ڪيو هو، جتي سونا (جيڪو بالي جي ٻار سان گڏ حامله آهي) کي شود سنگهه هٿ ڪري ورتو، جتي هو قتل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ٿو. هن جو ۽ بالي جو ٻار، پر جنرل کيس روڪي ٿو. دل ٽوڙڻ جي باوجود، بالي راڻي جي تاج کي چوري ڪرڻ جو ارادو ڪيو، جيڪو قضا تي پهچڻو آهي. سخت حفاظت جي باوجود، بالي راڻي جي تاج کي چوري ڪري ٿو ۽ برطانوي جنرل جي شهرت کي خراب ڪري ٿو. بالي راني جي تاج جي بدلي ۾ خميرين کي آزاد ڪرڻ لاءِ جنرل سان معاهدو ڪري ٿو.
جنرل اتفاق ڪري ٿو ۽ بالي پنهنجي عملدار جي بچيل ميمبرن سان قزع قلعي ڏانهن واپس اچي ٿو. شاد سنگهه برطانوي فوجن کي ماري ڇڏيو. ۽ بالي تي الزام هنيو ۽ تاج واپس ڪرڻ جو ڪريڊٽ راڻي کي ڏنوويو، پر خميرن کي الزام ڏيڻ وساري ڇڏيو. خميري پير بابا کان شمشيرا جي قربانيءَ جي سکيا وٺن ٿا، جنهن تي هو ناراض ٿي قلعي جا دروازا ٽوڙي بالي سان وڙهڻ لڳا. اهي پوليس فورس کي قتل ڪن ٿا. بالي شھد سنگهه سان وڙھي ٿو ۽ شھد سنگھ کي اھڙيءَ طرح ماري ٿو جھڙيءَ طرح ھن شمشيرا کي ماريو ھو.
خارجي لنڪس
زمرو:فلمون زمرو:فلمون 2022 (گريگورين) زمرو:هندسان جون فلمون
1989ع
فوتگيون
زمرو:ويهين صدي زمرو:سال زمرو:1989ع
جرمن ٻولي
جرمن ٻولي (German language) جرمني، آسٽريا، سوئٽزرلينڊ ۽ لچسٽين اسٽائن (لکڪنسٽن) جي وچ يورپي ملڪن جي ماڻهن جي ٻولي آهي. جرمن دنيا جي اهم ٻولين مان هڪ آهي. ان ۾ اٽڪل 122 ملين ڳالهائيندڙ آهن. دنيا ۾ گهڻا ترجما جرمن ۾ آهن ۽ رومن لپي ۾ لکيل آهن. ان ۾ ڪيترائي تلفظ آهن. جرمني جي لوئر سڪسوني ۾ ھينور (ھينور) جي ٻولي مستند سمجھي ويندي آھي. ٻي عالمي جنگ تائين ، سائنس جي ٻولي جرمن هئي.
حوالا
زمرو:آسٽريا جون ٻوليون زمرو:بيلجيم جون ٻوليون زمرو:جرمني جون ٻوليون زمرو:سئيٽزرلينڊ جون ٻوليون زمرو:ليچينسٽن جون ٻوليون زمرو:ليڪسمبورگ جون ٻوليون زمرو:نميبيا جون ٻوليون زمرو:ڊينمارڪ جون ٻوليون
شرڌا آريا
شرڌا آريا (Shraddha Arya) هڪ هندستاني اداڪارا آهي، هيءَ 17 آگسٽ 1987 تي پيدا ٿي هئي. هيءَ ڊريم گرل، تمهاري پاکي، ۾ لڪشمي تيري آنگن جي ڊرامو سيريل ۾ ڪم ڪري چڪي آهي. ۔ هن نيشبد ۽ پاٺ شالا نالي فلمن ۾ پڻ ڪم ڪيو آهي، ڪجهہ وڏي برانڊز جي اشتهاري مهم ۾ پڻ حصو ورتو هيائين، جن ۾ ٽي وي ايس سڪوٽي، پيئرز، جانسن اينڊ جانسن شامل آهن. سال 2017 کان وٺي هيءَ زي ٽي وي جي ٽي وي ڊرامو ڪنڊلي ڀاگيا ۾ ڊاڪٽر پريتا اروڙا جو ڪردار نڀائي رهي آهي.
شروعاتي زندگي
شرڌا آريا 17 آگسٽ 1987 تي نئين دهلي، هندستان ۾ جنم ورتو هيو. هيءَ ممبئي يونيورسٽي منجهان معاشيات (اڪنامڪس) ۾ ڊگري حاصل ڪري رهي آهي. سال 2005 ۾ هيءَ سدائين جي لاءِ ممبئي ڏانهن اچي رهڻ لڳي تہ جيئن شوبز جي دنيا ۾ پنهنجو ڪيريئر ٺاهي سگهي. ۔
پروفيشنل زندگي
آريا پنهنجي ڪيريئر جي شروعات زي ٽي وي ٽيلنٽ هنٽ شو "انڊياز بيسٽ سني سٽارز ڪي کوج" سان ڪيو. ، هيءَ ان شو جي پهرئين رنراَپ بڻجي وئي. هن اداڪاري جي شروعات تامل فلم "ڪلوانن ڪڍالي" سان ڪيو، جنهن ۾ سندس گڏ اداڪار، هدايتڪار ايس جي سوريا هيو. تنهنکانپوءِ هن بالي ووڊ ۾ پنهنجي پهرئين فلم رام گوپال ورما سان گڏ ڪئيي جنهن جو نالو نيشبد آهي. هن مشهور بالي ووڊ اداڪار شاهد ڪپور جي فلم پاٺ شالا ۾ پڻ جلوا ڏيکاريا. تامل ۽ هندي فلمن سميت هيءَ تيلگو ۽ ڪناڊا ۽ مليالم فلمن ۾ پڻ ڪم ڪري چڪي آهي. تيلگو فلمن ۾ گوڊاوا، ڪوٺي مڪا، روميو شامل آهن.
مشهوري جي شروعات
سال 2011 ۾ آريا ٽي وي سوپ سيريل "مئين لڪشمي تيري آنگن ڪي" سان پنهنجو ٽي وي ڪيريئر شروع ڪيو. لائف اوڪي تمهاري پاکي ۾ هن پاکي جو ڪردار نڀايو ۽ اهائي سُٺي اداڪاري سندس سُڃاڻپ بڻجي وئي. انکانپوءِ هن جي شهرت عائشا جي ڪردار سان وڌي وئي، جيڪو هن "ڊريم گرل - اڪ لڙڪي ديواني سي" ۾ نڀايو هيو. ڊريم گرل ۽ پاکي جي پرفارمنس تي کيس ڪيترائي ايوارڊز پڻ مليا هيا، جنهن ۾ ناڪاري ڪردار ۾ بهترين اداڪارا جو اڊين ٽيلي ايوارڊ، کيس ڊريم گرل جي لاءِ مليو، کيس مليل ٻين ايوارڊن ۾ زي گولڊ ايوارڊز ۾ بهترين جوڙو ايوارڊ، لائف اوڪي طرفان هيرو آف دي منٿ ايوارڊ ۽ ويمن ايچيور ايوارڊ 2016 شامل آهن. ۔ سال 2016 ۾ آريا پاران ايڪتا ڪپور ۽ شوڀا ڪپور جي ٺاهيل ڪاميڊي شو "مذاق مذاق ۾" جي ميزباني ڪئي هئي.
حوالا
زمرو:1987ع جون پيدائشون زمرو:ايڪيهين صدي جون ڀارتي اداڪارائون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:ممبئي يونيورسٽي جا اڳوڻا شاگرد زمرو:ڀارتي فلمي اداڪارائون زمرو:ھندي سنيما ۾ اداڪارائون
وچ يورپ
مرڪزي يورپ (Central Europe)، يورپ جو وچواري علائقو تي ٻڌل آهي. وچ يورپ لڳاتار اهڙن علائقن تي قبضو ڪيو، جيڪي ڪڏهن ڪڏهن اولهه يورپ ، ڏاکڻي يورپ ۽ اوڀر يورپ جا ڀاڱا سمجهيا ويندا هيا.
حوالا
زمرو:يورپ جا علائقا
گسري
گل حسن ڪلمتي پنهنجي ڪتاب ۾ ڄاڻائي ٿو ته ڊفينس جي ويجهو گذري (Gizri) جي علائقي کي سنڌي ۾ گسري بندر چوندا هئا. هن جي مطابق هتان جي جبلن مان پٿر ڪڍي ڪراچي جي عمارتن ۾ ڪتب آندو ويندو هو. پوءِ هي علائقو ڊفينس هائوسنگ اٿارٽي ۾ اچي ويو ۽ ميرين ڊرائيو جي ڪارڻ مهاڻن کي هن علائقي مان مڇي جو شڪار ڪرڻ تي پابندي لاڳو ڪئي وئي.
حوالا
زمرو:پاڪستان زمرو:تواريخ زمرو:سنڌ زمرو:ڪراچي زمرو:ڪراچي جا گردونواح
خليل جبران
جبران خليل جبران (اصل نالو: جبران بن خليل بن ميخائيل بن سعد جبران؛ Kahlil Gibran) ھڪ لبناني نسل جو آمريڪن مصور، شاعر ۽ ليکڪ ھو. جبران خليل جبران جديد لبناني شهر بشاري ۾ پيدا ٿيو، جيڪو سندس وقت ۾ سلطنت عثمانيا سان تعلق رکندڙ هو. هو نوجواني ۾ پنهنجي ڪُٽنب سميت آمريڪا ڏانهن هجرت ڪري ويو ۽ اتي فائن آرٽ جي تعليم حاصل ڪرڻ کانپوءِ پنهنجو ادبي سفر شروع ڪيو. جبران خليل جبران جو ڪتاب دي پرافيٽ (The Prophet) جي نالي سان دنيا مشهور ٿيو. اهو ڪتاب 1923ع ۾ ڇاپيو ويو ۽ انگريزي ۾ لکيو ويو هو. اهو ڪتاب فلسفياتي مضمونن جو مجموعو هو، جيتوڻيڪ انهي کي وڏي ساراهيو ويو، پر اها گهڻي مقبول ٿي، 1960 واري ڏهاڪي ۾ شاعريءَ جو گهڻي حد تائين پڙهي ويندڙ ڪتاب ٿي ويو. وليم شيڪسپيئر ۽ لاؤ تاز کان پوءِ جبران کي تاريخ ۾ ٽيون سڀ کان وڌيڪ پڙهيو ويندڙ شاعر سمجهيو ويندو آهي.
حوالا
زمرو:1883ع جون پيدائشون زمرو:1931ع جون فوتگيون
بروھي
بروھي يا براھوي مان مراد ھيٺيان صفحا مراد ٿي سگھن ٿا:
مصباح بن عمرو تغلبي
ان ڪري مهدي 161هه ۾ هشام جي ڀاءُ مصيح کي سنڌ جو گورنر ڪيو.
تفصيلي احوال
مصيح تمام محنتي ۽ قابل شخص هو پر اها قابليت حجازي ۽ يمني ماڻهن جي پاڻ ۾ جهيڙي ڪري ڪارگر نه ٿي سگهي ۽ حالتون ڏينهون ڏينهن خراب ٿينديون ويون، جنهن جي ڪري ٽيون ڀيرو نصر بن محمد بن اشعث کي آزمايو ويو، جيڪو 163 هه تائين سنڌ جي گورنر جي ڪرسيءَ تي ويٺو رهيو. پر حالتون جيئن جو تيئن رهيون
حوالا
زمرو:سنڌ ۾ عباسي گورنر
سيلرا (يونين ڪائونسل)
يو سي 4 سيلرا  سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا شھدادڪوٽ تعلقي ۾ واقع آهي. ان جي آبادي 16,673 آهي. ھي يونين ڪاؤنسل ۾ سيلرا ھڪ وڏو ڳوٺ آھي جنھن جي آبادي 9623 جيڪو شھدادڪوٽ شھر جي ڏکڻ پاسي شھر جي حدن سان لڳو لڳ پراڻي ڦٽل واھ ڪور ڏاتو تي شھدادڪوٽ قمبر روڊ سان ۽ لاڙڪاڻي جي ريلوي لائن سان لڳولڳ واقع آهي. ھي ڳوٺ شھدادڪوٽ اي سيڪشن ٿاڻي جي حدن ۾ اچي ٿو. ھن يونين ڪاؤنسل جي حدن ۾ شھدادڪوٽ شھر جو ڏکڻ اولھ وارو حصو ۽ ڳوٺ وڏا سيلرا ، ڳوٺ ننڍا سيلرا شاھي ڳوٺ، ڳوٺ بختيار بروهي واقع آھن. ڳوٺ سيلرا جي آبادي 5937 آهي،  واقع آھن. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ سيلرا ذات ، کھاوڙ ، مگسي، شاھي بروھي ذاتين جا ماڻھو رھندڙ آھن. ھن يو سي جي حدن ۾ گرڊ اسٽيشن شھدادڪوٽ، ريلوي ڪالوني، مير نادر علي خان مگسي جي رھائش، ڳوٺ مير جي نري، مستوئي محلا شھدادڪوٽ پڻ واقع آھن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين نور احمد بروهي ۽ وائيس چيئرمين عبدالجبار بروھي چونڊجي آيا جن جو تعلق مسلم ليگ فنڪشنل سان آهي. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ حاجي علي حسن بروهي جو ياسر حسين بروهي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جنھن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان آهي.
ڪائونسل ۾ تعليم ۽ صحت
ھن يو سي م صحت جي ڪابه سھولت ڪانہ آھي. شھدادڪوٽ لاڙڪاڻو بس ۽ ويگن اسٽينڊ، گورنمينٽ ھاء اسڪول شھدادڪوٽ، گورنمينٽ بوائز ڊگري ڪاليج شھدادڪوٽ ۽ کوڙ پرائمري اسڪول واقع آھن.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولت
ھن ڪائونسل ۾ شھدادڪوٽ لاڙڪاڻو بس ۽ ويگن اسٽينڊ، فوڊ کاتي جا گودام، شھدادڪوٽ مني اسٽيڊيم، سوئي سدرن گيس ڪمپني جي آفيس، ڦٽل سيلرا- شھدادڪوٽ ريلوي اسٽيشن، واقع آھن. ھن ڪائونسل م عام ماڻھو اڪثر بنيادي سھولتن کان محروم آھن. ھن يو سي ۾ زرعي زمينن لاء پاڻي جي ڏاڍي قلت آھي. ڳوٺاڻي آبادي پيئڻ لاء جر جو پاڻي استعمال ڪري ٿي ۽ يو سي جو شھدادڪوٽ شھر جو علائقو واٽر سپلاء جو پاڻي استعمال ڪري ٿو پر اھو پيئڻ لائق ناھي جنھن ڪري شھري ذاتي خرچ تي شھر جي ٻاھران پيئڻ جو پاڻي ڊرمن ۾ خريد ڪندا آھن جيڪي مزدور گڏھ گاڏن تي ڀري ايندا آهن.
المانسا واري جنگ
المانسا جي جنگ 25 اپريل 1707 ۾ اسپين جي تخت جي لاءِ اسپين جي فلپ پنجون جي فوجين ۽ پاڪ رومن ايمپائر جي چارلس ڇھون جي فوجين جي وچ ۾ لڳي جيڪا اسپين واري فوج يا بوربن فوج کٽي ورتي جنهن جي قيادت انگلينڊ جي جيمز ٻيون جو ناجائز پٽ جيمز فٽز جيمز، بيروڪ جو ڊيوڪ يا نواب ڪري رھيو ھو جڏھن تہ ھئبسبرگ جي فوج يا رومن ايمپائر جي فوج جي قيادت فرانس جو جلاوطن ھينري ڊي مئسو ڪري رھيو ھو جيڪو گيلوي جو ارل يا نواب ھيو. تاريخ ۾ اھا پھرين جنگ ھئي جنھن ۾ انگلينڊ جي فوج ھڪ فرينچ جنرل جي ڪمان ۾ وڙھي.
ڀٽ شاهه
ڀِٽ شاھ (BhittShah) سِنڌ جو هِي شهر حضرت شاھ عبداللطيف ڀِٽائي رحمة الله عليه جي مُقبري جي ڪري مشهور آهي. ڀِٽ شاھ شهر مٽياري ضلعي جي هالا تعلقي ۾ آهي. هِي شهر هالا کان اوڀر_ڏکڻ ڪُنڊ تي 14 ڪلوميٽرن جي مُفاصلي تي واقع آهي.
بيهڪ
ڀٽ شاھ شهر تعلقي هالا ضلعي مٽياري ۾ آهي. حيدرآباد کان 47 ڪلوميٽر اُتر پاسي واقع آهي. هِي شهر ڀٽ شاھ، شاھ عبداللطيف ڀٽائي جي مزار جي ڪري سُڃاتو وڃي ٿو. هِي شهر ٽنڊوآدم کان اولھ پاسي 23 ڪلوميٽرن جي مُفاصلي تي آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
هيرو خان جو قبرستان
هيرو خان جو قبرستان (انگريزي:Graveyard of Hairo Khan) سنڌ جي دادو ضلعي جي جوهي تعلقي جي ڪاڇي واري علائقي ۾ ڳوٺ هيرو خان لغاري ڀرسان قديم قبرستان آهي. هيءُ قبرستان نهايت پراڻو آهي. سنڌ ۾ ڪلهوڙن جي حڪمراني جي دور جو قبرستان آهي. مقبرن جي ديوارن تي چٽسالي پڻ ٿيل آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جي تاريخ زمرو:دادو ضلعو
تيشخ
280px|Thumb|27 جون 2020ع تي آئرلينڊ جي پارليامينٽ جي ھيٺين ايوان دائل ائيرن ۾ تيشخ لاء ٿيندڙ انتخاب
تيشخ (, ريپبلڪ آف آئرلينڊ جي آئين مطابق اتان جي وزيراعظم يا حڪومتي سربراھ کي سڏيندا آهن تيشخ جي مقرري آئرلينڊ جو صدر ملڪ جي پارليامينٽ يعني اريڪتاس جي ھيٺين ايوان دائل ائيرن جي نامزدگي مطابق ڪندو آهي ۽ ان کي پنھنجو عھدو سنڀالڻ کان اڳ لازمي طور تي دائل ائيرن مان اڪثريت سان اعتماد جو ووٽ وٺڻو پوندو آهي. ملڪ جي وزيراعظم لاء ان لفظ جو استعمال جي شروعات 1937ع واري آئين سان ٿي. تيشخ آئرش ٻولي جو لفظ آهي جنھن جي معنيَ آهي وڏو يا اڳواڻ آھي. 27 جون 2020ع کان آئرلينڊ جو تيشخ ميخال مارٽن آھي جنھن جي حڪومت مخلوط آھي جنھن م فائينا فئل، فائين گئل ۽ گرين پارٽي، آئرلينڊ شامل آهن 1937ع جي آئرلينڊ جي آئين جي نفاذ کان اڳ ھن عھدي جو نالو "اگزيڪيوٽو ڪائونسل جو صدر" ھيو جنھن عھدي تي آخري صدر ۽ نئين آئين تحت پھريون تيشخ ايمن ڊي وليرا ھيو.
حوالا
زمرو:حڪومتي سربراهه
نسل ڪشي
thumb|upright=1.15|نازي جي سوندرڪومانڊو جا ميمبر نسلڪش ڪيمپن ۾ کڏ ۾ يھودين جي لاشن کي ساڙيندي
نسل ڪُشي يا نسلي قتل عام ڄاڻي واڻي خاص طريقي سان ڪنهن ٻي ڌُر کي ناس ڪرڻ جو هڪ طريقو. گڏيل قومن جي قتل عام بابت ڪوٺايل ڪنوينشن (ڊسمبر 1948ع) جي شق- 2 مطابق: ڪنهن به قوميت، نسلي آباديءَ يا گروهه جي ميمبرن کي رٿابنديءَ سان قتل ڪرڻ، جسماني يا ذهني عذاب ڏيڻ، کين اولاد پيدا ڪرڻ کان منع ڪرڻ، سندس ٻارن کي هڪ نسلي گروهه ۾ منتقل ڪرڻ ۽ مختلف مرحلن يا هڪ ڌڪ ۾ ڪنهن نسلي گروهه کي سندس عقيدن ۽ نظرين جي ڪري ختم ڪرڻ وارو عمل ”قتل عام“ يا جينو سائيڊ چيو ويندو آهي. هن اصطلاح کي قانوني وضاحتن سان پهريون ڀيرو پولينڊ جي وڪيل ۽ دانشور ’رافيل ليمڪن‘ پيش ڪيو. انهن وضاحتن موجب ڪنهن به تڪرار ۾ هارايل يا ڪمزور ڌُر، ملڪ ۽ رياست تي پنهنجو ڌاڪو ويهارڻ يا اقتدار کي مضبوط ڪرڻ لاءِ فاتح مُلڪ اتي ڪنهن نسل جي آباديءَ جي قتل عام جهڙا انسان دشمن عمل ڪرائيندو آهي. قتل عام جو هڪ وڏو مقصد مخالف جي نسل کي ختم ڪري، کيس اقليت ۾ آڻڻ يا هيسائڻ پڻ هوندو آهي. تاريخ ۾ ان قسم جا ڏهڪائيندڙ مثال چنگيز، هلاڪو، هٽلر ۽ اسٽالن وغيره جون اُهي پاليسيون آهن، جن تحت سندن فوجن فتح ٿيل ملڪن ۾ اُتان جي آبادين مان نسلن جا نسل ختم ڪري ڇڏيا. موجوده دور ۾ سرب ڪٽر پرستن طرفان بوزنيا ۾ مسلمانن جي قتل عام وارا معاملا، عالمي سياست ۾ وڏي عرصي تائين چوٻول جو ڪارڻ رهيا. L
حوالا
زمرو:سياست زمرو:سماج
سوشانت سنگھ راجپوت
موت
14 جون 2020 تي ھن پنھنجو انت آڻي ڇڏيو.
حوالا
زمرو:2020ع جون فوتگيون
گھوٽ
گهوٽُ، بنرو، بنو، (Bridegroom) انھيءَ ماڻھوءَ کي سڏبو آھي، جنھن جو پرڻو يا شادي ٿي رھي ھجي، يا اڃا ھينئر ٿي ھجي، تنھن کي گھوٽُ سڏبو آھي.
گدرا
گِدرا گدرا ۽ هنداڻا ميون جا نالي هيٺ، ميون جي باغ ۾ ڏينداسين، جو هو ڀاڄين وانگي ڪم نه ايندا آهن. مگر گدري جي ذات جا ڪيترائي قسم آهن، جي ڪچي کائڻ، توڙي رڌڻ، توڙي ٻيءَ طرح ڀاڄيءَ وانگي ڪم ايندا آهن، ۽ اهي هتي مشهور آهن ۽ اڪثر ٻنين ۾ پوکبا آهن..
اصفھان صوبو
اصفھان (انگريزي: Isfahan) ايران جو ھڪ صوبو آھي. ھي آباديءَ جي لحاظ کان ايران جو ڇھون نمبر ۽ پکيڙ جي لحاظ کان ٽيون نمبر وڏو صوبو آھي. اصفھان، ڪاشان، نجف آباد ۽ خميني شھر ھن صوبي جا مکيہ شھر آھن. ھن صوبي جي پکيڙ 107.018 چورس ڪلوميٽر آھي. ھن جي اوڀر ۾ يزد ۽ ڏکڻ خراسان صوبا، اتر ۾ سمنان، قم ۽ مرڪزي صوبو، اولھ ۾ لرستان ۽ چھارمحل ۽ بختياري صوبا، ۽ ڏکڻ ۾ ڪھگيلويہ، بوير احمد ۽ فارس صوبا موجود آھن. ھن صوبي جو اوڀر ۽ اتر وارو علائقو ريگستاني آھي جڏھن تہ اولھ ۽ ڏکڻ ۾ زاگروس جبلن جون قطارون اٿس. اصفھان صوبو ايران ۾ لوھ ۽ اسٽيل جي پيداوار ۽ ھٿ جي ھنرن جو مرڪز آھي.
2016ع جي انگن اکرن مطابق ھن صوبي جي آبادي 5,120,850 ماڻھن تي مشتمل آھي جن مان اٽڪل 88 سيڪڙو ماڻھو شھرن ۾ ۽ باقي 12 سيڪڙو ماڻھو ٻھراڙيءَ ۾ رھن ٿا. صوبي جي موسم عام طور وچٿري ۽ خشڪ آھي. شاھانڪوھ (Shahankuh) صوبي جو سڀ کان اوچو جبل آھي جنھن جي اوچائي 4040 ميٽر آھي. ھي جبل اصفھان صوبي جي اولاھين حصي ۾ فريدون شھر کان ويھ ڪلوميٽر ڏکڻ اولھ ۾ واقع آھي.
اصفھان صوبي ۾ 52 نديون وھن ٿيون. انھن مان زاينده رود ( Zāyanderud) ندي سڀ کان ڊگھي ندي آھي جنھن جي ڊيگھ 405 ڪلوميٽر آھي.
تاريخ ۽ ثقافت
تاريخي مسودن ۾ ھن صوبي جو نالو اصپھان (Espahan)، سپاھان (Sepahan) ۽ اسفھان (Isfahan) لکيو ويو آھي. ھن صوبي ۾ ڪيترائي ڪوٽ، قلعا ۽ فوجي ڇانوڻيون قائم ھيون. ابيانہ ( Abyaneh) ھن صوبي جو ھڪ تاريخي ڳوٺ آھي جنھن ۾ ساساني دور جا کنڊر ۽ زرتشت مذھب جا باھ جا مندر اڄ بہ ڏسي سگھجن ٿا. سترھين ۽ ارڙھين صديءَ ۾ صفوي گھراڻي جي باشاھن اصفھان شھر کي پنھنجي گاديءَ جو ھنڏ بنايو انڪري ھي صوبو ايران جي خوشحال علائقن ۾ شمار ٿيندو ھو. ان زماني ۾ ڪاشان شھر بہ ڪافي مشھور ۽ خوشحال شھر ھو جتي بادشاھ ۽ شھزادا پنھنجون موڪلون ملھائڻ ايندا ھئا.
ھن صوبي ۾ ڪيترن ئي نسلن جا ماڻھو آباد آھن. ھتان جا اڪثر ماڻھو فارسي ڳالھائين ٿا پر بختياري لُر، جارجيائي، آرمينيائي ۽ ڪشڪائي ترڪ بہ ھتان جي رھواسين ۾ شامل آھن. ھن صوبي جي سرزمين ڪيترائي شاعر، اديب، مفڪر، سائنسدان، مفتي ۽ عالم پيدا ڪيا آھن.
قدرتي وسيلا ۽ ماحول
اصفھان صوبي جو ٽيون حصو ريگستان آھي. سڄي ايران جو 10 سيڪڙو ريگستاني علائقو ھن صوبي ۾ آھي. ريگستاني علائقي ۾ جيڪي شھر وسيل آھن تن ۾ شھرضا، نايين، نجف آباد، اردستان، نطنز، آران و بيدگل، ڪاشان، خميني شھر ۽ اصفھان شامل آھن. ھن صوبي جي جابلو علائقي ۾ جيڪي شھر آباد آھن تن ۾ گلپايگان، خوانسار، فريدن، فريدون شھر، ديھگان، چاديگان، تيران و ڪرون ، بوئن ۽ مياندشت خاص ذڪر جي لائق آھن.
صوبي جي 412 ھزارھيڪٽر ايراضي ٻيلن ۽ جھنگلن تي مشتمل آھي. اٽڪل 976000 ھيڪٽر زمين ماحولياتي تحفظ واري اداري جي ھٿ ھيٺ آھي جنھن ۾ ٻہ نيشنل پارڪ، چار جھنگلي جيوت جا محفوظ علائقا ۽ چار ٻيا محفوظ علائقا شامل آھن. صوبي جي 12 علائقن ۾ شڪار تي پابندي عائد آھي. ان کان علاوھ ھن صوبي ۾ ھڪ بين الاقوامي ويٽ لينڊ پڻ موجود آھي جنھن جي پکيڙ 63000 ھيڪٽر آھي. ھن صوبي ۾ قسمين قسمين گل، ٻوٽا، وڻ ۽ جانور ملن ٿا. ماھرن جي چوڻ مطابق ھتي اٽڪل 2000 قسمن جا گل، ٻوٽا ۽ وڻ موجود آھن. ھن صوبي ۾ 63 قسمن جا کير ڌارائيندڙ جانور، 296 قسمن جا پکي، 40 قسمن جا ريڙھيون پائيندڙ جانور، 8 قسمن جا بنا ڪرنگھي وارا جانور ۽ 41 قسمن جي مڇي ملي ٿي.
ايران ۾ سرن ٺاھڻ جي بٺن جو ڪل تعداد 1700 جي لڳڀڳ آھي جن مان 457 بٺا اصفھان صوبي ۾ آھن. انھن بٺن مان نڪرندڙ دونھون ڪجه علائقن ۾ ماحولياتي گدلاڻ ڦھلائڻ جو سبب بنجي رھيو آھي.
2018ع ۾ ھن صوبي ۾ اٽڪل 568 ھزار ھيڪٽر زرعي زمين ۽ 6 ملين لائيواسٽاڪ يونٽ ھئا. صوبي جي ڪل زرعي اپت 7.5 ملين ٽن ھئي جيڪا ملڪ جي ڪل زرعي پيداوار جو 5 سيڪڙو آھي.
جاگرافي
اصفھان صوبو زاگروس جبلن جي سلسلي کان شروع ٿي ريگستان ۾ ختم ٿئي ٿو. صوبي جي ڪل پکيڙ اٽڪل 107،018 چورس ڪلوميٽر آھي. ھن صوبي جي سرزمين جو ڪجه حصو جابلو ۽ ڪجھ ميداني علائقو آھي ۽ ھن جي سامونڊي مٿاڇري کان سراسري اوچائي 1600 ميٽر آھي. آبھوا ء۽ زميني ماحول جي لحاظ کان ھن صوبي کي ٽن ڀاڱن ۾ ورھائي سگھجي ٿو:
ثقافتي ورثو
2021ع جي انگن اکرن مطابق يونيسڪو جي عالمي ورثي ۾ ايران جا 26 ماڳ شامل آھن جن مان ھيٺيان پنج اصفھان ۾ آھن :
2015ع جي انگن اکرن مطابق ھتي 1731 تاريخي يادگار، 24 عجائب گھر ۽ 548 جھوني جُڳَ جا ماڳ موجود آھن.
اصفھان صوبي جا شھر
ھيٺينءَ جدول ۾ اصفھان صوبي جي آباديءَ جي لحاظ کان 46 وڏن شھرن جي فھرست ڏجي ٿي. ھن جدول ۾ فقط اھي شھر شامل ڪيا ويا آھن جن جي آبادي گھٽ ۾ گھٽ 10000 آھي.
ليث ظريف
ليث ظريف:
انهن حالتن کان مجبور ٿي مهدي 164 هه ۾ پنهنجي غلام ليث بن ظريف کي سنڌ جو گورنر ڪيو، جڏهن هو سنڌ پهتو ته جاٽن وري پنهنجون من مستيون شروع ڪيون، مهدي ليث جي مدد لاءِ بصري کان هڪ فوجي ڪٽڪ موڪليو. حالتون هٿ مان نڪتيون ته ليث فوجي راڄ مڙهي ڇڏيو ۽ فوجين، جاٽن ۽ ٻين باغين جو ڪنڌ ڀڃي ملڪ ۾ ماٺار آندي. ڪاهون ۽ ڪاميابيون: مهدي جي زماني ۾ عبدالملڪ بن شهاب مسمعي بحري مهم تي سنڌ جي علاقي ڀڙوچ ويجهو باريد جنهن جو هندي نالو ڀاڙڀوت آهي، تي 160هه ۾ حملو ڪيو ۽ سوڀ ماڻيائين، پر اتي اهڙي وبا ڦهلي جو هڪ هزار سپاهي موت جي ور چڙهي ويا ۽ باقي لشڪر کي پوئتي موٽڻو پيو. 169 هه (86 ــ 785ع) تي مهدي لاڏاڻو ڪري ويو ۽ سندس جانشين پٽ موسيٰ هادي بڻيو، جيڪو سوا سال حڪومت ڪري 170 هه ۾ الله کي پيارو ٿي ويو.
حڪيم ماني
ماني يا حڪيم مانيماني جو پيءُ فاتڪ همدان جو رهاڪو هو پر وطن ڇڏي بابل ويجهو هڪ ڳوٺ ۾ آباد ٿي ويو. ماني هڪ ڳوٺ ۾ 215ع ۾ انهيءَ جاءِ تي، جيڪا ساساني حڪومت جي گادي واري شهر طيسفون کان 60 ميل پري هئي، پيدا ٿيو. وڏو ٿي هن زرتشت، عيسائيت، عرفانيت ۽ ٻين مذهبن جو مطالعو ڪيو ۽ حق جي ڳولا ۾ مختلف ملڪن جو سير ڪيو. هو هندستان ۾ به آيو ۽ هندو مَت ۽ ٻڌ مَت جي پيشوائن (مذهبي اڳواڻن) سان مليو. آخرڪار هن پنهنجي مذهب جي تبليغ شروع ڪئي ۽ فاقليط هئڻ جي دعوى ڪئي، جنهن جي خبر حضرت عيسى ڏني هئي. هڪ حمديه تراني ۾، جيڪو پهلوي ٻوليءَ ۾ آهي، ماني چوي ٿو: ”مان بابل کان آيو آهيان ته جيئن حق جو آواز سڄيءَ دنيا کي ٻڌايان.“ ماني جو مذهب عيسائيت، زرتشتيت ۽ ٻڌ مت جو معجون مرڪب هو. ان جو بنياد نُور ۽ ظلمت جي جنگ (زرتشت)، تثليث (عيسائيت) ۽ تناسخ (ٻڌ مت) جي ميلاپ تي هو. ماني جي مذهبي سماج جي زندگيءَ ۾ ٻن طبقن کي وڏي اهميت هئي. اول وزيدگان (برگزيده، بزرگ ماڻهو) ۽ ٻيو نيوشگان (ٻڌڻ وارا، سامعين، عام پوئلڳ). وزيدگان حقيقت ۾ ٻڌ مت جي ڀڪشن جيان هئا. گوشت يا سبزي کائڻ ۽ شراب پيئڻ مٿن حرام هو، هُو نه ڪو ڌنڌو اختيار ڪري سگهيا ٿي ۽ نه شادي. کين تاڪيد ڪيل هو ته هڪ ڏينهن جي خوراڪ ۽ هڪ سال جي پوشاڪ کان وڌيڪ پاڻ وٽ نه رکن ۽ پنهنجو سمورو وقت واعظ ۽ نصيحت ۾ گذارن. نيوشگان تي اهڙي پابندي ڪا نه هئي. ماني جي تعليم بابل ۽ ايران ۾ ڏاڍي قبول ٿي، تنهنڪري شاپور جا ٻه ڀائر مهرشاهه (بابل جي والي) ۽ پيروز (خراسان جو والي) ماني جا عقيدتمند ٿي پيا ۽ پوءِ شهنشاهه به سندس نئين دين کي قبول ڪري ورتو. شاپور جي وفات کان پوءِ ان جو پٽ ۽ جانشين هرمزت (اول) به ماني جي پيروي ڪندو رهيو، پر هڪ سال کان پوءِ سندس ڀاءُ بهرام اول جڏهن تخت تي ويٺو ته مَوبدن جي وري قسمت ورِي پئي. بهرام ڏاڍو عياش ۽ نا اهل حاڪم هو، تنهنڪري هن زرتشتي ڪليسا جي خوشامد ۾ پناهه ورتي. يعقوبي روايت ڪري ٿو ته هن ماني کي جهلائي سڏايو ۽ حڪم ڏنو ته هو مَوبدانِ مَوبد سان بحث ڪري. جيئن ته نتيجي جو فيصلو وڏي ٻائي جي راءِ تي هو، تنهنڪري ظاهر آهي ته ماني کي شڪست ٿي ۽ الحاد جي ڏوهه ۾ هن جي کل ڇڪي لاٿي وئي ۽ سِسي وڍي گنديشاپور شهر جي ڦاٽڪ تي ٽنگي وئي. اهو واقعو 276ع جو آهي. ماني جي قتل کان پوءِ سندس پوئلڳن کي ڳولي ڳولي ماريو ويو ۽ سخت سزائون ڏنيون ويون، پوءِ به سندن مذهب مٽجي نه سگهيو ۽ ڳجهي نموني جيئرو رهيو.
درمحمد (قبو سعيد خان)
ديھ درمحمد سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قبو سعيد خان تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا درمحمد تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1932ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھي ديھ قبي واري تپي ۾ واقع ھئي ۽ ان ۾ 1932ع ۾ اترئين حصي ۾ ھڪ ننڍڙو ڳوٺ جاگيراڻي ۽ ڍوري ڊسٽري جي ڪپ تي ھڪ لانڍي واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ غلام حيدر کوسو، ڳوٺ مراد علي مگسي، ڳوٺ الاھي بخش کوسو ۽ حاجي جنگي خان مگسي معروف آھن. ھن ديھ ۾ ڪچي پل پڻ واقع آهي.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ڍوري ۽ ديھ سمندر، اوڀر ۾ ديھ سير جمالي، اولھ ۾ ديھ پٽ 2 ۽ ڏکڻ ۾ ديھ سير چانڊيا ۽ ديھ مغيري واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي. ھن ديھ مان ڍوري ڊسٽري گذرندڙ آھي. قبي کان ھڪ روڊ ھن ديھ مان گذري ديھ پٽ 2 ۾ داخل ٿيندڙ آھي.
ڳورپٽ
ڳورپٽ يا (Honey Badger) :ڳورپٽ بنيادي طور تي آفريڪي ايشيائي نسل آهي. ڳورپٽ جي مادي کي ڳونهاري چئبو آهي. ڳورپٽ بي ڊپو جانور آهي ۽ بهادريءَ سان وڙهندو آهي. جڏهن ڪو جانور ان تي حملو ڪندو آهي ته ويڙھ دوران ڪني ڌپ ڇڏيندو آهي. ان جي کل جسم تي ڍرڙي ۽ مضبوط ٿئي ٿي، ان ڪري ان کي ڌڪ ۽ زخم کان بچاءُ رهي ٿو. هي هڪ ڪرنگھي وارو گوشت خور جانور آهي. هي صحرا، چراگاھن، ٻيلن ۽ رهندا آهن. خوراڪ ۾ ماڪوڙا، ڪوئا، پکي، ڪِرڙيون ۽ ماکي شامل اٿس. ماکي ۽ ماکيءَ جي لاروا (ڪيٽ) جو تمام شوقين آهي. ڏرڙن ۾، وڻن جي پاڙن ۽ لوگھن ۾ رهندو آهي ۽ وڻن تي به چڙهندو آهي، رات جو نڪرندو آهي.
درمحمد (قبو سعيد خان)
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 5,348 ھئي جيڪا 865 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
ڳورپٽ
جسم جي بناوت
ڳورپٽ جانور 2 کان 3 فٽ ڊگھو ٿيندو آهي. پڇ وڌ ۾ وڌ 8 کان 12 انچ هوندو اٿس. سرمائي سليٽي بجدار پٺيءَ واري هن جانور جو رنگ منهن کان سڄو پيٽ، ٽنگون ۽ پچ جو هيٺيون حصو ڪارو ٿيندو آهي. چنبا تمام مضبوط هوندا اٿس، خاص ڪري اڳيان جن جي مدد سان شڪار ۽ کوٽائيءَ جو ڪم ڪندو آهي. انهن جي چنبن جي مدد سان اهو ڪڏهن ڪڏهن قبرون کوٽي سگھي ٿو، انڪري ڳور(قبر) پٽ (پٽيندڙ) نالو پيو. هونئن به ڳورپٽ پنهنجو ٻر زمين ۾ هيٺ ڪافي اونهو ٺاهيندو آهي. اهو ڪڏهن ايترو هيٺ هوندو آهي جو پاڻيءَ جي سطح تائين وڃي پهچندو آهي.
نسل جي واڌويجھ
ڳورپٽ جي مادي ڳونهاري پنج ڇھ مهينا پيٽ سان هوندي آهي ۽ هڪ کان چار ٻچا ڄڻيندي آهي.
حوالا
ڪتاب- سنڌ جي جھنگلي جيوت- مصنف- بدر ابڙو- سنڌي لئنگئيج اٿارٽي
زمرو:جانور
پيٺو
پيٺو هي به ڪاٺ گدري وانگي حلوي يا مربي جي ڪم ايندو آهي ۽ ڪڏهن ڪڏهن رڌبو به آهي. هي ٻئي گدرا سنڌ ۾ نه ٿيندا آهن.
ڪَرٽ، ريڀڙ يا ريڀڙيون: ڪچي قسم جا گدرا آهن. جي ڪچا به کائبا آهن ۽ رڌي به کائبا آهن. سواد ۾ ڦڪا آهن. حقيقت ڪري ريڀڙ يا ريڀڙي گدري جو جدا قسم آهي ۽ ڪچي گدري کي نه چئبو آهي. ڪرٽ، ڪچي گدري يا ريڀڙ کي چئبو آهي.
سالاري نئن
سالاري نئن انگريزي (Salari Nain) کيرٿر جبل جنهن کي مقامي ماڻهو ڪارو جبل پڻ چوندا آھن، مان نڪرندڙ وڏيُن نَئيُن مان ھڪ آھي. جيڪا کيرٿر جبل  منجهان دادو ضلعي  خيرپور ناٿن شاه تعلقي، يوسي ٻُرڙا جي قديم ڳوٺ سالاري جي اولهہ طرف کان نڪري ٿي. سالاري نئين ڳوٺ سالاري ۽ ان ۾ شامل پنجن ديهن سالاري ۱ سالاري ۲ سالاري ۳ سالاري ۴ سالاري ۵، ۽ ديهہ مالم ۱ ۽ ديهہ مالم ۲ ۽ ديهہ بُگَ سميت ڳوٺن ھر ھڪ ڳوٺ حملاڻي، ڳوٺ روحل گاڏهي،۽، ڪاڇي جي ڳوٺن قصبن ۽ ديهہ بُگ جي باراني زمين کي آباد ڪندي اچي ڳوٺ ٻُرڙا کان ايف پي بند ۾ ڇوڙ ڪري ٿي. سالاري نئين جي منهن ۾ عام ڏينهن ۾ بہ پاڻي جي موجودگي ممڪن آهي، باقي سندس اھو وھڪرو جو ڪاڇي جي صحرا کي سيرآب ڪري اچي ايف پي بند ۾ موجزن ٿئي اھو البتہ برسات جو احتياج رکي ٿو.
حوالا
زمرو:سنڌ جي جاگرافي زمرو:دادو ضلعو زمرو:سنڌ جون نئيون
کيرا
کيرا: ونگا: بادرنگ: اوڀڙ: ريڀڙ:ڪيوڪمبر: cucumber:
هڪ قسم جو -اوڀڙ-، -جامع سنڌي لغات- ۾ هن کي ”ريڀڙ“ لکيو ويو آهي. ”-بادرنگ-“ فارسي ٻوليءَ جو نالو آهي. هي گدري جي نموني تي بيضوي ٿيندو آهي. حڪيم هن کي مثاني، جگر ۽ ٻين بيمارين جي علاج ۾ استعمال ڪندا آهن. کيرو هڪ فائديمند سبزي آهي ۔ هن ٻوٽي جي خاندان جو حياتياتي نالو  Cucumis sativus آهي۔ کيري جا ڪافي قسم آهن ۔ عام طور تي هن جو رنگ سائو ٿيندو آهي. هن جو اباڻو وطن هندستان آهي۔ ونگا گول يا آني وانگي ٿيندا آهن ۽ باد رنگ تورين وانگي ڊگها ٿيندا آهن. بادرنگ کي هندستانيءَ ۾ ڪاڪڙي به چوندا آهن. 200px |thumb|right |ايران جي شھر اصفهان جو کيرو کيرا يا باد رنگ تورين وانگي ڊگها ٿيندا آهن. بادرنگ کي هندستانيءَ ۾ ڪاڪڙي به چوندا آهن. هي اڪثر ڇِلي ڪچا کائڻ ۾ ايندا آهن، يعني لوڻ لائڻ سان. بعضي انهن کي رڌيندا به آهن. هنن جا به گهڻا قسم آهن. ولايتي ٻج وارا چڱا ٿيندا آهن. پڪي کان پوءِ ڪاڪڙيءَ جو رنگ ڳاڙهيرڙو ٿي پوندو آهي. هنن جي به گدري ۽ ڪدوءَ جهڙي ول ٿيندي آهي. هي آڪٽوبر ۾ يا اڳڀرو پوکبا آهن. ڪٿي ته مارچ ۾ پوکيندا آهن. ٻن مهينن ۾ ڦر نڪرندو آهي. ٻين ولين وانگي چرين ۾ پوکبا آهن. هنن کي اڪثر ڪينئون لڳندو آهي پر جي پٽ تي پکيڙڻ جي بدران ڪنهن مَنهَه يا پڃري تي چڙهڻ ڏين ته پچي ويندا.ونگي ۽ بادرنگ کي انگريزيءَ ۾ ڪُڪَمبر چون ٿا.
thumb|200px|right|ونگي يا کيري جا ڳترا
ڳوٺ سيتا
ڳوٺ سيتا (Sita Village) دادو ضلعو جي راڌڻ شهر ويجهو هڪ قديم ڳوٺ آهي.
فريڊرڪ اينگلس
فريڊرڪ اينگلس هڪ جرمن ڪارخانيدار جو وڏو پٽ هو، جيڪو 28 نومبر 1820ع تي ڄائو. جڏھن هو جوان ٿيو ته سندس والد انگلينڊ ۾ پنهنجي ڪاٽن فيڪٽري جي سنڀال لاءِ موڪلي ڏنو. اتي غريب پورهيتن جا هانءَ ڏاريندڙ لقاءَ ڏسي کيس ڏاڍو ڏک رسيو، جنهن تي هن ”انگلينڊ ۾ پورهيتن جو حالتون“ نالي ڪتاب لکيو. 1844ع ۾ ڪارل مارڪس جي ”فرينڪو جرمن تجزياتي رسالو“ سان واسطو وڙو پيو. ان کانپوءِ مارڪس سان ملاقات ڪري گڏيل مقصدن لاءِ سرگرم ٿيڻ جو واعدو ڪيائين. 1845ع ۾ جڏھن مارڪس کي فرانس مان نيڪالي ڏني وئي، تڏھن هو لڳاتار مارڪس ۽ سندس خاندان جي مالي سهائتا به ڪندو رهيو. 1846ع ۾ اينگلس ۽ مارڪس برسلس آيا، جتي هنن ” ڪميونسٽ رابطا ڪاميٽي جوڙي “ جنهن تحت پوءِ انهن هڪ ڪانفرنس ڪوٺائي ”ڪميونسٽ ليگ“ جو بنياد وڌو. ڪميونسٽ تحريڪ ۾ ٻنهي جو هڪٻئي سان وڏو ساٿ رهيو. جيئن مارڪس جي ڪتاب ”داس ڪيپيٽل“ (Das Kapital) ڪميونسٽ سوچ کي سائنسي انداز ڏنو، تيئن اينگلس جي ڪتاب ” ڪٽنب، ذاتي ملڪيت ۽ رياست جي شروعات “ ڪميونسٽ تحريڪ کي تاريخي استدلال فراهم ڪيو. فريڊرڪ اينگلس 5 آگسٽ 1895ع تي لنڊن ۾ ديهانت ڪري ويو.
حوالا
زمرو:1820ع جون پيدائشون زمرو:1895ع جون وفاتون زمرو:تاريخ زمرو:جرمني زمرو:سياست زمرو:شخصيتون زمرو:فلاسافي زمرو:ڪميونزم
گهرايان (فلم)
گهرائيان 2022 جي هڪ هندستاني رومانوي ڊراما فلم آهي جنهن جي هدايت شڪن بترا ڪئي آهي جنهن عائشه ديوتري، سميت راءِ ۽ يش سهائي سان گڏ اسڪرپٽ پڻ لکيو آهي. ڌرما پروڊڪشن ، وڌيڪ 18 اسٽوڊيو۽ جوسڪا فلمون پاران تيار ڪيل، فلم ۾ نصيرالدين شاهه ۽ رجت ڪپور سان گڏ ديپيڪا پڊوڪون ، سڌانت چترويدي، اننيا پانڊي ۽ ڌيريا ڪروا معاون ڪردار ادا ڪري رهيا آهن.
ديپٿس جو پريميئر 11 فيبروري 2022 تي ٿيو. فلم کي نقادن کان مثبت تبصرا مليا، ان جي ميوزڪ ٽريڪ، سئنيما گرافي ۽ ڪاسٽ جي پرفارمنس، خاص طور تي پڊوڪون ۽ شاهه جي پرفارمنس جي ساراهه سان؛ بهرحال، ان جي ڪهاڻي، اسڪرين پلي ۽ ڪلائيمڪس تنقيد کي منهن ڏيڻو پيو.
ڪهاڻي
عليشا ”ال“ کنه، 30 سالن جي يوگا استاد هڪ ايپ تي ڪم ڪري رهي آهي پر پنهنجي دوست ڪرن اروڙ لاءِ سيڙپڪار ڳولڻ ۾ جدوجهد ڪري رهي آهي، جيڪو هڪ بيروزگار ليکڪ آهي. هوءَ پڻ پريشان آهي، ٻار جي حيثيت ۾ پنهنجي ماءُ سونالي جي خودڪشي ۽ پنهنجي پيءُ ونود کان ڌار ٿيڻ جي غم سان. اليشا جي ڪزن ٽيا "ٽي" زين اوبرائي سان مڱڻي ڪئي آهي ۽ هن جوڙي کي پنهنجي عليباگ سمنڊ جي گهر ۾ دعوت ڏني آهي. زين ۽ اليشا سندن ڏکوئيندڙ ماضي ۽ هڪ ٻئي سان فلرٽ تي بانڊ. بعد ۾، اليشا هن کي چمي، ان کان پوء افسوس، پر اهو ڄاڻي ٿو ته ڪرن ٽيا کي پنهنجي مسوده پڙهڻ جي اجازت ڏني آهي ۽ ان کي ڏک ٿيو آهي ڇاڪاڻ ته هوء هن کي ڊگهي وقت تائين پڙهڻ لاء چيو. هوء زين کي واپس وڃڻ جي اجازت ڏئي ٿي ۽ اهي هڪ مامرو شروع ڪن ٿا.
زين پنهنجي ڪاروبار کي عليشا جي ايپ ۾ سيڙپڪاري ڪرڻ لاءِ حاصل ڪري ٿو. هو هن کي ٻڌائي ٿو ته هن جو پيءُ هن ۽ هن جي ماءُ تي تشدد ڪندڙ هو، جنهن هن کي آمريڪا وڃڻ لاءِ همٿايو. ڪرن بعد ۾ اليشا کي پنهنجي سڀني خاندان ۽ دوستن جي سامهون پيش ڪيو جنهن ۾ تايا ۽ زين شامل هئا ۽ عليشا هن جي تجويز کي قبول ڪيو. هوء زين سان پنهنجي تعلق کي ختم ڪري ٿي، ڪرن سان پنهنجي نئين شروعات تي ڌيان ڏيڻ لاء. پر هوءَ ڪرن سان ٽڙي وئي، جڏهن اهو معلوم ٿيو ته هن جو ڪتاب پيش ڪرڻ کان اڳ ئي رد ڪيو ويو هو، ۽ هن اهو ان کان لڪائي ڇڏيو. هوءَ ۽ زين پنهنجو لاڳاپو جاري رکندا آهن ۽ زين هن کي ٻڌائي ٿو ته هو ٽيا سان شيون ختم ڪري ڇڏيندو، هڪ ڀيرو هو پنهنجي ڪمپني ۾ پنهنجي سيڙپڪاري کي واپس ڪندو. زين جي ڪمپني عليشا جي ايپ ۾ ٻيهر سيڙپڪاري ڪئي ۽ کيس هڪ نئون يوگا اسٽوڊيو فراهم ڪيو.
زين ۽ ٽيا جي سالگره جي پارٽي تي، عليشا زين کي ظاهر ڪري ٿو ته هوء حامل آهي. زين جي ڪمپني کي تحقيقات هيٺ رکيو ويو آهي جڏهن سندس هڪ سيڙپڪار مني لانڊرنگ جو الزام آهي. جڏهن ٽيا زين جي جيڪٽ ۾ اليشا جي پريشاني جي گولين کي ڳولي ٿو، ته هوء هن کي منهن ڏئي ٿي. هو هن کي خوش ڪري ٿو ته هن کي ٻڌايو ته هو ڪم سان زور ڀريو آهي. عليشا جي يوگا اسٽوڊيو کي زين جي ڪمپني جي تحقيقاتي آفيسرن طرفان سيل ڪيو ويو آهي، ۽ هوء هن کي پنهنجي ساٿي ڪارڪنن جي سامهون، هڪ ڪاروباري مشاورت دوران. زين جو بزنس پارٽنر جتيش، عليشا سان زين جي لاڳاپي جي حقيقت کي سامهون رکي ٿو. Tia ڪمپني کي بچائڻ لاءِ عليباگ ۾ سمنڊ جي ڪناري واري گهر گروي رکڻ تي راضي ٿي ويو، پر زين ان جي بدران وڪرو ڪري ٿو، يقين ڏياريو ته هو هڪ سال اندر واپس خريد ڪري سگهي ٿو. علي باغ ۾، ٽيا مٿس لاڳاپو رکڻ جو الزام لڳايو ۽ سندس فون ڏسڻ لاءِ چيو. جڏهن هو هن کي پنهنجو فون ڏيکاري ٿو، هوء مجرم محسوس ڪري ٿي ۽ ڪاغذن تي دستخط ڪري ٿي. زين پنهنجي فون تي عليشا جي رابطي جي معلومات کي تبديل ڪرڻ جو انتظام ڪري ٿو، هن جو نالو تبديل ڪري جيتش رکيو، اهو ظاهر ڪرڻ لاء ته جيتش کي هڪ ٻي لائن آهي. ڪرن عليشا کي ٻڌائي ٿو ته ٽيا زين جي ڪمپني ۾ مدد ڪري رهي آهي ۽ ٻئي علي باغ ۾ آهن. ناراض عليشا زين کي ٽيا کي سچ ٻڌائڻ جو الٽيميٽم ڏئي ٿو، يا هوءَ ڪندي.
جيتا هوشياريءَ سان زين کي مشورو ڏئي ٿو ته هو ان ثبوت کي ختم ڪرڻ لاءِ منشيات استعمال ڪري سگهي ٿو، ته الائيشا حامله آهي. زين عليشا کي پنهنجي ياٽ ڏانهن دعوت ڏئي ٿو ۽ ڪوڙ ڳالهائي ٿو ته هن ٽيا سان شيون ختم ڪيون. عليشا کيس پنهنجي مشروب ۾ گوليون ملائيندي ڏسي ٿي. خوفزده، هوء زين کي ٻڌائي ٿي ته هوء ڌرتيء ڏانهن واپس وڃڻ چاهي ٿي. زين عليشا جي فون تي تايا جي انڪمنگ ڪال ڏسي ٿو ۽ ان کي رد ڪرڻ لاءِ چيو. جڏهن هوءَ انڪار ڪري ٿي، تڏهن هو هن کي ٻيڙيءَ تي ڌڪڻ جي ڪوشش ڪري ٿو، پر ڦٽي ٿو ۽ هن جو مٿو ٻيڙيءَ جي ريلنگ تي ڪري ٿو، جنهن ڪري هوءَ سمنڊ ۾ ٻڏي وئي. هڪ خوفزده اليشا گهر واپس اچي ٿي، جتي هوء اسقاط حمل ڪري ٿي.
Tia پوليس کي سڏي ٿو ۽ اهي زين جي لاش کي ڳوليندا آهن. جيتش، جنهن کي زين جي منصوبي جي خبر هئي، عليشا کي ڌمڪيون ڏئي ٿو ته هن کي سمنڊ جي گهر جي وڪرو جا دستخط ٿيل ڪاغذ حاصل ڪري، ٻي صورت ۾ هو سڀني کي انهن جي معاملي بابت سچ ٻڌائيندو. عليشا ائين ڪري ٿي ۽ جتيش زين جي موت کي خودڪشي قرار ڏئي ٿو. ٽيا عليشا کي ظاهر ڪري ٿي ته هن جي پيءُ جو عليشا جي ماءُ سان لاڳاپو هو ۽ عليشا اصل ۾ انهن جي رشتي مان پيدا ٿي هئي. ٽيا هن کي اهو به ٻڌائي ٿي ته هن جي پيءُ پنهنجي وصيت ۾ عليشا جي نالي تي سامونڊي گهر ڇڏي ڏنو. اداس، عليشا خودڪشي ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ٿي، پر هن جو پيء کيس روڪي ٿو. پنهنجي ماءُ وانگر دٻجي وڃڻ نه چاهيندي، عليشا محسوس ڪري ٿي ته هوءَ انهن وانگر ئي ختم ٿي وئي آهي. هوءَ پنهنجي پيءُ کان سوال ڪندي آهي ته هن ڪڏهن به هن کي پنهنجي ماءُ بابت سچ ڇو نه ٻڌايو، هن جو چوڻ آهي ته هو نه ٿو چاهي ته هن جي ماءُ جي زندگي ان هڪ غلطي سان تعبير ٿئي.
ٻن سالن کان پوءِ، عليشا هاڻي پنهنجي پيءُ سان بهتر تعلقات رکي ٿي، ۽ ڪرن جي مڱڻي واري پارٽي ۾ شرڪت ڪري ٿي، جتي هوءَ ٽيا سان ملي ٿي. Tia حيران ٿي ويو ته اهو صحيح هو ته هن کي سچ ظاهر ڪرڻ، پر اليشا هن کي يقين ڏياريو ته اهو هو. Tia، اڃا تائين زين ۽ عليشا جي وچ ۾ لاڳاپن کان بي خبر آهي، انهن جي رشتي کي تبديل ڪرڻ تي اتفاق ڪيو. ڪرن انهن کي پنهنجي منگيتر جي ناني سان متعارف ڪرايو، جيڪو عليشا کي سڃاڻي ٿو جڏهن هوء ۽ زين هن جي ۽ هن جي مڙس کي ڀريل ٻيڙيء مان مدد ڪن ٿا. عليشا خالي نظرن سان عورت ڏانهن ڏسندي محسوس ڪيو ته هوءَ پنهنجي ماضيءَ کي منهن ڏيڻ کان سواءِ ڀڄي نٿي سگهي.
حوالا
زمرو:فلمون 2022 (گريگورين)
نوريئڙو
نوريئڙو: جنھن کي اردو ۾ گلہری چوندا آھن هن ساهواري جا ڪن هنڌن تي ٻيا نالا به آهن. مشونگڙو، ڳالهڙ، کلڪڙي يا کلڪوڙي ۽ گلوري وغيرھ.
جسم جي بناوٽ ۽ کاڌ ۽ خوراڪ
هن پٽاپٽي نوريئڙي جي پٽي تي پنج ڪاريون سريون ۽ اڇيون پٽيون هونديون آهن. پيٽ اڇو ۽ پڇ ٿلهو بجر هوندو اٿس. عام طور تي وڻن تي باغن ۾ ڊوڙندو نظر ايندو آهي. هي وڻن تي رهي ميوا، ٻج، ڦريون ۽ گونچ کائيندو آهي. اُڀي وڻ تان منهن هيٺ ڪري سڌو ئي سڌو عمودي لاهي لهي چڙهي ويندو آهي. سياري ۾ اُس به سيڪيندو آهي. وڻن جي شاخن تي تيلن، ڪپھ ۽ اڳڙين سان وڏو پر جهڙو تهڙو بي ڊولوآکيرو ٺاهيندو آهي.
نسل جي واڌويجھ
مادي ٽن کان چار ٻچا ڏيندي آهي. مادي 34 ڏينهن پيٽ سان رهندي آهي. سرءُ جي مُند ۾ ٻچا ڄڻيندي آهي. 10 مهينن ۾ ٻچو بالغ ٿي ويندو آهي. نوريئڙي جي سراسري ڄمار ساڍا پنج سال هوندي آهي.
حوالا
ڪتاب- سنڌ جي جھنگلي جيوت- مصنف- بدر ابڙو- سنڌي لئنگئيج اٿارٽي
زمرو:جانور
کڏوتري
کڏو تريون هي به گدري جي قسم مان آهن. رنگ جون سهڻيون ٿينديون آهن. اڪثر نانگ وانگي ڦُلڦليون ۽ ڊگهيون ٿينديون آهن. کائڻ ۾ مٺيون آهن، تنهنڪر گدري وانگي ڪچيون کائبيون آهن. ڪچيون رڌيندا به آهن.
حوالا
زمرو:ميوا
پام آئلينڊ، گرينڊائينز
حوالا
زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا
تانشت
تَانِشتِ (, ريپبلڪ آف آئرلينڊ جو نائب وزيراعظم يا نائب سربراھ حڪومت ھوندو آھي  تانشت جي مقرري آئرلينڊ جي تيشخ (وزيراعظم) جي صلاح سان آئرلينڊ جو صدر ڪندو آھي. 27 ڊسمبر 2020ع تي آئرلينڊ جو تانشت ليو ورادڪر مقرر ٿيو جيڪو آئرلينڊ جو اڳوڻو تيشخ آھي . آئرش ٻولي ۾ لفظ تانشت جي معنيَ بادشاھ يا سردار جو وارث آھي. تاشت جي نالي سان ھن عھدي جو آغاز آئرلينڊ جي 1937 واري آئين جي نفاذ سان ٿيو. ان آئين کان اول ساڳي عھدي جي برابر عھدي جو نالو "آئرش فري اسٽيٽ جي ايگزيڪيوٽو ڪائونسل جو نائب صدر" ھيو. تانشت جي نامزدگي لاء ضروري آھي تہ نامزد ٿيندڙ آئرلينڊ جي پارليامينٽ جي ھيٺين ايوان دائل ائيرن جو رڪن ھجي. تانشت پڻ حڪومت جو حصو ھوندو آھي. ملڪ م تيشخ جي عارضي غير حاضري دوران تانشت ان جي ذميداري ادا ڪندو آهي. جيڪڏهن تيشخ وفات ڪري وڃي يا ڪنھن بيماري يا سبب ڪري ھميشه لاء ڪم ڪرڻ جي سگھ وڃائي ويھي تہ نئين تيشخ جي مقرري تائين ذميداري تانشت سنڀاليندو آهي . تانشت ملڪ جي رياستي ڪائونسل جو پڻ رڪن ھوندو آھي.
صاحب محل
صاحب محل (Sahib Mahal) کي سنڌ جو تاج محل به سڏيو ويندو آهي. هي محل ٽنڊي باگي (Tando Baago) کان اڳيان 14 ڪلوميٽر اُتر طرف آهي. هي محل 1947ع ۾ ورهاڱي کان ڪجهه وقت اڳ ٺهيو هو. هي محل مير حاجي خدا بخش ٽالپور, پنهنجي زال صاحب خاتون جي محبت ۾ اڏايو هو. هي محل اڏائڻ لاءِ مير خدا بخش ٽالپور آگري (Agra) جو سفر ڪيو ۽ تاج محل (Taj Mahal) کي ڏسي واپس آيو ته ان زماني جي حيدرآباد مشهور ڪاريگر فيض محمد سلاوٽ (Faiz Mohd Silaawat) کان هن محل جو نقشو ٺهرايو ۽ ان جي ئي نگرانيءَ ۾ 1940ع ۾ هن محل جي اڏاوت جو ڪم شروع ٿيو.
هي اهو زمانو هو، جڏهن اچ وڃ ۽ باربرداري جي لاءِ پاڻيءَ جا جهاز ۽ ريلون ڪتب آينديون هيون. 1843ع کان پوءِ ننڍيون بادباني ٻيڙا ۽ قافلا سامان پهچائڻ جو ڪم ڪندا هئا. 1845ع کانپوءِ اسٽيم شپس (آگبوٽ) هلڻ لڳا ته سامان کي هڪ هنڌان ٻئي هنڌ پهچائڻ اڃان به سولو ٿي پيو. ڏکڻ سنڌ لاءِ حيدرآباد کان گوني ڦليلي جو وهڪرو يا تلاءُ نڪرندو هئو. هن وهڪري تي هوسڙي، ڪٿڙ، تنڊو محمد خان، ماتلي، تلهار ۽ تنڊو باگو جا مشهور گهاٽ هوندا هئا جن جا آثار اڃان به موجود آهن. ٽنڊو باگو جي مشهور گهاٽ کي جمالي ڦڙڏو جي نالي سان سڏيو ويندو هو.
صاحب محل تي تحقيقي ڪم ڪرڻ واري عثمان راهوڪڙو پنهنجي ڪتاب ۾ لکي ٿو ته ”صاحب محل جي ڪم جي شروعات 1940ع کان ٿي. هن جي اڏاوت کي پوري ٿيڻ ۾ ست سال لڳا. هن محل ۾ ڪتب ايندڙ لوهه، ٽيئر گارڊر ۽ فرنيچر برطانيا مان گهرايو ويو هو. جڏهن ته سرون احمد آباد، انڊيا (Ahmedabad, India) مان آيو هيون. ڪاٺ جو سامان برما ۽ سيمنٽ ڪراچي مان گهرايو ويو هو.
هي محل جڏهن ٺهي تيار ٿيو هو ته ان کي روشن ڪرڻ لاءِ جنريٽر ڪتب آندو ويندو هو. اهو سڄو سامان ٻن طريقن سان هتي پهتو. پهريون ريلوي جي ذريعي سان بدين جي ويجهو تلهار ريلوي اسٽيشن تائين ايندو هو ۽ اتان ڍڳي گاڏين جي ذريعي ان سامان کي هتي آندو ويندو هو.
سامان آڻڻ جو ٻيو اهم وسيلو گوني ڦليلي جو وهڪرو هو جنهن ۾ ٻاڦ وارا آگبوٽ هلندا هئا ۽ سامان ان ذريعي هتان جي مشهور گهاٽ جمالي ڦڙڏو تي پهچندو هو ۽ اتان ڏاند گاڏين تي رکي آندو ويندو هو. چون ٿا ته ان زماني ۾ هن محل جي اڏاوت تي چاليهه لکن کان وڌيڪ خرچ آيو هو. هي محل نه رڳو ان زماني ۾ پر هاڻي به ڏاڍو سهڻو ۽ وڻندڙ آهي.
صاحب خاتون، خدا بخش ٽالپور جي چوٿين زال هئي. محل جي مرڪزي دروازي تي مٿان سنگ مرمر جي اڇي پٿر تي صاحب محل 1947ع لکيل آهي ۽ هيٺان هڪ ساهمي ٺهيل آهي.
ٽنڊو باگو جي تواريخ جي ٿوري گهڻي ڄاڻ رکڻ واري انور عباسي ٻڌائي ٿو ته هن محل جي اُتر طرف ورهاڱي کان پهرين گرو سنگهه سک (Guru Singh Sikkh Village) جو وڏو ڳوٺ هو. انهن جا سٺ کان وڌيڪ گهر هئا. 1887ع جي اسڪول رڪارڊ کان 1947ع تائين اتي تعليم پرائڻ وارن سکن جا نالا موجود آهن.
1947ع ۾ هي محل ٺهي راس ٿيو ۽ ان سال ئي ورهاڱو ٿيو هو. ان کانپوءِ مير صاحب اَٺ سال جيئرو رهيو ۽ 1955ع ۾ لاڏاڻو ڪري ويو.
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:تواريخ زمرو:پاڪستان زمرو:ڀارت زمرو:تاريخي ماڳ
ھزارواھ
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ٻيلاٽي، اوڀر ۾ ديھ ڪوٽ ڪارڙا، اولھ ۾ ديھ ڪامل ۽ ڏکڻ ۾ ديھ شاھ وسايو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي. ديھ منجھان نورپور ڊسٽري وھندڙ آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1,759 ھئي جيڪا 280 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
قنڌار صوبو
گنڌار‘ يا‘ قنڌار صوبو:  افغانستان جو ھڪ صوبو آهي جيڪو ان جي ڏاکڻي حصي ۾ پاڪستان جي سرحد تي واقع آھي. ھن صوبي مان ارغنداب ندي وھي ٿي. ھن صوبي جي انتظامي ورھاست ارڙھن ضلعن ۾ ٿيل آھي. صوبي جي آبادي 11,51,000 آهي جيڪا قبيلن تي مشتمل آهي جن ۾ اڪثريت پختون قبيلن جي آھي ڪجھ تاجڪ، ھزارا، ھزارا، ازبڪ ۽ بلوچ پڻ شامل آهن. پختون قبيلن ۾ جيڪو قبيلا ھتي رھن ٿا انھن ۾ شامل آهن: دراني، باريچ، پوپلزئي، الڪوزئي، بارڪزئي، اچڪزئي، مھامند، محمدزئي، غلزئي، ڪاڪڙ ، بابئي، توخي، نورزئي، ھوتڪ، تاراڪئي.
انتظامي ورھاست
thumb|قنڌار جا ضلعا
حوالا
زمرو:افغانستان جا صوبا
مزدڪ
مزدڪ,: 𐭬𐭦𐭣𐭪,(وفات:524 يا 528) ھڪ زردشتي موبيد ( زردشتي مذھب جو عالم)، ايراني عالم، سماج سڌارڪ، ۽ پيغامبر ھيو ۽ ساساني خاندان جي شھنشاھ قباد I جي دؤر ۾ ٿي گذريو. ھن دعویٰ ڪئي تہ آھورا مزدا جو پيغامبر آھي.ھن سماجواديت جو خيال ڏئي سماجي تبديليءَ جي لاءِ ڪم ڪيو. طبري جي چوڻ موجب مزدڪ مادرايا شهر ۾ پيدا ٿيو. هي شهر دجله نديءَ جي ڪناري، ان جاءِ تي هو جتي اڄ ڪلهه قوت العماره آباد آهي. هن جي پيءُ جو نالو بامداذ هو. سندس ڄم-تاريخ جي خبر ڪانهي ۽ نه ئي اها خبر آهي ته هن جو يا سندس پيءُ جو تعلق ايران جي ڪهڙي طبقي سان هو. ان واقعي مان، ته مزدڪَ قباد (488-531ع) کي تخت نشينيءَ جي شروعاتي زماني ۾ ئي پنهنجو هم خيال بڻائي ورتو هو، اسان قياس ڪري سگهون ٿا ته مزدڪ شايد 460ع جي لڳ ڀڳ پيدا ٿيو هو. ان زماني ۾ ساساني سلطنت شديد اندروني گهوٽالي ۾ ڦاٿل هئي. بازنطيني سلطنت ۽ هسپتالين سان جنگ جي ڪري ملڪ جي مالي حالت ڏاڍي خراب هئي ۽ ايران کي هر سال هڪ وڏي رقم هسپتالين کي ڏنَ طور ڏيڻي پوندي هئي. ملڪ جي انتظام تي درٻاري اميرن ۽ زرتشتي ڪليسا جي ٻاون جو غلبو هو. ويتر وري قباد جي پيءُ پيروز جي دؤر (459-488ع) ۾ لاڳيتو ڏڪر ۽ سوڪ جي ڪري رعيت ڏاڍي بدحال ۽ بيچين هئي، پر ان درد جو علاج حاڪمن وٽ نه هو.
مزدڪ جو ذڪر فارسي شاعري ۾ سڀ کان اڳ شايد فردوسيءَ (1010ع) ڪيو ۽ اردو ادب ۾ علامه اقبال. فردوسي ايران جي هن انقلابي شخصيت جي عروج ۽ زوال جي ڳالهه افسانوي انداز ۾ ڪئي، پر اقبال پنهنجي هڪ نظم (1936ع) ۾ مزدڪ کي سوشلزم جي علامت طور استعمال ڪيو آهي. ساساني حاڪمن جون حالتون لکندي، فردوسي شاهنامي ۾ لکي ٿو ته قباد (488ع-531ع) جي دؤر ۾، جن ڏينهن ۾ سوڪ ۽ ڏڪر جي ڪري رعيت سخت پريشان هئي، ته مزدڪ نالي هڪ شخص ظاهر ٿيو. هُو علم ۽ دانش جو پتلو هو، تنهنڪري پنهنجي عقلمنديءَ، فضيلت ۽ چڱي ڳالهائڻ جي ڪري قباد جو خاص عزيز (مقرب) خاص بڻجي ويو ۽ شهنشاهه کيس پنهنجي خزاني ۽ فوج جو نگران مقرر ڪيو مزدڪ جي تعليم عوام ۾ ڏاڍي مقبول ٿي، ايتري قدر جو پاڻ قباد سندس پوئلڳ ٿي ويو، ڇو ته بادشاهه کي يقين ٿي ويو ته مزدڪ جي تعليم ماڻهن لاءِ خوشيءَ جو ڪارڻ آهي. هن مزدڪ کي پنهنجي تخت جي ساڄي پاسي ويهاريو ۽ مزدڪ جو مذهب سڄيءَ دنيا ۾ پکڙجي ويو. دولتمندن خوف ۾ اچي پنهنجي ملڪيت محتاجن جي حوالي ڪئي. پر قباد جي ولي عهد خسرو اَنُو نوشيروان (ڪَـسرى) مزدڪي دين کان ناڪار ڪئي ۽ پارسي ڪلسيا جي ٻاون (مَوبدن) کي پنهنجو هم خيال بڻائي ورتو جيڪي پڻ مزدڪ جا جاني دشمن هئا ۽ بادشاهه کي چيو ته مزدڪ جيڪڏهن ٻاون جي ٻائي (مَوبدانِ مَوبد) کان مناظري ۾ کٽي وڃي، ته هو ان جو پوئلڳ ٿي ويندو. بادشاهه نوشيروان جي صلاح قبول ڪئي. نوشيروان، رازمهر، خراد، فرائين، بندوي ۽ بهزاد جي آتش ڪدن (باهه جي عبادت گهرن) جي وڏي ٻائي کي صورتحال کان واقف ڪيو ۽ مناظري ۾ شريڪ ٿيڻ جي دعوت ڏني. مطلب ته شاهي درٻار ۾ مناظري جي ڪچهري لڳي. هڪ طرف زرتشتي عالمن جو ٽولو هو ۽ ٻئي طرف مزدڪ. وڏي ٻائي مزدڪ کي مخاطب ٿيندي چيو ته اي داناءَ! تو دنيا ۾ هڪ نئون مذهب رائج ڪيو آهي، جنهن وسيلي عورت ۽ ملڪيت سڀني ۾ گڏيل ڪري ڇڏي آهي. ٻڌاءِ ته پُٽ پنهنجي پيءُ کي ڪيئن سڃاڻيندو ۽ پيءُ پنهنجي پٽ کي ڪيئن سڃاڻيندو؟ جيڪڏهن دنيا ۾ سڀ ماڻهو برابر ٿي ويا ۽ حاڪم ۽ رعيت جو فرق نه رهيو، ته ڪير ماڻهو محڪوم ٿيڻ پسند ڪندو ۽ حاڪم ڪير مقرر ڪندو؟ اسان جو، توهان جو نوڪر ڪير ٿيندو ۽ بد ڪردارن کي دولت کان محروم ڪيئن ڪري سگهبو؟ جڏهن ڪو مرندو، ته ان جي ملڪيت ورثي ۾ ڪنهن کي ملندي، جڏهن ته بادشاهه ۽ مزدور هم رتبي هوندا؟ ان مذهب سان دنيا برباد ٿي ويندي. سڀ آقا بڻجي ويندا ۽ ڪو به غلام نه رهندو. جڏهن خزانو سڀني جي گڏيل ملڪيت هوندو، ته خزانچي ڪير ٿيندو؟ وڏي ٻائي جي هيءَ تقرير قباد کي ڏاڍي وڻي، تڏهن سڄي مجلس هڪ آواز ٿي چيو ته مزدڪ کي شاهي درٻار مان ڪڍيو وڃي، ڇو ته هو الاهي دين کي برباد ڪري رهيو آهي، تنهنڪري قباد مزدڪ کي نوشيروان جي حوالي ڪيو ۽ نوشيروان مزدڪ ۽ سندس ساٿين کي زمين ۾ زنده دفن ڪري ڇڏيو.
سالم يونسي
سالم يونسي: خليفي هارون رشيد ليث کي گورنري تان لاهي سالم يونسي کي سنڌ جي گورنري ڏني، ليث جي دؤر ۾ جيئن ته سنڌ ۾ امن امان قائم ٿي چڪو هو ان ڪري سالم يونسي کي حڪومت هلائڻ ۾ ڪائي مشڪل پيش نه آئي ۽ چئن سالن تائين آرام سان پنهنجو فرض انجام ڏيندو رهيو. سالم 174 هه (91 ــ 790ع) تي ڪنهن ڪارڻ ڪري پنهنجي عهدي کان الڳ ڪيو ويو. هارون خلافت جو تاج مٿي تي رکڻ شرط جڏهن انتطام ملڪيت جي طرف ڌيان ڪيو تڏهن ليث کي سنڌ جي حڪومت تان موقوف ڪري اسماعيل بن علي جي غلام سالم يونسي کي سنڌ جو والي مقرر ڪيو .مؤرخ يعقوبي لکي ٿو ته سالم يونسي جي زماني جو حال بلڪل ٿورو معلوم ٿي سگهيو آهي مگر سڀ مؤرخ ايترو قبول ڪن ٿا ته هن وڏي شائستگي سان حڪومت ڪئي ۽ سر زمين هند تي قدم رکي چڱيون چڱيون ڪارگزاريون ڏيکاروين. . يعقوبي ۽ ابن اثير مطابق سالم پنهنجي مقرري کان پوءِ چوٿين سال معزول ڪيو ويو ۽ هارون رشيد ان جي جاءِ تي 174 هه ۾ اسحاق بن سليمان هاشمي کي والي سنڌ مقرر ڪيو، ۽ مڪران به هن جي ئي تصرف ۾ ڏنو. .
حوالا
زمرو:سنڌ ۾ عباسي گورنر
تاراٻائي ڀوسلي
تاراٻائي ڀونسلي (1675ع –کان 9 ڊسمبر 1761ع ڄمڻ جو هنڌ ستارا) سال 1700ع کان 1708ع تائين مراٺا سلطنت جي نائب حڪمران (ٻئي جي پاران حڪومت هلائيندڙ) رهي. هي ڇترپتي راجا رام ڀونسلي جي راڻي، سلطنت جي باني شيواجي جي نُنهُن ۽ شيواجي ٻيون جي ماءُ هئي. پنهنجي مُڙس جي موت کانپوءِ هن مغليا سلطنت جي خلاف تحريڪ مقاومت کي جيارڻ ۾ اهم ڪردار نڀايو ۽ پنهنجي پُٽ جي نابالغي ۾ نائب السلطنت واري عهدي تي ڪم ڪندي رهي.
جڏهن تارا ٻائي پنهنجي پُٽ شيواجي ٻيون کي ڪولهاپور جو ڇترپتي بڻائڻ چاهيو تہ مهاراج شاهو پهريون ۽ ٻين سردارن هن جي مخالفت ڪئي. تنهن هوندي ڪانهوجي آنگري، داماجي ٿورٽ، چندرسين جاڌوو ۽ ٻين ڪيترن ئي سردارن هن جي حمايت ۽ سهائتا ڪئي.
سوانح حيات
تاراٻائي جو تعلق موهتي قبيلو سان هيو، هن جو پيءُ همبي رائو موهتي مشهور مرهٽا جرنيل هيو۔ اهڙي ريت هيءَ سوئيرا ٻائي جي ڀائيٽئي پڻ هئي، انَ سَڱ سان هيءَ پنهنجي مُڙس راجا رام جي پُڦاٽ هئي. سال 1700ع ۾ راجا رام جي وفات ٿي وئي ته تارا ٻائي پنهنجي کيرپياڪ ٻالڪ شيواجي ٻيون کي ان جو جانشين تسليم ڪيو ۽ پاڻ نائب السلطنت جي عهدي تي ڪم ڪرڻ لڳي.
مرهٺا فوج جي ڪمانداري
نائب السلطنت طور تارا ٻائي اورنگ زيب عالمگير جي فوجن سان جنگ ڪرڻ جي ذميداري سنڀالي. جيئن تہ هن کي گهوڙي سوار فوج جي چُرپُر ۾ خاص مهارت حاصل هئي، انهيءَ لاءِ جنگين دوران سندس اَٽڪلون ڪمائتيون ثابت ٿينديون هيون. تارا ٻائي مغلن سان جنگ جاري رکي ۽ ان جنگ جي سرواڻي ڪندي رهي. هڪ ڀيري مغلن سان پرچاءُ (مصلحت) جي ڪوشش پڻ ڪيائين جيڪا ان انداز ۾ ڪئي وئي تہ مغلن اها تُرت ئي ڌڪاري ڇڏي ۽ نتيجي طور تارا ٻائي مرهٽا مقاوت کي جاري رکيو. 1705ع تائين مرهٽا نرمدا ندي پار ڪري مالوا تي حملي آور ٿي چُڪا هيا. سال 1707ع ۾ اورنگ آباد جي ويجهو هڪ هنڌ خلدآباد ۾ اورنگ زيب مري ويو، ان جي وفات جي سماچار سان مرهٽن سُکَ جو ساهه کنيو.
ڇتراپتي شاهو مهاراج سان لڙائي
مراٺا حملي کي ورهائڻ  ۽ مرهٽن کي پاڻ ۾ ويڙهائڻ لاءِ، مغلن شاهوجي، سمڀاجي جي پُٽ ۽ تاراٻائي جي ڀائٽي کي، ڪُجھ شرطن تي قيد مان ڇڏي ڏنو. انهن مراهٺا رياست جو انتظام هلائڻ ۽ اڳواڻي ڪرڻ لاءِ تُرت ئي تاراٻائي ۽ شيواجي ٻيون کي چيلينج ڪيو. نيٺ شاهو پنهنجي قانوني حيثيت ۽ پيشوا بالاجي وشواناٿ جي سفارتڪاري (ڊپلوميسي) وسيلي سوڀارو ٿيو ۽ تاراٻائي کي پڻ پاسي تي ڪري ڇڏيائين.تاراٻائي 1709 ۾ ڪولهاپور ۾ هڪ مخالف درٻار قائم ڪئي هئي، پر انکي راجارام جي ٻئي  رَن زال راجاسٻائي تخت تان لاهي ڇڏيو، جنهن پنهنجي ئي پُٽ سمڀاجي ٻيون کي تخت تي ويهاري ڇڏيو. تاراٻائي ۽ ان جي پُٽ کي سمڀاجي ٻيون قيد ڪيو هيو. شيواجي ٻيون  1726ع ۾ مري ويو. تنهنکانپوءِ تاراٻائي  سال 1730ع ۾ ڇتراپتي شاهو سان  ٺاهہ ڪري ورتو ۽ بنا ڪنهن سياسي طاقت جي ستارا ۾ رهڻ لڳي.
حوالا
زمرو:جنگ ۾ شريڪ ڀارتي عورتون زمرو:راڻي مائرون زمرو:گهوڙي سوار فوج جا سئناپتي زمرو:مراٺا سلطنت جون زائفائون زمرو:مراٺا سورما زمرو:ناري حاڪم زمرو:هندستان جا والي سلطنت زمرو:هندستاني شاهي ناري زمرو:هندو سورما
جڳ جڳ جيو
جڳ جڳ جيو ( ترجمہ Live a long life 2022 جي هندستاني هندي ٻوليءَ جي خانداني مزاحيه ڊراما فلم آهي جنهن جي هدايتڪاري راج مهتا ڪئي آهي ۽ پروڊيوس ڪئي وئي آهي ڌرما پروڊڪشنز ۽ وائيڪام 18 اسٽوڊيو. فلم ۾ نيتو ڪپور ، انيل ڪپور ، ورون ڌون ، ڪيورا اڊواني ، منيش پال ۽ پراجڪتا ڪولي شامل آهن.
جاگ جگ جيو 24 جون 2022 تي تنقيد ڪندڙن جي مثبت جائزي لاءِ جاري ڪيو ويو. رليز ٿيڻ تي، اها هڪ تجارتي ڪاميابي هئي ۽ 2022 جي سڀ کان وڌيڪ ڪمائيندڙ هندي فلمن مان هڪ بڻجي وئي جيڪا سڄي دنيا ۾ 135 ڪروڙ جي ڪمائي سان.