cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مسٽر گوڪلي
مسٽر گوڪلي جي ڪوششن سان ايندڙ اجلاس 1916ع ۾ (مسلم ليگ ۽ ڪانگريس جا) لکنوءَ ۾ ٿيا، اتي هندوئن مسلمانن معاهدي تي گڏجي صحيون ڪيون. پر ان معاهدي کي برطانوي پارليامينٽ، مختلف طريقن سان، ٽوڙي مروڙي ڇڏيو. ان کان پوءِ مانٽيگو چيلمسفورڊ سڌارا آيا.
ڳوٺ سامتاڻي
ڳوٺ سامتاڻي (Village Samtani) سنڌ جي دادو ضلعو جي دادو تعلقو ۾ هڪ قديم ڳوٺ ڳوٺ آهي جيڪو ڀان سيدآباد ويجهو جوهي ڀاب سيد آباد روڊ سان لڳ اوڀر ۾ واقع آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ زمرو:دادو ضلعو
انوشي عباسي
انوش عباسي هڪ پاڪستاني ٽيليويزن اداڪار، ماڊل ۽ اڳوڻي وي جي آهي. هوء ايم ايم اي پاڪستان تي VJ وانگر ڪم ڪيو آهي،آرگ ٽي وي ۽ جيو ٽي وي. هوء ٽيليويزن سيريز ۾ سندس اهم ڪردار لاء مشهور آهي ميري سائين ۲۰۱۲ ميري سھيلي ميري ھمجولي ۲۰۱۲ ڻوڻي ھئ پير ۲۰۱۲ نانھي۲۰۱۳ پياري افضل ۲۰۱۳ملڪا عاليہ۲۰۱۴  ڀنور۲۰۱۴ ملڪہ عاليہ زيزن ۲  ان کان پوءِ ھن اداڪاري ڪئ ميري پاس تم ھو  ۾.
ذاتي زندگي
عباسي شادي ڪئي اينن آرف اداڪار سان جيڪو پٽ آھي ڪرڪيٽر تسليم عارف ء اداڪار ربينہ عارف جو شادي جي تاريخ سيپٽمبر27,2014
ڪيريئر
عباسي ميڊيا پاڪستان، اي ٽي ٽي وي ۽ جيو ٽي وي تي پنهنجي جيريئر کي شروع ڪيو ۽ آجي خان خان جي سامهون آر ڊي ڊجيٽل سيرل ٽوٽيو هووا ۾ سندس اداڪاري ڪئي. ان کان پوء هوء جيو ٽي وي سيريل ڪها اي بيياهي آئي ته سميع خان ۽ احسن خان جي سامهون بدز،آر او ڊي ڊجيٽل سيريل ميرا سايين 2 فاداد مصطفي، ايزا خان ۽ مهروار بلوچ ۽ حسن 1، سيريل ماري سعلي جي حسن حسن، نيل منير ۽ فيضان خواجه جي سامهون مري هوموولي جي سامهون پاڪستان، اي ٽي ٽي وي ۽ جيو ٽي وي تي پنهنجي جيريئر کي شروع ڪيو ۽ آجي خان خان جي سامهون آر ڊي ڊجيٽل سيرل ٽوٽيو هووا ۾ سندس اداڪاري ڪئي. ان کان پوء هوء جيو ٽي وي سيريل ڪها اي بيياهي آئي ته سميع خان ۽ احسن خان جي سامهون بدز،آر او ڊي ڊجيٽل سيريل ميرا سايين 2 فاداد مصطفي، ايزا خان ۽ مهروار بلوچ ۽ حسن 1، سيريل ماري سعلي جي حسن حسن، نيل منير ۽ فيضان خواجه جي سامهون مري هوموولي جي سامهون ..
هوء آر آئي ڊي ڊجيٽل سيريل ڪالا جواد ۾ ظاهر ٿئي ٿو ته اي ٽي وي تي وسي عباس، جيو ٽي وي سيريل ناني ۽ رومييني اندرا رشييني جي لاء ان لاء هن لاء بهترين لو وي ڊي اداڪار لاء لکس ڪاليج جو انعام حاصل ڪيو (ٽيليريز)
حوالو
زمرو:ايڪيهين-صديءَ جون پاڪستاني اداڪارائون زمرو:پاڪستاني ماڊل عورتون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:پاڪستاني اداڪار زمرو:لاھوري شخصيتون
جتوئي (شھدادڪوٽ)
ديھ جتوئي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي يونين ڪائونسل نمبر 1 جمالي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا سيال تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي 1920 واري ديھن جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ غلام علي جتوئي، شاھ وارو ڳوٺ ۽ ٻه ٻيا غيرمعروف ڳوٺ واقع ھيا. جتوئي ذات وارن جي ان ڳوٺ جي ڪري ديھ تي جتوئي نالو رکيو ويو. ھاڻي ان ديھ م ڳوٺ غلام علي جتوئي، ڳوٺ گل بيگ جتوئي ۽ قمبر علي جتوئي واقع آهن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ڊکڻ، اوڀر ۾ ڳڙهي خيرو تعلقو، ڏکڻ ۾ سجاول جوڻيجو تعلقو جي ديھ فتح خان ڌامراھو ۽ اولھ ۾ ديھ ڀٽي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1,253 ھئي جيڪا 193 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
ديھ مبارڪ واھ
ديھ مبارڪ واھ: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي مٽياري جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جنھن ۾ ڳوٺ ھالا حويلي واقع آھن.ھن ديھ جو وڏو حصو زرعي زمينن تي مشتمل آهي.ھن ديھ جون حدون ديھ سعيد پور ۽ ديھ سلطان پور سان ملن ٿيون.
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون
جهانگارا
جهانگارا (انگريزي:Jhangara) سنڌ جي ڄامشورو ضلعو جي سيوهڻ شريف تعلقو ۾ قديم ۽ وڏو ڳوٺ آهي جيڪو باجارا ڀرسان آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ
19 آڪٽوبر
19 آڪٽوبر ، عيسوي سال جو 292 هون (ليپ سال 293 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 73 ڏينهن (ليپ سال 74 ڏينهن) باقي آهن.
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:آڪٽوبر
پاڪستاني سينيٽ جون ايندڙ چونڊون
2021ع پاڪستاني سينيٽ چونڊون 6 مارچ 2021ع تي يا ان کان اڳ ٿينديون. 5 مارچ 2021 تي 104 سينيٽرن مان 52 رٽائر ٿيندا. وفاقي منتظم شدہ علائقن (فاٽا) جي خيبر پختونخوا ۾ ضم ٿيڻ بعد، فاٽا جون سينيٽ جون سيٽون ختم ٿي ويون ھيون، ان ڪري ان جي 8 مان 4 سيٽن تي چونڊ نہ ٿيندي. رھيل 4 سيٽون پڻ 2024ع ۾ ختم ٿي وينديون.
حوالا
زمرو:پاڪستان ۾ سينيٽ چونڊون
سنگهٽن
شرڌانند جي شڌي تحريڪ سان گڏ، پنڊت مدن موهن مالويا، ’سنگهٽن‘ تحريڪ شروع ڪئي. مولانا عبدالمجيد ’سالڪ‘ پنهنجي ڪتاب ”اپني سرگذشت“ ۾ لکي ٿو: ”ترڪ موالات جي وچ ڌاري، ملبار ڪناري تي موپلن جي انگريز سان ڇڪتاڻ شروع ٿي. ان وچ ۾ ملتان ۽ ڪوهاٽ ۾ هندو مسلم فساد ٿيا. پنڊت مدن موهن مالويا چوڻ هو ته خلافت تحريڪ جي ڪري امڪان آهي ته مسلمان، پوري ملڪ جي سياست تي ڇانئجي وڃن. ڇا لاءِ ته اهي جذبي ۽ حوصلي سان ڪم ڪري رهيا آهن.
سندس چوڻ هو ته گانڌيءَ جي عدم تشدد جي تحريڪ هندن کي ڪمزور ڪري رهي آهي. ان ڪري هندن کي ان تحريڪ کان پري رهڻ گهرجي. مدن موهن مالويا، پنهنجن چيلن (مريدن) کي گڏ ڪري، ”آل انڊيا هندو مهاسڀا“ کي ٻيهر سرگرم ڪيو، جيڪا اڳ ڪمزور ٿي چڪي هئي. هن ’سنگهٽن‘ تحريڪ لاءِ، پوري ملڪ ۾ دورا شروع ڪيا. دهلي ۽ آگري به اچي، شرڌانند سان گڏجي، ٽيهه هزار ملڪاڻا راجپوت ’شڌ‘ ڪيائين. سندس مدد ۾ ’آريا سماج‘ اٿي کڙي ٿي. ان سلسلي ۾ ورزش گهر کوليا ويا، جن ۾ هٿيارن هلائڻ جي تعليم سان گڏ، ورزش سيکارڻ لڳا. سڀني وڏن شهرن ۾ اهڙا ’آکاڙا‘ قائم ڪيا ويا، جن ۾ نوجوانن کي، تلوار، چاقو، لٺ، ڇري، تيزاب ۽ بوتلن، سرن ۽ پٿرن هڻڻ جي مشق ڏني ويئي.
’شڌي‘ جو مقصد اهو هو ته ڀارت ورش ۾ گهڻو ڪري مسلمان اهي جيڪي هندن جو اولاد آهن، انهن کي ٻيهر ”هندو جاتيءَ“ ۾ آڻڻ گهرجي. ان جي رد عمل ۾ مسلمان جي تحريڪن جو ذڪر ڪندي، مولانا سالڪ لکي ٿو: ان تي مسلمانن طرفان تبليغي ڪم شروع ڪري، شڌي ۽ سنگهٽن تحريڪن کي روڪڻ جي ڪوشش ڪئي وئي. نتيجي ۾ ٻنهي ڪميونٽيز ۾ فرقيواراڻا جذبا وڌي ويا. . دهليءَ جي مهاسڀائي اخبار ’تيج‘ ۾ هڪ نظم ڇاپيو ويو، جنهن جو هڪ مصروعو هن ريت آهي:
کام شڌي کا کبهي، بند نه هوني پائي هندئو تم مين هي، مگر جذبهء ايمان باقي بهاگ سي وقت يه قومون کو ملاکرتي هين
شرڌانند جو قتل
1926ع ۾ هڪ مسلمان ڪاتب عبدالرشيد جي هٿان شرڌانند قتل ٿي ويو، ۽ ان تي فسادن جو سلسلو وري شروع ٿي ويو. 4 مئي 1927ع جي رات، لاهور جي حويلي ڪابلي مل جي مسجد تي سکن حملو ٿيو. ٻئي ڏينهن، جيئن ئي جنازا کڻي، مسلمان لوهاري گيٽ وٽ آيا، وري فساد ٿيا ۽ سڄي شهر ۾ خنجر زنيءَ جا واقعا ٿيا ۽ ٻن ٽن ڏينهن تائين ڪشت ۽ خون جي بازار گرم رهي.
غازي علم الدين
9 اپريل 1929ع تي، غازي علم الدين نالي هڪ شخص آريا راجپال کي ماريو، ان تي علم الدين کي ڦاسي ڏني ويئي. سندس جنازي ۾ لک کان مٿي مسلمان شريڪ ٿيا.
1930ع ۽ 1932ع ۾، ڪشمير ۽ سرحد (هاڻوڪي خيبر پختون خواهه) ۾ هندو مسلم فساد ٿيا. انهن ئي ڏينهن ۾ رياست الور هندو مسلم فساد ٿيا.
4 جنوري 1931ع تي مولانا محمد علي لنڊن ۾ لاڏاڻو ڪري ويو. اتي ڪانپور جي مسلمانن هڙتال ڪئي، پر هندو واپارين ساٿ نه ڏنو.
23 مارچ تي، جڏهن ڀڳت سنگ کي ڦاسي ملي، تڏهن هندن جلوس ڪڍيو ۽ مسلمانن کي هڙتال ڪرڻ جو مطالبو ڪيو. نتيجو اهو ٿيو جو زبردست فساد ٿيو.
1944ع ۾ رياست ڪپورٿلا جي هڪ ڳوٺ سلطان پور جي مسلمانن هڪ جلوس ڪڍيو ، پوليس کي گولي هلائڻ جو حڪم مليو. ان ۾ 22 ماڻهو مارجي ويا ۽ گهڻا ئي زخمي ٿيا ۽ پنجاب ۾ ڳوڙ مچي ويو.
1935ع ۾ جيپور رياست ۾ هندو مسلمان فساد ٿيا.
ان ئي زماني ۾، سکر ۾ هندو مسلم فساد ٿيا، جنهن جي نتيجي ۾ اڳتي هلي مسجد منزلگاهه جو واقعو ٿيو. ان ئي زماني ۾، سنڌ جي مکيه شهرن، حيدرآباد، سکر، شڪارپور ۽ لاڙڪاڻي ۾ ڊاڪٽر سونجي تقريرون ڪيون. بنگال به فساد کان بچي نه سگهيو.
آگسٽ 1940ع ۾ ڍاڪا ۾، سيپٽمبر 1940ع ۾ بردوان ۾، مارچ 1941ع ۾ کلنا ۾ هندو مسلمان فساد ٿيا.
حوالا
زمرو:شخصيتون زمرو:مذهب زمرو:سياست
ولايتي گاھ
ولايتي گاھ' ڪيترن قسمن جا ولايتي گاهه ٿيندا آهن، جن جا ڊگها پن اهڙا سهڻا ٿيندا آهن، جو عمدين ڪونڊين ۾ رکي اندر ميزن تي يا ٻين هنڌن تي رکندا آهن. اهڙا مشهور ٻه قسم آهن: هڪڙو برائزا يا لڏندڙ گاهه ۽ ٻيو سٽائپا يا کنڀن وارو گاهه، پهرين ٿورڙيءَ هير لڳڻ ڪري لڏندو آهي ۽ ٻيو رنگن واري پکيءَ جي پڇ جي ڪلنگين جهڙو ٿيندو آهي. ٻئي نازڪ ۽ سنهڙا ٿيندا آهن. ٻئي آڪٽوبر ۾ پوکبا آهن، مگر ٽَڪرن تي مارچ ۾.
ديھ سعيد پور
ديھ سعيد پور: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي مٽياري جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جنھن ۾ ڳوٺ حاجي خضر ڇٽو، حاجي جمعو بلوچ ۽ فارسي فارم واقع آھن.ھن ديھ جو وڏو حصو زرعي زمينن تي مشتمل آهي.ھن ديھ جون حدون ديھ ويسرو، ديھ سرڪل 2 ، ديھ خودي، ديھ سلطان پور ۽ديھ مبارڪ واھ سان ملن ٿيون.
گل ڪلھوڙو
ديھ  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي سجاول جوڻيجو تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا عرضي ڀٽو تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1931ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ مائري، ڳوٺ وريو جروار، ڳوٺ عذابي ڪلھوڙا، ڳوٺ قائم خان زنگي ۽ ڳوٺ گل محمد ڪورائي واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ گل ڪلھوڙو ۽ ڳوٺ ڪرم علي گوپانگ معروف آھن.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,114 ھئي جيڪا 303 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
شانتي نگر
يو سي 7 شانتي نگر: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ڪراچي ڊويزن جي ضلعي ڪراچي اوڀر جي گلشن اقبال سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي. ھن يو سي جو دنگ اوڀر طرف ڊالميا سيمنٽ فيڪٽري روڊ سان اٽڪل ڏيڍ ڪلوميٽر ملي ٿو، ڏکڻ طرف 550 ميٽر نيشنل اسٽيڊيم روڊ لڳ نيوي ڪالوني سان، اولھ طرف اٽڪل ڏيڍ ڪلوميٽر گلشن اقبال بلاڪ 18، 19 ۽ ڪي ڊي اي آفيسرز سوسائٽي دامن ڪوھ سان ۽ اتر طرف اٽڪل 260 ميٽر گلشن اقبال بلاڪ 10 سان ملي ٿو. ھن يو سي جي مختلف پاڙن ۾ شانتي نگر وارا رھائشي علائقا، ڪريم بخش پاڙو، نيشنل سيمينٽ آفيسرز ڪالوني واقع آھن. ھتي ھڪ گورنمينٽ گرلس اينڊ بوائز ھاء اسڪول پڻ واقع آهي. ھڪ ننڍڙو پارڪ پڻ واقع آهي جنھن جو نالو پردہ پارڪ آھي. کوڙ مسجدون ۽ ھڪ ڪيٿولڪ چرچ پڻ واقع آهي.
اٿينز
اٿينز يا اٿينز (انگريزي: Athens) : يونان جو قديم، تاريخي ۽ سڀ کان وڏو شھر ۽ گاديءَ جو ھنڌ جيڪو يونان جي اٽيڪا خطي ۾ واقع آهي. ھن شھر کي دنيا جو قائم قديم ترين شھر پڻ سڏيندا آهن جيڪو 3400 سالن کان وٺي دنيا ۾ قائم آھي ۽ قديم انساني تھذيب جو ھڪ وڏو مرڪز رھيو آھي جتي قديم دنيا جي سڀ کان وڏن فلسفين جنم ورتو جن ۾ سقراط ۽ افلاطون پڻ شامل آهن. ھي شھر فلسفي سان گڏوگڏ فنون لطيفه جو پڻ مرڪز رھيو. ھن شھر ۾ افلاطون دنيا جي قديم درسگاه اڪيڊمي قائم ڪئي جنھن مان عظيم سائنسدان ۽ فلسفي ارسطو علم پرايو.ھن شھر کي يورپي تھذيب جي  جنم ڀومي پڻ چوندا آهن جتي دنيا جي پھرين جمھوريت جنم ورتو. ھن وقت ھي شھر يونان جي ڪاسموپوليٽين ميٽروپولس آھي جيڪو ملڪ جي معيشت، صنعت، سياست، ثقافت جو مرڪز آھي. دنيا م گلوبلائيزيشن ۽ دنيا جي شھرن جي تحقيق نيٽورڪ مطابق ھن شھر جو درجو بيٽا (Beta) وارو آھي ۽ ھي شھر ڏکڻ اوڀر يورپ جو سڀ کان وڏو معاشي حب آھي. ھن شھر جو پوررٽ پائريئس ملڪ جي سڀ کان وڏي بندرگاھ آهي. 2011 جي آدمشماري مطابق شھر جي ميونسپل واري علائقي جي آبادي 6،64،046 آھي ۽ شھر جي ميونسپل علائقي جي پکيڙ 38.96 ھم چورس ڪلوميٽرن آهي. ميونسپلٽي سميت ھن شھر جي چوڌاري علائقا ٻن حصن م ورھايل آھن جن ۾ گريٽر اٿينز ۽ گريٽر پائريئس شامل آهن. انھڻ ٻنھي کي ملائي اٿينز جو شھري علائقو سڏيندا آهن جيڪو 412 ھم چورس ڪلوميٽرن تي مشتمل آهي جنھن جي 2011 ۾ ڪل آبادي 30,90508 ھئي .ھي شھر يورپي شھرن ۾ گرم ترين شھرن ۾ شامل آھي. ھن شھر ۾ قديم يادگارن ۽ آثارن جو وڏو تعداد واقع آهي جن ۾ ٻہ مقام يونيسڪو پاران عالمي ورثو قرار ڏنل آهن جن ۾ اٿينز جو ايڪروپولس ۽ وچولي دؤر جي ڊافني خانقاہ شامل آهن.
شھر جو نالو
ھڪ خيال مطابق ھن شھر جو نالو يوناني ديومالا واري ڏاهپ جي ديوي اٿينا جي نالي تان ورتل آهي جنھن لاء ڏند ڪٿا مشھور ھئي تہ ان سمنڊن جي ديوتا پوزيڊان سان مقابلو ڪري ھن شھر جي سرپرستي ماڻي ھئي.
موجوده دؤر جي عالمن مطابق اٿينا ديوي تي اھو نالو اٿينز شھر جي ڪري پيو.
تاريخي ماڳ
اٿينز جي تصويرن ۽ سياحن جي تبصرن واري گائيڊ
سياحت
=
پٻڻ
پَٻُڻ ڪنول__Lotus هن جو اسان مٿي ڪنهن هنڌ اشارو ڏنو آهي. هن کي هنديءَ ۾ ڪَنوَل چوندا آهن. هي هندستان ۾عام آهي؛ ڍنڍن ۽ تلائن ۾ گهڻو ٿيندو آهي. پن وڏا ۽ سهڻا ٿيندا اٿس. پاڻيءَ ۾ ول وانگي پکڙندو آهي. گل به وڏو اڇو ۽ سهڻو ٿيندو اٿس؛ منجهس چڱي خوشبوءِ ٿيندي آهي. گل جي ڪري هي گلن جي باغ ۾ داخل ٿيڻ گهرجي. هن جي گل کي نيلوفر چوندا آهن. هن جون پاڙون کوٽي ڪڍي، ڀاڄيءَ وانگي کائيندا آهن. انهن کي بِهَه چوندا آهن پر هتي کيس ڦر يا ميوي ڪري آندو ويو آهي. هن جون ٽڪيون ٿينديون آهن، جن کي پٻڻ جون ٽڪيون چوندا آهن؛ انهن ۾ چِڌن وانگي گول داڻا رهندا آهن، جن جي کل لاهي ڪچا به کائيندا آهن ۽ رڌي، مصالح لڳائي به کائيندا آهن. سڪائي به رکندا آهن جن کي ڏوڏا چون ٿا. انهن ڏوڏن ۾ ٻج سائي ڌاڳي جي ٽُڪر وانگي رهندو آهي، جنهن کي پِتو سڏيندا آهن. ڏوڏن ۾ باداميءَ جهڙو سواد ٿيندو آهي. thumb|[[Carpellary receptacle of Lotus]]
سقراطي عقليت پسندي
سقراطي عقليت پسندي (انگريزي: Socratic intellectualism) سقراط (469–399 ق م) جو خيال ھيو تہ: "جيئن ئي ماڻھو صحيح يا بھترين ڳالھ سمجھندو تہ اھو صحيح ۽ بھترين ڪم ڪندو". اھا فضيلت مڪمل طرح ھڪ عقلمندي وارو معاملو آهي. حقيقت ۾ ان فضيلت ۽ علم جا دماغي رشتا ھوندا آھن ۽ انھن جي حاصلات ۽ واڌارو دليل سان ٿئي ٿو .اھو سقراط جو سچائي کي ڄاڻڻ ۽ اخلاقي طرز عمل جو نظريو آھي.
ڪارو سمنڊ
ڪارو سمنڊ (Black Sea) بحر اوقيانوس جو هڪ ننڍڙو سمنڊ يورپ ۽ ايشيا جي وچ ۾ آهي. بلقان جي اوڀر (ڏکڻ اوڀر يورپ) ، ڏکڻ يورپ ۾ اوڀر يورپ جي ميدان، ڏکڻ قفقاز ، ۽ اولهه ايشيا ۾ اناطوليا جي اتر ۾ آهي. اهو وڏين دريائن طرفان مهيا ڪيو ويندو آهي، خاص طور تي دانوب، ڊينيپر ۽ ڊان. ڪيترن ئي ملڪن جي پاڻيءَ جو وهڪرو سمنڊ ۾ ڇيڙو ڪري ڇڏيو آهي جيڪو هن جي ساحلي حصي سان آهي.
پيڊرو ڪليڊرون
پيڊرو ڪليڊرون دي لا بارڪ ( ميڊريز ، جنوري 17 ، 1600 - ، 25 مئي 1681 ) هڪ هسپانوي ليکڪ هو ، سانٽيگو جي آرڊر جي نائيٽ ، بنيادي طور تي گولڊن ايج جي مشهور بوروڪ ليتي جي طور تي مشهور هو ، خاص ڪري هن جي ٿيٽر لاءِ.
ھيٺيون ايوان
thumb|آئرلينڊ جي پارليامينٽ جو ھيٺيون ايوان ڊيئل ارئيئن
ھيٺيون ايوان يا ايوان زيرين : ھڪ بحث مباحثي جو ٻہ ايواني پارليامينٽ جو ھڪ ايوان آھي جڏھن تہ ٻيو ايوان مٿيون ھوندو آھي. ھيٺين ايوان جو نالو ھجڻ باوجود دنيا جي ملڪن جي اڪثريت ۾ ھي ايوان سڀ کان وڌيڪ بااختيار ھوندو آھي.
ھيٺين ايوان جي عام سڃاڻپ
مٿئين ايوان جي ڀيٽ ۾ ھيٺين ايوان جون ڪجھ عام وصفون ھونديون آھن جيڪي ھيٺ بيان ڪجن ٿيون اختيار
مرتبو:
ھيٺين ايوان جا نالا
مختلف ملڪن جي ھيٺين ايوانن جا مختلف نالا ھوندا آھن جيڪي ھائوس يا چيمبر ھوندا آھن ۽ ميمبرن کي ريپريزنٽيٽوز، ڪامنز، ڊيپوٽيز ، پيپلز وغيره سڏيو ويندو آهي ان کان علاوه نيشنل اسيمبلي ، قومي اسيمبلي ، ھائوس آف اسيمبلي چوندا آهن. نمايان نالا ھيٺ چارٽ ۾ ڏنل آھن.
حوالا
زمرو:Legislatures
گرداس واڌواڻي
گرداس واڌواڻيءَ جو جنم 7 جون 1911ع ۾ حيدرآباد ۾ ٿيو. سندس واسطو حيدرآباد جي عامل گهراڻي سان هو. گرداس واڌواڻيءَ پنهنجي ادبي زندگيءَ جي شروعات شاگرديءَ واري زماني کان ڪراچي مان ڪئي. سنڌي ۽ انگريزي صحافت واري پيشي ۾ بِ پنھنجو ڪردار ادا ڪري نالو ڳڻايائين.
هن 1948ع ۾ ڪراچي ۾ ٿيندڙ هندو مسلم فسادن جي بيباڪيءَ سان رپورٽنگ ڪئي. گرداس واڌواڻيءَ کي سندس صحافتي خدمتن جي ڪري ”گرو“ ڪري سڏيو ويندو هو. هن سنڌي ڪھاڻين لِکڻ سان گڏوگڏ ڊينمارڪ جي مشهور ٻارن جي ليکڪ اينڊرسن جون ڪهاڻيون پڻ سنڌيءَ ۾ ترجمو ڪيون، جيڪي ”شاهي بلبل“ جي نالي سان ڪتابي صورت ۾ ڇپيون. سندس ڪتاب ساروڻيون، جيڪو 1981ع ۾ شايع ٿيو، تنھن کي انسٽيٽيوٽ آف سنڌالاجيءَ پاران انعام پڻ ڏنو ويو.
شروعاتي زندگي ۽ تعليم
گرداس واڌواڻيءَ ابتدائي تعليم حيدرآباد ۽ پوءِ ڪراچيءَ مان پرائي. هن مئٽرڪ 1929ع ۾ بمبئي يونيورسٽيءَ مان پاس ڪئي انهي وقت سنڌ جا سڀ اسڪول ۽ ڪاليج بمبئي يونيورسٽيءَ سان لاڳاپيل هئا.
پيشو
گرداس واڌواڻي ويهن سالن جي عمر ۾ صحافت اختيار ڪئي ۽ سنڌي روزنامه ”ديش متر“ سان لاڳاپو ٿيس. انهيءَ اخبار جو ايڊيٽر ناليوارو صحافي "کيمچند دتارام" هو. گرداس واڌواڻي 1931ع کان 1939ع تائين هڪ رپورٽر ۽ پوءِ ايڊيٽر جي حيثيت سان ڪم ڪيو. انهي دوران گرداس واڌواڻي سنڌ جي بمبئي کان جدائي واري تحريڪ جي سلسلي ۾ مختلف شخصيتن، دانشورن، سياستدانن کان انٽرويو ورتا، جيڪو سلسلو گهڻو مقبول ويو ۽ ڪراچي جي وڏي سنڌي اخبار ”الوحيد“ انهن انٽرويوئن کي جيئن جو تيئن شايع ڪيو. تنهن بعد هن انگريزي صحافت جوائن ڪئي ۽ ”سنڌ آبزرور“ ۾ پروف ريڊر جي حيثيت سان ڪم ڪرڻ لڳو. ”مسٽر ڪي پنيا“ انهيءَ اخبار جو ايڊيٽر هو. 1943ع ۾ ڊاڪٽر تارا چند لالواڻي شام جي پهرين اخبار ”ڪراچي ڊيلي“ شروع ڪئي ته هن انهيءَ ۾ رپورٽر جي حيثيت سان ڪم شروع ڪيو. سندس ڪم کي ڏسندي ڊاڪٽر تاراچند کيس سنڌ جي ٻي وڏي اخبار ”ڊيلي گزيٽ“ ۾ رکيو. 1947ع ۾ ورهاڱو ٿيو ته گرداس واڌواڻيءَ جو سڄو ڪٽنب هندستان لڏي ويو، پر هي هتي ئي رهي پيو. جيتوڻيڪ ڪجهه دوستن سندس سلامتي جي خيال کي نظر ۾ رکندي کيس سنڌ ڇڏڻ جو مشورو ڏنو. پر هن انڪار ڪيو ۽ ڪراچي ۾ سدائين لاءِ رهي پيو ۽ پنهنجي ڪرت يعني صحافت کي لڳو رهيو. 1948ع ۾ ڪراچي ۾ ٿيندڙ هندو مسلم فسادن جي بيباڪيءَ سان رپورٽنگ ڪيائين. "سنڌ آبزرو“ بند ٿي ته دادا گرداس ”ڊيلي گزيٽ“ ۾ شامل ٿيو. جنهن جو ايڊيٽر هڪ انگريز ”رابرٽ ٽيلرڪو سارن“ هو، پر ڪجهه وقت کانپوءِ اها اخبار بند ٿي ويئي. انهي کانپوءِ گرداس واڌواڻي ”هندستان اسٽينڊرڊ“ ۽ مدراس جي ”هندو“ اخبار جو رپورٽر مقرر ٿيو. 1961ع ۾ ”مارننگ نيوز“ جوائن ڪيائين. 1965ع جي پاڪ ڀارت جنگ جي ڪري ”هندستان اسٽينڊرڊ“ ۽ "هندو" ڇڏڻيون پيش. ائين گرداس واڌواڻيءَ زندگيءَ جا ايڪيتاليهہ وره صحافت کي ڏنا، پوءِ نيٺ 1972ع ۾ صحافت ڇڏي ڏنائين.
تخليقون
گرداس واڌواڻي پنهنجي ادبي زندگي جي شروعات شاگرديءَ واري زماني کان ڪراچي مان ڪئي. سنڌ آبزرور ڪراچيءَ واري اخبار ۾ سندس صحافت جو دور شروع ٿيو. رهندو جمشيد ڪوارٽرس ۾ هو ۽ جڏهن رات جي ڊيوٽي ختم ٿيندي هئس، تڏهن پنجين وڳي سائيڪل تي چڙهي گهر موٽي ويندو هو. هڪڙي لڱا گارڊن روڊ ٽپي انڪم ٽيڪس آفيس وٽ پھتو تَ هڪ ڪُتي اچي ورايس. ڊپ ۾ واڌواڻي هيٺ، تَ سائيڪل مٿي. سندس رڙين ۽ واڪن تي ڪُتو تَ الُوپ ٿي ويو پر واڌواڻي اٿي نَ سگهي. هڪ تار وارو (ٽيليگرام پھچائڻ وارو) ويو پئي ۽ ڪڻس ڏسي ورتائين. ڪڻس پنھنجي سائيڪل تي ويھاري سندس سائيڪل کي بي گهيليندي جمشيد ڪوارٽرس ۾ اچي گهر پڄايائين. ان واقعي کان پوءِ سندس پھرين ڪھاڻيءَ جو ڄاپ ٿيو. ڀاءُ کي چيائين تَ؛ ڪاغذ ۽ قلم کڻي ڏي. ڪھاڻي لکي ڏنائينس تَ هفتيوار مئگزين "هندستان" جي ايڊيٽر ٻلرام کي ڏئي اچ. ڪھاڻي "هي منھنجو پير ٿو مُڙي" نالي ڇپيو. سندس هڪ ڪھاڻي حيدرآباد جي ڪاليج جي "ڦليلي"  مئگزين ۾ بِ 1932 ۾ ڇپي هئي. هن 1974ع ۾ روزاني ’هلال پاڪستان‘ ۾ ’جيڪي ڏٺو مون‘ جي عنوان سان ڪالم لکڻ شروع ڪيا، جن ۾ هو پنهنجي زندگيءَ جا انيڪ تجربا بيان ڪندو رهيو. هن ٻارن لاءِ به ڪافي لکيو. ڊينمارڪ جي ٻارن جي مشهور ليکڪ اينڊرسن جون ڪهاڻيون سنڌيءَ ۾ ترجمو ڪيائين.
ڪتاب
گرداس واڌواڻي جي ساروڻين ۽ ڪالمن جا چار ڪتاب (1)جيڪي ڏٺو مون (1980ع) (2)ساروڻيون (1981ع) جنهن کي انسٽيٽيوٽ آف سنڌالاجي جي انعام پڻ ڏنو (3)ڳالھہ ٻولھہ (1982ع) ۽ (4)جڏهن آدم آيو (1987ع) شايع ٿيل آهن. جڏھن سندس پھريون ڪتاب "جيڪي ڏٺو مون" ڇپيو ته ھن جي ڄمار ستر وره ھئي. ناز سنائيءَ، ڪاڪي گرداس واڌواڻيءَ جون تحريرون -۱، نالي سان ھڪ ڪتاب سھيڙي، سنڌي ساھت گھر حيدر آباد طرفان سال ۲۰۱۳ع ۾ ڇپايو آھي، جنھن ۾ موصاف جا چار ڪتاب گڏي ڇپايا ويا آھن. منجھن چوٿون ڪتاب، جڏھن آدم آيو، نالي سان آخر ۾ ڏنل آھي.
وفات
گرداس واڌواڻِيءَ 86 وَرِهنِ جي ڄمار ۾ ڪراچيءَ ۾ 1997ع ۾ پرلوڪ پڌاريو.
حوالا
زمرو:1915ع جون پيدائشون زمرو:1997ع جون وفاتون
ايڊيليڊ
ايڊيليڊ آسٽريليا جو آبادي ۾ پنجون نمبر وڏو شھر ۽ ان جي رياست سائوٿ آسٽريليا جو گاديءَ جو هنڌ آهي. ھن شھر جي ماڻھن کي ايڊيليڊيئن سڏيندا آهن. ان جي اوڀر طرف مائونٽ لافٽي جبلن جون قطارون ، اولھ ۾ سينٽ ونسنٽ وارو نار واقع آهي. ان شھر جو نالو انگلينڊ جي بادشاھ وليم چوٿين جي زال راڻي ايڊيليڊ آف سيڪس مائنينگن جي نالي تي رکيو ويو ھو. شھر جو بنياد 1836ع ۾ رکيو ويو. شھر جي بانين منجھانڪرنل وليم لائيٽ پڻ ھڪ ھيو جنھن ھن شھر جو نقشو ٺاھيو ھو جنھن لاء ھن ٽورينس ندي  جي ڀر واري علائقي جي چونڊ ڪئي. اھو علائقو ان وقت مقامي ڪورنا ماڻھن سان آباد هو ۽ ان خطي کي ٽارنڊانيانگا (ڳاڙھن ڪينگروئن وارو علائقو) سڏيندا هئا.
گل بنفشو
left|250px|thumb|Flowers of Viola tricolor|alt=Heartsease flowers.
گل بنفشو، سوسني رنگ، واڱڻائي' (Violet,Pensy, Heartsease) هي مدامي گل جو ٻوٽو آهي، مگر ولايتي قسم جو چڱو نه ٿيندو آهي. بهتر آهي ته انهيءَ جو هر سال نئون ٻج پوکجي. بُوءِ وارو بنفشو هن ملڪ ۾ ٿيندو آهي، خاص ڪري دکن ۾. اهو ٻج مان ٿيندو آهي، جو سياري جي موسم ۾ پوکيندا آهن. ولايتي بنفشو، جنهن کي ٽه-رنگو بنفشو چوندا آهن، تنهن جو ٻج سيپٽمبر ۽ آڪٽوبر ۾ پوکبو آهي. جڏهن ٻوڙو ڇهه پن ڪڍي، تڏهن سلن جون چڪيون ڪڍي يا پاڙن سوڌا سلا ڪڍي، ننڍين ڪونڊين ۾ گڏي يا ڌار ڌار ڪري رکجن. هن گل جي ٻوڙي کي ڇانو وڻندي آهي. پاڻي ججهو هجيس ۽ زمين يا مٽي پراڻي ۽ ڳائي ڀاڻ سان ڀريل هئڻ کپي، جنهن ۾ ٿوري درياهه جي واري به مليل هجي. جڏهن هي ٻوٽو يڪي ڏانڍي ڪڍي فوٽ ڏيڍ جيڏو ٿئي؛ تڏهن چپٽيءَ سان چهنبڙي نپوڙي ڇڏجيس، ته هيٺان پاسن کان ٽارڙيون ڪڍي ۽ گيل ڪري. هن کي انگريزيءَ ۾ وهايو ليٽ يا پانسي يا هارٽس-ايز (يعني دل جو آرام يا دلارام) چوندا آهن.
سريماوو بندرانائڪي
thumb|Sirimavo Bandaranaike, Prime Minister of Ceylon 1960 سريماوو بندرانائڪي (Sirimavo Bandaranaike) (پيدائشن اپريل 17، 1916، رتناپورا، سيلون [هاڻي سري لنڪا]ـ 10 آڪٽوبر 2000، ڪولمببو، سري لنڪا) ،سندس پورو نالو ڪماري شيريمائو رتواتي دياس بندرانائڪي آهي، ۽ کيس سيريماوا آر.ڊي.بندرانائيڪي نالي سان پڻ سڏيو ويندو آهي. 1960 ۾ دنيا جي سڀ کان پهرين عورت وزيراعظم بڻي هئي،   جڏهن هو 1960 ۾ سري لنڪا جي وزيراعظم (ان دور ۾ سيلون جي حڪمران) بڻجي وئي هئي. هو سري لنڪا جي سياستدان هئي. هوءَ دنيا جي پهرين عورت وزيراعظم طور سڃاتي وڃي ٿي. هن ٽن دورن: 1960کان1965 ، 1970کان1977 ۽ 1994کان2000 تائين خدمتون ڏنيون.
هوءَ هڪ اميراڻو ڪُٽنب ۾ پيدا ٿي هئي، بندرانائيڪ ڪيٿولڪ، انگريزي ميڊيم اسڪولن ۾ تعليم حاصل ڪئي، پر هيءُ ٻُڌسٽ رهي ۽ سنهالا ٻولي سان گڏوگڏ انگريزي پڻ ڳالهائيندي هئي. سيڪنڊري اسڪول مان گريجوئيشن ڪرڻ تي، پنهنجي شادي ۽ خاندان پرورش کان اڳ هن مختلف سماجي پروگرامن ۾ ڪم ڪيو. هيءَ پنهنجي مڙس ايس ڊبليو آر ڊي بندرانائڪ سان گڏجي مهماندارڻ (هوسٽيس) بڻجي کيڏندي، جيڪو سياست ۾ شامل هو ۽ بعد ۾ وزيراعظم ٿيو، هن هڪ غير رسمي صلاحڪار جي حيثيت سان سندس اعتماد حاصل ڪيو هيو. هن جو سماجي ڪم سري لنڪا جي ڳوٺاڻي علائقن ۾ عورتن ۽ ڇوڪرين جي زندگين کي بهتر بڻائڻ تي ٻڌل هيو. 1959 ۾ پنهنجي مڙس جي قتل کانپوءِ، بندارانائڪي سياست ۾ داخل ٿي، سري لنڪا جي فريڊم پارٽي جي چيئروومين بڻجي وئي. هن جولاءِ 1960 جي اليڪشن ۾ ڪاميابي جي لاءِ پارٽي جي قيادت ڪئي.
thumb|Sirimavo Ratwatte Dias Bandaranayaka (1916-2000) (Hon.Sirimavo Bandaranaike with Hon.Lalith Athulathmudali Crop)
بندرانائڪي بئنڪنگ، تعليم، صنعت، ميڊيا ۽ واپار جي شعبن ۾ تنظيمن کي قومي قبضي ۾ وٺي سيلون جي اڳوڻي برطانوي ڪالوني کي سوشلسٽ ريپبلڪ ۾ سڌارڻ جي ڪوشش ڪئي. انتظامي ٻولي کي انگريزي کان سنھالا ۾ تبديل ڪرڻ سان، ھن مقامي تامل آبادي، ۽ اسٽيٽ تاملن، جيڪي 1948 جي سٽيزن ايڪٽ تحت بي وطن ٿي ويا ۾ ڳڻتي کي وڌايو. بندرانائيڪ وزيراعظم طور پهرين ٻن مُدن دروان، ملڪ وڏي مهانگائي (افراط زر) ۽ ٽيڪس، سندس سنهالي قوم پرست پاليسين جي سبب سنهالين ۽ تامل آبادين جي وچ ۾ عوام کي کاڌو کارائڻ جي درآمد تي انحصار، وڏي بيروزگاري، ۽ مخالفت (پوليرائيزيشن) جي آزار ۾ ورتل هيو.
ان آزار کان بچندڙن 1962 ۾ بغاوت جي ڪوشش ڪئي ۽ 1971 ۾ بنياد پرست نوجوانن جي بغاوت تي قابو پاتو ويو، ان سان 1972 ۾ هن هڪ نئين آئيني مسودو جي جوڙجڪ ۽ سري لنڪا جي جمهوريت جي قيام جي نگراني ڪئي. 1975 ۾، بندرانائڪي آخرڪار عورتن ۽ ٻارن جي معاملن جي سري لنڪا واري وزارت بڻجڻ سان ئي، سري لنڪا ڪابينا ۾ پڻ خدمتون ڏيندڙ پهرين عورت مقرر ڪيو ويو. بندرانائڪي جي دور حڪومت ۾ قومي سطح تي گهٽ ۾ گهٽ معاشي ترقي جي نشاندهي ڪئي وئي. هن غير لاڳاپيل قومن ( Non-Aligned Nations) جي ۾ مذاڪرات ڪار ۽ اڳواڻ جي حيثيت سان هن ٻاهرين ملڪ پڻ هڪ وڏو ڪردار ادا ڪيو.
شروعاتي زندگي (1916-1940)
بندرانائڪي 17 اپريل 1916ع تي رتناپور ۾ ايلوالا والواوا ۾، برطانوي سري لنڪا ۾ پيدا ٿي هُئي. ھن جي ماءُ روزالند ھلادا مهولاتين ڪماري ، هڪ مشھور آيورويدڪ فزيشن هئي ، ۽ ھن جو پيءُ بارنس رتواتي هڪ سياستدان ھو. هن جو نانو، مهاولتين، ۽ بعد ۾ سندس پيءُ، بالنگوڊا جي راتي مهاتمايا جي حيثيت سان ديسي نمبردار يا مکيه طور ڪم ڪيو.
وفات
هن 10 آڪٽوبر 2000، تي 84 سالن جي ڄمار ۾  ڪولمببو، سري لنڪ وفات ڪئي.
ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:1916ع جون پيدائشون زمرو:2000ع جون فوتگيون زمرو:ناري_سربراهه_حڪومت
آسٽريا جو چانسلر
آسٽريا جو وفاقي چانسلر آسٽريا جي ريپپلڪ جو حڪومتي سربراھ ھوندو آھي. اھو عھدو. پارلياماني نظام واري وزير اعظم جي عھدي جي برابر آهي. وزيراعظم جي عھدي کي جرمن ٻولي ۾ چانسلر سڏيندا آهن. 7 جنوري 2020ع تي آسٽريا جي چانسلر جي چونڊن ۾ سيباسٽيان ڪرز چونڊجي آيو.
سياسي نظام ۾ چانسلر جي عھدي جي حيثيت
آسٽريا جو چانسلر اتان جو وفاقي چانسلر سڏبو آهي. ھي آسٽريا جي حڪومتي ڪابينه جي صدارت ڪندو آهي. ڪابينه ۾ چانسلر ، وائيس چانسلر ۽ وزيرَ شامل ھوندا آھن. چانسلر حڪومت جو سڀ کان وڏو سربراھ ھوندو آھي. آسٽريا جو رياستي سربراھ ملڪ جو صدر ھوندو آھي. آسٽريا ۾ اختيارن جو وڏو تعداد چانسلر وٽ ھوندو آھي پر ڪجھ انتظامي اختيار صدر وٽ آھن. چانسلر جي سرڪاري رھائشگاھ ۽ سرڪاري آفيس واري جاء کي چانسلري سڏيندا آهن جيڪا وياڻا جي بالھائوسپلاٽز ۾ واقع آهي. چانسلر ۽ ان جي ڪابينه کي برطرف ڪرڻ جا اختيار آسٽريا جي صدر وٽ آھن.
چانسلر جي مقرري
آسٽريا جي آئين مطابق چانسلر جي مقرري ملڪ جو صدر ڪندو آهي صدر آسٽريا جي نيشنل ڪائونسل جي رڪن واري لياقت رکندڙ ڪنھن بہ شخص، جيڪو عمر ۾ 18 سال کان گھٽ نہ ھجي، کي چانسلر مقرر ڪندو آهي. چانسلر مقري بعد لازمي طور تي نيشنل ڪائونسل مان اعتماد جو ووٽ وٺندو آهي. عام طور تي چانسلر نيشنل ڪائونسل ۾ اڪثريت سان چونڊجي ايندڙ پارٽي جو سربراھ ھوڻدو آھي.
سعيد خان بھادر
سعيد خان بھادر شھزادي اورنگزيب عالمگير کان پوءِ کيس ٺٽي جو گورنر مقرر ڪيو ويو پر ڪجھ مهينن ۾ فارغ ٿي ويو جو سندس مقرري ڪابل ۾ ٿي. .
آذربائيجان جي آزادي جو ڏينهن
thumb|left|آزادي جي پندرهين سال جاري ٽپال ٽڪلي آذربائيجان جي آزادي جو ڏينهن ، آذربائيجان جو مُک رياستي عام موڪل جو ڏينهن آهي. هي ڏينهن هر سال 18 آڪٽوبر تي ملهايو ويندو آهي.
پسمنظر
پرتشدد ڪريڪ ڊائون 19 ۽ 20 جنوري، 1990ع تي ٿيا، جنهن کي بليڪ جنوري چيو وڃي ٿو. آڪٽوبر 18، 1991ع تي سپريم سويت آف آذربائيجان هڪ آئيني ترميم ذريعي آذربائيجان جي آزادي جو اعلان ڪيو ۽ ڊسمبر 1991ع تي ان ترميم تحت ريفرينڊم ڪرائي وئي.
حوالا
زمرو:آڪٽوبر جا ڏڻ زمرو:آذربائيجان جي تاريخ آذربائيجان زمرو:آذربائيجان جا ڏڻ زمرو:آذربائيجان ۾ عام موڪل جا ڏينهن
خواب
خواب خواب تصويرن، خيالن، جذباتن ۽ احساسن جو ھڪ تسلسل آهي جيڪو ننڊ جي ڪنھن حصي ۾ غير ارادي طور تي ذھن ۾ واقع ٿيندو آهي .خوابن جي سائنسي تعليم کي انائرولاجي (Oneirology) يا علم الاحلام چوندا آهن. .خواب گھڻي ڀاڱي تند چشم حرڪت واري ننڊ ۾ ڏٺا ويندا آهن. اھو ننڊ جو اھڙو سوپو ھوندو آھي جنھن ۾ ماڻھو جو جسم مفلوج ٿي ويندو آھي سواءِ اکين، دل، ڊايافرام ۽ آنڊن جي مشڪن جي سموريون جسماني مشڪون (muscles) سن ٿي وينديون آھن ۽ ذھن مڪمل جاڳيل ھوندو آھي. اکين ۾ ھڪ يا ٻہ سيڪنڊ تيز حرڪت ٿيندي آهي. خوابن جي ڊيگھ ننڍي وڏي ٿئي ٿي. ڪن جي ڊيگھ چند سيڪنڊ ٿئي ٿي ۽ وڏا خواب لڳ ڀڳ 20 کان 30 منٽن جا ھوندا آھن .سراسري عمر م ھڪ ماڻھو ھڪ رات ۾ 3 کان 5 خواب ڏسي سگھندو آھي ڪو ڪو ماڻھو ھڪ رات۾ ستن تائين خواب ڏسي سگھي ٿو. اڪثر خواب ھڪدم يا ٿوري دير ۾ ئي وسري ويندا آه. اٺن ڪلاڪن جي ننڊ ۾ اڪثر خواب تند چشم حرڪت واري ننڊ جي ٻن ڪلاڪن واري سوپي ۾ ايندا آهن. گھما گھمي يا مصروفيت واري زندگيءَ وارن خوابن ۾ تند چشم حرڪت واري ننڊ سان ٿيٽا لھرون پڻ شامل ھونديون آھن جن سان جذبات واري ياداشت انھن ۾ شامل ٿي ويندي آهي. خوابن جو مطلب ڪڍڻ بابت راء ھر معاشري ۾ مختلف ھوندي آھي. اڪثر خواب متعلق سگمنڊ فرائيڊ جي خوابن واري نظريي کي مڃيندا آھن جنھن مطابق "خواب مخفي خواھشن ۽ جذبن جي بصيرت کي ظاھر ڪندا آهن".
خواب جو اسلامي تصور
خواب کوڙ مشرقي مذھبن وانگر اسلام ۾ بہ وڏي اھميت رکن ٿا ڇوتہ خوابن ڏسڻ کي پيشنگوئي سان ڳنڍيو ويو آهي. خواب ۽ ڏيکاري (vision) کي قرآن بائيبل وانگر خدا جي پيغمبرن سان رابطي جو ذريعو ٻڌايو آهي ۽ کوڙ نبين کي خدا خوابن جي تعبير جو علم عطا ڪيو. کوڙ حديثن ۾ حضرتِ محمد طرفان خوابن ۽ وحي جي وچ ۾ تعلق جي ڳالھ فرمائي آھي. ھڪ حديث ۾ فرمايائون ته خدا جي وحي نبين وٽ جاڳندي بہ ۽ ننڊ دوران نازل ٿيندي آهي. قرآن مان مثال ڏيندي ۽ حضرت محمد طرفان خوابن کي ڏنل اھميت جي بنياد تي مسلمانن خواب جي تعبير (oneiromancy) کي اسلام کان اڳ جو خوابن جي درجه بندي ۽ تفسير جو علم سمجھي وڏي اھميت ڏني آھي. خدا جي پاسي کان سچا خواب ڏسڻ ۽ شيطان جي پاسي کان ڪوڙا يا شيطاني خواب ڏسڻ جو اعتقاد اڄوڪي جديد اسلامي معاشري ۾ بہ خوابن ۽ ڏيکن جي قبوليت بڻجي ويو آهي. اسلامي سوانح حيات وارين لکڻين، تاريخي واقعا ترتيب سان ڏيکارڻ واري جدولن، تنقيد ۽ مضمونن وارين لکڻين ۽ فلسفيانه عقيدن ۾ خوابن ۾ ڏٺل واقعن جو ڦھلاء ظاھر ڪري ٿو ته اھي مقابلي واري مذھبي ۽ سياسي اختياري جي ثالثن جي سماجي ڪمن سرانجام ڏيڻ ۽ مسلم معاشري ۾ انفرادي ۽ اجتماعي رھنمائي جو ذريعو آھن. روايتي طور تي خوابن جا واقعا گھڻي ڀاڱي صوفي بزرگن جي سوانح حيات جي لکڻين ۾ ڏنل آھي. قرآن ۾ ڏنل خوابن ۽ ڏيکارين جا تفصيل ساڳيا آھن جيڪي بائيبل ۾ ڏنل آھن. قرآن جي سورة 12 ۽ آيت 102 ۾ ابراھيم کي ڏيک جو ذڪر آهي جنھن ۾ کيس سندس پٽ جي قرباني جو حڪم مليو. سورة 12 جي آيت 44 ۾ يوسف جي خوابن ۽ فرعون جي غيرواضع خوابن جو ذڪر ٿيل آهي. اسلام ورثي ۾ شامل اھي خوابن جون روايتن کي حضرت محمد جي خوابن ۽ ڏيکاري ڏسڻ جي سندس زندگي جي اھم واقعن جي مقدس حوالن جي روشني ۾ ڏٺو وڃي ٿو. قرآن جي سورة نمبر 8 جي آيت 43 ۾ جنگ بدر کان اڳ خدا طرفان خواب ۾ فتح جي بشارت جو ذڪر ٿيل آهي. سورة نمبر 48 جي آيت 27 ۾ مڪي ۾ فاتحانه داخلا کي خدا جي رسول جي ڏيک جي تڪميل سڏيو ويو. نبي صه جي بيت المقدس جي سفر ۽ آسمانن واري معراج جي بيان قرآن جي سورة 17 آيت نمبر 60 ۾ ڪيو ويو جنھن ۾ ڏيکاري جو ذڪر ٿيل آهي. ان ڏيکاري لاء مسلمانن جي اڪثريت جو اعتقاد آھي تہ نبي صه جسماني طور تي معراج تي ويو ھو. ھڪ حديث م نبي صه فرمايو تہ سندس بعد خدا ماڻھن کي سچن خوابن ذريعي رھنمائي ڪندو. اسلامي فلسفين ۾ ابن سينا (وفات:1037) ۽ ابن رشد (وفات:1198) مطابق خواب حتمي حقيقت جا مظھر آھن ۽ جن ذريعي خدا انسانن ۾ علم منتقل ڪري ٿو. صوفين جي بيانن مطابق روحاني ترقي جون وڌندڙ منزلون حضرت محمد صه جي  آسماني معراج جي نموني وانگر آھن. امام غزالي مطابق خواب ھڪ نئين روحاني حالت ۾ داخل ٿيڻ جو ابتدائي عمل آھي. شاھ ولي الله (وفات:1762) مسلم امت جي اصلاح واري مقصد کي خواب م حضرت محمد صه ۽ سندس ڏوھٽن جي زيارت ٿيڻ کان پوءِ سمجھيو. فولاني اڳواڻ عثمان دان فوديو (وفات:1817) سماجي برائين جي خلاف سندس جھاد لاء خواب م حضرت محمد صه جي آمد کي محرڪ قرار ڏنو.
حوالا
زمرو: نفسيات زمرو:ننڊ زمرو: خوابن جو تعبير
جھرڙ
ديھ جھرڙ سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي يونين ڪائونسل نمبر 1 جمالي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا سيال  تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي 1933 واري پراڻي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ رڳو ھڪ ڳوٺ واقع ھو جنھن جو نالو غوثپور ھيو. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ وزير ڀٽي ۽ ڳوٺ عبدالرسول بروھي واقع آهن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ گوپانگ، اوڀر ۾ ديھ ڊکڻ، ڏکڻ ۾ ديھ ڀٽي ۽ اولھ ۾ ديھ ڪلر واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي. ھن ديھ جو اولھ واري بائونڊري جي ڀرسان ديھ ڪلر ۾ ڳوٺ خدابخش جھرڙ واقع آهي ء جھرڙ ذات وارا ھن ديھ م پڻ وسندڙ ھيا اھڙي طرح جھرڙ ذات وارو نالو ھن ديھ تي پئجي ويو.
منونيٽ
مِنونيٽ مگنونيٽ، جنهن کي هندستاني مالهي منونيٽ ڪري سڏيندا آهن، سو هڪڙو خوشبودار اوڀڙ آهي. هن جو ٻج آڪٽوبر ۾ پوکبو آهي. ٻج اصلي انهيءَ زمين ۾ پوکجي جتي ٻوٽو بيهارڻو هجي، جو چڪي ڪڍڻ يا ٽپائڻ مان هن کي نقصان رسندو آهي. ڪهڙيءَ به زمين يا مٽيءَ ۾ ٿي سگهي ٿو. بعضي باغن ۾ پنهنجي ڇاڻيل ٻج مان ٻئي سال پاڻهئي نڪرندو آهي. هي گلن جا وڏا جُهمٽ ڪندو آهي. هي گهڻن ئي قسمن جو ٿيندو آهي. ڪن جا گل اڇا ٿيندا آهن ۽ ڪن جا ڳُوڙها ڳاڙها. جي ڀانئجي ته هن ٻوڙي کي وڏيرڙو وڻ ڪجي ته ڪچيءَ کان رڳو وچ وارو ٿڙ سنڀاليندو اچجيس ۽ ٻيون پاسي واريون ٽاريون وڍيندو وڃجيس. جيسين وچين ڪاٺي مضبوط نه ٿئيس، تيسين ٻور ڪرڻ ۽ گل جهلڻ نه ڏجيس. منونيٽ لاءِ وارياسي مٽي يا زمين چڱي آهي، مگر ڀاڻ وارو پاڻي هفتي ۾ هڪڙو ڀيرو ڏيندو وڃجيس. انگلينڊ ۾ ته هن کي ٻن سالن ۾ وڌائي، ٽي فوٽ ڊگهو ۽ ٻه ٽي فوٽ ويڪرو به ڪندا آهن. هتي شايد رڳو ٽَڪرن تي اهڙو ٿي سگهندو.
کلي
کَلِي(انگريزي:Khallee) کل مان جڙڻ ڪري سڏجي ٿي. عام طور مالوند ۽ جابلو ماڻهو پاڻي لاءِ ڪم آڻيندا آهن. کلي جو پاڻي نهايت ٿڌو ٿيندو آهي. اڄ بہ پاڪستان جي صوبي سنڌ ۽ بلوچستان جي ٻهراڙين ۾ کلي پاڻي لاءِ استعمال ٿئي ٿي.
حوالا
زمرو:پاڪستاني ثقافت زمرو:ڀارتي ثقافت زمرو:ڪونئرا
پھلوان ڳوٺ
يو سي 10 پھلواڻ ڳوٺ: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ڪراچي ڊويزن جي ضلعي ڪراچي اوڀر جي گلشن اقبال سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي. ھن يو سي جي اتر طرف پي آءِ اي ايمپلائيز هائوسنگ سوسائٽي، اولھ ۾ گلستان جوهر بلاڪ 12، ڏکڻ م بلاڪ 9 ۽ اوڀر ۾ ايئرپورٽ سڪيورٽي فورس اڪيڊمي واقع آهي. ھن يو سي ۾ ٻہ چرچ : سيونٿ ڊي ايڊوينٽسٽ چرچ ۽ سينٽ ميٿيوز چرچ پڻ واقع آھن جنھن مان اتي عيسائي آبادي جو ھجڻ پڻ ظاهر ٿئي ٿو. ھتي مدرسه عثمانيه پڻ واقع آهي. ھتي تعليم ۽ صحت جون مناسب سهولتون ڪانہ آھن.
گل شاھ
ديھ شاھ سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي سجاول جوڻيجو تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا سجاول تپي ۾ واقع آهي. ھن ديھ جو نالو ڳوٺ پير گل شاھ جي نالي تان پيل آھي جيڪو ھن ديھ جو اوڀرندي دنگ سان لڳولڳ وھندڙ شھدادڪوٽ برانچ يا ٽانوري شاخ جي پرئين ڪپ تي ديھ محمدي ٽانوري ۾ واقع آهي. اھو ڳوٺ برٽش ايسٽ انڊيا ڪمپني جي دؤر يا ان کان اڳ جو آھي ۽ 1880 جي روينيو رڪارڊ جي نقشي م پڻ ڏيکاريل آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1882ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ڀرڳڙي، ڳوٺ لقمان سيال، ڳوٺ سھراب سيال ۽ ڳوٺ حسڻ ڀٽي واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ حسن ڀٽي، ڳوٺ علي حسن بروھي ۽ لقمان سيال معروف آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ڪلر، اوڀر ۾ ديھ فتح خان ڌامراھو ديھ حيات گوپانگ، ديھ محمدي ٽانوري، اولھ ۾ ديھ کوسا ۽ ڏکڻ ۾ ديھ لال خان مستوئي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 3,277 ھئي جيڪا 524 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
نوشي گيلاني
نوشي گيلاني پاڪستان سان تعلق رکندڙ اردو ٻولي جي نامياري شاعرا آهي. سندس اصل نالو نشاط گيلاني آهي. هن 14 مارچ 1964 ۾ پاڪستان جي شهر بهاولپور جي هڪ علمي ۽ ادبي گهراڻو ۾ جنم ورتو هيو. سندس پيءُ مسعود گيلاني پيشو جي لحاظ کان ڊاڪٽر هيو. نوشي پنهنجي تعليم بهاولپور ۾ ئي مڪمل ڪئي. کيس ننڍپڻ کان ئي شاعري جو ڏاڍو شوق هيو. سندس پهريون مجموعو "محبتين جب شمار ڪرنا" منظرِ عام تي آيو تہ انکي ڏاڍي موٽ ملي هئي. سال 1995 ۾ نوشي جي شادي فاروق طراز سان ٿي هئي ۽ هو سان فرانسيسڪو، امريڪا هليو ويو هيو. پر ڪجھ وقت گذرڻ کانپوءِ اُن کان الڳ ٿي وئي. نوشي اسلاميا يونيورسٽي بهالپور ۾ اردو جي اُستاد جي حيثيت سان ڪم ڪندي رهي، سال 1997 ۾ نوشي جو ٻيو مجموعو "اداس هوني ڪي دن نهين" ڇپجي منظرِ عام تي آيو. 25 آڪٽوبر 2008 ۾ نوشي سڊني ۾ رهندڙ اردو سوسائٽي آف آسٽريليا جي اڳوڻي جنرل سيڪريٽري سعيد خان (جيڪو پاڻ بہ شاعر آهي) سان شادي ڪيائين ۽ سڊني، آسٽريليا ڏانهن هلي وئي.
هن پاڪستاني ڳائڻو پٺاني خان کي ڀيٽا (خراجِ تحسين) پيش ڪيو، جنهن کي پاڪستان نيشنل ڪائونسل آف دي آرٽ (PNCA) اسپانسر ڪيو. امريڪا ۾ رهڻ دوران هن جا تجربا ۽ مشاهدا پڻ سندس شاعري منجهان ٽمڪن ٿا. "هوا" ۽ "محبت" جي لفظن مضبوط استعاري طور تي سندس شاعريءَ ۾ گهڻو استعمال ٿيو آهي. کيس انهي ڪري هوا جي هم سُخن (ساٿي) پڻ سڏيو ويندو آهي.
سندس شاعري جا ست مجموعا ڇپجي چڪا آهن. انهن منجهان ڪيترا ئي نظم انگريزي، ملئي ۽ يوني ٻولين ۾ ترجمو پڻ ٿي چڪا آهن. نوشي گيلاني آسٽريلين شاعر Les Murray جي شاعري کي اردو ۾ ترجمو ڪيو آهي. انکانسواءِ هن پاڻ پڻ انگريزي ۾ شاعري ڪئي آهي. سندس مشهور نظم آهي،"To Catch Butterflies". نوشي گيلاني اردو اڪيڊمي آسٽريليا جي شريڪ باني پڻ آهي، جنهن جي بنياد 2009 ۾ رکي وئي هئي. هيءَ اڪيڊمي اردو شاعري ۽ ادب جي ترويج جي لاءِ هر مهيني سڊني ۾ هڪ بيٺڪ جو بندوبست ڪندي آهي. سندس نڪور نئون مجموعو "هوا ڇپڪي سي ڪهتي هي" (2011) کي ان ريت موٽ (پزيرائي) ملي تہ اردو بازار ۾ اچڻ کانپوءِ ٻن ڪلاڪن ۾ ئي اهو ايڊيشن ماڻهن جي هٿو هٿ وڪامي ويو.
لکڻيون
نوشي گيلاني جا ڇپيل ڪتاب هن ريت آهن.
1:محبتين جب شمار ڪرنا (1993)
2:اداس هوني ڪي دن نهين(1997)
3:پهلا لفظ محبت لکا(2003)
5:نوشي گيلاني ڪي نظمين (2008)
6:اي ميري شريڪِ رسال جان (2008)
7: هوا چپڪي سي ڪهتي هي (2011)
شعر
هن شهر ۾ ڪيترا چهرا هيا ڪجھ ياد ناهين سڀ ڀلي ويا
اڪ شخص ڪتابون جيسا تا وہ شخص زباني ياد هوا
بند هوتي ڪتابون ۾ اڙتي هوئي تتليان ڊال دي
ميں تنها لڙڪي ديار شب ۾ جلاؤں سچ ڪي ديئي ڪهاں تڪ
سياہ ڪارون ڪي سلطنت ۾ مئين ڪس طرح آفتاب لکون
هماري درميان عهدِ شبِ مهتاب زِنداہ هي
هَوا چْپڪي سي ڪهتي هي اڀي اِڪ خواب زِنداہ هي
اليگزينڊر زاخارچنڪو
اليگزينڊر زاخارچنڪو  پنهنجي پاران دعوا ڪيل رياست عوامي جمهوريه دونيتسڪ جو وزير اعظم ۽ اڳواڻ هو، هن رياست 11 مئي 2014ع تي يوڪرين کان آزادي جو اعلان ڪيو. اليگزيندر بوروڊائي جي استعفي کان پوءِ، آگسٽ 2014ع تي هن وزير اعظم بڻايو ويو. زاخارچنڪو 31 آگسٽ 2018ع تي دونيتسڪ ۾ ٿيل هڪ بم ڌماڪي ۾ مارجي ويو.
==
حوالا
زمرو:1976ع جون پيدائشون زمرو:2018ع ۾ وفات
جعفر خان
جعفر خانسعيد خان جي ڪابل بدلي ٿيڻ کانپوءِ پهرين ربيع الاول تي جعفر خان کي ٺٽي جي صوبيداري ڏني ويئي. .
دوپھري
دُوپهري هندستان جو ڏيهي گل آهي. سارين جي پوکن ۾ به ڄمندو آهي، مگر آهي باغ ۾ رکڻ جو لائق. هن جي ٿڙ واري ڏانڊي کڙي تڙي ٿي ٿئي ۽ ٻه فوٽ وڏي ٿيندي آهي. تمام سهڻا ڳوڙها ڳاڙها گل ڪندو آهي. اڇن گلن جو به هڪڙو قسم ٿيندو آهي. ٻج جولاءِ ۾ پوکڻ گهرجي. سيپٽمبر ۽ آڪٽوبر ۾ هي گل جهلي ٿو. اُتر هندستان ۾ ٻج مارچ ۾ پوکي سگهجي ٿو ۽ اهو اونهاري ۾ گل ڪندو. انگريزيءَ ۾ پينٽاپٽيز چونس ٿا ۽ هندستانيءَ ۾ دوپهريا. دوپهري شايد انهيءَ ڪري چونس ٿا، جو گل ٻن پهرن جو کلن ٿا، يا ته ٻه پهر جٽاءُ ڪن ٿا.
فقير آلو سائين
آلو فقير: آلو فقير نالي بزرگ ذات جو چانڊيو هو ۽ مشهور بزرگ عبدالله شاه گودڙئي جو پوئلڳ ۽ پنهنجي وقت جو سخي ۽ سپهه سالار ٿي گذريو آهي. سلطان غياث الدين بلبن جي وفات کان پوءِ جڏهن سندس پوٽو 689هه/ 1290ع ۾ تخت تي ويٺو ۽ سندس حڪومتي دور ۾ ملڪ اندر افراتفريءَ جو ماحول وڌي ويو ۽ لاقانونيت کي هٿي ملي، تڏهن مرزاڻي قبيلي جي ماڻهن حمل خان مرزاڻي چانڊئي جو مال اچي ڦريو، ڦريل مال واپس ڪرائڻ لاءِ ٻين چانڊين سان گڏ هي درويش به ساڻن ويو. ٻنهي قبيلن وچ ۾ جنگ لڳي، جنهن ۾ ٻين ڪيترن ماڻهن سان گڏ هيءُ به قتل ٿي ويو. آلو فقير کي 7 رجب 691هه مطابق 1292ع تي اتي ئي جنگ جي ميدان ۾ دفن ڪيو ويو.
بغداد
بغداد عراق جي گاديءَ جو هنڌ ۽ وڏي من وڏو شھر ء عرب ملڪن ۾ ٻيون نمبر وڏو شھر جيڪو درياء دجله جي ڪناري تي واقع آھي.
تاريخ
ھن شھر جو بنياد 762 عيسويءَ ۾ عباسي خلافت جي ٻئين نمبر خليفي ابو جعفر المنصور وڌو. لفظ بغداد فارسي ٻوليءَ جي بن لفظن بغ ۽ داد مان ورتل آهي جنھن جي معني خدا جو تحفو آهي. خليفي منصور خلافت مان لڳ ڀڳ ھڪ لک مزدور، ڪاريگر ۽ عمارتساز گھرائي ان جي تعمير ڪرائي اسلامي عمارتسازي جو شاھڪار قائم ڪيو. اھو نئون شھر گولائيءَ ۾ ٺاھيو ويو. ھي شھر چئن سالن ۾ 764 کان 768 تائين ٺھي راس ٿيو.
ھارون رشيد جي پٽ العباس عبدالله المامون اتي ھڪ بيت الحڪمت (حڪمت جو گھر) ٺھرائي جيڪا علم جو مرڪز ھئي جتي دنيا جا عالمن گڏ ٿي سائنس جي مختلف شاخن ، انجنيئرنگ، فلسفي، رياضي، فلڪيات ۽ ادب جا ڪتاب عربي ۾ ترجما ڪيا. بيت الحڪمت ان وقت تمام وڏي اڪيڊمي ھئي. بغداد ۾ ان دؤر ۾ چار وڏيون لائبريريون قائم ٿي چڪيون هيون جن ۾ سڀ کان وڏي لائبريري مامون رشيد جي قائم ڪيل ھئي. انھن ۾ ھڪ لائبريري صبور ابن اردشير نالي ھڪ عالم جي ھئي جيڪا قائم ٿيڻ کان 70 سال پوء سلجوقين ساڙي تباھ ڪري ڇڏي. ترجمن جي ڪم جي شروعات خليفي منصور ڪرائي جيڪو مامون جي وقت تائين جاري رهندو آيو. بغداد ۾ نظاميه مدرسو تعليم جو مرڪز ھيو جتي 10000 کان 20000 تائين شاگرد عالمن، فقه جي ماھرن ۽ فلسفين کان تعليم پرائيندا هئا. امام غزالي ان مدرسي جو پرنسپال رھيو. اھو مدرسو سلجوقي سلطان جي ھڪ فارسي وزير نظام الملڪ ٺھرايو ھيو. اھو مدرسو منگولن واري حملي جي تباھي کان پوء بہ قائم رھيو جنھن ۾ مستنصر لائبريري قائم ڪئي ھئي. امام ابو حنيفه حنفي فقه جو بنياد پڻ ان شھر رکيو. ھن شھر جي آبادي وڌي ڏھ لکن کان بہ مٿي ٿي وئي ھئي . الف ليلي جون اڪثر ڪھاڻيون ان دؤر ۾ بغداد ۾ ٺھيون ھيون. 1055 ۾ بغداد تي سلجوقي سلطان تغرل بيگ قبضو ڪيو. 1058 ۾ فاطمين بغداد تي قبضو ڪيو. 1258 ۾ منگولن ھن شھر تي حملو ڪري تباھ ڪري ڇڏيو. اھو حملو چنگيز خان جي پوٽي ھلاڪو خان 10 فيبروري 1258 ۾ ڪيو، جنھن بغداد جو گھيرو ڪيو ھيو. منگولن خليفي المعتصم کي بہ ماري ڇڏيو. شھر جي مختلف رھائشي حصن کي ساڙيو ويو، ڦرلٽ ڪئي وئي پر رڳو سني مسلمانن کي دشمن سمجھي ماريو ويو. شيعه ۽ عيسائي آبادي کي نشانو نہ بڻايو ويو. شھر جي تقريباً اڌ آبادي مارجي وئي .1401 ۾ تيمور لنگ ھن شھر کي ڦري لٽي تباھ ڪيو. ھي شھر لاڳيتو ٻاھرين حملي آورن جي قبضي ۾ رھيو جن ۾ صفوي (1507 کان 1523 تائين)، عثماني ترڪ (1534 کان 1917 تائين) ۽ پوء برطانيا (1917 کان 1932 تائين) شامل ھيو. ابن بطوطه ان تباهيءَ بعد ھن شھر ۾ آيو ھو ۽ ھن پنھنجي سفرنامي ۾ لکيو آهي ته تباھي کان پوء بہ ھي شھر وڏن شھرن منجھان ھيو جنھن جا شھري اڪثر حنبلي فقه سان تعلق رکندڙ ھيا. ان شھر ۾ ابو حنيفه جي قبر پڻ واقع ھئي جتي ھڪ مسجد ۽ ھڪ ھجرو پڻ ٺھيل ھئا. ان وقت سلطان ابو سعيد بھادر خان بغداد جو حاڪم ھيو جيڪو تاتاري بادشاھ ھيو ۽ مسلمان ٿيو ھو. 1932 ۾ عراق انگريزن کان آزاد ٿيو تہ 1957 ۾ بغداد ۾ ٽي جديد يونيورسٽيون قائم ٿيون. 1970 ۽ 1980 وارن ڏھاڪن ۾ ھن شھر ۾ ڪيتريون ئي نيون عمارتون ۽ يادگار تعمير ٿيا.
thumb|بغداد
حوالا
زمرو:ايشيا ۾ راڄڌانيون زمرو:سلڪ روڊ سان گڏ آباد هنڌ زمرو:عراق ۾ شهر
6 رجب
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:رجب
سردار خان
سردار خانمغل خان جي بدلي کانپوءِ ٺٽي جو صوبيدار ڪيو ويو پر رستي ۾ ئي دم ڏنائين. .
جيمز ڪڪ
ڪيپٽن جَيمز ڪُڪ برطانيا جو مشھور جھازران ، کوجنا ڪندڙ ۽ نقشي سازي جو ماھر ۽ برطانيا جي رايل نيوي جو ڪيپٽن يا ڪپتان ھيو جيڪو آسٽريليا جي اوڀرندي ڪناري تي پھچندڙ پھريون يورپي ھو ۽ جنھن سڀ کان پھريون ڀيرو   نيوزيلينڊ جي چوڌاري ڦيرو لڳايو ۽ ھوائي ٻيٽن تي يورپين مان پھريون دفعو قدم رکندڙ ھيو. ھن پئسفڪ سمنڊ جا ٽي وڏا سامونڊي سفر ڪيا ۽ ھوائي تائين پھتو. ھن نيو فائونڊ لينڊ جو نقشو پڻ ليڪيو. ھي ننڍپڻ ۾ ئي برطانوي مرچنٽ نيوي ۾ شامل ٿيو ۽ 1755ع ۾ رايل نيوي ۾ شامل ٿيو. ھن فرانس سان ٿيل ستن سالن واري جنگ کي اکين سان ڏٺو. ھن ڪيوبڪ واري محاصري دوران ٿيل ابراھام جي ميدانن واري جنگ ۾ سينٽ لارنس ندي جي کوجنا ڪندي ندي ذريعي داخل ٿيڻ جو نقشو ليڪيو جنھن بعد کيس برطانوي سمنڊ پار کوجنا واري مھم لاء مقرر ڪيو ويو جنھن ۾ ھن ٽي وڏا بحري سفر ڪيا جن م ھن ھزارين ميلن جو رستو طئي ڪيو. ھن نيوزيلينڊ کان ھوائي تائين زمين جو نقشو ليڪي ٻيٽن جا اھڙا تفصيل نقشن ۾ ظاھر ڪيا جن جو پھرين نقشن ۾ اڳين کوجنا ڪندڙن اڃان ذڪر نہ ڪيو ھو. 1779ع ۾ پنھنجي آخري ٽئين سفر دوران ھن ھوائي ۾ پنھنجي چوري ڪيل ڪٽر ٻيڙي جي واپسي لاء اتان جي شاھي حڪمران کي اغوا ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي جنھن ۾ ھي مارجي ويو.
علي رضا سولنگي
ابتدائي عمر ۽ سکيا
رضا جي پيدائش مئي 1982ع تي جمال الدين سولنگي جي گهر ۾ ڳوٺ سکيو سولنگي ۾ ٿي. جتان ننڍپڻ ۾ ٺٽ سولنگي لڏي آيو, جتان ابتدائي سکيا پرايائين. رضا ايترو وڏو ڊگري ھولڊر ناھي پر زندگيء جي مڙني شعبن ۾ مڃتا ماڻيندڙ ھڪ تخليقي ذھن جو مالڪ ثابت ٿيو آھي. مئٽرڪ غلام محمد پنھور ھاء اسڪول مان پاس ڪري سرڪاري جاب کي ترجيع ڏنائين. سرڪاري جاب دوران ئي هن پهريائين حيدرآباد منجهان فقير محمد بلوچ کان باڪسنگ جي سکيا ورتي جيڪو پاڪستان ڪلر هولڊر هيو. ان کان پوء ايشين ڪلر هولڊر محبوب پٺاڻ کان ڪوئٽہ منجھان باڪسنگ جي وڌيڪ سکيا ورتائين ۽ فني ڪيريئر پڻ جاري رکيائين. رضا باقائده طور فني ڪيريئر جي ابتدا 2000ع دوران ڪئي.
فني ڪيريئر
رضا باقائده طور فني ڪيريئر جي ابتدا 2000ع دوران ڪئي. ان دوران هن لاهور, بهاولپور, آزاد ڪشمير, راولپنڊي ۽ جهلم جهڙن وڏن شھرن ۾ اداڪاريء جا جوهر ڏيکاريندو پئي آيو آھي. ۽ سنڌي, اردو توڙي پنجابي فلمن, ڊرامن ۽ اسٽيج شوز ۾ ننڍا وڏا ڪردار نڀائيندو پئي آيو آهي. کيس ڪردار ۾ گهڙي ڪري خوبصورتيء سان نڀائڻ جو فطرتي ڏانءُ آھي. جنهن ڪري کيس ماڻھو نالي سان گهٽ ڪردار سان وڌيڪ سڃاڻندا آھن. هن پنهنجي ڪيريئر ۾ ھيرو, ولن, سائيڊ, بزرگ توڙي مسخري جو ڪردار پئي نڀايو آھي.
نمايان ڪم
سندس نمايان فلمن ۾ ٽٽل زنجير, بدلي جي باھ, نگهبان, سنڌباد, شير سنڌ ۽ ٻيون به ڪيتريون ئي شامل آھن. جڏهن تہ ڊرامن ۾ ميراث(سنڌي) ۽ فاصلون ڪي درميان(اردو) سنڌي ۽ اردو چينلن تان آن ايئر ٿي چڪا آھن.
سياسي زندگي
علي رضا سماج سڌاري جي ڪمن ۾ پڻ اڳڀرو پئي رهندو آيو آھي. سندس چواڻي تہ خدمت سندس اولين ترجيع رهي آھي. 2022ع جي بلدياتي چونڊن ۾ يوسي سطح تي چيئرمين جي چونڊ لاء آزاد اميدوار جي حيثيت ۾ ھن يارهن سؤ ووٽ کنيا پر ڪامياب نہ ٿي سگهيو.
ذاتي زندگي
هو چئن ڀائرن ۾ وڏو آھي ۽ چئن پٽن جو پيءُ پڻ آھي. هو هڪ خوش مزاج ماڻھو آھي ۽ پنهنجي گهرجا ڪم ڪار ڪرڻ ۾ خوشي محسوس ڪندو آھي. ڪڏهن ڪڏهن دوستن لاءِ هو برياني ۽ ٻوڙ پاڻ رڌيندو آھي. کيس سنگيت سان گهڻو چاھ آھي. اداڪارن ۾ کيس نصير الدين شاھ, پاريش راول, جم ڪيري, مصطفي قريشي, محمد علي, شاهد, گلاب چانڊيو, منصور بلوچ, صلاح الدين تنيو, فريد نواز ۽ انور سولنگي پسند آھن.
گل خيرو
گل خيرو پارسيءَ ۾ خيري، ۽ انگريزيءَ ۾ هالي هاڪ چون ٿا. جيتوڻيڪ هي مدامي وڻ آهي تڏهن به يڪ – سالو چڱو ٿيندو آهي. ٻج آڪٽوبر ۾ کليل زمين ۾ پوکڻ گهرجي. هن کي ڪونڊين ۾ پوکڻ ۽ وري ٽپائڻ مان حرڪت پهچنديس. زمين ڀلي هئڻ گهرجي. ٽَڪرن تي هي وڻ چڱا رنگ ٿو ڏيکاري. ڪنارن سان پوکڻ ۾ به چڱي سونهن ڪندو آهي. پوکڻ کان اڳي زمين کي ٻن فوٽن جي اونهائيءَ تائين ولڻ گهرجي ۽ ان ۾ ججهو ڀاڻ گڏڻ گهرجي. هن جا ويهارو کن قسم ٿيندا، هنن جا ٻج ولايت مان اچن ٿا. ڪي ڳاڙها، ڪي کهنبا، ڪي ڦِڪا، ڪي ڳُوڙها، ڪي پِيلا، ڪي گلابي وغيره.
پيش
پيش سنڌي ٻولي جي سُر 'و' جو ننڍو آواز آهي
سوره البقرہ
thumbnail| First verses of al-Baqarah
سوره البقرہ
سورہ البقرہ:The Cow:يا 'Sūrah al-Baqarah قرآن جي ٻيون نمبر سورة آھي ۽ پھرين سيپاري جي پھرين سورت آھي ۽ قرآن جي سڀ کان وڏي سورت آھي. ھن سورة ۾ 286 آيتون، 6201 لفظ ۽ 25500 اکر آھن .ھن سورة ۾ 40 رڪوع آھن.ھن جي شروعات حروف مقطعات الف لام ۽ ميم (الم) سان ٿئي ٿي.
نالو
ھن سورة ۾ ڳئون جي قصي جو ذڪر آھي جنھن ڪري ان کي بقرہ نالو ڏنو ويو جيڪو عربي ٻوليءَ ۾ ڳئون کي چوندا آھن. تفھيم القرآن مطابق ھي سورة گھڻي ڀاڱي ھجرت کان پوءِ مديني جي ابتدائي دور  ۾ ۽ ان جو ڪجھ حصو نبي پاڪ صہ جي مدني زندگيءَ جي پوئين دؤر ۾ نازل ٿيو. وياج تي بندش واريون آيتون به ان پوئين دور ۾ شامل آهن جيڪي نبي پاڪ صہ جي آخري دؤر ۾ نازل ٿيون ھيون. "سوره جو خاتمو جن آيتن تي ٿيو آهي آھي ھجرت کان پھريان مڪي۾ نازل ٿي چڪيون هيون پر مضمون جي مناسبت سان انھن کي بہ ھن سورة ۾ ضم ڪيو ويو آهي"
ميقات
thumb|کاٻو|[[مسجد شجره|ذوالحليفه، مڪي جي رهاڪن لاءِ ميقات]] ميقات (Meeqath) مان مراد اھا خاص ۽ مقرر ٿيل جڳھ آھي جتي احرام ٻڌڻ کانسواءِ مڪي ۾ وڃڻ جائز ناھي. ڪنھن بہ ڪم سان مڪي ۾ ڪوبه جڏهن ويندو آهي تہ ان لاءِ لازم آهي تہ ميقات پھچي احرام ٻڌي. احرام کانسواءِ ميقات کان اڳتي وڌڻ مڪروه تحريمي آھي. اها جڳهه آهي، جتان حج يا عمري تي ويندڙن کي احرام ٻڌڻ ضروري هوندو آهي. حضرت محمد ميقات لاءِ پنج جڳهون مقرر ڪيون هيون، پر بعد ۾ هندوستان توڙي اوڀر ايشيا مان حج تي ايندڙن لاءِ ڇهون ميقات مقرر ڪيو ويو. مڪي جي رهاڪن لاءِ سندن گھر يا مسجد الحرام ميقات هوندو آهي.
ميقات جون ڇهه جڳهون:
ننڍي کنڊ ۾ وهابيت
ڻويهين صديءَ جي شروع ۾ عرب جي وهابين جي تحريڪ (Wahhabi movement) هندستان ۾ داخل ٿي، راءِ بريلي جي مولانا سيد احمد شهيد بريلوي (Syed Ahmad Shaheed Barelvi) هندوستان ۾ لاڳو ڪرڻ جي ڪوشس ڪئي (جتان هيءَ تحريڪ وڏي تيزيءَ سان مٿانهين هندستان ۾ پکڙجي ويئي). انهن ڏينهن (1823ع) ۾ ڪجهه پيروڪارن سان گڏ هو پاڻ به اترين اولاهين سرحدي صوبي کان ٽپي ويو ۽ يوسف زئي قبيلن جي علائقي ۾ مجاهدن جو هڪ ڳوٺ قائم ڪيائين، شروعات ۾ ان جو مقصد سرحدي قبائلين کي سکن جي خلاف جهاد جي لاءِ ڀڙڪائڻ هو، جيڪي ان وقت پنجاب تي قابض هئا.
ان کان پوءِ هندستان ۾ وهابي عقيدي کا مڃڻ وارا پاڻ کي مختلف نالن سان سڏائڻ لڳا، جيئن اهلحديث، غيرمقلد، فرازي وغيره. 1910ع ۾ هيءَ تحريڪ وري ٻيهر ڪر کڻندي نظر اچي ٿي.
زمرو:تاريخ زمرو:مذهب زمرو:سياست
راھو آباد
راھو آباد سنڌ صوبي جي ضلعي عمرڪوٽ جي تعلقي سامارو جو ھڪ ننڊڙو شھر آھي. راھو آباد تعلقي سامارو کان تقريبن ۷.۵ ڪلوميٽر اتر طرف پري آھي. ھي شھر زرعي شين جو مرڪز آهي،جھڙوڪ ڪڻڪ، ڪپھ،ڪمند ۽ مرچ. ھن شھر جو بنياد محروم حاجي علي محمد راھو ۱۹۷۶ع ۾ وڌو ھو.
ظفر خان احسن
ظفر خان احسن سردار خان جي وفات کانپوءِ ٻہ ۽ ٽي هزاري منصب وٺي ٺٽي جو صوبيدار مقرر ٿيو ۽ شاهجهان جو آخري صوبيدار ثابت ٿيو. ٺٽي جو ”مشڪين باغ“ بہ ان ئي ٺهرايو.
مسڪين توڏو جمالي
مسڪين توڏو جمالي جو نالو اصل نالو محمد حسن جمالي ولد محمد بخش جمالي ھو. پاڻ ڳوٺ صاحب خان جمالي، ضلعي نوابشاھ ھاڻوڪي شھيد بينظير آباد ۾ 1954 ۾ ڄاوا. ان وقت پڙھائي جو شعور تمام گھٽ ھيو پاڻ 1966ع م  ڳوٺ ميوو جمالي مان استاد ٺارو جمالي صحبت ۾  پنج درجا تعليم حاصل ڪئي ۽ تنھن بعد والدين سان گڏ ٻني ٻارو ڪرڻ لڳو. 1967 ۾ پنھنجي وڏي ڀاءُ حاجي محمد ايوب جمالي سان گڏ 13 سالن جي عمر پيرين پنڌ قافلي ۾ ايران کان عراق شام رستي ڪم ڪار ڪرڻ لاء سعودي عرب پھتو، جتي ڪجھ وقت لوڪل رستا ٺاھيندڙ ڪمپني ۾ ڪم ڪرڻ کان پوء 17 سالن جي عمر سعودي عرب جي فوج ۾ ڀرتي ٿيو. جتي 3 سال نوڪري ڪئي بعد ۾ ڇڏي ڏني، سال کان 1973ع ۾ ذوالفقار علي ڀٽو سان جدہ ۾ ملاقات ٿي. پاڻ انھن ڏينھن ۾ ڀٽو صاحب جي شخصيت کان متاثر ٿي پ پ پ شموليت ڪئي. پاڻ 1981 ۾ 14 سالن بعد وطن واپس وريو.پاڻ سال سواء پاڪستان رھيو شادي ڪئي ۽ ڪجھ وقت کان پوء وري بحري جھاز رستي سعودي ويو. پوء ائين بحري جھاز رستي ھر ٻئين ٽين سال ايندو رھندو ھو، پاڻ سڀ کان پھرين پاڪستان ۾ رنگين ٽي وي آندي. جيڪا Made In Japan ھئي. مسڪين توڏو جمالي ريڊيو ۽ ٽي وي وڏي شوق سان ٻڌندو ھو، مسڪين لتا منگيشڪر ، رونہ ليلا، استاد محمد جمن، لطيف چانڊيو، فوٽو زرداري جو پرستار ھو. زندگي جا تقريبن 29 ٻاھرين وطن کان ٻاھر شام، ايران، مسڪت، عراق، عمان، ابو دبئي رھيو، 18 حج ۽ 22 عمرہ ادا ڪيائين. مسڪين اسان جي علائقي جو پھريون شخض ھو جيڪو عربي، فارسي، انگريزي، عربي، اردو، بلوچي، سنڌي يعني ست اٺ ٻوليون ڳالهائيندو ھو. مسڪين 1998 وطن واپس آيو. پان بعد ور اسٽاپ کان نوابشاه ڪافي عرصو راھو خاصخيلي ۽ عثمان لاکو سان گڏ ٽانگو ھلائيندو ھيو. ڪجھہ وقت ٽانگو ھلائڻ کا پوء پاڻ پلمبري ڪم ڪرڻ شروع ڪيو. مسڪين پلمبري جو تمام وڏو مڃيل ڪاريگر ھيو. پاڻ زندگي جي آخري ڏينھن تائين حق حلال جي مزدوري ڪندو رھيو. 7 جون 2017 جي رات مسڪين سيلون ٻڌي رھيو ھو تہ دل جو دورو پوڻ سبب تقريبن 65 سالن جي عمر وفات ڪئي. سندس آخري آرامگاهه اباڻي قبرستان دوست پير تعلقي سڪرنڊ ۾ آھي
نافرمان (گل)
نافرمان کي انگريزيءَ ۾ لاڪسپَر چوندا آهن. هي تمام مشهور يڪ – سالو گل آهي. ٻج اصل زمين ۾ پوکجي، جيئن ٽپائڻو نه پوي. هي سياري جي موسم ۾ نڪرندو آهي، تنهنڪري نومبر کان اڳي پوکڻ اجايو آهي. بعضي ڇڻيل ٻج مان ساڳيءَ جاءِ تي، ٻئي سال نومبر ۽ ڊسمبر ڌاري ڪيترائي سلا پاڻهئي نڪري پوندا آهن. ٽَڪرن تي هي گل چڱو ٿيندو آهي. گل نيلا يا آسماني رنگ جا ٿيندا اٿس. زمين چڱي هئڻ کپي ۽ پاڻي ايترو ڏجي جيئن زمين آلي رهي. هن جا ٻه ٽي قسم آهن. هڪڙا يڪي ڏانڊيءَ يا ٿُڙ وارا، ٻيا ٽاريون ڪڍندڙ.
مائوزي تنگ
مائوزي تنگ ، جنهن کي عام طور چيئرمين مائو جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، هڪ چيني ڪميونسٽ انقلابي هو، جنهن عوامي جمهوريه چين جا بنياد رکيا ۽ کيس چين ۾ باباءِ قوم سڏيو وڃي ٿو. هي ڪميونسٽ پارٽي چائينا جو 1949ع کان سندس وفات 1976ع تائين چيئرمين رهيو. سندس سياسي ۽ عسڪري خيالن کي مائو ازم جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو.
حوالا
زمرو:مائوزي تنگ زمرو:1893ع جون پيدائشون زمرو:1976ع جون فوتگيون زمرو:چيني قومپرست زمرو:ڪميونسٽ شاعر زمرو:عوامي جمهوريه چين جو صدر
حيات گوپانگ
ديھ  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي سجاول جوڻيجو تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا ڌڱاڻو مھيسر تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود برٽش انڊيا واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ رڳو ٻہ ڳوٺ حيات خان گوپانگ ۽ ڀٽين جو ڳوٺ واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ رسول آباد، ڳوٺ خدابخش گوپانگ، ڳوٺ حيات خان گوپانگ، علي آباد ڀٽي معروف آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ فتح خان ڌامراھو، اوڀر ۾ ديھ عالم خان جوڻيجو، اولھ ۾ ديھ محمدي ٽانوري ۽ ديھ گل شاھ ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڌڱاڻو مھيسر واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي. گل شاھ ڊسٽري ھن ديھ مان وھندڙ آھي ۽ ڳڙھي خيرو لاڙڪاڻو روڊ ھن ديھ مان گذرندڙ آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1,504 ھئي جيڪا 213 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
دارالارشاد
مولانا ابوالڪلام آزاد آگسٽ 1915ع ۾ مولوي عبيدالله (مولانا عبيدالله سنڌي) جي مشوري کان پوءِ، نظارت المعارف القرآنيه جي طريقي تي ڪلڪتي ۾ مدرسو قائم ڪيو. جنهن جو نالو دارالارشاد (دارالرشاد) رکيائين، ان مدرسي ۾ ابوالڪلام آزاد قرآن جي تعليم جو درس ڏيندو رهندو هو.
ان وقت برطانوي حڪومت هند، ابوالڪلام آزاد جي چرپر تي پابنديون لڳائي ڇڏيون، جنهن جي ڪري اخبار جي ڇپائي بند ٿي ويئي. ان ڪتاب جي ذريعي بادشاهه معظم جي دشمن ترڪن جي حق ۾ هند جي مسلمانن جي همدرديءَ وارن جذبن کي ڀڙڪائڻ جي ڪوشش ڪئي ويئي.
مولانا عبيدالله سنڌي وانگر ابوالڪلام آزاد جي درس ۾ به سچن مسلمانن تي جهاد جي فرض جي باري ۾ زور ڏنو ويو. (ابوالڪلام آزاد جي) تقريرن جي يادداشتن جا جيڪي مجموعا شاگردن تيار ڪيا هئا. انهن مان ڇهه مجموعا، در ڀنگه جي شاگرد مولوي نورالهدا يادداشتون تيار ڪيون.
ابوالڪلام آزاد جي ليڪچرن جا نوٽ جيڪي نورالهديٰ تيار ڪيا، ڪلڪتي جي پوليس 1915ع ۾ اڌاري اهي نوٽ بوڪ کڻي انهن جو مڪمل نقل ڪري ڇڏيو، هاڻي اهو ئي نقل انهن يادگيرين جو باقي آهي، ڇو ته نورالهدا موجب ان ڊپ ۾ اچي اصل نوٽ بوڪن کي ضايع ڪري ڇڏيو.
پست
پُست هن کي انگريزيءَ ۾ پاپِي چون ٿا. هن جا گهڻا ئي قسم آهن، جي قد ۽ رنگ ۾ تفاوت رکن ٿا. ٻج آڪٽوبر ۾ پوکڻ گهرجي ۽ کليل ٻارن ۾. زمين هلڪي ۽ ڀلي هئڻ کپي. هن کي هڪڙي هنڌان ٻئي هنڌ ٽپائڻ نه گهرجي. ولايت مان آيل ٻج اڪثر ڪين ڦٽندو آهي،تنهنڪري بهتر آهي ته سال بسال پنهنجو ٻج ڪڍي رکجي.