cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آباڪس
گڻپيو يا انگ ڳڻڻو يا انگ ڳڻپيندڙ ( اردو ۾ گنتارہ )    سڀ کان سادو ۽ پهريون ڳڻپيندڙ، چوڪنڊي ڪاٺين جي سانچي ۾ بالن يا وڏن مڻين جون تارون لڳل اوزار هو، جنهن کي اباڪس چئبو هو. ”اباڪس“ يوناني ٻولي جو لفظ آهي جنهن مطلب ”تختو“ (slab) آهي. پهرين تار جا بال ايڪا، ٻئي تار جا بال ڏهاڪا، ٽيئين تار جا بال يا مڻيا سو ۽ اڳتي هزار ، ڏھ هزار، لک، ڏھ لک ۽ ڪروڙ کي ظاهر ڪن ٿا. ايڪن جي ڏهن بالن يا مڻين جي هڪ طرف ٿيڻ کان پوءِ ، ڏهاڪن جو هڪ اڳتي يا ٻئي طرف ٿئي ٿو. اهو سادو ڳڻپيندڙ، چين ۾ هزارن سالن تائين استعمال ٿيندو رهيو. اباڪس ڳڻپيندڙ ايترو ته پراڻو آهي جو سندس ايجاد جو وقت يا ايجاد جي جاءِ به تاريخ ۾ نٿي ملي. اباڪس، سڄي واپار کي تمام تيزي سان وڌايو، ڇاڪاڻ ته ان ذريعي ڪنهن بـ قسم جو واپاري حساب ڪتاب ڪري سگهجي ٿو. يُورَپ ۾ 12صدي تائين اباڪس استعمال ٿيندو رهيو.سويت يونين ۾ تـ 20 صدي ۾ به استعمال ٿيندو رهيو. برقي ڳڻپيي جي اچڻ کان پوءِ اباڪس غائب ٿي ويو. انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا مطابق اھو ڪاٺ جو هڪ چورس فريم آھي، جنهن جي وچ ۾ ننڍڙا گول رنگين بال، سادين لوهي تارن ذريعي پيل هوندا آهن. اهو فريم اڪثر پرائمري اسڪولن ۾ موجود هوندو آهي، جنهن جي مدد سان استاد، شاگردن کي سَولائيءَ سان حساب سيکاريندا آهن. اهو فريم چين جي پراڻي دؤر جي رياضي دان ايباڪس (Abacus) متعارف ڪرايو هو، انهيءَ جي ڪري ان جو نالو ئي ”ايباڪس“ پئجي ويو. آباڪس لفظ اصل م عربي ٻولي جي لفظ ابق مان ورتل آهي جنھن جي معني مٽي يا عمدي واري آهي. يونانين لفظ ابيڪس (abax) استعمال ڪيو جنھن جي معني واري جو تختو ھئي. رومين ان کي اباڪس سڏيو.
اباڪس جي ابتدا ۽ ارتقا
شروع ۾ اباڪس چيڪي مٽي جون اس ۾ سڪايل تختيون ھوندا ھئا جن تي عمدي واري جو تھ چڙھيل ھوندو ھو جن تي علامتون يا نشان ڪڍي سگھبا ھيا. يونانين سنگمرمر جي پٿر جي تختن جو استعمال شروع ڪيو. رومين وري پتل جون تختيون استعمال ڪرڻ شروع ڪيون. يونانين ۽ رومين انھن تي گڻپ لاءِ مڻين ۽ پٿرين جو استعمال پڻ شروع ڪيو. رومين سڀ کان پھريون انھن ۾ ھڪ مقرر جاء وارن قدرن کي ظاھر ڪرڻ لاء جھريون استعمال ڪندي ان ۾ نواڻ آڻي ان کي وڌيڪ ڪارائتو بڻايو. اباڪس جي موجوده شڪل يارھين صدي عيسويءَ ۾ چين ۾ ۽ پوء چوڏھين صدي عيسويءَ ۾ جاپان ۾ متعارف ٿي ھئي ۽ ان کي چين ۽ جاپان وارا سوروبان سڏيندا هئا. ان نئين نموني م ھڪ ڪاٺي جي فريم اندر ۾ سڌيون تارون لڳائي انھن مان ھر تار ۾ پنج مڻيا وڌا ويندا ھئا جن کي ھيٺ مٿي ڪري سگھبو ھو. آباڪس ۾ مختلف رنگن جا مڻيا ٻڙي کان وٺي نون تائين سڀني انگن جي نمائندگي ڪندا آهن. ھر تار مختلف ڏھاڪي کي ظاھر ڪندي آهي. مؤرخن مطابق چيني ۽ جاپاني عالمن اباڪس جي مدد سان ھم چورس بنيادن ۽ مڪعب بنيادن  جي ڳڻپ جا اثرائتا طريقا جوڙي ورتا ھيا.
حوالا
زمرو: علم رياضي
ٽالهياري
ٽالهياري (Ttaalhiyaari) سنڌ جي ضلعي بدين، تعلقي ماتلي، تپي ڦُليجاڻيءِ ۾ هڪ ديهه جو نالو آهي، ان حساب سان اهو اسم خاص به آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:پاڪستان زمرو:تاريخ زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ زمرو:جاگرافي
آچر پاڪستاني
سنڌ جي مشهور مسخري ۽ ملهه پهلوان آچر پاڪستانيءَ جو اصل نالو محمد آچر هو. هن قاضي احمد، تعلقي سڪرنڊ ۾ جنم ورتو. ملهه ۾ رستمِ سنڌ شير ميربحر جو شاگرد سڏائيندو هو. ملهه راند سان تمام گهڻو عشق هئس. سڄي سنڌ جي ملاکڙن ۾ لاڳيتو سترهن سال، ٽئين ۽ ٻئي جوڙ جي جوانن سان ملهه وڙهندو رهيو. آچر پاڪستاني ڪنهن ملهه کي دسي يا پاڻ دسجي، پر انعام کيس ضرور ملندو هو. ڳائڻ سان به لڳاءُ هئس ۽ راڳ ۾ استاد منظور علي خان جو شاگرد هو. کيس ملهه ۾ جيڪو به انعام ملندو هو اهو غريبن ۾ ورهائي ڇڏيندو هو.
ائٽمي طاقت
ائٽمي طاقت (nuclear power) ، ڪنھن بہ اھڙي ائٽمي طرزيات جي منضبط ائٽمي عملن جي ذريعي نيوڪليئر ائٽمي مان قابلِ استعمال توانائي ڪڍڻ جي لاءِ ٺاھي ويندي آھي. ائٽمي انشقاق ئي واحد طريقو آھي جيڪو اڄڪلھ استعمال ۾ آھي، تنھن ھوندي بہ ٻيا طريقا جيڪي شايد مستقبل ۾ استعمال ڪيا وڃن ۾ ائٽمي ائتلاف ۽ تابڪاری تنزل شامل آھن.
پڻ ڏسو
زمرو:ائٽمي بجلي گھر زمرو:ائٽمي توانائي زمرو:ائٽمي طرزيات
باميان
باميان افغانستان جو ھڪ شھر آھي جيڪو صوبي باميان جو گاديءَ جو هنڌ آهي. اھو وچ افغانستان جي ھزارہ جات خطي جو سڀ کان وڏو شھر آھي ۽ ڪابل کان اتر اولهه طرف 240 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آھي. ھن شھر لڳ ٻڌ جا وڏا بت پھاڙن کي ٽڪي ٺاھيل آهن. 2014 ۾ ھن شھر جي آبادي ھڪ لک جي لڳ ڀڳ ھئي. شھر ۾ تقريبن 4435 گھر واقع آھن. باميان (Bamyan ) افغانستان جي شهر ڪابل جي -اتر- الهندي طرف 80 ميلن جي فاصلي تي هندوڪش جبلن جي وچ ۾ -برف- سان ڍڪيل ”ڪوهه بابا“ جي هنج ۾ واقع ”باميان وادي“ هڪ پهاڙي ماٿري آهي، -جتي- -پٿر- جي دور جا آثار ۽ انساني -تهذيب-، تمدن ۽ رهڻي ڪهڻيءَ جا ماڳ مڪان ۽ گوتم -ٻڌ- جا عظيم الشان -بت- موجود آهن. ماضيءَ ۾ هيءَ ماٿري تاريخي شاهراهه ريشم کي وچ -ايشيا- سان ملائڻ جو واحد رستو رهي آهي. قديم دور کان هي تاريخي ماڳ پنهنجي فطري حسن ۽ -تهذيب- جو مرڪز آهي ۽ دنيا جي سياحن ۽ -تحقيق- ڪندڙن لاءِ وڏي ڇڪ رکي ٿو. باميان ماٿريءَ ۾ داخل ٿيڻ لاءِ ٻه ڪشادا لَڪَ ”درهَ فولادي“ ۽ درهء ڪڪرڪ“ استعمال ڪرڻا پون ٿا. جڏهن ته چوڌاري وڏا پهاڙ ۽ اوکا لڪ، ڦاٽ ۽ اونهيون کاهيون آهن.
ڪتاب ’-جنت- السنڌ‘ جو ليکڪ رحيم داد خان مولائي شيدائي لکي ٿو: ”هندوڪش جي جبلن جي وچ ۾ ”باميان“ وڏو -بت- خانو هو، -جتي- غارن ۽ غفائن ۾ 12 هزار -بت- رکيل هئا، اتي موجود بُت خانن مان هڪڙي عمارت سون جي هئي, جنهن کي عرب محقق زڪريا قزويني ”-بيت- الذهب“ جي نالي سان لکيو آهي ۽ هر هڪ بُت جو احوال جدا جدا ڏنو آهي. حجاج -بن- يوسف جي ڏينهن ۾ باميان فتح ٿيڻ وقت عرب فاتحن کي هتان سوين مڻ سون هٿ آيو هو. مامون الرشيد جي ڏينهن ۾ بعض بُت -تحقيق- لاءِ -بغداد- جي -بيت- الحڪمت پهچايا ويا هئا.“
آثار قديمه جي مشهور پنج ماهرن جارج هاڪنز، آندري گوڊارڊ، مادام گوڊارڊ ۽ موسيو الفرڊ فوشا، -جن- 1922ع کان 1924ع دوران جدا جدا وقتن تي ”باميان ماٿريءَ“ ۾ موجود انساني وسندين ۽ اتي موجود گوتم -ٻڌ- جي وڏن شاهڪار مجسمن تي ڏينهن رات هڪ ڪري تحقيقي ڪم ڪيا, -جن- جي -تحقيق- مطابق قدبت جي لحاظ کان ننڍو مجسمو، جنهن کي اتي جي مقامي ماڻهن ”شمائيلا“ ٿي سڏيو، -ان- جي اوچائي 53 ميٽر هئي. اهو مجسمو پهرين صدي عيسويءَ ۾ گهڙيو ويو هو, جيئن ته هي سنگتراشيءَ جو شروعاتي دور هو، -ان- ڪري -ان- مجسمي جي جوڙجڪ ۾ بنيادي خاميون عيب پڌرا ٿي نظر آيا. انهن عيبن کي درست ڪرڻ لاءِ انهيءَ جابلو پٽيءَ ۾ شمائيلا مجسمي کان لڳ ڀڳ سؤ ميٽر مفاصلي تي هڪ ٻيو مجسمو تيار ڪيو ويو، جيڪو پهرئين مجسمي کان قدبت جي لحاظ کان 53 ميٽر وڏو هو.
باميان ماٿريءَ جي عروج جو زمانو تقريباً 200 ق. م کان شروع ٿئي ٿو ۽ 200ع کان 500 ع تائين پنهنجي زوال کي رسي ٿو. جڏهن جديد -افغانستان- جي -تاريخ- جو مطالعو ڪجي ٿو. تڏهن معلوم ٿئي ٿو ته انهن -ٻڌ- آثارن کي سڀ کان پهرين شديد نقصان -امير- عبدالرحمان جي دور ۾ رسيو، جنهن 1880ع کان 1893ع (تيرهن سال) طويل -جنگ- کان پوءِ اتي جي هزار جات قبيلي کي شڪست ڏيڻ کان پوءِ هزاره آباديءَ جو قتل عام ڪيو. گڏوگڏ باميان ماٿريءَ ۾ موجود ڪيترن ئي تاريخي، تهذيبي ۽ ثقافتي ماڳن ۾ گوتم -ٻڌ- جي مجسمن کي شديد نقصان پهچايو. مارچ 2001ع ۾ طالبانن پاران توبن جي گولن سان مجسمن جي ڪمزور حصن، پيشاني ۽ هٿن کي اڏايو ويو. -ان- عمل کي سڄي دنيا ۾ ننديو ويو.
رت پوڻائي
رت پوڻائي واري بيماري، جنھن دوران ھيمو گلوبن جي بيٽا چين نارمل طريقي سان تيار نه ٿي سگھي. مثال طور ٿيليسيميا (Thalassemia) واري بيماري پڻ A form of anaemia in which beta chain synthesis is impaired آهي.
حوالا
زمرو:صحت زمرو:سائنس
الم ۽ قصيده برده شريف (ڪتاب)
مـخدوم محمد شفيع صـديـقـي پـاٽـائي (1835ع-1898ع)، قاضي ميان احمدي جو فرزند ۽ مخدوم ميان علي گوهر (-اول-) جو ننڍو -ڀاءُ- هو. پاڻ عالم، فاضل، شاعر ۽ صوفي بزرگ هو. مخدوم صاحب جا ٻه اهم قلمي نسخا مخدوم سليم -الله- صديقي جي ڪتب خاني ۾ محفوظ آهن. -جن- مان هڪڙو -تفسير- آلم ۽ ٻيو قصيده برده جو منظوم ترجمو آهي. مخدوم صاحب قصيده -برده شريف- جو منظوم سنڌي ترجمو 1302هه / 1884ع ۾ ڪيو. نسخي جي آخر ۾ ڪاتب جا هي لفظ موجود آهن:”تمام شد بتاريخ هفتم ماه جمادي الثاني سنه 1302هه در مسجد مبارڪ حضور پر نور حضرت آثار شريف لوهري درجوار محله مجاوران ولحمد لله علي ذالک. مترجم قاضي زمان، علامه دهر، مفسر القران، حضرت مخدوم شيخ المشائخ محمد شفيع الپاٽائي.“ اهي ٻئي ناياب نسخا شرح حواشي ۽ مقدمي سان سنواري مخدوم سليم -الله- صديقي، اداره -پاٽ- هائوس، حيدرآباد طرفان شايع ڪرائي محفوظ ڪري ڇڏيا آهن.
آريجا
هيءَ هڪ ذات آهي، جيڪا ’آريءَ‘ نالي هڪ شخص جي اولاد مان آهي. هن وقت آريجن جو گهڻو انگ لاڙڪاڻي ڊويزن ۾ آهي.
آريــجــن جـا لاڙڪـاڻـي ۽ قمـبـر-شھـدادڪوٽ ضلعن ۾ ٽي وڏا ڳوٺ آهن؛ ۱. خير محمد آريجا، تعلقو ڏوڪري/ باقراڻي ۲. ڦيڙهي وارا آريجا، تعلقو قمبر ۽ ۳. محمدي آريجا، تعلقو وارھ.
آريجن جي شھر ۾ خير محمد آريجو نالي، ھڪڙو بزرگ ٿي گذريو آھي، جيڪو صاحبِ شريعت ھيو. سندس وقت ۾، سندس موجودگيءَ ۾ ڪنھن کي به مجال نه ھئي جو دھل دماما يا موسيقي وغيرھ وڄائي. شھر ۾ رھندڙ لنگھا/ مڱڻھار، گذر سفر لاءِ ٻين شھرن ڏانھن ويندا ھيا. کين آريجا شھر ۾ دھل نه وڄائڻ سببان، پڳر به نه ملندو ھيو، جنھن تان ھڪ ڏينھن ھڪڙي، آريجوي لنگھي/ مڱڻھار، ائين چئي دل جي باھ لاٿي هئي. ”لاهي لنگا ويھه، آريجن مان آسرو.“ پني پرائو ڏيھه، اچي کاءُ آريجن ۾.
زمرو:ذاتيون زمرو:سنڌ
بانبڙي جو دڙو
هي آثار تعلقي ڳڙهي ياسين ۾ ”رڪ“ ڳوٺ جي ويجهو آهن. ماڙيءَ شهر جي ڦٽڻ کانپوءِ -ان- جي ويجهوئي واڻين جي لڏي اچڻ ڪري هڪڙو نئون شهر ”بانبڙو“ -آباد- ٿيو. ”بانبڙو“ لڏي آيل واڻين جي چڱي مڙس جو نالو هو. انهيءَ وقت ۾ سنڌو درياهه جو وهڪرو ’بانبڙي‘ جي ڀرسان ئي هوندو هو. نيٺ هڪ ڏينهن اهو شهر به درياءُ جي پائڻ ڪري پنهنجو وجود وڃائي ويٺو ۽ اڄ ’-بانبڙي جو دڙو-‘ سڏجي ٿو. ’بانبڙو‘ لفظ ممڪن آهي ”باڀڙو“ جو ڦريل اُچار هجي، جيئن پهاڪو آهي ته ”هڪ ڍؤ جهلي مينهن، ٻيو باڀڙو“. هالا شهر ۾ ”باڀڙا“ -بازار- آهي، -جتي- رهندڙ ”باڀڙا“ جين ڌرم جا واسطيدار آهن. اتي اڄ اهڙا آثار موجود آهن.
حوالا
زمرو:قديم آثار
1357ع
ڊسمبر
زمرو:1357ء زمرو:چوڏھين صدي زمرو:سال
799ع
ڊسمبر
زمرو:799ء زمرو:اٺين صدي زمرو:سال
وڪي قول
وڪي اقتباس وڪيميڊيا فائونڊيشن پاران هلندڙ وڪي-بنياد منصوبن جي هڪ خاندان مان آهي، جيڪو ميڊيا وڪي سافٽ ويئر تي هلندڙ آهي.
ٿامس ايڊيسن
framepx|thumb|left|ایڈیسن ٿامس ايڊيسن
پیدائش: 1847
انتقال: 1931 آمريڪي سائنسدان ،رياست اوهيو جي هڪ ڳوٺ ميلان ۾ پيدا ٿيو.ايڊيسن برق ڏيئو کي 1857ع ۾ ايجاد ڪيو. ايڊيسن برق ڏيئي کان سواءِ ڪاربن مائڪروفون،فلورواسڪوپ ۽ ٻيون بـ ننڌيون ننڌيون ڪيئي ايجادون ڪيون. زمرو:1847ع جون پيدائشون زمرو:1931ع جون فوتگيون
فلورواسڪوپ
فلورواسڪوپ
فلورواسڪوپ،عڪس ڏسڻي ٽيڪنيڀياس آهي،جنهن ۾ ايڪس_شعاع ذريعي جسمن جي اندرين چرپر کي رڪارڊ ڪيو ويندو آهي.پهرين فلورواسڪوپ ،ٿامس ايڊيسن ايجاد ڪئي هئي.
بزم ادب
بزم ادب __ (Literary Association):
’بزم ادب‘، ادبي تنظيم، جنهن ذريعي ادبي سرگرميون، ادبي مباحثا، ۽ مشاعرا وغيره ٿيندا آهن. انگريزن جي دور ۾ سنڌ ۾ ڪيتريون ئي ’بزم‘ وجود ۾ آيون. آزادي کانپوءِ اهڙو رجحان جاري رهيو. ا.
اُرڙي
ارڙِي، ننڍي ماتا، (Measles): هڪ قسم جي چمڙيءَ جي پکڙجندڙ بيماري، جيڪا ”ماتا“ وانگر ٿيندي آهي ۽ ٻارن جي بيماريءَ طور مشهور آهي پر ٻنهي ۾ فرق آهي. اها بيماري هڪ خاص وائرس سان پکڙبي آهي. -ان- جا داڻا ٻاجهريءَ جي داڻن جيڏا ۽ ڳاڙها، خشڪ ۽ بنا روڳ جي ٿيندا آهن. هيءَ بيماري گهڻو ڪري چيٽ جي مهيني ۾ ٿيندي آهي. هن بيماريءَ ۾ تپ تيز ٿيندو آهي ۽ چيلهه ۾ سور، نڪ ۾ خارش، -اکيون- ڳاڙهيون ٿينديون آهن. اکين ۽ نڪ مان -پاڻي- وهندو آهي. اُرڙيءَ ۾ تپ گهڻو ٿيندو آهي ۽ اُرڙيءَ جا داڻا جلد نڪرندا آهن. اُرڙي، ماتا کان گهڻي نقصانڪار ٿيندي آهي. خاص ڪري داڻن جو رنگ ڪارو، نيرو يا واڱڻائي هجي ته بيقراري ۽ بيهوشي ٿيندي. هڪ ڀيرو اها بيماري ٿيڻ کان پوءِ جسم ۾ -ان- خلاف ايتري قوت مدافعت ٿيندي آهي جو وري تا عمر ڪا نه ٿيندي آهي. عام طرح چوندا آهن ته ”ماتا“ يا ”اُرڙيءَ“ ۾ ڪابه دوا ناهي ڪرڻي، پر اهو خيال غلط آهي. باقاعدي علاج جي ضرورت ٿيندي آهي. طبيبن ۽ ڊاڪٽرن وٽ ارڙيءَ توڙي ماتا جي بيماريءَ جو علاج موجود آهي. -ان- ڏس ۾ ڊاڪٽري علاج کانسواءِ حڪيم شمس الدين جي ڪتاب ”آسان علاج“ ۾ ڪافي مواد آهي.
ٻيا نالا
اُرڙي، لُنڊي، پنجڙي پنجِڙِي (اُرڙي)، ننڍي مائي ننڍي مائي (اُرڙي)، ٿَڌِڙا
حوالا
زمرو:بيماريون
بانٺ
بانٺ وونئڻن مان ڦُٽين جي چونڊي ٿيڻ کان پوءِ وونئڻن جا ٻوٽا سُڪي ويندا آهن، پر اڃا زمين ۾ بيٺا هوندا آهن، انھن کي ’بانٺ‘ چوندا آهن. غريب ماڻھو اُها بانٺ وڍي، ڪجهہ ڏينھن سڪڻ لاءِ رکي، پوءِ اُن مان پَتروُن ٺاهي گهر (ڀونگي) اڏيندا آهن. پوءِ پترن جي سڄي اڏاوت کي مٿان ڇيڻي ۽ مٽيءَ جو راڳو ڏيئي ڇڏيندا آهن. ڳوٺاڻا بانٺ کي ”وونئڻاٺيون“ بہ چوندا آهن. لَيُنِ ۽ وونئڻن وغيره جون سنهيون ڪاٺيون، جيڪي لانڍيءَ وغيره ٺاهڻ ۾ ڪم اينديون آهن. کجيءَ جا ڦرها، جيڪي گهر ٺاهڻ لاءِ ڪم ايندا آهن. لُين يا ڄارين جي لاڪُڙ کي بہ ’بانٺ‘ چئبو آهي. لاباري کان پوءِ خاص ڪري ڪمند، نيرَ، تماڪ ۽ وونئڻن جي سُنڍن جي ٻيھر اوسر بہ ’بانٺ‘ سڏبي آهي.
باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي
باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي ( بي ايس يو )؛ ( Bakı Dövlət Universiteti (BDU) Baku State University) باڪو، آذربائيجان ۾ هڪ عوامي يونيورسٽي آهي. آذربائيجان ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ جي پارليامينٽ طرفان 1919 ۾ قائم ٿيندڙ هن يونيورسٽي جي شروعات 1094 ۾ تعليم شعبي سان گڏوگڏ تاريخ ۽ فلسفو، فزڪس، رياضي، قانون ۽ ميڊيسن جون فيڪلٽين سان ٿي. بي ايس يو جو پهريون ريڪٽر وي۔آءِ رازومووسڪي هيو، جيڪو ڪازان يونيورسٽي ۾ وڍڪُٽ (ڇيرڦاڙ، سرجري) جو هڪ اڳوڻو پروفيسر هُيو. 1930 ۾، حڪومت طرفان اعليٰ تعليم جي نئين سر تنظيم مطابق يونيورسٽي کي بند ڪرڻ جو حڪم ڏنو ويو، ۽ يونيورسٽي کي سپريم پيڊاگوجيڪل انسٽي ٽيوٽ سان تبديل ڪيو ويو. تنهن کانپوءِ، 1934 ۾ هيءَ يونيورسٽي ٻيهر بحال ٿي، ۽ ٻئي عالمي جنگ جي ڏُکين سالن ۾ فيڪلٽي ميمبرن جي گهٽتائي کي مُنهن ڏنائين. سال 1959 ۾ پنهنجي 40 هين ورسي (سالگرهہ) تائين، يونيورسٽي ۾ اڳ کان ئي 13 فيڪلٽيون موجود هيون. آذربائيجان ميڊيڪل يونيورسٽي ۽ آذربائيجان اسٽيٽ اڪنامڪ يونيورسٽي ٻنهين ئي بي ايس يو ۾ اصل لاڳاپيل فيڪلٽين جي اسپانسرشپ ڪنديون رهيون.
باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي (بي ايس يو) منجهان پڙهي نڪتل ماڻهن ۾ آذربائيجان جا ٻه اڳوڻا صدر ابوالفاز ايلچيبي ۽ حيدر عليئيف پڻ شامل هيا.اڳيون ذڪر ڪيل صدر عربي ٻولي ۽ ادب جي فيڪلٽي کان پڙهيل هيو، جڏهن تہ پويون ذڪر ڪيل صدر، جنهن 30 سال کان وڌيڪ وقت تائين آذربائيجان جي سياست تي غلبو حاصل ڪيو، سو فيڪلٽي آف هسٽري منجهان پڙهيل هيو. نوبل انعام ماڻيندڙ ماهر طبيعيات ليو لنڊو بي ايس يو ۾ 1922 ۽ 1924 جي وچ۾ تعليم پِرائي هُئي.
تاريخ
کاٻو|thumb|204x204پڪسل| 1919 ۾ باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي جو نشان.
بي ايس يو پهرئين سيپٽمبر 1919 تي آذربائيجان ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ جي پارليامينٽ جي فيصلي سان قائم ڪئي وئي. يونيورسٽي 4 فيڪلٽيز (هسٽري اينڊ فلولوجي، فزڪس ۽ رياضي، قانون، ۽ طب يا ميڊيسن) جي حصن ۾ قائم ڪئي وئي هئي. يونيورسٽي جو پهريون ريڪٽر مشهور سرجن VI Razumovsky هيو.سال 1920-40 جي معروف پروفيسرز ۾ آذربائيجان جو ليکڪ عبدالرحيم بيڪ حقورديئف، اورينٽلسٽ پروفيسر پي.ڪي. جوزي، پروفيسر اي.او. ماڪوويلسڪي، پروفيسر اي.او.مشيل ۽ ٻيا اسڪالرز شامل هيا.ان زماني دوران يونيورسٽي جي انتظاميا باڪو ۾ تعليمي ماهر اين.واءِ.مار، وي.وي. بارٽولڊ، ايسٽرن سائنس اڪيڊمي جو فواد بيڪ ڪپرولوزادي کي دعوت ڏني.
1969 کانپوءِ وارن سالن کي علم ۽ سائنس جي شعبي ۾ ترقي جي سال طور سمجي سگهجي ٿو. هڪ ڪُشادي تاريخي دور کي سانڍيندي، انهن سالن ۾ جديد خاصيتن، شعبن بابت فيڪلٽيون ٺاهيون ويون ۽ 30 کن سائنسي تحقيقي ليبارٽريز کي شروع ڪيو ويو. ان جي نتيجي ۾، مستقبل جي ترقي جي هڪ مضبوط پَڪ ڪرائي وئي هئي. حيدر عليئيف جي اقتدار ۾ اچڻ کانپوءِ يونيورسٽيءَ وڌيڪ اڳيان ترقي ڪرڻ شروع ڪئي. جدید خصوصیات ، محکموں اور سائنسی ليبارٽرين يونيورسٽي ۾ ڪم ڪرڻ شروع ڪيو. تاريخي پس منظر سميت، باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي سدائين کان آذربائيجان جي هڪ اهم سائنسي ۽ تعليمي مرڪز رهي آهي. مشهور سائنسدانن، دانشورن، سياستدانن ۽ آذربائيجان جي نامياري سياستدان، حيدر عليئيف پڻ باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي منجهان گريجوئيشن ڪئي. في الحال ،   <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">] باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي ۾ 16 شعبا جن ۾ 55 بيچلر ۽ 153 ماسٽر ڊگريون ڪرايون وڃن ٿيون.
باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي جي 100 هين ورسي (سالگرهہ) نہ رُڳو آذربائيجان ۾، پر ويانا، آسٽريا (سيپٽمبر 2019) ۾ ۽ پيرس (جون 2019) ۾ يونيسڪو جي صدر دفتر ۾ ملهائي وئي. بي ايس يو جي 100هين ورسي (سالگرهہ) جي مانَ (اعزاز) ۾ خصوصي ميڊل-باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي جي " 100 هين جوبلي (1919-2019) " نومبر 2019 ۾ صدارتي فرمان جي ذريعي جاري ڪئي وئي هئي، ۽ 113 ماڻهن کي اهو تمغو ڏنو ويو هيو.
بين الاقوامي لاڳاپا
وقت سان گڏوگڏ، يونيورسٽيءَ پنهنجا بين الاقوامي لاڳاپا (تعلقات، رليشنز) بڻائيندي رهي. فلحال بي ايس يو مختلف تنظيمن ۽ ادارن ۾ يوريشيا جي يونيورسٽين جي ايسوسيئيشن جي حيثيت سان رڪنيت رکي ٿي، جيڪا اَڳُوڻي سوويت يونين جي ڪيترين ئي يونيورسٽين کي ٻَڌيءَ (ايڪو) ۾ ڳنڍي ٿي. 2002-2004 جي وچ۾، بي ايس يو ڪارو سمنڊ رياستن جي يونيورسٽين جي تنظيم جي اڳواڻي ڪئي. اڳتي، هن يونيورسٽي ماسڪو اسٽيٽ يونيورسٽي، مڊل ايسٽ ٽيڪنيل يونيورسٽي، نائس-صوفيا اينٽي پوول يونيورسٽي، انڊيانا يونيورسٽي، ڪيف نيشنل يونيورسٽي، ويانا يونيورسٽي ۽ ٻِين اعليٰ يونيورسٽين سان سائنسي ٽ ٽيڪنيڪي تعاون، شاگردن استادن جي مٽاسٽا پروگرامن جي ٺاهن (معاهدن) تي دستخط ڪيا آهن.
انهن گڏيل تعاونَ جي نتيجي ۾، يونيورسٽي گڏيل سائنسي ڪانفرنسون، ورڪشاپس سميت درسي ڪتابن جي ڇپائي جو پڻ بندوبست ڪندي رهي ٿي.
اڪيڊمڪ ڪائونسل
باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي جي اڪيڊمڪ ڪائونسل جو مقصد تعليم، ان جي معيار، يونيورسٽي جي نمائندگي سان گڏوگڏ بين الاقوامي لاڳاپا ٺاهڻ ۾ پڻ حصو وجهڻ آهي. ڪائونسل بنيادي طورتي هيٺ درج ٿيل معاملن تي ڌيان ڏيندي آهي.
فيڪلٽيون
thumb| 3 سيپٽمبر، 2010 تي باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي طرفان اعزازي ڊاڪٽريٽ [[دمتري ميدوي ايدف|دمتري ميدويديف کي ڏيڻ جي تقريب]]
لاڳاپا (الحاق)
باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي، قفقاز يونيورسٽي ايسوسيئيشن جي هڪ رڪن (ميمبر) آهي.
اَڳُوڻَا شاگردَ (اليومناءِ)
وڌيڪ ڄاڻ لاءِ ڏسو:
ٻاهِريان ڳنڍڻا
زمرو:1919 ۾ قائم ٿيندڙ تعليمي ادارا زمرو:آذربائيجان ۾ سائنس ۽ ٽيڪنالاجي زمرو:آذربائيجان ۾ يونيورسٽيون زمرو:باڪو ۾ تعليم زمرو:باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي
آچر درويش
حوالا
زمرو:شخصيتون
آغا خان فائونڊيشن
آغا خان فائونڊيشن سوئٽزرلئنڊ ۾ رجسٽرڊ ٿيل آھي ۽ ان جي ھيڊ آفيس جينيوا ۾ آھي. فائونڊيشن جون شاخون، پاڪستان، ڪينيا، ڀارت ۽ بنگلاديش ۾ آھن ۽ ان جون مددي شاخون برطانيا، ڪئناڊا ۽ آمريڪا ۾ آھن. فائونڊيشن ھڪ غيرسرڪاري ادارو آھي، پر انھيءَ جا مقصد ۽ پاليسيون سڀني لاءِ ساڳيون آھن، اھي پاليسيون فائونڊيشن جي بورڊ جا ڊائريڪٽر جوڙيندا آھن، جن جو چيئرمئن پرنس ڪريم آغا خان پاڻ آھي.
فائونڊيشن جي ادارن جو سرشتو چئن کنڊن تائين پکڙيل آھي ۽ ان سان ويجھي لھ وچڙ جي ڪري ٽينءَ دنيا جي مسئلن جي نشاندھي ٿئي ٿي ۽ اھا بہ خبر پوي ٿي ته ڪھڙن ملڪن ۾ انھن مسئلن جي حل لاءِ وسيلا موجود آھن.
آغا خان فائونڊيشن جا پروگرام ھيٺين ٽن وڏن شعبن تي مشتمل آھن:
صحت: پاڪستان ۾ صحت جون سھولتون تمام گھٽ آھن ۽ پاڪستان ۾ صحت جا مسئلا بہ ٽينءَ دنيا جي ٻين ملڪن جھڙا آھن. سلھ، ڊائريا يا غذا جي کوٽ ۽ وچڙندڙ بيمارين جا مسئلا پاڪستان جي لڳ ڀڳ سڀني علائقن ۾ آھن. آغا خان فائونڊيشن انھن مسئلن تي ويچاريو ۽ انھن جي حل ڳولڻ جي ڪوشش ڪئي، جنھن جي نتيجي ۾ ثابت ٿيو تہ انھن بيمارين کي ٿيڻ کان روڪي سگھجي ٿو. اھڙو اظھار 1983ع ۾ ورلـڊ بئنڪ پاڪستان جي ھيلٿ سيڪٽر رپورٽ ۾ ڪيو ويو آھي.
تعليم: پاڪستان ۾ تعليم جا بہ انيڪ مسئلا آھن. اسڪولن لاءِ عمارتون ڪونھن ۽ جيڪي آھن، انھن ۾ به اھي سھولتون موجود نہ آھن، جيڪي بھتر تعليمي ماحول لاءِ ضروري ھونديون آھن. سکيا ورتل استادن جي بہ کوٽ آھي. انھن مسئلن کي منھن ڏيڻ ۽ تعليمي معيار کي وڌائڻ لاءِ آغا خان فائونڊيشن پاڪستان جي اترين ۽ ڏاکڻين علائقن ۾ ڪن پروگرامن جي چونڊ ڪئي آھي. انھن پروگرامن ھيٺ استادن کي پڙھائيءَ جا جديد طريقا سيکارڻ ۽ اسڪولي عمارتن ۾ ’پنھنجي مدد پاڻ‘ جي اصولن ھيٺ سڌارو ۽ واڌارو آڻڻ آھي. ان ڏس ۾ فائونڊيشن ھيٺين ٽن پروگرامن جي چونڊ ڪئي آھي:
ڳوٺ سڌار پروگرام: 1982ع ۾ آغا خان فائونڊيشن ھڪ ڳوٺ سڌار پروگرام شروع ڪيو. ’پنھنجي مدد پاڻ ڪريو‘ جي اصول تحت، فائونڊيشن جو عملو ڳوٺاڻن سان خيالن جي ڏي وٺ ڪري، اھڙين رٿائن جي نشاندھي ڪندو آھي، جن کي ڳوٺاڻا پاڻ ھلائي سگھن. ان ڏس ۾ ھنري ۽ مالي مدد فائونڊيشن فراھم ڪندي آھي. انھن پروگرامن کي عملي روپ ڏيڻ لاءِ فائونڊيشن ٻہ وڏا ترقياتي پروگرام شروع ڪيا آھن:
پاڪستان ۾ فائونڊيشن جي پھرين شاخ 1969ع ۾ قائم ڪئي وئي ھئي. ان کان پوءِ پاڪستان ۾ پروگرامن جو تعداد تيزيءَ سان وڌندو رھيو آھي. 1979ع ۾ ڪل پنج پروگرام ھئا ۽ 1989ع ۾ انھن پروگرامن جو تعداد 16 ٿي ويو ۽ 1990ع تائين 19 پروگرامن جي بجيٽ تيار ڪئي وئي، جيڪا ڏھن لکن ڊالرن کان وڌي ٻہ ڪروڙ چوڏھن لک ڊالرن تائين وڃي پهتي.
1358ع
ڊسمبر
زمرو:1358ع زمرو:چوڏھين صدي
آريجا (ديهه)
هن نالي سان تعلقي ڏوڪريءَ ضلعي لاڙڪاڻي ۾ هڪ ديهه. آريجا جي نالي سان لاڙڪاڻي ضلعي ۾ 5 ڳوٺ آباد آهن، جهڙوڪ: سيڙهي وارا آريجا، خيرمحمد آريجا، ۽ باقي تعلقي ڏوڪري ۾ 3 آريجن جا ڳوٺ آهن. هنن ڳوٺن ۾ خيرمحمد آريجا ڳوٺ مشهور آهي، جنهن جو بنياد ڪلهوڙن جي دور کان ڪجهه عرصو اڳ پيو. هن ڳوٺ جي شهرت ٻن شخصيتن علامه محمد آريجوي ۽ مخدوم محمد شهاب الدين جي ڪري آهي. علامه آريجوي پنهنجي دور ۾ ”استادِ ڪل“ جي نالي سان سڏيو ويندو هو، جنهن وٽ ير محمد راشد روضي ڌڻيءَ پڻ تعليم ورتي هئي. جڏهن ته مخدوم شهاب الدين جو تعلق مخدوم عبدالرحيم گرهوڙيءَ سان هو.گرهوڙي صاحب جي شهادت کان پوءِ سندس ساٿي ۽ لشڪر ڇڙ وڇڙ ٿيا ته مخدوم شهاب الدين اچي آريجن جي ڳوٺ ۾ ويٺو. ٻنهي بزرگن مذهبي تعليم جي حوالي سان وڏو نالو ڪڍيو. بعد ۾ اهو سلسلو کانئن ڦري مولوي تاج محمد کوکر ۽ هدايت الله آريجي جي حوالي ٿيو، جن پڻ مذهبي تعليم جي حوالي سان وڏو نالو ڪڍيو. ڳوٺ خيرمحمد آريجا ۾ نالي واري استاد اديب ۽ تعليمدان ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ ”گل حيات انسٽيٽيوٽ“ قائم ڪيو آهي، جيڪو تحقيقي علم ۽ ادب جي حوالي سان جڳ مشهور آهي. ڊاڪٽر صاحب هيءُ ادارو پنهنجي پيءُ ۽ ماءُ جي نالي سان قائم ڪيو آهي.
زمرو:ديھون
سَچو يَسُو گرجا گھر
سَچو يَسُو گرجا گھر (سيگ) هِڪَ غير فرقاتِي (آزاد) چرچ آهي، جيڪا 1917ع ڌاري بيجِڱ، چين ۾ قائم ڪئي وئي   بين الاقوامي سيچ اسيمبلي جو هاڻوڪو چُونڊيل نشستمان پرچارِڪ يَڱ-جِي لِن آهي. هنَ وقت چرچ جا ڇَهَن کَنڊَن ۾ لڳ ڀڳ 15 لَکَ عقيدتمند آهن. هِيءََ چرچ ويهين صديءَ جِي ابتدا ۾ اُڀرندڙ عيسائيت جي پينٽڪوسٽل Pentecostal شاخ جِي چيني نمائنده آهي.
پنج مُکُ رُڪُنَ
سَچِو يَسُو گرجاگھر جا پنج لازمي رُڪُنَ آهن:
پاڪ روح
حاصل ڪرڻ جو پاڪ روح، زبان ۾ ڳالهائڻ جي اليوم، آسمان جي بادشاهي جو اسان جي وارث جي ضمانت آهي.
بپتسما
پاڻي بپتسما گناھن جي بخشيا وڃن ۽ regeneration لاء sacrament آهي. هن بپتسما اهڙي درياء، سمنڊ، يا ڍنڍ جي طور تي، قدرتي جاندار پاڻيء ۾ جاء وٺي هجڻ ضروري آهي.
هن بيپٽسٽ، جيڪي اڳ ۾ ئي پاڻي ۽ پاڪ روح جي بپتسما حاصل ڪري چڪو هو، خداوند عيسي مسيح جي نالي ۾ بپتسما آهن. ۽ بپتسما حاصل ڪرڻ جي شخص مڪمل ڪيائينس سر سان پاڻي ۾ ٽٻي ڏيڻ هجي ۽ گرداب کي منهن.
پير ڌوئڻ
پير ڌوئڻ جي sacrament خداوند عيسي سان گڏ هڪ حصو آهن کي هڪ بنائي ٿو. اهو به هڪ مسلسل نصيحت آهي ته هڪ پيار، تقدس آهي، تواضع، بخشش ۽ خدمت ڪئي وڃي ته جيئن ڏي.
هر شخص جو پاڻي بپتسما حاصل ڪئي ۽ سندن پيرن جي عيسي مسيح جي نالي ۾ غسل ڪيو هجڻ ضروري آهي. پاڻ پيادا ڌوئڻ عمل ٿي سگهي ٿو جڏهن مناسب آهي
Holy Communion
جڏهن ته پاڪ communion جي sacrament خداوند عيسي مسيح جي وفات کان commemorate ڪرڻ آهي.
ان جي گوشت ۽ اسان جي پالڻھار جي رت جي partake ڪرڻ ۽ پوء ته اسان کي دائمي زندگي آھي ڪري سگهو ٿا ۽ قيامت جي ڏينھن کي تي وري جيئرو ٿي ان سان communion ۾ وڃي اسان کي بڻائي ٿو. هن sacrament جيئن اڪثر ممڪن طور تي منعقد ڪيو ويندو. رڳو هڪ فطير ماني ۽ مقدس ۾ مسيحين کي استعمال ڪيو ويندو
سبت جي ڏينھن
سبت جي ڏينھن، هفتي (ڇنڇر) جي ستين ڏينهن، هڪ پاڪ ڏينهن، برڪت ۽ الله جي تعظيم وارو آھي. اها هتان ڪيو وڃي خدا جي خلق کي ۽ نجات جي commemoration لاء پنھنجي پالڻھار جي فضل سان هيٺ، ۽ ان جي زندگي اچي ۾ ابدي آرامي جي اميد سان آهي.
اضافي رُڪُنَ
بعد ۾ 1980s ۾ تي، وڌيڪ انهن پنجن مکيه عقيدن کي شامل هئا جو سچو يسو گرجا گھر جي ڏهن بنيادي عقيدن ٿيڻ:
يَسُو
يسوع مسيح، جي ڪلام ۾ جيڪو گوشت ٿيو، گنهگار جي ضايع ڪرڻ لاء صليب تي وفات ڪري ويو، ٽئين ڏينهن تي قيامت ۽ آسمان تي ويٺو. هن چيو ته ماڻھن جي رڳو Saviour، آسمانن ۽ زمين جي بڻائيندڙ، ۽ رڳو سچ پچ ته خدا آهي.
بائِيبِل
جڏهن ته پاڪ بائيبل، پراڻي ۽ نئين عهد نامي جي قسمن، خدا، صرف ڪتاب ته سچ تي مشتمل، ۽ عيسائي جيئري لاء معياري جي وحي آهي
ڇوٽڪارو
"نجات ايمان آڻڻ جي وسيلي خدا جي فضل سان ڏنو ويو آهي. مؤمنن الله جي عزت ڪرڻ لاء ٻيون صفتون بعد ۾ کي پاڪ روح تي ڀروسو ڪرڻ گھرجي، ۽ انسانيت سان پيار ڪرڻ جي".
ٻِيھَر جنم
ٻيو عيسي جي اچڻ قيامت جي ڏينھن تي جاء وٺي ويندو جڏهن هن دنيا ۾ نبيرو ڪري آسمان مان لھندو آھي: ڀلارن کي دائمي زندگي ملي ويندي، جڏهن ته ظالمن کي ابدي جي مذمت ڪئي ويندي
آغا خان اسپتال
آغا خان اسپتال مان ھيٺيان صفحا مراد ٿي سگھن ٿا:
سَچو يَسُو گرجا گھر
ٻيا عقيدا
جيئن ته ڊسمبر جي 25 اصل هڪ چوڻ لڳو رسم جي سج جي جنس جنهن کي بعد ۾ سنڌ جي 4th صدي عيسوي ۾ رومي شهنشاهه Constantine جي راڄوڻي دوران عيسائي چرچ ۾ منظور ڪيو ويو گڏ پاڪائي بيان سان لاڳاپيل ويو ته چرچ ڪرسمس پاڪائي نه رکندو آھي. جيڪڏھن توسان جھڳڙو ڪن ته مسيح جي جنم ڏينهن جي ساڳئي ڏينهن نامعلوم آھي ۽ ته عيسى ڪڏهن به پنهنجي جنس commemorate کي پنهنجي شاگردن کي ٻڌايو. ڪهاڻي ان موقعي هتان نه آهي ته جيئن ان کي به چوڻ لڳو اڀرندڙ ڪئي آهي
تاريخي پس منظر ۽ ابتدا
<!-- The successful attempts to evangelize China by Nestorian Christians from Persia(635-845 AD), the Roman Catholics and Jesuits (1265, 1601-1724) were short lived - they fell out of favour with the Chinese emperor and saw only scattered underground efforts.
The first Protestant missionaries to labor on Chinese soil began in 1807 with the arrival of Robert Morrison. After the Opium War in the 1840s missionaries from all over the world began to arrive in China. Hudson Taylor founded the China Inland Mission in 1865.
The 19th century witnessed a great increase in the number of Christians. In 1900 there were almost 113,000 Protestant Christians with 1,600 Chinese Christian workers and 2,000 missionaries.
The Pentecostal movement in China and the origins of TJC
Following the Pentecostal movement in the United States in the 1900s, an Apostolic Faith Mission church was established in Shanghai and many Chinese Christians subsequently received the Holy Spirit.
Not long after the Boxer rebellion, attacks and persecutions in 1900, many Chinese Christians advocated a "Three-Self Movement", which promoted the strategy of 'self-governing, self-supportive, and self-propagating' in order to reduce foreign influences or interference on the Chinese churches. Several churches were localised or indigenised. The three early founders of the True Jesus Church also supported this idea and through the inspiration and revelations of the Holy Spirit they decided to break away from their mainstream pentecostal churches. They were Paul Wei, Ling-Sheng Zhang, and later Barnabas Zhang.
The early workers firmly believed that it was the Lord's will for them to set up a true church that would correct all the past errors and misinterpretations in the doctrines of the other denominations and eventually reach perfection before the Lord's second coming. For more facts and information, see China's TJC History and Taiwan's TJC History.
Although still regarded as a Chinese church, the True Jesus Church is becoming increasingly globalised today as the gospel of Jesus is preached in countries all over the world.
علاقائي تاريخ
In 1956 the Taiwanese General Assembly was established in Taichung.
In 1967 the International Assembly was formed in Los Angeles, United States (their administrative branch).
Although most of the believers were located in China, contact with the mainland was lost shortly after the 1949 Communist takeover in and subsequent persecution of Christians throughout China. -->
رُڪُنِيتَ
2004ع ۾ چرچ دعويٰ ڪئي ته وٽس 440 گرجاگھر ۽ 106 عبادتگاهون آهن، جن جا 86,970 رُڪُنَ آهن، جن جو تعلق ڇهن کنڊن مان اَٽڪَلَ 39 مُلڪن سان آهي ۽ هڪ اندازي مطابق چين ۾ سندن رڪنن جو تعداد 14 لَکَ کان مٿي آهي.
سَچِي يَسُو چرچ -- اھو نالو ڇو؟
وضاحتَ ھيٺين نڪتن تي ٻڌل آھي: هن جي شروعات قائم گذريل غلطين ۽ بائبل جي تعليمات مطابق ۾ وڌيڪ پنهنجي عقيدن بازي جي ٻين denominations ۾ مليو انن کي درست ڪرڻ جو فيصلو
هن جي شروعات ڪارڪنن ايمان آندو ته انجيل انھن جي تبليغ حق موجود ۽ نجات لاء ماڻهن جي اڳواڻي جنهن. خدا جي حقيقي آهي، عيسى به حقيقي ۽ سچو آهي. جيئن ته هن کي سچو نور، ڪلام مقدس ول ۽ ڇوٽڪارو ڏيندڙ آهي، خدا جي گرجا گھر به حقيقي ۽ سچو آهي.
شروعات ۾، هن تجويز جو نالو هو "عيسي جي سچ پچ چرچ" (耶穌 真 教會) پر جڏهن ته چرچ جي نالي لاء درخواست جي بيجنگ پوليس اسٽيشن تي داخل ٿي رهيو هو ته ڪردارن جي اتفاقن طور "سچو يسو گرجا گھر" "(真 耶穌 教會) گڏ ڪيا ويا ۽ چرچ جي عمارت کي هٽايو انسيت. 1927 ع جو قسم، هن شنگھائي سيچ جنرل اسيمبلي جي نالي کي لٺ ڪرڻ جو فيصلو ڪيو.
خارجِي ڳنڍڻا
زمرو:Pentecostal denominations
قومي جهنڊو
قومي جهنڊو هڪ اهڙو جهنڊو هوندو آهي جيڪو هڪ ملڪ جي علامتي طور تي نمائندگي ڪندو آهي۔ ان کي حڪومت جي طرف کان لهرايو ويندو آهي، پر عموماً ان کي شهري بہ لهرائي سگهن ٿا۔
تمام عوامي (سرڪاري) ۽ خانگي عمارتون مثلاً مدرسن ۽ عدالتن تي قومي جهنڊو لهرايو ويندو آهي۔ زمرو:سماجيات
قومه
زمرو:نماز
فرينڪفرٽ
فرينڪفرٽ
thumb|300px|ساڄو|فرينڪفرٽ جي ھڪ فلڪ بوس عمارت تعميراتي ڪم دوران
فرينڪفرٽ انگريزي ۾ Frankfurt سرڪاري نالو: فرينڪفرٽ ايم مئن انگريزي ۾ Frankfurt am Main يا فرينڪفرٽ آن مئن يا مئن نديءَ جي ڪناري تي واقع فرينڪفرٽ(اھو جرمنيءَ جي سڀ کان وڏي ميٽروپولس ۽ ھيسن رياست جو سڀ کان وڏو شهر آهي.ھن جي آبادي 732688 آهي.
thumb|فرينڪفرٽ رنگن سان ڀرپور صنعتي شھر ھجڻ سان گڏو گڏ هڪ تفريحي ضلعو بہ آهي فرينڪفرٽ جي شھر ۾ 46 ضلعا آهن.
thumb|The 46 Stadtteile (city districts) of central Frankfurt
حوالا
زمرو:جرمني جا شھر زمرو:يورپ جا شھر زمرو:جرمني ۾ يونيورسٽي شهر زمرو:دنيا جا شھر
15 جُونِ
جون مھيني جو ڏينھن.
آغا خان يونيورسٽي
آغا خان يونيورسٽي 1983ع ڌاري قائم ٿي. آغا خان يونيورسٽي هڪ خانگي، خودمختيار ادارو آهي، جيڪو انساني ڀلائيءَ، تحقيق، تربيت ۽ برادريءَ جي خدمت سرانجام ڏيئي ٿو. هن جو بنياد معيار، پهچ، اثر ۽ ڳانڍاپي جي اصولن تي رکيل آهي. يونيورسٽيءَ جا ڪيمپس پروگرام افغانستان، اوڀر آفريڪا، مصر، پاڪستان، شام ۽ برطانيا ۾ هلي رهيا آهن. هن ۾ تربيتي اسپتالون، نرسنگ اسڪول، هڪ ميڊيڪل ڪاليج، انسٽيٽيوٽ آف ايجوڪيشنل ڊولپمينٽ، هڪ امتحاني بورڊ ۽ مسلم تهذيبن بابت تعليم جون سهولتون موجود آهن.
حوالا
زمرو:تعليمي ادارا زمرو:سنڌ ۾ يونيورسٽين ۽ ڪاليجن جون فهرستون
بانٺيري ديھ
ضلعي سانگهڙ جي تعلقي کپري ۾ هڪ ديهه جو نالو، جنهن ۾ هيٺيان ڳوٺ شامل آهن. ’فقير محمد -ترڪ- (پنهون هڱورو)‘، ’محمد هاليپوٽو’، ’عدالت علي‘، ’محمد بخش ڪٻر‘، ’فيض محمد هڱورجو‘، ’ميرو ايسري‘، ’حُر لوڙهو‘، ’محمد ابراهيم هڱورجو‘، ’-الهڏنو خاصخيلي-‘، ’ساهڙ درس‘، ’لونگ راڄڙ‘، ’ايسر علي نوهڙي‘، ’لالو -ڀٽي-‘، ’-اوطاق- حاجي حمزه علي‘، ’حاجي حميدالله ڪٻر‘ ۽ ’مهراڻ سيٺار‘.
800ع
ڊسمبر
زمرو:800ء زمرو:اٺين صدي زمرو:سال
سيد احمد خان
سيد احمد خان 17 آڪٽوبر 1817 ۾ دهلي ۾ پيدا ٿيو. سندس والد جو نالو مير تقي هو. سندس ماءُ عزيز النساء بيگم مشهور صوفي شاعر خواجه مير درد جي خاندان سان تعلق رکندي هئي. وقت موجب تعليم حاصل ڪيائين. دهلي ڪاليج ۾ به پڙهيو.
پاڻ علي ڳڙهه ۾ مسلم ڪاليج جو بنياد رکيائين، جنهن کي بعد ۾ يونيورسٽيءَ جو درجو مليو. اهو ڪاليج هندستان جي مسلمانن ۾ اعليٰ تعليم عام ڪرڻ جي جذبي تحت کوليو ويو. پاڻ علي ڳڙهه ۾ ئي 27 مارچ 1898 تي وفات ڪئي.
0
تفصيلي تعارف
ھن جي ابتدائي تعليم ديني ھئي ۽ 18 سالن جي عمر ۾ عربي ٻولي، علمطب ۽ رياضي ۾ مھارت حاصل ڪئي.1838 ۾ سندس والد وفات ڪري ويو جنھن ڪري مالي مشڪلاتن جو شڪار ٿيو ۽ ڪمشنر آگرو جي دفتر ۾ نائب منشي جي نوڪري حاصل ڪيائين. جنگ آزادي 1857 ۾ ھن انگريزن جون جانيون بچايون جنھن ڪري سندس 200 روپيا وظيفو شروع ڪيو ويو جيڪو ماھوار کيس ملندو رھيو. 1870 ۾ بنارس ۾ جج مقرر ٿيو.1859 ۾ ھن مسلمانن جي ٻارن لاءِ مرشد آباد، دھليءَ ۾ھڪ مدرسو قائم ڪيو. 1864 ۾ غازي پور ۾ ھڪ اسڪول قائم ڪيائين. ھن سائنٽيفڪ سوسائٽي پڻ قائم ڪئي تہ جيئن مسلمانن کي سائنسي تعليم ملي.1864 ۾ ھن جي بدلي عليڳڙھ ۾ ٿي جتي ھن سائنٽيفڪ سوسائٽي کي قائم رکندي ان جو رسالو جاري ڪيو.1869 ۾ انگلينڊ ويو جتي ٿامس مورس جي مدد سان ھڪ پمفليٽ ام العلماءُ شايع ڪيائين. 1869 ۾ ھن جي پٽ سيد محمود کي بہ لنڊن لاءِ وظيفو مليو جتي ٻنھي پيء ۽ پٽ گڏجي انگلينڊ جي تعليمي نظام جو جائزو ورتو ۽ ھندوستان ۾ مسلمانن جي تعليم لاءِ ھڪ معياري ادارو قائم ڪرڻ جو منصوبو ٺاھيو. انگلينڊ مان واپسي تي 1875 ۾ مسلمانن لاءِ ايم.اي.او.ھاء اسڪول قائم ڪيو جنھن کي 1877 ۾ ڪاليج جو درجو مليو. 1898 ۾ ان ڪاليج کي علي ڳڙھ محمدن اينگلو اورينٽل نالو ڏنو ويو جيڪا بعد ۾ علي ڳڙھ يونيورسٽي سڏجڻ لڳي
زمرو:1817ع جون پيدائشون زمرو:1898ع جون فوتگيون زمرو:تحريڪ پاڪستان زمرو:سڌارو ڪندڙ مسلمان زمرو:ڀارتي مسلمان
آچر سڌايو
تعلقي ڳڙهي ياسين، ضلعي شڪارپور ۾ هڪ ديهه جو نالو، جنهن ۾ ”ٺارو فقير“، ”حسن خروس“، ”نواب ڏاهاڻي“ ۽ ”آچر سڌايو“ ڳوٺ آباد آهن.
برهمي لکت
Brahmic scripts
آچر سڌايو
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون
برهمي لکت
260px|thumb|کاٻو|ٽين صدي قبل مسيح ۾ برھمي اسڪرپٽ ۾ مھاراجا اشوڪ جي ٺلھ جي پٿر جي ٽڪر تي لکيل عبارت.
برهمي رسم الخط (Brahmi Script):برهمي رسم الخط 5000 ق. م. اڳ جي آهي، جيڪا هن وقت مروج نه آهي. عالمن جي خيال ۾ هن خط جو واسطو سنڌو تهذيب جي هڙاپا دور سان آهي. اها ان دور جي ٻوليءَ جي سڌريل صورتخطي هئي. ’ڏکڻ ايشياجي ٻولين ۽ لپين جي ڊائريڪٽريءَ ‘ جي ليکڪن موجب: بنگالي، دیوناگري، گجراتي، گرمکي، ڪنڙ، ملايالم، سنهالي، تامل، تيلگو۽ تبتي لپيون، هن خط مان جڙيون آهن. جپان ۾ هن خط جي ڪيليگرافيءَ وارو نمونو آرٽ جو درجو رکي ٿو. هن لپيءَ ۾ 19حرف علت ۽ 33 وينجن آهن. ايڊورڊ ٿامس موجب هي خط دراوڙن ايجاد ڪيو. هن خط کي تصويري لکت جي ترقي يافته صورت قرار ڏنو وڃي ٿو. ڪجهه لسانيات جا ماهر هن خط کيسامي لپي، يوناني لپيءَ ۽فونيشي خط جي صورت ڪوٺين ٿا، پر جديد دؤر جي لسانياتي ماهرن موجب هي خط قديم هند-سنڌ جي لپين جي سڌريل صورت آهي. ٻوڌي عباتگاهن مان پهرين صدي عيسويءَ جي دؤر جون برهمي لکتون دستياب ٿيون آهن، جيڪي خاص طور ٽامي جي ٿالهين تي اڪريل آهن. ا.
حوالا
380px|thumb|برھمي اسڪرپٽ جي 250 ق م کان 800 عيسويءَ تائين ٿيل ارتقا.
بزم طالب الموليٰ
بزم طالب الموليٰ سنڌ جي نامياري شاعر ۽ روحاني اڳواڻ مخدوم محمد زمان طالب الموليٰ جي سرپرستيءَ ۾ 1954ع ۾ قائم ٿي هئي. بزم پنھنجي دؤر جي هڪ ادبي تحريڪ بڻجي اڀري، جنھن جون سنڌ جي مکيہ شھرن ۾ شاخون قائم ٿيون. هن بزم سنڌ ۾ شاعريءَ جي شمع کي سالن تائين روشن رکيو ۽ ڪيتريون ڪانفرنسون منعقد ڪرايون. هن بزم جي شاخن جي سرگرمين ۽ خدمتن جو رڪارڊ انسٽيٽيوٽ آف سنڌالاجي ۾ محفوظ آهي. اهڙين ٻين بزمن ۾: بزم استاد بخاري، بزم نثار بزمي وغيره اچي وڃن ٿيون.
برهمي لکت
حوالا
زمرو:چار اکرن وارا آئي ايس او 15924 رسم الخط زمرو:ٻولي زمرو:ٻولي خاندان زمرو:ٻوليون
1359ع
ڊسمبر
زمرو:1359ء زمرو:چوڏھين صدي زمرو:سال
محمد حسين آزاد
مولانا محمد حسين آزاد اردو ادب جو وڏو مشهور نٿر نويس ۽ نظم نويس ٿي گذريو آهي. سندس والد جو نالو مولوي محمد باقر هو. پاڻ 1830 ۾ دهلي ۾ ڄائو. سندس والد ان وقت جو مشهور صحافي هو. تعليم سندس والد جي دوست شيخ محمد ابراهيم ذوق کان ورتي. پاڻ ڪيئي مشهور ڪتان لکيا جن ۾، آب حيات دربار اڪبري سخندان فارس مشهور آهن
1910 ۾ لاهور ۾ وفات ڪيائون.
زمرو:1827ع جون پيدائشون زمرو:1830ع جون پيدائشون زمرو:1910ع جون فوتگيون زمرو:سڌارو ڪندڙ مسلمان زمرو:ڀارتي مسلمان
بغاوت
بغاوت __(Insurgency):
جڏهن عام ماڻهن جي اڪثريت حڪمرانن يا حڪومت جي پاليسين خلاف عَدم تعاون شروع ڪري ته اهڙي ڪيفيت کي ’بغاوت‘ چيو ويندو آهي. بغاوت دوران ادب جو ڪردار انتهائي اهم هوندو آهي. نعري بازيءَ وارو ادب به انهيءَ صورتحال ۾ تخليق ٿيندو آهي، اديب ۽ شاعر عوام ۾ بغاوتي شعور پيدا ڪندا آهن. ا.
بانداھو ڦاٽ
مير حسين بخش خان -ٽالپر-، ويٺل ڪوٽ ميرمحمد خان، ضلعي خيرپور جي راويت مطابق -بانداهو- خيرپور جي حدن ۾ درياءُ جو ننڍو ڦاٽ هوندو هو، جيڪو رازق ڏني اُڍي جي ڳوٺ وٽان نڪرندو هو ۽ ڄامڙن، ڀُنگن، سِکن، ڪنڀرن ۽ شينهن جي کوهه وٽان ٿيندو، وڏيري ايوب مڱڻيجي جي ڳوٺ وٽان درياءُ ۾ پوندو هو. اُن جي ڊيگهه ڏهه ميل هئي.
غلام عمر غلام آريجو
مشهور عالم ۽ شاعر مولانا غلام عمر ولد محمد عثمان آريجو ڳوٺ خير محمد آريجا، تعلقي ڏوڪريءَ ۾ 1850ع ڌاري جنم ورتو. سندس تعلق عالم گهراڻي سان هو. هي اعليٰ درجي جو حڪيم، عالم ۽ شاعر ٿي گذريو آهي. کيس ’قطعه تاريخ‘ لکڻ ۾ خاص مهارت حاصل هئي. هن ڪيترن ئي عالمن جون ’قطعه تاريخون‘ لکيون آهن. ان کانسواءِ هن ڪيترن رسالن ۽ ڪتابن جون به ’قطعه تاريخون‘ لکيون آهن. مولانا غلام عمر آريجي کي ڳوٺ ۾ ديني مدرسو به هو، جنهن ۾ عربي، فارسي ۽ قرآن حڪيم ناظره جي تعليم ڏيندو هو. هن شاعريءَ ۾ مداحون، مناجاتون ۽ نعتون لکيون آهن، جيڪي ماهوار الڪاشف، الوحيد ۽ ٻين رسالن ۾ ڇپيل آهن.
زمرو:شاعر زمرو:شخصيتون
آچر سڌايو جاگير
آچر سڌايو جاگير ضلعي شڪارپور جي ڳڙهي ياسين تعلقي ۾ هڪ ديھ، جنهن ۾ فقط هڪڙو ڳوٺ آچر يا جاگير شيخ آباد آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون
ٿهيم
ٿهيم: (Thaheem) هڪ ذات ۽ قبيلي جو نالو آهي. تحفة الڪرام جي روايت موجب ٿهيم ”آل تميم“ عربي قبيلي سان واسطو رکن ٿا، تنهنڪري ٿهيم پاڻ کي ”تميمي“ به چوندا آهن. جسٽس عبدالرزاق ٿهيم پنهنجي تحقيقي ڪتاب “History of Arab Tribe THAHIM” ۾ هن ذات کي عربن جو هڪ قبيلو سڏيو آهي، جيڪي محمد بن قاسم سان گڏ 93 هين هجريءَ ڌاري سنڌ ۾ اچي آباد ٿيا. ڪي ماڻهو پاڻ کي عرب جي ”تميم“ نالي هڪ انصاري، قريشيءَ جي نسل مان سڏرائيندا آهن. گُجرات جِي ”بفن“ قوم پڻ پاڻ کي ٿهيم نسل مان چوائيندا آهن.
پاڙا
سنڌ ۾ ٿهيم ڪافي تعداد ۾ رهن ٿا، جن جا هيٺيان پاڙا مشهور آهن:
ٻولي
ٿهيم سِنڌ ۾ سِرائڪي ۽ سِنڌي ٻولي ڳالهائيندا آهن، جڏهن ته بلوچستان (خضدار) ۾ بلوچي ۽ براهوي ٻولي
موجُود/آباد
ٿهيم قبيلي جا ڪيترائي خاندان پنجاب جي مظفرڳڙهه، چنيوٽ، ملتان ۽ ديري غازي خان ۾ به رهائش پذير آهن. ٽنڊوآدم، شهدادپور، جيڪب آباد ۽ ٺٽي طرف هن قبيلي جا ماڻهو اڪثريت سان آباد آهن، ڪراچي باءِ پاس تي نوري آباد ۾ ٿهيم ”پالاري“ آباد آهن. ضلعي بهاولپور ۾ به ”ٿهيم“ گهڻي تعداد ۾ رهندڙ آهن. هن نالي سان حيدرآباد ۽ سنجهوري تعلقن ۾ ڪي ديهون پڻ آهن. تعلقي حيدرآباد جي ديهه ”ٿهيم“ ۾ ’الهڏنو نهڙيو‘، ’طالب نهڙيو‘ ۽ ’عثمان لاکو‘ ڳوٺ شامل آهن. سنجهوري تعلقي جي ديهه ”ٿهيم“ ۾ هيٺيان ڳوٺ شامل آهن: ’پيروز خان ٿهيم‘، ’قائم خان جلالاڻي‘، ’پنهون خان پٺاڻ‘ ۽ ’شفيع محمد پنجابي‘. مشهور اديب رسول بخش ’تميمي‘ جاتيءَ جو رهاڪو به ٿهيم  آهي.
دؤڙ تعلقو
دوڙ تعلقو جنهن کي دوڙ پڻ لکيو ويندو آهي، پاڪستان جي صوبي سنڌ جي شھيد بينظيرآباد ڊويزن جي ضلعي شهيد بينظيرآباد جو هڪ تعلقو آهي، جنھن جو صدر مقام دوڙ شهر آهي. روايت موجب دوڙ، ٻانڌي، بڇيري ٽئي عورتن جا نالا آهن. جيڪي هندو مذهب جون هيون. 1985ع ۾ ايم آر ڊي تحريڪ ۾ غلام شبير زرداري شهيد ٿي ويو هو. تعلقي دوڙ ۾ ڪلهوڙن جي دور حڪومت جو تمام وڏو عالم ابوالحسن ڏاهري ٿي گذريو آهي. هن فارسي ٻولي ۾ ڪيترائي ڪتاب لکيا آهن. ابوالحسن ڏاهري تي غلام محمد ڏاهري پي ايڇ ڊي ڪئي آهي. تعلقو دوڙ زرعي ۽ واپاري لحاظ کان ضلع جو اهم تعلقو آهي. جيڪو ٻانڌي کان 10 ڪلو ميٽر ڏکڻ طرف آهي. ريلوي اسٽيشن جي هئڻ جي ناتي پڻ اهم شهر آهي. تاريخي حوالي سان بهم جو دڙو، ابوالحسن ڏاهري جو مقام، آمر جي ڍنڍ ۽ واسي ڀٽ آهن. ڄام صاحب جي ويجهو ديهه اڪرو ۾ 50 هزار ايڪڙن ايراضي تي ننڍيون وڏيون ڍنڍون جتي وڏي تعداد ۾ واڳون ۽ ٻيا شڪار موجود آهن. تعلقي جا وڏا شهر دوڙ، سٺ ميل، ٻانڌي، بڇيري، چڪ3، 68 موري، 72 موري، گپچاڻي ۽ ڄام صاحب آهن...
بلاغت
بلاغت _ (Rhetoric):
ليڊي ڊفرن اسپتال
ليڊي ڊفرن اسپتال  سنڌ جي گاديءَ واري شھر ڪراچيءَ ۾ سول اسپتال جي ڀرسان چنڊ بيبي روڊ تي ھيءَ اسپتال موجود آھي. ھيءَ ھڪ قديم ۽ تاريخي اسپتال آھي. ھِتي ماءُ ۽ ٻار جو علاج ڪيو ويندو آھي.
بلاغت
”بلاغت“ عربيءَ جي لفظ ”بليغ“ سان نڪتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي، ”پورو، ڪامل، موقعي مطابق“. اصطلاحي معنيٰ موجب ”بلاغت شعر جي اُها خاصيت آهي، جنهن موجب، شعر ۾ موقعي مطابق موزون لفظن جي جڙاوت ٿيل هجي ۽ ان ۾ اهڙي ته صفائي ۽ چٽائي هجي، جو پڙهندڙ جو ڌيان هڪدم اوڏانهن ڇڪجي وڃي. ا
ليڊي ڊفرن اسپتال
حوالا
زمرو:ڪراچي جون اسپتالون
دؤڙ تعلقو
دوڙ ٻانڌي ۽ بُڇيري تي اهي نالا ڪيئن پيا ڄاڻڻ لاءِ هتي ڪلڪ ڪريو
آغا رفيق
آغا رفيق احمد 2 نومبر 1949ع تي شڪارپور ۾ پيدا ٿيو. ايم. اي صحافت (Journalism) ۾ ڪيل اٿس. هو ماس ڪميونيڪيشن ڊپارٽمينٽ جو چيئرمين ٿي رٽائر ٿيو. هو سٺو ڪھاڻيڪار، ڊراما نگار ۽ ڪالم نگار آهي. سندس ڪالم مختلف رسالن ۽ اخبارن ۾ شايع ٿيندا رهندا آهن ۽ سندس ڪالمن کي وڏي پذيرائي حاصل رهي آهي. هن جون لکيل ڪھاڻيون سنڌي ادب ۾ سٺو مقام رکن ٿيون. هن جا ڪيترائي ٽي وي ڊراما ۽ سيريل رليز ٿيل آهن ۽ هو ٽي وي ڊرامن جو پسنديده ليکڪ آهي. هن وقت ڄامشورو ۾ رهندڙ آهي.
دؤڙ تعلقو
مشھور شخصيتون
صحافي حوالي سان امداد سومرو، شبير پنهور، محمد حسين مري، مشهور سگهڙ يعقوب فقير ڏاهري جو تعلق دوڙ تعلقي سان آهي. مشهور صوفي راڳي فقير عبدالواحد جمالي، خادم سيال جو واسطو دوڙ تعلقي سان آهي. سياسي حوالي سانن احمد علي خان جلباڻي ڪيترائي ڀيرا سنڌ اسيمبلي ۽ صوبائي وزير رهيو آهي. ايڊووڪيٽ رحيم بخش جمالي، 1988ع ۾ پ پ جي پليٽ فارم تان صوبائي ميمبر رهي چڪو آهي. عبدالحق جمالي ضلع جو نائب ناظم ۽ هن وقت پ پ ضلع جو نائب صدر آهي. بلوچ آباد جو ڪامريڊ ڪرم علي جمالي به سياست ۾ متحرڪ ڪردار رهيو آهي. خرم يار بروهي تعلقي ناظم، باغ علي شاهه پ پ اڳواڻ سهراب مري سپاف جو مرڪزي صدر ۽ صوبائي صلاحڪار آهي. مشهور فيصلن جو امين رئيس ايوب خان رند جو تعلق به هن تعلقي سان آهي، جان محمد بروهي سنڌ اسيمبلي جو ميمبر ۽ سيد علي اصغر شاهه قومي اسيمبلي جو ميمبر رهيو آهي، ايم آر ڊي تحريڪ جو جنريل ولي محمد شاهه ، دريا خان جلباڻي، علي اڪبر جمالي، ڊاڪٽر عمر ڏاهري، چوڌري ايوب، فقير نصرت علي وسطڙو، جان محمد بروهي سنڌ اسيمبلي جو ميمبر جان محمد ڀرڳڙي، عبدالطيف عباسي تعلقي جون اهم شخصيتون آهن. علي حسن چانڊيو شاگرد اڳواڻ ۽ قومپرست سياست ۾ متحرڪ رهيو آهي. استاد حسين ڏاهري، مولوي جان محمد رحماني، مولوي عبدالرشيد ڪوري مشهور شخصيتون آهن.
آغا رفيق
حوالا
زمرو:1949ع جون پيدائشون
دؤڙ تعلقو
مشھور شخصيتون
ادبي حوالي سان ابوالحسن ڏاهري، امامي امام بخش زرداري، ساحل مري، حسرت شاهاڻي، رحماني خان محمد عباسي، رضا رسول بخش ڏاهري، عبدالخالق عبد، عبدالرحيم فقير ڏاهري، عنايت الله بروهي ۽ غوث محمد جيلاني آهن. مشهور ڊاڪٽرن ۾ ڊاڪٽر دولت جمالي، ڊاڪٽر امير عباسي، ڊاڪٽر عبدالرزاق راڄپر، ڊاڪٽر معشوق گورچاڻي، ڊاڪٽر محمد يوسف زرداري، ڊاڪٽر خادم ڀنگوار، ڊاڪٽر قربان کوسو، ڊاڪٽر اقبال بخشي آهن.
صحت ۽ تعليم
تعلقي اندر چار آر.ايڇ.سي 8 بنيادي صحت مرڪز، ڪيتريون ئي گورنمينٽ ڊسپينسريون قحت جون سهولتون مهيا ڪري رهيون آهن. تعليمي لحاظ کان هڪ ڪاليج ڪيترائي هاءِ اسڪول، ڪيترئي پرائمري اسڪول، گرلس ۽ بوئز اسڪول تعليم ڏئي رهيا آهن. ڄام صاحب ويجهو ڪيڊٽ ڪاليج جي اسڪيم پڻ زير تعمير آهي.
معيشيت
تعلقو آبادي جي لحاظ کان سرسبز شاداب آهي. هتي ڪڻڪ ڪمند ساريون ۽ ٻيا فصل اپايا وڃن ٿا. وڻج واپار جي لحاظ کان پڻ اهم تعلقو آهي ڇاڪاڻ ته ريلوي جي سهولت هئڻ ناتي پڻ واپار جو اهم ذريعو آهي. هن تعلقي جا ڪيترائي ماڻهون روزگار جي حوالي سان دبئي ۾ رهن ٿا.
ذاتين
تعلقي ۾ بروهي، جمالي، رند، زرداري، جلباڻي، ڀرڳڙي، ماڇي، سيال، لنڊ، سيٺار، مگسي، گورچاڻي، عمراڻي، پنجابي اردو ڳالهائيندڙ ، ڇٽا، خاصخيلي ۽ ٻين ذاتين جا ماڻهو رهن ٿا. مجموعي طور وڻج واپار، زراعت ۽ سياست جي لحاظ کان اهم تعلقي جي حيثيت رکي ٿو.
يونين ڪائونسلون
دوڙ جي آبادي 391150 آهي. 15 يونين ڪائونسلون ، دوڙ، ابوالحسن ڏاهري، آمرجي، سيلو، سٺ ميل، جمال شاهه، جوڙو شر، ڄام صاحب، گپچاڻي، غلام حيدر شاهه، اسماعيل بروهي، ٻانڌي، بڇيري، اوباري ساوڙي، دؤڙ تعلقي ۾ هيٺيون يونين ڪاؤنسلون آهن.
ديھون
دوڙ تعلقي ۾ ڪل 169 ديھون واقع آهن.
درگاهون
هن تعلقي ۾ هيٺيون مشهور درگاهون آهن.
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
عبادت
عبادت عاجزي ۽ تعظيم جي آخري حد جو نالو آهي۔ thumb
لفظي معنيٰ
عبادت عربي ٻولي جي لفط ’’غبد‘‘ مان ورتل آهي  ۽ هن جي معنيٰ آخري درجي جي عاجزي ۽  انڪساري آهي۔
امام راغب اصفهاني بيان ڪري ٿو :
العبادةُ أَبْلَغُ مِنْهَا لِأَنَّهَا غَايَةُ التَّذُلَّلِ. (راغب اصفهانی، المفردات : 319)
ترجمو: عبادت  عاجزي ۽  فروتني جي انتها جو نالو آهي ۔
اصطلاحي معنيٰ
شريعتِ اسلامي جي اصطلاح ۾  ’’عبادت، صرف اهڙي عمل جو نالو آهي جيڪو ڪنهن جي نسبت معبود هجڻ جو اعتقاد رکندي ان جي لاءِ تعظيم، عاجزي ۽ فروتني جي خاطر صادر ٿي۔‘‘
نتيجو
حد درجي جي تعظيم جو اظهار صرف انهيء حستي جي لاءِ روا آهي جيڪو معبود برحق يعني اللّٰه آهي۔
زمرو:اسلامي اصطلاح زمرو:مذھبي اصطلاح
باندر
باندر وڏو ڀولڙو. ڀولڙن جا ڪيترائي قسم آهن، جن مان باندر ”تمام ذهين“ قسم جو هوندو آهي. اسان وٽ سنڌ ۾ باندر جو نسل ڪونہ ٿئي، پر وڏي ڀولڙي کي عام طرح ”باندر“ چوندا آهن. اپکنڊ ۾ باندر يا وانر جا ٻہ خاص قسم آهن، هڪ سونھري وارن وارو Rhesus ڀولڙو جيڪو هماليہ جي ٻيلن جبلن ۾ عام آهي ۽ جيڪو اڪثر ڀولائي فقير بازارن ۾ نچائيندا آهن. ۽ ٻيو قسم لنگور سڏجي ٿو جنھن جو منھن ننڍڙو ۽ ڪارو ۽ پڇ ڊگهو هوندو آهي. هي باندر ڪافي مضبوط سنهڙو ۽ ڦڙت ٿئي ٿو. هندو لوڪ وانر (باندر) کي ’هنومان‘ سان نسبت ڏيندا آهن. هنومان کي رام جو ڀڳت هئڻ سبب ديوتائي حيثيت مليل آهي.
سڀيتا جا ساڪ
سڀيتا جا ساڪ (Epochs of Civilization) انسان ذات کي پيدا ٿئي ڪئين جڳ ٿي ويا آهن، پر سڄيءَ دنيا ۾ ڪنهن به ملڪ جي اهڙي قديم تاريخ ڪانهي، جنهن مان پتو پئجي سگهي ته هر هڪ جڳ ۾ انهيءَ ملڪ جي تهذيب يا سڀيتا ڪهڙي هئي ۽ ان جو وقت بوقت واڌارو ڪيئن ٿيو- انهيءَ هوندي به سڀ ڪنهن ملڪ ۾ آڳاٽن ماڻهن پنهنجون ٿوريون گهڻيون نشانيون ڇڏيون آهن. جن جي اڀياس ڪرڻ سان (آرڪيالاجيڪل کاتي وارا تهذيب جي واڌاري جون منزلون يا سڀيتا جا ساڪ (Epochs of Civilization) پرجهي پروڙي سگهن ٿا. انهن منزلن جي گهڻي قدر پروڙ پٿرن ۽ ڌاتن مان ٺهيل اوزارن ۽ ٻين شين مان پوي ٿي، جي جدا جدا زمانن ۾ ماڻهو ڪم آڻيندا هئا. انهيءَ سبب انهن زمانن تي نالا ئي اهڙا رکيا اٿن. انهن مان پهريون آهي ”قديم هجري زمانو“ ۽ ٻيو ”نئون هجري زمانو“ (نئين پٿر وارو) زمانو جن جو ذڪر مٿي اڳي ئي ڪري آيا آهيون. انهن کانپوءِ اهو زمانو ليکجي ٿو، جنهن ۾ ماڻهو ٽامو ڪم آڻڻ لڳا هئا. جنهنڪري اهو ”ٽامي وارو زمانو“ (Copper Age) سڏجي ٿو. ماڻهن پوءِ وڌيڪ ترقي ڪئي. ٽامو ۽ قلعي ملائي هڪ گاڏڙ ڌاتو ”برانز“ (Bronze) جوڙيندا هئا ۽ انهيءَ مان اوزار، باسڻ برتن وغيره ٺاهيندا هئا، تنهنڪري اهو ”برانز“ يعني ”ٽامي ۽ قلعي ميل وارو زمانو، (Bronze Age) سڏجي ٿو. انهيءَ کانپوءِ ماڻهو لوهه مارڻ سکيا، ته ڪڙا ڪنڍا، ڪپ، ڪاتيون، ڪهاڙا، ڪوڏريون، ڪرپان ۽ تلواريون وغيره جوڙڻ لڳا. اهو ”لوهه وارو زمانو“ (Iron Age) سڏجي ٿو. هن وقت اسين ”ڪلن جي زماني“ (Machine Age) ۾ آهيون. آگ گاڏيون ۽ آگبوٽ، ڪپڙن اُڻڻ ۽ سبڻ جون ڪلون، تيل پيڙڻ ۽ ڪپهه ٽاڻڻ جون ڪلون بلڪ وارن ڪترڻ جون مشينون به عام ٿي ويون آهن. هوائي جهاز، زير آبيون وغيره به هاڻوڪي زماني جون پيدائشون آهن ۽ ڄاڻائين ٿيون ته انسان ڪيئن ترقي ڪندو وڃي ٿو.
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:تاريخ زمرو:تواريخ
1360ع
ڊسمبر
زمرو:1360ء زمرو:چوڏھين صدي زمرو:سال
انگي حساب (ڪرشنا شاستري گوڊبولي)
هن ڪتاب جو ليکڪ ڪرشنا شاستري گوڊبولي آهي، جيڪو ڪراچيءَ جو رهندڙ هو. هن 724 صفحن تي انگي حساب ترتيب ڏنو، جيڪو ليٿو ۾ ڇپيو ۽ -ان- جون هڪ هزار ڪاپيون ڇپيون. -ان- وقت ڪتاب جي قيمت 8-1 (هڪ رپيو -اٺ- -آنا-) هئي. هيءُ ڪتاب -تعليم- کاتي جي ڇاپخاني، ڪراچيءَ مان سال 1869ع ۾ ڇپيو ۽ شايع ٿيو. هن انگي حساب جو ٻيو ڇاپو، سال 1881ع ۾ ڪمشنر جي ڇاپخاني، ڪراچيءَ مان شايع ٿيو، جنهن ۾ 528 صفحا هئا. قيمت 9 -آنا- ڄاڻايل آهي.
پاڪستان ۾ ٽيليويزن
پاڪستان ۾ ٽيليويزن  1964 ع ۾ شروع ڪيو، ۽ لاهور ۾ پاڪستان ٽيلي ويزن جو پهريون رهن ٿا سند، 26 نومبر 1964 ع تي شروع ٿي.
تاريخ
ممتاز industrialist سيد Wajjid علي جن سان Nipon اليڪٽرڪ ڪمپني هڪ گڏيل ڪوششن ۽ معاهدي تي صحيحون ڪيون پاران 1961 ع ۾ اصل هڪ نجي شعبي منصوبي (NEC)، ڇوڙ واري پاڪستاني انجنيئر Ubaidur الرحمان Wajjid علي طرفان مقرر ڪيو ويو سر کي ٽيلي ويزن منصوبي. حڪومت 1963 ع ۾ "پاڪستان جو تمام وڏو قومي مفاد" لاء | 1962 ع جو قسم آھي، چوي ٿو سند تجربن جي سيريز کان پوء، سنڌ جي منصوبي تڪڙو تي اختيار ڪيو هو [ايوب خان] [ايوب خان (فيلڊ مارشل)]. صدر ايوب خان معلومات جي وزارت هيٺ ٻيهر مقرر Ubaidur الرحمان 1963 ع ۾ NEC گڏيل ڪوششن جي سهڪار سان جاري رکڻ لاء لانچ ڪرڻ لاء پاڪستان ٽيلي ويزن يا ٽي وي. هن منصوبي جي ريڊيو پاڪستان لاهور جتي هڪ سند منارو ۽ هڪ اسٽوڊيو تعمير ڪيا ويا هئا ته واپس پلاٽ تي هڪ تنبو سان شروع ڪيو. 26 نومبر 1964 ع تي پهريون سرڪاري ٽيليويزن اسٽيشن لاهور کان سند broadcasts، پر ميچن 1965 ع ۾ (پوء جي گاديء اوڀر پاڪستان) جي پٺيان. اسلام آباد 1965 ع ۾ ۽ ۾ چوٿين ڪراچي 1966. ۾ بعد ۾ پشاور ۾ مرڪز ۽ ڪوئيٽا 1974 ع جي قائم ڪيا ويا -. هڪ ٽيون مرڪز راولپنڊي ۾ قائم ڪيو ويو اصل ۾ ڪارو ۽ اڇو نشر، ٽي وي 1976. طريقن ۽ سامان ۾ هن نئين واڌاري، سان پاڪستان ٽيلي ويزن اڪيڊمي ٺهرايو ۽ 1987 ع ۾ پيدا ٿيا ويو شاگردن جو سنڌ جي وچولي ۾ ڪم ڪرڻ لاء گھرون ته هڪٻئي کي. ٻئي معاهدي سان جيئن، حڪومت جي پئسن مان گھڻا جڏهن ته خانگي مشهور capitalists جي remainder فنڊ ڪرڻ جي آڇ ڪئي مالي. مرحوم 1980s صبح جو سند ٽي وي تي شروع ٿيو.
1988 ع ۾، جي پوء حڪومت شاليمار ريڪارڊنگ ڪمپنيء (هاڻي جنهن شاليمار ريڪارڊنگ ۽ براڊڪاسٽنگ ڪمپني آهي) جي ڇٽي هيٺ "پيپلز ٽيلي ويزن نيٽ ورڪ (PTN) جي نالي سان ملڪ جي پهرين سيمي حڪومت ٽي وي نيٽ ورڪ شروع ڪئي. PTN کان پوء جيئن renamed ويو شاليمار ٽيلي ويزن نيٽ ورڪ (STN). STN ڪراچي، لاهور کان پهرين اسلام آباد کان شروع ٿي ۽ پوء ۽ وچ-1990s جي نيٽ ورڪ جي ملڪ جي سڄي کي پنهنجي انداز ۾ ڪيو. پاڪستان ۾ پهريون ڀيرو STN جي تي اين انٽرنيشنل جي سند شروع terrestrial شعاع، هن STN جي پهرين منصوبي هو. بعد ۾ بي بي سي ورلڊ تي به هڪ پرائيويٽ ڪمپني (Interflow) سان هڪ معاهدو هيٺ STN جي چينل گلدستي جو هڪ حصو بڻجي وئي. 1990 ع STN ع ۾ پاڪستان جي پهرين ڪڏهن خانگي ٽي وي چينل شروع ڪيو، نيٽورڪ جي ٽيلي ويزن مارڪيٽنگ (NTM)، هن رستي ۾ 1990 ع جي STN جي نشر اين، بي بي سي، DW ٽي وي (جنهن جي وچ 1990s ۾ اهڙو ٻيلي) جي ميلاپ ٿيو ۽ NTM. هن ڪاميابي 1999. تائين جاري رهيو NTM طور هڪ پاڪستاني لاء تازي هوا جو کڻ آيو ان جو تازو ۽ نت programmings سبب viewers.
ٽي وي نيٽورڪ 1991-1992 ۾ هڪ مڪمل-پيماني تي سيٽلائيٽ براڊڪاسٽنگ جي سروس شروع ڪئي. ٽي وي-2، پاڪستان جي پهرين ڪڏهن سيٽلائيٽ چئنل سال 1992 ع ۾ شروع ڪيو، ٿوري دير کان پوء ٽي وي-1 تي به ٽي وي 2. سان گڏ سيٽلائيٽ چئنل ٻيلي طور 1998. وي-2 / دنيا ۾ ٽي وي ورلڊ به terrestrial تي viewership لطف اندوز بلوچي 2 renamed ويو شعاع. 1998 ع ۾ هڪ پرائيويٽ ڪمپني (وزيراعظم وندر نيٽورڪ) سان ايسوسيئيشن ۾ ٽي وي خلاصيون يورپي ۽ بعد ۾ آمريڪي viewers لاء لاء ٽي وي وزيراعظم شروع ڪيو. ڊجيٽل ٽي وي سيٽلائيٽ براڊڪاسٽنگ 1999. وي ع ۾ شروع ڪيو ويو 2001 ع ۾ ان جي سيٽلائيٽ شعاع (بلوچي 2 جي آزاد) روانو ٿيو.
NTM مالي نقصان جي ڪري ۽ ته STN سان 1999 ع ۾ هوائي بند نڪري به 1999. ۾ اين Intn'l، بي بي سي دنيا ۽ DW ٽي وي نازل بند ٽي وي ۽ STN 1999 ع ۾ هڪ گڏيل ڪوششن ۽ جنهن جي باقاعدگي جي بنياد تي ان جي transmissions شروع ڪيو ته جيئن چينل-3 شروع 2001. ۾ چينل-3 جي هڪ سيٽلائيٽ شعاع پڻ بندوبست ڪيو ويو آهي.
2002 ع ۾، جي پوء پاڪستان جي حڪومت خانگي ٽي وي چينلن پنهنجي خبرون ۽ موجوده ڪمن مواد فلمجي به پڌرو کي هلائڻ لاء رهڻ جي پاڪستان جي ميڊيا جي صنعت لاء نئين طريقن سان مٿي ٿيا. اڳئين کي ملڪ جي صرف نجي ٽي وي چينل NTM پنهنجي خبرون ۽ موجوده ڪمن programmings ڏيون ڪرڻ جي اجازت نه ڪيو ويو آهي. سنڌو دورانديشي (پاڪستان جي پهرين ڪڏهن خانگي سيٽلائيٽ چئنل). آ ڊجيٽل، جيو، گنجن، ۽ سڄو تي ۽ تي نڪتو.
2005 ع ۾ چينل-3 هوائي بند نڪتو ۽ ته شاليمار ريڪارڊنگ ۽ براڊڪاسٽنگ ڪمپني ٻيهر ان جي ٽي وي نيٽ ورڪ renamed جيئن ٽي وي نيٽ ورڪ (شاليمار Rec جي هڪ گڏيل ڪوششن. ۽ نشريات. ڪمپنيء ۽ SSI) ۽ ٽي وي جي رڳو semi- ته جيئن ان جي سند جي شروعات سان پاڪستان جي خانگي ٽي وي چينل terrestrial سان گڏو گڏ سيٽلائيٽ شعاع تي ڏيکاريو پيو وڃي. 2007 ع ۾، ٽي وي يا ٽي وي-1 ڏنو ويو هڪ نئين نالي ٽي وي جي منڍ ۽ ٽي وي ورلڊ هوائي بند نڪري (بلوچي دنيا ۾ رڳو انگريزي ٻولي / خالص سيٽلائيٽ پاڪستان جي چينل طور 2012-13 ۾ restarted).
ڀٽ جو شاه
ڪتاب:ڀٽ جو شاهه
ليکڪ:ايڇ ٽي سورلي
سنڌيڪار:عطا محمد ڀنڀرو
سائيز: ڊيمي سائيز
پيج: 624
بائينڊنگ: هارڊ بائينڊنگ
ملهه: 500 روپيا
شاهه عبداللطيف ڀٽائي جي شاعراڻي انداز، فن، فڪر ۽ ڀٽائي جي دور تي لکيل پهريون ڪلاسڪم جنهن سان ڀٽائي جي فڪري عظمت جا واڄت سڄي دنيا اندر ٻڌڻ ۾ آيا۔
زمرو:لطيفيات