cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اٺاراھزاري
اٺارا ھزاري پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي جھنگ جو ھڪ شھر ۽ ساڳي نالي سان ھڪ تحصيل جو صدر مقام آهي جيڪو جھنگ-بکر ھاء وي تي ٽرمو بيراج کان 5 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي جنھن بيراج وٽ ھن شھر جي اترئين پاسي چناب ۽ جھلم دريائن جو سنگم ٿيل آھي. زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان)
ڪيريبئن سمنڊ
ڪيريبئن سمنڊ ڌرتي جي اولھندي اڌگول ايٽلانٽڪ وڏي سمنڊ جو آمريڪي ميڊيٽرينئن سمنڊ سڏبو آهي. ان جي اولھ ۽ ڏکڻ اولھ ۾ ميڪسيڪو ۽ سينٽرل آمريڪا، اتر ۾ گريٽر اينٽيليس جتان ڪيوبا شروع ٿئي ٿو، اوڀر ۾ ليسر اينٽيليس ۽ ڏکڻ ۾ ڏکڻ آمريڪا جو اتريون ڪنارو آھي. ھن سڄي سمنڊ ۾ ڪيترائي ٻيٽ گڏجي ويسٽ انڊيز سڏبا آهن ۽ انھن جي پسگردائيءَ وارا پڻ گڏائي انھن سڀني کي ڪيربيئن سڏيو ويندو آهي. ھن سمنڊ جي پکيڙ 2754000 km2 آهي ھن سمنڊ جو سڀ کان اونھو مقام ڪيمئن کاھي آھي جيڪا ڪيمئن آئلينڊز ۽ جيميڪا جي وچ ۾ سامونڊي سطح کان 7686 m ھيٺ واقع آهي. ڪيريبئن جي ڪناري کي کوڙ نار ۽ اپسمنڊ آھن جن ۾ وينزئيلا وارو نار، گَانَائِوِ نار
ارضيات
ھي سمنڊ ائٽلانٽڪ وڏي سمنڊ جو حصو آهي ۽ گھڻي ڀاڱي ڌرتي جي ڪيربيئن پليٽ مٿان واقع آهي. ڪيريبئن سمنڊ جي ارضياتي عمر جو تخمينو 16 کان 18 ڪروڙ سال آھي. ھي سمنڊ ميسوزوئڪ دور ۾ عظيم کنڊ پئنگيئيا جي ٽٽڻ وقت کنڊ جي ڌرتي ۾ ھڪ افقي چير ٿيڻ سان ٺھيو ھو.
ھڪ خيال مطابق پورٽو ڪيريبئن سمنڊ جو حوض يا طاس ڊہوونيائي دؤر ۾ موجود ھيو. اينٽلاٽڪ وڏو سمنڊ پئنگيئيا جي وڌيڪ ڀڃ ڊاھ کان پوء پوئين جيوراسڪ دور ۾ وجود ۾ آيو ھو. ڪيريبئن ۽ ميڪسيڪو واري نار جي تري واري تھ جي ٿولھ لڳ ڀڳ ھڪ ڪلوميٽر آهي.
جنرل ايگريمنٽ آن ٽيرف اينڊ ٽريڊ
محصولن ۽ واپار بابت عام ٺاهه وارو ادارو ____ (General Agreement on Tariffs and Trade) (GATT) هي ادارو عارضي طور، ٿوري مدي لاءِ قائم ڪيو ويو هو، پر پوءِ اهو پڪو ٿي ويو. دنيا جي ملڪن جي تواريخ ۾ پرڏيهي واپار تان رڪاوٽون گهٽائڻ ۽ بين الاقوامي تجارت لاءِ قوانين ٺاهڻ جي اها پهرين ڪامياب ڪوشش آهي. هن اداري جا ميمبر دنيا جا مکيه واپاري ملڪ آهن. جن ۾، دنيا جي واپار جو 5/4 ڀاڱي کان وڌيڪ واپار هلي ٿو. عام ٺاهه واري هن اداري سندس قائم ٿيڻ واري وقت 1937ع کان وٺي، محصولن ۽ واپاري پابندين گهٽائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي. ٺاهه واري اداري وارا ملڪ، پاڻ ۾ هڪ هنڌ ملي عالمي واپار، ترقي ڪندڙ ملڪن جي واپار ۽ زرعي پيداوار ۾ واپار جي موجوده مسئلن، ۽ علاقائي اقتصادي ميلاپن جي مسئلن تي خيالن جي ڏي وٺ ۽ سوچ ويچار ڪندا آهن. هن اداري عالمي واپار جي واڌاري لاءِ به اهم ڪم ڪيو آهي. ،
ميمبر سازي ۽ انتظام
(Membership and Administration) هن اداري جا شروع ۾ 23 ميمبر هئا، ۽ پو3 وڌندا ويا. نومبر 1971ع تائين 80 ملڪ مڪمل طور تي ميمبر هئا، ۽ ٻن ملڪن کي خصوصي ڳالهين ٻولهين ۾ شريڪ ٿيڻ جي اجازت ڏنل آهي. پاڪستان هن اداري جو باقاعدي ميمبر آهي. اداري جي انتظام هلائڻ لاءِ ننڍي پيماني واري هڪ غير رسمي تنظيم آهي، جيئن ته اداري جون جوابداريون وڌنديون ويون تنهن ڪري ضروي سمجهيو ويو ته هن جي تنظيم کي به سڌاريو ۽ وڌايو وڃي. انهيءَ سلسي ۾ مئي ۽ جون 1960ع ۾ هن اداري جو جيڪو سورهون اجلاس ٿيو جنهن ۾ نمائندن جي هڪ ڪانفرنس ٺاهڻ جو فيصلو ڪيو ويو. ان ڪانفرنس جو مکيه ڪم اهو آهي ته اجلاس جي وچ واري عرصي ۾ جيڪي ضروي ڳالهيون آڏو اچن تن تي ويچار ڪري، ۽ اداري جو ڪم ڪار باقاعدگيءَ سان هلائي. انهن ڪمن ۾ ورڪنگ ڪميٽين تي نظرداري ۽ اداري جي اجلاسن لاءِ تياري وغيره اچي وڃن ٿا. ڪائونسل، ميمبر ملڪن جي انهن ٿاڦيل نمائندن تي مشتمل آهي، جيڪي رضا خوشيءَ سان سونپيل جوابداري سر تي کڻڻ لاءِ تيار آهن. ،
ٺاهه وارو ادارو ۽ ترقي ڪندڙ ملڪ
The GATT and the Developing Countries هن وقت ٺاهه واري اداري جي ڪارڪردگيءَ ۾ تمام گهڻو اضافو اچي چڪو آهي، اڄڪلهه بين الاقوامي واپار کي مختلف ملڪن جي اقتصادي ترقيءَ جي نقطهء نظر کان  ڏٺو پيو وڃي، گذريل ڏهن پندرهن سالن ۾ ترقي ڪندڙ ملڪن جي واپار طرف خاص توجهه ڏنو پيو  وڃي ۽ انهي سلسلي ۾ هڪ ته ترقي ڪندڙ ملڪن سان  ”ٺاهه“ طرفان ڪافي نرميءَ وارو برتاءُ ڪيو پيو وڃي ۽کين سهوليت ڏني پئي وڃي ۽ ٻيو ته سندن واپار ۽ ترقيءَ لاءِ پروگرام مهيا ڪيو پيو وڃي، واپاري نيتيءَ جي اهم وسيلن جي سلسلي ۾ ترقي ڪندڙ ملڪن جي حيثيت هيٺينءَ ريت آهي. ،
محصول
Tariffs جيتوڻيڪ ترقي ڪندڙ اڪثر ملڪن طرفان محصول جا اگهه مقرر ڪيل آهن، پر تنهن هوندي به هنن کي جيڪي ڪينيڊي رائونڊ وارن ترقي يافته ملڪن طرفان رعايتون مليل آهن تن کي هو پنهنجي طرفان جوابي سهولتون يا رعايتون ڏيڻ لاءِ ٻڌل نه آهن. کين محصولن ۾ گهڻي حد تائين آزادي آهي ته هو جيڪي مناسب سمجهن اوتريون ڊيوٽيون مڙهين، جن حالتن ۾ سندن محصولن جا اگهه ڪن ملڪن سان مقرر ڪيل آهن، تن حالتن ۾ هو انهن ۾ وري ڳالهه ٻولهه جي وسيلي ترميم آڻي سگهن ٿا يا ختم ڪري سگهن ٿا. مقداري پانديون  Quantitative Restrictions ترقي ڪندڙ ملڪ سندن ادائگين جي توازن جي تحفظ لاءِ مقداري ضابطا اختيار ڪري سگهن ٿا. سندن ترقي ڪندڙ صنعتن جي حالت ۾ جيڪڏهن محصولن جو استعمال نٿو ڪري سگهجي ته پوءِ مقداري پابنديون به عائد ڪري سگهن ٿا. ،
عنايتون Subsidies
ترقي ڪندڙ ملڪ آزاديءَ سان پنهنجي برآمدي مال لاءِ عنايتون ڏيئي سگهن ٿا. پر هنن کي انهيءَ هڪ عام جوابداريءَ جو خيال به ڪرڻوآهي ته بنيادي پيداوار جي سلسلي ۾ ايتري حد تائين عنايتون ڏين، جو دنيا جي واپار ۾ جن ٻين ملڪن جو حصو آهي تنهن کي نقصان نه پهچائين. نه ته ٻيءَ حالت ۾ اهي بچاءَ خاطر انهن تي ڊيوٽيون يا محصول مڙهيندا. بهرحال اهي ملڪ مناسب طور برآمدي مال لاءِ ايتري قدر عنايتون ڏيئي سگهن ٿا، جو ٻين کي نقصان نه پهچي. رياستي واپار يا سرڪاري واپار (State Trading) جن ترقي ڪندڙ ملڪن ۾ حڪومت طرفان پرڏيهي واپار ڪيو وڃي ٿو، انهن کي کپي ته درآمدات جي حالت ۾ پنهنجي ڏيتي ليتي تمام رواجي تجارتي بنيادن تي ڪن، ته جيئن ٺاهه وارن اصولن جي ڀڃڪڙي نه ٿئي. مٿين رعايتن کان سواءِ ترقي ڪندڙ ملڪ ٻين عام سهولتن جن جو مٿي بيان ڪري آيا آهيون، انهن جا به حقدار آهن. جهڙوڪ: قومن سان گهڻي رعايتي هلت واري فقري تحت کين دنيا جي اٽڪل 70 ملڪن سان واپار ڪرڻ جون سهوليتون ملن ٿيون، جيڪي عام طور ٻطرفي ڳالهه ٻولهه وسيلي ممڪن نه آهن. ان کان سواءِ جيڪڏهن سندن حقن يا جوابدارين جي سلسلي ۾ ڪورڳڙو ٿي پوي ٿو ته پوءِ اهو به ٺاهه جي تحت نبيري سگهجي ٿو. ٺاهه هڪ قسم جو بي الاقوامي چبوترو مهيا ڪري ٿو، جنهن ۾ اهي ملڪ واپار متعلق رڪاوٽن وغيرهه تي بحث مباحثا ڪري حل ڳولي سگهن ٿا. وقت بوقت مختلف اجلاسن ۾ ترقي ڪندڙ ملڪن جي واڌاري لاءِ ڪي نه ڪي قدم کنيا پئي ويا آهن. مثال طور 55-1954ع ۾ اهو فيصلو ڪيو ويو ته ميمبر ملڪ سندن زرعي شين جي بچت اهڙي نموني سان استعمال ڪندا، جيئن عالمي مارڪيٽ ۾ ايتري ڦيرڦار نه اچي،  جو ٻين ميمبر ملڪن کي نقصان پهچي. 1963ع واري اجلاس ۾ وزيرن انهيءَ ڳالهه جي ضرورت جو اظهار ڪيو ته ٺاهه ۾ ترقي ڪندڙ ملڪن جي سلسلي ۾ وڌيڪ جوابدارين لاءِ جواز پيدا ڪيو وڃي. انهيءَ ڏس ۾ هڪ ڪميٽي مقرر ڪئي وئي، جنهن مارچ 1964ع ۾ واپار جي ترقيءَ لاءِ خاڪو پيش ڪيو. مطلب ته هن ٺاهه تحت ترقي ڪندڙ ملڪن جي واڌاري لاءِ ممڪن قدم کنيا پيا وڃن، پر هاي اڃا تائين ناڪافي آهن ڏسجي ته ترقي يافته ملڪ ڪيتريءَ حڊ تائين پنهنجي ترقي ڪندڙ ڀائرن جي مفاد لاءِ قرباني ڏين ٿا. ،
ڦڳڻ ڦلاريو
ڦڳڻ ڦلاريو: نالا: اردو - ڇتون، پنجابي - ستونا، مرهٽي - ستونيا، بنگالي - ڇاتن، انگريزي - (Alstonia Scholaris) سڃاڻپ: هي چالهين کان سٺ فوٽن تائين سايه دار وڻ ٿئي ٿو. سندس کل کهري هوندي آهي، مگر ڦاٽي نٿي. هن کي ڦڳڻ ۾ گل لڳن ٿا (ان ڪري سنڌيءَ ۾ مٿس اهو نالو رکيو ويو آهي). ڄيٺ ۾ ڦر جهلي ٿو. رنگ: هن جا ڇوڏا ڪارا ڀورا ۽ گل ساوا اڇا ٿين ٿا. ذائقي ۾ سندس ڇوڏا ڪوڙا ٿين ٿا. مزاج: گرم خشڪ. مقدار خوراڪ: پساڙو اڍائين کان پنجن تولن تائين، سيال رب ننڍي چمچي برابر ٿوري پاڻيءَ سان. پيدائش: ڀارت ۽ پاڪستان ۾ گهڻو ڪري هر جڳهه تي ٿئي ٿو. خاصيت: هن جا ڇوڏا قابض، مقوي ۽ بخار هٽائيندڙ آهن. آمريڪا ۽ هالينڊ جي طبيبن هن کي ڪونين جئان مفيد ثابت ڪيو آهي. آنڊن جي خرابيءَ واري موسمي بخار ۾ هن جو پساڙو ڪارآمد ٿئي ٿو. هاضمي جي تقويت لاءِ پپرين سان ۽ بخار کان پوءِ ٿيندڙ ڪمزوريءَ واسطي اتيس سان ڏنو وڃي ٿو. ،
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست
غيبي ديرو 6 چڪ 24
ديھ غيبي ديرو جاگير 6 چڪ 24  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جنھن ۾ ڪوبہ ڳوٺ يا وسندي ڪانہ آھي. بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود ھن ديھ جي 1986ع تائين واري نقشي مطابق ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 20، اوڀر ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 23، ڏکڻ ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 25 ۽ اولھ ۾ ديھ ڪوھستان واقع ھيا. ھن ديھ جي مڪمل سروي ٿيل آهي جنھن مطابق ديھ ۾ ڪل 560 بلاڪ واقع آهن.
ويدانيت
ويدانت جو بنيادي نظريو هي آهي ته آتما (انسان جو نفس) برهما يا روح ڪل آهي، برهما 	جي ذات ابدي ۽ لامحدود آهي، سندس ئي طاقت سمورين شين ۾ ڪم ڪري رهي آهي، پر اها ذات تقسيم نه ٿيندي 	آهي، ڇاڪاڻ ته جيڪڏهن برهما 	جي ذات کي تقسيم ڪبو ته سندس ذات ۾ تغير، ڦيرگير ۽ تبديلي ٿي پوندي. انڪري اهو تسليم ڪرڻو پوندو ته هر انساني نفس توڙي حيوان، سمورن ۾ خود برهما (رب) آهي. نفس ئي انسان کان سڀ ڪجهه ڪرائيندو آهي، جيڪڏهن نفس تي ضابطو آهي ته خدا انسان ۾ وسي ٿو، رب انسان کان الڳ ناهي، پر هُو پنهنجي بندن سان گڏ آهي. هن ڪائنات ۾ صرف رب جي هستي هميشه رهڻي آهي. باقي سڀ شيون فنا آهن. ويدانت ۾ شنڪر اچاريه ئي ان نئين خيال کي متعارف ڪرايو هو. شنڪر اچاريه جي خيال مطابق ئي صرف خدا جي هستي وڏي آهي، سڀ الله جي پيدا ڪيل ڪائنات آهي، 	ڪابه ذات پات ڪابه اوچ نيچ ناهي، بهترين اهو آهي، جنهن جا اخلاق سٺا آهن، باقي سڀ هڪجهڙا آهن. جيڪو لوچي سو لهي واري ڳالهه 	آهي. فتح الله صديقي پنهنجي ڪتاب ”سنڌي انسائيڪلو 	پيڊيا“ ۾ لکي ٿو ته: "”ادويت جي مقدس ويدن جو هيڪڙائي وارو نظريو، جنهن ۾ وحدانيت جي تعليم ڏنل آهي. 	ويدن جي تعليم کي شنڪر اچاريه نظرياتي طور تي پيش ڪيو هو. هن نظريي موجب سڀئي انسان ۽ دنيا جون ٻيون 	شيون محض اضافي يا ظاهري حقيقتون آهن، هن ڪائنات جو خالق هڪ ڪامل ذات آهي جيڪو 	ٻاهرين دنيا جي بجاءِ خود انسان جي پنهنجي ذات اندر واسو ڪندڙ يا سمايل آهي. هن نظريي موجب اردگرد سڀئي انسان دنياوي خوشين، 	مايا جي موھ کان پاسو ڪري ڪنڊ پاسو وسائي اڪيلائي ۾ تپسيا ڪن ته کين ان ڪامل ذات تائين رسائي حاصل 	ٿي سگھي ٿي.“"
ويدانت __(Vedanta): هندو مت ۾ ”الک“ جي ايڪائي ۽ ان سان لئون لائڻ جو فلسفو. هند سنڌ ۾ سڀ کان آڳاٽا ڪتاب ويد آهن، جن کي هندو مذهب جا بنيادي ڪتاب مڃيو ويو آهي، انهن ۾ موجود فڪر جو مجموعي علم جيڪو تصوف وانگر هڪ واحد هستيءَ کي مڃي ٿو، جنهن کي ’برهما‘ ٿو چيو وڃي. ويدانتي شاعرن انهيءَ فڪر کي پنهنجي شاعريءَ ۾ آندو آهي. سنڌيءَ ۾ ’سامي‘ جي شاعري ان فڪر کي پيش ڪري ٿي.
جواهر لال نهرو
جواهر لال نهرو (Jawaharlal Nehru) هندستان جو پهريون وزيراعظم هو. هو انڊين نيشنل ڪانگريس جو اڳواڻ ۽ انڊين آزادي موومينٽ ۾ اهم شخصيت هو. هن جي مار ۾ هو پنڊت نهرو يا پنڊت جي نالي سان پڻ مشهور هو.
حوالا
زمرو:1889ع جون پيدائشون زمرو:1964ع جون فوتگيون زمرو:ڀارتي قومپرست
پشپا: دي رائز
پشپا: دي رائز - پارٽ 1 2021 جي هندستاني تيلگو ايڪشن ڊراما فلم آهي، جيڪا لکمار ۽ هدايتڪاري ڪئي وئي آهي سوڪمار ۽ هدايتڪار اللو ارجن. فهد فضل هن فلم سان تيلگو فلم انڊسٽري ۾ قدم رکيو آهي، هن فلم ۾ سنيل، داننجئي، اجوئي گهوش، جگديش پرتاپ بندري، انسويا ڀاردواج ۽ رائو رميش پڻ معاون ڪردار ادا ڪيا آهن.
ڪهاڻي
پشپا راج (آلو ارجن) هڪ ٻيلي قبيلي جو ميمبر، جيڪو رضاڪارانه طور تي لال صندل (لال صندل) اسمگل ڪرڻ لاءِ تيار ٿيو هو، هڪ نادر ڪاٺ آهي، جيڪو آنڌرا پرديش ۾ چتور ضلعي جي شيشاچلم جبلن ۾ پيدا ٿئي ٿو. جڏهن ڊي ايس پي گووندپا انهن کي جنگل ۾ ڇڪيندو آهي، پشپا چالاڪي سان اسٽاڪ کي لڪائيندو آهي ۽ ان کي پنهنجي ملازم ڪانڊا ريڊي ڏانهن موٽائي ٿو، هن جو اعتماد حاصل ڪري ٿو. لال صندل (لال صندل) جي اسمگلنگ لاءِ نون خيالن جي مدد سان، پشپا جلدي صفن ۾ شامل ٿي وڃي ٿي ۽ ڪانڊا ريڊيءَ جي لال چندن جي اسمگلنگ نيٽ ورڪ ۾ شريڪ ٿئي.
ڪنعان
ڪعنان هڪ قديم علائقي جو نالو آهي، جيڪو اڄ ڪلهه اسرائيل، فلسطين ۽ اردن جي ملڪن تي مشتعمل آهي. هن قبيلي جو تعلق سامي نسل جي ماڻهن سان هو. هي تهذيب شام جي قديم تهذيبن سان گڏ قائم ٿي پر هن جي هڪ الگ حيثيت هئي. هن جو تعلق 2500 قبل مسيع کان به اڳ جو آهي. بعد ۾ بابل جي توسيع جي وقت حمورابي هن علائقي کي فتح ڪري ورتو. زمرو:تاريخي علائقا
لال بهادر شاستري
لال بهادر شاستري (2 آڪٽوبر 1904 - 11 جنوري 1966) ، هندستان جو ٽيون ۽ ٻيو مستقل وزيراعظم هو. هو 1963 کان 1965 تائين هندستان جو پرڏيهي وزير هو. هو اترپرديش جي مغل سرائي ۾ پيدا ٿيو. ٻار وانگر ، هن جو نالو لعل بهادر سريوستوا هو. سندس والد شاردا پرساد هڪ غريب استاد هو ، جيڪو بعد ۾ فنانس ڊپارٽمينٽ آفيس ۾ ڪلارڪ ٿي ويو. هندستان جي آزاديءَ بعد لال بهادر شاستري اترپرديش جو پارلياماني سيڪريٽري مقرر ڪيو ويو. هو گوبند بلڀت صوبائي حڪومت جي دوران مشير ۽ ٽريفڪ وزير مقرر ٿيو. سندس صلاح تي ، هندستان ۾ پهريون ڀيرو ، گدلاڻ تي ضابطو رکڻ لاءِ اسٽيڪن جي بدران واٽر ڪينن جو استعمال ڪيو ويو. 1951 ۾ جواهر لال نهرو جي قيادت ۾ کيس آل انڊيا ڪانگريس ڪميٽي جو جنرل سيڪريٽري مقرر ڪيو ويو. هن 1952 ، 1957 ۽ 1962 جي چونڊن ۾ ڪانگريس پارٽي کي وڏي ڪاميابي ماڻڻ لاءِ سخت محنت ڪئي. 27 مئي 1964 ع تي وزيراعظم جي دور ۾ جواهر لال نهرو جي وفات کان پوءِ ، لال بهادر شاستري 9 جون ، 1964 ع تي وزيراعظم جو عهدو سنڀاليو.
حوالا
زمرو:1904ع جون پيدائشون زمرو:1966ع جون فوتگيون
ڄمون ۽ ڪشمير
پڻ ڏسو
زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا
ڦوڪر مول
ڦوڪر مول (ٻيا نالا: گجراتي- پوهڪر مول، اردو - پهوکر مول، هندي - پوڪر، ڪشميري- پوشڪر، بنگالي - پشڪر مول، انگريزي - ايرولا ريسي موسا [Arula Racemos]) هڪڙي ٻوٽي جي پاڙ آهي، جنهن کي تندون جام ٿين ٿيون. وزن ۾ شيهي جيان ڳري لڳندي آهي. منجهانئس ڪافور جي بوءِ اچي ٿي. هن جا گل سورج مکيءَ جئان ۽ ڦر وڏي بکڙي وانگي، مگر بنا ڪنڊن جي هوندو آهي. گرمين جي پڇاڙيءَ ڌاري ٻجن پچڻ تي، هي پاڙون هٿ ڪيون وينديون آهن.
”ڀاءُ پرڪاش“ جي فاضل مصنف ڪـُـٺ ۽ ڦوڪرمول کي هڪ ئي جنس لکيو آهي، مگر ڪٺ ۽ ڦوڪرمول ٻه الڳ الڳ شيون آهن. هن جو رنگ ٻاهران ڪارو ۽ اندران گلابي ٿئي ٿو، ذائقي ۾ تمام تلخ ۽ تيز آهي.
ميسا، ايريزونا
ميسا (انگريزي Mesa) آمريڪا جي رياست ايريزونا جو ھڪ شھر آھي. ميريڪوپا(Mericopa) ڪائونٽي ۾ آباد ھي شھر فينڪس ميٽروپوليٽن ايريا (Phoenix Metropolitan Area) جي اوڀر پاسي واري ماٿريءَ جو آباديءَ جي لحاظ کان وڏي ۾ وڏو شھر آھي. ھن جي اولھ ۾ ٽيمپي، اتر ۾ اصلوڪن آمريڪين جو سالٽ ندي پيما ميريڪوپا ( Salt River Pima-Maricopa Indian Community) وارو علائقو، ڏکڻ ۾ چينڊلر ۽ گلبرٽ ۽ اوڀر ۾ ڪوئين ڪريڪ (َQueen Creek) ۽ اپاچي جنڪشن (Apache Junction) آباد آھن.
ھي فينڪس ۽ توسان کان پوءِ آباديءَ جي لحاظ کان ايريزونا رياست جو ٽيون وڏو شھر ۽ آمريڪا جي گڏيل رياستن جو 37ھون وڏو شھر آھي. ھي آمريڪا جي گڏيل رياستن جو اھو واحد شھر آھي جيڪو ڪنھن ڪائونٽي جي گاديءَ جو ھنڌ ناھي. 2020ع جي انگن اکرن مطابق ھن شھر جي آبادي 504,258 آھي.
ھن شھر ۾ اعليٰ تعليم حاصل ڪرڻ لاءِ ڪيترائي تعليمي ادارا موجود آھن جن ۾ ايريزونا اسٽيٽ يونيورسٽيءَ جو پوليٽيڪنڪ ڪئمپس، اي ٽي اسٽل يونيورسٽي (A.T. Still University)، اپر آئوٽا يونيورسٽي (Upper Iowa University)، ميسا ڪميونٽي ڪاليج، چينڊلر گلبرٽ ڪميونٽي ڪاليج، ايريزونا ڪاليج، ڪيرنگٽن ڪاليج، ڊيوري يونيورسٽي (DeVry University)، پيما ميڊيڪل انسٽيٽيوٽ ۽ ٻيا ادارا شامل آھن. انھن ادارن ۾ چاليھن ھزارن کان مٿي شاگرد علم جي اڃ اجھائن ٿا. شھر جي ڏکڻ اوڀر واري علائقي ۾ فينڪس ميسا گيٽوي ھوائي اڏو موجود آھي. ان کان علاوھ ھتي ھڪ رليف ھوائي اڏو (Relief Airport) پڻ موجود آھي.
تاريخ ۽ موجودھ شھر
ميسا جي تاريخ گھٽ ۾ گھٽ 2000 سال پراڻي آھي. ھن علائقي ۾ ھوھوڪام (Hohokam) نالي اصلوڪن آمريڪين جو ھڪ قبيلو آباد ھو. انھيءَ قبيلي جي ماڻھن واھ کوٽي ھن علائقي جي زمينن کي زرخيز بنائي پوکيءَ جي لائق بنايو. سندن کوٽيل واھ ان زماني ۾ آمريڪا جا ڊگھي ۾ ڊگھا واھ ھئا. انھن مان ڪجه واھن جا منڍ 27 ميٽر ويڪرا ۽ 3 ميٽر اونھا ھئا. ڪجھ واھن جي ڊيگھ 26 ڪلوميٽرھئي. 1100ع ۾ انھن واھن وسيلي ھتان جي 110،000 ايڪڙ ريگستاني زمين کي پوکيءَ جي لائق بنايو ويو. 1450ع ڌاري ھوھوڪام قبيلي وارن اھڙا سوين واھ کوٽي ورتا ھئا جن مان ڪجه اڄ تائين موجود آھن.
ھوھوڪام قبيلي جا ماڻھو ھي علائقو ڇو ڇڏي ويا ۽ ھتي پھريائين ڪھڙا يورپي اچي آباد ٿيا انھيءَ باري ۾ پڪ سان ڪجه نٿو چئي سگھجي. اوڻويھين صديءَ جي اّخر ڌاري ھتي اپاچي (Apache) قبيلي جي اصلوڪن آمريڪين جي ٻيھر آبادڪاري ڪئي وئي. 1877ع ۾ يوٽاھ جو ھڪ مالدار پادري ڊينئل ويبسٽر جونس (Daniel Webster Jones) پنھنجي ساٿين سان گڏ موجودھ ميسا جي اترين علائقي ۾ اچي آباد ٿيو. ھن علائقي تي ھنن پھريائين فورٽ يوٽاھ (Jonesville) ۽ پوءِ جونسول (Fort Utah) نالو رکيو. 1883ع ۾ ھن وسنديءَ کي ليھي (Lehi) سڏيو ويو. ان کان پوءِ ھتي ٻيا بہ ڪيترائي يورپي ڪٽڪن جي صورت ۾ اچي آباد ٿيڻ لڳا. ھنن ھتان جي پراڻن واھن جي ٻيھر کوٽائي ڪرائي ۽ ھتان جي زمينن ۽ ملڪيتن جا مالڪ بنجي ويا. 17 جولاءِ 1878ع تي 2.6 چورس ڪلوميٽر ايراضيءَ کي ميسا ٽائون طور رجسٽر ڪيو ويو. 1883ع ۾ ھن ٽائون جي آبادي فقط 300 ماڻھن تي مشتمل ھئي. ويھين صديءَ ۾ ھتي ڪيتريون ئي صنعتون قائم ٿيون ۽ ھن ننڍڙي ٽائون ھڪ وڏي شھر جي حيثيت حاصل ڪري ورتي. موجودھ ميسا شھر اولھ کان اوڀر تائين 344.8 چورس ڪلوميٽرن جي ايراضيءَ ۾ ڦھليل آھي ۽ جاگرافيائي طو ٻن حصن ۾ ورھايل آھي جن مان ھڪ کي اولھ ميسا ۽ ٻئي کي اوڀر ميسا سڏيو وڃي ٿو.
موجودھ شھر ۾ ڪيترائي پارڪ، پبلڪ لائبرريون، عجائب گھر ۽ ٻيون دلچسپيءَ جون جايون موجود آھن. موجودھ شھر جون حدون فينڪس، ٽيمپي ۽ چينڊلر سان ايئن ملي ويون آھن جيئن سنڌ ۾ حيدرآباد، لطيف آباد ۽ قاسم آباد جا علائقا پاڻ ۾ ملي ويا آھن.
حوالا
زمرو: گڏيل آمريڪي رياستن جا شھر
جھٽ پٽ
250x250 عڪسلون
جھٽ پٽ يا  پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي ضلعي جعفرآباد جو ھڪ شھر ۽ ساڳي نالي سان ھڪ تحصيل ديرا الھيار خان جو صدر مقام آهي. ھن شھر جو نئون نالو ديرا الھيار آھي.
جيسُور
جيسُور ڏکڻ بنگال جو هڪ ضلعو ۽ شهر آهي. جيسُور شهر ضلعي جو هيڊ ڪوارٽر آهي. جيسُور کي 1781 ۾ ضلعو بنايو ويو هو. جيسُور ۾ مختلف فصل ٿين ٿا پر کجين جي حوالي سان مشهور آهي. کجين جو رس جوڙيو ويندو آهي جنهن کي مقامي طرح پتلي يا پتالي چيو وڃي ٿو.
شهرو فيروز
شهرو فيروز (انگريزي: Shahroo Feroz) هڪ مشهور سنڌي فلم هئي جيڪا 18 آڪٽوبر 1968ع ۾ ڪراچيءَ مان رليز ٿي. هيءَ فلم خادم فلمس ڪمپنيءَ پاران ٺاهي وئي هئي. هن فلم ۾ مشتاق چنگيزي هيرو ۽ ماه پارا هيروئن جو ڪردار ادا ڪيو. ٻيا اداڪار جن هن فلم ۾ ڪم ڪيو تن ۾ حسن بانو، شڪيل لاسي، محمود لاسي، صالح محمد قوال، شيخ حسن، ملڪ انوکو، نوربانو ۽ شاڪر شامل هئا. مرحوم مشتاق چنگيزيءَ جي هيرو طور هيءَ پهرين فلم هئي. هن فلم جو هدايتڪار شيخ حسن، پروڊيوسر خادم حسين بلوچ ۽ ليکڪ رشيد احمد لاشاري هو. هن فلم جي موسيقي غلام عليءَ ترتيب ڏني. هن فلم ۾ حضرت سچل سرمست ۽ رشيد احمد لاشاريءَ جا ڪلام ۽ گيت روناليليٰ، دينا ليليٰ، تاج ملتاني، محمد يوسف، محمد ابراهيم ۽ سليمان شاھ جي آوازن ۾ رڪارڊ ڪيا ويا.
حوالا
زمرو:پاڪستاني فلمون زمرو:سنڌي ٻولي جون فلمون
وڍ (شهر)
وڍ پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي ضلعي خضدار جو ھڪ شھر ۽ ساڳي نالي جي تحصيل جو صدر مقام آهي. 1998 ۾ ھن شھر جي آبادي 98950 ھئي. ھتي جي آبادي جو وڏو حصو مينگل ذات جي ماڻهن سان تعلق رکندڙ آهي، جن جي ٻولي بروھي آھي وڌ پھرين مارچ 1974 تائين جھالاوان رياست جو حصو ھيو پوءِ کيس خضدار ضلعي جي تحصيل بڻايو ويو.
جاگرافي
وڌ قلات ۽ سنڌ جي جابلو علائقي جي وچ ۾ واقع آهي ھتان جي آبهوا نيم خشڪ آھي ۽ ڪڏهن ڪڏهن ھتي ٻوڏ بہ ايندي آهي ھتي اونھارو ڏاڍو گرم ۽ سيارو ٿورو ٿڌو ٿيندو آهي.ماڻھن جي معيشت زراعت ۽ چوپائي مال جي پالنا آهي. ھتي برينائٽ، ڪرمائيٽ، ميگنيز ۽ ميگنائيٽ جا ذخيرا آھن
ٽونگا
ٽونگا ; Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tongaسرڪاري نالو ٽونگا جي بادشاھت ھڪ اپٻيٽ ھڪ پولينيشيائي ملڪ يا وڏي سمنڊ اندر واقع ٻيٽن جي ميڙ وارو ملڪ آهي جنھن ۾ 169 ننڍڙا ۽ وڏا ٻيٽ آھن جيڪي ڏکڻ پيسفڪ وڏي سمنڊ جي ست لک چورس ڪلوميٽرن جي محور ۾ ڦھليل آھن ۽ جن جي زمين ي پکيڙ 750 چورس ڪلوميٽر آهي. جن مان 36 ٻيٽن تي انسان آباد آهن. ھتانجي آبادي ھڪ لک کان ٿورڙو مٿي آھي جن مان 70 سيڪڙو ماڻهو مکيہ وڏي ٻيٽ ٽانگاٽاپو ۾ رھندڙ آھن.ٽونگا جي چوڌاري واقع ملڪن ۾ اتر اولھ ۾  فجي ۽ فرانس جو واليس ۽ فيوٽونا، اتر اوڀر ۾ ساموئا آوڀر ۾ نيوئي (Niue)، ڏکڻ اولھ ۾ نيوزيلينڊ جو ٻيٽ ڪيرميڊڪ ۽ اولھ پاسي تمام دور فرانس جو نيو ڪيليڊونيا ۽ وينوآتو واقع آھن.
تاريخ
thumb|[[ٽوپؤ VI جي 4 جولاءِ 2015 تي ٿيل تاجپوشي]] ٽونگا کي مغربي ماڻھو دوستاڻا ٻيٽ چوندا ھئا ڇوتہ جڏهن ڪيپٽن جيمز ڪڪ 1773 ۾ پھريون دفعو ھتي آيو ھو تہ ھتي اناسي وارو جشن ٿي رھيو ھو جنھن ۾ کيس شرڪت جي دعوت ڏني وئي ۽ سندس استقبال پڻ ڪيو ويو. ليکڪ وليم ميرينر مطابق ڪيپٽن ڪڪ کي سردار قتل ڪرڻ چاھيو پئي پر منصوبي تي عمل نہ ڪيائين 19000 کان 1970 تائين ٽونگا برطانيا جي پروٽيڪٽوريٽ رھيو جنھن جا خارجي معاملا برطانيا دوستاڻي معاھدي تحت سنڀاليندو رهيو تنھن ھوندي بہ ھن ملڪ پنھنجي سالميت ڪڏهن بہ ترڪ نہ ڪئي. 2010 ۾ ٽونگا مطلق بادشاھت جي ڀيٽ ۾ آئيني بادشاهت ڏي قدم وڌايو.
نالو
ڪيترين ئي پولينيشيائي ٻولين ۾ جن۾۾ ٽونگا ٻولي بہ شامل آھي ، ٽونگا لفظ فاڪاٽونگا مان نڪتل سمجھيو وڃي ٿو جنهن جي معني آهي: دور ڏکڻ جي پاسي. اھو نالو پئجي جو سبب انھن ٻيٽن جو وچ پولينيشيا جي پري ڏکڻ پاسي ھجڻ آهي.
جاگرافي
thumb|ٽونگا جو نقشو ٽونگا جي جاگرافيائي بيهڪ 20 00 S, 175 00 W اوشيانا کنڊ ۾ آهي. ملڪ جي پکيڙ 747 چورس ڪلوميٽر آهي جنھن مان 717 چورس ڪلوميٽر خشڪي ۽ 30 چورس ڪلوميٽر پاڻي اٿس. پکيڙ ۾ دنيا ۾ 190 نمبر تي آهي. خشڪي واري سرحد ڪانہ اٿس. بحري سرحد ڪل 419 ڪلوميٽر اٿس. بحري علائقي ۾ سندس دعویٰ سرحد کان 12 ناٽيڪل ميل تائين اٿس ۽ مخصوص معاشي زون 200 ناٽيڪل ميل اٿس. ھن ملڪ جا تقريبن سڀ ٻيٽ سنوان ۽ لائيم اسٽون واري مٿاڇري سان آھن. ملڪ جو سڀ کان بلند مقام ڪائو ٻيٽ تي ڪائو ٻرندڙ جبل آھي جنھن جي اوچائي 1046 ميٽر آھي. ھتان جي قدرتي وسيلن ۾ مڇي ۽ پوکي واري زمين آھي.
thumb|واوائو ڊويژن جو نوڪو ٻيٽ thumb|ٽونگا جي ٿوھي واري وھيل
آبھوا
ھتان جي آبهوا ٽراپيڪل آھي جيڪا ڊسمبر کان مئي تائين گرم ھوندي آھي ۽ جون کان نومبر تائين ٿڌي ھوندي آھي.
زرعي زمين
ھتان جي زرعي زمين 43.1 سيڪڙو آھي جنھن مان پوکي واري زمين 22.2 سيڪڙو جنھن مان 15.3 سيڪڙو تي مستقل پوک ٿيندي آهي. زرعي زمين جو 5.6 سيڪڙو مستقل چراگاھون۽ 12.5 سيڪڙو ٻيلا آھن. ملڪ ۾ 2018 تائين آبپاشي واري زمين ڪانہ ھئي.
ٽونگا جا ماڻهو
thumb|ٽونگا جا ماڻهو 2017 ۾ ٽونگا جي آبادي 106,479 ھئي ۽ دنيا ۾ آبادي ۾ ھن ملڪ جو نمبر 193 ھيو. ملڪ جي آبادي جو 97 سيڪڙو ماڻهو ٽونگن نسل جا آھن. 76.8 سيڪڙو ماڻهو ٽونگن ۽ انگريزي ٻوليون ڳالھائيندڙ آھن جيڪي آتان جون سرڪاري ٻوليون پڻ آھن. ملڪ جي 64.1 سيڪڙو ماڻهن جو مذھب پروٽيسٽنٽ آھي 14.2 سيڪڙو رومن ڪيٿولڪ، 18.6 سيڪڙو مورمون مذھب سان تعلق رکندڙ آھن.
سياسي نظام
thumb|right|ٽونگا جو شاھي محل
ملڪ م سياسي نظام آئيني بادشاهت وارو آھي. ملڪ ٻيٽن جي پنج ڊويزن ۾ تقسيم ٿيل آهي جن جا نالا آهن:ايوا، ھا ئپائي، اونگو نيئوا، ٽونگا ٽاپو ۽ واوائو. ملڪ جي پارليامينٽ ھڪ ايواني آھي جنھن جو نالو فيل اليئا جنھن جون 30 تائين سيٽون آھن جن مان 18 ميمبر سڌي چونڊ ذريعي ايندا آهن. 9 جي چونڊ وراثت وارا سردار ڪندا آهن ۽ 2 بغير چونڊ جي ميمبر ٿيندا آهن. ھن وقت ميمبر 28 آھن.
حوالا
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
غيبي ديرو 6 چڪ 25
ديھ غيبي ديرو جاگير 6 چڪ 25  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جنھن ۾ ڪوبہ ڳوٺ يا وسندي ڪانہ آھي. بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود ھن ديھ جي 1986ع تائين واري نقشي مطابق ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 24، اوڀر ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 22، ڏکڻ ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 31 ۽ اولھ ۾ ديھ ڪوھستان واقع ھيا. ھن ديھ جي مڪمل سروي ٿيل آهي جنھن مطابق ديھ ۾ ڪل 56 بلاڪ واقع آهن.
ڦلھيار
ڦلهيار (عربي: رماد، فارسي: خاڪستر، ھندي: راک) ڇيڻي ۽ ڪاٺيءَ جي ٻري ختم ٿي ٺري وڃڻ کان پوءِ جيڪا باقي رک بچندي آهي.
طب
اثر: معتدل، عيوض: مٽي، وزن: قدر موافق
خاصيت: هن کي گرم ڪري سور ۽ سوڄ تي ٽاڪور ڪبي آهي تہ في الحال آرام ايندو آهي. سرڪي ۾ ملائي ڇتي ڪتي جي کاڌل هنڌ تي لپري ڪري رکبو تہ زهر کي مٿي چڙهڻ نہ ڏيندو. ڇيڻي جو ڦلهيار رت بند ڪري ٿو. اڌ مٿي جي سور تي ان جي پني ٺاهي رکجي ته مفيد آهي.
ھريانوي ٻولي
هرياڻوي ٻولي هندستاني رياستن هريانا ۽ دهلي ۾ ڳالھائي وڃي ٿي. ڪن هنڌن تي ان کي ”بيٺل تقرير“ بہ چئبو آهي.
اتاشي
حوالا
زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:حڪومتي عهديدار زمرو:سياست
هريانا
هريانا (هندي: हरियाणा) اتر هندستان ۾ هڪ رياست آهي. لفظ هريانا جو مطلب آهي ’هريانوي ڳالهائيندڙن جو ملڪ. هريانا جو مجموعي علائقو 44،212 اسڪوائر ڪلوميٽر آهي جڏهن ته رياست جا 22 ضلعا آهن. اڪثريت جي ٻولي هريانوي آهي. هريانا جي راڄڌاني چندي ڳڙھ آهي جيڪو پنجاب جي پاڙيسري رياست پڻ آهي.
حوالا
زمرو:پنجابي ڳالھائيندڙ ملڪ ۽ علائقا
ثريا شھاب
ثريا شھاب (انگريزي: Surraya Shahab، وفات 13 سيپٽمبر 2019ع) پاڪستان جي نالي واري نيوز ڪاسٽر (خبرون پڙھندڙ) ۽ براڊڪاسٽر ھئي. ھوءَ ريڊيو پاڪستان جي اوائلي خبرون پڙھندڙ عورتن مان ھڪ ھئي. ھن جي خبرن پڙھڻ جو انداز سڄي ملڪ ۾ مشھور ھو.
ثريا شھاب صحافت ۽ پوليٽيڪل سائنس ۾ ماسٽر ڊگري حاصل ڪئي ھئي. ھوءَ ريڊيو پاڪستان تي 1960ع واري ڏھاڪي ۾ متعارف ٿي. بعد ۾ ھوءَ ايران ھلي وئي جتي ريڊيو ايران زاھدان جي اردو سروس تان پروگرام ڪرڻ لڳي. سندس پروگرام ايران توڙي پاڪستان ۾ ڪافي شوق سان ٻڌا ويندا ھئا. ھوءَ لڳ ڀڳ 10 سال ايران ۾ رھڻ کان پوءِ 1973ع ۾ پاڪستان موٽي آئي ۽ ريڊيو پاڪستان ۽ پاڪستان ٽيليويزن تي خبرون پڙھڻ لڳي. 1984ع ۾ ھوءَ برطانيہ جي بي بي سي لنڊن جي اردو سروس سان سلھاڙجي وئي. 1990ع واري ڏھاڪي جي آخري سالن ۾ ھن وائيس آف جرمنيءَ لاءِ پڻ ڪم ڪيو.
ھن کي اردو ادب ۽ شاعريءَ سان خاص لڳاءُ ھو ۽ عمر جي آخري حصي ۾ ھن شاعريءَ جو ھڪ ڪتاب بہ لکڻ شروع ڪيو ھو پر کيس ڪينسر جي بيماري ٿي پئي ان ڪري اھو ڪتاب پورو نہ ڪري سگھي. آخرڪار 13 سيپٽمبر 2019ع تي 78 سالن جي ڄمار ۾ دم ڌڻيءَ جي حوالي ڪيائين. کيس اسلام آباد جي ھڪ مقامي قبرستان ۾ مٽيءَ ماءُ جي حوالي ڪيو ويو. ھن ٻہ پٽ ۽ ھڪ ڌيءَ سوڳوار ڇڏيا.
حوالا
زمرو:2019ع جون وفاتون
ميٽنگ ريلوي اسٽيشن
ميٽنگ ريلوي اسٽيشن ، سنڌ صوبي جي ضلعي ٺٽي جي ميٽنگ ڳوٺ ۾ واقع آهي.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:ٺٽي ضلعي جا ريلوي اسٽيشن زمرو:ڪراچي پشاور ريلوي پٽڙي تي اسٽيشون(ايم ايل 1)
مينگهو فقير شر
مينگهو فقير شر تعلقو ٺري ميرواه ۾ هڪ ڳوٺ آهي.
تاريخ
هي ڳوٺ صوفي بزگ مينگهو فقير شر جي نالي سان منصوب آهي هي ڳوٺ ضلعي خيرپور ميرس جي تعلقي ٺرِي مِيرواهہ ۾ واقع آھي
حوالا
زمرو:خيرپور ضلعو زمرو:ٺري ميرواهه
غيبي ديرو 6 چڪ 26
ديھ غيبي ديرو جاگير 6 چڪ 26  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جنھن ۾ ڪوبہ ڳوٺ يا وسندي ڪانہ آھي. بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود ھن ديھ جي 1986ع تائين واري نقشي مطابق ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 13، اوڀر ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 27، ڏکڻ ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 25 ۽ اولھ ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 30 واقع ھيا. ھن ديھ جي مڪمل سروي ٿيل آهي جنھن مطابق ديھ ۾ ڪل 639 بلاڪ واقع آهن.
ڀوجپوري ٻولي
بھوجپوري (ديوناگري: ڀوجپوري هي آڊيو مدد ٻُڌي · ·اڻ) هندستان-نيري ۽ نيپال ۾ ڳالهائي هڪ انڊو آريائي ٻولي آهي. اهو اتر اوڀر مدھ پرديش ۽ اتر ڇاتسھھ ۾ ڳالهائي وڃي ٿي. عام طور تي بھوجپوري پاڪستان ، بنگلاديش ، جميڪا ، ڪيريبين ۽ ڏکڻ آفريڪا ۾ پڻ ڳالهايو وڃي ٿو.
حوالا
زمرو:موريشس جون ٻوليون زمرو:نيپال جون ٻوليون
مٺڙا شال ملن
مٺڙا شال ملن (انگريزي: Mithra Shaal Milan) مشهور سنڌي فلم هئي جيڪا ڪراچيءَ مان 8 نومبر 1972ع تي جاري ٿي. عشرت چوڌري، چڪوري، مشتاق چنگيزي، ۽ ملڪ انوکو هن فلم جا مکيه اداڪار هئا. هن فلم جو هدايتڪار اي ايڇ صديقي ۽ پروڊيوسر زاهد حسين هو. هن فلم جي موسيقي غلام عليءَ ترتيب ڏني. هن فلم جا مڪالما نالي واري ليکڪ امر جليل لکيا هئا. هيءَ پهرين سنڌي فلم هئي جنهن کي پاڪستان جو مشهور فلمي نگار ايوارڊ مليو.
هن فلم جا سمورا گانا عوام ۾ ڪافي مقبول ٿيا. خاص طور تي شيخ اياز جي وائي ”سنڌڙيءَ تي سر ڪير نه ڏيندو، سهندو ڪير ميار او يار“ اڄ ڏينهن تائين مشهور آهي. اها وائي مرحوم فقير عبدالغفور جي آواز ۾ رڪارڊ ڪئي وئي هئي.
هن فلم جا ڪجھ ٻيا گيت:
حوالا
زمرو: سنڌي فلمون
ڪور ڪمال
يو سي 23 ڪور ڪمال سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا قمبر تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي قمبر جي يو سي 13 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 10,620 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ ڳوٺ جيئن ابڙو ھڪ وڏو ڳوٺ ۽ ان يو سي جو صدرمقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ چانڊيا، سيد، شابراڻي، سپرا،   ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي ڳوٺن ۾ ڪور ڪمال ، ڪور سليمان، ڪڙيو مراد علي، ڪور حسن، ڳوٺ ڀورل شاھ، ڳوٺ لال خان چانڊيو، ڳوٺ پنھل شابراڻي، ڳوٺ غلام صديق چانڊيو، فتح محمد سپرو ۽ ٻيا  شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين ذوالفقار علي  ۽ وائيس چيئرمين بشير احمد چانڊيو چونڊجي آيا جيڪي آزاد اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ ڀورل شاھ جو عبيدالله شاھ راشدي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو.
صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون گھٽ اپت واريون آھن ۽ پاڻي جي ڪمي جي ڪري ھتي آبادي گھٽ ٿئي ٿي.
عقيل عباس جعفري
عقيل عباس جعفري (پيدائش:10 آگسٽ، 1957ع) پاڪستان جو مشھور مصنف، مھندس، صحافي، شاعر، محقق، مورخ، پاڪستان ڪرونيڪل جو ليکڪ آھي. ھو ھن وقت اردو لغت بورڊ ۾ مدير اعليٰ ۽ پاڪستان ڪوئز سوسائٽي انٽرنيشنل جو صدر آھي.
زندگيءَ ۽ تعليم جو احوال
عقيل عباس جعفري 10 آگسٽ 1957ع تي ڪراچي، پاڪستان ۾ پيدا ٿيا. سندن جي والد جو نالو وزير حسن جعفري آھي جيڪو پاڪستان جي ٺھڻ کان پوءِ بلرام پور، اتر پرديش کان لڏي ڪري ڪراچي، پاڪستان ۾ آباد ٿيا. عقيل عباس ابتدائي تعليم گورنمينٽ اسڪول ناظم آباد ۽ پوءِ انٽرميڊيئيٽ ڊي جي سائنس ڪاليج مان پاس ڪئي. بيچلر آف آرڪيٽيڪچر جي ڊگري دائود ڪاليج آف انجنيئرنگ ۽ ايم اي (صحافت) جي ڊگري ڪراچي يونيورسٽي مان حاصل ڪئي.
ڪلام جو نمونو
غزل
شعر
اعزاز
تحقيق ۽ پاڪستانيات جي شعبي ۾ ھن جي خدمتن جي اعتراف جي طور تي پاڪستان ڪوئز سوسائٽي سندن کي 2004ع ۾ ڪوئز ايڪسيلينس ايوارڊ، وزڊم پاڪستان فورم 2010ع ۾ ھيروزآف پاڪستان ڪمال ڪارڪردگي ايوارڊ ۽ سينٽر آف سوڪ ايجوڪيشن پاڪستان نے 2010ع جو سوڪ ايجوڪيشن ايوارڊ پيش ڪيا۔ ان ڪيا علاوه 2000ع ۾ ريڊيو پاڪستان جو بھترين نعت گو ۽ بھترين قومي نغمہ نگار جو ايوارڊ بہ حاصل ڪري چڪو آھي ۔ 2011ع ۾ آل پاڪستان نيوز پيپرز سوسائٽي کيس بھترين فيچر نگار جو ايوارڊ پيش ڪيو.
حوالا
زمرو:1957ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:ڪراچيءَ جا ليکڪ زمرو:Architects from Karachi زمرو:ڪراچيءَ جا صحافي زمرو:پاڪستاني شيعا مسلمان زمرو:پاڪستاني ٽيليويزن جا صحافي زمرو:پاڪستان جا ادبي نقاد زمرو:پاڪستاني مورخ
سماجي اڀياس
سماجي اڀياس سماجي سائنس، بشريات ۽ تاريخ جو مجموعي مطالعو آھي. اسڪولي پروگرامن ۾ سماجي اڀياس ھيٺ ھڪ مربوط ۽ منظم پڙھائي فراھم ٿئي ٿي جنھن ۾ انسانيات، قديم آثار، معاشيات، جاگرافي، تاريخ، عدليه، فلسفو، سياسيات، نفسيات، مذهب ۽ سماجيات جھڙا تعليمي شعبا شامل ھوندا آھن، جن سان گڏوگڏ مناسب مواد بشريات، رياضي ۽ قدرتي سائنس مان شامل ڪيو ويندو آھي.
تعارف
سماجي اڀياس جو اولين مقصد ھي آھي تہ جوان ماڻھو اھا صلاحيت پيدا ڪن جنھن سان اھا معلومات ۽ وجھن سان گڏ عوامي مفاد جا فيصلي وٺي سگھن.
عام طور تي سماجي اڀياس تاريخ ۽ جاگرافي ۾ ان وقت ورھائجي وڃي ٿو جڏھن شاگرد ڇھين جماعت يا ان جي ويجھو ڪنھن جماعت ۾ پھنچندو آھي. ڪجھ آمريڪي اسڪولن ۾ ثانوي سطح تي جاگرافي جو ڪو ڪلاس نہ ھوندو آھي.
تاريخ
سماجي اڀياس جي ھاڻوڪي تاسيس بغير ڪنھن شڪ جي با اثر شخصيتن تي مرڪوز ٿيڻ تي ٺھيل آھي. 1916ع جو ھڪ مطالعو جنھن جو عنوان Social Studies in Secondary Education ھو،  ان کي نيشنل ايجوڪيشن ايسوسي ايشن جي طرفان گڏ ڪيو ويو ۽ آمريڪا جي گڏيل رياستن ۾ تعليم جي دفتر جي طرف کان شايع ڪيو ويو. سماجي اڀياس انسان ۽ ان جي ارد گرد جي ماحول جو مطالعو آھي.
ديرا الھيار
(نوٽ: ھن مضمون ۾ جھٽ پٽ جعفرآباد ۽ ديرا الھيار جو اڃا مونجھارو آھي جنھن جي تصديق ڪئي وڃي)
سماجي اڀياس
خارجي ڳنڍڻا
سماجي اڀياس زمرو:تعليم بلحاظ موضوع زمرو:سماجي سائنس زمرو:مضمون جي حساب سان تعليم
ديرا الھيار
ديرا الھيار پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي ضلعي جعفرآباد جو ھڪ شھر ۽ ساڳي نالي سان تحصيل جي صدر مقام آھي. ھن شھر جو پراڻو نالو جھٽ پٽ ھيو پر اتي ھڪ سياسي اڳواڻ مير الھيار خان کوسو جي قتل جي واقعي بعد ان جو نالو جھٽ پٽ جي جاء تي ديرا الھيار رکيو ويو. لفظ ڊيرا يا ديرا جو مطلب شھر آھي تنھن ڪري شھر جو نالي جو مطلب آهي الھيار جو شھر. 27 آگسٽ 2008 تي نواب اڪبر بگٽي جي ورسي تي جھموري وطن پارٽي جي جلسي ۾ بم ڌماڪو ٿيو جنھن ۾ 25 ماڻھو زخمي ٿيا ھتان جي ماڻھن جي ٻولي ، اردو، سرائڪي  سنڌي ۽ بروھي آھي.ھي شھر کي 1987 ۾ تحصيل جو درجو ڏنو ويو. تحصيل جي پکيڙ 2,445 چورس ڪلوميٽر يا 944 چورس ميل آهي. تحصيل جي آبادي 432,817 آهي. پوسٽل ڪوڊ 08289 اٿس. ھي شھر جھٽ پٽ جي نالي سان جيڪب آباد ضلعي جو حصو ھيو پر 1970 ۾ کيس ڌار ڪري سبي ضلعي ۾ شامل ڪيو ويو اھڙي طرح 1975 تائين سبي جو حصو رھيو .ھن شھر جو ڊائلنگ ڪوڊ 9233+ آھي.
راجناٿ سنگھ
راجناٿ سنگھ( انگريزي:Rajnath Singh) (پيدائش 10 جولاءِ 1951) هڪ هندستاني سياستدان آهي جيڪو هندستان جو موجوده دفاع وزير آهي. هو اڳوڻي گهرو وزير هوڀارت.
شروعاتي زندگي ۽ تعليم
هو اترپرديش ۾ چانڊوولي ۾ پيدا ٿيو ۽ هڪ راجپوت خاندان ۾ پيدا ٿيو. هو هارين جي خاندان ۾ پيدا ٿيو هو.هن ابتدائي تعليم پنهنجي ڳوٺ جي هڪ مقامي اسڪول مان حاصل ڪئي ۽ فزڪس ۾ ماسٽر جي ڊگري حاصل ڪرڻ لاءِ گورکھپور يونيورسٽي مان فرسٽ ڊويزن جا نتيجا حاصل ڪري اڳتي وڌيو.
سياسي آفيس
هو لکنوؤ (لوڪ سبھا حلقه) مان ٻه ڀيرا پارليامينٽ جو ميمبر رهيو آهي ۽ هڪ ڀيرو غازي آباد (لوڪ سبھا حلقه) مان.هن چيو ته به رياست جي سياست ۾ سرگرم ھو ۽ (اسيمبلي جي تڪ) Haidergarh کان MLA رهيو ٻه ڀيرا وڏي وزير رهيو.
ذاتي زندگي
هن ساوتري سنگهه سان 5 جون 1971 تي شادي ڪئي ، جنهن سان هن جا ٻه پٽ ۽ هڪ ڌيءَ آهي.
حوالا
زمرو:1951ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سياست زمرو:سياستدان زمرو:هندستاني سياستدان
ليفٽيننٽ جنرل
ليفٽيننٽ جنرل ڪنهن به فوج جي خاص عهدن مان هڪ عهدو هوندو آهي. ليفٽيننٽ جنرل، ميجر جنرل کان مٿاهون ۽ جنرل آفيسر کان هيٺيائون فوجي عهدو آهي. اڪثر ڪري ڪور ڪمانڊر جي زميواري پڻ هن عهدي جي آفيسرن کي ڏني ويندي آهي. هي فوج جو ٽن ستارن وارو آفيسر هوندو آهي.
دي ٽائمز آف انڊيا
دي ٽائمز آف انڊيا (The Times of India) (پڻ ان جي مخفف TOI جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو) هڪ هندستاني انگريزي-ٻولي روزاني اخبار آهي ۽ ڊجيٽل نيوز ميڊيا آهي جيڪا ٽائمز گروپ جي ملڪيت ۽ انتظام ۾ آهي. اها هندستان ۾ ٽيون نمبر وڏي اخبار آهي جيڪا گردش (سرڪيوليشن) جي لحاظ کان ۽ دنيا ۾ سڀ کان وڏي انگلش-ٻولي جي وڪرو ٿيندڙ روزاني اخبار آهي.
مارواڙي ٻولي
مارواڙي ٻولي
مارواڙي راجسٿاني ٻولي آهي ھي ٻولي راجسٿان ۾ سڀ کان وڌيڪ ڳالھائي وڃي ٿي ھن جا تمام گھڻا لھجا آهن سنڌ ۾ تقريبا 25 لک ۽ نيپال قريب 25 ھزار مارواڙي  ٻوليون مختلف لھجن ۾ موجود آهن ـ عمرڪوٽ ٿر ميرپور ۽ خيرپور به مارواڙي  ٻوليَ ڳالھائي وڃي ٿي ھجرات ھريانا جوڌپور ۽ نيپال  جي ڪجهه علائقن ۾ پڻ ھي  ٻولي گهڻي تعداد ۾ ڳالھائي وڃي ٿي زمرو:سنڌ جون ٻوليون زمرو:نيپال جون ٻوليون
ڪلر (يو سي)
يو سي 26 ڪلر سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا قمبر تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي قمبر جي يو سي 15 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 22,336 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل جو نالو ڪلر ان جي ڪري آھي تہ ھتي جي زمين اڪثر ڪلراٺي آھي. ان يو سي جو صدر مقام ڳوٺ وليداد مغيري آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾   ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي ڳوٺن ۾ ڳوٺ ڦل، ڳوٺ خان ، ڳوٺ گل محمد مغيري، ڳوٺ ڄام خان چانڊيو، ڳوٺ خان رسول دايو، ڳوٺ ولي داد مغيري، ڇانگرو، لڪيٽا ۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين محمد ايوب چانڊيو  ۽ وائيس چيئرمين محمد علي دايو چونڊجي آيا جيڪي آزاد اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ ولي داد مغيري جو لياقت علي مغيري ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان آزاد اميدوار طور ميمبر چونڊيو ويو.
صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون گھٽ اپت واريون آھن ۽ يونين ڪاؤنسل جو وڏو علائقو غيرآباد آهي. ھي يو سي غيبي ديرو روڊ ذريعي قمبر شھر سان ڳنڍيل آهي.
ميٿلي ٻولي
ميٿلي (ميٿلي / ميٿلي) ننڍو کنڊ ​​جي هڪ انڊو آريائي ٻولي آهي، خاص طور تي هندستان ۽ نيپال ۾ ڳالهائي وڃي ٿي. هندستان ۾ ، اها بهار ۽ جهارکنڊ جي رياستن ۾ ڳالهائي وڃي ٿي. اها 22 مڃيل هندستاني ٻولين مان هڪ آهي. نيپال ۾ ، ان کي مشرقي ترائي ۾ ڳالهايو وڃي ٿو ۽ نيپال ۾ اها ٻي تمام مشهور ٻولي آهي. اهو نيپال جي 122 مڃيل ٻولين مان هڪ آهي. شروعاتي طور تي ، تاروهو رسم الخط مٺيلي جو شروعاتي الف بي هو. اها ٻولي مختلف مقامي ٻولين ۾ به لکي وئي هئي. اڄڪلهه اهو ديوناگري لپي ۾ لکيو ويو آهي.
حوالا
زمرو:انڊيا جون ٻوليون زمرو:نيپال جون ٻوليون
زنجبار
زِنْجِبَار   تنزانيه جو ھڪ نيم خودمختيار علائقو آهي. اھو ھندي سمنڊ ۾ تنزانيه جي اوڀر واري ڪناري کان 50 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي ننڍڙن وڏن ٻيٽن جي جھرمٽ وارو علائقو آهي جن ۾ سڀ کان وڏا ٻيٽ انگوجا ۽ پيمبا آھن. انھن مان انگوجا ٻيٽ ۾ زنجبار شھر واقع آهي جيڪو ان زنجبار واري نيم خودمختيار علائقي جو گاديءَ جو هنڌ پڻ آھي. کي عام طور تي زنجبار سڏيو ويندو آهي. ھن علائقي جو تاريخي شھر اسٽون ٽائون آھي جيڪو عالمي ورثو قرار ڏنل آھي. انسائيڪلوپيڊيا برٽنيڪا مطابق زنجبار تنزانيه جو وڏو ٻيٽ آھي جنھن جي آبادي 2002 ۾   622,459 ھئي. سن جي ايراضي 1651 چورس ڪلوميٽر (637 چورس ميل) آهي. ان ٻيٽ جو اھم شھر زنجبار سٽي آهي جنھن جي آبادي 2002 ۾ 205,870 ھئي. زنجبار شھر ٻيٽ جي اولھ م واقع آهي ۽ زنجبار ٻيٽ جو اھم بندرگاھ ۽ تجارتي مرڪز پڻ آھي.
نالي جو پسمنظر
انگريزي ۾ ان کي زينزبار چون ٿا جيڪو عربي جي لفظ زنجبار جي بگڙيل صورت آهي. زنجبار لفظ واري فارسي جي لفظ زنگبار مان نڪتل آهي. فارسي ۾ زنگ جي معنيَ ڪارو آھي ۽ بار جي معنيَ سامونڊي ڪنارو آھي. زنجبار لفظ جو مطلب ڪارن ماڻھن يا شيدين جي سرزمين آهي
معيشيت
زنجبار جي اھم صنعت ۾ مصالحا، رافيا ۽ سياحت آھي. ھتان جي ٻيٽن م لونگ، جائفل، دالچيني، ۽ ڪارن مرچن جي پوک گھڻي ٿئي ٿي. ان پوکن جي ڪري زنجبار جي ٻيٽن جي جھرمٽ ۽ مافيا ٻيٽ مصالحن وارا ٻيٽ سڏبا آهن.زنجبار جي ٻيٽ جي معيشت زراعت ۽ مڇي جي شڪار تي مشتمل آهي.
جهنگلي جيوت
ھي علائقو اصل مقامي زنجباري ڪولوبس نالي ڀولي زنجباري جنيٽ نالي آفريڪي ٻلي، نابودي ويجھو ناياب زنجباري واگھ جي سرزمين پڻ سڏبو آهي.
تاريخ
زنجبار ۽ پيمبا ٻيٽن لاء خيال آهي تہ اھي ڪنھن زماني م آفريڪا کنڊ جي ڌرتي جو حصو ھيا ۽ بعد م ڌار ٿي ٻيٽ ٿي ويا. ھتان ملندڙ پٿرن جي ٺھيل اوزارن مان پتو پيو آهي تہ ھن علائقي ۾ انساني رھائش 20000 سال اڳ شروع ٿي ھئي. جيڪو دؤر پٿر جي پوئين دؤر جي شروعات وارو دؤر ھيو. عيسوي صدين جي پھرين ڏھاڪي جي شروعات ۾ ھتي ڀر واري آفريڪي ڌرتي جي بانٽو ٻولي ڳالهائيندڙن رھائش شروع ڪئي. زنجبار جي اتر اولھ م رھندڙ موجوده آبادي جي شروعات ڇھين صدي عيسويءَ کان ٿي جنھن جو گذران شروع کان وٺي ھاڻي تائين زراعت ۽ مڇي جو شڪار آهي. پنجين کان اٺين صدي عيسويءَ م زنجبار جي ساحلي شھرن ھندي سمنڊ جي ذريعي واپار ۽ آفريڪي ڌرتي وارن سان واپار جي شروعات ڪئي. 1498ع ۾ ھتي واسڪو ڊي گاما جي آمد سان ھتي يورپين جو اثر شروع ٿيو. 1503 يا 1504 ۾ پورچوگيزن جي ڪيپٽن رئي لورئينسو رواسڪو مارڪئز (Ruy Lourenço Ravasco Marques) ھتي بحري رستي چڙھائي ڪري آيو ۽ ھتان جي سلطان کان خراج جو مطالبو ڪيو ۽ سلطان جنگ کان بچڻ خاطر کيس ادا ڪري پورچوگيزي ايمپائر جو تسلط قبول ڪيو. اھڙي طرح ٻہ صديون زنجبار پورچوگيزن جي قبضي هيٺ رھيو. شروع ۾ زنجبار کي پورچوگال جي ايٿوپيا ۽ عربستان واري صوبي جو حصو بڻايو ويو پر پوءِ 1571ع ۾ زنجبار کي پورچوگال جي اولھ آفريڪي صوبي ۾ شامل ڪيو ويو جنھن جو صدرمقام موزمبيق ۾ ھيو. پورچوگيزن زنجبار جا ٻيثن جو مقامي انتظام مقامي سلطانن جي ھيٺ رکيو. 1631ع م مومباسا جي سلطان پورچوگيزن جو قتل عام ڪرايو جنھن بعد يورپي گورنرن جي مقرري شروع ٿي. سواحلي رھاڪن جي واپار ۽ مقامي اختيارن جي کسجڻ بعد سواحلي اميرن عماني عرب اشرافيه کان يورپين مان جان ڇڏائڻ لاءِ مدد ورتي. 1698ع ۾ زنجبار عماني سلطنت جو حصو ٿي ويو. 1784ع ۾ مقامي ماڻھن عماني سلطنت خلاف بغاوت ڪئي ھئي. سترھين صدي عيسويءَ ۾ زنجبار عمان جي عربن جي قبضي هيٺ آيو. 1832ع ۾ عمان جي سلطان زنجبار شھر کي عماني سلطنت جو گاديءَ جو هنڌ بڻايو. 1861 ۾ زنجبار عمان کان علحده ٿي ويو ھڪ خودمختيار سلطنت بڻيو. سلطان برغش بن سعيد جي دؤر (1870 کان 1888 تائين) زنجبار جو وڏو علائقو يورپين جي قبضي ۾ اچي ويو ھو. 1890 م برطانيا زنجبار ۽ پيمبا ٻيٽن تي مشتمل پنھنجي پروٽيڪٽوريٽ جو اعلان ڪيو. پروٽيڪٽوريٽ جو انتظام سلطانن جي حوالي رھيو. 1890 کان 1913 تائين روايتي وزير نگران رھندا آيا جيڪي ڪالوني جي آفيسرن جي مشاورت سان حڪومت ھلائيدا ھيا. 1913ع کان مقامي ماڻھن مان گورنر مقرر ڪري انھن ذريعي حڪومتي انتظام ھلايو ويو. 1963 ۾ اھا سلطنت ٻيھر خودمختياري حاصل ڪئي ۽ ڪامن ويلٿ جي رڪن ٿي. 1963 م يونائيٽيڊ ڪنگڊم زنجبار ايڪٽ پاس ڪري پروٽيڪٽوريٽ جي خاتمي جو اعلان ڪيو جنھن سان اتي جي سلطان جي حڪومت ھڪ آئيني بادشاهت ۾ تبديل ٿي وئي پر مھيني بعد 12 جنوري 1964ع ۾ سلطان جمشيد بن عبدالله کي انقلاب آڻي معزول ڪيو ويو جيڪو پوء جلاوطن ٿي ويو. سلطنت عوامي جمهوريه زنجبار ۽ پيمبا ۾ تبديل ٿي وئي. ايفورو شيرازي پارٽي اتي سوشلسٽ حڪومت قائم ڪئي. ان انقلاب م لڳ ڀڳ 20000 ھزار ماڻھو مارجي ہا جلاوطن ٿي ويا جن ۾ وڏو تعداد عربن ۽ ھندوستاني ماڻھن جو ھيو. 1964ع ۾ سلطنت جو تختو اونڌو ڪيو ويو ۽ ھڪ ريپبلڪ جو قيام ٿيو. اپريل 1964ع ۾ ھن نئين رياست آفريڪي سرزمين تي واقع ٽانگانيڪا سان انضمام ڪري يونائيٽيڊ ريپبلڪ آف ٽانگانيڪا اينڊ زنزبار نالي سان نئين رياست قائم ڪئي. جلد ئي ٽانگانيڪا ۽ زنزبار نالن کي پاڻ ۾ ملائي ان تي نئون نالو تنزانيا رکيو ويو ۽ ان رياست ۾ زنجبار جي حيثيت بطور نيم خودمختيار رياست برقرار رکي وئي. برٽنيڪا مطابق زنجبار ريپبلڪ بعد ۾ ٽانگانيڪا سان شامل ٿي وئي، اھڙي طرح تنزانيه جي ريپبلڪ وجود آئي.
حوالا
زمرو: تنزانيه جا ٻيٽ
پير جهنڊو
درگاھ شريف پير جهنڊي) پير سائين سيد احسان الله شاھ راشدي رحمته الله علي پير سني سنت هجرت ڪئي ۽ هن ڳوٺ جو بنياد رکيو ، صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلي نيو سيعد آباد ۾ واقع هڪ ڳوٺ آهي. هي ڳوٺ مشهور آهي. پير جي ڳوٺ ۾ موجود راشدي خاندان حضرت پير سائين سيد محمد راشدي (پير سائين روضي ڌڻي) جا پوئينر آهن. هن خاندان اسلامي اڀار لاءِ ڪردار ادا ڪيو، جنهن پير سائين محب الله شاهه راشدي پير سيد بديع الدين شاهه راشدي پير سائين ياسين شاھ راشدي پير قاسم شاھ راشدي جو هڪ اهم ڪردار آهي
ميواڙي ٻولي
ميوري هند آريائي راجسٿاني ٻولي جي اهم ذيلي ٻولين مان هڪ آهي. اها تقريبن هندستان جي راجسٿان ، راجسامند، ڀيلواڙي، اُوديپور ۽ چتور ڳڙھ ضلعن ۾ اٽڪل اڌ لک سمجهي وڃي ٿي. اهو ايس او او لفظ آرڊر آهي
حوالا
زمرو:انڊيا جون ٻوليون
جنرل
جنرل آفيسر فوج جو مٿاهون عهدو هوندو آهي
جنرل مان هي مراد پڻ ٿي سگهي ٿو:
وڌيڪ استعمال
جنرل پوسٽ آفيس سکر زمرو:سلجھائپ صفحا
پشين
پشين پاڪستان جي صوبي بلوچستان جو ھڪ شھر ۽ ضلعي جو صدر مقام آھي. ھي شھر روڊ رستي ڪوئيٽا سان ڳنڍيل آهي. اھو بلوچستان جي پشتون آبادي واري زميني پٽي ۾ واقع آهي. اھڙي طرح ھتي جي آبادي پشتون يا پختون قبيلن تي مشتمل آهي. ھتي ڪيترن ئي قسمن جا ميوا ۽ سبزيون پيدا ٿينديون آهن ۽ ان لحاظ کان ملڪيار وارو علائقو مرڪز آهي جتي ھڪ خوبصورت ڍنڍ بند خوشدل خان واقع آهي.
جاگرافي
بلوچستان جي اتر-اولھ ۾ افغانستان جي سرحد تي واقع آھي.اونھاري ۾ گرميءَ جو درجو 40 ڊگري سينٽي گريڊ يا 104 فارنھائيٽ تائين پهچندو آهي ۽ سياري ۾ برف ڄمڻ واري درجي تي پھچندو آھي.
معيشيت
ھتي ميون جي پيدوار جام ٿئي ٿي ۽ شھر ان واپار جو مرڪز آهي. ميون جي واپار ۾ صوف، ڏاڙھون ، گدرا ۽ انگور شامل آهن.
غيبي ديرو 6 چڪ 27
ديھ غيبي ديرو جاگير 6 چڪ 27  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جنھن ۾ ڪوبہ ڳوٺ يا وسندي ڪانہ آھي. بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود ھن ديھ جي 1986ع تائين واري نقشي مطابق ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 22، اوڀر ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 28، ڏکڻ ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 29 ۽ اولھ ۾ ديھ غيبي ديرو 6 چڪ 26 واقع ھيا. ھن ديھ جي مڪمل سروي ٿيل آهي جنھن مطابق ديھ ۾ ڪل 640 بلاڪ واقع آهن.
اقتصادي ميلاپ
اقتصادي ميلاپ ___ Economic Integration
عام طور ميلاپ جي معنى ڪن جزن کي ملائي هڪ ڪرڻ آهي. پر علم اقتصاديات ۾ اهو لفظ انهيءَ معنى ۾ استعمال نٿو ٿئي. بيلا بلاسا جو رايو آهي ته: ”اسان اقتصادي ميلاپ جي تشريح هڪ قسم جي طريقه ڪار يا واٽ ۽ معاملاتي صورتحال ۾ ڪريون ٿا. طريقه ڪار يا واٽ مان مراد آهي ته اهڙا طريقا جن جي وسيلي مختلف قومي رياستن جي اقتصادي يونٽن جي وچ ۾ ٿيندڙ امتياز کي ختم ڪيو وڃي، ۽ معاملاتي صورتحال مان مراد آهي ته اقتصادي نقطه نظر کان قومن درميان ٿيندڙ امتياز جي مختلف قسمن جو نه هجڻ“. ، ٻِن لفظن ۾ اقتصادي ميلاپ مان مراد آهي ته ڪنهن ايراضيءَ اندر سلوڪ کي ختم ڪيو وڃي. اقتصادي ميلاپ جا ڪيترائي قسم آهن، جيڪي اقتصادي ميلاپ جي مختلف درجن تي ٻڌل آهن، جهڙوڪ: آزاد واپاري ايراضي، ڪسٽم ٻڌي، عام يا هڪجهڙي مارڪيٽ،. اقتصادي ٻڌي ۽ مڪمل اقتصادي ميلاپ. ان کان علاوه ترجيحي واپار، ۽ ڊگهي مدي وارا واپاري معاهدا به ميلاپ جا قسم ليکيا وڃن ٿا. انهن جو ذڪر هيٺ ڪجي ٿو ،
آزاد واپار ايراضي (Free Trade Area)
ڪي به ٻه يا ٻن کان وڌيڪ ملڪ، جيڪڏهن پاڻ ۾ ملي هڪ ٻئي جي واپار تان پابندوين هٽائي ڇڏين، ته اهڙي قسم جي ميلاپ کي آزاد واپاري ايراضي سڏجي ٿو. بيلابلاسا لکي ٿو: ”آزاد واپاري ايراضيءَ جي حالت ۾ پاڻ ۾ واپار ڪندڙ ملڪ هڪ ٻئي جي شين تان محصول (۽ وصفي پابنديون) ختم ڪريو ڇڏين. پر اهڙا ميمبر ملڪ ٻين ملڪن جي خلاف جيڪي آزاد واپاري ايراضيءَ جا ميمبر نه آهن، تن جي شين جي لاءِ پنهنجي مرضيءَ مطابق علحدا محصول مڙهين ٿا“ ،. مطلب ته آزاد واپاري ايراضيءَ وارا ملڪ هڪ ٻئي لاءِ محصول جو ساڳيو اگهه مقررڪن ٿا، پر مختلف ملڪن لاءِ جيڪي ايراضيءَ جا ميمرب نه آهن، تن جي شين لاءِ پنهنجي مرضيءَ مطابق، محصول جا مختلف اگهه مقرر ڪن ٿا. يورپ جي آزاد واپاري جماعت E.F.T.A جيڪا 1959ع ۾ ٺهي، ۽ لئٽن آمريڪي آزاد واپاري جماعت جيڪا مانٽيويڊو عهدنامي تحت وجود ۾ آئي. آزاد واپاري ايراضيءَ جا مثال آهن. ڪي ملڪ آزاد واپاري ايراضي انهيءَ ڪري به چاهيندا آهن، جو کين پنهنجي مرضيءَ پٽاندر غير ملڪن سان واپار ڪرڻ جي اجازت هوندي آهي، يعني ته اُهي انهن غير ميمبر ملڪن سان محصول جو ڪهڙو به اگهه مقرر  ڪري سگھن ٿا. ،
ڪاٿو
ڪاٿو- تخمينو- تخمينو ڪرڻ (يا اندازو لڳائڻ- تخميني ڪاري) Estimation هڪ تخمينو ڳولڻ جو عمل آهي، يا لڳ ڀڳ، جيڪو هڪ قدر آهي جيڪو ڪنهن مقصد لاءِ استعمال لائق آهي جيتوڻيڪ ان پٽ ڊيٽا اڻپورو، غير يقيني يا غير مستحڪم هجي. قيمت بهرحال قابل استعمال آهي ڇو ته اها حاصل ڪيل بهترين معلومات مان حاصل ڪئي وئي آهي.
اقتصادي ميلاپ
ڪسٽم ٻڌي__ (Customs Union)
ڪسٽم ٻڌي به اقتصادي ميلاپ جو هڪ قسم آهي، جنهن مطابق مختلف ملڪ پاڻ ۾ ملي هڪ ٻئي جي واپار تان پابنديون به هٽائين، ۽ ساڳئي وقت ٻاهرين ملڪن (يعني غير ميمبر ملڪن) لاءِ هڪجهڙا محصول پڻ لڳائين. ڪسٽم ٻڌيءَ مان مراد آهي: ”ٻه يا ٻن کان وڌيڪ ڪسٽم علائقن جي عيوض، هڪ ڪسٽم علائقو قائم ڪيو وڃي ته جيئن: (i) تجارتي ٻڌيءَ جي مختلف علائقن ۾ ٿيندڙ اٽڪل سموري واپار تان ڊيوٽيون ۽ ٻيون تجارتي پابنديون ختم ڪيون وڃن، يا گهٽ ۾ گهٽ انهن شين، جيڪي انهن علائقن اندر پيدا ٿين ٿيون، تن جي واپار تان محصول وغيرهه ختم ڪيو وڃي، ۽ (ii) ڪسٽم ٻڌيءَ جي سڀني ميمبرن طرفان غير ميمبر ملڪن  سان ٿيندڙ واپار جي حالت ۾ هڪجهڙا محصول ۽ تجارتي پابنديون عائد ڪيون وڃن ٿيون“ ، بيلابلاسا لکي ٿو: ”ڪسٽم ٻڌي قائم ٿيڻ ڪري هڪ طرف ميمبر ملڪ واپار ۾ هڪ ٻئي سان امتيازي سلوڪ ختم ڪيو ڇڏين، ۽ ٻئي طرف اهي غير ميمبر ملڪن لاءِ هڪجھڙا محصول مقر ڪن ٿا“ ،. مطلب ته ڪسٽم ٻڌيءَ هيڍ ميمبر ملڪ ڌارين ملڪن، مان گهرايل مال تي هڪجهڙا محصول مڙهين ٿا، جنهن کي ”بيروني محصولن جي هڪجهڙي ديوار“ سڏجي ٿو؛ يعني ته ڌاريون ملڪ، ڪسٽم ٻڌيءَ وارن ملڪن مان ڪنهن به ملڪ ۾ جيڪڏهن ڪا شيءِ موڪليندو ته سڀني ملڪن ۾ ان شيءِ لاءِ محصول جو اگهه ساڳيو هوندو. ،
اقتصادي ٻڌي ۽ مڪمل اقتصادي ميلاپ
(Economic Union and Comple Economic Integration) اقتصادي ٻڌي ۽ مڪمل اقتصادي ميلاپ، ميلاپ جا اهي قسم آهن، جيڪي مٿي بيان ڪيل ميلاپ جي قسمن کان وڌيڪ اثرائتا آهن. بيلا بلاسا لکي ٿو. ، ”اقتصادي ٻڌي ۽ عام مارڪيٽ ۾ اهو فرق آهي ته عان مارڪيٽ۾ شين ۽ پيدائش جي جزن جي چرپرتان پابنديون هٽايون وڃن ٿيون. پر هن ۾ انهيءَ سان گڏ ڪي قدر قومي اقتصادي پاليسين جي هڪجھڙائي ڪئي وڃي ٿي، ته جيئن هنن مختلف پاليسين جي ڪري جيڪو امتياز هو سو دور ٿي وڃي“ ۽ مڪمل اقتصادي ميلاپ ۾ وري سڀني ناڻي وارين، مالي، سماجي ۽ واپاري چڪرن خلاف پاليسين وغيره جي هڪجھڙائي ڪئي وڃي ٿي، ۽ هڪ قومي اختيارين کان مٿانهين اٿارٽي مقرر ڪئي وڃي ٿي، جنهن جي هدايتن تي سڀئي ميمبر ملڪ عمل پيرا ٿيڻ لاءِ ٻڌل آهن“. ، مطلب ته مڪمل اقتصادي ميلاپ مان مراد آهي ته سڀني ميمبر ملڪن جي تجارتي ۽ مالي پاليسي ساڳي هجي، ۽ هڪ ئي اختياري مقرر ڪيل هجي، جيڪا انهن پاليسين بابت وقت بوقت سوچي ۽ عمل ڪرائي. ان کان سواءِ مڪمل اقتصادي ميلاپ لاءِ سماجي ميلاپ جو هجڻ به ضروري آهي. ڇاڪاڻ ته اهڙي قسم جو ميلاپ، اقتصادي ميلاپ کي وڌيڪ موثر بڻائيندو آهي. انهيءَ ڪري اقتصادي ميلاپ مان مراد نه رڳو اقتصادي، پر سماجي ميلاپ پڻ آهي. ،
ترجيحي واپار__ (Preferential Trading)
ترجيهي واپار اقتصادي سهڪار جو هڪ مکيه قسم آهي، جنهن هيٺ مختلف ملڪ پاڻ ۾ هڪٻئي جي شين سان واپار ۾ ترجيحي برتاءُ ڪندا آهن. ان جو بهترين مثال شاهي ترجيح (جنهن کي دولت مشترڪ واري ترجيح جي نالي سان سڏجي ٿو) آهي، ان جو ذڪر مٿي، چوٿين باب ۾ ڪيو ويو آهي. ٻيو اهم مثال يورپي اقتصادي سهڪار واري جماعت (O. E. E. C.) جو واپار کي وڌيڪ آزاد بنائڻ متعلق پروگرام آهي، جنهن مطابق ميمبر ملڪن 1949ع ۾ هڪ ٺاهه ڪيو ته هو 15ڊسمبر 1949ع تائين پنهنجن خانگي کاتن تحت درآمدات تان مقداري پابندين جو 50 سيڪڙو گهٽ ڪندا. انهن درآمدات ۾ کاڌو، کاڌي وارو سامان، ڪچو سامان ۽ پڪو مال شامل هئا. ،
ڊگهي مدي وارا واپاري معاهدا
(Long Term Trade Contracts) ڊگهي مدي وارا واپاري معاهدا، ٻطرفن واپاري جوڙجڪن جا نمونا آهن، جيڪي ڪنهن هڪ يا وڌيڪ پيداواري شين متعلق ڪيا ويندا آهن. ڊگھي مدي وارا معاهدا هڪ سال کان وڌيڪ عرصي لاءِ ڪيا ويندا آهن. هن مان ڪافي فائدا به آهن. مثال طور اهي ملڪ جيڪي زرعي شيون ٻاهر برآمد ڪن ٿا، تن جي شين کي مقرره قيمت تي وڪڻي سگھجي ٿو. انهيءَ خاطري هجڻ ڪري سندن ادائگين جي توازن ۾ پُختگي قائم ٿئي ٿي. ان کان سواءِ معاهدي واري ڌر، عالمي مارڪيٽ ۾، قيمت ۾ ٿيندڙ ڦيرين گھيرين جي اثر کان به بچيو وڃي. ٻيو، جيئن ته هنن ملڪن کي معاهدي جي ڪري اڳ ۾ ئي معلوم هوندو آهي ته سندن مٽاسٽا جي ڪمائي ڪيتري ٿيندي، ان ڪري اڳ ۾ ئي انهيءَ بنياد تي خرچ جي ضروري رٿابندي ڪن ٿا. هن مان نقصان هيءُ آهي ته معاهي واري ڌر کي عالمي مارڪيٽ ۾ قيمت جي ڦيرين گھيرين مان جيڪو فائدو ٿئي ها، سو ڪونه ٿيندو. ازانسواءِ معاهدي مطابق، شين جو مقرر تعداد ٻاهر موڪلڻو پوندو آهي. جيڪڏهن پيداوار انهيءَ تعداد کان وڌيڪ ٿي ته بهتر، نه ته کين گھرو ضرورتن کي گھٽائي به اوترو مال موڪلڻو پوندو؛ جنهن ڪري گھرو مارڪيٽ ۾ شين جي ڪمي ٿي پوندي، جنهن جو ملڪي روزگار ۽ ترقيءَ تي خراب اثر پوندو. ،
ڊوگري ٻولي
ڊوگرن ٻولي هڪ هند آريائي ٻولي آهي ، جنهن جي ڪل ۽ هندستان ۾ ڳالهائيندڙن جي تعداد تقريباً 5 لک آهي.
ڦولڙيون
ڦولڙيون:
نالا: ع. بعر، ف. پشڪ، هه. وغيره___ ميزگني ۽ پشڪل. اثر: گرم خشڪ 1، نقصان: ___، ميل: عيوض: ___-، وزن: قدر موافق. سڃاڻپ: رڍن ۽ ٻڪرين ۽ ڪن اهڙن جانورن جو سفل آهي، اڪثر ڪاري رنگ تي ڊگهيرڙا گول داڻا ٿيندا آهن. خاصيت: ٻاڪرين ڦولڙين کي پاڻيءَ ۾ ڪاڙهي، اُن جي ٻاڦ ڪن ۾ ڏجي ته ڪن جي وهڻ ۽ سور ۾ فائدو ڪندو. ڦولڙيون ڪٽيل ۽ ڪڻڪ جو ڀوسو پاڻ ۾ ملائي رڌي لپري ڪري ٻڌڻ سان آڱر ويڙهي ۽ نـُـنهن ٿر کي فائدو ٿيندو. ،
اولهندي پهاڙي
اولهندي پهاڙي ٻوليون اتر-آريائي ٻولين جو هڪ گروهه آهي، جيڪا هماليه رينج جي الهندي حصن ۾ ڳالهائي وڃي ٿي ، گهڻو ڪري هندستاني رياست هماچل پرديش ۾ ، پر جمو ۽ اتراکھنڊ جي ڪجهه حصن ۾ پڻ.
فرانڪو اولاند
فرانسوا اولاند، 12 آگسٽ 1954 ۾ فرانس ۾ ڄائو، 15 مئي 2012 کان 14 مئي 2017 تائين فرانسيسي جمهوريہ جو صدر آهي.
ڦيس
ڦيس (عربي: اصل، فارسي: سحور، هندستاني وغيره: پيس، ڪسرني ۽ ڪولان) هي کجيءَ جي پنن جهڙا نرم ۽ ڊگها پن ٿيندا آهن، اڪثر تؤنرين ۽ تڏن ۽ ٻهارن ٺاهڻ ۾ ڪم ايندا آهن.
طب
اثر: سرد خشڪ 2، نقصان: مٿي جو سور، ميل: پواڙي، عيوض: پن، وزن: ڇهن ماسن کان ٻن تولن تائين.
هن کي پاڻيءَ ۾ ڀڄائي پيارجي تہ پيشاب جاري ڪري، پرميل، مثاني جي ڦٽ، رحم جي رطوبت، ماليخوليا، جلندر، سلهه جي رت ۽ ڦٽ، وات مان رت اچڻ ۽ دستن بند ڪرڻ لاءِ مفيد آهي.
ڦيڻ
ڦيڻ: نالا: ع. زبداللبن، ف. کف شير، هه. وغيره___ پهين، ۽ فصيح شخاب. اثر: ______، نقصان: ______، ميل: ______، عيوض: ______، وزن: ڪوبه نه. سڃاڻپ: کير ڏهڻ مهل جيڪا مٿان گجي ٿيندي آهي. خاصيت: اها ڦيڻ ۽ مٺو تيل گڏي وار چري، ڏڊ، پتن تي لائجي ته فائدو ٿيندو. جن جاين تي وار جلد نه اچن، اُنهن تي لائجي ته وار جلد ايندا. ،
ڀٽ شاهه ريلوي اسٽيشن
ڀٽ شاهه ريلوي اسٽيشن ، سنڌ ۾ ضلعي مٽياري جي ڀٽ شاهه ۾ واقعع آهي.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:ضلعي مٽياري جون ريلوي اسٽيشنون
جاڻ خراساني
جاڻ خراساني:
نالا: ع. بذرالبنج، ف. بنج، هه. وغيره___ اجوائن خراساني، باطباط، سيڪران، افتيمون. اثر: گرم خشڪ 2، نقصان: مٿي جي ڦيري، ميل: سؤنف رومي، عيوض: جاڻ، وزن: چئن رتين کان هڪ ماسي تائين. سڃاڻپ: هي به ڀوري رنگ جو سنهن داڻن وارو ٻج آهي، ذائقي ۾ تمام تيز ٿيندي آهي. خاصيت جگر ۽ معدي کي طاقت ڏئي ٿي، هاضمون پيدا ڪري، بک وڌائي ٿي، دماغي ۽ رحم جي رطوبت سڪائي ٿي، مٿي جي سور، کنگهه، دمڪشي، سنڌن جي سور، فالـج، لقوي، عرق النسا، مثاني جي ڦٽ ۽ پٿري ڪڍڻ لاءِ مفيد آهي. هن جو گهڻو استعمال مٿي ۾ ڦيري، چريائي ۽ عقل ۾ خلل پيدا ڪري ٿو. ،
راجپوتانا
راجپوتنا ، معنيٰ ”راجپوتن جي زمين“، هندستان ۾ هڪ علائقو هو جنهن ۾ خاص طور تي هاڻوڪي هندستاني رياست راجسٿان، گڏوگڏ مڌيا پرديش ۽ گجرات جا حصا ، ۽ جديد دور جو ڏکڻ پاڪستان سنڌ جا ڪجھ ملندڙ علائقا شامل هئا.