cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ھيرڻ
هيرڻ هن کي هندي ۾ ايرنڊي ۽ انگريزيءَ ۾ ڪاسئر آئل پلانٽ يا پاماڪرسٽاءِ چون ٿا، ڪتابي نالو اٿس رائسينس. هي موچارو وڻ ٿو ٿئي؛ جتي ڪٿي پيدا ٿئي ٿو. پن ساوا وڏا ۽ سهڻا کهنبا گل ٿا ٿينس. باغ ۾ خالي پيل ٽڪر تي چڱو ٺهندو. ڪٿي ته ٻنين ۾ به پوکيندا آهن. هن جو ٻج وڏو ۽ سهڻو ٿو ٿئي، منجهانئس پيڙي تيل به ڪڍندا آهن. منجهس جلاب جو اثر رهي ٿو. اهو ٻج پوکڻ سان پيدا ٿيندو آهي هيرڻ ٿر ۾ هڪ سائيدار درخت سمجهيو وڃي ٿي ۽ ان کي چاهه سان پوکي ان جي پرورش ڪئي وڃي ٿي. ٿر واري ڀاڱي ۾ ٻه- ٽي هيرڻ جا وڻ گهڻو ڪري سڀ ڪنهن تڙ تي پوکيل نظر انداز ايندا آهن. جتي مسافر تڙ تان پاڻيءَ ڍڪ پي، انهن جا ڇانو ۾ گهڙي کن ساهي پٽيندا آهي. پارڪر واري ڀاڱي ڏي ته هيرن جي باقاعدي پوک ٿئي ٿي. ايرنڊن جي فصل مان اتي جا ماڻهو اٽڪل چار دفعا ايرنڊن جا ڏينا ڪڍن ٿا، پوءِ انهن کي سڪائي ڪٽي ڳاهي خرارن جي انداز ۾ هيرڻ جون ککيون ڪڍي گجرات سان واپار ڪن ٿا. ايرنڊن جي پوک مان پارڪرين کي نهايت سٺي پيدائش آهي. پارڪر جا ڪولهي ايرنڊن جي فصل جا ماهر ليکيا ويندا آهن. سنڌ ۾ ايرنڊيءَ جي پوک ننگرپارڪر تعلقي ۾ وڌيڪ ٿيندي آهي. باقي سنڌ ۾ به هيرڻ جو وڻ نظر ايندو آهي. هيرڻ جو ٻج ڇڳن جي صورت ۾ ٿيندو آهي. هيرڻ جي ٻج جي کل کي مختلف مصنوعات، مثال طور؛ نائيلون، پلاسٽڪ، وارنش، مصنوعي چمڙي ۽ ڪپڙي جي صنعت ۾ استعمال ڪيو وڃي ٿو. هي ٻوٽو ٿر ۾ ماڻهو پنهنجن گهرن ۾ ۽ کوهن تي پوکيندا آهن. اُن کي پاڻيءَ جي ججهي ضرورت ٿيندي آهي ۽ شروع ۾ سنڀال ڪرڻي پوندي آهي. هڪ دفعو اُڀريو ته ٽي سال هلندو آهي، ان بعد سُڪي ويندو آهي. اُن جا پن وڏا، پنجن چهنبن وارا ٿيندا آهن. بدن ۾ ڪٿي به سور هجي ته مٿان پن ٻَڌڻ سان فائدو ٿيندو آهي. اُن جو ٿڙ ۽ ٽاريون ڳاڙهيري رنگ جون ٿينديون آهن. اُن جي ڪاٺي پوچِي هئڻ ڪري ڪنهن به ڪم ڪو نه اچي. اُن جي ٽارين ۾ ڳاڙها گلن جا جهڳٽا ٿين، جن ۾ ڏينا ٿين، جن جي اندر داڻا هوندا آهن. پچڻ بعد ڏينا لاهي ڀڃي اندران داڻا ڪڍندا آهن، اُن کي ٿر ۾ ”ايرنڊا“ چون. انهن داڻن ۾ تيل ٿئي ٿو. ايرنڊن کي پيڙي تيل ڪڍبو آهي، جو ڪيترين دوائن ۾ ڪم ايندو آهي. پارڪر ۾ هيرڻ جو فصل پوکيندا آهن. سموريون ٻنيون ساون هيرڻن سان ڀجر وينديون آهن، جي پريان ائين پيون ڏسبيون آهن جو ڄڻ ته وونئڻن جو فصل آهي. قد به وونئڻن جيڏو هوندو آهي. هن فصل مان ماڻهو پوکڻ بعد چار دفعا ڏينا ڪڍندا آهن. پوءِ کرن ۾ سڪائي ڪُٽي ڳاهي صفا ڪري گڏ ڪندا آهن، جي خرارن جي انداز ۾ ٿيندا آهن. سال بسال هزارين ماڻ ايرنڊا ٻاهر وڪري لاءِ ونيدا آهن، جن مان ججهي پيدائش ٿيندي آهي. پارڪر ۾ ٻانڀڻ ۽ ڪولهي خاص انهيءَ پوک جا ڄاڻو ۽ ماهر آهن.
جمالو گھوٽو
جمال گهوٽو هڪڙو ننڍو وڻ آهي. پن ڊگها، ننڍا ۽ پشمدار اٿس. گل پيلا اٿس. ڦر سائو اڇن ليڪن سان ٿو ٿئيس. ٻج ڪارو ۽ چمڪندڙ اٿس. گلن جي ڪري هتي ڏنو ويو آهي. اهي به يوفاربيا جي جماعت مان. جمال گهوٽي جو جلاب مشهور آهي. هن جو انگريزي ڪتابي نالو باليا سپرم آهي. ڪونڪن ۾ ۽ گهاٽن ۾ گهڻو ٿيندو آهي..
طب
(زهردار آهن، تنهنڪري هنن کي اصلاح ڪري پوءِ ڪم آڻجي.)
سنڌ سڌار
سنڌ سڌار (Sindh Sudhar) سنڌي ٻوليءِ ۾ پهرين اخبار تسليم ڪئي وڃي ٿي. هي اخبار تعليم کاتي طرفان 1882ع ۾ جاري ڪئي وئي. هن اخبار جا پهريان ايڊيٽر مرزا صادق علي بيگ، ساڌو هيرانند ۽ ٻيا ناليرا صحافي ٿي گذريا آهن.
تضاد
ڪجهه سنڌي محقق معين الاسلام ته ڪجهه وري سنڌ سڌار کي سنڌي جي پهرين اخبار چون ٿا. اخبار جي ڇپجڻ جي تاريخ بابت ڪي به متفق رايا موجود ناهن.
حوالا
زمرو:1884ع زمرو:سنڌي اخبار زمرو:سنڌي ادب زمرو:سنڌي ميڊيا زمرو:سنڌي ٻولي جي ماس ميڊيا
دل اڪيلو ڀاڙيندڙ آهي
دل اڪيلو ڀاڙيندڙ آهي آمريڪي ليکڪ ڪارسن ميڪولرز جو پهريون ناول آهي جيڪو 1940 ۾ شايع ٿيو. جارجيا جي هڪ نن ٽائونڙي شهر ۾ سيٽ ڪريو ، اهو اڪيلائي جو بهترين مطالعو آهي ۽ رابطي جو تاثر. مرڪزي تصوير آھي مسٽر سنگر ، ھڪڙو ٻوڙو گونگا. هن ڏانهن پرنسپل ڪردار — مِڪ ، هڪ قبر پرست نوجوان ڇوڪري ؛ بيف ، سيمي ڪيفي جو مالڪ ؛ جڪ ، هڪ شراب البيٽر ؛ ۽ ڪوپلينڊ ، هڪ ڪارو ڊاڪٽر- انهن جي خوابن ، آرزو ۽ ڪاوڙ ڀريو.
بئنڪ آف آمريڪا پلازا (ڊلاس)
بئنڪ آف آمريڪا پلازا هڪ 72-ڪهاڻي، 280.7 ميٽر (921 فوٽ) دير سان جديد اسڪائي اسڪراپر آهي جيڪو مين اسٽريٽ ڊسٽرڪٽ ڊسٽرڪٽ ڊالس، ٽيڪساس، آمريڪا ۾ شهر جي مرڪزي حصي ۾ واقع آهي. اهو شهر ۾ سڀ کان وڏي اسڪائي اسڪراپر آهي، ٽيڪساس ۾ ٽيون نمبر ڊگهو ۽ آمريڪا ۾ 40 هين ڊگهو آهي. ان ۾ 1,900,000 sq ft (180,000 m2) آفيس جي جاءِ آھي. عمارت JPJ آرڪيٽيڪٽس پاران ڊزائين ڪئي وئي هئي ۽ برامپٽن، ڪئناڊا جي برامليا لميٽيڊ طرفان تيار ڪئي وئي هئي. اصل مالڪ هڪ گڏيل وينچر جو بندوبست هو جنهن ۾ پروڊنشل انشورنس، براماليا لميٽيڊ، ۽ فرسٽ نيشنل بئنڪ آف ڊلاس جي والدين ڪمپني InterFirst Corporation جي ماتحت هئي.[5] تعمير 1983 ۾ شروع ٿي ۽ ٽاور 1985 ۾ مڪمل ڪيو ويو.
ٽام هالينڊ
حوالا
زمرو:1996ع جون پيدائشون
پشپا ڪماري ڪوهلي
پشپا ڪماري ڪوهلي (Pushpa Kumari Kohli) پهرين هندو عورت آهي جيڪا پاڪستان ۾ صوبيدار پوليس آفيسر ٿي آهي. سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن ذريعي صوبائي چٽاڀيٽي جو امتحان پاس ڪرڻ بعد، کيس سنڌ صوبي ۾ اسسٽنٽ سب انسپيڪٽر آف پوليس (اي ايس آءِ) طور پوسٽ تي ڀرتي ڪيو ويو.
ابتدائي زندگي
پشپا ڪماري ڪوهلي 1990 ۾ شيڊولڊ ذات هندو خاندان ۾ پيدا ٿي. هيءَ سنڌ صوبي ۾ ميرپورخاص ضلعي ، جي سامارو تعلقي جي هڪ وچولي درجي جي خاندان ۾ پيدا ٿي. هن جو پيءُ هڪ گروسري اسٽور هلائيندو آهي ۽ سندس ماءُ آبادي واري کاتي ۾ فيملي پلاننگ آفيسر جي طور تي ڪم ڪندي آهي.
تعليم
پشپا ڪماري پنهنجي شروعاتي تعليم سامارو شهر مان حاصل ڪئي.
پشپا ڪماري 2014 ۾ ڊائو يونيورسٽي آف هيلٿ سائنسز مان ڪريٽڪل ڪيئر آءِ سي سي ۾ گريجوئيشن ڪئي آهي.
ڪيريئر
پشپا پنهنجي اباڻو شهر سامارو ۾ هڪ اين جي او، ماري اسٽوپس سوسائيٽي لاءِ ڪم ڪيو هيو. انکانپوءِ هي ميڊيڪل جي شعبي ۾ شامل ٿي. 2018 تائين، پشپا ڪماري بي نظير ڀٽو ايڪسيڊينٽ ۽ ايمرجنسي ٽراما سينٽر ۾ انتهائي نگهداشت (انٽيسيو ڪيئر يونٽ، آءِ سي يو) ۾ ٽيڪنيشن طور ڪم ڪيو. هن 2016ع ۾ اي ايس آءِ جي لاءِ پبلڪ سروس ڪميشن جو فارم ڀرايو هو. 2018 ۾، هن خالي اسسٽنٽ سب انسپيڪٽر پوسٽ لاءِ درخواست ڏني ۽ جنوري 2019 ۾ مقابلي وارو امتحان پبلڪ سروس ڪميشن جو امتحان ڪوائليفائي ڪيائين، جيڪو قابليت عمر ۽ پوليس جي اسسٽنٽ سب انسپيڪٽر (اي ايس آئي) بڻجي وئي.
ذاتي زندگي
پشپا ڪماري پنجن ڀائرن مان سڀني کان ننڍي آهي، سندس تعلق سنڌ جي ميرپورخاص ضلعي جي سامارو ڳوٺ ۾ هڪ مڊل ڪلاس گهراڻي سان آهي. هن جي ماءُ خانداني منصوبابندي ۾ آفيسر طور آبادي جي ڀلائي واري کاتي لاءِ ۾ ڪم ڪندي آهي. سندس پيءُ هڪ پسارڪو دڪان هلائيندو آهي.
پشپا ڪماري نارائڻ داس سان شادي ڪئي آهي، جيڪو بحريا ٽائون ۾ سپروائيزر طور ڪم ڪري ٿو. هن وقت هو ڪراچي ۾ رهائش رکندو آهي. هن جو مڃڻ آهي ته برادري جون ٻيون ڇوڪريون ۽ عورتون هن کان متاثر ٿي پوليس، فوج، هوائي فوج يا بحري وانگر ڪيريئر ۾ شامل ٿيڻ جو فيصلو ڪنديون.
حوالا
زمرو:1990ع جون پيدائشون زمرو:پاڪستاني عورتون پوليس آفيسر زمرو:پاڪستاني هندو زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:ميرپور خاص ضلعي جا ماڻھو
صلاح مصلحت جي لاءِ رسمي گڏجاڻي
صلاح مصلحت جي لاءِ رسمي گڏجاڻي يا ڪانفرنس (Conference) ڪنهن به خاص معاملي تي رياستن يا سندن نمائندن جو سڏايل ميڙ، جنهن ۾ لاڳاپيل معاملي تي خيالن جي تفصيلي ڏي وٺ ڪرڻ کان پوءِ ڪنهن نتيجي تي پهچي سگهجي. عام طور تي ڪانفرنس ۾ ڪنهن به ڌر يا رياست جو موقف پيش ڪري، ان تي ٽيڪا ٽپڻيءَ کان پوءِ گڏيل پڌرنامو جاري ڪيو ويندو آهي. جنهن کي اڳتي هلي معاهدن جي صورت ۾ پڪو ڪبو آهي، يا ڪانفرنس ۾ ٿيل فيصلن کي بين الاقوامي ضمانتون ڏيئي سگهارو ڪيو ويندو آهي، ان سلسلي ۾ فيبروري 1945ع ۾ اتحادي قوتن وچ ۾ ٿيل ”يالٽا ڪانفرنس“ کي مثال طور پيش ڪري سگهجي ٿو، جنهن کان پوءِ ٻي عالمي جنگ جو خاتمو عمل ۾ آيو. ”ڪانفرنس“ سدائين هڪ نتيجو ڏيندڙ گڏجاڻي هوندي آهي، جنهن جا هاڪاري يا ناڪاري نتيجا ٿي سگهن ٿا، ان سلسلي ۾ جيڪا گڏجاڻي امڪاني نتيجا نه ڏئي سگهي ته ان کي ”ناڪام يا بي نتيجا“ ” ڪانفرنس سڏيو وڃي ٿو.
حوالا
زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:سماجي گڏجاڻيون زمرو:سياست زمرو:گڏجاڻي
سيال (شھدادڪوٽ)
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي ديھن واري 1887 واري پراڻي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ محمد خان سيال، ڳوٺ سيال ۽ ٻيا ٻہ ننڍڙا ڳوٺ واقع ھئا. ھن وقت ان م ڳوٺ بکو سيال معروف آھي.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ تعلقو ڳڙهي خيرو جي ديھ جيندو، اولھ ۾ ديھ مائري، ڏکڻ ۾ ديھ ڊکڻ ۽ اولھ ۾ ديھ گوپانگ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي.
ناڪام رياستون
ناڪام قومي رياستون، فيلڊ نيشن اسٽيٽس (Failed Nation States) جو اصطلاح ”سرد جنگ“ واري دور کان پوءِ دنيا جي اُنهن رياستن ڏانهن اشارو ڪري ٿو، جيڪي پنهنجي شهرين جي جان جو بچاءُ ۽ ٻيون بنيادي انساني سهولتون ڏيڻ کان لاچار آهن. اها صورتحال نسلي متڀيد، گروهي تڪرارن، نسل پرستي، فوجي طاقت جي واڌ ۽ علائقائي تڪرارن ڪارڻ پيدا ٿئي ٿي. ان ڏس ۾ اڳوڻي يوگو سلاويا، هئٽي، صوماليا، سوڊان، لائبيريا، ڪمبوڊيا، روانڊا، زائر، سيريا لون ۽ افغانستان ۾ هلندڙ گهرو لڙائي ۽ انتشار کي مثال طور پيش ڪري سگھجي ٿو. اهي ملڪ ”سرد جنگ“ دوران ٻنهي عالمي طاقتن جي مالي فوجي، ۽ معاشي امداد جي سهاري هلندا هئا، پر ”سرد جنگ“ جي پڄاڻيءَ کانپوءِ اهڙا ملڪ پنهنجي وسيلن ۽ سرشتن جي سهاري پاڻ تي ڀاڙي نٿا سگھن. بين الاقوامي معاملن جي مشهور ماهر آر- ڊي ڪئپلان موجب: ٽين دنيا جا گهڻا ئي ملڪ سگهارين مرڪزي حڪومتن کان وانجھيل هئڻ ڪري قبائلي ۽ علائقا سطح جي اختيارين جي ور چڙهيل آهن ۽ اتي هٿيار بند جھيڙن، بيمارين ۽ ٻين سماجي مسئلن جي ڀرمار لڳي پئي آهي، جنهن ڪري روايتي سياسي جاگرافيائي تبديليون اچي رهيون آهن ۽ ٽين دنيا جا ملڪ ننڍڙين غير پائيدار، ڪمزور ۽ جهيڙيڪار شهري رياستن جو روپ اختيار ڪري رهيا آهن. اهڙي صورتحال ڪولڊ وار جي پڄاڻيءَ کان پوءِ آمريڪا طرفان پيش ڪيل ”نئين عالمي نظام“ ۾ ڪرايل خاطرين جي ابتڙ وڌيڪ انتشار ڏڦيڙ ۽ غير يقينيءَ جي صورتحال کي جنم ڏنو آهي ۽ ان دور جون سگھاريون رياستون اڄوڪي دور ۾ وڏن گهوٽالن جي ور چڙهڻ ڪارڻ ناڪاميءَ ۽ تباهيءَ کي مُنهن ڏيئي رهيون آهن.
حوالا
زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:سياست زمرو:قومي رياستون زمرو:ناڪام رياستون
بنڊونگ ڪانفرنس
بنڊونگ ڪانفرنس (Bandong Conference) انڊونيشيا جي شهر بنڊونگ ۾ 18 کان 24 اپريل 1955ع تائين ٿي، جنهن ۾ ٽين دنيا جي 29 ملڪن شرڪت ڪئي. ان ڪانفرنس جو وڏو مقصد ايشيا ۽ آفريقا سان لاڳاپيل ٽين دنيا جي ملڪن جي وچ ۾ اقتصادي سهڪار وڌائڻ هو ته جيئن اهي دُنيا جي ٻن وڏين طاقتن سوويت يونين ۽ آمريڪا تي ڀاڙي نه ويهن ۽ نتيجي ۾ سندن سياسي ايجنڊا کي مڃڻ لاءِ زور ڀرين. ان کانسواءِ اِن ڪانفرنس ۾ غريب ملڪن کي بيٺڪي نظام مان آجو ڪرائڻ لاءِ به ويچاريو ويو. جنهن جي نتيجي ۾ اڳتي هلي ٻن وڏين طاقتن جي اثر کان آزاد اڻ ڌري تحريڪ (Non-Aligned Movement) جو قيام ٿيڻ جوڳو ٿيو. آزاد ٿيل مُلڪن جا سربراهه مثال طور: جواهر لال نهرو، مصر جو جمال عبدالناصر، يوگو سلاويا جو جوزف ٽيٽو ۽ انڊونيشيائي صدر احمد سوئيڪارنو وغيره انهيءَ ڪانفرنس ۾ ٽين دنيا جا اڳواڻ ٿي اڀريا.
وسرڳي اکر
سنڌي الف-ب ۾ ويھ اکر اهڙا آهن، جن کي وسرڳي اکرَ (Aspirates) چيو وڃي ٿو. اهي ٻن اکرن جو مرڪب بڻجي نئون اکر يا آواز ٺاهيندا آهن. جيڪي يا ته ”ھ“ ملائڻ سان ٺهندا آهن يا وري ٽٻڪن جي واڌاري آڻڻ سان ٺهندا آهن. سنڌي الف-ب جي ترتيب ۾ وڌ ۾ وڌ تنقيد وسرڳ اکرن تي آهي، ڇو جو سنڌي الف بي ۾ اهي ڪنهن قاعدي تحت نه بلڪي بنا ڪنهن قاعدي تحت جوڙيا ويا آهن. ڪي ته مورڳو شامل ئي نه ڪيا ويا آهن. اهي وسرڳي اکر هي آهن. ڀ ٿ، ٺ، جهه، ڇ، ڌ، ڍ، ڦ، ک ۽ گهه هنن حرفن ۾ ڪن کي ”هه“ جوڙي ٺاهيو ويو آهي، ڪن کي چار ٽي يا ٻه نقطا ڏئي جوڙيو ويو آهي. جيڪي الف ۾ شامل نه آهن سي وسرڳ ڙھ، مھ، لھ،نھ، ڻھ،وھ، ڏھ،رنھ،ڳھ ۽ رھ آهن.
وسرڳ اکر
دراوڙ لوڪ، وسرڳ اکرن (Wisragg akkhar) مان بنيادي اکر ڪڍي، باقي هه جو اُچار بچائيندا هئا. لڀڻ، لهڻ، ڏڀڻ، ڏهڻ. هنن مثالن ۾ ڏسو ته ڀ مان ب اکر نڪري ويو آهي، جنهن جي ڪري باقي هه جو اُچار بچيو آهي. ڪٽنڀ - ڪٽنب. هتي ماڳهين هه اکر ڪڍي ڇڏيو اَٿئون. جنهن جي ڪري باقي ب جو اُچار بچيو آهي. اهڙي طرح وسرڳ اکرن ڄڻ ته مرڪب اکر ڪري ليکيون ٿا، جن مان هڪڙو ڪڍي ٻيو بچايون ٿا.
نرم وسرگ اکر
سرگريئرسن ڄاڻايو آهي ته ڪشمير طرف داردڪ ٻولين ۾ نرم وسرگ اکرن (Sonant aspirates) گهه، جهه، ڍ، ڌ ۽ ڀ کي اوسرگ (Disaspirate) ڪندا آهن، يعني منجهانئن ’هه‘ جو اچار ڪڍي ڇڏيندا آهن. ائين به کولي چيو اٿس ته لاڙي ٻولي انهيءَ ڳالهه ۾ داردڪ ٻولين سان مشابهت رکي ٿي. ان لاءِ هي مثال به ڏنا اٿس:
مهيسر جي مد، جي هت هڏهين هوءِ. (شاهه)
هيءَ عادت لاڙ جي ماڻهن ۾ گهڻي آهي ۽ اهو هڪ مکيه سبب آهي، جنهنڪري لاڙي ٻولي ڪَچي ۽ کل جهڙي ٿي پيئي آهي. هنن مثالن مان ٻه- ٽي ڳالهيون ٻيون به ظاهر آهن، جن جو ڌار ذڪر ڪجي ٿو.
’هه‘ جو اچار- سر گريئرسن جي ڏنل مٿين مثالن مان معلوم ٿيندو ته لاڙ جا ماڻهو نه رڳو وسرگ اکرن مان ’هه‘ جو اُچار ڪڍي ڇڏيندا آهن، پر ’هه‘ اکر ڌار هوندو آهي، ته اهو به ڪو نه اُچاريندا آهن. مثال ڏنا اٿس ته ’چڙهڻ‘ بدران چون ’چرڻ‘ ۽ ’ورهين کان‘ بدران چون ’ورن کان‘، اها عادت لاڙ جي ماڻهن ۾ سچ پچ ايتريقدر زور آهي، جو ’آهيان‘ بدران چون ’آيان‘، ‘ٻاهر‘ بدران ’ٻار‘، ’ٽهلرام‘ بدران ٽيلرام، رحمت الله بدران ’ريمت الا‘ ۽ ’لوهه‘ بدران ’لو‘. لاڙ جا مسلمان جيتوڻيڪ ايتريقدر ’هه‘ سان هاڃو نٿا ڪن ته به انهيءَ عادت کان صفا آجا ڪينهن.
”ائين جي ورن واريون سرتيون، سڌڙيون“. (شاهه)
”سيخن ماهه پچاءِ جي نالو ڳيڙءِ نيهه جو“.
هتي مصدر’ڳرهڻ‘ معنيٰ’وٺڻ‘تنهن مان’ڳرهيهءِ‘ بدران ڳيڙءِ لکيل آهي.
پرٿويراج چوهاڻ
thumb|300px دلي ۽ اجمير جو آخري هندو راجا هيو ، جيڪو راءِ پٿورا گجر جي نالو سان پڻ مشهور آهي. ان جي بهادري جا ڪارناما اُتر هندستان ۾ مشهور آهن. هن پنهنجي پاڙيسيري راجپوت حڪمرانن سان گڏجي ڪيتريون ئي جنگيون وڙهيون. جي چند واليء قنوج جي ڇوڪري سنجوگيتا ۽ پرٿوي راج چوهاڻ پاڻ ۾ ڏاڍي محبت ڪندا هيا، انهي ڪري پرٿوي سنجوگيتا کي سوئمبر کان کڻي ان سان  شادي ڪري ورتي. ان ڳالههه تان هن جي سنجوڪتا جي پيءَ جي چند سان دشمني ٿي وئي. 1191ع ۾ هن محمد غوري کي ترائن (تراوڙي) جي ميدان ۾ شڪست ڏني هُئي.پر 1192ع ۾ سلطان محمد غوري جي ٻئي حملي ۾ کيس وڏي خراب شڪست ٿي هُئي ۽ هو پڪڙجي جنگي قيدي ٿي ويو ۽ کيس قتل ڪيو يو۔ دشمنن هن جي اکين  کي گرم ساڙيندڙ لوهه سان ضائع ڪرڻ کانپوءِ هن کي قتل ڪري ڇڏيو هيو۔
حوالا
زمرو:هندو سورما
الفا پروٽين ڪائنيس 1
الفا پروٽين ڪائنيس 1 ھڪ اينزائيم جيڪو انسان جي اندر ALPK1 جين جي ذريعي انڪوڊ ٿيل آهي.
ملاوي
ملاوي يا مالاوي جو سرڪاري نالو جمهوريه ملاوي آهي. اھو ڏکڻ-اوڀر آفريڪا جو خشڪي سان گھيريل ملڪ آھي جنھن جو پراڻو نالو نياسالينڊ آهي. ان جون سرحدون اولھ ۾ زيمبيا سان، اتر ۽ اتر-اوڀر ۾ تنزانيا سان، اوڀر، ڏکڻ ۽ ڏکڻ-اولھ ۾ چوڌاري موزمبيق سان ملن ٿيون. ملڪ جي پکيڙ 118484 چورس ڪلوميٽر آهي جنھن جو ٽيون حصو ملاوي ڍنڍ ۾ شامل آھي. ملڪ جي آبادي 2018ع جي تخميني مطابق 18,143,217 آھي. ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ ليلانگوي آهي جيڪو ملڪ جو سڀ کان وڏو شهر پڻ آھي. ملڪ جا ٻيا وڏا شھر ترتيبوار بلانتاير، مزوزو ۽ چوٿون وڏو شھر زومبا آھي جيڪو ملڪ جو پراڻو گادي جو هنڌ آهي. لفظ مالاوي لفظ ماراوي  جي بگڙيل صورت آهي جيڪو نيانجا ماڻھن جو پراڻو نالو آهي جيڪي ھن سرزمين جا پراڻا رھاڪو آھن. ھتان جا ماڻھو دوستي ۾ مشھور آھن تنھنڪري ھي ملڪ آفريڪا جي گرمجوشي واري دل سڏبو آهي.
تاريخ
ڏھين صدي عيسويءَ ۾ بانٽو ٻولي ڳالهائيندڙ ماڻھو ھن ملڪ ۾ آباد ٿيا. 1891 ۾ برطانيا ھن ڌرتيءَ تي قابض ٿيو. ھي ملڪ يونائيٽيڊ ڪنگڊم جي نياسالينڊ نالي ھڪ پروٽيڪٽوريٽ بڻيو جيڪو بعد م 1953ع ۾ ھڪ نيم خودمختيار رھوڊيشيا ۽ نياسالينڊ جو وفاق بڻيو. 1963ع ۾ اھو وفاق ٽٽي ويو. 1964ع ۾ ھي ملڪ برطانيه کان آزاد ٿيو ۽ ملڪ جي رياست جي سربراهي ملڪه ايلزبيٿ ٻين وٽ ئي رھيو پر ٻن سالن بعد ملڪ ريپبلڪ يا جمهوريه بڻيو. آزادي بعد ھي ملڪ صدر ھيسٽنگس باندا جي قيادت ۾ مطلق آمريت واري ھڪ جماعتي رياست بڻجي ويو جيڪو 1994ع تائين ملڪ جو صدر رھيو. ھن ملڪ ۾ ھاڻي جنھوري ڪثير جماعتي حڪومت آهي جنھن جو سربراھ ملڪ جو چونڊيل صدر پيٽر موتاريڪا آھي.
معيشيت
ھن ملڪ جي انساني ترقي جي اشاريي جي شرح دنيا جي ملڪن جي ڀيٽ ۾ تمام گھٽ آهي. ملڪ جي معيشت زرعي آھي ۽ ملڪ جي آبادي جو وڏو حصو ٻھراڙي ۾ رھي ٿو جنھن م تيزي سان واڌ ٿيندي پئي اچي. ھي ملڪ معاشي ترقي لاءِ گھڻي ڀاڱي پرڏيھي قرض تي مدار رکندڙ آھي ۽ سن 2000 کان ان قرض کڻڻ م گھٽتائي طرف وڌي رهيو آهي.
حوالا
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
مائي ڌائي
مائي ڌائي, مائي ڍائي (Mai Dhai) سنڌ جي ٿر جي علائقي عمرڪوٽ جي لوڪ فنڪاره آهي. ڪوڪ اسٽوڊيو 8 جي لاءِ مائي ڌائيءَ سيف سميجو سان گڏ ٻه گانا ريڪارڊ ڪرايا ۽ ان کان پوءِ ڏاڍي مشهوري ماڻي آهي.
مائي ڍائي ٿر جي صحرا جي ڍاٽڪي توڙي سنڌي ٻوليءَ ۾ لوڪ گيت ڳاتا آهن. هن سنڌ سان گڏ پرڏيھ ۾ خاص طور آمريڪا ۾ ڳائي نالو ڪمايو آهي. سندس خاندان مڱڻهار آهي جيڪو اصل راجستان جو هو پر ورهاڱي کان پوءِ پاڪستان لڏي آيا.
شروعاتي حياتي
مائي ڌائي جو جنم برطانوي دور جي هندستان جي رياست راجسٿان جي ضلعي ٻاڙمير ۾ ٿيو. پنهنجي ماءُ خندا ٻائي کان مائي ڌائيءَ گانا ڳائڻ سکيا، جيڪا شادين وغيره ۽ ٻين فنڪشنن ۾ لوڪ گيت ڳائيندي هئي. پاڪستان ٺهڻ کان پوءِ سندس خاندان ٿر جي علائقي ۾ رهڻ لڳو. ماءُ جي وفات کان پوءِ مائي ڌائي به لوڪ گيت کائڻ شروع ڪيا.
سنڌي شاعر ۽ سياستدان سردار شاهه کيس حيدرآباد ۾ انٽروڊيوس ڪرايو هو. منفرد ۽ بي مثال يگاني آواز سبب آهستي آهستي سڄي ملڪ ۾ مشهور ٿي وئي.
ڪوڪ اسٽوڊيو سيزن 8
مائي ڌائيءَ موسيقيءَ جي مشهور پروگرام ڪو ڪ اسٽوڊيو جي اَٺئين سيزن ۾ ٻه گانا ڳايا، جنهن کان پوءِ کيس سڄي دنيا ۾ تمام گهڻي سڃاڻپ ملي.
حوالا
زمرو:پاڪستان زمرو:پاڪستاني فيميل سنگرز زمرو:راڳ زمرو:سنڌ زمرو:سنڌي شخصيتون زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:شخصيتون زمرو:ضلعو ٿرپارڪر جون شخصيتون زمرو: سنڌي ڳائڻيون
نياز ھمايوني
نياز ھمايوني (Niaz Himayuni) (پيدائش:۰١ اپريل ١٩٣۰ع - وفات ۰٣ جنوري ٢۰۰٣ع ) ملڪ پاڪستان جي سنڌ سان واسطو رکندڙ ڪثير زبان شاعر,اديب,عالم,محقق,مترجم,مصنف,طبيب و حڪيم ۽ حافظ قرآن شخصيت شڪارپور ضلع جي ھمايون شھر ۾ تولد ٿيو.سندن والد بزرگوار جو نالو حڪيم قائم الدين ھو.پنهنجي ذات بابت مرحوم پاڻ فرمائي ويو,"آئون نماڻون ھاري زادو ذات جو ڪوري نانونُ نياز".سندن اصل نالو مشتاق احمد لکيل ڏٺو وڃي ٿو,سندس ھڪ پراڻي دوست,مهربان ۽ قريبي ڪرم فرما (مرحوم) چواڻي ته مرحوم جو نالو محمد عيسي آھي.بحرحال کيس نياز ھمايوني جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو.
بغداد جو چور (1940 فلم)
بغداد جو چور 1940 ع جي هڪ انگريزي فلم آهي. فلم مشهور ڪهاڻيڪار جي ڪتاب الف ليلا ولي ليلا تي ٻڌل آهي ان جي ڊائريڪٽرن ۾ مائیکل پاول ، لودوگ برگر ، ٽم ويلان ، اليگزينڊر ڪارا اڻ نمايان والون ۾ ، زولتن ڪورڊا ۽ وليم ڪيمرون شامل هئا. ڪهاڻي لوئس براؤن ۽ ميل ميلسن لکيو هو. ڪنراڊ ويدانت ، صابو دستگير ، جان جسٽن ۽ جان ڊوپر بنيادي ڪردار هئا.
ڪيري ميناتي
مئي 2020 ۾، سندس روسٽ وڊيو جو عنوان ”يوٽيوب بمقابله ٽڪ ٽاڪ - دي اينڊ“ يوٽيوب انڊيا تي تڪرار جو سبب بڻيو. وڊيو پليٽ فارم جي سروس جي شرطن جي خلاف ورزي جي ڪري يوٽيوب طرفان هٽايو ويو، سببن جو حوالو ڏيڻ جهڙوڪ سائبر بلنگ ۽ ايذاءُ.
بغداد جو چور (1940 فلم)
بغداد جو چور 1940 ۾ ٺاهيل هڪ انگريزي فلم آهي. اها فلم لوڪ داستان جي ڪتاب الف ليلہ جي هڪ ڪهاڻي تي ٺهيل آهي. ان جي هدايتڪارن ۾ مائيڪل پاول، لڊوگ برجر، ٽم ويلان، نالو ظاهر نه ڪندڙن ۾ اليگزنڊر ڪردا، زولٽان ڪوردا ۽ وليم ڪيمرون شامل هئا. ان جي ڪهاڻي لوئس برو ۽ ميل ميلسن لکي هئي. ڪانراڊ ويدت، سابو دستگير، جان جسٽن ۽ جون ڊوپرز مک ڪردار هئا.
ڪيري ميناتي
ابتدائي زندگي ۽ تعليم
اجي نگر 12 جون 1999 تي فريد آباد ۾ پيدا ٿيو، هندستان جي قومي راڄڌاني نئين دهلي جي ويجهو هڪ شهر، هن 2016 تائين دهلي پبلڪ اسڪول، فريد آباد ۾ تعليم حاصل ڪئي، جڏهن هن پنهنجي يوٽيوب ڪيريئر کي اڳتي وڌائڻ لاءِ ڇڏي ڏنو؛ اقتصاديات جو امتحان پاس ڪرڻ جي پريشاني جي ڪري ڪلاس XII بورڊ جو امتحان ڇڏي ڏنو. بعد ۾ هن پنهنجي اسڪول جي تعليم ڊگهي فاصلي جي سکيا ذريعي مڪمل ڪئي.
بغداد جو چور (1940 فلم)
جيتوڻيڪ هيءَ پروڊڪشن 1924 جي ورزن جو ريميڪ هيو، پر ٻنهي فلم ۾ ڪيترو ئي فرق آهي: سڀ کان اهم ڳالهه اها ته 1940 جي ورزن ۾ چور ۽ شهزادو الڳ الڳ ڪردار آهن.ہیں۔
ڪيري ميناتي
ابتدائي زندگي ۽ تعليم
نگر جو وڏو ڀاءُ، يش نگر، هڪ ميوزڪ پروڊيوسر ۽ موسيقار آهي، جنهن هن سان وائل فرينزي طور ڪم ڪيو آهي.
بغداد جو چور (1940 فلم)
ڪاسٽ
جون ڊوپريز جو ڪردار بي نالو آهي. ان کي رڳو "شهزادي" سڏيو ويندو آهي ۽ "شهزادي"، "منهنجي عزيز" وغيره جي طور تي سڏيو ويندو آهي.
ڪيري ميناتي
ڪيريئر
نگر 10 سالن جي عمر ۾ يوٽيوب تي وڊيوز پوسٽ ڪرڻ شروع ڪيو هن جو مکيه يوٽيوب چينل 2014 کان سرگرم آهي 2014 ۾، چينل جو نالو AddictedA1 هو ۽ نگر ان جي رد عمل سان گڏ رڪارڊ ٿيل وڊيو گيم فوٽيج اپلوڊ ڪندو. 2015 ۾، هن چينل جو نالو بدلائي ڪيري ڊيول ڪيو ، سني ديول جي نقل ڪندي Counter-Strike: Global Offensive جي گيم پلي فوٽيج اپ لوڊ ڪندي. چينل جو بعد ۾ نالو تبديل ڪيو ويو ڪيري ميناٽي. مئي 2021 ۾، نگر هڪ بيان جاري ڪيو جنهن ۾ چيو ويو آهي ته چينل 30 ملين کان وڌيڪ سبسڪرائبر هئا.
2017 جي شروعات ۾، نگر هڪ اضافي يوٽيوب چينل ٺاهيو جنهن کي سڏيو ويندو آهي CarryIsLive ، جتي هو وڊيو گيمز کيڏندي پاڻ کي لائيو اسٽريم ڪندو آهي. هن هن چينل تي لائيو اسٽريمز جي ميزباني ڪئي آهي، 2018 ۾ ڪيرالا جي ٻوڏ جي متاثرين لاءِ فنڊ گڏ ڪري رهيو آهي. اوڊيشا ۾ طوفان فاني ، آسام جي ٻوڏ، بهار جي ٻوڏ ۽ 2019 ۾ پلواما حملي جا شهيد ، آسٽريليا ۾ بش فائر ، COVID' 19 ۽ 2020 ۾ آسام ۽ بهار ۾ ٻوڏ 4 جون تي، نگر 2023 اوڊيشا ٽرين حادثي جي متاثرين لاءِ چار ڪلاڪ خيراتي لائيو اسٽريم جي ميزباني ڪئي. لائيو اسٽريم INR 11,87,611.64 ٺاهي وئي ₹ 1.5 لک ذاتي مدد سان؛ سمورا فنڊ وزيراعليٰ جي رليف فنڊ ۾ عطيو ڪيا ويا - اوڊيشا جي حڪومت.
بغداد جو چور (1940 فلم)
ڪاسٽ
اليگزينڊر ڪورڊا ويوين ليہ کي شهزادي طور ڪاسٽ ڪرڻ جو ارادو ڪيو هيو، پر اها لارنس اوليوير سان گڏ رهڻ جي لاءِ هالي وڊ هلي وئي.
ڪيري ميناتي
ڪيريئر
2019 ۾، نگر کي ٽائم ميگزين پاران ايندڙ نسل جي اڳواڻن جي 2019 ۾ 10 هين پوزيشن تي درج ڪيو ويو، جيڪو ڏهن نوجوانن جي سالياني فهرست آهي جيڪي جديد ڪيريئر ٺاهي رهيا آهن. اپريل 2020 ۾، نگر فوربس 30 انڊر 30 ايشيا جي فهرست ۾ شامل ڪيو ويو. 2021 ۾، نگر کي هندستان ۾ اڄ جي اعلي ۽ طاقتور شخصيتن جي مٿين 50 لسٽ تي شامل ڪيو ويو. مارچ 2022 ۾، نگر هندستان ٽائمز برانچ جي ڪور ڪهاڻي ۾ شامل ڪيو ويو.
موسيقي
جنوري 2019 ۾، نگر هڪ ڊِس ٽريڪ جاري ڪيو جنهن کي "بائي پيو ڊي پيئي " سڏيو ويندو آهي، جنهن ۾ هن PewDiePie تي تنقيد ڪئي هئي، جنهن پنجن مهينن جي جاري ٿيڻ کان وٺي 22 ملين نظريا حاصل ڪيا. ساڳئي سال هن پنهنجي وڏي ڀاء ولي فرينزي سان تعاون ۾ هڪ ٻيو ٽريڪ "ٽريگر" جاري ڪيو. ان کانپوءِ 2020ع ۾ ”زندگي“، ”واريئر“ ۽ ڊِس ٽريڪ ”يالگار“ 2021ع ۾ ”وردان“ شامل آهن
بغداد جو چور (1940 فلم)
ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:انگريزي ٻولي جون فلمون
ڪيري ميناتي
ٻيو ڪم
سال 2020 ۾، نگر موسيقي جي وڊيو ڊيٽ ڪر لي لاءِ ميوزڪ ڪمپوزر جوڙو سليم-سليمان سان تعاون ڪيو .
نگر ريپ سنگل "يالگار" وائي فرينزي جي موسيقي سان، 2021 جي فلم دي بگ بل ۾ ٿيم گيت طور ڪم ڪيو ويو.
هن 2022 جي فلم رن وي 34 ۾ پاڻ وانگر هڪ ڪيميو ظاهر ڪيو هو.
فيبروري 2023 ۾، نگر خريد ڪيو 10٪ اسپورٽس فرم بگ بينگ اسپورٽس ۾ ڪاروبار پارٽنر ديپڪ چار سان.
يوٽيوب بمقابله TikTok-The End
مئي 2020 ۾، نگر هڪ تڪراري يوٽيوب وڊيو شايع ڪيو جنهن جو عنوان آهي ”يوٽيوب بمقابله ٽڪ ٽاڪ – دي اينڊ“، انسٽاگرام تي شيئر ڪيل هڪ وڊيو جي جواب ۾ ٽڪ ٽاڪ استعمال ڪندڙ عامر صديقي جنهن ٽڪ ٽاڪ استعمال ڪندڙن کي روسٽ ڪرڻ لاءِ يوٽيوب جي تخليقڪارن کي تنگ ڪيو. اهو يوٽيوب طرفان هٽايو ويو ان جي خدمت جي شرطن جي ڀڃڪڙي جو حوالو ڏيندي، ڪيترن ئي شڪايتن ۽ سائبر بدمعاشي جي بنياد تي. LGBTQ + ڪارڪنن پاران وڏي تعداد ۾ رپورٽون ڪيون ويون آهن، وڊيو ۾ هومو فوبڪ يا ٽرانسفوبڪ بدسلوڪي ٻولي جي حساب سان. نگر جي ڪيترن ئي مداحن يوٽيوب جي عملن تي تنقيد ڪئي، ۽ هٽائڻ جي نتيجي ۾ سندس نالي جو ذڪر ڪندي ڪيترن ئي نئين ٽريننگ هيش ٽيگس جو سبب بڻيا. نتيجي طور، وڊيو کي ڪيترائي ملين نظريا مليا، ۽ گوگل پلي اسٽور تي بم TikTok جو جائزو وٺڻ لاءِ گڏيل ڪوشش ڪئي وئي. نگر جي ٻين مداحن وڊيو کي هٽائڻ جي يوٽيوب جي فيصلي جي حق ۾ ڳالهايو. جون 2020 ۾، نگر هڪ وڌيڪ جواب جي طور تي ميوزڪ ويڊيو "يالگار" اپ لوڊ ڪيو، صديقي جي نئين تنقيد سان.
سکر جروار
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي ديھن واري 1887 واري پراڻي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ جيئند جروار، ڳوٺ الله وڌايو جوڻيجو ۽ ڳوٺ عرض محمد لغاري واقع ھيا ۽ ديھ جو وڏو حصو وارياسو ۽ ڪلراٺي زمين وارو ھيو. ھاڻي ان ديھ ۾ ڳوٺ جيئند جروار معروف آھي.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ مرکنڊ، اوڀر ۾ ديھ ميروخان، ڏکڻ ۾ ديھ ڪلھوڙا ۽ اولھ ۾ ديھ گرگيج واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 854 ھئي جيڪا 170 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
رولا غني
رولا ايف غني عبدالغني (افغانستان جو نالو: بي بي گل؛ پيدا 1948 ع) هڪ اڳوڻي آهي ته افغانستان جي پهرين لکيا ۽ اڳوڻي جي زال افغانستان جي صدر اشرف غني.
2015 ۾ ، رولا غني (بي بي گل )کي ٽائيم 100 ، ٽائم ميگزين پاران دنيا جي بااثر ماڻهن جي لسٽ ۾ شامل ڪيو ويو.
ذاتي زندگي
ساڄو|thumb|210x210 عڪسلون| مشيل اوباما رولا غني ، 2015 سان گڏ هڪ چانهه جي ميزباني ڪئي. رولا غني رولا سعدي ۽ پرورش لبنان ۾ ، لبناني مارونائي عيسائي خاندان ۾ ڄائي. هن 1969 ۾ سائنسز پوء ، فرانس مان ڊپلوما حاصل  هن 1974 ۾ بيروت جي آمريڪن يونيورسٽي مان پوليٽيڪل اسٽڊيز ۾ ماسٽر جي ڊگري مڪمل ڪئي ، جتي هن پنهنجي مستقبل جي مڙس اشرف غني سان ملاقات ڪئي.
جوڙي 1975 ۾ شادي ڪئي ۽ ٻہ ٻار آهن : هڪ ڌيءَ ، مريم غني ، بروڪلن تي بصري فنڪار ، ۽ هڪ پٽ طارق. رولا غني 1983 ۾ نيويارڪ شهر جي ڪولمبيا يونيورسٽي مان صحافت ۾ ماسٽر جي ڊگري حاصل ڪئي. هوءَ 2003 ۾ افغانستان موٽي آئي.
غني افغانستان ، لبنان ۽ آمريڪا ۾ شهريت رکي ٿو. مبينا طور تي هوءَ عربي ، انگريزي ، فرينچ ، پشتو ۽ دري ڳالهائي ٿي.
2014 کان
ھوء افغانستان جي پھرين عورتن جي حق لاءِ وڪيل ھئي
15 آگسٽ 2021 تي ، غني افغانستان مان پنھنجي مڙس ، ٻارن ۽ ويجھن ساٿين سان ٿي ويو جئين طالبان ڪابل تي قبضو ڪيو ارگ ، افغان صدارتي محل ، ڪجھ ڪلاڪن بعد طالبان پاران قبضو ڪيو ويو. 18 آگسٽ 2021 تي ، گڏيل عرب امارات جي حڪومت چيو ته غني خاندان پنھنجي ملڪ ۾ ھو.
ٿيلهي
thumb|ٿيلهي مڇي ٿيلهي (انگريزي:Catla) مڇيءَ جو قسم آهي جيڪا سنڌ ۾ سنڌو درياھ ۽ ڍنڍن ۾ ٿيندي آهي.
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست زمرو:مڇي جا قسم
بوگوٽا ڪانفرنس
حوالا
زمرو:سياست زمرو:عالمي لاڳاپا زمرو:بين الاقوامي سياست
ڊلاس
ڊالس ۽ ويجھو فورٽ ورٿ شروعاتي طور تي ترقي ڪئي وئي وڏي ريلوي لائينن جي تعمير جي ڪري علائقي جي ذريعي ڪپهه، ڍورن ۽ بعد ۾ تيل تائين پهچ جي اتر ۽ اوڀر ٽيڪساس ۾. انٽر اسٽيٽ هاءِ وي سسٽم جي تعمير ڊلاس جي شهرت کي نقل و حمل جي مرڪز جي حيثيت سان مضبوط ڪيو، شهر ۾ چار وڏيون انٽر اسٽيٽ هاءِ ويز ۽ ان جي چوڌاري پنجون انٽر اسٽيٽ لوپ. ڊيلاس پوءِ هڪ مضبوط صنعتي ۽ مالي مرڪز ۽ هڪ وڏي اندرين بندرگاهه طور ترقي ڪئي، وڏين ريلوي لائينن، انٽر اسٽيٽ هاءِ ويز ۽ ڊلاس/فورٽ ورٿ انٽرنيشنل ايئرپورٽ جي تعمير جي ڪري، دنيا جي سڀ کان وڏي ۽ مصروف ترين ايئرپورٽن مان هڪ آهي. 13] ان کان علاوه، ڊيلاس وٽ ڊارٽ (ڊيلاس ايريا ريپڊ ٽرانزٽ) مختلف رنگين ٽرين لائينن سان آهي جيڪي سڄي ميٽروپلڪس ۾ ٽرانسپورٽ ڪن ٿيون.[14]
هن جي متنوع معيشت جي غالب شعبن ۾ شامل آهن دفاع، مالي خدمتون، معلوماتي ٽيڪنالاجي، ٽيليڪميونيڪيشن، ۽ ٽرانسپورٽ.[15] ڊيلاس شهر جي حدن اندر نون فارچون 500 ڪمپنين جو گهر آهي[16] جڏهن ته ڊيلاس-فورٽ ورٿ ميٽروپليڪس 22 فارچون 500 ڪمپنين جي ميزباني ڪري ٿو، ٻئي نمبر تي ٽيڪساس ۾ ۽ چوٿين نمبر تي آمريڪا ۾ آهي.[17][18] 41 کان وڌيڪ ڪاليج ۽ يونيورسٽيون ان جي ميٽروپوليٽن علائقي جي اندر واقع آهن، جيڪو ٽيڪساس ۾ ڪنهن به ميٽروپوليٽن علائقي جو سڀ کان وڏو آهي. هن شهر جي آبادي ڪيترن ئي نسلي ۽ مذهبي پس منظرن جي آهي ۽ آمريڪا ۾ سڀ کان وڏي LGBT برادرين مان هڪ آهي.[19][20] والٽ هب ڊلاس کي آمريڪا ۾ پنجون سڀ کان وڌيڪ متنوع شهر قرار ڏنو
برايوني ڪانفرنس
برايوني ڪانفرنس (Brioni Conference) عالمي طاقتن جي دٻاءَ کان وانجهيل ٽين دنيا جي آزاد قومن جي هيءَ ڪانفرنس يوگو سلاويا جي ٻيٽ برايوني ۾ 18-19 جولاءِ 1955ع تي ٿي، جنهن ۾ ڀارتي وزيراعظم جواهر لعل نهرو (Jawaharlal Nehru)، مصر جي صدر جمال عبدالناصر ۽ يوگو سلاويا جي صدر مارشل ٽيٽو شرڪت ڪئي. اِن ڪانفرنس جو وڏو مقصد اڻ- ڌري تحريڪ جي تصور يا خيال کي اڳتي وڌائڻ، بنڊونگ (انڊونيشيا) ۾ اڻ ڌُري تحريڪ جي گڏجاڻيءَ ۾ ڪيل فيصلن جي حمايت ڪرڻ ۽ اڻ- ڌُرين قومن جي طرفان مستقبل (ايندڙ وقت) ۾ سهڪار لاءِ رٿابنديءَ بابت ويچار ڪرڻ هو.
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا
بيگونيا
بيگونيا، هن انگريزي ڪتابي نالي هيٺ، ڪيترن ئي قسمن جا سهڻن پنن ۽ گلن وارا وڻ اچي وڃن ٿا.اڪثر هماليه جبل تي ٿين ٿا. ڪي برازيل مان آندا اٿن. بيگونيا ٻن مکيه قسمن جا آهن: هڪڙا اهي جن جا گل سهڻا ۽ ٻيا اهي جن جا پن سهڻا آهن. پهرئين قسم جا به وري ٻه قسم آهن: هڪڙا اهي جن جون پاڙون نلين جهڙيون آهن ۽ ٻيا اهي جن جون پاڙون اهڙيون ناهن. هي اڪثر ڇانو جي منهه هيٺ ۽ گهرن جي ورانڊن ۾ رکبا آهن هنن جي پوکڻ لاءِ هلڪي ۽ پوري زمين هئڻ چڱي آهي، ڇالاءِ جو هنن کي اڌ تائين ته پاڻيءَ جي نيڪال لاءِ ٺڪرين سان ڀرجي. پوءِ مٽيءَ سان پراڻو پنن جو ڀاڻ ۽ درياهه جي واري هڪ جيتري ملائي، ٿوري گچ يا ڪڪريءَ جي ٽڪرن سان گڏي، منجهس وجهجي انهيءَ ۾ وڻ پوکجي. مٿانئس گچ جا وڏا ٽڪر رکي ڇڏجن ته جڏهن سلو نڪري تڏهن سندن پن مٿي رهن ۽ هيٺ مٽيءَ تي نه لڳن. لڙڪندرن کوکن يا ٽوڪرين ۾ به هي ٻوٽا رکندا آهن. هنن جا قلم به لڳندا آهن پر جي هڪڙو پن کڻي نج واريءَ ۾ پوربو ۽ چڱيءَ طرح پاڻي ڏبس ۽ مٿانئس شيشي جو ڍڪ ڏيئي ڇڏبو، ته منجهانئس ٻه ٽي سلا نڪري پوندا، سانوڻيءَ جي موسم انهيءَ ڪم لاءِ تمام چڱي آهي.
بيگونيا جا ٻه سو کن قسم لکيا اٿن. پر جڏهن انهن جا ڏيهي نالا سڃاڻپ لاءِ ڪنيهن، تڏهن سندن تفصيل ڏيڻ جو به ضرور نه ٿو ڏسجي. بيگونيا جو انگريزي رواجي نالو ايليفنٽس ايئر (يعني هاٿيءَ جو ڪن) آهي. هن جو مکيه قسم گلابي رنگ جا گل ڪندو آهي. هنن ۾ نر ۽ مادي به ٿيندا آهن. دکني ماڻهو هن کي موتيا سڏيندا آهن.
نظريو
نظريو سائنسي مفروضن جو هڪ اھڙو سيٽ آهي جيڪو ھڪٻئي سان ٺھڪندو ھجي ۽ ان جي پٺيان ڪجھ ثبوت بہ ھجن جيڪي مڪمل طور تي ثابت ٿيل نہ ھجن.
نايڪورالو ناگما
نايڪورالو ناگما ضلعو گنٽور ۾ پالانڊو جي حڪمران، ڪنگ نالاگاما جي هڪ مشهور رياستي نمائندي ۽ وزير هئي. هوءَ هندستان جي هڪ ڏاکڻي رياست جي وچئين دور ۾ قائم آنڌرا پرديش ، ۾ هڪ ڏندڪٿائي جنگ پلنتي يڌم (پلناد جي جنگ) برهما نائڊو سميت هڪ اهم ڪردار هئي.
پرٿ، اسڪاٽلينڊ
پرٿ (انگريزي: Perth) اسڪاٽلينڊ جو ھڪ شھر جيڪو پرٿشائر ڪائونٽي جي گاديءَ جو ھنڌ آھي ۽ ٽي نديءَ (Tay River) جي ڪنارن تي آباد آھي. 2018ع جي انگن اکرن مطابق ھن شھر جي آبادي 47،430 آھي. پرٿ کي 2012ع ۾ شھر جو درجو ڏنو ويو. ھي شھر ايڊنبرا کان اٽڪل 45 ميل اتر اولھ ۾ ۽ گلاسگو کان اٽڪل 59 ميل اتر اوڀر ۾ آباد آھي. ڊنڊي شھر ھتان کان اٽڪل 21 ميل اوڀراتر ۾ واقع آھي.
پرٿ اسڪاٽلينڊ جي پراڻن ۽ قديم شھرن مان ھڪ آھي ۽ ھن جي تاريخ 8000 سالن کان بہ پراڻي آھي. ڪنھن زماني ۾ ھي شھر اسڪاٽلينڊ جي گاديءَ جو ھنڌ ۽ اسڪاٽلينڊ جو ھڪ مکيہ ڪاروباري، سياسي ۽ ثقافتي مرڪز ھو. ھتان جي اسڪون محل (Scone Palace) ۾ ڪيترن ئي بادشاھن اسڪاٽلينڊ جو تخت ۽ تاج ماڻيو.
موجودھ پرٿ شھر اسڪاٽلينڊ جو ھڪ وڏو تفريحي مرڪز آھي جتي ڪيترائي دڪان، ھوٽلون ۽ ٻيو دلچسپيءَ جو سامان موجود آھي. ھي شھر اسڪاٽلينڊ ۾ کاڌن جي رڌ پچاءُ جو وڏو مرڪز آھي. 2018ع ۾ ھن کي اسڪاٽلينڊ جي کاڌن جو شھر قرار ڏنو ويو.
تاريخ
ٻوليءَ جي ماھرن جو چوڻ آھي تہ ”پرٿ“ پڪٽش (Pictish) ٻوليءَ جو لفظ آھي جنھن جي معنيٰ آھي ”ڪاٺ“ يا ”وڻن جو جھڳٽو“. پوئين وچولي دور ۾ ھن شھر کي ”سينٽ جانسٽئون“ (Saint Johnstoun) سڏيو ويندو ھو. ھي نالو عيسائي مذھب جي مشھور بزرگ جان دي بيپٽسٽ (John the Baptist) سان عقيدت جي اظھار طور رکيو ويو. آثارقديمہ جي ماھرن کي ڪجه اھڙا اھڃاڻ مليا آھن جن جي آڌار تي چئي سگھجي ٿو تہ اڄ کان اٽڪل 8000 سال پھرين وچئين پٿر واري دور ۾ جانورن جو شڪار ڪندڙ ماڻھن ھتي پنھنجي ھڪ وسندي قائم ڪئي ھئي. ھتي فصل پوکڻ جو رواج اٽڪل چار ھزار سال قبل مسيح ۾ نئين پٿر واري دور ۾ پيو. ھتان 1000 سال قبل مسيح ۾ ٺھيل ڪاٺ جي ٻيڙي پڻ ملي آھي.
شھر کان اٽڪل ٽي ڪلوميٽر اتر اوڀر ۾ اسڪون  (Scone) نالي ھڪ ننڍو شھر موجود آھي. ھن شھر ۾ ھڪ شاھي محل موجود آھي جنھن کي اسڪون محل سڏيو وڃي ٿو. ھي محل اسڪاٽلينڊ جي البا بادشاھت (Kingdom of Alba) واري دور ۾ بادشاھن جي درٻار ۽ رھائش طور استعمال ٿيندو ھو. بادشاھن جي رھائش سبب پرٿ کي اسڪاٽلينڊ جي گاديءَ واري شھر ھئڻ جي حيثيت حاصل ھئي. ڪنگ وليم ھن شھر کي اوائلي ٻارھين صديءَ ۾ شاھي برگ (Royal Burgh) جو درجو ڏنو. ٻارھين ۽ تيرھين صديءَ ۾ ھي شھر سلطنت جو سڀ کان شاھوڪار شھر رھيو. انھيءَ دور ۾ ھن شھر جا فرانس، اسپين، نيدرلينڊز ۽ بالٽڪ ملڪن سان گھرا واپاري لاڳاپا رھيا. ھتي ھڪ شاھي قلعو بہ موجود ھو جيڪو 1209ع ۾ ٽي (Tay) نديءَ ۾ آيل ٻوڏ سبب تباھ ٿي ويو. انھيءَ قلعي جي تباھيءَ کان پوءِ ٻيو قلعو تعمير نہ ٿي سگھيو. انگلينڊ جي بادشاھ ڪنگ ايڊورڊ پھرئين (King Edward I) 1296ع ۾ ھن شھر تي قبضو ڪري ورتو پر اسڪاٽلينڊ جي بادشاھ رابرٽس دي بروس (Roberts the Bruce) 1312ع ۾ ھي شھر انگريزي فوجن کان خالي ڪرائي ورتو. 1335ع کان 1339ع تائين ھتي انگريزن ٻيھر قبضو ڪيو. 1336ع ۾ انگلينڊ جي بادشاھ ايڊورڊ ٽئين (Edward III) شھر جي چوڌاري مضبوط ڀتيون ڏياريون جن جي دروازي تي شاھي پھريدار ھميشہ موجود ھوندا ھئا. پندرھين کان ارڙھين صدي عيسويءَ جي پھرئين اڌ تائين ھن شھر ڪئين لاھا ۽ چاڙھا ڏٺا ۽ ھي شھر ڪڏھن اسڪاٽلينڊ تہ ڪڏھن وري انگريزن جي ھٿ ھيٺ رھيو.
1760ع ۾ پرٿ اڪيڊميءَ جو بنياد رکيو ويو۽ ھتي سڻي، چمڙي، ڪپڙن ڌوئڻ جي سامان ۽ وسڪي سميت مختلف صنعتون قائم ٿيون. 1848ع ۾ ھتي ريلوي اسٽيشن قائم ٿي. 1890ع واري ڏھاڪي دوران شھر اندر گھوڙي گاڏيون ھلنديون ھيون پر ستت ئي انھن جي جاءِ بجليءَ تي ھلندڙ ٽرامن سنڀالي ورتي. پھرين عالمگير جنگ دوران ايندڙ سماجي ۽ صنعتي تبديلين جو ھن شھر تي ڪو خاص اثر نہ ٿيو. 1829ع ۾ ھتي جنم وٺندڙ سر جارج مري (Sir George Murray) اولھ آسٽريليا ۾ پرٿ نالي شھر جو بنياد رکيو جيڪو اڄ آسٽريليا جي اھم شھرن ۾ شمار ٿئي ٿو.
ثقافت
پرٿ ميوزيم ۽ آرٽ گئلريءَ جو شمار اسڪاٽلينڊ جي پراڻن عجائب گھرن ۾ ٿئي ٿو. ھي عجائب گھر جارج اسٽريٽ جي اوڀرئين ڇيڙي وٽ قائم ٿيل آھي. فرگوسن گئلري ھتي جو ٻيو عجائب گھر آھي جيڪو ٽي اسٽريٽ ۾ 1992ع ۾ قائم ڪيو ويو. پرٿ ٿيٽر 1900ع ۾ قائم ٿيو. 10 ملين پائونڊ جي خرچ سان ھن ٿيٽر کي بھتر بنايو ويو آھي. پرٿ ڪنسرٽ ھال 2005ع ۾ کوليو ويو آھي. پرٿ سٽي ھال ۾ بہ ڪيترائي ڀيرا ڪنسرٽ جو اھتمام ڪيو ويو آھي. پرٿ ۾ ھر سال آرٽس جو ميلو لڳندو آھي جنھن ۾ فن، ٿيٽر، اوپيرا ۽ موسيقيءَ جا پروگرام منعقد ٿيندا آھن. ھي شھر رات جو بہ رونقن سان ڀريل ھوندو آھي ۽ ھتي ڪيترائي نائيٽ ڪلب ۽ شراب خانا رات جي وقت کليل ھوندا آھن.
سير ۽ سياحت
ھن شھر ۾ ڪيتريون ئي ڏسڻ ۽ گھمڻ جھڙيون جايون موجود آھن. انھن مان ڪجه خاص جاين جو ذڪر ھيٺ ڏجي ٿو:
آبھوا
ھتان جي آبھوا سامونڊي (ڪوپن: Cfb) آھي. ھتي اونھاري جي موسم خوشگوار ۽ سياري ۾ ٿڌ پوي ٿي. ھي اسڪاٽلينڊ جي انھن شھرن مان آھي جن جي موسم وچٿري رھي ٿي. پرٿ جي تاريخ جو گھٽ ۾ گھٽ گرميءَ جو درجو  21.70C- ھو جيڪو 14 نومبر 1919ع ۾ رڪارڊ ڪيو ويو. ان جي ابتڙ وڌ ۾ وڌ گرميءَ جو درجو 31.40C ھو جيڪو جولاءِ 1995ع ۾ رڪارڊ ڪيو ويو.
حوالا
زمرو: اسڪاٽلينڊ جا شھر زمرو: برطانيہ جا شھر
سنڌ جو جھنڊو
سنڌ جو جھنڊو پاڪستان جي صوبي سنڌ جوسرڪاري جھنڊو آھي.
سنڌ جو صوبائي جهنڊو سائو آهي ۽ وچ ۾ صوبائي نشان ڏيکاري ٿو جنهن ۾ ڪپهه، چانور، ڪڻڪ ۽ ڪمند شامل آهن، جيڪي هن زرخيز ريگستاني صوبي جي اهم پوک آهن. ھلاليءَ جي لکت ۾ ھيٺ ڏنل لکت اردو ۽ سنڌيءَ ۾ سنڌ سرڪار جو لکيل آھي. جهنڊي ۾ پاڪستاني قومي رنگ، اڇو ۽ ڳاڙهو سائو، رنگ استعمال ڪيو ويو آهي، جيڪي پاڪستان جي اسلامي ورثي کي ظاهر ڪن ٿا.
جونا ڳڙھ
جونا ڳڙھ link=فائل:Junagadh.ogg|11x11 عڪسلون|ھن آڊيو جي باري ۾ اچار <small class="metadata audiolinkinfo" style="cursor:help;">معاونت · معلومات ڀارت جي رياست گجرات جو ھڪ شھر آھي۔ ھي جوناڳڙھ ضلعي جو صدر دفتر آھي۔ ھي گجرات جو ستون وڏو شھر آھي۔
حوالا
زمرو: ھندستان جا شھر، وسنديون ۽ واھڻ
پورٽ ايلن، ھوائي
پورٽ ايلن يونائيٽيڊ اسٽيٽس جي رياست ھوائي جي ڪائونٽي ڪئوئاء ۾ ناوليولي بيچ کان 20 ناٽيڪل ميلن تي ھاناپيپي نار تي واقع ھڪ بستي آھي. ڪيپٽن جيمز ڪڪ ڪئوئاء ڪائونٽي جي ھن علائقي ۾ آيو ھو. 1982 م اوا طوفان ھتي وڏي تباھي آڻي سھولتن کي ختم ڪري ڇڏيو
عجائب گھر (ٻوٽو)
250px|thumb|Hibiscus hirtus
قاهره ڪانفرنس
ڪائرو ڪانفرنس (Cairo Conference) يا قاهره ڪانفرنس 22 کان 26 نومبر 1943ع تائين مصر جي گاديءَ قاهره ۾ ٿي هئي، جنهن ۾ آمريڪي صدر روزويلٽ، برطانيائي وزيراعظم ونسٽن چرچل ۽ چيني صدر چيانگ ڪائي شيڪ شرڪت ڪئي. اِن ڪانفرنس ۾ جپان خلاف جنگ جاري رکڻ ۽ 1914ع کان پوءِ سندس قبضي هيٺ آيل علائقا واپس ڪرائڻ جو فيصلو ٿيو. ان کانسواءِ ڏور اوڀر ۾ اتحادي مُلڪن جي حڪمت عملين تي پڻ ويچار ڪيو ويو. ان گڏجاڻيءَ جي پڄاڻيءَ کان هڪ ڏينهن پوءِ 27 نومبر 1943ع تي ٽنهي ڌُرين جي صحين سان جاري ”قاهره گڏيل پڌرائي“ڪئي وئي.
ايم آر آءِ
ميگنيٽڪ ريزننس اميجنگ (MRI), ريڊيالاجي ۾ استعمال ٿيندڙ ميڊيڪل اميجنگ جي ھڪ اھڙي طريقي جو نالو آهي جنھن سان جسم جي ايناٽامي ۽ جسم جي فزيولاجي واري مرحلي جون تصويرون ڪڍيون وينديون آهن. ان طريقي ۾ مقناطيسي فيلڊ  ۽ ريڊيائي لھرن وسيلي جسم جي عضون جون تصويرون ڪڍيون وينديون آهن. ايم آر آء اسڪيننگ ۾ ايڪس ريز ۽ آئئن ساز شعاع ڪاري(ionizing radiation) جو استعمال نہ ٿيندو آهي ۽ ان ئي سبب جي ڪري اھا سي ٽي اسڪين ۽ پي اي ٽي اسڪين کان مختلف ھوندي آھي.اھو طريقو ائٽمي مقناطيسي ريزننس جو ھڪ استعمال آھي. ايم آر آء اسڪين جو بيمارين جي سڃاڻپ، ڪينسر جي بيماري جي مرحلي جي تعين ۽ آئئن ساز شعاع ڪاري (ionizing radiation) جي جسم تي پوڻ کان سواءِ بيماري جي  وڌيڪ علاج خاطر  اسپتالن ۾ استعمال ھاڻي وڏي پيماني تي ٿي رھيو آھي. ھن اسڪيننگ ۾ سي ٽي اسڪين جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ وقت لڳندو آهي ۽ اسڪيننگ مرحلي ۾ شور بہ ھوندو آھي. جيڪڏهن جسم اندر ڪو ميڊيڪل وارو ڌات جو ڪو پرزو پيل ھوندو آھي تہ ايم آر آء اسڪين مشڪل ٿي پوندي آهي. ھن اسڪيننگ جو پھرين نالو نيوڪليئر ميگنيٽڪ ريزننس اميجنگ (NMRI) ھيو پر پوء نيوڪليئر لفظ ڪڍيو ويو تہ جيئن نالي متعلق منفي اثر کي روڪي سگھجي. ڪجھ ائٽم جڏھن کليل مقناطيسي اثر واري جاء ۾ رکبا آهن تہ انھن جا مرڪز ريڊيو فريڪوئنسي جي توانائي کي اندر کڻڻ ۽ ٻاھر ڪڍڻ جي صلاحيت شروع ڪندا آهن. اسپتالن جي ڪم ۾ ۽ تحقيق خاطر ايم آر آء اسڪين ۾ ھائيڊروجن جا ائٽم اڪثر ريڊيو فريڪوئنسي سگنل پيدا ڪرڻ لاء ڪتب ايندا آهن جيڪي چڪاسجندڙ جسم جي ويجھو  اينٽينائن ذريعي حاصل ڪيا ويندا آهن. ھائيڊروجن جا ائٽم ماڻھن جي جسم ۾ ٻين جاندارن جي ڀيٽ ۾ ڪثرت سان ٿيندا آهن خاص طور تي جسم اندر پاڻياٺ ۽ چرٻي ۾. اھو ئي سبب آهي جو ايم آر آء جسم جي اندر پاڻياٺ ۽ چرٻي وارن ھنڌن کي نمايان ڏيکاري سگھندي آهي.
قاهره ڪانفرنس
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا
عجائب گھر (ٻوٽو)
250px|thumb|Hibiscus lobatus 250px|thumb|Hibiscus hispidissimus (wild hibiscus)
عجائب گهر گل گهڻن قسمن جو آهي. هن جو انگريزي ڪتابي نالو هائيبسڪس آهي. هن جو هڪڙو قسم ته ڳاڙهو ٿو ٿئي. ٻيو عجيب قسم آهي جنهن جاگل ڀريل ٿا ٿين.کلڻ مهل اڇا ٿين، پوءِ پيازي ۽ پوءِ آخر ڳاڙها. انهيءَ ڪري انگريزيءَ ۾ هن جو رواجي نالو چينجبل روز (يعني مٽجڻ وارو گلاب) آهي. هي ننڍو وڻ ٿو ٿئي، اٽڪل اٺ فوٽ وڏو آهي. پن وڏا پشمدار ۽ دلجي شڪل جهڙا اٿس. اڪثر آڪٽوبر ۽ نومبر مهينن ۾ گل جهلي ٿو. قلمن هڻڻ سان وڌي سگهي ٿو. هلڪي گل وارو، ٻج مان به ٿيندو آهي. هن جو ٻيو هڪڙو قسم آهي جو پڻ رنگ بدلائيندو آهي. هي وچولي قد جو آهي. انهيءَ کي هندستانيءَ ۾ بالا ڪري سڏيندا آهن..
ايم آر آءِ
thumb|مريض جي مٿي ۽ پيٽ جي اڀياس لاءِ اسڪينر ۾ سمھاريو پيو وڃي.
مرض جي سڃاڻپ لاء ايم آر آء اسڪين جو ھاڻي استعمال وڏي پيماني تي ٿئي پيو. ھڪ ڪاٿي مطابق 2014 تائين دنيا ۾ ايم آر آء اسڪينرن جو تعداد 25000 ھيو.
thumb|ايم آر آء ذريعي مرڪزي تنتي سرشتي جي اڇي مادي جي ورتل ھڪ تصوير
دماغي ڪينسر جي لاء سي ٽي اسڪين جي ڀيٽ ۾ بھتر چونڊ آھي ڇوتہ اھا وڌيڪ بھتر تصويرون فراهم ڪري ٿي. ان ۾ تصويرون ملي سيڪنڊن اندر نڪرن ٿيون جن جي مدد سان محققن کي دماغ جي جسامتي خرابين ۽ خلل جي موجودگي ۾ ان جي جي ڪم ڪرڻ جي صلاحيت  ۽ بناوٽ جي اڀياس ۾ آساني ٿئي ٿي ۽ کين خبر پوي ٿي تہ دماغ مختلف ھيجانن ۾ ڪيئن موٽ ڏئي ٿو.
حوالا
زمرو:ڪامنز زمرو جنهنجو ڳنڍڻو وڪيڊيٽا تي آهي
مفروضو
مفروضو يا انومان مشاھداتي حقيقتن ۽ اڳ جمع ڪيل معلومات ۽ ڊيٽا جي آڌار تي ماھر ھڪ ذھن لڳائيندا آهن  تہ مختلف پيدا ٿيندڙ سوالن جو موزون جواب ڪھڙو ٿي سگھي ٿو. اھڙو ذھين اندازو ھڪ بيان جي صورت ۾ مفروضو سڏجندو آهي. تحقيق ٿيندڙ مسئلي سان ڪنهن نہ ڪنهن طرح واسطو رکندڙ ڪي حقيقتون ذهن ۾ اڳي سوچيل ويچاريل هونديون آهن، جن جي مدد سان مسئلي جي خاصيتن جي ڪا نہ ڪا ترتيب مقرر ڪئي ويندي آهي. اها آزمائشي ترتيب هوندي آهي، جنهن جي مدد سان مسئلي جي خاصيتن جي جانچ ڪئي وڃي ٿي ۽ انهيءَ ”آزمائشي ترتيب يا فرض ڪيل ڳالھ يا گمان کي انومان چيو وڃي ٿو“ يا ائين چئجي ته انومان اهو وقتي  ويچار يا خيال يا رٿ هوندي آهي جيڪا ڪنهن مسئلي جي حل لاءِ قبول ڪئي وڃي ٿي، تہ مسئلو ڇا آهي؟ جڏهن بہ ڪنهن مسئلي کي پرکيو وڃي ٿو تہ انهيءَ وقتي ويچار کي مسئلي جو بنياد بنائي پرکيو  وڃي ٿو ۽ اهڙي طرح مسئلي جي سچ يا حقيقت کي ڳوليو وڃي ٿو. ۽ جڏهن انومان جي پرک مڪمل ڪئي ويندي آهي، تڏهن اهو سچ يا حقيقت اصول جي روپ ۾ ظاهر ٿيندو آهي. ڪڏهن ڪنهن مسئلي جون ڪي نيون حقيقتون ڪنهن نہ ڪنهن طرح ڪيترن ئي انومانن کي پرکڻ کان پوءِ ظاهر ٿينديون آهن، جيڪي ڪڏهن غلط ۽ ڪڏهن صحيح ٿينديون آهن. اهڙي طرح جيڪي بہ حقيقتون اڄ تائين تحقيق جي مدد سان اسان تائين پهتيون آهن، اهي غلط يا صحيح جيئن بہ ظاهر ٿيون آهن. تمام گهڻي تجزئي ۽ پرک کان پوءِ قبول ڪيون ويون آهن. انومان ڪن وجودي حقيقتن جي حالتن جي ذهن ۾ هجڻ ڪري خيال ۾ ايندو آهي، جن جو تعلق ٻين مسئلن سان هوندو آهي، جيڪي مسئلي کي پرکڻ لاءِ ڪم ايندا آهن. اهي مسئلا زندگي ۾ اڳي پرکيل هوندا آهن ۽ انهن تي تحقيق ٿيل هوندي آهي ۽ انهن جي مدد سان آئينده جي تحقيق جي رهنمائي ٿئي ٿي ۽ نئين تحقيق ڪرڻ ۾ مدد ملي ٿي. اهڙي طرح تحقيق ۾ انومان  ڪنهن آزمائشي گمان، فرض ڪيل ڳالھ يا ڪنهن خيالي  سوچ کي چيو وڃي ٿو، جنهن جي مدد سان مسئلي جو نتيجو ڳوليو وڃي ٿو.
حوالا
زمرو:سائنس جو فلسفو
سانوڻ فقير
سانوڻ فقير (وفات 1918 ع) ھو هڪ ڪلاسيڪل سنڌي شاعر هو جيڪو سنڌي ٻوليء جي شعر کي پڙهي ٿو "بيت". سندس "بيتن" وڏي ڊيگهه هئا. سانوڻ فقير خاصخيلي قبيلي سان تعلق رکندڙ هو ۽ 1857-1870ع ۾ نندو شھر (بدين ضلعي) جي ويجهو ڳوٺ ۾ شھداد خاصخيلي ۾ پيدا ٿيو.
هڪ روايت موجب سانوڻ فقير، ڇپني واري ڏڪار جي ٻئي سال
سانوڻ فقير جا ڪيترا شاگرد ٿيا، جنمان مولا بخش خاصخيلي، صديق فقير، بچايو فقير رند، توڏو فقير مري، علي خانڪورائي مشهور آهن.
حوالا
زمرو:1918ع جون فوتگيون زمرو:بدين ضلعو کان ماڻهو زمرو:سنڌي ادب زمرو:سنڌي اديب زمرو:سنڌي شاعر زمرو:سنڌي شاعري زمرو:سنڌي شخصيتون زمرو:سنڌي ماڻھو
اورنگا ديرو
ڪڪرالا، تعلقي شاهبندر ۾، اورنگا ياديرو ڪيھرن جي گاديءَ جو هنڌ هئو ۽ اورنگزيب عالمگير، ديري جي ڦٽڻ کانپوءِ اورنگا بند اڏايو ڪرايو، جنھن کي ڪڪرالا بندر به چوندا آهن. ديري ڦٽڻ کانپوءِ، اورنگزيب جي نالي پويان اورنگا بندر وسي ويو. ھونئن به اھو فطري عمل آھي. وڏي شھر جي اوس پاس واريون وسنديون، ايترو نه اسرنديون آھن. اھي ھر سھوليت لاءِ، وڏي شھر ڏانھن واجھائينديون آھن. پاڻ کي پاڻ-ڀرو ڪرڻ بجاءِ، وينديون آھن ڦٽنديون.
حوالا
زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ زمرو:تاريخ زمرو:سنڌ
آبڙي (قمبر)
ديھ آبڙي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا آبڙي تپي ۾ واقع آهي.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ اھير، اوڀر ۾ ديھ پوٺو ابراهيم ۽ ديھ رتوڪوٽ، ڏکڻ ۾ ديھ نٿر ۽ شريفاڻي اولھ ۾ ديھ فيض محمد سيال ۽ ديھ  باگوديرو  واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي. آبڙي ڳوٺ جي لڳ درگاھ امام علي شاھ بخاري واقع آهي. ان لڳ نورنگ واھ وھي ٿو.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 7,734 ھئي جيڪا 1,400 خاندانن تي مشتمل ھئي. . آبڙي ڳوٺ جي آبادي ھڪ ھزار کان وڌيڪَ آھي.
منگامل
راڻي منگامل (منگاما) (وفات 1705)، مدوري نائيڪ سلطنت (هاڻوڪي مدورائي، هندستان ۾) جي راڻي هئي، جيڪا 1689-1704  دوران پنهنجي ننڍڙي پوٽي وجيارنگا چوڪرانٿا پاران حڪومت هلائيندي هئي. هوءَ هڪ مشهور ايڊمنسٽريٽر هئي ۽ اڄ به روڊن ۽ رستن جي ٺاهيندڙ طور ياد ڪئي ويندي آهي، ۽ سندس بلدياتي ڪم سان ڪيترائي مندر، ٽينڪ ۽ چولتري اڃا تائين استعمال ۾ آهن.
هوءَ پنهنجي سفارتي ۽ سياسي صلاحيتن ۽ ڪامياب فوجي مهم لاءِ پڻ سڃاتي وڃي ٿي. هن جي دور ۾ مدوري سلطنت جي گادي جو هنڌ هوندو هيو.
حوالا
زمرو:هندستان جا والي سلطنت
سيلامينڊر Salamandar
سيلامينڊر اصل ۾ خشڪي ۽ پاڻي جي (ڪرڙي Lizard) جي هڪ قسم آهي جيڪا پنھنجي جسم کي اڳئين ۽ پوئين پيرن ۽ پنھنجي پڇ جي ڪٽجڻ يا ڌڪ لڳڻ کانپوءِ ٻيھر پيدا ڪرڻ واري صلاحيت رکندڙ آهي، حيرت انگيز ڳالھ اها آهي تہ پنھنجي دل، دماغ ۽ ٻين اندروني حصن کي بہ ٻيهر پيدا ڪري سگھي ٿي جنھن (ري جنريشن Regeneration) جي صلاحيت رکندڙ چئبو آهي
اهوئي گھڻي ڀاڱي آمريڪا ۽ اتر آفريڪا، ايشياء، يورپ ۽ ٻين علائقن ۾ پاتون وينديون آهن شاخن جي پٿرن، پتن هيٺان جھنگ ۾ رهنديون آهن جنھن جو سائنيسي نالو Urodela آهي، خاندان Salamandriae اها هڪ زهر رکندڙ ڪرڙي آهي جيڪا پنھنجي چمڙي تي اهو لڪائي رکندي آهي جڏهن ڪو جانور انکي کائڻ جي ڪوشش ڪندو آهي تہ اهو ٻاهر ڪڍيندي آهي
هي ڏيڏر ۽ ڪرڙي جيان ڏيک ڏيندڙ هجي ٿي ڪجھ سيلامينڊر جا چار پير ۽ ڪجھ جا ٻہ پير هجن ٿا
ماهرن کي هڪ تحقيق مان پتو پيو آهي تہ سيلامينڊر جا عضوا ٻيهر جنم هڪ اهڙي صلاحيت تحت وٺندا آهن جيڪا ان جي  میڪروفیجز معدافتي سيلن جي نظام تي تابع ڪندي آهي جنھن ۾ ميڪروفيج خليا ڌڪ واري جڳھ تي جواب ۾ اهم اڳڀرائي ڪندا رهندا آهن جيڪي ٻہ کان چار ڏينهن اندر هڪ زخم تي پهچي ويندا آهن ۽ انجي مرمت ڪرڻ ۾  لڳي ويندا آهن
بڪيرا
غوث بھاؤالدين ذڪريا ملتانيءَ جي پويان ھلندڙ سلسلي کي جن جماعتن وڌايو، سي ملتاني جماعتون، پهرين بڪيرا شريف مان ٿي پوءِ ملتان وينديون هيون ۽ اتان واپسيءَ تي به وري بڪيرا شريف ۾ ضرور حاضري ڀرينديون هيون. جنھنڪري ھر ھڪ زيارتيءَ تي لازم ٿي ويو ھيو ته ايندي ويندي بڪيرا شريف اچي. جيڪو نه ايندو ھيو، تنھن لاءِ چيو ويندو ھيو ”جنهن بڪيرا نه ڀيٽيا، تنهن جو ملتان به نه ٿيو.” يعني ملتان جي بزرگن وٽان فيض تڏھن حاصل ٿيندو، جڏھن بڪيرا شريف جي درگاھ تي حاضري ڀربي.
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:سنڌي چوڻيون
ڊمبرٽن اوڪس ڪانفرنس
ڊمبرٽن اوڪس ڪانفرنس (Dumbarton Oaks Conference) آمريڪي راڄڌاني واشنگٽن (ڊي .سي) ۾ 21 آگسٽ کان 7 آڪٽوبر 1944ع تائين آمريڪي انڊر سيڪريٽري ’ايڊورڊ ريلي اسٽيٽينس‘ جي صدارت ۾ ٿي. اِن ڪانفرنس جو بنيادي مقصد گڏيل قومن واري اداري جي بنيادي جوڙجڪ ۽ مقصدن تي بحث ڪرڻ هو. ڪانفرنس جي پهرين ويهڪ ۾ آمريڪا، برطانيا ۽ سوويت يونين بدران چين شرڪت ڪئي. اِن ڪانفرنس ۾ ٻي مهاڀاري لڙائيءَ کان پوءِ جي صورتحال ۾ دنيا جي ملڪن جي وچ ۾ ويجهڙائي پيدا ڪرڻ لاءِ ڪو گڏل طريقيڪار ٺاهڻ ۽ هڪ اهڙي سلامتي جي اداري جي قيام بابت ويچاريو ويو، جيڪو ”ليگ آف نيشنس“ جي ناڪاميءَ کي نظر ۾ رکندي، گڏيل سلامتيءَ بابت جوڳي ضمانت ڏيئي سگهي. ان ڏس ۾ ڪانفرنس کي سلامتي ڪائونسل جهڙو ادارو جوڙڻ ۾ مدد ملي. اِن ڪانفرنس ۾ طئي ڪيل تجويزن جي مسودي ۾ ٿورڙي ڦيرڦار ڪري، 1945ع ۾ ”سئن فرائسسڪو“ ڪانفرنس ۾ هڪ خاڪو پيش ڪيو، جنهن ۾ گڏيل قومن جو بنيادي چارٽر جوڙيو ويو. ان لحاظ کان هن ڪانفرنس جو گڏيل قومن وارو ادارو جوڙڻ ۾ اهم ڪردار آهي.
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي سياست زمرو:گڏيل قومون
حاجي ماڻڪ خان ڪنگراڻي
حوالا
زمرو:سنڌي ماڻھو
کُڙٻِي نئن
کُڙٻي نئن انگريزي (Khurbi Nai)سالاري ۽ مکي نئيُن جي وچ ۾ واقع وھڪري جي لحاظ کان مذڪورہ نئيُن کان ٽيون نمبر وڏي نئين آھي، کُڙٻي جو شمار به کيرٿر مان نڪرندڙ نئين ۾ ٿئي ٿو.
ڪاڇي جي خشڪ صحرا کي ڪشمير بنائيدڙ باراني بَر جي آبياري جي اميدگاہ نئيُن ۾ نالو ڳڻائيندڙ کُڙٻي تعلقي خيرپورناٿن شاه ضلعي دادو جي حدن ۾ موجود آهي.
ديھ کُڙٻي جي باراني زمين جي آبادي جو انحصار کُڙٻي نئين جي موسمي مينهَن جي وھڪري تي بہ آهي، ڪاري جبل مان نڪرندڙ نئيُن جو تقريباً ڇوڙ ايف پي بند ۾ ئي منزل انداز ھوندو آھي، بعد ازان پاڻي جو وهڪرو منڇر ۾ مخرج ڪري ٿو.
جھومڪا (وڻ)
جهومڪا (Abutilon)، هي هندستاني نالو آهي، اهو هن وڻ کي انهيءَ لاءِ ڏنو اٿن، جو سندن گل جهومڪن يا پنڙن وانگي لڙڪي بيهندا آهن. انگريزي نالو ابيوٽِلان اٿس. هي ڊگهو، گهاٽن ۽ گهڻن پنن وارو ٻوڙو آهي.گل وڏا ٿيندا اٿس، جي ڦڪي نارنگيءَ رنگ جهڙا ٿيندا آهن ۽ مٿن ڀورا ليڪا نڪتل ٿيندااٿن. هي تمام نازڪ ۽ سهڻا ٿيندا آهن. اُس ۽ مينهن کان بچائڻ گهرجين. ٻج ۽ قلمن مان ٿيندا آهن. سال سال ۾ نوان پوکجن ته بهتر آهي.
بٺي ۽ بھرام
حوالا
زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ زمرو:سنڌ
هيلسنڪي معاهدو
هيلسنڪي ڪانفرنس (Helsinki Conference) يا هيلسنڪي گڏجاڻي (رضامندي يا معاهدا) جولاءِ ۽ آگسٽ 1975ع فنِلئنڊ جي شهر ’هيلسنڪي‘ ۾ سڏائي وئي، جنهن ۾ آمريڪي صدر ’جيرالڊ فورڊ‘ ۽ روسي صدر ’ليونڊبرزنيف‘ سميت 35 ملڪن جي سربراهن شرڪت ڪئي. هن ڪانفرنس جي پڌرنامي (Chater) تي صحيون ڪندڙ ملڪن، هڪ ٻئي جي علائقائي بچاءَ کي مڃڻ، اندروني معاملن ۾ ٽنگ نه اڙائڻ ۽ سهڪار وڌائڻ جو فيصلو ڪيو. ڪانفرنس ۾ اهو به فيصلو ڪيو ويو ته هڪ ٻئي جو اعتماد بحال ڪرڻ لاءِ گڏيل قومن جي قيام وارن مقصدن جي پوئواري ڪندي، غير فوجي وفد مختلف ملڪن جا دورا ڪندا ۽ هٿيارن کي گهٽ ڪرڻ لاءِ سڀئي ملڪ گڏجي اهم اُپاءَ وٺندا. هن ڪانفرنس ۾ اولهه ۽ ڪميونسٽ بلاڪن ۾ هڪٻئي سان سهڪار لاءِ ماحول ٺاهڻ ۾ مدد ڏني هئي.
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا
شيخوپوره
شيخوپوره پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي شیخوپورہ جو صدر مقام ۔ ھن شھر جو بنیاد مغل بادشاھ جھانگير 1607 ۾ رکيو. ھي شھر آبادي ۾ پاڪستان جو 16 وڏو شھر آھي. ھي شھر صنعت جو مرڪز آھي ۽ لاھور جو سيٽلائيٽ ٽائون آھي جو کائنس اتر اوڀر پاسي 40 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي.
نالي جي معني ۽ پس منظر
ھن شھر جتي واقع آهي ان جو علائقي جو اصل نالو ويرڪ ڳڙھ يا ويرڪ فورٽ ھيو ۽ اتي جٽ قبيلي جا ماڻهو رھندا ھيا. 1607 ۾ جھانگير ھن شھر جو بنياد رکي کيس پنھنجو نالو ڏئي جھانگير آباد رکيو ھو ۽ ھن پاڻ اھڙو ذڪر پنھنجي سوانح تزڪ جھانگيري ۾ پڻ ڪيو ھيو.جھانگير جو ننڍپڻ جو پنھنجي ماء جو ڏنل پيار وارو نالو شيخو ھيو. ماڻھن بعد ۾ ھن شھر کي شيخوپورہ سڏڻ شروع ڪيو جنھن جي معنيَ آهي شيخو جو شھر. thumb|شيخوپوره قلعو 1607 ۾ قائم ٿيو
تاريخ
جھانگير ھڪ پراڻي شھر جانديالا شير خان جي ڀرسان ھن شھر جو بنياد وڌو. ان وقت جانديالا شير خان مغل سلطنت ۾ ھڪ اھم صوبائي شھر ھيو He also erected the nearby ھرن مينار ھتان جو ھڪ اھم ماڳ آھي جيڪو جھانگير بادشاھ پنھنجي پالتو ھرڻ مانسي راج جي مرڻ تي ان جي ياد ۾ ٺھرايو ھو ان وقت اھا جاء مغل بادشاھ جي شاھي شڪارگاھ ھوندي ھئي. مغل سلطنت ڪمزور ٿيڻ بعد ھي شھر ڀٽي قبيلي جي ماڻھن جي ڪنٽرول م آيو.ان وقت ڌاڙيلن ۽ سکن ھن شھر تي حملا ڪرڻ شروع ڪيا ۽ علائقن تي قبضا ڪيا. 1797 ۾ دراني خاندان جي افغاني بادشاھ زمان شاھ دراني لاھور فتح ڪرڻ واري مھم دوران ھن شھر ۽ ان جي قلعي تي مختصر وقت لاءِ قبضو ڪيو هو. ان کان پوءِ شھر جي قلعي تي ھڪ سک ڌاڙيل اندر سنگھ قبضو ڪيو ۽ لھنا سنگھ مجيٿيا جي فوج شھر تي قابض ٿي وئي اھڙي طرح شھر سک حاڪم سڪرچاڪيا مثل جي حڪومت ۾ لھنا سنگھ جي قيادت سميت شامل ٿي ويو. رنجيت سنگھ طاقت جي استعمال سان ڀٽي قبيلن کي نيڪال ڪري پنڊي ڀاٽيان ۽ جلال پور طرف ڌڪي ڇڏيو. 1808 ۾ ھي شھر رنجيت سنگهه جي ڪنٽرول ۾ آيو ۽ 1847 تائين سکن جي حاڪميت ۾ رھيو پر پوءِ ھي شھر برٽش انڊيا جي ڪنٽرول ۾ آيو.انگريزن سکن جي آخري راڻي جند ڪئور کي گرفتار ڪري شيخوپوره واري قلعي ۾ 1848 تائين ڏھ مھينا قيد ۾ رکيو آخرڪار کيس جلاوطن ڪري ملڪ بدر ڪري ڇڏيو. برٽش انتظاميہ ۾ ڀٽين کي سکن ھٿان ڦريل زمينون واپس ڏنيون ويون. درياء راوي ۽ درياءَ چناب وچ واري سموري ايراضي کي گڏائي تمام وڏو ضلعو ٺاھيو ويو جنھن جو صدر مقام شيخوپوره شھر کي ڪيو ويو جيڪو ضلعو ان صورت ۾ 1851 تائين قائم رھيو پوء ان جي ضلعي حيثيت ختم ٿي وئي .1919 ۾ ھن شھر کي ضلعي جو درجو ڏنو ويو ۽ ايم ايم ايل ڪيري ھن ضلعي جو پھريون ايڊمنسٽريٽر ٿيو. پاڪستان ٺھڻ وقت شيخوپوره ۾ سک آبادي ضلعي آباديءَ جو 19 سيڪڙو ھئي ۽ اقليت ھجڻ جي باوجود انھن جو مطالبو ھو ته سرحد واري ڪميشن ھن شھر کي نانڪانا صاحب سميت ڀارت ۾ شامل ڪري ڇوتہ نانڪانا صاحب شھر سک مذھب جي باني گرو نانڪ جي ڄمڻ جي جاءِ ھيو. ھن شھر ۾ وڏي پيماني تي سک مسلم فساد شروع ٿي ويا جيڪي لاھور تائين ڦھلجي ويا. ڏک آبادي ريڊڪلف لائين ڇڪجڻ کان پھريان ڀارت ھجرت نہ ڪئي ۽ 31 آگسٽ 1947 تائين سک ھن شھر ۾ ڦاٿل رھيا ۽ ڪوبہ نڪرڻ جو بندوبست نہ ٿي سگھين. ھن شھر ۾ سکن سچا سودا نالي پناھگير ڪيمپ قائم ڪئي جنھن ۾ گجرانوالا ۽ ٻين پسگردائيءَ وارن علائقن مان ھڪ لک جي لڳ ڀڳ سک پناھ وٺڻ پھتا. 16 آگسٽ کان 19 آگسٽ 1947 تائين ڏھ ھزار ماڻھو ھن شھر ۾ فساد ۾ مارجي ويا. وڏي تعداد ۾ سک عورتن کي پنھنجي مردن ان ڪري قتل ڪيو تہ جيئن اھي مسلمانن جي ھٿ اچي جنسي تشدد جو شڪار نہ ٿي سگھن.
ڪيموٿراپي
ڪيموٿراپي جنھن کي اڪثر مختصرن ڪيمو ۽ ڪڏهن ڪڏهنCTX يا CTx چيو ويندو آهي ، ڪينسر جي علاج جو ھڪ طريقو آھي جنھن ۾ مريض کي ڪينسر ٽوڙ دوائون ڏنيون وينديون آهن. ڪيموٿراپي ۾ ڏيندڙ دوائون مختلف دوائن جي ھڪ ترتيب تي مشتمل ھونديون آھن لفظ ڪيموٿراپي جيو گھرڙي جي اندر زھرن جي غير مخصوص استعمال طرف اشارو ڪري ٿو جيڪي مٽوسس (mitosis) يا جيو گھرڙي جي ورھاست کي روڪيندا آھن.ڪيموٿراپي انھن مخصوص عاملن (agents) کي شامل نہ ڪندي آهي جيڪي جيو گھرڙي جي ٻاھريان ملندڙ سگنل (سگنل جي ڦيري) کي روڪيندا آھن. روايتي ڪيموٿراپي جا عوامل جيو گھرڙي جي ورھاست (مٽوسس) کي روڪڻ جي ڪري سائٽو ٽاڪسڪ ھوندا آھن پر ڪينسر جا گھرڙا انھن عواملن جي اثر پذيري باوجود وڏي پيماني تي تبديل ٿيندا آھن. پوء بہ ڪيموٿراپي ڪينسر جي گھرڙن کي نقصان پھچائڻ يا دٻاء ۾ رکڻ جو طريقو سمجھي سگھجي ٿو ۽ جيڪڏهن ايپاپٽاسس (apoptosis) جي شروعات ٿئي تہ ڪيموٿراپي جو نتيجو ڪينسر جي گھررڙي جي موت جي صورت وارو بہ ٿي سگھندو آھي.
thumb|ٻہ [[لمفوبلاسٽڪ ليوڪيميا جو شڪار ٿيل ڇوڪريون ڪيموٿراپي وٺندي ڏيکاريل. کاٻي پاسي واري ڇوڪري کي سينٽرل وينس ڪئٿيٽر ڳيچي ۾ لڳل ۽ ساڄي پاسي واري ڇوڪري کي پيريفيرل وينس ڪئٿيٽر لڳل. ٻانھن ۾ ٻڌل بورڊ سئي لڳڻ وقت مضبوطي ڏيندو آهي. ڪينسر ٽوڙ IV ٿيلھي ساڄي پاسي مٿان کان ٽنگيل نظر ايندڙ ]]
ڪيموٿراپي جي نقصان وارن اثرن ۾ عام جيو گھرڙن جو نقصان بہ شامل آھي جيڪي تيزي سان ورھائجي وڌندا آهن ۽ اينٽي مٽوٽڪ (anti mitotic) دوائن سان جلدي اثرانداز ٿيندا آهن. ان کان سواءِ ڪيموٿراپي جا مضر اثر بون ميرو (bone marrow) جي گھرڙن، ھاضمي جي نظام، چمڙي جي اندر وارن جي واڌ واري فوليڪل تي بہ پوندا آهن. اھڙي طرح ڪيموٿراپي سان سڀ کان وڌيڪ عام نقصان رت جي گھرڙن جي ڪمي، ھاضمي وارن لنگھ ۾ سوزش ۽ وارن جي ڪرڻ يا ايلوپيشا (alopecia) جي صورت ۾ ٿيندو آهي.