cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ڪمپيوٽر
ملٽي ميڊيا
ملٽي ميڊيا ڇا آهي؟، ڪمپيوٽر جو ڪردار هر فيلڊ ۾ مختلف ۽ اهم آهي، پر هيءَ اهڙي مشين آهي جنهن کي جديد تعليم (علم) سان گڏ تفريح لاءِ به وڏي اهميت حاصل آهي. ان ڳالهه جو اندازو ان ڳالهه مان به خوبي لڳائي سگھجي ٿو ته ڪمپيوٽر جي چاهڻ وارن لاءِ اهي سڀئي تفريحون هن ۾ شامل ڪيون ويون آهن جيڪي روز مره جي زندگيءَ ۾ فارغ وقت ۾ پاڻ کي انٽرٽين ڪرڻ استعمال ڪيون وينديون آھن. مثلاً: صرف هڪ ڪمپيوٽر ٽيپ رڪارڊر، ٽيلي ويزن، وي سي آر، ايمپلي فائر، سي ڊي ۽ ڪئبل جون مڙئي سهولتون بهتر انداز ۾ مهيا ڪري ڏئي سگھي ٿو. ملٽي ميڊيا تي اهو نالو ان ڪري رکيو ويو آهي ته ڪمپيوٽر ۾ ملٽي ميڊيا جا مختلف ڪم آهن، جهڙوڪ: سائونڊ سسٽم، سي ڊي روم، ايم پي اي ۽ وي جي اي ڪارڊ (وڊيو ڊسپلي ڪارڊز)، اسپيڪر وغيره هن جا مکيه حصه آهن، ۽ انهن ملٽيميڊيا اوزارن تحت، مختلف ۽ دلچسپ گيمز، فلمون، اينيميشنز، پريزنٽيشنز، موسيقي، لک پڙهه وغيره ڪري سگھجي ٿي.
“I don’t see information technology as a stand-alone system. I see it as a great facilitator.” - Paul O’Neill, Chairman & CEO of Alcoa
استعمال ٿيل لفظن جي لغت
زمرو:ڪمپيوٽر زمرو:سائنس
برابر عالمي وقت+01:00
تصغیر|500px|برابر عالمي وقت+01: نيرو (ڊسمبر), مالٽو رنگ (جون), پیلو (سڄو سال), هلڪو نيرو (پاڻي)
برابر عالمي وقت+01:00 مُتناسق عالمي وقت کان هڪ ڪَلاڪ وڌيڪ جو وقت آهي. جيڪو برابر عالمي وقت+01:00 کان آفسيٽ واري وقت لاءِ سُڃاڻپ ڪندڙ آهي.
خارجي ڳنڍڻا
Časové pásmo
آڙي
thumb|آڙي thumb| Fulica atra آڙي (Coot/Fulica atra)، چاليھ سينٽي ميٽر جسامت واري هن آبي پکيءَ جا نر ماد هڪجهڙا ٿين ٿا. سڄو بُت ڪارو، چهنب ۽ پيشانيءَ تي اڇي چپتري پاپڙي ٿئيس ٿي. هيءَ بدڪ نه آهي، پر پاڻيءَ ۾ ترندي رهي ٿي. آڙيءَ کي پاسن کان ويڪريون هم سطح پاپڙيون آهن ۽ پير ڪونگ کان وڌيڪ سڌا ۽ ڪارگر ھوندا آهن. آڙي جڏهن پاڻيءَ تان اڏامندي آهي تڏھن ان کي هوا جي ڪلهن تي چڱيءَ طرح سان سوار ٿيڻ تائين پاڻيءَ تي پير هڻي ڊوڙڻو پوندو آهي. پر پوءِ ان جي اڏار ڏاڍي سٺي هوندي آهي. آڙي اڪثر کليل پاڻيءَ تي ايندي آھي ۽ سياري ۾ وڏا ولر ٺاهي رھندي ٿي.
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست زمرو:پکي
سڱن واري ڳئون مڇي
سڱن واري ڳئون مڇي جنھن جو حياتياتي نالو ليڪٽوريا ڪارنوٽا آھي ۽ اوسٽراسيئڊائي خاندان واري دٻلي مڇي جي قسمن مان ھڪ آھي. ان جي سڃاڻپ ان جي مٿي مان نڪرندڙ ٻن سڱن مان ٿيندي آهي. ھي مڇيون انڊو پيسيفڪ خطي ۾ ملنديون آهن ۽ ڏيڍ فٽن تائين وڏيون ٿينديون آهن
تبصرو
تبصرو __(Review):
ڪنهن مسئلي، مضمون يا ڪتاب بابت پنهنجا خيال ظاهر ڪرڻ. مضمون يا ڪتاب تي ڏنل راءِ. تبصرو عربي ٻوليءَ جي لفظ بصر ڏسڻ، سمجهڻ تان ورتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي خيال، ويچار، ڪنهن ادبي فنپاري بابت پنهنجا خيال ظاهر ڪرڻ. تبصرو دراصل ان راءِ کي چيو ويندو آهي، جنهن ۾ ڪتاب، ليکڪ يا ادبي رجحان وغيره کي عام ڪرڻ يا وڪري کي آسان ڪرڻ لاءِ متعارف ڪرائڻ آهي. تبصرو تنقيدي به ٿيندو آهي ته معلوماتي به. تبصرو مختصر به ٿي سگهي ٿو ته طويل به. تبصري ۾ ڪتاب تي مجموعي طور مختصر نموني خوبين ۽ خامين سميت راءِ ڏني ويندي آهي. اسان وٽ تبصرا اڪثر اخبارن يا رسالن ۾ شايع ڪيا ويندا آهن.
برطانوي اونھارو وقت
برطانوي اونهارو موسم وقت (British Summer Time - BST) برطانيا گڏيل مملڪت ۾ شهري وقت آهي جيڪو گرينئچ معياري وقت کان هِڪُ ڪَلاڪُ اڳيان آهي.
هيٺ ڏنل جدول ويجهي اَتيت (ماضي) ۽ ويجهي مستقبل ۾ برطانوي اونهارو موسم جي وقت جي شروع ۽ ختم ٿيڻ وارين تاريخن جي فهرست تي مشتمل آهي.
جرمنيا
thumb|300px|ٻين صديءَ جي شروعات ۾ رومي ايمپائر ۽ ميگنا جرمنيا جو نقشو.
جرمنيا انگريزيءَ ۾ Germania: ھي لفظ اصل ۾ لاطيني ٻوليءَ جو آھي. ان جو مطلب آھي اتر ۽ وچ يورپ جو جاگرافيائي علائقو جنھن ۾ گھڻي ڀاڱي جرمن قبيلا رھندا ھئا. زمرو:تاريخي علائقا
دٻلي مڇي
300px
دٻلي مڇي اوسٽراسيئڊائي خاندان جي مڇين جي 23 جنسن مان ڪجھ قسم جيڪي دٻي سان مشابهت رکندڙ آھن. انھن مان سڱن وارن قسمن کي سڱن واري ڳئون مڇي چوندا آهن. ھي مڇيون مختلف رنگن واريون ھونديون آھن.
الھه رکا
thumb الهه رکا، -استاد-(طبله نواز ):(29 -اپريل- 1919ع کان 3 فيبروري 2000ع) -استاد- -الهه رکا- هندستاني موسيقيءَ جو وڏو نالو آهي. هن طبلي کي وڏي جلا بخشي. -استاد- ويهين صديءَ ۾ طبلي جو وڏو ماهر هو. هن روي شنڪر سان 1967ع ۾ ووڊ اسٽاڪ فيسٽول ۾ حصو ورتو ۽ هندوستاني موسيقيءَ کي يورپين سان متعارف ڪرايو. -آمريڪا- جي صف -اول- جي فنڪارن کيس طبلو وڄائيندي ڏسي ڏاڍو عجب کاڌو. سندن خيال هو ته -استاد- جي هٿن ۾ ڪا مشين لڳل آهي. دنيا جي موسيقيءَ جي ڄاڻن کيس موسيقيءَ جو -آئين- اسٽائين ڪري سڏيو آهي. سندس لائق فرزند ذاڪر حسين هن وقت پاڪستان توڙي هندوستان جو وڏو طبله نواز آهي، جيڪو دنيا جي ڪيترن ئي ملڪن ۾ پنهنجي فن جو مظاهرو ڪري مڃتا ماڻي چڪو آهي.
حوالا
زمرو:1919ع جون پيدائشون زمرو:2000ع جون فوتگيون زمرو:فن ۾ پدما شري حاصل ڪندڙ زمرو:ڀارتي مسلمان
صوفي ابراهيم شاهه
صوفي ابراهيم شاهه قادري 27 جمادي الاول 1242هه/ 1826ع تي جھوڪ شريف ۾ پيدا ٿيو. شاهه شهيد جي درگاهه جو اٺون سجاده نشين هو. 21 محرم 1291 هه/ 1874ع تي وفات ڪيائين. سنڌي، هندي ۽ اردوءَ جو سٺو شاعر هو. شاعريءَ ۾ ”مسڪين“ ۽ ”فقير“ تخلص ڪتب آڻيندو هو. ڏٺو وڃي ته پاڻ سٺو شاعر هو، پر سندس شاعري اڄڪلهه گھٽ ملي ٿي. ڊاڪٽر نبي بخش خان بلوچ لکي ٿو ته: ”نواب حاجي محمد خان لغاري تاجپوريءَ جي قلمي -بياض- ۾ سندس 26 ڪافيون موجود آهن.“ صوفي صادق جي راڳنامي ۾ ٻه صدائون ۽ هڪ -بيت- موجود آهي، جڏهن ته ڪجهه هندي، سرائيڪي ۽ -اردو- ڪلام درگاهه جي فقيرن وٽ به موجود آهي. سندس ڪلام جي اڀياس مان معلوم ٿئي ٿو ته صوفي ابراهيم شاهه هڪ سٺو ۽ اهم شاعر هو. سندس ڪلام پختو ۽ بامقصد آهي.
وارِيگاهه
عڪس:JKT.png Sindhi Support <font face="MBSarang Sattar, times new roman"> | سنڌيءَ لاءِ امدادي هدايتون | Translate this page
{| cellspacing="3" |- valign="top"
اڄ Friday آهي.
<h3 id="lang_h3" class="lang">وڪيپيڊيا ٻين ٻولين ۾ <div id="lang_div" class="lang">توهان ڪيترين ئي مختلف ٻولين ۾ مقالا لکي ۽ سنواري سگھو ٿا
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع (باضابطہ طور تي آءِ سي سي ڪرڪيٽ عالمي ڪپ، 2019ء)، ڪرڪيٽ عالمي ڪپ جو 12ھون ايڊيشن هيو ، جيڪو 30 مئي کان 14 جولاءِ، 2019ع تائين برطانيا ۽ ويلز ۾ منعقد ٿيو.
ھن عالمي جي ميزبانيءَ جا حَقَ اپريل 2006ء ۾ برطانيہ کي ڏنا ويا، جڏھن برطانيا پاران ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2015 جي ميزباني ڪرڻ کان معذرت ڪئي، جيڪا پوءِ آسٽريليا ۽ نيوزي لينڊ ۾ منعقد ٿيو. ھن عالمي ڪپجو پھريون ميچ اوول جڏھن تہ فائنل ميچ لارڊز ۾ کيڏيو ويندو. 1975ء، 1979ء، 1983ء ۽ 1999ء کانپوءِ پنجون ڀيرو برطانيہ ۽ ويلز ۾ ھي ڪرڪيٽ عالمي ڪپ منعقد ٿيو. ٽورنامينٽ جو فارميٽ ھن ريت آھي تہ، 10 ٽيمن کي 1 گروپ ۾ وِرھايو ويو آھي، ھر ٽيم باقي 9 ٽيمن سان 1، 1 ميچ کيڏندي. گروپ جون پھريون چار درجي جون ٽيمون سيمي فائنل جي لاءِ ڪُواليفاءِ ڪنديون، سيمي فائنل کٽندڙ ٽيمون فائنل کيڏنديون. ھي پھريون عالمي ڪپ آھي جنھن ۾ سڀ ٽيسٽ کيڏندڙ ٽيمون موجود ناھين.
ورلڊڪپ کٽيندڙ ٽيمون
2019ع ڪرڪيٽ ورلڊڪپ جون ڪُل 48 اوڊي آءِ ميچون کيڏيون وينديون. ھي ڪرڪيٽ ورلڊڪپ رائونڊرابن سسٽم تحت کيڏيو ويندو جنھن ۾ ھرھڪ ٽيم سڀني ٻين ٽيمن سان گھٽ ۾ گھٽ ھڪ ميچ کيڏندي ۽ سڀني ڏھن ئي ٽيمن کي ھڪ ئي گروپ ۾ رکيو ويو آھي. 1975ع کان 2015ع تائين ڪُل پَنج مُلڪن جي ٽيمن ورلڊ ڪپ کٽيو آھي. انھن ۾ ويسٽ انڊيز ٻہ ڀيرا، انڊيا ٻہ ڀيرا، پاڪستان ۽ شري لنڪا ھڪ ھڪ ڀيرو جڏھن تہ آسٽريليا پنج ڀيرا ڪرڪيٽ ورلڊڪپ کٽيو آھي انھن سڀني ورلڊڪپ جي ترتيب ھيٺئين ريت آھي.
1975 ۾ پھريون ورلڊڪپ ويسٽ انڊيز 291-8، آسٽريليا جو اسڪور 274، ويسٽ انڊيز 17 رنسن تان کٽيو.
1979 ۾ ويسٽ انڊيز ٻيو ڀيرو انگلينڊ کان 92 رنسن تان کٽيو، ويسٽ انڊيز جو اسڪور 286-9، ۽ انگلينڊ 194 اسڪور رھيو.
سائنس
thumb|200px|left|The scale of the universe mapped to the branches of science and the hierarchy of science.
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع
ورلڊڪپ کٽيندڙ ٽيمون
1983 ۾ انڊيا پھريون ڀيرو ورلڊڪپ ويسٽ انڊيز سان مقابلي ۾ 43 رنسن تان کٽيو، انڊيا جو اسڪور 184، ويسٽ انڊيز 140 اسڪور.
سائنس
تشريح
سائنس، لاطيني (Latin)ٻوليءَ جو لفظ آهي جنهن جي معنيٰ آهي ڄاڻ يا معلومات. يعني مشاهدي ۽ تجربن جي آڌار تي حاصل ٿيندڙ علم کي سائنس چئبو آهي.
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع
ورلڊڪپ کٽيندڙ ٽيمون
1987 ۾ آسٽريليا پھريون ڀيرو ورلڊڪپ 7 رنسن تان انگلينڊ کان کٽيو. ٻنھين ٽيمن جو اسڪور ھن ريت رھيو آسٽريليا 253-5 وڪيٽن تي، ۽ انگلينڊ 246 -8 وڪيٽن جي نقصان تي اسڪور رھيو.
سائنس
تشريح
سائنس ڪائنات متعلق آزمودہ وضاحتن ۽ اڳڪٿين جي باري ۾ ڄاڻ کي حاصل ۽ منظم ڪرڻ واري ھڪ باضابطا ڪم جو نالو آهي موجودہ سائنس جون ظاھري طور تي ٽي شاخون آهن. 1.نيچرل سائنس، 2. سوشل سائنس ۽ 3. فارمل سائنس.انھن مان نيچرل سائنس مادي دنيا جي بابت علم آھي. سوشل سائنس ماڻھن ۽ معاشرن جي متعلق علم آهي.فارمل سائنس جيئن ميٿميٽڪس يا رياضي آھي. ڪجھ عالمن جو چوڻ آهي تہ فارمل سائنس حقيقي سائنس نہ آهي ڇو تہ ان جي ضابطن ۾ نظرين کي حقيقي مشاھدن سان پرکڻ ممڪن ناهي. سائنس جا اھڙا ضابطا جيڪي انجنيئرنگ ۽ ميڊيسن ۾ ڪم اچن انھن کي اپلائيڊ سائنس سمجھيو ويندو آھي.
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع
ورلڊڪپ کٽيندڙ ٽيمون
1992 ۾ پاڪستان پھريون ڀيرو ورلڊڪپ انگلينڊ کان 22 رنسن تان کٽيو، جنھن ۾ پاڪستان جو اسڪور 249-6 وڪيٽن نقصان تي ۽ انگلينڊ 227 اسڪور رھيو.
سائنس
تشريح
ڪيترائي سوال انساني ذهن ۾ اُڀرندا رهن ٿا. ظاهر آهي ته جڏهن به ماڻهوءَ جي ذهن ۾ ڪي سوال پيدا ٿيندا ته سندس ذهن انهن جا جواب به ڳوليندو. انهيءَ ذهني ڳولا ۽ جاچ کي عام سائنسي ٻوليءَ ۾ ”سائنسي کوجنا“ ڪوٺيندا آهن. قرآن پاڪ ۾ ته ان ڳالهه جو خاص تاڪيد ڪيل آهي ته ”اي انسان، تون سج، چنڊ، تارن ۽ مُندن تي ويچار ڇو نٿو ڪرين؟“
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع
ورلڊڪپ کٽيندڙ ٽيمون
1996 ۾ شري لنڪا پھريون ڀيرو ورلڊڪپ 7 وڪيٽن جي سوڀ سان آسٽريليا کان کٽيو، جنھن ۾ شريلنڪا جو اسڪور 245-3 وڪيٽ جي زيان سان ۽ آسٽريليا 241 اسڪور رھيو.
سائنس
تشريح
ڏاها ماڻهو قدرت جي ڳالهين تي ويچار ڪندا هئا, يعني کوجنا ڪندا هئا. اهڙيءَ ريت آخرڪار پنهنجي ذهن ۾ پيدا ٿيل سوالن جا جواب ڳولي لهندا هئا. هر کوجنا کان پوءِ کين نئين نئين ڄاڻ ملندي هئي. اِن سوچ ۽ کوجنا واري عمل کي ئي سائنس چئجي ٿو. سائنس نئين دؤر جو لفظ آهي. ڪابه شيءِ هڪدم وجود ۾ ڪانه ٿي اچي، اُن لاءِ ورهين جا ورهيه جاکوڙ ۽ جستجو ڪرڻي پوي ٿي. ائين به ناهي ته هر ڪا کوجنا، هر ڪا جاکوڙ هڪ ئي وقت ۾ هڪ انسان جي هٿان ٿي ٿئي. پهرين ڪنهن انسان کي اندر مان ڪو ويچار ايندو آهي، اُن ويچار کي ڏسي، ٻڌي، ٻيو ماڻهو وري ٻه وکون اڳتي وڌندو ۽ پوءِ اهو سلسلو اڳتي وڌي، ڪنهن نه ڪنهن ماڳ تي وڃي پڄندو، نتيجي ۾ ڪانه ڪا نئين شئي وجود ۾ اچيو وڃي.
گذريل هڪ سؤ سالن ۾ ئي سائنس ايتري ترقي ڪئي آهي، جو عقل حيران آهي. لاتعداد شيون ايجاد ٿيون آهن، ۽ اسين هينئر به ائين نٿا چئي سگهون ته اڳتي هلي ڪجهه ايجاد نه ٿيندو؛ اسان کي پڪ آهي ته وقت سان گڏوگڏ نيون ايجادون ٿينديون، انهيءَ لاءِ ضروري آهي ته سائنس کي گهڻي اهميت ڏني وڃي ۽ هر علم جو مطالعو به جاري رکيو وڃي.
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع
ورلڊڪپ کٽيندڙ ٽيمون
1999 ۾ آسٽريليا ٻيو ڀيرو ورلڊڪپ 8 وڪيٽن تان کٽيو، آسٽريليا 133-2 ۽ پاڪستان 132 اسڪور رھيو.
سائنس
تشريح
سائنس هڪ طرف اهو ڪيو جو پنهنجي تجزيي ۽ تجربي جي ذريعي نيٺ هيءُ ثابت ڪري ڇڏيو ته، سڀ شيون، ظاهري گهڻائيءَ جي باوجود، پنهنجي آخري تجزيي ۾ رڳو ايٽم جو ميڙ آهن ۽ ايٽم توانائي جي لهرن جو مجموعو آهي.
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع
ورلڊڪپ کٽيندڙ ٽيمون
2003 ۾ آسٽريليا 125 رنسن تان انڊيا کان سوڀَ ماڻي ٽيون ڀيرو ورلڊڪپ کٽيو. جنھن ۾ آسٽريليا جو اسڪور 359-2 ۽ انڊيا 234 اسڪور رھيو.
سائنس
سائنس جي تاريخ
فطرت جي تصور جي ايجاد يا دريافت ٿيڻ کان پھريان يونان جا سقراط کان اڳ وارا فلاسافر اھي سڀ کان پھريان ماڻهو ھئا جن فطرت ۽ رسم جي وچ ۾ فرق کي سڃاتو.انھن فطرت کي اھو طريقو سمجھيو جنھن ذريعي ٻوٽن جي واڌ ٿيندي آھي ۽ رسم کي اھو طريقو سمجھيو جنھن سان ڪو قبيلو ڪنھن خاص ديوتا جي پوڄا ڪندو آھي. ايشيا مائنر يا اناطوليہ جي شھر مليسئس (Miletus) مئٿميٽيشن يا رياضي دان ٿليس (Thales) جي مليسئس ۾ قائم ڪيل مليسئن اسڪول (Milesian School) جي سقراط کان اڳ وارن فلاسافرن ۽ ٿليس کان بعد وارن فلاسافرن جن ۾ انيڪسيمينڊر ۽ انيڪسيمينز شامل آهن، اھي پھريان فلاسافر ھئا جن فطرت جي مظھرن کي مافوق الفطرت ھستين تي اعتبار ڪرڻ کانسواءِ سمجھائڻ جي پھرين ڪوشش ڪئي. پائٿاگورين (Pythagoreans) ڪامپليڪس نمبر فلاسافي ۾ اضافو ڪري ميٿميٽڪس جي ترقي ۾ خاطرخواه اضافو ڪيو. يوناني فلاسافر ليوسيپس ۽ ان جي شاگرد ڊيموڪرٽس ائٽمن جو نظريو ڏنو. يوناني ڊاڪٽر ھپوڪرٽس سسٽم واري ميڊيڪل سائنس جي روايت قائم ڪئي. ان کي ميڊيڪل سائنس جو ابو سڏيو ويندو آهي.
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع
ورلڊڪپ کٽيندڙ ٽيمون
2011 ۾ انڊيا ٻيو ڀيرو ورلڊڪپ ۾ 6 وڪيٽن تان شري لنڪا کان سوڀ ماڻي، انڊيا 277-4، شري لنڪا 274-6 اسڪور رھيو.
2015 ۾ آسٽريليا پنجون ڀيرو ڪرڪيٽ ورلڊڪپ 7 وڪيٽن تان نيوزي لينڊ کان سوڀ ماڻي، آستريليا 186-3، نيوزيلينڊ 183 اسڪور رھيو.
2019ع ۾ انگلينڊ پھريون ڀيرو ورلڊ ڪپ ڪرڪيٽ کٽيو، فائنل ۾ نيوزيلينڊ ۽ انگلينڊ کيڏيا جنھن ۾ پھرئين اننگ ۾ مقرر 50 اوورز ۾ نيوزيلينڊ 241/8 اسڪور ڪيو، جواب ۾ انگلينڊ ٽيم مقرر 50 اورز ۾ 241/10 آل آئوٽ ٿي وئي، ۽ ميچ ٽاءِ ٿي وئي جنھن کانپوءِ سپر اوور کيڏايو ويو، جيڪو بہ برابر ٿي ويو ۽ پوءِ انگلينڊ کي سوڀ ماڻيندڙ اعلان ڪيو ويو.
ڪوالي فيڪيشن
2019ع عالمي ڪرڪيٽ ڪپ ۾ 10 ملڪ حصو وٺي رھيا آھن، جيڪو گُذريل عالمي ڪپ، جنھن ۾ 14 ٽيمن حصو ورتو، کان گھٽ آھي. ميزبان انگلستان ۽ 7 ٽيمن جو سيپٽمبر 2017ء تائين، آءِ سي سي ون ڊي رينڪنگ  ۾ پھرئين 8 درجي تي ھئي، ان ٽورنامينٽ ۾ پاڻ ئي ڪُوالي فاءِ ٿي ويون. بچيل 2 نششتن جي لاءِ زمبابوي ۾ ڪُواليفائير کيڏيو ويو. افغانستان ڪواليفائير جي فائنل ۾ ويسٽ انڊيز کي ھارايو، انھن ٻنھين ٽيمن عالمي ڪپ جي لاءِ ڪواليفاءِ ڪري ورتو. 360px|thumb|ھِن تصوير ۾ 2019ء عالمي ڪرڪيٽ ڪپ ڪواليفاءِ ڪندڙ مُلڪ ڏيکاريل آھن
مقابلا
The ICC released the fixture details on 26 April 2018.
ناڪ آئوٽ مرحلو
ناڪ آئوٽ مرحلي ۾ ٻه سيمي فائنل کيڏيا ويندا، سيمي فائنل کٽيندڙ ٽيمون فائنل هڪ ٻئي جي آمهون سامهون مقابلو ڪنديون. فائنل لارڊز ڪرڪيٽ گرائونڊ ۾ کيڏي ويندو.
حوالا
زمرو:راندين جون ايندڙ تقريبون زمرو:ويلز ۾ ڪرڪيٽ جا عالمي مقابلا زمرو:ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع زمرو:ڪرڪيٽ عالمي ڪپ مقابلا زمرو:انگلستان ۾ ڪرڪيٽ جا عالمي مقابلا
روم
روم (انگريزي ٻولي: Rome، اطالوي ٻولي: Roma) اٽلي جي گاديءَ جو ھنڌ، ملڪ جو سڀ کان وڏو شهر ۽ مرڪزي اوڀارين اٽلي جي علائقي لازيو (لا تسيو) (Lazio) جو صدر ھنڌ آھي. شھر جي آبادي تقريباً پنجويھ لک ۽ پوري صوبي روم جي آبادي اٺٽيھ لک آھي. شھر آنييني درياھ ۽ تيبر درياھ جي سنگم تي آھي. زمرو:اٽلي ۾ يونيورسٽي شهر زمرو:يورپ ۾ راڄڌانيون
ليو ۽ مدي
هي مضمون مشيني ترجمو آهي جيڪو شايد گوگل ترجمو تان ڪيو ويو آهي هن کي سنواريو ۽ انگريزي مضمون تان ترجمو ڪريو وڌيڪ
ليو ۽ مدي، عنوان ليڊي ۽ ماهي: ڪيالي انداز ۾ چوٿين موسم ۾، هڪ آمريڪي نوجوان جو جان ڊي بيڪ ۽ ران هارت جو ٺاهيل آهي، جيڪو اصل ۾ جولاء 19، 2013 کان مارچ 24، 2017 کان شروع ڪيو هو. ڊيو ڪئمرون هڪ ئي ساڳئي دوين ڀينرن وانگر مختلف شخصيت وانگر آهي، جنهن سان هڪ حياتي جيو آهي، جيڪا چار سالن تائين هوليولي ۾ اداڪار هئي ۽ ماهي راندين لاء راندين سان خاص طور تي باسکٹ بال سان گڏ هڪ مقابل هو. سيريز ان جي ويجهو ٽڪرين تي چڙهندي آهي انهن جي ٽٽل ٽريننگ پروگرام تي معمولي گهراڻي جي زندگي کي ترتيب ڏيڻ لاء Sing It Loud! آخرڪار، انهن ٻنهي ڀينرن کي پنهنجي مخالف شخصيتن ۽ مختلف مفادن جي باوجود به بهترين دوست رهيو.
زمرو:ٽين سٽ ڪامز
الھه رکيو ڳورڙ
ناميارو -استاد- ۽ سماجي ڪارڪن الهه رکيو ولد -بشارت- خان ڳورڙ، 14 جون 1935ع تي ڳوٺ سوجهري ڳورڙ ، تعلقي ميهڙ، ضلعي دادو ۾ ڄائو. هن ابتدائي -تعليم- پنهنجي ڳوٺ جي پرائمري مسلم اسڪول مان حاصل ڪئي ۽ مئٽرڪ گورنمينٽ هاءِ اسڪول دادوءَ مان 1954ع ۾ڪيائين. بي. ايڊ 1962ع ۾ پنجاب يونيورسٽيءَ مان ۽ ايم. اي (سنڌي) 1966ع ۾ سنڌ يونيورسٽي ڄامشوري مان ڪيائين. -استاد- الهرکئي ڳورڙ ملازمت جي ابتدا اريگيشن کاتي ۾ ڪلارڪ جي حيثيت سان ڪئي ۽ گڏوگڏ پڙهائي به -جاري- رکيائين. 1957ع ۾ ڳوٺ سڌار کاتي ۾ هيڊ ڪلارڪ ٿيو. -ان- کانپوءِ 59-1958ع ڌاري بنيادي -جمهوريت- کاتي ۾ هيڊ ڪلارڪ ٿيو ۽ جنهن بعد نوڪريءَ -تان- استعيفا ڏئي، بي. ايڊ ڪاليج ۾ داخلا ورتائين ۽ پوءِ -جولاءِ- 1962ع ۾ -استاد- مقرر ٿيو، 1976ع ۾ گورنمينٽ هاءِ اسڪول لالو رائنڪ ضلعي لاڙڪاڻي جو هيڊ ماستر ٿيو، جنهن بعد -تعليم- کاتي ۾ مختلف عهدن تي ڪم ڪيائين. هو 1992ع ۾ هائير سيڪنڊري اسڪول سن ۾ پرنسپال مقرر ٿيو، جنهن بعد هائير سيڪنڊري اسڪول سيتا روڊ جو پرنسپال مقرر ڪيو ويو ، جتان 1995ع ۾ رٽائر ڪيائين. الهه رکيو ڳورڙ ابتدا کان وٺي سماجي ڪمن ۾ دلچسپي رکندو هو، هن پنهنجي ڳوٺ ۾ ڪيترا سماجي ترقياتي ڪم ڪرايا، -جن- ۾ گرلز اسڪول ۽ بوائز مڊل اسڪول جو قيام به شامل آهي، جنهن کي اڳتي گورنمينٽ هاءِ اسڪول ڪرايائين. ڳوٺ ۾ پوسٽ آفيس، جانورن جي اسپتال، ايگريڪلچر آفيس، رورل هيلٿ سينٽر ۽ واٽر سپلاءِ اسڪيم به سندس ڪوششن سان قائم ٿيون. هن ڳوٺ جون گهٽيون ۽ رستا پڪا ڪرايا. -استاد- جي حيثيت ۾ هن ڪيترن شاگردن جي مدد ڪئي. رٽائرمنٽ بعد لکڻ پڙهڻ ۾ مصروف رهيو. سندس -آتم ڪٿا- ’جيون سفر سِڪَ جو‘ 2010ع ۾ شايع ٿي. -استاد- الهه رکيي ڳورڙ 13 مارچ 2011ع تي وفات ڪئي. سندس ٽي ڪتاب: ’هڪ هزار شاعرن جي شاعري‘، سنڌ جي سگهڙن جي ڊائريڪٽري ۽ ’سنڌي سياڻا، ساهه سيباڻا‘ ڇپائيءَ جي مرحلن ۾ آهن.
صلح امام حسن
حضرت علي عليه السلام جي شهادت ۽ امام حسن عليه السلام جي بيعت
حضرت علي عليه السلام جي شهادت ڪفن و تدفين کان بعد عبدالله ابن عباس جي تحريڪ سان بقول ابن اثير قيس ابن سعدبن عباده انصاري امام حسن عليه السلام جي بيعت ڪئي ۽ ان کان بعد تمام حاضرين بيعت ڪئي جن جي تعداد 40،000 هئي هي واقعو 21 رمضان 40 هجري جمعي جو ڏينهن هيو. علامه مجلسي ڪفايته الاثر ۾ لکيو آهي ته ان وقت پان هڪ فصيح و بليغ خطبو پڙهيو جنهن ۾ پاڻ فرمايو آهي ته اسان مان هر هڪ يا ته تلوار جو شڪار ٿيندو يا زهر سان شهيد ڪيو ويندو. ان کان بعد پاڻ عراق، ايران، خراسان، حجاز، يمن ۽بصره وغيره جي اعمال جي طرف توجه ڪرائي ۽ عبدالله ابن عباس کي بصره جو حاڪم مقرر فرمايو. معاويه کي جيئن ئي هي خبر پهتي ته بصره جو حاڪم ابن عباس مقرر ڪيو ويو آهي ته ان ٻه جاسوس روانه ڪيا هڪ قبيله حمير جو ڪوفي جي طرف ۽ ٻيو قبيله قين جو بصره جي طرف، ان جو مقصد هي هو ته ماڻهو امام حسن عليه السلام کان منحرف ٿي ڪري منهنجي طرف اچي وڃن پر اهي ٻئي جاسوس گرفتار ڪيا ويا ۽ بعد ۾ انهن کي قتل ڪيو ويو.
حقيقت آهي ته جڏهن عنان حڪومت امام حسن عليه السلام جي هٿن ۾ آئي ته زمانو وڏو پر آشوب هو. حضرت علي عليه السلام جن جي شجاعت جي حوڪ سڄي عرب تي ويٺل هئي، سندن شهادت کان پوءِ ستل فتنه وري بيدار ٿي چڪا هئا ۽ سڄي مملڪت ۾ سازشن جي کچڙي پچي رهي هئي. خود ڪوفي ۾ اشعت ابن قيس، عمر بن حريث، شيث ابن ربعي وغيره کلي عام فساد نظر اچي رهيا هئا. معاويه جڳهه جڳهه جاسوس مقرر ڪري ڇڏيا هئا جيڪي مسلمانن ۾ نفرتون وجھي رهيا هئا ۽ حضرت جي لشڪر ۾ اختلافن جو ٻج وجھي رهيا هئا. جن ڪوفي جي وڏن وڏن سردارن سازشي ملاقاتون ڪيون ۽ انهن کي وڏيون وڏيون رشوتون ڏيئي انهن کي ٽوڙي ڇڏيو.
بحارالانوار ۾ علل الشرائع جي حوالي سان منقول آهي ته معاويه عمر بن حريث، اشعث بن قيس، حجر ابن الحجر، شيث ابن ربعي ڏانهن الڳ الڳ هي پيغام موڪليو ته جهڙي طرح به ٿي سگھي ابن علي کي قتل ڪري ڇڏيو، جيڪو هي ڪم ڪري ڏيکاريندو ان کي 200000 نقد انعام ڏيندس فوج جي سرداري عطا ڪندس ۽ پنهنجي ڪنهن ڇوڪري سان ان جي شادي ڪرائي ڇڏيندس هي انعام حاصل ڪرڻ جي لاءِ ماڻهون ڏينهن رات موقعي جي تلاش ڪرڻ لڳا.
معاويه هڪ طرف ته لڪل ٽوڙ ڦوڙ ڪئي ٻي طرف هڪ وڏو لشڪر عراق تي حملي ڪرڻ جي لاءِ موڪلي ڇڏيو جڏهن حملو ڪندڙ عراق جي حدن ۾ پري تائين وڌي ويو ته حضرت جن پاڻ لشڪر کي حرڪت ڪرڻ جو حڪم ڏنو. حجر بن عدي کي ٿورڙي فوج سان اڳتي وڌڻ لاءِ چيو ته لشڪر ۾ ٽال مٽول نظر اچڻ لڳي هئي ۽ سردار جيڪي سپاهين کي وڙهائيندا آهن، ڪجھ ته معاويه جي هٿ ۾ وڪامجي چڪا هئا، ڪجھ عافيت حاصل ڪرڻ ۾ مصروف هئا، حضرت علي عليه السلام جي شهادت دوستن جا حوصله پست ڪري ڇڏيا هئا ۽ دشمنن کي جرئت و همٿ ڏياري هئي.
تاريخدانن جو بيان آهي ته معاويه 60000 فوج وٺي مقام مسڪن ۾ لٿو جيڪو بغداد کان 10 فرسخ تڪريت جي “اوانا طرف” ويجھو واقع آهي امام حسن عليه السلام کي جڏهن معاويه جي پيشقدمي جو علم ٿيو ته پاڻ جن به هڪ وڏي لشڪر سان ڪوچ ڪيو ۽ ڪوفي کان ساباط ۾ وڃي پهتو ۽ 12 هزار فوج قيس ابن سعد جي ماتحتي ۾ معاويه جي پيش قدمي روڪڻ جي لاءِ روانو ڪيو پوءِ ساباط کان روانو ٿيڻ وقت پاڻ هڪ خطبو پڙهيو، جنهن ۾ پاڻ جن فرمايو ته “ماڻهئو ! توهان هن شرط تي مون سان بيعت ڪئي هئي ته صلح ۽ جنگ ٻنهي حالتن ۾ منهنجو ساٿ ڏيندءو” مان خدا جو قسم کڻي ڪري چوان ٿو ته مون کي ڪنهن شخص کان بغض و عداوت ناهي، منهنجي دل ۾ ڪنهنکي ايذائڻ جو خيال ناهي مان صلح کي جنگ کان ۽ محبت کي عداوت کان تمام بهتر سمجھان ٿو”.
ماڻهن حضرت جي هن خطاب جو مطلب هي سمجھيو ته حضرت امام حسن، امير معاويه سان صلح ڪرڻ جو ارادو رکي ٿو ۽ خلافت کان دستبرداري جو ارادو دل ۾ رکي ٿو انهي دوران ۾ معاويه امام حسن عليه السلام جي لشڪر کان متاثر ٿي ڪري پنهنجن ساٿين سان مشورو ڪيو، ان بعد عمروعاص پنهنجن ڪجھ ماڻهن کي امام حسن عليه السلام جي لشڪر ۾ سازش ڪرڻ وارن ماڻهن ڏانهن موڪلي هڪ ٻئي جي خلاف پروپيگنڊا ڪرائي ڇڏي. انهن سازشي ماڻهن امام حسن عليه السلام جي لشڪر ۾  هي مشهوري ڏيڻ شروع ڪئي ته هن معاويه سان صلح ڪري ڇڏي آهي ۽ قيس بن سعد جي لشڪر ۾ جيڪي سازشي شامل ٿيا هئا انهن تمام لشڪرين ۾ هي به  چرچو ڪري ڇڏيو ته امام حسن عليه السلام معاويه سان صلح ڪري ڇڏي آهي.
امام حسن عليه السلام جي ٻنهي لشڪرن ۾ هن غلط افواه جي ڦهلجڻ سان بغاوت ۽ بدگماني جا جذبات اڀري نڪتا، امام حسن عليه السلام جي لشڪر جو هي عنصر جن کي پهريان ئي شڪ هيو ته صلح جو ارادو رکن ٿا چوڻ لڳا ته امام حسن عليه السلام به پنهنجي پيءُ وانگر ڪافر ٿي ويا آهن آخرڪار فوجي پاڻ جن جي خيمي ۾ داخل ٿي ويا ۽ پاڻ جن جو ڪل سامان لٽي ورتو پاڻ جن جي هيٺان مصلي به ڇڪي ورتو، مٿي تان امامو به لاهي ورتو ۽ ڪجھ نمايان قسم جي ماڻهن امام حسن عليه السلام کي معاويه جي حوالي ڪرڻ جو منصوبو تيار ڪيو، آخر ڪار پاڻ ان بدبختن کان مايوس ٿي ڪري مدائن جي گورنر، سعد يا سعيد جي طرف روانو ٿي ويا، رستي ۾ هڪ خارجي جنهن جو نالو بروايت الاخبار الطوال ص 393 “جراح بن قيصه” هو پاڻ جن کي ڪميڻپائي سان هڪ اهڙو خنجر لڳايو جنهن سان هڏي تائين محفوظ نه رهڻ ڏني، پاڻ مدائن ۾ مقيم رهي ڪري علاج ڪرايو ۽ صحتمند ٿي ويا. (تاريخ ڪامل جلد 3 ص ا6ا، تاريخ آئمه ص 333 فتح باري).
معاويه موقع غنيمت سمجھي 20000 لشڪر عبدالله ابن عامر جي قيادت و ماتحتي ۾ مدائن موڪلي ڇڏيو، امام حسن عليه السلام ان سان وڙهڻ لاءِ نڪرڻ ئي وارا هئا ته ان عام مشهوري ڪري ڇڏي ته معاويه وڏو لشڪر وٺي اچي رهيو آهي مان امام حسن عليه السلام ۽ ان جي لشڪر کي درخواست ڪريان ٿو ته مفت ۾ پنهنجي جان نه ڏين ۽ صلح ڪن.
صلح
تاريخدان علامه علي نقي لکن ٿا ته امير شام کي حضرت امام حسن عليه السلام جي فوج جي حالت ۽ ماڻهن جي بي وفائي جو حال معلوم ٿي چڪو هو ان لاءِ هو سمجھي رهيو هو ته امام حسن عليه السلام جي لاءِ جنگ ممڪن ناهي پر ان سان گڏ اهو به يقين هو ته حضرت امام حسن عليه السلام ڪيترو ئي بي وس ۽ بي ڪس هجي، پر علي و فاطمه جو پٽ ۽ پيغمبر جو نواسو آهي ان لاءِ هو اهڙن شرطن تي هرگز صلح نه ڪندو جيڪي حق پرستي جي خلاف هجن ۽ جنهن سان باطل جي حمايت ٿيندي هجي، ان کي نظر ۾ رکندي هن هڪ طرف ته پاڻ جن جي ساٿين کي عبدالله بن عامر ذريعي پيغام ڏياريو ته پنهنجي جان جي پويان نه پوءُ، ۽ خون ريزي ٿيڻ نه ڏيو. ان سلسلي ۾ ڪجھ ماڻهن کي رشوتون به ڏنيون ويون ۽ ڪجھ بزدلن کي پنهنجي تعداد جي زيادتي کان خوفزده ڪيو ويو ۽ ٻي طرف حضرت امام حسن عليه السلام ڏانهن پيغام موڪليو ته پاڻ جهڙن شرطن تي چئو ان شرطن تي صلح لاءِ تيار آهيان.
صلح جا شرط
هن صلح جا مڪمل شرط هيٺيان آهن :
1.معاويه حڪومت اسلام ۾، ڪتاب خدا ۽ سنت رسول تي عمل ڪندو.
2.معاويه کي پاڻ کان بعد ڪنهن کي خليفو مقرر ڪرڻ جو حق نه هوندو.
3.شام و عراق و حجاز و يمن سڀني جگهن تي ماڻهن لاءِ امان هوندو.
4.حضرت علي عليه السلام جا اصحاب ۽ شيعه جتي به آهن ان جي جان و مال ۽ ناموس ۽ اولاد محفوظ رهندا.
5.معاويه، حسن بن علي عه ۽ ان جي ڀاءُ حسين ابن علي عه ۽ خاندان رسول صه مان ڪنهن کي به ڪو نقصان پهچائڻ يا مارڻ جي ڪوشش نه ڪندونه لڪل طور نه اعلانيه ۽ ان مان ڪنهن کي ڪنهن به جڳهه ڌمڪايو ۽ ڊيڃاريو نه ويندو.
6.جناب اميرالمومنين جي شان ۾ نازيبا ڪلمات جيڪي هيئر تائين مسجد جامع ۽ قنوت نماز ۾ استعمال ٿي رهيا آهن اهي ختم ڪيا وڃن، آخري شرط جي منظوري ۾ معاويه کي عذر ٿيو ته پوءِ طئي ٿيو ته گھٽ ۾ گھٽ جنهن موقعي تي امام حسن عليه السلام موجود هوندا ان جڳهه تي ائين نه ڪيو وڃي، هي معاهدو ربيع الاول يا جمادي الاول 41 عسوي هجري تي عمل ۾ آيو.
صلح نامي تي صحيون
25 ربيع الاول تي ڪوفي جي ويجھو مقام انبار تي ڌرين جو اجتماع ٿيو ۽ صلح نامي تي ٻنهي ڌرين صحيون ڪيون گواهيون ثبت ٿيون. (نهايته الارب في معرفته انساب العرب ص 80).
صلح جي شرطن جو حشر
تاريخدانن جو اتفاق آهي ته امير معاويه جيڪو ميدان سياست جو کلاڙي ۽ مڪر و زور جي سلطنت جو تاجدار هو، امام حسن عليه السلام سان واعده ۽ معاهدي کان پوءِ به سڀني سان مڪر ڪيو. “ ولم يف له معاويه لشئي مماعاهد عليه” تاريخ ڪامل اب اثير جلد 3 ص 162 ۾ آهي ته معاويه ڪنهن هڪ شيءِ جي به پرواه نه ڪئي ۽ نه ئي ڪنهن تي عمل ڪيو.
مائي چاڳلي
چاڳلي (مائي چاڳلي) پنهنجي وقت جي سڄاڻ ۽ بهادر عورت ٿي گذري آهي. مائي چاڳلي ڪوهستان جي رهواسڻ هئي.
شادي
لسٻيلي جي حڪمران پاهڙ خان سان سندس شادي ٿي. پاهڙ خان جي وفات بعد پڳ سندس پٽ عزت خان کي ٻڌائي وئي، جيڪو ان وقت صغير هو. جنهنڪري لسٻيلي رياست جي حڪومت مائي چاڳليءَ جي هٿ ۾ آئي. مائي چاڳليءَ حڪومت نهايت دانائيءَ سان هلائي. پورالي نديءَ جي پاڻيءَ جو انتظام ڪري زراعت ۽ آباديءَ کي وڌايائين. اهڙي سهڻي انتظام ۽ نظام سبب سندس علائقي ۾ خوشحالي آئي ۽ خزاني ۾ ڪافي اضافو ٿيو. مائي چاڳلي خودمختيار ٿي حڪومت هلائڻ لڳي، جنهنڪري مثال مشهور ٿيو تہ: پورالي اٿس پار، تڏهن چاڳلي ٿي چاڳ ڪري.
حڪومت
مائي چاڳليءَ جي خودمختيار حڪومت سبب ڪن پاڙيسري سردارن کي حسد ٿيڻ لڳو ۽ ڪاوڙ وچان چوڻ لڳا ته، ”ڏاڙهي ڪانهي ڏيهه ۾، تڏهن چاڳلي ٿي چاڳ ڪري“. مائي چاڳليءَ جي حڪومت جو ڪاروبار اڪثر رونجھن جي معرفت هلندڙ هو. ان وقت ’ڪنراچ‘ علائقي ۾ ڄاموٽ قبيلي جي سردار ڄام عالي کٿوريي جي سرداري هئي. سندس ڀاءُ ڄام ڊگھار کي رونجهن، ٻيلي جي ويجھو ’نانگ ڊيهه‘ وٽ نماز پڙهندي شهيد ڪري ڇڏيو. انهيءَ خون جي بدلي ۾ ڄام عاليءَ، چاڳلي مائيءَ کي ٻيلي مان بي دخل ڪري، حڪومت جي واڳ سنڀالڻ جو ارادو ڪيو. ڄام عاليءَ ۽ ٻين ڄاموٽن ڏٺو ته قلات جو حاڪم مير محبت خان به ملڪه چاڳليءَ کان ناراض آهي. سو وفد ڪري محبت خان وٽ پهتا ۽ دانهن ڏنائونس. مير محبت خان کانئن پڇيو ته ”ٻيلي جي حڪومت ڪيئن وٺجي؟“ ڄاموٽن چيو ته اوهان مهرباني ڪري ’وَڍ‘ اچو ته اسان چاڳليءَ کي بيخبريءَ ۾ شهر کان ٻاهر ڪڍي ’لسٻيلو‘ اوهان جي حوالي ڪريون. آخرڪار مير محبت خان صلاح ڪري آخوند محمد حيات کي لشڪر ڏئي روانو ڪيو، جنهن سان گڏجي ڄام عاليءَ پنهنجي ڄاموٽن جي لشڪر سميت ٻارڻ جبل ٽپي، لسٻيلي جي حد ۾ داخل ٿيو ۽ صبح ساڻ اوچتو لسٻيلي جي شهر تي حملو ڪيو. سندس اوچتي حملي سبب مائي چاڳليءَ جي هار ٿي ۽ ڄام عالي، لسٻيلي کي فتح ڪري، مائي چاڳليءَ کي شهر مان نيڪالي ڏئي ڪڍيو. ان بعد آخوند محمد حيات اچي ڇانوڻي ٺاهي. اهو سال 1155هه/ 1742ع هو. مائي چاڳلي هارائجڻ بعد پنهنجي صغير پٽ عزت خان کي ساڻ ڪري ڪوهستان ڏانهن رواني ٿي ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينهن گوشي نشينيءَ ۾ گذاريائين.
وفات
چاڳلي مائيءَ 1214ھ/ 1799ع ڌاري وفات ڪئي. سندس قبر گورنمينٽ ڊگري ڪاليج ڪوٽڙيءَ ڀرسان ڄامن/ مَلڪن جي قبرستان ۾ آهي.
حوالا
زمرو:سنڌي ماڻهو زمرو:1799ع جون وفاتون
پاڪستان سپر ليگ 2020ع
پاڪستان سپر ليگ 2020 هي پاڪستان سپر ليگ جو پنجون دور آهي. هي ٽوئنٽي/20 ڪرڪيٽ فرنچائز 2015 ۾ پاڪستان ڪرڪيٽ بورڊ قائم ڪئي. ان ۾ ڪُلِ 6 ٽيمون شرڪت ڪنديون آهن. هي مقابلو (ٽورنامنٽ) 20 فيبروري کان 22 مارچ 2020 تائين کيڏيو ويندو.
جڳهه
پاڪستان ۾ پي ايس ايل جي وڌيڪ مقابلن (ميچز) جي ميزباني کي لاهور ۾ 2009 واري ٿيندڙ واقعي کانپوءِ بين الاقوامي ڪرڪيٽ پاڪستان ۾ واپس موٽڻ جو هڪ دڳُ سمجهيو پيو وڃي.
مقابلا
The PCB confirmed the fixtures for the tournament on 1 January 2020.
حوالا
پاڪستان سپر ليگ 2020ع زمرو:پاڪستان سپر ليگ زمرو:پاڪستان ۾ ڪرڪيٽ ليگون زمرو:پاڪستان ۾ ڪورونا وائرس جي وبا، 2020
سنسڪرت ۾ ڦيرڦار
سنسڪرت ۾ ڦيرڦار: يجر ويد واري زماني ۾ ڪيترن آرين مڌيا ديش وڃي وسايو، ته اتي ٻين قومن سان لڙهه وچڙ ۾ اچڻ ڪري سندن ٻوليءَ ۾ ڪجهه بگاڙو ٿيو هو. انهن ساڳين آرين پوءِ موٽي سنڌ، پنجاب ۽ گنڌار پنهنجي قبضي ڪيا، ته سندين بگڙيل ٻوليءَ جو اثر انهن هنڌن جي ٻوليءَ تي به ٿيو، جنهنڪري پوءِ اها به گهڻو ڪري مڌيه ديش جي ٻوليءَ جهڙي ٿي پيئي ۽ هوريان هوريان ان وانگر بگڙجي اول وچولي ۽ پوءِ آخرين درجي تي آئي. مطلب ته سنسڪرت جا ٽي قسم آهن: قديم، وچولو ۽ آخرين. قديم سنسڪرت ’ويدڪ سنسڪرت‘ سڏجي ٿي.
وچولي زماني جي سنسڪرت
ويدن ۾ رچائون (Hymns) آهن، پر ويدن کان پوءِ جي سنسڪرت ۾ اڪثر ’سوُتر‘ آهن، تنهنڪري اها سوترن جي زماني واري سنسڪرت سڏجي ٿي .’سوُتر‘ لفظ اهو ساڳيو آهي، جنهن جو بگڙيل اُچار سنڌيءَ ۾ آهي ’سُٽ‘ آھي. وچولي زماني ۾ وڏيون ڳالهيون ٿورڙن لفظن ۾ ائين آڻيندا هئا، ڄڻ ته سٽ يا ڌاڳي ۾ موتي پوُئيندا هئا. سوترن جي مکيه خاصيت آهي’ٿور اکرائي‘. سنڌيءَ ۾ جيڪي پهاڪا آهن، سي اڪثر سوترن جي نموني جڙيل آهن. مثلاً ’جُڙيءَ کي جس‘، ’ڪندو سو پائيندو‘يا ’جهڙي ڪرڻي تهڙي ڀرڻي‘. هتي ڏسو ته هر هڪ پهاڪي ۾ سوترن ۾ اڪثر قاعدا ڄاڻايل آهن .’ڌرم سوترن‘ ۾ ڌرمي ڳالهين بابت ۽ ’گريهه سوترن‘ ۾ گهرو ڳالهين بابت قاعدا آهن گهر ٻاريءَ يا ڪٽنبي ماڻهوءَ کي پنهنجي حياتي ڪيئن گذارڻ گهرجي. ائين ’سوتر‘لفظ جي معنيٰ ٿي قاعدو، قول، يا نُڪتو، جو ٿورڙن پر مائيدار لفطن ۾ ڄاڻايل هجي. سوترن ۾ لفظ ٿورڙا، معنيٰ وڏي- ويتر منجهن ٻولي به آڳاٽي ڪم آيل آهي، تنهنڪري سوترن تي وڏيون ٽيڪائون (تشريحون) لکيل آهن. سوترن واري ٻولي وچولي زماني جي ڪتابي ٻوليءَ جو نمونو ڄاڻائي ٿي؛ پر عام طرح جيڪا سنسڪرت ڳالهائڻ ۾ ايندي هئي، تنهن ۾ پوءِ به ڦير پوندو ويو، جنهنڪري آخرين درجي تي آئي.
آخرين درجي واري سنسڪرت
آريا لوڪ مڌيا ديش ڏي ويا، تنهن کان پوءِ به هندستان جي ٻين ڀاڱن ۾ ٽڙندا پکڙندا ويا. مثلاً مهاڀارت واري زماني ۾ سري ڪرشن ڪيترا هزار جادوُ ونسي، مٿرا مان ساڻ وٺي، دوارڪا ڏي وڃي رهيو. ائين سنسڪرت جي پکيڙ جدا جدا هنڌن جي اڻ آريه قومن ۾ ٿي، ته انهن جي ٻولي وڌيڪ بگڙي؛ جنهنڪري وچولي سنسڪرت ڦري آخرين درجي تي آئي. هندن جا اتهاس (رامائڻ ۽ مهاڀارت)، سمرتيون، ڪوي ڪاليداس جا ناٽڪ ۽ ٻيا جيڪي به ڪتاب اڄ تائين سنسڪرت ۾ نڪتا آهن، سي سڀ انهيءَ ۾ لکيل آهن. هندن جا پراڻ به ان ۾ لکيل آهن، تنهنڪري اها عام طرح ’پراڻڪ سنسڪرت‘ (Puranic Sanskrit) سڏجي ٿي. حقيقتؤن اڄڪلهه سنسڪرت سڏبوئي انهيءَ آخرين درجي واري سنسڪرت کي آهي جيڪا ڪلاسيڪل سنسڪرت پڻ سڏجي ٿي. ۽ اها ئي هن وقت اسڪولن ۽ ڪاليجن ۾ پاڙهڻ ۾ اچي ٿي.
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:ڀارت زمرو:پاڪستان زمرو:تاريخ زمرو:مذهب
بانسري
right|thumb|upright=1.45|دنيا مان بانسريءَ جا چونڊ قسم
بانسري/ بانسلي/ بئنسري: بانسريءَ کي وينا، ۽ ونجلي به چون. هي بانس، -پتل- ۽ لوهه مان ٺاهي وڃي ٿي. -بانس- ۽ ڪنگوءَ مان ٺهيل بانسريءَ کي پنهنجو ميٺاج ٿئي ٿو. هي ساز هند توڙي سنڌ ۾ چڱو مقبول ساز آهي. ڦوڪ جو هي ساز ڪلاسيڪل توڙي نيم ڪلاسيڪل طرزن ڪڍڻ ۾ دل لڀائيندڙ آهي. سندس ڪوڪ دل ۾ چڀندڙ هجڻ ڪري لوڪ داستانن جو حصو آهي. پنجاب جو لوڪ داستان هير رانجهو سڄو بانسريءَ تي ٻڌل آهي. هندو کيس ڪرشن جي ايجاد چون ٿا. تصويرن ۾ به ڪرشن مهراج کي بانسري هٿ ۾ ڏيکاريل آهي. -ان- مان هن جي قدامت جو -پتو- پوي ٿو. اڄڪلهه طرزن ۾ مينڍ ڏيڻ مهل سندس اثر عجيب آهي. سنڌ ۾ کوڙ بانسري وڄائيندڙ موجود آهن. هن وقت غوث بخش -بروهي-، بانسري وڄائڻ جو شاهه ڪاريگر آهي. بانس يا ڪنگور جي ڏهن کان ٻارنهن -انچ- ڪاٺيءَ کي اندران پورو ڪري هڪ نلي ٺاهبي آهي. مٿان -انچ- سوا تي ڦوڪ جو سوراخ هوندو آهي، -ان- کي ’مک رنڌا‘ چون. سڄي نليءَ کي ڏانڊي چون. وڄاءَ جا ڇهه سوراخ ڪڍندا آهن. انهن ڇهن سوراخن واري حصي کي ”سوار رسُور رنڌا“ چون. مٿيون کليل حصو ڪنهن -ٻوچ- يا ڪاٺ سان -بند- ڪبو آهي، ڦوڪ واري سوراخ جي جاءِ تي ”-تري-“ هڻي سولي ڦوڪ سان وڄائين. جيئن الغوزن ۾ هوندو آهي. -ان- کي -بين- به چون. وڄائڻ واري سوراخ مان ڦوڪ ڏئي سوار رنڌا جي مٿين -ٽن- ۽ هيٺين هڪ سوراخ کي کولبو ته ساکرج جو آواز بيهندو. ٻه سوراخ هيٺين مان يعني ٻيو ۽ ٽيون سوراخ -بند- ڪبو. رنڌا سوار جي هيٺين هڪ سوراخ کي کولبو چوٿين جي اڌ ۽ پنجين ڇهين کي کليل رکبو ته ڪومل رکب. هيٺيان کان 3،2 چوٿون سوراخ -بند- ڪبو ته شڌ رکب. هيٺان کان 2،3،4 ۽ پنجن جو اڌ -بند- ڪبو ته ڪومل گنڌار، هيٺيان کن 2،3،4،5 ۽ ڇهين جو اڌ -بند- ڪبو ته شڌ مڌم ۽ اهڙي طرح تيور مڌم ڪڍڻ لاءِ هيٺان کان 2،3 چوٿون کليل 5 ۽ 6 -بند- رکبا. ڪي وڄائڻ وارا چون ٿا ته سڀ سر -بند- ڪبا ته کرج جو آواز نڪرندو. هيٺ ڇهين سوراخ جو اڌ کولبو رکب ڪومل ۽ سڄو سوراخ کولبو ته رکب تيور، پنجين سوراخ مان گنڌار ڪومل ۽ تيور، چوٿين سوراخ مان ٻئي مڌم، ٽئين سوراخ مان پنچم، ٻئي سوراخ مان ٻئي مڌم ۽ مٿئين 6 ڇهين سوراخ يا صفا پهرين سوراخ مان ٻئي نکاد ڪڍبا آهن. اها ترتيب عام بانسري وڄائڻ جي درست آهي. مگر ڊيگهه واري وڏي بانسري جنهن جو قطر مني -انچ- کان ڏيڍ -انچ- ٿئي ٿو -ان- مان سر نقشي ۾ ڏنل ترتيب سان نڪرندا. شروع ۾ هي ساز -بانس-، ني، نرسل (نڙ) مان ٺهيو هوندو ۽ اڄ به ٺهي ٿو. تنهنڪري نالو بانسري، ني ۽ نڙ اٿس. هن جا مختلف نالا مختلف علائقن جي ڪري آهن. پنجابيءَ ۾ -بانس- جي بانسري کي ”ونجهه با ونجلي“ به چون، ڇو ته -ٻيڙي- جو ونجهه به -بانس- مان ٺهندو آهي. ڪن فنڪارن بانسري جي ڊيگهه ۽ ساخت ڦيرائي -ان- کي ڪلارينٽ جي سامهون آڻي بيهاريو آهي. سنڌ ۾ نڙ، ڪافي، ۽ بينون انهيءَ ڪٽنب جا ساز آهن، پر اهي وڄت ۾ ٻيءَ طرح آهن. پنجاب ۾ سنهڙي ۽ افقي حالت ۾ وڄائي ويندڙ ڦوڪ واري ساز کي بانسري ۽ ويڪري ۽ عمودي يا -اڀو- جهلي وڄائڻ واري هن ساز کي پنجاب ۾ ’ونجهلي‘ ۽ ڏکڻ هندوستان ۾ بانسري کي وينا چون.
حوالا
زمرو:سنڌي موسيقي جا اوزار
سجاول جوڻيجو تعلقو
سجاول جوڻيجو تعلقو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جو هڪ تعلقو جنھن جو صدر مقام  سجاول جوڻيجو شھر آھي. ھي تعلقو 2004 ۾ قائم ٿيو. ان کان اڳ ان جي تعلقي واري حيثيت برطانوي دور ۾ 1876 کان 1915 تائين رھي پر ان وقت ان جو نالو صرف سجاول ھيو جيڪو 2000 ۾ بدلائي سجاول جوڻيجو رکيو ويو.
انتظامي ورھاست
سجاول جوڻيجو تعلقي جي ايراضي 92728 چورس ايڪڙن تي مشتمل آهي جنھن ۾ 3 يونين ڪاؤنسلون، 3 سرڪلون، 8 تپا ۽ 32 ديھون واقع آھن.
ھن تعلقي ۾ ڇھ يونين ڪاؤنسلون شامل آهن جن جا نالا آهن:
تپا
سجاول جوڻيجو تعلقي ۾ 7 تپا واقع آهن.
ديھون
سجاول جوڻيجو تعلقي ۾ ڪل ديھون واقع آهن.
سنڌ ۽ پنجاب ۾ پئشاچن جون بيٺڪون
مهاڀارت (Mahabharata) واري لڙائي جنهن وقت لڳي، تنهن وقت دواپور جُڳ پورو ٿيڻ تي هو، ۽ ڪلجڳ شروع ٿي ٿيو. انهيءَ وقت ڌاري ڪي پشاچ لوڪ آيا، جن جو ذڪر اِتهاسن ۽ پراڻن ۾ آهي. اهي ڪير هئا، تنهن ڳالهه جو ذڪر هندن جي ڪنهن ڌرمي پستڪ ۾ ڪونهي. سرگريئرسن پنهنجي ٺاهيل لنگئسٽڪ سروي آف انڊيا ۾ داردڪ ٻولين جي ذڪر ڪندي ڄاڻايو آهي، ته ٻولين جي کوجنائن مان ايتري ڄاڻ پئي آهي، ته قديم زماني ۾ جيڪي آريا لوڪ سدائين لاءِ ايران ۾ رهيا، تن جي آريه ٻولي جڏهن اڃا پورو ايراني نمونو اختيار نه ڪيو هو، تڏهن ايران وارن آرين مان ڪي هندستان ڏي آيا ۽ ڪافرستان کان وٺي ڪشمير تائين پنهنجا ماڳ جوڙي ويٺا. منجهائن ڪن پنجاب ۽ سنڌ ۾ اچي بيٺڪون وڌيون. انهن مان ڪي ايشيا ۽ يورپ ڏي به ويا ۽ اهي ’جپسي‘ (Gipsy) سڏجڻ ۾ آيا. اهي به آريا هئا؛ پر ايران طرف گهڻو رهيا هئا، تنهنڪري سندين رهڻي توڙي ڪهڻي (ٻولي) ٻيءَ طرح جي هئي. اهي ڪَچو گوشت ۽ مڇي ماس کائيندا هئا. مڌيه ديش وارا آريا لوڪ به اڳي مڇي ماس کائيندا هئا، پر پوءِ اهڙا پڪا ويشنو ٿيا، جو مڇي ماس کي ڇهندا به ڪين هئا. مڌيا ديش جي آرين هنن ايران مان آيل ماڻهن کي مڇي ماس کائيندو ڏٺو ته اهڙي بڇان آين جو کين ’پئشاچ‘ (Paishaach) نالو ڏنائون. اهو نفرت يا ڌڪار جو لفظ آهي ۽ ڀوت جهڙي معنا اٿس. سندين ٻوليءَ کي به سڏيائون ’ڀوت ڀاشا‘ يعني ڀوتن جي ٻولي. ڪشمير جي پريان چترال ۽ گلگت طرف اڄ تائين ’درد‘ لوڪ رهن ٿا، جي انهن ايران کان پوءِ آيل آرين مان آهن.اهو سڄو پاسو سندن نالي پٺيان ’داردستان، سڏجي ٿو، تنهنڪري سندين ٻولين کي سرگريئرسن ’داردڪ‘ ٻوليون‘سڏيو آهي،. ڪشمير طرف کان آيل پئشاچ لوڪن جي شايد سنڌ جي لاڙ واري ڀاڱي ۾ بيٺڪ هئي، جو اڄ به جهٻير ذات وارا مهاڻا اتي آهن. جي هن وقت ڪشمير ۽ پنجاب ۾ به گهڻي انگ ۾ آهن. داردڪ ٻولين ۾ ’گهوڙو‘ بدران چون ’گورو‘. ڪراچي ضلعي واري لاڙ، خاص ڪري ٺٽي طرف جا اُچار به اهڙا ئي بگڙيل آهن.
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:پاڪستان زمرو:ڀارت زمرو:تاريخ زمرو:مذهب
بانڪا
لکنؤ ۾ جڏهن زوال آيو ۽ حاڪم طبقن مان سچ پچ زنده رهڻ ۽ وڙهڻ جي پهچ نڪري وئي، هو سماجي طرح سُڃا ٿي پيا ۽ ڪنهن به حقيقي سورهيائيءَ واري ڪارنامي جي لائق نه رهيا، تڏهن منجهن بانڪن جو رواج پيو. انهن بانڪن جو مکيه مقصد هو بي مقصد “نواڻ” پيدا ڪرڻ. ان “نواڻ” جي پٺيان انهن مان ڪي اڌ مٿي کي پاڪي هڻايو ۽ اڌ مٿي تي ڪلهن تائين ڊگها وار رکايو گهمندا هئا. ڪي مُڇ جو هڪڙو پاسو چَٽ ۽ ٻيو سڄو سارو رکيو پيا هلندا هئا. ڪي فقط ململيون پايو، تهه سيارن ۾، شهر گهمندا هئا ۽ اونهاري ۾ اُن جا گڊلا پايو، نٽهڻ اُس ۾ جهنگ ۾ شڪار ڪرڻ نڪرندا هئا. مطلب ته پنهنجي ذاتي ۽ سماجي ڏيوالي کي لڪائڻ لاءِ، ڪئين رنگ ڪندا هئا.
بانڪا، سنڌ ۾ وسندڙ ھڪ ذات جو نالو پڻ آهي.
زمرو:تاريخ زمرو:هندوستان
حيدرآباد ضلعو
حيدرآباد ضلعو (حَيدَرآباد ضِلعو، اردو: ضلع حیدرآباد، انگريزي: Hyderabad District) پاڪستان جي صوبي سنڌ جي حيدرآباد ڊويزن جو هڪ ضلعو آهي. اِن جو گاديءَ جو هنڌ حيدرآباد شهر آهي. ھن ضلعي جون حدون مٽياري ضلعو، ٽنڊو محمد خان ضلعو، ٽنڊو الهيار ضلعو، بدين ضلعو، ٺٽو ضلعو ۽ ڄامشورو ضلعو سان ملن ٿيون. ھي ضلعو چئن تعلقن ۽ 53 يونين ڪائونسلن تي مشتمل آهي تعلقن جا نالا هيٺ ڏجن ٿا:
شرڪ
شرڪ توحيد جي برعڪس عمل آهي.
شرڪ جا قسم
شرڪ کي سمجھڻ خاطر شرڪ کي پڻ توحيد وانگر ٻن بنيادي حصن ۾ ورهايو وڃي ٿو.
فڪر ۾ شرڪ
وصف؛ فڪر ۾ شرڪ مان مراد هيءَ آهي ته اهو مڃڻ ته الله جهڙو ڪير آهي يا وري ٿي سگھي ٿو.
هن قسم جي شرڪ کي سمجھڻو آهي ۽ ان جو انڪار ڪرڻو آهي. هن قسم جي شرڪ تي عمل ڪرڻ انسان لاءِ ممڪن ناهي. مثال طور؛ شرڪ ذات يعني اهو مڃڻ ته الله تعالى جھڙي ذات ڪنهن جي آهي يا وري ڪنهن جي ٿي سگھي ٿي.
عمل ۾ شرڪ
عمل ۾ شرڪ جي وصف هن طرح ڪري سگھجي ٿي فڪر ۾ شرڪ جي عملي مظاهري کي عمل ۾ شرڪ چيو ٿو وڃي.
هن قسم جي شرڪ کي صرف سمجھڻ ۽ ان جو انڪار ڪافي نه آهي، بلڪ ان سان گڏ ان تي عمل ڪرڻ به لازمي آهي. مثال طور؛ شرڪ عبادت يعني جڏهن اهو مڃيو ويو ته عبادت جي لائق الله تعالى کانسواءِ ٻيو ڪير به آهي ته پوءِ ان معبود لاءِ ڪو به عمل ڪرڻ عبادت ۾ شرڪ چيو ويندو.
فڪر ۾ شرڪ
سوچ ۽ فڪر ۾ الله تعالى کي بي مثال نه مڃڻ يعني اهو ايمان رکڻ ته الله جهڙو ڪير آهي ۽ يا وري ڪير ٿي سگھي ٿو. اهڙي قسم جي شرڪ تي عمل ڪرڻ ممڪن ئي ناهي. فڪر ۾ شرڪ به ايترن ئي قسمن ۾ ورهائجي ٿو جيترن حصن ۾ فڪر ۾ توحيد ورهائجي ٿي.
ذات ۾ شرڪ
ذات ۾ شرڪ مان مراد هيءَ آهي ته ذات يا وجود ۾ الله تعالى جھڙو ڪنهن کي مڃڻ.
هن قسم جي شرڪ ۾ ٻه ڳالهيون شامل آهن
(الف) الله تعالى “مرڪب” آهي يعني سندس ذات يا وجود مرڪب آهي.
مثلا؛ صفات الله کان جدا آهن يا تثليت جو عقيدو.
(ب) الله تعالى “واحد ناهي” يعني سندس ذات يا وجود جھڙو ڪير آهي يا ٿي سگھي ٿو.
رد؛
اسان صفات سلبيه ۾ الله جي ترڪيب کي رد ڪري چڪا آهيون ۽ توحيد ذات ۾ سندس وحدانيت ثابت ڪري چڪا آهيون.
صفات ۾ شرڪ.
صفات ۾ شرڪ مان مراد هيءَ آهي ته الله تعالى جي ذات ۽ صفات کي ٻه شيون مڃڻ.
رد:اهڙي عقيدي کي اسان توحيد صفات ۾ رد ڪري چڪا آهيون.
افعال ۾ شرڪ
افعال ۾ شرڪ مان مراد هي آهي ته الله تعالى کانسواءِ ڪنهن ٻئي کي پنهنجي قوت سان فعل انجام ڏيندڙ مڃڻ.
شرڪ ربوبيت
تشريعي؛ الله تعالى کانسواءِ ڪنهن ٻئي کي حقيقي حاڪم ۽ حقيقي قانون ساز مڃڻ.”
الوهيت ۾ شرڪ.
الوهيت ۾ شرڪ مان مراد هيءَ آهي ته:الله تعالى کانسواءِ ڪنهن ٻئي کي عبادت جي لائق مڃڻ.
حوالا
زمرو:اسلامي اصطلاح
ڌرتيءَ جو ڏينھن
ڌرتيءَ جو ڏينھن يا زمين جي ڏينھن کي هر سال 22 اپريل تي ملھايو ويندو آهي. هن موقعي تي، سڄي دنيا ۾ ماحولياتي گدلاڻ کان ڇوٽڪارو لاءِ ماحولياتي تحفظ جي شعور کي نمايان ڪرڻ لاءِ تقريب مقرر ڪيون وينديون آهن. اهو ڏينهن پهريون ڀيرو 1970ع ۾ ملھايو ويو ۽ هاڻي اهو ڌرتي ڏينهن نيٽ ورڪ (ارٿ ڊي نيٽورڪ) پاران منظم ڪيل 192 کان وڌيڪ مُلڪن ۾ هر سال ملھايو ويندو آهي.
هڪ مهيني کانپوءِ، گڏيل آمرڪي رياستون جي سينيٽر گيلارڊ ہيلنسن ماحولياتي تعليم جي نيت سان ھڪ ڌرتيءَ جو ڏينھن جو بنياد رکيو جيڪو 22 اپريل 1970 تي ملھايو ويو، تنهن کان پوءِ نيلسن کي پنهنجي نمايان ڪارڪردگيءَءَ ڪارڻ  آزادي انعام (ايوارڊ) جو صدارتي اعزاز ڏنو ويو هو.
جيئن تہ 22 اپريل کي ڌرتيءَ جو ڏينھن ملھائڻ جو مکيہ نقطو گڏيل آمريڪي رياستون ئي ھيو، تنھنڪري پھرئين ڌرتيءَ جو ڏينھن (1970) جي تقريبَ جي قومي رابطي ڪار ڊينس هائز ، انهي ڏينهن کي ملھائڻ جي لاءِ هڪ تنظيم جو بُنيادُ رکيو. 1990ع ۾ ان تنظيم جو دائرو عالمي سطح تائين پَکڙِجي ويو ۽ 141 مُلڪن ۾ ان ڏينھن کي ملھائڻ جو بندوبست ڪيو ويو. 1990 ع ۾ ڪيترن ئي هنڌن تي، ڌرتيءَ جو هفتو ملھايو ويندو آھي، جنھن ۾ سَڄو ھفتو ماحولياتي مسئلن سان لاڳاپيل سرگرميون ۽ تقريبون منعقد ڪيون وينديون آھن.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:مارچ جون تقريبون زمرو:ڪيليفورنيا ۾ 1970ع جون قائم ٿيل زمرو:بين الاقوامي ماحولياتي تنظيمون زمرو:گڏيل قومون ڏھاڙا زمرو:گڏيل قومون ڏڻ زمرو:اپريل جون تقريبون زمرو:1970ع ۾ قائم ٿيل مڪرر واقعا زمرو:اڻ نظرثاني ٿيل ترجمن سان صفحا
بانڪڙو
بانڪڙو ڪاٺ جي پٽين يا ڏَڪن مان ٺھيل بينچ، جنھن کي ٽيڪ ڏيڻ لاءِ پُٺ بہ ٿئي. هن قسم جون بينچون عام طرح ٻهراڙين ۾ دڪانن ۽ هوٽلن تي گراهڪن جي ويھڻ لاءِ رکيل هونديون آهن. ’بانڪڙي‘ مان ئي ”ٻاڪڙا هوٽل“ جو اصطلاح ٺھيو آهي.
سانگله حل
سانگله حل (انگريزي: Sangla Hill Tehsil) پاڪستان جو هڪ انساني آبادڪاري  جو پنجاب، پاڪستان ۾ واقع آهي.
تفصيلَ
سانگله حل جي مجموعي آبادي 227,630 ماڻهن تي مشتمل آهي۔
ازدھا (آسماني نکٽ)
هڪڙو آسماني نکٽ آهي، جنهن ۾ تارن جي قطار لهر وانگر ڏسبي آهي.
سنڌ جو مڌيا ديش سان ناتو
پنجاب ۽ سنڌ ۾ جنهن وقت پئشاچ لوڪن بيٺڪون وڌيون، تنهن وقت مڌيه ديش وارن آرين ۾ ذات پات جو ڀيد گهڻو هو. ان وقت مڌيا ديش جي ٻاهرئين پاسي، يعني پنجاب، سنڌ، گجرات، بهار، بينگال ۽ ٻين هنڌ، جنهن کي جتان وڻندو هو سو تتان پرڻبو هو. مڌيه ديش وارن آرين پوءِ قاعدو ڪيو، ته آرين جو سڱ ٻي ذات وارن ۾ نه ٿئي، ته منجهن نجو آرين جو رت هجي، ته آرين قوم سدائين ٻلوان رهي ۽ ورڻ شنڪر پيدا نه ٿين. ٻين هنڌ لنگ جي پوڄا جو به رواج هو، جيئن قديم قومن ۾ هو. ويدن کي مڃيندڙ آريا انهيءَ پوڄا جي برخلاف هئا. اهڙن ڪارڻ جي ڪري ٻين هنڌن جي ماڻهن کي نالو ئي ڏنائون وراٽيا (Vratya) يعني نيات کان نڪتل يا ڪريا ڪرم کان رهت (Outcasts or riteless people). هنن لاءِ هيءُ قاعدو ڪيائون ته کين پنهنجي نيات ۾ تڏهن گڏينداسون، جڏهن هو وراٽيا ستوم(Vratya-stoma) ڪندا. هي شڌي ڪرڻ لاءِ هڪ يگيا هو. پنجاب ۽ سنڌ، جتي پئشاچن بيٺڪون وڌيون هيون، تن لاءِ چيائون ته اهي ’مليڇ‘(جهنگلي يا پليد) ديش آهن ۽ مڌيه ديش مان جيڪو ايڏاهين ويندو تنهن کي پراچت ڪرڻو پوندو. ههڙن سخت قاعدن جاري ٿيڻ ڪري پنجاب ۽ سنڌ جا رهاڪو، آرين جي نيات منجهان ئي نڪري ويا، هيءُ ڪلجڳ جو پهريون ڇٽو چئبو.
عيسوي سن کان ڇهه صديون کن اڳي، ٻڌ ڌرم ۽ جين ڌرم جاري ٿيا، جن ۾ ذات پات جو ڀيد هوئي ڪونه. جيڪي ماڻهن برهمڻن کان سڙيا ويٺا هئا، تن اهي ڌرم سڀني کان اڳي اختيار ڪيا. سنڌ ۾ ٻڌ ڌرم زور ٿيو، ته به برهمڻ اڃا گهڻيئي هئا.
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:ڀارت زمرو:پاڪستان زمرو:تاريخ زمرو:مذهب
بانڪو بھرام (قصو)
مشهور قصو، جيڪو شاعر ڇتي کٽيءَ، 12 صدي هجريءَ جي وچ ڌاري ڊگهن سنڌي بيتن ۾ چيو ۽ پوءِ 13 صديءَ جي شروع ڌاري لس ٻيلي جي شاعر شيخ ابراهيم ’قصو شاهه -بهرام گور- ۽ حسن بانوءَ‘ جي عنوان سان سنڌي بيتن ۾ جوڙيو. هن قصي تي جدا جدا شاعرن جا بيتن ۾ ٺاهيل قصا، وقت بوقت پئي ڇپيا آهن.
اڙانا (راڳڻي)
آساوري ٺاٺ جي سمپورن راڳڻي آهي. ڪن گرنٿن ۾ هن کي ڪافي -ٺاٺ- ۾ ڳڻيو ويو آهي. مڌم گرهه جو سر اٿس. کرج وادي سر اٿس. -ان- جي شڪل سارنگ سان ملندڙ آهي، پر -امروهي- ۾ پنچم ۽ گنڌار جي سنگت کيس سارنگ کان ڌار رکندي آهي. -تار- ۽ مڌ آستان جي سرن ۾ ڳائڻ سان لطف پيدا ٿئي ٿو. هن راڳڻي جي خاص -تان- هي آهي: نانا ماپا- سا- نا پا- ماپا- سَا- ڌانا پا- ما- گا ما- ري- سا- ما ما- پا- سَا- ڌا نا سَا- رکي رکي سا-سَا- ناپا- گا گا- ما- ماري – سا. هن جي آروهي ساري ما پا ڌا نا سا ۽ -امروهي- سَا نا پا گا ماري سا، جڏهن ته وادي سُر کرج ۽ سموادي سُر پنچم ۽ -آڌي رات- جو ڳائبي آهي.
بانڪو شاھ بھرام ڪتاب
هيءُ ڪتاب ڄيٺانند هيمنداس سکر واري جو لکيل آهي. ڪرائون سائيز واري هن ڪتاب جو ڪچو جلد آهي، جنهن ۾ 138 صفحا آهن ۽ قيمت سوا رپيو ڄاڻايل آهي. ڇاپو ٻيو، هيمراج پرنٽنگ پريس، سکر مان سال 1947ع ۾ ڇپيو.
شروعاتي اسلامي فتحون
اسلامي جنگين سان مراد اهي جنگون جيڪي حضرت محمد صه جي رهنمائي ۾ وڙهيو ويو.
بانگي
سون وغيره جي جنس، نمونو، ورن، سونارو ڳهه ٺاهڻ وقت، مليل ڳهه مان سون ذري ڪڍي پاڻ وٽ رکندو آهي يا ڌڻيءَ کي ڏيندو آهي. بعد ۾ ڳهه جو مالڪ اُن سون سان پنهنجو ڳهه ڪسوٽي ءَ تي هڻي خاطري ڪندو آهي ته سون ساڳيو آهي يا نه.
آخوند الهه بچايو
آخوند الهه بچايو ولد آخوند غلام علي، 14 جولاءِ 1919ء ڌاري ڳوٺ مٽياريءَ ۾ ڄائو، سندس تعلق صديقي خاندان سان هو. سندس وڏا گهڻو وقت اڳ مغلن سان گڏ سنڌ ۾ آيا هئا. ٻن ڀائرن مان هڪ درس تدريس جي عمل سان واڳيل رهيو، هڪ مدرسو قائم ڪيائين، جنهنڪري اهي آخوند سڏجڻ لڳا. آخوند الهه بچايو اڃان پنجن سالن جو مس هو ته سندس پيءُ وفات ڪري ويو. هن معصوم جي پالنا ۽ پڙهائيءَ جي فرض ادائي سندس امڙ ۽ مامي محمدصديق سنڀالي. چار درجا سنڌي پڙهڻ کان پوءِ آخوند الهه بچائي کي انگريزي پڙهڻ لاءِ پهرين حيدرآباد ۽ پوءِ ڪراچيءَ وڃڻو پيو. بي. اي پاس ڪرڻ کان پوءِ وڪالت جي امتحان لاءِ تياري ڪيائين پنهنجي پڙهائيءَ ۽ رهائش جي خرچ لاءِ سنڌ مدرسي ۾ ماستريءَ جي ملازمت اختيار ڪيائين. 1940ء ۾ ايل. ايل. بي پاس ڪري، حيدرآباد ۾ اچي وڪالت شروع ڪيائين، ۽ ان سان گڏ سماجي خدمتن ۾ به بهرو وٺندو رهيو. حيدرآباد ۾ مسلم هاءِ اسڪول قائم ڪيائين. جلد ئي وڪالت ۾ پنهنجو نالو روشن ڪيائين. حيدرآباد لا ڪاليج جو ڪجهه عرصو پرنسپال به رهيو ۽ سنڌ جي مشهور قانوندانن ۾ سندس شمار ٿيڻ لڳو. 1943ء ڌاري علامه دائودپوٽي جي وڏيءَ نياڻيءَ سان سندس شادي ٿي. 1966ء ۾ آخوند الهه بچايي کي اولهه پاڪستان ۾ قانون واري وزارت ۾ وزير طور کنيو ويو. آخوند الهه بچايي جي وفات 1972ء ۾، روڊ جي هڪ دردناڪ حادثي ۾ ٿي، کيس مٽيارين جي آبائي قبرستان ۾ دفن ڪيو ويو. اڳوڻو سيڪريٽري ثقافت سنڌ، آخوند عبدالحميد سندس فرزند آهي.
لي ڪوان يئو
لي ڪوان يئو پيدائشي نالو ھيري لي ڪوان يئو (16 سيپٽمبر 1923 – 23 مارچ 2015) سياست دان ۽ پھريون وزير اعظم سنگا پور جنھن ٽن ڏھائين تائين راڄ ڪيو. ان کي جديد سنگاپور جو باني مڃيو ويندو آھي ۽ ھي ٽئين دنيا جو واحد مثال آھي تہ هن سنگاپور کي جديد دنيا جي مقابلي ۾ آڻي بيھاريو۔
شروعاتي دور
هن سنگاپور جي هڪ انگريزي اسڪول ۾ تعليم حاصل ڪئي، پر 1942ع ۾ جڏنهن جاپان  پاران سنگاپور تي قبضو ڪيو ويو ته سندس تعليم  ۾ رڪاوٽ اچي وئي. اڳيان ٽي سال هو بليڪ مارڪيٽ سان جڙيو رهيو ۽ ڇاڪاڻ ته هن کي انگريزي ڳالهائڻ ۾ مهارت حاصل ٿي چُڪي هُئي ، هن جاپان جي پرچار واري محڪمي ۾ پڻ ڪم ڪيو. جنگ کان پوءِ هو ڪُجه عرصي جي لاءِ لنڊن اسڪول آف اڪنامڪس پڻ ويو. اُتان کان ڪيمرج يونيورسٽي هليو ويو ۽ قانون جي تعليم حاصل ڪيائين. کيس قانون ۾ ٻٽِي پهرئين ’ڊبل فرسٽ‘ حاصل ڪرڻ جو اعزاز پڻ مليو۔ انگلينڊ ۾ پنهنجي رهڻ جي دوران مسٽر لي، بي بي سي هوم سروس ۽ ريڊيو فور سان ڪنهن نہ ڪنهن طرح لاڳاپيل رهيو ۽ هن يورنيورسٽيءَ جي هڪ دوست جي چونڊ مهم ۾ پڻ حصو ورتو جيڪو ڊيون جي ڳوٺاڻي علائقي مان پارليامنٽ جي سيٽ جي لاءِ  چونڊ وڙهندو رهيو هيو۔ لي جو شاگرديءَ جي زماني کان  ئي پڪو سوشلسٽ هيو سنگار پور واپس اچڻ کان پوءِ ٽريڊ يونين جو ناليوارو وڪيل بڻجي ويو۔
سياسي زندگي
1954ع ۾ پيپلز ايڪشن پارٽي جو باني سرواڻ ۽ پهريون سيڪريٽري جنرل بڻيو ۽ 40 ورهين تائين اهو عهدو گهڻو ڪري وٽس ئي رهيو. 1959ع جي چونڊن ۾ پيپلز ايڪشن پارٽي سڀني کان وڌيڪ سِٽيون کٽيون ۽ سنگاپور، برطانيا کان آجپو ماڻي آزاد ملڪ بڻجي ويو. ڏهن سالن کان پوءِ، مسٽر لي، سنگاپور کي ملائيشيا سان سلهاڙي ڇڏيو، پر ان ڳانڍاپي جي عمر ٿوري هئي. نظرياتي ڇڪتاڻ ۽ نسلي ٽولن جي وچم سخت ٽڪرائن جي ڪارڻ سنگاپور کي فيڊريشن کي ڇڏي، پوري نموني آزاد ملڪ بنجي ويو. اهو فيصلو مسٽر لي جي لاءِ ڏکيو هئو. هو ملائيشيا سان سلهاڙجڻ کي علائقي جي اڳوڻي نو آبادياتي ماضي کان آجپي جو هڪ ذريعو سمجهندو هيو. ان واقعي کي هن ”ڏکايل لمحو“ سڏيو. هن جي ڪجهه مخالفن اهو به چيو ته کيس پارلياماني چونڊن ۾ ايڏي ته گهڻائي ملي وئي هئي جو کيس اهڙو سخت اُپاءُ کڻڻ جي گهرج نه هئي. هن اهو به چيو ته ڪميونزم مخالف نظريئي جو ٽوڙ ڪميونزم ۾ ئي آهي ۽ اولهه جي آزاد جمهوريت، جيئن جو تئين سنگاپور ۾ نٿي لاڳو ٿي سگهي. توڻي جو هو ڪميونزم جي ابتڙ خيالن جو هيو، پر هن تي ان ڳالهه جو ڏوهه لڳو ته هن ڪميونسٽ نموني جي حڪمراني لاڳو ڪئي ته جيئن پنهنجي پاليسين کي اڳيان وڌائي سگهي. توڻي جو ڪميونسٽ حڪومتن جي ابتڙ سندس دور ۾ سنگاپور جي ماڻهن کي گهڻا ئي فائدا حاصل ٿيا. 1990ع ۾، ست ڀيرا چونڊون کٽي اچڻ کان پوءِ جڏهن مسٽر لي اقتدار ڇڏيو ته اهو دنيا ۾ وزير اعظم جي عهدي تي سڀ کان ڊگهو وقت رهڻ وارو وزير اعظم شخص هيو.
حوالا
زمرو:1923ع جون پيدائشون زمرو:2015ع جون وفاتون زمرو:سرد جنگ جا اڳواڻَ زمرو:سياست
آڙي بسنت
آڙي بسنت مشر ميل راڳڻي، جنھن ۾ پنجم ورج ٿيل آهي. امروهي ۾ پنچم سان رکب ممنوع آهي. رکب ڪومل باقي سڀ سُرَ شڌ آهن. هي اوڍو راڳڻي آهي.
هن راڳڻي جو خاص سرگم هي آهي: نِي سا گاما گاما ڌاني ساني ري ساني ڌاما گاما گاري ساني ساما گاما گاڌا. ني رِي سا.
هن راڳڻي جي آروهي سانِي ري ساني ڌاما گارِي سا ۽ امروهي نِي سا گاما ڌاني سا آهي. هونئن تہ هي راڳڻي هر وقت ڳائي سگهجي ٿي پر گهڻو ڪري هي راڳڻي شام جي وقت ڳائجي ٿي.
حوالا
زمرو:راڳڻي
نور محمد لاکير
نور محمد لاکير (1845ﻉ – 1937ﻉ) ﺳﻨﮅ ﺟﻮ ﺳﭽﻮ ﺳﭙﻮﺕ ۽ ﻫﻤﺪﺭﺩ، ﻧﻮﺭ ﻣﺤﻤﺪ ﻭﻟﺪ ﻣﻴﺎﻥ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﺠﺎﻭﻝ ﻻﮐﻴﺮ، ﺗﻌﻠﻘﻲ ڏﻭڪرﻱ, ﻻڙڪاﮢﻮ ﺟﻲ ﮘﻮﭞ چڪرو ۾ 21 ﺷﻌﺒﺎﻥ 1261 ﻫﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ 16 1845ع ﺗﻲ ﺗﻮﻟﺪ پيدا ﭤﻴﻮ. ﺳﻨﺪﺱ ﻭﺍﻟﺪ ﭘﺮﺍﺋﻤﺮﻱ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻫﻮ؛ جيڪو نوڪري ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺗﻌﻠﻘﻲ ڪڪڙ ﺟﻲ ﮘﻮﭞ ”ﺟﻤﻌﻮ ﻻﮐﻴﺮ “ ۾ ﻟڏﻭ ﻻﻫﻲ ﻭﭸﻲ ﻭﻳﭡﻮ. ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺎﻭﻗﺎﺭ ۽ ﺳﭽﻮ ﺳﻨﮅﻱ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻫﻮ. ﭘﻴﻨﺸﻦ ﺗﻲ ﭘﻬﭽﮡ ﺑﻌﺪ کانپوءِ، ﺯﻣﻴﻦ ﺟﻮ ٽڪرو ﻭﭠﻲ، ﺑﺎﻗﻲ ﺣﻴﺎﺗﻲ ﺍﺗﻲ ﺋﻲ ﮔﺬﺍﺭﻳﺎﺋﻴﻦ. ﮐﻴﺲ ٽي ﭘٽ ﻫﺌﺎ، ﺟﻦ ﻣﺎﻥ ﻧﻮﺭ ﻣﺤﻤﺪ ﺫﻫﻴﻦ ﻫﻮ؛ ﺟﻨﻬﻦ ڪري ﮐﻴﺲ ﭘڙﻫﮡ ﻻﺀِ ﭘﻬﺮﻳﺎﺋﻴﻦ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﻧﻈﺮ ﻫﻴﭟ ﺁﻧﺪﺍﺋﻴﻦ. ﺟﺘﺎﻥ ﭼﺎﺭ ﺩﺭﺟﺎ ﺳﻨﮅﻱ ﭘﺎﺱ ڪرائي، ﺳﻨﮅ ﻣﺪﺭﺳﺔ ﺍﻻﺳﻼﻡ ڪراچيﺀَ ۾ مئٽرڪ ﺗﺎﺋﻴﻦ ﭘڙﻫﺎﻳﺎﺋﻴﻨﺲ. ﺍﻥ ﮐﺎﻥ ﭘﻮﺀِ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻣﺤﻤﺪ ﻳﻌﻘﻮﺏ ﺟﻲ ﺫﺍﺗﻲ ﺩﻟﭽﺴﭙﻲﺀَ ﺳﺎﻥ، ” ﻣﻴﺮ ﻋﻠﻲ ﻣﺮﺍﺩ اسڪالرﺷﭗ “ ﻭﭠﻲ ﻋﻠﻴﮙڙﻫﻪ ﻣﺎﻥ ﺑﻲ - ﺍﻱ ۽ پوءِ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺟﻲ ﺳﻨد (LL.B) ﻭﭠﻲ، ﺣﻴﺪﺭﺁﺑﺎﺩ ﺩﮐﻦ ۾ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﺩﻭﺳﺖ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﻋﻠﻲ ﺑﻴﮓ ﺳﺎﻥ ﮔڏﺟﻲ وڪالت ﺷﺮﻭﻉ ڪياﺋﻴﻦ. ﭔﻪ ﺷﺎﺩﻳﻮﻥ ڪياﺋﻴﻦ، ﭘﺮ ﭘﮁﺎڙﻱﺀَ ﺗﺎﺋﻴﻦ پٽيلو ﺍﻭﻻﺩ ڪو ﻧﻪ ﭤﻴﺲ. ﮐﻴﺲ ﺩﮐﻨﻲ ﺁﺏ ﻫﻮﺍ ﭜﺎﻥﺀِ ﻧﻪ ﭘﺌﻲ؛ ﺟﻨﻬﻦ ڪري ڪجه ﻭﻗﺖ کانپوءِ ﻭﺍﭘﺲ ﻭﻃﻦ ﻭﺭﻳﻮ؛ ۽ ﺧﻴﺮﭘﻮﺭ ﺭﻳﺎﺳﺖ ۾ ﺟﺞ ﻣﻘﺮﺭ ﭤﻴﻮ. ﻋﻬﺪﻭ ﺗﻪ ﻭڏﻭ ﻣﻠﻴﺲ، پر ﺳﻨﺪﺱ ﻃﺒﻴﻌﺖ سرڪاري ﻣﻼﺯﻣﺖ ۾ ﻧﻪ ﻟﮙﻲ. ﭘﻮﺀِ ﺣﻴﺪﺭﺁﺑﺎﺩ ۾ وڪالت ﮐﻲ ﺑﺎﻗﺎﻋﺪي ﭘﻴﺸﻮ ﺑﮣﺎﻳﺎﺋﻴﻦ. ﻣﺤﻨﺖ ۽ ﺍﻭﺭﭼﺎﺋﻲﺀَ ﺳﺎﻥ ﺧﻮﺏ ﻧﺎﻟﻮ ڪڍﻳﺎﺋﻴﻦ. ﺳﻨﺪﺱ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﻏﺮﻳﺒﻦ ﺟﻲ ﻭﺍﻫﺮ ڪرڻ ۽ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﭔﺎﺭﻥ ﺟﻲ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﻻﺀِ ﺁﺗﻲ ﻫﺌﻲ. ﻭﻳﺘﺮ ﺁﻧﺮﺑﻞ ﺭﺋﻴﺲ ﻏﻼﻡ ﻣﺤﻤﺪ ﺧﺎﻥ ﭜﺮﮘڙﻱ (1878 ﻉ – 1924 ﻉ ) ﺟﻬڙﻱ ﻣﺨﻠﺺ ﺟﻮ ﺳﺎﭢ ﻣﻠﻴﻮ؛ ﺟﻨﻬﻦ ڪﺮﻱ ﺗﻌﻠﻴﻤﻲ ﺧﺪﻣﺘﻦ ۾ ﻧﻤﺎﻳﺎﻥ ڪاﻣﻴﺎﺑﻲ ﺣﺎﺻﻞ ڪياﺋﻴﻦ. ﻧﺘﻴﺠﻮ ﺍﻫﻮ نڪتو، ﺟﻮ ﺣﻴﺪﺭﺁﺑﺎﺩ, ﺳﻨﮅ ﺟﻬڙﻱ ﻣﺮڪزﻱ ﺷﻬﺮ ۾، 1924 ﻉ ۾ ﻧﻮﺭ ﻣﺤﻤﺪ ﻫﺎﺀِ اسڪوﻝ ۽ 1925 ﻉ ۾ هاسٽل ﻗﺎﺋﻢ ڪرﻱ ﻭﺭﺗﺎﺋﻴﻦ. ﭘﻮﺀِ ﺗﻪ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﺫﺍﺗﻲ ﻣﻔﺎﺩﻥ ﮐﻲ ﭘﺎﺳﻴﺮﻭ ﺭﮐﻲ ﻫﻦ ﺧﻴﺮ ﺟﻲ ڪم ۾ ﺭﺍت ڏينهن ﺭﮄﻝ ﺭﻫﻴﻮ. ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺷﺎﮔﺮﺩﻥ ﮐﻲ، ﺳﺮﻧﺪﻱﺀَ ﻭﺍﺭﻥ ﮐﺎﻥ اسڪاﻟﺮﺷﭙﻮﻥ ﺑﻪ ﻭﭠﻲ ڏﻧﺎﺋﻴﻦ. ﭘﺎﮠ ﺟﺘﻲ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﺟﻲ ﻣﻴﺪﺍﻥ ۾ ﺍﻳﺘﺮﻱ ﻗﺪﺭﺳﺮﮔﺮﻡ ﭘﺌﻲ ﻧﻈﺮ ﺁﻳﻮ، ﺍﺗﻲ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻟﺤﺎﻅ ﮐﺎﻥ ﻗﻮﻣﻲ ﺧﺪﻣﺘﻦ ﮐﻲ ﺑﻪ اوليت ڏﻳﻨﺪﻭ ﺁﻳﻮ. ﺍﻧﻬﻲﺀَ ﺳﻠﺴﻠﻲ ۾، 1923 ﻉ ۾ ﺑﻤﺒﺌﻲ ڪاﺋﻮﻧﺴﻞ ﺟﻮ ﻣﻴﻤﺒﺮ ﺑﻪ چونڊيو ويو. ﺳﻨﺪﺱ ﺍﻫﺎ ﺁﺧﺮﻱ اِڇا يا مرضي ﻫﺌﻲ، ﺗﻪ ﺣﻴﺪﺭﺁﺑﺎﺩ ﺷﻬﺮ ۾ ”ﻣﺴﻠﻢ يونيورسٽي“ ﻗﺎﺋﻢ ڪرﺍﻳﺎﻥ. پر ﺍﻓﺴﻮﺱ ﺟﻮ ﺣﻴﺎﺗﻲﺀَ ﺑﻘﺎﺀُ ﻧﻪ ڏﻧﺲ؛ ﺟﻨﻬﻦ ڪرﻱ 3 ﺫﻭﺍﻟﻘﻌﺪ 1356 ﻫﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ 22 ﺁﮔﺴﺖ 1937ﻉ ﺗﻲ ﺣﻴﺪﺭﺁﺑﺎﺩ ۾ ﺋﻲ ﻭﻓﺎﺕ ڪياﺋﻴﻦ. ﻭﺻﻴﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﮐﻴﺲ ﻣﺴﻠﻢ هاسٽل ﺣﻴﺪﺭﺁﺑﺎﺩ ۾ مٽيءَ ماءُ حوالي ڪيو ويو.
حوالا
زمرو:1845ع جون پيدائشون زمرو:1937ع جون فوتگيون زمرو:تاريخ زمرو:تعليم زمرو:سنڌ زمرو:سنڌ جي تاريخ زمرو:سنڌي ماڻھو
پي ٽي وي نيشنل
پي ٽي وي نيشنل پاڪستان ٽيليويزن جو ھڪ چينل آھي ان جي نشريات پاڪستان جي علاقائي زبانن ۾ نشر ٿيندي آھي.
زمرو:پاڪستان
اميتاڀ بچن
اميتاڀ بچن، پيدائشي نالو اميتاڀ سريواستَو ، (پيدائش 11 آڪٽوبر 1942ع )، ھندوستاني اداڪار، فلم پيشڪار، ٽيليويزن ميزبان، ڪڏھن ڪڏھن پلي بيڪ طور ڳائيندڙ ۽ اڳوڻو سياستدان. ھن کي ھندوستاني سئنيما جي تاريخ ۾ سڀني کان وڌيڪ بااثر اداڪار طور ڳڻيو ويندو آھي. 1970ع کان وٺي 1980ع واري ڏھاڪي دوران ھي ھندوستان جي فلمي جھان ۾ ڇانيل رھيو. فرانسيسي ھدايتڪار فرانڪوئس ٽروفاٽ کيس "صنعت مِثل ماڻهو" ڪوٺيو. thumb|اميتاڀ بچن 2018ع ۾
پاڪ فوج جو سربراھ
قائد عوام ذوالفقار علي ڀٽوؒ جي آئين 1973ع ۾ صدر پاڪستان کي عسڪريه پاڪستان جي سالارِ خاص جو قلمدان سونپيو ويو جنھن کي ھو وزير اعظم جي گڏيل مشوري سان استعمال ڪندو آھي۔ پاڪ فوج جا سربراھ ھاڻي 1973ع جي آئين سان رئيسِ عملۂ پاڪ فوج (COAS) چورائيندو آھي جيڪو چار ستارا جنرل ھوندو آھي جنھن کي وزير اعظم جي گڏيل مشوري سان صدر چونڊيندو آھي ۽ ھي رئيسِ عسڪريه پاڪستان (CJCSC) جي ماتحت ڪم ڪندو آھي۔
قريش
حجاز ۾ عرب جي معزز قبيلن منجهان قريش جو قبيلو سڀ کان وڌيڪ مانائتو ليکيو ويندو هو. پيغمبر جو پڙ ڏاڏو قصي بن قلاب حرمِ خدا (ڪعبي) جو متولي هو. قريش ڪيترن ئي نکن ۾ ورهائجي ويا هئا. انهن سڀني منجهان بني هاشم سڀني کان وڌيڪ وڏي رُتبي وارا هئا. حضرت هاشم بلند مرتبي وارو، ڏاهو ۽ مڪي وارن ۾ آبرو وارو سمجهيو ويندو هئو. پاڻَ مڪي جي رهواسين جي ڪم اچڻ ۽ سندن زندگي سولي ۽ سُکي بڻائڻ لاءِ سياري توڙي اونهاري ۾ واپار جو سلسلو شروع ڪري ڇڏيو هو.ان خدمت جي عيوض اتان وارن کين سيد جي لقب سان نوازيو ۽ ان ئي بنياد تي هاشم ۽ پيغمبر جي اولاد کي سيد سڏيو وڃي ٿو.