cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دلي
عمارتون ۽ يادگار
thumb| بالي جي ھندن جو مندر [[پورا گرنٿ جيڪو انڊونيشيائي قبضي دوران اڏيو ويو هو]] انڊونيشيائي تسلط دوران پورچوگيزي ٻولي تہ بندش وڌي وئي ھئي پوء بہ رستن ۽ مختلف جاين کي ڏنل پورچوگيزي نالا برقرار رھيا عمارتن ۾ اميڪيوليٽ ڪانسيپشن چرچ ۽ يادگار انضمام انڊونيشيا واري تسلط واري دؤر جون ٺھيل عمارتون آھن. دلي شھر جي ھڪ مشھور جاء ڪرسٽو ريئي (مسيح بادشاھ) جو مجسمو آھي جيڪو 27 ميٽر يا 88.6 فٽ ڊگھو آھي ۽ شھر جي ھڪ سڃاڻپ آھي.
حوالا
زمرو:ايشيا ۾ راڄڌانيون
وڪلو ڪائونٽي ڪائونسل
وڪلو ڪائونٽي ڪائونسل  جمھوريه آئرلينڊ م مڪاني حڪومت جي ھڪ اختياري آھي. اھا جمھوريہ آئرلينڊ جي لوڪل گورنمينٽ ايڪٽ، 2001, تحت ڪم ڪري ٿي. ڪائونسل جي ذميداري م رھائشي منصوبه بندي، ڪميونٽي جا معاملا، روڊن جي سنڀال، آمدورفت، شھري منصوبابندي ۽ ترقي، آسائشن جي بندوبست، ثقافت ۽ قدرتي ماحول شامل آهن. ڪائونسل جا 32 چونڊيل رڪن ھوندا آھن جيڪي ڪائونٽي جي ڪيٿائيئرليخ Cathaoirleach يعني چيئرپرسن کي چونڊيندا آهن جيڪو ڪائونسل جو سربراھ ھوندو آھي. وڪلو شھر پڻ ھن ڪائونٽي ۾ واقع آهي.
6 جنوري
6 جنوري ، عيسوي سال جو ڇهون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 359 ڏينهن (ليپ سال 360 ڏينهن) باقي آهن.
وڌيڪ ڏسو
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:جنوري
چنڱڙو
ديھ چنڱڙو سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا ڪلر تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سڌ جي ديھ واري نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ جعفر خان، ڳوٺ مياڻي، ڪاڍو مقام، ميرڻ وارو مقام، وزير جو مقام ۽ ھڪ غيرمعروف ڳوٺ واقع ھيا. ڊگھ ڍنڍ ديھ جي اندر واقع ھئي. ھاڻي اھا ڍنڍ ديھ ٻير، ديھ ڀڏا ۽ ديھ لاکٽيا تائين ڦھليل آھي. مياڻي ۽ اھي ٽي مقام ۽ غيرمعروف ڳوٺ ھاڻي ڍنڍ جو حصو ٿي ويا آهن باقي ڳوٺ جعفر خان ڦٽي ويو. ڍنڍ ھاڻي ٻير شريف جي ڀرسان تائين وڌيل آهي.
جاگرافي
ھن ديھ ۾ ڊگھ ڍنڍ واقع آهي جنھن کي چنڱڙو ڍنڍ پڻ سڏين ٿا جنھن جي پکيڙ 3 چورس ڪلوميٽر آهي. ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ڪلر، اوڀر ۾ ديھ قمبر، ڏکڻ ۾ ديھ ھني، ديھ ٻير، ديھ ڀڏا، ۽ اولھ ۾ ديھ لکٽيا ۽ ديھ ڊرٻ مٺو واقع آهن.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 226 ھئي جيڪا 42 خاندانن تي مشتمل ھئي. . ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي.
لاهوتي ميلو
لاهوتي لفظ لاهُوت مان نڪتل آهي، جيڪو سنڌ ۽ بلوچستان جي حد تي هڪ اهڙو هنڌ آهي، جتي هزارين ياتري جبل جهاڳي ناني امان جي زيارت تي ويندا آهن. لاهوت لامکاں جو ذڪر شاهه عبداللطيف ڀٽائيءَ به پنهنجي شاعري ۾ ڪيو آهي. لاهوتي ميلي (Laahooti festival) جي شروعات 2016ع کان حيدرآباد، سنڌ کان ٿي هئي. 2016ع ۾ اهو ميلو 21 ۽ 22 جنوري تي حيدرآباد ۾ ٿيو هئو. 2017ع ۾ اهو ميلو 8 فيبروري تي حيدرآباد ۾ ٿيو هئو. 4 مارچ 2018ع حيدرآباد ۾ ٿيو, لاهوتي ميلو 2019ع سنڌ يونيورسٽي ۾ ٿيو
موسيقار سيف سميجو جي پروگرام لاهوتي لائيو سيشنز ۽ سنڌ ٿقافت کاتي جي انتظام هيٺ ٻن ڏينهن تائين هلندڙ هي جديد ۽ قديم جي ميلاپ واري انداز جو ميلو ڪئين رنگن سان سينگهاريل هوندو آهي، جنهن ۾ راڳ رنگ، ادب، سماجي مسئلن کان وٺي تصوف جي موصوعن تي ڳالهه ٻولهه ڪئي ويندي آهي ۽ ويچار ونڊيا ويندا آهن.
ٽيمپي
ٽيمپي (انگريزي: Tempe) آمريڪا جي ايريزونا رياست جو ھڪ شھر جيڪو فينڪس ميٽروپوليٽن جي اڀرندي پاسي واري ماٿريءَ ۾ واقع آھي. ھن شھر جون حدون اولھ ۾ فينڪس ۽ اتر ۾ اسڪاٽسڊيل (Scottsdale) ۽ سالٽ نديءَ واري پيما ميريڪوپا انڊين ڪميونٽي (Salt River Pima-Mericopa Indian Community) لاءِ مخصوص علائقي سان ملن ٿيون. چينڊلر شھر ھن جي ڏکڻ ۾ ۽ ميسا شھر اوڀر ۾ آھي. 2020ع جي انگن اکرن مطابق ھن شھر جي آبادي 180,587 آھي. ھي ايريزونا رياست جو نائون وڏو شھر آھي. آمريڪا جي مشھور ايريزونا اسٽيٽ يونيورسٽي ھن شھر ۾ قائم ٿيل آھي. يونان جي مشھور ٽيمپي ماٿريءَ سان مشابھت سبب ھن شھر جو نالو بہ ٽيمپي رکيو ويو.
تاريخ
ٽيمپي واري علائقي ۾ ھوھوڪام (Hohokam) نالي اصلوڪن آمريڪي ماڻھن جو ھڪ قبيلو آباد ھو. ھن قبيلي جا ماڻھو پنھنجي زمينن ۾ ھر ھلائي فصل پوکيندا ھئا. زمينن کي پاڻي ڏيڻ لاءِ ھنن ڪيترائي واھ کوٽي پاڻي ھن علائقي تائين پھچائڻ جو بندوبست ڪيو ھو. پندرھين صديءَ ۾ ھن قبيلي جا اڪثر ماڻھو ھي علائقو ڇڏي ويا ۽ فقط چند خاندان ھتي رھجي ويا.
جڏھن يورپي لوڪ ھتي آيا تہ ھنن 1865ع ۾ موجودہ ٽيمپي شھر کان اٽڪل 40 ڪلوميٽر (25 ميل) اتر اوڀر ۾ فورٽ ميڪڊوويل (Fort McDowell) نالي ھڪ وسنديءَ جو بنياد رکيو. ھن وسنديءَ ۾ رھندڙ ماڻھن ۽ سندن جانورن جي کاڌي پيتي جون گھرجون پوريون ڪرڻ لاءِ آمريڪا جي ڪجه فوجين ۽ اسپيني مزدورن کي ھتي ملازمت ڏني وئي. اھي ملازم ھتي فصل پوکي ان اپائيندا ھئا ۽ جانورن لاءِ چاري جو بندوبست ڪندا ھئا. ھوھوڪام قبيلي جي ھن علائقي ڇڏڻ کان پوءِ ھن علائقي ۾ ھيءَ پھرين انساني آبادي ھئي. 68-1867ع ۾ فينڪس شھر جو بنياد پيو. ھنن ٻنھي وسندين جي وچ ۾ آمدورفت لاءِ سالٽ نديءَ ۾ فيري سروس شروع ڪئي وئي ۽ ايئن فورٽ ميڪڊوويل ۽ فينڪس جا رھواسي ٻيڙين يا فيري وسيلي ھڪٻئي وٽ اچڻ وڃڻ لڳا. ھتان جي زميندار وليم ڪرڪلينڊ (William Kirkland) ۽ جيمس ميڪڪني (James McKinney)  ھتان جي آبپاشيءَ جي نظام کي بھتر بنايو ۽ نوان واھ کوٽايا جنھن سبب ھتي لوسڻ، ڪڻڪ، ِجَوَ, ڪپھ ۽ ٻيا فصل پوکجڻ لڳا.
1885ع ۾ ھتي پھريون اسڪول کليو جنھن کي اڄڪلھ ايريزونا نارمل اسڪول سڏيو وڃي ٿو. ان بعد ھتي استادن جي سکيا جو ڪاليج ۽ اڳتي ھلي ايريزونا اسٽيٽ يونيورسٽي (Arizona State University) جو قيام عمل ۾ آيو. 1887ع ۾ ميريڪوپا ۽ فينڪس ريلوي لائين جو افتتاح ٿيو. اھا ريل جي پٽڙِِي ٽيمپي شھر وٽ سالٽ ندي ڪراس ڪري ٿي. انھيءَ دور ۾ ٽيمپي جي آباديءَ ۾ واڌارو آيو ۽ 1894ع ۾ ھن کي شھر جو درجو ڏنو ويو. 1911ع ۾ ھتان جي زمينن کي سيراب ڪرڻ لاءِ روزويلٽ ڊيم (Roosevelt Dam) جو افتتاح ٿيو، جنھن سبب ھن شھر جي آسپاس زرعي پيداوار کي چڱي ھٿي ملي. ويھين ۽ ايڪويھين صديءَ ۾ ھي شھر تعليم ۽ واپار جو ھڪ وڏو مرڪز بنجي ويو. فينڪس ۽ ھن شھر جي آبادي ۽ پکيڙ ۾ واڌارو اچڻ سبب ھنن ٻنھي شھرن جون حدون پاڻ ۾ ملي ويون آھن. جيئن سنڌ ۾ حيدرآباد، قاسم آباد ۽ لطيف آباد جون حدون پاڻ ۾ مليل آھن تيئن ٽيمپي ۽ فينڪس جون حدون بہ پاڻ ۾ مليل آھن ۽ انتظامي طور ھي ٻئي شھر فينڪس ميٽروپوليٽن واري علائقي ۾ شامل آھن.
حوالا
زمرو: گڏيل آمريڪي رياستن جا شھر
فرزانه باري
سناليندڙ
باري پاڪستان ۾ عورتن جي حقن جي مسئلن تي هڪ اڳواڻي آواز آهي ، صنف جي مطالعي جي ميدان ۾ پنجن سالن کان و ڌيڪ علمي ۽ پيشه ورانه تجربي سان. هوء هڪ Ph.D آهي. ڊگري سوشيالاجي ۾ يونيورسٽي آف سسڪس ، برطانيه مان ، ڊاڪٽريٽ ٿيسز تي ”خاندان ۾ عورتن جي حالت تي روزگار جا اثر“ تي. هوءَ پڻ سرگرم آهي پاليسي مشوري ۽ وڪالت ۾ عورتن جي معاشي ، سياسي ۽ سماجي بااختيارگي تي معاشري ۾. هن تحقيق پڻ ڪئي ”پاڪستاني سياست ۾ عورتن جي بنيادي نمائندگي“ تي. هوءَ پاڪستان جي ڪنهن به يونيورسٽي ۾ پهرين صنفي مطالعي واري شعبي جي باني آهي.
فيمينزم/انساني حقن جي ڪارڪن
فرزانه باري انساني حقن جي سرگرم ڪارڪن آهي جيڪا پاڪستان ۾ انصاف ۽ صنفي برابري کي فروغ ڏئي ٿي. هوءَ مردن جي بالادستي واري نظام جي خلاف وڙهندي آهي ۽ پاڪستان ۾ عورتن جي حقن بابت ضعيف اسلامي قاعدن جي حق ۾ التجا ڪري ٿي.
2013 ۾ ، باري اندازو لايو ته گهٽ ۾ گهٽ يارهن لک عورتون ووٽ ڏيڻ جي اهل نه هيون اختيارين کين قومي سڃاڻپ ڪارڊ نمبر جاري نه ڪيا هئا. جنوري 2014 ۾ ، هن ڪوهستان ڊانسنگ ويڊيو ڪيس ٻيهر کولڻ لاءِ ويڙهه ڪئي ، جتي هن دعويٰ ڪئي ته ويڊيو ۾ نظر ايندڙ ڇوڪرين کي پوءِ شادي ۾ ناچڻ کانپوءِ قتل ڪيو ويو. آگسٽ 2015 ۾ ، هن ڳالهايو 300 ٻارن جي جنسي غلامن بابت حسين خان والا ڳوٺ(( ڪاسو ) ۾ 2006 کان 2014 تائين جنسي ويڊيو ڪرڻ تي مجبور ڪيو ويو. مئي 2016 ۾ ، هن اسلامي ڪائونسل جي فيصلي جي سخت مخالفت ڪئي ته ان کي قانوني بڻايو ويو ته ان کي قانوني بڻايو وڃي ته مڙس کي ”ٿورڙو“ ڪري پنهنجي زالن کي ماريو ، ڪائونسل کي ”زوال پذير“ سڏيو.
باري پاڪستان ۾ عورتن جي غيرت جي نالي تي قتل خلاف آواز اٿاريو. آڪٽوبر 2016 ۾ ، جيئن پاڪستان جي قومي اسيمبلي غيرت جي قتل کي غير قانوني قرار ڏنو ، فرزانه باري خبردار ڪيو ته هي قانون نظرانداز ٿي سگهي ٿي ڏو ته هڪ جج کي سمجھ کان پهريان فيصلو ڪرڻو آهي تها اھا واقعي قتل غيرت جو ڪيس آهي يا نه.
عورتن جي جمهوري محاذ
باري عورت ڊيموڪريٽڪ فرنٽ (WDF) جي ميمبر آهي جيڪا هڪ سوشلسٽ ڊيموڪريٽڪ عورتن جي تنظيم آهي. هن عورت مارچ کي WDF جي ميمبرن سان گڏ 2018 ، 2019 ۽ 2020 ۾ منظم ڪيو.
سياست
باري هڪ سينيئر ا ڳواڻ ۽ عوامي ورڪرز پارٽي (AWP) جو نائب صدر پڻ رهيو. هوء AWP ۾ شامل ٿي وئي آهي ڇو ته اها 2012 ۾ هي هئي.
آرٽيڪلز
باري پڻ ڪيترائي مضمون لکيا هڪ ڪالم نويس جي طور تي The Express Tribune ۽ Daily Times Pakistan.
حوالا
زمرو:پاڪستاني ڪالم نگار زمرو:فيمينسٽ پاڪستاني زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:1952ع جون پيدائشون
شرم ٻوٽي
250px|thumb|Mimosa pudica folding leaflets inward.
شرم ٻوٽي هيءَ ٻوٽي جنهن کي شرم ٻوٽڙي به چوندا آهن، سا باغن ۾ عام آهي. دکني ٻوليءَ ۾ لاجائو يا لاجاري چونس ٿا، هندستانيءَ ۾ ڇُئُي مئي چوندا اٿس، يعني جا ڇُهڻ سان مري. انگريزي رواجي نالو ٽَچ مي ناٽ (يعني متان مون کي ڇهين) اٿس، سينسٽوهه پلانٽ (يعني اوڀڙ جنهن کي هٿ لائڻ سان خبر پوي). ڪتابي نالو مِموسا اٿس.
هن جا پن سنهڙا ٿيندا آهن. هي ول جهڙو ننڍو ٻوڙو آهي. ننڍڙا گلابي رنگ جا گل ڪندو آهي ۽ هميشھ گل ٿيندا رهندا اٿس. ٻج گهڻو پيدا ڪندو آهي جو پوکڻ ۾ ايندو آهي. انهيءَ جي خاصيت اها آهي ته هٿ لڳندس ته پن توڙي سنهڙيون ٽاريون ڪومائجي لڙڪي پونديون. ٿوري کان پوءِ وري اٿنديون ۽ کڙيون ٿي بيهنديون.هن جا چار پنج قسم آهن. 250px|thumb|Mimosa pudica flower from Thrissur, Kerala, India 250px|thumb|Flower 250px|thumb|The whole plant of Mimosa pudica includes thorny stem and branches, flower head, dry flowers, seed pods, and folded and unfolded leaflets
طب
شرم ٻوٽي (نالا: ع. لجالو، ف. درخت مها، هه. وغيره___ ڇوئي موئي، طرشولي ۽ لاجونتي.)
اثر: سرد تر 2، نقصان: ٻرهل کي، ميل: ماکي، عيوض: ___-، وزن: ٻه ماسا.
سڃاڻپ: مشهور ننڍو ٻوٽو آهي، جيڪو باغن ۽ پاڻيءَ جي جاين تي پيدا ٿيندو آهي. هن جا پن ٻٻر جي پنن جهڙا ٿيندا آهن، هن کي هٿ لائبو ته يڪدم ڪومائجي ويندي.
خاصيت: گهوٽي پيارڻ سان حيض جاري ٿيندو. مئل ٻار پيٽ مان نڪري ايندو. بلغم ۽ سودا کي پچائي، دستن جي رستي ٻاهر ڪڍندو، جگر جي سدن، جذام، آتشڪ، داءِ الفيل، ناسورن ۽ پراڻن ڦٽن لاءِ مفيد آهي.
ياڪو ٻيٽ
ياڪو ٻيٽ يا اوڀر تيمور جي سامونڊي حدن ۾ واقع ھڪ غير آباد  ٻيٽ آھي. انڊونيشيا جي صوبي ۽ اوڀر تيمور ملڪ تي مشتمل تيمور ٻيٽ جي آخري اوڀر واري پاسي کان سمنڊَ ۾ واقع آهي. ھي ٻيٽ اوڀر تيمور جي لائوٽيم ضلعي جي ٽوٽئالا واري ذيلي ضلعي علائقي ۾ شامل آهي. اوڀر تيمور جي سرزمين کان 700 ميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي
نوسرو
نوسرو هڪڙو وڏو وڻ آهي. گل ڳاڙها ننڍڙي پکيءَ جهڙا ٿيندا اٿس، جي تمام سهڻا ٿيندا آهن. گل سانوڻيءَ ۾ نڪرندا اٿس. ٻج بہ ٿيندو اٿس، قلم بہ لڳي سگهنس ٿا.
ڊومينيڪا
ڊومينيڪا ; ڪيريب ٻيٽ Wai‘tu kubuli جنھن جو سرڪاري نالو ڪامن ويلٿ آف ڊومينيڪا آھي ۽ اھو ويسٽ انڊيز جو ٻيٽ تي مشتمل ملڪ آھي. ان جي گاديءَ جو هنڌ روزئو آهي جيڪو ھن ٻيٽ جي اولهندي پاسي واقع آهي. ھي ملڪ ڪيريبئن سمنڊ جي ونڊوارڊ ٻيٽن جو حصو آهي. ھي ٻيٽ گئاڊلوپ جي ڀرسان مارٽينيڪ جي ڏکڻ ۽ ڏکڻ-اوڀر ۾ واقع آهي. ھن ٻيٽ جي پکيڙ 750 چورس ڪلوميٽر آهي.
تاريخ
thumb|پينثنگ ۾ 1770 ۾ ڊومينيڪا واري برٽش ڪالوني جي ھڪ بازار جو منظر ڏيکاريل ھن ملڪ ۾ پھرين ڪاليناگو اچي آباد ٿيا ۽ بعد ۾ يورپي جن م اڪثريت فرانس جي ماڻھن جي ھئي 1690 کان 1763 جي دوران آباد ٿيا. ڪولمبس ھن ٻيٽ جي ڀرسان 3 نومبر 1493 ۾ آچر جي ڏينهن تي گذريو ھو، اھڙي طرح ھن ٻيٽ جو نالو لاطيني بولي ۾ آچر رکيو ويو. يونائيٽيڊ ڪنگڊم ست سالا جنگ کان پوءِ ھن ملڪ تي 1763 ۾ قبضو ڪيو ۽ انگريزي کي ھتان جي سرڪاري ٻولي بڻائي ڇڏيو. 1978 ۾ ھن ٻيٽ برطانيا کان آزادي حاصل ڪئي. ھن ٻيٽ کي ڪيريبن سمنڊ جو قدرت جو ٻيٽ پڻ چوندا آھن.
جاگرافي
thumb|ساڄو|ڊومينيڪا جو ٻيٽ [[گئاڊلوپ واري فرانس جي ٻيٽ ۽ مارٽينيڪ ٻيٽ جي وچ ۾ واقع آهي]] thumb| ڊومينيڪا جو نقشو
ھن ملڪ جي جاگرافيائي بيهڪ 15 25 N, 61 20 W آھي ۽ دنيا جي نقشي ۾ ان جو شمار وچ آمريڪا ۾ ڪيريبئن سمنڊ ۾ ٿئي ٿو. ملڪ جي پکيڙ 751 چورس ڪلوميٽر جنھن ۾ پاڻي ڪانہ آھي ۽ ان جي سموري زمين خشڪي تي مشتمل آھي.پکيڙ ۾ دنيا ۾ ان جو شمار 189 تي ٺئي ٿو. ملڪ جي زميني سرحد ڪانھي ۽ ساحلي سرحد 148 ڪلوميٽر اٿس. سمنڊ جي اندر سندس علائقي جي دعویٰ 12 ناٽيڪل ميلن تائين ، ان سان لاڳاپيل علائقو 24 ناٽيڪل ميل ۽ ان جو مخصوص معاشي زون 200 ناٽيڪل ميلن تائين آھي. ھتان جي موسم ٽراپيڪل آھي ۽ ھتي تيز برساتون پونديون آهن. ھتي جا جبل اصل ۾ ٻرندڙ جبل ھوند ھئا.سڀ کان اوچو مقام مورني ڊائبلوٽنس آھي جيڪو سامونڊي سطح کان 1447 ميٽر بلند آھي.ھتان جي قدرتي وسيلن ۾ عمارتي ڪاٺ، ھائڊرو پاور شامل آهن. ھتان جي زرعي زمين 34.7 سيڪڙو آھي جنھن مان 8 سيڪڙو پوکي لائق آھي ۽ ان جو وري 24 سيڪڙو تي مستقل پوکي ٿئي ٿي. مستقل چراگاھون ڪل. زرعي زمين جو2=7 سيڪڙو ۽ ٻيلا 59.2 سيڪڙو آھن.
نالو
ملڪ جو نالو ڪامن ويلٿ آف ڊومينيڪا آھي ۽ مختصر ان کي ڊومينڪا سڏيو ويندو آهي. ان جو نالو ڪرسٽوفر ڪولمبس جي ڪري پيو جيڪو ھن ٻيٽ تي آچر ڏينھن 3 نومبر 1493 تي پھتو ھو. آچر کي لاطيني ٻولي ۾ ڊومنگو چوندا آهن اھڙي طرح ھن ٻيٽ کي آچر وارو ٻيٽ يعني ڊومينيڪا سڏيو ويو.
سياسي نظام
ملڪ جي رياست وحداني ۽ نظام پارلياماني ريپبلڪ وارو آھي. حڪومت جي گاديءَ جو هنڌ روزئو آھي.ملڪ ڏھن پارشن ۾ ورھايل آھي :
ڊومينيڪن ماڻھو
thumb|کاٻو|ڊومينيڪا جي اوڀر وارو ڪنارو جتي ڪيريب آبادي رھندڙ آھي ھن ملڪ جي آبادي 2017 جي تخميني مطابق 73,897 آھي ۽ دنيا اندر آبادي ۾ ھن ملڪ جو شمار 202 نمبر تي ٿئي ٿو. آبادي جو 86.6 سيڪڙو ماڻهو آفريڪي نسلن وارا ڪارا آھن ، 9.1 سيڪڙو گاڏڙ ، 2.6 سيڪڙو مقامي ڪيريب آھن جيڪي ھتان جا اصل رھاڪو آھن. ھتان جي سرڪاري ٻولي انگريزي آھي. ٻي ٻولي فرينچ پيٽوئس آھي.. 61.4 سيڪڙو آبادي جو تعلق رومن ڪيٿولڪ مذھب سان آھي، 28.6 سيڪڙو پروٽيسٽنٽ آھن جن ۾ انجيلي فرقي، ستين ڏينھن وارا، بپٽسٽ، پينٽيڪوسٽل، ميٿڊسٽ، خدا جي چرچ، يھوا جا شاھد وغيره پڻ شامل آهن.
حوالا
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون زمرو:ڊومينيڪا جا ٻيٽ
تيزي گل
تِيزي گل هڪڙو ننڍو ٻوڙو ٿو ٿئي. آسماني رنگ جا گل ڪندو آهي، جي سھڻا لڳندا آهن.
7 جنوري
7 جنوري ، عيسوي سال جو ستون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 358 ڏينهن (ليپ سال 359 ڏينهن) باقي آهن.
17 جنوري 1904 سنڌ جي سيد محترم جي ايم سيد جنم ورتو
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:جنوري
اسمہ برلاس
اسما برلاس (پيدائش 1950) ھڪ پاڪستاني-آمريڪي اديب ۽ تعليمي ماهر آھي. هن جون خاصيتون شامل آهن تہ قابلي ۽ بين الاقوامي سياست ، اسلام ۽ قرآني هرمينيٽڪس ، ۽ عورتن جو مطالعو.
ابتدائي زندگي ۽ تعليم
برلاس 1950 ۾ پاڪستان ۾ ڄائي. هن ڪينيئرڊ ڪاليج مان انگريزي ادب ۽ فلسفي ۾ بيچلر آف آرٽس ۽ صحافت ۾ ماسٽر ڊگري پنجاب يونيورسٽي مان حاصل ڪئي. هوء پڻ ماسٽر جي ڊگري رکي ٿي ۽ Ph.D. بين الاقوامي اڀياس ۾ ڊينور يونيورسٽي مان.
سناليندڙ
برلاس پھريون عورت ھئي جنھن کي 1976 ۾ پرڏيهي سروس ۾ شامل ڪيو ويو. ڇھن سالن بعد ، جنرل ضياءُ الحق جي حڪم تي کيس برطرف ڪيو ويو. هن 1983 ۾ آمريڪا ۾ سياسي پناهه و ٺڻ کان پوءِ دي مسلم اخبار ۾ اسسٽنٽ ايڊيٽر طور ڪم ڪيو
بارلاس 1991 ع ۾ اتاڪا ڪاليج جي سياست کاتي ۾ شامل ٿيو. هوءَ باني ڊائريڪٽر هئي سينٽر آف دي اسٽڊي آف ڪلچر ، ريس ۽ اينٿيسٽيءَ جي 12 سالن تائين. هن 2008 ۾ ايمسٽرڊم يونيورسٽي ۾ فلسفي ۾ اسپنوزا چيئر منعقد ڪئي وئي آهي.
تحقيق
احراري، خاص طور سان ناروا سلوڪ جي رستي مسلمانن جي مذهبي علم پيدا تي روشني وڌي وئي آهي exegesis جي جو قرآن ، ڪنهن موضوع هوء سندس ڪتاب، ۾ ڳولا ڪري ڇڏيو آهي ته قرآن جي Unreading سان ناروا سلوڪ تشريح: اسلام ۾ "مؤمن زالن کي".
هوءَ اسلام جي پنهنجي نظرين ۽ تشريح کي ” اسلامي فيمينزم “ قرار ڏيڻ کان انڪار ڪري ٿي ، جيستائين ان اصطلاح کي ”صنفي مساوات ۽ سماجي انصاف جو اهڙو بيان نه ڪيو و ڃي جيڪو قرآن مان ان جي سمجھ ۽ حڪم حاصل ڪري ۽ حقن جي عملي پرچار ڪري. انصاف سڀني انسانن لاءِ پنھنجي وجود جي مجموعي طور تي عوامي-نجي تسلسل ۾.
پنهنجي پهرين ڪتاب ۾ ، جمهوريت ، قوم پرستي ۽ ڪميونزم: ڏکڻ ايشيا ۾ نو آبادياتي ورثو ، برلاس پاڪستاني سياست ۾ ملٽريزم جو تعلق برطانوي نوآباديزم سان ولهيو.
حوالا
زمرو:1950ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:فيمينسٽ پاڪستاني زمرو:LCCN سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
8 جنوري
8 جنوري ، عيسوي سال جو اٺون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 357 ڏينهن (ليپ سال 358 ڏينهن) باقي آهن.
ٿامس ڪارلائل
ٿامس ڪارلائل (Thomas Carlyle) وڪٽوريا زماني جو فلاسافر، مفڪر، ناول نگار ۽ تاريخدادن هو. هن جو چوڻ هئو ته، تاريخ سواءِ عظيم انسانن جي بائيوگرافي (سوانح) جي ٻيو ڪجهه به نه آهي. پنهنجي ان نظريئي جي تحت ئي هن حضرت محمد (ص) جي گريٽ مين (عظيم انسان) جي ساراهه ڪئي هئي. جنهن کي گهڻو ڪري، مسلمان حوالي جي طور تي ڪتب آڻيندا آهن.
حوالا
زمرو:1881ع جون فوتگيون زمرو:شخصيتون
بھمني
بھمني Celerbrookia هڪڙو ننڍڙو وڻ آهي، جنهن جا پن سيج ڀاڄيءَ جهڙا ٿيندا آهن. هي نرم ۽ پشمدار ٿيندو آهي. گل ننڍڙا اڇڙا ٿيندا اٿس. ڪي ڦڪا ساوا گل ڪندا آهن. انگريزيءَ ۾ ڪولبرو ڪيا سڏيندا اٿس.
ويڪسفورڊ ڪائونٽي ڪائونسل
وہڪسفورڊ ڪائونٽي ڪائونسل  جمھوريه آئرلينڊ م مڪاني حڪومت جي ھڪ اختياري آھي. اھا جمھوريہ آئرلينڊ جي لوڪل گورنمينٽ ايڪٽ، 2001, تحت ڪم ڪري ٿي. ڪائونسل جي ذميداري م رھائشي منصوبه بندي، ڪميونٽي جا معاملا، روڊن جي سنڀال، آمدورفت، شھري منصوبابندي ۽ ترقي، آسائشن جي بندوبست، ثقافت ۽ قدرتي ماحول شامل آهن. ڪائونسل جا 34 چونڊيل رڪن ھوندا آھن جيڪي ڪائونٽي جي ميئر کي چونڊيندا آهن جيڪو ڪائونسل جو سربراھ ھوندو آھي.
ڏيرا (قمبر)
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي 1881 جي ديھ واري نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ڏيرا، ڳوٺ ڀاڳيو مغيري، ڳوٺ ڏورو مغيري، ڳوٺ ٻائي درو، ڳوٺ ميوو مغيري، ڳوٺ ٽپال، ڳوٺ پيروز ٻرڙو، ڳوٺ لشڪري خان چانڊيو ۽ ڳوٺ جمالو خان واقع ھيا.
جاگرافي
ھن وقت ان ديھ جي اتر ۾ ديھ چوديرو، اوڀر ۾ ديھ بٺ ڏيرا، ڏکڻ ۾ ديھ واسو ڪلھوڙو ۽ اولھ ۾ ديھ گل سانگھرو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي. ھي ديھ قمبر وڳڻ روڊ تي واقع آهي. ڳوٺ ٽپال ان روڊ تي واقع آهي باقي ڳوٺ ڏيرا ان جي اولھ ۾ ھڪ ڪلوميٽر جي فاصلي تي واقع آهي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 5,910 ھئي جيڪا 876 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
ڪارلوس ڪائونٽي ڪائونسل
ڪارلو ڪائونٽي ڪائونسل  جمھوريه آئرلينڊ م مڪاني حڪومت جي ھڪ اختياري آھي. اھا جمھوريہ آئرلينڊ جي لوڪل گورنمينٽ ايڪٽ، 2001, تحت ڪم ڪري ٿي. ڪائونسل جي ذميداري م رھائشي منصوبه بندي، ڪميونٽي جا معاملا، روڊن جي سنڀال، آمدورفت، شھري منصوبابندي ۽ ترقي، آسائشن جي بندوبست، ثقافت ۽ قدرتي ماحول شامل آهن. ڪائونسل جا 40 چونڊيل رڪن ھوندا آھن جيڪي ڪائونٽي جي ميئر کي چونڊيندا آهن جيڪو ڪائونسل جو سربراھ ھوندو آھي.
ڀيڻ
ڀيڻ: (Sister) رت جو رشتو رکندڙ ساڳئي ماءُ يا ساڳئي پيءٌ مان پيدا ٿيل مادي ٻار کي چوندا آهن
مَٽيارين جو موتُ ويندي چي ويرم
ڪلهوڙن ۽ ميرن جي دور ۾ مٽياريءَ جي ڪجهه عالمن فتوا ڏني هئي ته جنهن هندوءَ ڪنهن مسلمان کي ”ادا“، ”ڀائو“، ”يار“، ”دوست“ يا اهڙي لفظ سان ڳالهايو ته اهو ڄڻڪ مسلمان ٿي ويو، ان دور ۾ باقيل پوٽا سيدن جي پڳدار حاجي ميراوِل شاهه وٽ ته هندن کي مسلمان ڪرڻ جي سَند هئي، ادا، ڀائو ۽ يار چوڻ وارن هندن کي جهلي وٽس آندو ويندو هو ۽ پوءِ ان کي زوريءَ مسلمان ڪري هٿ تي مُهر هڻي ڇڏيندا هئا ۽ پوءِ هندن جو اندر ساڙڻ لاءِ ان کي ڪلهن تي کڻي شهر جو سرگس ڪرايو ويندو هو، اهو سلسلو انگريزن جي دور ۾ به ڪجهه عرصي تائين جاري رهيو.
حوالا
زمرو:تاريخ زمرو:مذهب زمرو:سنڌي پهاڪا زمرو:سنڌي چوڻيون
آئيوري ڪوسٽ جي پارليامينٽ
آئيوري ڪوسٽ جي پارليامينٽ آئيوري ڪوسٽ جي مقننه يا قانونساز اداري جو نالو آهي جيڪو 1960 کان 2016 تائين ھڪ ايواني پارليامينٽ ھيو پر ان سال 30 آڪٽوبر تي نئين  آئين جي ريفرينڊم ذريعي منظوري بعد ان کي ٻہ ايواني پارليامينٽ بڻايو ويو
ملائڪ
thumb|200px|عيسائي مذھب جو وڏو ملائڪ ميخائيل(ميڪائيل) رومي فوجي جبي ۾
ملائڪابراھيمي ۽ ڪجھ ٻين مذھبن ۾ ھڪ مخلوق جو نالو آھي. جيڪا خدا ۽ انسانن جي وچ ۾ تعلق جو ڪردار ادا ڪندڙ آھي ۽ خدا پاران مختلف سونپيل ڪم پورا ڪندڙ آھي.اھي ڄاڻ ۽ طاقت ۾ انسان کان وڌيڪَ پر خدائن کان گھٽ سمجھيا ويندا آهن. اھي لافاني نہ ھوندي بہ مرندا ڪانہ آھن.
نالو ۽ ھم معني لفظ
قرآن ۾ واحد لاءِ ملك ۽ جمع لاءِ ملائكة لفظ استعمال ٿيو آهي. تفھيم القرآن قرآن مطابق لفظ ملك جي عربي معني پيامبر آھي ۽ ان لفظ جو ترجمو فرشتو آھي. .لفظ اينجل angel انگريزيءَ جو لفظ آهي ۽ اولڊ انگلش جي لفظ اينججيل ( engel ) جي بگڙيل صورت آهي جيڪو وري اولڊ فرينچ لفظ  angele مان نڪتل آهي اھي ٻئي لفظ لاطيني لفظ ايجيلس angelus مان نڪتل آھن جنھن جي معني پيامبر يا پيغمبر "messenger"آھي. لاطيني لفظ وري يوناني لفظ ايجيلوس ἄγγελος aggelos مان ورتل آهي عبراني ۾ ان لفظ کي ملاڪ mal’ākh چئبو آهي جنھن جي معني بہ پيغامبر آهي. لفظ اينجل يوناني لفظ اينجلاس مان نڪتل آهي جنھن جي معني پيغامبر آھي.
ملائڪن جي تصور جي جي شروعات
ملائڪن جو تصور سڀ کان اول 3000 سال قبل مسيح ۾ سميريا ۾ جنم ورتو. سميري ماڻھو گھڻن خدائن تي يقين رکندڙ ھئا ۽ انھن جو عقيدو ھو تہ ملائڪ ديوتائن ۽ انسانن جي وچ ۾ پيغام پھچائڻ جو ڪم ڪندا آهن. انھن جو خيال ھيو تہ ماڻھن جي اندر ھڪ روحاني ساٿي سڄي عمر انھن سان گڏ رھندو آھي، لڳي ٿو تہ اھو گارجين ملائڪ جو شروعاتي روپ ھيو. قديم آثارن جي کوٽائي مان گھرو عبادتگاهن ۾ ڪجھ مورتون مليون آهن جن ۾ پرن وارا انسان ڏيکاريل آھن جيڪي مورتون ملائڪن سان منصوب ڪيل ھيون. اھو رجحان بابل ۽ اشور جي تھذيبن ۾ بہ جاري رھيو
ملائڪ (اينجل) جو بائيبل وارو تصور
thumb|right|گارجين يا نگھبان ملائڪ ٻارن جي نگھباني ڪندي. بائيبل م ملائڪن کي بغير جنس واري خدا جي خدمتگار مخلوق طور ڏيکاريو ويو آهي ۽ اھي لازوال نہ ھجڻ باوجود مرندا ناهن ۽ انھن جو ڪم خدا جي حمد ڪرڻ آهي، آسماني ڪائونسل ۾ ڪم ڪندي خدا جي ھر حڪم جي تعميل ڪندا آهن. انھن مان کوڙ پيغام پھچائيندڙ ھوندا آھن، ڪجھ ويڙھاڪ ء ڪجھ محافظ ھوندا آھن. بائيبل جي تصور مطابق اھي روحاني مخلوق آھن ۽ نظر نہ ايندڙ آھن پر انساني روپ اختيار ڪري سگھندا آهن اھڙي جو انسان ۽ ان ۾ فرق ناممڪن ھوندو آھي.
بائيبل ڪٿي ڪٿي خدا ء ملائڪ ۾ فرق نہ رکيو آهي. مثال طور بائيبل م لکيل آهي تہ خدا جو ملائڪ موسیٰ جي آڏو ٻرندڙ ٻوڙي ۾ نمودار ٿيو، پر ٻن آيتن بعد بيان ٻڌائي ٿو تہ خدا موسیٰ کي ساڳي ٻوڙي مان سڏ ڪيو. عبراني بائيبل ۾ ملائڪن جا ٻہ ٻيا قسم بہ ڏنل آھن جن ۾ ھڪ: سريفيم ، جيڪي نانگ وانگر ڇھن پرن وارا ھوندا آھن. وچين دؤر جي عيسائيت ۾ کين اعلیٰ رتبي واري حيثيت ڏني وئي جن جي پھچ خدا جي تخت تائين ھئي، ۽ ٻيو قسم: چيروبيم :پرن وارا جيڪي انساني خصوصيتن وارا آھن جيڪي آدم ۽ ايو جي نيڪالي کان پوءِ عدن جي باغ جا نگھبان ھيا.
thumb|شاعري جي ھڪ خيالي مخلوق جي ڪھاڻي ملائڪن جو پراڻي عبراني بائيبل يا پراڻي عھدنامي ۾ مختصر ذڪر ٿيل آھي جنھن مطابق اھي پيغام کڻي ايندڙن وارو ڪم سرانجام ڏيندڙ آھن ان کان سواءِ آھي نگھبان، رھنمائي ڪندڙ ۽ خدا جي نمائندي وارو ڪم ڪندڙ ۽ خدا جي دشمنن تي حملو ڪندڙ آھن. پراڻي عھدنامي جي بعد وارين لکڻين ۾ ملائڪ ڪردار ، نوعيت ۾ وڌيڪ اھم ڏيکاريا ويا آھن شايد اھو بابل ۽ زرتشتي مذھب جي اثر ڪري ڪيو ويو. ھاڻي ملائڪ رومي بادشاھ ڪنسٽنٽائين اعظم(280–337)، کي راز به ٻڌائيندا ھيا ۽ اسپين جي شھر سيويل ۾ لڳل مجسمي وانگر پرن سان آھي نظر بہ اچڻ لڳا. ڊينيئل واري ڪتاب ۾ پھريون دفعو جبرائيل ۽ ميڪائيل جو ذڪر ٿيو ۽ ملائڪن جو پورو سلسلا متعارف ڪيا ويا جن مان  ميڪائيل کي ھڪ عظيم شھزادو ڪري ڏيکاريو ويو. عھدنامن جي درميان وارو عرصو (چوٿين کان پھرين صدي قبل مسيح ۾ ) ملائڪيت جو تصور تمام وسيع ٿي چڪو ھو جيڪو شايد زرتشتي تصورات جو اثر هو. ان خيال مطابق ملائڪن جو تعداد تمام گھڻو ھيو ۽ انھن کي ھڪ سلسلي واري ترتيب ۾ رکڻو پيو جنھن ۾ وڏن ملائڪن جي تصور جنم ورتو.ان کان علاوه ڌڪاريل ملائڪن جو تصور متعارف ٿيو اھڙي طرح نيڪي ۽ بدي جي ٻٽي خيال جنم ورتو. ھن خيال ۾ ملائڪن کي مرضي سان فيصلو ڪرڻ ۽ خدا جي نافرماني ڪرڻ جي طاقت ھجڻ جي خيال. جنم ورتو. ڪجھ ملائڪ ملائڪاڻي فوج جو حصو بڻيا ۽ ڪجھ محافظ ۽ نگھبان جو ڪردار ادا ڪرڻ لڳا. مثال طور رافيل ملائڪ ٽوبٽ کي بچائيندو آهي جڏھن ٽوبيٽ ميڊيا طرف سفر ڪري رھيو ھو. عيسائين جي بائيبل يا (پھرين صدي عيسويءَ واري) نئين عھدنامي ۾ ملائڪ عیسیٰ مسيح جي پيدا ٿيڻ جو اعلان ڪن ٿا ۽ خدا جا ڪم ڪندا رھن ٿا. انھن عیسیٰ مسیح جون ضرورتون پوريون ڪيون جڏهن ھو تنھا ڪيو ويو ھو. ان ھوندي بہ آھي ھن کان درجي ۾ ھيٺ ھيا. جيوڊ واري ڪتاب ۾ انھن ملائڪن جو بہ تذڪرو آھي جن فيصلي جي ڏينھن تائين گرفت ۾ رھڻ خلاف بغاوت ڪئي. وحي واري ڪتاب ۾ نيڪي ۽ بدي جي طاقتن وچ ۾ فيصلا ڪن جنگ ۾ ملائڪن اھم ڪردار ادا ڪن ٿا. ان ۾ وڏو ملائڪ ميڪائيل ملائڪن جي فوج جي قيادت ڪندي شيطان سان وڙھي ٿو جنھن ۾ شيطان کي شڪست ملي ٿي ۽ شيطان پنھنجي ساٿي ملائڪن سان گڏ زمين تي ڪري ٿو. thumb|جيڪب (يعقوب) فرشتي سان ڪشتي ڪندي
ملائڪ جو قرآن وارو تصور
مولانا ابوالاعلي مودودي جي خيال مطابق آھي رڳو مجرد قوتون ناھن جيڪي تشخص نہ رکنديون ھجن، بلڪہ اھي شخصيت رکڻ واريون ھستيون يا وجود آھن.جن کان الله ڪائنات جي انتظام ۾ ڪم وٺي ٿو. مولانا وڌيڪ لکي ٿو تہ اھي خدا جي سلطنت جا ڪارندہ آھن، جيڪي الله جي حڪمن کي نافذ ڪن ٿا. اسلام ۾ بہ ملائڪ جو تصور ساڳيو يھودين ۽ عيسائين وارو آھي. آھي خدا جا خدمتگار ۽ انسانن تائين وحي کڻي ايندڙ آھن ، تنھن ھوندي بہ اسلام ۾ اھي پنھنجي مرضيءَ وارا نہ ھوندا آھن ۽ آھي گناھہ يا خدا جي نافرماني نہ ٿا ڪري سگھن، اھڙي طرح اھي بدي جي طاقت نہ ھوندا آھن. اسلام ۾ بہ ملائڪن جا درجا ھوندا آھن ۽ انھن کي مخصوص ڪم سونپيل ھوندا آھن. مثال طور: جبرائيل جو ڪم خدا جي وحي پيغمبرن تائين پھچائڻ آھي جنھن ۾ قرآن محمد تائين پھچائڻ بہ شامل آھي. دنيا جي ھر انسان سان زمين تي الڳ ملائڪ مامور ٿيل آھن جيڪي ان جا ڏوھ ۽ ثواب درج ڪندا آهن. اسلام ۾ انھن جو تصور قرآن ۾ ڏنو ويو جيڪو اسلام کان اڳ زرتشتين ، يھودين ۽ وچ اوڀر جي عيسائين جي عقيدن سان مشترڪ آھي. اسلامي روايتن مطابق اھي آسماني ڪعبي جي زيارت ڪندا آهن جھڙي طرح ڌرتي تي مسلمان ڪن ٿا. اھي جنت ۾ ماڻھن کي خوش آمديد چوندا. قرآن مطابق ڪجھ ملائڪن کي مخصوص ڪم سونپيا ويا آهن جن مان جبرائيل وحي پهچائيندڙ ملائڪ آھي، عزرائيل موت جو ملائڪ آھي. مالڪ دوزخ جو نگھبان آھي، اسرافيل توتارو وڄائيندو تہ قيامت ٿيندي، منڪر ۽ نڪير قبر ۾ پڇا ڳاڇا ڪندا ۽ ملائڪ نور جي پيدائش آھن. رواہتن مطابق اھي انساني روپ پڻ اختيار ڪري سگھن ٿا. قرآن مطابق پيغمبر جي معراج تي وڃڻ وقت جبرائيل ساڻس گڏ سفر ڪيو.
شهزادو گلفام (ليکڪ)
شهزادو گلفام (انگريزي: Shahzado Gulfam؛ 2 مارچ 1935ع ـ 24 اپريل 2019ع )سنڌي ٻوليءَ جو هڪ ناليوارو ليکڪ،شاعر ۽ صحافي هو.
ننڍپڻ، تعليم ۽ نوڪري
شهزادي گلفام جو جنم ٽنڊي محمد خان ضلعي جي مشهور ڳوٺ ٽکڙ ۾ ٿيو. سندس اصل نالو غلام محمد ولد علي محمد ميمڻ هو. ابتدائي تعليم پنهنجي اباڻي ڳوٺ ٽکڙ مان حاصل ڪيائين. مئٽرڪ نور محمد هاءِ اسڪول حيدرآباد ۽ انٽرميڊئيٽ سٽي آرٽس ڪاليج حيدرآباد مان پاس ڪيائين. هن بي اي ۽ ايم اي سوشالاجيءَ جون سندون سنڌ يونيورسٽيءَ مان حاصل ڪيون. هن 1956ع کان سنڌ يونيورسٽيءَ ۾ نوڪري شروع ڪئي ۽ 1995ع ۾ مينيجر سنڌ يونيورسٽي پريس طور رٽائر ڪيائين.
علمي ۽ ادبي خدمتون
هن سڄي عمر علم ۽ ادب جي خدمت ڪندي گذاري. هو 1960ع کان 1994ع تائين ريڊيو پاڪستان حيدرآباد سان سلهاڙيل رهيو. هن ريڊيو پاڪستان حيدرآباد لاءِ شاندار ڊراما لکيا. ريڊيو پاڪستان لاءِ سندس لکيل سيريل ”گامونءَ جا گفتا“ هڪ انتهائي ڪامياب ۽ مقبول سيريل هئي.
هن ڪيترائي اسٽيج ڊراما لکيا جن ۾ مينديءَ رتا هٿ، رت جا رشتا، رک مولا تي ۽ گل ۽ خوشبوءِ خاص ذڪر جي لائق آهن.
وفات
هن نامياري ليکڪ 24 اپريل 2019ع تي سنڌ يونيورسٽي ڪالونيءَ ۾ دم ڌڻيءَ حوالي ڪيو.هن ٽي پٽ ۽ ٻه ڌيئرون سوڳوار ڇڏيون.
حوالا
زمرو: سنڌي ليکڪ
ڀاڄائي
ڀاڄائي، (Sister in law) ھڪ ڪُٽنب ۾ ڀاءُ جي زال کي سنڌيءَ ۾ ڀاڄائي سڏبو آهي.
9 جنوري
9 جنوري ، عيسوي سال جو نائون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 356 ڏينهن (ليپ سال 357 ڏينهن) باقي آهن.
وڌيڪ ڏسو
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:جنوري
سپر پسرائيندڙ
سپر پسرائيندڙ (Superconductors) مادن مان اليڪٽرانز يا ڪرنٽ بنا ڪنهن رڪاوٽ جي لنگهي وڃي ٿو، جنهن جي ڪري وولٽيج ۾ ڪنهن به نموني جي گهٽتائي نه ايندي آهي.
هن ميدان ۾ هڪ ٻيو ڪم 1933ع ۾ ٿيو، جڏهن جرمني جي تحقيقدان والٿر ميسز ۽ رابرٽ اوچنسينفيلڊ اهو ڄاڻي ورتو ته سُپر پسرائيندڙ مادو چڪمڪي ميدان کي ڌڪي ٿو. ان ئي اصول جي بنياد تي جنريٽر پڻ ڪم ڪندا آهن.
10 جنوري
10 جنوري ، عيسوي سال جو ڏهون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 355 ڏينهن (ليپ سال 356 ڏينهن) باقي آهن.
وڌيڪ ڏسو
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:جنوري
ڌيرو
ديھ ڌيرو جاگير سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا وڪڙو تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
جنھن ۾ ڳوٺ واقع آهن. بورڊ آف روينيو سنڌ جي 1932 واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ان وقت اھا ديھ تپو غيبي ديرو ۾ واقع ھئي. ان ديھ جي نقشي مطابق اتي صرف ھڪ ننڍڙو ڳوٺ لشڪر خان ٻڍاڻي واقع ھيو. ھاڻي بہ رڳو اھو ساڳيو ھڪ ڳوٺ اتي واقع آهي پر ھاڻي اھو وڏو ڳوٺ آهي.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ تعلقو شھدادڪوٽ ۽ تعلقي ميروخان جي ڪور حسن ۽ ديھ ڪور اسماعيل، اوڀر ۾ ديھ وارياسو، ڏکڻ ۾ ديھ وڪڙو ۽ اولھ ۾ ديھ غيبي ديرو ۽ ديھ باراني جاگير واقع آھن.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,492 ھئي جيڪا 767 خاندانن تي مشتمل ھئي. . ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون
هائوس آف ڪامنز يونائيٽيڊ ڪنگڊم
thumbnail هائوس آف ڪامنز برطانوي پارليامينٽ جو هيٺيون انگ آهي. هي ويسٽ منسٽر پيلس ۾ ويھندو آهي. هي ماڻھن جي ووٽن سان چُونڊيو ويندو آهي ۽ انجي ساٿين (رڪنن) جي ڳڻپ 650 هوندي آهي. برطانيا جو وزيراعظم ان منجهان چُونڊيو ويندو آهي، جيستائين هاؤس آف ڪامنز جي  گڏيل راءِ سان اهو وزيراعظم رهندو آهي.
حوالا
زمرو:قومي هيٺيان ايوان زمرو:لنڊن
يورپ ۾ عالمي ورثو ماڳن جي فهرست
يورپ ۾ عالمي ورثو ماڳن جي فهرست alt= [[آسٽريا ۾ هالسٽاٽ ڳوٺ جي هڪ تصوير |thumb|آسٽريا ۾ هالسٽاٽ ڳوٺ جي هڪ تصوير]]
هيٺيون  'يورپ ۾' ورلڊ ورثو سائٽون جي فهرست ' آهن
يورپ ۾ عالمي ورثو سائٽون زمرو:يورپ ۾ عالمي ورثو ماڳ عالمي ورثو سائٽون زمرو:يورپ ۾ سياحتي ڪشش جون فهرستون
اوئيڪس پرڳڻو
اوئيڪس يا اوئيڪس پرڳڻو   اوئيڪس امبينو اوڀر تيمور جو مخصوص انتظامي علائقو يا اسپيشل ايڊمنسٽريٽو ريجن (ايس اَي آر) ۽ اوڀر تيمور جي ميونسپالٽي جو نالو آهي جيڪا تيمور ٻيٽ تي ملڪ کان الڳ ڪجھ فاصلي تي واقع پرڳڻو يا ايڪسڪليو آھي. ان جي ھڪ طرف سمنڊ ۽ باقي چوڌاري انڊونيشيا ملڪ واقع آهي. ان جو صدر مقام پانٽي ماڪاسر شھر آھي. ھن علائقي يا ميونسپالٽي جي پکيڙ 814 چورس ڪ م (314 چورس ميل) آھي. 2015 جي آدمشماري مطابق ھتان جي آبادي 68,913 آھي جنھن ۾ وڏو تعداد اٽوني نسل جي ماڻھن جو آهي جيڪي 20,000 جي لڳ ڀڳ آهن. ھن علائقي جا 99.3 سيڪڙو ماڻهو رومن ڪيٿولڪ مذهب سان تعلق رکندڙ آھن باقي ۾ 0.6 سيڪڙو پروٽيسٽنٽ مذهب سان تعلق رکن ٿا. 0.1 سيڪڙو ب۾ ھندو، مسلمان ۽ ٻيا شامل آهن
اوئيڪس ۽ امبينو يورپين جي آمد کان اڳ ھتي جون ٻہ ننڍڙيون بادشاھتون ھيون. يورپين جي بہ تيمور ٻيٽ تي آمد سڀ کان اول ان علائقي ۾ ٿي ھئي.
انتظامي ورهاست
اوئيڪس چئن انتظامي پوسٽن ۾ ورھايل آھي (جن کي پھرين ذيلي ضلعا سڏيندا ھئا):
اھي چارئي انتظامي پوسٽون وري 18 سوڪوس (ڳوٺَ) ۾ ورھايل آھن
نماز جنازو
جنازي جي نماز اسلام ۾ فرض ڪفايه آھي. ھن نماز جا ٻہ فرض ھوندا آھن : ھر تڪبير ھڪ رڪعت جي جڳھ تي آھي. ڪنھن عذر کانسواءِ ويھي نماز پڙهڻ جائز ناھي. جنازي جي نماز جون ٽي سنتون آهن :
ھڪ کان وڌيڪَ جنازن جون علحده جنازي نمازون پڙھي سگھجن ٿيون ۽ سڀني جي ھڪ جنازي نماز پڻ ٿي سگھي ٿي. نماز وقت ميت جو مٿو اتر طرف ۽ پير ڏکڻ طرف رکبا آهن. سني حنفي مذھب مطابق ھي نماز ٽھڪ ڏئي کلڻ سان فاسد نہ ٿيندي آهي. مرد جي پاسي م عورت جي بيھڻ سان بہ فاسد نہ ٿيندي آهي. حنفي مذھب مطابق نماز شروع ٿيڻ کان پوء امام جي نئين تڪبير چوڻ وقت شامل ٿبو جيڪا تڪبير تحريمه ٿي ويندي آهي. امام جي سلام ورائڻ وقت اھو شامل ٿيندڙ باقي تڪبيرون چئي سلام ورائيندو آھي.
زاب الڪبير ندي
حوالا
زمرو:عراق جا درياء زمرو: دجله جون معاون نديون زمرو: موصول زمرو:ترڪي جا درياء زمرو: ڪردستان جا درياء
شبير هاليپوٽو
شبير هاليپوٽو (انگريزي:Shabir Halepoto) سنڌ، پاڪستان ۾ جنم وٺندڙ سنڌي ٻولي جي جديد سنڌي شاعريءَ جي ڌارا جو منفرد ۽ مقبول شاعر هو. سندس ڪافي ڪتاب پڻ ڇپيل آهن.
زندگي جو احوال
شبير هاليپوٽي جو اصل نالو غلام شبير هو. هيءُ  24 فبروري 1974ع تي ڳوٺ عبدالمجيد هاليپوٽي نوشهرو فيروز ضلعو جي هالاڻي تعلقو ۾ عبدالمجيد هاليپوٽي جي گهر ۾ پيدا ٿيو.
تعليم
شبير شروعاتي تعليم پرائمري اسڪول هالاڻي مان حاصل ڪئي. مئٽرڪ ووڪيشنل پوليٽيڪنڪ اسڪول سکر مان ڪيائين ۽ انٽر سائنس گورنمينٽ ڊگري ڪاليج ڪنڊيارو مان پاس ڪيائين. انٽر بعد  اکين جي بيماري سبب ڏسي سگهڻ کان محروم ٿي ويو پر هن همت نه هاري ۽  خاص ٻارن جي اسڪول مان بريل ذريعي تعليم پرائڻ شروع ڪئي. هن سنڌ يونيورسٽيءَ ڄامشورو مان سنڌي ادب ۾ فرسٽ ڪلاس ۾ ايم اي ڪئي.
علمي ادبي خدمتون
شبير هاليپوٽي ننڍ پڻ کان شاعري شروع ڪئي. سندس شاعري سنڌي ادبي بورڊ جي رسالي ٽماهي مهراڻ کان سواءِ ٻين ڪيترن ئي اهم رسالن ۽ اخبارن ۾ شايع ٿيل آهي. هن پنهنجي منفرد انداز ۾  شعر لکڻ سبب شهرت حاصل ڪئي. هن وائي، غزل، ۽ نظم جي صنفن تي وڌيڪ طبع آزمائي ڪئي. شبير علمي خدمتن جي سلسلي ۾ اول ڪجھ وقت سنڌ يونيورسٽيءَ جي سنڌي شعبي ۾ ريسرچ ايسوسيئيٽ طور ڪم ڪيائين. .بعد ۾ سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن جو  امتحان پاس ڪري گورنمينٽ  استاد بخاري ڊگري ڪاليج دادوءَ ۾ سنڌيءَ ادب جو ليڪچرار مقرر ٿيو ۽ علمي خدمتون سرانجام ڏنائين.
وفات
شبير هاليپوٽي 9 مئي 2014ع تي دل جي دوري سبب وفات ڪئي .سندس آخري آرامگاھ هالاڻيءَ ۾ آهي.
حوالا
زمرو:شاعر زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:سنڌي شاعر زمرو:سنڌ جا جديد شاعر
ڪارلو ڪائونٽي ڪائونسل
ڪارلو ڪائونٽي ڪائونسل  جمھوريه آئرلينڊ م مڪاني حڪومت جي ھڪ اختياري آھي. اھا جمھوريہ آئرلينڊ جي لوڪل گورنمينٽ ايڪٽ، 2001, تحت ڪم ڪري ٿي. ڪائونسل جي ذميداري م رھائشي منصوبه بندي، ڪميونٽي جا معاملا، روڊن جي سنڀال، آمدورفت، شھري منصوبابندي ۽ ترقي، آسائشن جي بندوبست، ثقافت ۽ قدرتي ماحول شامل آهن. ڪائونسل جا 18 چونڊيل رڪن ھوندا آھن جيڪي ڪائونٽي جي ڪيٿائيئرليخ يا چيئرپرسن کي چونڊيندا آهن جيڪو ڪائونسل جو سربراھ ھوندو آھي.
استلام
استلام جي لغوي معنيَ آهي ھٿ لاھڻ يا چمي ڏيڻ. اصطلاح ۾ ان لفظ مان مراد آھي حجر اسود کي چمي ڏيڻ ۽ رڪن يماني کي ھٿ لائڻ. طواف جي ھر چڪر شروع ڪرڻ وقت ۽ ھر طواف جي پوري ٿيڻ تي حجر اسود جو استلام ڪرڻ سنت آهي ۽ رڪن يماني جو استلام مستحب آهي.
ڊڀرو
تاريخي ڪتابن ۾ توڻي جو ڊڀري يا درٻيلي بابت مفصل ڄاڻ نه ٿي ملي، ان هوندي مختلف جڳهن تي آيل احوالن جي ڇنڊ ڇاڻ مان خبر پوي ٿي ته هي شهر ماضيءَ ۾ هڪ شاندار وسندي رهيو آهي. مثال طور اهو انؤمان آسانيءَ سان لڳائي سگهجي ٿو ته ڊڀري جي تاريخ ساهتي پرڳڻي جي اتهاس سان گڏ رهي آهي. چچ نامي موجب ساهتي پرڳڻي جو وجود ويدن جي زماني کان رهيو آهي. هن علائقي کي ڪنهن وقت ’لوهاڻو‘ صوبو پڻ سڏيو ويندو هو. ان صوبي ۾ لاکاٽ، ساهتي ۽ پاڻ لوهاڻو وڏا پرڳڻا هئا. اهڙي ريت ساهتي پرڳڻي جي گاديءَ جو هنڌ ڊڀرو هوندو هو. ڪجهه تحقيق کانپوءِ ڊڀري بابت تصوير ان وقت ٿوري واضح ٿي بيهي ٿي ته هن شهر جي اهميت ان وقت وڌي جڏهن مغل بادشاهه همايون، شير شاهه سوريءَ کان شڪست کائي بکر کان سيوهڻ ۽ پوءِ ڊڀري، ان وقت جي راڻي ارباب دائود سهتي وٽ مهمان ٿيو. ڪجهه تاريخي ماخذن ۽ ڊاڪٽر حامد خانائيءَ جي تحقيق موجب، همايون بادشاهه جي اچڻ وقت سنڌ جي هڪ عالم ۽ درويش مخدوم نوحَ، ميربحرن کي ٻيڙين ڏيڻ لاءِ چيو، جنهن کانپوءِ مغل بادشاهه سنڌودرياه پارڪري، ساهتيءَ جي علائقي ۾ داخل ٿيو ۽ ان زماني ۾ درٻيلي جي هڪ بااثر رئيس ارباب دائود بن عمرشاهه سهتو هتان جو حاڪم هيو، جنهن بادشاهه جوگهڻوآڌرڀاءُ ڪيو.ڪتاب’لب تواريخ سنڌ‘ جي ليکڪ انهيءَ سلسلي ۾ ’تواريخ طاهري‘جي حوالي سان همايون بادشاهه جوهڪ خط نقل ڪيوآهي، جنهن ۾ سهتي سردارجوذڪرڪيو ويو آهي.
تاريخ ۾ موجود آهي ته قديم زماني ۾ درٻيلي جي حاڪم جي هٿ هيٺ سمورو ساهتيءَجو پرڳڻوهو. سن 1010ع ۾ سلطان محمودغزنويءَ ملتان تي حملوڪيو، اُن وقت بکرسرڪارجوعلائقو ملتان سرڪارجي تابع هو. محمودغزنويءَ جي انهيءَ حملي وقت به ساهتيءَ جو پرڳڻو اصل حيثيت ۾ موجود هو ۽ ڊڀرو انجو تخت گاهه هو. اوائلي وقت ۾ جيڪي به سنڌتي اُتراولهه کان ڌارياحاڪم ڪاهي اينداهئاته اهي سڀ کان پهرين سيوهڻ تي حملوڪنداهئا. گويا اُن دؤر ۾ سيوهڻ ڌارين جي ڪاهن لاءِ سنڌجوهڪ دروازوهو. سيوهڻ کانپوءِ حملي آورن جو دڀري پهچڻ سؤلو ٿي پوندو هو. ’لُبِ تاريخ سنڌ‘جي مصنف خداد داد خان پٺاڻ لکيو آهي ته: هڪ ڀيري مرزا شاهه حسن بيگ، هالڪنڊي ۽ سيوهڻ کان شڪارڪندواچي ساهتيءَ جي تختگاهه درٻيلي ۾ وارد ٿيو. ان موقعي تي خوش ٿي شاهه حسن، درٻيلي جوعلائقو ميرفرخ کي جاگيرطور ڏنو ۽ پاڻ بکرطرف روانوٿي ويو.
ڊڀري جي تاريخ ساهتي پرڳڻي جي گاديءَ جي هنڌ هجڻ سبب هميشہ مرڪزي رهي آهي. ارغون ترخان ۽ مغلن جي دؤرن ۾ وقت جا وڏا حڪمران هن شهر ۾ ايندا رهيا. سورهين صديءَ جي آخر ۾ مشهور مغل سپهه سالار عبدالرحيم خان ِ خانان پڻ هن شهر جي مشهور برزگ هستي مخدوم محمد عثمان دربيلي کان سنڌ جي فتح جي دعا گهرائڻ پهتو.مخدوم محمد عثمان قريشي دربيلي پنهنجي دؤر جو مشهور محدث ٿي گذريو آهي. جنهن جي تحقيق کي سڄي دنيا ۾ عزت جي نگاهه سان ڏٺو ويندو هو. تاريخي ثبوتن آڌار لکي سگهجي ٿو ته ڊڀري يا درٻيلي شهر جي جنگي پوزيشن ايتري ته اهميت واري هئي جو عيسى خان ترخان جڏهن محمود بکريءَ سان جنگ لاءِ ٺٽي کان ڪهي آيو ته هن ڊڀري ۾ فوجي ڇانوڻي قائم ڪئي.ڊڀرو، پنهنجي وقت ۾ علم ادب، سياست سان گڏ واپار جو پڻ مرڪز رهيو. هن شهر مٿان هڪ دؤر اهڙو به ٿي گذريو آهي، جڏهن هتي سؤن جي تعداد ۾ ڪپڙي ٺاهڻ جا ڪارخانا موجود هئا. هتان جو نير ۽ ڪپڙو دنيا ۾ پنهنجي بهترين ڪوالٽي جي ڪري سڃاتو ويندو هو. شهر ۾ هڪ پاسي جتي علم جي اڃ اجهائڻ لاءِ سوين طالب علم ايندا هئا اتي هي شهر ڪپڙي جي ڪاروبار جي حوالي سان به دل جي حيثيت رکندو هو.عربن جي فتح کان اڳ ۽ پوءِ ڪلهوڙن جي دؤر تائين هي شهر پنهنجي سڃاڻپ ساهتيءَ جي مرڪز طور محفوظ رکندو آيو. ٽالپرن جي وقت ۾ پڻ هن شهر جي مشهوري ڪپڙي جو ڪاروبار ۽ مدرسا رهيا.
انگريزن جي وقت ۾ ڊڀري جي سڃاڻپ هڪ اهڙي شخص جي ڪري سڄي هندستان ۾ ٿي، جيڪو سنڌ جي مسلمانن ۾ تعليم جي واڌاري جو سبب بڻيو. سيد الهندو شاه، پنهنجي وقت جو وڏو عالم فاضل ۽ انصاف ڀريو انسان هو، جنهن جو نالو اڄ به سڄي سنڌ ۾ عزت ۽ احترام سان ورتو وڃي ٿو. سيد الهندي شاهه جي نهايت اعلى ڪم ۾ نوشهري فيروز اندر مدرسه هاءِ اسڪول جو قيام شامل آهي.سيد الهندو شاهه، پنهنجي وقت ۾ نه فقط هڪ وڏو عالم فاضل علم و ادب سان چاهه رکندڙ انسان هو، پر هو انگريزن جي دؤر ۾ آنرري مئجسٽريٽ جي عهدي تي پڻ فائز رهيو. سيد الهندو شاهه عدل ۽ انصاف جي معاملي ۾ تمام گهڻو سخت هو. هن جي سخت فيصلن جي ڪري ساهتيءَ ۾ سندس نالي هي چوڻي پڻ مشهور ٿي: ”نه ويو آهين، ڊڀري، نه ٿئي آندل شاهه جي خبر۔۔۔۔“ڊڀري يا درٻيلي جي ماضيءَ ۾ جهاتي پائڻ سان هن شهر جي شاندار ماضيءَ جو احساس تهائين وڌيو وڃي. بهتر رهندو ته هن شهر جي تاريخ کي نئين سر سائنسي انداز سان جاچي ان کي تشڪيل ڏجي.زمرو:شخصيتون زمرو:سنڌ زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ زمرو:تاريخ
آڪاس ول
380px|thumb|left|آمريڪي رياست ھوائي جي آڪاس ول جي تصوير
380px|thumb|left|بھاماس ملڪ جي آڪاس ول
آڪاس ول:
ڪفن
ڪفن: مسلمان ميت کي غسل ڏيڻ کان پوء ڪپڙي سان ان جي جسم کي خشڪ ڪري ڪفن پارائيندا آھن. اسلام ۾ ميت کي ڪفن پھرائڻ فرض ڪفايه آھي. ڪفن جي خرچ جي ذميداري انھن ماڻھن تي آھي جيڪي حياتي ۾ ميت جا ڪفيل يا سنڀاليندڙ رھيا ھجن. جيڪڏهن ان جو ڪو ڪفييل نہ رھيو ھجي تہ تہ ڪفن سڀني مسلمانن تي مجموعي فرض آهي. بالغ ۽ نابالغ يا محرم ۽ حلال سڀني جو ڪفن ھڪجھڙو ھوندو آھي. حنفي مذھب مطابق زياده قيمتي ڪپڙي جو ڪفن مڪروھ آھي ۽ اڇي رنگ جو ڪفن بھتر ھوندو آھي توڻي نئون ھجي يا پراڻو. حنفي مذهب مطابق زندگي ۾ قبر پنھنجي قبر کوٽائي تيار ڪرڻ مڪروه آهي پر ڪفن جو بندوبست ڪرڻ گناھ ناھي.
يھودين ۽ عيسائين ۾ ڪفن
اٽلي جي شھر تورين سان نسبت رکندڙ تورين وارو ڪفن اڇي رنگ جو ليلن جي سوٽي ڪپڙي جو ٺھيل ھوندو آھي جنھن تي ھڪ مرد جي ڌنڌلي تصوير ٺھيل ھوندي آھي جنھن کي عیسیٰ مسيح جي تصوير جو عڪس چون ٿا. آرٿوڊڪس چرچ وارا صليب جو نشان ۽ مذھبي بيتن وارا ڪفن پڻ استعمال ڪن ٿا. اھو تورين وارو ڪفن سڏبو آهي جيڪي عيسائي استعمال ڪندا آهن. يھودي پڻ اڇي رنگ جو ليلن جي سوٽي ڪپڙي وارو ڪفن استعمال ڪندا آهن. انھن ۾ ٻن قسمن جو ڪپڙو استعمال ڪرڻ منع آهي.
مسلمانن ۾ مرد جو ڪفن
حنفي مذهب مطابق مرد جي ڪفن ۾ ٽي ڪپڙا سنت آھي جن ۾ ڪفني، گوڏ يا ازرا ۽ چادر شامل آهن. ڪفني ھڪ چولو ھوندو آھي جيڪو ڳچي کان پيرن تائين ھوندو آھي جنھن ۾ قميص وانگر ٻانھون نہ ٿينديون آهن. ازرا يا گوڏ مٿي کان وٺي پيرن تائين ھوندي آھي ۽ چادر وري ان کان ھڪ ھٿ ڊگھي ھوندي آھي جيئن مٿي ۽ پيرن جي پاسي کان ان کي ٻڌي سگھجي. جيڪڏهن اھو مسنون يا سنت مطابق ڪفن موجود نہ ھجي تہ مرد لاء ٻہ ڪپڙا ازرا ۽ چادر ڪافي آھن. حنفي مذهب مطابق جيڪڏهن اھو ڻہ نہ ھجي تہ جيترو ڪپڙو موجود ھجي ڪافي آھي ۽ باقي جسم جي اوگهڙ کي گاھ وغيره سان لڪائجي. مرد کي ڪفن پارائڻ لاء پھرين ڪفن جي چادر ڪنھن تختي وغيره تي وڇائبي آھي ۽ چادر جي مٿان گوڏ يا ازرا وڇائبي آھي. ميت کي ڪفني پھرائي گوڏ يا ازرا تي سمھاربو آھي ۽ پوء گوڏ کي اھڙي طرح ويڙھبو آھي جو سڄي پاسي وارو پلئه کٻي جي مٿان رھي يعني پھرين کٻي پاسي کان ويڙھبو آھي۽ پوء سڄي پاسي کان ۽ پوء ساڳي طريقي سان چادر کي ويڙھبو آھي. ڪفن کي پوء مٿي ۽ پيرن واري جاء کان اڳڙي سان ٻڌي ڇڏبو آهي. ھوا جي ڪري کلي نہ پئي ان ڪري چيلھ واري ھنڌ کان بہ اڳڙي سان ٻڌبو آهي.
مسلمانن ۾ عورت جو ڪفن
حنفي مذهب مطابق عورت جي ڪفن ۾ پنج ڪپڙا سنت آھن. جن ۾ ڪفني يا چولو، ازار، سربند يا رئو، سينو بند ۽ چادر شامل آهن. ڪفني ڳچي کان وٺي پيرن تائين ھوندي آھي، ازرا مٿي کان وٺي پيرن تائين ھوندي آھي، ۽ چادر وري ازرا کان ھڪ ھٿ ڊگھي ھوندي آھي. سربند ٽي ھٿ ڊگھو ھوندو آھي جيڪو مٿي کان پھرائي منھن تي وڌو ويندو آهي. سربند کي ٻڌو يا ويڙھيو نہ ويندو آهي. سيني بند سيني کان وٺي سٿرن تائين ويڪرو ھوندو آھي ۽ ايترو ڊگھو ھوندو آھي جو ٻڌي سگھجي. جيڪڏهن اھو مسنون يا سنت مطابق ڪفن موجود نہ ھجي تہ عورت لاء ٽي ڪپڙا ازرا ۽ چادر ۽ سربند ڪافي آھن. حنفي مذهب مطابق جيڪڏهن اھو ڻہ نہ ھجي تہ جيترو ڪپڙو موجود ھجي ڪافي آھي ۽ باقي جسم جي اوگهڙ کي گاھ وغيره سان لڪائجي. عورت کي ڪفن پارائڻ لاء پھرين ڪفن جي چادر ڪنھن تختي وغيره تي وڇائبي آھي ۽ چادر جي مٿان گوڏ يا ازرا ۽ پوء سيني بند وڇائبي آھي. ميت کي ڪفني پھرائي ان جي وارن جا ٻہ حصا ڪري سڄي ۽ کٻي ڪفني جي مٿان سيني تي وڌا ويندا آهن پوء سر بند يا رئو مٿي تي پھرائي منھن تي وجھبو آھي. ان کي ويڙھبو ہا ٻڌبو ناھي صرف منھن کي ڍڪبو آھي. ميت کي پوء سيني بند تي سمھاربو آھي ۽ پوء سيني بند کي اھڙي طرح ويڙھبو آھي جو سڄي پاسي وارو پلئه کٻي جي مٿان رھي يعني پھرين کٻي پاسي کان ويڙھبو آھي ۽ پوء سڄي پاسي کان ۽ پوء ساڳي طريقي سان ازار ۽ چادر کي ويڙھبو آھي. ڪفن کي پوء مٿي ۽ پيرن واري جاء کان اڳڙي سان ٻڌي ڇڏبو آهي. ھوا جي ڪري کلي نہ پئي ان ڪري چيلھ واري ھنڌ کان بہ اڳڙي سان ٻڌبو آهي.
نئين ڄميل مئل ٻار جو ڪفن
ڪوئي مئل ٻار ڄمي يا حمل ڪري پئي تہ حنفي مذهب مطابق ان کي ڪنھن صاف ڪپڙي ۾ ويڙهي دفن ڪبو آهي. ان کي مردن ۽ عورتن واري مسنون طريقي جو ڪفن ڏيڻ ضروري نہ ھوندو آھي.
نڻان
نڻان، (انگريزي ٻولي: Sister in law) ھڪ ڪُٽنب مُڙس جي ڀيڻ کي سنڌيءَ ۾ نڻان سڏبو آهي.
بوتل
thumb|200px|ھڪ شيشي جي بوتل بوتل ھڪ ڊگھڙي شڪل وارو ٿانءُ ھوندو آھي. بوتلن جي جي چيلھ ڊگھي، منھن سوڙھو ھوندو آھي جنھن جي مٿان ڍڪڻ لڳندو آھي. بوتلون شيشي، پلاسٽڪ، ڌاتو، چمڙي، مٽي وغيرہ مان ٺاھيون وينديون آھن.
باس ساسندرہ ضلعو
باس ساسندرہ ضلعو آئيوري ڪوسٽ جي ضلعي جو نالو آهي جيڪو ملڪ جي ڏکڻ اولھ ۾ واقع آهي ۽ ان جو صدر مقام سان پيڊرو شھر آھي.
پھاڄ
پھاڄ، (انگريزي ٻولي: 2nd Wife of husband) ھڪ ڪُٽنب مُڙس جي ٻئي زال يا ھڪ کان وڌيڪ زالن کي سنڌيءَ ۾ پھاڄ سڏبو آهي.
ڏيرياڻي
ڏيرياڻي، (انگريزي ٻولي: Sister in law) ھڪ ڪُٽنب ۾ ڪنھن زائفان جي مُڙس جي ڀاءُ جي زال ۽ سندس پنھنجي ڏير جي زال کي سنڌيءَ ۾ ڏيرياڻي سڏبو آهي.
ڄيٺمل پرسرام گلراج
ڄيٺمل پرسرام گلراج سنڌ جو مشھور اديب صوفي، ٿياسافسٽ شاھ لطيف جي ڪلام جي رمزن جو ڄاڻو ڪانگريس جو ڪارڪن ھيو ۽ کيس سنڌ سان ڏاڍو پيار هو. ھن غلام محمد ڀرڳڙي جي صلاحڪار طور ڪم ڪيو ۽ ڀرڳڙي صاحب جي خيالن کي ڦھلائڻ لاءِ انگريزي ۽ سنڌي اخبارن جو ايڊيٽر ٿي ڪم ڪيائين.مالانا گرامي لکي ٿو تہ ھن ھندو مسلم فساد جي خلاف مضمون پڻ لکيو. ڪانگريس جي تحريڪ دؤران مھاتما گانڌيءَ سان گڏ جيل پڻ ڪاٽيائين. سندس طبيعت فقيراڻي هئي ۽ پيغمبر اسلام جي تعليم کان بہ متاثر ھيو ۽ سيرت تي ھڪ ڪتاب بہ لکيو هيائين. ھن مسز ايني بيسنت سان گڏ ڪم شروع ڪيو ۽ ھن جي ڪوشش سان حيدرآباد، سنڌ ۾ بيسنت لاج جو بنياد وڌو ويو جيڪو حيدرآباد جو مذھبي، ڌرمي ۽ ثقافتي مرڪز بڻجي ويو. ٿياسافي ۽ تصوف کي عام ڪرڻ لاءِ ھن 1923 ۾ "روح رھاڻ " نالي ھڪ رسالو شروع ڪيو جيڪو 1944 تائين جاري رھيو. ھندوستان جي تقسيم کان پوءِ سنڌ ڇڏي بمبئي لڏي ويو جتي 7 جولائي 1948 تي وفات ڪري ويو. سندس وصيت ھئي ته مرڻ بعد سندس چکيا جي خاڪ ۽ ھڏيون سنڌو درياءَ جي سپرد ڪيون وڃن..
سندس ڪتاب
سندس انگريزي ۽ سنڌي م ڪيترائي ڪتاب آھن جن مان ڪجھ ھيٺ ڏنل آھن.
ڪلديئر ڪائونٽي ڪائونسل
ڪلديئر ڪائونٽي ڪائونسل  جمھوريه آئرلينڊ م مڪاني حڪومت جي ھڪ اختياري آھي. اھا جمھوريہ آئرلينڊ جي لوڪل گورنمينٽ ايڪٽ، 2001, تحت ڪم ڪري ٿي. ڪائونسل جي ذميداري م رھائشي منصوبه بندي، ڪميونٽي جا معاملا، روڊن جي سنڀال، آمدورفت، شھري منصوبابندي ۽ ترقي، آسائشن جي بندوبست، ثقافت ۽ قدرتي ماحول شامل آهن. ڪائونسل جا 40 چونڊيل رڪن ھوندا آھن جيڪي ڪائونٽي جي ميئر کي چونڊيندا آهن جيڪو ڪائونسل جو سربراھ ھوندو آھي.
غلام محمد شاهواڻي
غلام محمد شاهواڻي ايم اي جي ڊگري حاصل ڪئي ۽ حيدرآباد جي نور محمد ھاء اسڪول جو ھيڊ ماستر رھيو ۽ ان بعد گورنمينٽ ھاء اسڪول حيدرآباد جو ھيڊ ماستر ٿيو.پاڻ سنڌ جو مشھور اديب ھيو. شاھ جي شاعري سان لڳاءُ ھيس ۽ ھن شاھ جو رسالو وڏي محنت سان مرتب ڪيو. مولانا گرامي لکيو آهي تہ سندس اھا خواھش ھئي تہ مرڻ کان اڳ شاھ جي رسالي جو ھڪ ڇپيل جلد ڏسي. سندس اھا خواھش پوري ٿي پر سخت محنت ڪري بيمار ٿي پيو کيس علاج لاءِ لاھور کڻائي ويا جتي 14 ڊسمبر 1950 ۾ وفات ڪري ويو..
سندس ڪتاب
ھن مولانا جلال الدين رومي جي مثنوي جا ٻہ جلد نثر ۾ شايع ڪرايا جن جو نالو ھن "علمي خزانو"رکيو. ھن ڪتاب فتوح الغيب، گلستان سعدي جا سنڌي ۾ ترجما ڪيا. سندس ٻيا ڪتاب ھيٺيان آھن:.
بني اسرائيل
thumb|250px|Map of the twelve tribes of Israel (before the move of Dan to the north), based on the [[Book of Joshua#Division of the land .28chapters 13.E2.80.9321.29|Book of Joshua]]
بني اسرائيل:Israelites :(בני ישראל Bnei Yisra'el) قديم ڪنعان جي علائقي ۾ رھندڙ سامي قبيلا    تفھيم القرآن  مطابق اسرائيل لفظ جي معني عبدالله يا خدا جو بندو آھي ۽ اھو پيغامبر يعقوب عليہ السلام جو جوخدا طرفان ڏنل لقب ھو ۽ سن پيغمبر جي نسل کي بني اسرائيل چيو ويندو آهي. . يھودين جو بہ ساڳيو خيال آهي تہ بني اسرائيل پيغمبر يعقوب جي اولاد کي چوندا آهن. انھن جي صحيفن مطابق ابراھام (ابراھيم) ۽ ان جي زال سارہ کي آئزڪ (Isaa) پٽ ڄائو آهي جنھن کي مسلمان اسحاق سڏين ٿا. ان آئزڪ کي پنھنجي زال ريبيڪا (Rebecca) مان  جيڪب (Jacob) نالي پٽ ڄائو جنھن کي مسلمان يعقوب سڏيندا آهن. ان جيڪب کي پنھنجي ٻن زالن ليئہ (Leah ) ۽ ريچل (Rachel) مان ٻارھن پٽ ڄاوا جن مان ٻارھن قبيلا ٿيا جن کي مسلمان بني اسرائيل ۽ يھودي  اسرائيلي سڏيندا آھن.
ويسٽ منسٽر پيلس
thumb|left|300px
ويسٽ منسٽر پيلس برطانيا جي پارليامينٽ جي ٻه ايواني بلڊنگ جو نالو آهي جتي  هائوس آف ڪامنز ۽ هائوس آف لارڊز واقع آھن. thumb|left|300px|ويسٽ منسٽر شام وقت
ميٽنگ سنڌ
ميٽنگپاڪستان جي صوبي سنڌ ھڪ ٻھراڙي آھي. ھتي ھڪ ريلوي اسٽيشن ميٽنگ ريلوي اسٽيشن بہ آھي. ھي ڊگھائي ڦاڪ 25.73 ۽ ويڪرائي 67.94 تي آھي.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:سنڌ زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
آڪسيڊينٽ اِسٽريس
آڪسيڊينٽ اِسٽريس (Oxidant stress) بدني اوڄ ٽشوز منجھ موجود آڪسيجن جو مقدار گھٽجي وڃڻ، جڏھن ڪا بہ دوا استعمال ڪئي وئي، ڪنھن بہ دوا جي استعمال کان پوءِ، پريشر، دٻاءُ واري صورتحال جي پيدا ٿي پوڻ ڪري موجود آڪسيجن مقدار جو بدني اوڄ ۾ گھٽجي وڃڻ کي آڪسيڊينٽ اِسٽريس چئجي ٿو.
حوالا
زمرو:سائنس
چندر
thumb thumb|Rauvolfia serpentina
چندر:
هي هڪڙي ننڍي وڻ جو هندستاني نالو آهي. چندر (يعني چنڊ) کي، ڇوٽا چاند (يعني ننڍڙو چنڊ) به چوندا آهن. انگريزيءَ ۾ ران ولفيا ٿا چونس. هن جو قد ٻه فوٽ ٿئي ٿو. پن پنج انچ ڊگها ۽ ساوا چمڪندڙ ٿا ٿينس. گل اڇا ڪندو آهي. ”جونس“ صاحب لکي ٿو ته ”دنيا ۾ ڪي ٿورا گل هوندا، جي هن جهڙو سهڻا ٿيندا هجن“. هي ٻيرن جهڙو ڦر به ڪندو آهي. چوندا آهن ته نانگ جي ڏنگ جي لاءِ هي وڻ اثر وارو ٿو ٿئي، تنهنڪري انگريزيءَ ۾ سَر پينٽائنا به چوندا اٿس. هي ٻج مان به پيدا ٿيندو آهي ۽ پاڙ ڇني هڻڻ سان به.
آدماڻي لغارين جو قبرستان
آدماڻي لغارين جو قبرستان (انگريزي:Graveyard of Admani Leghari) سنڌ جي دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڪاڇو واري علائقي ۾ ڳوٺ بَرِي لڳ واقغ آهي. هيءُ قبرستان ڪلهوڙن ۽ ٽالپرن جي دور جو ياد گار آهي. هن قبرستان جي ديوارن تي فريسڪو چٽسالي، مغل آرٽ، راجپوتانه آرٽ ۽ سنڌي آرٽ جو بهترين مثال آهي.
حوالا
زمرو:تاريخ زمرو:دادو ضلعو
اِلا
منو ڀڳوان جي ٽئين مکيه پٽ جو نالو ”اِلا“ (Illa) هو، جنهن بابت چيل آهي ته هو پوءِ مرد مان ڦري زال ٿيو هو. اِلا جو ناميارو پٽ راجا پروروس هو، جنهن پرتيسٿان (هاڻوڪي الله آباد) ۾ اچي راڄ ڪيو، ۽ چندرونسي گهراڻي (Chandravansi dynasty) جو بنياد وڌائين. انهيءَ گهراڻي وارا ”الا“ جو اولاد هئا، تنهنڪري ”آئل“ (اِلا جو اولاد) سڏبا هئا. اهي ئي ”آئل“ آريه لوڪ هئا، جن سنڌو ماٿر اچي وسائي. اهي ”آئل“ ڪٿان آيا؟ پراڻن پستڪن مان پڌرو اهي ته آهي نڪي اصل هندستان جا رهاڪو هئا، نڪي وچ ايشيا جا ويٺل هئا؛ پر سندن گهراڻي جو بنياد وجهندڙ راجا پروروس ميرو پربت کان هماليا جبل (Himalayan heights) وارا لَڪَ لتاڙي هندستان ۾ آيو هو. مسٽر پارجيٽر ڪلڪتي هاءِ ڪورٽ جي جج، هندن جي پراڻن مان جيڪي تاريخي احوال سوڌي ڪڍيا آهن، تن ۾ ائين ئي ڄاڻايل آهي.
ديو ڪنچن
ديو ڪنچن هڪڙو جابلو اُبنوس جي قسم جو وڻ آهي، جنهن کي انگريزيءَ ۾ باهينيا چون ٿا. هي وڏي قد جو مضبوط درخت ٿو ٿئي. نومبر جي مهيني ۾ گل ڪندو آهي، جي تمام وڏا ۽ ڳُوڙهي گلابي رنگ جا ٿيندا آهن. ڪچنال جنهن جو اشارو اسان مٿي ڪنهن باب ۾ ڏنو آهي، سو به باهينيا جي جماعت مان آهي. رڳو نالا ٻيا اٿن. باهينيا جا ٻيا به گهڻا قسم آهن.
صبر
صبر: patience: مصيب ، تڪليف، ڏکيون حالتون ، ڏکن ۽ صدمن ۾ برداشت جي صلاحيت کي عام طور تي صبر چيو ويندو آهي. صبر جو فلسفو مذھبن ۾ ڏاڍو مقبول رھيو آھي.
اسلام
تفھيم القرآن مطابق صبر جي لفظي معني روڪڻ يا ٻڌڻ آهي ۽ ان جو مطلب ارادي جي اھا مضبوطي ، عزم ۽ پختگي آهي. مولانا مودودي لکي ٿو تہ: صبر جو مطلب "نفساني خواهشن تي ضابطو آھي جنھن سان ڪو ماڻھو نفساني ترغيبن ۽ ٻاھرين مشڪلات جي مقابلي ۾ پنھنجي قلب ۽ ضمير جي پسنديده رستي تي لڳاتار ھلندو رھي". تفھيم القرآن مطابق خدا جو قرآن مجيد صبر لاءِ حڪم جو مطلب اھو آھي تہ بندو پنھنجي اندر اھا اخلاقي صفت پيدا ڪري. .
29 سيپٽمبر
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:سيپٽمبر
ڊرٻ مٺو
ديھ ڊرٻ مٺو سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا بوھڙ تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1881ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ واقع ڳوٺن ۾ ڳوٺ ٺوڙي، ڳوٺ مھراب تونيو، وتايل چانڊين جو ڳوٺ، ڳوٺ سوناڻي چانڊيا، ڳوٺ علي بيگ تونيو واقع ھيا ۽ اھي ھاڻي بہ قائم آھن. ڳوٺ ٺوڙي 1881ع ۾ ديھ جو سڀ کان وڏو ڳوٺ ھيو.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ کاھي مينھون، اوڀر ۾ ديھ چنڱڙو ۽ ديھ لکٽيا، ڏکڻ ۾ ديھ بوھڙ ۽ ديھ پنا ۽ اولھ ۾ ديھ ڀنگر آچا واقع آھن.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 6,020 ھئي جيڪا 877 خاندانن تي مشتمل ھئي. . ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي.
گنگوتري
گنگوتري دکني نالو، هڪڙي ننڍي نازڪ ۽ خاڪي پنن واري اوڀڙ جو آهي، جو اڇن وارن سان ڍڪيو پيو آهي. هي سنگن وانگي ننڍڙا گل جهليندو آهي، جي رنگ جا واڱڻائي ٿيندا آهن. ڪونڪن ۽ دکن ۾ گهڻو ٿو ٿئي، انگريزيءَ ۾ هن جو ڪتابي نالو سئيا ٿاڪلين آهي.
شنگھائي
شنگھائي عوامي جمهوريه چين جو آبادي جي لحاظ کان سڀ کان وڏو شھر آھي جيڪو چين جي سڌي اختيار واري شنگھائي ميونسپلٽي ۾ واقع آهي جنھن تي چين جي رياستي ڪائونسل جي حڪومت آھي. اھو يانگزي ندي جي سمنڊ ۾ پوندڙ ڏاکڻي شاخ لڳ واقع آهي جتي ھوئانگپيو ندي ان سان ملي ٿي. شھر جي آبادي 2019 ۾ 2،42،80،000 ھئي. ھي آبادي ۾ دنيا جو ٽيون نمبر وڏو شهر آهي. شھر عالمي مالياتي مرڪزن، سائنس ۽ ٽيڪنالاجي جي تحقيق جي مرڪزن، دنيا جي مصروف ترين بندرگاھن، آمدورفت ۽ مينيوفيڪچرنگ جي عالمي مرڪزن ۾ شامل آهي. شھر شروع ۾ ھڪ مھاڻن جو ڳوٺ ھوندو ھو جيڪو وڌي مارڪيٽ ٽائون جي درجي تي پهتو. اوڻويھين صدي عيسويءَ ۾ ھن شھر کي واپار ۽ بندرگاھ جي لاء سازگار مقام ھجڻ سبب چاڙھ مليو. پھرين آفيم جي جنگ بعد پرڏيهي تجارت لاء جيڪي پنج بندرگاھون زبردستي ٺاھيون ويون انھن ۾ شنگھائي واري بندرگاھ پڻ شامل ھئي. شھر ھڪ وڏو عالمي تجارتي مرڪز ٿي ويو پر 1949ع ۾ سوشلسٽ انقلاب بعد تجارتي سرگرميون زوال پذير ٿي ويون. 1990 واري ڏھاڪي ۾ ڊينگ شيائوپنگ جي آندل معاشي سڌارن ذريعي ھن شھر تمام تيزي سان ترقي ڪئي. خاص طور تي پيوڊانگ وارو نئون حصو تجارتي ۽ مالياتي سيڙپ جي واپسي سان عالمي مرڪز ٿي ويو. ھن شھر جي اسٽاڪ ايڪسچينج دنيا جي ڏھ وڏين اسٽاڪ ايڪسچينجن مان ھڪ آھي. شنگھائي مفت ٽريڊ زون چين جي مفت ٽريڊ زونن ۾ پھريون زون ھيو. 2020ع ۾ ھن شھر جو شمار الفا پلس شھرن ۾ ٿي ويو. ھي دنيا جو ٻيون نمبر وڏو ارب پتي ماڻھن جو شھر سڏيو ويندو آهي.
نارٿمبر لينڊ
geograph.org.uk - 1230205.jpg
ایلنڊیل، نارٿمبرلینڊ برطانیہ  جو ھڪ ڳوٺ ۽ سل پارش.
گاو زبان
گاو زبان فارسي نالو تہ سڀ ڪنهن ٻڌو هوندو، جو هڪڙيءَ دوا کي چوندا آهن. اهو هڪڙو ننڍو ڳر وارو ٻُوڙو آهي، جنهن جا پن ڊگها چوڪنڊيارا ۽ گل وڏا ڦڪي پيلي رنگ جا ٿيندا آهن. انگريزيءَ ۾ هن کي نوٽونيا چون ٿا. هن جو ٻيو به هڪڙو قسم آهي جو نازڪ ٿو ٿئي.
سنڌ جو برٽش انڊيا وارو دؤر
سنڌ جي فتح
1843ع ۾ سنڌ جي فتح کانپوءِ انگريزن سنڌ جو نظم ونسق نئين بنياد تي قائم ڪري سنڌ کي ٽن تعلقن ڪراچي، حيدرآباد ۽ شڪارپور ۾ تقسيم ڪيو ۽ سنڌ جو دارالخلافه 1847ع تائين حيدرآباد رهيو تنهن کانپوءِ ڪراچي منتقل ڪيو ويو.