cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مريد خان
مريد خانعالمگير جي حڪومت تي ويهڻ جي ٽين سال اسلام قبول ڪيائين ۽ مريد خان جي خطاب سان نوازيو ويو. بهار عجم جو ليکڪ شاعر ٽيڪ چند به ساڻس گڏ ٺٽي آيو هو. .سردار خان نو مسلم راجڪمار هو ۽ عالمگير عهد جي ويهين سال ڪيترن راجپوتن سان گڏ ٺٽي پهتو. شهر جي چوڪ تي وڏي گوشت جا دوڪان هجڻ ڪري قاضي حسن کي پهچڻ کان اڳ ئي چورائي موڪليائين، ته قاصائن کي اتان اٿاريو وڃي، ڪٿي لشڪر ڪوئي مسئلو نه ڪري وجهي. قاضي شريعت جو پابند هو تنهن ڪري ان حڪم جي ڪا پرواهه نه ڪيائين ۽ مريد ان جي لشڪر کي ان مارڪيٽ وٽان گذرڻو پيو. سندس لشڪر جڏهن ماڻهن کي ايذائڻ شروع ڪيو ته بادشاهه طرفان مريد خان لاءِ حڪم پهتو ته هن جي نالي جا هيٺيان ٻه نقطا مٿان رکي مسلمانن تي حڪومت ڪرڻ کان لاٿو وڃي. انهيءَ حڪم مطابق 90 ــ 1689ع تي ٺٽي جي صوبيداري تان لاٿو ويو ۽ هو اکين جي بيماري ڪري تغلق آباد هليو ويو.
23 سيپٽمبر
23 سيپٽمبر ، عيسوي سال جو 266 هون (ليپ سال 267 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 99 ڏينهن (ليپ سال 100 ڏينهن) باقي آهن.
پاٽ
thumb|چٽسالي ٿيل پاٽ، يا پاٽر، اٽو ڳوھڻ جو ٿانءُ جو ھڪ نمونو
پاڪستان حڪومت
پاڪستان جي حڪومت هڪ وفاقي پارلياماني نظام آهي. جنهن ۾ پاڪستان جو صدر عوام جي بدران چونڊيل پارليامينٽ طرفان چونڊيل آهي. اسلامي جمهوريه پاڪستان جو سربراهه صدر آهي جيڪو پاڪستان جي هٿياربند فوج جو ڪمانڊر پڻ هوندو آهي. وزيراعظم ، جيڪو انتظامي معاملن جو انچارج هوندو آهي ، پارلياماني اڪثريت سان چونڊجي ويندي آهي.صدر صدر ۽ وزيراعظم جي چونڊ ۽ تقرري جا بلڪل مختلف پهلو هوندا آهن ۽ انهن جي عهدي جو ڪوبه آئيني تعلق نه هوندو آهي. 6 سيپٽمبر 2008 تي پاڪستان جو چونڊيل ڪاليج جيڪو اپر هائوس (CEM) ، لوئر هائوس (قومي اسيمبلي) ۽ چار صوبائي اسمبلين تي مشتمل آهي. وزيراعظم عام طور تي ايوان ۾ اڪثريت واري پارٽي سان تعلق رکندو آهي ۽ ملڪ کي هلندو آهي ڪابينا جي مدد سان ، جيڪا مجلس شوريٰ ٻنهي جي مٿين ۽ هيٺين ايوانن مان چونڊيل آهي. ان کان علاوه ، قومي اسيمبلي جا ميمبر ۽ صوبائي اسيمبليءَ جا ميمبر مقبول ووٽ ذريعي چونڊيا وڃن ٿا. وزيراعظم ۽ صدر ان پارٽي مان چونڊيا ويندا آهن جن جا ميمبر يا اميدوار تمام گهڻا ووٽ حاصل ڪري چڪا آهن ۽ باقي پارٽين جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ سيٽون کٽي چڪا آهن ، اسپيڪر پڻ اڪثريتي پارٽي مان چونڊيل آهي ، البته وڃي سگهي ٿو. آزاد ۽ جمهوري پارلياماني نظام ۾ ، اسپيڪر هڪ آزاد اميدوار يا مخالف کان چونڊجي سگهجي ٿو. آزاد اميدوار اهو آهي جنهن هڪ پارٽي جي ٽڪيٽ تي اليڪشن نه وڙهيو آهي.
پاٽ
پاٽ گھريلو استعمال جو ھڪ ٿانءُ آھي، جيڪو چيڪي مٽيءَ کي پچائي ٺاھيو ويندو آھي. پاٽ ھٿ سان اٽو ڳوھڻ لاءِ ڪم آڻبي آھي، پاٽ جو استعمال اڄڪلھ گھٽجي ويو آھي ان جي جاءِ تي پلاسٽڪ يا اسٽيل جا ساڳئي بناوٽ وارا ٿانءَ جھڙوڪ ٿالهه ڪم اچن ٿا. ھي ٿانءُ سنڌ جي ٻھراڙي جون استريون اٽو ڳوھڻ لاءِ ڪم آڻينديون ھيون جنھن جو استعمال ھاڻي گھٽجي يا وري سڦا ناھي ٿيندو.
پاڪستان حڪومت
حوالا
زمرو:حڪومت پاڪستان
پاٽ
پاترَ، پاٽر ٺِڪَر جي ٿانءَ جو ننڍڙو قسم کي پاٽوڙو سڏبو آھي، پاٽوڙو وري خيرات شادي وھانءَ جي ماني کائڻ لاءِ ڪم ايندو ھيو جيڪو پڻ ھاڻي گھٽي ويو آھي.
سنڌي پھاڪن ۾ استعمال
پاٽ بابت ڪيترائي پھاڪا چيل آھن.
هما ڀاڀا
شروعاتي زندگي ۽ تعليم
هما ڀاڀا جو جنم ڪراچي، پاڪستان ۾ ٿيو هيو، سندس پيءُ هڪ فنڪار هيو پر هيءَ پروفيشنل طور ڪم ناهي ڪندي. هما ڀاڀا جو گهر فن جي ڪتابن سان ڀريل هجي ٿو، جيڪي سندس ڪيترا ئي پروجيڪٽس ۾ مدد ڏيندا اٿس. هاءِ اسڪول کان ئي هما ڊرائنگ ۽ پينٽنگ ڪرڻ شروع ڪئي ۽ هڪ پيشيور آرٽسٽ بڻجڻ جي باري ۾ سوچڻ شروع ڪيائين. سال 1981 ۾ تعليم حاصل ڪرڻ جي لاءِ هيءَ آمريڪا جي سفر تي هلي وئي، ڀاڀا B.F.A. رهوڊ آئلينڊ اسڪول آف ڊزائن (1985) ۾، مصوري جا ڪلاسز وٺڻ جي لاءِ گڏوگڏ پرنٽ ميڪنگ ۾ پڻ ڪم ڪيو. اتان کان پڙهي نڪرڻ کانپوءِ، هيءَ ٻن سال کانپوءِ پاڪستان واپس موٽِي آئي. سال 1986 ۾ سندس پيءٌ جي مرڻ کانپوءِ، هي آمريڪا ڏانهن واپس هلي وئي ۽ ڪولمبيا يونيورسٽي ۾ تعليم حاصل ڪرڻ سروع ڪيائين، جتي هن ايم۔ ايف۔اي جي تعليم حاصل ڪئي. (1989)۔ ڪولمبيا ۾ رهڻ مهل، هن ڪينواس جي بدران ڪاٺ ۽ ڌاتو جو استعمال ڪندي چٽسالي (پينٽنگز) ٺاهيون، جنهنڪري هيءَ شڪل، جڳهہ ۽ رنگ جهڙن خاصيتن کي شامل ڪري سگهي. ڪولمبيا ۾ پنهنجي ٻئي سال ۾، هن مصور ميئر وسمان جي سهائتا جي حيثيت سان ڪم ڪيو، جنهن کان هن پيشيور آرٽسٽ بڻجڻ جو طريقو سکيو. سندس گريجوئيشن پوري ٿيڻ کانپوءِ ۽ نيٽ ورڪ سان پيشيوراڻا رابطا ٺاهڻ ۽ فن جي دنيا ۾ ماڻهن سان ملڻ کانپوءِ به ان لاءِ ڪم کي جاري رکيو. هما ڀاڀا 2002 تائين نيويارڪ شهر ۾ رهائش ڪئي تنهنکانپوءِ هيءَ پوفڪيسي هلي وئي، جتي هي هينئر رهندي آهي ۽ ڪم ڪندي آهي.۔ هيءَ پنهنجي مڙس جيسن فاڪس سان گڏ رهندي آهي، جيڪو پڻ هڪ آرٽسٽ آهي، ۽ جنهن سان سندس شادي 1990 ۾ ٿي هئي.
حوالا
زمرو:1962ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
ٻٻر (ذات)
ٻٻر بلوچن جي ھڪ ذات، ضلعي گھوٽڪيءَ جي تعلقي اوٻاوڙي جي ھڪ ديهه، جنھن ۾ رسول بخش ٻٻر، حسين بخش چانڊيو ۽ لال بخش چانڊيو ڳوٺ موجود آھن، دادو ضلعي جي خيرپور ناٿن شاهه تعلقي ۾ ٻٻر ذات ۽ قبيلي جا ڪافي ڳوٺ موجود آھن. ٺٽي ضلعي ۾ پڻ ٻٻرن جا ڪيترائي ڳوٺ موجود آھن.
ڻهہ
ڻهہ سنڌي ٻوليءَ ۾ موجود وسرڳ آهي. مثال: ماڻهو، پاڻهين، پڻهين
بگ مرض
بگ مرض يا بگُ (ڀوراڻ)، ڪوڙھ جو مرض (Albinism Albino) چمڙي جي هڪ بيماري، جنهن ۾ سڄي جسم تي اڇا چٽا يا داغ ٿي پوندا آهن، ۽ ماڻھو پوڙھو نظر ايندو آھي. قرآن شريف جي سورة ’آل عمران‘ ۾ هن بيماريءَ جو ذڪر ڪيو ويو آهي ته حضرت عيسيٰ عليہ السلام پنهنجي قوم کي چيو ته ”آءٌ ڄائي ڄم کان انڌي کي اکيون ڏيندس ۽ ڪوڙهه جي بيماريءَ کان نجات ڏياريندس“.''
بگ (Albinism) اھڙي بيماري جنھن ۾ کل، اک ۽ وارن ۾ رنگدار مادو ميلانن جي گھٽتائي ٿيندي آھي. ان کي ھڪ وراثتي مرض ۾ ڳڻيو ويندو آھي، جيڪو وراثتي طور ماءُ پيءُ کان منتقل ٿيندو آھي۔ بنيادي طور تي ان ۾ گھٽ ميلانيت (hypomelanism) پڻ چئبو آھي، جيڪا پاڻ ھڪ گھٽ رنگيزہ پيدائشي مرض (hypopigmentary congenital disorder) ہے۔
عام طور پر اس خصوصیت کا جو نام معروف ہے وہ ہے 'سورج مُکھی' جس کا مفہوم ہے سورج کی طرح روشن / سفید چہرے والا، ویسے عام فہم میں ایسے لوگوں کو بھورا، چٹا بھی کہا جاتا ہے مگر سورج مکھی زیادہ مشہور ہے۔ قدرت کی طرف سے خصوصیت کا اظہار صرف انسانوں ہی پر نہیں ہوتا بلکہ بعض دیگر انواع حیات بھی اس سے متاثر ہوتے ہیں.
البينزم Albinism کي هندي ۾ سورج مکي مانوش بہ چئبو آهي
البينزم اهڙي ڪيفيت جو نالو آهي جنھن ۾ چمڙي، اکين جا وار رنگدار مادن جي نہ هجڻ ميلانن جي گهٽتائي ڪارڻ ٿيندي آهي ان کي خانداني مرضن ۾ شمار ڪيو ويندو آهي جيڪو والدين طرفان ايندي آهي بنيادي طور تي ان کي گھٽ هپوملنسم بہ چئبو آهي جيڪو پاڻ هڪ گهٽ رنگي پيدائشي خرابي آهي
پنهنجي خلين ۾ رنگ پيدا نہ ڪري سگهندڙ جانورن کي البينو چئبو آهي جيڪو خانداني مرض آهي هي ان وقت پيدا  ٿيندو آهي جڏهن رنگ پيدا ڪرڻ وارو جينياتي مواد ماءُ ۽ پيءُ ٻنھي طرفان اولاد ڏا منتقل ناهين ٿيندا اُها حالت کير پياڪ، مڇين، پکين، پاڻي واري جانورن ۾ سڀ کان وڌيڪ پاتي ويندي آهي ڇوتہ گھڻا جانور اس کان بچڻ لاءِ پنھنجي حفاظت لاءِ انهي رنگدار مادي تي تابعدار ڪندا آهن انڪري انجو شڪار ڪجھ جانور ايترو عرصو زندھ بہ ناهين رهي سگھندا جو پنھنجي نسل پيدا ڪري سگھن ساڳي ريت انسانن ۾ بہ تقريبن هر نسل ۾ البينو موجود هوندا آهن انجي گھڻي حالت ۾ جسم جي ڪنھن بہ خليي ۾ رنگدار مادو ناهي هوندو البينو جو شڪار جانور ڏسڻ ۾ هلڪا گلابي ۽ وار اڇا هوندا آهن انھن جون اکيون رت جي ننڍين رگن Capillaries جي وجھ سان گلابي ڏيکاربيون آهن ڇوجو البينو ماڻھن ۾ روشني جذب ڪرڻ وارو رنگدار مادو گهٽ هوندو آهي انڪري انھن کي تيز اس ۾ الرجي ٿيندي آهي ڪجھ ماڻھو قدرن البينو هوندا آهن ۽ انھن مان ڪجھ چمڙي ۾ رنگدار مادي جي گهٽتائي ڪارڻ هوندا آهن ساڳئي ريت ڪجھ جانور بہ قدرن البينو بہ هوندا آهن
حوالا
زمرو:چمڙيءَ جون بيماريون
زمرو:بگ مرض زمرو:بيماريون زمرو:پيدائشي بيماري
زبردست خان
زبردست خانتحقيق نه ٿي سگهي آهي ته هو ڪير هو ڇا ڪاڻ ته عالمگير جي عهد ۾ ٽي امير ان لقب سان موجود هئا. ٿي سگهي ٿو ته هو نبيره سعيد خان بهادر ظفر جنگ هجي، جيڪو 1101هه ۾ ٺٽي جو گورنر ٿي آيو ۽ اتي ئي وفات ڪري ويو. شرف الدين شرف ۽ مظهر هندي شاعر ساڻس گڏ ٺٽي آيا هئا. .
ڪڙيو احمد خان
ديھ ڪڙيو احمد خان سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي يونين ڪائونسل نمبر 4 سيلرا جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا سندو  تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي ديھن واري 1935 کان 1953ع تائين واري ديھن جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ علينواز کھاوڙ، ڳوٺ الھرکيو، ڳوٺ محمد علي کھاوڙ واقع ھيا. ھاڻي ھن ٽڪنڊي ديھ ۾ ڳوٺ چنڱل معروف آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 3,220 ھئي جيڪا 472 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
دي ايڪسپريس ٽريبيون
دي ايڪسپريس ٽربيون (The Express Tribune)انگريزي ٻوليءَ ۾ اخبار آهي، جيڪا ايڪسپريس گروپ جو ذيلي ادارو آهي، ان گروپ جي ٻين ادارن ۾ ايڪسپريس اخبار، سنڌ ايڪسپريس اخبار ايڪسپريس ٽيليويزن چينل وغيرهه شامل آهن
زمرو:پاڪستان ۾ ڇپيل روزانو اخبارون زمرو:ڪراچي ۾ ماس ميڊيا
ڊان (اخبار)
ڊان اخبار(انگريزي: DAWN) پاڪستان جي پراڻي ۽ گھڻو پڙهي ويندڙ انگريزي ٻولي واري اخبار آهي.. هي پاڪستان جي ٽن گھڻو پڙهيو ويندڙ اخبارن مان هڪ آهي، هي اخبار ڊان گروپ آف نيوز پيپرز جو نمائنده اخبار آهي. ڊان اخبار هيرالڊ پبليڪشن پاڪستان طرفان شايع ڪئي وڃي ٿي، جيڪا هيرالڊ مخزن جي ملڪيت آهي، ان سان گڏ هي ٽيڪنالاجي جو مخزن اسپائيڊر، ۽ مشهوري جي ڪمپني اروڙا پڻ هن اشاعت گھر جي ملڪيت آهن. هن اخبار جو بنياد 26 آڪٽوبر 1941ع تي دهلي ۾ قائد اعظم محمد علي جناح، مسلم ليگ جي نمائنده اخبار طور رکي. هن اخبار جو پهريون شمارو لطيفي پريس مان 12 آڪٽوبر 1942ع تي ڇپجي پڌرو ٿيو. هن اخبار جون مرڪزي آفيسون سنڌ جي شهر ڪراچي، پنجاب جي شهر لاهور ۽ اسلام آباد ۾ واقع آهن، جڏهن ته هن جا نمائندا دنيا جي ڪيترن ئي ملڪ ۾ ڪم ڪن ٿا. 2010ع ۾ اخبار جي ڪُل سرڪيوليشن 1 لک 9 هزار هئي. ڊان گروپ جو چيف ايگزيڪيٽو آفيسر حميد هارون آهن، ۽ هاڻوڪي ايڊيٽر ظفر عباس آهي. 24 مارچ 2016ع تي هي پاڪستان جي پهرين اخبار هئي جنهن ڦاهي جي سزا جي ٻيهر استعمال جي مخالفت ڪئي هئي.
ڊان جي تاريخ
thumb|کاٻو|[[محمد علي جناح, ڊان اخبار جو بنياد وجهندڙ]] ڊان 1941ع تي دهلي مان شايع ٿيندڙ هفتيوار اخبار هئي. قائد اعظم جي هدايتن موجب هي اخبار دهلي ۾ مسلم ليگ جي نمائنده اخبار ٿي سامهون آئي، هي انگريزي ٻولي ۾ مسلم ليگ جي واحد اخبار هئي جنهن ۾ تحريڪ پاڪستان جي مڪمل حمايت ڪئي ويندي هئي. جناح هن اخبار جي مقصد جي باري ۾ ڳالهائيندي چيو: "ڊان هندوستاني مسلمانن جي خيالن جي عڪاسي ڪندي. جنهن ۾ مسلم ليگجي جدوجهد، تعليم، معاشيت، سماجي ۽ خاص ڪري سياسي مسئلا آزادنه ۽ بغير خوف جي نمايا ڪيا ويندا. بغير شڪ جي هي اخبار مسلم ليگ جي پروگرام ۽ پاليسين جي دفاع ڪندي. هي برصغير جي ماڻهن جي حقن جي رکوال هوندي." پوٿان جوزف جي جاءِ الطاف حسين جرنل ايڊيٽر طور سنڀالي، جنهن پنهنجي ادارين ذريعي مسلمانن کي پاڪستان جي تحريڪ ۾ حصو وٺڻ لاءِ جوش ۽ ولولو ڏنو. هن جي اهڙين لکڻين سبب لارڊ مائونٽ بيٽن ۽ ڪانگريس پارٽي کي سخت چڙ آئي، ڇو ته اهي گڏيل هندوستان جا حامي هئي. 1947ع تي الطاف حسين ڪراچي آيو جتان هن ڊان جو مقامي شمارو 13 آگسٽ 1947ع تي شايع ڪرايو.
خوبيون
ڊان خبرن جي ڏي وٺ جي اجازت نامي تحت ڊي انڊپيڊنٽ، دي گارجين، لاس انجلس ٽائيمز، ۽ واشگنٽن پوسٽ جون خبرون اڪثر شايع ڪندي آهي. هر آچر تي اخبار ۾ مشهوري لاءِ ٽي حصا ”ايڊ بز“، ”آساميون“، ۽ “ريئل اسٽيٽ“ جي نالي سان مقرر ڪيل هوندا آهن.
24 ڪلاڪ خبرن جو چينئل
ٻن مهينن جي تجرباتي نشريات کان پوءِ، ڊان اخبار پاڪستان جي پهرين انگريزي خبرن وارو چينئل ڊان نيوز جي شروعات ڪئي، جُولاءِ 2007ع تي مالي مسئلا درپيش اچڻ سبب مئي 2010ع تي ڊان نيوز جي ٻولي تبديل ڪري اردو ڪئي وئي.
وڪي ليڪس سان لاڳاپا
19 مئي 2011ع تي ڊان ميڊيا گروپ ۽ وڪي ليڪس جي باني جولين آسانج جي وچ ۾ گڏيل اتفاق وارو مهادو طئي ٿيو جنهن موجب وڪي ليڪس جون آمريڪي سفارتڪارن بابت خبرون جن ۾ پاڪستان جو ذڪر هجي اهي ڊان ۾ پهرين شايع ٿينديون..
ڊان ليڪس
ڊان جي هڪ خبر ”هٿياربند خلاف ڪاروائي ڪيو يا عالمي اڪيلائي جا شڪار ٿيو: عوامي حڪومت پاران فوج کي آگاهي“ ملڪ ۾ وڏي تڪرار کي جنم ڏنو جنهن سبب انفارميشن جي وزير پرويز رشيد کي استعفي ڏيڻي پئي، ڇو ته تحقيقات ۾ سندس نالو آيو ۽ ان کي هٿ سان گھڙيل ڪهاڻي قرار ڏنو ويو.
حوالا
زمرو:پاڪستان ۾ ڇپيل روزانو اخبارون زمرو:تحريڪ پاڪستان زمرو:ڪراچي ۾ ماس ميڊيا
وھ
سنڌي ٻوليءَ ۾ موجود وسرڳ آهي. مثال اوھان، اوھاڳ
درزي( عقيدو)
درزي يا دروز  ھڪ مذھب جو نالو آهي جيڪو توحيد ۾ يقين رکندڙ ھڪ ابراھيمي مذھب آهي جنھن جو بنياد حمزہ ابن علي ابن احمد ۽ فاطمي خلافت جي ڇھين خليفي الحاڪم بن امر الله، افلاطون، ارسطو، فيثاغورث ۽ زينو آف الرواقي جي تعليم تي مشتمل آهي. رسائل الحڪمه ھن مذھب جو مقدس ڪتاب آھي. ھن عقيدو شيعن جي ھڪ شاخ اسماعيليت, غناسطيت، ھندوازم نئين افلاطونيت، فيثاغورثيت, ۽ ٻين فلسفن ۽ عقيدن جي خيالن تي مشتمل آهي. ھن عقيدي وارن جو خدا جي انسان جي روپ ۾ پيدا ٿيڻ واري خيال ظھور انساني ۽ روح جي ٻيھر نئين جنم واري خيال تناسخ ۾ يقين آھي. انھن کي مسلمان تسليم نہ ڪيو ويندو آهي پر مصر جي الازھر انھن کي مسلمان ۽ شيعن جي ھڪ شاخ تصور ڪري ٿي. . ھن وقت دنيا ۾ ھن مذھب جا ڏھ لکن جي لڳ ڀڳ عقيدتمند آھن جيڪي لبنان ، شام ۽ اسرائيل جي جابلو ۽ ٻھراڙيءَ وارن علائقن ۾ رھن ٿا.
تاريخ
جن مذھب جي ابتدا يارھين صدي عيسويءَ ۾ ٿي. ان عقيدي وارن پاڻ کي مواحدين سڏائڻ شروع ڪيو ھو. ھن مذھب جي شروعات مصر ۾ فاطمي خلافت ۾ خليفي الحاڪم بن امر الله (دور حڪومت: 996 کان 1021 تائين) جي دور ۾ ٿي فاطمي خاندان جي نظريي کي ڦھلائڻ لاء تبليغ شروع ڪرائي جنھن کي دعوا جو نالو ڏنو ويو. الحاڪم، جيڪو غيرمعمولي نرالي خيالن جي ڪري مشھور ھيو، ان نہ رڳو پاڻ کي خدا طرفان مقرر ڪيل اسماعيلي امام پر خدا ھجڻ جي اعلان ڪرائڻ جي اجازت ڏني جنھن سان اسماعيلي ٽٽي ويا ۽ انھن مان الحاڪم جي حامي گروہ 1017 ۾ محمد ابن اسماعيل الدرزي (وفات:1019) ۽ حمزہ ابن علي ابن احمد جي قيادت ۾ ھي نئون مذھب ٺاھيو جيڪو محمد بن اسماعيل جي ئي نالي سان درزي مذھب سڏجڻ لڳو. الدرزي بعد ۾ لاپته ٿي ويو يا ڪٿي مارجي ويو ۽ حمزہ ھن مذھب کي منظم ڪيو ۽ تبليغ شروع ڪئي ۽ جلد ئي ھن لبنان ۽ شام جي جبلن وارن ھارين کي ھن مذھب ۾ آندو. 1021ع ۾ الحاڪم قاھرہ جي مقاتم نالي ٽڪرين ۾ پراسرار طور تي گم ٿي ويو ھو. 1043 ۾ حمزہ ڻہ گم ٿي ويو.
مذھبي عقيدا
حمزه پاڻ کي درزي مذھب جو امام سڏرايو ۽ ھن نظريو ڏنو تہ الحاڪم ايئن خدا ھيو جيئن عيسائيت ۾ حضرت عيسي کي خدا سمجھيو وڃي پيو. جن ان جي پيروي ڪندڙ اھي توحيد ۾ يقين رکندڙ ھيا ۽ انھن ايمان آندو تہ اھو واحد خدا الحاڪم م موجود ھيو. حمزہ ان نئين مذھب جو مقدس ڪتاب بہ ڏنو جنھن جو نالو الحڪمه الشريفه ھيو. اسلامي شريعت کي ترڪ ڪيو ويو ۽ اسلام جا پنج رڪن جي ضرورت نہ سمجھي وئي. ھڪ کان وڌيڪَ زالن جي رسم ختم ڪئي وئي ۽ طلاق کي ناپسند ڪيو ويو. درزي عقيدي وارن کي ستن حڪمن جي پيروي جي تلقين ڪئي وئي جن ۾ : الحاڪم کي خدا سمجھي ايمان آڻڻ؛ شيطان کي رد ڪرڻ: غير درزي عقيدن کي رد ڪرڻ؛ خدا جي فرمانبرداري ڪرڻ؛ درزي مذھب وارن سان سچائي ۽ يڪجهتي قائم رکڻ شامل ھيا. مذھب جي پوئلڳن کي ھدايت ڪئي وئي تہ مسلمانن ۽ غير درزي مذھبن وارن جي سامھون پنھنجي درزي عقيدي کي مخفي رکي تڪيه تي عمل ڪن. ھن مذھب ۾ تناسخ جو عقيدو بہ ڏنو ويو جنھن مطابق مرڻ سان ماڻھو جو روح ڪجھ ٻين زندگين ۾ رھي ٿو تہ جيئن ان جي تڪميل ٿي سگھي. ھن مذھب وارن جو ايمان آھي تہ الحاڪم ۽ حمزہ غيب واري دؤر ۾ داخل ٿي ويا ھئا ۽ اھي مستقبل ۾ دنيا ۾ وري ظاھر ٿي مڪمل انصاف کي قائم ڪندا. جن مذھب ۾ قدامت پسندي جي گنجائش نه رکي وئي ۽ مذھبي عقيدتمندن جي قيادت لاء ھڪ شيخن جو حلقو جوڙيو ويو جن کي درزي 'عقل(uqqal) سڏيندا آهن ۽ عقيدي کان اڻڄاڻ کي جھل سڏن ٿا. وفاداري ۽ يڪجهتي انھن جي عقيدي ۾ مرڪزي حيثيت رکي ٿي جيڪا انھن ۾ قائم آھي.
ناڙو
ناڙو لاهوري گجر جي ول آهي، جا ٻنين ۾ پوکيندا آهن. گجرون کائبيون آهن، جن جو اسان مٿي ڀاڄين جي باغ ۾بيان ڏنو آهي. هتي گلن جي ڪري هن جو نالو ڏنو ويو آهي. هن جا پن لسا، وڏا، ساوا، دل جي شڪل جا ۽ ڪن جا چنبي وارا ٿيندا آهن. هيءَ ول گلابي رنگ جا سهڻا گل ڪندي آهي. ڪن جا واڱڻائي ٿيندا آهن. گل اڪثر سيپٽمبر ۾ ڪندي آهي. هن کي هندستانيءَ ۾ شڪر قند ۽ انگريزيءَ ۾ مٺو پٽاٽو ڪري چوندا آهن. ڪتابي نالو بٽاٽس اٿس.
هيءَ ول مدامي به ٿي سگهي ٿي، پر اڪثر يڪ – سالي بهتر ٿيندي آهي.
حوالا
زمرو:ٻوٽا
تاج مستاني
ايوارڊ
تاج مستاني کي 2015 ۾ شاهه لطيف ايوارڊ ڏنو ويو.
حوالا
زمرو:سنڌي ماڻھو
شبيران چنا
"شبيران چنا" (Shabira Channa) سنڌ جي نامياري اداڪارا هئي. هن مختلف ٽي وي ڊرامن ۽ ٽيلي فلمن ۾ ڪم ڪيو آهي.
جيون چرتر
شبيران چنا، 15 جنوري 1958ع تي لاڙڪاڻي شهر ۾ شاهنواز چنو جي گهر ۾ جنم ورتو.
ذاتي زندگي
شبيران جو مڙس محمد حسين، پوليس کاتي ۾ ملازم هو. کيس پنج نياڻيون ؛ عاليه چنا، ناديه حسين، ساديه حسين، شازيه حسين ۽ تانيه حسين آهن ۽ ٽي  پٽ ؛ ’نويد حسين، سجاد حسين ۽ جواد حسين‘ آهن. هوءَ پنهنجي ڪٽنب سميت ڪراچيءَ ۾ رهندي هئي.
تعليم
شبيران انٽر تائين تعليم لاڙڪاڻي ۾ حاصل ڪئي.
نوڪري
شبيران پرائمري استاد پڻ رهي ، هن 32 سال تعليم کاتي ۾ خدمتون ڏنيون، جنهن ۾ ٽي سال لاڙڪاڻي ۾ ۽ 29 سال ڪراچيءَ ۾ نوڪري ڪيائين.
فني ڪيريئر
thumb|شبيران چنا چنا فن جي دنيا ۾ 1987ع ۾ پير پاتو. پي ٽي وي تي سندس پهريون سولو پلي ’ڇوڏو‘ هو ، جنهن جو پروڊيوسر بيدل مسرور هو.هن لڳ ڀڳ 500 ڊرامن ۾ ڪم ڪيو آهي. سندس مشهور ڊرامن ۾: ’سوال‘، ’ڪونج‘، ’ڳاڙهي‘، ’زنجيرون‘، ’پٿر دنيا‘، ’نصيب‘، ’رواج‘، ’قسمت‘، ’روڳ‘ ۽ ٻيا شامل آهن. سنڌ جا ماڻهو کيس اصل نالي بدران ڪلاڪاري نالي ’خيران‘، ’مرادان‘ وغيره سان ياد ڪن ٿا. سندس ناٽڪ ڊايلاگ ”خيران جي سر جو خير هجي“ مشهور آهي. شبيران چنا مختلف فلمن ۾ پڻ ڪم ڪيو آهي، جن ۾ ”سنڌو ڪناري“، ”پوتي ۽ پڳ“، ”نصيب“، ”خيران ڌاڙيل“، ”خيران جو بدلو“ ۽ ٻيون شامل آهن.
لاڏاڻو
شبيران چنا 14 مئي 2023 تي ڪراچيءَ ۾ لاڏاڻو ڪري وئي. سندس جنازي نماز جوهر چورنگي لڳ جوهر اسڪوائر ۾ ڪئي وئي جڏهن ته مڙهه کي بلال ڪالوني، ڪورنگي جي مقامي قبرستان ۾ دفنايو ويو.
زويا افروز
زويا افروز (پيدائش 10 جنوري 1994) هڪ هندي اداڪار ۽ ماڊل آهي جيڪا هندي فلمن ۾ ڪم ڪري ٿي. هوء پائونڊ آف تاج آف مس انڊيا اندور 2013 جي فاتح هئي. مارچ 24، 2013 تي پائون فيمنيا مس انڊيا 2013 جو 50 ورهين تي، ممبئي يش راج اسٽوڊيوز ۾ منعقد ٿيو، کيس پائونڊ آف فيمنا مس انڊيا انٽرنيشنل کي تاج ڪيو ويو 2013. هن ڪيترن ئي فلمن، سريالن ۽ تجربي تي هڪ ٻار فنڪار پڻ ڪم ڪيو آهي.
ابتدائي زندگي ۽ تعليم
زويا افروز تاريخ 10 جنوري 1994 ع هندستان رياست اتر پرديش جي جي شهر رنجور تون ۾ پيدا ٿي. هن پنهنجي تعليم ڪي آر اين اي شاہ هاء اسڪول مان حاصل ڪئي، ۽ گريجوئيشن ولي پارل، ممبئي ميٿٽي بي ڪاليج مان حاصل ڪئي.
پائون فاسائن مس انڊيا 2013
زويا فيمينا 2013 ع ۾ 5 فائنل جي مس انڊيا جي هڪ هئي. گذريل سال جو فاتح، روچيل ماريا راؤ، ممبئي جي يش راج اسٽوڊيوز، 24 مارچ 2013 تي، جڏهن زويا افروز مس انڊيا انٽرنيشنل 2013 طور تي چونڊيو ويو هو، ان ۾ 50 پائونڊ فاسائن مس انڊيا 2013 جو 50 ورهين تي تاج هو.
ڪيئر
زويا افروز پنهنجي ڪيريئر شروع ڪيو جڏهن هوء 3 سال هئي. 3 سالن جي ڄمار ۾، هن رتن جي صلاحيت کان هڪ وقفو حاصل ڪيو، جنهن کان پوء هو ٽي وي ڪم ڪيو. هوء ٽيليويزن جي تجارتيات تي پڻ ظاهر ٿيو آهي جيئن ته ٻارسٽ آرٽسٽ، ويورپول، شاپولر اسٽاپ، جٽ ايئر ويز، پي ايس پي او فانس ۽ نيو يارڪ لائف انشورنس. 1999 ۾، هن ڪيترن ئي فلمن ۾ ڪرشما ڪپور ، سيف علي خان ، سلمان خان ۽ سونالي بيندري سان گڏ هڪ بهترين فلم پڻ شامل هئا ۽ هن فلم جي ڪجھ به نه چيو ته ايشور راءِ بچن ۽ ابشيک بچن سان گڏ هڪ فنڪار وانگر ڪم ڪيو. 18 سالن جي ڄمار ۾ کيس پائون فيمنا مس انڊيا انڊور 2013 جي فاتح قرار ڏنو ويو. اداڪاري ڪرڻ کانسواءِ، زويا ڪيترن ئي برانچ ۽ شين جي لاء مشهور معزز جشن آهي، بشمول پاؤس جي ڍ واش سميت. زويا مشهور ٽي وي سيريل گول پريم ۾ ڪم ڪيو. زويا افروز 2014 ع ۾ فلم دنيا ۾ ٻيهر بالي ووڊ اداڪار هنيش رميشهيا، يو يو هني سنگھ ۽ عرفان خان سان فلم 'ايسپوس' جي حيثيت سان قدم رکيو. هوء 2017 فلم سيٽي ويهندي اين آر آر ۾ پڻ اداڪاري ڪئي
ٿاڌل
ٿاڌل سنڌ جو هڪ ديسي شربت آهي ، جيڪو گرميءَ جي مُند ۾ ٺاهي پيتو ويندو آهي.
ٿاڌل ٺاهڻ لاءِ ڌاڻا، وڏف، خسخاس، ڪارا مرچ، جيرو، سونف، بادام، چار مغز ۽ جڙي ٻوٽيون ڪم اينديون آهن ، انهن سڀني شين کي ٺڪر جي ٿانون ۾ وجهي مصريءَ سان گڏ ڏنڊي ڪونڊي ۾ گهوٽي کير جي رنگ جهڙي پيسٽ تيار ڪئي ويندي آهي ، جنهن ۾ پاڻي، مٺاڻ ۽ برف وجهي گراهڪ کي وڪرو ڪيو ويندو آهي. سنڌ ۾ ٺٽي جي ’درس‘ دواخاني جي ٿاڌل ۽ نوابشاهه جي ”معاذ“ ٿاڌل مشهور آهي. جڏهن ته هاڻي ڪي ٻيون ڪمپنيون به ٿاڌل ٺاهڻ جي ڌنڌي ۾ لڳل آهن.
ڀانڃ
ٿاڌل سنڌي لفظ ٿڌ مان ورتل آهي جنهن جي معنيٰ آهي ڌٿاڻ.
پڻ ڏسو
روايتي سنڌي مشروبات
حوالا
زمرو:روايتي سنڌي مشروب زمرو:سنڌي کاڌا
نواب حفظ الله
نواب حفظ اللهٺٽي سان گڏ سيوستان جو صوبيدار ٿي آيو 1112هه ۾ گذاري ويو. .
ڳهہ
هيءُ سنڌيءَ ۾ وسرڳ آهي. مثال: ماڳهين، ڳهيلڙا
عشق پيچ
thumb| عشق پيچ گل 200px|right|thumb|عشق پيچ اپومويا نل
عشق پيچ هڪڙي گلن جي ول آهي، جا پڃري يا ڪنهن ٻيءَ ٽيڪ تي چڙهي بيهندي آهي. هن جا گل ڪيترن ئي قسمن جا آهن. هيءَ اصل آمريڪا جو ٿو معلوم ٿئي. گل تمام سهڻا اٿس. اڪثر ٽَلين يا گهنڊڻين جهڙا ٿا ٿين. رنگ جا نيلا، ڦڪا نيلا، قرمزي، واڱڻائي، گلابي، سونهري پيلا ۽ ٻين قسمن جا ٿيندا آهن. صبح جو سوين کُلي بيهندا آهن ۽ ڏاڍو تماشو ڪندا آهن.
اصل هي گل مدامي قسم جو آهي، مگر پهرين ئي ورهيه ۾ ضعيف ٿيو وڃي. تنهنڪري يڪ – سالو ڪري پوکيندا آهن. پن گهاٽا، وڏا، لسا ۽ ڳوڙها ساوا ۽ دل جي شڪل جهڙا ٿيندا اٿس. گل ٻه-پهرن کانپوءِ ڪومائجي ويندا آهن. ٻج جولاءِ ۾ پوکڻ گهرجي ته سياري ۾ گل ڪن. زمين ڀلي ڪا نه گهرجين. بهتر آهي ته هر سال ۾ نئين جاءِ تي پوکجن. ڪن قسمن جون ته پاڙون کولي ڌار ڌار ڪري هڻندا آهن، ته به ڄمنديون آهن.
هن جو انگريزيءَ ۾ ڪتابي نالو آهي آئپوميا، مگر جدا جدا قسمن جا رواجي جدا جدا نالا آهن. مارننگ گلوري (فجر جي سونهن) عام آهي. ڪن قسمن جا ٻج ٻڪريءَ جي کُرَ جهڙا ٿيندا آهن. ڪن جا پن چنبي جهڙا ٿيندا آهن. انهن کي نالا به اهڙا ڏنا اٿن. آئپوميا جو ٻيو هڪڙو قسم آهي، جنهن کي دکن ۾ گنيش ول چوندا آهن.
طب
عشق پيچ کي عربي ۾ عاشق اشجر، فارسي ۾ لبلاب، هندي ۾ پاني بيل ۽ ٻين مقامي ٻولين ۾ هرسه ۽ زبوله چوندا آهن. وڻن تي چڙهندڙ هڪ ول آهي، هن جا پن نينڻ جي پنن جهڙا سائي رنگ تي ٿيندا آهن، هن جا ٻه - ٽي قسم ٿين ٿا. هن جا پن ۽ پاڙون ڀڄائي پياربا ته گهاٽي بلغم ۽ صفرا کي دستن جي رستي ٻاهر ڪڍندا. جگر جي سور، سدن، ٻرهل، کنگهه ۽ دمڪشي لاءِ مفيد آهي. رحم ۽ آنڊن جي رطوبت کي خشڪ ڪري ٿو. زيتون جي تيل ۾ ڪاڙهي رکجي، اهو تيل ڪن جي ٻوڙاڻ، بڪين جي سور ۽ ڦٽ کي فائدو ڪري ٿو
اوپرا ونفري
اوپرا ونفري جنوري جي 29 تاريخ تي 1954 ۾ مسيسيپي رياست جي شھر ڪاسڪيئاسڪو ۾ پيدا ٿي.پاڻ آمريڪي ميڊيا ۾  پروپرائٽر ۽ ميڊيا ايگزيڪيوٽو ھجڻ کان علاوه اداڪارہ، ٽيليويزن پروڊيوسر ، سماج سيوڪ آھي پر سندس مشھوري   ھڪ اسٽيج شو جي ميزبان ھجڻ جي ڪري آھي جنھن جو نالو اوپرا ونفري شو آھي جيڪو ٽاڪ شو ۾ دنيا ۾ سڀ کان وڌيڪَ مقبول ٽاڪ شو آھي ۽ شڪاگو مان 1986 کان 2011 تائين ھليو.
حوالا
زمرو:1954ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
ڪوئينزلينڊ
ڪئينسلينڊ يا ڪئينز لينڊ جنھن جو سرڪاري نالو اسٽيٽ آف ڪئينسلينڊ آهي. اھا آسٽريليا جي اتر اوڀر ۾ واقع آسٽريليا جي پکيڙ ۾ ٻيون نمبر ۽ آبادي ۾ ٽيون نمبر وڏي رياست آھي. اھا پارلياماني نظام واري فيڊريٽيڊ رياست آھي جيڪا آئيني بادشاهت ھيٺ آھي. ان جي اولھ ۾ نادرن ٽيريٽري، ڏکڻ اولھ ۾ ڏکڻ آسٽريليا، ڏکڻ ۾ نيو سائوٿ ويلز ۽اوڀر ۾ پيسيفڪ وڏي سمنڊ جو ڪورل سمنڊ واقع آهي. ان جي اتر ۾ ٽوريس وارو سامونڊي لنگھ آسٽريليا جي ڌرتي کي پاپوا نيو گني کان ڌار ڪري ٿو.ھن رياست جي پکيڙ 1852642 چورس ڪلوميٽر آهي. تمام وڏي ايراضي جي ڪري ان جون جاگرافيائي وصفون ڪثير آھن جن ۾ جبل، ٻيلا، نديون، ريگستان وغيره شامل آهن. ھن رياست جي آبادي 51 لک آھي جنھن جو مرڪز رياست جو ڏکڻ اوڀر وارو پاسو آھي. رياست جي گادي جو هنڌ برزبين آهي جيڪو آسٽريليا جي سون جي ذخيرن سان ڀرپور سرزمين تي واقع آهي. رياست جي آبادي ڪثير نسلي گروھن مشتمل آهي ڪئينزلينڊ جا اصل رھاڪو ابارجينل آسٽريلين ۽ ٽورز ٻيٽ جا رھاڪو ھيا  ڊچ جھازران وليم جانسزون پھريون يورپي ھو جنھن 1606ع ۾ آسٽريليائي سرزمين تي قدم رکيو ۽ ڪيپ يارڪ ٻيٽ نما جي کوجنا ڪئي. 1770ع ۾ جيمز ڪڪ آسٽريليا جي اوڀرندي ساحلي علائقي تي پھچي ان تي برطانيا جي لاء دعويدار ٿيو. 1787ع ۾ آرٿر فلپ اتي نيو سائوٿ ويلز ڪالوني جو بنياد وڌو. ڪئينزلينڊ جي بعد ۾ پوئين ڏھاڪن ۾ کوجنا ڪئي وئي ۽ پوء جان آڪسلي مارٽن بي پينل سيٽلمينٽ برزبين واري جاء تي 1824ع ۾ قائم ڪري اتي آبادي جو آغاز ڪيو ويو. ھن رءاس کي 6 جون 1859ع ۾ نيو سائوٿ ويلز رياست مان ڌار ڪري راڻي وڪٽوريا سان منصوب ڪندي ڪئينسلينڊ يا راڻي جي سرزمين سڏي نئين رياست جو درجو ڏنو ويو جنھن ڪري ان ڏينهن کي ھر سال ملھايو ويندو آهي ڪئينزلينڊ آسٽريليا جي انھن شروعاتي ڇھن ڪالونين مان ڳولا ھڪ آھي جن ذريعي پھرين جنوري 1901ع ۾ آسٽريليا جي وفاق جو بنياد پيو.
C
سياسي نظام
پھرين جنوري 1901ع ۾ آئيني بادشاهت ھيٺ وفاقي پارليماني نظام جي قيام بعد ھن رياست جو پنھنجو حڪومتي نظام ھڪ علحده آئين جي ذريعي عمل ۾ آيو جنھن کي ڪئينسلينڊ جق آئين سڏين ٿا جنھن جون بنيادي شقون رياست جي پارليامينٽ، عوامي ريفرنڊم کانسواءِ، تبديل نه ٿي ڪري سگھي. بنيادي انساني حقن لاء ھتي ڪئينسلينڊ ھيومن رائيٽس ايڪٽ 2019 پڻ لاڳو ٿيل آھي. ھن رياست جو حڪومتي نظام ويسٽ منسٽر نظام طرز تي جڙيل آهي. رياست جي پارليامينٽ ھڪ ايواني آھي جنھن جو نالو ڪئينزلينڊ جي ليجسليٽو اسيمبلي آهي. رياست جو سربراھ گورنر آھي جيڪو شاھي سربراھ جو نمائندو ھوندو آھي. رياست جي حڪومتي سربراھ کي پريميئر سڏيندا آهن. حڪومت جي گادي برزبين شھر ۾ آھي.
مھا سنان گھاٽ، موھن جو دڙو
مها سنان گھاٽ، موهن جو دڙو (انگريزي:Great Bath Mohenjo-daro) مهان سنان گھاٽ موهن جو دڙو قديم سنڌو سڀيتا جي سنڌ پاڪستان ۾ منهين جي دڙي  جي آثارن يا کنڊرات منجهان ڄاتل سڃاتل اڏاوت ۽ عالمي ورثي وارو ماڳ آهي. قديم آثارن جي علم جون شاهديون اشارو ڪن ٿيون ته مها سنان گھاٽ قبل مسيح جي ٽئين ڏهاڪي ۾ مٿاهين اڀريل دڙي کان جلد پوءِ تعمير ڪيو ويو هو.
اڏاوتي مُهانڊو
مها سنان گھاٽ کي  قديم دنيا جو عام ماڻهن لاءِ آڳاٽو ترين پاڻي جو گھاٽ يا تلاءُ سڏيو ويو آهي. هن جي ماپ 11.88×7.01 ميٽر آهي ۽ ان جي گهرائي يا اونهائي 2.43 ميٽر آهي. مها سنان گھاٽ ۾ لهڻ لاءِ اتر کان ٻه ويڪريون ڏاڪڻون ۽ ڏکڻ کان هڪ ڏاڪڻ آهي. ڏاڪڻن وٽ هڪ ميٽر ويڪرو ۽ 40 سينٽي ميٽر اوچي دڙي جيان اڏاوت موجود آهي. گھاٽ  ۾ هڪ ڪناري وٽ سوراخ به مليو آهي جيڪو  پاڻي  وجهڻ يا ڇوڙڻ لاءِ ڪم آندو ويندو هوندو. گھاٽ جو فرش مضبوط ڪيل آهي جيڪو سرون رکي مٽي ۽ هڪ قسم جي مصالحي سان ٻڌل آهي. پاسي واريون ديوارون به ساڳي نموني جوڙيل آهن. گھاٽ کي وڌيڪ مضبوط ۽ واٽر پروف ڪرڻ لاءِ هڪ خاص مصالحو (Bitumen) گھاٽ جي سائيڊن سان ۽ اندازي موجب فرش تي به استعمال ڪيل هئو. سرن جون لڙهون اتر، اوڀر ۽ ڏکڻ ڪنار وٽ ڍڪيل آهن. محفوظ ڪيل ڪالمن کي ڪَنار سان ڏاڪا هئا. اهي ڪاٺ جي تختي يا دريءَ نما فريم سان بيهاريل هئا. گھاٽ ۾ داخل ٿيڻ لاءِ ٻه دروازا هئا. هڪ ڏکڻ کان ۽ ٻيو اتر اولھ کان هو. گھاٽ جي اڏاوت جي ڪنار سان سلسليوار ڪمرا هئا ۽ هڪ ڪمري ۾ کوھ هو جيڪو شايد پاڻي جي کوٽ وقت گھاٽ کي ڀرڻ لاءِ ڪم آيو ٿي. گھاٽ جي ڀرڻ لاءِ مينهن جو پاڻي گڏ ڪيو ويندو هوندو پر اهڙي اندر ڇوڙ واري اڏاوت نه ملي آهي. اهو ڊگهو گھاٽ واٽر پروف سرن سان جوڙيو ويو هوندو. اڪثر ماهر ان سان متفق آهن ته مها سنان گھاٽ خاص مذهبي ڏڻن ملهائڻ لاءِ جوڙيو ويو هوندو جتي پاڻي پاڪائي لاءِ ڪم ايندو هوندو ۽ وهنجندڙن جي ٻيهر پاڪيزگي يا کين ٻيهر پاڪ پويتر ٿيڻ لاءِ  هوندو.
ٻائي جي درسگاھ
سنڌو سڀيتا جي مها سنان گھاٽ واري گهٽيءَ سان ڪيترن ئي ڪمرن ۽ ٽن ويرانڊن تي مشتمل هڪ ڊگهي عمارت هئي جنهن کي ٻه ڏاڪڻيون هيون جيڪي مٿئين فلور ۽ ڇت ڏانهن ويون ٿي. عمارت جي سائيز ۽ مها سنان گھاٽ جي ويجهڙائي جي ڪري ان کي مذهبي رهنما يا ٻائي جو گهر ۽ درسگاھ جو نالو ڏنو ويو.
کوجنا
مها سنان گھاٽ جي کوجنا  قديم آثارن جي کوٽائي دوران 1926ع ۾ ڪئي وئي.
حوالا
زمرو:وادي سنڌ جي تهذيب زمرو:پاڪستان زمرو:سنڌ زمرو:سنڌ جي تاريخ زمرو:سنڌ ۾ عمارتون ۽ ساختون زمرو:سنڌ ۾ سياحت
دي نيوز انٽرنيشنل
thumb
دي نيوز انٽرنيشنل (The News International) جيڪو دي نيوز نالي سان پڻ سُڃاتو ويندو آهي،انگريزي ٻولي ۾  پاڪستان جو هڪ خابرو ادارو آهي
انگريزي روزاني دي نيوز جنگ پبلڪيشنز طرفان فيبروري 1991 ۾ لاهور، ڪراچي ۽ راولپنڊي مان مير شڪيل الرحمان جي ادارت هيٺ شروع ڪئي وئي ۽ ساڳي وقت نيويارڪ ۽ لنڊن کان شروع ڪرڻ جو اعلان ڪيو ويو. نيوز پاڪستان جي پهرين اخبار آهي جنهن جي رپورٽرن ۽ اسٽاف ميمبرن ڪمپيوٽر تي سموري ترتيب ۽ پيج ترتيب ڏني دي نيوز پنهنجي پرڪشش ڊيزائن ، ان جي صفحن ۽ مواد جي ڇپائي ۽ ڇپائي سبب پاڪستان ۾ ڪامياب انگريزي ٻولي وارو اخبار بڻجي ويو. پهريون دفعو دي نيوز صفحن تي رنگين تصويرون شايع ڪرڻ شروع ڪيون آهن. دي نيوز جو موجوده ايڊيٽر شاهين سبحاني آهي.
حوالا
زمرو:پاڪستان ۾ ڇپيل روزانو اخبارون زمرو:ڪراچي ۾ ماس ميڊيا
نورڊڪ ملڪ
نورڊڪ ملڪ يا نورڊڪس اتر يورپ ۽ اتر ائٽلانٽڪ سمنڊ جو جاگرافيائي ۽ ثقافتي خطو آھي جتي انھن کي عام طور تي نارڊن ( نادرن مان نڪتل: لفظي معنيَ: اتريون) سڏيندا آهن ان خطي ۾ ڊينمارڪ، فن لينڊ، آئس لينڊ، ناروي، ۽ سويڊن وارن آزاد ۽ خودمختيار ملڪن سميت ڊينمارڪ جي بادشاھت ھيٺ خود اختيار ملڪ  جھڙوڪ فيرو ٻيٽ (Faroe Islands) ۽ گرين لينڊ،  فن لينڊ جي رياست ھيٺ خود اختيار خطو ائولنڊ ٻيٽَ، ناروي جي ميٽروپوليٽن علائقي جا بي اختيار خطا جان مايين ٻيٽ ۽ سوالبارڊ واري ٻيٽن جي جھرمٽ  پڻ شامل آھن ناروي جي بادشاھت جي ماتحت بُووَيٽ ٻيٽُ تمام پري واري جاگرافيائي بيھڪ جي ڪري ڪڏهن ڪڏهن نورڊڪ ملڪن واري جاگرافيائي خطي ۾ شمار نہ ٿيندو آهي. يورپ جي اترئين پاسي جا کوڙ علائقا اتر ۾ ھجڻ ۽ نورڊڪ ملڪن سان ثقافتي ۽ نسلي لاڳاپا ھجڻ باوجود نورڊڪ خطي ۾ شمار نہ ٿيندا آهن جن ۾ اسڪاٽ لينڊ جا نادرن آئلز ۽ اسٽونيا شامل آهن. نورڊڪ ملڪ تاريخ ، مذھب، سماجي بناوٽ ۾ ھڪجھڙائي رکندڙ آھن ۽ انھن جي سياسي اتحادن ۽ باھمي ويجھڙائپ جي ھڪ ڊگھي تاريخ رھي آھي پر اھي سڀ ھن وقت ھڪ وجود واري حيثيت نہ ٿا رکن. اوڻويھين صديءَ ۾ ڊينمارڪ، ناروي ۽ سويڊن کي ھڪ ملڪ بڻائڻ لاءِ اسڪينڊينيويائي تحريڪ شروع ٿي. ويھين صديءَ ۾ فن لينڊ ۽ آئس لينڊ جي آزادي بعد ان تحريڪ جو دائرو وڌي جديد منظم نارڊن سھڪار ۾ تبديل ٿي ويو. جنھن بعد ھيلسنڪي واري معاهدي سان نورڊڪ ڪائونسل ۽ نورڊڪ وزيرن واري ڪائونسل وجود ۾ آيا. انگريزي ۾ اسڪينڊينيويا کي پڻ نورڊڪ ملڪن جو نعم البدل سمجھيو ويو ھو جيڪو دراصل ٽن ملڪن ڊينمارڪ، سويڊن ۽ ناروي جو جاگرافيائي نالو آهي ۽ نورڊڪ ملڪن جو حصو آهي. نورڊڪ ملڪن جي گڏيل پکيڙ 3,425,804 km2 آهي. ان جو اڌ حصو برف ۽ گگليشيئرن تي مشتمل ھجڻ ڪري رھائش جي قابل ناھي. گرين لينڊ جو اڌ کان وڌيڪَ علائقو رھائش جي قابل ناھي. جنوري 2013ع ۾ نورڊڪ ملڪن جي آبادي 2,60,00,000 ھئي.
حوالا
زمرو:ثقافتي علائقا زمرو:يورپ جا علائقا
شيخ ھوٿي لاکو
شيخ ھوٿي لاکو سنڌ ۾ سمن جي دؤر جو سھرورديه سلسلي جو ھڪ صوفي بزرگ جنھن جي قبر سانگھڙ ضلعي جي تعلقي ٽنڊوآدم ۾ ڳوٺ جان محمد مشائخ لڳ واقع آهي. سندس حياتي واري وقت اتان سانڱري نالي درياء جو وھڪرو وھندڙ ھيو جيڪو ساڱر واھ سڏبو هو جيڪو بعد ۾ ڦٽي ويو. ان واھ ڀرسان دشت باران نالي ڍنڍ وارو علائقو واقع ھيو. ان علائقي ۾ سانڱري واھ جي ڪپ تي سمن جي دؤر ۾ مورياڻي نالي وسندي آباد ھئي جتي ھن بزرگ زندگي گذاري. ھاڻي اھا وسندي، ماڱر واھ ۽ دشت باران ڍنڍ نابود ٿي چُڪا آهن. شيخ هوٿـِـيءَ جو سڀ کان پهريائين سيد عبدالقادر رضوي نصرپوريءَ جي تاليف حديقته الاولياء سنڌ (سن 1016هه/ 1607ع) ۾ تذڪرو ملي ٿو. ان کان پوءِ، ”تحفته الڪرام“ واري صاحب، ”حديـقته الاولياءِ سنڌ“ تان ٿوريءَ ڦير گهير ۽ اختصار سان سندس احوال بيان ڪيو آهي. شيخ هوٿـِـي ذات جو لاکو هو پر مير علي شير قانع مطابق ھي ذات جو لاکو نہ پر ھن جي والد جو نالو لاکو ھيو. ان لاء خيال آهي ته ”دشتِ باران“ واري علائقي جو رهاڪو ڪونه هو، بلڪ پاڻ اصل ۾ ”لاکاٽ“ پرڳڻي جو رهواسي هو. شيخ هوٿـِـيءَ جي متعلق، عبدالواحد عاصي مطابق ھن جو خاندان نواب شاھ ضلعي جي دولت پور شهر جي آس پاس جو ويٺل هو. سندس والد جو نالو درمحمد هو. هتان جي ماڻهن کان سندس اوائلي شجرو هن ريت ملي ٿو، هوٿـِـي پٽ درمحمد پٽ لاکو پٽ آمر پٽ مناهيجو وغيره. پر پاڻ هن طرف ’شيخ المشائخ هوٿـِـي لاکي‘ جي نالي سان مشهور آهي. پاڻ ملتان جي پير، غوث بهاءُ الدين زڪريا جي درگاھ جو طالب هو ۽ سھروردي طريقي کي زور وٺائڻ ۽ تبليغ جي سلسلي ۾، مورياڻـِـيءَ جي بستيءَ ۾ اچي رهيو ۽ سموري حياتي پاڻ اتي جو ٿي رهيو. مولانا دين محمد وفائي مطابق هيءُ بزرگ وقت جو وڏو ڪامل ولي، مرشدن جو مرشد هو. گهڻو ڪري سـُـرخ لباس ڍڪيندو هو ۽ تير ڪمان هميشه پاڻ سان رکندو هو. بــنا سرود جي راڳ جو سماع ڪندو هو ۽ وجد ۾ ايندو هو. پاڻ غوث بهاءُ الدين ذڪريا جي پوٽاڻ مان ڪنهن بزرگ جو مريد ۽ خليفو ھيو. شيخ صاحب مورياڻي وسندي ۾ ھڪ مسجد ۽ مدرسو تعمير ڪراي و. شيخ هوٿيءَ کي چار فرزند ٿيا، جن مان ٻن پٽن جو نالو شيخ احمد ۽ شيخ محمد هو پنهنجي وقت جا وڏا عالم ۽ بزرگ ھيا ۽ پنھنجي والد جا مريد ۽ خليفا هئا. قبر تي نصب ڪتبي مطابق شيخ ھوٿي 1408ع يا ۸۱۱ ھ ۾ وفات ڪئي.
سائونڊ ڪلائوڊ
تاريخ
thumb| اليگزينڊر جینگ ( سال 2009) سائونڊ ڪلائوڊ کي آگسٽ 2007 ۾ برلن ۾ سويڊش سائونڊ ڊزائينر اليگزينڊر لائونجنگ ۽ سويڊش اليڪٽرڪ موسيقار ايريڪ ولفرس پاران قائم ڪيو ويو ۽ اها ويب سائيٽ آڪٽوبر 2008 ۾ لانچ ڪئي وئي. اهو اصل ۾ موسيقارن کي رڪارڊنگ جي ونڊڻ يا شيئرنگ ۽ خيالن جي ڏي وٺ جي سهولتن جي سهڪار جي اجازت ڏيڻ هو، پر پوءِ راڳ (ميوزڪ) جي ورهاست لاءِ پبلشنگ پليٽ فارم ۾ بدلجي ويو. وائرڊ ميگزين پٽاندڙ، سندس لانچ جي شروعات کان تُرت پوءِ، سائونڊ ڪلائوڊ مائي اسپيس يا ماءِ اسپيس جي حاڪميت يا هڪ هٺي کي چئلينج ڪندڙ موسيقارن لاءِ موسيقي جي شيئرنگ جي پليٽ فارم طور چيلنج ڪرڻ شروع ڪيو، جنهن تي راڳي پنهنجو راڳ (ميوزڪ) ونڊي (شيئر ڪري) سگهن.
thumb| نيڪسٽ 10 (2010) ۾ اليگزينڊر لجنگ
مڃتا
سائونڊ ڪلائوڊ 2011 ۾ يورپين ٽيڪ ٽور ايوارڊ ڊنر ۾ شڪروڊرز انوويشن ايوارڊ ماڻيو هيو.
ڏھ
سنڌي ٻوليءَ ۾ وسرڳ آهي. مثال: چوڏھون
سبيتري چيترجي
ساوتري چيترجي، سبيتري چيترجي،(Sabitri Chatterjee) جو جنم 22 فيبروري 1937 تي ٿيو. هيءَ هڪ ڀارتي اداڪارڻ آهي، جيڪا بنگالي ٿيٽر ۽ سينيما ۾ پنهنجو ڪم جي لاءِ مشهور آهي. سندس ڪيريئر جو زمانو 60 سال کان وڌيڪ آهي. ۔ هوءِ ٻہ ڀيرا BFJA ايوارڊز ماڻيندڙ اداڪارڻ آهي. سال 1999 ۾، کيس بنگالي ٿيٽر ۾ اداڪاري ڪرڻ تي سنگيت ناٽڪ اڪيڊمي ايوارڊ ڏنو ويو هيو. سال 2013 ۾، کيس حڪومت اولهه بنگال پنهنجو سڀ کان وڏو ايوارڊ ڏنو هيو. بنگا ڀوشن 2014 ۾، هندستان جي حڪومت کيس پنهنجو ملڪ جو سڀ کان وڏ شهري ايوارڊ پدم شري سان پڻ نوازيو هيو. هيءَ برٽش انڊيا (هاڻي بنگلا ديش ۾)، ڪوميلا ۾ پيدا تي هئي. هندستان جو وهاڱو تحت بنگال جي ورهاست دوران، کيس ڪولگئي ۾ ٽولي گنج ۾ موجود پنهنجي وڏي عمر جي، شادي ٿيل ڀيڻ جي گهر حفاظت جي لاءِ موڪليو ويو هيو. ننڍڙي ڄمار کان ئي کيس ڀان بنرجي ڏٺ هيو، جنهن کيس پنهنجي ناٽڪ (ڊرامو( نتون آهدي ۾ هڪ ڪردار نڀائڻ جي لاءِ اتر سرتي گروپ ٿيٽر ۾ آڇ ڪئي هئي.
شروعاتي زندگي ۽ پس منظر
سبيتري 1937 ۾ هاڻوڪي بنگلا ديش جي ضلعو ڪوملا جي هڪ ننڍڙي شهر ڪمالپور ۾ جنم ورتو هيو، ڏهہ ڀينرن منجهان هيءَ سمورين کان ننڍي آهي. سندس پيءُ ساشاڌر چترجي هندستاني ريلوي ۾ اسٽيشن ماستر جي حيثيت سان ڪم ڪندو هيو. بنگال جي ورهاست مهل، نوجوان سيبتري کي ڪولڪتا ڀرسان ٽولی گنج ۾ رهندڙ پنهنجي وڏي، ۽ پرڻيل ڀيڻ جي گهر، جيڪو ڪولڪتا ۾ فلم سازي جو مرڪز هيون، ڏانجهن حفاظت جي لاءِ موڪليو ويو هيو. ٽولي گنج ۾ پرورش ملڻ کانپوءِ کيس گهڻي ريت ان وقت جي فلمسٽار کي ڏسڻ جو موقعو ملندو رهندو هيو.
فلمي ڪيريئر
جڏهن سبيتري چيترجي ڏهون ڪلاس ۾ پڙهندي هئي، تڏهن کيس تجربيڪار اداڪار ڀنو بنرجي ڏٺو جنهن کيس اوڀر پاڪستان (هاڻي بنگلاديش) کان ايندڙ مهاجرن تي ٺهندڙ اترسراٺي گروپ ٿيٽر جو ڊرامو، نتن احدي ۾ هڪ ڪردار نڀائڻ جي لاءِ سائن ڪيو. ان ڊرامي جي هدايتڪاري ڪانو بنرجي ڪئي هئي. سبيتري ان ڊرامو جي فلمي ورزن ۾ پڻ ڪم ڪيو جيڪو 1953 ۾ رليز ٿيو هيو. هن اترا ڪمار اداڪارڻ سهجتري (1951) ۾ اگراوت جي هدايتڪاري ۾ ٺهندڙ وڏي اسڪريننگ جي سروعات ڪئي ۽ سڌير مکرجي جي ڪاميڊي فلم پاشرباري (1952) ۾ پهرئين ناري مکيا ڪردار طور تي نظر آئي، جيڪا باڪس آفس تي هڪ وڏي ڪاميابي هئي.
ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:1937ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:فن ۾ پدما شري حاصل ڪندڙ زمرو:ويهين صدي جون ڀارتي اداڪارائون زمرو:ڀارتي اسٽيج اداڪارائون زمرو:ڀارتي فلمي اداڪارائون
Facebook
فيسبوڪ انگريزي ۾ Facebook ھڪ آمريڪي سماجي رابطن جي آنلائن ويب سائيٽ آھي جنھن جي آفيس مينلو پارڪ،ڪيليفورنيا ۾ آھي انھي ويب سائيٽ کي ۴ فيبروريءَ ٻه  ھزار چار ۾ مارڪ زڪر برگ پنھنجي ھاروڊ يونيورسٽي جي دوستن ۽ ھمنشينون ادوارڊو سورين،اينڊريو ميڪولم،دوسٽن ماسڪوفٽ ۽ ڪرس ھوزس، سان گڏجي لانچ ڪئي ھئي،
ملالئي ڪاڪڙ
ملالئي ڪڪڙ ( ملالۍ کاکړ  ؛ 1967-28 سيپٽمبر 2008) اسلامي جمهوريه افغانستان جي  اعليٰ پوليس عورت ھئي (2001-2021) ان جي وجود دوران. thumb|300x300 عڪسلون| بطور ليفٽيننٽ ڪرنل ، هوءَ قندھار جي عورتن جي خلاف ڏوهن جي کاتي جي سربراهه هئي. ڪاڪر ، جنهن کي ڪيتريون ئي موت جون ڌمڪيون مليون ، طالبان پاران 28 سيپٽمبر 2008 تي قتل ڪيو ويو.
ڪڪر 1982 ۾ پوليس فورس ۾ شامل ٿي ، پنھنجي پيءُ ۽ ڀائرن جي نقش قدم تي ھلندي. هوءَ پهرين عورت هئي جيڪا قندھار پوليس اڪيڊمي مان گريجوئيٽ ٿي ، ۽ پهرين چوڪري جيڪا قندھار پوليس ڊپارٽمينٽ سان تحقيق ڪندڙ آفيسر بڻجي وئي.
جنسي مسئلا افغان قانون نافذ ڪرڻ ۾
2009 جي آخر تائين افغانستان ۾ اٽڪل 500 ڊيوٽي ڪندڙ پوليس عورتون هيون ، مقابلي ۾ اٽڪل 92،500 پوليس وارا. ڪجھ درجن ڏکڻ صوبن قندھار ۽ ھلمند ۾ خدمتون سرانجام ڏئي رهيا هئا ، جتي طالبان جو اثر تمام مضبوط ھو.
پوليس عورتن آمريڪي ۽ اتحادي حملي ۽ افغانستان جي اسلامي امارت جي خاتمي جي نتيجي ۾ هڪ اهم ڪردار ادا ڪيو. ھڪڙي ڪلچر ۾ جيڪو نشان لڳايو ويو آھي جنس جي سخت علحدگيءَ سان ، سيڪيورٽي فورسز کي ضرورت ھئي عورتن کي خاص ڪم سرانجام ڏيڻ جي ، جيئن عورتن ۽ گھرن جي ولا. اھي گھر جي تلاشي لاءِ ضروري ھئا ،  افغاني سخت ناراض ھوندا آھن جڏھن مرد سپاھي يا پوليس انھيءَ جاءِ ۾ داخل ٿين جتي عورتون موجود ھجن ، ۽ چوڪن تي مرد عورتن کي لڪائي ھٿيارن ۽ ئي سامان جي ڳولا نٿا ڪري سگھن.
ڊسمبر 2009 ع ۾، ڪرنل شفيقه قريشي، جي جنس افغان پوليس جي مسئلن جي يونٽ جي سر، بيان هڪ ڪيئي جنهن ۾ اثر رسوخ وڌائي هڪ ڪمري ۾ جتي هٿيار لڪل هئا ۾ عورتن کي گڏ ڪيو هو. هوءَ انهي عورتن ۽ ڪمري کي ڳولا جي قابل هئي ، هٿيار ڳولڻ. ھڪڙي گھر تي ڇاپو ھيو ، جڏھن پھريائين عورت آفيسر داخل ٿئي ٿي ، مرد رھواسي شڪايت نٿا ڪري سگھن ته پوليس عورتن سان گڏ گھر ۾ داخل ٿي.
حنيفا صفي ۽ ناجيه صديقي ، لغمان صوبي ۾ عورتن جي معاملن جي سربراهن کي 2012 ۾ قتل ڪيو ويو. خميس 4 جولاءِ 2013 تي ، اسلام بي بي ، ٽن سالن جي هڪ 37 سالن جي ماءُ ۽ هيلمنڊ جي اهم عورت پوليس آفيسر ، کي ڪم تي وڃڻ دوران قتل ڪيو ويو.  ڪجھ مهينن کان پوءِ ، 15 سيپٽمبر تي ، بي بي جي 38 سالن جي جانشين ، نگار کي به گولي ھئي وئي هوءَ انھن ڏينهن ۾ فوت ٿي وئي.
موت
ملالائي ڪڪڙ کي صبح 7:00 ۽ 8:00 جي وچ ۾ فائرنگ ڪري قتل ڪيو ويو سندس گھر جي ٻاهران جڏهن ته ڪم تي ويندي رستي تي 28 سيپٽمبر 2008. جڏهن ڪڪر کي قتل ڪيو ويو ته هن کي ويو ته يا ته هو 30 جي ڏهاڪي جي آخر ۾ يا   جي وچ واري 40s
خارجي نڻا
زمرو:1967ع جون پيدائشون زمرو:افغانستان جون عورتون زمرو:پشتون شخصيتون زمرو:2008ع جون وفاتون
ڪولڪتا
ڪولڪتا پراڻو نالو ڪلڪتو۔ ڀارت جي رياست اولھ بنگال جي گاديءَ جو ھنڌ۔ ھي شھر ايراضي ۽ آباديءَ جي لحاظ کان وڏو مڃيو وڃي ٿو۔ ان ڪري ان جو نالو “گريٽر ڪلڪتو“ ڪوٺيو ويندو ھو۔ ھي شھر آبادي، صنعت ڪاري، فن ڪار، اداڪار، ۽ فلمن جي لاءِ مشھور آھي۔ ڀارت ۾ فلمي صنعت ھتان کان شروع ٿي ھئي۔ اڄ ان جي آبادي ڏيڍ ڪروڙ کان بہ وڌيڪ آھي۔ ڀارت جي گھاٽي آبادي واري ميٽروپوليٽن شھرن ۾ ھڪ مڃيو وڃي ٿو۔ ھي شھر ھگلي درياھ جي ڪناري وسيل آھي۔
بڻ بنياد
ڪلڪتا شهر جو نالي هندو ديوي ڪالي تان ورتل آهي،  جيڪو اصلي نالو ڪاليڪشيترا آهي، جنهن جي معنيٰ ڪالي جي جاءِ آهي.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو: ھندستان جا شھر، وسنديون ۽ واھڻ
عاليه چنا
thumb|عاليا چنا
عاليه چنا (Aliya Channa) سنڌ جي هڪ اداڪارا آهي ، جنهن جو جنم 12 آگسٽ 1983ع تي لاڙڪاڻي شهر ۾ ٿيو. سندس ماءُ شبيران چنا کيس شوبز جي دنيا ۾ آندو. عاليه جي تعليم انٽر آهي.
فني زندگي
عاليا چنا فني ڪيريئر جي شروعات ٻاراڻن ڪردارن سان ڪئي. هن 1990ع ۾ پي.ٽي.وي تان نشر ٿيندڙ ٻارن لاءِ پروگرام ”روشن تار“ ۾ حصو وٺي پنهنجي فني زندگيءَ جي شروعات ڪئي. هن پي. ٽي. وي سميت مختلف سنڌي چينلن تي هلندڙ سنڌي ڊرامن ۾ اداڪاري ڪئي آهي. سندس مشهور ڊرامن ۾ رواج، هر شخص ڪهاڻي آ، هار، بوبيز ڊرائنگ روم، هائوس نمبر ڊي-70 ذڪر جوڳاآهن. هوءَ ريڊيو پاڪستان ڪراچيءَ تان پڻ سنڌيءَ جا مختلف پروگرام ڪندي رهي ٿي ۽ ڪراچيءَ ۾ رهي ٿي.
حوالا
زمرو:سنڌي ماڻھو
24 سيپٽمبر
24 سيپٽمبر ، عيسوي سال جو 267 هون (ليپ سال 268 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 98 ڏينهن (ليپ سال 99 ڏينهن) باقي آهن.
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:سيپٽمبر
پاڪستان جي قومي اسيمبلي
3 اپريل 2022 تي عمران خان صدر پاڪستان کي قومي اسيمبلي ٽوڙڻ جو مشورو ڏنو جنهن کي صدر ڊاڪٽر عارف علوي قبول ڪيو ۽ اهڙي طرح 3 اپريل 2022 تي 15هين قومي اسيمبلي ٽوڙي وئي.
پاڪستان جي پھرين آئين ساز اسيمبلي
پاڪستان جي پھرين پھرين اسيمبلي جو پھريون اجلاس 10 آگسٽ 1947 ۾ ڪراچي جي سنڌ اسيمبلي واري عمارت ۾ ٿيو. 11 آگسٽ تي قائد اعظم محمد علي جناح کي يڪراءِ ان اسيمبلي جو صدر چونڊيو ويو ۽ پاڪستان جي جھنڊي جي بہ رسمي منظوري ڏني وئي.
پاڪستان جي تيرھين قومي اسيمبلي
پاڪستان جي تيرھين قومي اسيمبلي جي اليڪشن 18 فبروري 2008 ۾ ٿي ۽ اھا اسيمبلي آئين جي آرٽيڪل 52 تحت پنھنجو مدو پورو ڪندي 17 مارچ 2013 تي ٽٽي وئي.
حوالا
پاڪستان جي قومي اسيمبلي زمرو:پاڪستان جي پارليامينٽ زمرو:قومي هيٺيان ايوان
ديھ چتوري
ديھ چتوري: Deh Chitori: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي نيو سعيدآباد جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جنھن ۾ ڳوٺ خدابخش دل ۽ ڳوٺ رجب علي زرداري واقع آھن.ھن ديھ جو وڏو حصو زرعي زمينن تي مشتمل آهي.ھن ديھ جون حدون ديھ اوڍياڻو، ديھ راھوڪي، ديھ باويري، ۽ ديھ زئر پير سان ملن ٿيون.
زمرو:سنڌ جون ديھون
شيما ڪرماني
ڪرماني جو پيءُ پاڪستان آرمي کان ريٽائرڊ برگيڊيئر ۽ ڪي اليڪٽرڪ (ان مھل ڪي اي ايس سي يعني ڪراچي اليڪٽرڪ سپلاءِ ڪارپوريشن) جو چيئرمين ھيو. سندس تعليم ڪنوينٽ اسڪولن ۾ ٿي جتي سندس پيءُ کي مقرر (پوسٽ) ڪيو ويندو ھيو. شيما 1960 جي ڏھاڪو جي وچ واري زماني ۾ ڀرتناتيئم (ڊانس جو ھِڪ نمونو) سِکڻ شروع ڪئي.ڪرماني ھندستان جي دوري مھل الوڪا پانيڪر جي تربيت ھيٺ اوڊيسي ۽ ليئلا سيمسن جي استادي ۾ ڀرتناتيم سکيائين. سندس پھرئين اڪيلي ڪارڪردگي (سولو پرفارمنس) 1984 ۾ پاڪستان ۾ ٿي ھئي. ھيءَ ڪراچي ۾ ٿيٽر ڊائريڪٽر پراسانا راماسوامي جي رھنمائيءَ ۾ ٿيٽر ورڪشاپ پڻ ڪندي آھي ۽ ڪراچي ۾ تحريڪ ِِ نسوان جي سربراھي ڪندي آھي. ھندستان ڏانھن پنھنجي سيرسپاٽي دوران ھن ليلا سيمسن جي اُستادي ۾ اوڊيسي ۽ الوڪا پينيڪر جي اُستادي ھيٺ ڀرتناتيئم ڊانس سکيون.
2017۾ سيوھڻ تي ڌمال
2017 ۾ سيھوڻ شريف ۾ قلندر شھباز جي درٻار تي مذھبي شدتپسندن پاران بربريت جھڙو خودڪش حملو ٿيڻ کانپوءِ شيما ڪرمانيءَ ڌمال (صوفي جھمر جو نمونو) ھنئي (پيش ڪئي) ھئي. ھن مست الستي ۾ پرفارمنس ڏئي ميڊيا کي ٻُڌايو تہ ڪير بہ راڳ ۽ ناچ کي روڪي نٿو سگھي. ھن فيض امن ميلو، لاھور ۾ ناچ پرفارم ڪيو جتي ھن عاصمہ جھانگير کي ڀيٽا (ٽرائبيوٽ) پيش ڪئي. ھن چيو تہ اسان ھڪٻئي سان پريم (پيار) جو سنھيو (پيغام) ونڊڻ سان شانتي (امن)، سھپ (ھارمني)، ۽ برابري آڻي سگھئون ٿا.
حوالا
زمرو:1951ع جون پيدائشون زمرو:پاڪستاني عورت ڊانسر زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:ڪراچي جا ماڻھو
جابلو ڪانگ
جابلو ڪانگ يا ڪانءُ (انگريزي:Corvus) پکي جو هڪ قسم آهي جنهن کي عام انگريزي ٻولي ۾ (Hill Crow) پڻ چئبو آهي. هيءُ پکي جبلن ۾ ٿئي ٿو جيڪو گهريلو ڪانءُ کان وڏو به ٿئي ٿو ۽ رنگ ۾ سڄو ڪارو هوندو آهي. هيءُ پکي سنڌ کانسواءِ پاڪستان جي ٻين صوبن جي جبلن ۾ پڻ ٿيندو آهي.
گجرات، پاڪستان
گجرات پنجاب، پاڪستان جي ھڪ شھر جو نالو آهي. >اھو گجرات ضلعي جو صدر مقام آهي ۽ آبادي ۾ پاڪستان جو 18 وڏو شهر آهي. سيالڪوٽ، گجرات ۽ گوجرانوالا کي ملائي صنعتي ۽ برآمدات واري معيشيت جو ٽڪنڊو ڪري سڏيندا آهن.
جاگرافي
گجرات پاڪستان جي قديم شھرن مان ھڪ آھي جيڪو درياء جھلم ۽ درياء چناب جي وچ ۾ آهي. ان جي اتر اوڀر ۾ جمون ۽ ڪشمير آھي، اتر اولھ ۾ درياءَ جھلم آھي،اوڀر ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ درياءَ چناب اٿس، جيڪو کيس گوجرانوالا ۽ سيالڪوٽضلعن کان علحده ڪري ٿو.ان جي اولھ ۾ منڊي بھاول الدين ضلعو اٿس. گجرات ضلعي ۾ ٽي تعلقا آهن: سرائي عالمگير، خاريان ۽ گجرات
حوالا
زمرو:پاڪستان جا شھر زمرو:پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب (پاڪستان) جا آباد مقام زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان) زمرو:پنجاب جا شھر زمرو:گجرات ضلعو
ديھ باويري
ديھ باويري:Deh Baveri: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي نيو سعيدآباد جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جنھن ۾ سرڪاري طور تي ڪو بہ ڳوٺ منظور ٿيل ناھي .ھن ديھ جو ننڍو حصو زرعي زمينن تي مشتمل آهي ۽ ماڻھو زمينن ۾ ٺھيل گھرن ۾ رھن ٿا .ھن ديھ جون حدون ديھ چاچڙي، ديھ راھوڪي، ديھ چتوري، ۽ ديھ زئر پير سان ملن ٿيون.
زمرو:سنڌ جون ديھون
سھروردي
سھروردي سلسلو صوفين جي   سني فرقي جي شافعي مذھب جي ھڪ سلسلي جو نالو آهي جنھن جو باني ديال الدين ابوانجيب عبدالقادر سھروردي (پ: 1097ع ۽ و: 1168ع) ھيو. ھن سلسلي وارا پنھنجي روحاني نسبت حضرت علي ڪرم الله وجهه سان جنيد بغدادي ۽ امام غزالي جي ڀاءُ احمد غزالي ذريعي رکن ٿا.
شروعات
ھن سلسلي جي شروعات موجوده ايران جي شھر سھرورد مان ٿي جتان پوري اسلامي دنيا ۾ ڦھلجي ويو. سهرورد“ جي نالي سان عراق عجم ۾ ”همدان“ ۽ ”زنجان“ جي وچ ۾ علم ۽ عرفان جو هڪڙو ڳوٺ آهي، جتي حضرت شهاب الدين ابو حفص عمر جو پيرُ، شيخ ضياءُ الدين ابونجيب ۽ سندس مرشد شيخ وجيه الدين رهندا هئا. انهيءَ نسبت سان سندن سلسلي کي ”سهروردي“ سڏجي ٿو.
ڏکڻ ايشيا ۾ ڦھلاء
شيخ عمر غوث بهاءُ الدين ذڪريا کي ملتان موڪليو جتي ھن ديني ڪم جي شروعات ڪئي. جلال الدين سرخ پوش بخاري کي اچ شريف کي پنھنجو مرڪز بڻايو جنھن کي التمش ملتان جو شيخ الاسلام مقرر ڪيو. ان کي مخدوم جھانيان جھان گشت پڻ سڏيندا آهن. غوث بهاءُ الدين ذڪريا جي پوٽي رڪن الدين جي وفات کان پوءِ ھن سلسلي جو ملتان ۾ اثر گھٽجي ويو پر ساڳئي وقت اھو سلسلو اچ، پنجاب واري گجرات، ڪشمير، دھلي ۽ بينگال ۾ مشھور ٿيو.
روحاني نسبت
سھروردي سلسلي جي لڙھ ھيٺين ريت آھي:
تارا ڪلياڻ
تارا ڪليان Thara Kalyan (ملیالم:താര കല്യാണ്‍) ڀارتي ڪلاسيڪي رقاصہ ۽ مليالم فلم ۾ اداڪارا آھي. هن ملیالم فلمن ۽ ٽي وي سلسلون ۾ اداڪاري ڪئي آھي. ھو [ڀھرت ناٽيم]، [ٖموھني اٽم] ۽ [ٖڪوچي پودي] ۾ پيشہ ۽ رقصہ ڪيا آھن. ھوء [دور درشن] جي مشھور ۽ وڏي موھني آٽم عقاصہ رھي چڪي آھي.
ذاتي زندگي
ان جي پيدائش ھڪ مليالي براھمڻ خاندان ۾ ھوئي. ان جو پيءُ ڪليان ڪرشن ۽ ماءُ سوبڪا لڪشمي ھئي. ماءُ مليالم فلم انڊسٽري ۾ معاون اداڪارا ٿي وئي آھي. ان جو مرس راج رام بہ معاون اداڪار ھو. ان بہ ٽي وي شو ۾ ڪافي ننڍا ننڍا رول ڪيا آھن.ان سان گڏ علاقائي اسٽيج پر ايڊيٽر بہ ھو ۽ ڪوريو گرافر بہ ٿي چڪو آھي. ان جو مرس 2017 ۾ وفات ڪري وي ان دور درشن جي لاءِ ڪجھ پروگرامن.۾ ميزباني بہ ڪئي آھي. ھن [کيرالي ٽي وي] ۾ ھڪ ريئلٽي شو ۾ ان کي حُسن جو اعزاز ملي ويو آھي.
فلمي سفر
تارا ڪليان جي فلم امي بھاگوتي پنھنجي فلم جو آغاز ڪيو. ھيءَ فلم 1968ء ۾ ٺھي ٿي. جنھن ۾ ان چوٽنيڪا ديوي جو ڪردار ادا ڪيو. ان کان پوءِ انھيءَ سال ان جي فلم;;. سوڪھامو ديوي;; ٺاھي. پؤ تہ جھروڪ ھن جو ڪئريئر ٺھي ويو ۽ چترام، اسٽاپ وائلينس، اوتھارا جھريون سٺيئن فلمن ان ٺاھيون.
ٽي وي اداڪاري
ھن جيئن 1990ء ۾ ٽي وي ۾ ڪم شروع ڪيو ۽ 1990ء، 1999ٰ[دور درشن] جي لاءِ ڪافي سلسلون ۾ اداڪاري ڪئي. جنھن ۾ مايا، ويتاھ، ايلاڪال وغيرہ قابل ذڪر آھن. ان کي 2000ء جي ٽي وي سلسلا نندھوني ۽ مانال ناگرام جي لاءِ ڪيرل اسٽيٽ ٽيليويزن اعزاز سان نوازيو ويو. 2015ء،،2017ء جي ثي وي سلسلا ڪاروٿاموٿو جي لاءِ ان کي ايشين ٽيليوزن بيسٽ ڪيريڪٽر اداڪارا جو اعزاز مليو. 2019ء ۾ ھؤ سوريا ٽي وي جي لاءِ چاڪليٽ ۾ ڪم ڪئي پيءَ جنھن ۾ ھاڻ شريڪا مينن ھن جي جڳھ ٺھي وھئي. ""اھم فلمون ""
ٻاھريان ڳنڍڻا
زمرو:1965ع جنمَ زمرو:ايڪيهين صدي جون ڀارتي اداڪارائون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:ڀارتي فلمي اداڪارائون
ديھ زئر پير
ديھ زئر پير:زير پير: Deh Zair Pir: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي نيو سعيدآباد جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جنھن ۾ ڳوٺ زير پير واقع آھن.ھن ديھ جو وڏو حصو زرعي زمينن تي مشتمل آهي.ھن ديھ جون حدون ديھ چتوري، ديھ گيس۽  ديھ باويري سان ملن ٿيون.
زمرو:سنڌ جون ديھون
ڪڙيو صوبدار
ديھ ڪڙيو صوبدار سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي يونين ڪائونسل نمبر 3 چاڪياڻي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا پٺاڻ  تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي 1880ع واري ديھن واري پراڻي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ چاڪياڻي، ڳوٺ دريا خان مستوئي، ڳوٺ صوبدار مستوئي، ڳوٺ احمد خان وڌو ۽ جتن وارو ڳوٺ واقع ھيا جيڪي ھاڻي پڻ قائم آھن بعد ۾ ڳوٺ جمعا خان بروهي ۽ ڳوٺ رسول بخش بروهي پڻ قائم ٿيا.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ چانڊيا، اولھ ۾ ديھ ڌڱ، ڏکڻ ۾ تعلقو سجاول جوڻيجو جون ديھون ھر ھڪ ديھ شير خان ۽ ديھ چاڪر سليمان ۽ اولھ ۾ تعلقو ميروخان جي ديھ ٿرڙي ڌپ ۽ شھدادڪوٽ جي ديھ سيلرا واقع آهن. وغيره واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي. ھن ديھ ۾ سيد سبحان شاھ ۽ سيد دائم شاھ جا مقبرا پڻ واقع آھن. ھن ديھ جو نالو ڳوٺ صوبدار مستوئي جي نالي تان ورتل آهي. ٽانوري شاخ ۽ مستوئي شاخ ھن ديھ مان وھندڙ آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 7,401 ھئي جيڪا 1,153 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
جوڳي (ديھ)
جوڳي يا جوڳي ديھ، قمبر شھدادڪوٽ ضلعي تعلقو وارھ ۾ ھڪ ديھ جو نالو آھي. جنھن جي پسگرادائيءَ ۾ پير صالح شاهه، ڪمال چانڊيو، جاڙو ماڇي، مراد ڀٽي، واحد بخش کهاوڙ عرف عرفي کهاوڙ، نوريز چانڊيو ۽ ڪنڊي ڳوٺ موجود آھن.
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون زمرو:قمبر شھداڪوٽ ضلعو
ڪئلوڪورٽس پينمنٽينسس
ڪئلوڪورٽس پينمنٽينسساتر آمريڪا جو ھڪ اڻ لڀ لليئيسياء جو گلن وارو ٻوٽو آهي جنھن کي عام طور تي پيمنٽ ماريپوسا للي سڏيو ويندو آهي
اولهه بنگال
کاٻو|thumb|اولھ بنگال اولھ بنگال (بنگالي: পশ্চিমবঙ্গ، پَشچِم بنگو) ڀارت جي اوڀارين حصي جي ھڪ رياست آھي۔ بنگلاديش ۽ اولھ بنگال تاريخي خطي بنگال جا حصا آھن۔ ان جي اوڀر ۾ بنگلاديش واقع آھي، اتر اوڀر ۾ ڀٽان ۽ ڀارتي رياست آسام، اتر ۾ سڪم، اتر اولھ ۾ نيپال، اولھ ۾ بھار ۽ جھاڙ کنڊ ۽ ڏکڻ اولھ ۾ اڙيسہ آھي۔
بنگال خطو پنھنجي تاريخ ۾ مختلف سلطنتن جو حصو رھڻ کان بعد بالآخر 1757ع جي جنگ پلاسي جي نتيجي ۾ ايسٽ انڊيا ڪمپني جي زير انتظام اچي ويو۔ ڪلڪتو ان دوران ڪافي عرصي تائين برطانوي ھندستان جي گاديءَ جو ھنڌ۔ 1947ع ۾ بنگال کي پاڪستان ۽ ڀارت جي وچ ۾ ورھائي ڇڏيو تقسیم۔
اولھ بنگال ڀارت جي ڪل ايراضي جو صرف 2.7% آھي، جيتوڻيڪ تہ ھتي ڀارت جي ڪل آبادي جو 7.8% آباد آھي۔ ھي ڀارت جي ڳتيل آباد ترين رياست آھي۔
زمرو:ڀارت
پوپٽي هيرا ننداڻي
پوپٽي هيراننداڻي (انگريزي:Popti Hiranandani) برطانوي هندستان ۾ سنڌ ۾ جنم وٺندڙ سنڌي ٻوليءَ جي ليکڪ هئي. سندس ڪيترائي ڪتاب شايع ٿيل آهن.
سوانح
پوپٽي رامچند هيراننداڻي 17 سيپٽمبر 1924ع تي حيدرآباد, سنڌ ۾ ڄائي. هن جا وڏا ميرن جي درٻار ۾ وزير هوندا هئا. سندس پيءُ فاريسٽ ڊپارٽمينٽ ۾ وڏو آفيسر هو. پوپٽي اسڪولي تعليم ڪندن مل گرلس هائي اسڪول، حيدرآباد، سنڌ مان ماڻي. هن 1939ع ۾ ميٽرڪ پاس ڪئي. انٽر جو امتحان ساڌو واسواڻي جي کوليل ميران ڪاليج مان ۽ بي اي جو امتحان بنارس هندو يونيورسٽيءَ (Banaras Hindu University) مان 1943ع ۾ پاس ڪيو. ورهاڱي کانپوءِ گهر وارن سان ڀارت لڏي ويئي. اتي ايم اي جي ڊگري حاصل ڪيائين.
ميٽرڪ کانپوءِ ”ڪندن مل گرلس هاءِ اسڪول“ ۽ ”پگٽ گرلس اسڪول“ ۾ ماسترياڻي ٿي رهي .هو ميوزڪ ٽيچر پڻ رهي آهي. ڀارت ۾ پهرين 1960ع ۾ نيشنل ڪاليج ۾ پارٽ ٽائيم ڪم ڪندي هئي پوءِ ڪي سي ڪاليج ۾ پروفيسر ٿي.پاڻ يونيورسٽيءَ ۾ ايم اي ۽ پي ايڇ ڊي جي شاگردن جي گائيڊ پڻ رهي. سندس ڇپيل ڪتاب ممبئي، پونا ۽ گجرات جي يونيورسٽين ۾ بي اي ۽ ايم اي جي ڪورسن لاءِ مڃيل آهن. کيس هندي، سنسڪرت، فلاسافي ۽ ويدن وغيره سان به گهڻي دلچسپي رهي.
پوپٽيءَ جو ادبي ڪم
پوپٽيءَ ۾ پڙهڻ جي عادت ننڍي هوندي کان ئي هئي. ”پڙهڻ جي عادت هن ۾، پروفيسر ڪي اين واسواڻي وڌي، ۽ لکڻ جي شري هاسي مل ماکيجاڻي. جڏهن پهريون ڀيرو ميران ڪاليج کليو، تڏهن واسواڻي مون کي انگريزي پاڙهيندو هو ۽ هاسو مل ايڪانامڪس. واسواڻي مون کي انگريزي ناول پڙهڻ جو شوق ڏياريو ۽ هاسي مل لکڻ لاءِ راضي ڪندي چيو، ”خيال جو وستار ڪرڻ ۽ وستار واري ڳالهه کي ننڍو ڪري لکڻ جو ڏانءُ تو ۾ آهي. تون ليکڪا بڻجي سگهين ٿي“ هاسو مل ماکيجاڻي، جڏهن حيدرآباد ڇڏي ڪراچي ويو هو، تڏهن اتان مون کي آکاڻي لکي موڪلڻ لاءِ لکيو هئائين. اها آکاڻي سچي پريم ڪهاڻي هئي. پوءِ مون ليک موڪليومانس، جنهن جو سرو هو- ”اُتم ڪير؟ استري يا پرش.“ پوپٽيءَ پهرين آکاڻي، چونڊيندي ٻير وڃي پيو ککڙين هڪ طنزيا ۽ مذاح واري آکاڻي هئي، جا ”هندستان“ اخبار ۾ ڇپي، پوءِ انهيءَ اخبار جي هفتيوار ”هند واسي“ ۾ هر هفتي پوپٽي جا ليک، ناٽڪ ۽ ڪهاڻيون ڇپجڻ لڳيون. سندس اهي لکڻيون 1949ع کان وٺي 1965ع تائين ڇپجنديون رهيون. پوءِ لپيءَ جي سوال تي هن ”هند واسي“ ۾ لکڻ بند ڪري ڇڏيو.
پوپٽيءَ جي آکاڻين جا موضوع
پوپٽي سڀ کان پهرين آکاڻيون لکيون. سندس ڪهاڻيون گهڻي ڀاڱي زال جي زندگي ۽ اُن جي چوگرد ڦرن ٿيون. ماءُ پيءُ وڙهن ته ڌيءَ ڪيئن ٿي محسوس ڪري، پيار ڪندڙ ڇوڪرو ڇڏي وڃي ته محبوبا جي من جو حال ڪهڙو ٿو ٿئي. هڪ زال جڏهن محبت جو تيز ڌڪ ٿي کائي ته پوءِ ڪن حالتن ۾ ڪيئن ٿي هيٺ ڪري، هڪ زال ٻي سان ڪيئن ٿي حسد ڪري. پرڻيل زال کي ٻيو ڪو مرد وڻي وڃي ته سندس دل جي ڪيفيت ڪهڙي ٿي ٿئي. اهي ۽ انهيءَ سان ملندڙ موضوع ئي پوپٽي جي آکاڻين جا هئا.
پوپٽي جي ٻاونجهائي اَکري سنڌي لپيءَ لاءِ جاکوڙ
پوپٽي، عربي فارسي ٻاونجهائي اَکري سنڌي لپيءَ جي بچاءُ لاءِ، ديونا گري لپي جي حمايتين جي خلاف وڙهندي رهي آهي. هن سنڌي ٻولي، ادب ۽ ثقافت جي حفاظت لاءِ هڪ بهادر سپاهي جيان جنگ وڙهي ۽ سنڌين ۾ سجاڳي آڻڻ لاءِ سڄي هندستان جو دورو ڪيو. هندستان ۾ سنڌي ٻوليءَ کي قومي ٻولي جي حيثيت ۾ مڃائڻ توڙي سنڌي ادب ۽ ثقافت ۽ تهذيب کي جيئرو رکڻ جي لاءِ جيڪا هلچل هلي، ان ۾ پوپٽيءَ جو وڏو ڪردار آهي ۽ هوءَ انهيءَ جي مهڙ واري دستي جي اڳواڻ رهي.
لکڻ کان سواءِ پوپٽي جون ٻيون به ڪافي دلچسپيون رهيون، جن جو ذڪر ڪندي هڪ انٽرويو ۾ چيائين: ”ننڍي هوندي کان ئي شوق هئم، باغن، ڊانس ڪرڻ ۽ شاعرا ٿيڻ. پويان ٻئي پورا ٿي نه سگهيا. ان ڪري منهنجو لاڙو ڳائڻ ڏانهن وريو. باجو بئنجو ۽ دلربا وڄائڻ سکيس، پر پوءِ پڙهڻ پاڙهڻ جو ڪم ڪندي، ان شوق پالڻ لاءِ گهربل سهولت نه ملي. غزل، دادر ۽ ٺمري لکندي آهيان. جيتوڻيڪ سبڻ ۽ ڀرت جا امتحان پاس ڪيل اٿم، پر سبڻ سان ايتري دل نه اٿم، جيتري رڌڻ سان، باقي گهمڻ ۽ لکڻ منهنجي شوقن ۽ ضرور شمار ٿيندا.“
پوپٽي جا ڪتاب
پوپٽي هيراننداڻي جا ڪيترائي ڪتاب ڇپيل آهن، جن جو تعداد 35 کان به وڌيڪ آهي. اهي ڪتاب جداجدا صنفن تي شايع ٿيل اٿس. هن ٻن سون کان به وڌيڪ ڪهاڻيون لکيون آهن. سندس ڪتابن جو وچور هن ريت آهي.