اوڏ
اوڏ راجپوت پنچائت
سنڌ ۾ رهندڙ اقليتي برادرين ۾ اوڏ برادري پنج هزار سال قديم ۽ تاريخ جي ورڪن ۾ ملي ٿي, اوڏ برادري سنڌ جي قديم تهذيب جو حصو پڻ آهي, اوڏ برادري اوائيلي دور کان هن جديد دور تائين هميشه پنهنجي محنت ۽ مزدوري سان زندگي جو ڪاروهنور هلايو آهي, پورهيت طبقي سان واسطو رکندڙ اوڏ برادري جا ماڻهون مٽي جون ديوارون ۽ مٽي جا گهر ٺاهيندا هئا جنهن کي اوڏڪي ديوار يا اوڏڪو گهر چئبو آهي۔ اوڏ برادري جا پورهيت ماڻهون پنهنجو روزگار ڪري پيٽ پاليندا هئا ڪڏهن به ڪنهن وڏيري يا سرمائيدار جي اڳيان هٿ نه ٽنگيو. گذريل 4/3 ڏهاڪا اڳ روزگار جي تلاش ۾ وڏڙا اباڻا ڪک ڇڏڻ تي مجبور ٿي سفر ۽ ڪشالا ڪري روزگار لاء ويندا هئا، موجوده دور ۾ اوڏ برادري جي نوجوانن ۾ تعليم جو شعور اچي ويو آهي جيڪي ملڪ جي مختلف شهرن جا نوجوان اعلي' تعليم رکڻ سبب ملڪ جي مختلف شعبن ۾ بطور انجنيئر، ڊاڪٽر, پروفيسر، وڪيل، فورس ۽ استاد سميت اعلي منصب تي فائز آهن ۽ دنيا جي ڪنڊ ڪڙڇ ۾ تعليم سان گڏوگڏ خدمتون پڻ سرانجام ڏئي رهيا آهن, تنهن باوجود برادري جا اڪثر ماڻهون اڄ به پورهيت واري زندگي گذاري رهيا آهن, جتي سنڌ ۾ مختلف برادرين پاران پنهنجي برادري جي ماڻهن کي پنهنجن پيرن تي بيهارڻ لاء سماجي تنظيمن کي فروغ ڏنو پيو وڃي, اتي برادري جي اندروني ۽ سماجي معملن کي حل ڪرڻ لاء اوڏ برادري جو مکي لاڙڪاڻي سان تعلق رکندڙ استاد سڄڻ مل اوڏ پنهنجي برادري جي پورهيت مزدور طبقي جي ترجماني ڪرڻ لاء سندرو ٻڌي ميدان تي نڪري پيو ھو, هن ڏينهن رات برادري کي منظم ڪرڻ لاء ڪوششون ورتيون, جنهن جي ورتل ڪوششن سان دادو, لاڙڪاڻو, حيدرآباد, عمرڪوٽ, سانگهڙ, ميرپورخاص, ڪشمور ايٽ ڪنڌڪوٽ, گهوٽڪي, سکر, خيرپورميرس, نوشهروفيروز, مٽياري, نوابشاهه, ڄامشورو ۾ برادري جي ماڻهن سان گڏجاڻيون ڪري تنظيم سازي ڪئي, اهو سال 2018 هيو جڏهن سيوهڻ ۾ صوبائي سطح جي گڏجاڻي رکي وئي هئي مذڪوره ضلعن سان واسطو رکندڙ برادري جا جاکوڙي ماڻهون شريڪ ٿيا هئا, جتي "اوڏ راجپوت پنچائت" جو بنياد رکيو ويو جنهن ۾ استاد سڄڻ مل اوڏ کي پنچائت جو آرگنائيزر چونڊيو ويو بعد ۾ لاڙڪاڻي ۾ گڏجاڻي ڪري چيئرمين چونڊيو ويو, وقت گذرڻ سان گڏ ڪارنر گڏجاڻين جلسن بعد برادري جي ماڻهن ۾ سماجي شعور ۽ جاڳرتا ڦهلائڻ لاء نوجوان طبقي کي متحرڪ بڻايو ويو, صورتحال بهتري طرف وڃي رهي هئي ته 9 ڊسمبر سال 2019 تي اچانڪ ڏکوئيندڙ خبر ملي ته پنچائت چيئرمين استاد سڄڻ مل قتل ٿي ويو آهي، سندس خاندان پاران ڪورٽ ڪيس خود هلائڻ ۽ پنچائت کي صرف ۽ صرف تنظيمي ڪاروهنوار هلائڻ لاء چيو ويو۔ ڪجھ عرصو تنظيمي سرگرمي معطل ٿي وئي ۽ پنچائت تي ڏکيو وقت اچي ويو ڪجهه عرصي لاء تنظيمي سرگرميونه هجڻ ڪري ڪجھ منفي سوچ رکندڙ برادري جي مخسوس ٽولي (ا۔س۔ا۔ا) اها پروپئگينڊا پڻ هلائي ته (جيڪي پنهنجي چيئرمين لاء ڪجھ نه ڪري سگهيا ته برادري لاء ڇا ڪندا) ان مخسوس ٽولي کي اهو انتشار فهلائڻ کان اڳ اهو ضرور سمجهڻ کپي ها ته جڏهن به معاملا عدالت ۾ هوندا آهن ته ان کي عام ماڻهو ڪجھ به نٿو ڪري سگهندو آهي۔ برحال اوڏ راجپوت پنچائت تنظيم جي سرگرمي نه هجڻ ڪري مختلف نالن سان مختلف ماڻهن برادري اتحاد جوڙيا, جنهن سان برادري حصن ۾ ورهائجي طاقت بدران ڪمزور ٿي محدود بڻجي وئي ۽ هر گهر مان ڌڙابندي ٿي وئي ايتري قدر جو ڪنهن اتحاد جي اڳواڻ جو خوشي جو پروگرام هجي ٿو ته سندن ئي اتحادن جي ميمبرن ۽ اڳواڻن جي اڪثريت هجي ٿي باقي ٻين اتحادن جي ماڻهن کي دعوت نه ڏني ويندي آهي مطلب ته فرقيواريت جنم وٺي رهي آهي۔ ان کانپوء 8 فيبروري سال 2020 تي خيرپورميرس ۾ اوڏ راجپوت پنچائت جي مرڪزي گڏجاڻي ٿي, اوڏ برادري جي سماجي شخصيت سريش ڪمار بجرنگي کي امراستاد سڄڻ مل اوڏ جي جڳهه تي نئون چيئرمين منتخب ڪيو ويو, تنظيمي منشور موجب اهو عهدو هڪ سال تائين هوندو۔ جيڪو برادري لاء ڪم ڪرڻ واري کي نئين سر چونڊڻ لاء برادري جي ماڻهن پاران هر سال چونڊ ڪئي ويندي, اوڏ راجپوت پنچائت برادري جي نوجوانن کي تعليم ڏيارڻ سميت برادري جي سماجي خدمتن ۽ اندروني معاملن کي سلجهائڻ کي فوڪس ڪري رهي آهي, اوڏ برادري جي ڀلائي لاء جاکوڙيندڙ ڪردارن کي اڳتي وڌي اهو سوچڻ جي ضرورت آهي ته سڀئي گڏجي هڪ پليٽ فارم تي گڏ ٿي ڪري برادري خدمت ڪجي۔ مخسوس ٽولا ٺاھڻ سان برادري ۾ صرف نفرت ۽ فرقاپرستي وڌي رهي آهي۔ جيڪو اڳتي هلي ڪري نقصانده ثابت ٿي سگهي ٿو۔ اچو جي حقيقي قوم جو ڀلو ڪرڻ چاهيون ٿا ته سڀئي گڏجي پنهنجي وڏائي کي ڇڏي ماروئڙن لاء هڪ ٿيون۔