cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
راڄپر
شجرو
راڄپر قبيلي جو شجرو رائيڌڻ کان شروع ٿيل ڄاڻايو ويو آهي، جنهن مان سمون، انڙ ۽ ان جي اولاد ۾ 28 ڀائرن مان راڄپر به هڪ هو، جنهن مان هي قبيلو اسريو. راڄڙن ۾ به هنن مان راڄپار نالي سان هڪ پاڙو آهي.
لاس اينجلس
جاگرافي
لاس اينجلس ندي هتان جي سڀ کان مُکيہ ندي آهي جنهن جي ڊيگه اٽڪل 51 ميل (82 ڪلوميٽر) آهي.
راڄپر
پاڙا
راڄپر قبيلي جا 57 کان مٿي پاڙا آھن.
لاس اينجلس
جاگرافي
ماھرن جي چوڻ مطابق لاس اينجلس سميت ڏکڻ ڪيليفورنيا ۾ اٽڪل 10000 زلزلا ھر سال اچن ٿا پر انھن مان اڪثر زلزلن جي شدت ايتري تہ گھٽ ھوندي آھي جو انھن جا جھٽڪا بہ گھڻو ڪري محسوس نہ ٿيندا آھن. البت ماھرن جو چوڻ آھي تہ ھن سرزمين تي 110 کان 140 سالن کان پوءِ ھڪ خطرناڪ زلزلو اچي سگھي ٿو. ھن علائقي ۾ آخري وڏو زلزلو 1857ع ۾ آيو ھو انڪري ماھرن چتاءٌ ڏنو آھي تہ ايندڙ وڏو زلزلو ڪنھن بہ وقت ھن علائقي کي پنھنجي لپيٽ ۾ وٺي سگھي ٿو ،.
راڄپر
پاڙا
thumb|راڄپر قبيلي جا پاڙا
لاس اينجلس
آبھوا
ھيٺ ڏنل چارٽ ٻڌائين ٿا تہ ھن شھر جي موسم سياري توڙي اونھاري ۾ ڪافي خوشگوار رھي ٿي، البت مينھن تمام گھٽ وسي ٿو. اونھاري جي ڀيٽ ۾ سياري ۾ ڪجھ وڌيڪ مينھن وسي ٿو. گھٽ مينھن۽ ڪارن ۽ ڪارخانن مان نڪرندڙ دونھن سبب ھي شھر ڌنڌ ۽ فضائي آلودگيءَ جو شڪارٿئي ٿو. ويجھڙائيءَ ۾ حڪومت فضائي آلودگيءَ کي گھٽائڻ لاءِ اپاءَ وٺڻ شروع ڪيا آھن.
راڄپر
ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:سنڌ جون ذاتيون زمرو:سنڌي ذاتيون زمرو:سنڌي قبيلا زمرو:سنڌ جا معاشرتي گروه زمرو:سنڌي ذاتيون ۽ قبيلا
نوازالدين صديقي
نوازالدين صديقي (Nawazuddin Siddiqui)، (پيدائش 19 مئي 1974ع)، ھندوستاني ادڪار، ھندي سئنيما ۾ سندس ڪم لاءِ ڄاتو وڃي ٿو. ھي نيشنل اسڪول آف ڊراما جو اڳوڻو شاگرد آھي. ھن پرشانت ڀرگاوَ جي ھدايتڪاريءَ ھيٺ سندس پھرين فيچر فلم "پتنگ" ترجمو "لغڙ" ۾ ڪم ڪري پنھنجي فلمي پيشي جي شروعات ڪئي ، جنھن ۾ سندس ڪارڪردگي کي سئنيما نقاد راجر ايبرٽ ساراھيو. کيس ھدايتڪار انوراگ ڪيشيپ جي فلمن بليڪ فرائڊي (2007ع )، گينگس آف وَسيپُور (2012ع) ۽ رامن راگھوَ 2.0 ۾ ڪم ڪرڻ تي عالمي مڃتا حاصل ٿي.
گڏيل لاڳاپو
گڏيل لاڳاپو (Correlation) (نسبت، تعلق، لاڳاپو، واسطو) انگن اکرن واري تحقيق ۾ گڏيل تعلق مان مراد آهي تہ گڏيل تبديليون يعني ڪنهن شيءِ جي گهٽ پئدا ٿيڻ ڪري ڪن ٻين شين تي بہ ساڳيو اثر پوي. سمجهو تہ جيڪڏهن ڪپھ يا ڪمند گهٽ پئدا ٿيندو تہ، انهيءَ جو اوترو اثر ڪپڙي ۽ کنڊ جي پئدائش تي پوندو ۽ جيڪڏهن ڪپھ ۽ ڪمند وڌيڪ پيدا ٿيندا تہ ڪپڙو ۽ کنڊ وڌيڪ تيار ٿيندي يا انهن جو وڪري تي اوترو اثر پوندو. اهڙيءَ طرح هڪڙين شين جي قدر جو اثر ٻين شين جي قدر تي ٿيندو آهي، تہ اهڙي تعلق کي گڏيل تعلق چيو وڃي ٿو. اهو اثر ڪڏهن مخالف هوندو آهي ۽ ڪڏهن برابر هوندو آهي. يعني مخالف هن طرح هوندو آهي تہ جيڪڏهن ڪپھ ۽ ڪمند گهٽ پئدا ٿيندا تہ ڪپڙو ۽ کنڊ گهٽ تيار ٿيندي. اهو اثر برابر رهندو، پر ڪپڙي ۽ کنڊ جي گهٽتائي ڪري انهن جو قدر وڌي ويندو ۽ جنهن ڪري سندن قيمت وڌي ويندي ۽ اهڙي حالت ۾ اهو اثر مخالف هوندو. اهڙي طرح گڏيل تعلق ٻن قسمن جو هوندو آهي: مثبت ۽ منفي
لاس اينجلس
مذھب
آمريڪا جي ٻين شھرن واگيان لاس اينجلس جا بہ اڪثر ماڻھو عيسائي مذھب سان واسطو رکن ٿا جن ۾ ڪيٿولڪ، پروٽسٽنٽ ۽ ٻيا عيسائي شامل آھن. 2014ع ۾ ھتان جي ماڻھن جي مختلف مذھبن سان وابستگي سامھون واري جدول ۾ ڏيکاريل آھي.
تعليم
هن شهر ۾ ٽي وڏيون سرڪاري يونيورسٽيون قائم آهن:
شهر ۾ خانگي يونيورسٽين ۽ ڪاليجن جو هڪ ڄار پکڙيل آهي، جن مان هيٺيان ادارا خاص ذڪر جي لائق آهن:
حوالا
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جا شھر
منڌيئڙو
منڌيئڙو: جھرڻو رڌڻي جي ھڪ اوزار جو نالو جنھن سان پاڻياٺ وارن کاڌن کي ولوڙبو آھي. اھو لسي ۽ ڏڌ ٺاھڻ ۾ ڪم ايندو آھي. ٻھراڙيءَ ۾ ان جو استعمال چاڏيء ۾ جھرڻي وانگر ڪري ولوڙي لسي تيار ڪئي ويندي ھئي. ان جو ھڪ قسم دال منڌيئڙو ھوندو آھي جنھن جو مٿو گول ھوندو آھي جنھن سان دال کي گھوٽي ان جي مغزن کي رس ۾ تبديل ڪيو ويندو آھي.
پولڪو
پولڪو سنڌ جي ريگستان ٿر جي عورتن جي لباس جو ھڪ سبيل ڪپڙو جيڪو زالون ڇاتي کي ڊڪڻ به لاء پائينديون آھن ۽ اھو چست لباس سڏبو آهي. ان جو رنگ ڳاڙھيرو ٿيندو آهي.
کنج
کَنجَ عاج جي ٺھيل ھڪ زيور جو قسم جيڪو ٿري زالون ٺوٺ کان مٿي ٻانھن تي پائينديون آھن.
کنڊو ڳوٺ (نارٿ ناظم آباد)
يو سي کنڊو ڳوٺ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي سينٽرل جي تعلقي نارٿ ناظم آباد سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاميٽي آهي. ھن يو سي جي اوڀر م شادمان ۽ ڏکڻ م مجاھد ڪالوني آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ھن يو سي جو چيئرمين نويدالدين ۽ وائيس چيئرمين سيد اصفر حسين چونڊجي آيا جن جو تعلق ايم ڪيو ايم پاڪستان سان آھي. آبادي جي اڪثريت ۾ اردو ڳالهائيندڙ ۽ سنڌي آهن.
لفظ
لفظ (Word) عربي ٻوليءَ مان ورتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي، اهو ٻن يا وڌيڪ حرفن يا آوازن جو مجموعو، جنهن مان ڪو مطلب يا معنيٰ نڪري؛ يا ائين کڻي چئجي تہ، ٻہ يا وڌيڪ آواز يا اکر گڏجي هڪ معنيٰ خيز ’لفظ‘ ٺاهيندا آهن. لفظ اڪثر ٻن نمونن جا ٿيندا آهن؛ هڪڙا ابتدائي لفظ ۽ ٻيا ثانوي لفظ. ابتدائي لفظ اهي آهن، جي مختلف آوازن يا حرفن کي پاڻ ۾ ملائڻ سان جڙڻ ٿا. انهن کي سادا لفظ بہ چئبو آهي.
ممتاز مرزا
حيدرآباد جي ٽنڊي آغا ۾ 1938ع ۾ جنم وٺندڙ ممتاز مرزا جي پرورش ادبي ماحول ۾ ٿي. سندس والد سنڌ جو ناليوارو شاعر ۽ اديب مرزا گل حسن احسن ڪربلائي پنھنجي دور ۾ سنڌ جي مشهور شخصيتن ۾ شمار ٿيندو هو.
تفصيلي تعارف
ريڊيو پاڪستان تي پروگرامن ۾ وڃڻ جي شروعات ممتاز مرزا تڏهن کان ڪئي جڏهن سندس والد صاحب کي ريڊيو جا پروگرام مليا جيڪي ان ايئر هو ڪندو هو. نہ صرف اهو پر احسن ڪربلائي ريڊيو جا اسڪرپٽ بہ تحرير ڪندو هو. پنہنجي والد جو اثر وٺندي متاز مرزا بہ ريڊيو پاڪستان تي وڃڻ شروع ڪيو ۽ بعد ۾ لکڻ ۾ مصروف ٿي ويو. ممتاز مرزا جنھن ٽهي ۾ لکڻ شروع ڪيو اهو سنڌي جديد افساني جو ابتدائي زمانو هو. تڏهن ڊرامن جو پڻ رجحان پروان چڙهي ويو هو ۽ ريڊيو پاڪستان جا سنڌي ڊراما ماڻهو وڏي چاھ سان ٻڌندا هئا. ممتاز مرزا ريڊيائي ڊرامن لکڻ ۽ افسانا تحرير ڪرڻ وارن تخليقڪارن ۾ اڳتي وڌڻ لڳو.
شروعات
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ جي قائم ڪيل ماڊل اسڪول اولڊ ڪئمپس گاڏي کاتي ۾ سنڌي ڊڪشنري آفيس ۾ هن پنھنجي قريب ترين دوست شيخ محمد اسماعيل سان گڏ سنڌي ادب جو ڊگهو پروجيڪٽ پورو ڪيو جيڪو چاليهن واليمن تي سنڌي ادبي بورڊ پاران شايع ٿيل آهي. هي ڊڪشنري ۽ لوڪ ادب جون ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ کي مليل اسڪيمون هيون جيڪي شيخ محمد اسماعيل، ممتاز مرزا، محمد يعقوب ميمڻ، محمد حسين ڪاشف جهڙا عالم سرانجام ڏيندا هئا.
ادبي سفر
ممتاز مرزا 1974ع ڌاري ڪراچي ٽي وي تي اسڪرپٽ ايڊيٽري سنڌي سيڪشن مقرر ٿيو. هن دور ۾ سنڌي ڊرامن کي عروج مليو. سنڌي ڊرامن جي تاريخ ۾ پي ٽي وي جا جيڪي بہ ڪامياب ڊراما هئا انھن جي ڪاميابي پٺيان ممتاز مرزا جو هٿ آهي. اهو ايئن جو ڪيترائي ڪهاڻيڪار جن اڃا ڊرامو ڪونہ لکيو هو تن کي ڊراما رائيٽر ممتاز مراز بڻايو. هتي نالا ڄاڻائڻ مناسب ناهي پر اهڙن ڪهاڻيڪارن جن ڊرامن ڏانھن توجھ بہ نہ ڏني هئي تن کي حجت ڪري ڪهاڻين مان ڊرامو بڻايائين ۽ اهي ڪامياب ڊراما ٿيا. اهڙا ليکڪ جيڪي اڄ ڊراما رائيٽر طور سڃاتا وڃن ٿا سي ممتاز مرزا جي حجت ۾ نالو ڪڍي ويا. ڪيترا ڀيرا ايئن بہ ٿيو تہ جنرل مئنيجر عبدالڪريم بلوچ ۽ اسڪپرٽ ايڊيٽر ممتاز مرزا جي ٺاهيل پاليسين موجب سنڌي ڊراما موضوعن موجب تحرير ڪري هلايا ويا هئا. ڊرامن کان علاوه سنڌي موسيقي جا سٺا موسيقار ۽ گلوڪار ممتاز مرزا آڊيشن وٺي پيش ڪندو هو. ان ڪري ڪيترائي نوان موسيقار ۽ گلوڪار متعارف ڪرايا ويا. اهڙي ريت ادبي پروگرامن جا مختلف سلسلا شروع ٿيا، عورتن جا سنڌي پروگرام، ٻارڙن جا پروگرام ۽ مختلف نوعيت جا ٽي وي پروگرام جاري ٿيا. هڪ اهم ڪارنامو جيڪو عبدالڪريم بلوچ ۽ ممتاز مرزا کي ڪريڊيٽ وڃي ٿو سو ٽي وي تي سنڌي پروگرام جو وقت 25 منٽن مان ڪلاڪ ڪرڻ وارو آهي. ان زماني ۾ هڪڙو ئي چينل سرڪاري ٽي وي جو هوندو هو. جنھن کي سنڌي پروگرام جو وقت نھايت مختصر هو، اڄ سيٽلائيٽ جو دور آهي، ڪيترائي سنڌي ٽي وي چينل آهن، انھي ڪري شايد هن ڳالھ جي اها اهميت نہ هجي.
ثقافت کاتو
پي ٽي وي کانپوءِ ثقافت کاتي ۾ ممتاز مراز ڊائريڪٽر جنرل جي عهدي تي فائز ٿيو. اتي هن کاتي جي مطابق خدمتون سرانجام ڏنيون. شاھ لطيف جي ميلي کان وٺي پرڏيھ ۾ ثقافتي شو ڪرائڻ تائين سنڌي موسيقي کي هن هٿي وٺرائي. ڪيترائي ڪتاب ثقافت کاتي شايع ڪيا جيڪي ممتاز مراز جي نگراني ۾ تيار ڪيا ويا هئا. هو ذاتي حيثيت ۾ سندس مداحن جو وڏو انگ هو. ريڊيو جي زماني کان وٺي ثقافت کاتي جي پروگرامن جي ميزباني تائين، هن جا هر شعبي ۾ الڳ مداح هئا.
وفات
1974ع کان جيئن هو ڪراچي ۾ رهائش پذير ٿيو تہ وري حيدرآباد ۾ 1996ع جي پڇاڙڪن ڏينھن ۾ آيو. جنھن پاڙي جي گهٽين ۾ ننڍي کان وڏو ٿيو هو. ڏهاڪو ڏينھن اڃا مس گذاريا هوندائين تہ دل جي دوري 6 جنوري 1997ع جي اڌ رات جو کيس اهي شدت سان سٽ ڏنس جو دم ڌڻي حوالي ٿي ويس.
حوالا
زمرو:1938ع جون پيدائشون زمرو:1939ع جون پيدائشون زمرو:1997ع جون فوتگيون زمرو:1997ع جون وفاتون زمرو:حيدرآباد، سنڌ جا ماڻھو زمرو:سنڌي اديب زمرو:سنڌي مصنف
راء ديواجي
راء ڏياچ سنڌ جو ھڪ بادشاھ جنھن سنڌ ۾ راء گھراڻي جي بادشاهي جو بنياد وجھي ھڪ مضبوط ايمپائر قائم ڪئي.سندس وفات کانپوءِ پٽ راء سھارس پھريون تخت تي ويٺو.
راء گھراڻي جي ايمپائر جا صوبا
دارالحڪومت وارو صوبو، جنهن تي خود سهرس پنهنجي گاديءَ واري شهر الور مان حڪومت ڪندو هو، سو گهڻو ڪري اڄوڪي اپر سنڌ ۽ گهڻو ڪري ديراجات جي ڏاکڻي حصي، ۽ ڪڇيءَ سميت بلوچستان جي ڀرپاسي وارن علائقن تي مشتمل هو. اهڙي طرح ان صوبي کي مرڪزي حيثيت حاصل هئي، ۽ ان ٻن ٻن گورنري صوبن کي، جن جي گاديءَ جا شهر هڪ پاسي سنڌ ۾ برهمڻ آباد ۽ سيوهڻ ۽ ٻئي پاسي پنجاب ۾ اسڪالند ۽ ملتان هئا، تقريباً ٻن ساهميءَ جي پڙن وانگر هڪٻئي جي نسبت ۾ پوريءَ برابريءَ جي وزن ۾ بيهاريو ٿي. برهمڻ آباد جو صوبو سنڌو نديءَ جي اوڀر واريءَ مرڪزي سنڌ، سڄي لوئر سنڌ ۽ شايد ڪڇ تي مشتمل هو، ۽ سيوهڻ (سيوستان) واري صوبي ۾ لڳ ڀڳ جديد لاڙڪاڻو ۽ دادو ضلعا، ۽ ممڪن آهي ته لسٻيلو پڻ شامل هئا. اَسڪالند صوبي ۾ شايد بهاولپور رياست ۽ ان جي آسي پاسي وارا پنجاب جا ضلعا، ۽ ملتان صوبي ۾ اهو سڄو علائقو شامل معلوم ٿئي ٿو، جيڪو وڃي مٿي لوڻاٺين پهاڙين (سالٽ رينج) سان لڳي ٿو، ڇاڪاڻ ته ان لاءِ چيو وڃي ٿو ته انهيءَ صوبي جي سرحد ڪشمير سان مليل هئيو.
چار مقالا
چار مقالا مقالن تي مشتمل هڪ ڪتاب آهي، جنھن جو ليکڪ محمد اسماعيل عرساڻي آهي. هن ڪتاب کي پاڪستان جي سي ايس ايس ۽ سنڌ صوبي جي پي ايم ايس امتحان جي اختياري مضمونن ۾ سنڌي جي نصاب ۾ شامل ڪيو ويو آهي.
نموني بندي
سيمپلنگ: نموني طور : Sampling:
چار مقالا
هن ڪتاب ۾ سنڌي ادب جي شاخن مان سنڌي ناول، سنڌي ڊرامو، سنڌي افسانو ۽ سنڌي مضمون جي عنوان سان چار مقالا درج ٿيل آهن. ڪتاب کي سنڌي ادبي بورڊ، ڄامشورو پاران پھريون ڀيرو سال 1974 ۾ ڇاپيو، جڏهن تہ ان جو ٻيون شُمارو سال 2005ع ۾ سنڌي ادبي بورڊ ڇاپيو.
نموني بندي
جڏهن ڪنهن تحقيق ۾ يا گهربل معلومات لاءِ وقت گهٽ هوندو آهي ۽ مواد گهڻو يا تحقيق جو دائرو وڏو هوندو آهي، تڏهن ٿوري وقت ۾ گهٽ خرچ سان جلدي ۾ نتيجو ڪڍڻ لاءِ پوري مواد مان ڪي نموني طور مثال ورتا ويندا آهن، جن کي پوري مواد لاءِ نمائندو تصور ڪيو ويندو آهي ۽ انهيءَ نموني طور ورتل مثالن مان ورتل مواد جو تجزبو ڪري ۽ نتيجو ڪڍيو ويندو آهي. انهيءَ لاءِ ضروري هوندو آهي، ته جيڪو نموني طور مواد ورتو وڃي اهو ايترو ننڍي انداز ۾ يا ٿورو نه هجي جو غلط نتيجو نڪري اچي پر ايترو مواد هجي، جنهن مان نتيجي ڪڍڻ ۾ مدد ملي سگهي. سمجهو ته ڪنهن ملڪ ۾ ماڻهن جي اقتصادي حالت کي ڏسڻو آهي پر جيئن ته پوري ملڪ جي ماڻهن جي اقتصادي حالتن معلوم ڪرڻ لاءِ وقت، محنت ۽ پئسي جي ضرورت هوندي آهي تنهن ڪري انهن ٽنهي ڳالهين کي نظر ۾ رکندي يا انهن ٽنهي جي ڪمي جي ڪري پوري ملڪ مان ڪن خاص شهرن يا ڳوٺن کي، جن کي ضروري سمجهيو ويندو آهي يا جن کي نمائندگي جي لاءِ ضروري سمجهيو ويندو آهي. تن کي تحقيق لاءِ چونڊيو ويندو آهي. انهيءَ لاءِ هڪ ڳالهه جو خيال رکڻ گهرجي ته تحقيق ڪندڙ کي اهڙي تحقيق ۾ پنهنجي پسند جا نمونا نه چونڊڻ گهرجن، پر اهڙا نمونا چونڊڻ گهرجن جيڪي پوري تحقيقي دائري جي نمائندگي ڪن. جيڪڏهن ائين نه ڪيائين ته ٿي سگهي ٿو ته نتيجو صحيح نه اچي سگهي.
چار مقالا
حوالا
زمرو:سنڌي ادب
نموني بندي
رينڊم سيمپلنگ    Random Sampling
عام کنيل نمونن ۾ تحقيق ڪندڙ جو شخصي لڳاءُ نه هوندو آهي. هن ۾ تحقيق ڪندڙ کي جيڪي نمونا اڳيان هوندا آهن، انهن تي تحقيق ڪندو آهي. هن جو طريقو هيءُ هوندو آهي ته سمجهو ته ڪنهن ملڪ جي اقتصادي حالتن تي تحقيق ڪرڻي آهي، انهيءَ لاءِ سڀني شهرن ۽ ڳوٺن جي لسٽ تيار ڪئي ويندي آهي ۽ انهن مان ڪنهن مقرر نمبرن تي ايندڙ شهرن يا ڳوٺن کي چونڊيو ويندو آهي، جن تي تحقيق ڪئي ويندي آهي. سمجهو ته هر پنجن نمبرن کان پوءِ ايندڙ شهر کي چونڊڻو آهي. اهڙي طرح سڄي لسٽ مان پنجين پنجين نمبر تي ايندڙ شهرن يا ڳوٺن کي چونڊيو ويندو آهي.
حوالا
زمرو:سلجھائپ صفحا
ڦاٽل دھل
thumb|left|سريلي آواز جا ڪاٺي جا دھل جن جي گنجائش سي 3-سي 4 آهي
گلبھار
يو سي گلبھار پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي سينٽرل جي تعلقي ناظم آباد سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاميٽي آهي. ھن يو سي جي اتر م رضويه سوسائٽي ، ڏکڻ م لياري ايڪسپريس وي ، اوڀر ۾ سلطان ڪالوني، ۽ اولھ م پاڪ ڪالوني ۽ آصف ڪالوني واقع آھن. 2015 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ھن يو سي جو چيئرمين انعام الدين ۽ وائيس چيئرمين ناظم الدين چونڊجي آيا جن جو تعلق ايم ڪيو ايم پاڪستان سان آھي. آبادي جي اڪثريت اردو ڳالهائيندڙن جي آھي ۽ اقليت م پنجابي ۽ سنڌي شامل آهن. ھن يو سي م ڪراچي فٽبال گرائونڊ واقع آهي.
تجارت
thumb|left|upright=0.45|[[ڪيڊيوسيئس کي اڄ جي دؤر م ڪامرس جو نشان سمجھيو ويندو آھي. جنھن سان يوناني ڏند ڪٿائن مطابق مشتري (Mercury) سان منصوب ڪيو ويندو آهي]]
26 ربيع الاول
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ربيع الاول
تجارت
نالو ۽ معني
لفظ ڪامرس (Commerce) لاطيني ٻولي جي لفظ ڪمرشيم commercium مان نڪتل آهي. ان م ڪم cum جي معني گڏ  (together) ۽ مرڪس merx معني واپار (merchandise)
ماڌوري ڊڪشٽ
ماڌوري ڊِڪشِٽ نين (انگريزي: Madhuri dixit Nene)، (پيدائش 15 مئي 1967ع) ، ھندوستاني اداڪارا، پيشڪار ۽ ٽيليويزن شخصيت. ھندي سئنيما جي سڀني کان وڌيڪ مشھور مُکيہ عورتن مان ھڪ ھيءَ بہ آھي. ھن 70 کان مٿي باليووڊ فلمن ۾ ڪم ڪيو آھي. نقاد سندس خوبصورتي، ناچ جي قابليت ۽ مضبوط ڪردار جي تعريف ڪندا آھن. ڊِڪشِٽ جي ڪم جو شروعاتي عرصو رومانوي ۽ خانداني ڊرامن تي ٻَڌل ھوندو ھو. سندس مڃتا طور رڪارڊ سترھن نامزدگين مان ڇھہ فلم فيئر ايوارڊ کيس مليا آھن. 2008ع ۾، ھندوستان جي حڪومت پاران ملڪ جي چوٿين نمبر تي وڏي شھري اعزاز پدما شري سان کيس نوازيو ويو.
صنعت
صنعت: انڊسٽري: Industry: صنعت ھڪ ذريعي جو نالو آهي جنھن ۾ پيداوار جا مختلف طريقا ٽيڪنڪ استعمال ڪري اھڙيون خدمت واريون شيون (commodities) پيدا ڪيون وينديون آهن جيڪي صارفن لاءِ فائديمند ھونديون آھن.شين جي تياري ۾ سرمائي ۽محنت جي اشتراڪ سان قدرتي شين يا ڪچي مال م تبديلي اڻي نئين شڪل ڏئي انھن ۾ صارفن جي لاءِ فائدي جي صلاحيت پيدا ڪئي ويندي آهي.ڪنھن به معيشت ۾ شين جي پيداوار ۽ ان پيداوار سان لاڳاپيل خدمتن کي صنعت چئبو آهي
بيڪٽيريالاجي
بيڪٽيريالاجي مائڪرو بائيولاجي جي ھڪ شاخ جو نالو آهي جنھن ۾ بيڪٽيريا جي مارفالاجي ، ايڪولاجي ، جينيٽڪس  ۽ بايوڪيميسٽري، ۽ بيڪٽيريا  سان لاڳاپيل کوڙ ٻين معاملن جي بابت علم آھي. مائڪروبائيولاجي جي ھن شاخ ۾ بيڪٽيريائي جنسن جي سڃاڻپ، گروھ بندي ۽ وصفون بيان ٿيل ھونديون آھن. بيڪٽيريائي جاندارن جي ٻين جاندارن جھڙوڪ پروٽوزوئا، فنگاء ۽ وائرس سان مشابهت جي ڪري مائڪروبائيولاجي ۾ بيڪٽيريالاجي جي علم جي واڌ جي ضرورت پيدا ٿي. ڇوتہ اھي سڀ لفظ ھن علم جي شروعات کان اڳ اڪثر ھڪٻئي لاء استعمال ٿيندا ھئا. تنھن ھوندي بہ بيڪٽريالاجي ھن وقت سائنسي علمن جي ھڪ منفرد شاخ ٿي چڪي آهي.
پرمانند ميوا رام
جنم
پرمانند ميوارام 1866ع ڌاري حيدرآباد ۾ هڪ عامل گهراڻي ۾ جنم ورتو.
سوانح
پرمانند ميوارام (Parmanand Mevaram) جا وڏا سک ڌرم اختيار ڪري چڪا هئا. هو اڃا ٻارنهن سالن جو هو، جو هن جو پيءُ گذاري ويو، جنهن ڪري هو سيبتي نموني تعليم حاصل ڪري نه سگهيو. هن شروعاتي تعليم مسلمانن جي مدرسن ۾ حاصل ڪئي ۽ اڳتي هلي چرچ مشنري اسڪول حيدرآباد ۾ قدم رکيائين ۽ ماستري اختيار ڪيائين، جتي عيسائيت جي پرچار کان متاثر ٿي عيسائيت اختيار ڪيائين، جيڪا ڳالهه سندس مائٽن ۽ سک هندو سنتن کي نه وڻي ۽ هنن جي مخالفت جي ڪري ته هو ڪچڙن ذهنن ۾ عيسائيت جو ٻج ٿو پوکي، هن کي ماستري ڇڏڻي پئي. ان وقت هو يونين اڪيڊمي اسڪول ۾ (جيڪو اڳتي هلي نولراءِ اڪيڊمي جي نالي سان سڏجڻ لڳو) ماستر هو. ان کانپوءِ هو سڄي سنڌ ۾ عيسائيت جي پرچار کي لڳي ويو ۽ ايتري قدر جو ”هڪ حيدرآبادي“ جي نالي سان ”قرآن جو بنياد“ جي نالي سان هڪ ڪتاب ترجمو ڪيو، انهيءَ ڪتاب جو دليلن سان جواب حڪيم فتح محمد سيوهاڻي ”فتح محمدي“ ۽ ”فتح الهادي“ نالي ڪتاب لکي ڏنو .پرمانند ميوارام جا وڏا هندن جي منشياڻي آڪہ مان هئا. سندس ڏاڏو مورجمل پهريون عامل هو، جنهن دين اسلام قبول ڪيو. هن جي عمر جڏهن ننڍي هئي ته سندس والد به مسلمان ٿيو، جيڪو پوليس کاتي ۾ ملازم هو. پرمانند ابتدائي تعليم مسلمان آخوند وٽان ورتي. ان کان پوءِ انگريزي تعليم حيدرآباد، شڪارپور ۽ ڪراچيءَ جي تعليمي ادارن مان ورتائين. کيس 1884ع ۾ ”ماريپور سالٽ ورڪس“ ۾ ملازمت ملي. انهيءَ سلسلي ۾ سکر ۾ ۽ ڏيپلي به وڃڻو پيس. ٽن سالن بعد تعليمي، ادارن ۾ نوڪري ڪيائين. ”ليکراج ۽ کيمچند اسڪول“ حيدرآباد ۽ ”يونين اڪيڊمي“ حيدرآباد ۾ استاد ٿي رهيو. 1891ع ۾ عيسائي ٿيو ۽ سندس نالو ”فيلڪس“ رکيو ويو. مذهب بدلائڻ سبب کيس ”يونين اڪيڊمي“ ڇڏي، ڪجهه وقت لاءِ ”ڊسٽرڪٽ ڪورٽ“، حيدرآباد ۽ پوءِ 1894ع کان 1897ع تائين ”سينٽ پيٽرڪ اسڪول“ ڪراچي ۾ استاد جي حيثيت سان ڪم ڪرڻو پيو.
جوت اخبار
جوت اخبار 1896ع ۾ شروع ٿي، جنهن جي ايڊيٽوريل بورڊ ۾ پرمانند به شامل هو، جيڪو انهيءَ جو سنڌي ڀاڱو ”کيمچند“. سان گڏجي سنڀاليندو هو. 1900ع پرمانند انهيءَ اخبار جو مُک ايڊيٽر ٿيو ۽ مرڻ گهڙِي تائين ان سان لاڳاپيل رهيو. جوت اخبار جيئن ته عيسائي مذهب جي پرچار لاءِ حيدرآباد مان جاري ڪئي ويئي ۽ ان جي لکيتن کي وري ڪتابي صورت ۾ آندو ويو. انهي ۾ ڇپجندڙ چونڊ لکڻين جو پهريون ڳٽڪو 1904ع ۾ ”دل بهار“ جي نالي سان شايع ٿيو. دل بهار چئن ڀاڱن ۾ ڇپيو، جن کي پرمانند پاڻ ترتيب ڏنو. جوت جي لکيتن جي ٻي چونڊ ”گل ڦل“ جي نالي سان پيش ڪئي ويئي. اهو به ٻن ڀاڱن ۾ ڇپيو. پهريون ڀاڱو 1925ع ۾ ۽ ٻيو 1936ع ۾. جوت جا سنڌي مضمون گهڻو ڪري پرمانند جا لکيل هوندا هئا. جوت جو انگريزي ڀاڱو به هوندو هو. جوت جي چونڊ جا ٽي ڪتاب ڇپيل آهن. (1) دل بهار (2) گل ڦل (3) پروليون يا ڳجهارتون. جوت اخبار جيتوڻيڪ عيسائيت جي پرچار واسطي ڪڍي ويئي هئي، پر انهيءَ سنڌي سماج کي سڌارڻ ۽ ٻولي جي ترقي جي لاءِ به ڪوشش ڪئي. بقول ڪاڪي ڀيرومل آڏواڻي جي، ”جوت اخبار جيڪا سچ پچ سنڌي ساهت جي جوت هئي، پرمانند ان ۾ گوناگون، پنگتي، تعليمي، اخلاقي، ادبي، تاريخي، ۽ مذاقي لکڻيون ڏيندو هو. جن پاٺڪن کي نه رڳو سکيا، وندر ۽ سوچ ڏني. پر هنن ۾ پنهنجي ساهت ۽ ٻولي لاءِ سڪ پيدا ڪئي.جيڪڏهن جوت اخبار جاري نه ٿئي ها ته پرمانند ميوارام نڪي سنڌي عالم ٿئي ها، نڪي پرمانند ميوارام ڊڪشنريون ۽ ٻيا ڪتاب جوڙي سگهي ها“.
ڪرسچن ريڊنگ لائبرئري
پرمانند رڳو جوت اخبار نه هلائيندو هو پر ”ڪرسچن ريڊنگ روم ۽ لائبريري“ (Christian Reading room and Library) به قائم ڪيائين، جتان عام ماڻهو فائدو وٺندا هئا.
ڊڪشنريون
لغت نويسيءَ جي حوالي سان پرمانند ميوارام جو نالو بنهه مٿانهون آهي. هن جيڪي ٻه ڊڪشنريون سنڌي، انگريزي ۽ انگريزي سنڌي جوڙيون تن جو مٽ سنڌي ٻوليءَ ۾ اڃا تائين ڪو ٻيو ٿي ناهي سگهيو. اڄ به انهن ڊڪشنرين جي بنيادي حيثيت آهي. هن پهريائين ”سنڌي-انگريزي“ ڊڪشنري (Sindhi-English Dictionary) جو ڪم هٿ ۾ کنيو، پر ڇاپي ۾ وري پهريائين ’سنڌي - انگريزي ڊڪشنري‘ آئي. هن ٻنهي ڊڪشنرين جي تيار ڪرڻ ۾ ڏاڍي جاکوڙ ڪئي. عام ماڻهو کان ويندي فني ۽ خاص ماڻهن، ڌندوڙين، عالمن، اديبن توڙي مختلف ڊڪشنرين، فني ڪتابن وغيره کي ڏٺو. هن انهيءَ ڪم ۾ ديوان روچيرام گجومل، مرزا قليچ بيگ، ڀيرومل مهرچند ۽ سجهرام ٽهلرام کان پڻ ڪافي مدد ورتي. پوين لغت نويسن هنن ڊڪشنرين کان وڏو ڪم ورتو، ڊاڪٽر بلوچ ته هنن ڊڪشنرين ۾ ڪتب آيل لفظن، محاورن ۽ اصطلاحن کي کڻي پنهنجي جامع سنڌي لغات ۾ شامل ڪيو آهي. هن جي سنڌي-انگريزي ڊڪشنري 1910ع ۾ ۽ انگريزي-سنڌي، ڊڪشنري 1933ع ۾ ڇپجي پڌريون ٿيون. پر اڄ به انهن جي اهميت پنهنجي جاءِ تي آهي.
عيسائت جو پرچار
پرمانند عيسائي ٿيڻ کانپوءِ سنڌ ۾ عيسائيت (Christianity) جي پرچار لاءِ وڏو ڪم ڪيو. جوت اخبار کانسواءِ هن هڪ جرمن اٽامس آ ڪيمپس، جي لکيل هڪ ڪتاب جو سنڌي ۾ ڪرست جي پيروي (Follow the Christ) جي نالي سان ترجمو ڪيو. اهو ڪتاب 1923ع ۾ چپيو. سندس ٻيو ترجمو ڪيل ڪتاب ”هيرو-گلو“ آهي، جيڪو انگريز ليکڪ ”ڪئن سمٿ“ جي لکيل هڪ نصيحت آموز ڪهاڻي آهي. ترجمو ڪندي پرمانند ڪردارن جا انگريزي نالا مٽائي سنڌي هندن ۽ سکن جا رکيا آهن. هن ڪتاب جا خاص خوبي اها آهي ته ان ۾ نيڪي ۽ بدي ٻنهي جي گڻن ۽ اوگڻن کي نروار ڪري ڏيکاريو ويو آهي. پرمانند جي مشهور ڪتابن ۾ ”گل ڦل“ جي وڏي اهميت آهي، جيڪو ٻن ڀاڱن ۾ ڇپيو، اڳتي هلي هن ڪتاب جي ٻنهي ڀاڱن کي گڏي هڪ جلد ۾ سنڌي ادبي بورڊ پاران ڇپرايو ويو. ڪتاب جي شايع ٿيڻ جي وارتا بيان ڪندي پرمانند لکي ٿو: ”تنهن لاءِ ڪن دوستن جي صلاح ٿي، خاص ڪري پروفيسر ايڇ ايم گربخشاڻي ايم اي جي ته ”جوت“ ۾ ٽيهارو ورهين کان جي طرح طرح جا مضمون پئي پيا آهن. ڇا اخلاقي، ڇا تعليمي، ڇا تواريخي، ڇا سائنس جا، ڇا جيتن، پکين ۽ جانورن جا بيان، ڇا جهونن ۽ ڊٺلن شهرن جا احوال، ڇا سورمن ۽ نيڪ مردن ۽ زالن جا چريتر، ڇا جهنگ جا ٿيل شڪار، ڏند ڪٿائون ۽ عمديون ۽ نصيحت ڀريون ڪهاڻيون ۽ نقل سي چونڊي هڪ هڪ ڪتاب ڇپائجي....سو اهڙا مضمون ڪڍي هن رسالي ۾ ڇپايا ويا آهن“.
لکڻيون
پرمانند ميوارام جي لکيل /تيار ڪيل/ ترجمو ڪيل ڪتابن جو وچور هن ريت آهي. (1) هيرو گلو (1936ع) (2) لورڊ جي ناري (3) ڪرست جي پيروي (ترجمو) (4) لڇڻ وڌيڪ ڪين لڌو (5) قرآن جو بنياد (ترجمو) (6) آتمڪ امرت (7) ڌرم مورتي (8) اپائڻهار جي هستي (9) دل بهار 1904ع (چار ڀاڱا) (10) گل ڦل (ٻه ڀاڱا) (11) سنڌ باد سيلاني (12) هيري جي منڊي (13) يوسف مصري (1945ع)، (14) اپولو جو قصو، (15) شاهه جي رسالي جو سرڪاپائتي (16) انگريزي-سنڌي ڊڪشنري (17) سنڌي-انگريزي ڊڪشنري. ان کانسواءِ مضمون ”مياڻي جي جنگ“ جيڪو پوءِ ”سنڌ جا مير“ نالي ڪتاب ۾ شايع ٿيو.
عبارت ۽ ٻولي
پرمانند جي ٻولي سادي، مٺي، مائيدار ۽ دل لڀائيندڙ آهي. موقعي ۽ مهل سارو تز لفظ، محاورا، پهاڪا، اصطلاح ۽ چوڻيون استعمال ڪيون اٿس. پرمانند جي ٻولي بابت سنڌي نثر جي تاريخ ۾ منگهارام ملڪاڻي لکي ٿو: ”پرمانند ميوارام عيسائي هوندي به ادب جي ميدان ۾ بنا ڪنهن ساڙ يا ڪٽرپڻي جي، سدائين ٺيٺ ۽ گهريچي سنڌي واپرائيندو هو. ديوان ڪوڙو مل وچ ۾ سنسڪرت اکرن ۾ وڃي اڙيو هو. مرزاقليچ بيگ پڇاڙي ۾ پنهنجي سليس لکڻي اڀوڳائي ۽ الوڻائي جي حد تي آڻي ڇڏي هئي. ديوان ڏيارام به ڪڏهن ڪڏهن ڏکيا سنسڪرت ۽ فارسي لفظ استعمال ڪندو هو، پر پرمانند صاحب، سنڌي نثر جي انهن چئن ٿنڀن مان هڪڙو ئي ليکڪ هو، جنهن ڪڏهن به ڏکيو يا گٿل يا گهرگهلو لفظ ڪتب ڪونه آندو ۽ سدائين اهي سرل فارسي ۽ هندي لفظ ڏيهي سنڌي سان ملائيندو هو. جي ڪَن رس پيدا ڪن ۽ نڙيءَ ۾ ڦاسي نه پون ۽ نڪي محاورن جون غير سنڌي صورتون ورتائيندو هو. سندس مضمون اڪثر ڪري ڌرمي. اخلاقي، تعليمي، وگياني، تواريخي ۽ پنگتي وشين تي لکيل هوندا هئا. تنهن کانسواءِ اعلى پرشن ۽ نارين جون مختصر جيوڻيون به لکندو هو ۽ سير سفر جا دلچسپ بيان پڻ ڪندو هو. جن کي سيلاني ليکڪن جي نئين شاخ سمجهڻ کپي. خريدار ٽوٽڪن ۽ پرولين معرفت، سنڌي ادب ۾ جيڪا مزاح جي کوٽ هئي، سابه پوري ڪيائين .“
ديهانت
پرمانند 29 نومبر 1938ع تي پرلوڪ پڌاريو.
حوالا
زمرو:شخصيتون زمرو:سنڌي شخصيتون زمرو:سنڌي ادب زمرو:مذهب زمرو:سنڌ زمرو:عيسائيت
27 ربيع الاول
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ربيع الاول
بسيلس بيڪٽيريا
thumb|400px|بيڪٽيريائي گھرڙن جون شڪليون ۽ ترتيبون تصوير ۾ ڏيکاريل
بسيلس) يا راڊ جھڙا بيڪٽيريا ,جمع:بسيلي يا بسيلاء) يا بسيليفارم بيڪٽيريم ھڪ راڊ جي شڪل واري بيڪٽيريم يا آرڪيئا کي چوندا آهن. بسيلي يا بسيلاء بيڪٽيريا جي مختلف جنسي گروپن ۾ ملندا آهن
آيت الله
آيت الله: ٻارھن امامن واري شيعه اسلام جي عالمن جو تمام اعليَ درجي وارو لقب آھي جنھن جي معنيَ آهي الله جي نشاني. اھڙا عالم اسلامي تعليم، فقه، اسلامي فلسفي ۽ قرآن جي قرائت جا ماھر ۽ معلم ھوندا آھن. ان لقب کان ٻئي نمبر تي انھن جو لقب حجته الاسلام آھي. ان لقب جي شروعات ويھين صدي جي ابتدا ۾ قم واري مدرسي کان ٿي. شيعن جي ايران ۽ عراق وارن اصولي مڪتبه فڪر وارن مدرسن کي حوزة سڏيندا آھن. اتي تعليم مڪمل ڪندڙ مجتھد کي آيت الله جو لقب ملندو آهي جيڪو شيعه اسلام جي چئن سرچشمن : قرآن، سنت، اجماع ۽ عقل (سني اسلام ۾ قياس) جي بنيادن تي فتوا ڏئي سگھندو آھي. ان مرتبي ملڻ بعد اھو شيعن جو عالم حوزة ۾ معلم واري خدمت جي قابل ٿي ويندو آهي ۽ بطور جج بہ ڪم ڪري سگھندو آھي. سني اسلام ۾ ان جي برابر لقب مفتي ھندو آھي. آيت الله عظمیٰ وري وڏي ۾ وڏو عالم يا سپريم ليڊر ھوندو آھي جيئن سني اسلام ۾ مفتي اعظم  ھوندو آھي. گھڻي ڀاڱي آيت الله عالمن جي تربيت ايران جي قم ۽ مشھد وارن ۽ عراق جي نجف وارن مدرسن ۾ ٿيندي آهي.
وڏي واھڻي
يو سي 39 وڏي واھڻي  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا ڏوڪري تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي ڏوڪري جي يو سي 3 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 7,902 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ وڏي واھڻي  ھڪ وڏو ڳوٺ آهي جيڪو باڊھ جي ڀرسان واقع آهي ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾   ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ديھ خيرواھ (آبادي 4,614)، ديھ مرزائي (آبادي 3,288)، ڳوٺ يعقوب جوڻيجو، ڳوٺ علي بخش چانڊيو، ڳوٺ ملان ساريو، ڳوٺ محمد خان ڪلھوڙو، وڏي واھڻي ۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين محمد علي راڄپر ۽ وائيس چيئرمين مقصود علي ابڙو چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ محمد خان ڪلھوڙو جو شير محمد ڪلھوڙو ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. ماڊل سيڪنڊري ۽  ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي. صحت لاءِ ھن يو سي ۾ ڪو به ادارو ڪانه آهي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
بينڪاڪ
بينڪاڪ ٿائي لينڊ جو راڄڌاني ۽ سڀ کان وڏي آباديءَ وارو شهر آهي. هي ٿائي ٻولي ۾ ڪرونگ ٿيپ مها نکون يا فقط ڪرونگ ٿيپ جي نالي سان سُڃاتو ويندو آهي.مرڪزي ٿائلينڊ ۾  چائو فرايا درياء ڊيلٽا ۾ شهر جي پکيڙ 1،568.7 چورس ڪلوميٽرَ (605.7 چورس ميل) آهي ۽ ان جي آبادي 8 لک کان مٿي يا ڪُلَ مُلڪي آباديءَ منجهان 12.6 سيڪڙو آبادي آهي. 2010 جي مردم شماري مطابق بنڪاڪ ميٽروپوليٽن ريجن ۾ چوڏهن ملين کان وَڌيڪ ماڻهو (22.2 سيڪڙو) رهن ٿا، جنهن سان بينڪاڪ ملڪ جو سڀ کان وڏو شهر بڻيل آهي، هي شهر ٿائيلينڊ جي ٻين شهري مرڪزن جي ڀيٽ ۾ قومي معيشت ۽ مقدار ٻنهين جي لحاظ کان نمايان طور اهميت رکي ٿو.
بينڪاڪ 15 هين صدي ۾ ايوٿيا بادشاهت دوران پنهنجيون پاڙيون هڪ ننڍڙي واپاري پوسٽ طور کوڙيون، جيڪي نيٺ اڳتي وَڌيون ۽: 1768 ۾ ٿونبوري ۽ 1782 ۾ رتناڪسن ٻن راڄڌانين جي گاديءَ جو هنڌ بڻجي ويو. سيام، جيڪو پوءِ 19 هين صدي جي آخر ۾ ٿائلينڊ نالو سان تبديل ڪيو ويو، ڇاڪاڻ تہ ان ملڪ کي اولهه جي دٻاءُ کي مُنهن ڏسڻو پيو، بينڪاڪ سيام جي جديد ڪاري (ماڊرنائزيشن) جو مرڪز هيو.هي شهر 20 هين صديءَ ۾ ٿائلينڊ جي سياسي جدوجهد جو مرڪز هيو، تنهنڪري ان شهر ۾ انيڪ فوجي بغاوتون، اٽڪل بازيون ۽ ڪيترائي هلڙ هنگاما ٿيا ۽ ملڪ منجهان خودمختيار بادشاهت جو انتُ آندو ويو، ۽ آئيني حڪمراني جو بنياد وِڌو ويو.هي شهر سال 1960 کان 1980 جي ڏهاڪن دوران ڦڙتيءَ سان اڳتي وَڌيو ۽ هاڻي ٿائيلينڊ جي سياست، معيشيت، تعليم، ميڊيا ۽ جديد سماج تي نمايان اثر وجهي ٿو.
1980 ۽ 1990 جي ڏهاڪن ۾ ايشين سِيڙَپَ جي تيزيءَ سبب ڪيتريون ئي ملٽينيشنل ڪارپوريشنن بئنڪاڪ ۾ پنهنجيون علائقائي صدر دفتر ڳولها ڪرڻ تي مجبور ٿيون.هي شهر هاڻي ناڻو (فنانس) ۽ ڪاروبار جي هڪ علائقائي طاقت آهي.هي شهر اچ وڃ (ٽرانسپورٽ) ۽ صيحت جي سَارَسنڀال جي لاءِ هڪ عالمي مرڪز آهي، ۽ آرٽس، ٺٺ ٺاه (رواج، فيشن) ۽ وِندُرَ جو تفريحي مرڪز طور اڀريو آهي. هي شهر پنهنجي اسٽريٽ لائف ۽ ثقافتي نشانن سان گڏوگڏ شهر جي ڳاڙهي بازارن ۽ چڪلو ضلعن (ريڊ لائٽس ڊسٽرڪٽس) جي لاءِ پڻ سُڃاتو ويندو آهي.واٽ ارون ۽ واٽ ڦو اِسٽينڊ (اڏو) سميت گرينڊ پيلئس ۽ ٻڌمت جا مندرَ ٻيا سياحتي ماڳ جهڙوڪ کوسان روڊ ۽ پيٽپونگ جي رات واري زندگي (نائٽ لائف) منظرن جي ڀيٽ ڏسڻ وٽان آهن.بينڪاڪ دنيا جي اعليٰ سياحتي ماڳن منجهان هڪ آهي، ۽ انکي انيڪ عالمي درجابندي ۾ مستقل طور دنيا جو سڀ کان وَڌيڪ گُهمَڻ وارو شهر جو نالو ڏنو ويو آهي.
بينڪاڪ جي تيزرفتار ترقيءَ سان گڏوگڏ شهري رِٿابندي (اربن پلاننگ) ۾ پڻ گهٽتائي ٿي، جنهن جي نتيجي ۾ شهر جو هڪ بي ڊولو اَڏاوتي منظر ۽ اَڻَپُورو انفراسٽرڪچر جو نتيجو نڪتو آهي.هڪ ڪشادو ايڪسپريس وي نيٽ ورڪ، نجي ڪار جي گهڻي استعمال سان گڏوگڏ، اَڻَپُوري سڙڪ جي نيٽ ورڪ سبب، ڊگهو جهونو ۽ جڏو گھماؤ ڦيراءَ جي سبب ٽريفڪ اچ وڃ ۾ ڏکيائي پيش اچي ٿي، جنهنڪري 1990 جي ڏهاڪو ۾ هوا جي شديد گدلاڻ ٿي هُئي.ان مسئلي جي حل ڪرڻ جي ڪوشش ۾ هِن شهر ٻيهر عوامي ٽريفڪ کي مُنهن ڏنو.قومي حڪومت ۽ بينڪاڪ ميٽروپوليٽن انتظاميا جي انتظام هيٺ يا رٿابند وَڌيڪ نظامن سميت هاڻي پنج تيز ٽرانزٽ لائنز ڪم ۾ لڳل آهن
تاريخ
بينڪاڪ جي معيشت آهستي آهستي بين الاقوامي واپار جي ذريعي پکڙجي وئي، پهريون چين سان، پوءِ مغربي واپارين اوڻوينهين صدي جي شروع جي وچ ۾ واپسي ڪئي.راڄڌاني جي حيثيت سان، بينڪاڪ سيام جي جديد ڪاري (ماڊرنائزيشن) جو مرڪز هيو، تنهنڪري اڻوينهين صدي جي آخر ۾ مغربي طاقتن جي دٻاءُ کي مُنهن ڏسڻو پيو.ڪنگ مونگڪوٽ (راما چوٿون، 1851–68) ۽ چولا لونگڪورن (راما پنجون، 1868–1910) جي دور ۾ شهر ۾ ٻاڦ انجڻ، ڇپائي گهر (پرنٽنگ پريس)، ريل ٽرانسپورٽ ۽ عام واهپو واري سهوليتن جو بڻيادي ڍانچو (انفراسٽرڪچر) متعارف ڪرايو ويو، انهيءَ ريت باقائدي تعليم ۽ صيحت جي سَارَسَنڀال پڻ ٿي. بينڪاڪ فوج ۽ سياسي اشرافيا جي وچ۾ راڄُ (حڪمراني) جي جدوجهد جو مرڪز بڻجي ويو، ڇاڪاڻ تہ ان ملڪ 1932 ۾ خودمختيار بادشاهت جو انتُ آڻيو هيو.
ٻين مهاڀاري جنگ ۾ جاپان سان گڏ ناتو ڳنڍيندڙ هئڻ ڪري، ان شهر کي اتحادي فوج بمباري جو نشانو بڻايو ويو هيو، پر آمريڪي مالي سهائتا (امداد) ۽ حڪومت جي بندوبست هيٺ سرمائيڪاري جي نتيجي ۾ جنگ کانپوءِ جي دور ۾ ان شهر جي ترقي ۾ تيزيءَ سان واڌارو ٿيو.بينڪاڪ آمريڪي ملٽري آر اينڊ آر جو ٺڪاڻو هئڻ ڪري هن شهر جي سيرسپاٽي (سياحت) جي صنعت کي اُڀاريو ۽ گڏوگڏ انکي جنسي سياحت (سيڪس ٽوئرزم) جي مضبوط ٺڪاڻو طور قائم ڪيو.اڻ برابر شهري ترقي جي ڪري آمدني ۾ اڻ برابري ۽ ٻهراڙي علائقن کان بنڪاڪ ڏانهن لڏپلاڻ ٿي. ان جي آبادي 1960 جي ڏهاڪو ۾ هِڪ ڏهائي اَٺ (1.8 ملين) کان وَڌي ٽي ملين ٿي وئي.
1973 ۾ ويٽنام وٽان آمريڪي فوج جي واپسي کانپوءِ، جاپاني ڪاروباري ادارن سرمائيڪاري ۾ سرواڻَ جي حيثيت سان سيڙپ سنڀالي، ۽ مال ملڪ کان ٻاهر موڪلڻ واري مينوفيڪچرنگ جو واڌارو ٿيڻ جي نتيجي ۾ بينڪاڪ ۾ مالياتي پِڙي (منڊي، يا فنانشل مارڪيٽ) ۾ واڌارو ٿيو. هِن شهر جو تيزيءَ سان اُسرڻ سال 1980 ۽ 1990 جي ڏهاڪن تائين جاري رهيو، جيستائين سال 1997 جي ايشيئن مالي  گهوٽالو جي سبب هي گهوٽالو (بُحرانُ) جو شڪار رهيو.تيسيتائين، انيڪ عوامي ۽ سماجي مسئلا سامُهون اچي چُڪا هيا، انهن منجهان شهر جي بدنام زمانو ٽريفڪ جامَ کان بڻيادي ڍانچو (انفراسٽرڪچر) تي دٻاءُ پوندو رهيو.مُلڪ ۾ عوامي مظاهرن، سال 1973 ۽ 1976 ۾ شاگردن جون بغاوتون، سال 1992 ۾ فوج مخالف مظاهرا ۽ سال 2008 کان مخالف گروپن وسيلي حڪومت مخالف ڪامياب مظاهرن ۾ ملڪ جي سياسي مرحلي طور بينڪاڪ جي ڪردار کي ڏسي سگهجي ٿو.
شهر جي انتظاميا کي پهرئين باقاعدي طور ڪنگ چولالونگ ڪورن سال 1906 ۾ شروع ڪيو هُيو، ان سميت مونٿان ڪرونگ ٿيپ ڦرا مها نکون کي قومي اندروني ورهاست (سب ڊويزن) بڻايو ويو هيو.1915 ۾ مونٿان کي ڪيترن ئي صوبن ۾ ورهايو ويو،  انکانپوءِ ان جون انتظامي حدون اڃا وڌيڪ تبديل ٿي ويون.هِن شهر جي هاڻوڪي شڪل سال 1972 ۾ بينڪاڪ ميٽروپوليٽن ايڊمنسٽريشن (بي ايم اي) جي ٺهڻ سان پيدا ٿي هُئي، هي گُذريل سال دوران چائو فرايا دريا ۽ ٿونبوري صوبي جي اڀرندي ڪناري تي صوبو فرا نکون جي ميلاپ کانپوءِ ٿيو.
ٻاهِريان ڳنڍڻا
بينڪاڪ زمرو:ارڙنهين صدي ۾ قائم ٿيل آباد جڳهون زمرو:ايشيا ۾ راڄڌانيون زمرو:راڄڌانيون زمرو:ٿائيلينڊ ۾ شھر ۽ وسنديون زمرو:ٿائيلينڊ جا صوبا زمرو:ٿائيلينڊ جو نارُ زمرو:ايشيا ۾ ارڙنهين صدي جا قائم ٿيل ادارا
لفظن جي سادگي
لفظن جي سادگي (Simlicity in Poetry) شاعريءَ ۾ ڏکين لفظن، صفتن ۽ فارسي زده لفظن جي جاءِ تي سادا عام فهم سنڌي لفظ استعمال ڪرڻ کي لفظن جي سادگي چئبو آهي. جديد سنڌي شاعريءَ جو مزاج ۽ لھجو سليس، سادو ۽ نرم اھي. جديد شاعر عام فھم، عام استعمال ٿيندڙ استعارا، تشبيھون ۽ محاورا ٻولي ڪم آڻين ٿا ۽ پنھنجي قومي مزاج کان پري نھ ٿا وڃن. جديد شاعر پنھنجي محبوب سان مخاطب ٿيڻ وقت پنھنجي ٻوليءَ جي عام فھم لفظن ۾ اظھار ڪن ٿا. مثال: شروعاتي غزل ۾ ايراني ۽ فارسي. ”مھ جبين“، ”مھھ لقا“ وغيره. ھاڻي جديد سنڌي شاعريءَ ۾ انهن بدران عام فهم سنڌي لفظ جھڙوڪ: مٺڙا، سھڻا سائين، سائين، پيارا، سکي، سڄڻ، چنڊ جهڙا، ماکيءَ کان مٺا-جهڙا لفظ ڪم آندا وڃن ٿا.
خبرون
خبرون تازن واقعن بابت معلومات آھن. ھي ڪيترن ئي ذريعن جھڙوڪ: زباني ڳالھ، اشاعت، ٽپال سرشتن، نشريات، برقي رابطو، يا واقعن جي شاھدن ۽ نظر رکندڙن جي گواھيءَ ذريعي پھچائي سگھجن ٿيون.
سياسي ادب
سنڌ ۾ گذريل ڪيتري ئي عرصي کان سياسي ادب تمام گهٽ لکجي رهيو آهي. ان ۾ به وري معياري سياسي ادب ته صفا نه هجڻ جي برابر آهي. فردن وانگر قومن جي زندگين ۾ به جمود ۽ لاٿ جا ڏينهن ايندا آهن. اهڙن ڏينهن ۾ گهڻو ڪري ته سمورا شعبا، پر جي سمورا نه، تڏهن به ڪيترائي اهم ۽ خاص شعبا، ان جمود ۽ لاٿ جو شڪار ٿيندا آهن. ان جمود جي شروعات به گهڻي ڀاڱي سياست کان ٿيندي آهي، ته ان جو ٽوڙ به گهڻو ڪري اِتان ئي نڪرندو آهي. ان ڪري سياسي عمل جي پختائي ۽ سگهه ڪنهن به سماج جي ارتقا ۽ اؤج جي پرک جو هڪڙو اهم پئمانو آهي. سياسي ادب جو سرجڻ سياسي عمل جي پختگي، رواني ۽ ڪمال جو هڪڙو خاص اهڃاڻ آهي. جڏهن سياسي عمل پنهنجي ڪنهن خاص سطح تي روان دوان هوندو آهي، تڏهن اهو ان سطح جو سياسي ادب پڻ پيدا ڪندو آهي. اهو جيڏو سگهارو هوندو، ايڏو ئي پختو، وڏو ۽ عظيم ادب پيدا ڪندو. وري ڪڏهن ڪڏهن ايئن ٿيندو آهي ته سياسي عمل بنهه ڪمزور هوندو آهي ۽ انيڪ اندرين توڙي ٻاهرين رڪاوٽن ۾ گهيريل هوندو آهي؛ پر ان مرحلي تي اهو جيئن ته انهن سمورين رڪاوٽن ۽ ڦورو قوتن سان ويڙهه هوندو آهي، ان ڪري اهو پنهنجي پاڻ مان سگهارو سياسي ادب ڄڻيندو آهي. پر جيڪڏهن سياسي عمل اڃا پنهنجي اوسر جي ان مرحلي ۾ مس هوندو آهي جو اهو مڙيئي پيرڙا کڻي سگهي، ته ان صورت ۾ وري سياسي ادب ان کي سگهه ڏيندو آهي. هيءُ عمل به ڪائناتي عملن وانگر هڪ پاسائون، ڪن حالتن ۾ گهڻ پاسائون هوندو آهي. هڪ شئي ٻي شئي تي اثر وجهندي به آهي، ته ان جا اثر قبوليندي به آهي. گڏوگڏ اثر وجهڻ ۽ اثر وٺڻ جي ان سڄي ڪارگذاريءَ دوران بنهه نون اثرن، ڪارگذارين ۽ لقائن کي پڻ پيدا ڪندي آهي. ان ڪري هيٺ مٿانهيون ۽ گهاٽيون واڌيون اچڻ جي باوجود ارتقا ۽ اڳڀرائيون رڪجنديون ناهن، ۽ سست رفتاري هوندي به قافلا اڳتي ڪاهيندا هلندا آهن.
حوالا
زمرو:پوليٽڪل سائنس زمرو:سياست زمرو:سماج
ڪيسپئن سمنڊ
ڪيسپئن سمنڊ يا ڪيسپئن ڍنڊ، ،  دنيا جو سڀ کان وڏو مڪمل خشڪي سان گھيريل سمنڊ يا پاڻي جو ذخيرو جنھن جو شمار ڍنڍ ۾ پڻ ٿئي ٿو ۽ ان شمار ۾ اھو دنيا جي سڀ کان وڏي ڍنڍ پڻ آهي. ھي سمنڊ يورپ ۽ ايشيا جي سرحد تي واقع آهي. ڪوھ قاف جبلن جي اوڀر ۾ ، وچ ايشيا جي چراگاھن واري ميدان جي اولھ ۾ ، روس جي ڏکڻ ۾ ۽ ايران جي اتر ۾ واقع آهي. ان جي پکيڙ 371000 km2 آهي. ھن سمنڊ جي لوڻياٺ 1.2 سيڪڙو (في ليٽر 12 گرام) آھي. ان جو ڪنارو وچ اولھ کان وچ اوڀر تائين قزاقستان سان، وچ اتر کان وچ اولھ تائين روس سان، ڏکڻ-اولھ ۾ آذربائيجان سان، ڏکڻ ۾ ايران سان ۽ اوڀر جي ڪڻاري جو ڏاکڻو پاسو ترڪمانستان سان ملي ٿو. سمنڊ اتر کان ڏکڻ طرف ڊيگھ ۾ 1200 km ۽ ويڪر ۾ 320 km ڦھليل آھي. ان جي زمين مٿان پاڻي جي جملي پکيڙ 386,400 km2 آهي. ان جي پاڻي سطح کان زمين 27 m ھيٺ آھي. سمنڊ ۾ تازي پاڻي جو سڀ کان وڏو داخلي وھڪرو يورپ جي سڀ کان ڊگھي ندي وولگا جو آھي جيڪا ان جي اتر ۾ ڇوڙ ڪري ٿي. سمنڊ جي ڏاکڻي حصي ۾ ترو سمنڊ جي سطح کان 1023 m تائين اونھو آهي.
نالي جي معنيَ
ڪيسپئن لفظ غالب گمان مطابق ڏکڻ قفقاز يا ڏکڻ ڪوھ قاف جي ڪيسپي نالي رھاڪن جي نالي مان نڪتل آهي جيڪي ڪيسپئن سمنڊ جي ڏکڻ اولھ ۾ رھنندا ھيا ان قبيلي جا ماڻھو ھاڻي ان علائقي ۾ ڪانہ آھن عربن ھن سمنڊ کي بحر قزوين سڏيو فارسي ۽ آذربائيجاني ٻولين ۾ ان کي درياء خضر يا درياء خزر سڏين ٿا. انھن ٻولين ۾ درياء جي معنيَ سمنڊ آھي. ترڪ ٻولي ۾ ان کي حضر سڏين ٿا
ساوڻنگا سڏونت
ساوڻنگا سڏونت سنڌ جي علائقي پارڪر جي ھڪ قديم شھر پاري نگر  جي ھڪ رومانوي داستان جي ٻن مرڪزي ڪردارن جو نالو آهي. جنھن ۾ ساوڻنگا سورمو ۽ سڏونت سورمي ھئي. شيخ اياز انھن جو ذڪر ڪتاب وڄون وسڻ آئيون ۾ پنھنجي شاعري ۾ ڪيو آهي.
راڄو نظاماڻي
راڄو نظاماڻي پاڪستان  جي صوبي سنڌ جي ضلعي ٽنڊو محمد خان جي تعلقي ٽنڊو محمد خان جي ھڪ يونين ڪاؤنسل وارو شھر آھي. ان جو پورو نالو يو سي 3 راڄو نظاماڻي آھي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ چار وارڊ آھن جن مان 4 جنرل ڪائونسلر چونڊبا آھن ۽ ھڪ ضلعي ڪائونسل جو ميمبر چونڊيو آھي جيڪو ضلعي ڪائونسل ۾ يونين ڪاؤنسل جي نمائندگي ڪندو آهي. يونين ڪاؤنسل جا چيئرمين ۽ وائيس چيئرمين پڻ سڌي چونڊ ذريعي عھدو سنٻاليندا آھن. شيخ ڀرڪيو- ٽنڊو محمد خان روڊ کان لنڪ روڊ تي ٽنڊو محمد خان کان 10 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي اتر اولھ باقر نظاماڻي واري دڳ سان واقع آهي. راڄو نظاماڻي ھڪ ننڍڙو شھر آھي جنھن ۾ نظاماڻي محلو، انڙ محلو، درس محلو، شيدي محلو، دري محلو ۽ ولو آباد محلو شامل آهن. يو سي م ھڪ ننڍي جنھن کي ڦٽو ڍنڍ سڏين ٿا شھر سان لڳو لڳ واقع آهي. شھر ۾ ھڪ عيدگاھ پڻ واقع آهي. ھن شھر جو پوسٽل ڪوڊ يا زپ ڪوڊ 70221 آھي.
آبادي
ھن شھر جي آبادي اٽڪل 30 ھزار آھي. ھن يو سي جي آبادي جي اڪثريت نظاماڻي ذات وارن جي آھي. ٻين ذاتين ۾ درس، قمبراڻي يا شيدي، خاصخيلي، قريشي ۽ انڙ وغيره شامل آهن. ھن يو سي م واقع ڳوٺن ۾ باقر نظاماڻي ، نمليار نظاماڻي، سائين بخش ٽنگڻي، ڪريم بخش نظاماڻي شامل آهن.
تعليم
ھن يو سي م چار پرائمري اسڪول، ھڪ سيڪنڊري اسڪول ، ھڪ ماڊل اسڪول ۽ ھڪ ھائر سيڪنڊري اسڪول تعليم فراھم ڪن ٿا. ھتي ھڪ سماجي تنظيم سچل يينگ ويلفيئر ايسوسيئيشن ڪم ڪري ٿي. 1995 م ان ايسوسيئيشن ھتي سچل لائبريري قائم ڪئي جنھن مان شاگردن کي گھڻو فائدو رسيو آهي.
صحت
ھتي جي ماڻھن کي چويھ ڪلاڪ صحت جي سھولت لاء سرڪار پاران ھڪ رورل هيلٿ سينٽر ڪم ڪري ٿو.
لفظي تڪرار
لفظي تڪرار (Reduplication) سنڌي شاعرن معنوي لحاظ کان پنھنجي شاعريءَ ۾ انيڪ خوبيون پيدا ڪيون اھن. روزمره جي ٻوليءَ جي ھڪ خوبي لکظن جو تڪرار اھي، لکظن کي معنوي لحاظ کان ھڪ ٻئي پٺيان گڏوگڏ وري وري دھرائڻ کي تڪرار چئبو اھي. شيخ اياز، تنوير عباسي، امداد حسيني ۽ ٻين شاعرن جي ڪلام ۾ ھن خوبيءَ جا ڪيترائي مثال ملي سگھن ٿا. نموني طور فقط امداد حسينيءَ جو ھڪ شعر پيش ڪجي ٿو: اسين پيٽ بکيا، اگھاڙا اگھاڙا، اروکا، اروکا، اٻالا اٻالا، وساريل وساريل، ڌڪاريل ڌڪاريل، نماڻا، نماڻا، نرالا نرالا، اڪيلا اڪيلا، توائي توائي، سدا چاڪ دامن، سدا نيڻ الا.
سورينام
سورينام يا سرينام جو سرڪاري نالو جمهوريه سورينام آھي. ھي ملڪ ڏکڻ آمريڪا جي اتر-اوڀر پاسي ايٽلاٽڪ سمنڊ جي ڪناري سان واقع آهي. ملڪ جي اتر ۾ ايٽلانٽڪ سمنڊ، اوڀر ۾ فرينچ گيانا، اولھ ۾ گيانا، ڏکڻ ۾ برازيل واقع آهن. ملڪ جي پکيڙ جي 165000 چورس ڪلوميٽر آهي ۽ پکيڙ ۾ ھي ملڪ ڏکڻ آمريڪا جو سڀ کان ننڍو آزاد ملڪ آھي. ملڪ جي آبادي اڪثريت ۾ اترئين حصي ۾ رھندڙ آھي. ملڪ جي گادي جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر پاراماريبو آهي. ھن ملڪ کي ڪيريبين ملڪ بہ چوندا آهن. ملڪ ڪيريبئن ڪميونٽي (CARICOM) جو پڻ ميمبر آھي. ملڪ جي سرڪاري ٻولي ڊچ آھي. سرانن ٽونگو ۽ ڪريئول پڻ ھتي رابطي جون ٻوليون آھن. ملڪ م اڪثريتي ڳالھائيندڙ ٻولي ڊچ آھي.
ڊيش
ڊيش : ليڪ: (-) : Dash: ڪنهن مڪمل جملي کان اڳي جيڪڏهن، معنيٰ طور، يا سمجهاڻي طور ڪجهه لکيو وڃي ۽ پوءِ جملو شروع ڪيو وڃي ته اهڙي حالت ۾ سمجهاڻي ۽ جملي جي وچ ۾ ليڪ ڏني وڃي پر جيڪڏهن پهريائين جملو ۽ پوءِ سمجهاڻي ته اهڙي حالت ۾ دم (Colon) جي نشاني ڏني ويندي آهي. يا ائين ته جيڪڏهن ڪنهن جملي جو پورو مطلب نه نڪري ۽ جملي جي سمجهاڻي لاءِ ڪي خاص لفظ ڏيڻا هجن ته وڇوٽي يا ليڪ ڏني وڃي. مثال: 1-          هن کي مار ڏني، برو ڀلو چيو، ۽ هن جو سامان در کان ٻاهر اڇلايو - احمد تمام خراب رويو اختيار ڪيو. 2-         جنگ، امن، سياست ۽ محبت - اسان ڪيترن ئي موضوعن تي ڳالهيون ڪيون. 3-         هوڏانهن مير به انگريزن سان ناتي ڳنڍڻ ۾ ناراض هئا، جيتري قدر انگريز پاڻ - خاص ڪري اهڙي طاقت سان، جنهن مان کين ڊپ هو. 4-         انگريزن کي هاڻي ميرن سان گهاٽي رستي رکڻ جي ڪا خاص ضرورت ڪانه هئي - خاص ڪري جڏهن هنن ميرن کي جاهل قوم ڪري ٿي لکيو.
افسانوي ادب ۾ ليڪ جملي ۾ خيال جي وضاحت، اهميت ۽ سمجهاڻي لاءِ استعمال ڪئي وڃي ٿي ۽ ڪڏهن ڪڏهن ٿوري دم لاءِ به ليڪ استعمال ڪئي ويندي آهي، جنهن جو مطلب لفظن کي وڌيڪ نمايان ڪرڻ هوندو آهي. يا انهي لاءِ ليڪ ڏني ويندي آهي ته جذبي جي جهڙي شدت لکندڙ ۾ هجي اهڙي پڙهندڙن ۾ به پئدا ڪئي وڃي. اهڙي طرح ٽوڪ ۽ طنز طور استعمال ٿيل فقرن جي اڳيان به ليڪ ڏني ويندي آهي. جيئن تحقيقي لکيتن ۾ ڪنهن لفظ يا ڳالهه جي سمجهاڻي لاءِ ڏنگيون ڏنيون وينديون آهن تيئن افسانوي ادب ۾ وري ڏنگين جي بدلي ۾ اڳيان پٺيان ليڪون ڏنيون وينديون آهن. انهي کان سواءِ ليڪ جي پٺيان آيل فقري ۾ نئين خيال جي نشاندهي به ڪئي ويندي آهي. مثال: مير فتح علي خان ملڪي حڪومت ۾ پنهنجي ٽن ڀائرن - غلام علي، ڪرم علي، مراد علي، کي به ڀائيوار ڪيو.
28 ربيع الاول
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ربيع الاول
لفظي مصوري
لفظي مصوري (Word-Painting) تحرير ۾ هوبهو يا جيئري جاڳندي تصوير ڪشي ڪرڻ يا لفظن سان چترڪاري ڪرڻ.
پيشو
right|thumb|upright=1.15|اسٽرڪچرل انجنيئر مريخ تي موڪلجندڙ خلائي جھاز فونڪس کي ٺاھيندي
پيشو: پروفيشن: Profession: صنعتي انقلاب بعد ڪم جي پيچيده ورھاست پيداوار جي لاءِ لازمي ٿي وئي جنھن جو بنيادي شرط ڪم ۾ خاص مھارت آهي.ماضي م پيداوار جا مرحلا ۽ ذريعا سادہ ھيا ۽ ڪنھن بہ شئي جي پيداوار ۾ مھارت جي تقسيم جي ضرورت نہ ھئي پر ٽيڪنالاجي سان پيداوار جي مقدار م تڪڙي اضافي جي ڪري پيداوار جي مرحلن ء ذريعن کي اھڙو تہ پيچيده ڪري ڇڏيو جو ھاڻي مھارت ڪنھن ھڪ جي وس جي ڳالھ نہ رھي پر اھا تقسيم ٿي وئي آھي. ان جي ھر شعبي ء مرحلي ۾ مختلف مخصوص مھارتن جي ضرورت ھوندي آھي. سڀ سرگرميون ڪنھن ھڪ يا ٻن ماھرن جي وس جي ڳالھ ناھي رھي. پيشي جو مطلب اھڙيون خدمتون آھن جن کي سرانجام ڏيڻ لاءِ ھڪ مخصوص علم ۽ تربيت جي ضرورت ھوندي آھي. پيشي ۾ تدريس، طب، حساب ڪتاب،وڪالت، انجنيئرنگ وغيره شامل آهن.پيشي سان ڪاروبار ۽ تجارت ۾ سھولتون پيدا ڪرڻ لاءِ خدمتون ڏنيون وينديون آهن.
گلشن اقبال ٽاؤن، ڪراچي
'گلشن ٽائون يا گلشن اقبال ٽائون پاڪستان جي صوبي سنڌ جي گاديءَ جي ھنڌ ڪراچي جي ضلعي ڪراچي اہسٽ جي يونين ڪائونسل آھي. ان جي اتر ۾ گڊاپ ٽائون، اوڀر ۾ فيصل ٽائون ۽ ملير ڪينٽونميٽ، ڏکڻ-اولھ ۾ جمشيد ٽائون ۽ اولھ ۾ گلبرگ  ۽ لياقت آباد. 1998 ۾ گلشن اقبال ٽائون جي آبادي 650000 ھئي جنھن جو 99 سيڪڙو مسلمان ھيا.انھن ۾ ڪيترائي نسلي گروھ شامل آهن جن ۾ مھاجر، سنڌي، پنجابي، ڪشميري، بلوچ، سرائيڪي اچي وڃن ٿا.
لڪل ليکڪ
لڪل ليکڪ (Ghost–writer) اُهو ليکڪ يا صحافي، جيڪو پنهنجو نالو لڪائي، گمنام نالي سان لکي تہ ان قسم جي ليکڪن کي لڪل يا گمنام ليکڪ بہ چئبو آهي.
ڳنڍيندڙ ليڪ
ڳنڍيندڙ ليڪ [——] (Hyphen) هيٺين حالتن ۾ استعمال ٿئي ٿي :
حوالا
زمرو:اصطلاح
29 ربيع الاول
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ربيع الاول
انساني حقن جي تعليم
انساني حقن جي تعليم (انگريزي:Human Rights Education) جي وصف ايئن ڪري سگهجي ٿي ته اها انساني حقن بابت ڄاڻ، ان جي قدرن کي سمجهڻ واري مهارت جي تعمير ڪري ٿي ته ان جي ڪهڙي شئي انساني حقن جي تصور يا اصولن لاءِ قابل قبول آهي. هن قسم جي سکيا شاگردن کي پنهنجن تجربن کي انساني حقن جي نقطءِ نظر تحت پرکڻ سيکاري ٿي ۽ انساني حقن جي تحت سوچڻ، فيصلو ڪرڻ ۽ پاڻ کي ضم ڪرڻ جي انهن ۾ صلاحت اجاگر ڪري ٿي. عالمي اسيمبلي موجب انساني حقن جي تعليم ماڻهن کي ذهني طور صحتمت يا سگهارو بڻائڻ جي هڪ رستو يا طريقيڪار آهي جنهن تحت آهي پاڻ ۾ مهارت يا پاڻ ۾ روش پيدا ڪري سگهن جيڪا برادري، سماج يا دنيا جي سطح تي انساني وقار ۽ برابري کي فروغ ڏئي سگهي.
غير امتيازي
قومي اقتصاديات يا معاشيات ۽ سماجي حقن ۾ غير امتيازي سلوڪ يا فرق واري پهلو جي اهميت بيان ڪيل آهي. حڪومتن کي ان کي ڏسڻ گهرجي ۽ ان تي بنا رنگ، نسل، مذهب، ٻولي، برادري يا قبيلي، قوم يا سماجي خطي، سياسي يا ذاتي موفق، ڄم يا ڪنهن ٻئي معيار پٽاندڙ بغير امتياز جي عمل ڪرڻ گهرجي. سمورا شاگرد، والدين ۽ برادريون حق رکن ٿيون ته اهي انهن ٿيندڙ فيصلن ۾ حصو وٺن جيڪي سندن اسڪول يا تعليم جي حق کي متاثر ڪرڻ لڳن ٿا.
انساني حقن جي تعليم ۽ تربيت
انساني حقن جي تنظيم (OHCHR) ٽيڪنيڪل سهڪاري پروگرامن جي تناظري ۾ قومي يا مقامي سطح تي انساني حقن جي تعليم ۽ تربيت کي فروغ ڏيڻ جي حق ۾ آهي.
حوالا
زمرو:انساني حق زمرو:تعليم
وارھ ديھ
ديھ وارھ سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا وارھ تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1881 واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ جي ڏکڻ اوڀر م ڳوٺ وارھ واقع ھيو جنھن جي ٻاھران بعد ۾ مختيارڪار جي آفيس قائم ٿي. اتان ٿورڙي فاصلي تي تنين جا ٽي ڳوٺ واقع ھيا جن ۾ ڳوٺ قبول محمد تونيو، ڳوٺ حمدو تونيو ۽ ڳوٺ گل محمد تونيو شامل ھئا. وارھ شھر جي اولھ طرف ديھ جي ڏاکڻي دنگ تي تنين جا ٻه مقام ھوندا ھئا. ديھ م باقي ھڪ ڳوٺ راضي واقع ھيو. ھاڻي ھن ديھ ۾ وارھ شھر سان گڏوگڏ ڳوٺ رسول بخش بروهي ۽ ڳوٺ غلام حسين مگسي ۽ آباد ٻگھيو واقع آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ نواب ڪلھوڙو ، اوڀر ۾ ديھ صفر تونيو ، اولھ ۾ ديھ گل ٻرڙو ۽ ڏکڻ ۾ ديھ جوڻاڻي ۽ ديھ ٿاڻو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي.
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
للت پد
للت پد (Lalt Pad) جديد سنڌي شاعريءَ جي هڪ صنف آهي، جنهن ۾ ”هندي ڇند وديا“ جي اصولن تحت جملي اٺاويھ ماترائون ٿين ٿيون. هي شعر ٻن سٽن تي مشتمل ٿئي ٿو. بناوت جي لحاظ کان هر مصرع جي پهرين حصي ۾ سورهن ۽ پوئين حصي ۾ ٻارهن ماترائون هئڻ گهرجن. ساهيءَ لاءِ پڙهندڙن جي سهوليت خاطر مقرر ماترائن کانپوءِ بيهڪ جي نشاني ڏيڻ لازمي آهي.“للت پد” جي هر ٻن مصرعن جو علحده علحده مضمون ٿيندو آهي. سنڌيءَ ۾ هري دلگير جا ’للت پد‘ ڪتابي صورت ۾ ڇپيل آهن.
30 ربيع الاول
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ربيع الاول
سٽي ريلوي ڪالوني
سٽي ريلوي ڪالوني سنڌ جي ڪراچي ڏکڻ ضلعي جي صدر ٽائون ۾ واقع ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي. ھن يونين ڪائونسل م مختلف نسلن جا ماڻھو رھن ٿا جن م سنڌي، اردو ڳالهائيندڙ، پنجابي، سرائڪي، بوھري وغيره شامل آهن. ھن يونين ڪائونسل جو اتريون پاسو آء آء چندريگر روڊ تي واقع ھڪ وڏو ڪاروباري علائقو آهي.
بيھڪ ۽ علائقا
ھتان جا مشھور ھنڌ بوتل ڳلي، نيو چالي، پاڪستان چوڪ، سرائي ڪوارٽرز، گيٽ نمبر 10، اين ٽي آر ڪالوني ۽ غريب آباد آھن. ھن يونين ڪائونسل جي اتر م آء آء چندريگر روڊ، اولھ طرف ريلوي روڊ ۽ ان جي پار ڪراچي ڊراء پورٽ، ڏکڻ طرف ايم ٽي خان روڊ ۽ ان جي پار انٽيليجنس ڪالوني ۽ سلطان آباد ، ۽ اوڀر طرف سول لائينز جو علائقو واقع آهي.سٽي ريلوي اسٽيشن پڻ ھن يونين ڪائونسل جي اندر اولھ پاسي ڪراچي سرڪيولر ريلوي ٽريڪ تي واقع آھي.
روڊ ۽ گھٽيون
ھن يونين ڪائونسل ۾ واقع مشھور روڊن ۽ گھٽين ۾ شامل آهن: سٽي ريلوي ڪالوني روڊ، مير شير محمد روڊ، ميڪ ھنچ روڊ، واليس روڊ (Wallace Road), اولڊ ڪئينز روڊ ، مسڪين ڳلي، پاڪستان ريلوي برج، آزادي اسٽريٽ، شو شنڪر اسٽريٽ، اي ايف فرگوسن اسٽريٽ ۽اي لينڊر روڊ (Elander road).
عمارتون ۽ مشھور جايون
ھن يونين ڪائونسل ۾ ھم ٽي وي جي آفيس، دي نيوز انٽرنيشنل اخبار جي آفيس، جنگ گروپ جي اخبار منزل، روزنامه جنگ پريس، جيو ٽي وي اينڊ نيوز اسٽوڊيو، مسجد ابوذر غفاري، پاڪستان ريلوي جي ڊويزنل سپرنٽينڊنٽ جي آفيس، سڪيورٽي اينڊ ايڪسچينج ڪميشن جي آفيس، فنلينڊ جي اعزازي ڪائونسليٽ جنرل جي آفيس، ريلوي گودام، ڪي پي ٽي ڪنٽينر ٽرمينل، جامع مسجد نوري، کوڙ بئنڪون ۽ انشورنس ڪمپنين جون آفيسون واقع آھن.
وايومنڊل
thumb|مٿانهون وايومنڊل فضا: وايومنڊل: ايٽماسفيئر: atmosphere: اسان جي ڌرتي گھاٽين گيسن جي تھن ۾ گهيريل آهي، عام طور تي انھن گيسن جي ملاوٽ کي اسان ھوا يا فضا سڏيون ٿا.سائنسي ٻولي ۾ ان کي وايومنڊل يا ايٽماسفيئر (/atmosphere) چئبو آهي. نظام شمسي جي ٻين گرھن کي به پنھنجو الڳ الڳ وايومنڊل آهي پر ان ۾ آھي ڌرتي واريون گئسون خاص طور تي آڪسيجن شامل نہ آھن.زندگي جو مدار بہ فضا تي آهي جنھن ڪري جاندار پنھڻجو وجود برقرار رکڻ جي قابل آھن فضا اندر ھوا مان اسان کي آڪسيجن حاصل ٿئي ٿي جيڪا ھر جاندار لاءِ ضروري آهي. جيڪڏهن فضا نہ ھجي ھا تہ سج جي اس جا ڪرڻا زمين تي ڪرڻ سان ڌرتي تي گرمي جو پد انتھائي وڌي وڃي ھا جنھن ڪري زندگيءَ جو تصور ممڪن نه ھجي ھا.سج جا ڪرڻا فضا ۾ موجود ھوا، پاڻي جي بخارن ۽ مٽي جي ذرن سان ٽڪرائجي ڇڙوڇڙ ٿي زمين تي ڪرن ٿا جنھن ڪري انھن ۾ تپش گھٽجي ويندي آهي.
سارگن
سمير جي هڪ رياست ڪش جي بادشاھ سارگن لڳ ڀڳ چار هزار ٽي سئو پنجهٺ سال اڳ دنيا جي تاريخ ۾ پهرين وڏي ايمپائر يا سلطنت قائم ڪئي. هن ذري گهٽ سموري وچ اوڀر تي قبضو ڪري ورتو. شهنشاھ سارگن پنهنجي ايمپائر لاءِ هڪ نئون گاديءَ وارو شهر اگادي اڏڻ لاءِ سنڌ مان هزارين انجنيئر، ڪاريگر ۽ مزدور سڏايا، تنهنڪري چئي سگهجي ٿو ته موهن جي دڙي کانپوءِ دنيا جو ٻيو شهر اگادي شهري منصوبه بنديءَ سان اَڏڻ ۾ سنڌين جو هنر شامل هو. سنڌين سمير ۾ ڪيترائي واھ کوٽيا، اسڪول اڏي ڏنا ۽ شهنشاھ لاءِ مُهرون ٺاهيون. شهنشاھ سارگن سنڌ بابت ٺڪر جي گلدستن تي سنڌ جي تعريف ۾ گهڻو ڪجهه لکرايو. اهي گلدستا هن وقت لنڊن جي ميوزم ۾ رکيل آهن. اهڙيءَ ريت شهنشاھ سارگن سنڌ جي تاريخ جو پهريون تاريخدان چئي سگهجي ٿو.
زمرو:شخصيتون زمرو:تاريخ زمرو:سنڌ
قصاص
thumb|قصاص جي معنیٰ آھي بدلو
قصاص:Qisas:
قصاص جی معنیٰ برابر بدلو آھي يعني جان جي عيوض جان، مال جي عيوض مال، اک جي بدلي اک، ڏند جي بدلي ڏند وغيره. قرآن جي سورة البقرة جي آيت نمبر 178 ۾ چيل آهي تہ: "يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى ۖ الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْأُنثَىٰ بِالْأُنثَىٰ ۚ فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ۗ ذَٰلِكَ تَخْفِيفٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗ فَمَنِ اعْتَدَىٰ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿١٧٨﴾ ترجمو:اي مؤمنؤ! خون ٿيلن بابت اوھان تي (بدلي وٺڻ ۾) برابري لازم ڪئي ويئي (جيئن تہ) آزاد جي عيوض آزاد ٻانھي جي عيوض ٻانھو ۽ عورت جي عيوض عورت آھي، پوءِ جنھن کي سندس ڀاءُ جي طرفان ڪجھ ڇڏيو وڃي تہ پوءِ (خون بھا وٺڻ ۾) چڱيءَ ريت سان (ان جي) پويان پوڻ گھرجي ۽ ان (وارث) ڏانھن (خون جي بھا) چڱيءَ ريت سان پھچائڻ گھرجي، اِھو (حڪم) اوھان جي پالڻھار وٽان ھلڪائي ۽ ٻاجھ آھي، پوءِ جيڪو ھن (حڪم) کانپوءِ زيادتي ڪندو تنھن لاءِ ڏکوئيندڙ عذاب آھي"
- القرآن
تفھيم القرآن مٿئين آيت جي تفسير ۾ لکي ٿو تہ قصاص يعني خون جو بدلو خون، اھو ايئن تہ ماڻھو سان اھو ڪيو وڃي جيئن ان ٻئي ماڻھو سان ڪيو. پر ان جو مطلب اھو ناھي تہ قاتل جنھن طريقي سان مقتول کي قتل ڪيو ان طريقي سان کيس قتل ڪيو وڃي پر قصاص جو مطلب صرف اھو آھي تہ جان وٺڻ جي فعل جيئن ان مقتول سان ڪيو ايئن ھن سان بہ ڪيو وڃي.مولانا مودودي لکي ٿو تہ مٿين آيت ۾ ڀاء جو لفظ نرمي جي لاءِ سفارش طور استعمال ٿيل آهي ان جو مطلب آھي ته وير جي باوجود اھو ھڪ انساني ڀاء آھي ۽ ان گنھگار انساني ڀاء جي لاءِ اگر تون ڪاوڙ پي سگھين تہ اھو تنھنجي شان وارو عمل آهي. اسلامي تعزيري قانون م قتل جو ڏوھ راضي نامي جي قابل آھي. مقتول جي وارثن کي حق ٿو پھچي تہ قاتل کي معاف ڪن، ان لاءِ عدالت جي لاءِ اھو جائز ناھي تہ قاتل جي جان وٺڻ تي اصرار ڪري. ان جي باوجود آيت م اھو حڪم آھي ته معافي جي صورت ۾ قاتل خون بھا ادا ڪري.مٿئين آيت ۾ استعمال ٿيل لفظ معروفلاء مولانا مودودي تفھيم القرآن ۾ لکي ٿو تہ ان لفظ جو استعمال قرآن ۾ ڪثرت سان ٿيل آهي جنھن جي معني اھڙو صحيح طريقو جنھن سان عام انسان واقف ھوندا آھن جنھڻ لاءِ ھر اھو ماڻھو جنھن جو ان ۾ ذاتي مفاد وابسته نہ ھجي ان طريقي کي ڏسي اھو چئي ڏئي تہ بي شڪ اھو حق ۽ انصاف آھي ۽ اھو ئي مناسب طريقو آهي. رواج عام(common law) کي  به اسلامي اصطلاح ۾ عرف يا معروف سمجھيو ويندو آھي ۽ اھو اھڙن سڀني معاملن ۾ معتبر آھي جن ۾ شريعت ڪو خاص قاعدو مقرر نہ ڪيو آھي.
حوالا
زمرو:اسلامي اصطلاح
موهن جو دڙو (فلم)
موهن جو دڙو:  هڪ ڀارتي مهم جوياڻي رومانوي فلم آهي، جنهنکي اشوتوش گواريڪر (Ashutosh Gowariker) لکيو ۽ هدايتون ڏنيون آهن۔ فلم جا ٺاھيندڙ سڌارٿ راءِ ڪپور  ۽ سنيتا گواريڪر آھن. جڏهن ته اداڪارن ۾ ريتيڪ روشن (Hrithik Roshan)، پوجا هيگڙي (Pooja Hegde) مرڪزي ڪردار نڀائيو آهي.
پس منظر
فلم 2016 سالَ قبل مسيح ۾ وادي سنڌ جي تهذيب جي هڪ تاريخي شهر موئن جو دڙو جي باري ۾ آهي۔ هي هڪ اهڙي شخص جي آکاڻي آهي، جيڪو پوڄاريءَ جي ڌيءٌ جي محبت ۾ گرفتار ٿي وڃي ٿو. رومانوي داستان جي ذريعي موئن جو دڙو جي ثقافت ۽ قديم تهذيب پيش ڪرڻ جي لاءِ گواريڪر کي هن فلم جي تياري ۾ ٽن سالن جو وقت لڳو، جنهن ۾ هُن پراڻن آثارن جي اُنهن ماهرن جي مدد ورتي جِن جي زندگي سنڌ جي تهذيب تي تحقيق ڪندي گزري آهي۔ فلم جي عڪسبندي ڀوج ۽ ممبئي ۾ ڪئي وئي، جڏهن ته ڪجهه منظر جبل پور ۽ ٿاني ۾ فلمايا ويا آهن.
فلمسازي
فلم جي موسيقي ۽ گيتن جو مجموعو اي آر رحمان (A. R. Rehman) ترتيب ڏنو، جڏهن تہ گيتن جا ٻول جاويد اختر (Javed Akhtar) لکيا آهن. فلم، ڀارت (جتي جي فلم سازن هيءَ فلم ٺاهي) ۽ پاڪستان (جتان هن قديم شهر جا آثار ملن ٿا) جي يومِ آزاديءَ جي مناسبت سان 12 آگسٽ 2016ع تي سڄي دنيا ۾ نمائش جي لاءِ پيش ڪئي وئي. پرنسپل فوٽوگرافي ڀوج ۾ 27 جنوري 2015 تي شروع ٿي.
ايوارڊ
سينيمائن ۾ عوام جي ڏسڻ کان پهريائين ئي، فلم کي سوئٽزرلينڊ جي 69 هين لوڪارنو بين الاقوامي فلم ميلو جي لاءِ چونڊجڻ جو اعزاز حاصل ٿي چُڪو آهي، ۽ ان کي لوڪارنو ايوارڊ جي تقريب کان پهرين 13 آگسٽ 2016ع تي ڏيکاريو.
فلم تي تنقيد
ساراهه سان گڏوگڏ هن فلم تي تنقيد ۽ ٽيڪاٽپڻي به ٿي رهي آهي ته هن فلم ۾ تاريخي حقيقتن کي ٽوڙي مروڙي، غلط بيانيءَ کان ڪم ورتو ويو آهي. ان کان پوءِ سنڌ حڪومت جي هڪ وزير سردار شاهه پنهنجي هڪ بيان ۾ چيو ته فلم جي هدايتڪار کي سنڌ جي عوام کان معافي وٺڻ گهرجي. روٽن ٽماٽوز ويب سائيٽ تي فلم کي 43 سيڪڙو ريٽنگز ملي.
موهن جو دڙو فلم مان مليل ڄاڻ
آشوتوش گواريڪر جي موهن جي دڙي تي ٺاهيل فلم مطابق موهن جي دڙي جا ماڻهو ڏينهن جو حساب سج تي ڪندا هئا. مثال طور: ويهه سج، پنجويه سج. ورهين جو حساب سانوڻ جي برسات سان ڪندا هئا مثال طور: ويهه مينهنَ،  پنجويهه مينهنَ. وقت کي ماپڻ لاء خالي لوٽو پاڻي جي وڏي تغاري ۾ رکندا هئا، لوٽي کي سنهو سوراخ هوندو هو، جنهن وسيلي پاڻي هوريا هوريان لوٽي ۾ داخل ٿيندو هو، جڏهن لوٽو ٻڏندو هو ته انکي هڪ پهر جو وقت سمجهندا هئا. هر ورهيه چوڏهين جي چنڊ واري رات سنڌو جي پاڻي جي پوڄا ڪئي ويندي هئي، جنهن دؤران وهانءُ ٿيل جوڙا ۽ ڪنوارا ڇوڪرا ۽ ڇوڪريون خاص ٻاجهاريون دعائون گهرندا هئا ۽ سنڌو امان جي مورتي کي حوض ۾ رکندا هئا.
وڌيڪ پڙهو
زمرو:والٽ ڊزني پڪچرز فلمون زمرو:ڏکڻ آفريقہ ۾ عڪس بند فلمون زمرو:ڀارتي تاريخي فلمون زمرو:2010ء جي ڏهاڪي جون تاريخي فلمون زمرو:2016ء جون فلمون زمرو:پاڪستان ۾ بڻائي ويل فلمون زمرو:هندي فلمون زمرو:ڀارتي فلمون زمرو:وادي سنڌ جي تهذيب زمرو:تاريخي رومانوي فلمون
1 ربيع الثاني
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ربيع الثاني