cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
افلاطون
افلاطونافلاطون جو جنم انهن ڏينهن ۾ ٿيو جڏهن يوناني سماج جي عزت جو سج ٻڏڻ ويجهو هو. افلاطون جو تعلق اميرن جي پراڻي گهراڻي سان هو، جيڪو واپار ۽ واپار ڪندڙ نون دولتمندن کي ڏاڍي نفرت جي نگاهه سان ڏسندو هو، جيتوڻيڪ اقتدار سندس هٿن مان نڪري چڪو هو پر اهي اڃا پاڻ کي يوناني تهذيب ۽ تمدن جا نگهبان سمجهندا هئا. ان طبقي جو ايمان هو ته ملڪ جي زوال جو سبب اهو ئي آهي ته اٿينـز جو نظم ۽ ضبط اميرن بدران بازاري ماڻهن جي قبضي ۾ اچي ويو آهي. ان ماحول ۾ پلجندڙ افلاطون مرڻ گهڙيءَ تائين واپارين سان ٺاهه ڪري نه سگهيو. thumb|افلاطون هن جو پورو نالو ارسطو قليس هو، بعد ۾ افلاطون ٿيو. سندس پيءُ جو نالو ارستون هو ۽ هو ايٿنز جي داستانوي بانيڪارن جي خاندان مان هو جڏهن ته هو ماءُ جي طرفان به ڪيترن ئي دولتمند ۽ مشهور اٿينائين جو مائٽ هو. سمجھيو وڃي ٿوته هن افلاطون جو نالو پنهنجن ويڪرن ڪلهن جي سبب اختيار ڪيو هو. شايد ايٿنس ۾ 428 ق م ۾ پيدا ٿيو. سٺي خاندان جي ڇوڪرن وانگر ادب موسيقي ۽ رياضي جي تعليم حاصل ڪيائين. هو شعر به چوندو هو ۽ پهلوان ۽ ڪسرتي به هو. ويهن سالن جي عمر ۾ سقراط جو شاگرد ٿيو. اٺن سالن تائين هن کان علم پرائيندو رهيو.افلاطون جواني جي شروعاتي ڏينهن ۾ شاعر ۽ دانشور هئڻ سان گڏوگڏ عام راءِ مطابق، هڪ وڏو ملهه پهلوان به هو ۽ هن سپاهي طور به ڪم ڪيو هو. انهي دور جي سڀني يونانين وانگر راندين روندين، ورزشي ڪرتب بازين، ناچ ۽ گهوڙي سواري ذريعي جسم جي نشوونما سان گڏوگڏ سوچ ۽ فڪر جي ورزش به ٿيندي رهي ۽ انهي فيلسوف اهڙي گوشه نشيني واري ۽ پڙهاڪو زندگي نه گذاري جيڪا موجوده دور ۾ دانشورن کي عام زندگي جي ڪمن ڪارين لاءِ ناموزون بڻائي ٿي ڇڏي.
سياحت
افلاطون جي جواني اسپارٽا جي تباهه ڪندڙ جنگ واري ماحول ۾ گذري. 404 ق.م ۾ جڏهن اها جنگ ختم ٿي ۽ اقتدار افلاطون جي مائٽن جي هٿن ۾ آيو، تڏهن افلاطون کي به صلاح مشوري جي گڏجاڻيءَ (ڪاميٽيءَ) ۾ شريڪ ٿيڻ جي دعوت ڏني وئي، پر افلاطون انڪار ڪري ڇڏيو. هڪ سال کان پوءِ جمهوريت پسندن ان حڪومت جو تختو اونڌو ڪري ڇڏيو ته افلاطون کي اچي ڀَو ويٺو ته متان اڳوڻن حاڪمن سان مائٽيءَ جي ڪري مٿس به نه قهر نازل ٿئي، تنهنڪري هن اٿينـز مان موڪلايو ۽ يونان جي مختلف شهرن ۾ ٽڪندي ۽ سفر ڪندي، اچي مصر پهتو. مصر ۾ افلاطون رياضيءَ ۽ علم نجوم (ستارن جي علم) جي تعليم پوري ڪئي ۽ ڏکڻ اٽلي روانو ٿيو. اٽليءَ ۾ کيس حڪيم پيٿاگورس جي شاگردن جي صحبت ۾ شريڪ ٿيڻ جو موقعو مليو. پيٿاگورس (582-507 ق.م) يونان جو پهريون جمهوريت پسند فلسفي هو. هن فلسفي جو اصطلاح ٺاهيو. پاڻ ڏکڻ اٽليءَ ۾ ڪروٽن جي علائقي ۾ پنهنجن شاگردن ۽ مريدن جي هڪ وسندي وسائي هئائين، جتي ماڻهو سوشلسٽ اصولن موجب زندگي گذاريندا هئا. پيٿاگورس قدرتي لقائن جي تشريح عددن جي پاڻ ۾ رشتي ۽ موسيقيءَ جي قانونن جي حوالي سان ڪندو هو. پاڻ (روح جي) جوڻ مٽائڻ ۽ تشدد نه ڪرڻ جو قائل هو ۽ عورت ۽ مرد کي سماج ۾ هڪ جيترو درجو ڏيندو هو. هو چوندو هو ته زمين گول ۽ چرپر ڪندڙ آهي. افلاطون پيٿاگورس جي تعليم کان ڏاڍو متاثر ٿيو، سقراط کي بچائڻ جي لاءِ ڪيل هن جي ڪوششن، جمهوريت جي اڳواڻن جي دلين ۾ خود افلاطون جي سلامتيءَ متعلق شڪ پيدا ڪيا هئا، تنهنڪري هن جي دوستن، هن کي مشورو ڏنو هو ته اٿينس هُن لاءِ خطري کان خالي نه هئي. تنهنڪري اهو هن لاءِ سٺو موقعو هو ته ٻاهر دنيا ۾ سفر جي خيال کان نڪري وڃي ۽ ڪجھ وقت اٿينس کان ٻاهر رهي. ۽ دنيا کي ڏسي وائسي. انهيءَ خيال کانپوءِ انهيءَ سال يعني 399 ق.م تي هو سفر تي روانو ٿيو، اسان کي پوريءَ ريت معلوم نه آهي ته هو ڪٿي ڪٿي ويو. پر شايد سڀ کان اول هو مصر ويو هجي، اُتي جڏهن هُن اتان جي مذهبي پيشوائن کان ٻڌو ته يونان اڃا ٻاراڻي اُوستا ۾ هو، تڏهن هن کي ڏاڍو صدمو پهتو. انهن جي راءِ موجب، يونان کي اڃا ڪي محڪم ثقافتي روايتون ڪونه هيون ۽ نه ئي ان جو ڪو پائدا تمدن هئي ۽ ان ڪري يونان ڪنهن خاص ڌيان جي لائق نه هو. هو ٻارهن سال گهميو ڦريو. جيڪو به ذريعو هٿ آيس، تنهن وسيلي علم حاصل ڪيائين. هر مقدس جاءِ تي ويو ۽ اُتان جيڪي مليس، سو پرايائين. هر فرقي جي شخصي طرح آزمائش ورتائين. ڪن جو رايو آهي ته هو يهودين جي ملڪ ۾ پڻ ويو، ۽ اتي جي اشتراڪيت پسند پيغمبرن جي روايتن جي مڪتب ۾ ذهني تربيت حاصل ڪيائين، ڪي ته هيئن به چون ٿا ته هو گنگانديءَ جي ڪنارن تائين به پهتو هو ۽ اُتان جي ساڌن جي ويدانتي فڪر مان ب فيض حاصل ڪيائين، پر اسان کي تصديق نه آهي. هو اٿينس ڏانهن سن 387 ق.م ۾ 40 ورهين جي ڄمار ۾ واپس وريو، مختلف قومن سان ملاقاتون ڪرڻ ڪري ۽ مختلف ملڪن جي حڪمت جي اڀياس ڪرڻ ڪري، هن جو دماغ هاڻي بلوغت جي ڏاڪي تي پهتو هو. جوانيءَ وارو گرم جوش گهڻي قدر هاڻي گهٽجي ويو هوس. استاد جي مرڻ کان پوءِ افلاطون سائبرين، مصر، اٽلي ۽ سسلي جو سفر ڪيو ۽ ميکارا جاءِ تي حڪيم اقليدس جي شاگردي به ورتي. 388 ق م ۾ گرفتار ٿيو. ۽ غلام بڻائي وڪيو ويو. بعد دوستن رقم ادا ڪري ڇڏائي ورتو. آخر ۾ ايٿينس پهتو ۽ هن پنهنجي مشهور اڪيڊمي کولي جنهن کي هو پنهنجي زندگي جو مقصد سمجهندو هو. هتي چاليهن سالن تائين هن تعليم ڏني.
افلاطون جي اڪيڊمي
افلاطون اٽليءَ کان سسلي ويو جتي سندس دوستي ڊائنوسس (اول) بادشاهه جي خاص صلاحڪار ڊيان سان ٿي، پر هڪ ڏينهن بادشاهُه افلاطون جي ڪنهن ڳالهه تي ناراض ٿي پيو ۽ کيس غلام بڻائي وڪڻي ڇڏيائين. ڪجهه عرصي کان پوءِ سندس دوستن رقم ڏئي کيس آزاد ڪرايو. ان غلاميءَ مان نجات حاصل ڪري هُو 12 سالن جي سير سفر کان پوءِ اٿينـز موٽي آيو ۽ اتي اچي پنهنجي مشهور درسگاهه (اڪيڊمي) قائم ڪئي ۽ چاليهن سالن تائين اميرن جي ٻارن کي تعليم ڏيندو رهيو.
افلاطون جا مڪالما
افلاطون جي مقالمن سڀ کان وڌيڪ مشهور جمهوريت آهي جنهن ۾ هن حڪومت جي نظام بابت ٻڌايو آهي. افلاطون جي تصنيفات جو اثر ارسطو کان به گهڻو ٿيو.
خدا بابت خيال
افلاطون، قبول ٿو ڪري ته ڪابه قوم ايستائين مضبوط نه ٿيندي، جيستائين ان جو خدا ۾ اعتماد نه آهي. ڪابه ڪائنات جي قوت يا پهريون سبب يا زندگيءَ جو متو، جنهن ۾ ڪا خاص شخصيت نه آهي، سا مشڪل سان ئي اميد، عقيدت يا جان نثاري پيدا ڪري سگهندي. اهي، نااميديءَ ۾ متبلا ٿيل دلين کي، آرام هرگز آڇي نه سگهندا، ۽ نه ئي وري، ڪشمڪش ۾ گرفتار ٿيل روحن کي تسڪين پهچائيندا. فقط دائم ۽ قائم، هڪ خدا تعاليٰ هستي ئي آهي، جيڪا ائين ڪري سگهندي. اها هستي ئي، هڪ خود غرض انفراديت پسندا انسان کي تلقين ڪندي يا ڊپ ڏياريندي، ته هو پنهنجي خواهشن ۾ ڪجهه قدر ڪمي ڪري ۽ پنهنجي هوس ۽ حواسن تي غالب پوي. جيڪڏهن ماڻهو، خدا ۾ ايمان سان گڏوگڏ، پنهنجي شخصي روح جي لافاني هئڻ جو يقين رکن، ته جيڪر نهايت خاطر خواه نتيجا نڪرن. هڪ ٻي زندگيءَ، جي اميد، اسان ۾ همت پيدا ڪري ٿي. جيئن اسان موت جو مقابلو مردانگي سان ڪري سگهون ۽ پنهنجي عزيزن خواه قريبن جا موت به صبر سان برداشت ڪريون. جڏهن اسان ايمان سان جنگ جوٽيون ٿا ته اسان جي قوت ٻيڻي ٿئي ٿي. فرض ڪريو ته اسان جي انهن اعتقادن جي ڪابه ظاهري ثابتي ٿي نٿي سگهي. خدا تعاليٰ، صرف اسان جي اميد ۽ عشق جو معياري مجسمه آهي ۽ روح، هڪ سرود جي سُر سمان آهي ۽ اهو سر، ان سرود سان گڏ ئي ختم ٿي وڃي ٿو. جنهن ان کي صورت بخشي. پر انهن سڀني ڳالهين جي باوجود، انهن اعتقادن مان اسان کي ڪوبه ضرر (اهنج) ڪونه رسندو، اسان کي ۽ اسان جي ٻارن کي بيحد فائدو حاصل ٿيندو. ”پلوٽارچ“ (Plutarch) اسان کي ٻڌائي ٿو ته افلاطون جي خيال مطابق، خدا تعاليٰ هميشه جاميٽريءَ جي اصولن موجب دنيا کي هلائي ٿو. ”اسپنوزا“ به ساڳئي خيال جي هن ريت تشريح ڪري ٿو. ته خدا، جسماني بناوت ۽ عمل جا عالمگير قاعدا ساڳي ڳالهه آهن، ”برٽنڊرسل“ (Bertrand Russell) وانگر افلاطون لاءِ پڻ رياضي، فلسفي جي هڪ اهم تمهيد آهي ۽ رياضي، فلسفي جي سڀ کان اعليٰ صورت آهي. پنهنجي تعليم گاهه جي درن مٿان، دانتي (Dantesgue) وانگر، افلاطون به هيءُ لفظ لکائي ڇڏيا، ”جنهن کي جاميٽريءَ جي واقفيت نه آهي، سي اندر نه لنگهن .“
وفات ۽ وراثت
347 ق م ۾ هڪ شادي جي دعوت ۾ شامل ٿيو ۽ اتي ئي فوت ٿي ويو. ان وقت سندس عمر اسي سال هئي.
حوالا
زمرو:اولهندي تهذيب زمرو:تعليم جي تاريخ زمرو:خيالن جي تاريخ زمرو:شخصيتون زمرو:فلسفي جي تاريخ
ناراض پکي
thumbnail Angry Birds
آبادگار (رسالو)
آبادگار نالي سان حيدرآباد مان سنڌيءَ ۾ ھڪ ماھوار رسالو بہ نڪرندو آھي، جيڪو سنڌ آبادگار بورڊ جو علمي، ادبي ۽ زرعي ترجمان آھي. ھيءُ رسالو سال 1983ع کان لاڳيتو ڇپجي رهيو آهي. ھن رسالي ۾ زراعت کان سواءِ مذھب، ادب، سيرت ۽ مختلف موضوعن بابت بہ مواد ڏنو ويندو آھي. ھيءُ رسالو آبادگار ۽ زراعت سان لاڳاپيل ماڻھن لاءِ معلوماتي رھنما آھي.
حوالا
زمرو:سنڌي ادب
2017ع
2017ع عيسوي سال جو، هڪ عام سال، جيڪو آچر جي ڏينهن کان شروع ٿيو. هي عام دور جو 2017هون سال، 21 هين صدي جو سترهون سال ۽ 2010 جي ڏهاڪي جو اٺون سال آهي.
فوتگيون
زمرو:سال زمرو:2017ع
1465ع
ڊسمبر
زمرو:1465ء زمرو:سال
اڪوئي
اڪوئي هڪ قسم جو جابلو ٻوٽو، جيڪو پسارڪي وکر طور ڪم ايندو آهي. هيءُ ٻوٽو ڀنگ جي ٻوٽي جهڙو ٿئي ۽ تاثير به ڀَنگ وانگر هلڪي نشي وارو ٿئيس. جابلو چوپايو مال هيءُ ٻوٽو چرندو آهي. ڳڙ جيڪو اندر ۾ گند ڪري وڃي، پر ڦاٽي نه سگهي، ان کي اِڪوئي جي لپري ٻڌندا آهن ته ڳڙ ڦاٽي پوندو ۽ سور پڻ ڀڄي پوندو آهي.
حوالا
زمرو:جابلو ٻوٽا
ٽائيٽن
ٽائيٽن TITAN
ٽائيٽن زحل يعني Saturn جو سڀني کان وڏو چنڊ ۽ اسان جي سولر سسٽم جو ٻئي نمبر تي وڏو چنڊ آھي. ٽائيٽن 25 مارچ 1655ء تي ڏچ ماھر نجوم ڪرسچن ھائيجن دريافت ڪئي. ٽائيٽن اسان جي نظام شمسي جو اھو واحد چنڊ آھي جتي زمين وانگي گھاٽو وايو منڊل آھي. ماھرين جو خيال آھي ته ٽائيٽن جو وايومنڊل زمين جي شروعاتي وايي منڊل سان ملندڙ جلندڙ آھي. ڇو ته ٽائيٽن جي سطح تي ڪيميڪل ۽ جيولوجيڪل حرڪتون ٿينديون رھن ٿيون. ٽائيٽن بادل جي ھڪ ٿلھي پرت سان ڍڪيل آھي انھيءَ ڪارڻ ھن جو مٿاڇرو اسان لاء ڊگھي وقت تائين راز بڻيل ھو.
زحل کان 1.2 ملين ڪلو پري ۽ ڇھين نمبر تي چڪر لڳائيندڙ زنده چنڊ ٽائيٽن جو ڊائيا ميٽر 5151 ڪلو ميٽر آھي. جيڪو مرڪري ۽ اسان جي چنڊ لونر کان به وڏو آھي. ٽائيٽن به ٻين پربت گرھن جي چنڊن وانگي ٽائيڊلي لاڪڊ يعني مڪمل ڳنڍيل آھي. انھيء ڪارڻ ٽائيٽن جو زحل کي چڪر ھڻڻ ۽ پنھنجي مدار تي ڦرڻ جو وقت برابر آھي. مطلب ته ٽائيٽن ته 15 ڏينھن ۽ ٻاويھ ڪلاڪن جو ھڪ ڏينھن ھجي ٿو جڏھن ته ايتري ئي وقت ۾ ھو زحل جو ھڪ چڪر مڪمل ڪندو آھي.
ٽائيٽن جي بنياد پٿريلي آھي. بنياد جو ڊائيا ميٽر 3ھزار 400 ڪلو ميٽر آھي. ٽائيٽن تي زمين وانگي وايو منڊل آھي جنھن ۾ 95 سيڪڙو نائٽروجن ۽ باقي 5 سيڪڙو ميٿين، ھائڊروجن ۽ انر اليمنٽ شامل آھن. اسان جي نظام شمسي ۾ زمين کان پوء ھي ھڪ اھڙي جڳه آھي جنھن جي مٿاڇري تي وڏي مقدار ۾ پاڻياٺ ملي ٿو.
جيئن زمين تي پاڻي پاڻياٺ، گيسي ۽ برف جي صورت ۾ ملي ٿو انھيء نموني ٽائيٽن تي پاڻياٺ، گيسي۽ ٺوس حالت ۾ پاڻي جي جاء تي ميٿين ملي ٿو. ٽائيٽن تي دريائن ۽ سمنڊ ۾ ميٿين ملي ٿو. ٽائيٽن تي ميٿين جا بادل ٺھندا آھن ۽ ميٿين جي برسات پڻ ٿيندي آھي. سٻ ڪجھ زمين وانگي آھي رڳو پاڻي جي جاء تي ميٿين آھي. ھن چنڊ تي شھابيا گھٽ آھن. ماھرين جو خيال آھي ته ٽائيٽن جا وهڪرا سڀ ميٿين جي وھڻ ڪري ٺھيا آھن. ڪيتريون ئي سڪل ڍنڍ ان ڳالھ کي ثابت ٿيون ڪن.
ٽائيٽن تي جوالا مکي به آھن. اھي لاوا جي جاء تي واٽر امونيا ۽ ميٿين جو ڪافي ٿڌو مڪسچر ڪڍن ٿا. تڏھن انھن کي آئس والڪينوز چئون ٿا.
ٽائيٽن تي ميٿين گيس گرين ھائوس افيڪٽ پيدا ڪندي آھي. ان جي باوجود ھن جو درجه حرارت ڪاٽو 180 آھي. جيتوڻيڪ گرين ھائوس افيڪٽ نه ھجي ھا ته ھي اڃا وڌيڪ ٿڌو ھجي ھا. ٽائيٽن تي وايو منڊل دٻايو 1. 45 آھي جيڪو زمين کان وڌيڪ آھي. ٽائيٽن جي گريوٽي 1.35 آھي جيڪو اسان جي چنڊ کان به گھٽ آھي.
ٽائيٽن جي ڊگھي ندي 250 ميل ڊگھي آھي. ان جو مقابلو زمين جي نيل ندي سان ڪيو ويندو آھي. وھندڙ ھي ندي پاڻياٺ ميٿين ۽ ايٿين جي آھي. ٽائيٽن جي وڏي ۾ وڏي ڍنڍ ڪرائينڪن ميري آھي. جيڪو ھڪ لک چونجاھ ھزار اسڪوائر ميل تي ڦھيليل آھي. ھي ڍنڍ آمريڪي ڍنڍ ليڪ سپيريئر کان پنج ڀاڱا وڌيڪ آھي. ھنن ڍنڍن ۾ ٻيٽ به ڏٺا ويا آھن جيتوڻيڪ ليجيا ميري ڍنڍ جي ٻيٽن ۾ ھڪ عجيب خاصيت آھي. ھن ڍنڍ جا ٻيٽ غائب ٿي ويندا ھئا ۽ ڪجھ وقت کان پوء وري اڀرندا ھئا. انھن کي ميجڪ آء لينڊ يعني جادوئي ٻيٽ جو نالو ڏنو ويو. ھي اندازو لڳايو ويو ته ڍنڍ ۾ نائٽروجن جا ڦوڪڻا ٺھندا ھوندا ۽ اھي ڍنڍ جي سطح سان ملندا ھوندا. جنھن سان ھڪ وقتائتو ٻيٽ ٺھندو آھي. ڪجھ وقت کان پوء پاڻھي غائب ٿي ويندو آھي. پر ان پٺيان اصل حقيقت ڇا آھي ؟ اھيو ڄاڻ وٺڻ جي ڪوشش ته سڀني ماھرين جي آھي.
اھڙا انيڪ راز ڄاڻڻ لاء ٽائيٽن تي انيڪ اسپيس ڪرافٽ موڪليا ويا آھن. ٽائيٽن لاء پھريون پروب يعني مشن pioneer11 موڪليو ويو. ھن اسان کي ڪيترا ئي تصوير موڪليا ۽ اھيو راز پڌرو ڪيائين ته ٽائيٽن انتھائي ٿڌو آھي. ھن کان پوء 1980ء 1981ء ۾ وائجر1 ۽ وائجر2 ھن جو اونھو مطالعو ڪيو. وائجر1 کي خاص ٽائيٽن لاء ڊزائن ڪيو ويو ته جيئن ھي وايو منڊل ، ٽيمپريچر، ٿلھائي، ۽ وزن جو صحيح نموني حساب ڪري سگھي.
ھن جي مٿاڇري کي مطالعي ڪرڻ لاء ڪسيني کي موڪليو ويو. ھي 1 جولائي 2004 ء تي زحل وٽ پھتو. 26 آڪٽوبر 2004ء تي ڪيسيني ھاء جنس پروب ٽائيٽن مٿان اڏرڻ دوران ھائي ريزوليشن تصويرون اسان کي موڪليون.
ڪيسيني 21 جون 2010ء تي ٽائيٽن جي 880 ڪلو ميٽر ويجھو ھو. ھن اتر پول تي گھڻي ڀاڱي ڍنڍن ۽ سمنڊن ۾ ڄميل پاڻياٺ جي کوج ڪئي.
سائنسدانن جي خيال موجب ٽائيٽن تي اھڙا آرگينڪ مٽيريل موجود آھن جن سان زمين تي زندگي شروع ٿي ھئي. اميد آھي ته ايندڙ وقت ۾ ٽائيٽن تي به زندگي شروع ٿيندي. ماھرين جي خيال مطابق ھن جي ڍنڍن ۽ سمنڊن ۾ زندگي ٿي سگھي ٿي.
جيتوڻيڪ اڄ کان پنج ملين سال پوء جڏھن سج ڳاڙھو پربت ٿي ويندو. تڏھن ٽائيٽن جو وايومنڊل جو گرمي پڍ ڪافي وڌي ويندو. ڄميل پاڻي پاڻياٺ ۽ جڏھن ته پاڻياٺ ميٿين گيس ۾ بدلجي ويندو. تڏھن ٽائيٽن انسان جي رھڻ لاء ھڪ بھترين جڳه ھوندي.
زمرو:فلڪي شيون
878ع
ڊسمبر
زمرو:878ء زمرو:نائين صدي زمرو:سال
ٽيليٽبيز
هي مضمون مشيني ترجمو آهي جيڪو شايد گوگل ترجمو تان ڪيو ويو آهي هن کي سنواريو ۽ انگريزي مضمون تان ترجمو ڪريو وڌيڪ
ٽيليٽبيز هڪ برطانوي اڳ اسڪول جي ٻارن جي ٽي ويزن سيريز آهي. رگڊول پروڊيشنزز اين وائيڊ ۽ اينڊريڊي ڊيوزنٽٽ طرفان ٺاهي وئي آهي. پروگرام ٽي گهڻن رنگين مخلوقن تي "ٽيليبڪس" جي نالي سان ڄاڻايل آهي، انهن جي پيٽ ۾ ٽيليويزن اسڪرين لاء. سڃاتل مقبول مقبول ثقافت لاء، سر جي هر ڪردار کان مٿانهون نموني انٽنا جي پروڙنگن لاء، ٽيليبوبس گببرش ذريعي گفتگو ۽ نوجوان ٻارن جي ٺهڪندڙ لاء ٺهيل آهي.
ادبي تنقيد فن ۽ تاريخ
''هي ڪتاب ڊاڪٽر فهميده حسين جو لکيل آهي، جنهن جا ٻه ڇاپا اچي چڪا آهن. ڊيمي سائيز جو هي ڪتاب سنڌ ادبي اڪيڊميءَ پاران پهرين 1997ع ۾ ڇپيو، ان کان پوءِ ان کي سڌاري ٻيهر 2002ع ۾ شايع ڪيو ويو. هن ڪتاب ۾ ادبي تنقيد جي فن ۽ ان جي تاريخ تي تفصيل سان روشني وڌل آهي، جنهن ۾ يونان کان سنڌ تائين اهم تنقيدي نظرين ۽ ڪتابن تي روشني وڌل آهي. هن ڪتاب جي آخر ۾ ”ادبي وابستگي ڇا آهي“ جي عنوان سان ادب ۽ اديب جي ذميداريءَ تي لکيو ويو آهي. ان کان سواءِ پي گري جي جڳ مشهور ڪتاب ”ائپريسئيشن آف پوئٽري“ جو سنڌي ترجمو ”ادب جي ساڃاهه“ جي نالي سان ڪري هڪ باب طور شامل ڪيو ويو آهي. هن ڪتاب کي اڪادمي ادبيات پاڪستان پاران 2002ع جي بهترين سنڌي ڪتاب جو اوارڊ پڻ ملي چڪو آهي. هي ڪتاب سنڌ جي يونيورسٽين ۾ ايم. اي (سنڌيءَ) جي ڪورس تي پڻ رکيل آهي.''
آبَتَ
پاڻيءَ جي ڇڄڻ يا ڇينهري واري وقت بئراجن، واهن، شاخن، واٽرڪورسن، ڪڙين ۽ ڪسين جي کاٽيءَ لاءِ ڇيڙ (جنهن ۾ هر زميندار پنهنجا پنهنجا هاري ڏئي) يا ونگار جي سڏ، ٻنيءَ ٻاري جي ڪم ۾ هڪٻئي جي مدد (جيئن هر ڏيڻ، جهنگ وڍڻ، رونبو ڪرڻ، لابارو ڪرڻ، کاٽي ڪرڻ وغيره) ۽ بنا مزدوريءَ گڏجي ڪم ڪرڻ جي روايت کي آبت چئبو آهي، ان دوران ڪمين ڪاسبين کي مٺوڀت يا ٻيو کاڌو کارايو ويندو آهي.
ادبي جوھر
ڪتاب ادبي جوھر عابد لغاريءَ جو لکيل آهي. هن ڪرائون سائيز ڪتاب جو ڪچو جلد آهي، جنھن ۾ 427 صفحا آهن ۽ قيمت 4 رپيا ڄاڻايل آهي. رهبر پبليڪيشن طرفان پھريون ڇاپو، انڊس پرنٽرس، شاهد پرنٽرس ۽ خادم وطن پريس، حيدرآباد مان سال 1961ع ۾ ڇپيو.
حوالا
زمرو:1961ع ۾ ڇپيل سنڌي ڪتاب
879ع
ڊسمبر
زمرو:879ء زمرو:نائين صدي زمرو:سال
اڪوائي
اڪوائي(وڄت): 16 ماترائن جي لئي آهي. پهرين سم ۽ 5 ۽ 13 ضرب ۽ 9 ماترا خالي آهي. چئن ماترائن ۾ چئن حصن ۾ ورهايل آهي. 1تا 2آ 3گهي 4گهي – 5تا 6گهي 7آ 8گهي – 9تا 10آ 11گهي 12گھي 13تا 14گهي 15اي 16گهي ٻيو ٺيڪو 1ڌا 2آ 3آ 4گهن - 5ڌا 6آ 7گهن 8گهن - 9تا 10آ 11آ 12ڪِن - 13ڌا 14آ 15گهن 16گهن.
اڪور
تعلقي ٽنڊي باگي ۾ هڪ ديهه جو نالو.
قاضي عبدالڪريم عباسي
قاضي عبدالڪريم عباسي(انگريزي Kazi Abdul Karim Abbasi) (پيدائش:1899ع - وفات:1978ع) برطانوي هندستان ۾ سنڌ ۾ پيدا ٿيندڙ شاعر ۽ حڪيم هو.
زندگي جو احوال
قاضي عبدالڪريم 25 اپريل 1899ع تي واليڏنو عباسي جي گهر ۾ لاڙڪاڻو ضلعو (هاڻ قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جي وارھ تعلقي جي شهر لالو رانئڪ ۾ پيدا ٿيو. پاڻ شاعر سان گڏ وڏو حڪيم پڻ هو. طب جي علم ۾ مهارت سبب کيس قاضي جو لقب مليو.
ٿعليم
قاضي صاحب ننڍي ڄمار ۾ عام تعليم سان گڏ طب جي تعليم به حاصل ڪئي.
وفات
قاضي عبدالڪريم 1978ع ۾ وفات ڪري ويو.
حوالا
زمرو:شاعر
دادو تعلقو
دادو تعلقو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي دادو جو هڪ تعلقو آهي، جنھن جو صدر مقام دادو شھر آھي.دادو تعلقو برٽش دور جي شروعات ۾ شڪارپور ضلعي جو حصو ھيو ۽ بعد م لاڙڪاڻي ضلعي ۾ شامل ٿيو ۽ 1931 دادو ضلعي جي قيام سان ھي تعلقو نئين ضلعي ۾ شامل ٿي ويو.ھن وقت ھي تعلقو انتظامي طور تي 15 يونين ڪائونسلن ۾ ورھايل آھي.
thumb|220px|left|upright=2|مخدوم بلاول جو مقبرو دادو تعلقي ۾ واقع آهي
ديھون
دادو تعلقي ۾ ڪل 67 ديھون واقع آهن.
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
جاني اسحاق ملاح
جاني اسحاق ملاح انگريزي (Jani Ishaq Mallah) (جنم: 1 مارچ1967ع-وفات:17 مئي2011ع) سنڌي ٻولي جو بهترين شاعر، ڪهاڻيڪار ۽ ڊراما نگار هو.
زندگي جو حوال
جاني اسحاق ملاح جو پورو نالو غلام اسحاق ولد احمد خان ملاح هو. هن پهرين مارچ1967ع تي ڳوٺ رحيم ملاح جوهي تعلقي، دادو ضلعي، سنڌ ۾ جنم ورتو. هن لکڻ جي شروعات 1986ع کان ڪئي. سندس شاعري سان گڏ ڪهاڻيون ٽماهي مهراڻ ۽ مختلف رسالن ۽ اخبارن ۾ شايع ٿيون. شاعري جي 2005ع ۾ ڇپيل گڏيل ڪتاب موکي مٽ اپٽيا ۾ سندس شاعري به شامل آهي. سندس ڊراما ڪي ٽي اين چئنل تان نشر ٿيا.
متحرڪ
متحرڪ جو مطلب ھوندو آھي تہ في الوقت جاري آھي يا ڪم ڪري رھيو آھي۔انگريزي ۾ ھن کي (active) چوندا آھن۔
زمرو:سلجھائپ صفحا
عشق
thumb|روميو جوليٽ جو پورٽريٽ
عشق عربي ٻولي ۾ گھري چاهه کي چيو ويندو آهي. اھو محبت جي شدت وارو مقام آهي.ول ڊيورنٽ لکي ٿو تہ :بيشڪ ته مرد عورت کي حاصل ڪرڻ جي خواهش رکي ٿو. محبت جيڪا سج ۽ ٻين سيارن جي گردش جو سبب آهي روح کي مرڻ کان اڳ هڪ وقتي اعليٰ سرور سان روشناس ڪرائي ٿي، پرائين ڇو آهي. جيتوڻيڪ شاعري ثابت ڪيو آهي ته محبت هر سيني ۾ سدائين جنم وٺي ٿي پر شاعري اهو ٻڌائي نه سگهي آهي ته محبت جي جواني جو لڪل سرچشمو ڪٿي آهي. آخر نوجوان چيروين اکين تي لهرائيندڙ زلفن کان ڇو ٿو متاثر ٿئي ۽ سندس ٻانهن تي آڱرين جي ڇهاءَ سان ڇرڪي ڇو ٿو پئي. ڇا ان ڪري ته عورت حسين آهي، پر ڇا اهو صحيح نه آهي ته سونهن کي محبت جنم ٿي ڏي، جيئن سونهن محبت کي جنم ٿي ڏي. اوائلي دور جي ماڻهن کي محبت جي ڪا خبر ڪانه هئي ۽ هنن وٽ محبت لاءِ ڪو لفظ ڪونه هو. هنن جي شادي ٿيندي هئي ته زال سان مڙس جي تعلق جو بنياد رومانس نه پر ٻار پيدا ڪرڻ ۽ وقت تي ماني ملڻ هوندو هو. علم بشر جو عالم لوباڪ ٿو چئي ته (علم بشر جا عالم ڏورانهن هنڌن کان ڏاڍا متاثر ٿيندا آهن) يوروبا ۾ مقامي ماڻهو شاديءَ ۾ لاتعلق رهندا آهن. مرد ائين زال حاصل ڪندو آهي ڄڻ مڪئيءَ جو سنگ پيو لڻي، محبت جو ته سوال ئي پيدا نٿو ٿئي، نٽشي جو خيال هو ته رومانوي محبت ٻهراڙيءَ جي شاعرن جي ايجاد هئي، پر جتي تهذيب وڌي اُتي نسل جي پيدائش روحاني رنگ اختيار ڪيو. يوناني، رومانس مان واقف هئا پر هنن ۾ رومانس هم جنس پرستي وارو هو. الف ليليٰ ان ڳالهه جي شاهد آهي ته محبت وچين دور جي نغمن کان اڳ وجود ۾ اچي چڪي هئي. پر گرجا، جنسي پاڪيزگيءَ جو احترام سيکاريو ۽ عورت کي سولائيءَ سان هٿ نه اچڻ واري هستي بڻائي هن جي ڪشش کي وڌايو، جنهن محبت جي شاعريءَ کي قوت بخشي. روشفو ٿو چئي ته ”اهڙي محبت جو عاشق سان اهڙو ئي تعلق آهي جهڙو روح جو جسم سان جنهن ۾ هو زندگي پيدا ڪندو آهي“. ڊي فوسي جو چوڻ آهي ته ”سڀ مرد ڪوڙا، غدار، اجايون ڳالهيون ڪرڻ وارا، منافق ۽ تڪبر ڪرڻ وارا هوندا آهن ۽ سڀ عورتون خود پسند، ڏيکاءُ واريون ۽ بي وفا هونديون آهن. پر دنيا ۾ رڳو هڪ شيءِ مقدس آهي ۽ اها آهي انهن اڻ پورين هستين جو ميلاپ“ ۽ نٽشي بُتَ ڀڃڻ کانپوءِ محبت جو هيئن احترام ٿو ڪري: ”مون ان کان وڌيڪ مقدس ڳالهه ڪڏهن نه ٻڌي آهي ته سچي محبت ۾ روح جسم کي ڀاڪر ۾ وٺندو آهي.“ ول ڊيورنٽ لکي ٿو تہ:ان باغي ڇوڪريءَ کي ياد ڪيو جنهن جو عاشق ڊسمبر 1917ع جي ماسڪو واري بغاوت ۾ مارجي ويو هو، ماڻهو هن جي لاش کي دفن ڪرڻ لڳا ته هوءَ پنهنجي عاشق جي ڪفن کي ڀاڪر پائي چوڻ لڳي ته مون کي به دفن ڪيو، منهنجو جڏهن محبوب مري ويو آهي ته مون کي انقلاب جي ڪا پرواه ڪانهي.“
موقوف
علم حديث ۾ ھن مان مراد اھا حديث آھي جنھن ۾ سلسلو سند ڪنھن صحابي تي ختم ٿيندو آھي يعني ڪنھن صحابي جي قول، فعل يا تقرير کي حديثِ موقوف چوندا آھن۔
زمرو:حديث جا قسم بلحاظ سند زمرو:حديث جا قسم زمرو:حديث جا اصطلاح
1467ع
ڊسمبر
زمرو:1467ء زمرو:سال
ادبي خزانو
هن ڪتاب جو مصنف مرحوم غلام محمد شاهواڻي آهي، جيڪو آر. ايڇ. احمد ائنڊ برادرس، شاهي بازار، حيدرآباد وارن ڇپيو. ڪتاب جا صفحا 114 آهن ۽ قيمت هڪ رپيو آهي. اُن جو ڇاپو پهريون 1955ع ۾ شايع ٿيو.
رسول بخش انڙ
فقير رسول بخش -انڙ- قاضي احمد شهر، ضلعي نوابشاهه (هاڻي بينظير -آباد-) ۾ 1901ع ڌاري سردار خانصاحب محمد خان -انڙ- جي گهر ۾ -جنم- ورتو. سندس والد سڄي سنڌ ۾ سخاوت جي حوالي سان مشهور هو، هن خاندان جو لاڳاپو ۽ شجرو سنڌ جي سما خاندان سان ملي ٿو، جيڪي سنڌ جا حاڪم هئا ۽ پهرئين سمي حاڪم ڄام -انڙ- جو اولاد هئا، انهيءَ تعلق جي ڪري سردار رسول بخش -انڙ- جي خاندان کي سنڌ جي سما خاندان ۾ نمايان ڪليدي حيثيت رهي آهي ۽ کين سما خاندان جو وڏو گهر سڏيو ويندو آهي. رئيس رسول بخش -انڙ-، سنڌ جي بمبئيءَ کان جدا ٿيڻ کانپوءِ 1937ع ۾ سنڌ جي پهرين اسيمبليءَ جو ميمبر چونڊيو ويو. -ان- کان پهرين 1933ع ۾ لوڪل بورڊ نوابشاهه جو پريزيدنٽ پڻ رهيو، رئيس فقير رسول بخش -انڙ- 1940ع ڌاري حيدرآباد ۾ آل -پاڪستان- سماٽ ايسوسيئيشن جو صدر پڻ چونڊيو. رسول بخش -انڙ- جو نالو -ان- دور ۾ تمام گهڻو مقبول ٿيو، جڏهن 1942ع ۾ هڪ -انگريز- ڪليڪٽر ڊيوس (Davis) سان سندس تڪرار ٿيو. -ان- دوران هي پهريون شخص هو، جنهن -انگريز- سرڪار کان خانبهادريءَ جي لقب وٺڻ کان انڪار ڪيو، سندس -ان- قدم تي -انگريز- سرڪار سخت ناراض ٿي ۽ مٿس توڙي سندس ٻن ڀائرن، رئيس -امام- بخش -انڙ- ۽ رئيس ڌڻي بخش -انڙ- تي -بغاوت-، قانون شڪني ۽ متوازي حڪومت قائم ڪرڻ جا ڪيس لاڳو ڪري کين چالان ڪيو ويو. سردار صاحب کي -تنگ- ڪرڻ لاءِ سندس شنوايون پري پري وارن شهرن ۾ رکيون ويون. -ان- وقت سانگهڙ ۽ نوابشاهه هڪ ضلعو هئا، پر جنهن به شهر ۾ فقير صاحب جي شنوائي ٿيندي هئي، اتي هزارين ماڻهو گڏ ٿي ويندا هئا، اصل ۾ هي ڪيس فقير رسول بخش جي طاقت ۽ اثر رسوخ کي گهٽ ڪرڻ لاءِ ڪيا ويا هئا پر رئيس چيف ڪورٽ مان باعزت -بري- ٿيو. سندس ڪيس جي پيروي نامور بئريسٽر محمد علي جناح ڪئي. 1950ع ڌاري سردار رسول بخش -انڙ- جو صوفي ازم ڏانهن لاڙو ٿيو ۽ سرداري لقب هٽائي فقيريءَ جو لقب اختيار ڪيائين ۽ سمورو وقت سماجي خدمت ۽ فلاح و بهبود جا ڪم ڪرڻ ۾ وقف ڪيائين. ٽي چار ڀيرا پنهنجن هارين جا قرض معاف ڪيائين. هارين جي کاتن جا ڪتاب گهرائي، انهن مان غريب هارين جي قرض جا سمورا ورق ساڙي ڇڏيائين. وٿاڻن ۾ بيٺل جانور، غريبن ۾ ورهائي ڇڏيائين. سندس اها سخاوت اڄ به تر جي ماڻهن کي ياد آهي. سندس سنڌ جي مختلف مشهور خاندانن سان تعلقات هئا، پر سائين جي. ايم. سيد سان گهاٽي دوستي ۽ ويجهڙائپ هـئـس، جـنـهـن جـو ذڪـر سـائـيـن جـي. ايـم. سـيـد پـنـهـنـجـي ڪـتـاب ”-جن- سين'>-جنب گذاريم -جن- سين-“ ۾ ڪيو آهي. 1970ع ۾ سائين جي. ايم. سيد جي موجودگيءَ ۾ فقير رسول بخش سماٽ قبيلي جو اجلاس ڪوٺائي، پنهنجي زندگيءَ ۾ پنهنجي پٽ ڄام تماچيءَ کي سردار ڪوٺايو، جيڪو هن وقت سنڌ اسيمبليءَ جو ميمبر ۽ پبلڪ اڪائونٽس ڪميٽيءَ جو چيئرمئن آهي. سردار ڄام -تماچي- پڻ پنهنجي والد جي رستي تي هلندي سماجي ڪمن ۽ غريبن جي خدمت ۾ اڳڀرو آهي. رئيس فقير رسول بخش -انڙ- 1980ع ۾ وفات ڪئي.
عوامي راڄ تحريڪ
عوامي راڄ تحريڪ پاڪستان جي هڪ نئين پارٽِي آهي، جيڪا پاڪستان جي نوجوانن پاران بڻائي وئي آهي.
وجود
عوامي راڄ تحريڪ 2015 ۾ سنڌ جي نوجوانن پاران ڪراچيءَ جي موسميات چوڪ تي انڊس سوشل فورم جي دفتر ۾ هڪ گڏجاڻيءَ دوران ٺاهي وئي.
تاريخ
عوامي راڄ تحريڪ جو وجود انڊس سوشل فورم منجهان ٿيو.
نظريو
ڪنفيڊريشن نظريو هن پارٽيءَ جو بنيادي نظريو آهي.
منشور
عوامي راڄ تحريڪ جي منشور ۾ تعليم، صحت، روزگار، بدعنوانيءَ،دهشتگرديءَ کان صاف معاشرو قائم ڪرڻ آهي. هن پارٽيءَ جي منشور جي بنيادي محور ڪنفيڊريشن نظريو تي بڌل آهي.
پارٽيءَ جي قيادت
پارٽيءَ جي قيادت تقريبن انڊس سوشل فورم جي اڳواڻن تي مشتمل آهي، جن ۾ انڊس سوشل فورم جي سنڌ جي تمام ڊويزنن جا اڳواڻ، مرڪزي اڳواڻ شامل آهن. • 4
سياسي هلچل
عوامي راڄ تحريڪ جي سياسي هلچل جو اهم موضوع تعليم آهي.
سماجي هلچل
جنوري 2016 ۾ عوامي راڄ تحريڪ پاران ڪراچيءَ ۾ هڪ مچ ڪچهري جو انعقاد ڪيو ويو. ڊسمبر 2015 ۾ عوامي راڄ تحريڪ پاران ايڪتا ڏيهاڙو ملهائيو ويو،انکان پهرئين هرسال انڊس سوشل فورم پاران ايڪتا ڏيهاڙو ملهايو ويندو رهيو آهي.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:پاڪستان ۾ سياسي پارٽيون
ناري
thumb|232x232px|مادي جنس جي نمائندگي ڪندڙ نشان
ناري، اِستري  (Woman) يا مادي  مونث انسان کي چيو ويندو آهي. لفظ ناري عام طور تي هڪ بالغ لاءِ مخصوس آهي؛ڇوڪري ننڍڙي ٻارڙي يا نوجوان نياڻي لاءِ عام اصطلاح آهي.جمع ناريون(اِستريون، زائفائون) ڪڏهن ڪڏهن بنا ڪنهن ڄمار، زائفان انسانن لاءِ استعمال ٿئي ٿو، جهڙوڪ "نارين جا حَقَ".
عورت لفظ جو بڻ بنياد
فارسي کان ('عورات،' عورت؛ لڄ وارو عضوو (جينٽل)؛ اوگهڙَ ") ، عربي عورة کان ('ٻن ڄنگهن جي وچ ۾ خاص عضوو،' genitals، اوگهاڙپ، عورت"). "عورت" ۾ تبديلي ڪجهه اسلامي اسڪولن جي نظريي جي مطابق آهي جنهن تحت سڄو مادي جسم "اگهاڙپ" جو روپ آهي جنهن کي عوام ۾ ڍڪڻ ضروري ڪيو وڃي.
ٻيا نالا
عورت عربي مان ورتل ٿيل آهي, جنهن جي معنيٰ آهي اُگهاڙي، ننگي. ناري جي زندگي جا ٽي مرحلا آهن ننڍپڻ ۾ نياڻي، جواني ۾ زال ۽ تنهن بعد ماءُ. ول ڊيورنٽ لکيو آهي تہ:ناري پيدائشي داناءَ هوندي آهي، جڏهن ته مرد دانائي حاصل ڪندو آهي ۽ ڪن مردن تي وري دانائي مڙهي ويندي آهي. نارين ۾ تجريدي خيال گهٽ هوندا آهن. واقعن لاءِ ناري جي نظر ۽ يادگيري تيز هوندي آهي، پر هو اصول ٺاهڻ ۽ معاملن جي نئين سر تشريح ڪرڻ جي اهل نه آهي- هوءَ مردن بابت ڳالهائيندي آهي ڇاڪاڻ جو مرد هن لاءِ مسئلو آهي، شخصيتن جهڙوڪ گهر وارو ۽ ٻار ۾ دلچسپي وٺڻ هن جي تقدير آهي. مرد جي مقدر آهي ته هو صنعت ۽ تجارت ۾ ڦاٿل هجي، سببن ۽ نتيجن جي مونجهاري ۾ ڦاسي ۽ نارين ۽ مردن سان واهپو رکي. مرد لاءِ ڪنهن اهڙي ڪتاب ۾ دلچسپي ڳولهڻ سولو آهي جنهن ۾ ڪنهن خيال جي وضاحت ٿيل هجي ۽ ناري ڪنهن افساني جي ڪتاب ۾ دلچسپي وٺندي آهي خاص ڪري اهڙو افسانو جيڪو مرد جي باري ۾ هجي. ناري ڪائناتي، اجتماعي ۽ اقتصادي تبديلين جي غير شخصي عمل کي خدائي قوتن ۽ بهادر انسانن جي افسانن سان جوڙيندي آهي. نارين کي جيڪڏهن موقعا ۽ تربيت ملي ته ناريون سيفو جهڙيون عظيم شاعرائون، جارج ايليئٽ جهڙيون ناول نويس، ميڊيم ڪيوري جهڙيون عظيم طبيباڻيون، هائي پاشيا ۽ سونيا ڪائولوسڪي جهڙيون حساب جون عظيم ماهر، اسپيشيا ۽ ميڊم ڊي شٽيل جهڙيون عظيم مفڪر، راڻي ايلزبيٿ ۽ ڪيٿرائن ڊي ميڊيسي جهڙيون سياستدان پيدا ٿينديون آهن. تعجب جهڙي ڳالهه آهي ته انهن حالتن ۾ به ڪيتريون ئي داناءَ ناريون پيدا ٿيون آهن، شايد نارين ۾ رڳو اها جسماني قوت گهٽ هوندي آهي، جيڪا فني تخليق لاءِ لازمي آهي ۽ شايد هنن ۾ مردن جهڙو جمالياتي ذوق به نه هوندو آهي، جيڪو تخليق لاءِ هرکائيندو آهي. ول ڊيورنٽ وڌيڪ لکي ٿو تہ:افلاطون چيو ته ناري کي هر ميدان ۾ قسمت آزمائڻ جو موقعو ڏنو وڃي. سندس جنس جو خيال رکڻ کانسواءِ کيس مردن جيترا ئي موقعا ملڻ گهرجن. پر ارسطو ناري لاءِ مرداڻي تعصب جو حامي هو. هن چيو ته ناري هڪ هنڌ رُڪجي ويل ترقي آهي. فطرت هڪ مرد بنائڻ ٿي گهريو ۽ ناڪام ٿي ۽ فطرت جي اها ناڪامي ناري آهي. ناري جي حيثيت غلام واري آهي. انڪري سياسي ۽ سماجي معاملن ۾ شريڪ ٿيڻ جي لائق نه آهي. يهودين جي خداوند جو به اهوئي خيال هو. هن پنهنجي آخري حڪم ۾، جيڪو چيو وڃي ٿو ته هن حضرت موسيٰ کي ڏنو، مائن ۽ زالن کي چوپائي مال ۽ جاندار وارو رتبو ڏنو هو. يهودين جو خدا يهودين جي شخصيت جو عڪس هو، جيڪي ٻين جنگجو قومن وانگر ناري کي بدقسمتي ۽ هڪ ضروري بدي سمجهندا هئا، جيڪا انڪري برداشت ڪئي ٿي وئي جو اها سپاهين جو اڪيلو وسيلو هئي. يهودين جي گهر ۾ ڌيءَ ڄمندي هئي ته ڏيئا نه ٻاريندا هئا، ڇوڪريءَ جي ماءُ کي ٻيهر پاڪ ڪيو ويندو هو ۽ يهودي ڇوڪرا دعا گهرندا هئا ته ”اي خدا! مان تنهنجو ٿورائتو آهيان جو تو مون کي ڪافر يا ناري نه ٺاهيو.“ يهودي ان معاملي ۾ ٻين قومن جهڙائي هئا پر ڪيترن معاملن ۾ هو پنهنجي زماني جي اخلاقي نظام کان گهڻو اڳتي هئا. اوڀر جا ماڻهو ناري کي تيستائين گهٽ نظر سان ڏسندا هئا جيستائين هو پُٽن جي ماءُ نه بڻبي هئي ۽ جيستائين سندس پٽ ڪنهن جنگ ۾ شهيد نه ٿيندا هئا. خود افلاطون جيڪو نارين جو وڏو حامي هو تنهن به خدا جو احسان مڃيو هو ته خدا کيس مرد بڻايو هو. تڏهن کان هاڻي تائين ناري جي حيثيت ۾ وڏيون تبديليون آيون آهن.
اڄ جي ناري
ڄم تي ڪنٽرول ڪرڻ جي اوزارن عورت جي آزاديءَ کي هٿي ڏني، ٻارن جي پرورش جي فرض کان آزاد ٿي عورت آفيسن ۽ ڪارخانن ۾ داخل ٿي وئي. ڪارخانن ۾ هو مرد سان ڪلهو ڪلهي سان ملائي هنن جهڙا ڪم ڪرڻ لڳي. هنن جي سوچ مردن جهڙي ٿي وئي ۽ هوءَ مردن جهڙي زبان ڳالهائڻ لڳي. عورتن کي نقاليءَ جي ذريعي آزادي حاصل ٿي. نئين دور جي عورت روايتي مرد جون چڱيون ۽ خراب سڀ عادتون اختيار ڪيون. هن سگريٽ پيئڻ، گاريون ڏيڻ، بي پرواهه ٿيڻ، وار ڪٽرائڻ ۽ سوٽ پائڻ ۾ مرد جي اهل شروع ڪئي. نئين حالتن مردن ۾ زالن واريون ۽ زالن ۾ مردن واريون خاصيتون پيدا ڪيون. هڪ جهڙي پيشي ۽ هڪ جهڙين حالتن ٻنهي جنسن کي هڪ ئي سانچي ۾ وجهي ڇڏيو. هڪ نسل کان پوءِ افسوسناڪ مونجهارن کان بچڻ لاءِ ڪن هٿرادو علامتن جي ذريعي مردن ۽ عورتن جو تفاوت معلوم ڪرڻو پوندو. اڄ هنن ۾ فرق کي سمجهڻ ڏکيو آهي.
شادي جو مسئلو
ننڍپڻ ۾ شاديون ڪرائڻ، شريعت جو بهانو ڪري به ڇوڪرين جي ننڍپڻ ۾ شادي ڪرائي ويندي آهي، ناري کي صلح جي بدلي به ڏنو ويندو آهي، ناري کي ڀاءُ جي عيوض ڏنو ويندو آهي، ناري کي وارثي ۽ جائيداد کان بيدخل ڪيو ويندو آهي، ناري جي زبردستي شادي ڪرائي ويندي آهي، اسان جي سماج ۾ ناري کي ڪاروڪاري جي الزام هيٺ ماريو ويندو آهي، ناري کي پسند جو پرڻو ڪرڻ جو به ڪو حق ناهي
لڃ لٽ
اسان جي سماج ۾ ناري پنهنجي حقن خلاف آواز به نه ٿي اٿاري سگهي، جيڪڏهن آواز اٿارڻ جي ڪوشش به ڪندي ته ناري کي غلط سمجهيو ويندو آهي، اسان جي هن معاشري ۾ پئسن عيوض به نياڻين جو وڪرو ٿيندو آهي، هتي نارين کي مارڪيٽ ڪري انهن جو آواز دٻايو وڃي ٿو، اسان جو سماج ايترو ته خراب ٿي ويو آهي جو ننڍن نابالغ ڇوڪرين ۽ ڇوڪرن سان بدفعلي ۽ جنسي تشدد جو رجحان به وڌي رهيو آهي، روز اخبارن ۾ ننڍن معصوم ٻارن ۽ مظلوم نياڻين سان ٿيل وحشت ۽ بربريت جون ڪيتريون ئي ڪهاڻيون ڏسڻ ۾ اينديون آهن
تعليم جو مسئلو
اسان وٽ سماج ۾ ايڏو شعور نه اچي سگهيو آهي، جو ماڻهو پنهنجي نياڻين کي تعليم ڏيارين، جيڪي ماڻهو پنهنجي ڌيئرن کي اسڪول، ڪاليج يا يونيورسٽي موڪلين ٿا ته نياڻيون هڪ عجيب صورتحال مان گذرن ٿيون، يونيورسٽي ويندي رستن تي اوباش ڇوڪرن جي حرڪتن سبب نياڻيون ويچاريون تمام پريشان ٿين ٿيون، جڏهن اهي تعليمي ادارن ڏانهن اچن ٿيون ته ڇڙواڳ ڇوڪرا انهن تي هوٽنگ، گانا، تنگ ڪرڻ ۽ بداخلاقي ڪرڻ روز جو معمول بڻيل آهي، تعليمي ادارن ۾ به ماڻهو نارين کي گندي نظر سان ڏسن ٿا، جنهن سان به اهي ذهني پريشاني جو شڪار رهن ٿيون، انهن اوباش نوجوانن جي اهڙين حرڪتن جي ڪري ڪيتريون ئي نياڻيون تعليم کان محروم ٿيو وڃن
ناري جو اسلام ۾ مرتبو
جهالت واري دور ۾ به ائين ئي ٿيندو هو، ڌيئرن کي زندهه دفن ڪيو ويندو هو، طلاق يافتا عورتن کي ٻي شادي ڪرڻ جي اجازت نه هوندي هئي، شادي کان انڪار تي عورت کي قتل ڪيو ويندو هو، پوءِ اسلام عورتن کي ڪجهه حق ڏنا ۽ عورت جي عظمت کي اجاگر ڪيو، پر افسوس جو اسان جي سماج ۾ اڄ به عورت کي فسادن جي جڙ سمجهيو ويندو آهي، ماڻهن اسلامي تعليم ۾ جيڪي عورتن کي حق مليل آهن، تن کي وساري ڇڏيو آهي، عورت جا اسان جي معاشري ۾ ڪيترائي روپ آهن، جيئن هڪ ماءُ جنهن جي پيرن هيٺان جنت آهي، ماءُ زندگي جو عظيم رشتو آهي، ماءُ خوشين جو خزانو آهي، اکين جو نور آهي، ماءُ دل جي ڌڙڪن آهي، ماءُ جي مرڪ اولاد جي زندگيءَ جو حصو آهي، ماءُ پاڻ کي ڏکن ۾ رکي اولاد کي سکن ۾ رکندي آهي، ماءُ جي ڪري گهر ۾ رونق هوندي آهي، ماءُ کان بغير گهر قبرستان مثل لڳندو آهي
الڻ فقير
علي بخش سنڌي لوڪ گلوڪار هيو جيڪو علڻ فقير جي نالي سان مشهور آهي۔ هو صوفي ڪلام ڳائيندو هيو۔ هو 1932 ۾ پيدا ٿيو۔ هڪ گانو محمد علي شهڪي سان گڏ ڳايائين جيڪو ڏاڍو مشهور ٿيو۔ هن گاني جا ٻول هيا تيري عشق مين جو ڀي ڊوب گيا اسي دريا ڪي لهرون سي ڊرنا ڪيا۔ هو ڄامشورو ۾ پيدا ٿيو۔ 1980 ۾ هن کي صدارتي تمغو مليو ۔4 جولاءِ 2000 ۾ فوت ٿيو۔ هن جو هڪ ملي نغمو اتني بڙي جيون ساغر مين تو ني پاڪستان ديا به ڏاڍو مشهور ٿيو۔
زمرو:1932ء جون پيدائشون زمرو:2000ء جون وفاتون زمرو:پاڪستاني مسلم شخصيتون زمرو:پاڪستاني گلوڪار زمرو:پاڪستاني لوڪ گلوڪار زمرو:سنڌي شخصيتون
ڏاڙهيارو جبل
ڏاڙهيارو جبل(Darhiyaro Mountain) سنڌ جيقمبر شهدادڪوٽ ضلعو جي حدن ۾کيرٿر جابلو سلسلي ۾ جبل آهي جنهن جي مٿانهين چوٽي ڪتي جي قبر جي نالي سان مشهور آهي.
حوالا
زمرو:جبل زمرو:جاگرافي
نور محمد شھدادڪوٽي
مولانا نور محمد صاحب جي ولادت شهر ڪنڊي، علاقي ڀاڳناڙي، رياست قلات بلوچستان ۾ ٿي. سندس ولادت جي تاريخ معلوم نه آهي.
احوال زندگي
پاڻ تحصيل علم پنهنجي ڳوٺ ڪنڊي ۾ مولانا عبدالحليم صاحب جي درسگاهه ۾ ڪيائون. تحصيل علم کان پوءِ، سندن پهريون وقت پنهنجي ڳوٺ ۾ عربي تعليم ڏيڻ ۾ گذريو. عمر جو پويون وقت، خان قلات (خان خداداد خان) جا قاضي ٿيا. باقي عرصو اتان لڏي، سرائي پير بخش کهاوڙ جي اصرار تي اچي، شهر شهدادڪوٽ ۾ رهيا، جتي اچي درسگاهه کوليائون، ۽ وٽن سنڌ ۽ بلوچستان جا تشنگان علم اچي علمي فيض حاصل ڪندا رهيا. ان ئي درسگاهه مان قدوة العارفين، زبد السالڪين، حضرت مولانا غلام صديق عليہ رحمة (سندن ننڍا صاحبزادا) گوهر شهوار پيدا ٿيا، ۽ پڻ ٻيا ڪيترائي صاحب دستاربنديءَ کان سرفراز ٿيا، جن مان چند نالا سنڌ جي معروف علماءَ ڪرام جا هيٺ ڏجن ٿا: 1 – مولانا مخدوم محمد قريشي صاحب، ڳوٺ ٻير، ڊويزن قنبر، ضلعو لاڙڪاڻو؛ 2- مولانا نور محمد صاحب ڀٽي، ميرپور بي بي، علاقو ڀاڳناڙي؛ 3- مولانا حاجي احمد صاحب بوهڙ، ڳوٺ بوهڙ، تعلقو قنبر، ضلعو لاڙڪاڻو؛ 4- مولانا گل محمد صاحب شهدادڪوٽي (سندن وڏو صاحبزادو)؛ 5- ميان غلام صديق صاحب (سندن ننڍو صاحبزادو)، جنهن جي درگاهه شريف شهدادڪوٽ ۾ آهي؛ 6- حضرت سيد پير بخش شاهه حڪيم پير ڳوٺ راشدي (نئون ديرو، ضلعو لاڙڪاڻو)؛ 7- مولانا حاجي احمد صاحب ”حلوي“، شهر ملان ابڙو، ضلعو لاڙڪاڻو؛ 8- مولانا محمد حسن صاحب، شهر جوهي، ضلعو دادو؛ 9- مجاهد اسلام، حاجي مولانا تاج محمد شاهه عليہ الرحمة، امروٽ شريف؛ 10- مولانا مولوي محمد هاشم صاحب، ڳڙهي ياسين، ضلعو سکر، وغيره. سندن همعصر علماء عظام مان، جناب حضرت مولانا عبدالرحمان صاحب (سکر) ۽ جناب فيض مآب حضرت مولانا محمد يعقوب صاحب ”همايوني“ (سکر) جا نالا قابل ذڪر آهن، جن سان سندن ڪافي تعلق ۽ لاڳاپو هو. سندن طريقت جو سلسلو قادري، جناب حضرت ميان محمد حسن صاحب ڪٽباري رحه (تحصيل لهڙي، رياست قلات) سان وابسته هو. پاڻ 12 ذوالحج 1296 هجريءَ تي، نوي ورهين جي ڄمار ۾، وفات ڪيائون ۽ شهر شهدادڪوٽ ۾ - جتي هينئر سندس صاحبزادي ميان غلام صديق رحمة الله عليہ جن جي درگاهه فيض آثار آهي – دفن ٿيا. سندن ڪا خاص تصنيف ۽ تاليف ڪانه آهي، مگر سندس ڪتبخاني جي سڀني عربي درسي ڪتابن تي قلمي حاشيا لکيل آهن، جي نهايت قيمتي آهن. سندن زبان يا ٻولي سنڌي ۽ سرائڪي هئي.
نانگ
thumb|ڪارو ڪوبرا نانگ جو مشهور قسم نانگ  هڪ بغير ٽنگن ۽ بغير ٻانھڻ وارو ريڙھيون پائيندڙ جانور آهي جنھن کي سنڌي ۾ بلا بہ چوندا آهن. ان جون تمام گھڻيون جنسون آهن ۽ تقريبن پوري دنيا ۾ ملندڙ آھي.سنڌ ۾ نانگن جا مختلف قسم ملن ٿا جن ۾ ”ارڙ“ کان سواءِ ٻين سڀني ۾ زهر هوندو آهي، مثلاً: ”واسينگ“، ”گڊو“، ”کپر“، ”گهوڙيال“، ”لنڊي“، ”ڪوراڙ“، ”ڪنڀاري“، ”لھاري“، ”ٻہ منھني“، ”ارڙ“، ”ڪلاڌاري“، ڪوبرا، ”پيئڻ“، ”کڻ“ ۽ ”سرنگ“ مشھور آھن.
حوالا
زمرو:ريڙهيون پائيندڙ جانور
اڪول
اڪول- جو وڻ سنڌ جي جابلو علائقن ۾ ٿيندو آهي. -ان- جي اوچائي 30 کان 40 فوٽن تائين ٿيندي آهي. -ان- جي ننڍين ٽارين تي سخت ڪنڊا هوندا آهن، پر وڏيون ٽاريون ڪنڊن کان خالي هونديون آهن. وڻ جي -ٿڙ- ۽ ٽارين جو رنگ سفيد ٿيندو آهي. گل چٻاڙڻ سان -ٿورو- ڪڙو لڳندو آهي، جنهن سان دل ڪچي ٿيندي آهي. هن جا پن آڙوءَ جي پنن سان ملندڙ جلندڙ هوندا آهن، پر -ان- وانگر نوڪدار نه هوندا آهن. هن جو ميوو ڄمونءَ کان ننڍو ٿيندو آهي ۽ پچي ڄمونءَ وانگر ٿي ويندو آهي، پر -ان- جو ذائقو ڦڪو هوندو آهي. -اڪول-، آفيم جو ترياق (-اوتار-) آهي. جيڪڏهن ڪو شخص آفيم زهر جي مقدار ۾ کائي يا ايترو کائي جو نشو تمام گهڻو ٿي وڃيس ته -اڪول- جي ڪاٺي، پاڻيءَ ۾ گهوٽي پيارڻ سان آفيم جو اثر بلڪل ختم ٿي وڃي ٿو، پر -ان- ڪم لاءِ اندر واري سخت ڪاٺي کڻبي آهي، جيڪا ڳاڙهي ۽ ڪِٺُ ٿئي ٿي. حڪيمن جو چوڻ آهي ته کير پياڪ ٻارن جي سوڪڙي لاءِ به، هي مفيد ۽ بهترين دوا آهي.
زمرو:وڻ
رت
thumb|آنڱر مان رت وهندي رت (انگريزي : blood) جاندارن جي جسم ۾ گردش ڪندڙ پاڻياٺو مادو هوندو آهي. ھي پاڻياٺ رت جي دوري جي سرشتي ۾ سڄي جسم ۾ ڦرندي رهندي آهي.
جانورن جا رت جي لحاظ کان ٻہ گروھ آهن. ٿڌي رت وارا جانور ۽ گرم رت وارا جانور.
انساني رت جا چار گروپ ٿيندا آهن.
ادبي خزانو 2
هن نالي سان ٻيو هڪ جدا ڪتاب عابد لغاريءَ جو لکيل آهي. هن ڊبل ڪرائون سائيز ڪتاب جو ڪچو جلد آهي، جنهن ۾ 323 صفحا آهن ۽ قيمت 3 رپيا ڄاڻايل آهي. رهبر پبليڪيشن، حيدرآباد طرفان اُن جو ڇاپو پهريون، -جمالي- پرنٽنگ پريس، حيدرآباد مان سال 1968ع ۾ پڌرو ٿيو.
881ع
ڊسمبر
زمرو:881ء زمرو:نائين صدي زمرو:سال
ڌير اميد علي شاه
ڌير اميد علي شاه (لاطيني: Dher Umid Ali Shah) پاڪستان صوبي پنجاب جي ميانوالي ضلعي جو ھڪ شھر آھي.
1468ع
ڊسمبر
زمرو:1468ء زمرو:سال
11 آگسٽ
11 آگسٽ ، عيسوي سال جو 223 هون (ليپ سال 224 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 142 ڏينهن (ليپ سال 143 ڏينهن) باقي آهن.
حوالا
زمرو:آگسٽ زمرو:سال جا ڏينهن
ڊين گبسن
محقق ڊين گبسن (Dan Gibson) تاريخ تي ڪيل تحقيق جي حوالي سان پنهنجي ڊاڪيومينٽري يا دستاويزي وڊيو ”دي سيڪرڊ سٽي آف اسلام“ (The sacred city of Islam) ۾ ڄاڻائي ٿو ته عربن جو قبيلو قريش اصل ۾ اردن (Jordan) جي آڳاٽي شهر پيٽرا (Petra) ۾ آباد هو. اهو شهر هند ۽ چين کان وٺي ڏيهان ڏيهي واپار جو مرڪز هو ۽ ڪعبو به ان ئي شهر ۾ هو. جيئن ته اُتي زمين ڌڏندي (زلزلا) ايندا هئا ان ڪري ان کي ”البکہ“ جي نالي سان به سڏيو ويندو هيو.
گبسن مطابق هاڻوڪو مڪو هڪ ويران علائقي ۾ آهي, پر حديث سڳورين موجب مڪو ساوڪ ۽ ساواڻ وارو علائقو يا وادي هئي، جتي ميوا گهڻائي ۾ ۽ جام ٿيندا هئا ۽ پاڻي به جام هو. سندس تحقيق مطابق هاڻوڪو مڪو ان واپاري واٽ تي ڪونهي جنهن جو حديث سڳورين ۾ ذڪر آهي ۽ اسلامي دور جي پهرين صديءَ واري دور جي مسيتن جو رخ به پيٽرا جي طرف آهي ۽ هاڻوڪي مڪي طرف ڪونهي ۽ جنهن گھرو ويڙھ جي زماني ۾ متقلي ٿي ان زماني جي باري ۾ تاريخ طبري جا صفحا نه هئڻ جي برابر آهن. ابو زبير جي بني هاشم جي گھاٽيءَ ۾ نظربند ٿيڻ واري واقعي تي سوچيون ته هاڻوڪي مڪي واري ماڳ تي اهڙيون ڪي گھاٽيون نظر نٿيون اچن ۽ نه پاڻي جي هڪ کوھ کان سواءِ ڪنهن چشمي جي شاهدي ملي ٿي. ابو زبير واري واقعي ۾ گھاٽيءَ ۾ قيد ماڻهو وهندڙ چشمي مان پاڻي به پي وٺندا هئا ۽ ساوا پَن ۽ گاھ وغيره کائي پاڻ کي جيئرو رکي بچائي سگھيا هئا جڏهن ته هاڻوڪي مڪي واري ماڳ تي اها ڳالھ ٿيڻ جوڳي نه پئي لڳي.
هڪ تحقيق مطابق ابو زبير هتي پنهنجي خلافت جو اعلان ڪيو هو ۽ پوءِ حجاج جي مجنڪن سان پٿرن جي واري بمباريءَ ڪارڻ ڪعبو لڳ ڀڳ ڊهي ويو هو. تنهنڪري ابو زبير حجر اسود کي هاڻوڪي مڪي جي جبلن ڏانهن کڻي ويو هو، جتي هن نئين ڪعبي جي اڏاوٽ ڪئي هئي.
حضرت بي بي عائشه کان مروَي ٻه حديثون جيڪي مڪي پاڪ جي حوالي سان بيان ٿيل آهن مڪي پاڪ جي باري ۾ ڄاڻ ڏين ٿيون، اهي پڻ هاڻوڪي مڪي جي بدران اردن ۾ موجود پٽريا (البڪہ) سان هڪجھڙائي رکن ٿيون.
گبسن مطابق اصل مڪو پيٽرا ۾ ئي هو ۽ مڪي پاڪ ڏانهن رستو پيٽرا کان ئي ويندو هو. پيٽرا جي ڀرپاسي تي ڌيان ڌريون ته اُتي جابلو پيچرا آهن، جتي نبي پاڪ پيغمر سڳوري تي ايمان آڻڻ وارن ۽ مڃڻ وارن ۽ اهل قبيله کي نظربند ٿيڻو پيو هو. جيئن ته پيٽرا ۾ پاڻي آهي ۽ ساوڪ به آهي، ان ڪري اهي بچي سگھيا هئا.
پاڪستان تحريڪ انصاف
''پاڪستان تحريڪِ انصاف هڪ پاڪستاني سياسي جماعت آهي. هن جو سربراھ اڳوڻو مشھور ڪرڪيٽر عمران خان آهي.''
ڊين گبسن
اهو به نڪتو اهم آهي ته مڪي وارا واپاري هئا ۽ حضرت بي خديجا ڪيترن ئي ملڪن سان واپار ڪندڙ امير بي بي سڳوري هئي. پيٽرا ان وقت ان پرڳڻي جو واپاري مرڪز هو، جنهن جو تاريخ ۾ جتي ڪٿي ۽ واپاري واٽن وارن نقشن ۾ ذڪر ملي ٿو، جڏهن ته هاڻوڪي مڪي واري هنڌ يا ماڳ جو تاريخ ۾ ڪٿي به ذڪر نٿو ملي.
جتي واپار وڙو ٿيندو آهي يا جيڪو شهر واپار جو مرڪز هوندو آهي، اتان جي اڏاوت جي نمونن مان خوشحالي، سرهائي ۽ شاهي محل پريان کان ئي پيا پڌرا نظر ايندا آهن ۽ اهي سڀ تاريخي شاهديون هاڻوڪي مڪي ۾ نه پر پٽريا مان لڀن ٿيون. حديث سڳورين ۾ مڪي پاڪ کي سائو ستابو زرخير زرعي ۽ واپاري مرڪز بيان ڪيو آهي، جيڪا ڳالھ پڻ پيٽرا مان ثابت ٿئي ٿي، نڪي هاڻوڪي مڪي وارا ماڳ مان.
حوالا
زمرو:مذهب زمرو:تاريخ زمرو:اسلام زمرو:تحقيق
ھو ڏوٿي ھو ڏينھن
ڪتاب ھو ڏوٿي ھو ڏينھن سيد حسام الدين راشدي صاحب جو لکيل آھي. ھي ڪتاب 1970ع ڌاري سنڌي ادبي بورڊ ڇاپيو. بعد ۾ ٻين ادارن بہ ھن کي ڇپايي پڌرو ڪيو. thumb|ڪتاب جو سرورق راشدي صاحب ھن ڪتاب ۾ اڻويھين صديءَ جي سنڌ جو ذڪر ڪيو آھي.
زمرو:1970ع ۾ ڇپيل سنڌي ڪتاب
چادر
right|thumb|250x250px|چادر پاتل عورت
چادر  هڪ ٻاهريون لباس آهي جيڪو عام طور تي اوڀر واريون عورتون مڀو ۽ جسم جا مٿيان حصا  ڊڪڻ لاء پائينديون آهن.
آبِحيات
آبِحيات يا امرت جل، اُهو پاڻي جنهن جي پيئڻ سان دائمي زندگي حاصل ٿئي، ان کي آبحيات چئبو آهي. ڏندڪٿائي روايتن مطابق خواجه خضر عليه السلام، بحر ظلمات ۾ وڃي اهو پاڻي پيتو، جنهنڪري دائمي زندگي مليس. آبحيات جي ڳولا ۾ سڪندر ذوالقرنين به نڪتو، مگر اهو پاڻي نه مليس. آڳاٽن لوڪن جو خيال هو ته آب حيات هڪ حقيقت آهي ان ڪري دنيا ۾ هر هنڌ موجود لوڪ ڪهاڻين ۽ ڏند ڪٿائن ۾ اهڙي سدا حيات بخش پاڻيءَ يا مشروب جو تصور ملي ٿو. اڪثر قصن ۾ ديوتا ۽ شيطاني قوتون يا سورما ان پاڻي جي کوج ۾ مهمون سر ڪندا نظر ايندا آهن. هندو ڏند ڪٿائن ۾ ان کي ’امرت‘ چون ٿا جيڪو ديوتائن ۽ راڪاسن سمنڊ جو پاڻي ولوڙي حاصل ڪيو پر پوءِ ديوتائن دوکي سان اهو امرت پاڻ پي ڇڏيو يا راڪاسن کي دائمي زندگيءَ کان محروم ڪري ڇڏيو. اهڙا ئي قصا يوناني ۽ رومي ڏند ڪٿائن ۾ به موجود آهن.
882ع
ڊسمبر
زمرو:882ء زمرو:نائين صدي زمرو:سال
اَٺن واري پيڙهه جو نظام
اَٺن (8) جي پيڙهه يا بنياد واري نظام کي انگريزيءَ ۾ آڪٽل نمبر سسٽم (Octal Number System) چيو وڃي ٿو. ڪجهه ڪمپيوٽرن ۾ هيءُ نظام ڪَتب اچي ٿو. هن نظام ۾ ڪُل اَٺ انگ ٿين ٿا. اهي انگ ٻُڙي کان وٺي 7 تائين ٿين ٿا. 8 کي 10 سان، 9 کي 11 سان ظاهر ڪيو وڃي ٿو. ساڳي نموني 10 کي 12 سان، 18 کي ڏيکارڻ لاءِ 20، 19 کي ڏيکارڻ لاءِ 21 ۽ 20 کي ڏيکارڻ لاءِ 22 ظاهر ڪيو وڃي ٿو. ائين ان طريقي سان اهو انگن جو نظام ڪم ڪري ٿو.
حوالا
زمرو:رياضي
1469ع
ڊسمبر
زمرو:1469ء زمرو:سال
2018ع
thumb|left|100px|[[عاصمه جھانگير]] thumb|left|100px|[[سري ديوي]] thumb|left|100px|[[اسٽيفن هاڪنگ]]
thumb|left|100px|[[رسول بخش پليجو]] thumb|left|100px|[[ملا فضل الله]] 2018ع عيسوي سال جو، هڪ عام سال، جيڪو سومر جي ڏينهن کان شروع ٿيو. هي عيسوي سال جو 2018هون سال، 21 هين صدي جو ارڙهون سال ۽ 2010 جي ڏهاڪي جو نائون سال آهي.
حوالا
زمرو:2018ع
انڙ ڪوٽ
انڙڪوٽ ماڳ جي بيھڪ ′٦٢ ◦٦٨ اوڀر ۽ ′٦٣◦٢٤ اتر ۾ آھي. ھي ڪوٽ بدين ضلعي، گولاڙچي تعلقي جي ديھ کيرئين سروي نمبر ٤٥٦ ٤٤٩، جاتي کور واھ رستي تي لغاري سم نالي سان چار پنج ڪلوميٽرن جي فاصلي تي آھي. ڪوٽ زمين جي سطح کان ١٥ فوٽ کن مٿي ڏيڍ بلاڪ ۾ ورھايل آھي. ھن چوڪنڊي ڪوٽ جو ھر پاسو ٨٠٠ فوٽ ڊگھو آھي. ڪوٽ ۾ ٢٨ برج آھن. ڪوٽ جي ڀت جي ويڪر ٨ فوٽ آھي. ڪوٽ ۾ ٻن پاسن کان دروازن جا نشان ملن ٿا. اوڀر پاسي وارو دروازو ويڪر ۾ ٻن ڏاند گاڏين جي لنگهڻ جيترو آھي. ٻئي دروازي جا اولھ پاسي نشان آھن. ڪوٽ ۾ ھڪ کوھ جا آثار اوڀر اتر ڪنڊ تي بيٺا آھن. کوھ جو قطر ڏھ ٻارنھن فوٽ ٿيندو. سرن جي ماپ 13x1/2 8x2 انچ آھي. ھي قلعو سمن جي پھرئين بادشاھ ڄام فيروز الدين جي دور جو چئجي ٿو. جنھن کي شاھ لطيف ڄام انڙ جي نالي سان ڏاتار ۽ سورھيہ طور ڳايو. سومرن جي آخري حڪمران ھمير سومري کي قتل ڪرڻ کان پوءِ ڄام انڙ سمن جو پھريون سردار ٿيو. اھو ٥١ ١٣٥٠ع جو واقعو آھي.
آبِحيات (ڪتاب)
سنڌي ڪهاڻين جو ڪتاب جيڪو مشهور اديب ۽ ڪهاڻيڪار غلام رباني آگري جي ڪهاڻين تي مشتمل آهي. هي ڪچي جلد سان ڪرائون سائيز جو ڪتاب آهي، جنهن ۾ 180 صفحا آهن ۽ قيمت 2 روپيا 8 آنا ڄاڻايل آهي. هن ڪتاب جو پهريون ڇاپو، سنڌ پرنٽنگ پريس حيدرآباد مان ”زندگي پبليڪيشن“، 1960ء ۾ شايع ڪيو.1980ء واري ڏهاڪي ۾ اهو ساڳيو ڪتاب ”افسانا“ جي نالي سان سنڌ يونيورسٽي پريس مان به ڇپيو هو.
لالو رانئڪ
لالو رانئڪ (انگريزي:Laloo Rank)سنڌ جيقمبر شهدادڪوٽ ضلعو جي وارھ تعلقو جو قديم شهر آهي جتي ٺلهه لالو رانئڪ به آهي. هيءُ شهر عالمن اديبن ۽ شاعرن جو شهر پڻ آهي.
مخدوم جعفر بوبڪائي
شجرو
مخدوم جعفر جي نسب جو سلسلو، هن ريت بيان ڪيو وڃي ٿو :
مخدوم جعفر بن عبدالڪريم عرف ميران بن يعقوب بن نــُـورالدين بن مرذوق بن شيخ قلندر بن مروه بن ميراه بن عاري بن شيخ توغان ابوبڪر بن شيخ محمد بن شيخ ابوبڪر بن سلطان خلجي خان بن سلطان ترڪ بن سالار خان بن بزدار خان بن سلطان اندسن بن ابوبڪر بن هاشم بن عبدالله بن عباس رضه بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبدالمناف.
ڪجھ عجيب و غريب حڪايتون
"مخدوم جعفر ولد مخدوم ميران - مخدوم نوح جو همعصر، ڪماليتن جو جامع ۽ زبردست عالم ٿي گذريو آهي. چون ٿا ته هڪ ڏينهن مخدوم نوح عليه الرحمته فرمايو ته، ’مان خدا تعاليٰ کي هنن اکين سان ڏٺو آهي‘. مخدوم جعفر فرمايو ته، ’توهان هنن اکين سان ڪونه ڏٺو هوندو، هن حقيقت جي ظاهر ڪرڻ خاطر، توهان کي گهرجي ته جڏهن به توهان کي اهڙي حالت پيدا ٿئي، تڏهن ڪنهن خادم کي پنهنجين اکين بند ڪرڻ جو امر فرمايو. پوءِ به جيڪڏهن خداتعاليٰ  جو ديدار قائم آهي، ته پوءِ يقين ڄاڻو ته اُها اَکِ هيءَ ظاهري اَکِ ۽ اُهو دِيدار  هيءُ رواجي دِيدار نه آهي.‘ مخدوم نوح هن تجربي  ڪرڻ کان پوءِ فرمايو ته، ’جي نه هجي ها جعفر، ته نوح ٿئي ها ڪافر."
- تحفته الڪرام
”قانع“ سندس باري ۾ ڪي عجيب غريب حڪايتون لکيون آهن، جن کي هن دور ۾ شايد اعتبار جوڳيون نه ڄاتو وڃي. مثلاً، هڪ ڀيري مخدوم صاحب سنڌ کان دهليءَ وڃڻ جو ارادو ڪيو. راهه خرچ لاءِ جيڪي ڏوڪڙ ساڻ کنبا هئائين، سي لاهور پهچندي ئي ختم ٿي ويس. ڪنهن کان گهرڻ يا قرض وٺڻ تي دل نه ٿيس. تنهنڪري پنهنجي ’نير نجات‘ علم کان ڪم وٺي، شهر جي ٻاهران هڪڙو باغ تيار ڪيائين، جنهن ۾ ميويدار وڻ هئا. پوءِ ان باغ کي ڪنهن دولتمند وٽ گروي رکي، پيسا وٺي، دهليءَ پهچي ويو. موٽندي گرويءَ جي رقم ادا ڪيائين، ۽ پوءِ باغ کي نيست نابود ڪري ڇڏيائين .
ٻئي هنڌ لکيل آهي ته هڪ ڀيري بادشاهه مهيني جي آخري تاريخن ۾ کانئس پڇيو ته چنڊ ڪڏهن ڏسبو. مخدوم سرسري طرح حساب ڪري تاريخ ٻڌائي. ٻين نجومين حساب ڪري، هڪ ڏينهن پوءِ جي تاريخ بيهاري. انهيءَ تي مخدوم ڪتاب ڪڍي باقاعدي حساب ڪيو، ته پنهنجو فيصلو غلط ۽ ٻين جو فيصلو درست لڳس. پنهنجي ايڏي ساري غلطي قبول ڪرڻ ۾ جيڪي سو گهٽتائي محسوس ٿيس، ان ڪري پنهنجيءَ ٻڌايل تاريخ مطابق، پنهنجي ’نير نجات‘ جي علم جي زور تي، هڪڙو نئون چنڊ آسمان تي چمڪائي ڇڏيائين! اصلي چنڊ وري ٻئي ڏينهن تي ظاهر ٿيو. ان ڳالهه تي ماڻهن ۾ جڏهن گهڻو چؤٻول پئجي ويو، تڏهن مخدوم سموري حقيقت ظاهر ڪري ٻڌائي .
باگو
مرد جو نالو. عموماً بلوچن ۾، جيئن ’باگوخان‘ وغيره. انهيءَ نالي سان ڪي مشهور ديهون ۽ ڳوٺ به آهن.
مخدوم جعفر بوبڪائي
خاندان
مخدوم عبدالڪريم عرف ميران جي باري ۾، مير علي شير ”قانع“ ٺٽوي لکي ٿو:
"”مخدوم ميران ولد مولانا يعقوب، معقولي خواه منقولي علمن جو جامع هو. مرزا شاهه حسن کي به ڪجهه وقت تعليم ڏني هئائين. اڪثر طالب، علم جو نور سندس روشن طبع جي فانوس مان وٺندا هئا. سن 949هه ۾ گذاري ويو. ’علامه وارث الانبياء‘ سندس تاريخ آهي. هن جي مزار مڪلي ٽڪريءَ تي آهي.“"
اهڙيءَ طرح، مير علي شير ”قانع“ ٺٽويءَ پنهنجي ٻين ڪتابن، جهڙوڪ:مقالات الشعراء ۽معيارِ سالڪانِ طريقت ۾ پڻ مخدوم ميران جو اهو ساڳيوئي”تحفته الڪرام“ وارو احوال بيان ڪيو آهي. مير ”قانع“ ٺٽويءَ مخدوم ميران کي ٺٽي جي عالمن ۽ بزرگن ۾ شمار ڪري، سندس مدفن مڪلي ٽڪريءَ تي ڄاڻايو آهي. دراصل، مخدوم ميران جو تعلق ”ٺٽي“ سان نه، بلڪ ”بــُـوبڪن“ سان هو. مخدوم ميران ديني ۽ فقهي مسئلن جي بحث مباحثي جي سلسلي ۾ ٺٽي جي عالمن وٽ ايندو رهندو هو. ان دوران مخدوم صاحب جي وفات ٺٽي ۾ واقع ٿي ۽ کيس مڪلي ٽڪريءَ تي مدفون ڪيو ويو.
ادراڪي بيگلاري
ادراڪي بيگلاري سنڌ ۾ ڏهين صدي هجريءَ جو مشهور فارسي گو شاعر، تاريخدان ۽ ترڪ قبيلي ارغون سان تعلق رکندڙ هو. هن خاندان جو مرڪز نصرپور هو. ادراڪيءَ پنهنجي زندگيءَ جا ڏينهن هتي ئي گذاريا ۽ هتي ئي وفات ڪيائين. هن جي پهرين تصنيف ”مثنوي چنيسر نامه“ آهي، جيڪا هن پنهنجي ممدوح مير ابوالقاسم بن شاهه قاسم زمان بن سيد قاسم بيگلاريءَ جي فرمائش تي 1601ع ۾ لکي. هيءَ مثنوي، سنڌي ادبي بورڊذ پاران شايع ٿيل آهي. سندس ٻي تصنيف ”بيگلار نامه“ آهي، جنهن ۾ هن ميرابوالقاسم جي والد، شاھ قاسم خان (1017هه/1658ع) جي لڙاين کي فارسي نثر ۾ لکيو آهي. سندس هيءُ ڪتاب ترخاني دؤر متعلق هڪ مستند دستاويز جي حيثيت رکي ٿو.
مخدوم جعفر بوبڪائي
خاندان
سندس اولاد مان وڏا عالم ۽ ڪماليت جا صاحب ٿي گذريا آهن. مخدوم صاحب کي پنج فرزند ٿيا : مخدوم عبدالعليم جنھن کي وري مخدوم صلاح الدين نالي فرزند هو. .
ادراڪي بيگلاري
بيگلارن جو قبرستان نصرپور جي ويجهو، ٽنڊي الهيار ٽنڊي آدم روڊ تي، اولهه طرف، ’تورڪيءَ‘ جي ڳوٺ ۾ ’ميين ونهيين‘ جي مزار جي ويجهو آهي، جنهن کي ”تورڪيءَ وارو قبرستان“ به سڏين ٿا. ادراڪي بيگلاري به انهيءَ قبرستان ۾ مدفون آهي.
مخدوم جعفر بوبڪائي
خاندان
مير علي شير قانع مخدوم عبدالغني جو پڻ ذڪر ڪيو آهي جنھن 1169 هه (1756ع) ۾ وفات ڪئي جيڪو مخدوم جعفر جي پشت مان ھو. ”قانع“ وفات جي تاريخ هن قطعي ۾ چئي:
"مخدومِ پاک سيرت عبدالغني ڪـہ بـود،
در عــلـم شـرع مـصـطـفـوي محـزن نـهـفـت؛
هاتف بہ روز رفتن ولآ در جنان ز غيب،
”فيها علي الارائکِ نعم الثواب“ گفت"
تصنيفون
مخدوم جعفر تي مشهور عالم حافظ ابن تيميه جو وڏو اثر هو ۽ اهو مخدوم صاحب جي تصنيفات مان پڻ ظاهر ٿئي ٿو. مخدوم صاحب پنهنجو مشهور تعليمي سکيا وارو ڪتاب”حاصل النهج“ سن 976هه/1568ع ۾ تاليف ڪيو. ”گلزار ابرار“ جو مؤلف، مسيح الزمان شيخ عيسيٰ بن قاسم پاٽائيءَ جي زباني روايت ڪري ٿو ته مون حڪيم عثمان بوبڪائيءَ کان ٻـڌو، ته مخدوم جعفر آخري عمر ۾ منطق جا ڪتاب درياء ۾ لوڙهي ڇڏيا هئا. مخدوم صاحب جون تصنيفون ھيٺ ڏجن ٿيون:
وفات
حڪيم عثمان بوبڪائيءَ سن 1008هه/1600ع ۾ رحلت ڪئي، انهيءَ لحاظ کان اهو چئي سگهجي ٿو ته مخدوم جعفر يارهين صدي هجريءَ جي ابتدائي سالن ۾ 1008هه/ 1600ع کان اڳ هن فاني جهان مان رحلت ڪئي هوندي. اصل ۾ مخدوم جعفر جي وفات ۱۵ ذي القعد ۱۰۰۲ھ تي ٿي ۔ سندس وفات جو قطعو آھي ”جدا کرد ما ز مخدوم جعفر“ سال ۱۰۴۳ھ مان ۴۱ گھٽ ڪبا ته سال ۱۰۰۲ھ ملندو۔ ڏسو ڪتاب، حاصل النھج۔ مخدوم صاحب کي وفات کان پوءِ ”بــُـوبڪن“ ۾ سندس اباڻي قبرستان ۾ سپرد خاڪ ڪيو ويو.
حوالا
زمرو:شخصيتون زمرو:سنڌ زمرو:تاريخ زمرو:مذهب
ڪن وڄڻ
ڪڏهن ڪڏهن اسانجي ڪنن ۾ هڪ آواز پيدا ٿيندي آهي جيڪا سيٽي جيان هوندي آهي ائين ڇو ٿيندو آهي؟
ڌاتو electrode داخل ڪنداسين تہ ان ماڻھن کي آواز جي
سمجهه، ڄاڻ ٿيندي جڏهن تہ ڪا ٻاهر واري آواز موجود نہ هوندي جيڪڏهن ان تنت جي تند جا گڇا ڪنھن رسي جي گڇن جيان ڍرو ٿي وڃن تہ ان ڍرو جي ويجهي Neurons خلين کان ايندڙ اليڪٽريڪل سگنلز ملڻ لڳندا جنھن سان ٿيندو اهيو تہ بغير ڪنھن ٻاهرين آواز جي اسانکي آواز ٻڌڻ ۾ ايندي يعني هي آواز neural noise تنتن جي گوڙ جي وجهہ سان ٻڌڻ ۾ ايندي آهي جنھن کي چئبو آهي Tinnitus يعني ڪنن جو وڄڻ
اڪي ٻڌي راند
اڪي ٻڌيءَ راند: ڪي -ٻار- وڃي چيچڪا، ٿڌڙا ۽ ککڙيون ميڙي چونڊي پاڻ وٽ گڏ ڪندا، پوءِ هڪ ڄڻو مُٺ ڀري چوندو: ”اِڪي ڪي ٻڌي؟“ پوءِ ٻي ڇوڪري چيو: ”اِڪي“ ته ٻه ٻه داڻا ڪري ڳڻيندا جي هڪ داڻو بچيو ته چوندڙ کٽيو، اهي سڀئي داڻا جيت ۾ پاڻ کڻندو، پر جي ڳڻپ کان پوءِ ٻه داڻا -بچي- پيا ته ٿي ”-ٻڌي-“. واڪ ڏيندڙ هارايو. اهو ايترا داڻا پنهنجي جهول مان ڪڍي کٽيندڙ کي ڀري ڏيندو. هي راند وڏيءَ عمر وارا به ڪندا آهن، پر داڻن جي بجاءِ کائڻ واريون ڪنگڻيون ڏهه، ٻارهن هٿ ۾ جهلي وٺي هٿ جي مهٽو ڏيندا. پوءِ اهي -ٽڪر- ٿيل ڪنگڻيون ڳڻيندا جي ڀڃندڙ کٽيو ته سڀ -ٽڪر- کڻي ويندو ۽ هاريندڙ ڪنگڻين جا پئسا ڀري ڏيندو، پر جي واڪ ڏيندڙ جيتيو ته ڀڃندڙ ڪنگڻين جا پئسا ڀريندو ۽ ٽڪرا واڪ ڏيندڙ کڻندو. ڌڪي وري پنج کان ڏهن تائين ڏونگهيون هڪ ٻئي مٿان رکي مڪ سان ڀڃن، پوءِ انهن جا ٽڪرا ڳڻين، جي ڪا ڏونگهي سڄي رهجي ويئي ته ڀڃندڙ سڀني جا پئسا ڀري ڏيندو. ا ٻه ڄڻا گڏجي ڪندا آهن. ڪوڏيون کڻي ٻنهي هٿن جي ٻڪ سان کَڙکڙائي هڪ هٿ ۾ ڪجهه ڪوڏيون وٺي، مُٺ بند ڪري، ٻئي کان پُڇندو ته اِڪي يا ٻَڌي؟ هو ڪو نالو وٺندو، پوءِ مُٺ کولي ڪوڏيون ڳڻيندا، جي اڳلي جي چوڻ موجب هونديون ته هُن کٽيو ۽ سڀگ کيس ڏيندو، پر جي نه هونديون ته اوتريون هن کان وٺندو.
883ع
ڊسمبر
زمرو:883ء زمرو:نائين صدي زمرو:سال
اڪي ٻڌي راند
حوالا
زمرو:رانديون
ثادق
ثادق، نجد سعودي عرب جي هڪ شهر جو نالو آهي. هي چار سئو سال پراڻو شهر آهي. هن شهر جا رهاڪو گهڻو ڪري العبير، جيڪو رياض شهر جي اُتر ۾ لڳ ڀڳ 150 ڪلوميٽرن جي پنڌ تي آهي مان لڏي اچي هتي آباد ٿيا آهن. هن شهر جا مشهور خاندان الصاحي، الجابرا، السويلم، العيسي ۽ المانع آهن. ناصر الجابرا، شاهه عبدالعزيز جي دور ۾ ثادق شهر جو 30 سالن تائين گورنر رهيو. https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%AB%D8%A7%D8%AF%D9%82
حوالا
زمرو: سعودي عرب جا شهر
راءِ بهار اوڌو داس تارا چند اسپتال شڪارپور
ھن مضمون کي وڪي طرز تي آڻڻ ۾ مدد ڪئي وڃي. (جولاء 2018) هيءَ اسپتال شڪارپور شهر جي مک -اسٽيشن- روڊ تي گورنمينٽ هاءِ اسڪول نمبر -1 جي سامهون واقع آهي. شهر جي هڪ سماجي ڪارڪن ۽ خدمتگار جي اڻٿڪ ڪوششن سان هن اسپتال جي پيڙهه جو -پٿر- 3 -اپريل- 1933ع تي سکر ضلعي جي تڏهوڪي ڪليڪٽر مسٽر ايڇ. ٽي سورلي رکيو
۽ جڏهن هيءَ اسپتال جڙي راس ٿي ته -ان- جي افتتاح جي رسم تڏهوڪي -بمبئي- پرڳڻي جي گورنر لارڊ برابورن 2 فيبروري 1935ع تي ادا ڪئي. انهيءَ رسم جي موقعي تي اسپتال جي سڀا پاران انگريزيءَ ۾ ڇپيل هڪ سپاسنامو پيش ڪيو ويو، جنهن ۾ نه رڳو سندس آمد تي خوشيءَ جو اظهار ڪيو ويو پر اسپتال جي شروعاتي رٿا کان وٺي -ان- جي راس ٿيڻ تائين سموري وارتا بيان ڪئي ويئي. -ان- وقت جو اهو سپاسنامو اڄ به هڪ مڪمل تاريخي دستاويز جي حيثيت رکي ٿو.
تفصيل
راءِ بهار اوڌو داس تارا چند اسپتال شڪارپور شڪارپور شهر جي مکيه اسٽيشن روڊ تي، گورنمينٽ هاءِ اسڪول نمبر1 جي بلڪل سامهون ”راءُ بهادر اوڌوداس تاراچند اسپتال“ ۾ دُکي انسانيت جي خدمت اڄ به جاري آهي. شهر جي داني دياوانن ۽ شيواڌاري ڌنوانن جي اڻٿڪ ۽ مسلسل ڪوششن سان ان جي پيڙهه جو پٿر 30 اپريل 1933ع تي سکر ضلعي جي ڪليڪٽر مسٽر ايڇ. ٽي سورلي رکيو، ۽ جڏهن جڙي راس ٿي ته ان جي افتتاح جي رسم تڏهوڪي بمبئي پرڳڻي جي گورنر لارڊ برابورن (Lord Brabourne)  2 فيبروري 1935ع تي ادا ڪئي،  اُنهيءَ رسم جي موقعي تي اسپتال  جي سڀا پاران انگريزيءَ ۾ ڇپيل هڪ سپاسنامو پيش ڪيو ويو،  جنهن ۾ نه رڳو لاٽ صاحب جي آمد تي خوشي جو اظهار ڪيو ويو پر اسپتال جي شروعاتي رٿا کان وٺي ان جي راس ٿيڻ تائين سموري وارتا بيان ڪئي وئي،  ان وقت جو اهو سپاسنامو اڄ هڪ مڪمل تاريخي دستاويز جي حيثيت رکي ٿو.