cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جسم (2003 فلم)
تنقيدي جواب
بالي ووڊ هنگاما جي ترن آدرش فلم کي 5 مان 2 اسٽار ڏنا، هن لکيو ته ”مجموعي طور تي، جي آءِ ايس ايم بپاشا باسو جي ٽيلينٽ ۽ اناٽمي کي ڀرپور نموني ڏيکاري ٿي. ڪافي ۾ هڪ گرم عنوان ۽ eroticism سان گڏ، فلم لاء تجسس-قدر ڪيترن ئي ڀيرا وڌي ٿو. پر موضوع ۽ ان جو علاج شهري مرڪز هجڻ ڪري، فلم وڏي شهر جي سامعين کي وڌيڪ اپيل ڪندي. مناسب قيمت جنهن تي ان کي وڪرو ڪيو وڃي، فائدي واري ثابت ٿيڻ گهرجي." Rediff.com جي ديپا گماسٽي لکيو ته ”ڊائريڪٽر سڪسينا جسم سان جرئتمندانه شروعات ڪري ٿي ۽ يقيناً مختلف ٿيڻ جي جرئت لاءِ ڪريڊٽ جي مستحق آهي. جسم بالي ووڊ لاءِ پنهنجي قسم جو پهريون موضوع آهي. ۽ تنهن ڪري، هڪ نظر جي لائق آهي. " انڊيا ٽوڊي ٻڌايو ته ”پوجا ڀٽ جي فلم اصل ناهي، پر اها سٺي مذاق آهي.
تسلسل
جسم 2 جو سيڪوئل جنهن ۾ سني ليون ، رنديپ هودا ۽ ارونودي سنگهه به شامل هئا، پوجا ڀٽ جي هدايتڪاري ۾ 3 آگسٽ 2012 تي سڄي دنيا ۾ رليز ڪيو ويو.
خارجي لنڪس
زمرو:هندسان جون فلمون زمرو:هندي فلمون زمرو:فلم
شماريات
شماريات جا قسم
1- حقيقي يا بياني انگ اکر 2- تخميني، اڳڪٿي يا قياسي انگ اکر بياني انگ اکرن مان مطلب آهي ته ڪنهن حقيقي ڳالهه يا حالت يا ڪنهن جنس بابت يا انهيءَ جي صورت حال جي مختلف خاصيتن بابت معلومات حاصل ڪرڻ. تخميني يا قياسي انگ اکرن مان مطلب آهي ته ڪنهن ڳالهه بابت پيشن گوئي ڪرڻ، اندازو لڳائڻ، يا آئينده لاءِ ڪا راءِ قائم ڪرڻ، ليڪن اها پيشن گوئي، اندازو قياس، تخمينو يا ڪا راءِ به ورتل انگ اکرن مان نڪتل نتيجي تي مدار رکندي آهي.
شبير لاشاري
زندگي جو احوال
شبير لاشاري جو پورو نالو غلام شبير پٽ الهيار لاشاري آهي. سندس جنم دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڪاڇو واري علائقي جي تاريخي شهر واهي پانڌي ويجهوڳوٺ دودو برهماڻي ۾ 1 اپريل 1988ع تي ٿيو.
شماريات
پيمائش جا قسم
حقيقي انگن اکرن لاءِ هيٺيان چار پيمائش جا قسم ڪم ايندا آهن :
شھر جو ناظم
حاڪمِ شھر يا ميئر (انگريزي:Mayor) شھر جو ذميدار ۽ منتظم ٿيندو آھي۔ ان جي چونڊ ان ئي شھر جا رھڻ وارا ماڻھو ڪندا آھن۔ ڪڏھن مرڪزي حڪومت بہ حاڪم شھر متعين ڪندي آھي۔ کوڙ ساترا مل مثلاََ جرمني ۽ آمريڪا جي گڏيل رياستن ۾ حاڪمِ شھر بلدياتي حڪومتي انتظام ۽ ورھاست ۾ سڀ کان وڏو منصب ھوندو آھي۔
شبير لاشاري
ادب ۽ شاعري
شبير لاشاري شاعري جي شروعات 1998ع ۾ ڪئي. هن پهريان يامين غمگين ٻٻر ۽ بعد ۾ احمد خان مدهوش جي شاگردي ۾ علم عروض جي ڄاڻ حاصل ڪئي. سندس شاعري مختلف سنڌي رسالن نئين زندگي ، هالار، عبرت مئگزين، ڪاوش سنڊي مئگزين، عوامي آواز مئگزين نوجوانن جو آواز ۽ ٻين ڪيترين ئي اخبارن ۾ شاعري ڇپيل آهي ۽ ڇپندي رهي ٿي. هن 2000ع ۾ احمد خان مدهوش ۽ ٻين دوستن سان گڏجي سنڌي ادبي سنگت شاخ واهي پانڌي جو بنياد وڌو ۽ 2004ع ۾ گائڪ عبدالغفور جسڪاڻي کان باقاعدي راڳ جي سکيا ورتي. هن مختلف سنڌي اخبارن، سنڌ ٽي وي ۽ ٻين چئنلن ۾ صحافي طور ڪم ڪيو آهي. هن اخبارن ۾ مختلف موضوعن تي مضمون پڻ لکيا آهن.
شھر جو ناظم
زمرو:حڪومتي عهديدار
شماريات
وصفي پيمانو
وصفي پيماني جو مقصد آهي ته جن ماڻهن کي سندن خاصيتن جي لحاظ کان پرکيو وڃي تن کي ڪنهن خاص ترتيب تي سلسلي وار رکيو وڃي. جيئن پڙهيل ۽ اڻپڙهيل، زالون ۽ مرد وغيره. ۽ اهڙي هر گروهه جي سندن خاصيتن جي ڪري ڪا وصف قائم ڪئي ويندي آهي؛ جنهن جي مدد سان انهن جي پرک ورتي وڃي ٿي. يا ائين چئجي ته جاگرفيائي تاريخي ثقافتي ۽ تهذيبي لحاظ کان ماڻهن جي ڪا وصف قائم ڪئي وڃي ٿي جنهن کي وصفي پيمانو چيو وڃي ٿو.
درجاتي پيمانو
درجاتي پيماني ۾ ماڻهن کي سندن درجي يا گروهه جي خاصيتن جي مدد سان ترتيب وار يا قطار ۾ رکيو وڃي يا درجا بندي ڪئي وڃي ٿي. مثلن معصوم ٻار، ٻار، جوان، پوڙها. پهرين درجي وار، ٻئي درجي وار، ٽئين درجي وار، وغيره ته جيئن انهن جي پرک کي آساني سان نتيجي لاءِ گڏ ڪيو وڃي.
وقفي پيمانو
وقفي پيماني ۾ انگن اکرن حاصل ڪرڻ لاءِ هر درجي لاءِ وقت مقرر ڪيو ويندو آهي يعني هر درجي لاءِ عمر يا وقت مقرر هوندو آهي. جيئن 1 کان 5 سالن جي عمر وار، 6 کان 20 سالن جي عمر وار، 21 کان 50 سالن جي عمر وار وغيره.
نسبتي پيمانو
نسبتي پيماني کي تڏهن استعمال ڪيو وڃي ٿو جڏهن ڪنهن شيءَ جي پيمائش ٻڙي کان ڪئي وڃي ٿي جيئن گرام، انچ، ليٽر وغيره
شمارياريات سان نتيجو ڪڍڻ جي ضرورت
انگن اکرن جي مدد سان نتيجو ڪڍڻ هيٺين ڳالهين جي ڪري ضرور هوندو آهي:
انگن اکرن ۾ مواد مختصر ٿئي ٿو، ڀيٽ آسان ٿئي ٿي، وقت جي بچت ٿئي ٿي، مواد هڪ ئي نظر ۾ اڳيان اچي ٿو ۽ تحقيق اثرائتي ٿئي ٿي. ڇاڪاڻ ته جيڪو مواد اسين حاصل ڪريون ٿا اهو تمام گهڻو هوندو آهي تنهن ڪري انهيءَ مواد کي انگن اکرن ۾ مختصر ڪري، ڀيٽي نتيجو ڪڍيو ويندو آهي. انگن اکرن مختصر ڪرڻ لاءِ فهرستون, نقشن, سراسري ڦير گهير ۽ ڪثرت وغيره کي ڀيٽي تعلق ظاهر ڪري نتيجو ڪڍيو وڃي ٿو، مختصر طور ائين چئجي ته تحقيق ۾ انگن اکرن واري جي مدد سان تحقيق لاءِ گڏ ڪيل مواد کي انگن اکرن ۾ آڻي، مختصر ڪري ، انهيءَ جي سراسري، قدر  فاصلو  تعداد ۽ سيڪڙي  کي فهرستن, نقشو وغيره جي مدد سان انهن جي حالتن جي ڦير گھير  ۽ ڪثرت کي معلوم ڪيو وپي ٿو؛ جنهن ڪري نتيجو ڪڍڻ، سمجھڻ ۽ سمجھائڻ آسان ٿيو پوي. هي تحقيق جو طريقو ڪنهن هڪ شخص سان واسطو نه رکندو آهي؛ پر اهڙي حالت ۾ جڏهن ڪنهن هڪ شخص بابت وري وري ڪنهن ڳالهه جو اندازو ڪرڻو هوندو يا حساب يا ڳڻپ ڪرڻي هوندي ته پوءِ ڪم ايندو آهي.
حوالا
زمرو:اطلاع زمرو:تشڪيلي علم زمرو:ڳاڻيٽي جو علم
شبير لاشاري
حوالا
زمرو:شاعر زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:دادو ضلعو
ماهوار ڪينجهر
ماهوار ڪينجهر (انگريزي:Monthly Keenjhar) سنڌي ٻوليءَ ۾ نڪرندڙ رسالو آهي جيڪو 1993ع ۾ ناز سڻائي جاري ڪيو. هن رسالي مقبوليت ماڻي سنڌي ٻوليءَ اهم ليکڪن لکڻ شروع ڪيو. هن رسالي پاران اديبن ۽ شاعرن کي ايوارڊ به ڏنا ويندا هئا. ڪجھ سالن کان پوءِ هيءُ رسالو بند ٿي ويو.
حوالا
زمرو:ويھين صديءَ جا سنڌي رسالا
سنڌ جا واھڻ
فھرست واھڻ سنڌ پاڪستان
ت ھ
سنڌ ڊويزن
تاريخ
1843 ۾ ميجر جنرل چارلس نيپيئر پاران سنڌ فتح ڪرڻ کان جلد پوء سنڌ کي بمبئي پريزيڊنسي ۾ شامل ڪري ان جي رياستي حيثيت ڊويزن م تبديل ڪئي وئي. سنڌ جي مسلمان قيادت ويھين صديءَ جي شروع م سنڌ جي بمبئي کان علحدگي جو مطالبو شروع ڪيو. محمد علي جناح جي. چوڏھن نقطن ۾ پڻ سنڌ جي بمبئي کان جدائيءَ وارو معاملو شامل ھيو. نيٺ برٽش انڊيا جي آئين واري حيثيت رکندڙ 1935 واري انڊيا ايڪٽ پاس ٿيڻ سان سنڌ کي بمبئي کان جدا ڪيو ويو جنھن تي عمل پھرين اپريل 1936 ۾ ٿيو. اھا نئين صوبائي رياست 1947 ۾ پاڪستان م شامل ٿي ۽ 1956 م ھڪ دفعو وري ان جي صوبائي رياست واري حيثيت ختم ڪري ون يونٽ جي ذريعي مغربي پاڪستان جي نالي سان ھڪ نئين صوبي کي قائم ڪري سنڌ پنجاب سرحد ۽ بلوچستان کي ان ۾ ضم ڪيو ويو. ان ۾ سنڌ ھڪ کان وڌيڪَ ڊويزنن ۾ ورھائجي وئي جن م ڪراچي، حيدرآباد ۽ سکر ڊويژنون شامل ھيون. 1970 م ون يونٽ جي خاتمي سان مغربي پاڪستان صوبي کي ٽوڙي سڀني پراڻن صوبن جي حيٽيت نئين سرحدن سان بحال ڪئي وئي. سنڌ جا جيڪب آباد ضلعي جا استاد محمد وارا حصا بلوچستان م شامل ڪيا ويا. رياست خيرپور وارو حصو سنڌ صوبي ۾ باقاعده شامل ڪيو ويو ۽ سنڌ موجوده جاگرافيائي شڪل م صوبو بڻيو.
حوالا
زمرو:برطانوي ھندستان جون ڊويزنون زمرو:تاريخي ھندستاني خطا زمرو:سنڌ جي تاريخ زمرو:بمبئي پريزيڊينسي زمرو:1943 ۾ برٽش انڊيا جي انتظامي ورھاست
سير مگسي
ديھ سِير مگسي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قبو سعيد خان تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا سير چانڊيا تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1934ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ محمد علي کھاوڙ، ڳوٺ الھرکيو جوڻيجو، ڳوٺ مدد خان مغيري، ڳوٺ کوکر ۽ ڪڙيو جنگو مگسي جي ڀرسان ھڪ وڏو مگسين جو ڳوٺ واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ مست علي کوکر ۽ ڳوٺ خليفو ٻرڙو معروف آھن.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1,288 ھئي جيڪا 249 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
چوڪو
چُوڪو مشھور سائي ڀاڄي آهي. پالڪ سان گڏ پوکيندا آهن. انگريزي ٻج بہ ايندو آهي. هن جا پن ڪم ايندا آهن. هن ۾ هڪڙي قسم جي چڱي بوءِ ۽ وڻندڙ لذت ٿيندي آهي ۽ کٽو ٿيندو آهي. پوکڻ جو دستور بہ ساڳيو پالڪ وانگي آهي. هن جا بہ ٻہ چار قسم ٿيندا آهن. هن کي انگريزيءَ ۾ ريُوميڪس چون ٿا. هيءَ لوڻڪ جي ذات ۾ داخل ڪئي وئي آهي، جنھن کي ساريل چون ٿا.
طب
نالا: ع. بقلته الحامص، ف. ترشه تره، ھ. وغيره___ چوگو، ساگ ترشي، بقل الخراساني ۽ سرمور.
اثر: سرد خشڪ 1، نقصان: سرد مزاجن ۽ ٻنڌين کي، ميل: ماکي ۽ شربت ڏاڙهون جو، عيوض: زرشڪ، وزن: ٻہ تولا.
خاصيت: هن کي رڌي کائجي تہ جگر جي گرمي ۽ گهڻي اُڃ کي گهٽ ڪري ٿو، صفراوي تپن ۽ دستن کي بند ڪرڻ لاءِ مفيد آهي. کاڌي کي هضم ڪري ٿو ۽ بک وڌائي ٿو.
هن جو ٻج سنھو ڪاري رنگ تي ٿيندو آهي، اهو ٻج اُلٽين، دستن، سوري، پيچش، مروڙن، رت جي دستن، صفرا جي خلط، يرقان ۽ رحم جي رطوبت کي خشڪ ڪرڻ لاءِ مفيد آهن..
هيپناٽزم
معنيٰ
هپنائسس، يا هپناٽزم جو مطلب آهي ننڊ- ننڊ آڻيندڙ عمل. عمل سان بيوس ڪرڻ جو علم، ننڊ آڻيندڙ عمل
مشھد
مشھد (انگريزي: Mashhad) ايران جو آباديءَ جي لحاظ کان ٻيو نمبر وڏي ۾ وڏو شھر ۽ رضوي خراسان صوبي جي گاديءَ جو ھنڌ آھي. ھي شھر ايران جي اتر اوڀر واري علائقي ۾ آباد آھي. 2016ع جي انگن اکرن مطابق ھن شھر جي آبادي 3,001,184 آھي. ھن شھر ۾ ھر سال لکين زائرين حضرت امام رضا رضيہ تعاليٰ عنہ جي مزار تي حاظري ڀرڻ ايندا آھن. امام رضا شيعا مسلمانن جو اٺون امام آھي. مشھور عباسي خليفو ھارون الرشيد بہ ھتي دفن ٿيل آھي. جنھن زماني ۾ امام علي رضا شھادت جو رتبو ماڻيو ان وقت مشھد ھڪ ننڍڙو ڳوٺ ھو جيڪو اڳتي ھلي ايران جو ھڪ وڏو شھر بنجي ويو. لفظ مشھد جي معنيٰ آھي ”شھادت واري جاءِ“.
ھن شھر کي فردوسيءَ جو شھر پڻ سڏيو وڃي ٿو جيڪو ايران جو ھڪ وڏو عالم، مفڪر ءِ شاعر ھو. سندس ڪتاب شاھنامہ سڄي دنيا ۾ مشھور آھي. فردوسيءَ جو نالو فارسي ادبي حلقن ۾ نھايت ادب ۽ آحترام سان ورتو وڃي ٿو. ھي شھر مشھور فارسي شاعر مھدي اخوان ثالث ۽ مشھور موسيقار ۽ ڪلاڪار محمد رضا شجريان جي جنم جو ھنڌ پڻ آھي. 30 آڪٽوبر 2009ع تي ايراني صدر محمود احمدي نزاد ھن شھر کي ”ايران جي روحاني گادي“ (Iran's Spiritual Capital) قرار ڏنو.
ھن شھر کان 6 ڪلوميٽرن جي پنڌ تي ڪوھ خضر آھي. روايتون آھن تہ ھن جبل جي چوٽيءَ تي 3000 سال اڳ ھڪ غار ھئي جتي حضرت خضر عليہ السلام پنھنجي پالڻھار جي عبادت ڪندو ھو. اڄڪلھ انھيءَ غار جي جاءِ تي ھڪ ننڍي مسجد موجود آھي جنھن کي خضر جي مسجد سڏيو وڃي ٿو.
اوائلي تاريخ
پراڻي يوناني تاريخ ٻڌائي ٿي تہ موجودھ  مشھد واري علائقي ۾ سوسيہ (Susia) نالي ھڪ وسندي آباد ھئي جتي 330 ق.م ۾ سڪندراعظم جي لشڪر اچي ڊاٻو ڪيو ھو. رومي سلطنت جي ھڪ پراڻي نقشي ۾ ھن وسنديءَ کي سوسيہ بجاءِ ”اسڪندريہ“ ڪوٺيو ويو آھي. 520 ق.م جي ھڪ لکت ۾ اھخامنشي سلطنت جي بادشاھ داريس اول واري زماني ۾  پيٽيگرابانا (Patigrabanâ) نالي ھڪ شھر جو ذڪر ملي ٿو  جيڪو شايد موجودھ مشھد واري علائقي ۾ آباد ھو. ڏھين صديءَ کان سورھين صدي عيسويءَ جا اڪثر مسلمان مورخ لکن ٿا تہ ھن شھر جو پراڻو نالو ”سناآباد“ يا ”سناباد“ ھو جنھن جو بنياد سڪندراعظم وڌو ھو. ستينءَ کان نائين صدي عيسويءَ واري دور جا اڪثر شيعا عالم لکن ٿا تہ ”امام رضا ۽ خليفو ھارون الرشيد“ ان شھر ۾ مدفون آھن جنھن جو بنياد سڪندراعظم وڌو ھو. ھن شھر تي مشھد نالو صفوي گھراڻي جي بادشاھيءَ واري دور ۾ پيو.
نائين صدي عيسوي (ٽي صدي ھجري) جي شروع ۾ ھي ھڪ ننڍو ڳوٺ ھو جيڪو طوس شھر کان 24 ڪلوميٽر (15 ميل) پري آباد ھو. ھتي خراسان جي گورنر حميد بن قحطبہ جي ھڪ حويلي ھئي جتي ھو گرمين جي ڏينھن ۾ اچي رھندو ھو. 808ع ۾ عباسي خليفي ھارون الرشيد انھيءَ ڳوٺ ۾ وفات ڪئي. کيس حميد بن قحطبہ جي حويليءَ اندر دفنايو ويو. 818ع ۾ ھتي امام علي رضا کي شھيد ڪيو ويو ۽ سندن ميت کي ھارون الرشيد جي قبر جي ڀر ۾ دفنايو ويو.
منگولن جي ڪاھ
منگولن 1220ع ڌاري خراسان تي حملو ڪري ھتان جا ڪيترائي وڏا شھر تباھ ڪري ڇڏيا پر امام علي رضا ۽ ھارون الرشيد جي آخري آرامگاھ کي مان ڏيندي ھنن مشھد کي نقصان نہ پھچايو. تباھ ٿيل شھرن جا اڪثر رھواسي لڏي اچي ھن شھر ۾ وسيا انڪري ھن شھر جي آبادي وڌڻ لڳي. مشھور سياح ابن بطوطہ 1333ع ۾ ھي شھر گھمڻ آيو. ھن شھر جي باري ۾ ھن لکيو تہ، ”''ھي ھڪ وڏو شھرآھي جنھن ۾ ڪيترن ئي ميون جا وڻ، نديون ۽ نالا، ۽ چڪيون آھن. ھتي ھڪ عظيم مقبرو آھي جنھن تي شاندار گبند ٺھيل آھي. مقبري جي ڀتين کي شاندار ٽائلن سان سينگاريو ويو آھي''“. مشھد جو مشھور کاڌو ”شلہ مشھدي“  يا ”شلہ“ منگولن جي دور جي نشاني آھي. ھي کاڌو گوشت، اناج ۽ ڪيترن ئي مصالحن کي ملائڻ سان ٺھي ٿو.
تيمور گھراڻي جي حڪومت
منگولن جي دور ۾ ھن شھر جي آدمشماريءَ ۾ چڱوموچارو واڌارو آيو ۽ ڀرواري شھر طوس جي آبادي گھٽجن لڳي. 1389ع ۾ طوس جي گورنر بغاوت ڪئي ۽ طوس واري علائقي جي خود مختياريءَ جو اعلان ڪيو. انھيءَ بغاوت کي ٻنجو ڏيڻ لاءَ تيمور پنھنجي پٽ ميران شاھ کي ھڪ وڏو لشڪر ڏئي طوس تي حملي لاءِ موڪليو. ميران شاھ ڪجه مھينن تائين ھن شھر کي گھيري ۾ رکيو ۽ آخرڪار شھر تي قبضو ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿي ويو. ھن سڄي شھر کي نيست ۽ نابود ڪري کنڊرن ۾ بدلائي ڇڏيو ۽ 10000 ماڻھن کي قتل ڪري ڇڏيائين. جيڪي بچيا انھن جي اڪثريت مشھد جي شھر ۾ اچي پناھ ورتي. انھيءَ واقعي کان پوءَ طوس جو شھر ھميشہ لاءِ ختم ٿي ويو ۽ مشھد علائقي جو وڏي ۾ وڏو شھر بنجي ويو.
اڳتي ھلي، تيمور گھراڻي جي باشاھ شاھ رخ تيمور جي دور ۾ ھن شھر وڌيڪ ترقي آئي ۽ ھي شھر سلطنت جي خوشحال شھرن جي صف ۾ شامل ٿي ويو. شاھ رخ تيمور جي گھر واريءَ گوھرشاد امام رضا جي مقبري جي ويجھو ھڪ عظيم الشان مسجد تعمير ڪرائي جيڪا اڄ بہ مسجد گوھرشاد جي نالي سان مشھور آھي.
صفوي دور
تيمور گھراڻي جي حاڪم با يقرا جي وفات کان پوءِ صفوي بادشاھت جي باني اسماعيل  اول (Ismail I) مشھد تي قبضو ڪيو. سورھين صدي عيسويءَ ۾ ھي شھر ازبڪ حملن جي عتاب ھيٺ رھيو ۽ ڪيترائي ڀيرا ازبڪ ھتي قابض ٿيڻ ۾ ڪامياب ٿيا. انھن حملن سبب ڪيترائي ماڻھو اجل جو شڪار ٿيا ۽ مشھد جي ملڪيتن کي نقصان پھتو. آخرڪار ھڪ ڊگھي جدوجھد کان پوءَ صفوي گھراڻي جو بادشاھ شاھ عباس اول دشمن کي پنھنجي ملڪ مان تڙڻ ۾ ڪامياب ٿيو. شاھ عباس جي خواھش ھئي تہ وڌ کان وڌ ايراني امام رضا جي مزار جي زيارت لاءِ مشھد اچن. زائرين جي ھمت افزائيءَ لاءِ ھڪ ڀيرو ھن اصفھان کان پيرين پنڌ مشھد پھچي امام جي روضي تي حاضري ڀري. صفوي دور ۾ ھن شھر جي مذھبي ۽ روحاني اھميت ۾ واڌارو آيو ۽ شھر ۾ ڪيترائي مدرسا ٻيون عمارتون تعمير ٿيون. انھيءَ دور ۾ مشھد خراسان جو مذھبي ۽ سياسي طور ھڪ اھم شھر ٿي اڀريو.
افشاريان گھراڻي جو دور
نادر شاھ افشار جنھن کي نادر بيگ قلي بہ سڏيو وڃي ٿو، ايران جو ھڪ طاقتور بادشاھ ٿي گذريو آھي. ھو 1736ع کان 1747ع تائين ايران جو بادشاھ رھيو. سندس دور مشھد جو سونھري دور سڏجي ٿو. ھو امام رضا جو وڏو معتقد ھو ۽ مشھد کي پنھنجي گاديءِ جو ھنڌ بنايو ھئائين. افشار گھراڻي جي بادشاھيءَ واري دور ۾ ايران جي اوڀر واري حصي تي افغانستان جي احمد شاھ درانيءَ قنضو ڪري ورتو ھو. ھن مشھد کي اٺ مھينا پنھنجي گھيري ۾ رکيو ۽ آخرڪار 1753ع ۾ شھر تي قبضو ڪري ورتو.
قجار گھراڻي جو دور
1792ع ۾ آغا محمد خان قجار افغانين کي شڪست ڏئي خراسان کي ٻيھر ايران ۾ شامل ڪيو ۽ ايران ۾ قجار گھراڻي جي بادشاھيءَ جو بنياد وڌو. 1911ع ۾ مشھد ۾ روسي انقلاب خلاف وڏا مظاھرا ٿيا. انھن مظاھرن کي بھانو بنائي روس 29 مارچ 1912ع ۾ مشھد تي بمباري ڪئي جنھن ۾ نہ فقط قيمتي جانيون ضايع ٿيون بلڪ امام رضا شاھ جي روضي مبارڪ کي بہ نقصان پھتو. روضي جي بيجرمتيءَ خلاف مسلمانن ۾ غم ۽ غصي جي لھر ڇانئجي وئي ۽ ايران سميت برٽش انڊيا ۾ مظاھرا ٿيا.
پھلوي دور
رضا شاھ پھلوي جي دور (1925ع - 1941ع) ۾ مشھد ۾ ڪيترائي ترقياتي ڪمٿيا. شاھ رضا اسپتال (ھاڻوڪي امام رضا اسپتال) 1935ع ۾ قائم ٿي. 1935ع ۾ شگر فيڪٽريءَ جو افتتاح ٿيو. 1936ع ۾ شھر جي پھرئين بجلي گھر ڪم ڪرڻ شروع ڪيو ۽ 1939ع ۾ شھري ٽرانسپورٽ سروس شروع ٿي. ساڳئي ئي سال شھر جي پھرين آدمشماري ڪئي وئي جنھن مان پتو پيو تہ ھتي 76471 ماڻھو رھائش پذير آھن.
1935ع ۾ مشھد ۾ رضا شاھ پھلويءَ خلاف جلوس ڪڍيا ويا. اھي جلوس لاڳيتو چار ڏينھن ھليا. مقامي پوليس ۽ فوج جلوس تي قانوني ڪارروائي ڪرڻ کان انڪار ڪيو. رضا شاھ آذربائيجان جي فوج کي شھر ۾ گھرايو. انھيءَ فوج جون مظاھرو ڪندڙن سان چڪريون ٿيون جن ۾ 12 ماڻھو اجل جو شڪار ٿيا ۽ سون جي تعداد ۾ زخمي ٿيا.
1941ع کان 1979ع وارا سڌارا
1948ع ۾ خراسان ۾ ڏڪار واريون حالتون پيدا ٿي ويون، ٻھراڙين ۾ روزگار جا وسيلا محدود ٿي ويا ۽ بدامني وڌي وئي ھئي، 1949ع ۾ مشھد يونيورسٽي قائم ٿي. انھن سببن جي ڪري ماڻھو ٻھراڙين کي ڇڏي وڏي تعداد ۾ شھر ۾ اچي رھيا. 1956ع ۾ ھتان جي آبادي وڌي 241,989 ٿي وئي. 1957ع ۾ مشھد کي ريل رستي تھران سان ملايو ويو. ايندڙ سالن ۾ ايران جي تيل جي پيداوار ۾ واڌارو آيو، شھر ۾ ڪيترائي نوان ڪارخانا کليا ۽ شھر جي نئين ھوائي اڏي جو افتتاح ٿيو. انھن ۽ ٻين سڌارن جي ڪري شھر جي آباديءَ ۾ وڌيڪ واڌارو آيو. 1976ع ۾ شھر جي آبادي 409,616 ۽ 1976ع ۾ 667,770 ٿي وئي. شھر جي پکيڙ 16 چورس ڪلوميٽرن مان وڌي 33 چورس ڪلوميٽر ٿي وئي. ھن وقت شھر جي آبادي 30 لکن کان وڌيڪ آھي.
جاگرافي
ڀونءِ نگاريءَ پٽاندر مشھد جي بيهڪ اتر ۾ ويڪرائي ڦاڪ 36.20º ۽ اوڀر ۾ ڊگھائي ڦاڪ 59.35º آهي. ھي شھر ڪشفرود (Kashafrud River) نديءَ جي ماٿريءَ ۾ بينالود ۽ ھزار مسجد جبلن جي وچ ۾ آباد آھي. جابلو علائقي ۾ ھجڻ ڪري ھتي جي موسم ڪافي خوشگرار آھي. ھي شھر ترڪمانستان جي شھر عشق آباد کان 250 ڪلوميٽر (160 ميل) پري آباد آھي.
ھي شھر مشھد شھرستان (ڪائونٽي) ۽ مشھد ضلعي جو ھيڊڪوارٽر آھي ۽ شھر جي آبادي 30 لکن کان بہ مٿي آھي.
آبھوا
مشھد جي موسم نيم خشڪ ۽ ٿڌي آھي. اونھاري جي موسم ڪنھن حد تائين گرم ۽ سياري جي موسم ٿڌي ھوندي آھي. سال ۾ سراسري طور فقط 250 ملي ميٽر (9.8 انچ) مينھن وسي ٿو. ڪڏھن ڪڏھن ھلڪي برفباري بہ ٿئي ٿي. مينھن گھڻو ڪري ڊسمبر ۽ مئي جي مھينن ۾ وسي ٿو. اونھاري جي موسم ۾ گرميءَ جو درجو ڪڏھن ڪڏھن 330C (910F) کان وڌي ويندو آھي. سياري ۾ ھلڪي ٿڌ پوندي آھي ۽ رات جي وقت گرميءَ جو درجو 00C کان گھٽ ٿي سگھي ٿو.
ماڻھو ۽ مذھب
مشھد جا اڪثر رھواسي فارسي قوم جي مختلف قبيلن سان واسطو رکن ٿا. ھتي ڪردش ۽ ترڪش ٻولي ڳالھائيدڙ ماڻھو بہ ٿوري تعداد ۾ آباد آھن جيڪي خراسان جي اترين علائقن کان لڏي اچي ھتي رھيا آھن. ھتي عربي نسلن جا ڪافي اھڙا ماڻھو آباد آھن جيڪي اڄڪلھ عربي نٿا ڳالھائين. مشھد ھڪ مقدس شھر آھي ۽ ھر سال 20 لکن کان بہ وڌيڪ زائرين امام رضا جي روضي تي عقيدت جا گل نڇاور ڪرڻ لاِِءِ حاضري ڀريندا آھن. زائرين جي پيھ کي گھٽائڻ لاءِ کين ھن شھر ۾ فقط ٻہ ڏينھن رھڻ جي اجازت ڌني ويندي آھي.
معيشيت
مشھد ايران جو ٻيو نمبر وڏو موٽر ڪارن جي پيداوار جو مرڪز آھي. شھر جي معيشيت جو دارومدار ڪيترين ئي شين تي آھي جن ۾ ھيٺيون شيون شامل آھن:
طشڪ ميوا، زعفران، عطر، ايراني مٺايون، قيمتي پٿر جهڙوڪ عقيق، فيروزي، ياقوت ۽ زمرد، سون ۽ چانديءَ جا زيور، مذھبي سوکڙيون، کاڌي پيتي جون شيون، ڪوٽ، مفلر، اسڪارف (حجاب) ۽ قالين وغيرھ.. ٻين وڏين صنعتن ۾ ڪپڙو، چمڙي مان ٺھيل شيون، ٽيڪسٽائيل، ڪيميڪل، اسٽيل، ڌاتوئي ۽ غير ڌاتوئي شيون، تعميراتي سامان ۽ دستڪاري وغيرھ. سياحت ھتان جي سڀ کان وڏي صنعت آھي. جيئن مٿي بيان ڪيل آھي، لکين زائرين ھر سال ھن ڀلاري شھر ۾ زيارتن لاءِ اچن ٿا، ان ڪري ھتي ڪيتريون ئي ھوٽلون ۽ گيسٽ ھائوس قائم ڪيا ويا آھن.
آمدورفت
مشھد بين الاقوامي ھوائي اڏو تھران جي محراب آباد ھوائي اڏي کان پوءِ ملڪ جو ٻيو نمر مصروف ترين ھوائي اڏو آھي. ھتان ايران جي شھرن کان علاوھ  ايشيا ۽ يورپ جي مختلف ملڪن لاءِ ھوائي جھاز اڏامون ڀرين ٿا. شھر جي ھڪ حصي کان ٻئي حصي تائين وڃڻ لاءِ ريل ۽ ميٽرو جي سروس موجود آھي. ھي شھر ريل ۽ روڊ وسيلي ايران جي ٻين شھرن سان ڳنڍيل آھي. مشھد کان ريل وسيلي آذربائيجان جي شھر نخجوان تائين سفر ڪري سگھجي ٿو. روڊ وسيلي مشھد کان ترڪمانستان جي شھر بجنورد تائين سفر ڪرڻ جي پڻ سھولت موجود آھي.
حوالا
زمرو:ايران جا شهر
جسويندر برار
جسويندر برار (Jaswinder Brar) ھڪ ھندستاني لوڪ راڳي آھي جيڪا پنجابي ٻولي ۾ لوڪ راڳ ڳائيندي آھي. ھيءَ پنجابي ۾ گيت ڳائڻ سميت ھڪ ماڊل، ڊانسر ۽ ٿيٽر اداڪارِ پڻ آھي. ھيءَ پنجابي لوڪ گيت ۽ ڀنگڙا ڳائيندي آھي ۽ کيس لوڪ راڻي، يا لوڪ ملڪا جي نالي سان سڏيو ويندو آھي. ھيءَ پنھنجي اسٽيج شوز جي لاءِ گھڻي مشھور آھي ۽ کيس اکارھيئا دي راڻي سڏيو ويندو آھي. ھيءَ خاص طور پنھنجي لوڪ تاٿ جي لاءِ گھڻي مشھور آھي. ھن پنھنجي ڪُرت (ڪيريئر) جي شروعات 1990 ۾ "ڪيمتي چيز" نالي البم سان ڪئي ھئي. ھيءَ 8 سيپٽمبر 1973 تي پنجاب جي شھر ، سرسا ۾ پيدا ٿي ھُئي. ھيءَ ھڪ فنڪار سان گڏجي پنجابي لوڪ گيت پڻ ڳائيندي آھي ان فنڪار جو نالو بابو من آھي، ھيءَ ۽ بابو مان ٻئي ڄڻا پنجابي لوڪ راڳي آھن.
زندگي
براڙ 8 سيپٽمبر 1973 تي ضلعو سريا جي منڊي ڪالانوالي ۾ ھڪ پنجابي جٽ خاندان ۾ ٻلديو سنگھ ۽ نريندر ڪئور جي گھر ۾ جنم ورتو ھيو۔ ھن جي شادي 18 فيبروري 2020 تي گورتاج سنگھ اوپل /رنجیت سنگھ سڌو کان ٿي ۽ گاني جي باري ۾ ٻہ سال جي لاءِ وقفو ورتائين جڏھن کيس جشنپريت ڪئور نالي سان ھڪ ننڍڙي ڪِڪي (ڌيءُ) ڄائي ھئي.
ايوارڊز ۽ آنرز
ھن جي ايوارڊ ۾، کيس نومبر ۾ "شروماني پنجابي لوڪ گائيڪي ايوارڊ 2010" سان نوازيو ويو ھيو، ھيءَ اھو ايوارڊ ماڻيندڙ ٻارھين اُميدوار ھُئي. ھن کي ٻيا بہ ڪيترائي ايوارڊ مليا آھن جن ۾ پروفيسر موھن سنگھ ميلو تي سنگيت سمراٺ ايوارڊ پڻ مليو ھيس. ھن کي بھترين لوڪ ڳائڻي ناري 2006 اي ٽي سي چينل ونجابي جو ميوزڪ ايوارڊ 2006 "بيسٽ لوڪ اورينٽيڊ ووڪلسٽ (في ميل)" (سندس گاني "مرزا") ۽ "بيس اورينٽڊ فوڪ البم (فيملي)" (پنھنجي البم گلان پيار ديان جي لاءِ مليس) جي لاءِ نامزد ڪئي وئي ۽ ايوارڊ سان نوازيو ويس۔
ڊسڪوگرافي
thumb|Jaswinder Brar posing for her album Jiunde Rehn
وڳڻ
وڳڻ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻو ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي وارھ تعلقي ۾ انڊس ھاء وي تي واقع ھڪ ننڍڙو شھر آھي.
جسويندر برار
ڊسڪوگرافي
ھن ڪيترائي پنجابي لوڪ گيت ڳايا آھن، ھن پنھنجي ڪيريئر جي شروعات 1990 ۾ ”ڪيمتي چيز“ ہالي ايلبم سان ڪئي ھئي ۽ انکانپوءِ ھن پنھنجا ڪيترائي ايلبم ريليز ڪيا آھن. سندس ڪُجھ گانا ۽ ايلبم ھيٺئين ريت آھن:
وڳڻ
تاريخ
وڳڻ جو بنياد ڪلهوڙن جي دور ۾ پيو ھو. ايم.ايڇ پنهور پنهنجي مضمون ۾ سن 1701ع کان 1758ع تائين قائم ٿيل ٽن وسندين (جنهن ۾ وارهه به اچي وڃي ٿو). جي باري ۾ لکي ٿو: ”ٿڌ واري زماني جي حرارت ۾ ٿوري تبديلي آئي، ڪجهه گرمي ٿي ۽ ڪلهوڙن پوکي راهي ڏهن لکن ايڪڙن مان وڌائي ٻاويهه لک ايڪڙ تائين پهچائي ۽ ماڻهن جي آبادي 14 لکن مان وڌي وڃي 30 لکن کي رسي. نوان شهر اُسريا، جن ۾ شهدادڪوٽ، قنبر، وارھ، ميهڙ، خيرپور ناٿن شاھ، ميرپور خاص، نئون خدا آباد (هالن جي ڀرسان)، شهدادپور، نوشهروفيروز، خانڳڙھ (جيڪب آباد)، فتح ڳڙھ، جوهي، دوست علي، رتن ديرو (رتو ديرو) ۽ وڳڻ شامل هئا. “
جسويندر برار
حوالا
زمرو:1973ع جون پيدائشون زمرو:20 هين صدي جا هندستاني ڳائڻا زمرو:پنجاب، هندستان جا راڳي زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:ويهين صدي جون هندستاني استري ڳائڻيون زمرو:ڀارتي ناري لوڪ گلوڪارائون
ڪونيڪٽيڪٽ
حوالا
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جون رياستون
اثر
اثر، داٻو يا اِنفلوئنس (Influence) لفظ، لاطيني ٻولي جي لفظ يا ٻولَ influentia مان ورتل آهي. هي اصطلاح ڪنهن به فرد، تنظيم، سگهاري قوت وٽ موجود سگهه کي پڌرو ڪري ٿو، جنهن ذريعي اُهو ڪنهن ٻئي شخص، تنظيم ۽ رياست جي فيصلن، ورتائن، راين ۽ لاڙن تي اثرانداز ٿي کيس پنهنجي مرضيءَ مطابق هلڻ تي مجبور ڪري سگهي. بين الاقوامي لاڳاپن ۾ ان صلاحيت يا سگهه کي اثرجي دائري (Sphere of Influence) جي ذريعي بيان ڪيو وڃي ٿو. يعني اهڙو علائقو يا خطو، جنهن تي ڪنهن به رياست، تنظيم يا اختياريءَ کي سياسي، ثقافتي، معاشي ۽ فوجي حوالي سان اثر حاصل هجي. عام طور تي اهڙو اثر رکندڙ ۽ اثر قبول ڪندڙ وچ ۾ ٿيل ڪن رواجي معاهدن هيٺ ڏسڻ ۾ ايندو آهي، پر هروڀرو ڪنهن خاص معاهدي يا انتظام جي ضرورت نه آهي. ان قسم جو لاڳاپو بنا ڪنهن لکت ۾ ٿيل انجام جي به ممڪن آهي. ان هوندي به، ان قسم جو لاڳاپو جڏهن چوٽيءَ تي پهچندو آهي، ته اثر هيٺ آيل رياست جي حيثيت ڏَنَ- ڀرو، بيٺڪ يا نيم ٻانهي رياست جهڙي ٿي ويندي آهي. هيڻين رياستن مٿان سگهارين رياستن/قومن جي اثر وارو معاملو ڏاڍپ پراڻو آهي ۽ اڄ به ’سپر پاورز‘،’گريٽ پاورز ۽ ’مڊل پاورز‘ جي نالي ۾ قائم آهي. ’اثر‘ يا داٻي جا مختلف قسم ٿيندا آهن. ٻي مها-ڀاري لڙائيءَ واري دور ۾ جاپان ڪوريا 1910 کان 1945ع تائين ، ويٽنام، منچوريا، تائيوان ۽ چين تي پنهنجو اثر سڌي سنئين حڪومت قائم ڪرڻ ذريعي رکيو (جيتوڻيڪ جاپان 1895ع کان تائيوان تي قبضو برقرار رکيو ، پر 1945ع ۾ ٻيهر چين پنهنجي حڪومت قائم ڪئي)، جڏهن ته ڪيوبا سوويت روس کان پري هوندي به سندس اثر هيٺ رهيو. ٻئي طرف ايران ۽ ٿائيلينڊ وري اهڙا ملڪ آهن، جيڪي ’بفر رياستون‘ هجڻ ڪري هڪ ئي وقت ٻن سگهارين طاقتن ترتيبوار سوويت روس، برطانيا، فرانس ۽ برطانيا جي اثر هيٺ رهيا. ساڳي طرح جرمني ٻن حصن ۾ ورهائجي ٻن عالمي طاقتن جي اثر هيٺ رهيو.
حوالا
زمرو:سلجھائپ صفحا زمرو:سياست
ڪرنگھو
پُٺيءَ جو ڪنڊو يا ڍونگھو ھي ڪرنگهي وارن جانورن جي سڃاڻپ آهي.
26 آگسٽ
26 آگسٽ ، عيسوي سال جو 238 هون (ليپ سال 239 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 127 ڏينهن (ليپ سال 128 ڏينهن) باقي آهن.
دال
thumb|دال دالين جا گهڻا قسم آهن، جي سڀ ڦرين مان نڪرنديون آهن. اُهي هتي عام آهن ۽ ڀاڄيءَ وانگي ڪم اينديون آهن- تنهنڪري نالي جي لاءِ هتي ڏجن ٿيون. مٽرن جو اسان مٿي بيان ڏنو آهي. مڱ، چڻا، مهري يا مسور، ماه، تور يا ٿوهر _ اهي سڀ هتي اَن سان گڏ ٻنين ۾ پوکبيون آهن
دالين جا فائدا
داليون اسان جي خوراڪ جو قيمتي جز آھن. جسم ۾ خون ۽ گوشت زيادھ دالن مان پيدا ٿئي ٿو. اڄڪلھ نون فيشني ماڻھن کي دال کان نفرت ٿئي ٿي انهن ۾ سبزين جو چسڪو پيدا ٿي ويو آھي. نوٽ ڪرڻ کپي تہ سبزيون ھاضميدار ۽ صحت بخش ضرور آھن پر انهن ۾ طاقت وارا جزا گهٽ پاتا وڃن ٿا. ڏينھن ۾ ھڪ ڀيرو دال ضرور استعمال ڪرڻ کپي. ماش جي دال ڳوري آھي ان کي ھفتي ۾ ھڪ ڀيرو پچائڻ کپي باقي داليون روز ٿوري مقدار ۾ پچائجن.
Pulses are part of a healthy, balanced diet and have been shown to have an important role in preventing illnesses such as cancer, diabetes and heart disease. Pulses are a low fat source of protein, with a high fibre content and lowglycemic index.
داليون صحتمند ۽ متوازن غذا جو حصو آھن بيمارين جھڙوڪ ڪينسر ۔ شڳر ۽ دل جي بيمارين کي روڪڻ ۾ انهن جي اھميت ڏيکاري وئي آھي. دالون پروٽين جي گهٽ ذريعي واريون وڏو تاندوري مواد ۽ گهٽ گلوڪوسي فھرست رکندڙ آھن.
Pulses provide substantial amounts of vitamins and minerals including iron,
potassium, phosphorus, magnesium and zinc. Pulses are also abundant in B vitamins including folate, thiamin and niacin.
داليون فولاد ۔ پوٽيشم ۔ فاسفورس ۔ مئگنيشم  ۽ جست رکندڙ وٽامنن ۽ معدنيات جو تعدادي مواد مھيا ڪن ٿيون. دالون فوليٽ ۔ ٿيامن ۽ نياسن رکندڙ بي وٽامنن جي پڻ ججهاڻ رکن ٿيون.
نئين ٿيل تحقيق ۾ اهو انڪشاف ڪيو ويو آهي تہ دالين ۾ موجود فائبر، وٽامن ۽ معدنيات دل جي صحت جي لاءِ بھترين آهن. جڏهن تہ دالين ۾ موجود فوليٽ وٽامن سي ۔ ڪئلشم ۔ جست ۽ ميگنيشيم بہ انساني صحت جي لاءِ تمام گهڻا لاڀائتا آهن. طبي ماهرن جو چوڻ آهي تہ ميگنيشيم جي کوٽ دل جي بيمارين جو ڪارڻ بڻبي آهي، پر هاڻ دالن جي مناسب استعمال سان انهيءَ کوٽ کي پورو ڪري سگهجي ٿو. دالن ۾ موجود فائبر، رت ۾ ڪوليسٽرول جي مقدار کي گهٽ ڪري ٿو. جڏهن تہ داليون شگر جي مريضن جي لاءِ به تمام گهڻيون ڪارائتيون آهن. طبي ماهرن جو چوڻ آهي تہ داليون انساني صحت لاءِ فائديمند آهن، جنهن جي مناسب استعمال سان صحتمند زندگي گذاري سگهجي ٿي.
دالين کي ھميشہ شام يا رات جو استعمال ڪرڻ کپي ڇوجو ھاضمي جي نظام ۾ بھتري ۽ ڪوليسٽرول کي گهٽ ۾ دالون مدد ڏين ٿيون.
ڏينھن جو دال يا صبح جو دال جي ڀاڄي کائڻ سان کاڌو جلدي ھضم ٿي وڃي ٿو ۽ بي وقت بک لڳي ٿي.
رات جو دال خاص ڪري مڱ ۽ چانور کائڻ سان ذائقي کي چار چنڊ لڳي وڃن ٿا. دالن جا ھي فائدا آھن.
مئگنيشم جي کوٽ پوري ڪندڙ :-
دالين ۾ مئگنيشم Magnesium ۽ فوليٽ Folate موجود ٿئي ٿو جنھن جي ڪري دالين جي استعمال سان دل جي بيمارين جو خطرو دور رھي ٿو. ان ڪري دالين جو استعمال دل جي عارضن کان بچائي ٿو.
پٽاٽي ۽ چانورن کان وڌيڪ فائديمند :-
ڪينيڊا جي گليو يونيورسٽي جي انتظام هيٺ ڪيل هڪ تحقيق ۾ چيو ويو آهي تہ دالين ۾ چانور ۽ پٽاٽي جي ڀيٽ رت ۾ گلوڪوز جو مقدار 20 سيڪڙو گهٽ آهي.
ماهرن جو چوڻ آهي ته پنهنجي کاڌي ۾ پٽاٽي ۽ چانور  جي ڀيٽ ۾ دالين جو وڌيڪ استعمال ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ تہ ان جي نتيجي ۾ جسم ۾ نشاستو Carbohydrates بھتر ٿي ويندو.
داليون گوشت برابر :-
دالين ۾ نشاستو Carbohydrate  ۽ حرارا Vitamins وافر مقدار ۾ ٿين ٿا جيڪي جسم کي قوت بخشين ٿا. حرارن جي کوٽ جي صورت ۾ انساني جسم ۾ ڪم ڪرڻ جي صلاحيت جي کوٽ ٿي وڃي ٿي ۽ وزن گهٽ ٿيڻ شروع ٿي وڃي ٿو. جيڪڏھن دالين کي چانورن ۽ ڪڻڪ سان گڏ استعمال ڪيو وڃي تہ غذائيت جي حساب سان ھي غذا گوشت جي برابر ٿي وڃي ٿي. دالين کي پڪائڻ بغير ھضم ڪرڻ مشڪل ٿئي ٿو. دال کي زود ھضم ڪرڻ لاء ڏيڍ ڪلاڪ پسائڻ ضروري آھي.
خون جي نالين کي صاف رکندڙ :-
دالين ۾ موجد تاندور Fiber خون ۾ ڪوليسٽرول ليول کي ضابطي ۾ رکي ٿي. شڳر جي مريضن کي ڪوليسٽرول کي قابو ۾ رکڻ لازمي آھي ڇوجو دالين ۾ موجد تاندور Fiber خون ۾ ڪوليسٽرول ليول کي ضابطي ۾ رکي ٿي. خون ۾ وڌيڪ شڳر ھجڻ ڪري خون جي نالين جي صحت متاثر ٿئي ٿي ان ڪري ميون ۽ سبزين سان گڏ دالن کي خوراڪ جو حصو بنائجي. دالين ۾ چڪنائي نہ ھجڻ جي برابر ٿئي ٿي مثال طور 100 گرام دال ۾ 230 Calories حرارا ٿين ٿا.
فولاد  Iron سان سرشار :-
دالين ۾ فولاد ڪافي ٿئي ٿو. پنھنجي خوراڪ ۾ دالن کي ضرور شامل ڪرڻ کپي ڇوجو فولاد جي ڪمي جي ڪري جسم ۾ رت جي کوٽ اچي وڃي ٿي ۔ اکين ۾ اڇاڻ اچي وڃي ٿي ۔ مٿي کي ڦيري اچي ٿي ۽ ڪمزوري جو عارضو اچي وڃي ٿو. 100 گرام دال ۾ 37 سيڪڙو فولاد حاصل ٿئي ٿو.
دل جي دوري Heart Attack کي روڪيندڙ :-
جڏھن خون ۾ ڪوليسٽرول جي حد وڌي وڃي ٿي تہ خون جي ديوارن ۾ چرٻي جمع ٿي انهن نالين کي جام ڪري ٿي. دل جي فراھمي بند ٿي وڃي ٿي تہ دل جي دوري جو خطرو وڌي وڃي ٿو. دالن ۾ موجد تاندور Fiber جسم ۾ نقصان ڏيندڙ ڪوليسٽرول جي سطح ۾ کوٽ آڻي دل کي تحفظ فراھم ڪن ٿا. توھان سمجهي سگهو ٿا تہ جيڪڏھن دل کي رت جي فراھمي بند ٿي وڃي تہ دل جو دورو پئجي وڃي ٿو ۔ دماغ جي نبض ڦاٽي سگهي ٿي يا فالج ٿي سگهي ٿو.
نشاستو Carbohydrate کي جذب ڪندڙ :-
یونیورسٽي آف گیلف جي ماھرن مطابق جيڪڏھن شڳر جا مريض پٽاٽي ۽ چانور جي جڳھ تي داليون کائين تہ خون ۾ شڳر جو مقدار 35 سيڪڙو گهٽ ٿي سگهي ٿو.
یونیورسٽي سان وابستہ پروفیسر ایلیسن  ڊنڪن مطابق دالون نشاستي Carbohydrate  کي جذب ڪرڻ جي عمل کي بھتر ڪن ٿيون. داليون آھستي آھستي ھضم ٿين ٿيون ان ڪري خون ۾ شڳر جي مقدار نٿي وڌي. ان بنياد تي چئي سگهجي ٿو تہ دالين کائڻ جي عادت شڳر نمونو 2 کي روڪڻ ۾ مددگار ثابت ٿي سگهن ٿيون.
ھن تحقيق جي جنرل آف نيوٽريشن ۾ شايع ٿيڻ کان پوء کاڌن ۾ منڱ ۔ مسور ۽ چڻن جي دال جي اھميت وڌي وئي آھي. تحقيق جي سربراھ ڊاڪٽر ايليسن مطابق
” داليون غذائيت سان ڀرپور ٿين ٿيون جيڪي شڳر ۽ گلوڪوز سان وابستہ بيمارين کي دور ڪرڻ جي صلاحيت رکن ٿيون“.
ڪينسر دور ڪندڙ :-
روز گوشت کائڻ صحت لاء نقصانڪار آھي ۔ روز گوشت کائڻ سان آنڊن جي ڪينسر جو خطرو وڌي ويندو آھي. ميوا ۔ سبزيون ۽ دالين کائڻ سان ڪينسر جو خطرو نٿو رھي. دالن کائڻ سان قبضي جي شڪايت دور ٿي وڃي ٿي.
دماغ کي طاقت ڏيندڙ :-
دالين جو استعمال دماغ تيز ڪري ٿو. دالن ۾ فلوٽي نالي وٽامن بي جي ھڪ قسم پاتي وڃي ٿي جيڪا دماغي طاقت وڌائي ٿي. ھي جز امينو ايسڊ کي گهٽ ڪري ٿو جيڪو دماغ جي فعلن کي نقصان پھچائي ٿو. ھن جو استعمال ٿولھ کي گهٽ ڪري ٿو جنھن سان بي پي ۔ شڳر ۔ دل جي مرضن ۽ فالج جو خطرو گهٽجي وڃي ٿو.
نوٽ :- يورڪ ايسڊ ۔ بي پي ۽ بواسير وارا مريض دالن کي استعمال نہ ڪن. https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1062909207196840&id=649790728508692
جسم فروشي
جسم فروشي يا عصمت فروشي (Prostitution) هڪ قسم جي فحاشي جي ڪاروبار يا ڌنڌي کي سڏيو ويندو آهي، ان ڪاروبار ۾ پيسن جي عيوض جسم وڪڻيو ويندو آهي۔
پير پٺو
امام صاغاني ورهين جا ورهيه سنڌ ۽ هند جا شهر گهمندو رهيو. جيڪڏهن پنهنجي ملڪ ويندو به هئو ته پوءِ وري ڪو نه ڪو وجهه ڳولي ٻيهر هن ڌرتي تي موٽي ايندو هئو. ستين صدي عيسوي جي شروعات ۾ خليفي ناصر الدين جو سفير ٿي، التمش جي درٻار ۾ پهتو.
هو هڪ ڪتاب العباب الزاخر واللباب الفاخر جو ليکڪ پڻ هئو، پر پنهنجو ڪتاب لکي پورو نه ڪري سگهيو، ڇو جو موت کيس ڪتاب لکي پورو ڪرڻ جو وقت ئي نه ڏنو.
مڪليءَ جي جبل جي تاريخي شروعات سما خاندان جي گاديءَ جي هنڌ ساموئي سان ٿئي ٿي ۽ پڄاڻي هڪ وڃايل بندرگاهه تي ٿئي ٿي، جنهن کي پير پٺو جي واديءَ جي نالي سان سڃاٿو وڃي ٿو.
مڪلي کان ڏکڻ جي پاسي نڪرون ته مڪلي جي جبلن مان هڪ رستو نڪري ٿو. اهو رستو اڳيان هلي ٻن ننڍن شهرن ور ۽ غلام الله تائين وڃي ٿو، جتان ٿورو اڳيان وڃو ته پير پٺي جي مزار اچي ٿي.
پير پٺو، شاهه عالم جي لقب سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو. هن بزرگ جو نالو حسن بن راجپار بن لاکو بن سخير هو ۽ خانداني نالو ابوالخير هو.
هن جي باري ۾ غلام علي الانا لکي ٿو ته، ”سمٿ جي بيان مطابق اهو شيخ سعدي جي زماني جو هئو. پر جميل شاهه ڏاتار جي سجاده نشين وٽ جيڪو ڪتاب آهي، ان مان ڄاڻ ملي ٿي ته شيخ پير پٺو، لعل شهباز قلندر ۽ امير خسرو دهلوي جي زماني جو هو. ڪتاب جي مطابق پير پٺو جو لاڏاڻو 1248هه ۾ ٿيو هو، جڏهن ته شهباز قلندر جي وفات جو سن 1274هه آهي.
تحفته الڪرام مان روايت آهي ته، شيخ صاحب هن ئي غار ۾ رهندو هو، جتي هاڻي سندس مقبرو آهي. هڪ دفعو شيخ بھاوالدين ذڪريا ملتاني پنهنجي دوستن ۽ مريدن سان هتان گذريو. انهن ۾ لعل شهباز قلندر به شامل هئو. اهي جڏهن هتان گذريا ته کين ڄاڻ ملي ته هن جبل ۾ هڪ قيمتي لعل موجود آهي. ان ئي ڳولا ۾ اهي هن غار تائين آيا ۽ پير پٺي کي گمناميءَ مان ڪڍي کين پنهنجي مُريدن جي دائري ۾ شامل ڪيو.
محمد تغلق][ کان بغاوت ڪرڻ وارو [[طغي گجرات کان ڀڄي اچي ٺٽي ۾ پناهه وري هئي، جنهن جي ڪري محمد تغلق ٺٽي تي حملو ڪرڻ جي ارادي سان گجرات مان نڪري هن پاسي ڏانهن آيو پر ٺٽي کان 14 ڪوهه پري 725 هجري ۾ گذاري ويو.
هن چوڻي مان ان زماني ۾ هن خانقاهه جي اهميت جو اندازو لڳائي سگهجي ٿو. ڊاڪٽر غلام محمد لاکو لکي ٿو ته، ”سنڌ ۾ تصوف جي روايت گهڻي پراڻي آهي، سمن جي زماني ۾ اسماعيلي مبلغَ پڻ پنهنجي تبليغ ڪندي نظر اچن ٿا. چشتي طريقو هتي ڪجهه خاض هلي نه سگهيو. جڏهن ته نقشبندي طريقو هتي گهڻو پوءِ پهتو.
توڻي جو قادري ۽ سهروري سلسلو هتي سومرن جي صاحبي (حڪمراني) کان هلندو اچي ٿو. نوح بکري، قلندر لعل شهباز، پير پٺو، سيد علي ۽ پير پٿورو کي سنڌ ۾ تصوف جي حوالي سان شروعاتي اهميت حاصل آهي. هنن بزرگن جون درگاهون هتي خانقاهي صوفيت آڻڻ ۾ ڏاڍو اهم رُتبو رکڻ ٿيون.
پير پٺي جي درگاهه ۽ قديم مسجد پنهنجي وقت جو اڏاوتي نمونو آهن. خاص طور تي 8 پلرن تي ڄمائي بيهاريل ڇت ۽ ڪاٺ جا دروازا جن مان ماضيءَ جي عقيدي پرستي ۽ محنت نظر اچي ٿي. هي درگاھ سنڌو ندي جي وهڪري جي پاسي ۾ جبل تي آهي. هن درگاهه کان جيڪڏهن ڪير ڏکڻ اولهه ۾ جميل شاھ گرناري جي مزار تائين وڃڻ چاهي ته قبرن، مزارن، خانقاهن ۽ پراڻين مسيتن جي هڪ دنيا ڏسڻ لاءِ ملي ٿي. جي ايم سيد پنھنجي ڪتاب جنب گذاريم جن سين ۾ لکيو آھي تہ، " پير پٺي جو نالو سلطان شاهه عالم هو، جو بخارا طرف جو ويٺل هو. بادشاهي ترڪ ڪري فقيري اختيار ڪئي هئائين، ڇهين صديءَ ڌاري سنڌ ۾ اچي رهيو ۽ وفات به اتي ئي ڪيائين. ساڻس سندس ٻه خليفا گڏجي آيل هئا: شيخ ساجن ۽ شيخ صابو. شيخ ساجن اولياء صاحب جي حياتيءَ ۾ لاولد ٿي، وفات ڪئي ۽ اولياءُ صاحب به لاولد هو. ان ڪري سندس پهريون سجاده نشين شيخ صابو ٿيو.  ليڪن تاريخ ”تحفة الڪرام“ ان کي ٻيءَ طرح ظاهر ڪيو آهي. ان جي لکئي پٽاندر، پير پٺي جو نالو حسين بن راجپار بن لاکو بن سکيرو هو. سندس والده جو نالو سلطاني بنت مراد ۽ شرفو بيبي هو. هو قبيلي جو اپلاڻ هو. علامہ آء.آء. قاضي جي تحقيق مطابق، هي قديم ولين مان هڪ هو. هن 12 ربيع الاول 546هه مطابق 29 جون 1151ع تي وفات ڪئي هئي.  اهو زمانو سومرن جي حڪومت جو هو، جو سنڌي عشقيه داستانن جو دؤر هو. مومل راڻو، ليلا چنيسر ۽ عمر مارئيءَ جا قصا انهيءَ زماني جا آهن. هر سال پير پٺي جي درگاهه تي 12 ربيع الاول تي ميلو لڳندو آهي." پير پٺو هيءَ وڏي زيارتگاهه هڪڙي ٽڪريءَ تي آهي. جا مڪليءَ جي ڏاکڻي ڇيڙي کان ڌار ٿيل آهي ۽ ٺٽي کان ڇهن ڪوهن تي آهي. اتي هڪڙي جهوني عيدگاهه ۽ منارو هو، جن جا ڦٽل نشان اڃا پيا ڏسجن. اتي هڪڙو وڏو شهر هوندو هو، جو ڦٽي ويو آهي. انهيءَ پير کي مسلمان پير پٺو ٿا چون. پر هندو راجا گوپي چند ٿا سڏين. چون ٿا ته هو شيخ سعدي شيرازيءَ جو همعصر هو ۽ سنه 560 هه ۾ ڄائو هو، پر راجا گوپي چند ته انهيءَ کان گهڻا سئو ورهيه اڳي رهندو هو. اتي ربيع الاول مهيني جي 11 تاريخ ميلو لڳندو آهي. جو ٽي چار ڏينهن هلندو آهي. ڪڇي ماڻهو گهڻا ايندا آهن.
ٻہ
ھي لفظ سنڌي ٻوليءَ ۾ ڪِن بہ ٻِن شين جي جمع کي ظاھر ڪندو آھي. ۽ ڳٹپ طور ڪَتب ايندو آھي.
پير پٺو
حوالا
زمرو:شخصيتون زمرو:سنڌ زمرو:مذهب زمرو:تاريخ زمرو:پاڪستان زمرو:اسلام
وبا
اهڙين بيمارين جو جلد ۽ صحيح طريقي سان علاج ٿيڻ گهرجي ٻي صورت ۾ اهي ماڻهن کي وڏي پيماني تي متاثر ڪري سگهن ٿيون ۽ دنيا لاءِ خطرو بڻجي سگهن ٿيون. اهو تمام ضروري آهي ته بروقت ويڪسينيشن ۽ علاج فراهم ڪيو وڃي. ايپيڊيمڪس جو مطالعو ايپيڊميولوجيز جو حصو آهي.
حوالا
زمرو:انفيڪشن واريون بيماريون زمرو:ايپيڊيمڪس زمرو:اڻ نظرثاني ٿيل ترجمن سان صفحا
ٻوڌي ڌرمن
مشھور روايتون
ٻوڌي ڌَرمن جي بَڻ بُڻياد بابت ڪيتريون ئي ڪيرتون موجود آھن. هڪ ڀارتي ڪيرت پٽاندر ٻوڌي ڪانچي پورم سان جُڙيل راڄ پلوا جي راجا جو ٽيون پُٽ ھو. جنهن پنهنجي ڪندالڻي سَگھ جاڳائي ورتي هئي ۽ ڀِڪشو ٿيڻ لاء راڄ ڀاڳ تياڳيو هُئائين. ٿٻيٽي ڪيرتون کيس ڪاري چمڙيءَ وارو دراوڙ هندوستاني سڏين ٿيون، جڏهن تہ جاپاني اِتهاسڪ گرنٿن کيس فارسي ڪوٺيو آھي.
سِکيا
ٻوڌي ڌَرمن ڌيان اِڀياس جو اُستاد، حڪيم، يُڌ ڪَلا جو ڄاڻو، جنهن جو روحاني طاقت ۽ ڪندالڻي سگھ تي ڪنٽرول هو. هن ديوي شڪتين کي پنهنجي وَس ۾ ڪري ڇڏيو. هو ٽيلي پيٿي، هيپناٽزم ۽ مسمريزم جو اِڀياسي هو. ان کان علاوه هن کي چين ديش ۾ ٻُڌمت جو پايو وجهندڙ ساڌو سڏيو ويندو آھي.
هاڻوڪو ڪلچر
ٻوڌي ڌَرمن هڪ وڏي ڌَرم گُرو، سَنياسي، روحانيت پسند مَهاپُرش ۽ هڪ ويدانتي ساڌوءَ طور ڄاتو وڃي ٿو، جنهن پنهنجو راڄ ڀاڳ ڌَرم لاءِ تِياڳيو. ڪيتريون ئي ڏند ڪَٿائون هن ڏانهن جوڙيل آھن. اِن کان علاوه گهڻين ديو مالائي ڪهاڻين ۾ سندس فرضي نالو ڪتب آيل آھي. ڏکڻ ڀارت جي تامل فلم انڊسٽري پاران ٻوڌي ڌرمن جي جيون تي ستائيم ارائيوو(Seventh Scence) فلم ٺهيل آهي، جنهن گهڻي مَڃتا ماڻي. توڙي جو فلم ۾ ڪافي تاريخي اُوڻايون آھن.
وَرڻ يا ذات
ڀارتي اُوچ نِيچ واري سرشتي ۾ لفظ ”برهمڻ راجا“ ۾ پڻ وائڙائپ يا مونجهارو آھي. ڇو تہ مُحقق برائوٽن جي خيال ۾ ”راجا“ لفظ اِن ڳالھ ڏانهن ڌيان ڇڪائي ٿو تہ ٻوڌي ڌرما پڪ کَتري(ويڙھاڪ) ڪلاس مان هو. جڏهن تہ برهمڻ لفظ سڄو اِن ڳالھ ڏانهن اشارو آھي تہ ھو ڪو ڪٽر هندو ڌرم گُرو يا پَنڊت هو.
سوئا
سُوئا هيءَ سائي ڀاڄي به عام آهي. پالڪ وانگي ۽ ان سان گڏ پوکڻ ۾ ايندي آهي. هن کي انگريزيءَ ۾ ڊِل چون ٿا. هن مان عرق ڪڍندا آهن، جنهن کي ڊِل واٽر چوندا آهن.
سوا: نالا: ع. شبت، ف. شوت، هه. وغيره___ سويه، والان خورد، انبيتون ۽ روسيا. ھي ننڍو ٻوٽو پاڻيءَ جي ڏينهن ۾ پيدا ٿيندو آهي، هن جو رنگ سائو ۽ ٻج سؤنف وانگر ذائقي ۾ تيز هوندو آهي.
طب
خاصيت: هن جو ساڳ رڌي کارائڻ سان معدي ۽ جگر جا سدا تحليل ٿيندا، وائي بادي نڪري ويندي. ڪچن خلطن کي پچائي ٿي هاضمون ڪري ۽ بک وڌائي ٿي، پيچش ۽ سوريءَ کي مفيد آهي. هن جو ٻج ڪچي بلغم کي ڪپي ٿو، کنگهه، سيني جي سور، مثاني ۽ گردي جي پٿريءَ کي فائدو ڏئي ٿي، پيشاب جاري ڪري ٿو، دستن کي بند ڪري ٿي. هن جي لپري خصين جي سوڄ لاءِ مفيد آهي.
حوالا
زمرو:عرب کاڌا زمرو:مصالحا
مهدي جونپوري
سنڌ ۾ ارغونن جي دور (Aurghhoon Era) کان ٿورو اڳ، مهدي جونپوري (Mehdi Joonpuri) پنهنجي امام مهدي (Imam Mehdi) هئڻ جو اعلان ڪيو هيو، تنهن جون سن (Sunn) جي ويجهو، حيدر شاهه (Hair Shah)، سنڌو نڌيءَ ۾ ٻيڙيون ٻوڙي ڇڏيون هيون. ان جو ڪارڻ اهو هيو جو حيدڙ شاهه، ان وقت جي سنڌ جي هڪ وڏي عالم مخدوم بلاول کان ڏاڍو متاثر هيو، جنهن ان زماني ۾ مهدي جونپوريءَ جي خلاف تحريڪ جي شروعات ڪئي هئي. حيدر شاهه اصل ۾ جي ايم سيد جو پَڙَ يا تَڙَ ڏاڏو هيو.
حوالا
زمرو:شخصيتون زمرو:مذهب زمرو:سنڌ زمرو:تاريخ
ھرات صوبو
ھرات صوبو:  افغانستان جي 34 صوبن مان ھڪ صوبو جيڪو ملڪ جي اولھندي پاسي ۾ واقع آهي. ان جي گادي جو هنڌ ھرات شھر آھي. ھن صوبي جا 17 ضلعا آهن جن م مرڪزي شھرن کان سواءِ ھڪ ھزار کان وڌيڪَ ڳوٺ آھن. ھن ملڪ جي آبادي 17,80,000 آھي ۽ ڪابل صوبي کان پوء ھي صوبو افغانستان جو آبادي ۾ ٻيون نمبر وڏو صوبو آهي.آبادي جي اڪثريت فارسي يا داري ٻولي ڳالهائيندڙ آھي. ھي صوبو ايران ء ترڪمانستان جي سرحدن سان پڻ ملندڙ آھي. ھري ندي ھن صوبي مان وھي ٿي جنھن تي سلما بند پڻ ٺھيل آھي جيڪو پاڻي جو وڏو ذخيرو آهي. ھي صوبو زعفران جي پيداوار جو وڏو مرڪز آھي جيڪا ان جي معيشت جو ماربل انڊسٽري ۽ غاليچن جي صنعت وانگر اھم حصو آهي. ھن صوبي م ھرات شھر م افغانستان جي ٻين وڏي يونيورسٽي: ھرات يونيورسٽي پڻ واقع آهي
انتظامي ورھاست
250px|thumb|ھرات جا ضلعا
ھرات صوبي ۾ 17 ضلعا واقع آھن:
حوالا
زمرو:افغانستان جا صوبا
انڊونيشيا ايشيائي راندين 2014 ۾
انڊونيشيا 2014 جي ايشيائي راندين ۾ حصو وٺندڙ آهي. جڏهن ته 2014 ع ايشيائي رانديون هلائي ويندي کان سيپٽمبر 19 آڪٽوبر ڪرڻ ۾ 4، 2014 انچيون، ڏکڻ ڪوريا.
لعل چند امر ڏنومل
لالچند امرڏنومل جاگتياڻي (  ، (پيدائش: 25 جنوري 1885 - وفات: 18 اپريل 1954ع) هندستان جو مشهور سنڌي ليکڪ، ناول نگار، تاريخدان، ڊراما نگار ۽ مضمون نگار هو. هن 62 کان وڌيڪ ڪتاب لکيا.
زندگي بابت
لال چند امر ڏنومل 25 جنوري 1885ع تي حيدرآباد، سنڌ ، بمبئي پريزيڊنسي ، برٽش انڊيا ۾ پيدا ٿيو. سندس والد ديوان امر ڏنومل حيدرآباد ۾ مختيارڪار هو. هن وڌيڪ تعليم هيرانند اڪيڊمي (هاڻي گورنمينٽ نول راءِ هيرانند هاءِ اسڪول نمبر 1) ۾ حاصل ڪئي ۽ پرائمري تعليم گهر ۾ حاصل ڪئي. 1903ع ۾ کيس سنڌ مدرسته الاسلام جو استاد مقرر ڪيو ويو. هو هڪ صوفي ماڻهو هو، جنهن کي مذهبي جنونيت کان ڇُهيو به نه هو. هن جي پنهنجي وطن سنڌ سان محبت جو اندازو ان ڳالهه مان لڳائي سگهجي ٿو ته مرڻ کان اڳ هن وصيت ڪئي هئي ته سندس خاڪ سنڌو درياهه ۾ لوڙهيو وڃي. پر جڏهن 1954ع ۾ بمبئيءَ ۾ وفات ڪيائين ته سندس مڙهه کي آخري رسمن لاءِ هندستان مان پاڪستان آندو ويو ۽ سنڌو درياهه ۾ لوڙهيو ويو. هو سڀني مذهبن کي انسانيت جو ورثو ۽ سماج سڌاري جو وسيلو سمجهندو هو ۽ ڪنهن به قسم جي مذهبي ورهاست جي اجازت نه ڏيندو هو، اهو ئي سبب آهي ته هن حضرت محمد ﷺ جي سيرت ۽ سوانح تي هڪ ڪتاب لکيو. لعل چند امر ڊنمل افساني جي هر صنف ۾ ڪيترائي اهم ڪتاب لکيا آهن. سندس اصل ناولن ۾ چوٿ جو چند (چوٿون چنڊ)، سچ تي صدڪي (سچ لاءِ قرباني)، ڪشني ڪي ڪشت وغيره شامل آهن. جڏهن ته ٻين ٻولين مان سنڌيءَ ۾ ترجمو ٿيل ڪتابن ۾ پٽ ورني دلي (دل جهڙو سون)، عمر موري (ڊراما)، نقش ڌرم (ڊراما) اهم آهن. هن شاهه عبداللطيف ڀٽائيءَ جي شخصيت ۽ شاعريءَ تي هڪ ڪتاب شاهانه شاهه ۽ سچل سرمست تي هڪ ڪتاب ” سچل سونارو ۽ برنگي باغ“ پڻ لکيو آهي، جيڪي گل سنڌي مضمون نگاري جا نادر مثال آهن. مضمون نگاريءَ ۾ سندس ڪتاب گلن ماٿ (گلن جا هٿ)، سادا گلاب به قابل ذڪر آهن. ان کان سواءِ سندس ٻين ڪتابن ۾ هندستان جي تاريخ، حيدرآباد سنڌ، ميران، شاهه جا سر، سمامي جا سلوڪ، رام بادشاه، جيل جي ڊائري، سنڌي بولي جو نچوڙ وغيره شامل آهن.
وفات
لال چند امر ڏنومل 18 اپريل 1954ع تي بمبئي ، انڊيا ۾ وفات ڪئي. سندس وصيت موجب، سندس خاڪ هندستان مان آندو ويو ۽ حيدرآباد، سنڌ جي ويجهو سنڌو درياهه ۾ ترايو ويو.
حوالا
زمرو:سنڌي اديب زمرو:حيدرآباد، سنڌ جا ماڻھو زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:1954ع جون فوتگيون زمرو:1885ع جون پيدائشون زمرو:1956ع جون فوتگيون
اصطخر
thumb|اسطخر جا کنڊر thumb|اسطخر جا کنڊر اصطخر يا  استخر (انگريزي: Estakhr  or  Istakhr) ايران جي فارس صوبي جو ھڪ پراڻو شھر ھو جيڪو ڏکڻ ايران ۾ تخت جمشيد کان پنج ڪلوميٽر (3 ميل) پري آباد ھو. ھي شھر ٽي صدي قبل مسيح کان ٽي صدي عيسويءَ جي اوائلي سالن تائين پرسس (پراڻي فارس) جي بادشاھن ۽ گورنرن جي گاديءَ جو ھنڌ رھيو. ساساني گھراڻي جي بادشاھت (224ع-651ع) واري دور ۾ ھي سلطنت جو مرڪزي شھر رھيو. اصطخر ساساني دور ۾ 224ع کان 226ع تائين ساساني سلطنت جي گاديءَ جو ھنڌ رھيو ۽ ان کان پوءِ بہ سلطنت جو مکيہ شھر ۽ مذھبي مرڪز رھيو. جڏھن عربن ايران تي حملو ڪيو تہ ھن شھر مان کين سخت مزاحمت جو منھن ڏسڻو پيو ۽ ڪافي خونريزيءَ کان پوءِ ھي شھر عربن جي ھٿ ھيٺ آيو. ھي شھر زرتشت توڙي اسلامي دور ۾ ڪافي اھميت وارو شھر رھيو. ھي شھر سنڌو ماثريءَ کان ايران ويندڙ پراڻي رستي جي اولھ واري ڇيڙي تي آباد ھو.
شيراز شھر جي آبادڪاريءَ کان پوءِ اصطخر جو زوال شروع ٿيو، اڳتي ھلي آل بويہ (Buyids) گھراڻي جي بادشاھت واري دور ۾ ھي شھر تباھ ۽ برباد ٿي ويو.
قديم آثارن جي ماھر ارنسٽ امل ھرزفيلڊ (Ernst Emil Herzfeld) ۽ سندس ساٿين شڪاگو يونيورسٽيءَ پاران ويھين صديءَ جي شروع ۾ اصطخر جي کنڊرن جو دورو ڪيو پر ھن شھر جي کنڊرن تي اڃا گھڻي کوجنا جي ضرورت آھي.
اوائلي تاريخ
پراڻي فارس جي اھخامنشي بادشاھت واري دور ۾ بادشاھن جي رھائش واري علائقي جي آسپاس ڪيتريون ئي وسنديون قائم ٿي ويون ھيون، شايد انھن مان ئي ھڪ وسندي اصطخر نالي سان وجود ۾ آئي. چوٿين صدي قبل مسيح ۾ اھخامنشي سلطنت جي بادشاھ Artaxerxes II اصطخر واري علائقي ۾ زرتشت مذھب جو وڏو مندر تعمير ڪرايو. ڏھين صدي عيسويءَ جي جاگرافيدان المسعوديءَ مطابق ھي مندر اصطخر کان سڏ پنڌ تي تعمير ڪرايو ويو ھو. ايراني ٻولين جي برطانوي ماھر ميري بئائيس (Mary Boyce) جي خيال ۾ مندر شايد انھن عمارتن مان ھڪ ھو جن کي سڪندر اعظم تباھ ۽ برباد ڪري ڇڏيو ھو. ايئن ٿو لڳي تہ اصطخر تخت جمشيد جي تباھيءَ کان پوءِ ھڪ نئين شھر جي روپ ۾ آباد ٿيو. شايد تخت جمشيد جي تباھ ٿيل عبارتن جوڪجه سامان ھن شھر جي تعمير ۾ استعمال ٿيو ھجي.
پراڻي فارس جي گورنرن ۽ بادشاھن وارو دور
يوناني بادشاھ سيليوڪس اول (Seleucus I) جي 280 ق.م ۾ وفات کان پوءِ پرسس (پراڻي فارس) جي مقامي ماڻھن ۾ آزاديءَ جي جدوجھد شروع ٿي وئي. انھيءَ جدوجھد جو مرڪز اصطخر جو شھر ھو. ڏکئي جابلو علائقي ۾ ھجڻ سبب ھي شھر تخت جمشيد کان وڌيڪ محفوظ ھو. ھڪ اھم شاھراھ اصفھان ۽ آبادھ کان ٿيندي پاسارگاد تائين آمدورفت جو ذريعو ھئي. ان شاھراھ کي سياري وارو رستو (Winter Road) سڏيو ويندو ھو ۽ اصطخر انھيءَ  شاھراھ سان ڳنڍيل ھو. ھي شھر پولور نديءَ جي اڀرندي ۽ ڏاکڻئين ڪناري تي وڌڻ ويجھڻ لڳو ۽ 3 صدي قبل مسيح کان 3 صدي عيسويءَ تائين ھتان جي مقامي گورنرن ۽ بادشاھن جي گاديءَ جو ھنڌ رھيو.
ساسان (جنھن جي نالي سان اڳتي ھلي ساساني بادشاھت جو بنياد پيو)اصطخر جو رھواسي ھو ۽ ھتان جي زرتشت مندر جو وارڊن ھو. چيو وڃي ٿو تہ ھن جي زال بزرنگي گھراڻي جي ھئي جنھن جي وڏن ٽي صديءَ جي اوائل ۾ پارٿيان (Parthian) اميرن طور اصطخر جي حڪمراني ڪئي ھئي. ساسان جي پٽ پاپڪ (Papak) پارٿيان امير گوزيھر (Gochihr) کي شڪست ڏئي حڪومت جون واڳون سنڀاليون. پاپڪ جي پٽن شاپور (Shapur) ۽ اردشير پنجين (Ardashir V) پرسس (پراڻي فارس) جي آخري ٻن بادشاھن طور حڪومت ڪئي.
ساساني بادشاھت
224ع ۾ اردشير پنجين (جنھن کي بعد ۾ اردشير اول سڏيو ويو) ساساني بادشاھت جو بنياد رکيو. ھن زردشت مذھب جي ان مندر جي ٻيھر تعمير ڪرائي جنھن کي سڪندراعظم تباھ ڪري ڇڏيو ھو. ھن دور ۾ استخر زردشت مذھب جو وڏو مرڪز رھيو. معاشي طور بہ ھن شھر تمام گھڻي ترقي ڪئي. ھتي سڪا ٺاھڻ جو ڪارخانو قائم ڪيو ويو ۽ سلطنت جي خزاني جي آفيس بہ ھن ئي شھر ۾ قائم ڪئي وئي.
عربن جي فتح ۽ خلافت
فارس ۾ عربن پنھنجو پھريون ھيڊڪورٽر بيضا (Beyza) ۾ قائم ڪيو. استخر جي عوام عربن جي شديد مخالفت ڪئي. اصطخر تي پھريون حملو العلاء الحضرميءَ جي اڳواڻيءَ ۾ ڪيو ويو جنھن ۾ عرب ناڪام ٿيا. 643ع ۾ ابو موسيٰ الاشعريءَ جي سرواڻيءَ ۾ عربن ھن شھر تي ٻيھر حملو ڪيو ۽ گھمسان جي جنگ کان پوءِ شھر تي قبضو ڪري ورتو. ٿوري ئي عرصي ۾ ھتان جي مقامي ماڻھن بغاوت ڪئي. انھيءَ بغاوت کي ٻنجو ڏيڻ لاءِ بصري جي گورنر عبداللّٰہ ابن امير 648ع ۾  شھر تي حملو ڪري ٻيھر ھي شھر اسلامي خلافت ۾ شامل ڪيو. ھڪ ڀيرو ٻيھر ھتي بغاوت ٿي جنھن کي عربن ٽيون ڀيرو حملو ڪري ھميشہ ھميشہ لاءِ ختم ڪري ڇڏيو. شروع واري اسلامي دور ۾ ھن شھر جي اھميت برقرار رھي. اميہ ۽ عباسي دور جا سڪا ھتي ٺاھيا ويندا ھئا. اميہ گھراڻي واري خلافت دوران فارس جي اڪثر گورنرن اصطخر جي قلعي ۾ رھائش اختيار ڪئي. عباسي دور ۾ فارس جو سياسي مرڪز آھستي آھستي شيراز طرف منتقل ٿيڻ لڳو ۽ اصطخر جو عروج گھٽجڻ لڳو. 890ع ۾ صفاري گھراڻي جي حڪمران عمرو لیث صفارِي اصطخر فتح ڪيو.
ٿري (واھڻ)
ٿري سنڌ پاڪستان جو ھڪ قديم ننڍو شھر يا واھڻ آھي جيڪو ڪراچي کان 229 ڪلوميٽر پري ۽ حيدرآباد کان 70 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آھي۔ ٿري انتظامي اعتبار کان تعلقي ماتلي، ضلعي بدين جي يونين ڪائونسل آھي۔
اصطخر
عربن جي فتح ۽ خلافت
ڏھين صديءَ جي پھرئين اڌ ۾ ھي علائقو آل بويہ (Buyid dynasty) گھراڻي جي ھٿ ھيٺ آيو. ڏھين صديءَ جي ڪيترن ئي سياحن ھن شھر جو ذڪر ڪيو آھي. ڏھين صديءَ جي وچ ڌاري ابو إسحاق إبراهيم بن محمد الفارسيءَ لکيو آھي تہ ھي وچولي سائز جو شھر آھي. 985ع ۾ المقدسي ھن شھر مان گذرندڙ نديءَ جي پل ۽ خوبصورت پارڪ جي تعريف ڪئي آھي. ھن شھر جي جامع مسجد جي شاندار ٿنڀن کي بہ ساراھيو آھي. صفاري گھراڻي جي بادشاھ پناھ خسرو (جنھن کي عضدالدولہ بہ ڪوٺيو وڃي ٿو) اصتخر جي قلعي ويجھو پاڻي گڏ ڪرڻ لاءِ ھڪ ڊيم تعمير ڪرايو ھو. 1066 يا 1067ع ۾ سلجوق سلطان آلپ ارسلان (Alp Arslan ) شھر جي قلعي تي قبصو ڪيو. آل بويہ بادشاھت جي آخري ڏينھن ۾ ھي شھر بدامنيءَ جو شڪار ٿي ويو. انھيءَ بادشاھت جي ھڪ وزير ابو ڪليجار (Abu Kalijar) جو ھن شھر جي ھڪ زميندار سان جهڳڙو ٿي پيو ۽ اھو جهڳڙو ايترو تہ وڌي ويو جو ھن پنھنجو لشڪر موڪلي ھن شھر کي تباھيءَ جي ڪناري تي پھچائي ڇڏيو. انھيءَ واقعي کان پوءِ اصطخر پنھنجي شھري حيثيت وڃائي ھڪ ننڍو ڳوٺ بنجي ويو جنھن ۾ فقط سو کن ماڻھو وڃي بچيا. سلجوق بادشاھت واري دور ۾ عبدالعباس فضل نالي ھڪ امير بغاوت ڪري اسطخر جي قلعي تي قنضو ڪيو. سلجوقي بادشاھت جي مشھور وزير نظام الملڪ قلعي جو قبضو ڇڏايو ۽ عندالعباس فضل کي گرفتار ڪرڻ کان پوءِ قتل ڪرائي ڇڏيائين. اڳتي ھلي ھي قلعو جيل طور استعمال ٿيڻ لڳو. پڪا اھڃاڻ مليا آھن تہ ھي قلعو 1590ع ۾ بہ سٺي حالت ۾ موجود ھو. اڳتي ھلي صفوي گھراڻي جي شاھ عباس (1588ع - 1629ع) قلعي تي حملو ڪري ان کي تھس نھس ڪري ڇڏيو. 1621ع ۾ اٽليءَ جو سياح پيترو ڊيلا ولي  (Pietro della Valle) جڏھن ھتي پھتو تہ ھي شھر ۽ قلعو کنڊرن ۾ بدلجي چڪو ھو.
ٿري (واھڻ)
تاريخ
سنڌ جي سومرا حڪمرانن ٿري کي پنھنجي تخت جو پائو بڻايو  ۽ شان ۽ شوڪت سان سنڌ تي حڪمراني ڪئي۔
اصطخر
حوالا
زمرو:ايران جا شهر
ٿري (واھڻ)
حوالا
زمرو:سنڌ جي تاريخ زمرو:سنڌ جي جاگرافي زمرو:سنڌ زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون زمرو:سومرو خاندان
سميجو
سميجا سنڌي ذات آھي جيڪي ملاح قبيلي مان نڪتي آھي.
ڪراچيءَ جي يونين ڪائونسلن جي فھرست
ھن مضمون کي گوگل ترجمو تي ترجمو ڪيو ويو آھي ان کي بھتر بڻائڻ جي ضرورت آھي.
ڪراچي جون يونين ڪائونسلون ڪراچي ۾ مقامي حڪومتون آهن.
يونين ڪائونسل ۾ پاڪستان جي بنيادي governmental ادارو آهي. هڪ يونين ناظم جي سربراهي ۾، هر يونين ڪائونسل 13 چونڊيل ميمبرن councilors چڪو آهي يا. چار مرد ۽ ٻن عورت ميمبرن کي سڌو سنئون چونڊيل ڪرڻ کان سواء، اتي ٻه مرد ۽ محنت جي ٻن مادي جي نمائندن، هڪ اقليت ميمبر، هڪ يونين ناظم ۽ سندس نائب جي حيثيت ۾ يونين Naib اينٽي معلوم آهن. چونڊيل ميمبرن کانسواء، اتي ڪيترن ئي سرڪاري ملازمن ۽ هر يونين ڪائونسل ۾ functionaries، جن جي يونين ڪائونسل جي سيڪريٽري کي رپورٽ آهن. جنهنڪري هڪ سرڪاري ملازم رياست طرفان مقرر ڪيل آهي. يا | هڪ يونين ڪائونسل يونين ڪائونسل جو سڏجي ٿو ڳوٺ ڪائونسل اڪثر ڪري هڪ تحصيل (ملڪ) جو حصو آهي. گهٽ عام طور تي، هڪ يونين ڪائونسل هڪ جو حصو ٿي سگهي ٿو سٽي ڊسٽرڪٽ پاڪستان جي شهر ضلعن.
ڪراچي جون يونين ڪاؤنسلون
.هيٺيون ڪراچي جي يونين ڪائونسلن جي فهرست آهي ۽ انهن جي واسطيدار علائقن ۽ ڀرپاسي وارن علائقن. ڪراچيءَ ۾ ڪل 18 ٽائون ، ۽ 178 يونين ڪائونسلون آهن.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:سنڌ جون يونين ڪاؤنسلون زمرو:سنڌ جون يونين ڪائونسلون زمرو:شھري ضلعي ڪراچيءَ جي حڪومت زمرو:ڪراچي بابت فهرستون يونين ڪائونسلون
فرزانہ پنهور
فرزانه پنهور سنڌ جي هڪ ناري سائنسدان هُئي. جنهن سائنسي دنيا ۾ پاڻ ملهايو. کان اڳ فرزانه پنهور پڻ سنڌ جي پٺتي پيل عورتن کي اڳتي آڻڻ لاءِ جهجهو ڪم ڪري چڪي آهي ۽ هن جو شمار سنڌ جي تحقيقدان ۽ سائنسدان عورتن منجهه ٿئي ٿو، جنهن خاص طور تي زرعي شعبي ۾ پنهنجي سائنسي صلاحيتن سان انقلاب آڻي ڏيکاريو. فرزانه پنهور هڪ طرف پنهنجي سائنسي ڪمن جي ڪري ته سڃاڻپ رکي ٿي پر ٻيو وري هوءَ مقبول ترين تحقيقدان ايم ايڇ پنهور جي جيون ساٿياڻي پڻ رهي آهي. فرزانه پنهور سنڌ سان تعلق رکندڙ اها واحد سائنسدان عورت آهي جنهن کي امريڪا پاران پنهنجي ٿنڪ ٽينڪ جو حصو بڻائڻ جي آڇ پڻ ڪئي وئي هئي, پر هن ”نه مهرباني“ چئي ان کان انڪار ڪري ڇڏيو هو. جڏهن ته هن جنهن شعبي يعني زراعت ۾ تمام گهڻي تحقيق ڪئي آهي. فرزانه پنهور به زراعت جي شعبي ۾ ڪيتريون ئي زرعي جنسون متعارف ته ڪرائي چڪي آهي پر هوءَ پنهنجي زرعي فارم جي مالڪي پڻ ڪندي رهي آهي.
شروعاتي زندگي ۽ تعليم
فرزانا پنهور 15 سيپٽمبر 1957ع تي ڪراچي ۾ فضل الاهي چوڌري جي گهر ڪراچي ۾ ڄائي، 1981ع ۾ ڪراچي يونيورسٽي مان بايو ڪيمسٽري ۾ ماسٽرز جي ڊگري حاصل ڪيائين. فرزانا پنهور تحقيقدان ايم ايڇ پنهور جي جيون ساٿياڻي آهي.
ڪيريئر ۽ ڪم
فرزانه پنهور ڪيترن ئي مختلف موضوعن تي تحقيق ڪئي آهي ۽ ايگريڪلچرل سئائل ٽيسٽنگ ليباريٽري جي مئنيجنگ ڊائريڪٽر طور خدمتون سرانجام ڏنيون. هوءَ جن شعبي ۾ ڪم ڪري چڪي آهي انهن ۾ آرگينڪ ايگريڪلچر، بائيو ٽيڪنالاجي، جينيٽڪ انجنيئرنگ، پوسٽ هارويسٽ ٽيڪنالاجي، انوائرمينٽ، پالوشن، هارٽيڪلچر، فلوري ڪلچر، فاريسٽري، ايجوڪيشن، هيلٿ، فارم ڪيميڪل، اينينمل هسبنڊري، جينڊر ۽ ٻيا شعبا شامل آهن. هيرايل (گھريلو ڪيل) جانورن لاءِ کاڄ ۽ پاڻي راهِپَ (Aqua Culture)، جھينگي پالنا، ڪُڪڙ پالنا، سَهي پالنا- سَهي کاڄ، زرعي ڦوڳ مان جِيا-گئس (Bio-Gas) (ٺاهڻ)،ڍور ڍڳي ۽ رڍ لاءِ کاڄ، جوجُوبا تيل جي ڪيميائي بناوت ۽ ان جو واهپو،وڻجارڪ (ڪمرشل) ۽ صنعتي حساب ڪتاب رکڻ،گلاب ۽ (ٻين) گلن جو سُڪي وڃڻ، جوجُوبا جو اڀياس ۽ ان جو تيلي-ڪيميائي ۽ زرعي-ڪيميائي صنعت لاءِ واهپو،ڄام ڦل ۽ بَنگَنپالِي ۽ لنگڙي انب جو لاب کان پوءِ ڪيميائي دوائن وسيلي (مختلف بيمارين کان) بچاءُ،تيلي-ڪيميائي ۽ زرعي-ڪيميائي صنعت لاءِ هڪ نئون ذخيرو/وسيلو،مختلف زرعي فصل اپائڻ لاءِ لوڻياٺي زميني پاڻيءَ جو واهپو، اسرندڙ ڏيهن لاءِ جِيا-گئس ڪارخانا، پاڪستان (جي رهواسين) لاءِ پاڻي راهپ جو ڪتابڙو،ٿر ۽ ڪوهستان جا جانور وغيرا، ان کان علاوه هن سان ساٿ سان ايم ايڇ پنهور پنهنجي فارم ۾ نوان فروٽ پوکي سنڌ ۾ متعارف ڪرايا جڏهن ته ايم ايڇ پنهور پنهنجي ڪتاب سومرا ڪنگڊم جي ارپنا به فرزانه پنهور جي نالي ڪري چڪو آهي.1987ع ۾ ڪراچي يونيورسٽي مان بائيو ڪيميسٽري ۾ ايم اي ڪندڙ فرزانه پنهور کي امريڪا پاران گولڊ ميڊل ”ميڊل آف آنر“ سان نوازيو ويو هو جڏهن ته سوئٽزرلينڊ کيس ”دا رورل ڪريئيٽوٽي ايوارڊ“ سان نوازيو هو ان کان علاوه گڏيل قومن پاران کيس ”دا بيسٽ پريڪٽس ايواڊ“ ڏنو ويو هو، هوءَ ٻيا ننڍا ننڍا اعزاز ۽ سرٽيفڪيٽ پڻ ماڻي چڪي آهي جڏهن ته هوءَ پنهنجو فارم به قائم ڪري چڪي آهي جنهن جو مقصد تحقيقي ڪم ۽ نت نيون شيون سامهون آڻڻ هو. فرزانه پنهور جي ذاتي لائبريري ۾ 17000 کان وڌيڪ ڪتابن جو ذخيرو ٻڌايو پيو وڃي، هو مسلسل تحقيقي ڪم جي سلسلي ۾ ٻاهرين ملڪن جي يونيورسٽين جا دوران ڪندي رهي ۽ اتان جي تحقيدانن سان ملاقاتن کان علاوه تحقيقي ڪتاب جو مطالعو ڪندي رهي.
فرزانه پنهور جي زندگي تحقيقي ميدان ۾ وڏي روشن روهي آهي.