cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اريٽيريا
تفصيلي تعارف
ھن ملڪ جي پکيڙ 117600 ھم چورس ڪلوميٽر آهي جنھن ۾ دھلڪ آرڪيپيلگو Dahlak Archipelago ۽ ٻيا ڪيترائي ٽگرنيا Tigrinyas آھي جيڪو آباديءَ جو % 55 آهي. ٻئي نمبر تي ٽگري آھن جيڪي آبادي جو %30 آھن نلوصحرائي نلوئي بہ اتان جي نسلي گروهن ۾ شامل آهن . ان ملڪ جي آبادي عيسائيت ۽ اسلام سان تعلق رکندڙ آهي. پھرين يا ٻي صدي عيسويءَ ۾ موجوده اريٽيريا جو تقريبن سمورو علائقو اڪسوم جي بادشاھت جو حصو ھيو .  ھن ملڪ ۾ عيسائيت چوٿين صدي عيسويءَ ۾ اختيار ڪئي وئي. 1942 ۾ اٽليءَ جي بيٺڪي فوج جي شڪست کان بعد اريٽيريا برطانيہ جي فوجي ڪنٽرول ۾ آيو جيڪو 1952 تائين جاري رھيو.1952 ۾ گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي جي فيصلي ھيٺ اريٽيريا مقامي پارليامينٽ جي حڪومت ھيٺ آندو ويو پر ڏھن سالن لاءِ ان جي خارجي ۽ دفاعي ايٿوپيا جي وفاقي اختيار ۾ ڏنا ويا پر 1962 ۾ ايٿوپيا ان جي برعڪس ان جي پارليامينٽ کي منسوخ ڪري ان کي پنھنجي ملڪ جو حصو بڻائي ڇڏيو. ان کان اڳ ئي 1960 اتان جي ماڻهن اريٽيرين لبريشن فرنٽ نالي پارٽي ٺاهي مخالف شروع ڪري ڏني ھئي  ۽ ٽي سال ھٿياربند جدوجهد کانپوءِ 1991 ۾ اريٽيريا کي ايٿوپيا کان آزاد ڪرايو. اريٽيريا ھڪ پارٽيءَ واري رياست آھي ۽ آزادي کان پوءِ ڪڏهن بہ اتي اليڪشن ڪانہ ٿي آهي. اريٽيريا گڏيل قومن، آفريڪي يونين جو ميمبر آهي ۽ عرب ليگ ۾ مبصر آھي.
سنڌو لکت فونٽ
سنڌو لکت فونٽ: سنڌو لکت جي کوجنا تي ڪم ڪندڙ ڊاڪٽر آسڪو پارپولا (Dr. Asko Parpola) جي پي ايڇ ڊي ٿيسز، جي بنياد تي چئن مھينن جي لڳاتار جاکوڙ کانپوءِ سنڌو لکت جي 1839 نشانين کي مڪمل گرافيڪل ڏيک سان سنواري، ڪمپيوٽر جي ٻولين جي بنيادي سرشتي لاءِ ڪتب ايندڙ فونٽ فارميٽ ۾ تيار ڪرڻ ۾ پھرين ڪاميابي ملي آھي، سنڌو لکت فونٽ (Indus Script Font) جي ڪم ۾ ٻوليءَ جي انجنيئرنگ جو ڪم، ٻولي انجنيئرنگ جي ماهر امر فياض ٻرڙي ۽ شبير ڪنڀار سرانجام ڏنو آھي. ھيءُ ڪم سياحت ثقافت ۽ نوادرات کاتي سنڌ جي سهڪار سان جاري ڪيل قومي فنڊ جي مد ۾ ڊاڪٽرڪليم الله لاشاريءَ جي صلاح سان ھن عملي مرحلي تائين رسيو آھي. سنڌو لکت فونٽ جي تيار ڪرڻ ۾ شبير ڪنڀار جو عملي پورهيو تمام گهڻو رهيو جنهن لاڳاتار هن تي ڪم ڪيو.
سنڌو لکت جي مشيني اپٽار، جو ھي پھريون مرحلو آھي. هن ڪم جي ذريعي سنڌو لکت جي لڳ ڀڳ سڀني نشانين/ اکرن کي ڪمپيوٽنگ ۾ شامل ڪرڻ ۾ ڪاميابي ملي چڪي آهي.
حوالا
زمرو:پاڪستان زمرو:تاريخ زمرو:سنڌ زمرو:سنڌ جي تاريخ زمرو:سنڌي ٻولي زمرو:وادي سنڌ جي تهذيب زمرو:ٻوليون
پاڪي رائنوسار
پاڪي رائنوسار (معنيَ: ٿلھي نڪ وارو ڪرڙ). يوناني ٻوليءَ ۾ پاڪي معنيَ ٿلھو يا گھاٽو، رائنو جي معنيَ آھي نڪ ۽ سارس جي معنيَ ڪرڙي آھي. ھي جانور دنيا مان نابود يا ختم ٿي ويو آهي. اتر آمريڪا ۾ رھندڙ ھي جانور جيولاجڪ دؤر ۾ ڪريٽاسيئس مان نڪتل سينٽروسارين سيراٽوپسيڊ ڊائنوسار جي ھڪ جنس ھيو. ھن جي ڍانچي جي حصن جي دريافت سڀ کان اول ڪيناڊا جي علائقي البرٽا مان چارلس ايم اسٽرن برگ 1946 ۾ ڪئي ۽ 1950 ۾ ان کي پاڪي رائنوسار جو نالو ڏنائينس. البرٽا مان ملندڙ کوپڙين۽ ھڏن مان ٽن جنسن جي دريافت ٿي جن ۾ پاڪي رائنوسار پڻ شامل ھئي.
آدمشماري پاڪستان، 2017ع
آدمشماري پاڪستان، 2017ع 15 مارچ 2017ع تي شروع تي. هي آدمشاري پاڪستان جي اداري شماريات طرفان ڪرائي وئي، هي هن 21هين صدي جي پهرين آدمشماري هئي جيڪا 19 سالن کان پوءِ ڪرائي وئي. شروعاتي ڪاٿو هو ته پاڪستان جي آبادي لڳ ڀڳ 20 ڪروڙ آهي.
7 نومبر
7 نومبر ، عيسوي سال جو 311 هون (ليپ سال 312 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 54 ڏينهن باقي آهن.
سرون
thumb|upright|ڪچيون سرون بٺي۾ پڪائجڻ کان اڳ اس تي سڪائجن پيون|alt=
سرون-- (Bricks)
تعميراتي ڪم لاءِ سرن جو جائزو: بٺي جون پڪل سرون چڱيءَ طرح چونڊي انھن جي معيار مطابق ورڇ ڪري سٿيون ھڻي رکڻ گھرجن، ڇاڪاڻ تہ انھن جي معيار مطابق سرن کي ٽن درجن ۾ ورھايو وڃي ٿو، جھڙوڪ: فرسٽ ڪلاس يا پھريون درجو، سيڪنڊ ڪلاس يا ٻيو درجو، ۽ ٿرڊ ڪلاس يا ٽيون درجو. بلڊنگس ڊپارٽمينٽ جي تشخيص (Specification) جي مطابق ھڪ معياري سر جي سائيز 9"x4 3/8" x2 11/16" يعني ٿولھ 2 11/16" انچ، ويڪر 4 3/8 انچ ۽ ڊيگھ ٩ انچ ھئڻ گھرجي، جيئن ھر ستين قطار  يا تھن جي اوچائي ٻہ فٽ بيھي، انجنيئر ڪمن لاءِ دراصل ٣ انچن جي ٿولھ واري سر بھتر آھي جيئن ڪم ۾ استعمال ٿيڻ بعد جوڙن جو تعداد گھٽجي وڃي. اريگيشن يعني آبپاشيءَ جي ڪمن لاءِ ١٠ انچن جي ڊيگھ واري سر جو استعمال فائديمند آھي ۽ انھيءَ صورت ۾ سر جي ماپ 10"x4 7/8"x3" ھئڻ گھرجي..
سرن جا قسم
1: پھرئين درجي جون سرون
ھن قسم جون سرون چڱيءَ طرح پڪل، ڪلر کان پاڪ، ھڪ جھڙي ۽ ھڪ ڪري سائيز ۾، سٺي رنگ جون، سنئيون سڌيون (Regular)، صحيح طرح عمودي يعني صحيح گونيا ۾، بغير سوراخن جي ۽ ڏارن ۽ ڦوٽ کان پاڪ ھئڻ گھرجن. اھڙي قسم جي سرن کي ننھن سان نٿو کرچي سگھجي، انھيءَ قسم جي ٻن سرن کي کڻي پاڻ ۾ ھڪ ٻئي سان ٽڪرائبو تھ ھڪ ڌاتوءَ جھڙو آواز ايندو. اھڙي قسم جي سر کي اگر ھڪ ڪلاڪ تائين پاڻيءَ ۾ ٻوڙي ٻاھر ڪڍبو تہ وڌ ۾ وڌ پنھنجي تور جو ڇھون حصو (1/6) پاڻي چھندي. اھڙي قسم جي سر جي دٻاءُ جي قوت برٽش اسپيسيفڪيشن 1257 (B.S. 1257) مطابق گھٽ ۾ گھٽ  1500 psl  ھئڻ گھرجي
2:   ٻئي درجي جون سرون.
ھن قسم جي سرن کي پڻ چڱيءَ طرح بٺي اندر پڪل يا ٿورو زياده پڪل ھئڻ گھرجي ۽ فرسٽ ڪلاس سرن وانگر ھڪ ٻئي سان ٽڪرائڻ سان ڌاتوءَ جھڙو آواز نڪرڻ گھرجي. ھن درجي جي سرن ۾ فرسٽ ڪلاس جي سرن جي ڀيٽ ۾، سائيز، صورت ۽ رنگ ۾ معمولي فرق ھئڻ گھرجي، پر اھو بھ نھ ھئڻ گھرجي جو استعمال بعد اوساريءَ جا بار يا ردا بيڊولا ۽ گھٽ وڌ ٿي بيھن. اھڙين سرن ۾ معمولي ڇوڏا ۽ ڦوٽ (Slight chips and flaws) ڀلي ھجن پر ڪلر، چن ۽ ڪنڪر جي ڳنڍن ۽ ڳوڙھن کان پاڪ ھئڻ گھرجن. ھن قسم جي سر کي اگر پاڻيءَ اندر ھڪ ڪلاڪ تائين ٻوڙبو تھ پنھنجي وزن جو چوٿون حصو پاڻي چھندي.
3:  ٽئين درجي جون سرون.
ھن قسم جون سرون درجہ اول ۽ درجہ دوئم وانگر چڱيءَ طرح پڪل نہ ھونديون آھن، پر ڪجھھ ڀيليون ھونديون آھن. اھڙي قسم جي سرن جي شڪل ۽ ڊؤل اھڙو بہ اڻ برابر نہ ھئڻ گھرجي جو استعمال بعد ھڪ جھڙا سنوان ردا لڳائڻ ۾ تڪليف ۽ مسالي جو وڌيڪ استعمال ٿئي. ھن قسم جي سرن جو استعمال سرڪاري ڪمن ۾ گھٽ يا بنھ نہ جھڙو ٿيندو آھي.
4- ڪرڙيون سرون (Over burnt or Jhama Bricks): ھن قسم جون سرون تمام گھڻو پڪل (Over Burnt) ھونديون آھن ۽ ايترو تھ بگڙيل ھونديون آھن جو اوساريءَ ۾ انھن جو استعمال ناڪاره ھوندو آھي. البتھ انھن کي ڀڃي روڙيءَ طور استعمال ڪري سگھجي ٿو. ازنسواءِ پرائيويٽ ڪمن ۾ خاص ڪري سم واري ھنڌ بنياد ۾ زمين جي سطح کان ھيٺ ھن قسم جي سرن کي گھڙي اوساريءَ طور ڪم آڻي سگھجي ٿو.
5- ڪچيون سرون (Sundried Bricks): ھن قسم جون سرون بہ بلڪل درجہء اول سرن وانگر ڪلر کان پاڪ، چڱيءَ طرح واريءَ جي تھ سان ڪالب ۾ ٺھيل صحيح سائيز ۽ شڪل واريون ۽ ڊولائتيون ھئڻ گھرجن. استعمال کان اڳ انھيءَ ڳالھ جي پڪ ڪئي وڃي تہ ھي سرون اس ۾ چڱيءَ طرح سڪل آھن. سڪڻ بعد ھن قسم جي سر کي اگر سڌي سنئين زمين تي چئن فوٽن جي اوچائيءَ تان ڪيرائجي تھ ٻن ٽڪرن کان وڌيڪ ٽڪرن ۾ نھ ڀڄڻ کپي. سڪڻ بعد ھن قسم جي سرن ۾ ڦوٽ ۽ ڏار پيدا ٿين تہ اھڙن سرن کي رد ڪرڻ گھرجي.
6- گلن واريون سرون (Tiles):
ھي عام طور تي ڇتين ۽ فرشن ۾ استعمال ٿينديون آھن. ھنن جو معيار بھ فرسٽ ڪلاس سرن جھڙو ھئڻ گھرجي. سرن جي ٽائيلن جون مختلف ماپون ھيٺ ڏجن ٿيون (i)     درجھ اول ڇتين لاءِ (For First Class Roofing): 12²x6²x1  1/4² (ii)     درجھ دوئم ڇتين ۽ فرشن لاءِ 12²x6²2² (iii)     صرف فرشن لاءِ (For Flooring) 94 1/2²x2²
7-پٿر (Stone)؛ اوساريءَ لاءِ پٿر سخت، ڳرو ۽ ھڪ ئي رنگ جو ھئڻ گھرجي. عمارتي پٿر اھڙو ھئڻ گھرجي جو پاڻي گھٽ ۾ گھٽ چوسي ۽ موسمي اثرن جھڙوڪ سرديءَ ۽ گرميءَ جو مقابلو ڪري سگھي. انھيءَ ۾ ڏار يا سوراخ نھ ھئڻ گھرجن، اھڙي پٿر کي ڀڃبو تھ ان جا ذرا ذرا الڳ نھ ٿيندا ۽ مٽي يا چورو نھ نڪرندو. سٺي پٿر کي جيڪڏھن چاقوءَ سان کرڙبو تہ ان تي نشان نہ پوندا. سٺي پٿر کي پاڻيءَ ۾ ٢٤ ڪلاڪ ٻوڙبو تھ پنھنجي وزن کان ٥ سيڪڙو کان وڌيڪ پاڻي نھ چھندو. اوساريءَ لاءِ پٿر ٥ انچ ويڪرو ۽ ١٨ انچ ڊگھو ھئڻ گھرجي..
پرزائيڊنگ آفيسر(پولنگ اسٽيشن)
thumb|کاٻو|عورتون ووٽ جو حق استعمال ڪرڻ لاءِ بيٺل پرزائيڊنگ آفيسر(پولنگ اسٽيشن): پاڪستان جي اليڪشن جي قانون ء قائدن مطابق پرزائيڊنگ آفيسر رٽرننگ آفيسر جي طرفان ڪنھن بہ پولنگ اسٽيشن جو اھم ڪارندو ھوندو آھي جيڪو پولنگ واري ڏينهن پولنگ اسٽيشن جو سمورو انتظام سنڀاليندو آهي.ھي پولنگ اسٽيشن جي سموري پولنگ اسٽاف يا عملي جو سربراھ ھوندو آھي. پولنگ واري ڏينهن کان اول ان جي تربيت لازمي ھوندي آھي ۽ ھن کان رٽرننگ آفيسر زميوارين جو حلف پڻ وٺندو آهي. پولنگ واري ڏينهن کان اڳ ھي ريٽرننگ آفيسر کان اليڪشن جو سامان وصول ڪري ، پولنگ اسٽيشن جو جائزو وٺي سيڪيورٽي جو بندوبست ڪرڻ، مردن ء عورتن جي بوٿ لاءِ علحده بندوبست ڪرڻ، پولنگ شروع ٿيڻ کان ٻہ ڪلاڪ اڳ عملي جي حاضري يقيني بڻائڻ، مقرر وقت تي پولنگ جي شروعات ڪرڻ، مقرر وقت تي پولنگ ختم ڪرائڻ، پولنگ اسٽيشن تي امن امان برقرار رکڻ، اسسٽنٽ پرزائيڊنگ آفيسرن ۽ پولنگ آفيسرن کان حلف وٺڻ، ۽ انھن کي سندن ذميدارين کان آگاھ ڪرڻ، ۽ انھن جي ڪم جي نگراني ڪرڻ، صرف چونڊن جي فھرست ۾ شامل ماڻھن جي ووٽ کي يقيني بڻائڻ،  بيلٽ باڪس اليڪشن ڪميشن جي ڏنل سيل سان بند ڪرڻ ۽ پولنگ دوران انھن جي حفاظت ڪرڻ،  ووٽنگ اسڪرين کي صحيح جاء تي رکي ووٽ جي رازداري کي يقيني بڻائڻ ان جي ذميداري ۾ شامل آهن. ھن جي وڌيڪ ذميداري آهي تہ مبصر، پولنگ ايجنٽن ۽  اليڪشن ايجنٽن ۽ اميدوارن کي پولنگ اسٽيشن تي اليڪشن ڪميشن جي ضابطا اخلاق جو پابند بڻائڻ. مجاز يا اجازت مليل ماڻهو کي پولنگ اسٽيشن ۾ داخل ٿيڻ جي اجازت ڏيڻ، گڏيل پولنگ اسٽيشن تي  مرد ۽ عورت ووٽرن جي ڳڻپ الڳ الڳ ڪري فارم 45 ۾ درج ڪرڻ،  فارم پر ڪرڻ کان پوءِ انھن کي لاڳاپيل لفافن ۾ بند ڪرڻ، پولنگ ختم ٿيڻ کان پوءِ بيلٽ باڪس سڀني جي سامهون کولڻ ۽ ووٽن جي ڳڻپ ڪرڻ, ڳڻپ جو گوشوارو يا رزلٽ آف ڪائونٽ، فارم 45 جو ڦوٽو ڪڍي RTS  ذريعي رٽرننگ آفيسر ڏي موڪلڻ،  جلد از جلد ريٽرننگ آفيسر تائين ڳڻپ جو گوشوارو (رزلٽ آف ڪائونٽ_ فارم 45) ۽ بيلٽ پيپر اڪائونٽ (فارم 46) پھچائڻ.ڳڻپ مڪمل ٿيڻ کان پوءِ پولنگ اسٽيشن جي ٻاهران پڌري جاء تي انھن ٻنھي فارمن جا نقل چنبڙائڻ ۽  سڀني پولنگ ايجنٽن،اليڪشن ايجنٽن ۽ اميدوارن کي انھن جا نقل فراهم ڪرڻ، ٽيمپر ايويڊنٽ بيگ سيل ڪري ان تي لکيل مخصوص ڪوڊ پولنگ ايجنٽن کي نوٽ ڪرائڻ، سمورو استعمال ٿيل ۽ بچيل اليڪشن جو سامان سميٽي لاڳاپيل ريٽرننگ آفيسر جي حوالي ڪرڻ، پولنگ دوران انتظامي، ھنگامي يا سڪيورٽي جي ضرورتن لاءِ فرسٽ ڪلاس ماجسٽريٽ جا اختيار استعمال ڪرڻ، پولنگ اسٽيشن تي امن يقيني بڻائڻ، ڪنھن بہ ھنگامي صورتحال ريٽرننگ آفيسر سان رابطو ڪرڻ، رڳو ريٽرننگ آفيسر طرفان فراهم ڪيل تصويرن واري ووٽرن جي لسٽ جي استعمال کي يقيني بڻائڻ، اھو يقيني بڻائڻ تہ معاوضي وارا پيسا سموري پولنگ اسٽاف وصول ڪيا ء ان جي رسيد اڪئنٽنس رول تي وٺي ريٽرننگ آفيسر کي فراھم ڪئي وئي. پرزائيڊنگ آفيسر سرڪاري نمبر واريون مھرون اسٽنٽ پرزائيڊنگ آفيسر کي ڏيڻ وقت انھن جو ڪوڊ نمبر نوٽ ڪرڻ کپي تہ ڪھڙي اسٽنٽ پرزائيڊنگ آفيسر کي ڪھڙي ڪوڊ واري مھر ڏني وئي آھي. ايئن ڪرڻ سان ڪنھن بہ غلطي جي صورت م خبر پوندي تہ ڪھڙو اسسٽنٽ پرزائيڊنگ آفيسر آن جو ذميوار آهي. پولنگ دوران جيڪڏهن پرزائيڊنگ آفيسر کي خبر پئي تہ عورتن کي ڪنھن معاھدي تحت ووٽ ڏيڻ کان روڪيو ويو آهي تہ بنادير اھڙو اطلاع ريٽرننگ آفيسر کي ڏئي.
هنگو، پاڪستان
هنگو، پاڪستان (انگريزي: Hangu, Pakistan) پاڪستان جو هڪ انساني وسندي  جو Hangu ۾ واقع آهي.
سيمنٽ
سيمنٽ يا سيمينٽ (Cement) عام طرح سان مختلف ڪارخانن ۾ تيار ٿيل خاڪي رنگ جو سيمينٽ (Ordinary Portland Cement) تعميراتي ڪمن ۾ استعمال ڪيو ويندو آھي. خاص حالتن ۾ سامونڊي علائقن يا ڪلراٺي علائقن ۾ ڪلر روڪ سيمينٽ (Sulphate Resisting Cement) پڻ استعمال ڪيو ويندو آھي. انھيءَ کانسواءِ خوبصورتيءَ ۽ آرائش واسطي سفيد سيمينٽ (White Cement) پڻ استعمال ڪيو وڃي ٿو ۽ خاص طور تي فرشن، موزئيڪ ۽ سنوسيم جي ڪم لاءِ ھن قسم جو سيمينٽ استعمال ڪيو وڃي ٿو. سيمينٽ جيترو تازو ھجي اوترو چڱو، ڇاڪاڻ تہ ٽائيم گذرڻ سان انھيءَ جي قوت ۾ گهٽتائي ٿيندي وڃي ٿي. جيڪڏھن سيمينٽ کي ڪجهہ وقت لاءِ رکڻو پوي تہ بند رکيو وڃي جيئن اھو ڳنڍا ۽ ڳوڙھا نہ ٿي وڃي. جيڪڏھن پراڻي سيمينٽ ۾ ڳنڍا ٿي وڃن تہ اھو استعمال لائق نہ ٿو رھي.
پاڻي ملائڻ بعد سيمينت ٣٠ منٽن کان پوءِ سيٽ ٿيڻ شروع ٿيندو آھي انھيءَ سبب ڪري پاڻي ملائڻ بعد سيمينٽ ٣٠ منٽن اندر استعمال ڪيو وڃي.
ڇھن مھينن کان وڌيڪ رکيل سيمينٽ تجربيگاه (Laboratory) مان چڪاس (Test) ڪرائي پوءِ استعمال ڪيو وڃي.
اڄ ڪلھ سيمينٽ ٥٠ ڪلو گرامن جي ٻورين ۾ دستياب آھي.
قسم
ڪن خاص حالتن ۾ ڪم جي نوعيت مطابق ھيٺ ڄاڻايل قسمن جا سيمينٽ پڻ استعمال ڪيا ويندا آھن :
١: (Hardenin Rapid Cement)
ھن قسم جو سيمينٽ جلدي سخت ٿي پنھنجي قوت پڪڙيندو آھي انھيءَ ڪري ھن قسم جي سيمينٽ کي High early strength Cement پڻ چيو ويندو آھي. ھن جي بناوت بہ عام رواجي سيمينٽ (Ordinary Portland Cement) وانگر ھوندي آھي. ھنن ٻنھي قسمن جي سيمينٽ ۾ صرف اھو فرق ھوندو آھي، جو ھن قسم جي سيمينٽ کي عام رواجي سيمينٽ جي ڀيٽ ۾ تمام باريڪ ۽ سنھو بنايو ويندو آھي. ھن قسم جو سيمينٽ ٽن ڏينھن اندر ايتري طاقت (Strength) وٺندو آھي جيتري عام سيمينٽ ١٤ ڏينھن اندر وٺندو آھي. انھن خاصيتن سبب ھن قسم جو سيمينٽ اھڙن ڪمن لاءِ استعمال ڪبو آھي جن کي جلدي پورو ڪرڻو ھجي.
٢:(Quick Setting Cement)
جيئن تہ نالي مان صاف ظاھر آھي تہ، ھن قسم جو سيمينٽ صرف اھڙن ڪمن لاءِ فائديمند آھي جتي ھيءُ سيمينٽ جلدي ڄمي وڃي ۽ پاڻيءَ ۾ حل نہ ٿي وڃي جھڙوڪ سامونڊي (Marine) ۽ وير جا (Tidal) ڪم. ھن قسم جي سيمينٽ جو شروعاتي ڄمڻ جو ٽائم (Initial Setting time) ٥ منٽ ۽ مڪمل ڄمڻ جو ٽائيم (Final Setting time) ٣٠٠ منٽ ھوندو آھي.
٣: (High Alumina Cement)
ھن قسم جي سيمينٽ کي گرمي، ڪيميائي شين، تمام تيز قسم جي تيزابن ۽ ٻين اھڙين شين سان مقابلي ڪرڻ جي تمام گھڻي قوت ھوندي آھي انھي سبب ڪري سمنڊ جي پاڻيءَ، ڪيمايائي شين جي استعمال وارين جڳھين ۽ ٻين اھڙن ھنڌن تي استعمال ڪيو ويندو آھي. ھن قسم جي سيمينٽ جو شروعاتي ڄمڻ جو ٽائيم استعمال ڪرڻ جي ٻن ڪلاڪن بعد شروع ٿيندو آھي ۽ مڪمل ڄمڻ جو ٽائيم شروعاتي ڄمڻ جي ٽائيم کان پوءِ ٻن ڪلاڪن ۾ پورو ٿيندو آھي.
٤: گهٽ گرميءَ وارو سيمينٽ (Low Heat Cement)
پاڻي وجهڻ سان ھيءُ سيمينٽ عام رواجي سيمينٽ جي ڀيٽ ۾ گهٽ گرمي خارج ڪندو آھي ۽ انھيءَ سبب تمام ڳرن ڪمن جھڙوڪ : وڏن بندن (Dams) وغيره لاءِ استعمال ڪيو ويندو آھي.
٥: رنگين سيمنٽ (Coloured Cement)
ھن قسم جو سيمينٽ گھربل رنگ ۽ روغن (Pigments) وجھي تيار ڪيو ويندو آھي ۽ ھن جي بناوت ۽ ٻيا ڪيميائي عمل عام رواجي سيمينٽ جھڙا ھوندا آھن. ھن جو استعمال سينگار وارن ۽ آرائشي (Decorative) ڪمن تي ٿيندو آھي.
٦: اڇو سيمنٽ (White Cement)
ھيءُ سيمينٽ لوھ جي آڪسائيڊ (Iron Oxide) ۽ ٻين اھڙين ناقص خرابين کان پاڪ ۽ صاف ھوندو آھي ۽ چن واري پٿر (Chalk or Carboniferous Lime Stone) يا چيني مٽيءَ (Chine Clay) مان ٺاھيو ويندو آھي.
انھن کان علاوه تازو ايجاد ڪيل سيمينٽ تازو ايجاد ڪيل سلئگ سيمينٽ (Slag Cement) جنھن جون خاصيتون ۽ ڪيميائي عمل عام رواجي سيمينٽ جھڙيون آھن، استعمال ڪيو ويندو آھي. ھن قسم جي سيمينٽ استعمال ڪرڻ ۾ صرف ترائي ڪجهہ وقت وڌيڪ (١٤ کان ٢١ ڏينھن) ڪرڻي پوي ٿي ۽ ھيءُ عام پورٽلئنڊ سيمينٽ کان سستو آھي.
سرڪاري ڪمن تي ھن قسم جو سيمينٽ تيستائين استعمال ڪرڻ نہ ڏنو وڃي جيستائين ڪن خاص مجبورين جي حالت ۾ مٿين بالا آفيسرن جھڙوڪ: چيف انجنيئر سپرنٽينڊنٽ انجنيئر يا ايگزيڪيوٽو انجنيئر وغيره کان اجازت نہ ملي.
پولنگ ايجنٽ
پولنگ ايجنٽ: Polling Agent:
پاڪستان ۾ جنرل يا باء اليڪشن ۾ پولنگ واري ڏينهن پولنگ اسٽيشن تي بورڊ ۾ حصو وٺندڙ ھر اميدوار کي اھو حق آھي تہ ھر پولنگ اسٽيشن تي پنھنجو پولنگ ايجنٽ مقرر ڪري جيڪو سندس پاران اتي موجود رھي ذميداريون ادا ڪري. پولنگ ايجنٽ جون قائدن مطابق اھي ذميداريون آھن تہ پولنگ اسٽيشن تي پرزائيڊنگ آفيسر کي پنھنجو شناختي ڪارڊ ۽ اميدوار جي طرفان جاري ڪيل اختيارنامو ڏيکاري, ووٽنگ جو عمل شروع ٿيڻ کان اڳ تسلي ڪري تہ بيلٽ باڪس خالي آھي، بيلٽ باڪس جي ڌڪڻ کي دٻي سان سيل ٿيڻ وقت سيل نمبر نوٽ ڪري  ۽ فارم 42 تي صحيح ڪري، ھر ووٽ لاءِ ايندڙ جو نالو پنھنجي ووٽر لسٽ ۾ چيڪ ڪري ۽  لسٽ مان ان جو نالو ڪٽي،  پولنگ دوران ڪنھن ٻئي جي عيوض ووٽ ڏيندڙ شخص يا نااھل شخص جي ووٽ کي چيلينج ڪري، پولنگ ختم ٿيڻ کانپوءِ ڳڻپ جي عمل ۽ سامان جي ريٽرننگ آفيسر ڏي شفٽنگ لاء پيڪنگ جو مشاھدو ڪري، ڳڻپ جي گوشواري (رزلٽ آف دي  ڪائونٽ يا فارم 45) ۽ بيليٽ پيپر اڪائونٽ (فارم 46) تي پنھنجيون صحيون ڪري، ٽيمپر ايويڊنٽ بيگ سيل ٿيڻ کان پوءِ ان جو مخصوص ڪوڊ  پرزائيڊنگ آفيسر کان وٺي نوٽ ڪري، پرزائيڊنگ آفيسر کان مٿين ڀريل فارمن نمبر 45 ۽ 46 جا نقل حاصل ڪري،  ڳڻپ دوران ڪنھن بہ بي قائدگي بابت پرزائيڊنگ آفيسر کي آگاھ ڪري.
بغلان صوبو
بغلان: افغانستان جي 34 صوبن مان ھڪ صوبو آهي جنھن جي آبادي 2013 ۾ 910,700 ھئي. ھن صوبي جو گادي جو هنڌ پلخمري شھر آهي. ھن صوبي جو نالو اتان جي ھڪ ساڳي نالي سان ھڪ شھر بغلان کي نالي تان رکيل آهي. ھي صوبو ڪابل جي اتر طرف واقع آهي. ان جي چوڌاري واقع صوبن جا نالا باميان، پروان، ٽخر، قندوز ۽ سمنگان واقع آھن. ھن صوبي جو اڌ حصو جبلن تي مشتمل آهي. ٽيون حصو زمين ميداني اٿس.
انتظامي ورھاست
thumb|350px|2005 ۾ بغلان جا ضلعا
حوالا
زمرو:افغانستان جا صوبا
زينب عباس
ذاتي زندگي ۽ تعليم
زينب ناصر عباس سياستدان عندليب عباس جي گھر لاھور ۾ پيدا ٿي. ان جو پيءُ فيصل آباد ۽ حافظ آباد ڪرڪيٽ ٽيم جو بطور بالر کيڏيندو ھو جڏھن تہ ان جي ماءَ پاڪستان تحريڪ انصاف جي سينئر ميمبر آھي، جيڪا عورتن جي لاءِ مخصوص نشست تي پاڪستان جي قومي اسمبلي جي لاءِ چُونڊجي آئي آھي۔ پنجاب مان هيءَ پرڏيهي معاملن لاءِ وفاقي پارليمينٽ سيڪيٽري مقرر ٿي۔ زينب عباس انگلينڊ کان مارڪيٽنگ ۽ حڪمت عملي ۾ ايم بي اي جي ڊگري حاصل ڪئي۔ نومبر 2019 ۾ ،زينب عباس جي لاھور ۾ ھمزا ڪاردار سان شادي ٿي۔ ھمزا اَڳُوڻي وزير خزانا ۽ اسٽيٽ بينڪ آف پاڪستان جو اَڳُوڻي گورنر، شاھد حفيظ ڪاردار جو پٽ آھي، جڏھن تہ پاڪستان ڪرڪيٽ ٽيم جو پھريون ڪپتان عبدالحفيظ ڪاردار جو پوٽو آھي.
ڪيريئر
زينب عباس 2015 تائين پنھنجي اسٽوڊيو سان گڏ ميڪ اپ آرٽسٽ جي حيثيت سان ڪم ڪيو، ان سڀ کان پھريائين ورلڊ ڪپ ڪرڪيٽ پروگرام جي لاءِ آڊيشن ڏنو ھو ۽ اهڙيءَ ريت ڪرڪيٽ جي تبصرن جي ذريعي پنھنجي ڪيريئر جو آغاز ڪيو۔ هن پاڪستان جي آزاد خبرنامي ڊان ۽ دنيا نيوز جي لاءِ راند جا تبصرا بہ لکيا آھن۔ زينب عباس ويب سائٽ ٽاڪ شو "ساول ڪرڪيٽ جي"  کانسواءِ دنيا نيوز تي اسپورٽس پروگرام "ڪرڪيٽ ديوانگي" جي ميزباني بہ ڪئي ھئي۔ 2019 ۾، زينب عباس انٽرنيشنل ڪرڪيٽ ڪونسل جي ڪرڪيٽ ورلڊ ڪپ ۾ پھرئين پاڪستاني پيشڪشڪارعورت ٿي وئي۔
تڪرار
زينب عباس پنھنجيءَ ڪيريئر جي ڪري ڪجھ تڪرار ۾ مبتلا ٿي. جو عام طور تي ان جي سوشل ميڊيا تي آف فيلڊ رانديگرن سان گڏ ٿيڻ واري ڳالھ ٻولھ سان تعلق آھي. نومبر 2018 ۾، زينب عباس جو پاڪستاني بين الاقوامي ڪرڪيٽر بابر اعظم کي ٽوئيٽ ڪري پنھنجي پھري ٽيسٽ سينچري تي مبارڪباد ڏنيو: "سٺي طرح سان کيڏي - مڪي آرٿر جي" پٽ کي "سنچري تي مبارڪباد ڏني آھي۔ بابراعظم ان کي جواب ڏيندي چيو: "ڪجھ چوڻ کان پھري سوچيو ۽ پنھنجي حد کي پار ڪرڻ جي ڪوشش نہ ڪريو !!!". سوشل ميڊيا تي ماڻھن جي رائي مختلف الگ ھئي، ڪجھ راندين جي شوقين ماڻھن ھيءَ دعوا ڪيو زينب عباس کي دفاع ڪيو تہ ھو ڪوچ جي طور تي مڪي آرٿر جي تعريف ڪئي آھي۔ ڪجھ ماڻھن ھي بہ چيو زينب عباس غير ذميدار آھي۔
حوالا
زمرو:1988ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
مولا ڏنو مسلم ڌرم شالا
ڪراچيءَ جي بندر روڊ هاڻي ايم اي جناح روڊ تي مولوي مسافر خاني جو ورهاڱي کان پهرين نالو مولا ڏنو مسلم ڌرم شالا يا مولا ڏينا ڌرم شالا هو. ورهاڱي کانپوءِ پناهگير جڏهن عارضي طور تي هتي اچي رهيا ته کين مولا ڏينا مسلم ڌرم شلا جو نالو عجيب لڳو، ڇو جو ڌرم شالائون گهڻو ڪري هندن جون هونديون هيون. شايد سڄي هندستان ۾ اها پهرين مسلم ڌرم شالا هئي، جنهن جو ان نموني جو سيڪيولر نالو هو. اهو ئي سبب هو جو هندوستان کان آيل مهاجرن ان جو نالو ڦيرائي مولوي مسافر خانو ڪري ڇڏيو.
حوالا
زمرو:تاريخ زمرو:سنڌ زمرو:پاڪستان زمرو:ڪراچي زمرو:مذهب
عمارتي ڪاٺ
عمارتي ڪاٺ- (Timber): ھونئن تھ تعمير سازيءَ ۾ علائقي ۽ ڪم جي نوعيت مطابق استعمال ٿيندڙ ڪاٺ جا ڪيترائي قسم آھن، پر سنڌ اندر عام طور ۽ سرڪاري ڪمن ۾ خاص طور ديال (Deodar Wood)، پين ۽ ساڳ (Teak Wood) وغيره استعمال ٿين ٿا. ڪن غير اھم ڪمن لاءِ پرتل، چلغوزھ ۽ چِيل وغيره بھ استعمال ٿيندا آھن، پر جيئن تھ پرتل ۽ چلغوزو، ديال سان مشابھت رکن ٿا ۽ قيمت ۾ ديال کان سستا آھن، ان ڪري انھيءَ ڳالھ جو خيال رکيو وڃي تھ جيئن ديال جي جاءِ تي انھيءَ ٻئي قسم جو ڪاٺ استعمال نہ ٿئي.
رشي
thumb|رشي وشوامترا جنھن کي ميناڪا پاسي ۾ ويھي سنياس مان گھرو زندگي طرف اچڻ لاءِ قائل ڪري رھي آھي
رشي: Rishi : (Sanskrit: ऋषि IAST: ṛṣi) ھڪ ويدن مان ورتل لفظ آهي جيڪو ويدن جي شاعر لاءِ استعمال ٿيو آهي.ويدن کان پوءِ وارين ھندو روايتن موجب رشي  وڏا ساڌو ۽ سنياسي ھئا جن وڏي تپسيا ڪري عظيم سچ ۽ دائمي علم کي سڃاتو ۽ ان کي ھنن بيتن جي صورت ڏني.
thumb|مندر ۾ اڪريل ويدن جي رشي جي مورت
حوالا
قديم سنڌ، ڀيرو مل مهرچند، سنڌي ادبي بورڊ، ص 407 کان 410.
سمورو مواد ان تان آندل آهي.
موضوعيت
موضوعيت __(Subjectivism)
ڪراچي، سڪندر اعظم ۽ جرنيل نيئرڪس
ميگس ۽ پلائي، ننڍي کنڊ بابت گهڻو ڪجهه لکيو آهي. هو لکن ٿا ته، ”موهن جي دڙي“ (Mohen-jo-daro) جا ماڻهو ٻيڙين تي پنهنجو واپاري سامان بندرگاهن تائين پهچائيندا هئا ۽ اتان اهو سامان عراق ۽ مصر لاءِ روانو ڪيو ويندو هو.“ قديم بندرن ۾ جنهن ۾ مورنٽو بارا به هڪ آهي. مورنٽو بارا هاڻوڪي ڪراچي (Karachi) جي ساحل جي بندرن مان ڪنهن هڪ بندر جو نالو هو.
ڪراچيءَ کان وٺي هيٺ ڏکڻ اوڀر طرف ميرپور ساڪري لڳ بگهياڙ ڦاٽ جي پراڻي پيٽ تائين نيون يا پراڻيون وسنديون/ڳوٺ بندر يا مڇي مياڻ جي حيثيت رکنديون هيون، سي آهن. ڪراچي، ڪلفٽن (Clifton)، گسري، واڳوڏر، ابراهيم حيدري، ريڙهي مياڻ، رتو ڪوٽ، کاري ڊهي واري مياڻ وٽيجي (اهي سڀ هاڻوڪي ڪراچي جي ساحل تي آهن) ماڙي مورڙو، ڀنڀور، ٿنڀن واري مسجد، جاکي بندر، ڌارجا ۽ راڻي ارجن جو ڪوٽ.
ابراهيم حيدري (Ibrahim Hyderi)، واڳو ڏر ۽ ريڙهي مياڻ تائين ڦٽل وسندين جا نشان موجود آهن. ڪجهه محققن جو خيال آهي ته واڳو ڏر، ڀنڀور ۽ ماڙي مورڙو مان ڪنهن به هڪ کي ديبل قرار ڏيئي سگهجي ٿو. ماڙي مورڙو جا آثار ميرپور ساڪري (Mirpur Sakro) تعلقي جي ديهه کيراڻي ۾ سمنڊ ڪناري آهن. انهن سڀني جڳهن تي قديم آثارن واري کاتي پاران کوٽائي جي ضرورت آهي.
ڪراچي بابت ذڪر تاريخ جي ڪتابن ۾ حضرت عيسيٰ (Jesus Christ) جي ڄمڻ کان 325 سال اڳ پڻ ملي ٿو. ڪراچي جو ذڪر سڀ کان پهرئين يوناني مورخ ايرين جي لکڻين ۾ ملي ٿو. هو لکي ٿو ته، ”نيئرڪس جهازن جو لنگر ڪروڪولا جي ويجهو بندرگاهه (جنهن کي مورنٽو بارا چئي ٿو) کڻي کاٻي پاسي هڪ پهاڙ طرف هليو جنهن کي مقامي ماڻهو ايراس لي نالي سان سڏين ٿا. ان پهاڙ وٽ ڪپتان جهاز کي محفوظ جاءِ تي لنگر انداز ڪيو. جنهن کي سڪندر اعظم جي پناهه گاهه چيو ويندو آهي“.
سڪندر ان دور ۾ سنڌ کي جهازن جي اچ وڃ وسيلي ميسو پوٽيما (Mesopotamia) ۽ مصر (Egypt) سان ملائڻ پئي چاهيو. جنهن جو مقصد هو ته هندستان (India) سان واپار کانسواءِ پنهنجي فتح ڪيل علائقن اوڀر ڀونچ سمنڊ کان وٺي، هندوڪش تائين نظرداري ۽ ڪنٽرول ۾ رکي سگهي، جنهن لاءِ هن پٽالا بندر تي گوديون ٺهرايون هيون.
مشهور مورخ جيمز رينيل ۽ هيگ مطابق سڪندر اعظم جي فوجن جو ڪراچي جي پسگردائي مان گذرڻ ۽ ڪراچي جي بندر تي رهڻ اهم تاريخي واقعو آهي. سڪندر اتر اولهه هندستان تي ڪاميابي حاصل ڪرڻ کان پوءِ سنڌو درياهه (Indus river) رستي سنڌ ۾ داخل ٿيو ان وقت پنجن رياستن ۾ ورهايل هو.
انهن رياستن جي پنجن راجائن مان فقط ٻن سڪندر جو مقابلو ڪيو. باقي ٽن راجائن بنا ڪنهن ويڙهاند جي سڪندر جي اطاعت قبول ڪئي. ان کان پوءِ سڪندر سنڌ تي قبضو ڪيو. سڪندر سنڌ ۾ پنهنجو گورنر مقرر ڪري خشڪي رستي ايران (Iran) ڏانهن روانو ٿيو.
سنڌ کان رواني ٿيڻ کان اڳ پنهنجي جرنيل نيئرڪس (Nearchus) کي حڪم ڏنو ته هو دريا رستي سنڌ جي سمنڊ تائين پهچي هتان پوءِ خليج فارس کان ٿيندو فرات درياهه تائين وڃي، نيئرڪس ائين ڪيو. جڏهن هو سمنڊ تائين پهتو ته موسم خراب هئڻ ڪري هو هڪ قدرتي بندرگاهه تائين پهتو. ان محفوظ بندرگاهه ۾ هو پنهنجي سپاهين سميت ٽي هفتا رهيو.
خيال ڪيو وڃي ٿو ته اها جاءِ چري آءِ لينڊ آهي ۽ ڪراچي کي ڪروڪولا سمجهندا آهن. ايرين جي لکڻي مان اها ڄاڻ پوي ٿي ته سڪندر اعظم جو سامونڊي ٻيڙو سنڌ جي ڊيلٽا سان گڏ ڪراچي جي ساحل وٽان گذريو هو. هن جنگي جهاز جو ڪمان جنرل نيئرڪس جي هٿ هيٺ هئي. يوناني تاريخ نويس ايرين موجب اهو جنگي جهاز مورنٽو بارا جي غير آباد ساحل وٽ لنگر انداز ٿيو هو. جنهن کي هتي جي رهواسين استري بندر (عورت جو بندر) ٿي سڏيو. يوناني جو اهو جنگي جهاز خراب موسم ڪري ٽي ڏينهن ان ساحل تي بيٺو هو. هنري پوٽنگر جو چوڻ آهي ته ”قديم زماني ۾ هي پورو علائقو جيڪو هاڻي ڪراچي جو ساحلي علائقو آهي، ڪڪرالا يا ڪڪرالو جي نالي سڃاتو ويندو هو“. جيمز رينيل ۽ ايم. ارهيگ هن جاءِ کي ڪراچيءَ جو بندرگاهه قرار ڏنو آهي، ڊين ونسنٽ اسمٿ هن کي ڪياماڙي چيو آهي ۽ لئمرڪ لکي ٿو ته ”سڪندر اعظم جي زماني ۾ هاڻوڪي ڪياماڙيءَ (Kiamari ) کان کڏي تائين پوري علائقي تي هڪ عورت جي حڪومت هئي. ان لاءِ يونانين هن جو ذڪر استري بندر جي حيثيت سان ڪيو هو.
ڊين ونسنٽ اسمٿ ان جاءِ کي ڪياماڙي قرار ڏئي ٿو. جڏهن ته ايم آر هيگ ان جاءِ کي ڪراچي جو بندرگاهه قرار ڏئي ٿو. ڊاڪٽر وليم ونسنٽ پنهنجي ڪتاب The Commerce Ancients in the Indian ocean ۾ لکي ٿو ته ”سڪندر اعظم جو مشهور جرنيل نيئرڪس ننڍي کنڊ تي ڪامياب فوج ڪشي کان پوءِ وطن واپس ورندي پنهنجي فوج سان گڏ 8 آڪٽوبر 326 ق.م ۾ ڪراچي جي ڀرپاسي ۾ رهيو. ان وقت ڪراچي کي ڪروڪالا چيو ويندو هو. ڪروڪالا جو مطلب ”واڳون واري جاءِ آهي.
قديم زماني کان سنڌ ۾ واڳون جي پوڄا ڪئي ويندي هئي ۽ ڪراچي ۾ واڳون ڏر هڪ قديم ماڳ اڄ  به سمنڊ ڪناري ابراهيم حيدري ڳوٺ ۽ ريڙهي مياڻ جي وچ ۾ موجود آهي جتي واڳوئن جون قبرون به موجود آهن هتي هڪ چشمو به آهي. پوڄا جون اهي رسمون اڄ به ڪنهن ڪنهن طرح سان منگهو پير ۾ مور واڳون جي ميلي جي صورت ۾ موجود آهن. تنهن ڪري يقين سان چئي سگهجي ٿو ته واڳون ڏر وارو علائقو ڪروڪالا آهي. هڪ ٻئي مورخ جيمز رينيل موجب نيارڪس جنهن جاءِ تي قيام ڪيو هو اهو ٻيٽ هو ۽ اهو ٻيٽ ڏاڍو پرڪشش هو ته نيئرڪس متاثر ٿيڻ بنا رهي نه سگهيو ۽ ان انهيءَ جزيري جو نالو سڪندر جي نالي ”سڪندري جنت“ رکيو. رينيل مطابق جنهن ٻيٽ تي نيئرڪس قيام ڪيو هو. اهو ڪياماڙي هو، هڪ ٻئي محقق ڪارٽر موجب سڪندر جنت ڪياماڙي بجاءِ واڳو ڏر وارو علائقو آهي.
جيستائين خوبصورت ٻيٽ جو تعلق آهي ته ڪنهن وقت واڳو ڏر ۽ ريڙهي مياڻ وارا علائقا هڪ پاسي سمنڊ ۽ سنڌو جي ڪناري هوندي ٻئي پاسي ملير ندي ۽ سمنڊ جي وچ واري علائقي ۾ هوندا هئا. ملير (Malir) ۾ به سنڌو وانگر ٻارهوئي مهينا پاڻي هوندو هو. تنهنڪري اهي علائقا ٻيٽ وانگر هوندا هئا.
سمن سرڪار
سالياني ميلي کان سواءِ هر چنڊ واري مهيني جي پهرين سومر جي رات جنهن کي لاڙ ۾ سائو سومر چيو ويندو آهي ان رات پڻ سمن شاھ جي درگاھ تي هزارين مريد نذراني وارا ٻانگا کڻي ايندا آهن. عقيدتمندن طرفان آندل اهي نر ديسي ڪڪڙ پنهنجي گهرن ۾ ئي پالي وڏا ڪندا آهن ۽ سُکا طور پاليل ان ڪڪڙ کي اهي عقيدتمند سمن شاهه جي ڪڪڙ جو نالو ڏيئي ان کي سٺي خوراڪ کارائي مچائي مواڙ ڪري پنهنجي هٿن سان درگاهه تي کڻي اچي باسيل سُکا جي پيروي ڪن ٿا. عقيدتمندن چواڻي ان سُکا جو نذرانو ڏيڻ سان سمن سرڪار خوش ٿي کين پٽ جو اولاد عطا ڪندو. ڪڪڙن واري سمن سرڪار کي ڪڪڙ جي بدلي پُٽ ڏيندڙ پير ۽ درويش پڻ سڏيو وڃي ٿو. اهو ئي ڪارڻ آهي جو سالياني ميلي کان سواءِ هر جمعي جي رات ۽ هر مهيني جي سائي سُومر تي درگاهه تي ايندڙ عقيدتمندن ۾ نوجوان عورتن جو پڻ وڏو انگ شامل آهي. عقيدتمندن ۽ زائرين طرفان درگاهه تي ڪڪڙ کڻي اچڻ واري ان روايت لاءِ مشهور آهي ته درويش بزرگ سائين سمن شاهه کي ڪڪڙ تمام گهڻا پسند هئا. سندن حياتي ۾ جيڪو به ماڻهو هن سان ملڻ ايندو هو ته هو سرائڪي ٻولي ۾ ان کي چوندو هو ته: “ڪڪڙ آندا هَئي؟ هُن جڏهن به آوين ڪڪڙ چائي آوين،” درويش جي ان ڪرت سبب سندس حياتي ۾ ئي هن وٽ گهڻا ڪڪڙ گڏ ٿي ويندا هئا ۽ سندس لاڏاڻي کان پوءِ به عقيدتمندن طرفان سندس درگاهه تي ڪڪڙ کڻي اچڻ جي روايت قائم ٿي جيڪا اڃا تائين جاري آهي.
ڪراچي، سڪندر اعظم ۽ جرنيل نيئرڪس
زمرو:تاريخ زمرو:سنڌ زمرو:ڪراچي زمرو:سنڌوءَ جي تهذيب زمرو:تاريخي ماڳ زمرو:تاريخي ماڳن جو بچاءُ
سمن سرڪار
سمن شاهه لاءِ چيو وڃي ٿو ته اهو مجذوب هو. اهو بنان تن جي لباس ۽ ڪپڙن جي اگهاڙو گهمندو رهندو هو. اهو اڪثر سرائڪي زبان ۾ تمام ڳالهائيندو هو. ويهين صدي جي هن درويش کي مهراڻي، ونگي ۽ ولاسي جي وڏي ڄمار جي جهونڙن پڻ پنهنجي اکين سان ڏٺو هو، جن جو پڻ اهو چوڻ هو ته هو ڪپڙا نه پائيندو هو ۽ هر وقت عورتن جي اڳيان پڻ بنا ڪپڙن جي گهمندو رهندو هو.
ويجهي ماضي جي هن انوکي درويش جي پيدائش جي تاريخ، هنڌ ۽ والدين بابت معلومات پڻ جدا جدا ۽ بنهه اڻ مڪمل آهي، جيڪا ڳالهه پڻ تمام افسوسناڪ ۽ حيران ڪندڙ آهي. هيل تائين درويش جي وفات جا متضاد مختلف ٽي سن 1927ع، 1929ع ۽ 1935ع، ڪن ليکڪن طرفان لکيا ويا آهن. جڏهن ته درويش جي پيدائش واري ماڳ ۽ اصل جنم ڀومي واري ڳوٺ تي پڻ اختلاف آهن، بنا تحقيق ڪرڻ جي ڪن ليکڪن ڌُڪا هڻي سندس ڳوٺ پنگريو لڳ ديهه سانگي ڦرهو لکيو آهي ته ڪن همراهن درويش جي پيدائش جو اصل ماڳ تعلقي تلهار جي هڪ ڳوٺ بڙدو جمالي کي قرار ڏنو آهي. ڏاڍي افسوس جو مقام آهي ته ڪي مقامي صحافي ۽ ليکڪ جن درويش صفت هن بزرگ تي ڪا به حقيقي تحقيق ڪرڻ جي بجاءِ محض عقيدي جي بنياد تي پهرين سمن سرڪار ۽ بعد ۾ هاڻي تازو ڪجهه سالن کان ميلي جي رپورٽنگ ڪرڻ وقت لاڙ جو لال سمن سرڪار کان سواءِ ٻين ڪيترن ئي لقبن سان گڏ لکڻ شروع ڪيو آهي. حقيقت اها آهي ته هن کان اڳ عظيم صوفي بزرگ حضرت خواجا محمد زمان صديقي کي لنواري جو لال ۽ حضرت مولوي احمد ملاح کي لاڙ جي لال جا لال جا اعزاز حاصل ٿيل آهن جن ٻنهي سنڌ جي بزرگ عظيم هستين جو علمي ادبي قد ڪاٺ تمام گهڻو مٿاهون آهي تنهن ڪري جذبات جي وهڪري ۾ وهڻ جي بدرآن حقيقت پسند هئڻ گهرجي.
سمن سرڪار جو هندو عقيدتمند
سمن شاهه جي درگاهه لاءِ چيو وڃي ٿو ته اها درگاهه سندس هڪ هندو عقيدتمند گلاب راءِ 1932 ۾ اڏائي، درويش جي مٿي ڄاڻايل وفات جي مختلف سنن مان پڻ ظاهر آهي ته اهو عرصو فقط 85-80 سال آڳاٽو آهي ته پوءِ ڇو ان بزرگ جي فقط 80 سالن جي آڳاٽي تاريخ عظيم درياهه پُراڻ جي پٽن ۾ گم ٿي ويئي آهي.
حوالا
زمرو:تاريخ زمرو:مذهب زمرو:سنڌ زمرو:سخيصتون زمرو:درگاهون
حسنا ٻائي
حسنا جان يا حسنا ٻائي 19 هين صدي جي آخر ۽ 20 هين صدي جي مُنڍ دوران بنارس جي هڪ ڪڃري(طوائف) ۽ ٺمري گلوڪار هئي. اتر پرديش ۾ ان کي کايل، ٺمري ۽ ٽپا گائڪي جي ماهر طور تي سُڃاتو ويندو هيو. هي 1900 جي ڏهاڪو جي مُنڍ ۾ گانو جي روايت کي نئين سِري سان تعريف ۽ بُنيادي تبديلي آڻڻ، جي لاءِ محب وطن گيت ڳائڻ ۽ ٻين ڳائڻين کي پڻ ان جي پيروي ڪرڻ جو ڪريڊٽ حاصل آهي. سندس تربيت ٺاڪر پرساد مشرا، ۽ سارنگي وڄائيندڙ مشهور پنڊت شمبوناٿ مشرا ڪئي، ۽ بنارس جي افسانوي ڇوٽي رامداس جي کان تربيت تحت ٽپا گائيڪي جي مهارت حاصل ڪندي هئي.
ڪيريئر
ٻائي ۽ ڀارتيندو هريشچندر ساڳي دؤر جا هيا، ۽ ٻائي ان سان خط وسيلي لک پڙهه ڪندي هئي ۽ شاعري وسيلي اظهار تي ان کان مشورا ۽ راءِ وٺندي هئي. سندس ٺمري ۽ ٺمري جي ٻئي طرز مڌو ترنگ (شرما، 2012) جي نالو سان ڇپيا هيا. هريش چندر جاديوو وسيلي گيت گووند پڻ هن کان ڪمپوز ڪرايو. هيءَ ٺمري ۽ ٽپا جي فن جي ماهر استادن ودياباري ۽ بادي موتي، ٻائي جي قطار ۾ ڳڻيا ويندا هيا. ٻائي کي 'سرڪار' يا سالار طور پڻ سُڃآتو ويندو هيو، ڇاڪاڻ تہ هيءَ پنهنجي ڪيريئر جي اوچائي تي پهچي وئي هُئي.
سياسي شموليت
جڏهن ايم ڪي گانڌي عدم تعاون تحريڪ (1920–22) جي دوران ڪاشي (اڄڪلهہ جي زماني ۾ وارانسي جو هڪ خاص پاڙو) ۽ نينيتال جو سفر ڪيو، تہ ٻائي هڪ اهڙي تحريڪ جي شروعات ڪئي، جنهن ۾ هن ناري گلوڪارن کي ڀجن ۽ ديش ڀڳتي گيت ڳائي روزي ڪمائڻ تي راضي ڪرڻ ۾ پنهنجو اثر وڌو. سندس مقصد انهن گلوڪارن جي عزت کي پڻ وڌائڻ هيو، جن جي ڪم کي اڪثر جنسي ڪم (سيڪس ورڪ) پيشو جي برابر سمجيو ويندو هيو. انهن منجهان ڪيتريون ئي ڳائڻيون پوءِ چرکا تحريڪ ۾ شامل ٿي ويون. گانڌي جا پيروڪار امرتسر ۾ جنسي ڪارڪنن (سيڪس ورڪرن) جي گھرن ٻاهران ڌرڻو ڏئي رهيا هيا ۽ عوامي راءِ توائفن جي خلاف ٿي رهي هئي ۽ سندن پيشي کي جنسي عمل تصور جي مطابق سمجيو پئي ويو. ٻائي قومي تحريڪ جي حمايت ڪرڻ ۽ توائفن جي جيون ۾ سُڌارو آڻڻ جي ٻن مقصدن سان 'طوائف سڀا' (ڪاشي جي طوائف فَيڊريشَن) جوڙي. سڀا جي مهورتي موقعي تي ٻائي جي صدارتي ڀاشڻ وروڌُ وويچن، (ساهتيا سادن، امرتسر، 1929) ۾ موجود آهي، ان هڪ قوم پرست نظم ٻُڌايو.
ٻائي ساٿي توائفن کي تاڪيد ڪئي تہ اُهي جوآن آف آرڪ ۽ چتورڳڙھ جي نارين جي زندگي منجهان سکن، سون جي زيورن بدران لوهہ جي زنجيرون پائين، ۽ اهڙي بدنام زندگي کان پري رهن جنهن جي عزت نہ هجي. جيئن تہ توائف پنهنجي پيشي کي پوري ريت تبديل نہ ڪري سگهيون، ٻائي کين مشورو ڏنو تہ هو قوم پرست يا ديش ڀڳتي رچنا سان پنهنجي گائيڪي شروع ڪن. هن توائفن کي مشورو ڏنو تہ هو بنارس جي هڪ ٻئي مشهور توائف ڳائڻي ودياڌاري ٻائي کان انهن گانن کي گڏ ڪن. ٻائي انکي توائفن جي لاءِ سماجي رتبو ۽ عزّتِ نفس جي حصول ڏانهن هڪ قدم طور ڏٺو. ٻين توائفن سان گڏ هن غير-هندستاني سامان جو بائيڪاٽ ۾ حصو ورتو ۽ سواديشي تحريڪ ۾ شامل ٿي.
حوالا
زمرو:20 هين صدي جا هندستاني ڳائڻا زمرو:اتر پرديش کان راڳي زمرو:اتر پرديش کان ناري موسيقار زمرو:ويهين صدي جون هندستاني استري ڳائڻيون زمرو:ڀارتي ناري لوڪ گلوڪارائون
اليڪشن ايجنٽ
اليڪشن ايجنٽ (Election Agent) پاڪستان ۾ چونڊن ۾ ھر اميدوار کي حق آهي تہ پنھنجي پاران اليڪشن ايجنٽ مقرر ڪري ان ذريعي اليڪشن جي مرحلي جو مشاھدو ڪري. اليڪشن ايجنٽ کي تڪ اندر پولنگ دوران سمورين پولنگ اسٽيشنن ۾ داخل ٿيڻ ۽ ووٽنگ جي عمل جو جائزو وٺڻ جو اختيار ھوندو آھي پر ھو پولنگ عمل ۾ ڪابہ مداخلت نہ ٿو ڪري سگھي.ھن کي پاڻ وٽ ريٽرننگ آفيسر طرفان جاري ڪيل اجازت نامو پاڻ سان گڏ رکڻو ھوندو آھي. ھي ڳڻپ جي گوشواري (فارم 45) ۽ بيلٽ پيپر اڪائونٽ (فارم 46) تي صحيح ڪري انھن جا نقل پرزائيڊنگ آفيسر کان حاصل ڪرڻ جو مجاز ھوندو آھي.ھن کي ڪنھن بہ ووٽر سان پولنگ اسٽيشن اندر ڳالھائڻ جو اختيار ناهي نہ وري اليڪشن جو سامان پنھنجي قبضي ۾ وٺي سگھي ٿو جيڪڏهن ھي سامان قبضي ۾ وٺي يا ان کي ڪو نقصان پھچائي تہ اھو جرم تصور ٿيندو جنھن ۾ کيس گرفتار ڪري سگھجي ٿو.ھن کي پولنگ اسٽيشن جي اندر پنھنجو محافظ وٺي اچڻ جو اختيار ناهي.
سر ڪلياڻ
ڪلياڻ سنسڪرت ٻولي جو لفظ آهي ۔ هن جي معنىٰ آهي "سک" ۔ هي سر قلب کي سڪون بخشي ٿو ۽ رسالي جي ترتيب مطابق پهريون نمبر آهي ۔ هي سر الله جي حمد و ثنا سان شروع ٿئي ٿو ۔۔ ان کان پوء پيغمبر ڪريم صلى الله عليه وسلم کي دنيا جي پيدائش جو سبب ڄاڻائي ٿو ۔
داستان پهريون
ساراه هڪ ڌڻيءَ جي جڳائي، جو ٻنهي جهانن جو والي آهي ۽ جنهنجو ثاني ٻيو ڪو به نه آهي. جي سندس هيڪڙائيءَ کي مڃن ٿا، سي ڪڏهن به راه تان ٿڙن نه ٿا ۽ کين ڪوبه ڏک نه ٿو رسي. سچي ڄاڻ وارا صاحب هميشه سن ۾ ٿا گھارين ۽ سارو وقت روحاني ديس جو سير پيا ڪن. کٽڻ ۽ هارائڻ جو هنڌ هيءَ دنيا ئي آهي. هتي ئي ”جنت جو جام“ حاصل ڪري ٿو سگھجي. هيءَ سموري ڪثرت (گھڻائي) هيڪڙائيءَ مان پيدا ٿي آهي. هي سمورو مانڊاڻ هڪ محل آهي، جنهن کي سهسين دريون آهن. دريءَ دريءَ مان هڪ ئي دلبر جو ديدار ٿو پسجي. هو نه عاشق، نه معشوق، نه خالق، نه مخلوق. پاڻ سونهن جو سر آهي ۽ پنهنجي حسن تي پاڻ حيران آهي.
1.
اَول الله عَلِيمُ، اعليٰ، عالَمَ جو ڌَڻِي؛
قادِرُ پنهنجي قُدرت سين، قائم آهِ قديم؛
والي، واحِدُ، وَحۡدَهٗ، رازق، رَبُّ رَحِيم؛
ڪري پاڻ ڪَرِيمُ، جوڙُون جوڙَ جهان جي.
2.
وَحۡدَہٗ لا شَرِيڪَ لَہٗ، جن اُتوسين ايمانَ؛
تن مڃيو مُحمَّدُ ڪارَڻِي، قَلبَ ساڻ لِسانَ؛
اُوءِ فائِقَ ۾ فَرمان، اَوَتڙِ ڪنهن نه اوليا.
3.
اَوَتڙَ ڪنهن نه اوليا، سُتَڙِ ويا سالِمَ؛
هيڪائِي هيڪُ ٿيا، اَحَدَ سين عالِمَ؛
بي بها بالِمَ، آگي ڪيا اڳَهِين.
آگي ڪيا اڳَهِين، نسورو ئي نُور؛
لَا خَوفٌ عَلَيهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ، سچن ڪونهي سُور؛
مولي ڪيو معَمُور ، انگُ اَزَلَ ۾ اُنِ جو.
5.
وَحۡدَهٗ جي وڍيا، اِلَا الله سين اورِينِ؛
هِنيون حقيقت گڏيو، طريقت تورِينِ؛
معرفت جي ماٺ سين، ڏيساندَرُ ڏورِينِ؛
سُک نه سُتا ڪڏهين، ويهي نه ووڙِينِ؛
ڪُلَهِنئُون ڪورِينِ، عاشق عَبۡدُاللَطِيفُ چئي.
6.
وَحۡدَہٗ لا شَرِيڪَ لَہٗ، ٻُڌءِ نه ٻوڙا؛
7.
وَحۡدَہٗ لا شَرِيڪَ لَہٗ، اِهو وِهائج وِيُّ؛
کَٽين جي هارائِئين، هنڌ تُنهنجو هِيُّ؛
پاڻان چوندُءِ پِيُّ، ڀري جام جَنَّت جو.
8.
وَحۡدَہٗ لا شَرِيڪَ لَہٗ، اِيُ هيڪڙائِئَ حَقُّ؛
ٻيائِي کي ٻَکُ، جن وڌو، سي ورِسيا.
9.
سِرُ ڍُونڍيان، ڌڙ نه لهان، ڌڙ ڍُونڍيان، سِرُ ناهِ؛
هَٿَ ڪَرايُون آڱريون، ويا ڪپجي ڪانِھ؛
وحدت جي وِهاۡنءِ، جي ويا، سي وڍيا.
10.
عاشق چَؤ مَ اُنَ کي، مَ ڪِي چَؤ معشوق؛
خالق چَؤ مَ خام تون، مَ ڪِي چَؤ مخلوق؛
سَلِج تنهن سُلوڪ، جو ناقِصئا نِڱيو.
وحدتان ڪثرت ٿي، ڪثرت وحدت ڪُلُّ؛
حق حقيقي هيڪڙو، ٻولئ ٻِئ مَ ڀُلُ؛
هُو هُلاچو هُل، باالله سندو سڄڻين.
12.
پاڻَهِين جَلَّ جَلَالَہٗ، پاڻهِين جانِ جمالُ؛
پاڻهِين صورت پِرِينءَ جي، پاڻهِين حُسن ڪَمالُ؛
پاڻهِين پِر مُريد ٿئي، پاڻهِين پاڻَ خيالُ؛
سڀ سڀوئي حالُ، منجھان هي معلوم ٿئي.
13.
پاڻَهِين پسي پاڻکي، پاڻهِين محبوب؛
پاڻهِين خلقي خُوب، پاڻهِين طالب تن جو.
14
پڙاڏو سو سَڏُ، وَرُ وائِيءَ جو جي لَهِين؛
هُئا اَڳَهِين گڏ، ٻُڌڻ ۾ ٻه ٿيا.
15
ايڪ قَصَرُ، دَرَ لَکَ، ڪوڙين ڪَڻِسِ ڳڙکيون؛
جيڏانهن ڪريان پرک، تيڏانهن صاحب سامهُون.
16
ڪوڙين ڪايائُون تُنهنجيون، لِکَن لَکَ هزارَ؛
جِئُ سڀڪنهن جئَ سين، دَرسن ڌارون ڌَار؛
پِريَمِ تنهنجا پارَ، ڪهڙا چئِي ڪيئن چوان.
صدين جي فھرست
The pages listed below contain information about trends and events in particular صديون and ھزارا.
سر ڪلياڻ
داستان پهريون
وائي
صدين جي فھرست
پڻ ڏسو
* زمرو:تاريخي وقت-پٽيون زمرو:وقت مطابق فھرستون زمرو:ڏھائيون
سر ڪلياڻ
داستان پهريون
سڀڪا پريان ڪُون پُوڄي؛
نينهن نيڻين، ڳُڻُ ڳالھ وو.
لارا دتا
thumb|لارا دتا ڪي بي سي اسپيشل ٻارن جي پروگرام ۾ مُسڪرائيندي لارا دتا (انگريزي: Lara dutta)، پيدائش: 16 اپريل 1978ع ، ھندوستاني اداڪارا، تاجر ۽ مِس يونيورسل 2000ع جي حُسن مُقابلي جي کٽيندڙ آھي. اُن کان اڳ مِس انٽرڪانٽينٽل 1997ع جو تاج پڻ پاتائين. ھِن بُنيادي طور تي ھندي فلمن ۾ ڪم ڪيو آھي. ھڪڙي فلم فيئر ايوارڊ سميت ڪيترائي اعزاز حاصل ڪيا اٿس. ھن پاڻ کي 2000ع جي ڏھاڪي جي مُکيہ عورتن ۾ قائم رکيو.
سر ڪلياڻ
داستان پهريون
جا چِتايم چِتَ ۾، سڄڻ سا ٿو ٻُجھي؛
لات جا لَطِيفُ جي، سَڏُ تنهنجو سُڄي.
داستان ٻيو
پرينءَ وٽ نيٺ پريم جي اَگھائي اَگھي ٿي. ويڄن جون سُتيون، پيڄون ۽ ڊڀ هن اَگھائيءَ ۾ ڪو به اثر نه ٿا ڪن. عاشقن لاءِ سُوري سينگار آهي ۽ مرڻ مشاهدو. جنکي سچي شراب جي طلب آهي، تن کي پنهنجو سر ڪلال جي هٽ تي وڍائڻو آهي. جن سچي شراب جي سُرڪي، سِر جي عيوض ملي ته به سستي چئبي. هي هڏو ۽ چم، پرينءَ جي جي پِڪ برابر به نه آهي. سپرينءَ سان گڏ هڪ ساعت گھارڻ سؤ سرن کان به مٿي آهي. سڪڻ جي معنىٰ ئي آهي سر ڏيڻ. هي بي بها شراب لکئي سان ٿو ملي، نه سر ڏيڻ سان.
1.
اگھي اَگھائي، رَنجُ پِريان کي رسيو؛
چَکيَمِ چڱائِي، سورانگھي سُورِيءَ تان.
2.
انڌا اُونڌا ويڄَ! کَلَ ڪُڄاڙيا کانئِين؟
اسان ڏُکي ڏِيل ۾، تون پيارِئين پيڄَ؟
سُورِي جنِين سيڄَ، مرڻ تي مُشاهِدو.
مُڙڻ موٽڻ ميهڻو، ٿيا نِظاري نِروارُ؛
ڪُسڻَ جو قَرارُ، اصل عاشقن کي.
4.
سُوريءَ مٿي سيڻَ، ڪهڙي ليکي سَنَرا؟
جيلَہ لڳا نيڻَ، تي سُوريائِي سيڄَ ٿي.
5.
جِمَ وِرچي ڇڏئين، سِڪڻ جي پَچَار؛
پِرت نه پسِين پارَ، نيهن جِئان ئي نِڱيو.
6.
پهرين ڪاتي پاءِ، پڇج پوءِ پريتڻو؛
ڏُکُ پِريان جو ڏِيلَ ۾، واڄَٽَ جئن وَڄاءِ؛
سِيخن ماهُ پَچاءِ، جي نالو ڳِيڙُءِ نِينهنَ جو.
7.
عاشقن اندوه، سدا معشوقن جو.
8.
ڪاتِي تکي مَ ٿئي، مَرُ مُنِيائِي هوءِ؛
9.
اڳيان اَڏِنِ وَٽِ، پويَن سِر سنباها؛
ڪات نه پوين قبولَ ۾، مَڇُڻ ڀائين گَھٽِ؛
مٿا مُهايَنِ جا، پيا نه ڏِسين پَٽِ؟
ڪلالڪي هَٽِ، ڪُسڻ جو ڪوپُ وَهي.
10.
جي اَٿيئِي سَڌَ سُرڪَ جي، ته وَنءُ ڪلالن ڪاٽي؛
لاهي رک، لَطِيفُ چئي، مٿو وَٽِ ماٽي؛
تڪ ڏيئي پِڪَ پِيُ تون، منجھان گھوٽ! گھاٽي؛
جو وَرَنَہَ وِهاٽي، سو سِر وَٽ سَرو سهانگو.
11.
جي اَٿيئِي سَڌَ سُرڪَ جي، ته ونءُ ڪلالڪي ڪُوءِ؛
مَهيسَر جي مَنڌَ جِي، هُتِ هَڏهِين هُوءِ؛
جان رمز پروڙيم روءِ، تان سِرَ وَٽِ سُرڪِي سَڳُڻي.
12.
ناڻي ناهِ ڪَڪُوهُ، ڪي ملھ مهانگو مَنڌُ؛
سَنباهج، سيّد چئي، ڪاٽڻ ڪارڻ ڪَنڌُ؛
هِيُ تنِين جو هنڌُ، مَن پاسِ مَرَنِ جي.
13.
عاشَق زهر پِياڪَ، وِهُ ڏسِي وِهُسَنِ گھڻو؛
ڪڙي ۽ قاتلَ جا، هميشہ هيراڪَ؛
لڳين لنؤ، لَطِيفُ چئي، فَنا ڪيا فِراقَ؛
توڻي چِڪَنِنِ چاڪَ، ته به آهَ نه سَلِن عامَ کي.
14.
مَ ڪَرِ سَڌَ سَري جي، جي تون ٽارِئين ٽُوهُ؛
پِتي جنهن پاسي ٿئي، منجھان رَڳُن رُوح؛
ڪاٽي چَکُ ڪڪُوهُ، لاهي سِرُ، لَطِيفُ چئي.
15.
سَڌَڙِيا شراب جون، ڪُہُ پَچارُون ڪنِّ؟
حُه ڪاتَ ڪَلالنِ ڪڍيا، ته موٽيو پوءِ وڃنِّ؛
پِڪُون سي پِينِّ، سِرَ جن جا سَٽِ ۾.
16.
سِرَ جُدا، ڌَڙَ ڌارَ، دوھَ جنين جا ديڳِ ۾؛
سي مَرُ ڪن پَچارَ، حاضر جن جي هَٿ ۾.
اصل عاشقن جو، سِرُ نه سانڍڻُ ڪمُ؛
هِيُ هڏو ۽ چمُ پِڪَ پِريان جِيَ نه پَڙي.
18
جي مٿي وٽِ مِڙَنِ، ته سڀڪنهن سَڌَ ٿئي؛
سِرَ ڏني سَٽِ جُڙي، ته عاشقَ اِئن اچنِ؛
لڌا تي لَڀَنِ، مُلھِ مَهانگا سُپرينِ.
19.
مُلھ مَهانگو قَطَرو، سِڪَڻُ شَهادت؛
اَسان عِبادتَ، نَظَرُ نازُ پِريَنِ جو.
وائي
مَنڌُ پئندي مون، ساڄَنُ سهي سُڃاتو؛
پِي پِيالو عِشقَ جو، سڀڪِي سمجھيو سُون؛
پِريان سندي پارَ جِي، اَندرِ آڳ اَٿُون؛
جِئڻُ ناهي جَڳَ ۾، ڏينهن مِڙيئي ڏُون؛
اَلا، عَبۡدُاللَّطِيفُ چئي، آهين تُون ئي تُون.
داستان ٽيون
1.
اُٿياري اٿي وِيا، مَنجھان مُون آزارَ؛
حبيبَ ئي هڻِي ويا، پِيڙا جا پَچار؛
طَبيبن تَنوارَ، هَڏِ نه وڻي هاڻِ مون.
2.
اَورِ ڏُکَندو اُو ٿئي، هادِي جنهن حَبِيبُ؛
تِرُ تَفاوتُ نه ڪري، تنهنکي ڪو طَبِيبُ؛
رَهَنُما رَقِيبُ، ساٿَرِ صِحتَ سُپِرين.
3.
ساٿَرِ صِحتَ سُپِرِين، آهي نه آزارُ؛
مجلسَ ويرَ مِٺو ٿئي، ڪوٺِيندي قَهارُ؛
خَنجرُ تنهن خُوب هڻي، جنهن سين ٿئي يارُ؛
صاحِبُ رَبُّ ستَّارُ، سوجھي رَڳُون ساهَ جون.
4.
رَڳُون ٿيون ربابُ، وَڄَنِ ويلَ سَڀَڪَنهِين؛
لُڇَڻُ ڪُڇَڻُ نه ٿِيو، جانِبُ ري جَبابُ؛
سوئِي سَنڌِيندُم سُپِرِين، ڪَيسِ جنهن ڪَبابُ؛
سو ئِي عينُ عَذابُ، سو ئِي راحَتَ رُوحَ جي.
5.
سو ئِي راهَ رَدِّ ڪري، سو ئي رَهَنُماءُ؛
وَ تُعِزُّ مَنۡ تَشَآءُ، وَ تُذِلُّ مَنۡ تَشَآءُ.
6.
سِڪِين ڪُہ سَلامَ کي، ڪَرين ڪہ نه سَلامُ؟
ٻيا دَرَ تن حرامُ، اِيُ دَرُ جنِين ديکيو.
7.
مِٺايان مِٺو گھڻو، ڪَڙو ناه ڪَلامُ؛
سُڪُوتُ ئِي سَلامُ، پِريان سَندي پارَ جو.
8.
پريان سَندي پارَ جي، مِڙيئي مِٺائي؛
ڪانهي ڪَڙائي، چَکِين جي چيتُ ڪري.
9.
تو جنِين جي تاتِ، تن پڻ آهي تنهنجي؛
’فَاذۡڪُرُونِي اَذڪُرۡ ڪُمۡ‘، اِيَ پَرُوڙِج بات؛
هَٿِ ڪاتي ڳُڙُ واتِ، پُڇَڻُ پَرِ پِرِين جي.
پاٻوهي هيڪارَ، مون کان پُڇيو سَڄَڻين؛
سَندي سورَ ڪِنارَ، تَنَ تَڏهانڪُون نه لهي.
11.
پاٻوهِيو پُڇَنِّ، ڪِٿي هَٿُ حَبِيبَ جو؛
نيزي هيٺان نِينهنَ جي، پاسي پاڻُ نه ڪَنِّ؛
ڪُسَڻُ قُربُ جَنِّ، مَرَڻُ تَنِّ مُشاهِدو.
12.
ڪوٺي ڪُهي سُپرِين، ڪوٺي ڪُهڻَ ساڻُ؛
نيزي هيٺان نِينهنَ جي، پاسي ڪر مَ پاڻُ؛
13.
ڪوٺڻُ قَريبَـنَ جو، عيـنُ تَڙڻُ آهِ؛
اِيَ اُلٽي ڳالَھڙِي، سِڪَ وَرَندِي ساهِ؛
آسَرَ هَڏِمَ لاهِ، ڇِنَڻُ ڳَنڍَڻُ اُنِ جو.
14.
ڪُهَنِّ تان ڪَرَ لَـهَنِ، ڪَرَ لَـهَنِ تان ڪُهَنِّ؛
سيئِي ماءِ! مُهَنِّ، سيئي راحتَ رُوحَ جِي.
15.
اِها عادتَ سِکيو، هَر زَمان حبيبُ؛
تِڇي سو طبيبُ، سو ئي راحتَ رُوحَ جِي.
وائي
ٿيندو تَنَ طبيبُ، دارُون منهنجي دَردَ جو؛
ٻُڪِي ڏيندُم ٻاجَھه جِي، اَچِي شالَ عجيبُ؛
پِرِين اچي پاڻَ ڪِيو، سندو غورُ غريبَ؛
ڏُکندو سڀوئي ڏُور ڪيو، مَنجھون تَنَ طبيبَ؛
اَديُون! عَبۡدُاللَّطِيفُ چَئي، هاتِڪُ آهِ حبيبُ.
تحقيق
"هن سُر ۾ وحدت، ڪثرت ۽ الله جي هيڪڙائيءَ جو بيان ڪيل آهي. ڊاڪٽر بلوچ صاحب هن سُر کي پنجن داستانن ۾ ورڇيو آهي، جڏهن ته عام رواجي قلمي توڙي ڇاپي رسالن ۾ هي سُر ٽن داستانن ۾ ورڇيل آهي. هن سُر جو داستان ٽيون سڄو ”سرآسا“ تان کنيل آهي. ٻين داستانن ۾ به ڪي بيت ”سُر آسا“ مان ٽپايا ويا آهن. داستان پهريون: داستان پهرئين ۾ ڪل 34 بيت ۽ هڪ وائي رکيل آهي. عام نسخن ۽ ڇاپي رسالن ۾ هن داستان ۾ 22 کان 23 بيت ڏنل آهن. ”تون چو الله هيڪڙو“ واري فقري سان شروع ٿيندڙ بيت ڪن ٻين سالڪن جا آهن يا فقيرن اڳين سالڪن جي بيتن تي تتبع ڪيا آهن. بيت نمبر 17 ۾ شاهه عبدالڪريم جي هڪ بيت جي سٽ تضمين طور ڪم آندل آهي. ڪي بيت ”سُر آسا“ مان کنيا ويا آهن. بيت نمبر30 روميءَ جي بيت جو ترجمو آهي. بيت نمبر31 قاضي قادن جو آهي ۽ بيت نمبر32 محمد بقا شاهه ڏانهن منسوب آهي. هن داستان مان ڪافي ڌاريان بيت الڳ ڪيا ويا آهن، جن جو تفصيل رسالي جي جلد ڏهين ۾ ڏسڻ گهرجي، پر اڃا به ڪي بيت اهڙا اچي ويا آهن، جيڪي ٻين سالڪن جا آهن. داستان ٻيو: ”سُر ڪلياڻ“ جي داستان ٻئي ۾ ڊاڪٽر صاحب 24 بيت ۽ هڪ وائي رکي آهي. هن داستان ۾ بيتن جي ترتيب سهڻي رکيل آهي. بيت نمبر8۽9 ٻئي عبدالرحيم گورهڙيءَ ڏانهن پڻ منسوب آهن. هن داستان جو بيت نمبر11عطاٺٽويءَ ڏانهن منسوب آهي. بيت 14ڀڳت ڪبير جي بيت جو ترجمو آهي. بيت نمبر22 سُر آسا مان کنيو ويو آهي. هن بيت کان اڳ ”سُرآسا“ ۾ ٻه بيت ٻيا به آهن، جيڪي هن بيت سان سلهاڙيل آهن ۽ سڀني رسالن ۾ لاڳيتا رکيل آهن. داستان ٽيون: هن داستان ۾ ڪل 24بيت ۽ هڪ وائي ڏنل آهي. بيت نمبر2 ڀڳت ڪبير جي بيت جو ترجمو آهي. بيت نمبر 18خواجه محمد زمان لنواري واري جو آهي ۽ بيت نمبر 24 دوهي جي صورت ۾ آهي، جيڪو شاهه کان اڳ جي ڪنهن سالڪ جو چيل ٿو ڏسجي. باقي سڀيئي بيت ”سُرآسا“ مان کنيا ويا آهن، جن جو”سُرڪلياڻ“ سان ڪو تعلق ڪونهي داستان چوٿون: هن داستان ۾ ڪل 39 بيت ۽ ٻه وايون ڏنل آهن. بيت نمبر ٻيو (عاشقن الله جي) کنڌيءَ وارن بيتن سان شروع نه ٿو ٿئي، اُن کي بيت نمبر پنجين کان پوءِ رکجي ها. بيت نمبر6 آخوند عبدالرحيم جي ڪتاب”هرگنيو“ ۾ ٽن سٽن سان ڏنل آهي. بيت نمبر9 جي قافين ۾ نقص آهي. بيت نمبر 19 جي آخري سٽ حجام شاعر جي بيت ۾ پڻ ڏنل آهي، عاشق معشوقن جي کنڌيءَ وارا بيت موکيءَ ۽ متارن واري داستان سان تعلق رکن ٿا، اُنهن کي سُريمن جي داستان_6۾ رکجي ها. بيت نمبر 34 جون آخري ٻه سٽون سُريمن جي داستان چوٿين ۾ بيت نمبر21 جي صورت ۾ موجود آهن. اُن کان علاوه بيت نمبر 34 ٻين سڀني نسخن ۾ ٽن سٽن سان ڏنل آهي. داستان پنجون: هن داستان ۾ 26 بيت ۽ هڪ وائي رکيل آهي. بيتن جي ترتيب سلسليوار رکيل آهي. بيت نمبر11 جي پهرين مصرع شيخ عبدالرحيم گروهڙيءَ جي بيت ۾ پڻ موجود آهي. بيت نمبر 20 شيخ عبدالرحيم گروهڙيءَ جي رسالي ۾ به ڏنل آهي. بيت نمبر 21 آخوند عبدالرحيم عباسيءَ جي ڪتاب”هرگنيو“ ۾ ٿوري فرق سان موجود آهي."
مرزا آباد
ٻاهريان ڳنڍڻا
مرزا ابڙو گوگل نقشن تي
ڪتاب لکندڙ
مولف تاليف ڪندڙ، مواد گڏ ڪندڙ، پراڻا عالم ۽ اديب تاريخي واقعن، بزرگن جي چوڻين ۽ سندن حياتيءَ جي احوال ۽ ڪلام کي ”تاليف“ ڪري قلمبند ڪندا هئا، تن کي ”مولف“ سڏيو ويندو هو.
بچاءُ جو وزير (پاڪستان)
وزير دفاع (Minister of Defence) پاڪستان جي وفاقي وزارت دفاع جو سربراهه هوندو آهي، جيڪو پاڪستان فوج، پاڪستان هوائي فوج، پاڪستان بحري فوج جي لاءِ خدمتون پيش ڪندو آهي. وزير وزيراعظم جي ڪابينا جو حصو هوندو آهي، جنهن لاءِ لازمي آهي ته هو اسيمبلي جو رُڪن هجي.
ملڪي تاريخ ۾، دفاع جو قلمدان اڪثر ملڪ جو سربراهه وزيراعظم يا صدر سنڀاليندو آهي. پهريون دفاعي وزير، جيڪو پاڪستان جو سربراهه نه هو، اهو جنرل ايوب خان هو، جيڪو پاڪستان جي فوج جو سپهه سالار هو. 1980ع کان پوءِ وزير دفاع خاص عهدن ۾ شامل ڪيو ويندو آهي، هن وقت وزيراعظم، وزير خزانه، پرڏيهي معاملن جي ويز ۽ گھرو ويز سميت دفاع جي وزير کي پڻ اهم سمجهيو ويندو آهي.
ماتحت ڍانچو
هيٺ وزير دفاع جي ماتحت عهديدار ڏيکاريل آهن.
حوالا
زمرو:حڪومت پاڪستان جا وزير
8 نومبر
8 نومبر ، عيسوي سال جو 312 هون (ليپ سال 313 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 53 ڏينهن باقي آهن.
براديا
''براديا لسٻيلي ۾ مسلمانن جو هڪ قبيلو. هيءُ قبيلو لياري (لس ٻيلي) علائقي ۾ ريلون ۽ ڪاٺ واري ٺپي وغيره ايراضين ۾ آباد آهي. ’براديا‘ شيخن جا ڀائر آهن. هن قبيلي مان ’مڱيو براديو‘ لس ٻيلي جو شاعر ٿي گذريو آهي.''
حوالا
زمرو:بلوچ ذاتيون
زرين خان
thumb|زرين خان 2018ع ۾ زرين خان (انگريزي: Zareen khan)، پيدائش: 14 مئي 1987ع، ھندوستاني اداڪارا ۽ ماڊل آھي. خاص ڪري ھندي فلم شعبي ۾ ڪم ڪندي آھي. ھن تامل، تيلگو ۽ پنجابي فلمن ۾ پڻ ڪم ڪيو آھي.
هري پور، پاڪستان
هري پور، پاڪستان (انگريزي: Haripur, Pakistan) پاڪستان جو هڪ شهر  جو ھريپور ضلعو ۾ واقع آهي.
ترڪ ڪائونسل
ترڪ ڪائونسل جنھن جو سرڪاري نالو ترڪ ٻولي ڳالهائيندڙ رياستن جي سھڪاري ڪائونسل آھي جيڪا ھڪ بين الاقوامي تنظيم آهي جنھن جا رڪن ترڪ نسل وارن ماڻھن جا ملڪ آھن جيڪا انھن ملڪن جي وچ ۾ سھڪار پيدا ڪرڻ لاءِ ٺاھي وئي آھي. ھن تنظيم جو بنياد 3 آڪٽوبر 2009ع تي وڌو ويو. ھن ڪائونسل جو خيال سڀ کان اول 2006ع ۾ قزاق صدر نور سلطان بايوف ڏنو ھو. جن تنظيم جي سيڪريٽريٽ استنبول، ترڪي ۾ آهي. تنظيم جي رڪن ملڪن جا نالا : ترڪيقازقستان، آذربائيجان، ازبڪستان ۽ ڪرغزستان آھن  ترڪمانستان اڃان سرڪاري طور تي رڪن ناھي ٿيو ۽ غيرجانبدار آهي.
تاريخ
ھن تنظيم جو بنياد 3 آڪٽوبر 2009ع تي نخجوان ايگريمينٽ تي آذربائيجان، قزاقستان ، ڪرغزستان، ترڪي پاران صحيحيون ڪرڻ وقت پيو. ڪائونسل جو پھريون جنرل سيڪريٽري ترڪي جو سفارتڪار حليل اڪنجي مقرر ٿيو. 2012ع ۾ ھن ڪائونسل لاء سرڪاري جھنڊو منظور ڪيو ويو.. 30 اپريل 2018 تي ازبڪستان ھن تنظيم ۾ شامل ٿيو. جنھن بعد ۾ بشڪيڪ ۾ ٿيندڙ اجلاس ۾ شرڪت ڪئي 2018 ۾ ھنگري  کي مبصر جي حيثيت ۾ شامل ڪيو ويو جيڪو  مستقبل ۾ رڪنيت حاصل ڪري سگهي ٿو. 2020ع ۾ يوڪريني نائب پرڏيهي وزير ھن تنظيم ۾ مبصر طور شامل ٿيڻ جي خواهش ڏيکاري ھئي.
پاڪستاني عام چونڊون، 2002
پاڪستان ۾ عام چونڊون 10 آڪٽوبر 2002ع تي ٿيون. هي چونڊون پاڪستان ۾ پرويز مشرف جي فوجي حڪومت جي نگراني ۾ ٿيون. هن چونڊن جي نتيجي ۾ پاڪستان ۾ ٻه پارٽي نظام يعني پاڪستان پيپلز پارٽي ۽ پاڪستان مسلم ليگ نواز جو خاتمو آيو ۽ نئين جماعت پاڪستان مسلم ليگ (ق) اڀري آئي جنهن کي فوج ۽ صدر پرويز مشرف جو آشرواد حاصل هو.
پارٽيون
70 کان وڌيڪ پارٽين چونڊن ۾ حصو ورتو، جن ۾ مُکيه پارٽيون، پاڪستان پيپلز پارٽي پاريمنٽيرين، پاڪستان مسلم ليگ نواز شريف، ايم ڪيو ايم، پاڪستان مسلم ليگ (ق)، جنهن کي ڪنگز پارٽي چيو ويندو هو، ڇو ته سندس کي فوج ۽ حڪومت جي مدد حاصل هئي، متحدا مجلس عمل ڪامياب پارٽيون ثابت ٿيون. ان کان پوءِ ڇهه پارٽين جو اتحاد نيشنل الائيس جنهن جي اڳواڻي اڳوڻو صدر فاروق احمد لغاري ڪري رهيو هو، پي ٽي آئي ۽ طاهر قادري جي جماعت وڌيڪ ووٽ کڻڻ وريون تنظيمون ثابت ٿيون.
نتيجا
'''آڪٽوبر 2002ع ۾ ٿيل قومي اسيمبلي جو چونڊون !style="background-color:#E9E9E9" align=right valign=top| !style="background-color:#E9E9E9" align=left|ووٽ !style="background-color:#E9E9E9" align=left|سيڪڙو !style="background-color:#E9E9E9" align=left|سيٽون ٽوٽل ۾ شامل نه ڪيل. ٽن آزاد ميمبرن کان سواءِ، گھڻا پارٽي سيٽن ۾ شامل ڪيل.