cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
هو وطن جو واهرو هيو
تاريخ شاهد آھي ته قومن کي سڌي راھ ڏيکارڻ لاء اهڙا ته با ھمت با ضمير انسان پيدا ٿيندا رهيا آھن, جن پنهنجي سچائي بهادري ڏاهپ سان دنيا جي سمورن قومن تي پنهنجا اثر ڇڏيا آھن, مثال فيڊرل ڪاسترو, چي گويرا, نيلسن منڊيلا,مائوزي تنگ, سميت ڪيترا انقلابي اڳواڻ پيدا ٿيندا رهيا آھن جن پنهنجي قومن ۾ سڄاڳي آندي, ۽ وطن سان محبت جا درس ڏنا,حملي آورن, لٽيرن,غاصبن سان مھاڏا اٽڪايا, جنهن ڪري اهي قومون اڄ آزاد حيثت ۾ رهن پيون, ايئن ئي سنڌ جي مٽي مان به انيڪ بهادر وطن پرست انسان پيدا ٿيندا رهيا آھن, جن پنهنجي دئور جي فرئونن سان مهاڏا اٽڪايا, پوء ڪٿي ڪنهن کي وطن جي راھ ۾ سر ڪٽائڻو پيو, ته ڪٿي گهاڻي ۾ پيڙھجڻو پيو آھي, ته وري ڪٿي سولي جو سينگار بڻجڻو پيو آھي, ڪن ته وري دشمنن جي سرن جا لابارا ڪري قوم جو ڪنڌ اوچو ڪيو آ, ان دئورن ۾ قاضي قادن ۽ چنيسر جهڙا دلال به پيدا ٿيندا رهيا آھن, پر وري انئي دوئر ۾  سنڌ جي ڪُک مان دودو سومرو  دولھ دريا خان شاھ لطيف, شھيد شاھ عنايت, مخدوم بلاول, سائين جي ايم سيد جهڙي ارڏي سچي انسانن به  جنم ورتو آھي, توڙي جو تڪليفون ٻين اڳواڻن به ڏٺيون آھن سنڌ خاطر دشمنن سان ويڙھ ۾ پنهجا خاندان ڪهايا آھن پر سائين جي ايم سيد جنهنجو پورو نالو  (غلام مرتضى) هيو, ان جي سنڌ لاءِ جاني توڙي مالي قربانين جو به تمام وڏو داستان آھي, عظيم انسان ڄمڻ کان وٺي ساھ جي آخري هڏڪي تائين ايتري قدر ڏک ڏٺا جو آخري ساھ به نظري بندي دوران 25 اپريل 1995 ۾ جناح اسپتال ۾ کنيو، جنهن کان پوءِ اهو روح حقيقي مالڪ سان وڃي مليو, اهي اکيون هميشه لاءِ ٻوٽجي ويون, جن سنڌ کي آزاد حيثت ۾ ڏسڻ پئي چاهيو، ان وقت ڇا ڪيفيت هوندي, ان اڳواڻن توڙي ڪارڪنن جي, جن لاء ھي نيڻ سن شھر ۾ سدائين انتظار ۾ ھوندا ھيا، سائين جي ايم سيد هڪ وقت رهبر به هيو, ته ماءُ وارو ڪردار ادا ڪندڙ ڪارڪن جي سار سنڀال لهندڙ اڳواڻ به هيو، ڇو ته جڏھن ڪارڪنن سندس ڏنل نظريي جي جهر جهنگ پرچار  ڪري اڌ رات جو حويلي تي پهچندا هوا, ته ان وقت هي ضعيف انسان هنن جي ميزباني لاء پاڻ انتظار ۾ ويٺو هوندو هيو، ۽ ڪارڪنن کان پڇندو هيو,ته ماني کائيندئو, اهي ڪارڪن اهو سمجهي انڪار ڪندا هيا, ته ڪافي دير پهتا آھيون,هن اويلي ٽائيم سائين کي ڪهڙي تڪليف ڏيون, پر سائين پوء به ماني کڻي اچي هنن جي اکيان رکندو هيو, ۽ چوندو هيو ته مونکي توهان جي چهري مان نظر پيو اچي, ته توهان بک تي آھيو, ۽ جڏھن اهي ڪارڪن ماني کائي سمهي پوندا هيا, تڏھن به سائين جاڳندو هيو, اگر ڪنهن مٿان ڪا چادر يا رلي لهي به ويندي هئي, ته هو اها  رلي چادر انهن مٿان ٺاهي وجهندو هيو, هن جو اهڙو پيار ڏسي, اهي ڪارڪن ۾ سدائين (شاھ صاحب ) جو هي شعر گنگنائيندا هيا,
کيرڻي (وڻ)
کيرڻي': هڪڙو وڏو وڻ آهي، جو هندستان جي گهڻن ڀاڱن ۾ ٿئي ٿو. اونهاري ۾ ڦرڪندو آهي. ميوو ننڍيءَ ڊاک جيڏو ۽ جهڙو ٿو ٿئيس. چمڪندڙ ۽ پيلي رنگ جو آهي ۽ تمام مٺو ٿو ٿئي. منجهس کير جهڙي رس ٿي ٿئي، جنهن ڪري هندستاني ماڻهو هن کي کيرڻي سڏيندا آهن. وڻن جي پنن جو جهڳٽو تمام سهڻو ٿو ٿئي. هي ٻج مان پيدا ٿيندا آهن. هن وڻ جو هڪڙو ولايتي قسم آهي، جنهن مان هن تي پيوند ڪندا آهن. انهيءَ کي انگريزيءَ ۾ سپوتا يا نيز بيري سڏيندا آهن. ان جو ڦر ننڍي نارنگيءَ جيڏو ٿو ٿئي. اندر ڪارا، باداميءَ جي رنگ جا، ٻج ٿا ٿينس ۽ ڀُوري رنگ جي رس واري ڳر ٿي ٿئيس. کائڻ ۾ تمام چڱو ۽ ٿڌو ٿو ٿئي. اهو وڻ سال ۾ ٻه ڀيرا ڦر ٿو ڪري: هڪڙو ڀيرو آگسٽ ۾، ٻيو فيبروريءَ ۽ مارچ ۾، ڪي ننڍي قسم جا به ٿيندا آهن، يعني جهڙا آنا. هي ميوو ڪلڪتي جي آسپاس عام آهي.
هو وطن جو واهرو هيو
هڻڻ هڪلڻ ٻيلي سارڻ مانجهائين مرڪ وجهن ڪانه فرق رڪ وهندي راھ ۾!
سائين تبعت جي ناساز هجڻ باوجود به ڪڏھن,هيڻائي نه ٻولي, سائين سنڌ جو واحد قومي ليڊر هيو, جنهن زندگي جا 32 سالن کان مٿي,عرصو يعني اڌ عمر  سنڌ وطن جي آزادي ۽ قوم جي خوشحالي  خاطر جيلن ۽ نظربندين ۾ گذاري, سائين جي ايم سيد جڏھن پارليامينٽ جي سياست ڪندو هيو, ته سنڌ جا سمورا سردار, جاگيردار, مير پير, گڏ هيا, پر جڏھن سائين سنڌ جي علحدگي جي ڳالھ ڪئي ته, هن کي اهي سڀ ڇڏي ويا, پرسنڌ جا بهادر سچا ساٿي قومي ورڪر هن سان گڏ بيٺا, توڙي جو انهن ڪارڪنن به سدائين ٽارچر سيلن ڪوڙن ۽ جيلن جو عزيئتون برداشت ڪيون, پر پنهنجي رهبر سائين جي ايم سيد جو ساٿ نه ڇڏيو, ڪي ته وري چند ٽڪن تي وڪامجي ويا, انهن عظيم اڳواڻ سائين جي ايم سيد جي نظريي کي سائين جي حال حيات هوندي ئي ڇڏيو, جڏھن ان مفاد پرستن شهرت جي بکين. سائين کان سياسي راهون الڳ ڪيون ته سائين اهي لفظ چيا ته جيڪو جيترو هلي سگهيو, هرڪو پنهنجي حصي جو ڪم ڪري, تڏهن ته شاھ صاحب چيو آھي,
راهمون
راهمون سنڌ جي ھڪڙي قوم آھي
ربواه ٽائيمز
ربواه ٽائيمز  هڪ آزاد ڊيجيٽل ميڊيا اشاعت گھر آهي، جنهن جو بنياد احسان ريحان 2006ع ۾ وڌو. هن کي ربواه شهر جو پهريون آزاد ۽ سيڪيولر پبلڪشن اداري طور پڻ سڃاتو وڃي ٿو. ربواه ٽائيمز جو اصل مقصد پاڪستاني قوم کي اقليتين طرف ڌيان ڇڪائڻ هو. هن اداري جو مقصد ڪنهن خاص مذهب، تخليقي عقيدت يا غير تخليقي عقيدت کي وڌائڻ ناهي. هي ويبسائيٽ خبرون، بلاگ، اصل مواد ۽ مقامي خبرون شايع ڪندو آهي.
تاريخي خاڪو
ربواه ٽائيم کي 17 جولاءِ 2006 تي چناب ننگر لاءِ خبرن جي ويبسائيٽ طور شروع ڪيو ويو. بعد ۾ ويبسائيٽ کي علائقي جو پهريون پبليڪشن طور متعارف ڪرايو ويو. هاڻي ربواه ٽائيمز پاڪستان جي اقليتن، مذهبي آزادي ۽ انساني حقن جي ڀڃڪڙي خلاف خبرن ۽ مضمونن جي ويبسائيٽ بڻجي وئي آهي.
خبرون
ربواه ٽائيمز جون رپورٽون عالمي انساني حقن جي تنظيمن ، آمريڪي انصافي کاتي، برطانيه گهرو کاتي جي آفيس، ايمنيسٽي انٽرنيشل، آسٽريليا، ڪيناڊا حڪومت، عالمي مذهبي آزادي بابت آمريڪي ڪميشن ۽ اي پي سي  طرفان ساراهيون ويون. ربواه پاران سيپٽمبر 2014 ۾، پاڪستان ۾ منعقد ٿيل نفرت ڪانفرنس کي پڻ رپورٽ ڪيو. جولاءِ 2015 ۾، ربواه ٽائيمز رپورٽ ڪيو ته سعودي عرب ڪيئن انڊونيشيا ۾ پنهنجي اثر ذريعي احمدين کي نشانو بڻائي رهيو آهي. ڊسمبر 2016ع تي ربواه ٽائيمز جي هڪ رپورٽ موجب پاڪستان ۾ دهشتگردي ۾ ملوث هڪ ماڻهو ڪيناڊا ڪيئن فرار ٿيو ۽ بعد ۾ اها خبر ڪيناڊا جي اخبار نيشنل پوسٽ پڻ ڇاپي. 2016 ڊسمبر ۾، پاڪستان جي قانون لاڳو ڪندڙ ادارن طرفان احمدين جي مرڪز تي ڇاپو هنيو. جيڪا رپورٽ پڻ ربواه ٽائيمز تي شايع ٿي هُئي. فيبروري 2017ع ۾ هڪ خاص رپورٽ ۾ ڏيکاريو ويو ته ڪيئن آمريڪا جي رياست ميري لينڊ جي هڪ مسجد ۾ پاڪستاني قاتل جي لاءِ جشن ملهايو ويو.
فتوھل چوڍو
ديھ فتوھل چوڍيو سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي سجاول جوڻيجو تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حيدر چانڊيو تپي ۾ واقع آهي.
ربواه ٽائيمز
تڪرار
اپريل 2016ع تي پاڪستان جي حڪومت اقليتي ڌر احمدين تي مسلسل رپورٽنگ ڪرڻ سبب ربواه جي ويبسائيٽ تي پاڪستان ۾ پابندي هڻي ڇڏي، پاڪستان ۾ احمدين کي غير مسلم قرار ڏن ويو آهي.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:گهڻ اللساني ويب سائيٽون
فتوھل چوڍو
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ گل ڪلھوڙو، اوڀر ۾ ديھ ڪورائي، اولھ ۾ ديھ علي شير گوپانگ ۽ ڏکڻ ۾ ديھ گل محمد لغاري واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي. لاڙڪاڻو سجاول روڊ ھن ديھ جي اوڀر واري دنگ کان گذرندڙ آھي. علي شير ڊسٽري ھن ديھ مان گذرندڙ آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4038 ھئي جيڪا 655 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
محمد بخش سميجو
محمد بخش سميجو (انگريزي:Muhammad Bux Samejo) (پيدائش: 5 فيبروري 1946ع - وفات: 13 سيپٽمبر 2004ع) پاڪستان ٽيليويزن ڪارپوريشن جو ناميارو هدايتڪار ۽ پروڊيسر هو. سندس پيش ڪش ۾ ڪيترائي سنڌي ۽ اردو ۾ ڊارما ٽيليويزن سينٽر ڪراچي تان ٽيليڪاسٽ ٿيا جيڪي عوام ۾ مقبول ٿيا.
زندگي ۽ تعليم
محمد بخش سميجو جو اصل نالو بشير احمد هو پر سندس اسڪول رڪارڊ ۾ محمد بخش درج ڪيو ويو. هي 5 فيبروري 1946ع تي سنڌ جي دادو ضلعي جي ميهڙ تعلقي جي ڳوٺ ٻُٽَ سرائي ۾ فقير محمد سميجو جي گهر ۾ جنم ورتو. سندس پيءُ پوليس کاتي ۾ نوڪري ڪند وهو. ڪجھ وقت کان پوءِ سندس خاندان اباڻي ڳوٺ مان لڏي اچي دادو شهر جي جڳت آباد پاڙي ۾ رهائش اختيار ڪئي. هن مئٽرڪ ، انٽر ۽ بي.اي کان پوءِ ايم.اي پوليٽيڪل سائنس ۾ 1964ع ۾ پاس ڪئي. هيءُ گورنمينٽ هاءِ اسڪول ڀان سيدآباد ۾ استاد طور مقرر ٿيو پر 1972ع ۾ وڪالت جو امتحان پاس ڪرڻ بعد استادي پيشو ترڪ ڪري وڪالت جو پيشو اختيار ڪيائين. 75-1974ع ۾ پاڪستان ٽيليويزن سينٽر تي اسسٽنٽ پروڊيوسر مقرر ٿيو. ترقي ڪندي پروڊيوسر جي عهدي تي فائز ٿيو.
خدمتون
محمد بخش سميجو جي هدايتڪاري ۽ پيش ڪش ۾ ڪيترائي سنڌي ٻولي ءُ اردو ۾ پِي ٽِي وِي ڪراچي سينٽر تان ڪيترائي ڪامياب ڊرامه نشر ٿيا. هن ڪيترائي اداڪار ۽ ليکڪ متعارف ڪرايا جن فن جي دنيا ۾ نالو ڪمايو. کيس خدمتن عيوض ڪيترائي اوارڊ پڻ مليا. کيس 1996ع ۾ سٺن ڊرامن عيوض جرمني ۾ سَنَدُون ڏنيون ويون.
وفات
محمد بخش سميجو دل جي تڪليف سبب اسپتال داخل ٿيو. ڪافي ڏينهن اسپتال ۾ رهڻ کان پوءِ 13 سيپٽمبر 2004ع تي ڪراچي ۾ وفات ڪري ويو. کيس دادو شهر ۾ دفن ڪيو ويو.
حوالا
زمرو:1946ع جون پيدائشون زمرو:2004ع جون وفاتون
درس
درس سنڌ ۾ هڪ ذات آهي. درس قوم جون مشهور شخصيتون هيءَ آهن:
‏(درس)عربی لفظ آھی،جنھن جی معنی آھی مذھبی گالھیون بدھائٹ،واعظ کرٹ،دیدار،درویش فقیر وغیرہ.محاور طور جن حضرت غوث بھاوالدین زکریا ملتانیء جی غوثی طریقی جا سبق ورتا انھن کی"درس"چون تھا.جن جو واسطو مختلف قبیلن ء ذاتین سان آھی.درس.سمن،مگرین،سمیجن،دلن،کوراڑن،میربحرن ء مھاٹن جو پاڑو آھی.درس پلی بہ آھن .مھراٹ رسالو نمبر 4 سال 1989ع س 113 موجب درس نصرپور جی دائود پوٹن جو پاڑو آھی،جیکی "کیس" ٹاھٹ م ماھر آھن.مشائخ پوٹا بہ درس مان آھن ‏@قریبن کمبھار چئی،جنھن درس دکایا دل. مختلف ذاتین ء قبیلن جی حوالی سان درسن جو ابھیاس 1 .قبیلو .مگریا شاخ مگریا درس پاڑو.1.احمداٹی درس 2 باگھاٹی درس 3پکریا درس 4.جیئنداٹی درس 5 چگاٹی درس 6صمداٹی درس 7 لونگاٹی درس 8 محمداٹی درس 9 ولھا درس 10 ولیداداٹی درس 11 ویدھاٹی درس 12ھارٹ درس 13 ھمیراٹی درس.ٹوٹل 13 پاڑا شاخ.. وکیا درس.1 وکیاد درس 2 ٹریا درس ‏‎ ‎ اصل م جیسلمیر جا مگریا ھئا جن جا 2 پاڑا تھیا.عمر پٹ محمود پٹ.وکیو حضرت غوث جو وڈو خلیفو ھو .ھن کیڑ مان پنج وکیا مگریا فقیر درس تھیا آھن شاخ .صمداٹی درس.صمد مگری درس جو اولاد آھن شاخ.ھارون درس ھارون پٹ عمر جو قبیلو .2راٹھوڑ شاخ جرکس جرکس پوٹا درس آھن .وڈو غوثے خلیفو جرکس ڈناٹی راٹھوڑ ھو.سندس پوٹن پاٹ کی جرکس پوٹو درس سڈایو.ھی ڈیپلی طرف رھن تھا.
قبیلو 3 سما شاخ .راجسین. راجسین پوٹا درس بئی وڈی غوثی خلیفی راجسین سومراٹی جی پوٹن پاٹ کی درس سڈایو.
قبیلو 4 لاکھا سمان پاڑا.1.حسن درس ‏2 صدر درس ‏3 مشائخ پوٹا درس ‏4 راجپار درس ‏5 مل درس ‏6 درس ‏7 بانھیپوٹا 8 سوجائی درس توگاچی عثمان بن لاکھو کی اولاد سے.ٹوٹل 8 پاڑا لاکو غوثی فقیر بہ خلیفو ھو ھن کی چار پٹ حسن،خیرالدین ،راجپار ء عثمان ھئا.خیرالدین کی 2 پٹ صدر ء رادھٹ ھئا جن جو اولاد صدر درس آھن .راجپار جنھن جا 2 پٹ ھئا پیرج پٹ جو اولاد ھندستان ء پنجاب م آھی بیو پٹ بانگو جنھن جو اولاد شکرالدین اولیاء.ھن کۂ پنج پٹ ھئا.ھک پٹ جو نالو در محمد: جنھن جو پٹ ھوتھی:جنھن جو پٹ مشائخ جنہ جو اولاد "مشائخ پوٹا درس آھن قبیلو.5 شاخ .پلی درس پاڑو.1 کرن درس ‏ 2 گدا درس.ٹوٹل 2 پاڑا ھی کرن پلیء جو اولاد آھن کرن جی مزار جھندو مریء بھرسان آھی.ھی حامید جا اولاد آھن قبیلو 6.فھل پوٹا شاخ فھل پوٹا .فھل پوٹا درس تعلقے کپری ضلعی سانگھڑ م آھن.
هندوڌرم
هندو (Hindu) لفظ سنسڪرت (Sanskrit) جي قديم ڪتابن ۾ بيان ٿيل ناهي. هي لفظ ’انڊس“ (Indus) يا سنڌو (سنڌ)، مان نڪتو آهي. اهو لفظ سنڌو درياھ جي اوڀر وارن ماڻهن لاءِ استعمال ۾ آيو ۽ پوءِ آهستي آهسي اهو لفظ هند جي رهاڪن لاءِ ڪتب اچڻ لڳو. معنيٰ ته هندو هندوستان جو. ان ڳالهه جي حمايت ڀائي پرمانند، آل انڊيا مهاسڀا جي صدر، پڻ ڪئي آهي ته هندو لفظ سنڌو مان نڪتل آهي. ٿلهي ليکي جيڪڏهن هندو مٿ کي بيان ڪجي ته پوءِ هندو مت اهو ڌرم آهي، جنهن کي هندو مڃين ٿا. اھڙي نموني اھي جيڪي سناتن ڌرم کي مڃيندا ھئا سي ھندو سڏجڻ ۾ آيا، سناتن معنا داعمي ڌرما معنا قانون سڌ ٿيو، يا داعمي قانون انسان ذات جي رھنمائي ۽ ڀلا ئي لاءِ آهي.
تاريخ
thumb|ديوناگري اسڪرپٽ ۾ لکيل اوم ھندوازم جي ڌرمي نشان سمجھيو ويندو آھي
هندو ڌرم ڪنهن جاري ڪيو، ۽ ان جي شروعات ڪڏهن ٿي، تنهن جي ڪنهن کي به ڪل ڪانهي. جيئن عيساين جي مذهب جو بنياد وجهندڙ حضرت عيسيٰ عليه سلام جو بنياد وجهندڙ محمّد صلعم، پارسين جي مذهب جو بنياد وجهندڙ زردشت يا زرتشت (زورئسٽر) ليکيا وڃن ٿا، تيئن هندو ڌرم ڪنهن به بني بشر جي نالي پٺيان ڪونه سڏجي ٿو. ”هندو ڌرم جو مول ”ست“ آهي، ۽ ستيه سروپ ايشور پاڻ ليکي ٿو. هندو ائين وسهن ٿا ته ”جڏهن جڏهن ڌرم جي هاڃي ٿئي ٿي، ۽ اڌرم زور وٺي ٿو، تڏهن تڏهن ڌرم جي رکيا ڪرڻ لاءِ ايشور پاڻ اوتار ڌاري اچي ٿو“. هندن ۾ سري رامچندر، سري ڪرشن ۽ ٻيا ڪيترا اوتار ٿيا آهن، جن کي هندو اڄ تائين پوڄين ٿا، ته به اهي هندو ڌرم جا باني نٿا ليکجن، ۽ نڪا انهن پاڻ ڪڏهن ڪا اهڙي دعويٰ ڪئي. هندو ڌرم کانئن گهڻو گهڻو اڳي هو، ۽ عام طرح ”سناتن“ (آڳاٽو) ڌرم سڏيو وڃي ٿو، جيئن مٿي اڳي چيو ويو آهي. هندو ڌرم جو بنياد جن اصولن تي ٻڌل آهي، سي به ڪنهن هڪ ڄڻي جا جاري ڪيل ۽ ڦهلايل ڪينهن. اهو ويدڪ ڌرم آهي ۽ ويدن جون رچائون گهڻن رشين جون چيل آهن. جيئن جيئن کين الهام ٿي ٿيو، يا سرسوتيءَ ٿي ٻولايو، تيئن تيئن ٿي ٻوليائون. آڳاٽن رشين مان ڪي اول سنڌونديءَ جي ڪنٺي تي، ته ڪي سرسوتيءَ ۽ پنجاب جي ندين جي ڪنٺن تي رهندا هئا، تنهنڪري هندو ڌرم ۽ هندو سڀيتا جا اوائلي ماڳ سنڌ ۽ پنجاب آهن، جن مان به سنڌو نالو اهڙو برک هو، جو هندو ڌرم، هندو جاتي ۽ سڄو هندستان اڄ تائين ”سنڌو“ (هندو) نالي پٺيان سڏجن ٿا.
سنڌو ندي جهڙي پاڻ ڪشادي آهي، تهڙي ئي ڪشاده خيالي آڳاٽن رشين ۾ پيدا ڪيائين. ڪهڙو به هندو ڪهڙي به عقيدي تي هلي، ۽ ڪهڙي به نموني جي پوچا ڪري، ته ان لاءِ کيس کلي آزادي آهي. علحده عقيدن ۽ متن تي هلڻ ڪري ڀلي ته ڪو هندو ڪهڙي به پنٿ جو پاڻ کي سڏائي، ته به هو هندو آهي. ”پنٿ“ لفظ اهو ساڳيو آهي، جنهن جو اُچار ”سنڌيءَ ۾ ”پنڌ“ به آهي. جيڪي به پنٿ آهي“ آهن، سي سڀ سچي سائينءَ سان ملڻ لاءِ ”پنڌ“ يا واٽون آهن. جنهن کي جيڪا به واٽ وڻي سا ڀلي وٺي، جو سڀ واٽون آخر انهيءَ تائين پهچائين ٿيون، جو سڀني جو سرجڻهار آهي، ۽ جنهن سان آخر سڀني جو ڪم آهي. شريمد ڀاڳوت گيتا ۾ سري ڪرشڻ به ارجن کي ائين ئي چيو آهي. هندو اها دعويٰ به ڪانه ٿا ڪن، ته رڳو سندن ڌرم منجهان ئي موک ملندو يا نجات حاصل ٿيندي. هن باري ۾ اُپنشدن ۾ چيل آهي ته ”جيئن گاين جا رنگ نرالا آهن، پر سڀ گايون ساڳيو ئي اڇو کير ڏين ٿيون، تيئن ڌرم (مذهب) جيتوڻيڪ نرالا آهن، ته به مقصد هڪڙو ئي اٿن.“ هن مان ظاهر آهي ته هندو ماڻهو سڀني ڌرمن يا مذهبن کي عزت جي نگاهن سان ڏسن ٿا، ۽ سندن مقصد هڪڙو ئي ۽ نهايت امول ڪري ليکجن ٿا. هندن جا ديوتائون، آڳاٽا آريه لوڪ قدرت سان رهاڻ ڪرڻ جا ڪوڏيا هئا، ۽ قدرت جي هر هڪ ڳالهه تي ويچار ڪندي، قدرت مان قادر ساڻ ملڻ جي واٽ لوچي لڌائون. سندن اندرين اک کليل هئي. قدرت جي هرهڪ ڳالهه ڏي جيئن شاعراڻي نظر سان نهاريائين ٿي، تيئن سندن اندر ۾ اُمنگ ٿي اُٿيا، ۽ واحد جي وڏائيءَ ۽ واکاڻ ۾ ٿي ڇٽڪيا. سندن خيال جي سموري رفتار رگ ويد مان بنهه چٽيءَ ريت پرجهي پروڙي سگهجي ٿي، ۽ پوءِ سمجهڻ سولو ٿئي ٿو ته هندن جي ديوتائن جو تعداد ڪيئن وڌيو، ۽ ڪيئن آڳاٽن آرين ڪثرت مان وحدت لوچي لڌي
هندو مت ڇا آهي، ان حوالي سان مختلف عالمن هي لکيو آهي.
جان ڪلارڪ آرچر
هن جي تحقيق مطابق هندو مت جو ڪو به باني ناهي، جنهن جو ڪو بنيادي پيغام هجي. هن ڌرم جي باني انبوه (جنتا) آهي، جنهن جون سڀ شخصيتون ميٿالاجي ۾ آهن.
پنڊت جواهر لال
پنڊت جواهر لال نهرو فرمائي ٿو: هندومت، ڪنهن هڪ مقرر عقيدي، مقرر مذهب ۽ مقرر اصول جي حيثيت سان بي ترتيب آهي. ان جي تعريف ۽ تشريح بيان ڪرڻ، يا مذهبن جي عام مفهوم جي اعتبار سان اهو چوڻ ته اهو مذهب آهي يا نه، ڏاڍي مشڪل ڳالهه آهي. هاڻوڪن توڙي گذريل دور ۾، تمام گهڻن عقيدن ۽ عملن تي جڙيل آهي.
مهاتما گانڌي
هندو مٿ جي حوالي سان مهاتما گانڌيءَ لکيو آهي ته: هي هندومت جي خوش قسمتي آهي، يا بدقسمتي آهي، جو ان جو ڪو به سرڪاري عقيدو ڪو نه آهي. سادن لفظن ۾ جيڪڏهن مان ڪا تعريف ڪريان ته رڳو ائين ئي چوان ته ڪو شخص ڪنهن مافوق الفطرت هستيءَ تي اعتقاد نه رکندي به پاڻ کي هندو سڏائي سگهي ٿو.
واڌا ڪرشنن
ان سلسلي ۾، ڊاڪٽر واڌا ڪرشنن، اڳوڻو صدر جمهوريا هند، جيڪو هندو مت جو وڏو محقق مڇيو وڃي ٿو، لکي ٿو ته: هندو مت جو بنياد، ڪنهن به نسلي سببن ۽ عامل تي رکيل ناهي. هيءَ رڳو فڪر ۽ جذبات جي وراثت آهي، جنهن ۾ هر نسل ۽ هر قوم، پنهنجو پنهنجو حصو ادا ڪيو آهي.
شري آروبندر گهوش
شري آروبندو گهوش، پنهنجي ڪتاب، ’هندستاني تهذيب جا بنياد‘ ۾ لکي ٿو ته: آخر هندو مت آهي ڇا؟ اولهه جو ذهن سوال ٿو ڪري، ته هن مذهب جو آخر روح ڇا آهي؟ ان جو ذهن ۽ ان جو فڪر آخر ڇا آهي؟ ان جي جسم جو ڊول ڪهڙو آهي؟ ڀلا ڪو به مذهب ائين ٿيندو آهي، جو ان جو نه ڪو عقيدو هجي، جنهن تان ڦري وڃڻ لاءِ عذاب جو ڊپ هجي ۽ ايمان آڻڻ لازم ٿي پوي. يا اهڙو ڪو مذهب آهي، جنهن ۾ دينيات جا مقرر ٿيل اصول ئي نه هجن، نه ڪا منجهس ’دينيات‘ هجي، نه ڪو بنيادي عقيدو هجي. ڇا ڪو اهڙو ٻيو مذهب آهي، جنهن جو ڪو پوپ ۽ مذهبي پيشوا نه هجي، انتظام ڪندڙ ڪو ڪليسائي نظام ئي نه هجي، نه ڪو ان لاءِ مسجد ۽ ديول (چرچ) جهڙو نظام هجي، نه ڪو ان لاءِ ڪعبي شريف ۽ يروشلم وانگر مشهور عبادت گهر هجي. ڪا جماعتي تنظيم نه هجي، ڪا لازمي مذهبي شڪل نه هجي، جنهن ڪري سندس پوئلڳ ڪن واجبي اصولن تي هلي سگهن. هڪ شئي، جا هندو مت ۾ گڏيل طور مڃيل آهي ۽ واضح آهي، سا آهي ان جو ’سماجي قانون‘.
سوامي وويڪانند
هندو مت جو محقق ۽ عالم سوامي وويڪانند پنهنجي مقالي ”Hinduism a universal religion“ (هندومت هڪ عالمگير مذهب) جي منڍ ۾ فرمائي ٿو ته: هندو مت ۾ هر شئي موجود آهي: ويدانت به ته لا ويدانيت به، ديومالائي قصا به، ته روايتون به.
حوالا
زمرو:ھندومت
ٻير
220px|thumb|ٻيرن جو ھڪ قسم
ٻير جو وڻ ڪنڊن وارو ٿو ٿئي. سانوڻ ۾ ٻور جهلي ٿو ۽ سياري جي شروع ۾ ڦر جهلي ٿو. ڦر تمام گهڻو ٿو ٿئيس. ٻير گول ٿا ٿين ۽ منجهن ککڙا ٿا ٿين. رنگ جا بادامي، پيلا ۽ ڳاڙها ٿا ٿين. کل چمڪندڙ ٿئين ٿي. ڦر ڏيڻ کان پوءِ وڻ کي وڍي ڇڏبو ته وري ڦٽندو ۽ پندرهن فوٽن تائين وڌي ويندو ۽ وري به گهڻو ئي ڦر جهليندو. ٻج پوکڻ سان ٿيندو آهي. گهڻن هنڌن ۾ ته جهنگلي ٻير ٿيندا آهن. هن جون ڪي خاص ذاتيون پسنديءَ جهڙيون ٿينديون آهن. ٻير مٺا ٿيندا آهن.
ٻير تازا به کائيندا آهن ۽ سڪائي به کائيندا آهن، جن کي ڪوڪلا چوندا آهن. ٻيرن جو هڪڙو ٻيو قسم آهي، جو رڳو دوا جي ڪم ۾ ايندو آهي. انهيءَ کي عُناب چوندا آهن. ٻيا وري ننڍڙا جابلو ٻير ٿيندا آهن، جن کي ڄاڱرا ٻير چوندا آهن. انهن ۾ گهڻي ڳر ڪا نه ٿيندي آهي. انهن جو وڻ نه پر ٻُوڙو ٿيندو آهي. سڀ کان عمدي ذات ٻيرن جي اها آهي، جنهن کي صوفي ٻير چوندا آهن. هندستاني مالهي انهن کي پيوندي ٻير يا ڪول ڦل چوندا آهن. هي به ڪنڊن وارو وڻ آهي. اصل شام ملڪ جو آهي: مگر هندستان ۾ عام آهي. سيپٽمبر جي پڇاڙيءَ ڌاري هي ٻور جهلي ٿو، ساوڙا اڇا گل ڪري ٿو ۽ جنوريءَ جي پڇاڙيءَ ۾ ڦر پچائي ٿو.
ميوو ننڍي صوف جهڙو ٿو ٿئي، تنهنڪري ته صوفي چونس ٿا. ڳر منجهس ججهي ٿي ٿئي، پر ڪا خوشبوءِ ڪا نه اٿس. صوفي ٻير ٻن قسمن جا ٿا ٿين. هڪڙا گول ۽ ٻيا بيضوي – گول ڦر واري وڻ به گول ٿين ٿا پنن ۽ بيضوي ڦر واري وڻ جا پن به بيضوي آهن. ڦر ڏيڻ کانپوءِ ستت ئي وڻن جي ڇانگ ڪندا آهن. ٻانهن جهڙيون ٽاريون به وڍي وجهندا آهن. هي وڻ ٻج مان ڪين ٿيندا آهن، تنهنڪري پيوند ڪرڻ جو ضرور ٿيندو آهي. پيوند سادي ٻير جي وڻ تي ٿيندو آهي. هڪڙي انچ جيترو حلقو سادي ٻير جي ٿڙ تي ڪوري، مٿس صوفي ٻير جو پردو رکي ڇڏيندا آهن، جنهن ۾ اک به رهندي آهي؛ پر پهرين اهو کل جو حلقو ٿوري وقت تائين پاڻيءَ ۾ ڀڄائيندا آهن. هوا کان بچائڻ گهرجيس. پيوند ڪرڻ کان پوءِ سادي ٻير جون ٻيون سڀ ٽاريون ڇانگي ڇڏڻ گهرجن.
پٽ جا ڪينئان، جيئن توت جي پنن تي پرورش پائيندا آهن، تيئن هن وڻ تي به پالي سگهجن ٿا. ٻير جا پن مال کي گاهه وانگي به چاريندا آهن ۽ ڪاٺي ٻارڻ ۽ ٻين ڪمن ۾ ڪم اچي ٿي. ٻير کي انگريزيءَ ۾ رائونڊ پلم (يعني گول آلو) يا جُو جُوب چون ٿا.
سنڌيءَ ۾ ٻير، هنديءَ ۾ بير انگريزيءَ ۾ وري بيري
200px|thumb|سنڌ ۾ ٻير جو وڻ رڳو ايتري ۾ ئي ڳالھ هجي ته ٺيڪ، پر آفريڪا جي هڪ ٻوليءَ سيسوٿو کان سواءِ اتان جي سڀني ٻولين ۾ اهو ساڳيو اچار ملڻ سان گڏ، انٽرنيٽ ۾ آيل دنيا جي اٺاسي ٻولين ۾ لڳ ڀڳ اهو ٻير ساڳي اچار سان مليو آهي. حيراين اڃا وڌي وڃي ٿي جڏهن انگلينڊ ۾ عام ملندڙ ميوي (Raspberry) کي جو چتائي ڏٺو ويو ۽ ان جي اچار سان گڏ ذائقي ۽ جسامت کي ڏسبو ته اهو به مٿين لفظ جي ئي پيڙهيءَ جو مليو. ان ۾ اضافي آواز رسپ ملي ٿو. اهو آواز ٿئي رسپبيري، هاڻي ان کي سنڌيءَ آواز ۾ اچاريو ته ٿيندو رسبيري، وري پنهنجو ڪيوس ته ٿيندو رس ڀري! رسپبيري رس ڀري ته ناهي پر آوازن جي هڪجهڙاڻ تي ڏيندين آڱريون اچي وڃن ٿيون. پاڻ وري رسپبيري کي وڌيڪ ڏسون ته اهو ائين ضرور لڳي ٿو ته رسيل ٻير! يعني اهو ٻير جيڪو رس سان ڀريل هجي. (ٿي سگهي ٿو). اهو به ٿي سگهي ٿو ته اهو آفريڪا مان ٿيندو اسان وٽ آيو آهي. پر هڪ ڳالھ آهي، اسان وٽ اهو ٻاهران اچي ها ته اسان ان جو آواز مشڪل ”ٻ“ جي شڪل جي بدران بير ئي پڪاريون ها. جيئن هنديءَ يا اردوءَ ۾ آهي. پر سنڌيءَ ۾ اهو ٻير آهي. ٻ جو آواز ب کان ڏکيو آهي. انساني ٻولين جي تاريخ جا ماهر اهو چون ٿا ته ڏکيا آواز اوائلي آهي. سو لڳي ائين ٿو ته قديم زمانن کان بابلي تهذيب جي عروج مهل اهو ميوو هتان ويو هجي. ڪهڙي خبر. پر هڪ ڳالھ آهي، اهو ٻير، بير يا بيري دنيا جو پراڻو ميوو ضرور آهي جيڪو انساني کاڄ جو قديم ڀاڱو محسوس ٿي رهيو آهي. انڪري ئي ته ان جو نالو هڪ ئي رکيو وڃي ٿو.
حوالا
زمرو:تاريخ زمرو:لسانيات
ديانند، شرڌانند ۽ شڌي
ديانند سرسوتي آريا سماج جي تحريڪ جو بنياد وڌو. ان کان پوءِ ترڪ موالات ۽ خلافت تحريڪ جي دور ۾ گرفتار ٿيل شرڌانند برهمڻ به پاڻ کي ملهايو. سيد نور احمد ”مارشل لا سي مارشل لا تک“ ۾ لکي ٿو: هيءُ شروع ۾ پنجاب پوليس ۾ ٿاڻيدار هو، ان کان پوءِ وڪالت ڪرڻ لڳو، ان کان پوءِ ترڪ دنيا ڪري، گيان ڌيان ۾ گذارڻ لڳو ۽ هردوار ۾ وڃي رهيو ۽ اتي هن پان کي ’سوامي شرڌانند‘ سڏايو، نه ته سندس نالو منشي رام هيو. ڪجهه وقت کان پوءِ هردوار مان دهليءَ ۾ لڏي آيو. رولٽ ايڪٽ خلاف تحريڪ ۾ نيم مذهبي ۽ نيم سياسي ليڊر جي صورت ۾ حصو ورتائين. ان ئي دور ۾ مسلمان، کيس جلوس ۾ ڪنڌن تي کڻي، جامع مسجد دهليءَ ۾ آيا، جتي ممبر تي چڙهي تقرير ڪيائين. جلدي ’عدم تعاون تحريڪ‘ ۾ جيل ويو. جيل مان نڪرڻ کان پوءِ ’شڌي تحريڪ‘ شروع ڪئي. جنهن موجب: هندوستان جي گهڻن ئي مسلمانن جا ابا ڏاڏا هندو هئا، تنهن ڪري کين ’شڌ‘ بڻائي هندو مت ۾ آڻڻ گهرجي. ان مهم جي شروعات ضلعي آگري کان ڪيائين، اتي ملڪاڻا راجپوتن مان ٽيهه هزار مسلمان، شڌ ڪري، ٻيهر هندو ڌرم ۾ آندائين. اهي ملڪاڻا راجپوت، مردم شماريءَ ۾ ته ’مسلمان‘ ليکيا هئا، پر منجهن هندو رسمون وڌيڪ هيون.
ان شڌي تحريڪ جي جواب ۾، مسلمانن تبليغي تحريڪ شروع ڪئي. ان دور جي عالمن، خلافت تحريڪ کي انگريزن جي خلاف پيدا ڪيل محاذ تان هٽائي، ’شڌي تحريڪ‘ جو مقابلو ڪري، نه رڳو اهي 30 هزار مالڪاڻا راجپوت ٻيهر مسلمان ڪيا. شرڌانند جي ڪري نقصان اهو ٿيو، جو انگريز جي خلاف ’تحريڪ خلافت‘ جو رخ سالن تائين موڙي ويو ۽ انگريزن کي هٿن پير هڻڻ لاءِ ڪجهه وڌيڪ وقت ملي ويو.
زمرو:شخصيتون زمرو:مذهب زمرو:تاريخ زمرو:سياست
1 سيپٽمبر
1 سيپٽمبر ، عيسوي سال جو 244 هون (ليپ سال 245 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 121 ڏينهن (ليپ سال 122 ڏينهن) باقي آهن.
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:سيپٽمبر
تاولين سنگھ
تاولين سنگھ (پنجابي: ਤਵਲੀਨ ਸਿੰਘ؛ انگريزي: Tavleen Singh) (جنم: 1950) ڀارت جي مشهور ڪالم نگار، سياسي نامانگار ۽ ليکڪا آهي. سال 2014 جي ڀارتي عام ڇونڊن ۾ نريندر مودي جي زبردست حامي رهي آهي ۽ ان جي حق ۾ ڪالم ۽ مضمون لکندي رهي هئي پر نريندر مودي جي وزير اعظم ٿيڻ کانپوءِ ان جي پاليسين ۽ منصوبن سان تاولين سنگھ جلد ئي اختلاف جو اظهار ڪيو ۽ ان جي مخالف صحافي جي حيثيت سان مشهور ٿي هئي. نريندر مودي بابت پنهنجي ويچار ۽ نظرين جي تبديل ڪرڻ کانپوءِ تاولين سنگھ سال 2020 ۾ "Messiah Modi: A Tale of Great Expectations" جي عنوان سان هڪ ضخيم ڪتاب لکيو، جنهن ۾ هن وڏي تفصيل سان مودي کان پنهنجي آسَ (اميد) ۽ وري پوءِ پنهنجي بيزاري جا ڪارڻ لکيا آهن.
سوانح
سال 1950 ۾ مسوري جي هڪ سنگھ خاندان ۾ تاولين سنگھ جنم ورتو هيو. ويلهم گرلز ڪاليج]] کان تعليم حاصل ڪرڻ کانپوءِ سال 1969 ۾ نيو دهلي پولي ٽيڪينڪ منجهان صحافت جو مختصر مدتي ڪورس مڪمل ڪيائين ۽ گڏوگڏ ئي سينٽ بيڊز ڪاليج، شملہ منجهان پنهنجي گريجوئيشن پڻ پوري ڪيائين. ڀارت ۾ تعليم جو سلسلو پورو ڪرڻ کانپوءِ تاولين سنگھ سلائو (انگلستان) جي "ايويننگ ميل" اخبار سان پنهنجي پيشوراڻي زندگي جي شروعات ڪئي. ان اخبار ۾ هن ويسٽ منسٽر پريس/ٽامپسن ٽريننگ اسڪيم جي تحت اڍائي سال گزاريا.
سال 1974 ۾ هيءَ دي اسٽيٽسمين جي ڪالم نگار جي حيثيت سان ڀارت واپس موٽي آئي هئي.تنهنکانپوءِ هيءَ 1982 ۾ هن دي ٽيلي گراف ۾ شموليت اختيار ڪئي جتي هيءَ خاص ڪالم نگار هئي. سال 1985 ۽ پوءِ 1987 ۾ هيءَ لنڊن جي سنڊي ٽائمز جي ڏکڻ ايشيائي ڪالم نگار پڻ رهي آهي. تنهنکانپوءِ تاولين سنگھ فري لانس صحافت ۾ پيرَ رکيا ۽ انڊيا ٽوڊي ۽ دي انڊين ايڪسپريس ۾ ڪلم نگاري شروع ڪيائين.
سال 1990 ۾ پلس چينل جي ديلي بيورو جي سربراهہ بڻجي وئي ۽ ٻہ وڊيو رسالا "پيپل پلس" ۽ "بزنس پلس" پيش ڪيائين. اهڙي ريت اسٽار پلس تي هن "هڪ ڏينهن جيون" نالو سان هندي پروگرام پڻ ڪيا، جيڪو هفتيوار هلدنو هيو. ان سان گڏوگڏ دي انڊين ايڪسپريس ۽ دي هتواد جي آچر جي ڇپائتي ڇاپن ۾ پڻ لکندي رهي هئي. سال 1988 ۾ تاولين سنگھ کي نامياري ناري صحافي لاءِ چميلي ديوي جين ايوارڊ سان نوازيو ويو.
حوالا
زمرو:1950ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:هندستاني سک زمرو:هندستاني ڪالم نگار ناريون زمرو:ڀارت کان انگريزي ٻولي جا اديب زمرو:ڀارتي سياسي صحافي
16 فيبروري
16 فيبروري (February 16)، عيسوي سال جو 47 هون ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 318 ڏينهن (ليپ سال 319 ڏينهن) باقي آهن.
وفات
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:فيبروري
شادي خان
شادي خانشاد خان بن جانش بهادر 7 ذوالحج 1050هه ۾ غيرت خان جي وفات کانپوءِ ٺٽي جو صوبيدار ٿيو. 1052هه ۾ اتان وري سيوستان بدلي ڪيو ويو. .
ڀوراگون
ڀوراگاون آسام جي هندستاني رياست ۾ هڪ شهر جو نالو آهي. ڀوراگاون موريگاون ضلعي جي ڀوراگاون تهسل ۾ واقع آهي. ڀوراگاون برهمپوترا جي ڏکڻ ڪناري تي واقع آهي.
معنيٰ
نالو ، ڀوراگاون آسامي لفظ ڀور (ভূর) مان نڪتل آهي ، جنهن جو مطلب آهي ڪاٺ ، بانس جي وڻ ، بانس يا رڻ وانگر وهندڙ مواد مان ٺهيل هڪ فليٽ سچل جوڙجڪ. ۽ گيون لفظ جو مطلب آهي ڳوٺ. ماضيءَ جي زماني ۾، مقامي ماڻهو هن بر کي ٽرانسپورٽ جو ذريعو بڻائيندا هئا. بعد ۾ ان جاءِ کي ڀوراگاون سڏيو ويو.
اليگزينڊريا
thumb|Skyline from Qaitbay Citadel
اسڪندريہ:Alexandria: ( يا ; عربي ۾ |الإسكندريةⲀⲗⲉⲝⲁⲛⲇⲣⲓⲁ, Ⲣⲁⲕⲟⲧⲉ Alexandria, Rakotə) مصر جو ھڪ وڏو شھر،اھم تجارتي، صنعتي ،معاشي ۽ سياحت جو مرڪز جيڪو ميڊيٽرينين سمنڊ تي مصر جي اتر اولهه واري ڪناري تي واقع آهي. thumb|اسڪندريہ جي بندرگاھ ھن شھر جو بنياد سڪندر اعظم 332 ق.م ۾ وڌو ۽ جلد ئي يوناني تھذيب (Hellenistic civilization) جو مرڪز ٿي ويو ۽ بعد ۾ ٽالمي بادشاھت (Ptolemaic Kingdom)، روم جي صوبي مصر جو ھڪ ھزار سالن تائين گاديءَ جو هنڌ رھيو. يوناني اسڪندريہ لائيٽ ھائوس جي ڪري مشهور هو جيڪو دنيا جي ستن عجوبن مان ھڪ آھي. ان کان علاوه اتي دنيا جي قديم لائبريري، تاريخي قبرستان (Necropolis) پڻ ان جي مشھوري جو سبب آهن. اھو قديم دنيا جو روم کان پوءِ تمام وڏو شھر ھيو. thumb|[[سڪندراعظم]]
تاريخ
اسڪندريہ جي عروج جو ڇھ سؤ ساله دور ٽين صدي قبل مسيح کان شروع ٿئي ٿو.ان دؤر ۾ انسان پنھنجي شعور جو تمام اھم سفر شروع ڪيو جيڪو اڄ اسان کي خلا جي ڪناري تي وٺي آيو آهي .ھن شھر جو بنياد سڪندر اعظم وڌو هو ۽ بعد ۾ ھن جي اڳوڻي محافظ ان کي مڪمل ڪرايو.سڪندر اجنبي تھذيب جي احترام ۽ کليل دل سان علمي تحقيق جي حمايت ڪندو هو.ھن پنھنجي جنرلن ۽ سپاھين کي ايراني ۽ ھندوستاني عورتن سان شادي ڪرڻ لاء ھمٿ افزائي ڪئي.ھن ٻين قومن جي ديوتائن جو احترام ڪيو.ھن پنھنجي استاد ارسطوءَ لاءِ ھاٿي گھرايو هو. ان جو ھي شھر اسڪندريہ فراخدليءَ سان ٺھرايو ويو تہ اھو واپار، علم ۽ تھذيب جو مرڪز ٿي سگھي. ھن شھر ۾ ٺھرايل 30 ميٽر ويڪريون سڙڪون ھن جي شان ۽ شوڪت ۾ اضافو ڪنديون هيون. فن تعمير جا نفيس نمونن ۾ مجسما، سڪندراعظم جو مقبرو، روشنيءَ جو وڏو منارو شامل آهن جن مان روشني جو منارو قديم ستن عجوبن ۾ شامل آھي.پر اسڪندريہ جو سڀ کان وڏو عجوبو ان جي لائبريري ۽ ان سان لڳولڳ عجائب گھر ھيو.اھا لائبريري دنيا جو پھريون تحقيقي ادارو ھيو ۽ ان جا عالم پوري ڪائنات جو مطالعو ڪندا ھئا. ھن لائبريري ۾ عالمن جي برادري ھوندي ھئي جيڪا طبعيات، ادب، طب، فلڪيات، جاگرافي، فلسفي، رياضي، جسمانيات،۽ انجنيئرنگ تي غور ڪري رهي هئي.اتي ذھانت جي پرورش ٿي رھي ھئي.اسڪندريہ جي لائبريري ۾ انسانن پھريون دفعو سنجيدگي۽ باقائدگي سان دنيا جا علم جمع ڪيا. اندازي مطابق عروج واري دؤر ۾ ان لائبريري ۾ پنج لک ڪتاب ھوندا.
thumb| [[ببلياٿيڪا اسڪندريہ _ قديم لائبريري جديد روپ ۾]]
اڀرندڙ سج ميڊل
وسام الشمس المشرقة (جاپاني ۾: 旭日章، وتنطق «كيوكوجيتسو شو»، ۽ انگريزي ۾: Order of the Rising Sun)،سنڌي: اڀرندڙ سج ميڊل سج اهو جاپان جي، شهنشاهه طرفان اختيار ڪيل جاپاني حڪومت جو عالمي ۽ بين الاقوامي زهر آهي.  مرڪز|thumb
جاڙي
ديھ جاڙي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي يونين ڪائونسل نمبر 1 جمالي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا قطريا تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي ديھن واري پراڻي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ صرف ھڪ ڳوٺ واقع ھيو جنھن جو نالو جاڙي ڏيکاريل آهي جيڪو نالو ھن ديھ تي پڻ پيو. ھاڻي ان ديھ ۾ جاڙي ۽ سڪندرآباد نالي ٻہ ڳوٺ واقع آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ قبو سعيد خان تعلقو جي ديھ جمالي، اوڀر ۾ ديھ شاھو جمالي، ڏکڻ ۾ ديھ قطريا ۽ اولھ ۾ قبو سعيد خان تعلقو جي ديھ وريل ۽ ديھ ٻيلاٽي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڪل آبادي 995 ھئي جيڪا 150 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
18 فيبروري
وفات
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:فيبروري
ڪرونڊو
thumb|ميوو
آئزڪ نيوٽن
واڌو ترتيب:-اصغر ساگر
ڪرونڊو
ڪرونڊو هڪڙو ننڍو وڻ آهي، جو اٽڪل ڏهن فوٽن ۽ ڪڏهن ته ويهن فوٽن تائين به ٿيندو آهي. پن ڪارا ۽ چمڪندڙ اٿس ۽ تمام گهڻا ڪنڊا ٿيندا اٿس. هي عام ۽ جتي ڪٿي آهي. فيبروريءَ ۾ ٻور جهلي ٿو ۽ آگسٽ ۽ سيپٽمبر ۾ ڦر ڪري ٿو. شڪل ۾ ننڍي صوفي ٻير جهڙو ٿو ٿئي. وڍبس يا چهڪ ڏبس ته منجهانئس چنبڙندڙ کير نڪري ٿو. منجهس ننڍڙا ٻج گهڻا ٿيندا آهن. اهو مربي ۽ آچار جي ڪم ايندو آهي، جو ڪچو، کٽو ۽ ڪسارو ٿو ٿئي. رڌي کان پوءِ نرم به ٿيندو آهي ۽ کٽاڻ به گهٽ ٿيندي اٿس. هي وڻ لوڙهن جي جاءِ تي پوکڻ ۾ ايندو آهي. وڻ ٻج مان ٿيندا آهن، جي برسات جي ڏينهن ۾ پوکبا آهن. هن جو هڪڙو ولايتي قسم به آهي، جو اصل نٽل جو آهي. اڇا گل ڪندو آهي. ڦر ڪرونڊي جهڙو ٿيندو اٿس. جنهن جو رنگ ڳُوڙهو واڱڻائي ٿيندو آهي. ڪرونڊي تي پيوند ٿي سگهي ٿو. ڪرونڊي کي انگريزيءَ ۾ ڪاريساڪا رانڊس چون ٿا.
آئزڪ نيوٽن
اهم شاگرد: روجر ڪوٽس ، وليم وچسٽن ''آئزڪ نيوٽن (Isaac Newton) فزڪس جو وڏو ماهر هو. هن حرڪت ۽ ڪشش ثقل سميت ڪيترن ئي معاملن جي نه رڳو وضاحت ڪئي پر ان کي تجربن وسيلي ثابت به ڪيو ۽ ان جا قانون به جوڙيا. هن ڪهڪشائن ۽ ستارن جي رازن تان پردو به کنيو. کيس سندس انهن ئي خدمتن عيوض اهو مقام مليو.''
ڪرونڊو
حوالا
زمرو:مصالحا
آئزڪ نيوٽن
''آئزڪ نيوٽن سن 1642ع ۾ انگلينڊ ۾ ڄائو هو. اهو ساڳيو ئي سن هو، جڏهن گئليلو لاڏاڻو ڪيو هو. نيوٽن کي تمام گهڻي مڃتا به ملي ۽ گئليلو وانگر سندس چهري تي افسوس جو ڪوبه نشان موجود نه هو. برنارڊ رسل چوي ٿو “نيوٽن کان پوءِ رڳو البرٽ آئنسٽائين ئي آهي جنهن جي ڪم ۾ نيوٽن جهڙي خوبصورتي جا پاڇولا نظر اچن ٿا.''
''نيوٽن پنهنجي لئباريٽريءَ ۾ سج منڊل (Solar System) جو هڪ ميڪنيڪل ماڊل (Mechanical Model) تيار ڪيو. اهو ماڊل هڪ ليور کي حرڪت ڏيڻ سان متحرڪ ٿي ويندو هو ۽ سمورا گرهه سج جي چوڌاري گردش ڪرڻ لڳندا هئا.ھن جي ماء جو نالو ھانا ايسڪف (Hannah Ayscough) ھو. ھي پنھنجي والد جي وفات کان پوءِ پيدا ٿيو.ھن جي پيء جو نالو آئزڪ نيوٽن ھو ۽ ساڳيو نالو ھن تي رکيو ويو. جڏھن ٽن سالن جو ھو تہ ھن جي ماء ٻي شادي ڪري نئين مڙس سان رھڻ شروع ڪيو ۽ نيوٽن پنھنجي نانيء جي حوالي ٿيو.ٻي شادي ڪرڻ جي ڪري ھي ماء کي پسند نہ ڪندو ھو نہ ئي وري ھن جي ويڳي پيءُ سان انسيت ٿي سگھي. سندس ماءُ کي ٻئي مڙس مان ٽي ٻار ٿيا ننڍپڻ ۾ ڏاڍو ذھين ٻار ھيو پر اسڪول ۾ ھن کي ڪا دلچسپي ڪانہ ھئي.1659 ۾ جڏھن نوجوان ھو تہ ھن جي ماء کيس اسڪول مان اھو سوچي ڪڍرائي ڇڏيو تہ شايد ھڪ سٺو ھاري بڻجي سگھي پر پوء ڏٺائين تہ ھن جي دلچسپي جا سامان ڪجھ ٻيا آھن. ارڙھن سالن جي عمر ۾ ڪيمبرج يونيورسٽي ۾ داخل ٿيو جتي ھن سائنس ۽ رياضي ۾ پاڻ کي وقف ڪري ڇڏيو. ۽ جلد ئي پاڻ چڱي ڀلي تحقيق جي قابل ٿي ويو.25 کان 27 سالن جي عمر ۾ ھن سائنس جي بنيادن کي لوڏائي ڇڏيو. ھي پنھنجي تحقيق ۾ بنيادي نظرين کي 1669 تائين واضح ڪري چُڪو هو پر ان جا ڪافي نظريا بعد ۾ منظر عام تي آيا. ھن جا شروع وارا نظريا روشني جي باري ۾ ھئا ھن تجربن ذريعي ثابت ڪيو تہ روشني انڊلٺي رنگن جو مڪسچر آھي
وڌيڪ ڏسو
نيوٽن جون لکڻيون
زمرو:1642ع جون پيدائشون زمرو:1727ع جون وفاتون زمرو:17th-century English mathematicians زمرو:17th-century English writers زمرو:17th-century Latin-language writers زمرو:18th-century English mathematicians زمرو:18th-century English writers زمرو:18th-century Latin-language writers زمرو:Alumni of Trinity College, Cambridge زمرو:Antitrinitarians زمرو:Apocalypticists زمرو:Ballistics experts زمرو:Burials at Westminster Abbey زمرو:Color scientists زمرو:Copernican Revolution زمرو:English alchemists زمرو:English Anglicans زمرو:English astronomers زمرو:English inventors زمرو:English mathematicians زمرو:English MPs 1689–90 زمرو:English MPs 1701–02 زمرو:English physicists زمرو:Enlightenment scientists زمرو:Experimental physicists زمرو:Fellows of the Royal Society زمرو:Fellows of Trinity College, Cambridge زمرو:Hermeticists زمرو:History of calculus زمرو:Knights Bachelor زمرو:Lucasian Professors of Mathematics زمرو:Masters of the Mint زمرو:Members of the Parliament of the United Kingdom for university constituencies زمرو:Members of the pre-1707 Parliament of England for the University of Cambridge زمرو:Natural philosophers زمرو:Optical physicists زمرو:People educated at The King's School, Grantham زمرو:People from South Kesteven (district) زمرو:Philosophers of science زمرو:Post-Reformation Arian Christians زمرو:Presidents of the Royal Society زمرو:Scientific instrument makers زمرو:Theoretical physicists زمرو:Geometers زمرو:18th-century British scientists زمرو:سائنس زمرو:فزڪس زمرو:طبعيات
پرٿ
پرٿ آسٽريليا جو ھڪ اھم شھر آھي جيڪو ان جي رياست  ويسٽرن آسٽريليا جو گاديءَ جو هنڌ آهي 1901 ۾ آسٽريليا جو وفاق قائم ٿيو ھو ۽ ان کان ٻہ سال اڳ 20 جون 1899ع ۾ اولھ آسٽريليا ۾ ھن شھر جو بنياد وڌو ويو ھتي سون جي دريافت بعد 1896 ۾ سر جان فاريسٽھڪ ضربخاني جو بنياد وڌو جنھن جو افتتاح 20 جون 1899ع ۾ ٿيو جنھن سان گڏ ھن شھر جو قيام عمل ۾اچي ويو. ھي شھر آسٽريليا جي سون جي صنعت جو مرڪز آھي.
6 فيبروري
وفات
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:فيبروري
ابن ھيثم
حسن بن ابن الھيثم: Hasan Ibn al-Haytham (Latinized Alhazen ; سندس مڪمل نالو Abū ʿAlī al-Ḥasan ibn al-Ḥasan ibn al-Haytham أبو علي، الحسن بن الحسن بن الهيثم   رياضيدان، طبعياتدان ۽  فلڪياتدان ھيو. کيس جديد آپٽڪس جو ابو سڏيو ويندو
زندگيءَ جو احوال
ابو علي حسن ابن الھيثم 965 ۾ بصري ۾ پيدا ٿيو. کيس يورپ ۾ الھيزن جي نالي سان سڏيندا آهن.ھن بغداد ۾ تعليم حاصل ڪئي. نوجواني ۾ ئي کيس بصري ۾ سرڪاري نوڪري ملي. ھن لاء مشھور آھي تہ ھر سال مصر ۾ نيل درياء پاڻيءَ جي چاڙھ جي ڪري ٻوڏ ايندي هئي جنھن کي قابو ڪرڻ لاء ھن خليفي کي رٿ پيش ڪئي جيڪا منظور ڪئي وئي کيس قاھرہ موڪليو ويو. جڏھن ھن نيل درياء جو جائزو ورتو تہ اسوان لڳ درياءَ جو پيٽ 1.6 ڪلوميٽر ويڪرو ھو جنھن تي کيس اندازو ٿيو تہ موجود وسيلن ۽ ٽيڪنالاجي سان ڊيم ٺھڻ ممڪن ناھي جنھن ڪري ھن خليفي جي ڪاوڙ کان بچڻ لاءِ ديوانو ٿيڻ جو ناٽڪ ڪيو ۽ ٻارھن سالن تائين گھر ۾ نظربند رھيو جتي کيس اھم ڪم ڪرڻ يعني ڪتاب المناظر لکڻ جو موقعو مليو. ھن جي شاگردن ۾ فارڏ جي شھر سيمنان جو سرخاب (سھراب) ۍ ھڪ مصري شھزادو ابوالوفا مبشر ابن فاطق مشھور آھن ان وقت ھن جو اھو گھر جامعہ الازھر جي لڳ واقع ھو ابن الھيثم 1040 ۾ وفات ڪئي.
سائنس لاءِ خدمتون
ھن کي بصريات جي سائنس (Optics) جو باني چوندا آهن. ھن جو اھم ڪم اک جي ڍانچي ۽ ۽ ان جي ڏسڻ جي عمل جو مطالعو ھيو. ھن پاڇن ۽ عڪس جي عمل ذريعياھو ٻڌايو ته روشني شين سان ٽڪرجي سڌي لڪير وانگر سفر ڪندي اکين ۾ داخل ٿيندي آهي. ھن اھو ظاھر ڪيو تہ اکين جي نظر جيستائين اکين جي پردي تائين نہ ٿي پھچي تہ ھڪ غير فعال مظھر آھي. ھن اھو بہ ٻڌايو ته اقليدس ۽ بطليموس وارن جو اھو خيال صحيح ناهي تہ اکيون شعاع خارج ڪنديون آهن نہ ئي وري نظر اھڙن شعاعن مان نڪرندڙ آھي.ھن جي تحقيق مطابق ھر رنگدار جسم جي ھر ان نقطي جيڪو روشني سان منور ٿئي ان مان  سڌي لڪير جيان روشني ۽ رنگ خارج ٿيندا آهن ۽ شين کي ڏسڻ لاءِ صرف اسان کي اکيون کولڻيون پونديون آهن تہ جيئن روشني اکين ۾ داخل ٿي سگھي. ھن ڏاند جي اکين تي تجربا ڪري ڏٺو تہ روشني ھڪ باريڪ سوراخ يا پتلي مان اک ۾ داخل ٿيندي آهي ۽ ھڪ عدسي يعني لينز lense جي تي اچي پوء ھڪ حساس پردي تي پوندي آهي جنھن کي ھاڻي ريٽينا چون ٿا جيڪو اک جي پٺيان هوندو آهي .ھن مطابق اک بہ ھڪ عدسو يا لينز آھي.
175px|thumb|ڪتاب المناظر جو لاطيني ٻولي ۾ ترجمو ٿيو اھڙي طرح محفوظ ٿي ويو . لاطيني ڪتاب جو ٻاھريون صفحو ھن جو سڀ کان وڌيڪ نالي وارو ڪتاب المناظر (Book of Optics) آھي جيڪو ستن جلدن تي مشتمل آهي جنھن ۾ ھن نور جو نظريو ۽ بصارت جو نظريو ڏنو جيڪي ھن کانپوءِ 650 سالن تائين غالب رھيا. ان ۾ ھن روشنيءَ جي رخ مٽجڻ جو بہ جائزو پيش ڪيو. ھن ڪتاب يورپ جي پوء ايندڙ سائنسدانن کي ڏاڍو متاثر ڪيو جن ۾ فرانسس بيڪن بہ شامل ھو. ھي ڪتاب ھن 1011 کان 1021 تائين واري عرصي ۾ لکيو ھو. 1030 ۾ ھن A discourse on light نالي ڪتاب ۽ ٻيو On the light of the moon نالي ڪتاب پڻ لکيا.
thumb|ابن الھيثم جو مسئلو يا ٿيورم (theorem)
thumb|450px|الھيزن يا ابن الھيثم جي جاميٽري مطابق ثابت ڪيل summation وارو فارمولو
thumb|280px|الھيثم جا چنڊ. ٻه نيرني رنگ جي چنڊ جھڙيون شڪليون سائي رنگ ۾ ڏيکاريل ٽڪنڊي جي  شڪل جي ايراضيءَ برابر ٿينديون
پي آءِ بي ڪالوني
يو سي 19 پي آء بي ڪالوني: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ڪراچي ڊويزن جي ضلعي ڪراچي اوڀر جي گلشن اقبال سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي. جيڪا سنڌ جي پھرين وڏي وزير پير الاهي بخش جي نالي سان منصوب آھي. پير الاهي بخش دادو مان پيپلزپارٽي جي اڳواڻ پير مظهر الحق جو والد ھيو ۽ ان جو گھر پڻ ان ڪالوني م واقع آهي. جن يونين ڪائونسل جون حدون اتر ۾ ھڪ ڪلوميٽر لياري ايڪسپريس وي سان ملي ٿي، اولھ ۾ نفيس آباد ۽ مارٽن ڪواٽرز، ڏکڻ م شڪارپور ڪالوني، پي اي سي ايڇ ايس ، ۽ اوورسيز سوسائٽي، اوڀر ۾ عيسا نگري ۽ لياقت نيشنل اسپتال واقع آھن. ھن يو سي جي ھڪ وڏي ايراضي تي سينٽرل جيل ڪراچي پڻ واقع آھي. ھي ڪالوني سنڌ حڪومت پاڪستان ٺھڻ کانپوءِ انڊيا کان ھجرت ڪري آيل مسلمانن جي رھائش جي سھولت لاء ٺھرائي ھئي. ھن يونين ڪاميٽي ۾ 2015 جي بلدياتي چونڊن ۾ ايم ڪيو ايم پاڪستان جو محمد شاھد خان چيئرمين ۽ مشتاق علي وائيس چيئرمين چونڊجي آيا ھئا. ھن يو سي ۾ اردو ڳالهائيندڙ ، سنڌي، پٺاڻ ۽ ٻيا رھندڙ آھن. پٺاڻن جي اڪثريت ان جي نشتر بستي ۾ رهندڙ آهي.
تعليم ۽ صحت
ھتان جي تعليمي ادارن ۾ آغا خان گورنمينٽ گرلس ڪاليج، گورنمينٽ گرلس ڊگري ڪاليج، ڪراچي ڪڊز يونيورسٽي، ايس ايس گرامر اسڪول، لٽل ھيون انگلش اسڪول، لٽل ووڊ اسڪول، ڪريسنٽ گرامر ھاء اسڪول، ايس اين ايس ايجوڪيشن سسٽم شامل آهن. صحت جي سھولت لاء ھتي جام ڪوثر پبلڪ ويلفيئر اسپتال، فيملي ميڊيڪل سينٽر، پڻ واقع آهي.
مشھور جايون
ھتي جي مشهور جاين م سينٽرل جيل ڪراچي، پي آء بي ڪرڪيٽ گرائونڊ( جيڪو ڪراچي ميونسپل پبلڪ پارڪ ۾ واقع آهي)، پاڪستان پوسٽ آفيس، خواجه ناظم الدين ھال، مدني مسجد، جامعہ مدرسا راشديه ۽ کتري مسجد شامل آهن. ايم ڪيو ايم جي اڳواڻ فاروق ستار جي رھائش پڻ ھن ڪالوني ۾ واقع آهي.
روڊ
ھن يو سي جي حدن سان ملندڙ روڊن ۾ لياري ايڪسپريس وي، مارٽن روڊ، جيل روڊ، يو سي جي اندر گذرندڙ مشھور روڊن م پي آء بي ڪالوني مين روڊ، شھيد اسلم روڊ شامل آهن.
حوالا
زمرو:ڪراچي ۾ عمارتون ۽ ساختون
شاهزيب خان جو قتل
شاهزيب خان جو قتل ، يونيورسٽي جي شاگرد شاهزيب خان جي قتل جي واقعي کي چيو ويندو آهي، جنهن کي 25 ڊسمبر 2012ع تي ڪراچي ۾ قتل ڪيو ويو هو. هن واقعي سڄي ۾ ملڪ ۾ ڪاوڙ کي جنم ڏنو، ڇو ته قتل ڪندڙ پاڪستان جي امير ماڻهو جو پٽ هو. 7 جون 2013ع تي زميندار سڪندر جتوئي جي پٽ شاهه رخ جتوئي، سراج ٽالپر کي هن ڏوهه جي سزا ۾ ڦاسي جي سزا ڏني وئي. قتل ۾ مدد فراهم ڪرڻ جي ڏوهه ۾ سجاد ٽالپر ۽ غلام مصطفي لاشاري کي عمر قيد جي سزا ڏني وئي. سيپٽمبر 2013ع تي شاهزيب جي والدين ڊي ايس پي اورنگزيب خان ۽ امبرين اورنگزيب، هڪ قسمنامو جمح ڪرايو، جنهن ۾ چئني جوابدارن جي رهائي جي درخواست ڪيل هئي. 23 ڊسمبر 2017ع تي سنڌ هاءِ ڪورٽ کين رهائي ڏني. 1 فيبروري 2018ع تي پاڪستان جي سپريم ڪورٽ سنڌ هاءِ ڪورٽ کي حڪم ڪيو ته ٻئي ڪيس ٻيهر کوليا وڃن ۽ جوابدارن کي گرفتار ڪيو وڃي.
تفصيل
24 ڊسمبر 2012ع جي رات، شاهزيب جي ڀيڻ سندس ڀيڻ جي شادي تقريب مان واپس گھر اچي رهي هئي ته غلام مصطفي لاشاري ان سان بدتمزي ڪئي، جنهن جي ڪري شاهزيب ۽ شاه رخ جتوئي ۽ ٻين جوابدارن جي وچ ۾ جهيڙو ٿي پيو. جهيڙي کان پوءِ شاه رخ جتوئي ۽ سراج شاهزيب جو پيڇو ڪيو، ۽ کيس قتل ڪري ڇڏيو.
شروع ۾ ڪابه گرفتاري عمل ۾ نه آئي، جنهن کي سماجي رابطن واري ويبسائيٽن تي اهو مسئلو نمايان ٿي اڀريو. 7 جنوري 2013ع تي سراج ٽالپر، ساجد ٽالپر ۽ غلام مصطفي لاشاري کي قتل جي ڏوهه ۾ گرفتار ڪيو ويو، جڏهن ته شاه رخ جتوئي دبئي فرار ٿي ويو، جنهن کي پڻ بعد ۾ گرفتار ڪيو ويو. ان کان پوءِ گواهن جوابدارن کي سڃاتو. ڪيترن ئي آفيسرن جي تبديلي کان پوءِ نيٺ مارچ ۾ هنن خلاف ڏوهه داخل ڪيو ويو. جون 2013ع تي مُک جوابدار شاه رخ جتوئي ۽ سراج ٽالپر کي موت جي سزا ڏني وئي. موت جي سزا اچڻ بعد ميڊيا جي ڪيمرائن سامهون شاه رخ جتوئي مسڪرائي رهيو هو، جنهن کان پوءِ بيهر سماجي رابطن جي ويبسائيٽن تي ماڻهن پاران چڙ جو اظهار ڪيو ويو.
هن ڪيس 28 نومبر 2017ع تي نئون رخ کنيو، جڏهن سنڌ هاءِ ڪورٽ موت جي سزا آيل شاه رخ جتوئي جي ڪيس کي ٻيهر ٻڌڻ جو فيصلو ڪيو.
مٿيون ايوان
right|thumb|فرانس جي سينيٽ مٿيون ايوان ، ايوان بالا ٻہ ايواني يا ٽي ايواني پارليامينٽٽ جو ھڪ ايوان جتي بحث ٿيندو آهي ھي ايوان اختيارن ۾ ھيٺين ايوان کان گھٽ اختيار وارو يا محدود اختيارن وارو آھي. اھڙا قانون ساز ادارا جيڪي ھڪ ايوان وارا ھوندا آھن انھن ۾ مٿيون ايوان يا ھيٺيون ايوان ڪانہ ٿيندو آهي.پارلياماني نظام م سينيٽ جا اختيار محدود ھوندا آھن ء ان جو ڪردار مشاورت ۽ نگراني وارو ھوندو آھي ۽ انتظاميہ تي ان جو ضابطو نہ ھوندو آھي
شاهزيب خان جو قتل
تفصيل
23 ڊسمبر 2017ع تي سنڌ هاءِ ڪورٽ شاهه رخ جتوئي ۽ ٻين جوابدارن کي ڪيس جي ٻيهر ٻڌڻي دوران ضمانت تي آزاد ڪري ڇڏيو. ضمانت طور جوابدرن 5 لک رپين جا ضمانتي باند ڏنا. ضمانت جو فيصلو ان قوت ڏنو ويو جڏهن شاهزيب جي خاندان ڪورٽ ۾ معاهدو پيش ڪيو، جنهن ۾ چيو ويو ته بغير ڪنهن رقم جي، شاهه رخ کي الله جي نالي تي معاف ڪيو ويو آهي. سنڌ هاءِ ڪورٽ موت جي سزا ختم ڪندي حڪم ڏنو ته هاڻ سيشن ڪورٽ دهشتگردي جو مقدمو هلائي. سول سوسائٽي پاران سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فيصلي کي سپريم ڪورٽ ۾ چيئلنج ڪيو ويو، جنهن کان پوءِ سپريم ڪورٽ ضمانت رد ڪندي، جوابدارن جي گرفتاري جو حڪم ڏنو ۽ 24 ڪلاڪن ۾ سندس نالا اي سي ايل ۾ داخل ڪرڻ جو حڪم پڻ جاري ڪيو.
مغل خان
مغل خاندکن جي قلعي دار بن زين خان ڪوڪ جو پٽ هو ۽ امير خان جي وفات ڪري کيس ٺٽي جي صوبيداري ڏني ويئي ۽ 1060هه ۾ ان عهدي تان لاٿو ويو. .۱۰۶۱ ھ ۾ سندس ٻيھر ٺٽي ۾ مقرري ٿي پر ڪجھ مهينن ۾ سردار خان سندس جاء تي نئون صوبيدار مقرر ٿيو.
شاهزيب خان جو قتل
حوالا
زمرو:2012ع پاڪستان ۾ زمرو:ڪراچي ۾ ڏوهه زمرو:2012ع ۾ قتل ڪيل زمرو:پاڪستان ۾ قتل ڪيل
مٿيون ايوان
مٿئين ايوان ۽ ھيٺين ايوان ۾ فرق
مٿيون ايوان ھيٺين ايوان کان ھيٺين مان گھٽ ۾ گھٽ ھڪ ڳالھ جي ڪري مختلف ھوندو آهي اختيار:
رتبو
فيصل آباد
فيصل آباد ; پاڪستان جو ٽيون ۽ پنجاب جو ٻيون وڏو شھر آھي جيڪو 1977 تائين لائل پور (Lyallpur) جي نالي سان مشھور ھو پوءِ ان جو نالو شاھ فيصل جي نالي تي فيصل آباد رکيو ويو.
تفصيلي تعارف
برٽش انڊيا جي دؤر ۾ قائم ٿيل ھي شھر پھرين شھرن مان ھڪ شھر ھو جيڪو منصوبہ بندي سان ٺاھيو ويو ھو. ھن وقت ميٽروپولس جي حيثيت وارو ھي شھر فيصل آباد ضلعي ۽ فيصل آباد ڊويژن جو صدر مقام آهي. فيصل آباد ضلعي جي ايراضي 5856 چورس ڪلوميٽر آهي فيصل آباد ڊولپمينٽ اٿارٽي (FDA) جي ڪنٽرول وارو علائقو 1280 چورس ڪلوميٽر آهي. > فيصل آباد جي بيھڪ پنجاب جي وچ ۾ ھجڻ ڪري چؤطرف سموري پنجاب سان روڊن ريلوي لائين ۽ ھوائي رستن ذريعي ڳنڌيل آھي جنھن ڪري ھي شھر صنعت ۽ پيداواري ورھاست جو ھڪ وڏو مرڪز ٿي ويو آهي. ان کي تنھن ڪري پاڪستان جو مانچسٽر چوندا آهن پنجاب جي جي.ڊي.پي. جو 20 سيڪڙو حصو ڏيندڙ ھن شھر جي جي.ڊي.پي.20.5 بلين ڊالر آهي ھن جي پسگردائيءَ پن زراعت جو مرڪز آھي جتي جون زمينون چناب نديءَ سان سيراب ٿين ٿيون. ڪپھ، ڪڻڪ، ڪمند، مڪئي، مختلف سبزيون ۽ ميوا ھتي ڪثرت سان پوکيا وڃن ٿا.شھر ۾ وڏا ريلوي جا انجينيئرنگ ورڪشاپ، کنڊ ۽ ڪپڙي جا ڪارخانا واقع آھن. سپر فاسفيٽ جي پيداوار جو مرڪز آھي. ان کان علاوه زرعي اوزارن، پني، گھ جي صنعت جو پڻ مرڪز آھي. ھتي جي صنعت۽ واپار جي نگراني لاءِ فيصل آباد چيمبر آف ڪامرس اينڊ انڊسٽري جيڪو پاڪستان جي فيڊريشن آف چيمبر آف ڪامرس اينڊ انڊسٽري کي رپورٽ ڏيندو آهي ادارو موجود آهي. شھر کي ھڪ وسيع ڊراء پورٽ آهي. ھن شھر ۾ بين الاقوامي ايئرپورٽ پڻ واقع آهي. ھن شھر جي تعليمي ادارن ۾ ايگريڪلچرل يونيورسٽي, گورنمينٽ ڪاليج يونيورسٽي، ايوب ايگريڪلچرل ريسرچ انسٽيٽيوٽ،بيڪن هائوس اسڪول، ڊويزنل پبلڪ اسڪول فيصل آباد ۽ نيشنل ٽيڪسٽائيل يونيورسٽي واقع آھن.ھتي راندين لاء اقبال اسٽيڊيم پڻ واقع آهي ۽ ان سان تعلق رکندڙ ھن شھر جي ڪرڪيٽ ٽيم جو نالو فيصل آباد وولوز (Faisalabad Wolves) آھي.ھتان جي ھاڪي ج ٽيم ۽ سنوڪر جا رانديگر ملڪ ۾ ۽ ملڪ کان ٻاهر شھرت حاصل ڪئي
فيصل آباد جي تاريخ
فيصل آباد يونيورسٽيءَ جي تحقيق مطابق ھن شھر جي جاء تي ھڪ وسندي جي موجودگيءَ جي شھادت ارڙھين صدي عيسوي تائين ملي ٿي جڏھن ھتي ٻيلن ۾ رھندڙ قبيلن ھتي رھڻ شروع ڪيو. انھن آبادين جو تعلق جھنگ ۽ صندلبار جي قديم ضلعن سان ھيو ۽ ان وقت اھي ضلعا شاھدرہ کان شورڪوٽ ۽ سانگلا ھل کان ٽوبہ ٽيڪ سنگھ جي وچ ۾ واقع ھيا.
پراڻو لائلپور شھر انگريزن جي دؤر ۾ جھنگ ضلعي جو تعلقو ھيو ۽ 1904 ۾ کيس ضلعي جو درجو مليو ھن شھر جو نالو پنجاب جي ليفٽننٽ گورنر سر جيمز براڊ ووڊ لائل(James Broadwood Lyall) جي لوئر پنجاب جي چناب واري وادي ۾ آبادڪاري وارين ڪوششن جي نتيجي ۾ سندس ياد ۾ رکيو ويو. ان جو خاندان وارو نالو لائل ۽ پور ملائي لائلپور نالو ٺاھيو ويو. لفظ پور سنسڪرت ٻوليءَ جو لفظ آهي جنھن جي معني آهي شھر. اھڙي طرح ان نالي جي معني ھئي لائل جو شھر ستر واري ڏهاڪي ۾ پاڪستان جي حڪومت ھن شھر جو نالو سعودي عرب جي بادشاھ فيصل جي نالي تي فيصل آباد رکيو جنھن جي معني آهي فيصل جو شھر
ارڙهين صديءَ ۾ مغلن جي بادشاھت جي خاتمي جي ڪري بينگال کان پنجاب تائين صوبن جي سياسي ۽ معاشي زوال اڳتي هلي پنجاب جي بہ تقسيم جو سبب بڻيو. سال 1880 ۾ ھڪ انگريز آفيسر پوھم ينگOIE موجوده شھر جي جاء تي باقاعده نئون شھر جوڙڻ جي تجويز پيش ڪئي جنھن جو نقشو ھن برطانيا جي جھنڊي يونين جيڪ جي نموني تي ٺاھيو نقشي مطابق شھر جي وچ ۾ گھنٽا گھر(clock tower) ھو جتان يونين جيڪ جي پٽن وانگر اٺ روڊ چؤطرف نڪرن پيا. جنھن جي سر جيمز براڊ ووڊ لائل حمايت ڪئي اھڙي طرح لائلپور نالي سان نئين شھر جي تعمير شروع ٿي جنھن جو 1979 ۾ جنھن جو نالو فيصل آباد رکيو ويو. سال 1892 ۾ لائلپور تعلقي جي زرعي پيداوار جي اضافي سان ھن شھر کي برٽش ريلوي نيٽورڪ سان ڳنڍڻ لاءِ وزيرآباد ۽ لائلپور وچ ۾ ريلوي لائن وڇائڻ شروع ڪئي جيڪو ڪم 1895 ۾ مڪمل ٿيو. Construction of the rail سال 1896 ۾ لائلپور جھنگ ضلعي جي تحصيل ھو.انوقت ان ضلعي جي ٻين تحصيلن ۾ جھنگ تحصيل کانسواءِ گوجرانوالا ۽ ساھيوال جون تحصيلون بہ شامل ھيا. 1904 ۾ لائلپور تحصيل کي ضلعي جو درجو ڏئي ان ۾ لائلپور تحصيل کان علاوه سمندري ، ٽوبہ ٽيڪ سنگھ تحصيلن سان گڏوگڏ سب تحصيل جڙانوالا شامل ڪيون ويون. جڙانوالا کي بہ جلد ئي تحصيل جو درجو ڏنو ويو. 1906 ۾ پنجاب ايگريڪلچرل ڪاليج اينڊ انسٽيٽيوٽ قائم ڪيو ويو جنھن کي بعد ۾ زرعي يونيورسٽي جو درجو ڏنو ويو ھو. شروع ۾ شھر جي سنڀال لاء ٽائون ڪميٽي ڪم ڪندي ھئي جنھن کي 1909 ۾ ميونسپل ڪميٽي جو درجو ڏنو ويو. ھي شھر آھستي آھستي زرعي اوزارن ۽ اناج جو مرڪز ٿي ويو. 1930واري ڏھاڪي ۾ ھتي ٽيڪسٽائيل انڊسٽري ۽ فوڊ پروسيسنگ، فلور ملن جي ننڍين صنعتن جو آغاز ٿي چڪو ھو.
پاڪستان جي قيام کان پوءِ
thumb|220px|[[ايڊوينا مائونٽ بيٽن تقسيم ھند وقت لائلپور جي پنجاب اسڪائوٽس ۾ ھندو پناهگيرن سان گڏ ڪيمپ]]
آگسٽ 1947 ۾ پاڪستان ۽ ڀارت جي قيام وقت ھندوستان جي تقسيم سان گڏ پنجاب بہ تقسيم ٿي ويو.اوڀر پنجاب ڀارت ۾ ۽ اولھ پنجاب پاڪستان ۾ شامل ڪيو ويو. 1977 ۾ ھن شھر جو نالو لائلپور مٽائي فيصل آباد رکيو ويو. 1985 ۾ ھي شھر ڊويزنل صدر مقام بڻيو. ھن نئين ڊويژن ۾ ٽي ضلعا :فيصل آباد، جھنگ ۽ ٽوبہ ٽيڪ سنگھ شامل ڪيا ويا. 1980 واري ڏھاڪي ۾ ھن شھر ۾ غيرملڪي سرمائيڪاري جو تيزي سان اضافو ٿيو ھتان جا ماڻھو ملڪ کان ٻاهر وڃڻ شروع ٿيا ۽ ٻاھرين دنيا سان باھمي تعلقات بھتر ٿيڻ جي ڪري ھتي فنڊنگ ۾ اضافو ٿيو ۽ ترقي ۾ واڌ آئي.
شھر جو سياسي ۽ انتظامي ڍانچو
thumb| 200px |ساڄو|فيصل آباد ۾ اٺ ضلعا آهن: 1. [[لائلپور ٽائون 2. مدينہ ٽائون 3. جناح ٽائون 4. اقبال ٽائون 5. چڪ جھمرا ٽائون 6. جڙانوالا ٽائون 7. سمندري ٽائون 8. ٽنڊليان والا ٽائون]]
فيصل آباد کي لوڪل گورنمينٽ آرڊيننس 2001 ذريعي سٽي ڊسٽرڪٽ ۾ تبديل ڪيو ويو جنھن ۾ سٽي گورنمينٽ جا ست شعبا آھن جن ۾ زراعت، ڪميونٽي ڊولپمينٽ، تعليم، فنانس ۽ پلاننگ، صحت، ميونسيپل سروسز، ۽ ورڪس اينڊ سروسز شامل آهن.ھر شعبي جو سربراھ ايگزيڪيوٽو ڊسٽرڪٽ آفيسر ھوندو آھي. جڏھن تہ ڊسٽرڪٽ ڪوآرڊينيشن آفيسر وري انھن سڀني انتظامي شعبن جي نگراني ڪندڙ سربراھ ھوندو آھي. سٽي ڊسٽرڪٽ کان علاوہ اٺ تحصيل ميونسپل ايڊمنسٽريشن پڻ آهن. سٽي ڊسٽرڪٽ ۾ 118 يونين ڪاؤنسلون آهن جن جو ڪم سماجي معاشيات سان لاڳاپيل شمارياتي معلومات محفوظ ڪرڻ پڻ آھي.
حوالا
زمرو:پاڪستان جو شھر زمرو:پنجاب (پاڪستان) جا آباد مقام زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان) زمرو:پنجاب جو شھر زمرو:فيصل آباد ضلعو زمرو:فيصل آباد ڊويژن
ٽپاري
ٽِپاري اصل پيرو جو آهي، مگر ڪيپ ۾ توڙي هندستان ۾ عام ٿي ويو آهي. ميوو بلڪل آلو بالو يا شاهداڻي جهڙو ٿئي ٿو ۽ پنن جي جهمٽ ۾ لڪل ٿو رهي. سواد چڱو ٿو ٿئيس. مربو تمام چڱو ٿيندو اٿس. مئي يا جون مهيني ۾ ٻج پوکيندا آهن، پوءِ ٻيجاري مان چڪيون ڪڍي قطارن ۾ رکندا آهن، جي چئن فوٽن جي وڇوٽيءَ تي هڻندا آهن. زمين ۾ ڀاڻ هوندو ته چڱو آهي. جڏهن اٺن انچن جا ٿين تڏهن پاڙ جي مٽي ڪڍجين. جڏهن ٻور جهلين تڏهن ٽارين جون چوٽيون پٽي ڇڏجين، جو انهيءَ ڪري ميوو زور وٺندو. ميوو جنوريءَ ۽ فيبروريءَ ۾ پچي ٿو. هي وڻ تمام نازڪ ٿو ٿئي. گهڻي سردي نه سهي سگهندو آهي. گرم موسم ۽ گرم ملڪن ۾ چڱو ٿيندو آهي.
شوش، ايران
شوش ، جنهن کي قديم دور ۾ سوسن پڻ چيو ويندو هو، ايران جو شهر ۽ خوزستان صوبي جي شوش شهرستان جي گادي جو هنڌ آهي. 2006ع جي آدمشماري موجب هن شهر جي آبادي 53،897 هئي. هي قديم شهر سوسن جي پاسي ۾ آهي.
غلام محمد لغاري
ديھ غلام محمد لغاري سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي سجاول جوڻيجو تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حيدر چانڊيو تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1882ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ غلام محمد لغاري، ڳوٺ خان محمد لغاري، واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ جمال خان لغاري معروف آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ فتوھل چوڍو ۽ ديھ ڪورائي، اوڀر ۾ ديھ محمد گجراڻي، اولھ ۾ ديھ ڪلر ۽ ديھ علي شير گوپانگ ۽ ڏکڻ ۾ ديھ جليل ڪلھوڙو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,443 ھئي جيڪا 391 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
مقدونيه
thumb|[[مقدونيہ (علائقو)]]
مقدونيہ (Macedonia) جي لاءِ توهان هيٺين صفحن سان رجوع ڪري سگهو ٿا:
تاريخي
ٻيا ماڳ
زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا
عيسا نگري
يو سي 20 عيسا نگري: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ڪراچي ڊويزن جي ضلعي ڪراچي اوڀر جي گلشن اقبال سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاميٽي جو نالو آهي. ھن يو سي جي حد اتر اولھ واري پاسي ھڪ ڪلوميٽر تائين لياري ايڪسپريس وي سان لڳي ٿي، ڏکڻ اولھ پاسي تقريبن 700 ميٽر غوثيه روڊ سان ملي ٿي جنھن جي ٻئي پاسي کان پي آء بي ڪالوني ک جي حد آھي. ڏکڻ اوڀر کان ھڪ ڪلوميٽر يونيورسٽي روڊ سان حد مليس ٿي.اتر اوڀر پاسي ھڪ ڪلوميٽر ھن يو سي جو دنگ سر شاھ محمد سليمان روڊ سان مليس ٿو. ڏکڻ واري ڪنڊ تي يونيورسٽي روڊ تي حسن اسڪوائر واقع آهي. ھن پاڙي م اڪثر غريب آبادي رھي ٿي. علائقي م شھري منصوبه بندي جو فقدان ھجڻ ڪري گھٽيون ۽ روڊ بي ترتيب آھن. تعليم ۽ صحت جون سهولتون نامناسب آھن پر راندين لاء ھتي ڪافي ميدان آھن. ھن يو سي جي حدن ۾ ھڪ وڏو قبرستان پڻ واقع آھي. ھن ڪالوني جو نالو حضرت عيسي عليه السلام جي نالي سان منصوب آھي. چيو وڃي ٿو تہ 1962 ۾ پنجاب مان عيسائي خاندان ھتي روزگار جي لاءِ لڏي آيا ھئا ۽ ان عيسائي آبادي جي ڪري اھو نالو ان تي پئجي ويو. ھتان جي پاڙن م منو ڳوٺ ۽ بلوچ پاڙو شامل آهن.ھن يو سي ۾ سنڌي ۽ بلوچ اڪثريت ۾ آھن ان کان سواءِ پنجابي پٺاڻ ۽ اردو ڳالهائيندڙ ماڻھو پڻ رھندڙ آھن. 2015 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ھن يو سي م چيئرمين جي سيٽ تي بلوچ خان گبول چونڊجي آيو ۽ وائيس چيئرمين جي سيٽ تي انور سلطان چونڊجي آيا. ٻنھي جو تعل پاڪستان پيپلز پارٽي سان آھي
ديھ کيبراڻي
ديھ کيبراڻي:خيبراڻي : پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي مٽياري جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جنھن ۾ ڳوٺ جمعو شھوڪ، ٽائون ڪاميٽي کيبر، ڳوٺ عطر فقير ۽ ڳوٺ رشيد کيبر واقع آھن.ھن ديھ جو وڏو حصو زرعي زمينن تي مشتمل آهي.ھن ديھ مان نيشنل ھاء وي جو گزر ٿئي ٿو ۽  کيبر شھر مان لنڪ روڊ ٽنڊو ادم طرف ويندڙ آھي. ھن جون حدون ديھ ڪتڪي، ديھ ريڇل، ديھ ٻيلو مريد ، ديھ ڀاڻوڪي، ديھ ٺوڙھا، ديھ وساڻ ۽ ديھ چارج 20 سان ملن ٿيون.
زمرو:سنڌ جون ديھون
18 آڪٽوبر
18 آڪٽوبر ، عيسوي سال جو 291 هون (ليپ سال 292 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 74 ڏينهن (ليپ سال 75 ڏينهن) باقي آهن.
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:آڪٽوبر
مسٽر گوڪلي
محمد علي جناح, آل انڊيا مسلم ليگ جي سالياني اجلاس، دهليءَ ۾ 24 اپريل 1943ع ۾ ڪئي وئي، جنهن ۾ هن چيو ته: پهرين ايڪٽ 1861ع ۽ ٻئي ڀيري ايڪٽ 1884ع جي روءِ سان، گورنر جنرل جي ڪائونسل ۾، مسلمانن کي تمام گهٽ نمائندگي  ڏني وئي.
ان کان پوءِ 1907ع ۾ منٽو مارلي سڌارا آندا ويا ۽ چونڊن جو دائرو وسيع ڪيو ويو، پر جداگانا چونڊن جو مطالبو ڪيو.
مسٽر گوڪلي، جو هڪ وڏي هندوءَ دادا ڀائي نوروز جو شاگرد هو، تنهن ڪجهه اصول اڳيان آندا، مسٽر گوڪلي، مسلمانن جي مفاد جي حمايت شروع ڪئي. جن مان هڪ هي هو ته ’هندو ۽ مسلمان پاڻ ۾ ملي ڪري، پنهنجن حقن جو حل ڪڍن. گوڪلي، 1907ع ۾ چيو هو ته ’هڪ هندو اڪثريت جي مقابلي ۾، مسلمان ڊنل آهن، کين خطرو آهي ته ائين نه ٿئي جو انگريز جي غلاميءَ مان نڪري، هندن (اڪثريت) جا محڪوم ٿي وڃن، ۽ اها ڳالهه اهڙي ناهي، جنهن کي نظر انداز ڪري سگهجي.
دادا ڀائي نوروز جي انهن ڪوششن مناسب اتحاد جي اميد پيدا ڪئي هئي، پر ان دور جي هڪ اڳواڻ مسٽر بپن چندر پال، 1913ع ۾ هن طرح خيال ظاهر ڪيو: هندن ۽ مسلمانن ۾ جي اختلافات موجود آهن.