ارجمند_بانو_بيگم
هوءَ اهڙي همت واري ۽ مرداني هئي، جو مڙساڻي پوشاڪ ڍڪيندي هئي، ڇوڪرن وانگي علمي توڙي جنگي تعليم وٺندي هئي، ۽ گهوڙي سواري، تير اندازي ۽ سپاهگيريءَ جو هنر چڱي طرح سکي. شريف ماڻهن جي صحبت ۾، هن جي اخلاقي تعليم به گهڻي وڌي. تنهن کانپوءِ، هوءَ ڀرتي ٿي. بادشاهي جنگي مدرسي ۾ سورهن مهينا وڃي رهي، جنهن ۾ هن کي جنگي عملدار ٿيڻ جي سَنَد ملي. گهڻن شهزادن ۽ وڏن ماڻهن شاديءَ لاءِ ڇڪيس، پر هن سڀني کي جواب ڏيئي ڇڏيو، جو ڄاتائين ته بهادر عورت جي لاءِ اهو هڪڙو قيد ۽ بند آهي.. اڻويهين ورهين جي عمر ۾ هوءَ تُرڪي جي سلطان ”بايزيد، جي فوج ۾ وڃي بيٺي، ۽ سگهوئي پنهنجي هوشياريءَ، چالاڪيءَ، ايمانداريءَ ۽ عقلمنديءَ جي ڪري ”ليفٽيننٽ“ جو عهدو حاصل ڪيائين. هيءَ خوبصورت عورت، چوويهن ورهين تائين فوجي نوجوانن جي وچ ۾ اهڙيءَ پاڪدامنيءَ سان رهي، جيئن ڪا ڀيڻ پنهنجن ڀائن جي وچ ۾ رهي. سلطان بايزيد هن جي جرائت ۽ بهادريءَ جي بيحد تعريف ڪندو هو، ۽ ڏاڍا گهڻا انعام ڏيندو هو.انهيءَ وقت ڌاري بايزيد جي تميور بادشاهه سان جنگ شروع ٿي، ۽ ”امة الحبيب“ به انهيءَ جنگ ۾ وڙهي. آخر بايزيد کي شڪست آئي، ۽ ”امة الحبيب“ ٻين بهادرن سان گڏ قيد ٿي پيئي. انهيءَ وقت هن کي زرهه ۽ هَود پيل هو، ۽ هٿيار لڳل هوس. تيمور هن کي دشمن جي طرف وارن مان، سڀني کان زياده بهادريءَ ۽ همت سان وڙهندي ڏٺو هو، تنهنڪري هن ڏي سندس خاص ڌيان ٿيو. هن جي ڪشادي پيشاني، ڪشادو سينو، مضبوط هٿ _ پير ۽ خوبصورت شڪل ڏسي، سڀڪو حيران ٿي ويو. جڏهن پهريندي سڀ قيدي آيا، تڏهن تيمور حڪم ڪيو ته سڀني کي قتل ڪريو. هيءُ حڪم ٻڌي، ”امة الحبيب“ تيمور جهڙي شوخ، ضدي ۽ خونخوار بادشاهه کي جرائت ڪري، عرض ڪيو ته ”اي امير، مون کي ڪو عرض ڪرڻو آهي، ۽ جيسين آءٌ پنهنجيءَ دل جو احوال ڪري نه رهان، تيسين مون کي روڪ نه ٿئي“. تيمور جي اجازت ملڻ تي هن هڪڙي ڏاڍي دلچسپ تقرير ڪئي، جنهن جو مختصر مطلب هي هو ته ”اي بادشاهه، تو جو بي سبب بايزيد تي چڙهت ڪئي، ۽ هزارن خدا جي بيگناهه بندن جي خونريزي ڪئي، سو تو اهڙو ڳرو گناهه ڪيو آهي، جنهن جو ٻوجهه قيامت تائين تنهنجيءَ گردن تي رهندو تو ڏاڍيءَ بيرحميءَ سان ستر هزار بيگناهه تُرڪ ٺڳيءَ سان سُرنگهه جي وسيلي اڏائي ڇڏيا، ۽ انهن جي پيارن ٻچن کي يتيم، ۽ زالن کي بيوهه ڪيو. بوجو توکي يقين رکڻ کپي ته تو انهن بهادر ترڪن جي رت ۾ پنهنجي گهوڙي جا سُنب نه ڀريا، پر اسلام جي بيخ ڪني ڪئي، ۽ جن  مسلمانن يورپ ۾ فتحون ڪيون، ۽ ڪيئي بادشاهتون زير و زبر ڪيون، تن تي تو بيرحمي  ۽ ظلم ڪيو! جيتوڻيڪ بادشاهه بايزيد، نياز سان، خلق جي بچاءَ لاءِ، توکي صلح جو پيغام موڪليو ته به تو هٺ ۽ وڏائيءَ کان هن جي ڳالهه نه مڃي: پڪ ڄاڻج ته نيٺ هڪڙي ڏينهن تنهنجي به حياتي پوري ٿيندي، ۽ خدا جي اڳيان توکي حاضر رهڻو پوندو _ پوءِ انهيءَ جي سوال جو ڪهڙو جواب ڏيندين؟ آءٌ هن بابت ٻيو وڌيڪ چوڻ نٿي گهران، فقط هيترو عرض ڪريان ٿي ته جڏهن اسين سڀ قيدي ٿيا آهيون، ۽ اسان جا هٿ پير زنجيرن سان ٻڌل آهن. تڏهن تون اهو ڪهڙو بُزدلي ۽ نفرت جهڙو حڪم ٿو ڏين ته هن بيوسيءَ جي حالت ۾ اسان کي قتل ڪن!“ ائين چئي، ”امة الحبيب“ مٿي مان پنهنجو لوهه جو خود لاهي هيٺ اچلايو، ۽ چوڻ لڳي ته ”ڏس، ڏس! اي بادشاهه، آءٌ هڪڙي ناتجربيڪار عورت آهيان: انهيءَ مان ئي تون کڻي قياس ڪر ته جنهن قوم جون زالون اهڙيون بيڊپيون ۽ همت واريون آهن، تن جا مرد ڪهڙا نه بهادر ۽ دلير هوندا!“.. تيمور توڙي ٻيا درٻاري، هن جي گفتگو ٻڌي ۽ هن جي صورت ڏسي، حيران ٿي ويا. تيمور جهڙي زبردست ۽ قهار شخص هن کي نرميءَ سان فقط هيترو چيو ته ”اي بهادر خاتون، جيڪي تو چيو سو سڀ درست ۽ بجا آهي، ليڪن حقيقت هي آهي ته جدا جدا فتحن حاصل ٿيڻ ڪري، اسان کي هيءُ نئون خيال دل ۾ آيو، هاڻ وڃ، مون توکي ۽ تنهنجن نثار قيدين کي معافي ڏني. هيءُ ٻڌي، ”امة الحبيب“ بادشاهه کي سلام ڪيو، ۽ پنهنجن همراهن سميت آزاد ٿي، وري وڃي بايزيد جي لشڪر سان گڏي. هن جي وڃڻ کانپوءِ تميور شاهه سلطان يزدانيءَ ڏي ڌيءُ جي سڱ ڏيڻ جو پيغام موڪليو. هن تميور کي خونخوار بادشاهه ڄاڻي انڪار ٿي ڪيو، پر جڏهن ڌيءُ سان صلاح ڪيائين ۽ هن جو اعتراض ڪونه ڏٺائين، تڏهن قبول ڪيائين. تيمور ڏاڍو خوش ٿيو، ۽ ٻئي ڏينهن يارهن هزار فوج وٺي ”جبل الطير“ جي ميدان ۾ آيو، جتي يزدانيءَ جي ٻاويهه هزار فوج لٿل هئي، اتي هن جو نڪاح ٿيو، ۽ تيمور ڪابِين ۾ چين جو ملڪ لکي ڏنو. يـزدانيءَ به پنهنجيءَ ڌيءُ کي ججهو ڏاج ڏيئي ۽ 	چڱيون نصيحتون ڪري رخصت ڏني، ۽ ”امة الحبيب“ شاهي محلات ۾ اچي داخل ٿي. سندس نالو مٽائي، ”حميده بانو بيگم“ رکيو ويو. جيتوڻيڪ تيمور کي اڳيئي ٽي بيگمون ٻيون به هيون، ته به هن بيگم سگهوئي پنهنجي ظاهري ۽ باطني حسن، روشن دماغيءَ، بيدار مغزيءَ چڱن اخلاقن ۽ عادتن جي ڪري، نه رڳو تيمور جهڙي جابر ۽ قهار بادشاهه کي، پر ساري حرمسراءِ جي بيگمن کي موهي ڇڏيو، ۽ اهڙي هر دلعزيز ٿي ويئي، جو ڳالهه ڪرڻ کان ٻاهر! انهيءَ کانپوءِ جڏهن به ڪڏهن بادشاهه جنگ تي ويندو هو، تڏهن حميده بانو بيگم ساڻس رهندي هيس، ۽ اڪثر خوفناڪ وقتن ۽ هنڌن تي، هٿيار ڍڪي، بهادرن جهڙي جوانمردي ڏيکاريندي هئي..