cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بيربل
بيربل (Beerbil) جو اصل نالو مھيش داس (Mahaish Daas) ھو. ذات جو برھمڻ ھو. برھيه سندس تخلص ھو. ھو ڳائيندو به ھو، ان ڪري کيس ڪب راءِ يعني ڪبت چوڻ وارو سڏيندا ھئا. ھو اصل سنڌ جو ھو ۽ ضلعي بدين جي شھر فتح باغ جو رھندڙ ھو. سندس پيءُ غريب ھو، پر سندس گھراڻو صاحب علم ھو پر غربت جي زندگي گذاريندو ھو. بيربل جڏھن ڪجھ وڏو ٿيو، تڏھن شھر جي ھڪ امير جون ٻڪريون چارڻ لڳو. جڏھن ھمايون فتح باغ ۾ آيو، تڏھن سندس ماڻهن جي ملاقات بيربل سان ٿي. اھي سندس ڳالهائڻ جي انداز کان متاثر ٿيا ۽ ھمايون وٽ کيس وٺي آيا. جنھن سندس عقلمندي ۽ دانشمندي جون ڳالھيون ٻڌي، کيس پاڻ وٽ رھايو. بادشاھ جڏھن ايران ويو تڏھن به ھو ساڻس گڏ ھئو ۽ جڏھن بادشاھ دھليءَ موٽي آيو ۽ کيس ٻيھر تخت مليو، تڏھن به ھي سنڌي گھراڻو ساڻس گڏ ھو. اڪبر اعظم، جڏھن تخت تي ويٺو، تڏھن بيربل کي ھن پاڻ وٽ رھايو ۽ سندس عقلمنديءَ کي ڏسي، پنھنجي نون رتنن ۾ شامل ڪيو. اڪبر کان 14 سال وڏو ھو.
thumb|بيربل جو گھر فتح پور سيڪري ۾ اڪبر جي محل ڀرسان واقع ھيو
بيربل جي توڪلاڻي طبعيت، ساڃاهه واري گفتگو ڏسي، گھڻو ڪري اڪبر بادشاھ کيس راجائن ڏانھن سفير ڪري موڪليندو ھو. “درٻار اڪبري” جو مصنف لکي ٿو ته “بيربل نھايت زيرڪ ۽ داناءُ ھو. ڪجھ قومي قرابت ڪري، ڪجھ منصب سفارت ڪري، ڪجھ پنھنجن لٽڪن چٽڪن ۽ لطيفن ڪري، ھو درٻارين سان رلي ملي ويندو ھو ۽ اھو ڪم سرانجام ڏيئي ايندو ھو، جيڪو سوين لشڪرن کان به نه ٿي سگھندو ھو. 984ھ ۾ راءِ لون ڪرن سان گڏ راجا ڏونگر پور ڏانھن موڪليو ويو ته، جيئن سندس نياڻي بادشاھ لاءِ وٺي. ھن وڃڻ سان اھڙو منتر پڙھيو جو ھو پَل ۾ راضي ٿي ويو ۽ کلندي ڪڏندي ڄڃ وٺي آيو. کيس ٻه ھزاريءَ جو منصب مليل ھو ۽ کيس صاحب السيف القلعه جو خطاب مليل ھو.
بيربل نه رڳو، اڪبر بادشاھ، امير امراءُ، سفيرن ۽ وزيرن جو نُورِنظر ھو، پر عوام ۾ به ڏاڍو مقبول ھو. ڪريم بخش خالد لکي ٿو ته “ھو پنھنجي لطيفا گوئي ۽ سخن سنجيءَ جي ڪري، نه رڳو اڪبر بادشاھ وٽ، پر عوام ۾ به پسند ڪيو ويندو ھو. ھن جو گهڻو ڪري ملا دوپيازي سان مذاق ٿيندو رھندو ھو ۽ اھي ڳالھيون عوام ۾ مقبول ھيون.
شمس العلماءُ مولانا محمد حسين آزاد لکي ٿو ته “بيربل، بادشاھ ۽ جنتا لاءِ ھڪ عجوبو ھو. ڏُک ۽ سُک ۾ بادِ صبا ھو. سندس ڪم ئي ھو عوام جو دليون جيتڻ، کين شاداب، آباد ۽ خوش خورم رکڻ. جڏھن به بادشاھ جو مزاج بگڙندي ڏسندو ھو ته اھڙي ڪارگذاري ڪندو ھو جو بادشاھ جي ڪاوڙ لهي ويندي ھئي.” بيربل پنھنجي عوام ۾ به ان ڪري ئي مقبول ھو جو، ڪيترن ئي موقعن تي مسڪين، بي پھچ، نادار ۽ غريب ماڻھن کي بادشاھ ۽ ان جي اميرن جي ظلم ۽ بي انصافيءَ کان آجپو ڏياريندو هئو.
چون ٿا ته ھڪ لڱا بادشاھ کي ڪنھن ٻڌايو ته ھن شھر ۾ ھڪ اھڙو بدبخت ماڻھو رھي ٿو، جنھن جو منھن جيڪڏھن نيراني ڪو ڏسي ته ان کي سڄو ڏينھن ماني نصيب نه ٿي ٿئي. بادشاھ چيو ته “ائين ڇا ھوندو” جواب ڏنائونس ته چڱو آزمودو ڪري ڏسو. ھمراھ کي، صبح جو سوير بادشاھ جي آڏو آندو ويو ۽ خدا جي قدرت انھيءَ ڏينھن ايڏا ته فيصلا ٿيا ۽ ٻاھريان وفد آيا جو، بادشاھ کي واندڪائي ئي ڪونه ٿي ته ماني کائي. جڏھن رات جو کيس ماني پيش ڪئي ويئي ته ھن چيو ته “صبح وارو ھمراھ ته برابر منحوس آھي. اھڙي ماڻھوءَ کي منھنجي بادشاھيءَ ۾ رھڻ نه ڏجي ۽ حڪم ڪيائين ته، ھن کي ڦاسيءَ تي چاڙھيو وڃي.” ھو اچي پريشان ٿيو ته ڪيئن مفت ۾ مران ٿو؟ جڏھن اھا خبر بيربل کي پيئي تڏھن ھن سوچيو ته ھن غريب جي جان ته کِل ڀوڳ ۾ وڃي ٿي. سو اچي بادشاھ کي پاسو ڏنائين. چوڻ لڳس ته “سائين ھو ته برابر بدبخت آھي جو اوھان سندس منھن ڏٺو ته اوھان کي رڳو ڏينھن جي ماني نصيب نه ٿي. پر ھن پھرين صبح جو اوھان صاحبن جي زيارت ڪئي ته ھن جو مورڳو سِر ٿو وڃي ۽ ڦاھيءَ ٿو چڙھي. ٿورو سوچيو ته تاريخ ڇا چوندي ۽ ايندڙ مؤرخ ڇا لکندو ته وڌيڪ بدبخت، منحوس ۽ بدنصيب ڪير آھي!” بادشاھ کي ھيءَ ڳالھ اھڙي نموني ۽ انداز ۾ بيان ڪئي، جو بادشاھ کِلي ڏنو ۽ چوڻ لڳو ته ھن غريب کان وڌيڪ منحوس مان آھيان جو ھن مونکي ڏٺو ته ڦاھيءَ چڙھيو. بادشاھ کيس جيئدان ڏنو ۽ ھن کي وڏو انعام اڪرام ڏيئي گھر روانو ڪيو. اھڙي طرح بيربل ڪيترن ئي مسڪينن کي بادشاھ سلامت کان سوکڙيون وٺي ڏنيون. عوام ۾ ھن جا لطيفا ۽ ڳجهارتون به مشھور آھن. ھڪ پرولي ھنديءَ ۾، بيربل ڏانھن ھن نموني سان سلهاڙيل آھي:
گھی مین غرق، سواد مین میٹھا بن بیلن وہ بیلا ھے کھین بیربل، سنین اکبر یہ بھی ایک پھیلی ھے ھن پرولي جي ڀڃڻي - مال پڙو آھي.
حوالا
زمرو:شخصيتون زمرو:تاريخ زمرو:سنڌ زمرو:ڀارت
مهراڻ هاءِ وي
مهراڻ هاءِ وي (جنهن کي مقامي طور نوابشاهه - ڪوٽ لالو- ڪمب روڊ ۽ سرڪاري طور تي هاءِ وي 31 جي نالي سان پڻ سڃاتو ويندو آهي) سنڌ ۾ صوبائي سطح تي انتظام هيٺ هڪ هاءِ وي آهي، جيڪو خيرپور کان نوابشاهه تائين پکڙيل آهي. هي رستو عام طور تي ٻهراڙي منجهان گذري ٿو، جيڪو شهيد بينظيرآباد ضلعي ۾ دوڙ ۽ ٻانڌي شهرن ۽ خير پور ضلعي ۾ فيض گنج (پڪا چانگ)، ڪوٽ لالو، ٺري ميرواهه ۽ راڻي پور سميت مختلف ٻهراڙي وارن علائقن منجهان گزري ٿو ۽ راڻيپور شهر ۾ وڃي N5 قومي شاهراهه سان ملي ٿو. هي رستو (روٽ) 131 ڪلوميٽر 131 km (81 ميل) ڊگهو آهي، جنهن جي رفتار حد 60 ڪلوميٽر/ في ڪلاڪ 60 km/h (37 ميل في ڪلاڪ) آهي، سواءِ انهن شهرن جي، جتي رفتار جي حد کي گهٽائي 40 ڪلوميٽر 40 km/h في ڪلاڪ (25 ميل في ڪلاڪ) رکيو ويو آهي. ان رستي تي سفر جو ڪُل وقت اٽڪل 1 ڪلاڪ 58 منٽ آهي. اُتريون ٽرمنس (آخري اسٽيشن) قومي شاهراهہ N-5 سان وڃي ملي ٿو، جڏهن تہ ڏاکڻيون ٽرمينس N-305 قومي شاهراهہ سان وڃِي ملي ٿو.
تاريخي پس منظر
مهراڻ شاهراهہ جي نئين سِر اڏاوت کان اڳ، هي رستو (روڊ) ڪنب-نواب شاهہ روڊ جي نالي سان سُڃاتو ويندو رهيو آهي. دفتري ڪاروائي جي رسمي پابندي (ريڊ ٽيپ ازم) ۽ اڻَ پورن اڏاوتي حصن جي سبب سڙڪ جي نئين سِر تعمير جو ڪم ڪيترن ئي سالن کان زيرالتوا رهيو، جنهن جي سبب سان گهڻو ماحولياتي آلودگي پکڙجندي رهي. سنڌ هاءِ ويز کاتي جون 1، 2015 تي نئين سِر اڏاوت ۽ بحالي جو ڪم پورو ڪيو هيو ۽ ان روڊ جي بحالي ۽ اڏاوت لاءِ ايشيائي ترقياتي بئنڪ پاران مالي سهائتا جو فنڊ جاري ڪيو ويو هيو.
حادثا
thumb|View of Mehran Highway, also known as the Nawabshah–Kot Lalu–Kumb Road, prior to reconstruction. مهراڻ هاءِ وي تمام گهڻي مقدار واري ٽريفڪ روڊ آهي، ڇاڪاڻ تہ اهو نواب شاهہ ۽ خيرپور ضلعن کي پاڻ ۾ زميني رستي سان ملائي ٿو ۽ سکر ڏانهن اچڻ وڃڻ جي لاءِ هڪ شارٽ ڪٽ پيش ڪري ٿو. ڪراچي، خيبر پختونخوا، گلگت بلتستان، وفاق جي انتظام هيٺ قبائلي علائقن ۽ ڪراچي سان آزاد ڄمون ۽ ڪشمير کان ايندڙ ويندڙ گهڻي وزن واريون گڏيون، ٽرڪون ۽ ٻيون باربرداري، روانگي (آمدورفت) گاڏيون اڪثر اين-5 قومي شاهراهہ ۽ ٽول ٽيڪس کان بچڻ جي لاءِ هن 2 لين شاهراهہ جو استعمال ڪن ٿيون. مهراڻ شاهراهہ تان گزرندڙ انهن وزني گاڏين (هيوي وهيڪلز) ۽ مسافر بسن ۽ ڪوچن جي سبب گذريل ڪُجهہ سالن ۾ مختلف موتمار حادثا ٿي چڪا آهن. 20 آگسٽ 2013 تي، اوچ شريف (بهاولپور) کان ڪراچي ايندڙ مسافر بس ٺري ميرواهہ ويجهو سوئي گيس وٽ اونڌي ٿي پئي هئي، جنهن جي نتيجي ۾ 6 مسافر مري پيا هيا. 24 آگسٽ 2014 تي پنجاب کان ڪراچي ڏانهن ويندڙ مسافر بس ڪوٽ لالو ڀرسان ڪراچي کان ٺري ميرواهہ ڏانهن واپس ويندڙ مسافر وين سان ٽڪرائجي وئي، جنهن ۾ 10 مسافر مري ويا ۽ 11 زخمي ٿي پيا هيا، اهي سمورا فوتي ۽ زخمي ٿيل مسافر ٺري ميرواهہ جا رهواسي (رهائشي) هيا.
ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:سنڌ ۾ نقل ۽ حمل
سورة انعام
سوره الانعام قرآن شريف جي ڇھين سورة آھي جيڪا مڪي ۾ نازل ٿي، جنهن ۾ 165 آيتون آهن .ھن سورة جي 16 ۽ 17 رڪوع ۾ ڪجھ چوپائي مال وارن جانورن جي حرام ۽ حلال ھجڻ عربستاني ماڻھن جي وھمن جي ترديد جو موضوع ھجڻ ڪري ان جو نالو الانعام يعني چوپايو مال رکيو ويو. عربي م لفظ انعام اٺ، ڳئون، رڍ ۽ ٻڪري جي لاءِ استعمال ٿيندو آهي. ۽ لفظ بھيمه ھر قسم جي چوپائي لاء استعمال ٿيندو آهي.
نزول وارو زمانو
ابن عباس رضه جي روايت آهي تہ ھي سڄي سورة ھڪ ئي وقت مڪي ۾ نازل ٿي هئي. حضرت معاذ بن جبل جي چاچي جي ڌيءَ اسماء بنت يزيد جو چوڻ ھيو تہ: "" جڏھن اھا سورة نبي جن تي نازل ٿي رھي ھئي تہ ان وقت پاڻ سڳورا اٺ (مادي) تي سوار ھيا جنھن جي ناڪيلي سندس ھٿ ۾ ھئي ۽ وزن جي ڪري اٺ جو حال اھڙو ٿي ويو ھيو جو لڳي پيو ته ان جون ھڏيون ٽٽي پونديون""
اھا بہ روايت آھي ته جنھن رات اھا سورة نازل ٿي ھئي ان ئي رات نبي جن ان کي قلمبند ڪرايو ھيو. مضمونن مان معلوم ٿئي ٿو ته ان سورة جي نازل ٿيڻ وارو زمانو مڪي دؤر جو آخر وارو زمانو ھيو. اسماء بنت يزيد انصار ھئي ۽ ھجرت بعد مسلمان ٿي ھئي. ممڪن آھي تہ عقيدت ۾ مڪي آئي ھجي. مڪي دؤر جي آخري سال کان اڳ يثرب وارن سان ايترو تعلق ممڪن نہ ھيو جو ھڪ عورت مڪي اچي حاضر ٿئي.
بيان جا موضوع
ان ۾ ايمان جا اهم جزا، يعني توحيد جي عقيدي، قيامت جي ڏينهن ۽ سزا ۽ جزا جو بيان آهي. زمين ۽ آسمان ۾ قدرت الاهيءَ جا جيڪي ڪرشما نظر اچن ٿا، انهن ڏانهن انسان کي متوجهه ڪيو ويو آهي ۽ قديم قومن جي سرگزشت بيان ڪري نيڪيءَ ۽ بديءَ جا نتيجا واضح ڪيا ويا آهن. ان کان سواءِ هن سورة ۾ حلال ۽ حرام شين جو تفصيل بيان ٿيل آهي ۽ چؤپاين متعلق مشرڪن جا جيڪي وهم وسوسا هئا، انهن جي مذمت ڪئي ويئي آهي. انهيءَ ڪري هن سورة کي سورة ’انعام‘ چيو ويو آهي. ڪنهن ڪارنامي، غيرمعمولي جرات، نيڪيءَ ۽ سخا وغيره جي سلسلي ۾ مليل يادگار تحفي کي به ”-انعام-“ (الف جي ’اِ‘ اُچار سان) سڏيندا آهن.
حوالا
زمرو:قرآن
آزاد سياستدان
آزاد سياستدان ھڪ سياسي اصطلاح آھي۔ آزاد سياستدان ان سیاستدان کي چيو ويندو آھي جيڪو ڪنھن بہ سياسي جماعت جي طرف سان انتخابن ۾ حصي وٺڻ جي بجائي آزاد اميدوار جي حيثيت سان حصو وٺي۔
زمرو:سياسي اصطلاح زمرو:پاڪستاني سياست
آٽيرڻ
’ٿر‘ ۾ چوپائي مال جي سڃاڻپ جو ھڪ خاص داغ، جيڪو گيهلڙن ٺڪرڻ جو نشان آھي. اھو نشان هن ريت ’I‘ ٿئي ٿو.
قائدآباد
زمرو:ڪراچي جا گردونواح زمرو:بن قاسم ٽائون
مير احمد يار خان
پيدائش : 1901ء وفات: 1977ء
خان آف قلات لورالائي ۾ پيدا ٿيو۔ تڪميل تعليم کان بعد 1921ء ۾ بلوچستان ۾ گورنر جنرل جي ايجنٽ جو پرسنل اسسٽنٽ مقرر ٿيو۔ 1923ء ۾ فوجي تربيت حاصل ڪئي ۽ زوب مليشيا ۾ سيڪنڊ ليفٽينٽ جي عهدي تي فائز ٿيو۔ 1928ء ۾ قلات جو ولي عهد بڻيو 30 سيپٽمبر تي والد جي وفات کان بعد تخت نشين ٿيو۔ 1958ء ۾ بغاوت جي ڏوھ ۾ گرفتار ڪيو ويو ۽ ڪجھ عرصو لاهور ۾ نظر بند رهيو۔ 3 جنوري تي بلوچستان جو گورنر مقرر ٿيو ۽ مارشل لا جي لاڳو ٿيڻ تائين هن عهدي تي فائز رهيو۔ زمرو:1979ع جون فوتگيون
مظفر آباد، ڪراچي
مظفر آباد ڪراچي, سنڌ ,بن قاسم ٽائون جو هڪ علائقو آهي.هتي پنجابي، سنڌي، اردو، ڪشميري، سرائڪي ميمڻ برادرين جا ماڻھو رھن ٿا. زمرو:ڪراچي جا گردونواح
70ع
ڊسمبر
زمرو:70ع
آٿر
آٿَرُ، گهوڙي، ڏاند يا گڏهه جي پٺيءَ تي رکڻ جو سامان، گڏهه جا ٿڙا، گڏهه جي سنجٽ جو سامان. جانور جي پٺيءَ جو ڍَڪُ ”آٿرَ“ ٿيندا ئي گڏهه جا آهن، اُن ڪري چوندا آهن ته ”جهڙا گڏهه، تهڙا آٿر“.
زمرو:سنڌي لغت
1746ع
ڊسمبر
زمرو:سال
رضاق آباد
رزاق آباد ڪراچي, سنڌ ,لياقت آباد جو هڪ علائقو آهي.هتي پنجابي، سنڌي، اردو، ڪشميري، سرائڪي قومن جا ماڻھو رھن ٿا. زمرو:ڪراچي جا گردونواح
سيمي ڪولون
اڌ دم __ (؛)__ (Semi Colon):
هيءَ بيهڪ جي نشاني مرڪب ۽ پيچيده جملن جي مختلف حصن کي ڌار ڪرڻ مھل ڪم ايندي اھي، مثال: ھن جو مدو پورو ٿيو، ھو چارج ڏئي ھليو ويو. مٿئين جملي جون ٻھ ٻيون صورتون ھي ٿي سگھن ٿيون: 1: ھن جو مدو پورو ٿيو؛ ھو چارج ڏئي ھليو ويو. 2: ھن جومدو پورو ٿيو ۽ ھو چارج ڏئي ھليو ويو. اهڙو جملو جنهن ۾، هڪ کان وڌيڪ جملا شامل هجن، ۽ جن جو پاڻ ۾ لاڳاپو هجي ۽ حيثيت جي لحاظ کان هر هڪ جدا ننڍو جملو هجي، جيڪو خود زور ڀريو ۽ الڳ خيال رکندڙ جملي جي حيثيت جهڙو هجي ۽ جن کي جيڪڏهن جدا ڪري لکجي ته خود هڪ جملو ٿي پوي ته اهڙن جملن جي حيثيت ۽ خيال کي الڳ ڪري ڏيکارڻ لاءِ اڌ دم ڏنو ويندو آهي. اهڙا جملا مداري جملا نه هوندا آهن پر اهي جملا مکي جملي جي خيال سان واسطو ضرور رکندا آهن ۽ جملي ۾ اهڙن جملن جي ثانوي حيثيت هوندي آهي. موجوده وقت لکيتن ۾ اڌ دم تمام گهٽ استعمال ڪيو وڃي ٿو، ۽ اڌ دم جي بدلي ٿورو دم ڏنو وڃي ٿو يا مرڳو ننڍا ننڍا جملا ڪري لکيا وڃن ٿا. هن نشاني جو خاص مقصد هوندو آهي ته هر ننڍي لاڳاپيل جملي کان پوءِ ٿورو دم کان وڌيڪ بيهجي، ته جيئن انهيءَ لاڳاپيل خيال وارو جدا حيثيت رکندڙ آساني سان سمجهي سگهي ۽ جملو به اثرائتو معلوم ٿي. مثال: 1-    هي ڇوڪرو تمام ذهين آهي؛ تنهنڪري امتحان ۾ پهريون نمبر اچي ٿو؛ پر سست آهي؛ تنهنڪري ڪوبه ڪم جلدي نٿو ڪري. 2-   اڄ ڪلهه، اسانجي سماج جي تباهي جا بنيادي مسئلا آهن: بي روزگاري جو وڌڻ؛ شين جي قيمتن ۾ واڌارو؛ ۽ اخلاقي خرابين جو پئدا ٿين” 3-   انساني ويس ۾، تون اشرف المخلوقات آهين؛ دنيا جي ويس ۾، تون شيطان جو پوئلڳ آهين؛ خواهشن جي دائري ۾، تون بيحد لالچي آهين؛ عقل جي لحاظ کان، تون انصاف پسند، رحم دل، داناءُ، ظالم ۽ بي عقل آهين. 4-   احمد اسڪول ويو آهي؛ محمد اندر ڪمري ۾ آهي.
اڌ دم ۽ ليڪ
[- ؛]     Semicolon & Dash هي نشاني پوءِ ايندڙ جملي کي اهميت وارو ۽ زوردار بنائڻ لاءِ ڏني وڃي ٿي. انهيءَءَءَ کان سواءِ ايندڙ جملي کي جدا ڪري ڏيکارڻ لاءِ به ڏني ويندي آهي.
اذيت پسندي
اذيت پسندي (Sadism) ڪونٽ دي سادي (Count De Sade) (1740 – 1814ع) سان هي منسوب اصطلاح ’جنسي تناظر‘ ۾ استعمال ٿيندو آهي. جنسي آوارگيءَ جو نمونو، جنھن ۾ ٻين کي اذيتون، تڪليفون ڏيڻ ۾ مزو اچي. هيءَ دراصل نفسياتي بيماري آهي، جنھن ۾ مريض ٻين کي ايذائي ذهني آسودگي محسوس ڪندو آهي. اذيت پسنديءَ جا حامل اديب، تنقيد ذريعي ڪنھن ذهين شخص تي حملو ڪن ٿا، جڏهن سندس آدرش ٽٽن. سنڌي ادب ۾ جديديت پسندن جي اڪثر لکڻين ۾ اذيت پسنديءَ جو نفسياتي لاڙو غالب رهيو آهي.
علي نواز آريسر
علي نواز آريسر، 30 مارچ 1982ع تي ضلعي عمرڪوٽ جي ڳوٺ وائوڙي/انڙآباد سان تعلق رکندڙ محمدقاسم آريسر جي گھر ۾ جنم ورتو. ننڍي عُمر ۾ 15 کان مٿي ڪتاب لکندڙ علي نواز آريسر جيئي سنڌ قومي محاذ جي باني عبدالواحد آريسر جو ويجهو مائٽ آهي. علي نواز سنڌي ادب ۾ ايم.اي ڪئي آهي ۽ ايم.فِل ريسرچ ورڪ هلندڙ آهي. پاڻ هن وقت سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري ۾ ”پروگرام اسسٽنٽ“ طور پنهنجون خدمتون سرانجام ڏئي رهيو آهي.
تعليم
علي نواز آريسر پرائمري تعليم گورنمنٽ پرائمري اسڪول محمد قاسم آريسر مان 1992ع ۾ حاصل ڪئي، مئٽرڪ هائير سيڪنڊري اسڪول ڇور مان 1998ع ۾ ۽ انٽرميڊيئٽ هائير سيڪنڊري اسڪول ڇور مان 2001ع ۾ حاصل ڪرڻ کانپوءِ بي. اي (پرائيويٽ) ڊگري ڪاليج عمرڪوٽ مان 2003ع ۾ ۽ سنڌيونيورسٽيءَ مان سال 2010ع ۾ سنڌي ادب ۾ ماسٽرس ڪيائين، هن وقت سنڌ يونيورسٽيءَ مان ايم.فِل سنڌي ادب ۾ ڪري رهيو آهي، سندس تحقيقي مقالي جو عنوان ”سنڌي سفرنامي جو تنقيدي ۽ تحقيقي جائزو“ آهي.
ادارن جو ميمبر
نئين ٽهيءَ جي نوجوان اديب ۽ نقاد علي نواز آريسر سماجي توڙي ادبي تنظيمن ۾ به پنهنجون سرگرميون جاري رکيون آهن، جن ۾ ڪنوينر - سنجها پبليڪيشن قاسم آباد،  ميمبر، ڀٽائي ادبي فورم ڇور، ايڊيٽوريل بورڊ ميمبر، ماهوار ’ڪينجهر‘ حيدرآباد، سلسليوار ’فرينڊس‘ مئگزين حيدرآباد ۽ سلسليوار ’سامروٽي‘ مئگزين ٿرپارڪر شامل آهن. ان کانسواءِ هي صحافت سان به سلهاڙيل رهيو آهي ۽ ’سافڪو‘ اين جي او ۾ به ڪم ڪري چُڪو آهي. ٻارن جي حقن لاءِ جاکوڙيندڙ اداري ’ساحل‘ نيوز ليٽر اسلام آباد پاران عمرڪوٽ جو خصوصي ميمبر پڻ رهي چڪو آهي.
ادب ۾
علي نواز آريسر ننڍي عُمر ۾ 16 ڪتاب لکيا ۽ ترتيب ڏنا آهن، سندس ڇپيل ڪتابن ۾ :
جڏهن ته علي نواز آريسر جي اڻ_ڇپيل ڪتابن ۾ هيٺيان ڪتاب شامل آهن:
ان کانسواءِ علي نواز آريسر جا مختلف اخبارن ۽ رسالن ۾ مقالا ۽ مضمون ڇپيل آهن. علي نواز آريسر حيدرآباد ۾ رهي ٿو.
خارجي ڳنڍڻا
علي نواز آريسر جا سنڌسلامت ڪتاب گھر تي ٻيا ڪتاب
حوالا
زمرو:شخصيتون زمرو:اديب زمرو:سنڌي شخصيتون
ارجنٽائن
thumb|ارجنٽائن جو جھنڊو thumb|left|250px|Salta ارجنٽينا: ارجنٽائن:Argentina:
ارجنٽائن جنھن کي سرڪاري طور تي جمهوريه ارجنٽائن چيو ويندو آهي، ڏکڻ آمريڪا جو ٻيون ملڪ آهي. هي ملڪ 23 صوبن ۽ ھڪ خود مختيار شهر بيونس آئرس تي ٻڌل آهي. ايراضيءَ جي اعتبار کان ھي دنيا جو اٺون وڏو ملڪ آهي ۽ هسپانوي ڳالھائڻ وارن ملڪن ۾ سڀ کان وڏو آهي.
ارجنٽائن جو رقبو انڊيز پهاڙي سلسلي ۽ بحرِ اوقيانوس جي وچ ۾ واقع آهي. ھن جي اتر ۾ پيراگوئي ۽ بوليويا ، برازيل ۽ يوراگوئي اتر اولھ ۾ جڏھن تہ چلي ڏکڻ ۽ اولھ جي طرف واقع آهي. انٽارڪٽيڪا جي ڪجھ حصي تي ارجنٽائن پنھنجو دعوو ڪري ٿو.
ارجنٽائن ڏکڻ آمريڪا جي وڏي معيشتن مان ھڪ آھي ۽ سراسري حدِ عمر ۽ في ڪس جي ڊي بلند آهي. مستقبل ۾ ترقي جي لاءِ ارجنٽائن جون بنيادون مضبوط آھن. ٻاھرين سرمائيڪاري ۽ ھاءِ ٽيڪنالوجي جي حوالي سان برآمدن جي مقدار ڪل برآمدن جو وڏو حصو ٺاھين ٿا. ارجنٽائن گڏيل قومن ، مرڪوسر ۽ ڏکڻ آمريڪي گڏيل قومن جو بنيادي رڪن جڏھن تہ جي 20 جو بہ رڪن آهي.
اقبال قادري
اقبال قادري
حوالا
زمرو:1948ع جون پيدائشون زمرو:پاڪستاني سياست دانن جي متعلق نامڪمل مضمون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:متحدهہ قومي موومنٽ جا ايم اين اي زمرو:متحدهہ قومي موومنٽ جا سياستدان زمرو:ڪراچي جا سياستدان
71ع
ڊسمبر
زمرو:71ع
آٿرڪي
شاهبندر، ضلعي ٺٽي۾ هڪ ديهه جو نالو.
ريڙهي
مظفر آباد ڪراچي, سنڌ ,بن قاسم ٽائون جو هڪ علائقو آهي جيڪو عربي سمنڊ جي ويجهو آهي هتي جا ماڻهو سمنڊ جي وسيلي پنهجي زندگي گذارن ٿا هتي جي ماڻهن جو پيشو ماهي گيري آهي.هتي پنجابي، سنڌي، اردو، ڪشميري، سرائڪي ميمڻ قومن جا ماڻهو رهن ٿا.
زمرو:سنڌ زمرو:ڪراچي جا گردونواح
1747ع
حوالا
زمرو:1747ع
آٿري
ضلعي جيڪب آباد جي تعلقي ٺل ۾ هڪ ديهه، جنهن ۾ کوسا قبيلي جا ڇهه ڳوٺ موجود آهن.
زمرو:سنڌ زمرو:سنڌ جون ديهون
ڦاڙھائو بدڪ
thumb thumb|Mareca penelope ڦاڙھائو بدڪ (انگريزي نالو:Eurasian wigeon، سائنسي نالو:Anas penelope)
49 سينٽي ميٽر واري ھن بدڪ جا نر ماد مختلف رنگن جا ٿين ٿا. ان جي پيشاني ۽ مٿو ڳاڙھسرو ۽ چوٽي جو رنگ ھلڪو ھيڊو ڪِريمي ھوندو آھي، ڪياڙي، ڪنڌ، ڳچي ۽ گجيءَ تائين اکروٽي ٿئي ٿو. چھنب ننڍي ھوندي اٿس. مادي جي پٺيءَ جو رنگ ناسيرو ٿئي ٿو. ڪلھا ھلڪي رنگ جا، پاسڙا ۽ ڳچي سُرمائي ڪارا ٿين ٿا. پرن تي اڳئين پاسي اڇو چٽو ھوندو اٿس. مادي ڪَرڙو بدڪ جي ماديءَ جھڙي گَھِري رنگ جي چٽڪٻري ھوندي آھي.''
حوالا
Eurasian wigeon زمرو:Birds of Eurasia زمرو:Vagrant birds of Africa زمرو:Vagrant birds of South Asia Eurasian wigeon زمرو:پکي
ريڙهي ڳوٺ
ريڙهي ڪراچي, سنڌ ,بن قاسم ٽائون جو هڪ علائقو آهي.هتي پنجابي، سنڌي، اردو، ڪشميري، سرائڪي ميمڻ سنڌي قومن جا ماڻھو رھن ٿا. زمرو:ڪراچي جا گردونواح
را
thumb| رسرچ اينڊ اینالائسس ونگ‎ جنهن کي "را" ‎(RAW)‏ به چيو ويندو آهي .ڀارت جي خفيه ايجنسي آهي.جنهن جو قيام 21 سيپٽمبر 1968 تي عمل ۾ آيو.انجو هيڊڪوارٽر نئي دهلي ڀارت ۾ واقع اهي.هن جو موجوده ڊائريڪٽر سنجيو تريپٿي آهي.
آٿيلا
هڪ ذات جو نالو.
تعلقي ڊگهڙيءَ ۾ هڪ ديهه، جنهن ۾ 10 ڳوٺ آباد آهن.
علي انور کوکر
حاجي علي انور کوکر، لاڙڪاڻي جو مشهور سماجي ڪارڪن آهي. سندس سماجي خدمتن کي ڏسندي کيس ’لاڙڪاڻي جو ايڌي‘ به چيو وڃي ٿو.
پيدائش
هن 1942ع ڌاري لاڙڪاڻي ۾ جنم ورتو.
تعليم
ابتدائي تعليم لاڙڪاڻي جي لاهوري محلي پرائمري اسڪول مان حاصل ڪيائين.
ڌنڌو
غربت جي ڪري وڌيڪ تعليم حاصل نه ڪري سگهيو، پوءِ پاڪستان چوڪ لاڙڪاڻي تي هڪ سيلون جي دڪان تي ڪم سکيو. 1969ع ۾ پنهنجي استاد جي اجازت کان پوءِ ڪينيڊي مارڪيٽ ۾ پنهنجو دڪان کوليائين. حاجي علي انور يتيم ٻارن کي پنهنجي گهر ۾ رهائيندو هو. بعد ۾ ٻارن سان گڏ درگاهه قائم شاهه تي رهندو هو.
سماجي خذمت
علي انور کي ڊي. سي. او لاڙڪاڻي محمد عارف 2001ع ۾ 4000 فوٽ زمين ڏني جتي هن 10 ڪمرن تي مشتمل خدمت معصوم ويلفيئر سينٽر کوليو. ان سينٽر ۾ يتيم، ٻوڙن، معذورن ۽ بيواهه عورتن کي پناهه ڏني ويندي آهي. هن شخص جو اهو مشغلو آهي ته روزانو اسڪولن جي موڪل وقت ٻارڙن کي حفاظت سان لاڙڪاڻي جا روڊ ڪراس ڪرائيندو آهي ۽ اڃا تائين پيرسني واري حالت ۾ به اها خدمت بنا ڪنهن لالچ جي ڪندو رهي ٿو. سندس سماجي خدمتن عيوض 23 مارچ 2003ع تي کيس ’هلال امتياز‘ جو تمغو ڏنو ويو.
حوالا
زمرو:1942ع جون پيدائشون
روزانه امڪان
امڪان سنڌي ٻوليءَ جي روزانو ڇپجندڙ اخبار آهي. روزاني امڪان حيدرآباد  ۽ ڪراچيءَ  مان ڇپجي ٿِي. هن اخبار جو ايڊيٽر پهرين ياسر ٻٻر هيو، هاڻي جعفر ميمڻ آهي.
تفصيل
thumb|کاٻو|روزاني امڪان اخبار جو، آچر 11 مارچ 2018ع جو مکيه صفحو روزاني امڪان اخبار 2009 ۾ صحافي خادم حسين ملغاڻي شروع ڪئي. هي اخبار صرف ڪراچي شهر تائين محدود هوندي هئي جيڪا پوءِ 6 اپريل 2017 تي صحافي شيرمحمد عُرف ياسر ٻٻر، جي نگرانيءَ ۾ ڪراچيءَ کان ڇپجڻ شروع ٿي. اپريل، مئي، جون ۽ جولاءِ مهينا ڪراچيءَ ۾ ڇپجڻ کانپوءِ ”امڪان اخبار“ جو حيدرآباد ۾ نسيم نگر روڊ تي آفيس قائم ڪيو ويو، ڪراچيءَ ۾ اخبار جي ڇپائي بليڪ اينڊ وائيٽ صفحن تي ٿيندي هئي، جڏهن ته حيدرآباد چيپٽر طرفان 14 آگسٽ 2017 تي رنگين اخبار جي باقاعدگيءَ سان ڇپائي جو ڪم شروع ڪيو. اخبار هن وقت صرف چئن صفحن تي مشتمل آهي جنهن ۾، حيدرآباد ۽ خاص طور قاسم آباد ۽ آس پاس جي علائقن جي اشوز کي خاص ڪوريج ڏيندي واڌُو واھ ايڪسپريس جي نالي سان صفحو شايع ڪيو پيو وڃي. روزاني امڪان اخبار جو نيوز نيٽورڪ سنڌ صوبي جي سڀني ضلعن ۽ تعلقن ۾ موجود آهي، روزانو چار هزار ڪاپيون ڇپجي مارڪيٽ ۾ اچن ٿيون. هن اخبار جي آنلائن ويبسائٽ عبيد ٿهيم ٺاهي، جنهن کي ڏيھ توڙي پرڏيھ ۾ ڏٺو وڃي ٿو.
خارجي ڳنڍڻا
روزاني امڪان اخبار بابت
مدد علي سنڌي
مدد علي سنڌي (انگريزي:Madad Ali Sindhi) سنڌ جو ناميارو اديب، ڪهاڻيڪار، شاعر ۽ صحافي آھي جنھن جا ڪيترائي ڪتاب شايع ٿيل آهن.
زندگي جو احوال
مدد علي جو پورو نالو مدد علي ولد الله بخش قريشي آهي. هن 12 آڪٽوبر 1950ع تي حيدرآباد ۾ ﷲ بخش قريشي جي گهر ۾ جنم ورتو.
تعليم
مدد علي سنڌيءَ پرائمري تعليم فاطمه گرلس اسڪول حيدرآباد مان حاصل ڪئي، اهو اسڪول خلافت تحريڪ جي اڳواڻ شيخ عبدالرحيم جي وڏي ڌيءَ حاجياڻي غلام فاطمه شيخ جو قائم ڪيل هو، انهيءَ خاتون مدد عليءَ کي پرائمري تعليم ڏياري. هن مئٽرڪ گورنمينٽ هاءِ اسڪول حيدرآباد مان ۽ بي. اي سچل سرمست آرٽس ڪاليج حيدرآباد مان ڪئي، جڏهن ته ايم. اي ڪرڻ دوران سنڌ يونيورسٽيءَ مان ٻه ڀيرا سياسي ڪيسن ۾ ريسٽيڪيٽ هئڻ سبب اها مڪمل نه ڪري سگھيو.
سياسي ابتدا
مدد علي، شاگرديءَ واري زماني کان سنڌ جي قومپرست سياست ۾ سرگرم رهيو. هي ’جيئي سنڌ اسٽوڊنٽس فيڊريشن‘ جي بانيڪارن مان آهي. 1969ع ۾ ’عوامي ليگ‘ حيدرآباد ڊويزن جو آرگنائيزر مقرر ٿيو ۽ شيخ مجيب الرحمان کيس عوامي ليگ جي ورڪنگ ڪاميٽيءَ تي نامزد ڪيو.
ادب ۽ سياست
آڪٽوبر 1970ع ۾ ’اڳتي قدم‘ نالي سان هڪ رسالو جاري ڪيائين، جنهن رسالي تي 1973ع ۾ حڪومت پابندي مڙهي ڇڏي، جنهن کانپوءِ 1973ع کان 1978ع تائين وارو عرصو روپوشيءَ ۾ گذاريائين. ان عرصي دوران، 1975ع ۾ ان وقت جي حڪومت 72 سنڌي ڪتابن ۽ رسالن تي بندش لاڳو ڪئي. اُن ڪيس دوران مدد علي سنڌيءَ ۽ طارق اشرف جي گهرن تي ڇاپا لڳا ۽ ’اڳتي قدم‘ ڇپيندڙ پريس کي سيل ڪيو ويو ۽ مدد علي سنڌيءَ جي 86 سالن جي والد کي سندس بدران گرفتار ڪري، 26 ڏينهن حيدرآباد سٽي لاڪپ ۾ بند ڪيو ويو.
اوارڊ
مدد علي سنڌي کي 14 آگسٽ 2021ع تي خدمتن عيوض صدارتي اوارڊ پرائيڊ آف پرفارمنس ڏنو ويو.
حوالا
زمرو:1950ع جون پيدائشون زمرو:پاڪستاني ليکڪ زمرو:سنڌي ماڻھو
1748ع
فوتگيون
1748ع زمرو:سال زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
ڪارل لينيوئس
ڪارل لينيوئس  23  مئي 1707 ۾ پيدا ٿيو ۽ 10 جنوري 1778 ۾ وفات ڪيائين. ھن کي معزز مقام ھجڻ ڪري ڪارل وان ليني پڻ سڏيندا هئا. . پاڻ سويڊن جو مشھور ماھر نباتات ۽ ماھر حيوانات ۽ طبيب جنھن جاندارن ۽ ٻوٽن کي حياتياتي نالا ڏئي انھن جي  نالن جو جديد نظام ترتيب ڏنو. جنھن ڪري کيس جديد ٽيڪسانامي جو ابو سمجھيو ويندو آھي. ھن جون اڪثر لکڻيون لاطيني ٻولي منجھ آھن ان ڪري ھن جو نالو لاطيني ۾ ڪارلوس لينوئس (1761 بعد ڪارلوس لني) سڏيو ويندو هو. ھي ڏکڻ سويڊن جي علائقي سمئيلنڊ جي ٻھراڙيءَ ۾ پئدا ٿيو. ھن پنھنجي تعليم اپسالا يونيورسٽي مان حاصل ڪئي ۽ ساڳي يونيورسٽيءَ ۾ 1730 کان ليڪچر ڏيڻ شروع ڪيا. 1735 کان 1738 تائين ملڪ کان ٻاھر نيدرلينڊز ۾ رھيو جتي ھن وڌيڪ تعليم پرائي ۽ پنھنجو جڳ مشھور ڪتاب قدرت جو نظام : ڇپايو. پوء سوئيڊن موٽي اپسالا يونيورسٽي ۾ علم نباتات ۽ طب جو پروفيسر ٿيو. 1740 ۾ ھن سويڊن منجھ ڪيترائي سفر ڪيا جن ۾ ھن کوڙ نباتاتي ۽ حيواناتي جنسن جي سڃاڻپ ڪئي. ھي پنھنجي وفات وقت يورپ جو سڀ کان وڌيڪ مڃيل سائنسدان ھيو. فلاسافر جين جيڪس روسو کيس نياپو موڪليو ھيو تہ "کيس ٻڌائجو تہ مان ڌرتي تي ان کان وڌيڪَ ڪوبہ عظيم ماڻھو نہ ڄاتو آھي."
14 آگسٽ
حوالا
زمرو:آگسٽ زمرو:سال جا ڏينهن
72ع
ڊسمبر
زمرو:72ع
انعام شيخ
ناليوارو اديب، نقاد، مترجم، ڪالم نگار ۽ مضمون نويس انعام شيخ، 3 فيبروري 1962ع تي لاڙڪاڻي ۾ ڄائو. سندس خانداني نالو انعام الله پٽ حاجي گل محمد شيخ آهي. ڪراچي يونيورسٽيءَ مان بي. اي آنرس (فلاسافي) ڪري، سنڌ يونيورسٽي مان ايم. اي انٽرنيشنل رليشنز ۾ ڪيائين. پهرين -اردو- ڪاليج ڪراچيءَ ۾، 5 ڊسمبر 1989ع تي ليڪچرر ٿيو، -ان- کانپوءِ سنڌ يونيورسٽيءَ ۾ ليڪچرر مقرر ٿيو. 2008ع ۾ اسسٽنٽ پروفيسر ٿيو. هي -آڪٽوبر- 2003ع کان -جولاءِ- 2006ع تائين -ٽن- سالن لاءِ سنڌي ادبي بورڊ جو سيڪريٽري رهيو ۽ ڪيترا ڪتاب ڇپرايائين ۽ هن وقت سنڌ يونيورسٽيءَ ڄام شوري ۾ انٽرنئشنل رليشن ڊپارٽمينٽ ۾ اسسٽنٽ پروفيسر طور ڪم ڪري رهيو آهي. انعام شيخ بهترين مترجم آهي، سندس ترجمو ڪيل ڪتاب گهڻو پسند ڪيا ويا آهن. سندس ڪتابن ”سوچ جو سفر“(1996ع)، “اِتهاس جا آواز“(1997ع)، ”سونهن، عشق ۽ سنسار“(1998ع) ۽ ”سماج ۽ ادب“ (1999ع) کي وڏي پذيرائي ملي. سندس مضمون ڪالم ۽ ترجما مختلف اخبارن، ڪتابن ۽ رسالن ۾ ڇپجندا رهن ٿا. سندن مضمونن ۽ ڪالمن جو ڪتاب ”سنڌ ورن ڳالهيون“ ڇپائيءَ هيٺ آهي. کيس بهترين ترجمي نگار طور سنڌي ادبي سنگت سنڌ، سنڌ گرئجوئيٽ ائسوسيئيشن ۽ سنڌي لئنگئيج اٿارٽيءَ پاران اوارڊ مليل آهن. کيس -پاڪستان- سطح جو وڏي ۾ وڏو صحافتي اوارڊ APNS (96-1995۽ 95- 1994ع) پڻ ملي چڪو آهي. هن وقت هو ڪراچي يونيورسٽيءَ مان پي ايڇ. ڊي ڪرڻ جي تياريءَ ۾ آهي.
حوالا
زمرو:شخصيتون
شاه لطيف ٽائون
شاھ لطيف ٽائون ڪراچي, سنڌ ,بن قاسم ٽائون جو هڪ علائقو آهي.هتي پنجابي، سنڌي، اردو، ڪشميري ۽ سرائڪي ميمڻ قومن جا ماڻهو رھن ٿا. هن علائقي ۾ گيس ۽ بجلي جھڙين بنيادي سھولتن جي اڻھوند آهي. زمرو:سنڌ جي جاگرافي زمرو:ڪراچي جا گردونواح
سانگهڙ
سانگهڙ ميرپور خاص جو ضلعو ۽ شهر آهي.
پڻ ڏسو
سنڌ1
لاڙڪاڻو ڊويزن
لاڙڪاڻو
شڪارپور
جيڪب آباد
سکر ڊويزن
سکر
گرين هائوس
گرين هائوس منفي اثر ۽ زمين جو ڪوليسٽرول
سانگهڙ
پڻ ڏسو
گھوٽڪي
گرين هائوس
ترجمو:”دريا خان سنڌي“
سانگهڙ
پڻ ڏسو
خيرپور
گرين هائوس
زمين گرم ٿي رهي آهي انجي وڏي وجہ گرين هائوس گيسن جو رجهان ۽  فضا ۾ وڌندڙ اضافو آهي پر هي گرين هائوس گيسون آهن ڇا
سانگهڙ
پڻ ڏسو
نوشهروفيروز
پراڻو نواب شاهه نئون بينظير آباد
گرين هائوس
گرين هائوس گيسون پاڻ خراب نہ بلڪي ضروري آهن ائين جيئن جسم ۾ ڪوليسٽرول ضروري آهي جسم کي انجي ضرورت آهي دماغ جي خلين تي چادر چاڙهڻ جي لاءِ ۽ ڪجھ هارمونز ۽ وٽامنز کي بنائڻ جي لاءِ پر جڏهن انجي سطح گھڻي ٿي وڃي تہ مسئلا ٿيڻ شروع ٿي ويندا آهن گرين هائوس گيسن سان گڏ بہ ائين ئي آهي
سانگهڙ
پڻ ڏسو
حيدرآباد ڊويزن
حيدرآباد
دادو
گرين هائوس
سڀ کان گھڻو الزام ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ تي ڇو لڳايو ويندو آهي ڇوجو ان ۾ ٿيندڙ اضافي جي رفتار گھڻي تيز آهي پوئين صدين ۾ انجو ريشو ڪيترو هيو انکي برفاني علائقن ۾ برف جي تهن ۾ ڦاٿل هوا جي بلبلن جي تجزئي سان معلوم ڪري سگھجي ٿو انساني تاريخ ۾ انجو ريشو ٻہ سئو اسي ماليڪيول في ڏھ لک رهيو هيو پوءِ صنعتي انقلاب آيو وڏي پيماني تي هائيڊروڪاربن سڙڻ شروع ٿي ويا هي 1950ع ۾ ٽي سئو ٻارهن تائين پھچي ويو هيو ۽ هاڻي چار سئو کان وڌيڪ ٿي چڪو آهي
سانگهڙ
پڻ ڏسو
بدين
گرين هائوس
برطانيا جي اسٽيل ڪنگ هنري بسمر جن 1882ع ۾ لکيل خط ۾ فخر سان چيو هيو تہ صرف برطانيا ۾ سالانو ايترو ڪوئلو ساڙيو ويندو آهي جنھن سان غزہ جي وڏي عراضي مصر کي 55 مرطبا ڀريو وڃي سگھجي ٿو يا چيني ڀت کان ساڊها ٽي سئو وڏي ڀت ٺاهي سگھجي ٿي ياد رهي تہ ان وقت تائين اڃان گاڏيون جديد شپنگ يا پيٽروليم انڊسٽري جو آغاز اڃان نہ ٿيو هيو
سانگهڙ
پڻ ڏسو
ميرپور خاص ڊويزن
ميرپور خاص
گرين هائوس
پوئين پنجاھ سال ۾ هوا ۾ هڪ هزار ٽريلين ڪلو گرام ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ داخل ٿي چڪي آهي هر سيڪنڊ ۾ ان ۾ ساڊها ست لک ڪلو گرام جو اضافو ٿي رهيو آهي جيتوڻيڪ هي عدد ننڍا ناهن هي عدد وڌيڪ خراب ان وقت ٿي ويندا آهن جڏهن اسان ٻين گيسن کي ڏسڻ شروع ڪندا آهيون ميٿين ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ جي مقابلي ۾ پنجويهه سيڪڙو گھڻي حرارت جذب ڪندي آهي انجو سڀ کان وڏو ذريعو پالتو جانورن مان نڪرندڙ گيسون آهن هڪ ڳئون روزانو 570 ليٽر ميٿين خارج ڪندي آهي دنيا ۾ سالانو اسي ارب ڪلو گرام ميٿين گيس جو اضافو ٿي رهيو آهي انھن مان ھڪ حصو قدرتي طور تي ناس سڙي ويندو آهي پر سڀ نہ انکان بہ وڌيڪ اثر رکندڙ نائيٽروس آڪسائيڊ آهي کلائڻ واري گيس هي ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ کان ٽي سئو سيڪڙو گھڻو اثر رکندڙ آهي ان سان بہ وڌيڪ ڪلوروفلورو ڪاربن آهي جيڪا نہ صرف اوزون جي تھ کي نقصان پهچائيندي آهي بلڪي ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ کان ڪيترا ئي هزار سيڪڙو گھڻي حرارت جذب ڪندي آهي اربن ماليڪيول مان صرف ڪجھ حصا هجڻ جي باوجود انجو وڏو ڪردار آهي
سڀ کان وڏو مسئلو ڪلوروفلورو ڪاربن ناهي پاڻي آهي جيڪو مثبت جواب جي ذريعي ان سائڪل کي آئوٽ آف ڪنٽرول ڪري سگهي ٿو وڌندڙ پد وڌيڪ آبي بخارات پيدا ڪندو آهي جيڪي وڌيڪ حرارت جذب ڪندا آهن ۽ پد حرارت جي سائڪل کي تيز رفتاري سان ابتو ڪري سگھي ٿو مثبت جواب جو لوپ ڪنھن بہ سسٽم جي لاءِ سڀ کان وڏو خطرو هوندو آهي ننڍڙيون تبديلين جا وڏا نتيجا ان وجھ سان ٿيندا آهن
جيڪڏهن موسم ۾ وڏيون تبديليون اچي وڃن تہ زندگي هلندي رهندي..!! جي ها زمين ۾ گهڻيون ئي تبديلون اينديون رهنديون آهن پد حرارت گھڻا رهيا آهن پر زندگي هلندي رهي آهي هاڻ انساني زندگي باقي رهڻ جي گارنٽي ناهي ماضي ۾ جڏهن پد حرارت گھڻا هوندا هيا تہ انهي محل زندگي موجود هئي ان کان پھريان اسان ملي ڪري عالمي تعاون سان ڪلوروفلورو ڪاربن سلفر ڊائي آڪسائيڊ ۽ نائيٽروجن آڪسائيڊ جي مسئلن تي قابو ڪري چڪا آهيون اوزون گيس ۽ تيزابي مينھن جي حل ڪڍي چڪا آهيون گلوبل وارمنگ انھن کان وڌيڪ مشڪل مسئلو آهي
هي مسئلو انسانن جي ڪيترن رخن کي سامھون رکي ڪري اچي رهيو آهي جن ۾ بدترين رخ پنھنجي غرضي ۽ مدتي سوچ آهي اسان مجموعي طرو تي شارٽ ٽرم سوچ رکڻ وارا آهيون خطرن سان ملي ڪري مقابلن ڪرڻ جي بجائي پاڻ ۾ وڙهڻ پسند ڪندا آهيون جيستائين تباهي سامھون ۽ واضع طور تي ڏيک نہ ڏئي اسان ڪجھ ڪرڻ جي تيار ناهيون هوندا جڏهن نظر اچي وڃي تہ پوءِ انجو حل ڪڍڻ ۾ لڳي ويندا آهيون پر وقت پوئتي ناهي مڙندو ٻيو رخ اهيو آهي تہ
گلوبل وارمنگ جتي دنيا جي وڏي حصي کي نقصان پهچائيندي اتي ڪجھ ملڪن کي فائدو بہ ان لاءِ مشڪل فيصلن لاءِ عالمي تعاون وٺڻ آسان ناهي مثال سائبيريا مان برف پگهرجي وڃڻ ۽ آرڪٽڪ رستي سان سمنڊي راني شروع ٿي وڃڻ روس جي لاءِ گھڻو فائديمند ٿيندو
انجو هڪ ئي حل آهي سڀ ملي ڪري عالمي آلودگي جي مسئلي کي سنجيدگي سان ڏسي ڪري اهڙا عملي قدم کڻن
هي ڪنھن حد تائين شايد ٿي وڃن پر حقيقت هي آهي تہ انجي حوالي سان وڏا قدم کڻڻ جتي ضروري آهي اتي صرف اهي ئي ڪافي نہ آهي ان مسئلي کي تسليم ڪري رهڻي ڪرڻي خوارڪ کان وٺي ڪري ٻيون تبديليون ڪرڻ ۾ سست رفتاري جي وڏي وجھ انساني فطرت آهي نئين تبديلين سان گڏ رهڻ جي لاءِ حل بہ ڳولهڻا پوندا موسم ۽ سسٽم جنھن کي اسان صحيح طرح ناهيون سمجھندا پر جيڪڏهن ڊسپريشن تائين ايندي تہ شايد ڪجھ تجربا ڪرڻا پون اهوئي تجربا جيڪي پوري دنيا کي متاثر ڪندا ۽ نتيجن جو اسان کي صحيح علم تجربي کانپوءِ ئي ٿي سگھندو اهي سڀ طريقا متضاد آهن ۽ هي شعبا علم ڪلائميٽ انجنيئرنگ يا جيو انجنيئرنگ چورائبا آهن
ممڪن آهي تہ زمين جي ڪولسٽرول جو مقابلو ڪرڻ جي دوا هڪ ٻئي زهريلي گيس سلفر ڊائي آڪسائيڊ هجي هر دوا پنھنجا سائيڊ ايفيڪٽ بہ رکندي آهي
سانگهڙ
پڻ ڏسو
سانگهڙ
عمرڪوٽ
ٿر پارڪر
ڪراچي ڊويزن
ڪراچي
ڪراچي ڏکڻ
ڪراچي اوڀر
ڪراچي ملير
ڪنگري تعلقو
ڪنگري تعلقو (اُچار: ڪِنگرِي تالُڪو) پاڪستان جي صوبي سنڌ جي سکر ڊويزن جي ضلعي خيرپور جو هڪ تعلقو آهي جنھن جو صدر مقام پير جو ڳوٺ آهي. ھن تعلقي ۾ 10 يونين ڪاؤنسلون ۽ 49 ديھون واقع آھن. ھن تعلقي جو صدر مقام پير جو ڳوٺ نالي شھر آهي. ھتان 2018 جي اليڪشن ۾ صوبائي اسيمبليءَ جي تڪ تي ميمبر سيد راشد شاه چونڊجي آيو.
ديھون
ڪنگري تعلقي ۾ 49 ديھون واقع آهن.
حوالا
زمرو:خيرپور ضلعو زمرو:خيرپور ۾ گُنجان آباديون زمرو:سنڌ جا تعلقا زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
انعام عباسي
نوجوان شاعر، ڪهاڻيڪار ۽ ڊراما نگار -انعام- -الله- عباسي، 10 جون 1971ع تي لاڙڪاڻي ۾ پيدا ٿيو. بي. اي ڪيائين. سٺو اداڪار به آهي ۽ ڪي. ٽي. اين تي پنهنجا جوهر ڏيکاري رهيو آهي. سندس ٻه سيريل ”ٽٽل تارون“ ۽ ”پنهنجو گهر“ ڪي. ٽي. اين -تان- ٽيليڪاسٽ ٿيل آهن. ادب ۾ سندس نمايان خدمتون آهن، هن 1994ع کان ’نئون نياپو‘ نالي ماهوار رسالو شروع ڪيو، جنهن جا هن وقت تائين 90 کان مٿي شمارا ايڊٽ ڪري ڇپرائي چڪو آهي، هي رسالو سنڌي ادب ۾ سٺي حيثيت ماڻي چڪو آهي. هن نئون نياپو اڪيڊميءَ پاران نامور شاعر -تاجل بيوس- ۽ ٻين ليکڪن جا ڪيترائي ڪتاب ڇپايا آهن.
1749ع
ڊسمبر
زمرو:سال
عبدالله هارون
عبدالله هارون پورو نالو سر حاجي عبدالله هارون ابوبڪر ميمڻ آزاديءَ جـي تحـريـڪ جـي نـامـور سـيـاسـتـدان، 1872ع ڌاري ’ڪڇ‘ جي علائقي ۾ جنم ورتو. سندس وڏا اصل هندن جي لوهاڻا ذات مان هئا ۽ بعد ۾ مسلمان ٿيا هئا.
شاديون ۽ اولاد
سندس پهرين شادي، رحيما ٻائيءَ سان، سنه 1888ع ۾ ٿي. ٻي شادي، 1895ع ۾، پنهنجن عزيزن مان رابع ٻائيءَ سان ڪيائين.سندس ٽين شادي پيار واري شادي ھيس جيڪا بيگم نصرت سان، 13 ڊسمبر 1913ع تي ٿي.صاحبه پڪي اهل تشعيت جي خاندان مان هئي. حاجي صاحب ڪٽر سني گهر مان هو.ان مان کيس پهرين نياڻي، دولت خانم پيدا ٿي. ٻئي سال، 1916ع ۾، پهريون فرزند يوسف تولد ٿيو. 1925ع ۾، خاندان سميت، بغداد، ڪربلا موليٰ، نجف اشرف وغيره جي زيارتن لاءِ ويو، ۽ خير سان واپس آيو. 1926ع ۾، سندس والده وفات ڪئي. 1932ع ۾، خاندان سميت اٽاوا (ڪئناڊا) ۾ ڪوٺايل اقتصادي ڪانفرنس ۾ ويو ۽ يورپ جو سير ڪيائين. 1937ع ۾ کيس K.T (سر) جو خطاب مليو، ۽ سندس وڏي فرزند يوسف هارون،  جي آغا خان جي ڪٽنب مان شادي ٿي. 1939ع ۾، پوئين شاديءَ مان پهرين نياڻي، نصرت بيبيءَ جي شادي انور حسين هدايت الله، سر غلام حسين جي وڏي فرزند، سان ٿي.
شروعات
هي 1910ع ڌاري ’سنڌ محمدن ايسوسيئيشن‘ ۾ شامل ٿيو، اڳتي هلي ڪراچي ميونسپالٽيءَ جو ميمبر ٿيو ۽ 2 سيپٽمبر 1916ع تائين ميمبر رهيو. پوءِ ٻيو ڀيرو پهرين مئي 1921ع تي ميونسپالٽيءَ جو ميمبر ٿيو ۽ 21 آگسٽ 1934ع تائين ميمبر رهيو ۽ ان عرصي ۾ ڪيترائي ڀيرا مئنيجنگ ڪميٽيءَ جو به ميمبر رهي شهر جي ڀلائيءَ لاءِ جاکوڙيندو رهيو. 1913ع ڌاري آنرري مئجسٽريٽ مقرر ٿيو. .
سياسي سفر
1917ع ڌاري ’ڪانگريس تحريڪ‘ ۾ شامل ٿيو. 1919ع ۾ مولانا شوڪت علي ۽ مولانا محمد علي جوهر جڏهن ’سنڌ خلافت ڪانفرنس‘ جي ٻئي اجلاس ۾ شرڪت ڪرڻ لاءِ ڪراچي آيا، تڏهن وٽس اچي رهيا. پاڻ 1919ع ڌاري سنڌ خلافت ڪميٽيءَ جو صدر ٿيو ۽ 1924ع تائين ان عهدي تي رهيو. 5 ۽ 6 اپريل 1920ع تي سکر ۾ ’سنڌ پراونشل ڪانگريس ڪانفرنس‘ جي ستين اجلاس جي صدارت ڪيائين. 22 جون 1920ع تي مرڪزي خلافت ڪميٽيءَ طرفان هندستان جي وائسراءِ لارڊ چيلمسفورڊ کي هندستان جي مکـيـه قـومپـرسـت مـسلمـانـن پاران تـرڪـن تـان سخـتـي خـتـم ڪـرڻ لاءِ ميمورنڊم ڏنو ويو ته ان تي هن جي به صحي هئي. هو 1923ع ڌاري ٿيل چونڊن ۾ ڪراچيءَ مان بمبئي ليجسليٽو ڪائونسل لاءِ ميمبر چونڊجي ويو ۽ ان عهدي تي ٽن سالن تائين ڪم ڪندو رهيو. 1925ع ڌاري آل انڊيا مسلم ليگ جو اجلاس عليڳڙهه ۾ سر عبدالرحيم جي صدارت هيٺ ٿيو. جنهن ۾ شيخ عبدالمجيد سنڌيءَ، سنڌ کي بمبئيءَ کان ڌار ڪرڻ جي تجويز پيش ڪئي، جنهن جي حاجي عبدالله هارون به تائيد ڪئي. . 18 نومبر 1926ع تي مرڪزي ليجسليٽو اسيمبليءَ جون چونڊون ٿيون ته هي ان جو ميمبر چونڊيو ويو ۽ 1942ع تائين لاڳيتو اسيمبليءَ جي ميمبر طور چونڊبو آيو. انهيءَ عرصي دوران هو اڪثر ڪري جناح جي ’آزاد پارٽيءَ‘ سان رهندو آيو ۽ 1938ع بعد جڏهن مرڪزي اسيمبليءَ ۾ مسلم ليگ ٺـهـي تـه ان جـو ميمبـر ٿيـو ۽ آخـر تائيـن ان ۾ شـامل رهيو. هو 1928ع ڌاري آل انڊيا خلافت ڪاميٽيءَ جو صدر چونڊيو ويو. 1929ع ڌاري هندستان سرڪار طرفان بئنڪنگ انڪوائري ڪميٽي جوڙي وئي، جنهن ۾ هن ميمبر ٿي ڪم ڪيو. 1930ع ڌاري ’آل انڊيا مسلم تنظيم ڪانفرنس‘ الهه آباد ۾ ٿي، جنهن جي هن صدارت ڪئي ۽ مسلمانن جي تنظيم ۽ سماجي سڌاري لاءِ ڪيتريون ئي مفيد تجويزون پيش ڪيائين. . 1930ع ڌاري سنڌ جي مسلمانن طرفان سنڌ جي مالي حالتن بابت جاچ لاءِ هڪ ڪميٽي مقرر ڪئي وئي، جنهن جو پاڻ 1935ع تائين سيڪريٽري رهيو ان کان سواءِ 1931ع ڌاري جڏهن سرڪار طرفان سنڌ جي مالي حالتن جو جائزو وٺڻ لاءِ ڪميٽي جوڙي وئي ته هي ان جو به هو ميمبر رهيو. ستين جنوري 1931ع ڌاري مرڪزي سرڪار پاران کيس ڪئناڊا جي اٽاوا شهر ۾ ’امپيريل ايڪنامڪ ڪانفرنس‘ ۾ شرڪت ڪرڻ لاءِ مقرر ڪيو ويو. 1933ع ڌاري حج ڪميٽيءَ جو چيئرمئن چونڊيو ويو، جنهن سبب هن حاجين کي ڪيتريون ئي سهوليتون ڏياريون ۽ ساڳئي سال ۾ سنڌ انتظامي ڪميٽيءَ تي مقرر ٿيو. . 1934ع ڌاري سنڌ آزاد ڪانفرنس جي اجلاس لاءِ مرحبا ڪاميٽيءَ جو ميمبر مقرر ڪيو ويو. 1935ع ڌاري نوانگر ۾ آل انڊيا ميمڻ ڪانفرنس جي صدارت ڪيائين. کيس 1936ع ڌاري عليڳڙهه يونيورسٽيءَ جي ڪورٽ جو ميمبر مقرر ڪيو ويو ۽ ساڳئي سال صوبي جي ايگريڪلچر ريسرچ ڪميٽيءَ جو ميمبر مقرر ٿيو. .
سنڌي سياست
جڏهن ’سنڌ اتحاد پارٽي‘ ٺهي، تڏهن 1936ع ڌاري ان ۾ شامل ٿيو ۽ پهرين ان جو ليڊر ٿي ڪم ڪيائين، پوءِ ڊپٽي ليڊر جي حيثيت سان ڪم ڪيائين. سر شاهنواز جي بمبئيءَ وڃڻ کان پوءِ ان پارٽيءَ جو صدر ٿيو. ’سنڌ اتحاد پارٽيءَ‘ جي ٽُٽڻ کانپوءِ پير علي محمد شاهه راشديءَ ۽ ٻين دوستن سان گڏ مسلم ليگ ۾ شامل ٿيو ۽ سنڌ ۾ مسلم ليگ کي منظم ڪيائين، 1939ع ڌاري مسلم ليگ سنڌ جو صدر مقرر ٿيو. هن مسجد منزل گاهه مسلمانن کي موٽائي ڏيڻ لاءِ تحريڪ هلائي. مسلم ليگ طرفان انهي معاملي کي هٿ ۾ کڻڻ تي هندن طرفان گهڻي مخالفت به ٿي. هو آل انڊيا مسلم ليگ جو اهم ورڪر هو ۽ 1940ع ڌاري آل انڊيا مسلم ليگ جي ورڪنگ ڪميٽيءَ تي ميمبر چونڊيو ويو ۽ اڳتي هلي آل انڊيا مسلم ليگ جي پرڏيهي معاملن لاءِ مقرر ڪيل ڪميٽيءَ جو چيئرمئن مقرر ڪيو ويو. هن سنڌ ۾ مسلم ليگ کي مضبوط ۽ منظم ڪرڻ لاءِ گهڻي جدوجهد ڪئي ۽ ٿوري عرصي ۾ مسلم ليگ جو آواز سڄي سنڌ ۾ پکڙجي ويو. هن آل انڊيا مسلم ليگ جي مک اڳواڻ جي حيثيت سان 1941ع ڌاري لائلپور پنجاب ۾ شاگردن جي ڪانفرنس ۽ 1942ع ڌاري الهه آباد ۾ آل انڊيا سيرت ڪانفرنس جي صدارت ڪئي. .
وفات
هن ستاويهين اپريل 1942ع تي ڪراچيءَ ۾ وفات ڪئي .جي ايم سيد لکي ٿو تہ 27- اپريل 1942ع تي حاجي صاحب اوچتو دل جي حرڪت بند ٿيڻ ڪري انتقال ڪري ويو. سندس مرڪزي اسيمبليءَ جي خالي جاءِ تي سندس فرزند، يوسف هارون، بنا مخالفت جي چونڊجي ويو. .
حوالا
زمرو:1872ع جون پيدائشون زمرو:1942ع جون فوتگيون زمرو:مسلم ليگ
رنگ پولار
thumb|left|متفرق رنگ پولارن جي ڀيٽ
ڪنهن نماڪار تي نمائڻ لاءِ عددي عڪسن کي مناسب رنگ پولار ۾ بيهاريو ويندو آهي. اڪثر رنگ پولار ٽِه رخا يا چو رخا ٿين. مثال طور ڳاڙهو سائو نيرو (ڳسن) (انگريزيءَ ۾ RGB)، فيروزي گلابي پيلو ڪارو (فگپڪ) (انگريزيءَ ۾ CMYK)، شدت هيو رچاءُ (شهر) (انگريزيءَ ۾ IHS) وغيره.
بنيادي تخيل جي وضاحت
جيڪڏهن رنگن سان ڪم ڪجي ته ابتدائي رنگن جھڙوڪ: پيلو، قرمزي ۽ تيز نيرو مان رنگن جو ھڪ وڏو تعداد ٺاھي سگھجي ٿو. اھي ابتدائي رنگ پوء رنگن جي جاء کي ظاھر ڪن ٿا. اسان قرمزي يا تيز ڳاڙهي رنگ کي x محور سان، تيز نيري رنگ کي y محور سان ۽ پيلي رنگ کي z محور سان ظاهر ڪريون تہ ٽن پاسن واري جاء ٺھندي جنھن ۾ ھر ممڪن رنگ جو ھڪ نمايان مقام جڙي ويندو. تنھن ھوندي به اھا رڳو ھڪڙي رنگن جي جاء ناھي. مثال طور جڏهن رنگن کي ڪمپيوٽر جي مانيٽر م ڏسجي ٿو تہ اھي عام طور تي ڳاڙهي، سائي۽ نيري رنگ جي جاء ۾ ڏسجن ٿا جنھن ۾ ڳاڙهي سائي ۽ نيري رنگ کي ايڪس، واء ۽ زيڊ جي محورن سان ظاھر ڪري ٻين مختلف رنگن جي نمايان مقام کي ڏسي سگھجي ٿو.
شاه ڀٽائي ٽائون
مظفر آباد ڪراچي, سنڌ ,اسٽيل ٽائون جو هڪ علائقو آهي. هتي پنجابي، سنڌي، اردو، ڪشميري، سرائيڪي ۽ ميمڻ قومون آباد آهن.
رنگ پولار
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:رنگ فضا
شيرپائو ڪالوني
شير پائو ڪالوني ڪراچي, سنڌ ,بن قاسم ٽائون جو هڪ علاقو آهي.هتي پنجابي، سنڌي، اردو، ڪشميري، سرائڪي ميمڻ قومن جا ماڻھو رھن ٿا.
آجپي جي گيت جهڙي شاعري (ڪتاب)
هيءُ ڪتاب سنڌ جي ناليواري مزاحمتي شاعر عبدالحڪيم ارشد جي قومي شاعريءَ جو مجموعو آهي، جنهن ۾ سندس غزل، نظم، آزاد نظم، بيت، وايون، گيت ۽ قطعا شامل آهن. هن ڪتاب ۾ وسيم سومري، انور منصور مڱريي ۽ پريتم قاضيءَ جا رايا پڻ شامل آهن. ڪتاب جي بئڪ ٽائيٽل تي مشهور شاعر راشد مورائيءَ جو تاثر ڏنو ويو آهي. ڊيمي سائيز جو هي ڪتاب. 224 صفحن تي مشتمل آهي، جنهن کي مارئي اڪيڊمي سڪرنڊ، جنوريءَ 2011ء ۾ ڇپائي پڌرو ڪيو ۽ ان جي قيمت 220 روپيا آهي.
ڊائريا
ڊائريا    Diarrhea
”دريا خان“
طبي ماهرن جو چوڻ آهي تہ ڊائريا کان محفوظ رهڻ لاءِ بازاري تريل شين ۔ سڙيل ميون ۔ شربتن ۽ گرم شين کان پرهيز ڪجي. گرمي ۾ بيسڻ مان تيار ٿيندڙ شين کائڻ کان پرھيز ڪجي ڇوجو اھي شيون نقصان ڏئي سگهن ٿيون. گھڻو پگھر نڪرڻ جي صورت ۾ ٿڌو پاڻي پيئڻ ۽ منجھند جي کاڌي ۾ ھلڪين غذائن سان گڏوگڏ ڏهي جو استعمال ڪجي ۽ رات جي ماني ۾ ڪڪڙ کائڻ کان پرهيز ڪجي.
طبي ماهرن موجب گرمي ۾ سڀ کان وڌيڪ ڊائريا جا مرض متاثر ٿيندا آهن. ڊائريا جا مرض اڻ صحت وارن کاڌن پيتن وارين شين مان جنم وٺندا آهن. گرم موسم ۾ گھڻو کائڻ کان بہ پرهيز ڪجي جنھن سان آنڊن جا مسئلا بہ جنم وٺندا آهن.
گھڻي گرم موسم ۾ کائڻ پيئڻ ۾ لاپرواهي سان ڊائريا جو مرض جنم وٺندو آهي ۔ جسم ۾ پاڻي جي کوٽ سان ڊي هائيڊريشن ٿيندي آهي ۽ جسم ۾ پاڻي جي کوٽ سان چڪر پڻ اچڻ شروع ٿيندا آهن.
سبب :-
ڊائريا جو وڏي ۾ وڏو سبب گدلو پاڻي استعمال ڪرڻ آھي.
طبي ماهرن مطابق گدلو پاڻي پيئڻ سان ماڻهو نورو وائرس جو شڪار ٿي سگهن ٿا. ڊريڪسل يونيورسٽي جي تحقيق موجب اتر آمريڪا ۽ برطانيا ۾ ڊائريا ۽ معدي جي مرضن ۾ ورتل ماڻهن تي تحقيق ۾ اها ڳالھ سامهون آئي تہ انهن مرضن جو سبب گدلو پاڻي هو. 10 کان وڌيڪ تحقيقن موجب معدي ۽ آنڊن جي بيماري جو واسطو گدلي پاڻي سان هوندو آهي، جنهن کي نورو وائرس چيو ويندو آهي. ماهرن موجب گدلو پاڻي معدي کي ڪمزور ڪندو آهي، جنھن سبب الٽي، دست ۽ ڊائريا جي شڪايت پيدا  ٿي ويندي آهي. پاڻي گهڻي قدر نڙي ۽ پائيپ لائين جي ڪري گدلو ٿي ويندو آهي يا وري تيز مينهن ۾ بہ پاڻي صاف ناهي رهندو. گهڻي دير تائين بوتل ۾ رکيل پاڻي پيئڻ بہ صحت لاءِ هاڃيڪار آهي ڇو تہ ان ۾ خطرناڪ گئس پيدا ٿي ويندي آهي جيڪا ڊائريا جو سبب بنجي ٿي. تحقيق مطابق پاڻي اُٻاري پيئڻ سان ان مان زهريلا جراثيم ختم ٿي ويندا آهن. پاڻي جو خراب هجڻ ان ڳالھ جي نشاندهي ڪندو آهي تہ ان ۾ مٽي ۽ ٻين جيوڙن جا ذرا موجود آهن.
اپاء :-
جڏھن بہ ڪنھن کي ڊائريا ٿئي ان سڄي پاڙي کي اٻريل پاڻي استعمال ڪرڻ کپي جيئن ڊائريا پکڙجي نہ سگهي.
گھڻي گرم موسم ۾ غيرضروري ٻاهر نڪرڻ کان پرهيز ڪجي.
اس ۾ ڪم ڪار ڪندڙ مٿي تي لٽو رکي ڪري ڪم ڪن.
گرمي ۾ گھڻو پگھر نڪرڻ سان جسم ۾ نمڪيات جي گهٽتائي ٿي ويندي آهي جنھن ڪري جسم مان جيترو پگھر نڪري اوترو پاڻي پيئڻ گهرجي.
گرم موسم ۾ ڏينھن ۾ پندرهن کن گلاس پاڻي لازمي پيئجن. والدين پنھنجي اسڪول ويندڙ ٻارن کي ٿڌي پاڻي جي بوتل لازمي ڏين.
هالا
هالا سنڌ جي مٽياري ضلعي جو مشهور ۽ سنڌ جي پراڻن شهرن مان هڪ آهي. هالا جي ئي ويجھو ڀٽ شاهه لڳ هالا حويليءَ ۾ سنڌ جي قومي شاعر شاهہ عبداللطيف ڀٽائيءَ جو جنم ٿيو. هالا هٿ جي هنرن جي مرڪز طور پڻ مقبول آهي.شھر کي 1848 ۾ تعلقي جو درجو ڏنو ويو.
هالا پراڻا
ھالا پراڻا، اوليائن ۽ بزرگن جو گهر، مولد ۽ مدفن رھيو آھي. جنھن سبب، ھر ڪو دعا جا داڻا چونڊڻ لاءِ، اوڏانھن پنڌ پوي ٿو. هالا پراڻا جي حوالي سان سنڌي ٻوليءَ ۾ هي چوڻي پڻ مشهور آهي، 	دعا جا داڻا؛ هالا پراڻا.
ڀونءِ نگاري
ڀونءِ نگاريءَ پٽاندر هالن جي بيهڪ اتر ۾ ويڪرائي ڦاڪ "25 '9 °27 ۽ اوڀر ۾ ڊگھائي ڦاڪ "5 '19 °68 آهي. حيدرآباد کان 45 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي اتر ۾ هالا هن وقت ضلعي مٽياريءَ جو هڪ تعلقو آهي. هالا نوان قومي شاهراه سان لڳو لڳ آهن جڏهن ته هالا پراڻا هالا نوان کان اٽڪل 3 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي آباد آهن. قومي شاهراه سان لڳو لڳ هالا ۾ داخل ٿيڻ لاءِ چار دروازا آهن، جن کي باب نوح، باب طالب الموليٰ، باب غلام حيدر، ۽ باب جي نالي سان سڃاتو ويندو آهي.
تاريخ
هاڻوڪن پراڻن هالن جي ڀرسان هڪ تلاءُ هوندو هو، جنهن جي ڀرسان هالا قوم پنهنجي رهڻ لاءِ ڳوٺ ٻڌايو، جنهن صورت ۾ ڪنڊ جي معنى آهي تلاءُ، انهيءَ ڪري ڳوٺ تي نالو پيو ”هالا ڪنڊي“ ان ڳوٺ جي بلڪل لڳ ”ٽوڙيء“ نالي ڳوٺ هو، جتي مخدوم نوح جا وڏا اچي آباد ٿيا هئا. مخدوم نوح به ان ڳوٺ ۾ ئي تولد ٿيو. هالا نوان مخدوم نوح جي اولاد مان مخدوم مير محمد 1140هه ۾ ٻڌايو، ڇاڪاڻ جو پراڻن هالن کي ٻوڏ جو خـطرو هو. نئين شهر تي ”مرتضى آباد“ نالو رکيو ويو، پر جيئن ته هي شهر ”هالا“ جو بدل هو، تنهنڪري هن تي عام نالو ” هالا نوان“ ۽ پراڻي شهر تي ” پراڻا هالا“ مشهور ٿي ويو.
هاله ڪنڊي (هالا) اٺين هجري صديءَ جي وچ ڌاري سمن جي راڄ جي شروعات ۾ جڏهن سنگهار سمو سندن سردار هو، تڏهن هن ملڪ وڌايو ۽ ڪڇ کان وٺي هالا ڪنڊيءَ تائين ملڪ پنهنجي قبضي ۾ آندائين. سنه 908هه (سنه 1502ع) ڌاري جڏهن مرزا شاهه حسن ڄام فيروز سان چاچڪان وٽ وڙهي هن کي ڀڄايو، تڏهن ٺٽي ۽ تغلق آباد مان ٿي هاله ڪنڊيءَ آيو ۽ اتان بکري ڏي ويو. سنه 968هه (سنه 1589ع) ۾ اڪبر بادشاهه جي حڪم سان نواب خان خانان مرزا جاني بيگ سان وڙهڻ لاءِ آيو. سيوهڻ وٽ ٻنهي جي جنگ لڳي ۽ مرزا شڪست کاڌي. جنگ تي اچڻ کان اڳي خان خانان کي ڊپ هو ۽ فتح جي اميد ڪانه هيس. ڪن ماڻهن جي صلاح تي هو هاله ڪنڊيءَ آيو، جتي مخدوم نوح تازو وفات ڪئي هئي. مرزا جاني توڙي خان خانان کي انهيءَ جي معذرت ڪرڻي هئي؛ پر فقيرن چيو ته ٻنهي مان جيڪو پهرين اتي ويندو ۽ معذرت ڪري دعا گهرندو، سو فتحياب ٿيندو. ٻنهيءَ انهيءَ پاسي وڃڻ جي ڪوشش ڪئي، پر خان خانان پهرين اتي پهتو ۽ نيٺ فتح به ڪيائين. سنه 1197هه (سنه 1782ع) ۾ ميان عبدالنبي ڪلهوڙي کي مير بجار خان حيدرآباد مان سڏائي گاديءَ تي وهاريو. جڏهن هو هالا ڪنڊيءَ ۾ آيو، تڏهن مير وڃي گڏيس ۽ ٻيا سردار به اتي آيا. پوءِ سڀ مخدوم نوح جي درگاهه تي ويا ۽ اتي ميان کي پڳ ٻڌايائون ۽ اتان خدا آباد وٺي وڃي ميان محمد سرفراز جي جاءِ تي ويهاريائون. سنه 1201هه (سنه 1612ع) ۾ مرزا غازي بيگ جي مرڻ کان ٿورو اڳي خسرو خان چرڪس جي زور وٺڻ تي مرزا جي حڪم سان هندو خان وڃي هن کي گرفتار ڪيو ۽ ٻارن ٻچن سميت قيد ڪري هاله ڪنڊيءَ وٺي آيس ۽ اتان پوءِ قنڌار وٺي ويس. سنه 1259هه (سنه 1843ع) ۾ جڏهن سرچالس نيپئر ميرن سان وڙهڻ جو ارادو ڪيو، تڏهن نوشهري کان هلي پهرين هالن ۾ منزل ڪيائين، پوءِ 17 تاريخ محرم جي جمعي جي ڏينهن يعني 17 تاريخ فيبروريءَ جي اتان نڪتو ۽ ڦليليءَ تي مياڻيءَ وٽ ميرن سان وڙهيو ۽ جنگ کٽيائين ۽ پوءِ حيدرآباد جو قلعو ورتائين.
اچ وڇ
هالن کي رسڻ لاءِ حيدرآباد ۽ نواب شاه وچم هلندڙ ڪوچ يا عام بسن تي سوار ٿي سگھجي ٿو. ان کان سواءِ ٻيو ڪو به ذريعو جهڙوڪ ريل رستو نه آهي. هالن ۾ اڃا تائين ٽانگا هلندڙ آهن. ڪجھه عرصي کان چنگچي پڻ هالن جي رستن تي هلي رهي آهي.
جنڊيءَ جو ڪم
هالن ۾ جڙندڙ جنڊيءَ جون کٽون ۽ پينگھون سڄي سنڌ ۾ پسند ڪيون وينديون آهن. ڪيتريون شيون ته پرڏيهه به اماڻيون وينديون آهن.
ڪاشيءَ جو ڪم
thumb|left|200px|ڪاشيءَ جو ڪم ڪاشيءَ مان اڪثر شو پيس جوڙيا ويندا آهن. پر ڪاشي ۾ اصل ڪم ڪاشيءَ جِي سِرُن ۾ ٿيندو آهي. هالا جي مشهور نيري ڪاشيءَ جي سِرَ سڄي دنيا ۾ مشهور آهي. هالا ۾ مخدوم نوح جي مزار ۽ ڄامشوري ۾ واقع سنڌالاجيءَ اندر ٿيل ڪم هالا جي ڪاشيءَ جو اعلا مثال آهن.
کاڌي
thumb|left|200px|کاڌيءَ جو ڪپڙو ڪپڙي جو هيءُ قسم سالن کان جڳ مشهور آهي. اڳي کاڌي اڻڻ جي تمام پراڻي مشين تي ٺاهي ويندي ھئي، جنهن کي آڏاڻو سڏبو آهي. هن وقت آڏاڻن ۾ ڪجھه جدت آئي آهي ۽ تورو گھڻو ڪم بجليءَ تي هلندڙ مشين کان ورتو وڃي ٿو. تنهن هوندي به کاڌي اڻڻ جو ڪم اڃا تائين محنت طلب آهي ۽ کاڌي اڄ به ايئن ئي مقبول آهي جيئن اڳي هئي.
رلي
thumb|left|200px|رلي رلي سموري سنڌ ۾ عام استعمال ڪئي ويندي آهي ۽ سڄي سنڌ ۾ ئي رليون ٺاهيون وينديون آهن. پر هالن ۾ رليءَ جو ڪم گھڻو ۽ تمام نفيس ڪيو ويندو آهي.
اجرڪ
thumb|left|upright=1.5|اجرڪ
سنڌي ٽوپي
thumb|left|upright=2|سنڌي ٽوپي سنڌي ٽوپي جيتوڻيڪ سموري سنڌ ۾ پهري ويندي آهي، پر اتر سنڌ ۾ اها وڌيڪ عام آهي. سنڌي ٽوپي هالن جي هٿ جي هنرن ۾ خاص اهميت رکي ٿي.
ميونسپل نظام
هالن ۾ هن وقت تعلقي حڪومت جو نظام قائم آهي، جنهن منجھه 4 يونين ڪائونسلون آهن. هالن جي ڪل آبادي 100،000 يعني هڪ لک آهي، جنهن جي گهڻائي سنڌي آهي. ھالا ۾ مخدوم خاندان جو وڏو اثر آھي، سندن ميونسپل ناظم زياده تر مخدوم خاندان جا آھڻ۔
تعليمي ادارا
Hala New
قاضي قاضن
حوالا
زمرو:Populated places in Matiari District زمرو:ڀونءِ ڀياس ۽ ڀونءِ نگاري زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ زمرو:سنڌ زمرو:پاڪستان زمرو:سنڌ جا شهر
ڪوٽلا سيدان
ڪوٽلا سيدان ( انگريزي: Kotla Syedan) پاڪستان جي ھڪ يونين ڪائونسل آھي جيڪا ديري اسماعيل خان ضلعي ۾ واقع آھي.
جاڙا
alt=|thumb|ٻہ ھمشڪل جاڙا ڀائر مارڪ ڪيلي۽ اسڪاٽ ڪيلي ناسا جا اڳوڻا خلاباز ھيا
جاڙا (عربي ۾ توأم) ساڳي وقت پيٽ ۾ پيدا ٿيندڙ ٻن ٻارن کي چوندا آهن. جڏھن اھي مونوزائگوٽڪ (monozygotic ) ھوندا آھن تہ اھي ھمشڪل ڄمندا آهن. مونوزائگوٽ جو مطلب آهي تہ ساڳي بيضي (zygote) مان پيدا ٿيندا آهن جيڪو ٻن ڳڀن (embryos) ۾ ورھائجي ويندو آهي. جاڙن جي ٻئي قسم کي ڊائزائگوٽڪ (dizygotic) چون ٿا جنھن ۾ ڄمندڙ ٻار ھمشڪل نہ ھوندا آھن آھي ٻن مختلف بيضن (zygotes) مان ٺھندا آھن ۽ اھي بيضا بہ ٻن الڳ اسپرم مان ٺھندا آھن.
thumb|300px| ڊائزائگوٽ ۽ مونوزائگوٽ جاڙن جو فرق
ممنون حسين
ممنون حسین پاڪستان مسلم لیگ (ن) پاران صدارتي منصب جو امیدوار ممنون حسین مڊل ڪلاس سان تعلق رکهندڙ واپاري ۽ سیاسي شخصیت آهي۔هو بنیادي طور تي اردو زبان ڳالهائيندڙ آهي۔ ممنون حسین ڪراچي ۾ قائم هڪ ٽیڪسٽائل ڪمپني جو مالڪ آهي۔
شروعاتي زندگي
ممنون حسین سنہ 1940 میں ڀارت جي شهر آگري ۾ پیدا ٿيو، پاکستان ٺهڻ کان پوءِ هن جو خاندان لڏي ڪراچي پاڪستان ۾ آيو۔هن انسٽیٽوٽ آف بزنس ایڊمنسٽریشن ڪراچي مان گریجویشن ڪئي۔
سیاسي وابستگي
سنہ 1993 ۾ پاڪستان جي ان وقت جي صدر غلام اسحاق خان جڏنهن میان نواز شریف جي حڪومت برطرف ڪئي تہ انهن ڏينهن ۾ ممنون حسین شریف ڀائرن جي ويجهو ٿيو ۽ پوءِ هو مسلم لیگ سنڌ جو قائم مقام صدر سان گڌ ٻين عهدن تي بہ رهيو۔ ممنون حسین سنہ 1997 ۾ سنڏ جي وزیر اعلیٰ لیاقت جتوئي جو مشیر بہ رهيو، سنہ 1999 ۾ هن کي گورنر مقرر مقرر ڪيو ويو، پر صرف ڇھ مهينن ۾ ئي میان نواز شریف جي حڪومت جو تختو اونڌو ٿيو ۽ هو بہ لاٿو ويو۔
حوالا
زمرو:1940ء جون پیدائشون زمرو:1941ع جون پيدائشون زمرو:آگري جون شخصیتون زمرو:پاڪستان مسلم لیگ ن جا سیاستدان زمرو:پاڪستاني سیاستدان زمرو:پاڪستاني مسلم شخصيتون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:زنده شخصیتون زمرو:سنڌ جا گورنر زمرو:سنڌ جون شخصیتون زمرو:ڪراچي جا سياستدان زمرو:ڪراچي جا ماڻھو زمرو:ڪراچي جون شخصیتون
آفريڪي اتحاد
آفريقي اتحاد: (انگريزي: African Union) (AU):
وڏي کَنڊَ (بر اعظم) آفريڪا جي 52 رياستن تي مشتمل هڪ انجمن (جماعت) آهي۔ هيءَ انجمن 2001ع ۾ آفريقي اقتصادي برادري (AEC) اور انجمن آفريقي اتحاد (OAU) جي ضِم ٿيڻ جي نتيجي ۾ وجود ۾ آئي. آفريقي اتحاد جي پڌري ڪيل مقصدن ۾ واحد ڪرنسي ۽ گڏيل دفاعي فوجون ۽ رياست جي ٻين ادارن جي گھڙت شامل آهي. اتحاد جو مقصد آفريڪا ۾ جمهوريت، انساني حق ۽ هڪ قابل برداشت معيشت جي جٽاداري، خاص طور بين الآفريقي جهيڙن جي خاتمي ۽ هڪ موثر گڏيل مارڪيٽ ٺاهي ڏيڻ ۾ مدد ڪرڻ آهي.
عربي، انگريزي، فرانسيسي ٻولي ۽ پورچوگيزي آفريقي اتحاد جون سرڪاري ٻوليون آهن.
روڪيل ميمبر
- 2008ع جي فوجي بغاوت کان پوءِ روڪيل ميمبرشپ
- 2009ع ۾ مالاگاسي سیاسي بحران کان پوءِ ميمبرشپ روڪيل
- صوماليا جي اسلام پسندن جي حمایت تي آفريقي اتحاد جي طرفان گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل کان پابنديون لاڳو ڪرڻ جي مطالبي تي پاڻمرادو انجمن مان نڪري ويو
اڳوڻا ميمبر
مراڪش 1984ع میں پهرين انجمن مان نڪري ويو.
مراڪش جي واپسي
افریقا جو اڪيلو ملڪ جيڪو آفريقي اتحاد جو ميمبر ناهي. مراڪش، آفريقي اتحاد جي پهرين انجمن OAU مان1984ع ۾ ان وقت نڪري ويو هو جڏهن ٻين افریقي ملڪن اولهه صحرا جي مسئلي تي پولیسیارو علیحدگي پسندن جي حمایت ڪئي هئي.
مڪو، مڪ، مٺ (انڊيڪسات)
a عددن ۽ شمار جو حوالو ڏيندا آهن 2009. b عددن ۽ شمار جو حوالو ڏيندا آهن 2006. c عددن ۽ شمار جو حوالو ڏيندا آهن 2010. d جنوبی سوڊان پر مشتمل ہے. e عددن ۽ شمار جو حوالو ڏيندا آهن 2007. f کل افریقی اتحاد انڊيڪس ۱ تا ۳; افریقی اتحاد اوسط انڊيڪس ۴; افریقی اتحاد اوسط انڊيڪس ۵ تا ۱۲ g جبوتي، لبيا، صوماليا اور مغربی سہارا خارج h جنوبی سوڊان خارج نوٽ: رنگن جي لاڳاپيل اشاري ۾ ملڪ جي عالمي پوزيشن (حيثيت) جو اشارو
حوالا
زمرو:اديس ابابا ۾ قائم تنظيمون زمرو:2001ع ۾ قائم ٿيندڙ تنظيمون زمرو:معاهدي جي تحت قائم بين الحڪومتي تنظيمون زمرو:آفريقي اتحاد زمرو:اديس ابابا
آبِي چَڪَرُ
آبي چڪر کي ڪو بہ شروعاتي نُڪتو نہ آهي. آبي چڪر جو محرڪ سِجُ آهي، جيڪو سمنڊَ جي پاڻيءَ کي گرمائي ٿو. گرمائش ‏سبب پاڻيءَ جو ڪجھ حصو اُٻارجي ٿو ‏Evaporates‏ هوا ۾ اُٻَ جِي صورتَ ۾ شامل ٿِي وڃي ٿو. برفَ ‏(Ice‏) ۽ ڳڱ ‏(Snow)‏ سڌو ‏سنئون اُٻَ ۾ ‏(Sublimate‏) سگھي ٿِي. هوا جون مٿي ويندڙ اهڙي اُٻَ کي مٿي وايومنڊل (‏Atmosphere) ۾ وٺِي وڃن ٿا. ان سان گڏ اهو ‏پاڻي بہ مٿي وڃي ٿو، جيڪو اُٻڪبدلتڳاءُ (‏Evapotranspiration)‏ جي عمل ذريعي ٻوٽن مان ‏transpire‏ ۽ مِٽيءَ مان اُٻارجي نڪري ٿو. اُٻَ ‏هوا ۾ مٿي کڄي وڃي ٿِي، جتي جو ٿڌڙو گرمي پد اُٻَ کي ٺالي Condense‏ ڪڪر ڪري ڇڏي ٿو. هوا جا وهڪرا ڪڪرن کي ‏سڄي ارض ‏Globe‏ ۾ گھُمائين ٿا. ڪڪرن جا ذرڙا پاڻَ ۾ ٽڪرائجي گڏجن ٿا، ايئن وڏا ٿين ٿا ۽ وسڪارَ ‏Precipitation‏ جِي صورتَ ۾ ‏آسمانَ تان ڪِرَن ٿا. ڪجھ وسڪارَ ڳڱ جِي صورتَ ۾ هيٺ ڪِرندي آهي، جيڪا برفِي بَرَن ۽ برفاني جبلن يعني برفالن ‏Ice Caps and ‎Glaciers‏ جِي صورتَ ۾ گڏ ٿيندي آهي، جيڪي ڄميل پاڻيءَ جي انَ ذخيري کي هزارن سالن تائين سانڍي سگھن ٿا. بهار جِي مُندَ ‏اچڻَ کانپوءِ نسبتاً گرم آبهوا ۾ اهي برفاني ذخيرا رجڻ ۽ ڳرڻ لڳندا آهن ۽ اهو ڳريل آب ڳڱڻياٺ ‏Snowmelt‏ جِي صورتَ ‏‏۾ زمين تي وهڻ لڳندو آهي. وسڪارَ جو اڪثر حصو واپس سمنڊَ ۾ هليو ويندو آهي، جڏهن تہ باقي حصو خُشڪِيءَ تي ڪِرندو ‏آهي ۽ ثقلي ڪشش سبب زمين تي (سطحي يا مٿاڇراتي) نئين آب ‏Surface runoff‏ جِي صورتَ ۾ وهندو آهي. ان رن آف جو هڪڙو ‏حصو دريائن ۾ داخل ٿي ويندو آهي، جنهن جو وهڪرو ‏Streamflow‏ پاڻيءَ کي سمنڊَ طرف وٺي ويندو آهي. نئين جو پاڻي ۽ جر ‏‏(زير زمين پاڻي) جو سيمو ملي ڍنڍُن اندر تازي پاڻيءَ ‏Freshwater‏ جي صورتَ ۾ گڏ ٿي ٿو. پر سڄو جو سڄو نئين آب دريائن ۾ ‏نہ ٿو وڃي. ان جو وڏو ڀاڱو زمين چُهِي وڃي ٿِي، جنهن کي دَرڇاڻَڪاري ‏Infiltration‏ چئجي ٿو. ڪجھ پاڻي درڇاڻجِي اونهائيءَ ۾ ‏هليو ويندو آهي، جتي اهو جرگاهن ‏Aquifers‏ (پاڻيءَ سان تَر ٿيل زير زمين سطح) کي ڀري ٿو، جيڪي تازي پاڻيءَ کي تمام وڏي ‏مقدار ۾ ۽ تمام ڊگھي عرصي لاءِ سانڍي سگھن ٿا. ڪجھ جَر (زير زمين پاڻي) مٿاڇري کي ويجھو رهي ٿو، جيڪو سيمو ڪري ‏واپس مٿاڇري تي موجود آبگاهن (۽ سمنڊ) ۾ هليو وڃي ٿو، جنهن عمل کي جر اخراج ‏Ground-Water Discharge‏ چئجي ٿو؛ ۽ ‏ڪجھہ جر وري چشمي جِي شڪل ۾ خُشڪِيءَ تي تازي پاڻيءَ جي ڦُوهارو ٿِي نڪري ايندو آهي. بهر حال، وقت ساڻ سمورو پاڻي ‏هلندو هلندو ڪنهن نہ ڪنهن ريت سمنڊَ ۾ داخل ٿِي وڃي ٿو، جتي آبي چڪر پُورو ٿي ٿو ۽ اتان پوءِ وري اهو ٻيهر شروع ٿئي ٿو.
ٻاهريان ڳنڍڻا
يُو ايس ڀُون ڀياسِي سَروي - آبي چڪر
زمرو:سائنس زمرو:آبي سائنس
73ع
ڊسمبر
زمرو:73ء زمرو:پهرين صدي زمرو:سال
آجيان پبليڪيشن ڊکڻ
هن پبلڪيشن جو بنياد 1994ء ڌاري نئين ٽهيءَ جي شاعر مشتاق بخاريءَ رکيو. هن پبليڪيشن ذريعي ماهوار ’نئون چنڊ‘ (ڊکڻ) ۽ ٻارن لاءِ ’هٻڪار‘ نالي رسالو جاري ڪيو ويو. ان سان گڏ سنڌ جي نوجوان ليکڪن جا شاعري ۽ ڪهاڻين جا ڪتاب ڇپايا ويا آهن. هن پبلڪيشن پاران ڪوثر ٻرڙي جي ڪتابن سان گڏ ٻين اديبن ۽ ليکڪن جا ويهارو ڪتاب ڇپرايا ويا آهن.
18 رمضان
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:رمضان