cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
صدر ٽائون
تاريخ
صدر ٽائون ڪراچي جي پراڻي پراڻن علائقن تي مشتمل آهي جن ۾ کارادر، مٺادر پڻ شامل آھن. اھي در نائومل جي پيءُ پاران ٺھرايل ڪوٽ جا ٻہ مختلف پاسن کان در ھيا. ھڪ در پاسي جر جو پاڻي مٺو ھيو تہ اھو مٺو در سڏجڻ لڳو ۽ ٻئي پاسي واري در جو پاڻي کارو ھيو جيءو سمنڊ واري طرف کان ھيو اھو کارودر سڏجڻ لڳو. اھي ٻئي در 1860 واري ڏھاڪي ۾ ڊاٿا ويا ھيا. برٽش دور ۾ صدر ڪراچي جو مرڪز ھيو. پاڪستان ٺھڻ بعد بعد بہ سرڪاري آفيسون صدر ۾ رکيون ويون. برٽش انڊيا واري دؤر جون مشھور ۽ خوبصورت عمارتون پڻ اتي واقع آھن جن ۾ ڪراچي گرامر اسڪول، فريئر ھال، سنڌ ڪلب شامل آهن وفاقي حڪومت 2000 ۾ لوڪل گورنمينٽ سڌارا آڻي ڪراچي ڊويزن ۽ ضلعا ختم ڪري شھري حڪومت جو نظام قائم ڪيو جنھن ۾ ھن شھر کي تقسيم ڪري 18 ٽائون ٺاھيا ويا جن ۾ صدر ٽائون پڻ شامل ھيو. 2008 ۾ شھري حڪومت جي نظام کي تبديل ڪري ڪراچي ڊويزن ۽ ضلعا بحال ڪيا ويا
علائقو
صدر ٽائون ڪراچي شھر جو وڏو ڪاروباري مرڪز آھي. ايمپريس مارڪيٽ وارو علائقو بس جي اڏن جو مرڪز آھي جتان سموري ڪراچي شھر طرف بسن جو اچڻ وڃڻ ٿئي ٿو. ھي ٽائون شھري ريلوي نظام جو پڻ مرڪز آھي ۽ ان جي لڳ ڪراچي پورٽ پڻ واقع آهي. ڪراچي جي موبائل فونن جو وڏي ۾ وڏو مارڪيٽ پڻ ھتي آھي. ھن ٽائون جي مشھور گھٽي زيب النساء اسٽريٽ جنھن جو نالو ھڪ صحافي عورت زيب النساء حميد الله جي نالي سان منصوب ٿيل آهي. صدر ٽائون جي مکيہ علائقن ۾ شامل آهن: باٿ آئلينڊ، ڪراچي، سٽي ريلوي ڪالوني، سول لائينز، گارڊن، گزدرآباد، اسلام پورا، ڪلاڪوٽ، ڪھڪشان، کارادر، گانچي پاڙا، ملت نگر، نانڪ واڙا، نارائڻ پورا، اولڊ حاجي ڪيمپ، رنڇوڙ لائين، صدر، اسٽاف لائينز ڪينٽ، اقبال لائينز ڪينٽ، آرمي آفيسرز ميس، جناح لائينز ڪينٽ، عمرڪوٽ لائينز ڪينٽ، عسڪري I ڪينٽ، عسڪري II ڪينٽ، عسڪري III ڪينٽ، عبدالستار ايڌي ھاڪي اسٽيڊيم، ڪينٽ، شاھ رسول ڪالوني، سڪندر آباد، شيرين جناح ڪالوني.
تصويرون
thumb|زيب النساء اسٽريٽ ۾ واقع محمد علي بلڊنگ
عيوضي (قانون)
جڏهن ڪير قائم مقام مقرر ٿي ته ان جا ٽي مطلب ٿي سگھن ٿا.
صدر ٽائون
تصويرون
thumb|صدر ۾ واقع سينٽ پيٽرڪ واري ڪئٿيڊرل
عيوضي (قانون)
قائم مقام آفيسر اڪثر نگران جو ڪم ڪندو آهي. ان جي فيصلن تي اڪثر تنقيد به ٿيندي آهي، ڇو ته اهو ماڻهن جي ووٽ ذريعي ڪامياب نه ٿيو آهي. مثال طور آمريڪي دفاع جو سيڪريٽري آفيس ۾ وفات ڪري وڃي، ته آمريڪي دفاع جو نائب سيڪريٽري ان جي جاءِ سنڀاليندو، پر قائم مقام طور. ان وقت تائين اهو قائم مقام ئي رهندو جيسيتائين آمريڪا جو صدر ۽ آمريڪا جو سينٽ کيس سرڪاري طور ان عهدي تي مقرر نه ڪري.
صدر ٽائون
تصويرون
thumb|صدر ۾ ميمڻ جي ڪڇي مسجد
عيوضي (قانون)
قائم مقام جو مطلب هر دفعي اهو ناهي هوندو ته ڪو اڳواڻ آفيس ۾ موجود ئي ناهي، ڪڏهن ڪڏهن ڪو اڳواڻ يا آفيسر ٻي آفيسر جي جاءِ تي محدود وقت لاءِ قائم مقام مقرر ٿيندو آهي، جيئن 2006ع ۾ اسرائيلي وزير اعظم آرئيل شيرون بيمار ٿي پيو ته نائب وزير اعظم ايحود اولمرٽ قائم مقام وزير اعظم مقرر ٿيو، جڏهن ته قوم جو اڳواڻ ۽ اصل وزيراعظم ايرئل شيرون ئي هو، ڇو ته هن جي نه وفات ٿي نه هن استيعفا ڏني.
وڌيڪ ڏسو
زمرو:قانوني اصطلاحون
صدر ٽائون
تصويرون
thumb|صدر م 1868 ۾ قائم ٿيل سينٽ اينڊريو ڪليسا
حوالو
زمرو:سنڌ جا تعلقا زمرو:ڪراچي جا گردونواح
شڪيل عادل زاده
شڪيل عادل زاده پاڪستان جو هڪ ناول نگار ، صحافي ۽ ملٽي پبلشڊ ڊائجسٽ سب رنگ جو اڳوڻو ايڊيٽر آهي. هو پهرين فيبروري 1938ع تي مراد آباد ، اتر پرديش ، برطانوي هندستان ۾ پيدا ٿيو، سندس اصل نالو محمد شڪيل آهي. جون ايليا کيس شڪيل عادل زادو قلمي نالو ڏنو. هن جي پيءُ مرادآباد کان هڪ اردو ماهوار رسالو مسافر ڇاپيندو هو، جنهن جي ادارت رئيس امروهوي جي ذمي هئي. شڪيل جي رئيس امروهوي سان گهريلو اُٿي ويٺي هُئي، رئيس امروهوي جو سڀ خاندان علم ۽ ادب سان لاڳاپيل هو ۽ هندوستان جي مشهور فلمساز ڪمال امروهوي جو سئوٽ هو. ايئن شڪيل عادل زاده کي صحافت، ادب ۽ فن سان شوق پيدا ٿيو. شڪيل عادل زاده 1957ع ۾ ڪراچي آيو ۽ رئيس امروهوي جي اخبار شيراز ۽ ماهوار انشا سان وابستا ٿي ويو. اُن انشا کي عالمي ڊائجسٽ جو روپ ڏنو جيڪو تمام جلدي هڪ گُهڻ ڇپائتو رسالو بڻجي ويو. شڪيل عادل زاده پهرين فيبروري 1970ع ۾ پنهنجو رسالو سب رنگ جاري ڪيو. ان رسالي ۾ سڄي دنيا جي شاهڪار لکڻين جي چُونڊ ڪئي ويندي هئي ۽ قائدا، املا، انشا جي زبان جي صحت ۽ درستي جو ڌيان رکيو ويندو هو. سونا گهاٽ ڪا پجاري، غلام روحين، انڪا، امبر بيل ۽ بازي گر ان ڊائجسٽ جا مشهور سلسلا هئا. هي رسالو ڏسندي ئي ڏسندي اردوءَ جو سڀ کان وڌيڪ ڇپجندڙ رسالو بڻجي ويو، پر آهستي آهستي ان رسالي جي ڇپائي ۾ وِٿي وَڌڻ لڳي هئي. آخرڪار ڊسمبر 2009ع ۾ اهو رسالو بند ٿي ويو.
حوالا
زمرو:پاڪستاني مسلم شخصيتون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:1938ع جون پيدائشون
ڳوٺ الهداد فقير
ڳوٺ الهداد فقير (انگريزي:Village AllahDad Fakir) سنڌ جي دادو ضلعو جي جوهي تعلقو ۾ هڪ قديم ڳوٺ آهي. هيءَ ڳوٺ الهداد فقير لنڊ قائم ڪيو جنهن جي مزار ڳوٺ ڀرسان قبرستان ۾ آهي ۽ هر سال سندس ميلو لڳندو آهي. هيءُ فقير ميان نصير محمد ڪلھوڙو جي وقت ۾ ميانوال تحريڪ جو سرگرم ڪارڪن هو. ڳوٺ ۽ قبرستان جوهي شهر کان اتر طرف آهن.
حوالا
زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ
21 جنوري
21 جنوري عيسوي سال جو 21 هون ڏينهن آهي. زمرو:جنوري زمرو:سال جا ڏينهن
بند مراد خان
حب ندي جي سنڌ وارين زمينن کي آباد ڪرڻ لاء برٽش حڪومت هڪڙي افغان ڪانٽريڪٽر خان بهادر مراد خان کي چوٽيه هزار ايڪڙ زمين ڏني هئي، مراد خان حب ندي جي انجنيئر مسٽر اي مولي جي نگراني ۾ حب ندي جي پيٽ کي هڪ پٿرن جو بند ڏياريو هو، جيڪو بند مراد خان سڏجي ٿو۔
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:تاريخ زمرو:آبپاشي
کڳي
کڳي: لڳي ھڻڻ:
مھراب پور (لاڙڪاڻو)
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين طارق محمود ۽ افسر علي جتوئي وائيس چيئرمين  چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ مھراب پور جو عبيدالله ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري کان ھائر سيڪنڊري تائين تعليم جي سھولت ميسر آهي. بکوديرو جي حيدر بخش جتوئي ريلوي اسٽيشن لڳ شھيد ذوالفقار علي ڀٽو ڪاليج، ان جي ھاسٽل ۽ اسٽاف ڪالوني واقع آھن. بکوديرو ۾ ٻہ سرڪاري پرائمري اسڪول ڇوڪرن ۽ ڇوڪرين لاءِ، ڇوڪرين لاءِ گورنمينٽ مڊل اسڪول، گورنمينٽ حيدر بخش جتوئي ھاء اسڪول واقع آھن.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن. ھن يو سي ۾ حيدربخش جتوئي ريلوي اسٽيشن واقع آهي.
نغارو
thumb|نغارو
نغارو، نقارو، سنڌ ۾ نقاره کي عموماً نغارا چوندا آهن. ماتمي علم لهڻ کان نغارا وڄائڻ شروع ڪندا آهن، نقارا گهڻو ڪري معمولي حالتن ۾ صبح جو سويل ، منجهند جو ۽ رات جو دير سان وڄائيندا آهن، پڙ جي اچڻ مهل ”ياحسين“ ۽ پڙ جي ترسڻ محل ”ڊڍ“ ۽ پڙ جي هلڻ مهل ”ٽاهو“ وڄائيندا آهن. نقارن وڄائڻ جو رواج ملتان کان آيو، پر هاڻي ته هتي ملتان کان به وڌيڪ رواج آهي، گهڻُو ڪري هر پڙ تي ٽي-چار جوڙيون نقارن جون ضرور هونديون آهن ۽ وڄائڻ وارا به استاد ڪاريگر ٿي گذريا آهن، جن ۾ امام علي شيدي کي امام علي شاه جي پڙ تي پاڻ نغارا وڄائيندي ڏٺو. انهيءَ ۾ ڪو شڪ ڪونهي ته نقارن وڄائڻ ۾ امام علي شيدي جو ٻيو ڪوبه ثاني ڪونه هو.
نقارن ۾ ڪل ڇهه تال وڄائيندا آهن، جن مان پهرين ”ياحسين“ وڄائيندا آهن. ”ياحسين جي تال ۾ ڇهه ماترائون ٿيندو آهين، جن جا ٻول هي آهن: ڌا-ڌنا-ڌا- ڪتا. ياحسين کان پوءِ شاه پنجن تنن وڄائيندا آهن. هن تال ۾ به ڇهه ماترائون ٿينديون آهن جن جا ٻول آهن؛ ڌا-ڌنا-تنا- ڪٽ، ان کان پوءِ ”حسن حسن“ وڄائيندا آهن، جنهن تال جون ٻه ماترائون هوندو آهن جن جا ٻول آهن: ڌن-تا، ان کان پوءِ ”ٽاهو“ وڄائيندا آهن، ٽاهوءِ ۾ پنج ماترائون ٿينديون آهن جا ٻول آهن: ڌنا-ڌا- تان-تان، ٽاهو پڙ جي رخصت ٿيڻ مهل وڄائيندا آهن ۽ آخر ۾ لولي وڄائيندا آهن جنهن جون يارنهن ماترائون ٿينديون آهن. لوليءَ جا ٻول آهن: ڌا-ڌا-ڌي-ڌانا-تڪ-تات-نا-ڌي.
نقاري وڄائڻ وارا پوءِ نغارا وڄائيندي هر تال تي چوٽون ۽ مختلف ٽڪا (ٺيڪا) رکندا آهن. ڏهي جي سڄي ڏينهن پڙهن تي نغارن تي رڱي ”ڊڍ“ وڄائيندا آهن، ۽ پڙ هلندي هلاري ” يا حسين“ يا ”ڊڍ“ وڄائيندا هلندا آهن. ٻهراڙين ۾ ڏهي جي ڏينهن جيڪا ٻانهن تي پِٽ ڪندا آهن انهي تي به ”ڊڍ“ وڄندي آهي ۽ زالون جيڪي پڙ چونديون آهن اُتي به ”ڊڍ“  وڄائينديون آهن.
گجراتي رسم الخط
گجراتي رسم الخط (Gujrati Script) براھمي جي رسم الخط مان اُسريو آھي، گجراتي لکت جو طريقو ديو ناگري حرفن تي آڌاريل آھي. گجراتيءَ جي سڀ کان اوائلي لکت 1592ع جي موجود آھي. گجراتيءَ کي صرافي يا وڻج واپار واري رسم الخط بہ چيو ويندو آھي. گجراتي رسم الخط کاٻي کان ساڄي طرف لکبو آھي.
فتح الله گولن
فتح الله گولن (Fethullah Gülen) ترڪي جي شهر ڪرڪوڪ (Korucuk) ۾ 27 اپريل 1941ع ۾ ڄائو. هاڻي آمريڪا جي رياست پينسلوانيا ۾ رهي ٿو. پاڻ دنيا جي وڏي عالم هئڻ سان گڏوگڏ هڪ وڏي سياسي شخصيت پڻ آهي. پاڻ دنيا جي انهن عالمن مان هڪ آهي جن مذهب جي خاص طور اسلام جي اهڙي تشريح سامهون آندي آهي، جيڪا روشن خيالي واري ته آهي ئي پر اها سائنس جي پڻ ويجهو آهي، هيءُ ترڪيءَ ڄائو عالم انهن عالمن مان هڪ آهي، جنهن انساني شعور کي پڻ گهڻي اهميت ڏني آهي، جنهن ڪري اڄ جي انسان ذات گهڻن وهمن ۽ وسوسن کان آجپيءَ ڏانهن وڃي رهيو آهي.
فتح الله گولن، ڪيتري ئي وقت کان آمريڪا ۾ رهندڙ آهي ۽ تصوف بابت لکندو رهيو آهي، سندس تصوف بابت ڪيترائي ڪتاب لکيل آهن جن کي ڪيترين ئي ٻولين ۾ ترجمو ڪيو ويو آهي، تازي سندس سڃاڻپ اها آهي ته ترڪيءَ ۾ تازي آيل ۽ ناڪام بڻيل فوجي انقلاب پٺيان سندس سوچ ڪم ڪري رهي آهي. جيتوڻيڪ هو ترڪيءَ ۾ سياسي طور نهايت سرگرم رهيو آهي ته ڪيترن ئي اهم عهدن تي به رهيو آهي. ٻئي طرف هن جي علمي ۽ ادبي ۽ مذهبي عالم واري سڃاڻپ ڪيترين ئي ٻولين ۾ ترجمو ٿيل ڪتاب آهن، جن ۾ سنڌي ٻولي به شامل آهي. سنڌي ٻوليءَ ۾ سندس ٽي ڪتاب ترجمو ٿيل آهن، جيڪي هن طرح آهن.
پڙهندڙ، سندس علمي پهچ سندس ڪتابن ۾ ڏسي سگهن ٿا. سندس تازو سنڌيءَ ۾ ترجمو ٿيل ڪتاب جو نالو، اکين کان اوجهل جهان آهي. جيڪو پڻ ڪائنات جي انهن اسرارن بابت آهي، جيڪي برابر ڏسي نٿا سگهجن پر اهي، الڳ الڳ حِسُن ذريعي محسوس ڪري سگهجن ٿا، بلڪل ائين جيئن اسان خوشي محسوس ڪندا، آهيون، ڏک محسوس ڪندا آهيون، هوا محسوس ڪندا آهيون، اُس محسوس ڪندا آهيون، پر اسان انهن کي ڏيکاري يا انهن جا رنگ ٻڌائي نه سگهندا آهيون ۽ جيڪو سڀ اسان کي اڄ جون سائنسي ايجادون سمجهائي رهيون آهن، هوا تي هلندڙ شيون، باھ تي هلندڙ شيون، گئس تي هلندڙ شيون سڀ نون علمن جون ايجادون آهن، جيستائين اهي شيون انسان جي اکين نه ڏٺيون هيون، تيستائين اوجهل هيون پر اڄ آهي سڀ نعمتون انسان استعمال هيٺ آڻي رهيو آهي ۽ ان ڳالهه کي قبول ڪرڻ تي مجبور آهي ته انساني عقل ايترو وسيع نه آهي، جو اهو ڪائنات جا سڀ اسرار پروڙي سگهي. پر انسان انهيءَ جستجوءَ ۾ لڳل ضرور آهي ۽ پڪ سان اهو وقت پري نه آهي، جڏهن انساني ذهن گهڻيون ئي نيون ايجادون ڪري وٺي، پر ڳالهه اها آهي ته اهو انساني ذهن ڪنهن تخليق ڪيو آهي؟
فتح الله گولن کي پڙهڻ، شايد گهڻن مسئلن سمجهڻ ۾ مدد ڪري، ڇاڪاڻ ته هن جي لکڻ جو ڏانءُ، بهرحال بيحد سنهجو ۽ روشني ڏيندڙ، جديد علمن سان ملندڙ آهي. جيتوڻيڪ هن جا موضوع ڀلي گهڻو سنجيده آهن. پر هيءَ اهڙو عالم آهي، جنهن کي پڙهڻ سان محسوس ٿئي ٿو ته مذهبي قديم علمن ۽ اڄ جي جديد علمن ۾ ڪابه وڇوٽي نه آهي.
ننڍڙن بابن ۾ ورهايل سندس بنهه اهم هي ڪتاب اکين کان اوجهل جهان سنڌيءَ ۾ موجود آهي پڪ سان سنڌي ٻولي انهن ڀاڳوارين ٻولين مان هڪ آهي، جن ۾ فتح الله ڳولن جهڙي جڳ مشهور عالم جي ڪتاب جو ترجمو ٿيو آهي. ٻه سئو چاليهن صفحن جو هيءُ بيحد اهم ڪتاب اسان جي نامورن تعليمدان احمد الدين شر صاحب نهايت سٺي ۽ سولي سنڌيءَ ۾ ترجمو ڪيو آهي.
زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سياست زمرو:شخصيتون زمرو:مذهب
22 جنوري
22 جنوري عيسوي سال جو 22 هون ڏينهن آهي. زمرو:جنوري زمرو:سال جا ڏينهن
ناستڪ ناريواد
ناستڪ ناريواد Atheist feminismنارين جي حَقن جي اها شاخ آهي جيڪا مذهبي تناظر ۾ نارين (زائفائن) جي آزاديءَ کي ناممڪن سمجهي ٿي. ناريواد جي اھا شاخ آھي جيڪو متصلًا الحاد جي بہ وڪالت ڪندي آھي۔ ناستڪ ناريواد پسند ھي اعتقاد رکي ٿي تہ مذھب عورتن تي ظلم ۽ ستم ۽ جنسي اڻ برابري جو اھم مرڪز آھي۔ ھيءَ ماڻھن بہ سمجھندا آھن تہ ڪيترائي مذھب جنسي امتياز يا مٿڀيد جا حامي ۽ عورتن جي لاءِ ظالماڻو رخ رکندا آھن۔
ناستڪ سيڪيوو ھچينسن نہ ڊيوڊ سيلورمين جي ايٿيئيسٽ الائنس انٽرنيشنل جي طرفان خدمتون ۽ مامور ڪرڻ جي باري ۾ ڪيو آھي:
اسلام
مسلمان تعليم جي مطابق اسلام پردي جو حڪم ڏنو آھي، نمائش جو نا۔ جڏھن مونکي جودا معاشري ۾ اظھار حسن ۽ جمال جي ضرورت اڄڪلھ جي عورتن جي دماغ تي تسلط جما ڪري ان کي بي حیائي ۾ مبتلا ڪيو آھي ڪافي فن جي نالي تي، ڪري وري ترقي جي نالي تي، ڪري آرٽ جي نالي تي، ۽ عورتن کي نہ صرف شرافعت ناريواد پامال جي آھي بلڪي مغرب جي انڌي تقليد نہ عورت کي بي حيائي جي ڌٻڻ ۾ ڇڪي ڪري مسلمان خاندان جا نڪ وڍائي ڇڏيا اھن۔ ڪنھن بہ مذھب يا رياست جي ٺھيل ۾ خاندان ڪرنگھي جي ھڏي آھي مظبوط ۽ مستحڪم خاندان قومي معاشري جي بنيادي اڪائي آھي. آزادي ناريواد جي آڙ ۾ بي حجابي جي خريديءَ موجودا ناستڪ ۽ لا ديني نظام تي مبني معذھب قائم ڪري عورت کي بي عزت ۽ ذليل ڪيو اھي۔ ڪا بہ  قوم ان وقت تائين زوال پذير نہ ٿيندي آھي جيستائين عورت کي زيور حياء سان مزين ۽ مرد شمشير غيرت سان مسلح ھجي۔ ھر دين ھڪ اخلاق ھوندو آھي ۽ اسلام جو اخلاق حياءَ آھي، حجاب حڪم الاھي آھي ۽ بد ڪاري ۽ بد نظري کان بچائين ٿا۔
حوالا
زمرو:فيمينسٽ تحريڪون ۽ نظريا زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن ۾ تحريڪ ناريواد
دودو سومرو ٽيون
دودو سومرو ٽيون سنڌ ۾ سومرا گھراڻي جو حاڪم جيڪو پنھنجي پيءُ خيرو بن محمد طور جي وفات کان پوءِ تخت تي ويٺو.تاريخ سومرا سنڌ مطابق: : والد جي وفات کانپوءِ حڪومت جي تخت تي ويٺو، چوڏهن سال حڪم هلائي، بقاءِ واري جهان ڏي راهي ٿيو.
ٿرڙي ھاجران
ديھ ٿرڙي ھاجران سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا تپو وارھ تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1880 کان 1960ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ٿرڙي حاجران، ڳوٺ ساڌو رام، مسڻن جو ڳوٺ، مقام گدا علي، منزل گاھ ۽ ان سان لڳولڳ باغ ۽ بيراج بنگلو واقع ھيا. ھاڻي انھن پراڻن ڳوٺن مان ھن ديھ ۾ ڳوٺ ٿرڙي حاجران يا ھاجران قائم آھي باقي ڦٽي ويا يا غيرمعروف ٿي ويا ۽ نوان ڳوٺ وسند ڇٽو، ڳوٺ خان محمد جوڻيجو، ڳوٺ عبدالعزيز بروھي ۽ ڳوٺ قادن ڇٽو قائم ٿي چڪا آھن.
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ صفر تونيو، اوڀر ۾ ديھ آباد ۽ ديھ واھوچا، اولھ ۾ ديھ ٿاڻو ۽ ديھ وارھ ۽ ڏکڻ ۾ تعلقي نصيرآباد جون ديھون ڦيڪراٺو ۽ ديھ علي بحر واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. وارھ لالو رائنڪ روڊ ۽ وارھ نصيرآباد روڊ ھن ديھ مان گذرندڙ آھن.
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
پيئڻ بلا
پيئڻ بلايا پيئڻ نانگ: هڪ قسم جي بلا ٿيندي آهي جيڪا سنڌ جي ٿر واري حصي ۾ يا وارياسن هنڌن تي ڏسبي آهي، هن بلا جي ڊيگهه وڌ ۾ وڌ چار فوٽ ۽ ٿولهه اڌ انچ جي برابر ٿيندي اٿس. سندس رنگ مٽيءَ جهڙو هوندو آهي ۽ اونداهيءَ ۾ گهڻو ڪري ڏسڻ ۾ ئي ڪانه ايندي آهي ۽ روشنيءَ ڏي لڙي به ڪانه. ٿر ۾ هُن بلا کي ڀوڪڻ چوندا آهن. هي بلا چڪ يا ڏنگ ڪانه هڻي پر ستل ماڻهوءَ جي وات يا نڪ ۾ يا تہ زهر هاري يا زهري ڦوڪ ڏئي. ائين اهو زهر ستل ماڻهوءَ جي بدن ۾ هليو وڃي ۽ ڦوڪ ڏيڻ يا زهر هارڻ کان پوءِ اها بلا ستل ماڻهوءَ کي پڇ جو ڌڪ هڻي هوشيار ڪري ويندي آهي. جيئن سج جو تڙڪو يا روشني لڳندي ويندي تيئن سندس بدن ۾ زهر پکڙجي اثر ڪندو ويندو ۽ ماڻهو ويندو اهربو تان جو ٿوري ئي وقت ۾ مري ويندو آهي. هن بلا کان بچڻ جو اپاءُ هي آهي ته يا ته سڄي رات ماڻهو ويٺو يا ٻيو هجي يا ڀرسان ڪا بتي ٻرندڙ هجي يا باهه جي روشني موجود هجي. يا اهو ماڻهو ٿورو ڪچو بصر کائي ۽ بيو ڀرسان رکي سمهي ڇو جو هي بلا روشني ۽ بصر جي بوءِ کان ڀڄندي آهي. ٿري ماڻهن کي جي رارت جو ٻنيءَ جي رکوالي ڪندي يا مال سان هوندي ڪٿي رات پوندي آهي ته هو ڇا ڪندا آهن جو پاڻ سان هڪ ڪپڙي جي ڳوٿري رکي پوءِ رات جو سمهڻ وقت اها ڪپڙي جي ڳوٿڙي رکي چاڙهي ڳچيءَ وٽان ٻڌي پوءِ سمهندا آهن. پيئڻ گهڻو ڪري سانوڻ جي مهيني کان وٺي سياري جي شروعات تائين مار ڪري. هن بلا جي زهر واري جو هيئن علاج ڪندا آهن: جو مريض کي ڪنهن اونداهي ڪوٺيءَ ۾ بند ڪري ڇڏيندا آهن، اهڙي طرح جو ڪوبه سج جو ڪرڻو ڪٿا به نه اچي. ايستائين جو ڪٿي ڪا ڦوٽ يا سوراخ هوندو آهي ته انهيءَ کي به بند ڪريو ڇڏين پر ٿر ۾ جيئن ته ڪکاوان گهر ٿين ۽ انهن مان تڙڪو ايندو رهندو آهي، ان ڪري اهي وري ڇا ڪن جو منجي آڻي انهن جي پاون ۾ پانگارون ٻڌي مريض کي منجيءَ تي ويهاري پوءِ کيس پانگارن جي ذريعي ڪنهن اونهي کوهه ۾ پاڻي جي دنگ تائين لاهي پوءِ مٿي پڳ تي پانگارون ٻڌي ڇڏين پوءِ چوٿين- پنجين ڏينهن کان پوءِ مريض کي ٻاهر ڪڍن ٿر ۾ جيئن ته کوهه سوء پر هن کان به اونها ٿين ان ڪري هيٺ تائين روشنيءَ جي رسڻ جو امڪان ئي ڪونه هوندو آهي. ٻيو ته وري مريض واري کوهه کي ڏينهن جو مٿان رلي ٽپڙ سان ڇانئي ڇڏين، ائين ٽن –چئن ڏينهن ۾ مريض جي بدن مان زهر جو اثر نڪري وڃي پوءِ کيس ٻاهر ڪڍن. ڪي وري پيئڻ جي زهر جي اثر لاهڻ پوءِ سنباهي پکيءَ جا آنا ڪچا پيارين، ائين ڪرڻ سان به پيئڻ جي زهر جو اثر ٺهيو وڃي. ڪي وري اهڙي مريض کي ڳاڙهي ڦٽڪي کارائين. پهرين ته مريض کي ڦٽڪي جو ذائقو ئي معلوم نه ٿيندو پر جڏهن ذائقو معلوم ٿيڻ لڳي تڏهن ڦٽڪي کارائڻ بند ڪجي. چون ٿا ته پيئڻ جي زهر جو اهو هڪ-ٽڪ علاج آهي. اڳي کان ائين مشهور آهي ته هيءَ بلا سُتي ماڻهو جو ساهه پي ٿي وڃي، ان ڪري ماڻهو مريو وڃي ۽ انهي ئي سبب جي ڪري انهي بلا کي سڏڻ ئي ”پيڻ“ لڳا يعني پي وڃڻ واري.
گرچيلي جا بيت
گرچيلي جا بيت، اھا پرولي، جنھن ۾ ھڪ کان وڌيڪ سوالن جو جواب، ھڪ لفظ ۾ حل ٿئي. ھن قسم جي پرولين ۾ کجھيون معنائون، رمزون ۽ راز رکيل ھوندا آھن، جن کي سمجھڻ ۽ پروڙڻ وڏن وينجهارن جو ڪم آھي. گرچيلي جي بيتن ۾ آخر ۾ چيو ويندو آهي: ”ڪھ چيلا ڪي بات؟“
پاڪستان ڪرونيڪل
پاڪستان ڪرانيڪل پاڪستان جي تاريخ تي هڪ اتهاس آهي جنهن کي عقيل جعفري ايڊٽ ڪري ٿو.
اهو 1947 کان 2018 تائين واقعن جو ڪاٿو ڪري ٿو ۽ 5,000 کان وڌيڪ واقعا ۽ 4,000 تصويرن تي ٻَڌل آهي، جنهن ۾ سياست، ادب، ميڊيا، فائن آرٽس، راندين ۽ تفريح سان لاڳاپيل موضوع شامل آهن.
حوالا
زمرو:تاريخ پاڪستان
ايملي هاز
ايملي هاز (Emily Hauze)، جيڪا پاڻ کي آمريڪي سنڌياڻي سڏائي ٿي، آمريڪا جي هڪ فوٽوگرافر ۽ بلاگر آهي. ايملي سنڌ کي پنهنجو اصل ديس ڪوٺيندي آهي. هي آمريڪي رياست ٽينيسي ۾ پيدا ٿي.
مدينه ڪالوني
يو سي مبينه ڪالوني پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي سينٽرل جي تعلقي نيو ڪراچي سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاميٽي آهي. ان جي اتر ۾ يو سي خميسو ڳوٺ، اولھ م يو سي فيصل ڪالوني ۽ ڏکڻ ۾ يو سي گوڌرا واقع آھن. 2015 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ھن يو سي جو چيئرمين محمد نسيم ۽ وائيس چيئرمين شاھد علي خان چونڊجي آيا جن جو تعلق ايم ڪيو ايم پاڪستان سان آھي. آبادي جي اڪثريت اردو ڳالهائيندڙن جي آھي ۽ اقليت م پنجابي ۽ سنڌي شامل آهن. ان يو سي م ابن قاسم ڪرڪيٽ اسٽيڊيم، ٽائون ڪاميٽي اسڪول واقع آھن
ايملي هاز
ذاتي زندگي
ايملي آمريڪي رياست ٽينيسي جي هڪ ننڍي ٽائون ۾ پيدا ٿي ۽ پوءِ پينسلوينا لڏي آئي. پينسلوينا جي يونيورسٽي مان هن بي. اي. ۽ ايم. ايم جرمن ادب ۽ موسيقي ۾ ڪئي. ايملي جي شادي اينڊريو هاز سان ٿيل آهي.
سنڌ بابت
ايملي سنڌ کي پنهنجو اصل گھر ڪوٺيندي آهي ۽ سندس خواهش آهي ته سندس سنڌ کي دنيا جا ماڻهو گهمڻ اچن. آمريڪا ۾ ماڻهو شاهه لطيف کي نه سڃاڻين، پر سنڌ اچي خبر پئي، ته لطيف شيڪسپيئر جي پائي جو شاعر آهي.
مسئلا
ايملي سنڌ جي مسئلن تي مختلف سيمينارن ۾ ڳالهائي ۽ مقالا پيش ڪري چڪي آهي، هن جي نظر ۾، پوري دنيا ۾ عورتن سان مسئلا آهن، پر سنڌ ۾ مختلف رسمن رواجن ۽ مرد جي هڪ هٽيءَ سبب عورتن جا مسئلا وڌيڪ نظر اچن ٿا.
هم اثر رايا
شاهه عبداللطيف ڀٽائي رح جي گادي نشين سيد وقار حسين شاهه لطيفي ايملي هائوزي شاهه جي سورمي ڪوٺيو. نامياري ليکڪ حسن مجتبي جي بقول سنڌ ۾ مون کان ۽ نثار کوکر کان وڌيڪ سنڌي ايملي هاز کي سڃاڻين.
حوالا
زمرو:آمريڪي شخصيتون
ماڙي پور ٽائون
ماڙي پور ٽائون پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي ڏکڻ جو هڪ تعلقو آهي.ماڙي پور تعلقو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي ڏکڻ جو هڪ تعلقو آهي.
تاريخ
ماڙي پور جي تاريخي حوالن جي باري ۾ گل حسن ڪلمتي پنهنجي ڪتاب ۾ ڄاڻايو آهي ته هن علائقي ۾ هڪ ڪوٺي هوندي هئي، جنهن کي سنڌي ۾ ماڙي هئا، جنهن جي ڪري هن علائقي جو نالو ماڙي پور (Maarripur) پيو. ان کان سواءِ هتي هڪ ايئر بيس پڻ هو، جيڪو ٻي عالمي جنگ ۾ پڻ ڪتب ايندو رهيو، ورهاڱي کان پوءِ هن هوائي اڏي جو نالو مسرور ايئر بيس رکيو ويو هو. محمد علي جناح کي جڏهن زيات کان ڪراچي آندو ويو هو ته اهو هوائي جهاز کي به هن اڏي تي ئي لٿو هو ۽ اتان ايمبيولينس جي ذريعي اسپتال ڏانهن ويندي رستي تي ايمبيولينس خراب ٿي پوڻ سبب لاڏاڻو ڪري ويو هو.
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:پاڪستان زمرو:ڪراچي زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ زمرو:تواريخ زمرو:سنڌ جا تعلقا
اسمارٽ ٽيڪسٽائل پيونگ
آسٽريلوي ڪمپني اهڙا جديد ٽائلز ٺاهي رهي آهي، جيڪي هلندي موبائل يا سيل فون استعمال ڪندڙن کي روڊ پار ڪرڻ نه ڏيندا. موبائل فون استعمال ڪندي گاڏي هلائڻ يا روڊ تي گهمڻ قانوني ڏوهه سان گڏوگڏ نقصانڪار عمل پڻ آهي، جنهن جي حل لاءِ آسٽريلوي ڪمپني اسمارٽ ٽيڪسٽائل پيونگ شروع ڪرائي رهي آهي، اسمارٽ ٽيڪسٽائل پيونگ هڪ ٽريفڪ سنگل جيان ڪم ڪندو. روڊ تي لڳايل اهي ٽائلز ڪئميرائن ۽ پاڻمرادي نظام سان لاڳاپيل آهن، جنهن سان ائين ٿيندو ته ڪو موبائل استعمال ڪندڙ ماڻهو روڊ جي ويجهو پهچندو ته اهي ٽائل ڦڪي روشني ظاهر ڪندا، پر جيڪڏهن اهو ماڻهو ان عمل کي نظرانداز ڪري روڊ تي قدم رکندو ته ٽائلن مان ڳاڙهي رنگ جي تيز روشني نڪرڻ لڳندي، جيڪا موبائل استعمال ڪندڙ کي ڇرڪائي ڇڏيندي. جرمني جي شهر ميونخ جي ڪجهه علائقن ۾ اڳ ئي اهڙا جديد ٽيڪنالاجي وارا ٽائلز لڳي چڪا آهن، جيڪي موبائل استعمال ڪندڙن کي روڊ جي ويجهو اچڻ تي خبردار ڪندا آهن.
زمرو:سائنس زمرو:ٽيڪنالاجي
احسان واھڻ
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين عبدالحميد جيسر ۽ وائيس چيئرمين خان محمد ابڙو چونڊجي آيا جيڪي آزاد اميدوار ھيا ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ مھراب پور جو عطاء الله جتوئي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي. صحت جي سھولت لاء ھتي ڪوبه سرڪاري ادارو ڪانه آهي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
زرتاج گل
.پاڪستاني سياستدان جو موجودہ موسمياتي تبديلي جي وزير آھي، 5 آڪٽووبر 2018 کان. آگسٽ 2018 کان قومي اسيمبلي پاڪستان جو ميمبر بڻيل آهي.
ابتدائي زندگي ۽ تعليم
گلستان جي اتر وزيرستان کان گل، ڄائو 17 آڪٽوبر 1984 تي خيبر پختونخواه [1] ۽ هڪ مڊل ڪلاس وزير گھراڻي مان ايندا آهن سياسي پس منظر نه. [2]
هوء پنهنجي ابتدائي تعليم پنهنجي ڳوٺ جي بنو ۽ ميرامشا ۾ اڳ کان وٺي لاهور ڏانهن روانو ٿي. [1] هوء راڻي مريم ڪاليج پنهنجي ان گريجوئيٽ اڀياس ۽ پوء نيشنل کولل لاء شرڪت ڪئي
هن جي تعليم مڪمل ڪرڻ کان پوء هوء شموليت پاڪستان تحريڪ انصاف (پي ٽي آء) [1] ۽ 2005 ۾ انفاف شاگردن جي فورم (ايس ايس ايف) سان رضاکار ٿيو. [2]
هوء شادي ڪرڻ کانپوء ڊيره غازي خان ڏانهن منتقل ٿي وئي. [1]
سياسي ڪيريئر
هوء قومي اسيمبلي 2018 ع ۾ تحريڪ انصاف جي اميدوار اين اي 191 (ڊيره غازي خان-III) پاران قومي اسيمبلي ۾ چونڊجي وئي. [1] [2] هن 79،817 ووٽ حاصل ڪيا ۽ اويس لغاري کي شڪست ڏني. [3]
5 آڪٽوبر 2018 تي هوء وزيراعظم اعظم خان عمران خان جي وفاقي ڪابينا ۾ داخل ڪئي وئي، ۽ موسمياتي تبديلي جي اسٽيٽ جي طور تي مقرر ڪيو ويو. [2]
جون 2019 ع ۾ گل پنهنجي وڏي عهدي تي اختيار ڪئي هئي ته هو پنهنجي اختيار جي ڀيٽ ۾ نيپتا تي اثر انداز ڪرڻ لاء. [1] وزير اعظم عمران خان جي صورتحال جو نوٽيس ورتو. [2] هن
خواجا غلام فريد
حضرت خواجه صاحب جي شعر ۾ وڏو سوز ۽ گداز، تاثير ۽ رواني آهي. عشق رسول، حسن ۽ عشق، فراق ۽ وصال، حسن حقيقي جي تانگهه ۽ طلب، محبوب حقيقي سان ملڻ جي آرزو، وحدت الوجود جو فڪر ۽ فنا ۽ بقاءِ سندس شعر جا مضامين آهن. سندس شعر جي وڏي خوبي اها آهي، جو اُن ۾ نبي آخرالزمان ﷺ جن سان عشق ۽ محبت جو اظهار نهايت پراثر ۽ دلگداز انداز ۾ ملي ٿو: پنهنجي محبوب سان پنهنجي انتها محب جو ذڪر ڪندي سنڌ، پنجاب ۽ هند جا نالا هن طرح آندا اٿس: تتي ٿي جوڳڻ چوڌار ڦران، هند، سنڌ، پنجاب تي مار ڦران، سُڃّ، بّرُ تي شهر بازار ڦران، متان يار مِليم ڪنهين سانگ سفر. پاڻ سڳورن سان پنهنجي عشق ۽ محبت جو اظهار ڪندي، پنهنجي حالت ۽ ڪيفيت جو اظهار هن ريت ڪيو اٿس: واهه سوهڻا، ڍولڻ يار سڄڻ، واهه سانول هوت حجاز وطن، آ ڏيک فريد دا بيت حزن، هِمِ روز ازل دي تانگهه طلب. عشق حقيقي راهه ئي نرالي آهي، جيڪا ظاهري علم ذريعي سمجهي نه ٿي سگهجي. حضرت خواجه صاحب فرمائي ٿو: سڻ سمجه ري زاهد، جاهد تون، هِنِ عشق دي ڪلمات عجب! هي ڳالهه عجب، هي حال عجب، هي چال عجب هي گهات عجب! حضرت خواجه صاحب اصل نسل جي لحاظ کان سنڌي هو، انهيءَ ڪري سندس شعر ۾ سنڌي زبان ۽ شعر جو اثر نمايان نظر اچي ٿو. نه فقط ايترو، پر سندس ڪجهه ”سنڌي ڪافيون“ به ملن ٿيون. هڪ سنڌي ڪافي نموني طور هت پيش ڪجي ٿي:
حوالا
زمرو:1901ع جون فوتگيون
ماڙيپور
ماڙيپور يا ماڙي پور ( ماڑی پور ) ڪراچي، سنڌ، پاڪستان جي ڪياماڙي ٽائون جي ڀرپاسن مان ھڪ آھي.
ھوائي فوج جو اڏو
پي.اي.ايف بيس مسرور پاڪستان جي ھوائي فوج پاران ھلايو ويندڙ سڀ کان وڏو بيس آھي، جيڪو ھن علائقي ۾ آھي.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:ڪراچي جا گردونواح زمرو:ڪراچي جا ڀرپاسا زمرو:ڪياماڙي ٽائون
گريز
گريز (Gurez) قصيدي ۾ تشبيب ۽ مدح جي حصن تي ملائڻ واري شعر کي “گريز” چيو ويندو آهي.
گرمکي اسڪرپٽ
گرمکي رسم الخط (Gurmukhi Script) بنيادي طور تي سکَ پنجابي لکتن لاءِ استعمال ٿيندو آھي، پر سنڌي لکت لاءِ بہ ھن رسم الخط جي تاريخ پراڻي آھي. چيو وڃي ٿو تہ گرمکي رسم الخط، برھمي ۽ ديوناگري لپين مان جڙيو آھي، پر ڪجهه حرف ان ۾ ديو ناگريءَ کان بہ پراڻا آھن. سک مذھب جي گرونانڪ ۽ ٻين گـُرن جو ڪلام ۽ مذھبي چوڻيون ھن رسم الخط ۾ محفوظ آھن. ھن رسم الخط جي سُڌاري ۾ گرو آريڻ جو وڏو ھٿ ھو. ھن نہ صرف ڪن حرفن کي ملائي بھتر بڻايو، پر ڪن حرفن کي جوڙي رسم الخط ۾ شامل ڪيو. گر مکي الف. ب کي پبنيٽس اکري (اڌ اکري) چيو ويندو آھي، ڇو تہ ھن ۾ ڪل 35 حرف ٿين ٿا. گرمکي رسم الخط جي گجراتي رسم الخط سان بہ ڪافي ھڪ جھڙائي آھي.گر مکيءَ لاءِ چيو وڃي ٿو تہ اٽڪل 1610ع ۾ ھن رسم الخط ۾ اصلاح ۽ تبديلي ٿي. سنڌي ٻوليءَ جي اصل آوازن ڳ، چ، ڏ، ٻ کي ان رسم الخط ۾ لکڻ لاءِ ھيٺيان ليڪ ڏبي يا ٽٻڪا لڳايا ويندا آھن.
حوالا
زمرو:چار اکرن وارا آئي ايس او 15924 رسم الخط
رحماني سلسلو
رحماني سلسلو ھي سلسلو پير سيدي امحمد بن عبد الرحمن زواوي  (1720–1793) سان منصوب آھي جنھن جو تعلق جزاير جي صوبي بونوح سان ھيو. ھن سلسلي جو تعلق سني اسلام جي بنيادي رڪنن سان آهي. ھن سلسلي جا بزرگ دنيا جي مختلف ملڪن م ڦھليا جن ۾ الجزائر، تيونس، ليبيا، مراڪش، وارا ملڪ.
حوالا
زمرو:اسلام
گزيٽ
گزيٽ (Gazette) سرڪاري مخزن، جنهن ۾ سرڪاري تقريرون، حڪمناما، اعلان ناما، پڌرناما، ڏيوالي ۾ آيلن جا نالا وغيره سرڪاري طور شايع ڪيا ويندا آهن.
دس
دس، سنڌ ۾ رواج آهي ته مڱڻيءَ شاديءَ يا ڪنهن پُني مراد جو ڏينهن ٻڌي پوءِ دهل بيهاريندا آهن. دهلاري روز صبح شام گهر جي اڳيان دس وڄائڻ ايندا. اتي دس جو مطلب ٿيو وڄتن جو سيٽ. ڪي دهلاري، رڳو دهل شرناءِ سان دل وڄائين، ڪي وري مُتو به آڻين ۽ متي وارو دس مزو ڪري، هاڻي مُتو گهڻو ڪري رڳو چونڪي ڏيڻ مهل وڄائين. مڱڻهار فقير دهل ٻن قسمن جا آڻين: هڪڙو وڏو دهل، جنهن کي اڳواڻ چون ۽ ٻيو ننڍو دهل، اڳواڻ جي مدد ۾ وڄائين. ان کي پهلوداري چون. اهو دهلن جي دس وڄائڻ جو رواج فقط سنڌ ۾ آهي. مڱڻهار فقير دس شروع به ڌمال سان ڪندا ۽ ختم به ڌمال تي ڪندا اهو ضروري آهي. دس ۾ پهرين ڌمال وڄائين پوءِ اولنگ پوءِ شادمانيون. پوءِ چيڻو، جهمر، وهول جهمٽ (جهرمٽ) ۽ آخر ۾ ڌمال وڄائي دس پورو ڪن. اڳي جهمٽ کان پوءِ بندر ايني وڄائيندا هئا، پر هاڻي ڪونه وڄائين دس ۾ڪيترا اهڙا تال آهن، جن تي سنڌ ۾ ناچ به ٿيندو آهي، جيڪو هرتال جي بيان ۾ لکبو. جنهن مراد لاءِ دهل بيهاربا آهن، مڱڻهار فقير انهيءَ مراد پڄڻ تائين صبح شام دس وڄائيندا، مراد پڄڻ کان پوءِ، ٻئي ڏينهن وري مبارڪ جو دس وڄائڻ اچن ۽ گهورون گهٻارون وٺي روانا ٿي وڃن. دس جيئن ته دهلن تي وڄايو ويندو آهي. ان ڪري تائين جا ٻول به دهلن جائي لکبا. ها ڌمال ۾ نغارا ۽ مغرمان ۾ ڌمرو وڄائين، ان ڪري ٻولن ۾ فرق ضرور اچيو وڃي وري نغارن ۽ ڌمر سان گڏ به دهل وڄائين ان ڪري ٻول ساڳيا دهل وارا اچيو بيهن. ان ڪري هتي دهلن جا ٻول لکڻ ضرور ٿيندا.
ڊاڪٽر راڌا ڪرشنان
ڊاڪٽر سرويپالي راڌا ڪرشنان:Dr. :Sarvepalli Radhakrishnan (5 September 1888 – 17 April 1975) انڊيا جي ھڪ فلاسافر ۽ سياستدان جو نالو آهي جيڪو 1952 کان 1962 تائين انڊيا جو وائيس پريزيڊنٽ۽ 1962 کان 1967 تائين انڊيا جو صدر ھيو
تفصيلي تعارف
thumb|right|انڊياجو صدر راڌاڪرشنان 1963 ۾ جان ايف ڪينيڊي سان گڏ اوول آفيس ۾ انڊيا جو ويھين صديءَ جو مذھبن جي تقابلي فلاسافي جو وڏو ناليوارو فلاسافر ھيو ھي يونيورسٽي آف ميسور ۾ 1918 کان 1921، وري تائين فلسفي جو پروفيسر، 1921 کان 1932 تائين يونيورسٽي آف ڪلڪته جي کنگ جارج پنجون جي مينٽل اينڊ مارل سائنس جي چيئر تي فائز رهيو، 1936 کان 1932 تائين آڪسفورڊ يونيورسٽي جي اوڀر جي مذھبن ۽ اٿيڪس جو پروفيسر رھيو. ھن جو فلسفو ھندو اسڪول آف ٿاٽ جي ادوائتا ويدانتا جي نئين سر تشريح ھيو. ھن ھندو ازم جو يڪسان مغربي تنقيد کان دفاع ڪيو کيس زندگيءَ ۾ علمي خدمتن عيوض کوڙ خطاب مليا. 1931 ۾ نائيٽ ھوڊ، 1954 ۾ ڀارت رتنا، 1963 م برٽش رايل آرڊر آف ميرٽ جي اعزازي ميمبرشپ، انڊيا م 1962 کان ھن جي جنم ڏينهن 5 سيپٽمبر کي ٽيچرس ڊي يا استادن جو ڏينھن ڪري ملهايو ويندو آهي.قدرت الله شھاب پنھنجي آتم ڪٿا شھاب نامه م لکي ٿو ته جڏهن آء سي ايس جي انٽرويو م بورڊ آڏو پيش ٿيو ھو ته ان جا ٽي ميمبر ھيا جن ۾ سر گورڊن ايري، سر عبدالرحمان ۽ سر ڊاڪٽر راڌا ڪرشنان ھيا جن مان راڌا ڪرشنان اھو ساڳيو شخص ھو جنھن ڪانگريس جي ڪري سر جو خطاب واپس ڪيو ھو ء پوء ڀارت جو نائب صدر ۽ بعد م صدر ٿيو ھو، ۽ ھي ھڪ وڏي پائي جو عالم ء بين الاقوامي شھرت حاصل ڪندڙ فلاسافر بڻيو.قدرت الله شھاب لکي ٿو ته.آء سي ايس جي فارم ۾ ھڪ ڪالم ھيو جنھن م پسنديده عمل جو اظهار ڪرڻو ھو ان ۾ ھن پنھنجي پسنديده عمل ۾  مذھبن جو تقابلي (comperative) مطالعو لکيو ھو جيڪو راڌا ڪرشنان جي ڌيان ۾ آيو ۽ کانئس سوال ڪيائين تہ تون مذھبن جو مطالعو اسلامي اک سان ڪيو آھي يا انساني اک سان ، جنھن تي قدرت اللہ کيس جواب ڏنو تہ جيڪي انساني اک ۽ اسلامي اک ۾ فرق ڪن ٿا اھي گمراھ آھن. جنھن کان پوءِ ھن کانئس وڌيڪ سوال نہ ڪيا جنھن تي بورڊ جي چيئرمين سر گورڊن ايري مداخلت ڪندي سوال پڇڻ جو چيو، ۽ پوءِ ھن ڪجھ بي تڪا سوال پڇيا تہ ٽينس جي بال جو وزن ڪيترو آھي ...چار اونس وزن ۾ پنگ پانگ جا ڪيترا بال ايندا..اٽلي يورپ جو بوٽ آھي ان جي ڪھڙن جزيرن کي ڪھڙي جاء تي لڳائجي تہ اھو مرداڻي بوٽ جي جاء تي زنانو سينڊل ڏسڻ۾ لڳي وغيره وغيره.
حوالا
زمرو:1888ع جون پيدائشون زمرو:1975ع جون فوتگيون زمرو:سياسي شخصيتون
خواجہ نور محمد مھاروي
خواجه نور محمد مهاروي، هيءُ بزرگ ذات جو کرل هو ۽ سندس والد جو نالو ”هنوال“ هو. 14- رمضان المبارڪ 1142 هه (1729ع) تي چوهاٽه (پنجاب) ۾ تولد ٿيو. سندس ولادت کان ٿورو ئي پوءِ سندس والد لڏي اچي مستقل طرح ”مهار“ ۾ رهيو. ابتدائي تعليم پنهنجي ڳوٺ ۾ حاصل ڪري، تعليم جي تڪميل لاءِ دهليءَ آيو. تعليم دوران حضرت شاهه فخرالدين جي صحبت ۾ ويو، ۽ ان کان ايترو متاثر ٿيو. جو سنه 1165 هه (1752ع) ۾ سندس مريد ٿيو. کانئس روحاني فيض پرائي، جلد ئي خلافت جو خرقو ڍڪيائين. بيعت کان ٿورو عرصو پوءِ پنهنجي مرشد سان گڏجي پاڪ پٽڻ آيو. پاڪ پٽڻ پهچڻ کان پوءِ، پنهنجي مرشد جي ارشاد موجب ”مهار“ ۾ اچي رهيو. ”مهار“ ۾ خانقاهه قائم ڪيائين، ۽ ڪيترن ئي خدا جي ٻانهن کي روحاني فيض ڏنائين. هن بزرگ جي صحبت ۾ ايترو ته تاثير هو، جو ڪو به وٽس ايندو هو ته متاثر ٿيڻ کان سواءِ رهي نه سگهندو هو. اهوئي سبب هو، جو هن بزرگ جي ذريعي پنجاب جي ڪنڊ ڪڙڇ ۾ چشتي طريقي جو روحاني فيض پهتو. بيشمار خدا جي ٻانهن کي روحاني فيض پهچائي 3- ذي الحج 1205 هه (1791ع) تي وفات ڪيائين. هن بزرگ جي روحاني فيض جو اثر ڪجهه قدر سنڌ تائين به پهتو.
ابراھيم حيدري ٽائون
ابراهيم حيدري ٽائون پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ملير جو هڪ تعلقو آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
ننڌيرو
___ديھ ننديرو جي سيٽلائيٽ تصوير
ديھ ننڌيرو يا ديھ ننديرو (Nindero) پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي مٽياري جي تپي اڏيرولال جي ھڪ ديھ جو نالو آھي، جنھن ۾ سروي نمبر 101 ۽ 102 جي وچ ۾  ڳوٺ دريا خان ڏاهري واقع آھن.
ھيء ديھ زرعي زمينن تي مشتمل آهي. ھن ديھ جون حدون ديھ ٺوڙھا، ديھ کورکاڻي ، ديھ مري ،ديھ اڏيرولال ۽ سانگھڙ ضلعي جي ٽنڊوآدم تعلقي جي ديھ ٻيلاڙو سان ملن ٿيون. انتظامي طور تي ھي ديھ اڏيرولال وليج ٿاڻي جي حدن اندر آھي.
ھن ديھ جو قيام 1962 ۾ ٿيو ۽ 1981 تائين ھن ديھ ۾ 1 کان وٺي 126 روينيو سروي نمبر ھيا. ھن ديھ مان سئي گئس جي پائيپ لائين ديھ ٻيلاڙو مان سروي نمبر 5 ۾ داخل ٿي سروي نمبر 112 مان گذري ديھ کورکاڻي ۾ داخل ٿئي ٿي. ديھ ٻيلاڙو وارو دنگ تي لاڳيتو علي بحر واھ وھي ٿو. اڏيرولال ۽ ٽنڊوآدم لنڪ روڊ پڻ ھن ديھ مان گذري ٿو.
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون
25 جنوري
25 جنوري عيسوي سال جو 25 هون ڏينهن آهي. زمرو:جنوري زمرو:سال جا ڏينهن
امين شاھ چشتي
امين شاهه چشتي، هيءُ بزرگ پوئين دور جو آهي، ۽ غالباً 11 صدي هجري جي آخر ۽ ٻارهين صدي ۾ ٿي گذريو. چشتي سلسلي جي صابري شاخ جو وڏو بزرگ هو. عراق، شام، عرب ۽ حجاز جو سير و سفر ڪندي، شڪارپور ۾ آيو ۽ رهي پيو. ڪيترن ئي ماڻهن کانئس روحاني فيض پرايو. شڪارپور ۾ سندس مزار زيارت گاهه خاص ۽ عام آهي. مشهور عام، مقرر ۽ اهل قلم مولانا عبدالڪريم چشتي جو وڏو ڏاڏو خليفو مولانا عبدالڪريم ”ڪرم“ ولد حافظ صاحبڏنو، جو حضرت حافظ خواجه امين الدين چشتي بخاري جو خليفو هو.
گمنام
گمناميت (Anonymity)، جڏهن ڪڏهن شعر جو شاعر نامعلوم هجي يا ڪنهن لکت جو ليکڪ نامعلوم هوندو آهي تہ اهڙي شعر يا لکت جي خالق کي نامعلوم يا گمنام سڏيو ويندو آهي.
گزيٽيئر
گزيٽئر (خبارنامو) (Gazetteer) دراصل ڪنهن ملڪ، علائقي، صوبي يا ڪنهن ضلعي جي مڪمل جاگرافيائي معلومات، دستي ڪتاب، معلوماتي گڏ رکڻ وارو ڪتاب يا اهڙو ڪتاب، جنهن ۾ هر قسم جي ملڪي معلومات ڏنل هجي. تاريخي طور ڏسجي تہ 1822ع ۾ انگريزن، ڏکڻ ايشيا متعلق پهريون گزيٽئر Walter Hami Han’s East India Gazetteer شايع ڪيو. 1844ع ۾ افغناستان ۽ هندستان جي گڏيل گزيٽيئر ڇپيو: Gazetteer of the countries Adjacent to India on the North West Scandal, Afghanistan, Balochistan, the Punjab and Neighboring States اي. ڊبليو هيوز 1874ع ۾ ’A Gazetteer of the Province of Sindh‘ جي نالي سان، سنڌ جي تاريخ جو پهريون صوبائي گزيٽئر مرتب ڪيو.
حوالا
زمرو:نقشانگاري
زپوريزيا
زپوريزيا يا يا  يوڪرين جي ڏکڻ-اوڀر ۾ درياء ڊنيپر  (آمريڪي انگريزي: نيپر ) جي ڪپ تي واقع ھڪ شھر جو نالو آهي جيڪو يوڪرين جي زپوريژيا اوبلاسٽ جو گاديءَ جو هنڌ آھي. ھي شھر ڊنيپر ھائڊرو پاور اسٽيشن ۽ خورتيتسيا نالي دريائي ٻيٽ جي ڪري مشهور آهي. ھي شھر فولاد جي صنعت، المونيم، ھوائي جھازن جي انجڻن جي صنعت، گاڏين جي صنعت، ٽرانسفارمرن جي صنعت جو مرڪز آهي. انسائيڪلوپيڊيا برٽنيڪا مطابق ھن شھر جو پراڻو نالو اليڪساندروسڪ شھر ھيو ۽ 1921 م مٽائي موجوده نالو زپوريژيا رکيو ويو. 2001 ۾ شھر جي آدمشماري 815،000 ھئي.
تاريخ
1770ع ۾ ھتي حڪومتي ڪنٽرول قائم رکڻ لاءِ اليڪساندروسڪ نالي قلعو ٺھرايو ويو ۽ اھڙي طرح ھتي قلعي لڳ آبادي قائم ٿي جنھن کي 1806ع ۾ شھر جو درجو ڏنو ويو. 1927 کان 1932 تائين ڊنائيپر ھائيڊرو اليڪٽرڪ اسٽيشن (ان وقت جو دنيا جي سڀ کان وڏي ھائڊرو اليڪٽرڪ اسٽيشن) جي ٺھڻ سان شھر ۾ ڪافي واڌ آئي. ٻين جنگ عظيم ۾ ان ڊيم کي تباھ ڪيو ويو پر پوء نئين سر تعمير ڪيو ويو.
معيشيت
زپوريژيا جي سڀ کان وڏي صنعت فولاد جي آھي ۽ ھتي گاڏين جا ڪارخانا پڻ آهن.
گڏ
يو سي 32 گڏ  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا باقراڻي تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي باقراڻي جي يو سي  پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 23,210 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾  نئين گڏ ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي. ھي يو سي درياء سنڌ جي ڪپ تي واقع آهي ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾  ڪلھوڙا، ٻرڙا، ٻگھيا، مشوري، ھليا، تونيا، شيخ، سيھڙا ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ديھ امروٽ(آبادي 2,847 )، ديھ گڏ (آبادي 3,506)، ديھ حسن واھڻ (آبادي 2,114 )، ديھ ڪوٽ چانڊڪو ( آبادي 3,622), ديھ ڪانوري (آبادي 3,589)٫ ديھ شھبيگ (آبادي 7,532)، ڳوٺ نئين گڏ، ڳوٺ پراڻي گڏ، ڳوٺ قاسم ڪلھوڙو، ڳوٺ جوان ٻرڙو، ڳوٺ مھراڻي شيخ، ڳوٺ رسول بخش ھليو، ڳوٺ جھنڊو سيھڙو، ڳوٺ ابو صمد تونيو، ڳوٺ حسن واھڻ،  ۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين راجا زين العابدين ٻگھيو ۽ وائيس چيئرمين امان الله ٻگھيو چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ نئين گڏ جو حزب الله ٻگهيو ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي. صحت جي سھولتن لاء ھن يو سي ۾ رڳو نئين گڏ ۾ ھڪ بنيادي صحت مرڪز واقع آهي.
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
شاه مريد ٽائون
شاه مريد تعلقو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ملير جو هڪ تعلقو آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
ڪيلگهائي
ڪيلگهائي،يا ڪيلگهي، (Kelaghayi) (Kəlağayı) (لورش: Golvani/گُلوَنی) (hevrîşm/ھەوری) ملڪ جي الهندي حصي ۾ "چارگٽ" جي نالي سان پڻ مشهور آهي، آذربائيجاني عورتن جي مٿي جو رئو (چادر) آهي. نومبر 2014 ۾ يونيسڪو جي روايتي فن ۽ علامت جي 9هين ڪائونسل سيشن تي، ان جي پيداوار ۽ پائڻ کي غير محسوس ثقافتي ورثو يونيسڪو جي فهرست ۾ شامل ڪيو ويو. اهو هڪ چورس-شڪل جو ريشمي اسڪارف آهي جنهن تي خاص ڇپائي ٿيل آهي، جيڪا آذربائيجان ۾ قومي لباس سمجهي ويندي آهي. اهو سج جي تيز گرم اُس ۽ سرد واءُ کان بچائيندو آهي.
پس منظر
ڪيلاگهي ريشم جو ڌاڳو سان ٺهيل چار-ڪُنڊُن واري هڪ اوڍڻي (شال) آهي، ۽ ان کي آذربائيجان جون عورتون سَتُر (عصمت)، عزت ۽ عقيدت جي علامت طور پائينديون آهن. سنها ريشمي ڌاڳا آڏاڻو تي هڪٻئي سان گڏ اُڻيل هوندا آهن، ۽ پوءِ وري اُٻريل ۽ چوڪرن ۾ سُڪايا (خشڪ ڪيا) ويندا آهن. اهي سائو رنگ سان رڱيا ويندا آهن، ۽ ٺپو هڻڻ جا نمونا تيار ڪرڻ لاءِ ڪاريگر ڪاٺ جا بلاڪ ۽ تيل استعمال ڪندا آهن ريشم جا ڪپڙا پهريندڙ کي ريشم اونهاري جي مُند ۾ ٿڌو ۽ سيارو جي مُند ۾ ڪوسو (گرم) رکي ٿي. ڪيلاگھي ٺاهڻ جي عمل ۾ ٻه ڏينهن ۽ چار الڳ ڪاريگر: ڪوري (اُڻڻ وارو)، کهنباٽي (رنگريز، رنگساز)، سانچي ۾ وجهندڙ مولڊر (آرائش ڪندڙ)، ۽ سوڀيا وارو (آرائشي) ماسٽر گهربل هوندا آهن. روايتي طور، ان ۾ شامل سمورا ڪاريگر مرد هوندا آهن. ڪيليگھئي جي رنگن ۽ نمونن جي گهڻي ريت  ونهانو شادي، منڱڻي، غمي مهل، ۽ روزاني جي عام زندگيءَ واقعن لاءِ معني ۽ اهميت آھي. ان جي پائڻ ۾ عمر ۽ سماجڪ اختلاف ملن ٿا: ڪُراڙيون ۽ ٻُڍڙيون عورتون گُهگھ رنگ، اڪثر ڪري ڪارو ۽ گهرو نيرو رنگ واري ڪيلاگهئي پائينديون آهن، جڏهن ته نوجوانڙيون مايون تِکو چلڪڻو رنگ، جهڙوڪ اڇو، بيج، تِکو نيرو رنگ وغيره پائينديون آهن. جيڪڏهن ڪا ناري ڪنهن مڙسالو (مرد) کي ڪيلگهئي ڏئي ٿي، ته اهو اِشارو سمجهيو ويندو ته ان ناريءَ ساڻس شادي جي رِٿ قبول ڪئي. ان کان پوءِ هوءَ ان همراه سان مڱڻي جي مينديءَ (هينا پارٽي) تي ڳاڙهي ڪيلگهيئي پائيندي آهي.
درشن خانو
<Gallery> File:Azərbaycan kəlağayısının hazırlanması 4.JPG|آذربائيجان ڪاليگائي شال جا نمونا File:Azerbaijani girl in in national costume 3.JPG|آذربائيجان ڇوڪري قومي لباس ۾ 1 File:Azerbaijani girl in in national costume 2.JPG|آذربائيجاني ڇوڪري قومي لباس ۾ 2 File:Azeri girl in Kalaghagyi.JPG|آذري ڇوڪري ڪيلاگهي ۾ File:Azerigirl1 ira.JPG|نوروز جي موقعي تي آذربائيجاني ٻالڪ File:Azərbaycan kəlağayısının hazırlanması 6.JPG| File:Azərbaycan kəlağayısının hazırlanması 5.JPG| File:Azərbaycan kəlağayısının hazırlanması 3.JPG|آزربائيجان جي چٽسالي جي تياري File:Azərbaycan kəlağayısının hazırlanması 2.JPG| File:Azərbaycan kəlağayısının hazırlanması 1.JPG|ريشم جا ڌاڳا
File:Nationat kalaghai.png| </Gallery>
سجاد ظهير
thumb|سجاد ظهير: جنم 18 آگسٽ 1983ع سجاد ظهير سولنگي سنڌي ٻوليءَ جو هڪ نوجوان مارڪسي ليکڪ ۽ سوشلسٽ سياسي ڪارڪن آهي. سندس جنم 18 آگسٽ 1983ع ڌاري ضلعي نوشهري فيروز جي شهر موري ۾ اديب ۽ ترقي پسند دانشور ڊاڪٽر سليمان سولنگي جي گھر ۾ ٿيو. سجاد ظهير پنهنجي شروعاتي تعليم موري شهر جي مشهور گورنمينٽ مين پرائمري اسڪول ۾ حاصل ڪئي. ان کان پوءِ مئٽرڪ گورنمينٽ بوائز ڊي سي هاءِ اسڪول موري مان ڪيائين. ۽ انٽرميڊئٽ گورنميٽ مهراڻ ڊگري ڪاليج موري مان ڪيائين. ان کان پوءِ گريجوئيشن شاھ عبداللطيف ڀٽائي يونيورسٽي خيرپور مان ڪيائين. سجاد ظهير سياست جي شروعات ننڍپڻ ۾ ساٿي ٻارڙا سنگت موري مان ڪئي. جتي پرائمري توڙي هاءِ اسڪول جي تعليم دوران هن تنظيم جي پليٽ فارم ٻارڙن ۾ سياسي، سماجي، علمي، ادبي ۽ ثقافتي شعور اجاگر ڪرڻ لاءِ عملي توڙي علمي جدوجهد ڪندو رهيو. سجاد ظهير پاڪستان 1996ع ۾ جدوجهد انقلابي تحريڪ جوائن ڪئي. هي تنظيم پاڪستان جي مختلف کاٻي ڌر جي ڪارڪنن جوڙي هئي، جنهن جو مرڪز لاهور هو. اڳتي هلي هي تنظيم ليبر پارٽي پاڪستان ۾ ضم ٿي وئي. سجاد ظهير 2000ع ۾ هن تنظيم جي پهرين ضلعي ڪانگريس جي موقعي تي ضلعي نوشهري فيروز جو جنرل سيڪريٽري چونڊيو ويو. ليبر پارٽي پاڪستان جي پهرين مرڪزي ڪانگريس ۾ ملڪي سطح تي نيشنل ڪميٽي جو رڪن چونڊيو ويو. سجاد ظهير کاٻي ڌر جي سياسي پارٽي جي مرڪزي ڪميٽي جو پاڪستان جي تاريخ ۾ پهريون ننڍي عمر رکندڙ ميمبر آهي. پنهنجي سياسي ڪيريئر دؤران سنڌ جي مختلف شهرن، ڳوٺن ۽ واهڻن جي دؤرا ڪيا. ۽ ننڍي عمر ۾ ليبر پارٽي ترجمان رسالي ماهوار مزدور جدوجهد جو مستقل ليکڪ بڻيو. هن سنڌ جي مختلف سياسي سماجي اشوز تي مضمون لکيا. هن مارڪس ازم، فلسفي، تاريخ، ادب ۽ سماجيات جي مختلف پهلن تي مطالعو ڪيو ۽ مضمون لکيائين جي سنڌي توڙي اردو جي مختلف اخبارن ۽ رسالن ۾ ڇپجندا رهيا. 2001ع ۾ سجاد ظهير تعليم سان گهرو لڳاؤ هجڻ ڪري وڌيڪ تعليم حاصل ڪرڻ لاءِ ڪراچي جو رخ ڪيو. جتي ڪراچي يونيورسٽي جي پاڪستان اسٽڊي سينٽر مان ايم اي جي ڊگري حاصل ڪيائن. يونيورسٽي ۾ تعليم دؤران هن مختلف سياسي سماجي علمي ۽ ادبي سرگرمين ۾ حصو ورتو. ڪراچي ۾ رهڻ دؤران هن عالمي سطح جي علمي، ادبي، سائنسي، سماجي ۽ سياسي ميڙاڪن توڙي ڪانفرنسن ۾ حصو ورتو. ڪراچي توڙي پاڪستان جي ترقي پسند حلقي ۾ ليکڪ طور سڃاڻپ پيدا ڪيائين. اڄ ڪلهه ڪراچي ۾ رهائش پذير آهي. ۽ ترقي پسند فڪر سان گڏ ڪراچي ۾ رهندڙ مختلف کاٻي ڌر توڙي قومپرست نوجوان توڙي شاگردن جي علمي ادبي ۽ سياسي تربيت ڪرڻ ۾ مشغول آهي. اُن سان مارڪسي فلسفي تي مختلف رسالن ۽ اخبارن ۾ لکي رهيو آهي.
شيخ نجم الحق والدين
شيخ نجم الحق والدين عرف جامين لڌا چٽي طريقي جو وڏو بزرگ هو، ۽ دهليءَ ۾ رهندو هو. حضرت عبدالعزيز ڪشڪي جو مريد هو. سندس مرشد، سندس روحاني مرتبي جو وڏي تعريف ڪندو هو. مرشد جي وفات کان پوءِ دهلي ڇڏي، سنڌ ۾ آيو ۽ ٺٽه پرڳڻي جي هڪ ڳوٺ ۾ اچي رهي پيو. ڪيترن ئي خدا جي ٻانهن کانئس روحاني فيض پرايو. وفات به هتي ئي ڪيائين، ۽ هتي ئي مدفون ٿيو. سندس طريقت جو شجرو هن طرح آهي:
”شيخ نجم الحق مريد شيخ عبدالعزيز ڪشڪي جو، اهو مريد قاضي يوسف خان ناصحي جو، اهو مريد شيخ حسن جو، اهو مريد شيخ بدراخي حامدشه جو، اهو مريد شيخ حسام الدين مانڪپوري جو، اهو مريد شيخ نور قطب عالم جو، اهو مريد شيخ علاوالحق بنگاليءَ جو، اهو مريد شيخ سراج الدين عثمان جو، اهو مريد حضرت سلطان المشائخ حضرت نظام الدين احمد بدايوني جو“. حضرت شيخ نجم الحق جڏهن دهليءَ ۾ رهندو هو، ته سندس ڪيترائي مريد ٿيا، جن مان شيخ بهاوالدين شاهه آبادي وڏو بزرگ ٿي گذريو آهي. حضرت شيخ نجم الحق يارهين صدي هجري ۾ ٿي گذريو.
رڪسانہ خان
رخسانہ خان (اردو: رخسانہ خان؛ پيدائش 1962ع) هڪ پاڪستاني ڪينيڊا جي ٻارن جي اديب ۽ ڪهاڻي آهي، جنهن جي ڪهاڻيون سڀني ثقافتن جي اولاد کي مشرقي بنيادن جي هنر سان ڳنڍيل آهي.
جيون
خان 1 962 ۾ لاهور، پاڪستان ۾ ڄائو هو. هوء ٽن سالن جي هئي جڏهن هن کي پنهنجي خاندان سان ڪئناڊا منتقل ڪيو ويو ۽ ڊنڊو، اونٽاري ۾ واڌ ڪئي. هوء سينيڪل ڪاليج ايپليل آرٽس آف ڪاليج مان فارغ ڪئي
خان جي لکڻ جو ڪارڻ آدم جي دنيا جي ٻارن جي وڊيوز لاء گيت لکڻ شروع ڪيو. [1] سندس ڪهاڻيون پيغام پيغام بين الاقوامي ۽ ڪاهاني رسالي ۾ ظاهر ٿي. [2] ان لاء انعام نامي ڪتابن ٻارن لاء انسهن ٻارن لاء اعزاز حاصل ڪندڙ ڪتابن ۾ تصويرون ڪتابن، مختصر ڪهاڻي مجموعو ۽ ناولن شامل آهن. هوء سوسائٽي آف کوچنيس بزنس اديب ۽ انځورگرز جو ميمبر آهي، هن ليکڪ جي يونين ڪينيڊا ڪينس ۽ ٽائيٽل ٽيلنگن ٽورڊو. [1] خان پڻ انٽرنيشنل ٽيڪنالاجينگ نيٽورڪ جو ميمبر پڻ آهي. [2]
خان هڪ مشهور "ڪئناڊا ڪينيڊڪ ٻارن جي ليکڪ" آهي، جيڪو اطالوي ۽ جاپاني سميت ڪيترين ئي ٻولين ۾ ترجمو ڪيو ويو آهي. [2] هوء پيش ڪيو هن جا ڪتاب اطالوي ۽ جاپاني سميت ڪيترن ئي ٻولين ۾ ترجمو ڪيا ويا آهن. [1] هوء هڪ تقرير عنوان جي عنوان پيش ڪئي "آزادي آزمائش وحدت ثقافتي حساسيت: حق تخليق فري فرياد
حوالا
This reference is defined in a template or other generated block, and for now can only be previewed in source mode.
"Rukhsana Khan (1962–) Biography - Personal, Addresses, Career, Member, Honors Awards, Writings, Work in Progress, Sidelights - Review, Muslim, Book, and Child - JRank Articles". Biography.jrank.org. Retrieved 1 April 2015.
"CM Magazine Profile: Rukhsana Khan". Umanitoba.ca. Retrieved 1 April 2015.
Archived 6 July 2011 at the Wayback Machine
Beatriz Montero. "Red Internacional de Cuentacuentos". Cuentacuentos.eu. Retrieved 1 April 2015.
ٻِه قُطبي سرشتو
حوالا
زمرو:سياست زمرو:تاريخ
رڪسانہ خان
حوالا
"Tales of diversity". Quillandquire.com. Retrieved 1 April 2015.
"Khan, Rukhsana 1962-". Worldcat.org\accessdate=2015-04-01.
"Rukhsana Khan, Canada". Ibby.org. Retrieved 1 April 2015.
"2011 Golden Kite Awards and Sid Fleischman Award Announced". Society of Children's Book Writers and Illustrators. 23 February 2011. Archived from the original on 7 March 2011. Retrieved 27 February 2011.
"Wanting Mor". Groundwood Books. 6 July 2011. Archived from the original on 9 November 2014. Retrieved 13 March 2019.
26 جنوري
26 جنوري عيسوي سال جو 26 هون ڏينهن آهي.
وڌيڪ ڏسو
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:جنوري
پاڪستان جو قائم مقام صدر
پاڪستان جو قائم مقام صدر (انگريزي: Acting President of Pakistan) پاڪستان جي آئين تحت هڪ وقتي عهدو آهي. جڏهن پاڪستان جي صدر جو مدو پورو ٿي وڃي، يا صدرِ پاڪستان جي غير موجودگي ۾ پاڪستان جي سينيٽ جو چئرمين قائم مقام صدر مقرر ٿيندو آهي. جيڪڏهن سينيٽ جو چيئرمين به موجود نه هجي ته پاڪستان جي قومي اسيميبلي جو چيئرمين صدر مقرر ٿيندو آهي.
فضل قادر چوڌري ان وقت قائم مقام صدر مقرر ٿيو جڏهن صدر ايوب خان ملڪ کان ٻاهر هو. ويجهي ماضي ۾ پاڪستان ۾ وسيم سجاد ۽ ميان محمد سومرو ٻه قائم مقام صدر مقرر ٿيا.
حوالا
زمرو:پاڪستان جي سياست
ديھ لتيڻيون
ديھ لتيڻيون : ديھ لتيڻيون جاگير: بگڙيل اچار لتيريون: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي ھالا جي تپي ڀٽ شاھ جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جنھن ۾ ڳوٺ دريا خان ٽالپر جنھن جو پراڻو نالو دريا خان ٺوڙھا ، ڳوٺ پنھون ساھووال، چاندي خان کوسو، سڄڻ خان ساھووال ،علي مراد ساھووال،  ڳوٺ ڪرنل ھاشمي ۽ ڳوٺ فقير نوح ھوٿياڻي، سنگراسي جو ڳوٺ،  واقع آھن.ھيء ديھ  زرعي زمينن تي مشتمل آهي.ھن ديھ جون حدون ديھ وساڻ ، ديھ لکي سر، ديھ  ٿريري، ديھ کنڊو ۽ ديھ ڪوتڪائي سان لڳن ٿيون.ھن ديھ جو پراڻو نالو لتيڻيون جاگير آهي ۽ 1962 کان 1982 تائين ھن جو ساڳيو نالو برقرار رھيو پر ھاڻي انجو نالو لتيڻيون آھي.1982 جي بورڊ آف روينيو جي رڪارڊ مطابق ھن ديھ ۾ 1 کان 706 روينيو سروي نمبر ھيا. ھن ديھ جي ديھ لکي سر واري دنگ سان لاڳيتو سانگرو واھ واقع آهي.ھن ديھ ۾ ديھ وساڻ واري دنگ کان سروي نمبر 82 ۽ 87 جي وچان نيشنل ھاء وي 5 داخل ٿي گذري ٿو ۽ سروي نمبر 276 کان ھن ديھ مان نڪري ديھ کنڊو ۾ داخل ٿئي ٿو. ديھ وساڻ واري دنگ سان لاڳيتو علي بحر واھ واقع آهي جنھن مان گھارو محمود واھ پڻ نڪري ٿو .ھي ديھ قومي اسيمبلي جي تڪ 223 ۽ صوبائي اسيمبلي جي تڪ 58 ۾ اچي ٿي. ھن ديھ جي روينيو سروي نمبر 632 م ھڪ وڏو مقام عاجب فقير جي نالي سان واقع آهي
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون
ليجنڊ (سلجھائپ)
ليجنڊ مطلب افسانو. ان جا ٻيا استعمال ھي ٿي سگھن ٿا:
نيپالي ٻولي
نيپالي هڪ ٻولي آهي.
6 آڪٽوبر
6 آڪٽوبر ، عيسوي سال جو 279 هون (ليپ سال 280 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 86 ڏينهن (ليپ سال 87 ڏينهن) باقي آهن.
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:آڪٽوبر
ايئرپورٽ ٽائون
ايئرپورٽ ٽائون پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ملير جو هڪ تعلقو آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
27 جنوري
27 جنوري عيسوي سال جو 27 هون ڏينهن آهي.
ٿاڻو
ديھ ٿاڻو سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا وارھ تپي ۾ واقع آهي.
27 جنوري
پيدائشون
زمرو:جنوري زمرو:سال جا ڏينهن
ٿاڻو
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ وارھ، اوڀر ۾ ديھ ٿرڙي ھاجران، اولھ ۾ ديھ جوڻاڻي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ بشارت کھاوڙ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ م ڳوٺ علي حيدر گائينچو، ڳوٺ ممتاز آباد، ڳوٺ بھلول آباد ۽ ڳوٺ واحد بخش ڇٽو واقع آهن. وارھ گاجي کھاوڙ روڊ ھن ديھ مان گذرندڙ آھي.
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
اوپن ڊائريڪٽري لائسنس
اوپن ڊائريڪٽري لائسنس (او ڊي ايل, Open Directory License) هڪ عوامي ڪاپي رائيٽ لائسنس آهي جيڪو DMOZ پاران پنهنجي مواد لاءِ استعمال ڪيو ويو.
گنان
ھن مضمون کي وڪي طرز تي آڻڻ جي ضرورت آھي. (ڊسمبر 2019ع) گنان (Ginan)، غلام علي الانا مطابق ”گنان“ گيان لفظ مان نڪتو آهي، جنهن مان مراد آهي اهو نصيحت وارو علم ۽ ڪلام، جيڪو اسماعيلي داعين ۽ پيرن پنهنجن نومسلم مريدن کي اسلام جا اصول سيکارڻ ۽ سمجهائڻ لاءِ منظوم صورت يعني شاعريءَ واري صنف ۾ بيان ڪيو آهي.“ ”گنان“ اسماعيلي فرقي جي بزرگن جي شاعري آهي. اهي اسماعيلي فڪر جا داعي، ماڻهن کي مذهبي تعليم ڏيڻ لاءِ مختلف ملڪن ۾ ويا. اهي بزرگ سومرن ۽ سمن جي دورَ ۾ سنڌ ۾ آيا ۽ نومسلم ماڻهن جي دلين ۾ شعر ذريعي اسلامي عقيدن جو روح ڦوڪڻ لڳا. انهن بزرگن مان پير تاج الدين، پير نور الدين (وفات 1095ع)، پير شمش الدين (1156-1276ع)، پير صدرالدين (1290-1409ع) جا گنان وڌيڪ مشهور آهن. سٽاءَ جي لحاظ کان سڀني شاعرن جا گنان هڪ جهڙا نہ آهن. ڪن جا گنان دوهي جهڙا آهن. تہ ڪن جا سلوڪن مثل آهن ۽ ڪن جا وري ڪافيءَ سان مشابهت رکن ٿا، جن ۾ هر ٻن مصرعن جي بند کان پوءِ وراڻيءَ کي دهرايو ويندو آهي. گنان ۾ پيش ڪيل سنڌي ٻوليءَ ۾ اڪثر ”ڪڇي“ ۽ ”لاڙي“ لهجا شامل آهن. جيئن تہ اهي اسماعيلي مبلغ شاعر سنڌ جي ”ڪڇ“ واري حصي ۾ رهندا هئا. ان ڪري سندن ڪلام تي گجراتي ۽ ملتاني ٻولين جو اثر نظر اچي ٿو. پير صدرالدين جي گنان جو هڪ مثال پيش ڪجي ٿو: شاھ جو مڃيئڙو تن، جيڪي صبوحڙي جاڳن، اُٿي الله نہ گهرين بندا، تون سـُتين سڄي رات، نڪا جهوري جِيوَ جي، نڪو سمر ساٿ-! شاھ جو مڃيئڙو.
مئجرو
مئجرو مارشل آئلينڊز ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ ۽ وڏي ۾ وڏو شھر آھي ) اھو ملڪ جي راٽيڪ واري زنجير جي ٻيٽن ۾ واقع ھڪ ڇليدار ٻيٽ ۾ واقع آهي جنھن ٻيٽ جي پکيڙ 9.7 ھم چورس ڪلوميٽر آهي ۽ ان ٻيٽ جي ڇلي جي اندر واري سامونڊي ڍنڍ جي پکيڙ 295 چورس ڪلوميٽر آهي. ھن شھر جو سراسري گرمي پد °27 آھي. 1885ع ۾ ھن شھر وارو ڇليدار ٻيٽ جرمن ايمپائر جي قبضي هيٺ آہو جتي مئجرو ان ايمپائر جو ان علائقي م پھريون واپاري مرڪز ٿيو ھي شھر پوء جپاني ۽ آمريڪي انتظام ھيٺ رھيو. 1978 ۾ جڏھن مارشل آئلينڊز فيڊريٽيڊ اسٽيٽس آف مائڪرونيشيا مان ڌار ٿيو تہ ھن شھر کي ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ بڻايو ويو. ملڪ جي پارليامينٽ نٽيجيلا پڻ اتي ٺاھي وئي
شھر ڇليدار ٻيٽ جي اولهندي پڇڙي ۾ ساحلي ڪناري تي واقع آهي ان جي مشھور آبادي لائرا آھي جيڪا سطح سمنڊ کان 3 ميٽر بلندي تي آھي جيڪا ملڪ جي سڀ کان اوچائيءَ واري بلندي آهي ڊجارٽ شھر جو رھائشي علائقو آهي.
مراٺي ٻولي
مراٺي ڀارت ۾ ڳالھائي ويندڙ هڪ ٻولي آهي.
گنج شريف
گنج شريف (Ganj Sahreef) ٽالپرن جي اوائلي دؤر ۾ شاھ لطيف جي رسالي جو قديم ترين نسخو. هن پراڻي قلمي نسخي کي ”گنج شريف“ چيو ويندو آھي. سنڌيءَ ۾ گنج جي معنيٰ آھي ”جھجھو“. يعني اسان وٽ ضرورت کان ڪا بہ شيءِ وڌيڪ ھوندي ته چوندا آھيون ”الله سائينءَ جو گنج آھي.“ شاھ جي ڪلام جي لحاظ کان ”گنج شريف“ ۾ شاھ جي ڪلام سواءِ ان زماني يا اڳ جي ڪجھ ٻين شاعرن جو بہ ڪلام شامل آھي. گنج جو ڪاتب فقير عبدالعظيم عرف وڏل شاھ ھو. گنج 1792ع بمطابق 1207 ھجريءَ ۾ لکيو ويو ھو. ھن نسخي کي تمراڻي فقير ۽ سندن اولاد سنڀاليندا ھئا. سن 1995ع ۾ شاھ لطيف ڀٽ شاھ ثقافتي مرڪز طرفان گنج، عڪسي ڇاپي جي صورت ۾ ممتاز مرزا، سھيڙي شايع ڪرايو.
29 جنوري
29 جنوري عيسوي سال جو 29 هون ڏينهن آهي. زمرو:جنوري زمرو:سال جا ڏينهن
طائي سومرو
طائي سومرو سنڌ جي سومرا گھراڻي جو ھڪ حاڪم جيڪو محمد طور سومرو جي خاندان مان هو ۽ پنھنجي پيءُ دودو سومرو ٽيون جي وفات بعد تخت تي ويٺو. تاريخ سومرا سنڌ جي مطابق:: والد جي وفات کانپوءِ حڪومت جي تخت تي ويٺو، چوڏهن سال حڪم هلائي، بقاءِ واري جهان ڏي راهي ٿيو.
گيت
گيت (Lyric) لکظ سنسڪرت جي لکظ ”گيھ“ مان نڪتو اھي، جنھن جي معنيٰ اھي ”کائڻ“. اصطلاحي معنيٰ موجب، اهو شعر جو ڳائڻ ۾ اچي يا ڳائي سگهجي. گيت، اصل هندي شاعريءَ جو قسم آهي، پر گذريل وڏي عرصي کان سنڌي شاعرن به گيت لکڻ شروع ڪيا آهن. گيت ۾ پهريائين هڪ، ڏيڍ يا ٻه سٽون ٿلهه طور آڻبيون آهن ۽ باقي سڄي گيت جي هر هڪ بند ۾ هڪ، ڏيڍ، ٻه، اڍائي يا وڌيڪ سٽون رکبيون آهن. گيت ۾ اڪثر ٿل جو پويون پد (حصو)، هر بند جي آخر ۾ وراڻيءَ طور آڻبو آهي. ڪي شاعر وري مختلف وراڻيون پيش ڪندا آهن. هن ۾ مخصوص بحر، وزن ۽ قافيي جي پابندي ڪانہ آهي. گيت ۾ عشقيہ، روماني، جذباتي، اخلاقي ۽ ٻيا موضوع مضمون پيش ڪيا وڃن ٿا. جديد گيت جي شروعات سنڌي شاعريءَ ۾ ڪشنچند بيوس (1885-1947) ڪئي.
حوالا
زمرو:شاعري