cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ìnternet
Internèt in Itàlia
S'Itàlia est istadu su de tres Paisos in Europa a si connètere in retze, posca de sa Norvègia e de s'Inghilterra, gràtzias a sos finantziamentos de su Dipartimentu de sa Defensa de sos Istados Unidos. Sa connessione fit acontèssida dae s'Universidade de Pisa, ue fit presente unu grupu de chirca intre sos prus sobrados in Europa. Carchi de custos cumponentes de su grupu aiant traballadu a proa cun sos chi poi diant èssere istados cunsiderados sos babbos de Internèts, Robert Kahn e Vinton Cerf. Fit istadu pròpiu Kahn a aconcare sos suos superiores a finantziare s'achirrida de sas tecnologias netzessàrias (Butterfly Gateway) pro su grupu de Pisa. Su collegamentu aiat acontèssidu su 30 de abrile de su 1986, a sas 18 belle.
Nàschida de su World Wide Web (1991)
In su 1991 in su CERN de Ginevra su chircadore Tim Berners-Lee aiat definidu su protocollu HTTP (HyperText Transfer Protocol), unu sistema chi permitit una leghidura ipertestuale, no-secuentziale de sos documentos, brinchende dae unu puntu a s'àteru pro mèdiu de s'usu de ligòngios (link o, in manera prus pròpia, hyperlink). Annotamala, su 6 de austu Berners-Lee aiat publicadu su primu sitiu web de s'istòria, in su CERN, a s'indiritzu http://info.cern.ch/hypertext/WWW/TheProject.html. In su World Wide Web (WWW), sas risorsas disponìbiles sunt organizadas segundu unu sistema de librerias, o pàginas, a cale faghet a atzèdere impreende apòsitos programmas narados navigadores (o web browser) cun cale est possìbile navigare bidende archìvios, testos, iper-testos, sonos, figuras, animatziones e filmados. Su primu browser cun caraterìsticas pretzisas a cussas atuales, su Mosaic, est istadu realizadu in su 1993.
Lista de sas istajones de s'Òlbia
Custa est una lista de sas istajones de s'Òlbia, isquadra de sa tzitade de Terranoa, in Sardigna.
In totale, s'Òlbia at partitzipadu a 18 campionados sardos de primu livellu, s'ùnica isquadra sarda - paris cun su Cagliari - a no èssere mai torrada a dae segus in suta de su primu livellu regionale. In 18 partitzipatziones a su màssimu campionadu sardu, s'Òlbia l'at bintu 6 bias.
Ìnternet
Istrutura fìsica
Internèt est costituida dae carchi chentinaiu de milliones de computer collegados intre issos cun sos prus isvariados mesos de trasmissione e est fintzas sa prus manna retze de computer attualmente chi esistit, colleghende tra issos a livellu globale retzes LAN, MAN e WAN, motivu pro cale est definida "retze de sas retzes", "interete", "retze globale" o "sa Retze" pro antonomàsia.
Lista de sas istajones de s'Òlbia
At partitzipadu a 11 campionados de su de chimbe livellu italianu, chi at bintu 3 bias, ultres a 1 Iscudetu Diletantes.
Ìnternet
Istrutura fìsica
In generale a livellu fìsicu sa retze Internèt podet èssere bìdida comente a una complessa interconnessione de nodos cun funtzionalidades de ricetrasmissione, arrumbada a collegamentos de trasmissione de vàriu tipu, siat cablados siat wireless (fibras òticas, cavos coassiales, filos telefònicos, cavos eletricos in posat fintzas in istruturas idràulicas, collegamentos sutamarinos, collegamentos satellitares, collegamentos a ràdio-frecuentza (WiFi) e subra pontes ràdios) chi cunsentint s'interconnessione de estremu a estremu (end to end) de un'agente umanu o automàticu a unu àteru agente, praticamente cale-si-siat tipu de computer o elaboradore eletrònicu chi esistit oe.
Lista de sas istajones de s'Òlbia
36 bias at partitzipadu a campionados italianos de su de bator livellu, e l'at bintu in 2 ocasiones.
16 bias at partitzipadu a campionados italianos de su de tres livellu, e sa mègius positzione est istada sa de bator.
In prus, in s'istajone 2012-13, est istada finalista de sa Copa de Sardigna, in ue at pèrdidu pro 2 a 0 cuntra a su Maravera.
Craes
Craes pro sas copas:
1082
S'annu 1082 (in numeros romanos:MLXXXII) est comintzadu in sàbadu secundu su Calendariu Giulianu.
Movimentu pro sos derettos de sos autisticos
Su movimentu pro sos derettos de sos autìsticos, muttìu fìntzas movimentu de sa neurodiversidade, est una currente sotziale chi incoràzat sos chi pàtin de sa sindrome e sa sotziedade in generale a tènner in cussìderu s'autismu comènte una richèsa prusaprèstu chi non unu macchìghine o istròbu de conca de sanàre a chìto. Su movimentu pùnnat a una sèria de obiettivos, chi cumprènden a atzettàre su cumportamentu autisticu de manèra prus lèpia, imparàre a sos autisticos a irfruttàre sas cumpetèntzias issòro imbètzes de istròcher su chi fàchen sos fedàles neurotìpicos, a fravicàre una rètza sotziale chi permìttat a sos autisticos de sotzializàre comènte bòlen issos, a reconnòscher sa comunidade autistica comènte unu grùstiu de minorìa, e gòi sichìnde.
Su movimentu crèdet chi sa neurodiversidàde siat pro mòre genetica e si la dèpat atzettàre pro comènte est, una manèra che un'attera chi su genoma umanu tènet pro si espressàre. Custa mànera de pessàre s'autismu est distìnta dae sas atteras duas chi bi at, est a nàrrer:
Su movimentu tènet bidèas chi sun cuntroversas meda e bi nd'at unu muntòne de pàrreres chi b'ànden sìat a apòzu siat còntra custa currente sotziale dae parte de zente chi sùffrit de autismu.
Su movimentu cumprèndet unu numeru mannu de assòtzios. Calicùnu, comente su Autistic Self Advocacy Network (ASAN) sun no-profit, mèntras chi atteros, comente Autism Network International, non lu sun.
Olympia (Washington)
Olympia est una bidda de unos 42.500 bividores chi s'agatat sos Istados Unidos de Amèrica capitale de s'istadu federadu de Washington e sea de sa Contea de Thurston.
Impare a sas biddas de Lacey e Tumwater format una àrea metropolitana de unos 86.500 residentes.
1936
S'annu 1936 (MCMXXXVI in nùmeros romanos) est un annu incomintzadu in mèrcuris segundu su calendàriu gregorianu.
Maccastorna
Maccastorna est unu comunu italianu.
Esti sa bidda prus pitticca de sa provìntzia de Lodi cun sessantaduasa abitantis, esti uno de is prus pitticcusu de Itàlia.
1110
S'annu 1110 (in numeros romanos:MCX) est comintzadu in sàbadu secundu su Calendariu Giulianu.
Jesús Castillo
Jesús Castillo (Callao, 11 de làmpadas 2001) est unu giogadore de fùbalu peruvianu.
Estònia
S'Estònia, ufitzialmente Repùblica de Estònia (in èstone, Eesti Vabariik o Eesti) est un'istadu de s'Europa setentrionale, costituidu dae una portzione continentale e unu artzipèlagu mannu in su mare Bàlticu. S'incarat in s'ovest a su mare Bàlticu e a su golfu de Finlàndia in su norte; in su sud cun s'istadu bàlticu frade — sa Letònia — e cun Rùssia in s'est. Tenet tzirca 1.315.944 bividores, isparghinados in unu territòriu de 45.228 km². S'Estònia est membru de s'Unione Europea dae su 1 de maju de su 2004 e de sa NATO dae su 29 de martzu de su 2004. S'Estònia est su paisu ue bivent sa majoria de sos èstones, chi sunt sas persones de su grupu ètnicu chi bivent o sunt chi benint de Estònia.
Is èstones sunt unu pòpulu baltofìnnicu e etnicamente est acapiadu a forte cun is finlandesos e is làpones. Su paisu tenet ligàmenes culturales e istòricos cun is paisos nòrdicos, in piessignu cun Finlàndia, Isvètzia e Danimarca.
Sa limba èstona faghet parte de su grupu ugrofìnnicu e est pròssimu a su finlandesu. Paris cun su finlandesu, s'ungheresu e su maltesu — s'èstonu faghet parte de su grupu de limbas ufitziales de s'Unione Europea chi non sunt de orìgine indoeuropea.
Su nùmene atuale de s'Estònia fortzis si depet a s'istòricu romanu Tàtzitu, chi in su libru suo Germània (cap. 98) aiat descritu su pòpulu chi biviat in sa regione de s'atuale de Estònia estis, unu pòpulu bàrbaru diferente de sos àteros de sa regione. De paris manera s'arremonat in is antigas paristòrias iscandìnavas relatos subra sa regione de s'atuale Estònia che a Eistland. Ma sa prima borta chi is èstones etotu si fiant narados aici fiat istadu durante su perìodu de afortimentu de sa cultura èstone a metade de su sèculu XIX.
Durante sèculos, s'atuale Estònia fiat ocupada dae àteras potèntzias, pro custa resone s'agatat un'influèntzia lèbia de Rùssia, Danimarca, Isvètzia, Finlàndia e Germània in sa cultura èstone. Su cuntzetu de pòpulu fiat bènnidu meda prus a tardu, petzi a sa metade de su sèculu XIX, cun una crèschida culturale forte assummada a sa crèschida de sa populatzione urbana, durante s'industrializatzione e de s'artziada de su livellu culturale de sa populatzione, cosa chi aiat favorèssidu s'unione de pòpulos de sa matessi orìgine, e chi aiat resurtadu in un'istadu autònomu, istabilidu cun sa promulgatzione de sa Costitutzione de su 1917.
Mreca/campidanesu
Sa Mreca (fatu·fatu tradùiu comenti Merca) est unu mandiari sadru traditzionalli de pisci tìpicu de Crabas e de is àturas biddas chi s'agatant a inghìriu de s'Istàniu de Crabas, chi benint a essi massimamanti Arriora, Nurachi e Boàtiri, fintzas a lòmpi a Tzeddiani e Santeru, e susetotus Santa Justa (chi s'agatat in s'oru de s'istàniu omònimu). Su pratu si cumponit de pisc'e iscata postu a buddì cun sai meda, infrascau cun una ebra de paui, a chi si narat tzibba.
Sa mreca respondit a sa netzessidadi de cunsrebai unu màndiari chentza de ddu podi teni in friscu, pro ddu consumai traballendi a tesu de domu, po esempru is piscadoris in is bracas, o fintzas is pastoris paschendi is arbeis.
Aprontadura
Sa pisca de su pisc'e iscata acontessit a pustis de dd'ai lassau una pariga de diis de zeunu, de manera chi isprughit e chi lànzighit. Una borta pullidu e iscatadu, si fait buddì in abba saia o fintzas abba de mari. Depit abarrai intreu e non si segai, ma cherit fintzas ismatzau.
Si papat unas pagus diis a pustis, e chentza de abèri podit aguantai fintzas a unas deghi diis.
Edith Stein
Edith Stein (1891- 1942), santa. Est naschida in Polonia dae una familia ebrea. Apoi de aere istudiadu filosofia, est istada collaboratrice de Husserl. Cunvertida a sa religione cristiana cattolica, est diventada monza in su Carmelu de Colonia, cun su nomene de Teresa Beneitta de sa Rughe. Bandada in su Carmelu de Echt in Olanda cun una sorre. Arrestada dae sos tedescos, est morta in su campu de cuncentramentu de Auschwitz. Sa festa su 9 de austu.
Prumu
Su prumu o fintzas prumbu est s'elementu chìmicu de sa tàula periòdica de sos elementos chi tenet su sìmbulu Pb e nùmeru atòmicu 82.
Su nòmine dependet de su latinu plumbum. S'elementu s'agatat in sa Terra in su minerale galantza. Su prumu est tòssicu pro su corpus umanu.
Tzeltos
Cun nùmene de Tzeltos (o Celtos o fintzas Cheltos) sunt inditados unu grupu de pòpulos indoeuropeos chi in su perìodu de lughidore majore (sèculos IV-III i.C), biviant un'àrea istèrrida de s'Europa, de is ìsulas Britànnicas, a su lutone de su frùmene Danùbiu, impare a unas cantas cussòrgias assoladas prus a sud, a manu de sa penìsula Ibèrica, Itàlia e Anatòlia.
Culturalmente fiant acomunados de is orìgines ètnicas, de limba de matessi brancu linguìsticu, e matessi religione, abarraiant noantimes ispartzidos politicamente. Intre is bàrios grupos s'iscerant Britànnos, Gallos, Pannonos, Celtiberos, Galatos, acusorgiados respetivamente in is ìsulas Britànnicas, Frantza e Itàlia tzentru-setentrionale, penìsula Ibèrica e Anatòlia.
De su sèculu de 2 i.C. is tzeltos sunt istados sugetos a pressiones polìticas, militares e culturales de àteros duos grupos indoeuropeos: de norte is Germanos e de sud is Romanos. Fiant abbadinados e assimilados progressivamente, e giai de edade tàrdiu-antiga sa cultura issoro fiat in decaimentu.
S'incuida comente pobulu autònomu agatat testimonia de s'allindadura de sa limba issoro a is ìsulas britànnicas (chi s'agataiant a sa làcana ùrtima de s'impèriu Romanu).
Est in ie chi s'agatant is eredes issoro: is populos de Irlanda, de is territòrios otzidentales e setentrionales de sa Britànnia Manna e de Bretagna sighint a faeddare limbas e a aguardare culturas chi dependent de is abos antigos.
Litu de Seleni
Su litu de Seleni est unu litu de èlighe tìbidu a beru e murinatzu chi s'isterrit in un'artupranu a 1000 m. de artària, in un'ambiente belle incuntaminadu. S'agatat in Ollastra, intre Lanusè e Gairu. Sas benas, friscas friscas, sunt particularmente numerosas e sa fauna est bundantziosa: b'at sirvones, matzones, ansiles, atapajos e àteros francudos.
A pagu tretu dae sa zona de istassionamentu, est fàzile a sizire sighende sos inditamentos de sos carteddos turìstigos unu biddarzu nuràghicu cumprendende unas cantas pinnetas e domos de s'ocru chi, mancari essende deterioradu e malamente refàghidu, bardat grandu suzestura pro sa bellesa de s'ambiente naturale chi l'inghìriat.
Soanas
Soanas est una bidda de 945 abitantis, fratzioni de su comuni de Crabas. S'abitau, de originis medievallis, est istétiu unu comuni a pati fintzas a su 1928, candu beniat uniu a Crabas. Is duas biddas difatis, a su mancu in pati, sighint ancora a mantenni identidadis propias, chi si podint intretzai fintzas in sa limba.
1881
S'annu 1881 (MDCCCLXXXI in nùmeros romanos) est un annu incomintzadu in die de sàpadu segundu su calendàriu gregorianu.
Project Zero
Project Zero, in Giappone Zero (零〜zero〜) e in sos Istados Unidos Fatal Frame, est unu videojocu de abbentura survival horror de su 2001, essidu a primu pro PlayStation 2 e a pustis, cund un'attera versione mezorada, pro Xbox. Lu at pubricadu Tecmo e, in Europa, Wanadoo. Est su primu capitulu de una seria chi at a facher sutzessu meda tra sos amantiosos de su genere.
Istoria
Miku, sa pitzinna debile protagonista de su jocu, at a chircare a frade suo, Mafuyu, ind una domo ispèrdia de su Giappone; in s'impestantu, at a ischire su chi est sutzediu in ie, e la at a persichire chene piedade unu onryō malu meda.
Jocabilidade
Sa protagonista chi movet su jocadore non tenet peruna manera pro si poder defensare, si nono fughindesìche o fachende fotografias cund una macchinedda particulare, sa Camera Obscura, chi podet cassare a sos pantasimas pro nche los bocare. Custa cosa est una caratteristica fentomada meda de sa seria intrega, chi difattis at a mantènner fintzas a pustis cun sos atteros capitulos: a su solitu, sos atteros videojocos pedin a tì nche fughire de su tottu, o a los bochire cun pistolas o atteras armas de focu; ma, sicomente si faveddat de presentzias chi su jocadore nemmancu podet tàngher o facher dannu, inoche est attera cosa.
Montes Rocosos
Is Montes Rocosos (in inglesu Rocky Mountains) sunt una de is prus istèrridas cadenas de montes de sa Terra, posta in sa parte de uestu de s'Amèrica de su Norti, partzidos in is territòrios de Cànada e Istados Unidos de Amèrica.
Is Montes Rocosos sunt parte de sa Cordigliera de Patzìficu, ma s'iscerant de sa Cadena Costerina de Patzìficu chi ddis istat a uestu, a longu de s'oru de s'ocèanu. Intames in s'estu si nche pesant subra is campuras mannas.
Atraessant su cuntinente pro longària de prus de 4.800 km, de su norti de sa provìntzia de Colùmbia Britànnica in su Cànada, a s'istadu de Nou Mèssicu in is USA.
Su pitzu prus artu est su Monte Elbert, in Colorado, chi tirat a 4.401 metros subra su mare.
1138
S'annu 1138 (in numeros romanos:MCXXXVIII) est comintzadu in sàbadu secundu su Calendariu Giulianu.
Oil City
Oil City est una bidda istadunidesa posta in su contadu de Venango, in s'Istadu de Pennsylvania, cunnota pro s'isproradura initziale e s'isvilupu de s'indùstria petrolenca. A pustis de s'istofadura de sos primos putzos de petrozu in sas probianias a inghìriu de su 1.850, Oil City aiat assuntadu unu rolu tzentrale in s'indùstria petrolenca, istranzende su cuarteri zenerale de cumpanzias che Pennzoil, Quaker State e Wolf's Head. Su turismu zogat unu rolu importante in sa rezione gràssias a sa promoidura de sitos istòrigos refertos a su petrozu, anderas naturales e un'architetura bintoriana. Sa pobuladura fiat de 10.557 abitadores cunforme a su retzensimentu de su 2010.
Tinta segreda
Sa tinta segreda est una sustàntzia impreada pro s'iscritura, chi est imbisìvile, a s'ora de s'aprigadura o deretu a pustis, e ch'in fatu podet esser rènnida bisìvile a mèdiu de formas bariadas de interventu. Sa tinta segreda, o imbisìvile, est una forma de isteganografia e l'ant impreadu in s'ispionazu. Àteros impreos incruint sa contratrastocadura, sa marcadura de propiedade, zogos pro pitzinnos e sa marcadura pro s'identifigadura in su setore de sos maniestos.
1856
S'annu 1856 (MDCCCLVI in nùmeros romanos) est un annu incomintzadu in martis segundu su calendàriu gregorianu.
1166
S'annu 1166 (in numeros romanos:MCLXVI) est comintzadu in sàbadu secundu su Calendariu Giulianu.
1600
S'annu 1600 (MDC in nùmeros romanos) est un annu incomintzadu in sapadu segundu su calendàriu gregorianu.
Live at Shea Stadium
Live at Shea Stadium est unu album live de sa banda inglesa The Clash, pubblicadu in su 2008.
Limba friulana
Chistionada in Friuli-Venetzia Giulia e ind una parte minore de su Venetu, si la reconnoschet dae su 1999 che limba de minorìa istorica e posta in sutta de tutela a libellu locale. Est sa limba retoromantza prus faveddada.
Live at Shea Stadium
Traccias
Totas cantzones fiant de is Joe Strummer - Mick Jones si no est specificadu diversamente.
Jackson
Jackson est sa capitale e sa tzitade prus manna de s'istadu federadu de Mississippi, in sos Istados Unidos. Cun sa tzitade de Raymond est fintzas una de is duas seas de sa Contèa de Hinds.
Jackson tenet unos 175.000 abitantes, cun populatzione chi andat abascende·sì, sende chi in s'annu 2000 nde contaiat prus de 184.000. S'area metropolitana lòmpet a populatzione de unos 540.000 bividores.
Sa bidda pigat nòmene de Andrew Jackson, generale de esertzitu chi in su 1812 aiat ghiadu sa Batalla de New Orleans contra sos inglesos, elèghidu pois presidente se sos Istados Unidos.
Su mòtto de Jackson est "City with Soul" (Tzitade cun Anima).
Zafrilla
Zafrilla est una comuna ispagnola de 122 abitantes situada in sa comunidade autònoma de Castìglia-Sa Mancia.
Pran
Pran Krishan Sikand (Delhi, India 12 de freàlzu, 1920 – 12 de triulas 2013), prus conottu comente Pran, est unu cantante e attore India.
Climatologia
Sa climatologia est s'istùdiu de su clima e su tempus e est istadu un'afare chi at ocupadu a sa Geografia dae sos cumintzos suos. Dae sas conditziones atmosfèricas dipendent medas atividades umanas, dae sa massaria finas a una passigiada simpre pro su campu. Pro custu s'est fatu un'isfortzu mannu pro annuntziare su tempus meda a curtzu.
Su primu chi depimus acrarire sunt sos cuntzetos de tempos e clima, chi faghent riferimentu in iscalas temporales diferentes.
Cando unaregione, tzitade, monte, etz, tenet unu clima diferentziadu dae su clima zonale naramus chi est unu topoclima. In prus, numenamus microclima su chi non tenet divisiones inferioras, comente su chi b'at in un'abitatzione, suta un'àrbore o in unu contone determinadu de una carriera. Su clima tendet a èssere regulare in perìodos de tempos largos meda, agiomai geològicos, fatu chi permitet s'isvilupu de unu matedu determinadu e unu terrinu perfetu echilibradu, terrinos climàticos. Ma, in perìodos de tempos geològicos, su clima puru càmbiat de forma naturale, sos tipos de tempos si modìficant e si passat dae unu clima a un àteru in sa matessi zona.
Su tempus e su clima tenent logu in s'atmosfera. Pro istudare unu clima est netzessària sa pompiadura durante un'arcu de tempus largu (mìnimu bìndighi annos). Sas pompiaduras de temperadura, trabentaduras, umidade e tipu de tempus si collint in sas istatziones meteorològicas. Cun custos datos s'elàborant taulas chi s'espressant in diagrammas ombrotèrmicos o climogrammas.
Bisogniat diferentziare sa climatologia dae sa meteorologia. Sas duas sièntzias tenent medas aspetos a cumone, ma non sunt pròpiu su matessi. Sa climatologia istudat su clima de unu logu o regione; in càmbiu, sa meteorologia istudat su tempus atmosfèricu.
1584
S'annu 1584 (MDLXXXIV in nùmeros romanos) est un annu incomintzadu in domìniga segundu su calendàriu gregorianu.
Spazio Ilisso
Su Spazio Ilisso - Arte Archìvios Museu est unu tzentru de promotzione e valorizatzione culturale sardu chi ìntegrat unu museu cun una mustra permanente dedicada a s'iscultura sarda de su Noighentos e cuntemporànea, mustras temporàneas, archìvios digitales e eventos.
Café Express
Café Express est una pellìcula de su 1980, aderetada dae Nanni Loy.
Spazio Ilisso
S'agatat in su tzentru istòricu de Nùgoro.
Café Express
Inredu
Michele Abbagnano est un'imbàlidu napulesu medianu de tempus chi, pro subraviver e sustentare fizu suo de batòrdighi annos, s'improbisat bendidore illìtzitu de cafè, biazende crandestinamente in su trazetu ferruviàriu notencu dae Vallo della Lucania a Nàpule, cuncretamente in su Trenu ispressu 718 trazadu dae una E636. Sa pellìcula relatat sas bivèntzias suas e sos isbirgos pro aunire sos duos cabos, in s'ìnteri chi est acanarzadu dae sa polima ferruviària e dae unu grustigheddu de furuncos chi lu diant cherrer comente sodale custringhitivu pro realizare sas furas issoro.
Spazio Ilisso
Istòria
Su Spazio Ilisso at abertu a su pùblicu in su 14 de nadale de su 2019. Tenet sede in su cumplessu architetònicu de s'ex Domo Papandrea, domo in istile Dèco, adatada a s'impreu nou a pustis de unu restàuru filològicu longu e fatu a sa minuda. Custa domo tenet una parte pro sas espositziones interna e una esterna, gràtzias a una corte giai impreada pro bi pònnere isculturas de artistas sardos.
Edade Mèdia Bàscia
S'Edade Media Bàscia est unu trèmene usadu pro descrìere s'istòria europea dae is sèculos XI a XV. Custu perìodu fiat pretzèdidu dae s'Edade Mèdia Arta, e fiat sighidu dae s'Edade moderna. Podimus dividire custu perìodu intre un'Edade Media Tzentrale (sèculos XI-XIV) e un'Edade Media Tarda (sèculos XIV e XV).
Lacey (Washington)
Lacey est una bidda de unos 39.000 bividores de sos Istados Unidos de Amèrica chi s'agatat in sa Contea de Thurston, in s'istadu federadu de Washington
Edade Mèdia Bàscia
A pustis de sas invasiones de is musulmanos, sos ungheresos e is normannos, chi aiant triuladu s'Europa in is sèculos de in antis, cara a s'annu 1000 comintzat unu perìodu de crèschida econòmica e demogràfica chi at a cumportare sa crisi de sa sotziedade feudale e s'aparessida de formas de organizatzione polìtica e sotziale: is comunos — mescamente in Itàlia — e sos istados "natzionales", is territòrios de sas atuales Frantza, Inghilterra e Ispagna.
Spazio Ilisso
Istòria
Dae su nadale de su 2019 at istrangiadu una mustra fotogràfica de Marianne Sin-Pfältzer, fotògrafa e disinnadora industriale tedesca de sa cale sa domo editora Ilisso, chi amministrat s'istrutura de su museu, tenet s'archìviu fotogràficu,   e chi at traballadu meda in Sardigna colende in Nùgoro fintzas sos ùrtimos annos de sa bida sua. In unu de sos pianos suos e in sa corte interna istràngiat, dae su 7 de trìulas de su 2021, una mustra de sos iscultores sardos prus famados de de importu prus mannu.
Café Express
Produidura
Sa pellìcula est ispressura de un'Itàlia chi subrabivit, cussa Itàlia fata dae zente chi s'agatat in sos màrghines de sa sotziedade, chi tenet sa probidèntzia comente ùniga possibilidade de esser.
Edade Mèdia Bàscia
Cara a su 1300, e a pustis de sèculos vàrios de prosperidade in Europa, sa crèschida fiat acabada. Una sèrie de carestias e pragas, comente sa Carestia Manna de su 1315-1317 e sa pesta niedda, aiant minimadu sa populatzione a sa metade. Custu ispopulamentu fiat acumpangiadu dae tensiones sotziales e gherras endèmicas; avolotos de is massajos in Frantza e Inghilterra e sa Gherra de is Chent'Annos nde sunt duos esempros. S'unidade de sa Crèsia catòlica fiat istada fraturada dae s'Iscisma de s'Otzidente. Custos eventos sunt istados numenados dae sos istòricos crisi de s'Edade Media Bàscia.
Café Express
Produidura
Su suzetu naschet in fatu de s'èsitu de su miniseriale telebisencu “Biazu in sa segunda crasse” (1.977), issu puru cuntzìbidu dae Nanni Loy, una càmara cuada intre sos iscumpartzimentos de sos trenos italianos, in ue sos passizeris, in logu de abarrare bìtimas de brullas e situassiones paradossales, contant sos contos e sos imprensos issoro a subra de sa realidade cuntempurana e, in mesu de custos, su deretore de tzine sardu aiat interbistadu longamente un'òmine cun una berrita sitziliana in sa conca e una manu paralizada, chi faeddaiat mescamente in napulesu e s'acunsertaiat bendende su cafè domulanu in sos trenos, e chi duncas l'aiat ispiradu pro su pessonazu de sa pellìcula.
Spazio Ilisso
Permanente - Museu de s'iscultura de su Noighentos
Sa colletzione permanente, inaugurada su 7 de trìulas de su 2021,   est dedicada a s'iscultura sarda de su Noighentos, e incluit òperas de Frantziscu Ciusa, Maria Lai, Salvatore Fancello, Antine Nivola, Eugenio Tavolara, Pinuccio Sciola e Gavino Tilocca.
Edade Mèdia Bàscia
Dae un'àtera banda però, su sèculu XIV fiat istadu fintzas unu perìodu de progressu mannu pro sas artes e is sièntzias. S'iscoberta torra de is testos gregos e romanos antigos aiat produidu, cun su tempus, unu rinaschimentu de custas duas àreas. Su protzessu fiat comintzadu pro mèdiu de su cuntatu cun is àrabos durante is crutzadas, ma si fiat atzelerada cun sa conchista de Costantinòpoli a banda de is turcos, dae in ue medas eruditos romanos de Oriente aiant chircadu aprigu in s'Otzidente, susetotus in Itàlia.
Project Zero 2
Project Zero II: Crimson Butterfly, in Giappone Zero: Akai chō (零〜紅い蝶〜 litt. "Zero: Sa Mariposa ruja") e in sos Istados Unidos Fatal Frame II: Crimson Butterfly, est unu videojocu de abbentura dinamica horror de su 2003 essidu pro PlayStation 2, secundu capitulu chi at sichidu a Project Zero.
Edade Mèdia Bàscia
In s'interi, s'imbentu de s'imprenta aiat tentu un'efetu importante subra sa sotziedade europea. Aiat fatu prus fàtzile sa ispaniadura de su connoschimentu e aiat dadu impulsu a s'imparu; unu resurtadu derivadu diat èssere su naschimentu de sa Reforma protestante. S'Impèriu Otomanu creschende e sa ruta de Costantinòpoli su 1453, cosa chi aiat serradu is possibilidades de cummèrtziu cun s'estu. Dae s'àteru cantone, s'arribada a Amèrica de Cristolu Columbu in su 1492, e su rodeu de Àfrica a banda de Vasco da Gama in su 1498 aiant abertu caminos cummertziales noos, e aiant afortigadu s'economia e su pòdere de sas economias europeas otzidentales.
Spazio Ilisso
Mustras temporàneas
Sas mustras temporàneas las curat semper s'Ilisso.
1542
S'annu 1542 (MDXLII in nùmeros romanos) est un annu incomintzadu in dominiga segundu su calendàriu giulianu.
Project Zero 2
In su 2004 nde an fattu una versione mezorada pro Xbox, nada Project Zero II: Crimson Butterfly Director's Cut, e in su 2012 un'attera pro Wii, nada Project Zero 2: Wii Edition (o fintzas Deep Crimson Butterfly).
Istoria
Duas sorres ghermanas, nadas Mio e Mayu, si perden ind unu buscu chi est su locu in ue bi aìat una bidda ispèrdia. Issas an a deper agattare una manera pro si nche fughire, e in su mentras un'onryō (pantasima malu giapponesu) si at a picare Mayu, chi est indemoniada peri tottu su jocu.
Spazio Ilisso
Archìvios digitales de Artes Aplicadas e Fotografia Istòrica
Spazio Ilisso istrangiat sos Archìvios digitales de Artes Aplicadas e Fotografia Istòrica, chi collint fotografias, rullinos, filmados e documentàrios in subra de sa Sardigna cun contributos de medas fotògrafos de sa Sardigna che a Marianne Sin-Pfältzer, Max Leopold Wagner, Raffaele Ciceri, Antoni Ballero.
1222
S'annu 1222 (in numeros romanos:MCCXXII) est comintzadu in sàbadu secundu su Calendariu Giulianu.
Matemàtica
Finalidades de sa Matemàtica
Sa paràula "matemàtica" benit de su gregu μάθημα (máthema), tradusiditzu cun sas paràulas "iscièntzia", "connoschèntzia" o "imparu"; μαθηματικός (mathematikós) cheret narrer "disizosu de imparare".
Cun custa paràula oe mutimus sa dissiprina chi, chistionende a s'ingrussu, podimus narrer chi abàidat a sos protzedimentos chi permitent de ponner e resolver chistiones chi pertocant cantidade, tirada e figuras ispatziales, moimentos de corpos e chi istùdiat sos mètodos chi permitent de manizare de manera generale custos protzedimentos.
Sa matemàtica tenet unu connotu antigu in totu sos pòpulos; si fit dodada de mètodos e ogetos pretzisos, e duncas impunnaiat a arribare a su status de iscièntzia, at passu passu alladiadu sas argumentos de sa chirca sua e ispainadu sos campos chi podet agiudare cun càrculos e modellos. Est de importu chi in unas cantas limbas a sa paràula singulare preferant su prurale matemàticas.
Totu assentant chi sa matemàtica sighit a tenner resurtados de fatu e de bisura de importu mannu.
In s'istòria sua longa bi sunt istados tempos de grande crèschida e de istentu de sos istùdios. Custu in parte pro s'importu de sas personas bonas a donare aportos meda innoadores e craridores e de istrumbulare sa chirca matemàtica gràtzias a sas calidades issoro de imparadores.
Sa manera de traballare e de comunicare de sos matemàticos, reduit meda sos atopos de faddinas o de malu cumprendimentu.
In s'istòria de sa matemàtica faghet a bier una cuntierra continuada de duas maneras de intender s'iscièntzia: una chi abàidat a sas aprigaduras, e una chi abàidat a sa sistemadura teòrica. A segunda de sas edades e de sos ambientes binchiat s'una o s'àtera.
Argumentos de sa Matemàtica
Circhemus como de sinnalare a s'ingrussu sos argumentos ogetos de sa chirca matemàtica, mustrende una ispètzia de caminu ghiadu acostende passu passu sos problemas, sas resonadas e sas sistemaduras teòricas.
Sos primos problemas chi portant a s'acostare a sa matemàtica sunt sos chi faghet a afrontare cun s'aritmètica: sunt càrculos fatos cun sas bator oberatziones chi podent pertocare contabilidade siendale, aprètziu de mannàrias geomètricas o mecànicas, càrculos pro ogetos e tècnicas chi agatamus in sa vida de onni die.
Sos prus simpres de custos càrculos faghet a los fagher serbende·si petzi de nùmeros interos naturales, ma luegus sos probremas de càrculu rechedent de poder manigiare sos nùmeros interos acapiados e sos nùmeros ratzionales.
In sa geometria prana elementare ponimus finas problemas de costrutzione chi rechedent de aprofundire unas cantas costrutziones geomètricas.
In sas fòrmulas e in sas ecuatziones est megius a fagher intrare paràmetros cun balore no definidu: de gasi podemus disponner de ainas de portada prus generale, chi permitent de cunsighire economias mannas de cunsideru. Pro apretziare megius sas fòrmulas e pro resolver medas tipos de ecuatziones est abisòngiu a pensare unu càrculu literale chi permitat de aminudare unas cantas fòrmulas. Sas règulas de custu càrculu literale cumponent s'àlgebra elementare chi faghet a cunsiderare una tècnica chi podet esser utilosa pro totos.
Primos bisòngios de impostare unu sistema e duncas bisòngiu de astratzione: arribamus a istudiare sas istruturas.
Cantidades
Nùmeru -- Nùmeros naturales -- Pi Gregu -- Nùmeros interos -- Nùmeros ratzionales -- Nùmeros irratzionales -- Nùmeros cumplessos -- Nùmeros ipercumplessos -- Nùmeros iperriales -- Nùmeros surreales -- Nùmeros ordinales -- Nùmeros cardinales  -- Nùmene de sos nùmeros -- Disfinidu
Ainas informàticas
In sos ùrtimos annos amus tentu a disposta medas pachitos software impunnados a automatisare s'esecutada de càrculos numèricos, sas elaboradas simbòlicas, sa fraigadura de gràficos e de ambientes de bisura e, pro cunsighèntzia, impunnados a agiudare s'istùdiu de sa matemàtica e s'adelantamentu de sos programas chi potzant esser diaderus funtzionales.
Massimiliano Rosolino
Est istadu campione olimpicu a Sydney 2000 in sos 200 metros misti e 60 oltas premiadu cun medaglia in manifestaziones internazionales.
Matemàtica
Ainas informàticas
De importu e capassidade manna sunt sas chi naramus sistemas de àlgebra informàtica o finas cun su nòmene ingresu Computer algebra systems, incurtzadu in CAS.
Istruturas
Àlgebra astrata -- Teoria de sos nùmeros -- Geometria algèbrica -- Teoria de sos grupos -- Monòides -- Anàlisi -- Topologia -- Àlgebra lineare -- Teoria de sos grafos -- Àlgebra universale -- Teoria de sas categorias
Ispàtzios
Topologia -- Geometria -- Trigonometria -- Geometria algèbrica -- Geometria diferentziale -- Topologia diferentziale -- Topologia algèbrica -- Àlgebra lineare -- Geometria fratale -- Teoria de sa mesura -- Anàlisi funtzionale
Matemàtica apricada
Mecànica -- Anàlisi numèrica -- Otimizu -- Probabilidade -- Istatìstica -- Matemàtica siendale
Casu Graneris
Su casu Graneris est istadu unu fatu de cròniga niedda acontèssidu in Bertzeddi in via Caduti nei Lager 9 in su 1975, chi aiat tentu sìnnifigu mediale mannu a sos tempos de sos fatos pro more de sas imprigaduras a subra de sa morale comuna e pro sa lunzinia de su crìmine.
Cosimo de' Medici
Biografia
Poi 'e sa morte 'e su babbu Giovanni di Bicci de' Medici in su 1429, fit diventadu su cabu de sa grande asienda de familia. Pro su grande potere chi aiada accumuladu aiat suscitadu timores e imbidias dae parte de sos oligarcas de Firenze comente Palla Strozzi e Rinaldo degli Albizzi. Pro cussu su metessi annu fit istadu impresonadu cun s'accusa de aer fallidu sa conquista de Lucca, e pois esiliadu a Padova e Venezia. Ma in su 1434 Gosomo est richiamadu e leat su guvernu de sa tzitade, gai creat sa prima Signoria in [Itàlia]] e garantidi a Firenze unu periodo de tranquillidade e richesa. Poi de sa morte li subentrat su fizu Piero babbu de Lorenzo nadu il Magnifico.
Matemàtica
Fondamentos e mètodos
Filosofia de sa matemàtica -- Lògica matemàtica -- Teoria de sos modellos -- Teoria de sos umpares -- Teoria de sas categorias -- Tàula de sos sìmbulos matemàticos -- Lògica
Casu Graneris
Su casu pertocat su mortorzu a tiros de pistola de chimbe pessones zutu a cumprimentu dae Doretta Graneris a dae Guido Badini s'isposu suo in sa note dae su 13 a su 14 de santandria de 1975.
Sas bìtimas fiant istadas Italia Zambon (41 annos), Sergio Graneris (45 annos), Romolo Zambon (79 annos), Margherita Baucero (76 annos) e Paolo Graneris (13 annos), respetivamente mama, babu, zajos mamencos e frade de Doretta Graneris.
Tumwater
Tumwater est una bidda de unos 17.300 bividores chi s'agatat in sos Istados Unidos de Amèrica, in sa Contea de Thurston, in s'istadu federadu de Washington.
Project Zero 3
Project Zero 3: The Tormented, in Giappone Zero: Shisei no koe (零〜刺青ノ聲〜 litt. "Zero: Sa boche de sos tatuazos") e in sos Istados Unidos Fatal Frame III: The Tormented, est unu videojocu de abbentura dinamica horror de su 2006 essidu petzi pro PlayStation 2, capitulu de tres chi at sichidu a su primu e a su secundu.
Su jocu bidet torrande a Miku Hinasaki, sa protagonista de su primu jocu, e attera zente puru chi tenet itte facher cun sos atteros capitulos.
Lìtiu
Su lìtiu est un'elementu chìmicu chi currispondet a su nùmeru atòmicu 3 e su sìmbulu sou est Li.
Lexington (Kentucky)
Lexington est una tzitade de unos 308.500 bividores de Istados Unidos de Amèrica, chi s'agatat in s'istadu de Kentucky, sea de sa Contea de Fayette.
Est sa de 10 tzitades de sa natzione pro peschentos de educatzione universitària, casi su 40% de sa populatzione tenet làurea.
S'àrea metropolitana contat unos 490.000 residentes.
Aldeanueva de la Vera
Aldeanueva de la Vera est una comuna ispagnola de 2.421 abitantes situada in sa comunidade autònoma de s'Estremadura.
Iqbal Masih
Iqbal Masih (Muridke, Pakistan, 1983 - Muridke, Pakistan, 16 abrili 1995) est stètiu unu pipiu traballadori Pachistanu e ativista contras a su traballu abusivu de is pipius in Pakistan.
Biografia
Iqbal Masih est nàsciu in su 1983 in Muridke, una tzitadi comertziali a foras de Lahore in Punjab, Pakistan, in una famìlia catòlica pòbera. A càturu annus, sa famìlia dd'at imbiau a traballai po agiudai a pagai is dèpidus. Sa famìlia sua iat pigau in prèstitu 600 rùpias (prus pagu de 12 dòllarus americanus de su perìodu) de un'imprendidori chi teniat una faina de tessìngiu de tapetus. In càmbiu, Iqbal depiat traballai in s'asienda fintzas a ndi-ddu torrai totu. Dònnia dii si-ndi depiat pesai innantis de s'obrescidroxu e andai a traballai a traessu de unu caminu scuru. In su logu de traballu ddu ligànt a su telàrgiu cun cadenas po no nci fui, che a sa parti manna de is àterus pipius. Iqbal sciiat chi su dèpidu no iat a essi pagau in pagu tempus e no ndi podiat prus. Iat segau unu de is tapetus e custu dd'iat postu in arguai cun su meri de s'asienda Hussain Khan.
Fuida e ativismu
A s'edadi de 10 annus, Iqbal si-nc'est fuiu de su cautivèriu apustis de ai scobertu chi sa Corti Suprema de Pakistan iat bandiu su cautivèriu po dèpidus. At intentau de denuntziai s'impresàriu Ashad a sa politzia, ma issus nci-dd'ant torrau a portai a s'asienda. Iqbal est torrau a fui e at atèndiu sa scola de su fronti po sa liberatzioni de is traballadoris in cautivèriu (Bandhua Mukti Morcha, BMM) e cumpletau su cursu de cuàturu annus in duus annus sceti. Iqbal at agiudau a prus de 3.000 pipius pachistanus a fui cara a sa libertadi e pronuntziau arraxonus in totu su mundu.
At disigiau de bessiri abogau po tenni prus ainas po liberai a traballadoris in cautivèriu e at incumentzau a bisitai àterus paisus, comenti a sa Svètzia e is Stadus Aunius, po cumpartziri sa stòria sua e incorai a àterus a s'auniri a sa gherra contras a su cautivèru de is pipius.
Cafetera
Sa cafetera (o tziculatera) est su trastu chi s'impreat in coghina pro fàghere su cafè. Pro sa preparatzione de su cafè esistent tipologias diferentes de cafeteras, a segunda chi su cafè siat curtzu, decotu o filtradu.
Iqbal Masih
Fuida e ativismu
In su 1994 dd'ant onorau cun su Reebok Human Rights Award in Boston e in s'arrexonu de atzetadura at nau: "Seu unu de cuddus millionis de pipius chi megant de sunfriri in Pakistan po su traballu in cautivèriu e de is pipus, ma seu sortau ca gràtzias a is sfortzus de su Bandhua Mukti Morcha seu torrau in libertadi e m'agatu ainnantis a bosàterus oi. Apustis de ai otentu sa libertadi, seu intrau in sa scola de su BMM e ddoi seu studiendi imoi. Po nosu, comenti a pipius sciaus, Ehsan Ullah Khan e su BMM ant fatu sa pròpiu faina chi Abraham Lincoln at fatu po is sciaus de Amèrica. Oi, bosàterus seis lìberus e deu puru seu lìberu."
Cafetera
Sa moka clàssica
Sa cafetera moka est un'aparitzu minore chi serbit a fàghere su cafè in domo, ispainadu meda in belle totus sas domos de Itàlia. Est un'imbentu sortadu de Alfonso Bialetti. Fìgiu suo, Renato, at ispainadu in totu su mundu sa cafetera cun su disìnniu de s'òmine cun sos mustatzos. Sas dimensiones vàriant a segunda de cantu cafès si disìgiat otènnere. Su cafè si mesurat in "tzìcheras" o in "persones" e una moka si definit duncas de 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12 o 18 persones o tzìcheras.
Iqbal Masih
Morti
Iqbal est mortu su 16 de abrili de su 1995, dii de Pasca Manna, a 12 annus sceti de edadi. Dd'at sparau a sa schina Ashraf Hero, unu drogau de eroina.
Su BMM at acusau luegus sa Màfia de is Tapetus, contendi fintzas chi Iqbal iat giai arriciu ameletzus de personas ligadas a s'industria de is tapetus, ma s'arrelata de sa Cummissioni po is Deretus Umanus de su Pakistan narat chi no ddoi at proa peruna de custa tesi. Fintzas sa mama at nau de no crei chi sa Màfia de is Tapetus nc'intràt cun sa morti de Iqbal. Is fradilis chi ddu fiant acumpangendi cudda dii ant contau versionis diferentis de is acuntessimentus, lassendi dudas apitzus de sa beridadi.
Non compores mercantzia russa!
"Non còmpores mercantzia russa!" (ucrainu: «Не купуй російське!») o "Boicotta cosa russa!" (ucrainu: «Бойкотуй російське!») est una campagna de resistentzia non biolenta pro andare contra su cummertziu russu in Ucraina. Sa protesta fit cumintzada in su 14 de Agustu de su 2013, pro parare fronte a s'imbargu de iscambiu cummertziale russu contra s'Ucraina. La an promòghia pro mediu de sa retza sotziale, grassias a Vidsich. Sa campagna fit poi andada a innantis cumpartinde a muntones bolantinos, poster e etichettas in prus de 45 tzittades e biddas. Andande in abbassiada a su cumintzu de sas manifestadas EuroMaidan in su mese de Sant'Andrìa de su 2013, est torrada a picare pede derettu a pustis chi sa Russia fit intervènnia chin sos militares in terra ucraina.
In Ucraina
In su 22 de Agustu de su 2013, sos attivistas an fattu una protesta a curtzu de s'uffitziu de amministrassione presidentziale de s'Ucraina. Sa campagna at sichiu cumpartinde bolatinos, poster e etichettas in prus de 45 tzittades e biddas ucrainas. Si at fattu fintzas impreu de carrigaduras de matrioscas russas pro sa campagna, chi at cumintzau a andare in abbassiada a su cumintzu de su gai nàu "Euromaidan".
In su 2 de Martzu de su 2014, sos attivistas an cumintzau a impreare sos social networks pro dare annuntziu chi torraban a annovare s'opera de boicottazu, a disacatu de benes russos e serbitzios a costazu de siendas russas. Sa punna fit de istesiare cantu prus si podiat su soddu ucrainu dae su tretu russu, chi in cughe podian impreare pro dare amparu a sos militares russos. Su boicottazu fit puru pro torrare imposta a sa crisi de Crimea e a s'interventu militare russu in Ucraina.
In su mese de Martzu de 2014, sos attivistas an cumintzau a apparizare flash mobs in supermercados pro ispingher a sa zente a non comporare cosas russas  e a boicottare istatziones de gas russu   , bancas e cuntzertos. In su mese de Aprile de su 2014, carchi tzinema in Kyiv, Lviv, e Odesa an cumintzau a non dare prus film russos.
In istiu de su 2014, sos attivistas an peri apparizau flash mobs in restorantes e tzilleris russos.
Clannad (visual novel)
Clannad (クラナド Kuranado) est una visual novel giapponesa chi at fattu e prubicàu sa Key in su 28 de aprile de su 2004 pro sos PC a sistema Windows. Mentras chi sos primos duos videojocos de Key, Kanon e Air, fint essios a primu comente jocu pro zente manna e a pustis fattos ozetu de tzensura pro sos mannittos, Clannad est essiu pro tottu sas edades. Lu ant fattu a pustis fintzas pro sas consoles PlayStation 2, PlayStation Portable, Xbox 360, PlayStation 3 e PlayStation Vita. S'istoria zirat in tundu de sa bida de Tomoya Okazaki, unu delincuente chi in iscola superiore si atobiat chin zente meda e chi la azuat a isorver sos problemas suos.
Clannad, in gaelicu, sicunda a s'autore, diat a boler narrer "familia", ma custu no est curretu ca Clannad est un'acronimu de una band irlandesa.
Non compores mercantzia russa!
In Ucraina
A s'acabbu de Agustu 2014, sa campagna at sichiu, custa borta contra film e serias televisivas russas in sos media ucrainos.
Clannad (visual novel)
Sa jocabilidade de Clannad sichit un'istoria chi ammustrat paritzas bìas de picare, e contat su rapportu de sas chimbe zovaneddas chin su protagonista. Su jocu fit cussu pro PC chi aìat bèndiu menzus in Giappone, e bi aìat fìntzas in sa top 50 a pustis puru. Key si est allargada, fachende puru unu spin-off chi si narat Tomoyo After: It's a Wonderful Life in su mese de Sant'Andria de su 2005, chi contat menzus s'istoria de Tomoyo Sakagami, una de sas chimbe pitzocas printzipales.
Huntsville (Alabama)
Huntsville est una tzitade de unos 180.000 bividores de Istados Unidos de Amèrica, chi s'agatat in s'istadu de Alabama, in sa Contea de Madison.
Clannad (visual novel)
Clannad at tentu goi mannu sutzessu chi at péri isbarcàu in atteros media. Bi nd'at 4 manga, light novels, art books e album de musica. Est essiu fintzas unu film de sa Toei Animation in su mese de Capidanne de su 2007, chi li ant sichìu derettu duas serias anime bene collìas a libellu de prubicu.
Non compores mercantzia russa!
In Ucraina
In Aprile 2014, carchi produtore russu at cambiau su codiche a barras russu in cussu ucrainu. Una applicassione pro Android, de lùmen Boycott Invaders, fit in isvilupu pro indittare sos produtos russos, cumpresos cussos chi cubaban s'orizine issoro.
Huntsville (Alabama)
S'àrea metropolitana tenet populatzione istimada de unos 437.500 residentes, segunda prus manna in s'istadu.
Non compores mercantzia russa!
In atterube
A cumintzare dae su mese de Martzu 2014, s'opera de boicottazu la an cumpartida fintzas atteros istados, de manera ispetziale in Lettonia, Lituania, Estonia, Polonia, Georgia, USA e sa Repùblica Ceca.
Resurtaos
Sa béndia de benes russos in Ucraina est falada de su 35-50% in beranu de su 2014. In mese de maju 2014, sos supermercados ucrainos an cumintzàu a acabbare de si picare mercantzia russa. S'imbiu de benes russos fit falàu de unu de tres.
Dae su mese de jannarju a su mese de maju de su 2014, sicundu a sas crassificaduras de  Standard & Poor's , bancas chin capitale russu in Ucraina an pèrdiu prus de su 50% de depositos.
Criticas
S'economista Andriy Novak at nau chi s'opera de boicottazu, in su mese de Martzu de su 2014, at fattu perder a s'economia de sa Federassione Russa non prus de una zuzina de miliones de dollaros. A abbisu suo, bi at una manera menzus pro facher dannu a s'economia russa, corfende unu puntu dolente - "Gazprom".
S'idea de boicottare cosa russa la aìat amparada Fozzy Group, grupu ucrainu de cumpanzias chi tenet buttegas, ma non sos uffitzios rapresentativos ucrainos de "Auchan" e "Metro Cash and Carry". Sa resone fit chi issos si naran apoliticos.
Andriy Dlihach, "Advanter Group" CEO, at ispintu non tantu a che catzare sos produtos russos ma, prusaprestu, a si cuntzentrare in cussos ucrainos ebbìa.
Su blogger ucrainu de limba mama russa Danylo Vakhovskyi at nau chi est impreande chin cussentzia sos serbitzios in linia e at a sichire gai, ca est una manera pro amparare su "fravicamentu de un'ambiente favorevole a sos impresarios" in Russia. Peròe, "no est una cosa de patriotu, ma pro amparare impresarios "chin rubios", dare possibilidade a s'isvilupu de prozetos novos, chi est a cambiare su mundu in menzus". Su blogger at fintzas presentau carchi esempiu de custa zenìa de prozetos, chi sun zassos fortes e chi bi sun dae tempus meda: QIWI, Ostrovok.ru and antivirus Kaspersky Anti-Virus.
Ninja Gaiden (videojocu de su 2004)
Ninja Gaiden est unu videojocu de atzione in 3D, prubicau in su 2004 petzi pro Xbox. Affacch'e paritzos atteros titulos, su jocu fachet parte de sa sèria de Ninha Gaiden, chi bìet che protagonista su ninja Ryu Hayabusa.
Approfettande de sa (tando) manna potentzia tènnica de Xbox, su Team Ninja aìat isseperàu de tòrrare a propònner sa formula classica de sos jocos de atzione "annos '90" ind una bèste nova, arribande a isvilupare custu titulu chi, sicund'a sa critica, est unu de sos menzus action-game de tottus sos tempos. Cando fit essìu, Ninja Gaiden aìat tentu tzoccamànos pro sa grafica sua, chi tando fachìat abberu ispàntu, unìa a una jocabilidade chi fit bèlle a s'istàdiu de perfetzione. Su sutzèssu de Ninja Gaiden fit tantu mannu, chi su Team Ninja aìat sichìu a nde fàcher atteros in forma de sequel e duos remake.
Giuseppe Biasi
Giuseppe Biasi (Tàtari, 23 de santandria de su 1885 – Andorno Micca, 20 de maju de su 1945) est istadu unu pintadore, intzisore e illustradore sardu.
Figura portante de s'illustratzione e de sa pintura sarda, est istadu un'autore de importu mannu de su de XX sèculos.
Biografia
In sos primos annos de su Noighentos istùdiat in su Litzeu clàssicu Domenico Alberto Azuni e, in su mentres, pagu prus o mancu a 16 annos, incumentzat a collaborare comente caricaturista in sos paperis umorìsticos tataresos, serentes a sos ambientes goliàrdicos, che a “Il Burchiello” e “Il Massinelli”. In su 1904 tzucat a Roma, in ue su poeta tataresu Salvator Ruju l'introduit in sa redatzione de su setimanale sotzialista ''Avanti! della domenica''. Biasi at collaboradu cun sa testada partinde dae su 1905 finas a su 1910.