cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
J. R. R. Tolkien
Contos no acabados e S'istòria de sa Terra Mesania
In su 1980 Christopher Tolkien at publicadu una colletzione de materiale prus frammentàriu cun su tìtulu de Contos no acabados de Nùmenor e de sa Terra Mesania. In sos annos imbenientes (1983–1996) at publicadu galu prus materiale chi galu fiat disconnotu, paris cun notas e cummentos mannos, in una sèrie de dòighi volùmenes chi at intituladu S'istòria de sa Terra Mesania. In cue s'agatant istòrias no acabadas, abbandonadas, alternativas o contraditòrias, dae chi Tolkien semper teniat traballu in protzessu, e non fiat fitianu chi definiret una versione finale pro cale si siat de sas istòrias suas. Non b'at una cunsistèntzia assoluta intre S'Hobbit e Su Sennore de sos Aneddos, sos duos traballos prus relatzionados, ca Tolkien mai at integradu de su totu sas duas òperas intre issas. In su 1965 at cummentadu chi, mentras ammaniaiat S'Hobbit pro sa de tres de sas editziones suas, diat àere prefedidu a torrare a iscrìere de su totu su libru pro cambiare s'istile de sa prosa sua.
Pensamentu
Tolkien non fiat un'ativista polìticu, nen un'iscritore polìticu. Issu matessi s'est opostu a interpretatziones de cussa casta, e at decraradu chi Su Sennore de sos Aneddos «non tenet intentziones allegòricas [...] o morales, religiosas o polìticas» (Lìtera 165, Sa realidade in trasparèntzia). Tolkien no at mai apojadu unu partidu polìticu, nen una natzione o un'alleàntzia intre natziones in manera decrarada. E sos cummentos personales suos pro su chi pertocat a custas cosas sunt belle semper crìticos. Carchi lìtera (tràida dae Sa realidade in trasparèntzia) nd'est un'esèmpiu craru.
Catolitzèsimu
Un'àteru argumentu de interessu mannu est su puntu de vista teològicu de Stratford Caldecott, in relatzione a s'Aneddu e su chi rapresentat. "S'Aneddu de su Pòdere rapresentat sa maja niedda de su podere corrùmpidu, s'afirmatzione de una persone in isse matessi in contrariedade cun Deus. Paret chi diat libertade, ma sa funtzione bera sua est sa de incadenare su portadore a s'Ànghelu Rùidu. Corrumpit sa boluntade umana de su portadore, dassende·lu cada bia prus "làngiu" e irreale; difatis, su donu suo de s'invisibilidade simbolizat s'abilidade sua de ispèrdere totu sa relatzione e s'identidade naturale umana. Si diat pòdere nàrrere chi s'Aneddu est unu pecadu in isse matessi: atrativu e paret inofensivu a su printzìpiu, si faghet cada borta prus difìtzile de dassare e, a sa fine, corrumpit".
Ammentos
Tolkien, gasi comente sos personàgios e sas sedes de sas òperas suas, sunt istados isseberados pro batijare su nùmene de medas cosas in totu su mundu. Custa setzione incluet carreras, montagnas, aziendas, ispètzies de animales e prantas, gasi comente de àteros ogetos de importu.
Adatamentos tzinematogràficos
Cando at retzidu un'iscienegiadura pro un'adatamentu tzinematogràficu de Su Sennore de sos Aneddos, iscrita dae Grady Zimmerman, Tolkien at iscritu:
Ammentos
Sa "Tolkien Road" (caminu de Tolkien) de Eastbourne, in East Sussex, at retzidu su nùmene suo dae Tolkien, e sa "Tolkien Way", in Stoke-ue-Trent, at retzidu su nùmene suo dae su primu fìgiu de s'iscritore, su pride John Francis Tolkien, satzerdote responsàbile de sa Crèsia Catòlica Romana de Nostra Sennora de sos Ànghelos e Santu Perdu Incadenadu (Roman Catholic Church of Our Lady of the Angels and St. Peter in Chains), a curtzu a cue. In sas àreas de Hall Green e Moseley, in sa tzitade de Birmingham, b'ant parcos e camineras medas dedicados a J.R.R. Tolkien, intre sos cales sunt de annotu sa Millstream Way e su Moseley Bog. Totu paris, custos parcos sunt connotos che a the Shire Country Parks (sos parcos de Sa Contrada). In Weston-super-Mare, Somerset, b'at unu grupu de carreras situadas in su 'Weston Village' chi sunt istadas batijadas cun su nùmene de logos de sa Terra Mesania: Hobbiton Road, Bree Close, Arnor Close, Rivendell, Westmarch Way e Buckland Green.
Pro cunventzione, unas cantas caraterìsticas de sa luna Titanu de su praneta Saturnu tenent su nùmene de elementos de sa Terra Mesania. Sas tiras (montigros o cùcuros minores) tenent su nùmene de personàgios, e sos montes (montagnas) tenent su nùmene de montagnas de sa Terra Mesania. B'ant fintzas asteròides chi tenent su nùmene de Bilbo, gasi comente su de su Tolkien matessi.
Segunda Gherra Mundiale
In antis de s'incumintzu de sa Segunda Guerra Mundiale, Tolkien fiat cunsideradu unu detzifradore de còdighes. In su ghennàrgiu de su 1939 l'ant preguntadu si diat èssere istadu dispostu a prestare servìtzu in su dipartimentu critogràficu de su Ministeru de sos Èsteros in casu de un'eventu de emergèntzia natzionale. Tolkien at rispostu de eja e, partinde dae su 27 de martzu, at pigadu parte a unu cursu de istrutzione, in Londra, ghiadu dae sa Government Code and Cypher School. Est istadu agatadu unu raportu in subra de sa formatzione sua, in ue nch'aparessiat sa nota "keen" (agudu/abbistu) a curtzu de su nùmene suo, fintzas si s'alunnu de Tolkien Anders Stenström dat unu parre chi "fortzis custa nota no est un'indicatzione de s'interessu de Tolkien, ma prus a prestu de comente pronuntziare su nùmene suo." In su mese de santugaine est istadu informadu chi sos servìtzios suos non diant èssere dimandados.
Fastigiamentu e cojuiu
A pustis de su fastìgiu suo, Edith at annuntziadu chi si diat cunvertire a su catolitzèsimu, a malabògia e pro more de s'insistèntzia de Tolkien. Jessop, "comente medas àteras persones de s'edade e de sa classe sua... anticatòlicu de su totu", si diat arrennegare, ordinende a Edith chi si buscaret unu àteru logu in ue istare.
Pensione e ùrtimos annos
In sa legendària Terra Mesania, Lúthien fiat sa prus bella de totu sos fìgios de Ilúvatar, chi aiat refudadu s'immortalidade sua pro s'amore chi sentiat pro su gherreri mortale Beren. A pustis chi Beren l'aerent caturadu sas fortzas de su Sennore Iscuru Mórgoth, Lúthien fiat andada a lu liberare a caddu de Huan, su cane chi chistionaiat. A sa fine, cando Beren est mortu in cumbata contra a su lupu demonìacu Carcharoth, Lúthien, che a Orfeu, est andada inte sos Vàlar, s'òrdine angèlicu de èsseres chi fiat istadu postu a ghia de su mundu dae Eru (Deus), e los aiat cumbintos a ripristinare sa vida de s'amore suo.
Anti-comunismu
Tolkien at espressadu s'apògiu suo pro sa fatzione natzionalista de sa gherra tzivile ispagnola (chi a sa fine est istada ghiada dae Franco), a pustis de àere intesu chi sos republicanos comunistas fiant distruende crèsias e ochiende satzerdotes e mòngias.
Democratzia
In sa lìtera 52, iscrita in su 1943, Tolkien iscriet chi sas opiniones polìticas suas «incrinant semper prus cara a s'anarchia (intesa in manera filosòfica che a abolitzione de cada controllu, non che a òmines barbudos chi afilant bombas) - o cara a una monarchia non costitutzionale. Dia arrestare chie si siat chi impreet sa paràula Paisu (intendende cale si siat cosa chi non siat sa terra inglesa e sos abitantes suos, est a nàrrere carchi cosa chi non tenet poderes nen diritos ne abistesa); [...]». Su suo est sustantzialmente un'isfogu, ma dae unas cantas de custas lìteras istupat un'infadu in sos cunfrontos de s'istadu modernu e de sa democratzia, e, prus in generale, de sas organizatziones cuntzepidas, fraigadas e ghiadas dae òmines chi guvernant àteros òmines: «S'ocupatzione prus inadata pro cale si siat òmine [...] est guvernare àteros òmines. Non b'at una persone in unu millione chi siat adata e galu de mancu sos chi chircant de aferrare s'oportunidade» (lìtera 52).
Su Silmarillion
Tolkien at iscritu unu resumu breve de sa mitologia sua, chi incluet sos contos de Beren e Lúthien e su de Turin; cussa produtzione curtza est acabada disvilupende·si in su Quenta Silmarillion, un'istòria de su tempus chi Tolkien at incumintzadu a iscrìere tres bortas ma chi no at mai publicadu. Tolkien teniat s'intentzione de la publicare in paris cun Su Sennore de sos Aneddos, ma sos editores suos (siat Allen & Unwin siat Collins) si fiant refudados. In cussu momentu, in sa dècada de su 1950, sos prejos de imprenta fiant artziados meda in su Regnu Unidu, motivu pro su cale ant dèpidu publicare Su Sennore de sos Aneddos in tres volùmenes. S'istòria de cussu protzessu de torrare a fàghere su libru s'ispiegat in s'òpera sua S'Istòria de sa Terra Mesania, publicada a pustis de sa morte sua e curada dae Christopher Tolkien, unu de sos fìgios suos. Dae su 1936, pagu prus o mancu, Tolkien at incumintzadu a ismanniare custu cuadru pro inclùdere s'istòria de Sa ruta de Nùmenor, ispirada in subra de sa contàntzia de Atlàntide.
Opositzione a sa globalizatzione e a sa tecnocratzia
Tolkien fiat crìticu cun sa tecnocratzia, e su chi issu bidiat comente su tentativu dòpiu de controllare su mundu naturale pro mèdiu de s'iscièntzia e s'òmine pro mèdiu de s'istadu. "Sos grecos brigadores e presumidos sunt resèssidos a bìnchere contra a Serse; ma sos chìmicos e sos ingenieris abominèvoles ant postu unu potere gasi mannu in manu a Serse... chi paret chi sas personas comente si tocat non tèngiant prus peruna possibilidade". Si lamentaiat chi s'istadu esseret divènnidu un'entidade semper prus astrata, e chi su guvernu esseret bidu che a una "cosa", in logu de unu protzessu personale.
Fraigadura de limbas
In su sàgiu suo Inglesu e gallesu Tolkien ammentat sa die de cando, pro sa prima borta, aiat bidu in una tumba sas paràulas "Adeiladwyd 1887" ("Fraigadu in su 1887") e si nde fiat innamoradu. Su gallesu fiat devènnidu una fonte chene fine de sonos bellos e fàbricos grammaticales perfetos, unu limbàgiu melodiosu dae su cale pòdere orire pro sos imbentos linguìsticas benidores suos. Difatis, a pustis de su gallesu est arribbadu su fìnnicu (sonos), e in antis de cussu su gregu e s'italianu, e s'immaginatzione aiat pigadu sa primatzia. Tocat fintzas a ammentare chi Tolkien matessi aiat iscritu, in una de sa lìteras suas, custu:
Natura
Durante una parte manna de sa vida sua, su cunservatzionismu non s'agataiat in s'agenda polìtica, e Tolkien matessi non s'est espressadu diretamente comente cunservatzionista francu in unas cantas lìteras privadas, in ue faeddaiat de comente l'agradaiant sos buscos e de sa tristesa de bìdere rùere sos àrbores. In sos ùrtimos annos, medas autores de biografias o anàlisis literàrias de Tolkien ant naradu chi durante s'iscritura de Su Sennore de sos Aneddos Tolkien at incumentzadu a s'interessare semper de prus de su balore de su mundu agreste e de sa natura pura, e a s'amparu de sa vida agreste chi fiat galu abarradu in su mundu industrializadu.
Mr. Bliss
Una de sas òperas prus disconnotas de Tolkien est su contu pro pitzinnos Mr. Bliss, publicadu in su 1982. Contat s'istòria de Mr. Bliss, e su primu biàgiu cun su veìculu nou suo a motore. Bliss bivet aventuras medas: adòbios cun orsos, bighinos infadados; comporadores arrennegados e atapadas medas. S'argumentu at pigadu ispiratzione dae s'esperièntzia de Tolkien matessi cun sa prima vetura sua, chi at comporadu in su 1932. Sos orsos pigant ispiratzione dae sos orsigheddos de peluche de propiedade de sos fìgios suos. Tolkien est istadu siat s'autore siat s'illustradore de su libru. L'at intregadu a sos editores suos che a unu bàlsamu pro sos letores chi disigiaiant de àteras òperas suas a pustis de S'Hobbit. Nointames custu, sa cantidade de tinta e sas illustratziones fatas cun lapis colorados diant àere fatu artziare tropu sos prejos de produtzione. Tolkien at atzetadu de torrare a fàghere sos disinnos in un'istile prus simpre, ma a pustis s'est abbigiadu chi non teniat tempus pro lu fàghere. Duncas, su libru no est istadu publicadu finas a su 1982, in unu facsìmile manuscritu e illustradu difìtzile de lèghere, cun una trascritzione a màchina in cada pàgina.
Frantza
Comente naraiat John Garth, Tolkien "s'est sentidu serente a custos òmines de classe traballadora", ma su protocollu militare proibiat s'amighèntzia intre membros de rangos diferentes. In logu de custu, s'est bidu obrigadu a "s'ocupare de issos, los disciplinare, los allenare e, fortzis, aplicare sa tzensura a sas lìteras issoro... Si fiat possìbile, si suponiat chi li depiat ispirare amore e lealidade."
Pensamentu
Analistas medas ant evidentziadu su nùmeru de parallelismos potentziales chi b'at intre sa Terra Mesania e sos eventos de sa vida de Tolkien. Su Sennore de sos Aneddos est istadu, fatu-fatu, cunsideradu che a una rapresentatzione de s'Inghilterra pagu a pustis de sa Segunda Guerra Mundiale. Tolkien at negadu in manera categòrica custa opinione in su pròlogu de sa segunda editzione de su romanzu, afirmende de prefèrrere a aplicare su cuntzetu de allegoria. Custu tema l'at disvilupadu de prus in s'òpera sua "On Fairy-Stories" (in subra de sos contos de fadas), in ue at iscritu chi sos contos de fadas fiant adatos meda ca fiant cunsistentes in issos matessi, annanghende petzi carchi beridade in subra de sa realidade. In prus, agabbaiat narende chi su cristianèsimu matessi aiat sighidu custu mollu de cunsistèntzia interna e beridade esterna. Sas creèntzias suas in sas beridades fundamentales de su cristianèsimu ant batidu sos analistas a agatare temàticas cristianas a Su Sennore de sos Aneddos. Tolkien at negadu in manera categòrica a C.S. Lewis chi b'aerent riferimentos religiosos in sas istòrias suas, chi fiant fatu-fatu apertamente allegòricas. Nointames, Tolkien at iscritu chi s'iscena de s'Orodruin esemplificaiat unas cantas lìnias de su Babbu Nostru.
Televisione
In su 13 de santandria de su 2017 b'at àpidu s'annùntziu chi s'azienda Amazon aiat achiridu sos deretos globales pro sa televisione de Su Sennore de sos Aneddos pro realizare una sèrie pro sa televisione. Custa sèrie non diat èssere un'adatamentu diretu de sos libros, ma diat dèpere introdùere istòrias noas ambientadas in antis de sa trama printzipale de Sa Cumpangia de s'Aneddu. Sa cunferèntzia de imprenta in ue l'ant annuntziada faeddaiat de "istòrias pregressas no esploradas fundadas in subra de testos originales de J.R.R. Tolkien". Amazon nd'at a èssere sa produtora, in paris cun Tolkien Estate, The Tolkien Trust, HarperCollins e New Line Tzìnema.
Àteros testos
Una lista minore de sos libros chi tratant Tolkien e s'òpera sua:
Su Sennore de sos Aneddos
Sa rechesta de realizare un'àtera òpera at batidu Tolkien a incumentzare sa chi diat divenire s'òpera prus famosa sua: su romanzu èpicu Su Sennore de sos Aneddos (originariamente publicadu in tres volùmenes intre su 1954 e su 1955). Tolkien at coladu prus de deghe annos iscriende sa narratzione printzipale e sas apenditzes pro Su Sennore de sos Aneddos, tempus durante su cale at retzidu s'apògiu costante de sos Inklings, mascamente de s'amigu suo C. S. Lewis, autore de Sas Crònacas de Nàrnia. Tantu Su Hobbit comente Su Sennore de sos Aneddos si sìtuant in su cuntestu de su Silmarillion, ma in unu perìodu a pustis.
Batalla de su Somme
A pàrrere de John Garth:
Notas
<references responsive="1" group="Nota">
Su Silmarillion
Tolkien at numenadu a fìgiu suo Christopher che a su gestore de sos deretos suos de autore, e su fìgiu (paris cun s'assistèntzia de Guy Gavriel Kay, prus a tardu reconnotu che a autore de fantàsia pro sas òperas suas), at ammaniadu parte de su materiale suo in unu volùmene individuale e coerente, chi est istadu publicadu cun su nùmene de Su Silmarillion, in su 1977. At retzidu su prèmiu Locus pro su mègius romanzu de fantàsia in su 1978.
Religione
In sas Lìteras, Tolkien aparit in antis de totu che a un'òmine cristianu e catòlicu in manera profundida. Custa bisione sua ispirat chene duda s'òpera sua, e dae su sensu religiosu suo benint fintzas sas ideas polìticas suas, chi mai pigant positzione in manera crara cara a una fatzione definida.
Gioventude
In su 1911 Tolkien at coladu sas vacàntzias de istiu in Isvìtzera, unu biàgiu chi at ispiegadu a sa minuda in una lìtera su 1968, mentovende chi su biàgiu de Bilbo a traessu de sas Montagnas Boiroses ("includende s'illassinadura de sas pedras chi lassinant conca a sas padentes de pinos") fiat fundadu diretamente in subra de sas aventuras suas a pee intre Interlaken e Lauterbrunnen, gasi comente de s'acampada a sa morrena a curtzu de Mürren. Chimbanta-sete annos prus a tardu Tolkien diat ammentare sa pena sua pro àere abbandonadu sa bisione de sos nies perpètuos de su Jungfrau e de su Silberhorn ("su Silvertine [Celebdil] de sos sonnos meos"). Cun sos cumpàngios suos de biàgiu ant biagiadu a traessu de su Kleine Scheidegg conca a Grindelwald, e a traessu de su Grosse Scheidegg conca a Meiringen. Ant sighidu pro su passu de Grimsel, a traessu de s'artu Valais finas a Brig, e dae in cue, a traessu de sa Niera de Aletsch conca a Zermatt.
Fraigadura de limbas
Sas istòrias de sa Terra Mesania fiant tando serbidas petzi a dare una collocatzione (si puru fitìtzia) a sas paràulas de sos limbàgios suos. Non fiat istadu duncas su contràriu.
Beowulf
Deghe annos a pustis de sa tradutzione sua, Tolkien at fatu unu seminàriu in subra de s'òpera chi sa gente at retzidu bene a beru, intituladu "Beowulf: The Monsters and the Critics" (Beowulf: Sos mostros e sos crìticos), chi at tentu un'efetu mannu in sa chirca imbeniente in subra de su poema. Lewis E. Nicholson at naradu chi s'artìculu chi Tolkien at iscritu in subra de Beowulf est "reconnotu in maniera ampra che a unu puntu de bortada in sa crìtica beowulfiana", acrarende chi Tolkien at istabilidu su primadu de sa natura poètica de s'òpera, in contrariedade a sos elementos linguìsticos ebbia. In cussu momentu, su cunsensu intre su mundu acadèmicu minispretziaiat Beowulf critichende chi si cuntzentret in subra de batallas infantiles cun mostros, masaprestu de si cuntzentrare in gherras tribales. Tolkien, in càmbiu, at afirmadu chi s'autore de Beowulf faeddaiat de su destinu de s'umanidade in generale, non limitende·si a sa polìtica tribale in piessignu, e chi duncas sos mostros fiant essentziales in intro de su poema. Cando Beowulf partetzipiat a cunflitos tribales ispetzìficos, che a in Finnsburg, Tolkien s'oponiat firmamente a su de nche nde bìdere elementos fantàsticos. In custu sàgiu, Tolkien at fintzas iscobiadu cantu li depiat a Beowulf: "Beowulf est una de sas fontes prus pretziosas meas", gasi comente s'influèntzia sua, chi si podet bìdere pro mèdiu de s'universu legendàriu suo de sa Terra Mesania.
Opositzione a su nazismu
In su 1968 s'est ammustradu in disacordu cun una descritzione de sa Terra Mesania che a "nòrdica", unu cuntzetu chi naraiat chi li disagradaiat pro s'assòtziu chi teniat cun sas teorias ratziales.
Ammentos
In sa tzitade olandesa de Geldrop, a curtzu de Eindhoven, sas carreras de unu bighinadu fraigadu dae zero ant retzidu su nùmene de Tolkien ("Laan van Tolkien") e de unos cantos personàgios prus connotos de sos libros suos.
Sa contàntzia de Sigurd e Gudrún
Comente at ispiegadu Christopher Tolkien, non fiat prus possìbile cumprèndere sa data giusta in sa cale babbu suo aiat cumpostu su cantu. Partinde dae sas evidèntzias circumstancials, fiat possìbile chi l'aeret iscrita durante sa dècada de su 1930. In su pròlogu nch'at iscritu chi "belle mai (chi deo iscat) nd'at faeddadu. Pro su chi nd'isco, non potzo regordare peruna cunversatzione cun issu in subra de custa òpera finas belle a sa fine de sa vida sua, cando mi nd'at faeddadu e at chircadu de l'agatare, chene sutzessu." In una lìtera de su 1967 a W.H. Auden, Tolkien at iscritu:
Pensamentu
S'amore suo pro sos mitos e sa devotzione sua pro sa fede si sunt unidos in sa creèntzia sua chi sa mitologia fiat s'ecu divinu de "Sa Beridade". Custu puntu de vista est istadu espressadu in unu poema e sàgiu intituladu Mythopoeia. Sa teoria chi sos mitos fruniant "beridades fundamentales" s'est cunvertida in unu tema tzentrale de sos Inklings in generale.
Gioventude
In su 1911, in su mentres chi galu istaiant in sa King Edard's School, Tolkien e tres amigos, Rob Gilson, Geoffrey Bache Smith e Christopher Wiseman, ant formadu una sotziedade semi-clandestina mutida T.C.B.S. Sas initziales beniant dae Tea Club and Barrovian Society (Club de Te e Sotziedade Barroviana), in riferimentu a su passatempus suo, de bufare te in sos magasinos Barrow, a curtzu a s'iscola e, a fura, in sa biblioteca de s'iscola. A pustis de àere lassadu s'iscola, sos membros de custa sotziedade ant mantentu su cuntatu e, in su nadale de su 1914, ant tzelebradu unu "cuntzìliu" in Londra, in domo de Wiseman. A pustis de sa reunione Tolkien s'est dedicadu meda a iscrìere poesia.
Su Sennore de sos Aneddos
Su Sennore de sos Aneddos est divènnidu populare in manera immensa partinde dae sa dècada de su 1960 e l'est galu in dies de oe: s'òpera est abarrada in sas primas positziones de sas listas de òperas prus populares de su de XX sèculos, siat in livellu de bèndidas siat in sos sondàgios fatos dae sos letores. In sa chirca "Big Read", realizada in su 2003 dae sa BBC, Su Sennores de sos Aneddos est istadu su romanzu prus amadu de su Regnu Unidu. Sos australianos ant votadu Su Sennore de sos Aneddos che a su mègius libru in unu sondàgiu realizadu in su 2004 dae s'Australian ABC. In un'àteru sondàgiu, realizadu in su 1999 cun sos clientes de Amazon.com, Su Sennore de sos Aneddos est istadu numenadu su libru prefertu de su millènniu. In su 2002 Tolkien est istadu votadu comente su de 92 britànnicos prus de importu prus mannu de s'istòria, in unu sondàgiu ammaniadu dae sa BBC, e in su 2004 su de 35 sudafricanos de importu prus mannu, divendnde s'ùnica persone a aparirein ambas sas duas listas. Sa popularidade sua non si lìmitat petzi a su mundu anglòfonu: in unu sondàgiu de su 2004 ispiradu a su "Big Read" britànnicu, pagu prus o mancu 250.000 tedescos ant cunsideradu Su Sennore de sos Aneddos comente s'òpera literària preferida issoro.
Frantza
Tolkien, prus a tardu, s'est lamentadu de custu traballu, cunsiderende chi "su traballu prus impròpiu pro cale si siat òmine ... est su de abboghinare a àteros òmines. Nemmancu unu intre unu millione est cunformadu pro lu fàghere; e, de mancu chi totu sos àteros, lu sunt cuddos chi chircant s'oportunidade pro lu fàghere."
Gioventude
Su santugaine de cuddu matessi annu Tolkien at incumentzadu a istudiare in s'Exeter College de Oxford. A sas primas at istudiadu Clàssicos, ma in su 1913 est coladu a limba e literadura inglesa, graduende·si su 1915 cun su màssimu de sos votos in sa classe finale sua.
Fraigadura de limbas
Tolkien cunsideraiat sos limbàgios inseparàbiles dae sa mitologia chi teniant assòtziada, resone pro sa cale teniat un'opinione mala de sas limbas ausiliares: in su 1939, in unu cungressu de esperantistas, at fatu unu seminàriu intituladu A Secret Vice, in ue naraiat chi "sa limba fraigada bostra at a acabare creende una mitologia", ma giai in su 1956 at iscritu chi "su volapük, s'esperanto, s'ido, su novial, etz, sunt mortos, prus mortos chi non sas limbas in disavesu, ca sos autores suos mai ant imbentadu contàntzias esperantistas".
Adatamentos tzinematogràficos
Intre su 2001 e su 2003, New Line Tzìnema at publicadu Su Sennore de sos Aneddos in forma de trilogia tzinematogràfica, filmada in Zelanda Noa e dirigida dae Peter Jackson. Sa sèrie, chi si cumponet de Sa Cumpangia de s'Aneddu (2001), Sas duas turres (2002) e Sa torrada de su re (2003) est istadu unu sutzessu mannu, siat a livellu cummertziale siat audiovisivu, otenende prèmios Oscar medas, intre àteros prèmios. Intre su 2012 e su 2014, Warner Bros. e New Line Tzìnema ant publicadu Su Hobbit, una segunda trilogia tzinematogràfica, custa borta fundada in subra de s'òpera omònima de Tolkien, e cun Peter Jackson che a produtore esecutivu, diretore e co-iscienegiadore.
Beowulf
A su chi at iscritu Humphrey Carpenter, Tolkien teniat una manera particulare de incumentzare sas letziones suas in subra de Beowulf:
Su Sennore de sos Aneddos
Tolkien, in unu primu momentu, at chircadu de fàghere in manera chi Su Sennore de sos Aneddos tenneret un'istile literàriu de contu de pitzinnos simigiante a cussu de Su Hobbit, ma a pustis est divènnidu prus iscuru e prus sèriu in su mentres chi l'iscriiat. Cun totu chi est un'òpera chi sighet a Su Hobbit, s'indiritzat a unu pùblicu prus mannu, intrende in su cuntestu immensu de Beleríand chi Tolkien aiat fraigadu durante sos annos in antis, e chi a pustis diat bìdere sa publicatzione a pustis mortu cun Su Silmarillion e àteros volùmenes. S'influèntzia de Tolkien si bidet mescamente in sa crèschida de su gènere de fantàsia a pustis de su sutzessu de Su Sennore de sos Aneddos.
Gherra totale
Tolkien at criticadu s'impreu alleadu de sas tàticas de gherra totale contra a sos tziviles siat de sa Germània nazista siat de s'Impèriu Giaponesu. In una lìtera iscrita in su 1945 pro fìgiu suo Christopher, at iscritu:
Ammentos
In su campu de sa tassonomia, pagu prus o mancu 80 taxa (gèneres e ispètzies) ant retzidu nùmenes sientìficos chi onorant o derivant dae personàgios e àteros elementos fitìtzios chi benint dae Su Hobbit e dae Su Sennore de sos Aneddos, in paris cun àteras òperas ambientadas in sa Terra Mesania. Taxa medas ant retzidu su nùmene issoro dae su personàgiu Gòllum (connotu fintzas comente Smèagol), gasi comente dae medas hobbits, sas criaduras minores chi assimigiant a sos umanos che a Bilbo e Frodo. Medas alvos, duddurinos e àteras criaduras chi aparessent in sas òperas de Tolkien, gasi comente s'iscritore matessi, sunt istados onorados fintzas issos in sos nùmenes de ispètzies medas, che a s'amfìpode Leucothoe tolkieni, o sa bespe Shireplitis tolkieni. In su 2004, s'omìnide estintu Homo floresiensis est istadu descritu che a unu "hobbit", e custu est divènnidu in presse su nomìngiu suo, mescamente a cunsighèntzia de su fatu de èssere minore meda. In su 1978, su paleontòlogu Leigh Van Balent at batijadu unas 20 taxas de mammìferos estintos partende dae s'òpera de Tolkien pro mèdiu de una publicatzione ùnica. In su 1999, s'entomòlogu Lauri Kaila at descritu 48 ispètzies noas de arnes elachistidae e nd'at batijadu 37 partinde dae sa mitologia de Tolkien. Est istadu fatu notare chi Tolkien est istadu ammentadu in su mundu de sa tassonomia comente non s'est mai fatu cun perunu àteru autore.
Pensamentu
Tolkien fiat unu catòlicu devotu, e su pensamentu religiosu e polìticu suo fiat mescamente traditzionalista moderadu, cun influèntzias libertàrias, distribuistas e monàrchicas, in su sensu de favorire sas cunventziones e ortodossias istabilidas, in contrariedade a s'innovatzione e sa modernizatzione, e castighende sa burocratzia guvernativa; in su 1943 at iscritu chi sas opiniones personales suas "s'incrinint semper prus prus cara a s'anarchismu, in su sensu filosòficu, su de abolire su controllu, no ochende persones cun bombas, o cara a sa monarchia 'non costitutzionale'."