cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Michelle Obama
Est sa sa First Lady americana in cantu muzere de Barack Obama.
Thomas Falkner
Thomas Falkner (Manchester 6 de santugaine 1707 - Sudamerica 30 de ghennàrgiu) Medicu e farmacista.
Su 1731 est subra una nave giamada Assiento. Nave chi dae sa Nuova Guinea trasportat isciaos in Argentina. Est su medicu de bordo ma isse ettottu est malaidu meda, tantu chi su capitanu de sa nave detzididi de lu lassare a terra a Buenos Aires. Inoghe benidi accoglidu dae sos Gesuitas in una domo issoro. Inoghe sanada e issu anglicanu detzidi de si faghere cattolicu (1732) e gesuita.
Benidi inbiadu comente missionariu in Patagonia, diventat amigu de sos indianos, e bi resta po 30 annos. In custu periodu Falkner at fattu una iscoberta importante po sa paleontologia. In s'oru de su Riu Carcaragnà iscobridi s'ischeletro de unu armadillo, unu fossile apoi identificadu cun unu glyptodon, e chi est sa prima iscoberta de unu fossile in Argentina.
920
S'annu 920 (CMXX in nùmeros romanos) est un annu incomintzadu sàpadu segundu su calendàriu gregorianu.
Eccellenza Sardigna 1993-1994
Su campionadu italianu de fùbalu de Eccellenza Sardigna 1993-1994 est istadu su de tres organizadu in Itàlia. Rapresentat su de ses livellos de su fùbalu italianu.
Custu est su campionadu regionale de Sardigna organizadu dae su Comitadu Regionale Sardu.
Bibliografia
S'annuàriu est cunservadu in:
Bacteria
Is batèrios sunt microorganismos procariotas chi presentant una mannària de unos pagos micrometros (in generale intre 0,5 e 5 μm de diàmetru) e formas vàrias, incluende isferas (cocci), astas (bacillus), chirriones incurbados (vibrio) e elicoidales (spirochaetes). Is batèrios sunt tzèllulas procariotas, pro custu, a diferèntzia de is tzèllulas eucariotas (de animales, prantas, fungos, etz.), non tenent su nùcleu definidu nen presentant, in generale, orgànulos membranosos internos. In generale possedent unu muru tzellulare e custu si cumponet de peptidoglicanu (fintzas naradu mureìna). Batèrios medas disponent de flagellos o de àteros sistemas de iscostiamentu e sunt mòbiles. De s'istùdiu de is batèrios s'incàrrigat sa bateriologia, unu brancu de sa microbiologia.
Mancari su trèmene batèriu incluiat segundu sa traditzione a totu is procariotas, in die de oe sa tassonomia e sa numencladura sientìfica ddos partzit in duos grupos. Custos domìnios evolutivos si denùmenant Bacteria e Archaea. ​ Sa partzidura si giustìficat in is diferèntzias mannas chi presentant ambos duos grupos a livellu biochìmicu e genèticu. Sa presèntzia fitiana de muru de peptidoglicanu impare cun sa cumpositzione sua de lipidos de membrana sunt sa diferèntzia printzipale chi presentant cun is Archaea.
Is batèrios sunt is organismos prus abbundantes de su praneta. Sunt ubicuitàrios, s'agatant in totu is habitat terrestres e acuàticos; creschent pro fintzas in is prus estremos comente in sos benas de abbas caentes e àtzidas, in is refudos radioativos, ​ in is profundidades tantis de su mare comente de su còrgiu de sa terra. Ddoe at fintzas batèrios chi resissint a subrabìvere in is cunditziones estremas de s'ispàtziu còsmicu. S'istimat chi si podent agatare tzirca 40 milliones de tzèllulas batèricas in unu gramu de terra e unu millione de tzèllulas batèricas in una millilitru de abba durche. In totale, si càrculat chi ddoe siant unos 5×1030 batèrios in su mundu.
Is batèrios sunt netzessàrios pro su retziclàgiu de sos elementos, ca medas passos importantes de is tziclos biogeoquímics dipendent dae custas. Pro esempru tocat a tzitare sa fissadura de s'azotu atmosfèricu. Nointames, petzi sa metade de is Phyla connotos de batèrios tenent ispètzies chi si podent cultivare in laboratòriu, ​ pro su chi una parte manna (si suponet unu 90%) de sas ispètzies de batèrios chi esistint, galu non siat istada descrita.
In su corpus umanu s'agatant aprossimadamente deghe bortas prus tzèllulas batèricas chi non tzèllulas umanas, cun una cantidade manna de batèrios in sa pedde e in su tretu digestivu. ​ Mancari s'efetu protetore de su sistema immunològicu faghet manera chi sa manna majoria de custos batèrios siat inofensiva o benèfica, carchi batèriu patògenu podet causare maladias infetivas, incluende còllera, difterite, iscarlatina, lepra, sífilis, tifu, etz. Is maladias batèricas mortales prus comunas sunt is infetziones respiratòrias, cun una mortalidade petzi pro sa tuberculosi a curtzu de unu millione e mesu de persones in 2018. In totu su mundu s'utilizant antibiòticos pro tratare sas infetziones batèricas. Is antibiòticos sunt efetivos contra de is batèrios sende chi proibint sa formatzione de su muru tzellulare o detenent àteros protzessos de su tziclu de vida de su batèriu. S'usant pero a intensivamente in sa messaria e su pesamentu, mancari in ausèntzia de maladias, cosa chi cajonat ca si siat generalizende sa resistèntzia de is batèrios a sos antibiòticos.
Shirley MacLaine
Siguramente sa mezus copia la faghiat cun su grande atore Jack Lemmon, comente sos films The Apartment e Irma la Douce.
Bacteria
In s'indùstria, is batèrios sunt importantes in protzessos comente su tratamentu de abbas de iscartu, in sa produtzione de butirru, casu, aghedu, jogurt, etz., e in sa produtzione de meighinas e de àteros produtos chìmicos.
Timor Orientale
Timor Orientale (nùmene ufitziale Repùblica Democràtica de Timor Oientale) est un'istadu de su sud-estu asiàticu.
Est cumpostu assentadu dae sa metade orientale de s'ìsula de Timor, dae s'exclave de Oecusse in sa costa nord de su cantone otzidentale de Timor, dae s'ìsula de Atauro, in su norte, e de s'isuledda de Jaco, a illargu de s'atza orientale de s'ìsula.
Connotu in passadu che a Timor portughesu in cantu s'sitadu est istadu una colònia de su Portugallu fintzas a su 1975. S'indipendèntzia est istada decrarada unilateralmente su 28 santandria de s'annu matessi, a òpera de fatziones filo-comunistas. Sa timoria de tènnere unu guvernu comunista indipendente in intro de s'archipèlagu indonesianu in sas fases prus affalotadas de sa gherra frita at induidu s'Indonèsia a invàdere Timor Orientale, fintzas cun su suportu de sos guvernos otzidentale, in su nadale 1975 e a lu decrarare sa de 27 provìntzias su 17 trìulas 1976, cun nùmene de Timor Timur.
Su 30 austu 1999 sos bividores de Timor Orientale ant optadu pro s'indipendèntzia in unu referendum organizadu dae sas Natziones Unidas, aprovadu a manna majoria dae sa populatzione. Est istada sa prima Natzione acudende a s'indipendèntzia in su de 21 sèculos.
Sa limba printzipale parlata a Timor Orientale est istada s'indonesianu pro sos 25 annos de ocupatzione militare, ma oe est sa limba tetum, prus faeddada in sa capitale. Su tetum e portughesu sunt sas duas limbas ufitziales de s'istadu, chi pertenet a sa Comunidade de sos Paisos de limba portughesa. S'indonesianu e inglesu, annotamala, sunt classificados dae sa Costitutzione de Timor Orientale comente a limbas de traballu, indispensàbiles pro sos raportos cumertziales cun sos Paisos de sa regione.
Est unu de sos duos istados prevalentemente catòlicos presentes in totu s'Àsia, s'àteru est s'archipelagu de sas Filipinas.
Timor Orientale galu in su 2017 est unu istadu meda pòberu economicamente; dae su 2008 però s'economia timoresa est registrende una crèschida econòmica lestra, gràtzias a s'iscoberta e a s'isfrutamentu de paritzas riservas de petròliu, e s'aumentu costante de sos investimentos siat internos siat èsteros in s'istadu.
VJ Amir
Amir Khodayar Movaghar (Londra, 1967) est unu produtore de mùsica eletrònica Inglesu.
Arleta
Arleta (1945-2017) est su nomene de arte de Arianna Nicoletta Zapra (in gregu Αριάδνη-Νικολέτα Τσάπρα).
Limbas islavas meridionales
Is limbas islavas merdionales sunt unu de is tres brancos de is limbas islavas.
S'agatant unos 30 millionas de faeddadores chi bivent mescamente in sa penìsula Balcànica. Geograficamente sunt istesiados de is faeddadores de is àteros duos brancos, sende chi faeddadopres de limba tedesca, ungheresa e romuna formant una chinta chi ddos ischirriat.
Sa prima bariedade atestada in limba islava meridionale iscrita fiat una allegada in Salonicu in su de 9 sèculos. Est galu impitada che limba litùrgica in unas cantas crèsias ortodossas de sa regione, segundu sa traditzione.
Caschetas
Che àteras durcarias tìpigas de sa rezione, sunt formadas dae una fresa de massa sùtile a beru amaniada cun pòddine, aba, sale e istrutu, gasi comente dae un’imprenamentu a base de mela issortu paris cun cugusa e corza de arantzu e de linzola turrada e trisinada finamente. Si diferèntziant dae sas àteras durcarias pro s’elaboradura particulare issoro. S’amàniant disponende una fresa, lada unos 7 cm e de longària bariàvile, a unu pranu, in manera chi podat retzire in su tzentru s’imprenamentu modde.
Sa beta narada de cumassa arba est modellada in modu chi sos òrozos resurtent artiados, cando chi sa cumassa zaghet in sa base; sighit s’imboligamentu a nidu de abe, a su puntu chi sas durcarias crompint a leare sa forma de rosas arbas cànnidas. A pustis, faghet bisonzu a inforrare pro 12 minutos. Finas a pustis de sa coghidura, sas caschetas mantenent sena mudadu s’arbu de sos pètalos sùtiles sùtiles, lissos, opagos e pudres. Sas caschetas tenent sabore deligadu chi s’impàrigat bene cun sos binos de essida italianos.
Callentamentu globale
Is trèmenes callentamentu globale e càmbiu climàticu fatu·fatu s'usant chentza de ddos distìnghere,​ ma de forma prus pretzisa callentamentu globale est s'acreschimentu globale de is temperaduras de superfìtzie e s'aumentu projetadu causadu in manera dominante dae is atividades umanas intensas (antròpicu), mentras chi cùmbiu climàticu incluet tantis su callentamentu globale comente sos efetos suos subra su clima.​ Mancari ddoe siant istados perìodos preistòricos de callentamentu globale, is càmbios vàrios osservados dae metade su sèculu XX no ant tentu pretzedentes dae dècadas a millènnios.
Su càmbiu climàticu benidore e sos efetos assotziados ant a èssere diferentes dae una regione a un'àtera de su mundu. ​ Is efetos antitzipados includent un'aumentu de is temperaduras globales, un'artziada de su livellu de su mare, unu càmbiu de is regìmenes de propiduras e un'ispainadura de is desertos subtropicales. ​ S'isetat chi su callentamentu siat prus mannu in sa terra prus chi non in is otzèanos e chi su prus grae interesset a s'Àrticu, cun su retiru dae sas nieras, su permafrost e sa banchisa. Àteros efetos dàbiles includent fenòmenos meteorològicos estremos prus fitianos, comente undadas de calore, sicàngias, abbas de trainu e niadas fortes; ​ atzidificatzione de s'otzèanu e estintzione de ispètzies pro neghe de règimenes de temperadura variàbiles. Intre sos efetos umanos significativos suos s'includet sa minetza a sa seguresa alimentare pro sa mèngua de rendimentu de is regortas e sa pèrdida de hàbitat pro neghe de allagamentos. ​ Pro su fatu chi su sistema climàticu tenet una inèrtzia manna e is gasos de efetu de serra ant a sighire in s'atmosfera pro tempus longu, medas de custos efetos ant a sighire non petzi pro dècadas o sèculos, si nono pro deghes de millis de annos. ​
Is rispostas possìbiles a su callentamentu globale includent sa mitigatzione mediante sa reduida de sas emissiones, s'adatamentu a sos efetos suos, sa fraigadura de sistemas resilientes a sos efetos suos e una possìbile ingegneria climàtica benidora. Sa majoria de is paisos sunt parte de sa Cunventzione Marco de is Natziones Unidas subra su Càmbiu Climàticu (CMNUCC), ​ s'obietivu ùrtimu de su cale est prevènnere unu càmbiu climàticu antròpicu perigulosu. ​ Sa CMNUCC at adotadu una sèrie de polìticas destinadas a minimare sas emissiones de gasu de efetu serra   ​ e agiudare in s'adatamentu a su callentamentu globale. ​ Is membros de sa CMNUCC ant cuncordadu chi si recherent reduidas mannas de sas emissiones ​ e chi su callentamentu globale benidore si depet limitare meda a suta de 2,0 °C respetu a su livellu preindustriale ​ cun isfortzos pro ddu limitare a 1,5 °C. A parre de s'ONU, si is temperaduras s'ant a pesare de prus de 1,5 °C su protzessu diat creare dannos irreversìbiles. ​
Sa reatzione de su pùblicu a su callentamentu globale e su pensamentu subra de sos efetos suos puru sunt aumentende. Unu raportu globale de 2015 de Pew Research Center aiat agatadu chi una mèdia de 54% ddu cunsìderat «unu problema sèriu meda». Esistent diferèntzias regionales significativas, cun is istadunidenses e tzinesos, sas economias de sos cales sunt responsàbiles de sas emissiones annuales de CO₂ majores, intre de is prus pagu apensamentados. ​
Montologia
Sa Montologia o istùdios de sos montes, mutida traditzionalmente fintzas orologia (dae su gregu oros, ὄρος, pro 'monte' e logos, λόγος), est unu campu de chirca chi si cuntzentrat in sos tretos de sa superfìtzie terrestre cugugiados dae paesàgios de montes.
Àreas de monte
Sunt istadas isvilupadas maneras medas pro definire sas àreas montanas. Mentras unos cantos impreant una diferèntzia altitudinale de 300 m a s'internu de un'àrea, pro definire cussa zona comente montagnina, àteros cunsìderant sas diferèntzias de 1000 m o prus, a segunda de sa zona. In prus, unos includent sa betada pro definire sas regiones montanas, escludende gasi sas zonas artas (a esèmpiu s'Altipianu andinu o s'Altipianu tibetanu), zonas a s'ispissu bìdidas comente a montagninas. Una definitzione prus pragmàtica ma ùtile est istada proposta dae s'Istitutu Natzionale de Istatìstica (ISTAT), chi classìfica sas comunas comente a zonas montanas.
Su Programma ambientale de sas Natziones Unidas at prodùidu una mapa de sas zonas montanas de totu su mundu; impreende una cumbinatzione de critèrios, at inclùdidu sas regiones cun
Definitzione ampra
In unu sensu prus ampru, sa chirca in sos montes est cunsiderada una chirca in sas regiones de montagna: pro esempru, istùdios disciplinares in subra de prantas (botànica) himalayanas, rocas andinas, tzitades alpinas, o grupos ètnicos carpàticos. Est paragonàbile a sa chirca chi si cuntzentrat in subra de s'Àrticu e s'Antàrticu.
Definitzione istrinta
In sensu prus istrintu, sa chirca in sos montes si cuntzentrat in sas regiones de monte, sa descritzione issoro e s'acrarimentu de s'interatzione èssere umanu-ambiente e s'isvilupu sostenìbile (normativu) de custas àreas. Sa chirca montana definida gasi si còllocat intre sas iscièntzias naturales, sas iscièntzias sotziales e sas iscièntzias umanas. Basende·si supra sos traballos de Alexander von Humboldt in sas Andes, sa geografia montana e s'ecologia de su paesàgiu sunt cunsiderados setores de istùdiu fundamentales; nointames, contribuidos de importu mannu benint dae s'antropologia, sa geologia, s'economia, s'istòria o sa pianificatzione de su territòriu. Pro fàghere unu resumu, una chirca montana definida in modu restritivu àplicat un'acostamentu regionale interdisciplinàriu e integrativu. Slaymaker resumet:
Denumenatzione
Sos istùdios de sos montes o orologia - de non confùndere cun orografia -, benint a bortas denominados montologia. Custu tèrmine derivat de sa geoecologia de monte de Carl Troll - sa geoecologia est sa tradutzione inglesa de Troll de su tedescu Landschaftsökologie- e est aparta in un'incontru in Cambridge, Massachusetts in su 1977. Dae tando, istudiosos che a Jack D. Ives, Bruno Messerli e Robert E. Rhoades ant sustentadu s'isvilupu de sa montologia che a una chirca interdisciplinària in subra de sos montes. Su tèrmine montologia est istadu inclùdidu in su Oxford English Dictionary in su 2002. Definit sa montologia comente:
Rivistas de istùdios de sos montes
S'elencu chi sighit cumprendet sas rivistas peer-reviewed chi si cuntzentrant in subra de sa chirca in monte e sunt abertas siat a sas iscièntzias naturales chi a sas sotziales:
Muttu
Su muttu est una forma de improvvisadùra poetiga fatta in Sardinnia. Sa traditzione cheret chi sìat a femina a la cumpònner e cantare, in resposta a s'omine. Custu tipu si narat tambene battorina.
Pio V
Pio V (Bosco Marengo, Alessandria, 17 de bennàlzu 1504 – Roma, 1 de maju 1572), Paba e Santu. De sa nobile famlia Ghislieri. Omine austeru e severu cun issettottu, cun su clero, cun sa corte ei sos parentes. Vicinu a sos poberos e bisonzosos ispecialmente in tempos de carestia. At favoridu sa naschida de Sos Montes de Piedade po cumbattere s'usura. At organizzadu sa fortzas cristianas chi ant cumbattidu e binchidu a Lepanto ( oe Nafpaktos) contra sos Turcos, su 7 de santuaine 1571.
Muttu
Sos muttos sun versos in cropa (narados "duina"), cund unu chi est unu pagu prus longu de s'ateru. Su primu si connoschet comente "isterrida" chi aberit su cantu, e su segundu si narat "torrada", appuntu pro torrare imposta a s'argumentu de abertura chi faghet s'isterrida. Sos muttos si cantan ind una gara poetiga cun cantu a chiterra.
Nòmines
Su plurale de "muttu" est, comente est normale in sardu, "muttos". A dontzi modu, su muttu si connoschet fintzas comente "mutettu", "repetina" e / o "ottada". In Sardinnia, su faeddu "muttu" si impreat prus a fitianu in su cabu de susu, e custa forma est attestada dae su segulu de Oto.
Daniele Molmenti
Daniele Molmenti est unu canoista professionista e Medaglia de oro a sas Olimpiades de Londra 2012 pro s'Italia.
Agost
Agost est unu comunu ispagnolu situadu in sa comunidade autònoma Valenciana.
Iscritore
Un'iscritore est calesi siat creet unu traballu iscritu, cando chi sa paràula designet in manera usuale cussos chi iscrient pro professione, e chi iscriet in diversas formas e ghèneros belle codificados. Àbiles iscritores podent impreare su limbàgiu (narrativu o nono) pro espressare ideas e immàgines.
Primera División
Sa Primera División, connota puru comente La Liga o La Liga Santander pro esser annomenada cun su nomine de su sponsor cosa sua e, est sa prus de importu serie d e fubalu spagnola, chi si collocat a sa punna de su sistema de su campionadu de fubalu spagnolu propriedade de sa Liga de Fútbol Profesional (LFP).
Iscritore
Un'iscritore podet assentare in medas diferentes maneras intra de sas cales poesia, prosa o mùsica. De cunsighèntzia, un'iscritore podet èssere classificadu comente a poeta, romanziere, paroliere, commediògrafu, giornalista etc.
Primera División
In s'incumentzu de sa stajone 2008-2009 at pigadu su nomine de Liga BBVA pro motivos de sponsoritzazione cun unu contratu chi acabaiat in sa stajone 2016-2017, candu est arribadu su sposor nou La Liga Santander. Sa scuadra campione est sul Barcellona, chi at bintu in su 2015-2016 su de 24 campionaus de sa storia cosa sua.
Iscritore
S'iscritura, cumprèndida comente a traballu e faina, pro funtzionare si depet basare in unu limbàgiu, issu matessi basadu in unu còdighe gràficu, chi podet èssere ideogrammaticu, est a nàrrere chi rapresentat in manera gràfica sas ideas o fonograficu, est a nàrrere chi riproduit sos sonos de una limba, tràmite un'alfabetu.
Primera División
In su 2016 sa Primera División occupat  su 1º logu in su ranking UEFA pro competitziones de scuadra.
Iscritore
De sas iscritziones preistòricas in sas cales si contaiant petzi sas propiedades, a sas imbenientes iscrituras pro cuneos, finas sos manuscritos e a sos datiliscritos, cun s'isvilupu de sas màchinas e de sos elaboradores de paràulas subra ischermu e a sas vàrias iscrituras artifitziales, parallela cun s'istòria de s'iscritura, s'acumprit un'istòria de sos "trastos" impreados pro iscrìere, e de sos "suportos" chi permitent una cunservatzione issoro belle longa.
Primera División
Fòrmula
A sa Liga partètzipant 20 scuadras chi s'afrontant intra de issas in unu torneu a s'italiana in partidas de andada e torrada. Pro onnia partida benint assignados tres puntos a sa scuadra binchidora de sa partida e zero puntos a sa scuadra derrotada, si sa prtida acabat in parègiu benit imbetzes assignadu unu puntu a onnia scuadra.
Iscritore
De su puntu de bista narrativu, s'istòria prus antiga agatada fintzas a como est s'Epopea de Gilgamesh, chi torrat a artziare a su de tres millènnios in antis de Cristu, o si si bolet abarrare in àmbitu otzidentale, cun probabilidade su Libru de sos mortos de s'antigu Egitu.
Primera División
Fòrmula
A sa scuadra prima classìficada a sa fine de su torneu benit assignadu su tìtulu de campione de Ispagna e conchistat su deretu a partetzipare a is fases a girones de s'UEFA Champions League paris cun sa segunda e a sa de tres classificada, mentras sa de cuator in classìfica at a dèpere partetzipare a is sparègios de sa màssima cumpetitzione continentale. Sa de cincu classificada paris cun sa binchidora de sa Copa de su Rey conchistant su deretu a partetzipare a sa fase a girones de s'UEFA Europa League mentras sa de ses scuadras in classìfica at a partetzipare a sa segunda cumpetitzione continentale incumentzende de su de tres turnos de cualificatzione. Is ùrtimas tres scuadras in classìfica imbetzis torrant agoa  in sa Segunda División chi est sa segunda serie spagnola.
Fundatzione
Su primu campionadu est istetiu organitzadu in su 1929, intre su 10 de Freargiu e su 23 de Làmpadas bintu da su Barcellona chi at derrotadu is de noe squadras partetzipantes, cun una vitoria arrivada in s'urtima partida paris a sa derrota de su Real Madrid .
Annos trinta
Sa segunda editzione, in su 1930, aiat istadu binta dae s'Athletic Bilbao, chi aiat concruidu su campionadu chena derrotas. S'Athletic aiat bintu puru su campionadu imbeniente. In su 1932 e in su 1933 su Real Madrid aiat conchistadu duos campionados de fila.
Su campionadu aiat istadu luego estèndidu a 12 scuadras incumentzende 1933. In is annos imbenientes b'aiant istadu unos àteros duos sutzèdidos de s'Athletic, in su 1934 e in su 1936, interrùmpidu dae una vitoria, totora s'ùnica, pro su Betis in su 1934-35. Est istadu/istetiu suspèndidu pro tres annos, de su 1936 a su 1939 a càusa de sa gherra tzivile. A sa ripresa, in s'istajone 1939-40, sa vitòria a banda de s'Atlético Madrid.
Annos cuaranta
S'Atlético s'aiat agiudicadu fintzas su campionadu 1940-41. Pròpiu in su 1941 s'aiat cambiadu a 14 scuadras, pro arribbare luego a 16 in su 1950. In custos annos su Barcellona e su Valencia aiant bintu tres tìtulos a conca, unu tìtulu imbetzes pro s'Athletic e su Siviglia. Aiat acabadu su dexènniu sa de tres vitòrias de s'Atlético.
Annos chincuanta e sessanta
Cun su cumintzu de is annos chincuanta s'aiant afortiadu Barcellona e Real Madrid. Is madridistas aiant acuistadu s'argentinu Alfredo De Stéfano in su 1953, piguendi·ddu pròpiu a is catalanos cando pariat oramai totu prontu, mentras is blaugranas aiant pigadu in su 1951 s'ungheresu Ladislao Kubala.
In campionadu, posca sas vitorias de s'Atlèticu Madrid in su 1950 e in su 1951, aiat cumintzadu su duellu Barca-Real.Is primos s'aiant agiudicadu sa Liga in su 1952 e in su 1953, is segundos in su 1954 e in su 1955. Aiant istadu pròpiu is merengues a rapresentare su fubalu spagnolu in sa prima editzione de sa Copa de is Campiones in su 1955-1956, trofeu chi s'aiant agiudicadu isfidende in finale, su 13 làmpadas 1956, sos frantzesos de su Stade Reims pro 4-3.
Fintzas su Barcellona aiat rennessidu a portare a domo carchi campionadu, comente in su 1958-59 e in su 1959-60, mentras su 1955-56 fiat bintu dae s'Athletic Bilbao.
Durante is annos sessanta su Real s'aiat agiudicadu oto Scudetos, de cale cincu intra su 1960-61 e su 1964-65 e tres intra su 1966-67 e su 1968-69 e fiat rinnesidu a bìnchere fintzas una Copa de sos Campiones, isfidende in finale sos iugoslavos de su Partizan Belgrado. Su campionadu comente si siat, aiat abarradu a suta de su sinnu de sos tzìrculu de sa capitale; difatis siat in su 1965-1966 chi in su 1969-1970 sos ùnicos campionados non bintos dae is merengues fiant istados bintos de s'Atlèticu Madrid.
De regordare fintzas su primu vitoia de su fubalu spagnolu a livellu de natzionale; difatis s'Ispagna at bintu su campionadu de Europa 1964 giogadu in domo.
Annos setanta
Durante is annos setanta sa pelea a su vertice aiat bìdu comente a protagonistas is duos clubs de sa capitale, Real e Atlèticu, e su Barcellona.
Su dexènniu si fiatt abertu cun su 4º scudetu de su Valencia e, pustis, aiat registradu sas vitorias de is club prus de importu; su Real Madrid in su 1971-1972 (campionadu chi aiat bìdu s'ammaniare de su formatu de 16 a 18 scuadras), s'Atlèticu Madrid in su 1972-1973 e su Barcellona in su 1973-1974 cun s'innestu de s'olandesu Johan Cruyff (in su matessi annu s'Atlèticu Madrid aiat pèrdidu sa finale de Copa de sos Campiones contra su Bayern Mònaco).
De su 1974-1975 a su 1979-1980 sa Liga aiat registradu sas vitorias de su Real Madrid, cun s'etzetzione de su torneu 1976-1977, chi aiat bìdu sa viroria de s'Atlèticu Madrid.
Annos otanta
In sos primos annos otanta fiant èssidu a pilu is duas printzipales scuadras de is Paisos Bascos: sa Real Sociedad e s'Athletic Bilbao. In su 1980-1981 su duellu intre Real Sociedad e Real Madrid s'aiat concruidu cun sa vitòria de sa scuadra basca, ripitida s'annu a pustis a is disacatos de su Barcellona (custa borta cun duos puntos de vantàgiu).
Posca su Mundiale cde domo de s'Ispagna, is scuadras bascas aiant sighidu a dominare su Campionadu; dappoi is duos tìtulos consecutivos de sa scuadra de San Sebastian, is editziones 1982-1983 e 1983-1984 fiant istadas/istetias bintas dae s'Athletic Bilbao, ambos disafios ant tenidu sa mèllus in su Real Madrid. Su primu dd'iant otentu su 1º maju 1983, concruende sa stajone cun unu solu puntu de vantàgiu, su segundu dd'aiat otentu su 29 abrile 1984 pro una mèllus diferèntzia de marcaduras(+23 contra is+22 de is blancos).
Sa stajone 1984-1985 aiat bìdu s'ùnica vitoria de su Barcellona, cun Terry Venables in banchita, in antis de sa torrada madridista comente a protagonista assolutu in su lustru imbeniente.
Posca de su domìniu bascu aiat torradu su poderiu a su Real Madrid, chi aiat bintu cincu scudetos consecutivos intre su 1985 e su 1990.
Sa stajone 1985-1986 aiat bìdu comente a protagonista mannu su Real, chi at bìntu su suo 21º Scudetu cun 11 puntos de vantàgiu de su Barça, fiat rennessidu a bìnchere sa Copa UEFA pro sa segunda borta, pustis de àer bintu s'editzione 1984-1985. Su 1986-1987 aiat bìdu s'introduida de is play-off e de is play-out; luego de sa regular season is 18 scuadras beniant partzidas in tres trumas ; sa truma play-off pro su scudetu, chi cumprendiat is primas 6 classificadas, sa truma mèdia, chi cumprendiat is scuadras classificadas dae su 7º a su 12º postu, e sa truma play-out, chi cumprendiat is ùrtimas 6 scuadras.
Nointames custu rinnovamentu su Real Madrid fiat torradu a bìnchere su campionadu e, mescamente, no aiat cambiadu nudda respetu a sa classìfica de sa regular season.
De sa stajone 1987-1988 sa Liga aiat cambiadu de 18 a 20 scuadras; aiant abolidos is play-off ma aiat abarradu su play-out tra sa de dexessete e sa de dexeoto classificada (at a èsser abolidu dae su 1999-2000).
Is merengues ant a rennescere a si cunfirmare Campiones de Ispagna finas sa stajone 1989-1990, ghiados in campu de su messicanu Hugo Sánchez e de sos ispagnolos Emilio Butragueño, Manolo Sanchís, Rafael Martín Vázquez, Míchel e Miguel Pardeza, est a nàrrere Sa Quinta de su Buitre.
Annos noranta
Cun su cumintzu de is annos noranta aiat incumentzadu su tziclu de vitòrias de su Barcellona de Johan Cruyff. Cun s'innestu in scuadra de campiones istràngios cales Gheorghe Hagi, Ronald Koeman, Michael Laudrup, Hristo Stoičkov e Romário, agiudados dae is giogadores catalanos bènnidos de sa cantera, cales Guardiola, Amor e Ferrer, e bascos cales Bakero, Begiristain e Goikoetxea, su Barça aiat conchistadu cuator tìtulos consecutivos, fintzas si in manera diferente de unu de s'àteru; difatis, mentras su tìtulu 1990-1991 aiat bènnidu bintu cun 10 puntos de vantaggiu de sa segunda classificada, is duos imbenientes (1991-1992 e 1992-1993) aiant bènnidu bintos a s'ùrtimu turnu de campionadu, fintzas gràtzias a sas derrotas no speradas de su Real Madrid contra su Tenerife (pro 3-2 e pro 2-0) e tando cun sorte meda. S'ùrtimu, in su 1993-1994 aiat bènnidu bintu gràtzias a una mèllus diferèntzia de marcaduras in is cunfrontos de sa segunda classificada, su Deportivo La Coruña, arribadu cun is propios puntos in classìfica (56, ma una diferèntzia de gols de +13 respetu a sos galitzianos).
Su dominu in campu natzionale fiat totale, su Barcellona aiat potzidu conchistare sa prima Copa de sos Campiones de sa stòria sua, derrotende su 20 maju 1992 a Wembley sa Sampdoria pro 1-0. Aiat torradu in finale duos annos a pustis in Atene contra su Milan e, cando chi a sa vigìlia fiat istetiu donadu pro favoridu, fiat bènnidu derrotadu cun unu mannu 4-0 de is rossoneri.
Su tziclu blaugrana, pustis de cussa grae derrota, s'aiat cungiadu, pro donare spàtziu a sa torrada, in antis in Ispagna e dappoi in Europa, de s'aversàriu stòricu, su Real Madrid.
S'editzione 1994-1995 de sa Liga aiat istadu dominada dae su Real Madrid, ghiadu in banchita de un'ex-calciadore suo, Jorge Valdano, e in campu de s'atacante tzilenu Iván Zamorano e de su pitzioqueddu de dexesete annos Raúl, bènnidu de su setore giovanile. A s'acabbu de sa stajone is merengues aiant conchistadu su 26º scudetu de sa stòria sua, pustis de cincu annos de geunu. Durante s'istiu b'est tennida sa mannaria de su torneu de 20 a 22 scuadras; su 31 trìulas/argiolas 1995 sa Federatzione ispagnola aiat esclùdidu, pro problemas finantziàrios, duas scaudras, Siviglia e Oviedo, torrende a ponner s'Albacete e su Valladolid. A pagas dies de su cumintzu de su torneu, sas duas esclùdidas aiant bènnidu torradas a ammìtere e, de cunsighèntzia, aiat creschidu su nùmeru de is scuadras partetzipantes.
Su torneu, su primu cun s'assegnatzione de sos 3 puntos pro sa vitòria, aiat bìdu sa vitoria de s'Atlèticu Madrid, chi s'aiat agiudicadu su 9º Iscudetu de s'istòria sua, pustis de unu geunu de dexennoe annos mannu meda, tenende sa mèllus cun su Valencia e su Barcellona. Su Real Madrid, de sete a s'acabbu de sa stajone, benit esclùdidu, pustis de belle binti annos e pro sa segunda borta in s'istòria sua, de sas copas europeas.
Sa stajone imbeniente aiat bìdu sa torrada de su duellu intre blancos e blaugrana; is primos si fiant afortiados cun s'arribu in banchita de s'allenadore italianu Fabio Capello e cun is acuistos Roberto Carlos, Davor Šuker e Predrag Mijatović, mentras is catalanos s'aiant afortiadu cun su devanterii brasilianu Ronaldo, capocannoniere as'acabbu de sa stajone cun 34 marcaduras.
A su  Barcellona sa vitòria de sa Copa de sas Copas 1996-1997 e de sa Copa de su Re.
In zona callente, aiant baxiadu is ùrtimas 5 classificadas, de manera chi si torrada a su clàssicu formadu de 20 scuadras, incumenzende dae sa stajone imbeniente.
S'annu 1997-1998 aiat bìdu àncora su duellu Iscudetu cun protagonistas Barcellona e Real Madrid; is catalanos aiant tzèdidu Ronaldo a s'Inter, sostituende·ddu cun su cunnatzionale Rivaldo, mentras tra is madridistas Fabio Capello, pustis de su trìunfu cosa sua, aiat detzìdidu de torrare in Itàlia a allenare su Milan. S'istajone s'aiat detzìdidu su 25 abrile 1998, cun tres turnos de antìtzipu, cando su Barcellona, pareggiande 1-1 in su derby contra s'Espanyol, s'aiat agiudicadu s'Iscudetu pustis de cuaturus annos. Si su Barça aiat dominadu s'istajone in àmbitu natzionale, su Real Madrid aiat istadu protagonista a livellu europeu; su 20 maju 1998, derrottende in Amsterdam sa Juventus pro 1-0, sas merengues aiant conchistadu, posca de 32 annos sa de sete Copas de id Campiones.
Pustis su tìtulu bidiat comente a protagonistas Madrid-Barcellona, sceti uns scuadra chi est rennessida  a interrùmpere custu duopolio; difatis su campionadu 1999-2000 aiat bènnidu bintu dae su Deportivo La Coruña, chi aiat tentu sa mèllus cun su Barcellona, su matessi aversàriu cun cale aiat pèrdidu su tìtulu ses annos in antis a càusa de una peus  diferèntzia de maracaduras.
Annos duamìlla
In s'istiu 2000 b'est tenta s'arribada a sa presidèntzia madridista de Florentino Pérez, chi aiat cumintzadu a ponner in motu su progetu de is galacticos (galàticos), est a nàrrer ponner, cada annu, unu campione de fama internatzionale a unu giogadore bènnidu de sa cantera, est a nàrrere de su setore giovanile e, pro otènner custu, aiat bèndidu a sa comuna de Madrid sa cittadella sportiva de sa sotziedade balangende 500.000 pesetas (chi aiant serbidu fintzas a cobèrrere is dèpidos lassados de is pretzedentes gestiones) e aiat comporadu, comente a DG, s'ex istedda Jorge Valdano (giai allenadore tra su 1994 e su 1996).
Cun sa ghia tècnica de Vicente de su Bosque, ex-tècnicu de is primaveras postu in prima scuadra in su mede de santandria/donniasantu 1999 cun unu ruolu a interim, e posca cunfirmadu bidus is resurtados otentos mescamente a livellu internatzionale, su primu corfu de s'era Pérez (e su primu galactico) aiat istadu s'acuistu de su centrocampista portoghesu Luís Figo de su Barcellona, acuistu chi at fatu infadare meda is tifosos catalanos, tantu chi durante su primu Derby de Ispagna, su 18 santandria/donniasantu 2000, ddu iant ghetadu de sa curva de su Camp Nou una conca de porcu chi aiat acabadu no meda a tesu de su giogadore.
Nointames unu cumintzu no meda positivu (derrotadas in Super-copa europea contra su Galatasaray e in Copa Intercontinentale contra su Boca Juniors e eliminatzione prematura in Copa de su Re) is madridistas aiant renessidu a bincher, pustis de cuator annos, su scudetu cun sete puntos de vantàgiu de su Deportivo La Coruña.
Groenlàndia
Sa Groenlàndia tenet istèrrida de 2 166 086 km² e populatzione de unos 56 370 bividores. Est su territòriu cun densidade de bividores prus bàsciu de su mundu.
Primera División
Annos duamìlla
S'istiu 2001 aiat registradu su segundu corfu galactico cun s'acuistu de Zinédine Zidane de sa Juventus pro 75 milliones de èuros e sa stajone 2001-2002 aiat signadu fintzas su cumintzu de su mini tziclu de su Valencia, allenadu dae unu giòvanu a beru e disconnotu Rafael Benítez; ant a èssere difatis is valentzianosi a bincher su tìtulu de Campione de Ispagna 2001-2002 a pustis de 31 annos, mentras su Real, in s'annu de su tzentenàriu, at a rennessere a bìnchere sa Copa de is Campiones 2001-2002, sa de noe de s'istòria sua e sa de tres in sos ùrtimos cincu annos; unu resurtadu mannu de aici, in àmbitu internatzionale, no su si bidiat de is tempos de De Stéfano e Puskás. De regordare su doppiu disafiu in Semifinale contra su Barcellona, a pustis de duos pretzedentes de sas editziones 1960 e 1960-1961; vitòria pro 2-0 in trasferta a Barcellona in sa gara de andada e parègiu in domo 1-1 in cussa de torrada.
Groenlàndia
In su 1984, sa Danimarca at firmadu unu tratadu cun s'Unione Europea pro pretzisare sa situatzione de sa Groenlàndia. Su territòriu est istadu leadu de is acòrdios subra su crabone es'atzàrgiu (CECA) e de is acòrdios subra s'energia atòmica. Sunt istadas cumbènnidas fintzas dispositziones pro amparare sa pisca.
Primera División
Annos duamìlla
Su de tres corfos de s'era Pérez aiat istadu su brasilianu Ronaldo, bènnidu de s'Inter, a pustis de sa vitòria de protagonista in su Campionadu mundiale de fubalu de su 2002; a cumintzu de sastajone fiant arribadas is vitorias in Super-copa europea e in sa Copa Intercontinentale, mentras in campionadu su chertu a su tìtulu aiat bìdu comente a protagonistas su sòlitu Real e sos bascos de sa Real Sociedad. A pustis de èsser istetios in conca pro belle totu sa stajone, sos arbu-azulus fiant istetios superados in classìfica a sa penùrtima die, su 15 de làmpadas 2003, cunsentende a is merengues de s'agiudicare, sa domìniga imbeniente, su scudetu 29 de s'istòria issoro.
Groenlàndia
Sa Groenlàndia benefìtziant nointames de sa libera tzirculatzione de is europeos, segundu sa cunventzione de Schengen. A fatu de sa lege subra s'autònomia votada de su parlamentu danesu su 19 de maju 2009, sa Groenlàndia at balangiadu unu afortiamentu de s'autònomia de chi giai godiat. Sa Danimarca dd'at tzèdidu 32 domìnios e cumpetèntzias, comente su de sa politzia e de sa giustìtzia. Moneda, defensa, e polìtica istrangia abarrant imbètzes suta su cuntrollu danesu.
Sa riforma de s'autònomia est cunsighida a unu referendum consultativu chi at tentu logu in Groenlàndia su 25 de onniasantu 2008.
Primera División
Annos duamìlla
A pustis de sa dopieta Liga-Copa UEFA Benítez s'aiat trasferidu in Inghilterra pro allenare su Liverpool, mentras a Madrid, a pustis de unu finale de stajone chi est acabada a su 4º postu in campionadu e s'eliminatzione in Copa de is Campiones in is de cuartus de finale contra su Mònaco, Jorge Valdano aiat annuntziadu is dimissiones de sa càrriga de Diretore Generale e responsàbile de s'àrea tècnica de sa scuadra.
A pustis de unu perìodu de resurtados negativos e cambiadas de presidèntzia, est torradu a sa vitorias su Barcellona. Primu cun d'unu bonu 2º postu in su torneu 2003-2004, mescamente gràtzias a un'òtimu girone de torrada, is blaugrana fiant torradus protagonistas in sa pelea pro su scudetu; cun sa presidèntzia de Joan Laporta, allenados dae s'olandesu Frank Rijkaard e ghiados in campu de s'assu brasilianu Ronaldinho e de su devanteri camerunense Samuel Eto'o is catalanos fiant torradus a sa vitòria in campionadu pustis de ses annos, binchende cun duas dies de antìtzipu, su 14 maju 2005, su 17º tìtulu de Campione de Ispagna de s'istòria issoro. S'acuistu de nous campiones est fatzilitadu dae sa noa normativa fiscale aprovada in su 2005, "Lege Beckham", chi cunsentiat a is spagnolos unu tassamentu agiudadu.
Sa vitoria de su campionadu est istetia ripitida, a cumpletare su trìunfo, aiat lòmpidu fintzas sa vitòria in Copa de sos Campiones 2005-2006 derrotende in finale s'Arsenal pro 2-1. De sutalineare su double ispagnolu in sas cumpetitziones UEFA; difatis, in Copa de sos Campiones, aiat arribbadu fintzas sa vitòria de sa Copa UEFA 2005-2006 de su Siviglia, chi aiat derrotadu in finale sos inglesos de su Middlesbrough pro 4-0.
Sa stajone 2006-2007 aiat bìdu sa torrada in su chertu pro su scudetu de su Real Madrid a pustis de unu perìodu de crisis internas chi aiat bìdu sa cambiada de tres presidentes solu in su 2006 e cuator tècnicos intre su 2004 e su 2006. Est torradu in banchita Fabio Capello e aiant arribbadu s'italianu Fabio Cannavaro (Campione de su Mundadu 2006), su brasilianu Emerson, ambos de sa Juventus, e s'olandesu Ruud andant Nistelrooy de su Manchester United. Posca unu girone de andada negativu, concruidu a su 5º postu, aiat cumintzadu sa rincorsa madrileña e, a 90 minutos de sa fine de su campionadu, su tìtulu de Campione de Ispagna 2006-2007 fiat cuntierradu tra Real Madrid, Barcellona (primas a parinales puntos ma blancos favoridos pro mègius diferèntzia retzes) e, cun carchi possibilidade in mancu, Siviglia, in un' annada in cale a sos andalusi aiat chessidu de bissare sa resessida in Copa UEFA adobbende in finale una àtera ispagnola, s'Espanyol, e de bìnchere sa Super-copa europea, adobbende 3-0 su Barcellona, e sa Copa de su Re.
Su 17 làmpadas 2007, a su tèrmine de su primu tempus, su Barcellona teniat in manu sa Liga, in cantu binchiat 3-0 a Tarragona mentras su Real Madrid perdiat in domo 0-1 contra su Maiorca. In su segundu tempus sa situatzione s'aiat bortadu; gràtzias a Reyes (dopieta) e Diarra sos blancos ribaltarono su resurtadu binchende pro 3-1. In sas unos àteros duos disafios su Barcellona aiat bintu 4-0 mentras su Siviglia aiat derrotadu 3-1 in domo su Villarreal, in manera inùtile, pro ite su Real Madrid, posca bator annos sena vitòrias, aiat chessidu a otènnere su 30º iscudetu de s'istòria. Pro Fabio Pilu duas esperièntzias madridiste e duas vitòrias in ambas ocasiones.
Torsten Haß
Torsten Haß (pseudònimu: Kim Godal; Neumünster, Schleswig-Holstein, 21 de santandria 1970) est unu iscritore e poete tedescu.
Primera División
Annos duamìlla
Nointames sa vitòria Pilu non benit cunfirmadu e sostituidu dae su tedescu Bernd Schuster, ex calciadore tra su 1988 e su 1990. Cun su nou tècnicu su Real Madrid chessit a bissare sa resessida de s'annu in antis cun duas dies de antìtzipu, binchende a Pamplona contra s'Osasuna pro 2-1, in un' annada, cussa 2007-2008, chi s'at a concruire cun sa resessida de s'Ispagna a su Campionadu europeu de carche 2008 in Àustria e Isvìtzera, adobbende in finale sa pro 1-0 a Vienna su 29 làmpadas 2008 e conchistende, a distàntzia de 44 annos, su suo 2º tìtulu de Campione de Europa.
In s'istajone 2008-2009 est però su Barcellona a s'impònnere cun su nou tècnicu Guardiola in s'istajone de sos trìunfet fintzas in Champions League e Copa de su Re: tribolata s'istajone de su Real chi esònerat posca pagas dies su tècnicu Bernd Schuster: sa formatzione catalana binchet fintzas un'istòricu "clasico" 2-6 a Madrid, umiliende sos aversàrios. Pro su Barcellona est su 19º tìtulu.
S'istajone 2009-2010 torrat a èssere unu duellu tra Barcellona e Real Madrid, chi ant a concruire su campionadu ambas cun unu puntègiu rècord, de pare a pare 99 e 96 puntos, cun ambas formatziones binchidoras in 31 partidas subra 38. Su Barça binchet ambos cunfrontos dirìgidos (1-0 a Barcellona e 2-0 a Madrid) cunfirmende·si Campione de Ispagna ultres a bìnchere Super-copa Ispagnola, Super-copa Europea e Mundiale pro Tzìrculu, divenende su primu tzìrculu a bìnchere totus sas cumpetitziones ufitziales a cale at partetzipadu in un'annu solare. Pro s'iscuadra azulgrana est su 20º tìtulu, in un'istajone chi s'at a concruire cun sa vitòria de s'Ispagna a su Campionadu mundiale de carche 2010 in Sudàfrica adobbende in finale su 1-0 posca sos tempos suplementares su 11 trìulas 2010 a Johannesburg, in antis vitòria de sa natzionale  in unu mundiale, puru su primu resessida de una natzionale europea a foras de su pròpiu continente posca 80 annos de isetu de s'in antis editzione de su 1930.
Annos duamiladexe
In su 2010-2011 sighit su domìniu de su Barcellona. Su duellu cun su Real Madrid si verìfica in totus sas cumpetitziones, su chi porrida a sete Clásicos. In campionadu sas duas mannas cùngiant de pare a pare cun 96 e 92 puntos, cun s'istòrica manita (5-0) de sos blaugrana a su Camp Nou (posca 16 annos de s'ùrtima furriada) e parègiu pro 1-1 a sa torrada a su Bernabéu; in Copa de su Re sas duas iscuadras s'afrontant in finale a Valencia e su Real chessit a superare sos rivales pro 1-0 posca sos suplementares cun retze de Cristiano Ronaldo, binchende su trofeu posca 18 annos; in Champions League sas duas iscuadras s'afrontant in semifinale, e a bìnchere est su Barça, tra sas chistiones. SOS blaugrana binchent 2-0 a Madrid sa gara de andada (posca chi su Real fiat abarradu in deghe pro s'espulsione de Pepe) e pareggiano 1-1 a sa torrada in domo (cun noas polèmicas pro s'annullamentu de unu gol a su Real in su 0-0). Su Barcellona binchet poi su trofeu pro sa de bator furriada adobbende in finale, comente a duos annos in antis, su Manchester United pro 3-1 a Londra. Cristiano Ronaldo e Lionel Postos cùngiant ambos cun 53 retzes istajonales. Ùrtimu iscontru tra sas duas mannas de Ispagna si tenet in Super-copa, ue binchent àncora sos cadalanos.
In s'istajone imbeniente sa mùsica càmbiat. Su Real Madrid conduit un'a beru grande campionadu de andada, nointames sa derrota cun sos rivales de su Barça a su Bernabéu. S'arribbat a unu vantàgiu de 10 puntos chi de repente benit belle dilapidato de sos Galacticos chi s'andant a giogare sa Liga a su Camp Nou cun totus sos sfavori de su pronòsticu. Ma Khedira e Cristiano Ronaldo domant su Barcellona e su Real binchet pro 2-1 ponende in cassaforte sa Liga. Su tìtulu benit ufitzialmente cunsignadu tra sas manos de su tzìrculu de Florentino Perez su 2 maju 2012 posca sa vitòria a sos disacatos de s'Athletic Bilbao. Su Real cun 7 puntos de vantàgiu a 2 dies de sa fine si laùreat campione de Ispagna. Su 11 maju 2013 su Barcellona binchet su tìtulu nùmero 22 de s'istòria sua e si laùreat campione de Ispagna, concruende su campionadu a cuota 100 puntos.
S'egemonia de sas duas mannas de Ispagna s'interrumpet s'annu posca, cun sa de deghe vitòrias in Liga de s'Atlético Madrid, ma torrat a comintzare subidu s'annu imbeniente, cun su Barcellona capatzu de atzentrare unu segundu treble a distàntzia de pagos annos de su pretzedente (primu e, pro oras, ùnicu tzìrculu europeu a atzentrare custu resurtadu pro duos furriadas). In su 2016 su Barcellona torrat a bìnchere cun unu puntu de vantàgiu in su Real Madrid, in unu torneu chi si risolvet solu a s'ùrtima die.
Diritos televisivos
Ultres a sos diritos pay, in manu a Digital+ (satèllite) e Mediapro (pro mèdiu de unu canale DTT, Gol TV), de cumintzu annos '90 nessi una partida depet èssere esclusivamente trasmìtida in craru. In Itàlia est visìbile subra Fox Sports in sa prataforma Sky e era visìbile fintzas in sa prataforma Mediaset Premium tràmite su canale Fox Sports pro sas istajones 2013-2014 e 2014-2015. 40 partidas de sas ùrtimas 10 dies de s'istajone 2012-13 aiant istadu trasmìtidas dae sas retzes affiliate a Publishare.
Provìntzias de sa Sardigna
In sa Regione Autònoma de sa Sardigna b'at oe oto provìntzias, nominalmente:
Primera División
Sas iscuadras de Primera División
Sunt 59 sas iscuadras chi ant pigadu ala a sas 86 editziones de su campionadu de màssima sèrias ispagnola de Primera División de su 1928-1929 a su 2016 -2017. Solu 3 de custas sunt chessidas a èssere semper presentes e a non torrare a dae segus mai in Segunda División, e pretzisamente s'Athletic Tzìrculu, su Barcellona e su Real Madrid.
Custas sunt sas 59 iscuadras, ordinadas pro nùmeru de campionados chertados (agiornadu a s'istajone 2016-2017).
Positzione de is scuadras
Mi' sos mègius tzantziamentos de sas iscuadras chi ant pigadu ala a sos 85 campionados dae su torneu 1928-29 a su 2015-2016.
Istatìsticas
Istatìsticas agiornadas a su 22 ghennàrgiu 2017. In grassetto sos giogadores àncorat in fainas.
Dii europea de is lìnguas
Su 26 cabudanni est stètia proclamada Dii europea de is lìnguas de su Cunsillu de Europa, cun s'amparu de s'Unioni Europea, su 6 de idas de su 2001, a sa fini de s'annu europeu de is lìnguas, su 2001.
Intra is obietivus generalis de sa Dii europea de is lìnguas ddoi at sa sensibilizatzioni apitzus de s'importu de s'imparu de is lìnguas po amellorai su plurilinguismu e sa cumprensioni interculturali, promovi sa diversidadi linguìstica de s'Europa e incoragiri su stùdiu de is limbas po totu sa vida.
Cun s'ocasioni, est organizada una filera de acuntessimentus in totu s'Europa, eventus po pipius, programas de arràdiu e televisioni, cuferèntzias. Is eventus non funt organizaus ni de su Cunsillu ni de s'Unioni europea, mancai custus agiudint cun unu contributu in dinari.
Ddoi at agiumai 225 lìnguas indìgenas in Europa – su 3% de is lìnguas mundialis. Sa parti manna de issas est de orìgini indoeuropea. In prus, cun s'arribu de imigraus e amparaus, su multilinguismu s'est amanniau. Sceti in Londra si fueddant 300 lìnguas.