cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Santos
Tirat 280,3 kilòmetros cuadrados e contat 418.375 abitantes (2006).
Manàgua
Managua (nòmine integru: Leal Villa de Santiago de Managua) est una tzitade de unos 1.028.000 bividores, capitale e bidda prus manna de su Nicaràgua. S'àrea metropolitana contat unos 2,5 milliones de residentes.
Sa bidda est capitale de su 1852.
Manàgua est sa tzitade prus manna de Amèrica Tzentrale a segus de Tzitade de su Guatemala.
Charles Darwin
Charles Robert Darwin, ( /<span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ d <span title="/ɑr/ 'ar' in 'bard'">ɑr w <span title="/ɪ/ short 'i' in 'bid'">ɪ n /   ; 12 Freargiu 1809 – 19 Abrile 1882) fiara unu naturalista e geologu inglesu, meda connottu po sa sua teoria de sa evolutzioni. Darwin ari publicau sa sua teoria de sa evolutzioni in su libru "S'origini de is ispetzias" in su 1859 a pustis de annus de istudios e a pustis de sa ispeditzioni navali de su Beagle. In particulari s'istudios de is animales de sa isulas Galapagos in 1835 anti contribuiu meda a convinciri Darwin de sa bontadi de sa sua teoria.
John Kennedy Toole
John Kennedy Toole (New Orleans 17 de nadale 1937 - 26 de martzu 1969) est istadu un'iscridore americanu de sa Louisiana, chi at retzidu su prèmiu Pulitzer pro su romanzu publicadu a pustis de sa morte A Confederacy of Dunces, (traduidu in italianu cun nùmene de Una Banda di Idioti). Àtera opera chia aiat iscritu est The Neon Bible (Sa Bìbbia a su Neon). Mancari esserent medas is membros de su mundu letràriu chi aiat apretziadu is traballos suos, is romanzos de Toole fiant totus refudados fintzas a cando issu s'agataiat. A cunsighidu de istrobos psichiàtricos in parte dèpidos a custu fatu, si fiat suitzidadu a s'edade de 31 annos.
Toole fiat nàschidu in una famillia de sa classe mèdia de New Orleans. Giai dae pipiu sa mama dd'aiat acostadu a su mundu de sa cultura e aiat sighidu a s'ocupare e s'intrusire in is affàrios de su fìgiu pro totu sa vida. Suta cunsìgiu de issa, Toole diat diventare atore fintzas dae edade de 10 annos, interpretende personàgios còmicos. A s'edade de 16 annos aiat iscritu su primu romanzu, The Neon Bible, chi prus a tradu diat àere fulliadu pro ite adolescentziale.
Toole aiat retzidu una bursa de istùdiu pro s'universidade de Tulane. A fatu de sa làurea aiat istudiadu inglesu in sa Columbia University, in New York, in paris tempus chi fiat traballende in s'Hunter College. Aiat fintzas insingiadu in colleges bàrios de sa Louisiana. Tzerriadu pro su serbìtziu militare, aiat dèpidu lassare is istùdios, ma in s'esèrtzidu aiat sighidu a insingiare inglesu a is militares de limba ispagnola de San Juan, in Puerto Rico. Est durante custu perìodu chi aiat incommintzadu a iscriere A confederacy of Dunces, acabadu pois una borta torradu a domo.
Sutapostu a s'atentzione de sa casa editora Simon & Schuster, su romanzu fiat dadu a s'incuru de s'editore Robert Gottlieb, chie aiat cunsideradu su traballu de Toole de calidade, ma essentzialmente de pagu cunsistèntzia. Nimmancu a pustis de medas mudàntzias Gottlieb fiat abarradu cuntentu, e una borta chi su romanzu fiat refudadu fintzas de unu àteru editore, Hodding Carter Jr., dd'aiat rimadu. Depressu e cun ideas persecutòrias, Toole fiat partidu in viàgiu. Firmadu in Biloxi, Mississippi, si fiat bochidu in intro sa machina sua cun peri is fumos de iscarrigu, usende unu tubu pro abbare. Una pariga de annos a pustis sa mama aiat portadu su manuscritu a s'iscritore Walker Percy chi si fiat mòvidu pro ddu fàghere imprentare. In su 1981 Toole diat retzire su pèmiu Pulitzer pro sa narrativa.
Solstìtziu
Su solstìtziu est cadaunu de sos duos momentos de s'annu cando su Sole tenet sa declinatzione màssima (distàntzia angulare) rispetu a s'ecuadore tzeleste.
In su solstìtziu de istiu de s'emisfèriu norte, su Sole arribat a su zenit a mesudie subra su tròpicu de Càncaru e in su solstìtziu de ierru arribat a su zenit a mesudie subra su tròpicu de Crabucorru.
Un'àtera manera de cumprèndere su significadu de solstìtziu est de nos refèrrere a sa durada de sa die (in astronomia, sa die cumprendet su tempus in su cale su Sole s'agatat subra de s'orizonte, est a nàrrere, su tempus chi passat intre s'arvèschida e iscurigadòrgiu. Custa durada est variàbile durante s'annu. B'ant duas dies in s'annu cando arribat a sos balores estremos: sa die prus longa currespondet a su solstìtziu de istiu, e sa prus curtza, a su solstìtziu de ierru. Su solstìtziu de istiu marcat su passàgiu de su beranu a s'istiu, mentras chi su solstìtziu de ierru marcat su passàgiu de s'atòngiu a s'ierru. In s'emisferu sud, si nde narat solstìtziu de istiu de su solstìtziu de su mese de nadale, e solstìtziu de ierru, de su solstìtziu de su mese de làmpadas, pighende in contu sa diferèntzia de istasones intre sos duos emisfèrios.
Tbilisi
Tbilisi (in georgianu თბილისი) est sa capitale e sa tzitade pius manna de sa Georgia, e at 1.260.000 abitantes.
Santu Lussurzu
Santu Lussurzu est una bidda de 2.578 tzitadinos, colloada in su versante orientale 'e su Montiferru, in sa Provìntzia de Aristanis.
Territoriu
Su territoriu 'e sa 'idda est in parte manna montagninu. Lompet a oriente fintzas a s'altipianu 'e Abbasanta ibue suerzos e masones parent a intro'e una pintura. Cun Culeri si partzit sas cimas prus altas de sa cadena 'e su Montiferru. Buscos de castanza e de elighe, chi sunt istados amenetzados de su fogu 'e su 1994 chi at postu in perigulu su Montiferru, faghent sentinella e corona a sa'idda. In medas narìant chi sa 'idda s'isviluppàt a intro 'e unu vulcanu. In beridade, totu su Montiferru paret de origine vulcanica ma non s'ischit ibue siat su zassu zustu 'e su cratere.
Escursionismu
Dae sa 'idda est possibile a leare caminos po escursiones chi in pagos chilometros mustrant sas bellesas de su territoriu suu: istrampos,sas rocas carateristicas de sos montes, sos rios e sos frumenes, sa flora e sa fauna. Si podet visitare puru su riu 'e Bau 'e Mela, s'abba 'e su cale annat a finire a s'istrampu 'e sos molinos, chi leat su lumen de sos molinos de s'epoca pre-industriale. Ateros caminos lompent a sas lacanas de sas biddas a funnu, comente Culeri e Iscanu.
Zassos de interesse
A pagos chilometros de sa 'idda, in diretzione nord SP 20, si podent visitare duos interessantes zassos turisticos: Santu Nenaldu a 5 km de sa 'idda e su Monte'e Sant'Antoni a 15 km chi però est in su Comun'e Macumere. Sa idda est ricca de Cresias e su territoriu antat nuraghes de importu mannu.
Santu Nenaldu
Su burgu 'e Santu Nenaldu est bividu de paga zente in s'ierru ma si populat de turistas e furisteris in s'istiu, in sa cale istaione, sas dominigas e sas dies nodidas, si prenat de zente in crica 'e su friscu 'e sos montes suos. Est naschidu propriu cun su fraigu 'e Sa Cresia romanica de su XII seculu e a costazu s'antigu ispidale, sede de s'ordine de Santu 'Anne in Gerusalemme.In cussu tempus Santu Lussurzu faghiat parte de su Giudicadu de Torres chi tra su 1127 e su 1182 fuit cumannadu de Gonario II chi ìat leadu parte a sa sigunna Crociata. Su burgu est como famosu po sas sete funtanas (siete fuentes), s'abba e sas cales, pura, cristallina e famosa in totu sa Sardigna po sas propriedades salubres suas, alimentat unu riu chi calat fintzas a sa pian'e Abbasanta. Su zassu est propriu a intro 'e unu buscu de elighes e suerzos. No est raru bier albures seculares, in particulare a unu chi teniat prus de 200 annos est istada posta una targa. Propriu in Santu Nenaldu oldinzant d'ogni annu sa Fiera regionale 'e su caddu, chi attìrat totu sos amantes de sa cultura lussurzesa ligada a su munnu 'e sos caddos.
Ardaule
Ardaule est una bidda de 1.158 bividores, situada me sa Meria o Provìntzia de Aristanis.
Alcúdia
Alcúdia est una comuna ispagnola de 19.071 abitantes situadu in sa comunidade autònoma de sas Baleares.
Alcudia est unu de sos tzentros turìsticos printzipales de s'ìsula de Maiorca, possedit una marina de 9 km de longària e sa riserva naturale de S'Albufeira, meda pobulare pro sos praticantes de su bird-watching, ultres a unu parcu acuàticu. Est a largu 40 minutos de s'aeroportu de sa capitale Palma de Maiorca.
De su portu de Alcùdia sàrpant ogni die sos traghetos de collegamentu cun Barcellona, Minorca e Valencia.
In sa tzitade betza ogni domìniga e martis s'acumprit unu mercadu tìpicu.
Ad Apostolorum Principis/campidanesu
Ad Apostolorum Principis est sa XXXIX enciclica de Papa Pio XII. Criada su 29 giugno 1958. Chistionat de regulas po sa Cresia Catolica in Tzina.
Brasile
Su Brasile est una repubbrica federale democratica de s'America Meridionale. A oriente est bagnadu de s'Oceanu Atlanticu.
Sa capitale est Brasìlia.
Binissalem
Binissalem est una comuna ispagnola de 7.251 abitantes situadu in sa comunidade autònoma de sas Baleares.
Albert Camus
Albert Camus (Dréan, 7 onniasantu 1913 – Villeblevin, 4 ghennàrgiu 1960) est istadu unu filosofu, sagista, iscritore e drammaturgu frantzesu.
Cunsiderdu impari a Jean-Paul Sartre unu de sos babos de s'esistentzialismu ateu de su seculu XX. Sa produtzione literaria sua est ispirada in manna parte de is acuntèssias istoricas de su tempus suo, duncas mascamente is gherras mundiales e is totalitarismos.
Cun sa II Gherra mundiale cumbatiat in sa resistentzia frantzesa comente partisanu, e fiat tesseradu in su Partidu Communista Frantzesu (PCF), de chi in sos annos s'istesiaiat ca pro ite in perrica cun sa bisura ortodossa de su marxismu. Lassadu su partidu s'acostaiat a su Movimentu Anarchicu.
Est binchidore de su Prèmiu Nobel pro sa Literadura in su 1957.
Lovely Complex
Lovely Complex (ラブ★コン Rabu Kon? Love Com) est unu manga chi sa mangaka Aya Nakahara at iscrittu e disinnau. S'istoria l'an fintzas bortada ind unu film chin su matessi titulu e ind un'anime (cartone giaponesu). In prus, in su 2006 b'an fattu unu videojocu pro sa PlayStation 2. In su 7 de aprile de su 2007 an cumintzau a mandare in unda sa prima puntada de s'anime.
Istoria
S'istoria contat s'amore istranu chi s'isvilupat a prenu tra duos cumpanzos de iscola, chi a su cumintzu non si podìan bìer s'unu chin s'ateru tantu brigavan, Risa Koizumi (小泉リサ Koizumi Risa) e Atsushi Otani (大谷敦士 Ōtani Atsushi), fentomàos in s'iscola de Osaka issoro pro si facher bìer tantu comicos in sa briga, chi su mastru etottu lis aìat postu su nomìnzu de All Hanshin Kyojin (una cropa reale de comicos giaponesos, un'ispètzia de Stanlio e Ollio orientale). Risa est, difatis, arta meda (172 chentìmetros) cufforma sa media feminìna giaponesa (chi est imbètzes 158 chentimetros); Atsushi, a s'imbesse de Risa, est bassu meda (156,2 chentimetros) cufforma a cussa mascrìna giaponesa (chi est imbetzes 172 chentimetros). Custa diferentzia de artesa (e su lùmen belle ironicu chi tenen: cussu de s'una cheret nàrrer "cantàru minore", su de s'atteru "badde manna") los fachet cumpressàos, prus de cantu non lu sian ja, ma custu est pètzi un'assimizu ebìa ca tenen a cumòne fintzas interessos e carattere. Ambosduos, in prus, cheren facher isperientzia de s'amore in sa zoventude issoro. E propriu cussu b'at a falare in sa conca de Risa, chi li cumintzat a piachere Atsushi e si nde innamorat puru a pùstis, ma issu est malu a cumprendere e issa, chind un'amore refudàu (pro duas bortas) e non corrispostu, bi sufferit e pranghet meda. Pètzi unu sentìdu de zelosìa tra Atsushi e unu professore de inglesu at a cambiare sas cosas, ponendechèlos a pare e lassande a una banda sa timidèsa. Fachendebìla a brincare (non chene dolores) impare medas difficurtades chi sa bida lis ponet addaenantis, comente traitorìas e mascamente s'issèperu de su benidore issoro chi los at a jùcher a istradas a divèssu, Otani e Koizumi s'an a promìttere de si bòlere bene a pustis puru.
Geòrgia (Istados Unidos de Amèrica)
Sa Geòrgia (/ˈdʒɔrdʒə/ jor-juh) est unu istadu federadu de sos Istados Unidos de Amèrica, chi s'agatat in sa regione Sud-orientale de sa natzione. Pigat nòmene de Re Giorghi II de Britànnia Manna. Sa capitale e prus manna tzitade est Atlanta.
Sos nomìngios sunt "Peach State" (Istadu de su Pèssighe) e "Empire State of the South" (Istadu imperiale de su Sud).
Geografia
Allàcanat in su Nord cun su Tennessee e sa Carolina de Nord, in s'Ovest cun s'Alabama, in su Sud cun sa Flòrida, in s'Est cun sa Carolina de Sud e s'Ocèanu Atlànticu.
In sa parte setentrionale de s'istadu s'agatant sos Montes Blue Ridge, chi sunt parte de sos Apalacos. Sa parte tzentrale est imbetzes prana e montigrosa, in s'Est a cara de su mare e is su Sud s'agatant campuras. Su pitzu prus artu de sa Geòrgia est su monte Brassbald (1.458 m)
Est su de 24 istados prus istèrridos e su de 8 prus populados de sos 50 de sa federatzione.
Istòria
Sa Geòrgia est istada s'ùrtima de sas trèighi colònias originales a èssere costituida, in su 1732. A pustis de sa Rivolutzione Americana fiat s'istadu de bator a ratificare sa costitutzione de sos Istados Unidos, su 2 de ghennàrgiu 1788.
In su 1861 aiat decraradu sa setzessione, diventende unu de sos sete istados cunfederados originales. Fiat fintzas s'ùrtimu istadu a torrare in s'Unione a s'acabu de sa Gherra tzivile, su 15 de trìulas 1870.
Antzianismu
Su tèrmine antzianismu ìnditat unu cumparis de proas dolorosas o de pràtigas ritualizadas, numenadas noaladas, chi sunt destinadas a simbolizare s'integradura de un'individu a unu grupu sotziale: istudantes, militares, profissionales, eac.
The Squeaky Wheel
The Squeaky Wheel (S'arroda chi tzichìrriat) est su nomìngiu postu de is ascurtadoris de undas curtzas a una statzioni radiofònica chi trasmitit unu sonu caraterìsticu, de innui ndi benit su nòmini, e, a manera ocasionali, messàgius in còdixi.
Stòria
De su 2000 a su 2008 su sonu arregordàt su de un'arroda chi trìsinat in s'asfaltu, ma in su 2008 est cambiau, imbiendi duus e, apustis, tres tonus alternaus arrepìtius a s'infiniu. Sa frecuèntzia de trasmissioni de s'emissora càmbiat de sa dii a su noti: a de dii trasmitit in 5473 kHz, a de noti in 3828 kHz.
Antzianismu
Orìzine e caraterìstigas de su fenòmenu
Sende gasi, fitianu s'antzianismu s'ispressat peri atos pessighidores cun onzi règula puros e sintzillos, cun bisastros de onzi ispètzia, finas a arribare, in unos cantos casos, foras male a su suitzìdiu o a su mortorzu. Su fenòmenu diat parrer esser prus frechente in sos Istados chi tenent un'armada massiva, gràssias a su regrutamentu obrigadòriu.
The Squeaky Wheel
Stòria
Sa trasmissioni acuntessit in modulazioni a banda laterali sìngula cun supressioni de sa banda superiora (USB). Prus bortas su sonu est stètiu firmau po lassai su logu a messàgius de boxi in còdixi, pronuntziaus a su micròfonu de personis beras, siat òminis siat fèminas. Su logu pretzisu de orìgini de sa trasmissioni est disconnotu, ma si creit chi siat acanta de sa tzitadi de Rostov asuba a su Don, in Rùssia.
Antzianismu
In Itàlia
In Itàlia, pro dègadas, s'est tiradu a minimizare o denegare sas responsabilidades de sas zerarchias militares, gasi che a imbarare sa pubritzitade de sos episòdios chi acontessiant.
The Squeaky Wheel
Stòria
Su sinnali no est bonu meda in s'Europa centrali e a bortas su sonu sparessit po diis, cuau de s'abolotu. Sa trasmissioni s'est intèndia puru me is frecuèntzias 3650 kHz, 3815 kHz, 5474 kHz e 5641 kHz. Sa desinnatzioni Enigma po sa Squeaky Wheel fiat S32, innui "S" sinnìficat "Lìngua slava", ma de su 2000 a su 2005 est stètia cambiada in XSW, sendi chi sa boxi no no si connosciat prus.
Antzianismu
In Itàlia
In sos annos '80 e '90 de su sègulu coladu, sos episòdios de antzianismu aiant cumintzadu a nch'essire a campu e a si fagher de cunnoschimentu zenerale, a su puntu de conchinare sa crasse polìtiga a prozetare su superamentu de su servìtziu militare obrigadòriu in Itàlia.
Marco Magnani
Marco Magnani (Tàtari, * 22 de lampadas 1945-23 de lampadas 2003), fizu de su pittore tattaresu Giuseppe, fidi unu criticu de s'arte. Sos istudios suos sunu fundamentales pro s'istoria de s'arte moderna in Sardigna.
Antzianismu
Su casu Scieri
Est particularmente cunnota s'acontèssida de Emanuele Scieri, chi dispensaiat servìtziu inche sa Brigada Folgore, chi sa morte si fiat dada in su 1.999, in tzircustàntzias mai craridas dessintotu, in su Cuarteri Gamerra C.I.PAR Tzentru de Insajadura de Pararutistas de Pisa. Sas imbestigaduras aiant reveladu chi su zòvanu siragusanu zai fiat mortu dae bastante tempus. Su casu aiat trubuscadu s'opinione pùbriga, peroe prus chi totu nch'aiat zutu a s'iscoberta de una “polìtiga” ch'in logu de orizare e pessighire sos atos de antzianismu, los cuaiat e foras male los tolleraiat.
Marco Magnani
Agganzos dae fora
Associazione Marco Magnani, Breve ischeda biografica
Antzianismu
Su casu Scieri
Subra de su suzetu bi fiant istadas unas cantas interrogaduras paralamentàrias, comente pro isempru sas dae bandas de Sandro Delmastro Delle Vedove e Athos De Luca sos deputados de sa Càmara e de Carlo Sconamiglio, Ministru de sa Defesa de tando.
Adu Ogyinae/campidanesu
Adu Ogyinae, in sa mitologia de su populu Ashanti de su Kenya, est su primu omini.
Gravellu
Dianthus caryophyllus L. (Gravéllu o Caróvulu) est una pranta de ebra de sa famìllia de Caryophyllaceae. Probabilmenti nativa de su Mediterraneu innui esti diffundia in tottus is regionis, s'esatta orìgini no est connotta po sa cultivatzioni istensiva chi est istettia fatta in is uttimus 2.000 annus.
Cultivu
Su gravéllu aresti frorit iscetti duranti su beranu eì s'istadi, però cun conditzionis appropriadas podit froréssi tottu s'annu. Óllit àcua regullari chentza stangiadura eì esponidura in prenu solli.
Búger
Búger est una comuna ispagnola de 1.060 abitantes situadu in sa comunidade autònoma de sas Baleares.
Manaus
Manaus est sa capitali de s'istadu de Amatzonas i est posta a manca de su Rio Negro, a 18 km de sa confluentzia cun su Rio delle Amatzoni.
Tirat 1.644.690 bividòris.
ADN
De su puntu de bista chìmicu, s'ADN est unu polìmeru de nucleotides, est a nàrrere unu polinucleotide. ​ Cada nucleotide, isse etotu, est formadu dae unu glùtzidu (su desossirribòsiu), una base azotada (chi podet èssere adenina→A, timina→T, tzitosina→C o guanina→G) e unu grupu fosfatu (derivadu dae s'àtzidu fosfòricu). Su chi seberant unu polinucleotide de unu àteru est, duncas, sa base azotada, e pro custu sa secuèntzia de s'ADN s'ispetzìficat inditende petzi sa secuèntzia de is bases suas. Su disponimentu secuentziale de custas bator bases a longu de sa cadena est su chi codificat s'informatzione genètica, sighende su critèriu a sighire de cumplementaridade: A-T e G-C. Custu si depet a su fatu chi s'adenina e sa guanina sunt prus mannas de sa timina e de sa tzitosina, pro custa resone custu critèriu permitet de cumprire un'uniformidade. In is organismos bios, s'ADN si presentat comente una cadena dòpia de nucleotides, in sa cale is duos chirriones sunt unidos intre issos e issos peri connessiones naradas pontes de idrògenu.
Pro fàghere chi s'informatzione cuntenta in s'ADN potzat èssere utilizada dae sa machina tzellulare si depet copiare in primu logu in unos trenos de nucleotides, prus curtzos e cun unas unidades diferentes, denumenados ARN (o RNA). Is molèculas de ARN si còpiant pròpiu de s'ADN pro mèdiu de unu protzessu denumenadu trascritzione. Una borta protzessadas in su nùcleu tzellulare, is molèculas de ARN podent essire a su tzitoplasma pro s'impreu issoro. S'informatzione cuntenta in s'ARN s'interpretat usende su còdighe genèticu, chi ispetzìficat sa secuèntzia de sos amminoàtzidos de is proteinas, segundu una currispondèntzia de una tripleta de nucleotides (codone) pro cada amminoàtzidu. Custu est, s'informatzione genètica (in sustàntzia: ita proteinas s'ant a produsire in cada momentu de su tziclu de vida de una tzèllula) s'agatat codificada in is secuèntzias de nucleotides de s'ADN e si depet bortare pro pòdere funtzionare. Tale tradutzione si realizat usende su còdighe genèticu comente de unu ditzionàriu. Su ditzionàriu "secuèntzia de nucleotide-secuèntzia de amminoàtzidos" permitet s'assortamentu de cadenas longas de amminoàtzidos (is proteinas) in su tzitoplasma de sa tzèllula.
Is secuèntzias de ADN chi costituint s'unidade fundamentale, fìsica e funtzionale de s'eredidade si denùmenant genes. Cada gene cuntenet una parte chi si trascriet a ARN e una àtera chi s'incàrrigat de definire cando e in ue si depent espressare. S'informatzione cuntenta in is genes (genètica) s'impreat pro generare ARN e proteinas, chi sunt is cumponentes fundamentales de is tzèllulas, is "làdires" chi s'utilizant pro sa fraigadura de sos orgànulos o organeddos tzellulares, intre àteras funtziones.
Quito
Quito(ufitzialmente San Francisco de Quito) est una tzitade de unos 1.609.418 bividores, capitale de Ecuadòr, cabulogu de sa Provìntzia de su Pichincha e sede de su Distritu Metropolitanu de Quito.
Est situada subra su lutone idrogràficu de Guayllabamba, a is pees orientales de su istratuvulcanu ativu Pichincha, in s'ala otzidentale de sos Andes. S'agatat a un'artària de 2850 m subra de su livellu de su mare, cosa chi nde faghet sa segunda capitale amministrativa prus arta de su mundu, a pustis de La Paz. Sa populatzione de s'àrea urbana contat unos 2.239.191 bividores. Sa tzitade est partzida in 32 unidades amministrativas, is Parroquias, chi sunt partzidas issas etotu in barrios.
Sa data de sa fundatzione est dudosa. Is primos aposentamentos subra de su montigru (El Inga) sunt atestados millènnios in antis de Cristu. Nointames sa data de naschimentu ufitziale de sa tzitade est cunsiderada su 6 nadale de su 1534 cun sa conchista ispagnola. Est istada sa prima tzitade decrarada, paris cun Cracòvia in Polònia, comente a Patrimòniu de s'umanidade de s'UNESCO, su 18 cabudanni 1978. In su 2008 est istada numenada sede de s'Unione de is Natziones Sudamericanas (Unasur).
Dumbo
Dumbo, connotu puru cun su tìtulu italianu Dumbo - L'elefante volante (Dumbo - S'elefante bolende), est unu film animadu americanu, prodùidu dae sa Walt Disney Productions e bessidu cun sa RKO Radio Pictures. Su de bator longumetràgios animados de sa Disney, est basadu subra s'istòria iscrita dae Helen Aberson e illustrada dae Harold Pearl pro su protòtipu de unu gigiu nou ("Roll-a-Book"). Su personàgiu printzipale est Jumbo Jr., un'elefante semi-antropomorfu cruelmente paranùmenadu "Dumbo", dae s'inglesu "dumb" (istùpidu). Est istrochidu pro sas origras mannas chi tenet, ma in realidade est capatzu de bolare usende sas origras comente alas. Durante sa prus parte de su film, s'ùnicu beru amigu suo, foras de sa mama, est su sòrighe, Timothy, una relatzione chi parodiat s'animositade estereotipada intre sòrighes e elefantes.
Dumbo fiat bessidu su 23 de santugaine de su 1941; fatu pro recuberare sas pèrdidas econòmicas de Fantasia, est istada una chirca deliberada de semplitzidade e economia pro s'istùdiu de Disney. Cun 64 minutos de durada, est unu de sos longumetràgios animados prus curtzus de sa Disney.
Giorgio Pinna
Giorgio Pinna o Giolzi Pinna (Puthumajore, 2 de nadale 1902 - 15 de ennàlzu 1970) fit unu poete sardu.
Pro issu su comune e Puthumajore hat istituidu unu premiu de poesia chi si tenet d'onzi annu.
Publicatziones
Nato a Pozzomaggiore il 2 dicembre 1902, Giorgio Pinna è un poeta che ha al suo attivo una notevole produzione poetica sarda. Nei suoi versi si riflettono le bellezze della natura e le dure realtà della campagna. La sua opera è stata pubblicata dalle Edizioni 3T in due volumi, "Cantigos de ajanìa". E' morto a Pozzomaggiore il 15 gennaio 1970.
Jean-Paul Sartre
Jean-Paul Charles Aymard Sartre (Parigi, 21 lampadas 1905 – Parigi, 15 abrile 1980) fiat unu filosofu, iscritore, drammaturgu e criticu leterariu frantzesu.
In su 1964 balagiaiat su Prèmiu Nobel pro sa literadura, chi refudaiat motivende ca iscetis a pustis de morrere siat possibile de cumprendere chi s'opera de unu iscritore tengiat deaderus valore.
In su 1980, annu de sa morte fiat a su massimu de sa fortuna comente intelletuale, essende diventadu una icona pro sa gioventude repellina e anticunformista de su pustis-gherra, mascamente pro sa cumponente maoista, de chi fiat leader impari a Pierre Victor (nomingiu de Benny Lévy), passende de sa partetzipatzione a su Partidu Communista Frantzesu (PCF) a una positzione indipendente. Est oe interradu in su campu santu de Montparnasse de Parigi.
Atlanta
Atlanta ([ætˈlæntʌ]) est una tzitade de unos 432.500 bividores de sos Istados Unidos de Amèrica, capitale e bidda prus manna de s'istadu federadu de Geòrgia.
Sa tzitade s'agatat partzida intre duas conteas: sa de Fulton e sa de Dekalb.
Est cumposta de 242 apendìtzios chi s'agatant a giru de tres distritos printzipales: Downtown, Midtown e Buckhead.
Atlanta fiat fundada in su 1837, a sa rughera de duas lìnias de trenu. In sa Gherra tzivile fiat destruida intrenamente, ma sos annos a sighire at connotu unu isvilupu chi no aiat mai tentu in antis.
S'area metropolitana contat unos 5,6 milliones de residentes.
Cadelanos
Sos cadelanos o catalanos sunt su populu chi bivet in Catalugna e, calicunu narat cun sentidu politicu, totus sos chi istant in sos Paisos Cadelanos.
Limbas
Sos tretos in ue si chistionat su cadelanu si narant Paisos Cadelanos (Països Catalans). Pro more de s'aunimentu politicu a s'Ispagna, a sa Frantza e, pro cantu pertocat sa tzitade sarda de s'Alighera, prima a su Regnu de Sardigna in intro de su poderiu aragonesu e dapois a s'Italia, est difùndiu meda s'impreu de sas limbas ufitziales e/o regionales (ispagnolu, frantzesu e italianu), mancari sa zente sigat a foeddare fintzas su cadelanu. Mentres in Andorra su cadelanu si impreat comente limba ufitziale e, in sa Catalugna ispagnola, ind una situatzione de bilinguismu belle perfetu a pare cun s'ispagnolu, in sa Catalugna frantzesa e in s'Alighera si foeddat comente limba de contos de foghile, intro de domo.
John Fante
John Fante (Denver, 8 de abrile 1909 - Los Angeles 8 de maju 1983), est istadu unu iscridore eiscenegiadore americanu de orìgines italianas. S'òpera de su 1939 Ask the Dust (traduida in sardu "Pregunta a sa pruini" e traduida in italianu Chiedi alla polvere) est su prus connotu de una sèrie de bator romanzos publicados intre su 1938 e su 1985, nodios cun nùmene colletivu de The Bandini Quartet.
Informàtica
S'informàtica (paraula chi benit dae su frantzesu informatique, contrassione de informatzione automatica) est s'istùdiu de sos fundamentos teoricos de s'informatzione, de su càrculu a livellu lógicu e de sas maneras pro achere e impreare sistemas eletronicos automatizados, chi son finzas muttìos sistemas informaticos.
John Fante
Vida
Fante fiat nàschiu in Denver, Colorado, in su 1909. SU babbu, Nicola Fante, beniat de Torricella Peligna (Abrutzu). Aiat frecuentadu iscolas catòlicas bàrias e si fiat pois iscritu a s'Universidade de su Colorado. Lassados is istùdios in su 1929 aiat mòvidu a Califòrnia pro si cuntzentrare in s'iscriere. A càusa de su diabete fiat diventadu tzurpu e aiat pèrdidu totu e duas is cambas, fintzas a mòrere in su 1983.
Faru
Unu faru est un'istrutura, a s'avesu una turre, probida in su pitzu de unu sistema a tretu de emiter sinzales lugorosos poderosos de azudu e referèntzia in sa navegadura, custituìda dae una làmpada e unu sistema de lentes. Sos faros sunt sos sinzoladorzos marìtimos prus importantes. Sunt postos in sas probianias de logos de aterrazu, logos perigulosos o àteros logos in ue siat ùtile a tenner unu puntu notàbile bisìvile dae largu in tempus de sa navegadura costerenca. Sunt marcados in manera crara in sas mapas marìtimas chi nd'ìnditant finas s'artària focale, impare cun sas caraterìstigas de su sinzale lugorosu emìtidu chi los logalizat in modu uniforme.
Impreados largamente in su tempus coladu, a dies de oe azomài si fraigant faros noos, sustituìdos dae sistemas poddigales (NRL, SPG, eac.) de azudu a sa navegadura. In su matessi tempus, sos faros chi sunt galu operativos sunt rugrende unu protzessu de automatizadura totale pro nde minimare sos costos de zestione e mantenimentu. In sos IAA, in particulare, dae su 1.986 non b'at prus faros abitados o probidos de un'istassione ràdiu.
Su nùmene derivat dae s'ìsula de Pharos, in cara de Lisàndria de Ezitu, in ue in su de III sègulos in antis de Cristos, fiat istada fraigada una turre in ue brusaiat sighidamente unu fogu mannu, in manera chi sos navegadores in cussos fùndigos pòderent evitare de nche ferrer a su paule Mareotide situadu in palas.
Làconi
Làconi est una bidda de sa Provìntzia de Aristanis de 2.302 abitantes.
Kurów
Kurów (pron. ['kuruf]) est una bidda in su sud-est de sa Polonia, atraversada dae su riu Kurówka. Format unu comune autonomu in su Voivodadu de Lublin e tenet una popolatzione de aprossimadamente 2800 abitantes (in su 2005).
Alannah Myles
Alannah Myles (Toronto, 25 de Nadale 1958) este una cantautrice canadesa. S'album de debuttu l'aiat realizadu in su 1988, in su 1990 unu single intitoladu "Black Velvet," chi fit in cussu album aiat appidu sucesso in tottu su mundu e aiat binchidu su Grammy Award.
Campanet
Campanet est una comuna ispagnola de 2.602 abitantes situadu in sa comunidade autònoma de sas Baleares.
Pete Seeger
Pete Seeger (Peter Seeger; New York City, New York 3 May, 1919 – New York City, New York, 27 January 2014), est unu cantante americanu.
Flamencu
Su Flamenco ispanniolu est una genia de música e dantza naschida in Andalusia (Ispannia). Su flamencu comente ddu connoschimus oe in díe est benet dae su seculu XVIII,tenet comente base sa música e sa dantza andalusa. Bi sunt cuntierras asuba de s'origene, pro ite bi sunt diferentes opiniones, niuna de cussas podet esser cumprobàda istóricamente, e cuntàntu su ditzionariu de sd RAE(Real Academia Española) dd'assotziat a s'etnia gitana, perou no a s'origine cosa sua, asuba e totu, perunu istudiosu de sa materia dudat de sa cultura gitana comente base de su flamencu. De totas is ipotesis asuba de s'origene, sa tesi prus atzetada est sa de s'origene morisca, perou sceti gratzias sólo a sa mistura culturale ki bi est istada in Andalusia (oriundos, musulmanos, gitanos, castellanos imigrantes, ebreos, etc.) at favoressidu s'origene de custa genia de musica. Est consideradu comente de s'umanidade y Patrimoniu Culturale Imateriale Etnologicu Andalusu.
Europa orientale
S'Europa orientale est sa parte de su cuntinente europeu chi s'agatat in su chirru estu. Is tremenes de cust'àrea geogràfica non sunt allindados, sende chi su faeddu est impitadu mescamente pro inditare una regione cun carateres geoplìticos, culturales e sòtziu-econòmicos pretzisos.
A fatu de sa segunda gherra mundiale, cun s'iscomentzu de sa gherra frida, cun Europa orientale, si inditaiat totu sa parte de su cuntinente chi s'agataiat suta s'influèntzia dereta o indiereta de s'Unione Soviètica, in oponidura a s'Europa otzidentale, chi contaiat cuddos istados chi fiant suta influèntzia de is Istados Aunidos de Amèrica. Cun s'iscontzu de s'Unione Soviètica, is echilìbrios polìticos e is àreas de influèntzia ant tentu però mudàntzias de importu e custa partzidura at pèrdidu bàlida.
In sensu istrintu, oe in die sunt cunsiderados paisos de s'Europa orientale:
A custos sunt carchi borta atzuntos Geòrgia, Armènia, Azerbaigian e su Kazakhstan chi, mancari culturalmente acapiados a s'Europa, geograficamente si nd'agatant in parte o totalmente in foras.
Sa Romania est fatuvatu cunsiderada parte de s'Europa orientale, ma podet fintzas èssere tenta in cunsideru che parte de s'Europa tzentrale (a su mancu pro su chi pertocat sa regione otzidentale de sa Transilvània) e fintzas de s'Europa Balcànica.
Atualmente, istados comente Polònia, Repùblica Ceca, Islovàchia, Repùblicas Bàlticas e Ungheria, chi in antis faghiant parte de su blocu orientale, sunt cunsideradas, impare a Germània, Àustria, Isvìtzera, partes de s'Europa tzentrale.
Is istados formados dae s'iscontzu de sa Jugoslàvia, s'Albania e sa Bulgaria, sunt cunsiderados oe parte de s'Europa Balcànica o sud orientale, impare a sa Grèghia. Islovènia e Croàtzia sunt però fintzas insertadas in s'Europa tzentrale.
Attaccu banzai
Su attaccu banzai (玉砕 o バンザイ突撃 gyokusai o banzai totsugeki) fit su lùmen dau in sa secunda gherra mundiale a attaccos frontales chi bidìan a sordaos giapponesos currende, chin bazonetta in manu, cara a s'esertzitu inimicu in s'ispera de lu ispantare e lu uchìder. S'attaccu non fit dèpiu, comente si dìat poder pessare, a carchi arresone istratèzica (comente s'attaccu kamikaze), ma simpremente a su codiche morale de su militarismu giapponesu (su bushido, chi fit innantis de sos samurai) chi preferìat su giapponesu mortu chi non bintu in gherra.
S'attaccu banzai fit in imprèu meda dae cando sos giapponesos aìan gherrau in sa gherra russo-giapponesa e in se secunda gherra sino-giapponesa, in ube s'esertzitu russu e cussu tzinesu fit pro su prus male frunìu: custu podìat permìtter a s'attaccu banzai de poder adderettura bincher, fachende dannu mannu (siat fisicu siat psicolozicu) in pacu tempus.
Custu modellu de pelea no at boddìu fruttos medas, peròe, in sa secunda gherra mundiale, in ube s'attaccu fit una manera comente a un'attera pro andare a si uchìder chind unu mare de ballas in corpus.
Costa Rica
Sa Costa Rica (o Costarica, ufitzialmente Repùblica de Costa Rica) est un'istadu de s'Amèrica Tzentrale. Sa capitale est San José, cun unos 885.000 bividores. Àteras tzitades de s'àrea metropolitana sua sunt Heredia, Cartago e Alajuela. Est una repùblica presidentziale e sa limba prus impreada est s'ispagnolu, mancari ufitzialmente siat plurilìngue partende dae su guvernu de Luis Guillermu Solís.
Incluende s'àrea insulare (Ìsula de su Cocu) tenet istèrrida de 51 100 km² e populatzione de unos 4.805.000 de bividores. Làcanat in su norte cun su Nicaràgua, in s'estu cun su mare de sos Caràibes e Panamà, in su sud e in s'ovest cun s'otzèanu Patzìficu.
Sa Costa Rica est una de sas democratzias prus cunsolidadas dae Amèrica. At balangiadu su reconnoschimentu mundiale pro àere abolidu s'esèrtzitu su primu de nadale de su 1948, abolitzione chi est istada perpetuada in sa Costitutzione Polìtica de su 1949. In sa classificatzione de s'inditu de cumpetitividade turìstica de 2011 sa Costa Rica est lòmpidu a ocupare sa de 44 posiduras de su mundu e su segundu in s'iscala latinoamericana, superadu petzi dae su Mèssicu. Sa Costa Rica est istadu catalogadu in su 2011 che s'istadu cun prus manna libertade de imprenta de Amèrica Latina, ocupende su nùmeru 19 a livellu mundiale, segundu sa classificatzione de Reporters chene Fronteras. Segundu s'inditu de sa Paghe Globale de su 2012 su Costa Rica est su de tres istados prus seguros de Amèrica Latina, cun petzi Cile e Uruguay in antis.
Aram Mp3
Aram Mp3 (Արամ Mp3, 5 de abrile 1984) est unu cantante armenu.
Limba islovaca
Sa limba Islovaca (slovenčina, slovenský jazyk) est una limba islava otzidentale faeddada in Islovàchia, in Repubrica Ceca e in Sèrbia in sa provìntzia de Vojvodina.
Ispaniadura
S'islovacu est faeddadu de unos 5 milliones de pessones in su mundu. In Islovàchia bi sunt unos 4,6 milliones de faeddadores. A foras de sas làcanas, is comunidades prus numerosas istant in Repùblica Ceca (193.000 faeddadores), e in Sèrbia (80.000). Comunidades linguisticas islovàcas s'agatant fentzamentas in Cànada e in sos Istados Unidos de Amèrica.
Jubanne Piga
Jubanne Piga (Nùgoro, 1940) est unu poeta e iscritore sardu. Unu de sos poetas modernos prus apretziados de s'Ìsula, at iscritu pro annos in sa grafia de sa variante sua de sa limba sarda, su nugoresu, e, dae su 2017, fintzas in LSC. At ghiadu e ghiat cuncursos de poesia sarda e àteras medas initziativas pro sa limba sarda, e in àteras est membru de sas cummissiones. Est su babbu de Mariantonietta Piga, giornalista e, comente a issu, ativista pro sa limba sarda.
Biografia
Fìgiu e nebode de poetas, at incumentzadu a publicare poesias modernas in su 1981, a pustis de àere fatu pràtica cun sa poesia orale e cun cussa in rima. In cuss'annu at pigadu su primu prèmiu in su Prèmiu Otieri (cun sa poesia Su dubbiu 'e s'anima) siat su Prèmiu Romàngia. In su matessi annu, in Nùgoro, fundat su prèmiu de poesia "Barbagia", chi at a ghiare pro medas annos.
In su 1983 at publicadu sa prima regorta de poesias suas, Su dubbiu 'e s'anima: poesie bilingui, cun un'introdutzione de Pàulu Pillonca, chi chistionat de "memòria de su tempus coladu chi no est mai prègiu oghiteri de formas mortas ma si mantenet semper tentada e dignitosa", de "cara dada a sos balores umanos postos in crisi dae sa sotziedade tecnològica" e de "anàlisi intimìstica: su càntigu de chie semus - ite bolimus - a ue andamus".
Dae su 1991 at incumentzadu a fàghere de presidente in su cuncursu de poesia sarda "Sant’Antoni ’e su O'u'" de Mamujada, chi at presididu finas a oe.
In su 1992 at publicadu su primu romanzu suo, Sas andalas de su tempus, in sardu cun bortadura in italianu. In su 1993, semper cun s'ARPEF de Nùgoro, at publicadu ''Sa boche 'e su contone. Satiras'', una regorta de sàtiras suas.
In su 1995 at publicadu sa de tres regortas de poesias suas, Bentu 'e iscra ruja, chi Antoni Romagnino at definidu comente "espressione de una "interioridade chi si reconnoschet in sa soledade ebbia", ma fintzas de unu remenu tzivile chi giughet s'autore a si collocare "a intro sa gente sua".
Manipulatzione de sa mente
Sa manipulatzione de sa mente est unu tipu de influèntzia sotziale finalizada a cambiare s'intendimentu o su cumportamentu de sos àteros impreende ischemas e mètodos sùbdolos e ingannosos chi podent fintzas essire in s'abusu siat psicològicu siat fìsicu. Su fine ùrtimu persighidu dae su manipuladore est sa satisfatzione de is mandos suos, de norma a gastos de is àteros. S'influèntzia sotziale in sese no assumet una connotatzione negativa, in manera contrària a sa manipulatzione; si pighet a esempru su dutore chi isfrutat su rolu suo e s'asimmetria de connoschimentos pro induire su malàidu a abbandonare istiles de vida insàlubres e dannosos. S'influèntzia sotziale assumet una connotatzione pro fintzas positiva cando non tenet elementos coertzitivos, lassende lìbera sa persone de atzetare o refudare sos ischemas propostos; in tale casu si faeddat de persuasione, de non confùndere cun comunicatzione eficatze. Si bidat a esempru sa teoria de su nudge, o "ispinta garbosa", chi chircat de indiritzare sa persone cara a unu cumportamentu prus virtuosu proponende·si·ddu suta forma de giogu.
Recuisitos de una manipulatzione eficatze
Su psicòlogu George K. Simon, afirmat chi s'eficatzidade de sa manipulazione est ligada in sustàntzia a chi dda esecutat, chi cheret nàrrere ca su manipuladore "de sutzessu" est dotadu de sas atitudines a sighire :
Jubanne Piga
Biografia
In su 2003 e in su 2013 arribant, imbetzes, àteras duas regortas de poesias suas: Frunzas e Predas arbas - Pietre bianche.
In su 2015 su de duos romanzos suos, Sa Vida Cuada, benit premiadu in Pasada, cun su Prèmiu pro sa literadura sarda "Casteddu de sa Fae". L'at a publicare, in su 2017, in grafia LSC, sa domo editora Papiros.
Manipulatzione de sa mente
Recuisitos de una manipulatzione eficatze
S'agressividade velada si declinat in custas duas diretziones :
Jubanne Piga
Biografia
In su 2021 at retzidu su prèmiu pro sa setzione prosa de sa de 61 editziones de su prèmiu Otieri, pro su contu Su Sindacalista.
Jubanne Piga, in prus che poeta e iscritore, est istadu fintzas, pro annos, Impiegadu de s'Istitutu superiore regionale etnogràficu e cunsigieri e presidente de su Consòrtziu pro sa Leghidura Pùblica Bustianu Satta de Nùgoro. Ativista culturale de importu mannu, at traballadu pro sa limba sarda in ocasiones medas pro deghinas de annos.
Prèmios
Jubanne Piga at bìnchidu prèmios medas in sa carriera longa sua de poeta e iscritore, siat pro sa poesia siat pro sa narrativa. Custa est una lista partziale:
Cani de lepuri sardu
Su cane leperinu, cane curridore o cani de lepuri sardu est una ratza de cane de sa Sardinna de mannesa mediana perfetu pro sa catza, chi nde at fatu in sos seculos unu cane resistente meda. Est lanzu, lestru e musculosu.
S'artesa mediana, tucande dae s'armu, andat dae sos 60 a sos 70 chentimetros pro unos 17-25 kg. Sa conca est longa e minore, chind unu murru longu belle su dopiu de cantu est longa sa cherbeddera, tenet ocros mannos e nare a punta. Sas dentes sunt isvilupadas, chin caninos acutados meda (cosa chi est comuna fintzas pro sas ateras ratzas tipicas de sa Sardinna). Su pilu est belle nudda o curtzu meda, modde a lu tangher, e podet tenner colore de s'arena, chi si istimat meda, ma fintzas nigheddu, arbu o tigradu in murinu (custu colore fachet picare a su cane su nomine "trighinu" in biddas comente Gavoi). Fisicamente si assimizat meda a sos canes de lepure chi impreàbant sos egìtzios.
Pro more de su fatu chi sos sardos lu impreàbant pro catzare, tenet un'istintu enorme; mancari chi, si bene pesàu dae su mere, si cumportet bene, su caratere suo est indipendente e a s'ispissu agreste.
No est una ratza de cane reconnota e, sende chi bi nd'at non prus de una chentina de esemplares peri tottu sa Sardinna, depet parare fronte a su periculu seriu chi podat iscumpàrrer in intro de pacu tempus.
UVB-76
UVB-76, connota puru comenti The Buzzer, est una statzioni arràdiu a undas curtzas soviètica e, apustis, russa.
Sa statzioni trasmitit unu zùmiu monòtonu e curtzu, chi s'arrepitit 25 bortas po minudu. In pagus ocasionis, su sonu si firmat lassendi su logu a messàgius de boxi cifraus in russu. Is trasmissionis parint incumentzadas in su 1973.
Nòmini e piessìnnius de sa statzioni
Is amantiosus de arràdiu de totu su muntu ant postu a sa statzioni "The Buzzer", e is russus de sòlitu ddi nant (žužžalka, "pispisu"). Su nòmini ofitziali de sa statzioni est disconnotu, mancai is messàgius de boxi trasmìtius apant fatu pensai a unu possìbili identificativu: finas a cabudanni 2010 sa statzione introduiat totu is messàgius suus cun s'identificativu UVB-76 (in cirìllicu: УВБ-76), chi est su chi s'impreat ancora oi po chistionai de cust'arràdiu. De cabudanni 2010 su situ de trasmissioni est cambiau e s'identificativu de cussu momentu fiat MDZhB (, pronuntziau "Mikhail, Dimitri, Zhenya, Boris"). De su 28 de idas de su 2015 s'identificativu est ZhUOS (, pronuntziau "Zhenya, Ulyana, Olga, Zinaida") e, de su 1 martzu 2019 ndi funt impreaus unus cantu nous, cun ANVF (АНВФ) chi est su prus comunu.
Sa trasmissioni est fata in AM e in modulazioni a banda laterali sìngula cun supressioni de sa banda superiora (USB) (o fintzas s'inferiora) me is frecuèntzias 4.625 kHz e, de su 2015, fintzas 6.998 kHz.
Su sonu trasmìtiu est unu zùmiu prètzisu a su de unu sonar, cun durada de 1,2 segundus, cun pàusas de 1 - 1,3 segundus, repìtiu de 21 a 34 bortas po minudu. Finas a santandria 2010 is zùmius durànt prus pagu: 0,8 segundus.
Messàgius de boxi
In unas cantu raras ocasionis, su zùmiu s'interrumpit po lassai intendi messàgius curtzus de boxi. Custus messàgius funt trasmìtius in russu, pronuntziaus de una boxi de òmini, sighint unu schema pretzisu e incluint secuèntzias de nùmerus e nòminis de personi.
Esemprus:
Su 5 de làmpadas 2010 UVB-76 at firmau sa trasmissioni e po unas 24 oras est abarrada muda. Su zùmiu est torrau a incumentzai in su mangianu de su 6 de làmpadas. A is 13:35 UTC+0 de su 23 de austu 2010 est stètiu trasmìtiu unu messàgiu:
Duas diis apustis, su 25 de austu a is 7:13 UTC+0, su sonu s'est torrau a firmai e s'est intèndiu abolotu de fundu, comenti chi unu micròfonu fessit abarrau abertu. Sa pròpiu dii su zùmiu est torrau a incumentzai, acumpangiau de boxis de fundu. Un'àteru messàgiu vocali est stètiu trasmìtiu:
Su 17 de ladàmini 2016 su Buzzer at trasmìtiu prus de 18 messàgis diferentis in prus pagu de 24 oras.
Trasmissionis insòlitas
A is 22:25 UTC de su 1 de cabudanni 2010, su zùmiu s'est firmau e s'est intèndiu un'incueddu de mùsica clàssica de 38 segundus pigau de s'òpera Su lagu de is cìsinis de su composidori russu Tchaikovsky. Cuàturu diis apustis, su 5 de cabudanni a is oras 12:30 UTC, una boxi de fèmina at incumentzau a contai de 1 a 9 in russu; apustis de pagu prus de un' ora, a is 13:39 UTC, est stètiu trasmìtiu unu messàgiu vocali.
Su 17 trìulas 2015, s'est intèndiu su chi pariat essi unu sinnali de tipu radioteletype (RTTY) in sutafundu a su sinnali acùsticu.
Logu e punna de sa statzioni
Sa punna de sa statzioni no est mai stètia decrarada a manera ofitziali, ma s'ex ministru de is Comunicatzionis e de s'Informàtica lituanu Rimantas Pleikys at scritu chi is messàgius vocalis serbint a cunfirmai chi is operadoris de is statzionis de arricidura siant prontus a s'ascurtu. Àteras spricaduras funt chi sa trasmissioni est sèmpiri ascurtada de comissariaus militaris.
Jake Zyrus
Charice Pempengco (Istadu de Cabuyao City, 1992) est una cantante americana.
Jagaru
Sicomente s'impreu suo fit in isviluppu direttu chin cussu de sa ratza, e non si at mai arresonàu de mesuras istandard, oje in dìe bi at una variedade manna fenotipica, mancari chi siat unu cane de mossa lepiu. In Sardinna custu cane si istimat meda, ma est misconnottu in Italia. In Sardinna custu cane tenet paritzos lùmenes sardos, sos prus impreàos sende "trighinu", "cani pertiatzu", "pastore gavoesu" e "sorgolìnu"; sa Carta de Logu, trattande de issu comente cane a bardia de sa propiedade, li narat jàgaru (lùmen anticu meda chi benit dae s'edade nuraghesa, tantu est beru chi per in Còssiga meridionale su cane in generale si narat ghjacaru). In italianu si mutit dogo sardo o sardesco.
UVB-76
Logu e punna de sa statzioni
Un'idea publicada in sa revista Russian Journal of Earth Sciences descrit un'osservatòriu chi iat a mesurai is càmbius in s'ionosfera trasmitendi unu sinnali a 4.625 kHz, uguali a su Buzzer.
Jagaru
Si trattat de unu cane de mossa lestru e resistente, forte e mannu meda. Est unu cane de traballu, chi tenet pedde a pilu curtzu a su solitu ruja, de colore castanzu, murra, nighedda o, belle semper, tigrada (dae cue su lùmen "trighinu" e "pertiatzu"). Sa mannesa de sos mascros est de 60 chentimetros minimu, ma no est cosa rara a nde atzappare de prus mannos galu.
UVB-76
Logu e punna de sa statzioni
Ddoi at puru s'idea chi is messàgius siant messàgius militaris cifraus russus, e chi su zùmiu siat sceti unu "marcadori" impreau po apoderai sa frecuèntzia sèmpiri ocupada, po dda podi impreai luegus candu serbit. Su sonu caraterìsticu iat a podi essi impreau po sintonizai su sinnali cun unu dispositivu arricidori analògicu.
Jagaru
Su jagaru est unu cane petzi sardu de bàrdia a masones o dommos, de catza e, in passau, de gherra. Su dibatitu a pizu de s'orizine de custa ratza sarda est apertu. Su zesuita Cetti, a chirriu de su 1700, descrivìat sos canes sardos comente un'unione perfetta tra unu cane lepperinu e unu cane grussu chi li dabat capatzidade meda, mentras chi in sa Carta de Logu de su Judicadu de Arbarée fit unu cane de temperamentu forte in impreu de bardia e defensa de su mere.
UVB-76
Logu e punna de sa statzioni
Un'àtera teoria narat chi su sinnali emìtiu de sa turri est impreau in su sistema de controllu nucleari sovièticu Perimetr (connotu fintzas comenti Dead Hand) impreau in sa gherra frida e ancora ativu, segundu calincunu. Pensau comenti deterrenti, segundu s'ipòtesi Perimetr iat a tenni sa funtzioni de ativai sa ghetada de mìssilis nuclearis in ocasioni de un'atacu nucleari a su paisu: e aici is duus gherradoris s'iant a sperdi pari-pari. Custu mecanismu s'iat a ativai cun sa firmada de su zùmiu.