cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मानवस्य मस्तिष्कम्
मस्तिष्कस्य कार्यात्मकक्षेत्रम्
मेनिन्जस् (मेनिन्जस) - मेनिन्जस् अथवा मेनिन्जस् रक्षात्मकाः झिल्लीः (Membranes) सन्ति ये कपालस्य मस्तिष्कस्य च मध्ये स्थिताः सन्तः मेरुदण्डं (सुशुम्ना) पूर्णतया आच्छादयन्ति, चोटतः रक्षन्ति च।तत्र त्रिविधाः मेनिन्जाः सन्ति, ये बहिः अन्तः यावत् व्यवस्थापिताः भवन्ति-
1. दुरामतेर् (दुरामाटर)
2. अराचनोइड मेटर ( अराचनोइड मेटर )
3. पियामेटर (पियामेटर)
Arachnoid mater (Arachnoid mater)- इदं डुरामेटरस्य अधः एव स्थितं पतलं मृदुं च आवरणं भवति, यत् तन्तुभिः लचीलैः ऊतकैः च निर्मितं भवति, इदं संकीर्णं (capillary) subdural space (Subdural space )  इत्यनेन डुरामाटरात् पृथक् भवति. उप-अराक्नोइड् अन्तरिक्षं [(Sub-archnoid space) अराक्नोइड् पदार्थस्य प्राप्तद्रव्यस्य च मध्ये तिष्ठति । अराक्नोइड् इत्यस्मात् उप-अराक्नोइड् अवकाशद्वारा सूक्ष्माः ट्रैबेकुली (trabeculae ) पियामेटर-सङ्गतिं कर्तुं उत्पद्यन्ते । मस्तिष्कमेरुदण्डस्य द्रवः [(CSF) उप-अराक्नोइड्-अन्तरिक्षे वर्तते, यः मस्तिष्कस्य मेरुदण्डस्य च चोटतः रक्षति ।
पियामेटर (Piamater ) - पिआमेटर अराक्नोइड् इत्यस्य अधः आवरणं भवति । संयोजक ऊतकस्य कृशः झिल्ली अस्ति, यस्मिन् अनेकाः रक्तवाहिकाः (अतिनाडी) सन्ति । मस्तिष्कस्य पृष्ठभागस्य मेरुदण्डस्य च सम्पर्कं कृत्वा मस्तिष्कस्य सर्वान् भ्रमान् (Convolutions) आच्छादयन् प्रत्येकं दरारं निहितं भवति
मस्तिष्कस्य निलयम्
मस्तिष्के स्थितानि आन्तरिकगुहा (Internal cavities) निलयम् अथवा निलयम् इति उच्यन्ते, यस्मिन् मस्तिष्क-मेरुदण्डस्य द्रवः (CSF) पूरितः भवति। एते निम्नलिखितप्रकाराः- १.
द्वौ पार्श्व निलय (Lateral ventricles) ।
तृतीय निलय (तृतीय निलय)
चतुर्थ निलय (चतुर्थ निलय)
दक्षिणवामपार्श्वनिलयद्वयं विशालं भवति, यत् मस्तिष्कगोलार्धे (Cerebral hemispheres) इत्यत्र स्थितम् अस्ति । पार्श्वनिलयस्य मुख्यभागः (शरीर) प्रत्येकस्य गोलार्धस्य पार्श्वपल्लवे ततः पूर्वशृङ्गरूपेण अग्रपल्लवं प्रति, पश्चशृङ्गरूपेण पश्चकपालप्रदेशे, अधमशृङ्गरूपेण च कालपल्लवे च भवति शृङ्गम्।अहं उद्भवन् एव अस्मि। प्रत्येकं पार्श्वनिलयः अन्तरनिलयस्य छिद्रेण थैलमसस्य केन्द्रस्य अधः मध्यरेखायां स्थितेन तृतीयनिलयेन सह सम्बद्धं भवति तृतीयः निलयः दक्षिणवामथैलमसयोः मध्ये पार्श्वनिलयस्य अधः भवति । चतुर्थनिलयेन सह मस्तिष्कजलवाहिनी अथवा सिल्वियसस्य जलवाहिनी इति नाम्ना सम्बद्धा भवति । चतुर्थः निलयः तृतीयनिलयस्य अधः, पोन्स् तथा मज्जा (अग्रभागः) मस्तिष्ककोशः (पृष्ठतः) च मध्ये स्थितः अस्ति । चतुर्थस्य निलयस्य पार्श्वे द्वौ छिद्रौ स्तः, येषां नाम लस्चकस्य फोर्मिना (लुश्कस्य फोरमिना) इति । मध्यरेखायां एकः छिद्रः अस्ति, यस्य नाम Foramen of Magendie (Foramen of Magendie ) इति । एतेषां त्रयाणां उद्घाटनानां द्वाराणि निलयस्य उपअराक्नोइड् अवकाशस्य च सम्बन्धः भवति।continus as एते सर्वे निलयाः मस्तिष्क-मेरुदण्ड-द्रवेण [(CSF) पूरिताः भवन्ति ।
मस्तिष्कमेरुदण्डः (Cerebrospinal fluid - CSF ) - मस्तिष्कमेरुदण्डः प्लाज्मासदृशः स्पष्टः, निर्वर्णः द्रवः अस्ति, यः मस्तिष्कस्य उपअराक्नोइड्-अन्तरिक्षे निलयेषु च पूरितः भवति मस्तिष्कस्य निलयस्य उपरिभागेषु (Roofs) स्थितेन कोशिकाजालेन कोरोइड् प्लेक्सस इत्यनेन स्रावितं भवति । एकस्मिन् औसतव्यक्तिषु ७२० मि.ली. नित्यस्य गतिना स्रावः भवति। अस्य दाबः ६० तः १४० मि.ली. जलस्य सापेक्षिकघनत्वं १००५ अस्ति । अस्ति। तदनन्तरं एषः द्रवः उपअराक्नोइड्-अन्तरिक्षे [(उप-अराक्नोइड्-अन्तरिक्षे) मेगेण्डी-लुश्का-योः छिद्रैः गच्छति यस्मात् मस्तिष्कस्य मेरुदण्डस्य च सम्पूर्णे पृष्ठे निरन्तरं परिभ्रमति अन्ते अयं द्रवः मस्तिष्कशिरागुहासु अराक्नोइड् विल्ली अथवा अराक्नोइड् मेटर इत्यस्मिन् दाणिका इति लघुप्रक्षेपणद्वारा अवशोषितः भवति
मस्तिष्कमेरुद्रवस्य संगठनं यथा-
प्रोटीन - 20–30 मिग्रा। प्रतिशतं
ग्लूकोज - ५०-८० मि.ग्रा. प्रतिशतं
यूरिया - १०-३० मि.ग्रा. प्रतिशतं
क्लोराइड - 700 - 750 मि.ग्रा. एतेभ्यः अतिरिक्तं पोटेशियम, कैल्शियम, सोडियम, यूरिक अम्ल, सल्फेट्, फॉस्फेट्, क्रिएटिनिन् इत्यादीनि अपि अस्मिन् दृश्यन्ते ।
मेनिन्जाइटिस शोध (Meningitis) इत्यादिषु अस्य द्रवस्य मात्रा वर्धते, यस्य कारणेन मस्तिष्कमेरुदण्डस्य द्रवस्य उपरि दबावः भवति तथा च ज्वरः वर्धते। एतादृशे सति कटिविच्छेदनं कृत्वा मेरुदण्डात् एषः द्रवः निष्कासितः भवति ।
कार्यं (Functions) - मस्तिष्कमेरुदण्डस्य मुख्यं कार्यं नाजुक तंत्रिका ऊतकानाम् अस्थिगुहाणां च भित्तिषु जलस्य कुशनसदृशं संरचनां निर्माय मस्तिष्कस्य मेरुदण्डस्य च रक्षणं भवति तथा च आघातशोषकस्य कार्यं करोति @[ (आघात अवशोषकः). करोति । मस्तिष्कस्य मेरुदण्डस्य च परितः दबावं स्थिरं करोति अपशिष्टं विषाणि च दूरीकरोति । एतेन मस्तिष्कं प्रति पोषकद्रव्याणि, प्राणवायुः च प्रयच्छन्ति ।
= सुषुम्ना उत मेरुरुज्जुः (Spinal cord ) = मेरुरुज्जु वा मेरुदण्ड इत्यपि कथ्यते । पृष्ठभागे ऊर्ध्वतः दृष्ट्वा मुकुटात् नितम्बपर्यन्तं दीर्घास्थिः दृश्यते । इदं केन्द्रीयतंत्रिकातन्त्रस्य भागः अस्ति, यः कशेरुके कशेरुकमेरुदण्डपर्यन्तं स्थूलं दृढं च पाशवत् सुरक्षितं तिष्ठति प्रौढे अस्य दीर्घता प्रायः ४५ से.मी. भवति । मज्जा-अस्थि-कशेरुकस्य अधः भागात् आरभ्य कशेरुकस्तम्भद्वारा पश्चकपाल-अस्थिस्य फोरमेन्-मैग्नम-द्वारा गत्वा प्रथम-कटि-कशेरुकस्य स्तरे समाप्तं भवति अस्य अधः अन्ते शङ्कुरूपेण संकुचति, ततः conus medullaris (Conus medullaris) इति उच्यते, तस्य अग्रभागात् filum terminale (Filum terminale) coccyx. , ये परितः सन्ति, यावत् अधः गच्छति तंत्रिकामूलैः, पुच्छाश्वाः इति उच्यन्ते ।
मेरुदण्डस्य सम्पूर्णदीर्घतायाः मेरुदण्डस्य तंत्रिकायुग्मानि निर्गच्छन्ति । स्थूलतायाः किञ्चित् विविधतां गृह्णाति, अन्येभ्यः भागेभ्यः अपेक्षया गर्भाशयस्य कटिप्रदेशेषु च स्थूलतरं भवति, यतः हस्तपादयोः अतिशयेन तंत्रिकाः प्रयच्छति मेरुदण्डस्य तंत्रिकाः (Spinal nerves) कशेरुकस्य नहरतः काठस्य छिद्रस्य, तक्षकच्छिद्रस्य च माध्यमेन निर्गच्छन्ति । मेरुदण्डे पृष्ठभागे अग्रभागे च गभीरः दरारः (Fissure) भवति, यस्य कारणेन सः मस्तिष्कवत् दक्षिणवामभागेषु पूर्णतया विभक्तः भवति मस्तिष्कवत् मेरुदण्डः अपि श्वेतधूसरद्रव्यैः निर्मितः भवति । अस्मिन् तु श्वेतद्रव्यं पृष्ठभागे तिष्ठति, कृष्णद्रव्यं च मध्ये तिष्ठति । श्वेतद्रव्यम् (White matter) मेरुदण्डस्य मस्तिष्कस्य च मध्ये प्रसारिततन्तुभिः निर्मितः भवति । अस्मिन् मोटर-इन्द्रिय-तन्तुः [(Motor and sensory fibers) भवति । मस्तिष्कस्य मस्तिष्कस्य च मोटरकेन्द्रात् अधः गत्वा मेरुदण्डस्य चालककोशिकापर्यन्तं मोटरतन्तुः प्रसरन्ति । इन्द्रियतन्तुः मेरुदण्डस्य इन्द्रियकोशिकाभ्यः आरभ्य मस्तिष्कस्य इन्द्रियकेन्द्रपर्यन्तं प्रसरन्ति । एतेषां तन्तुनां माध्यमेन शरीरं विविधाङ्गात् मस्तिष्कं प्रति संवेदनाः, मस्तिष्कात् मांसपेशीषु उत्तेजनाः च प्रसारयति ।
अनुप्रस्थखण्डे मेरुदण्डस्य धूसरद्रव्यं 'H' अक्षरस्य आकारेण व्यवस्थितं दृश्यते । धूसरद्रव्यस्य मध्ये उपरितः अधः यावत् छिद्रं भवति, यत् मध्यनहरम् इति उच्यते । एषा नली मस्तिष्कस्य चतुर्थनिलयेन सह सम्बद्धा भवति, मस्तिष्कमेरुद्रवेण पूरिता भवति । अस्य भूरेण पदार्थस्य चत्वारि शृङ्गाणि (Horns) सन्ति – पुरतः द्वौ पृष्ठतः च। अग्रभागं प्रति निर्गतौ भागौ पूर्वशृङ्गं (पूर्वशृङ्गाः) इति उभौ पृष्ठं प्रति निर्गतौ भागौ पश्चशृङ्गौ (पश्च शृङ्गाः) इति उच्यन्ते प्रकोष्ठवत् मेरुदण्डेन पूरितद्रवे केवलं तंत्रिकाकोशिका [(Nerve cells) दृश्यन्ते ।
पूर्वशृङ्गात् बहिः आगच्छन्तीः तंत्रिकाः कूपस्य, पादस्य, बाहुस्य च मांसपेशिषु गच्छन्ति, ये मोटर तंत्रिकाः इति उच्यन्ते । पश्चशृङ्गात् बहिः आगच्छन्तः तन्तुः शरीरस्य विभिन्नानां भागानां त्वचां प्रति गच्छन्ति, ये त्वचायाः प्राप्ताः संवेदनाः पश्चशृङ्गेषु प्रसारयन्ति, अतः एताः इन्द्रियतंत्रिकाः (Sensory nerves)
मेरुदण्डे (afferent or ascending) - मेरुदण्डद्वारा मस्तिष्के संवेदना मुख्यतया द्वयोः स्रोतयोः भवति- 1. त्वचा, 2. कण्डरा, मांसपेशी, सन्धिभिः च अभिगम्यते। त्वचायां वर्तमानाः इन्द्रियग्राहकाः अथवा तंत्रिकाअन्ताः चर्मग्राहकाः इति उच्यन्ते, ये वेदना, तापः, शीतः, स्पर्शः, दबावः च उत्तेजिताः भवन्ति । एतेभ्यः (Nerve impulse) उत्पद्यमानः तंत्रिका आवेगः त्रयाणां न्यूरॉन्-द्वारा परे पार्श्वे मस्तिष्कगोलार्धस्य इन्द्रियक्षेत्रं प्रति प्रसारितः भवति यत्र तेषां भावः स्थितिः च (स्थानम्) प्रकाश्यते।
मेरुदण्डे (efferent or descending ) चालन तंत्रिका मार्गः ।
मस्तिष्कात् दूरं तंत्रिका आवेगं प्रसारयन्तः न्यूरॉन्साः मोटर न्यूरॉन्स (efferent or descending) भवन्ति । मोटर न्यूरॉनस्य उत्तेजनेन कंकालस्य (striated, voluntary) तथा चिकनी (अनैच्छिक) तथा हृदयस्नायुस्य संकोचनं (Contraction) भवति तथा च ग्रन्थिनां स्रावः स्वायत्ततंत्रिकायाः ​​तंत्रिकाभिः नियन्त्रितः भवति व्यवस्था।
स्वैच्छिक मांसपेशी गति (स्वैच्छिक मांसपेशी गति ) - मस्तिष्कात् मस्तिष्कात् शरीरस्य स्वैच्छिकस्नायुषु (स्वैच्छिकस्नायुषु) रीढ़स्य तंत्रिकातन्तुसमूहानां माध्यमेन मोटर तंत्रिका आवेगाः प्रसारिताः भवन्ति।यस्मिन् संकोचनं भवति सन्धिषु च गतिः भवति। मनुष्यस्य इच्छायाः आश्रयः भवति। परन्तु कङ्कालस्नायुसंकोचनं जनयन्तः केचन तंत्रिका आवेगाः मध्यमस्तिष्केषु, मस्तिष्ककाण्डे, मस्तिष्के च उत्पद्यन्ते । एतादृशं प्रकारस्य अनैच्छिकं कर्म स्नायुक्रियायाः समन्वयेन सह सम्बद्धं भवति यथा यदा अत्यल्पगतिः आवश्यकी भवति तथा च शरीरस्य आसनं संतुलनं च निर्वाहयितुम् आवश्यकं भवति, ये इच्छायाः न नियन्त्रिताः भवन्ति
Efferent (Efferent) मेरुदण्डे स्थितानां तंत्रिकातन्तुनां गुच्छैः अथवा मार्गैः मस्तिष्कात् शरीरं प्रति तंत्रिका आवेगाः प्रसारिताः भवन्ति । मस्तिष्कात् मांसपेशीपर्यन्तं गच्छन्ति मोटरमार्गाः द्विविध न्यूरॉन्-इत्यनेन निर्मिताः भवन्ति । ये यथा- १.
1. पिरामिड (पिरामिड)
2. अतिरिक्त पिरामिड (अतिरिक्त पिरामिड)
पिरामिडमार्गं निर्मायन्ते ये मोटरतन्तुः ते आन्तरिकगुटिकाद्वारा गच्छन्ति, ते स्वैच्छिकस्नायुषु आवेगानां मुख्यमार्गाः भवन्ति बाह्यपिरामिडमार्गं निर्मायन्ते ये मोटरतन्तुः ते आन्तरिकगुटिकाद्वारा न गच्छन्ति, ते मस्तिष्कस्य अनेकभागैः सह सम्बद्धाः भवन्ति, यथा आधारनाभिकं, थैलमस् च
उपरि मोटर न्यूरॉन् (The upper motor neurone ) - अस्य प्रकारस्य न्यूरॉन् इत्यस्य कोशिकाशरीरम् (Betz's cell ) मस्तिष्कस्य पूर्वकेन्द्रीयसल्कसक्षेत्रे स्थितं भवति अस्य अक्षतंतुतन्तुः (Axons) आन्तरिकगुटिका, पोन्स्, मज्जा च गच्छन्ति । मेरुदण्डे अधः गत्वा ते श्वेतपदार्थस्य पार्श्विक-कोर्टिको-मेरुदण्डमार्गाः (Lateral corticospinal stracts) तथा तन्तुः निम्न-मोटर-न्यूरोन्स् (Lower motor neurons) इति ग्रे-द्रव्यस्य पूर्वस्तम्भे निर्मान्ति ।कोशिका (Cell bodies) इत्यस्य शरीराणि सिनैप्स (Terminate) भवन्ति । एतेषां उपरितन-मोटर-न्यूरोनानां पिरामिड-मार्गं, मज्जा-लम्बता-इत्येतत् च प्राप्यमाणानां अक्षतंतुतन्तुः पिरामिड-नामकं दीर्घं संकीर्णं प्रक्षेपणं भवति ।
निम्नमोटर न्यूरॉन (The lower motor neurone ) - निम्नमोटर न्यूरॉनस्य कोशिकाशरीरं मेरुदण्डस्य धूसरपदार्थस्य पूर्वशृङ्गे स्थितम् अस्ति अस्य अक्षतंतुः (Axon) मेरुदण्डात् पूर्वमूलद्वारा (अग्रमूल) मार्गेण निर्गत्य आगच्छन्तैः संवेदीतन्तुभिः सह मिलित्वा मिश्रितमेरुदण्डस्य तंत्रिकां (Mixed spinal nerve) निर्माति, यत्... अन्तरकशेरुकी छिद्रः।स्नायुषु तस्य समाप्तेः समीपे अक्षतंतुः अनेकसूक्ष्मफिलामेण्ट्-रूपेण विभज्यते, ये मोटर-अन्त-प्लेट्-रूपेण निर्मान्ति, येषु प्रत्येकं मांसपेशी-तन्तुस्य अन्त्य-प्लेट् भवति ।भित्ति-संवेदनशीलक्षेत्रे संलग्नः ते प्रत्येकस्य तंत्रिकायाः ​​मोटर-अन्त-प्लेट्-तः (Supply) इत्यस्य आपूर्तिं कुर्वन्ति तथा च मांसपेशी-तन्तुभ्यः मोटर-एककं (Motor unit) निर्मीयते ।
Acetylcholine (Acetylcholine) नामकं न्यूरोट्रांसमीटर् यत् तंत्रिका आवेगं (Synapse) पारं कृत्वा मांसपेशीतन्तुं प्राप्नोति, यत् मांसपेशीतन्तुं (Stimulate) उत्तेजयति तथा च संकुचनं जनयति (Contraction) ) एतत् भवति मांसपेशीयाः सर्वाणि मोटर-एककाः युगपत् संकुचन्ति तथा च संकोचनस्य बलं एकस्मिन् समये कार्यं कुर्वतां मोटर-एककानां संख्यायाः उपरि निर्भरं भवति कंकालस्नायुषु तंत्रिका-आवेगाः प्रायः निम्न-मोटर-न्यूरोन्-द्वारा प्रसारिताः भवन्ति । एतेषां न्यूरॉन्सानाम् कोशिकाशरीराणि मस्तिष्कस्य विभिन्नभागेभ्यः उत्पद्यमानैः उपरितनमोटरन्यूरोनैः तथा च मेरुदण्डे उत्पद्यन्ते समाप्ताः च केचन न्यूरॉन्साः च तंत्रिकाकृताः भवन्ति एतेषु केचन न्यूरॉन् निम्नमोटर न्यूरॉन्सस्य कोशिकाशरीरं उत्तेजयन्ति, अन्ये तु निरोधात्मकप्रभावं कुर्वन्ति । एताः स्नायुः मिलित्वा गतिषु समन्वयं निर्वाहयन्ति ।
अनैच्छिक मांसपेशी गति (अनैच्छिक मांसपेशी गति ) - ऊपरी मोटर न्यूरॉन के मध्यमस्तिष्क, मस्तिष्क काण्ड, मस्तिष्ककोश या रीढ़ की हड्डी में स्थित कोशिका, शरीर के मुद्रा निर्वाह करने से सम्बद्ध मांसपेशी गतिविधि (Posture) तथा संतुलन ( suscle), मांसपेशीगतेः समन्वयं निर्वाहयति, मांसपेशीस्वरं नियन्त्रयति च ।
सम्बद्धाः लेखाः
वर्गः:मानवशरीररचनाविज्ञानम्
नामक्कल
भारतस्य तमिळ्नाडुराज्ये किञ्चनमण्डलम् अस्ति नामक्कलमण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति नामक्कलनगरम् ।
वर्गः:तमिळ्नाडुराज्यस्य प्रमुखनगराणि वर्गः:तमिळ्नाडुराज्यसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
पेरम्बलूरु
भारतस्य तमिळ्नाडुराज्ये किञ्चनमण्डलम् अस्ति पेरम्बलूरुमण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति पेरम्बलूरु ।
वर्गः:तमिळ्नाडुराज्यस्य प्रमुखनगराणि वर्गः:तमिळ्नाडुराज्यसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
पुदुक्कोट्टै
भारतस्य तमिळ्नाडुराज्ये किञ्चनमण्डलम् अस्ति पुदुक्कोट्टैमण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति पुदुक्कोट्टैनगरम् ।
वर्गः:तमिळ्नाडुराज्यसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:तमिळ्नाडुराज्यस्य प्रमुखनगराणि वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
भूतकोलः
भूतकोलः
एवं आगमने अन्ते, ग्राम्याः भूताय आशीर्वादाय अथवा विवादान् समाधातुं ग्राम्याः प्राप्तिकामाः उपयामन्ति। न्यायसभो उपक्रमति परिपक्वयाः यत्र आदिक्रियाः समाप्ताः भवन्ति। प्रतिस्पन्दनानि चिन्ताः वा न्यायाः मुखेन वक्तव्याः भवन्ति। भूतः प्रायः प्राप्तिकृद् एव वक्तव्यः। प्राप्त्युपस्थितौ, तस्य प्राप्त्युपस्थितौ, यदि उभावपि प्राप्ताविष्टौ, भूतस्य अभिप्रायं श्रुत्वा न्यायः प्रवदति। भूतस्य न्यायं सामान्यसिद्धिषास्त्रे अध्याप्य भविष्यति। "स विमुखस्तु, परो मुखवान् न भवति"। ग्रामकुलपतिसहितानां तथा अन्यानां विचाराणि भूतः अधिकया सह आश्रययति, न्यायस्य आशयः तु भूतस्य। यदि कश्चिद्ग्रामकुलपतिः यः च कुलपरिषत्तमः च सह भूताय अभिप्रायम् आकाङ्क्षति, भूतः प्रधानं न्यायं प्रवदति। कश्चन संघातिकः वा यत्र प्रमुखजनाः सहिताः आयाति, भूतस्य आदिमत् प्रायः सदयः सह आयातिकः वक्तव्याः भवन्ति। अन्यत्र अत्युग्रस्वरस्य द्वन्द्वे च चान्यत्र अर्कफूलसङ्ख्याया च यागेन न्यायं प्रवदति भूतः। विशेषकष्टेषु, भूतस्य पर्वतेन वा अद्य प्रवर्तनीयं भविष्यति। किञ्चित्कालिकः च विवादः पृथिव्यां संबन्धितः, कुलपरिषत्तमः, कुलयुद्धे अथवा आदराद्याः संघातिकः, धनचोर्ये, ऋणे, अधिग्रहणे, सन्धिक्षेपे च। चोरस्य अवगतस्य, भूतः किं चाश्रयम् आग्रह्य, तस्य प्रवेशं प्रार्थयति। कदाचित् चोरः चोरितजन्यसामग्रिया अद्य न्यायान्तरे भूताय प्राणदात्रे नैव सद्यः पाकः प्रयच्छति, यद्यपि चोरः सामग्र्याया अद्य अद्य अनुप्राप्ततमं मूल्यं भूताय ददाति। अग्रियस्य दण्डं भुङ्क्तव्यम्, चोरः प्रदत्तवर्गीकृतं सद्यो चोरितान्तराय सद्यः चोरः प्रदत्तवर्गीकृतं सद्यो चोरितान्तराय सद्यः दण्डं दत्त्वा। यदि भूतस्य चित्तविनिग्रहोऽस्ति, दण्डदर्शने पारित्रायितुं आह्वानं करोति।
भूतकोलनामायाः आयोजनमूलमपि आवाहनं, देवताः और पौराणिकपात्राः उत्तेजयितुं क्रियाक्रमं कुर्वन्ति। इसके द्वारा आत्मसंवादना तथा ध्यानयोगः संभाव्यते, जिससे आयातितसमर्थिताः शक्तयः प्रकटाः होति। भूतकोलनामायाः आयोजनं प्रत्येकस्य प्रतिष्ठितस्य आध्यात्मिकप्रतिष्ठानस्य प्रतिष्ठानं प्रदर्शयति। तत्र विविधप्रकाराः क्रियाकर्तारः अधिकारिकवेशेन 'पेरजे' या 'गुरिकर' नाम्ना विख्याताः भवन्ति, आयोजनं प्रमुखं संचालयन्ति। भूतकोलनामायाः आयोजनं प्रत्येकस्य प्रतिष्ठितस्य धार्मिकप्रतिष्ठानस्य विविधप्रकाराः प्रतिस्पर्धा च महत्त्वं प्रदर्शयति। यह सिर्फ सांस्कृतिकसन्निधिं सुरक्षितं रखने के नहीं, बल्कि उसके अनूठापनं को प्रोत्साहित करने में भी मदद करता है, जो भारतीय संस्कृति में अदृश्य है।
सिद्धगङ्गा
सिद्धगङ्गा (Siddaganga) कर्णाटकराज्यस्य तुमकूरुमण्डले विद्यमानं किञ्चन क्षेत्रम् । प्रसिद्धः सिद्धगङ्गामठः शिवशरणानां पुण्यक्षेत्रं विद्यते । आधुनिककाले सिद्धगङ्गायाः नाम विश्र्वाद्यन्तं प्रसृतम् अस्ति । अत्र चलद्देवः इति कथ्यमानः कर्मयोगी शिवकुमारस्वामी वसति । शिवकुमारस्वामिनः कारणतः सिद्धगङ्गा उल्लेखार्हा जाता । सिद्धगङ्गां परितः प्रेक्षणीयानि स्थानानि बहूनि सन्ति । रामदेवरबेट्ट, सिद्धगङ्गा, सिद्धरबेट्ट, देवरायपट्टस्य शिवालयः, गूळूरू, बेळगुम्ब, गुब्बि एडेयूरु, कुप्पूद्र इत्यादीनि स्थलानि प्रेक्षणीयानि सन्ति । ऐतिहासिकदृष्ट्या पौराणिकदृष्ट्या एतानि प्रसिद्धानि । एतादृशैः पवित्रस्थानैः परिवृतमस्ति सिद्धगङगाक्षेत्रम् । एतदेकं पुण्यक्षेत्रम् । एतत् तुमकूरुमण्डले अस्ति । बेङ्गळूरुतः ४० कि.मी दूरे अस्ति। एतत् क्षेत्रं प्रति सर्वमतीयाः अपि भक्त्या आगच्छन्ति । एका गाथा कर्णाटके प्रचलति सिद्धगङ्गां गच्छति चेत् गुहे (एकविधाहारविशेषः) ऋणं न भवति । अर्थात् यथेष्टं भोजनप्रसादः लभ्यते इति । एतदेकं मुक्तिदायकं स्थानम् । गोसलसिद्धेश्वरः, तोण्टदलिङ्गेश्र्वरः इत्यादयः विरक्ताः अत्र शान्तिं प्रतिष्ठापितवन्तः । सहस्राधिकाः छात्राः अत्र पठन्ति । नित्यदासोहकारणतः एतत् क्षेत्रं समाजस्य विशिष्टोपकारकम् अस्ति ।
इतिहासः
अटवीस्वामिनः मठं निर्मीय अन्नदासोहं, ज्ञानदासोहं च व्यवस्थापितवन्तः । तैः तद्दिने प्रज्वालितः दीपः अद्यापि निरन्तरं प्रज्वलति । अटवीस्वामिनः अलौकिकाः आसन् । अनेकान् भक्तान् उद्धृतवन्तः । एतेषां तपसः प्रभावात् श्रीक्षेत्रं प्रति बहवः भक्ताः आगन्तुम् आरब्धवन्तः । दिने दिने एषा संख्या वर्धमाना एव अस्ति ।
सिद्धगङ्गायाः इतिहासे उद्यानशिवयोगिनां नाम अपि प्रमुखम् अस्ति । एते स्वामिनः ज्ञानिनः । एते अन्नदासोहं, ज्ञानदासोहं, महोत्सवम् इत्यादिकं प्रचालितवन्तः । मठस्य प्रगतौ कारणीभूताः एते । १९०१ तमे वर्षे अत्र यात्रामहोत्सवः आरब्धः । अद्यापि बहुसम्यक् महोत्सवः सिद्धगङ्गायां प्रचलति । श्रीश्रीशिवकुमारस्वामिनां काले महोत्सवः वैभवपूर्वकं प्रचलति स्म । महोत्सवे कनीयांसः, वयस्काः, ज्येष्ठाः, धनिकाः, दरिद्राः, विभिन्नजातीयाः भेदभावं विना आगच्छन्ति । सिद्धगङ्गदेवेन अनुगृहीताश्र्च भवन्ति । हेरम्बकविः "सिद्धलिङ्गेश्र्वरसाङ्गत्ये" सिद्धगङ्गाजलस्य महिमानं वर्णितवान् । सिद्धगङ्गायाः माहात्म्यं कर्णाटकात् बहिरपि प्रसृतम् अस्ति । शिवरात्रौ सिद्धलिङ्गेश्र्वरनाम्नि यात्रामहोत्सवः प्रचलति । दशदिनानि उत्सवः भवति । अन्तिमदिने कल्याण्याम् उडुपोत्सवः भवति । पञ्चब्रह्मोत्सवः अपि भवति । एतत् द्रष्टुं लक्षाधिकाः जनाः आगच्छन्ति । सिद्धगङ्गायाम् अनेके गुहाः सन्ति । तत्र सप्त अथवा अष्ट उत्तमस्थितौ सन्ति । क्रि.श १३००-१३५० सिद्धगङ्गायां मठः स्थापितः स्यात् इति पण्डितः एरेसीमे अभिप्रैति । सिद्धगङ्गाक्षेत्रं कर्मयोगिनां शिवकुमारस्वामिनां कारणतः जगत्प्रसिद्धं जातम् । शिवकुमारस्वामी १९०८ तमे वर्षे एप्रील् प्रथमदिनाङ्के जन्म प्राप्तवान्। एतस्य माता गङ्गम्मा पिता होन्नय्यः । १९३० तमस्य वर्षस्य मार्च २ दिनाङ्के श्रीमन्निरञ्जनस्वरूपिशिवकुमारस्वामीति नामाङ्कनं श्री उद्दान शिवयोगिना कृतम् । शिवकुमारस्वामीजी बहुपरिश्रमेण मठं वर्धितवान् । इदानीमत्र अष्टसहस्राधिकच्छात्राः विद्याभ्यासं कुर्वन्ति । शिवकुमारस्वामिनः सर्वमतसिद्धान्तानपि अङ्गीकुर्वन्ति । सर्वे स्वमतं सम्यक् पालयन्ति चेत् सर्वत्र शान्तिः आनन्दश्र्च भविष्यति इति तेषाम् अभिप्रायः । १९६६ तमे वर्षे क्षामकाले एतैः कृतं दासोहं पश्यामश्र्चेत् स्वामिनां दृढसङ्कल्पः, अलौकिकशक्ति:, व्यक्तित्वं च ज्ञायते । मठे इदानीं प्रतिदिनं १०० तः १५० पल्लमितात् धान्यात् अन्नं वा पिष्टं वा कुर्वन्ति । एतत् अनेकराष्ट्रनायकाः दृष्टवन्तः । एतत्तु श्रीचरणानां तपोबलम् । सिद्धगङ्गायाः महत्त्वं, सिद्धलिङ्गेश्र्वरस्य कृपा इति भाव्यते । धारवाडविश्र्वविद्यालयः १९६६ तमे वर्षे स्वमिभ्यः "गौरवडाक्टरेट्पदवीम्" अयच्छत् । एते "कर्णाटकरत्नप्रशस्तिना" पुरस्कृताः सन्ति । शतायुषिणामेतेषां क्रियाशीलता आश्र्चर्यं जनयति । वज्रस्य वज्रमेव यथा उपमानं भवति तथैव स्वामिनाम् अन्यत् उपमानं न लभ्यते । तोलयितुं न शक्यते अन्यैः सह । सिद्धगङ्गा तु तीर्थक्षेत्रम्, शिक्षणक्षेत्रम् , दासोहक्षेत्रम् , शरणक्षेत्रम् इति कारणतः कर्णाटकस्य सर्वान् भक्तान् आकर्षति । इदानीं सिद्धगङ्गामठस्य उत्तराधिकारी श्री सिद्धलिङ्गस्वामी । एतस्य पूर्वाश्रमस्य नाम विश्र्वनाथः । शरणदम्पत्योः सदाशिवशिवरुद्रम्मयोः अन्तिमः पुत्रः । एतस्य जन्म २२-७-१९६३ तमे वर्षे कञ्चगलुबण्डेमठे अभवत् । एषः शिवकुमारस्वामिनाम् अनुग्रहं प्राप्तवान् । १९८८ मार्च ३१ तमे वर्षे सिद्धगङ्गामठस्य उत्तराधिकारी जातः । मठस्य प्रत्येकस्मिन् कार्ये उत्साहेन भागं स्वीकुर्वन् अस्ति एषः। शिवशरणक्षेत्रेषु अद्य सिद्धगङ्गा प्रभाविनी अस्ति । एतस्य क्षेत्रस्य दर्शनेन सर्वे स्वदु:खादिकं विस्मरन्ति । १२ शतके बसवादिभिः शिवशरणैः प्रज्वालितः प्रदीपः अद्य विश्र्वमेव प्रकाशयति । प्रज्वलतां तीर्थक्षेत्राणां सन्दर्शनेन पापानि नष्टानि भवन्ति । अस्माकं व्यक्तित्वं प्रज्वलति । एकैकः अपि जीवने एकदा वा शिवशरणक्षेत्रं पश्यति चेत् उत्तमम् । एतत् काशीक्षेत्रदर्शनस्य पुण्यं ददाति ।
बाह्यसम्पर्कतन्तुः
वर्गः:कर्णाटकराज्यस्य प्रेक्षणीयस्थलानि वर्गः:पञ्चशिवशरणानां क्षेत्राणि
लोकसभानिर्वाचनम् २०१९
निर्वाचनदिनाङ्काः
निर्वाचनम् सप्तसु घट्टेषु चाल्यते। मतगणना मे २३ दिनाङ्के। बिहार-उत्तरप्रदेश-पश्चिमबङ्गालराज्येषु सप्तस्वपि घट्टेषु निर्वाचनं चाल्यते। निर्वाचने ९० कोटिजनाः मतदानं कर्तुम् अर्हाः आसन्। निर्वाचने आहत्य ६७% प्रजाः मतदानम् अकुर्वन्। एतत् भारतीयनिर्वाचनेतिहासे अधिकतमं मतदानं विद्यते। २०१९ वर्षस्य लोकसभानिर्वाचने महिलाः अपि अधिकसङ्ख्यया मतदानम् अकुर्वन्।
प्रमुखपक्षाः
भारतीयजनतापक्षः, काङ्ग्रेस् पक्षः च राष्ट्रस्तरे मुख्याः पक्षाः विद्येते। उत्तरप्रदेशे समाजवादिपक्षः(एस्. पि), बहुजनसमाजवादी पक्षः(बी. एस्. पी), देहल्याम् आम-आदमी-पक्षः (आप्), ओरिस्सायां बीजुजनतादलम्(बीजेडी), पश्चिमबङ्गाले तृणमूलकाङ्ग्रेस्(टीएम्सि), तमिळुनाडुराज्ये डीएम्के, केरले कम्यूनिष्ट्, आन्ध्रप्रदेशे वैएस् आर् काङ्ग्रेस्, बिहारे जेडियु, महाराष्ट्रे शिवसेना च अन्ये प्रमुखाः पक्षाः।  भारतीयजनतापक्षस्य नेतृत्वे एन् डि ए, काङ्ग्रेस् पक्षस्य नेतृत्वे यूपिए समाजवादिपक्ष-बहुजनसमाजवादिपक्षयोः मेलनेन रचितं महागठबन्धनं च निर्वाचने प्रमुखानि मैत्रिदलानि विद्यन्ते।
परिणामः
२०१९ तमे वर्षे जातस्य लोकसभानिर्वाचनस्य परिणामः मे मासस्य २०१९ तमे दिनाङ्के प्रकाशितः। परिणामः एवं वर्तते
पक्षानुगुणं परिणामः
निर्वाचनस्य परिणामः इत्थं वर्तते
१३ अप्रैल
१३ अप्रैल-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य एकशताधिकतृतीयं (१०३) दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् एकशताधिकचतुर्थं (१०४) दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय २६२ दिनानि अवशिष्टानि ।
बाह्यानुबन्धाः
वर्गः:अप्रैल वर्गः:आङ्ग्लमाससम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके
नागपट्टिणम्
भारतस्य तमिळ्नाडुराज्ये किञ्चनमण्डलम् अस्ति नागपट्टिणमण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति नागपट्टिणम् ।
१४ अप्रैल
१४ अप्रैल-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य एकशताधिकचतुर्थं (१०४) दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् एकशताधिकपञ्चमं (१०५) दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय २६१ दिनानि अवशिष्टानि ।
बाह्यानुबन्धाः
वर्गः:अप्रैल वर्गः:आङ्ग्लमाससम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके
आकाशवाणी(AIR)
AIR इति अस्याः संक्षेपनाम अधिकृतरूपेण आकशवाणी इति जनाः कथयन्ति । एषा भारतस्य रेडियोप्रसारस्य माध्यमम् अस्ति । एषा प्रसारभारत्याः अङ्गम् अस्ति । एषा १९६३ तमे वर्षे आरब्धा । अद्य एषा राष्ट्रियदूरदर्शनप्रसारस्य सहयोगिनी भूत्वा कार्यं करोति । विश्वस्य बृहत् रेडियोसम्पर्केषु एषा अपि अन्यतमा । एतस्याः प्रधानः कार्यालयः नवदेहल्यां  आकाशवाणीभवने अस्ति । आकशावाणीभवने नाटकविभागः, FM विभागः राष्ट्रियसेवा च कार्यं कुर्वन्ति । दूरदर्शनकेन्द्रं (देहल्याः) आकाशवाणीभवनस्य षष्ठे अट्टे अस्ति ।
इतिहासः
१९२३ तमे वर्षे ब्रिटिश-इण्डिया-प्रसारभारती आरब्धा । तया प्रसारितान् कार्यक्रमान् बाम्बे-रेडियो-कूटेन, अन्यैः  रेडियोकूटैः सह प्रसार्यते स्म । १९२६तमवर्षस्य सन्ध्यनुगणं भारतीयप्रसारकेन्द्रं (स्वायत्त-इण्डियन् ब्राड् कास्टिङ्ग् कम्पनी) आरब्धम् । रेडियोकेन्द्रद्वयं चालयितुम् अनुमतिं प्राप्तवत् । बाम्बेकेन्द्रं तावत् १९२७ तमे वर्षे  जुलै मासे २३तमे दिनाङ्के प्रारब्धम् । कोलकताकेन्द्रं १९२७ तमे वर्षे आगस्ट् २६ तमे दिनाङ्के आरब्धम् । १९३० तमवर्षस्य मार्चप्रथमे दिनाङ्के पिहितम् । भारते इण्डियन् स्टेट् ब्राड्कास्ट्सेवा (भारतीयराज्यप्रसारसेवाकेन्द्रम् ) (ISBN)  आरब्धा १९३२ तमे वर्षे मेमासे ।१९३६ तमे वर्षे जून् मासे अष्टमे दिनाङ्के आल् इण्डिया रेडियो (AIR: १९५६ तः आकाशवाणी इति अपि निर्दिशन्ति ) इति नामान्तरं प्राप्तम् । १९३९ तमवर्षस्य अक्टोबर् प्रथमे दिनाङ्के बाह्यसेवा अपि आरब्धा । (पुष्टुभाषया अपि समकाले सेवा आरब्धा) एतत् जर्मनीदेशतः पुनःप्रसारः इति कथ्यते स्म । एतत् आफ्गानीस्थानम् इरान्, अरबराष्ट्राणां कृते निर्देशितम् । १९४७ तमे वर्षे यदा भारतं स्वतन्त्रं अभवत् तदा केवलं षट् केन्द्राणि आसन् । तानि देहली-बाम्बे-कोल्कत्ता-मद्रास्-लख्नो-तिरुचिकेन्द्राणि । तदा आहत्य २७५,००० रेडियो यन्त्राणि आसन् । १९५७ तमे वर्षे अक्टोबर् मासे तृतीये दिनाङ्के विविधभारती-केन्द्रं रेडियोसिलोन् अनेन सह योजितम् । दूरदर्शनप्रसारः अपि १९५९ तमे वर्षे आकशवाण्याः अङ्गत्वेन आरब्धः । परन्तु १९७६ तमे वर्षे एप्रिल् प्रथमे दिनाङ्के आकाशवाणीतः दूरदर्शनं पृथक्कृतम् । FM  प्रसारः मद्रास्नगरे  (इदानीन्तनचन्नैनगरे) १९७७ तमे वर्षे जुलैमासस्य २३ तमे दिने आरब्धः ।१९९० तमे वर्षे इतोऽपि विस्तृतः ।
विविधाः सेवाः
आकाशवाणी अनेकविभागैः युक्ता अस्ति । भारतेषु सर्वत्र विविधप्रदेशेषु/भाषाणां कृते विभागाः सन्ति । अस्याः जनप्रियविभागः तावत् विविधभारतीप्रसारकेन्द्रम् । विविधभारत्याः सुवर्णमहोत्सवः २००७ तमे वर्षे आचरितः । केवलं विविधभारतीविभागः दत्तांशाधारितगीतयुक्तः अस्ति । हिन्दीचलनचित्रसङ्गीतस्य सुवर्णयुगम् इति कथ्यमानस्य कालघट्टस्य गीताभिः युक्तः (स्थूलरूपेण १९४० तः १९८० पर्यन्तं यानि गीतानि सन्ति तानि सुवर्णयुगस्य गीतानि) । एषः विभागः अन्यविभागस्य अपेक्षया धनम् आनाययति । एष विभागः मुम्बै तथा अन्यनगरेषु जनप्रियः । एष विभागः चलनचित्रगीतं, हास्यकार्यक्रमाः, इत्यादिभिः युक्तः बहुविधकार्यक्रमाणां कृते अवसरं प्रकल्पितवान् । विविधभारतीकेन्द्रम् अधः प्रदत्तेषु नगरेषु विभिन्न MW (आवर्तनसमूहः) यच्छद् अस्ति । विविधभारत्यां प्रसार्यमाणाः केचन कार्यक्रमाः।
२७ भाषासु बाह्यसेवाः
नाटकस्य केन्द्रघटकः (CDU) एषः अखिलभारत-आकाशवाण्याः प्रधानः निर्माणघटकः अस्ति । गुणयुक्तकार्यक्रमाणां निर्माणदायित्वं स्वीकृतवान् । एष घटकः क्रीडायाः सरणिक्रीडायाः कार्यक्रमाणां प्रसारणं करोति । चिरञ्जीत्, सत्येन्दर् शरत्, निर्मल अगर्वाल्, ड्यनिष् इक्बाल् इत्यादयः ख्याताः नाटककाराः निर्मापकाः च एतेन घटकेन सह सम्बद्धाः । एतेन घटकेन निर्मितानि नाटकानि पुनः प्रादेशिकभाषासु अनूद्य प्रसार्यन्ते । १९६० तः अधुना यावत् १५०० तः अधिकानि नाटकानि निर्मितानि । अधुना अस्मिन् घटके पुरातनमूलकृतयः (कथावस्तु) तथा निर्मितनाटकानाम् अमूल्यः भण्डारम् अस्ति । पूर्वप्रादेशिकसेवाविभागः कोल्काता-आकाशवाणी-केन्द्रम् पूर्णपट्टिका: http://www.allindiaradio.org/schedule/fre_ er.html AIR FM कोल्कत्तामध्ये केन्द्रद्वयम् अस्ति  १०७ FM  रेबो तथा १००.२ FM गोल्ड् उत्तरप्रादेशिकसेवाविभागः पूर्णपट्टिका: http://www.allindiaradio.org/schedule/fre_ nr.html ईशान्यप्रादेशिकसेवाविभागः पूर्णपट्टिका: http://www.allindiaradio.org/schedule/fre_ ner.html अगर्तला गोहाति शिलाङ्ग् पश्चिमसेवाविभागः पूर्णपट्टिका: http://www.allindiaradio.org/schedule/fre_ wr.html
अहमदाबाद् औरङ्गाबाद् भोपाल् चिन्दावर चातर्पुर् ग्वालियर् इन्दोर् जल्गान् मुम्बै मुम्बै नागपुर् पणजि पूणे राज्कोट् रत्नगिरि शोल्लपुर् साङ्ग्ली दक्षिणप्रादेशिकसेवाविभागः पूर्णपट्टिका: http://www.allindiaradio.org/schedule/fre_ sr.html अदिलाबाद् बेङ्गलूरु चन्नै कोयम्बत्तूरु गुल्बर्ग हैद्राबाद हैद्राबाद कोळिकोड् मदुरै नगर्कोयिल् उदकमण्डलम् पाण्डिचेरि पोर्ट्ब्लेर् तिरुवनन्तपुरम् अनन्तपुरि तिरुचिरापल्लि तिरुनेल्वेली विजयवाड विशाखपट्ट्णम् गौतम् बाह्यसेवाः भारतात् बहिः अपि २८ भाषासु आक्शवाणी प्रसारसेवां ददाति ।बाह्यसेवाविभागः प्रतिवेशिदेशेषु प्रसारणाय मध्यमगात्रत्रङ्गस्य उपओगः भवति । प्रधानतया अधिकसामर्थ्ययुतालघुतरङ्गप्रसारः अपि भवति । भाषाभिः सह निर्दिष्टराष्ट्रानां कृते प्रसारसेवां यच्छन्ति, तेन सागरोत्तरसेवा अपि प्रकल्पिता अस्ति ।एतस्यां सेवायां प्रतिदिनं ८ १/४(सपादाष्टवादनस्य) वादनं याव्त् आङ्लभाषया कार्यक्रमान प्रसारयति ।अन्ताराष्ट्रियश्रोतॄन् मनसि निधाय एषा सेवा प्रकल्पिता अस्ति । युववाणी- आकाशावाण्याः युववाणी सेवा १९६९ तमे वर्षे जुलै मासे २१ दिने आरब्धा । युवजनाः अधिकतया भागं वहेयुः इति कारणतः, तान् प्रेरयितुं विविधकथावस्तुभिः प्रयोगद्वारा उत्तमस्तरस्य तथा श्रेष्ट-आकाशवाणी अनुभवं उत्पादितः। एष १०१७ kHz मध्ये प्रसारितः भवति  । एतं विहाय २९४.९ मीटर् अस्य अनुरूपम् । प्रतिदिन सायं अस्य प्रसारः भवति ।परन्तु दशकत्रयात् अनिरीक्षितकार्यक्रमाणां कारणतःसञ्चारेध्वनिवर्धकस्य कारणतः एषः कार्यक्रमः न प्रसार्यते ।तथापि युववाणी कार्यक्रमः तस्य एव शाश्वतं स्थानं प्राप्तः । भारतस्य समूहमाध्यमे केचन ख्यातनामानः युववाण्यां स्ववृत्तिजीवनस्य मार्गक्रमणम् आरब्धवन्तः।प्रख्यातः साक्ष्यचित्रनिर्माता प्रफुल् थक्कर् वदति –“ युववाणी कार्यक्रमः अस्माकं महाविद्यालयस्य दिनेषु दायित्वपाठनेन सह नववायुमण्डलं निर्माणम् अकरोत् । तथा एव आकाशवाणी नाम न केवलम् अविवेकस्य व्यक्तिगतहास्यकणिकानां वा उल्लेखनं इति अवगतम् । युववाण्यां अनेके प्रख्यातनामानः  प्रदर्शननेतारः  तेषु रोशन् अब्बास्, वि.जे गौरव् कपूर्, एम्मिक्षितिज् शर्मा, डि .जे. प्रथम् इत्यादयः  सन्ति । दूरवाणीद्वारा वार्ताप्रसारसेवा- अखिलभारतीय-आकाशवाणी तावत् दूरवाणीद्वारा स्वसेवां नवदेहल्यां १९९८ वर्षे फेब्रवरि २५ दिनाङ्के प्रारब्धा । एषा सेवा STD, ISD. तथा स्थानीयदूरवाणीद्वारा अपि प्राप्यते । एषा सेवा नवनगरेभ्यः प्रसारिता भवति । तानि नगराणि अहमदाबाद्, भोपाल्, गौहाति,ग्वालियार्, जबल्पुर्,जयपुर्,कोल्कत्त, लख्नो,राञ्ची, शिम्ला तिरुवनन्तपुरं च । आङ्लभाषातः हिन्दीभाषातः अपि प्रतिघण्टं वार्तासङ्ग्रहः साक्षात् http://www.newsonair.com जाल्तः श्रोतुं शक्यते । जालतः MP2 क्रमव्यवस्थायां वार्तां साक्षात् श्रोतुं शक्यते http://www.newsonair.com/BulletinsInd..html द्वारा पठितुं शक्यते । ।http://www..newsonair.com/index_regional.htm जालपुटतः आकाशवाणीवार्तासङ्ग्रहः  नवप्रादेशिकभाषासु उपलभ्यते । (तमिलु, कन्नड, गुजराति,बेङ्गाली, मराठी, इशान्या, पञ्जाबी, तेलुगु, उर्दू च )
बाह्यसम्पर्कतन्तुः
वर्गः:सामाजिकमाध्यमानि वर्गः:विद्युच्चालितोपकरणानि
चिक्क विर राजेन्द्र
लघुचित्रम्| चिक्क विर राजेन्द्र (प्रायः १८०५) लघुचित्रम्| चिक्क विर राजेन्द्र चिक विर राजेन्द्र वा चिक्क वीर राजेन्द्र (कन्नड : ಚಿಕವೀರ/ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ, cika/cikka vīrarājendra), दक्षिण भारतस्य कोडगु राज्यस्य अन्तिमः शासकः आसीत् । तस्य तथ्यः नामः विरा राजेन्द्रम् इति, किन्तु तस्य मातुलस्य नामस्य समानत्वात् तस्य नाम्नि चिक्का (कन्नडः कोडवः च भाषयोः कनिष्टतः इत्यर्थः) इति उपसर्गः भेदार्थम् योज्यते। सः द्वितीय लिङ्ग राजेन्द्रस्य पुत्रः।
राज्यसंयोजनम्
चित्रपाठ्यम्=Nalknad Palace, Kodagu, India|लघुचित्रम्| नल्क्नाड सदनम्, कोडगु, समर्पणात् पूर्वं चिक्क विर राजेन्द्रस्य आश्रयस्थलम् क्रिस्त १८३४ संवत्सरे एप्रिल मासस्य चतुर्विंश्यां आङ्ग्लैः स राज्यात् उत्पाटितः विवासितः च; राज्यः आङ्ग्ल-शसित भरतस्य अधिकारत्वम् एकं अभवत् । सः वाराणस्यां केचन वर्षाणि व्यययित्वा गौरम्मा इति तस्य प्रिय पुत्र्या सह तस्य राज्यस्य प्रतिष्ठापन-याचनार्थं आङ्ग्ल देशं गतवान्।
लण्डन्
लण्डन्-नगरं आगम्य अनेकानि याचनाम् अकरोत् सः । १८५३ संवत्सरे नवम्बर्-मासस्य अष्टादश्यां लण्डन्-स्टेन्डर्ड् इति  वृत्तपत्रे एकं पत्रं प्रकाशितम् यत्र सः स्वस्य स्थितिं वर्णितवान् । सः दर्शितवान् यत् तस्य मातुलः जनरल् एबरक्रॉम्बी इत्यस्य बम्बई-सेनायाः च कोडगु राज्यात गत्वा कॉर्नवालिस सह सम्मिलितुं १७९९ संवत्सरे साहाय्यं कुर्वन् ईस्ट् इण्डिया-कम्पनी श्रेणीं टिपू-सुल्तान् अस्य विरुद्धं अभियाने साहाय्यं कृतवान् च। सः स्वस्य देवरः चेन् बसवा अस्य विषये अपि लिखितवान् यः १८३० संवत्सरे कुटुम्बस्य विरुद्धं मैसूरुनगरं गतः । ततः चिक्क राजेन्द्रः आङ्ग्लानां चेन् बसवा अस्य समर्पयितुम् अनुरोधं अकरोत्, यः मैसूरुनगरं पलायनस्य क्रमे केषाञ्चन अधिकारिणां अपि निहतः। चेन् बसवा ईस्ट् इण्डिया कम्पनी श्रेण्याः शरणार्थी तस्य समर्पणं कर्तुं न शक्यते च इति प्रतिवत्कः । किञ्चित्कालानन्तरं मलयदेशात्  मैसूरुं प्रति गच्छन् ईस्ट् इण्डिया कम्पनी श्रेण्याः दूतः चिक्क राजेन्द्रेण निरुद्धः । यदा सः न मोचितः तदा कम्पनी बलात् तस्य सदनम् आक्रान्तः (स्वस्य १६०,००० पाउण्ड् तुल्यमूल्यानि वस्तुनि अपहृतः) । सः वाराणस्यां १४ वर्षाणि कालाणि यावत् निबन्धितः, तस्मै १८०,००० पाउण्ड् प्रतिकरनीयं इति अभियुक्तः । सः एवं प्रतिवादं कृतवान्- ।
तस्य स्वास्थ्यं निकृष्टमभवत्, ततः १८५९ संवत्सरे सेप्टेम्बर्-मासस्य र्विंश्यां स्वस्य निवासस्थाने (२०, क्लिफ्टन् विलास्, वारविक् रोड्, मैडा हिल् वेस्ट् इत्यत्र) मृतः । तस्य शवः केन्सल् ग्रीन श्मशाने निखातः ।
साहित्ये, माध्यमे च
प्रसिद्धः कन्नडसाहित्यकारः ज्ञानपीठपुरस्कारप्राप्तः मस्ति वेङ्कटेश अय्यङ्गर्, तस्य राज्ञः जीवनकालस्य आधारेण चिकविर राजेन्द्र इति समीक्षकैः प्रशंसितं पुस्तकं लिखितवान् । विषयस्य सन्तुलितनिबन्धनेन अयं पुस्तकः बहुधा प्रसिद्धः अस्ति; न तु नायकस्य कथितानां दुष्कृतीनां समावेशयति, न च आङ्ग्लविरुद्धं खण्डरूपेण उद्भवति । पुस्तकं स्वस्य परिवेशस्य संस्कृतिभिः, लोकाचारैः च पूरितः, १९ शताब्द्याः कोडगुः प्रान्तस्य वस्तुतः।
राज्ञः एकः एव विश्वासपात्रः आसीत् – तस्य बाल्यकालस्य मित्रं ['कुन्ट' पङ्गुः इति] बसव इति उपन्यासे अय्यङ्गर चिक्क विर राजजेन्द्रस्य चित्रणं करोति । एकस्मिन् प्रसङ्गे राजा स्वभगिन्याः शिशुबालकं (भगिन्याः देवम्मजी अस्याः, तस्य देवरः चेन्ना बसव अस्य च पुत्रं) क्रोधेन मारितवान् इति चित्रितः अस्ति । स्वशासनस्य समर्थनं तीव्रगत्या न्यूनीभवति इति कारणेन चिक्का विराराजजेन्द्रः आङ्ग्ल राजेन सह सर्वाधिकसङ्घर्षः कर्तुं कल्पयति, नल्क्नाड् सदने आश्रयं अन्वेषयति । राजा बसवं राजद्रोहस्य आरोपेण हन्ति (वास्तविकतायां कुन्त बसव कालान्तरे यदा आङ्ग्लाः कोडगु प्रान्ते प्रविशन्ति तदा सः अज्ञातैः जनाभिः मृतः) । चिक्क विर राजजेन्द्रः आङ्ग्लानाम् आक्रमणस्य प्रतिरोधं कर्तुं असमर्थः तथा च आक्रमणं अनन्तरम्‌ १८३४ संवत्सरे निर्वासनं प्रेषितः । अय्यङ्गार १९८३ संवत्सरे भारतस्य साहित्यि ज्ञानपीठपुरस्कारं सम्पादितवान्।
अस्य कन्नड-उपन्यासस्य आधारेण निर्मितः दूरदर्शन-प्रदर्शनः अन्तिमराजु इति, भारतस्य राज्य सञ्चालित-दूरदर्शन-जालं, दूरदर्शनेन १९९२ संवत्सरे प्रसारितः भवितुम्  प्रस्तुतं आसीत् । किन्तु अस्य राज्ञः "पिशाचावतारः" इति चित्रणं कृतं अस्ति इति  वीरशैवसमुदायस्य कोडवानां च विरोधैः जालपुटेन एषः धारावाहि उच्छिन्नः।
मुद्राङ्कनादि
वर्गः:कन्नडसाहित्यम्
ओसामा बिन् लाडेन्
जननम्, विद्याभ्यासः, अग्रिमं जीवनञ्च
पिता महम्मद् लाडेन्, माता ह्मीदा अल् अत्तान् । एतयोः एकः एव पुत्रः ओसामा बिन् लाडेन् । महम्मद् बिन् लाडेनस्य दशमी पत्नी ह्मीदा । एषा १०-०३-१९५७ तमे वर्षे ओसामा बिन् लाडेनस्य जन्म दत्तवती । एषा सिरिया देशस्य डमास्कस् नगरस्य अलावि जनाङ्गस्य महिला । ओसामः १९६८ तः १९७६ पर्यन्तं जेड्डाग्रामस्य ’ अल् नगेर् मादरि आदशां शालायां विद्यार्जनं कृतवान् । ७० दशके अन्तिमभागे ’ किङ्ग अब्दुल् अझीज् विश्वविद्यालये अर्थशास्त्रे प्रशासननिर्वहणे च पदवीं प्राप्तुं महाविद्यालयं प्रविष्टवान् । महाविद्यालयस्य शिक्षणानन्तरं स्वकुटुम्बस्य उद्योगे निरतः भवेयम्- इति चिन्तनम् आसीत् । thumb|180px|हमिद् मिर् इति पत्रकर्त्रासह ओसामा बिन् लाडेन्
बिन् लाडेनस्य स्वभावः
एषः मितभाषी, कविमनस्कः, भावजीवी, अन्तर्मुखी । एतस्य इस्लां धार्मिकग्रन्थेषु तीव्रासक्तिः आसीत् । महाविद्यालये इस्लां धर्मस्य पाठकः महमद् कुतुबः आसीत् । कुतुबस्य प्रभावः एतस्योपरि महान् जातः । एषः कुतुबः उग्रवादिनां निकटवर्ती आसीत् । " मुस्लिं ब्रदरहुड " एकं मूलभूतवादि सङ्घटनम् । तस्य कार्यकतारौ सय्यद् कुतुबः, अब्दुल् अजमश्च । एतयोः निकटवर्ती महमद् कुतुबः स्वशिष्यस्य ओसामस्य विषयम् अब्दुल् अजामम् उक्तवान् । एवम् अजामस्य परिचयं प्रप्य ओसाममः बहुकालं धर्मादिविषये चर्चाम् अजामेन सह करोति स्म । चर्चायां बहूनि दिनानि व्यतीतानि । परीक्षा समीपे आगता परन्तु सज्जता न जाता । अकृतपरिश्रमः ओसाम विद्यालयं त्यक्त्वा बहिर्गतवान् ।
लाडेनस्य मरणोत्तरस्य इच्छापत्रम्
लाडेनः महान् उग्रवादी चेदपि स्वस्य पुत्रान्, एतस्मिन् कार्ये भागिनः न स्युः इति स्पष्टम् उल्लिखितवान् । तत्सः स्वजीवने पालितवानपि । स्वकीये निरन्तरकार्ये कार्यक्रमं समये च स्वबालानां विषये परिवारविषये लक्ष्यं दातुम् असमर्थः इति क्षमां याचितवान् । स्वपत्नीः स्पष्टं सूचितवान् यत् स्वस्य मरणानन्तरं बालानां योगक्षेमः प्रधानरीत्या गणनीयः इति । तदर्थं ताभिः अन्यः विवाहः नैव करणीयः इत्यपि । स्वस्य २४ पुत्रान् सम्यक् पोषयेयुः । तेन सङ्गृहीतां १८ मिलियन् डालर् सम्पदं किं कुर्यात् इति उल्लेखः नास्ति । पुत्राः राजकीयकार्येषु मग्नाः न स्युः । धार्मिकचर्चाणां विषयेऽपि लक्ष्यं न दध्युः । thumb|120px|left|ओसामा बिन् लाडेनस्य व्यङ्ग्यचित्रम् कालेज् त्यक्त्वा ओसामः डिसेम्बरमासे १९७९ तमे वर्षे गुरोः अजामस्य सूचनानुगुणं पाकिस्तानं गत्वा प्रथमवारं जमातेइस्लाम् सङ्घटनस्य प्रमुखं चिन्तकं बुहीनुद्दीन् रबानिं दृष्टवान् । अपघानिस्ताने रष्यादेशविरुध्दं धर्मयुध्दं ( जिहाद् ) उद्घोषितम् आसीत् । तदा ७ सेनानायकाः कार्यं कृतवन्तः उग्रवादिनां परतः । तेषु अन्यतमः ओसामः । एतस्य सङ्घटनस्य स्वरूपं दत्तवान् अजामः । एषः इस्लामाबादस्य अन्ताराष्ट्रिय इस्लां विश्वविद्यालयस्य प्राध्यापकवृत्तिं स्विकृतवान् । तदा पाकिस्ताने प्रशिक्षणं प्राप्ताः केचन मुजाहिद्दीन् उग्रवादिनः अपघानिस्तानं गच्छन्ति स्म । तत्र गेरिल्ला आक्रमणं रष्यासैन्यविरुध्दं कृत्वा प्रत्यागच्छन्ति स्म ।
सि.ऐ.ए कार्याचरणे सक्रियः
पाकिस्तानस्य आय्.एस्.आय् संस्थायाः प्रमुखः हमीदगुल्लं दृष्टवान् । तेषु दिनेषु अमेरिकागुप्तचरसंस्था परोक्षरीत्या अपघानिस्ताने आपरेशन् सैक्लोन् कार्यावरणमकरोत् । तदा सि.ऐ.ए सङ्घटन मुजाहिद्दीन् सङ्घटनयोः मध्ये आय्.एस्.आय् मध्यवर्ती भूत्वा कार्यमकरोत् । सि.ऐ.ए जनाः परोक्षरीत्या मुजाहिद्दीन् जनेभ्यः पाकिस्ताने सैनिकं प्रशिक्षणं दत्तवन्तः । आधुनिकशस्त्राणि च दत्त्वा अपघानिस्तानं गत्वा युध्दं कर्तुं प्रेरयन्ति स्म ।
मरणम्
ओसाम बिन् लाडेनस्य मरणं मे मासे प्रथमदिनाङके २००१ तमे वर्षे रात्रौ १०.३० वादने प्रकाशितवन्तः । अमेरिकायाः सैन्यं पाकिस्तानस्य अब्बोत्ताबादे ओसाम बिन् लाडेनस्य अन्वेषणमकरोत् । ४० निमेषपर्यन्तं कार्याचरणमकरोत् । किञ्चित्कालं भुशुण्डीप्रयोगः परस्परं सञ्जातः । अन्ते गोलकास्त्रप्रयोगेण ओसमः हतः । तस्य शवं अमेरिकासैनिकाः वशीकृतवन्तः । अमेरिकायाः अध्यक्षः बराक् ओबामः मे १, २००१ तमे वर्षे अधिकृतरीत्या बिन् लाडेनः सैन्यस्य लघुना घटकेन मारितः इति प्रकटितवान् । एतत्कार्याचरणं पाकिस्ताने स्थिताः अमेरिकायाः जायिष्ट स्पेशल आपरेशन्स् कमाण्डर्स जनाः तथैव अमेरिकायाः केन्द्रीयगुप्तचरसंस्थायाः सेण्ट्रल् इण्टलिजेन्स् एजन्सीस् ( सि.आय्.ए ) कृतवन्तः ॥
बाह्यसम्पर्कतन्तुः
वर्गः:भयोत्पादकाः
वर्गः:अन्यभाषायां सारमञ्जूषा वर्गः:पाकिस्तानस्य जनाः
व्यक्तित्वविकारः
व्यक्तित्वम्, मनोवैज्ञानिकरूपेण परिभाषितः, व्यक्तिगतमनुष्याणां भेदं कुर्वन्तः स्थायिव्यवहारस्य मानसिकलक्षणस्य समुच्चयः अस्ति । अतः व्यक्तित्वविकाराः सामाजिकमान्यताभ्यः अपेक्षाभ्यः च विचलितैः अनुभवैः व्यवहारैः च परिभाषिताः भवन्ति । येषां व्यक्तित्वविकारस्य निदानं भवति तेषां संज्ञानं, भावात्मकता, पारस्परिककार्यक्षमता, आवेगनियन्त्रणं वा कष्टानि अनुभवन्ति मनोरोगिणां कृते व्यक्तित्वविकारस्य प्रसारः ४० तः ६०% पर्यन्तं भवति । २. व्यक्तित्वविकारस्य व्यवहारप्रकाराः सामान्यतया किशोरावस्था, प्रौढतायाः आरम्भः अथवा कदाचित् बाल्यकालः अपि ज्ञायन्ते तथा च प्रायः जीवनस्य गुणवत्तायां व्यापकः नकारात्मकः प्रभावः भवति
व्यक्तित्वविकारस्य चिकित्सा मुख्यतया मनोचिकित्सा भवति । व्यक्तित्वविकारस्य प्रमाणाधारितमनोचिकित्सासु संज्ञानात्मकव्यवहारचिकित्सा, विशेषतया सीमान्तव्यक्तिविकारस्य च द्वन्द्वात्मकव्यवहारचिकित्सा च अन्तर्भवति  मनोविश्लेषणात्मकाः विविधाः उपायाः अपि उपयुज्यन्ते ।
।व्यक्तित्वविकाराः लोकप्रियप्रवचनेषु, चिकित्साप्रवचनेषु च समानरूपेण पर्याप्तकलङ्केन सह सम्बद्धाः सन्ति । व्यक्तित्वविकारस्य वर्गीकरणार्थं विनिर्मितानां विविधानां पद्धतिगतयोजनानां अभावेऽपि व्यक्तित्वविकारस्य वर्गीकरणेन सह बहवः विषयाः भवन्ति यतोहि एतादृशविकारानाम् सिद्धान्तः निदानं च प्रचलितसांस्कृतिकप्रत्याशानां अन्तः भवति एवं तेषां प्रामाण्यं केभ्यः विशेषज्ञैः अनिवार्यविषयत्वस्य आधारेण प्रतिस्पर्धितं भवति । तेषां मतं यत् व्यक्तित्वविकारस्य सिद्धान्तः निदानं च सामाजिकराजनैतिक -आर्थिकविचारानाम् अपि आधारेण कठोररूपेण भवति ।
वर्गीकरणं लक्षणं च
DSM-5 इत्यत्र दश विशिष्टाः व्यक्तित्व-विकाराः सूचीबद्धाः सन्ति :
क इति समूहः (विषमाः अथवा विलक्षणाः विकाराः)
क इति समूहस्य व्यक्तित्वविकाराः प्रायः मनोविदलतया सह सम्बद्धाः भवन्ति : विशेषतः, मनोविदलताप्रकारस्य व्यक्तित्व-विकारः मनोविदतया सह स्वस्य केचन लक्षणलक्षणाः साझां करोति, यथा, निकटसम्बन्धेषु तीव्र-असुविधा, संज्ञानात्मक-अथवा बोध-विकृतिः, व्यवहारस्य विलक्षणता च परन्तु विषम-विक्षिप्तव्यक्तिविकारैः निदानं प्राप्तानां जनानां मनोविदलतया पीडितानां अपेक्षया वास्तविकतायाः अधिकं ग्रहणं भवति । एतादृशविकारयुक्ताः जनाः विक्षिप्ताः भवितुम् अर्हन्ति, अन्यैः अवगन्तुं च कष्टं प्राप्नुवन्ति, यतः तेषां प्रायः विषमाः वा विक्षिप्ताः वा वाक्गुणाः भवन्ति, निकटसम्बन्धं निर्मातुं, निर्वाहयितुं च अनिच्छा, असमर्थता च भवति यद्यपि तेषां प्रतीतयः असामान्याः भवेयुः तथापि एताः विसंगतयः भ्रमात् मतिभ्रमात् वा भिन्नाः सन्ति यतः एतेषां युक्तानां जनानां अन्यपरिस्थितिभिः निदानं भविष्यति महत्त्वपूर्णसाक्ष्यं सूचयति यत् क्लस्टर ए व्यक्तित्वविकारयुक्तानां जनानां अल्पभागस्य, विशेषतः सिजोटाइपलव्यक्तित्वविकारस्य, सिजोफ्रेनिया इत्यादीनां मनोविकारानाम् विकासस्य क्षमता वर्तते एतेषां विकारानाम् अपि तेषु व्यक्तिषु भवितुं अधिका सम्भावना भवति येषां प्रथम-उपाधि-बन्धुषु सिजोफ्रेनिया अथवा क्लस्टर ए व्यक्तित्वविकारः भवति
ख इति समूहः (नाट्याः, भावनात्मकाः अथवा अव्यवस्थिताः विकाराःरः)
ख इति समूहस्य व्यक्तित्वविकारस्य लक्षणं भवति यत् आवेगपूर्णः, आत्मविनाशकारी, भावनात्मकः व्यवहारः, कदाचित् अन्यैः सह दुर्बोधः अन्तरक्रियाः च भवन्ति ।
DSM-5 इत्यस्य सामान्यमापदण्डः
DSM-5 तथा ICD-11 इत्येतयोः निदानप्रणालीयोः सामान्यव्यक्तित्वविकारस्य परिभाषा षट् मापदण्डाः च प्राप्यन्ते । एते मापदण्डाः सर्वैः व्यक्तित्वविकारप्रकरणैः अधिकविशिष्टनिदानं कर्तुं पूर्वं पूर्तव्याः ।
DSM-5 इत्यनेन सूचितं यत् कोऽपि व्यक्तित्वविकारनिदानं निम्नलिखितमापदण्डान् पूरयितुं शक्नोति :
ICD-11 इत्यस्मिन् कोऽपि व्यक्तित्वविकारः निम्नलिखितसर्वमापदण्डान् पूरयितुं शक्नोति :
ICD-10
ICD-10 इत्ययम् एतानि सामान्यमार्गदर्शिकमापदण्डानि सूचीबद्धानि सन्ति :
ICD इत्ययं अपि वदति यत् "विभिन्नसंस्कृतीनां कृते सामाजिकमान्यतानां, नियमानाम्, दायित्वानाञ्च विषये विशिष्टानां मापदण्डसमूहानां विकासः आवश्यकः भवितुम् अर्हति।"
नीतीश कुमार
नीतीशकुमारः एकः भारतीयराजनेता अस्ति यः २०१५ तमस्य वर्षस्य फरवरीमासस्य २२ दिनाङ्कात् बिहारस्य मुख्यमन्त्रिरूपेण कार्यं कुर्वन् अस्ति। पूर्वं २००५ तः २०१४ पर्यन्तं तथा २००० तमे वर्षे अल्पकालं यावत् च एतत् पदं धृतवान्। जनतादलसंयुक्तस्य नेता एष पूर्वं समतापक्षस्य सदस्यत्वेन केन्द्रीयमन्त्रिरूपेण अपि कार्यं कृतवान् । लघुचित्रम्|नीतीशकुमारः बिहारस्य वर्तमानो मुख्यमन्त्री नीतीशः प्रथमवारं जनतादलस्य सदस्यत्वेन राजनीतिं प्रविष्टवान्। एष १९८५ तमे वर्षे विधायकः अभवत्। नीतीशः १९९४ तमे वर्षे जार्ज फर्नाण्डिस् इत्यनेन सह समतापक्षस्य स्थापनां कृतवान् । १९९६ तमे वर्षे लोकसभा सदस्यत्वेन निर्वाचितः सः अटलबिहारीवाजपेयिवर्यस्य सर्वकारे केन्द्रीयमन्त्रीरूपेण कार्यं कृतवान्। तस्य दलं राष्ट्रियजनतान्त्रिकग्रन्थिबन्धनं समागच्छत्। ततो नीतीशः तस्य मुख्यो नेता अभवत्।
२००५ तमे वर्षे बिहारविधानसभायां राष्ट्रियजनतान्त्रिकग्रन्थिबन्धनेन बहुमतं प्राप्तम्। नीतीशो राज्ये ग्रन्थिबन्धनस्य अध्यक्षत्वेन प्राप्य मुख्यमन्त्री जातः। पुनः २०१० तमस्य वर्षस्य बिहारराज्यनिर्वाचने सारल्येन एतत् ग्रन्थिबन्धनं विजयं प्राप्तवान्। २०१३ तमस्य वर्षस्य जूनमासे नरेन्द्रमोदिनः प्रधानमन्त्रिपदस्य नामाङ्कनान्तरं नीतीशो ग्रन्थिबन्धनम् अत्यजत्। ततो राष्ट्रियजनतादलेन तथा भारतीयराष्ट्रियकाङ्ग्रेस्पक्षेण सह महाग्रन्थिबन्धनस्य निर्माणं कृतवान्।
नीतीशः भारतीयजनतापक्षेण सह ग्रन्थिबन्धनस्य नेतृत्वं कृत्वा मुख्यमन्त्री अभवत्। २०१० तमे वर्षे राज्यनिर्वाचने शासकसङ्घः भूस्खलनेन पुनः निर्वाचने विजयं प्राप्तवान् | २०१३ तमस्य वर्षस्य जूनमासे नरेन्द्रमोदिनः प्रधानमन्त्रिपदस्य नामाङ्कनस्य अनन्तरं नीतीशो भाजपायाः सह भङ्गं कृतवान्, तथा च राष्ट्रियजनतादलस्य भारतीयराष्ट्रीयकाङ्ग्रेसस्य च समर्थनं प्राप्य महाग्रन्थिबन्धनस्य निर्माणं कृतवान्।
२०१४ तमस्य वर्षस्य मेमासस्य १७ दिनाङ्के भारतीयलोकसभानिर्वाचने जनतादलसंयुक्तस्य महती हानिः जाता ततः परं नीतीशो मुख्यमन्त्रिपदं त्यक्तवान्। तस्य स्थाने जीतनराममाञ्झी इत्ययं नियुक्तः। परन्तु स २०१५ तमस्य वर्षस्य फेब्रुवरीमासे मुख्यमन्त्रिरूपेण पुनरागमनस्य प्रयासं कृतवान् येन राजनैतिकसङ्कट उत्पन्नः। अन्ततः जीतनरामः त्यागपत्रं दत्तवान्। नीतीशः पुनः मुख्यमन्त्री अभवत्। अनन्तरं तस्मिन् वर्षे राज्यनिर्वाचने महाग्रन्थिबन्धनेन बहुमतं प्राप्तम्। २०१७ तमे वर्षे नीतीशो भ्रष्टाचारम् आरोप्य महाग्रन्थिबन्धनं भङ्क्त्वा राष्ट्रियजनतान्त्रिकग्रन्थिबन्धने प्रत्यागतवान। २०२० तमे वर्षे राज्यनिर्वाचने तस्य सर्वकारः सङ्कीर्णतया पुनः निर्वाचितः। २०२२ तमस्य वर्षस्य अगस्तमासे नीतीशो राष्ट्रियजनतान्त्रिकग्रन्थिबन्धनं त्यक्त्वा पुनः महाग्रन्थिबन्धने सम्मिलितवान् ।
प्रारम्भिकं जीवनम्
नीतीशस्य जन्म १९५१ तमस्य वर्षस्य मार्चमासस्य प्रथमे दिनाङ्के बिहारस्य बख्तियारपुरमण्डले अभवत् । तस्य पिता कविराजो रामलखनसिंह आयुर्वैदिकः साधक आसीत्। तस्य माता नेपालदेशात् परमेश्वरीदेवी आसीत्। नीतीशः कुर्मीजातितः अस्ति । नीतीशस्य उपनाम मुन्ना अस्ति।
स १९७२ तमे वर्षे बिहार-कोलेज् ओफ् इञ्जियरिङ्ग् (अधुना राष्ट्रीयप्रौद्योगिकीसंस्थानं पटना ) विद्युदभियान्त्रिक्य उपाधिं प्राप्तवान्। स बिहारराज्यविद्युद्बोर्ड् इत्येतद् अर्धहृदयेन समागम्य पश्चात् राजनीतिं प्रविष्टवान् । १९७३ तमे वर्षे फेब्रुवरीमासस्य २२ तमे दिनाङ्के सिंहोपाख्यया मञ्जुकुमार्या सह तस्य विवाहः अभवत्। दम्पत्यो एकः पुत्रोऽस्ति । मञ्जोः फुप्फुलप्रदाहेन रोगेण २००७ तमस्य वर्षस्य मेमासस्य १४ दिनाङ्के नवदिल्लीनगरे निधनम् अभवत् ।
प्रारम्भिकं राजनैतिकजीवनम्
नीतीशो राजनेतृषु समाजवादिवर्गस्य अस्ति । राजनेतृरूपेण प्रारम्भिकेषु वर्षेषु स लोहियोपाख्येन राममनोहरेण च सिंहोपाख्येन सत्येन्द्रनारायणेन च कर्पूरिठाकुरेण च विश्वनाथप्रतापसिंहेन च सह सम्बद्धः आसीत् | नीतीशः १९७४ तमे वर्षे च १९७७ तमे वर्षे च जयप्रकाशनारायणस्य आन्दोलने भागं गृहीतवान् आसीत्। ततः तेन
सिंहोपाख्यस्य सत्येन्द्रनारायणस्य नेतृत्वे जनतापक्षे सम्मिलितः।
नीतीशो युद्ध्वा १९८५ तमे वर्षे हरनौतनगरात् प्रथमवारं राज्यसभाया निर्वाचनं जितवान्। प्रारम्भिकवर्षेषु लालूप्रसादयादवः १९८९ तमे वर्षे बिहारविधानसभायां विपक्षस्य नेतृरूपेण नीतीशेन समर्थितः परन्तु पश्चात् नीतीशः १९९६ तमे वर्षे भाजपादलं प्रति निष्ठां पर्यवर्तयत् बाढात् प्रथमं लोकसभायाः सदस्यत्वं विजित्य।
१९९८ तमे वर्षे संसदीयनिर्वाचने राष्ट्रियजनतादलस्य निर्माणानन्तरं समतापक्षः जनतादलः च परस्परस्य मतमूलं भक्षितवन्तौ। अतो नीतीशेन द्वे दले विलीय जनतादलस्य संयुक्तस्य निर्माणं कृतवान् ।
१९९९ तमे वर्षे लोकसभानिर्वाचने भाजपापक्षस्य च‌ जनतादलसंयुक्तस्य च युगलाभ्यां राष्ट्रीयजनतादलस्य पराजयः अभवत् । नूतनं ग्रन्थिबन्धनं ३२४ विधानसभाक्षेत्रेषु १९९ क्षेत्रेषु अग्रगण्यम् अभवत्।
लालूयादवस्य विधकपटे नाम आगत्य अपि २००० तमस्य वर्षस्य बिहारराज्यनिर्वाचने राष्ट्रियजनतादलं भाजपाजदयूदलयोः परस्परस्य द्वन्द्वकारणेन बृहत्तमदलम् उद्भूतम्। लालूयादवस्य राजनैतिकपरिचालनेन राबडीदेवी पुनः मुख्यमन्त्रिणीरूपेण शपथं गृहीतवती।
२००४ तमस्य वर्षेस्य लोकसभानिर्वाचनेराष्ट्रीयजनतादलं बिहारे २६ लोकसभाक्षेत्राणि विजित्य अन्येभ्यो राज्याधारितदलेभ्यः श्रेष्ठतरं प्रदर्शनं कृतवान् आसीत् । स केन्द्रीयरेलमन्त्रिपदेन पुरस्कृतः परन्तु तस्य अत्यन्तनिम्नजातीनां वर्धमानानाम् आकाङ्क्षाणां परिणामतः भाजपापक्षस्य जनतादलसंयुक्तस्य च ग्रन्थिबन्धनेन २००५ तमे वर्षे बिहारविधानसभानिर्वाचने तस्य दलं पराजितम् |.
केन्द्रीयमन्त्री
लघुचित्रम्| केन्द्रीयरेलमन्त्री श्रीनीतीशकुमारः २००४ तमस्य वर्षस्य जनवरीमासस्य ३० तमे दिनाङ्के नवदेहलीनगरे मध्यकालीनरेलार्थसङ्कल्पं प्रस्तोतुं संसदं प्रविशति नीतीशः अचिराय १९९८–९९ तमे वर्षे अटलसर्वकारेकेन्द्रीयरेलमन्त्री च भूपृष्ठपरिवहनमन्त्री चापि कृषिमन्त्री आसीत्। १९९९ तमे वर्षे अगस्तमासे गैसलरेलापदाया अनन्तरं स त्यागपत्रं समर्पितवान् यस्या आपदाया उत्तरदायित्वं स मन्त्रिरूपेण स्वीकृतवान् । परन्तु रेलमन्त्रीरूपेण तस्य अल्पकार्यकाले स व्यापकविशोधनम् आनयत्। यथा २००२ तमे वर्षे अन्तर्जालेन यात्रापत्रक्रयणस्य सेवा  च सर्वाधिकं रेलयात्रापत्रविक्रयणस्थलारम्भः च  तत्कालयोजनाया आरम्भः चेति।
तदनन्तरं स पुनः केन्द्रीयमन्त्रिमण्डले कृषिमन्त्रीरूपेण सम्मिलितः। २००१ तः २००४ तमस्य वर्षस्य मेमासपर्यन्तं स पुनः केन्द्रीयरेलमन्त्री आसीत् । २००४ तमे वर्षे लोकसभानिर्वाचने स द्वाभ्यां क्षेत्राभ्यां युद्धवान् तदा स नालन्दातः निर्वाचितः परन्तु स्वस्य पारम्परिके बाढक्षेत्रे पराजितः
बिहारस्य मुख्यमन्त्री
नीतीशो जनतादलस्य संयुक्तस्य राजनैतिकदलस्य सदस्यः अस्ति । मुख्यमन्त्रिरूपेण स एकलक्षाधिकान् विद्यालयशिक्षकान् नियुक्तवान् तथा प्राथमिकस्वास्थ्यकेन्द्रेषु चिकित्सकाः कार्यं कुर्वन्ति इति सुनिश्चितवान् च अनेकेषु ग्रामेषु विद्युत्प्रवाहं आरब्धवान् च मार्गाणि निर्मितवान् च महिलानां निरक्षरत्वम् अर्धं कृतवान्  अपराधिणो दमित्वा अव्यवस्थितराज्यं परिवृत्तवान् तथा च सामान्यबिहारिणः आयं द्विगुणं कृतवान् । वामतः|लघुचित्रम्| २००८ तमस्य वर्षस्य अगस्तमासस्य २८ तमे दिनाङ्के नीतीशकुमारश्च लालूप्रसादयादवश्च प्रधानमन्त्रिणा मनमोहनसिंहेन सह जलप्रलयप्रभावितक्षेत्राणां शमनकार्यक्रमेषु चर्चां कुर्वन्तौ बिहारे।
भद्रावती
भद्रावती यन्त्रागाराणां पट्टणम् । एतत् भारतदेशे कर्णाटकराज्ये, शिवमोग्गजिल्हायां अस्ति । एत् शिवमोग्गजिल्हायाः एकं तालूकु केन्द्रम् अस्ति । एतत् बेङगलूरुतः २५५ कि.मी दूरे अस्ति । शिवमोग्गतः १८ कि.मी दूरे अस्ति । भद्रावती पट्टणस्य ६७ च कि.मी क्षेत्रफलमस्ति । २००१ जनगणति प्रकारेण १६०६६२ जनसङ्ख्या अस्ति ।
नीतीश कुमार
प्रथमः कार्यकालः २००० तमे वर्षे
२००० तमे वर्षे मार्चमासे केन्द्रस्य अटलसर्वकारस्य आज्ञानुसारं प्रथमवारं नीतीशो बिहारस्य मुख्यमन्त्री निर्वाचितः । ३२४ सदस्यसदनस्य सहायकदलानि समेत्य राष्ट्रियजनतान्त्रिकग्रन्थिबन्धने १५१ विधायका आसन् तथा च लालूयादवस्य १५९ विधायका आसन् । उभे ग्रन्थिबन्धने बहुमतस्य चिह्नात् अधः आस्ताम् यत् १६३ अस्ति। नीतीशः सभायां स्वबहुसङ्ख्यत्वं सेद्धुं न शक्नोति स्म अतः पूर्वम् एव त्यागपत्रं दत्तवान् । स ७ दिवसेभ्यः पदारुढः स्थितः।
द्वितीयः कार्यकालः २००५ वर्षतः २०१० पर्यन्तम्
२००५ तमे वर्षे बिहारविधानसभानिर्वाचने विजयानन्तरंमुख्यमन्त्रिरूपेण नीतीशः शपथं गृहीतवान् ।
भद्रावती
भौगोलिकम्
भद्रावती कर्णाटकस्य मध्यभागे शिवमोग्गजिल्हायाः दक्षिणपूर्वान्तिमभागे अस्ति । भद्रावती १३ डिग्रि ५० मिनट्स् उत्तर - अक्षांशे, ७५ डिग्रि ४२ मिनट्स् पू. रेखांशे अस्ति । भद्रावतीतालूकस्य पश्र्चिमदिशि होन्नाळी तालूकु, पूर्वदिशि चन्नगिरितालूकु, दक्षिणदिशि नरीकेटे तालूक् च सन्ति । भद्रावती समुद्रस्तरतः ५८० मीटर् उन्नतस्थाने अस्ति ।
नीतीश कुमार
तृतीयः कार्यकालः २०१०वर्षतः २०१४ पर्यन्तम्
लघुचित्रम्|बिहारस्य वर्तमानो मुख्यमन्त्री नीतीशकुमारः प्रधानमन्त्रिणा नरेन्द्रमोदिना सह नवदेहलीनगरे २०१७ तमे वर्षे नीतीशसर्वकारेण द्विचक्रिकायाः च भोजनस्य च कार्यक्रमा अपि आरब्धाः । यतो विद्यालये स्थितानां बालिकानां शिक्षात्यागं न्यूनीकृतम्।
भद्रावती
मार्गः
बेङगलूरुतः तुमकूरु, तिपटूरु, अर्सीकेरे, कडूरु, बीरुरु, तरिकेरे - द्वारा बेङ्गलूर-होन्नावर एन्.एच् २०६ महामार्गेण  ( बि-एच् मार्गेण ) भद्रावतीं प्राप्तुं शक्नुमः । बेङगलूरुतः यानि शिवमोग्गं प्रति बस् यानानि गच्छन्ति तानि भद्रावतीमध्ये स्थगयन्ति । प्रयाणार्थम् एतेन मार्गेण ६.०० घण्टाः पर्याप्ताः । भद्रावतीं प्रति साक्षात् मार्गसम्पर्कः चित्रदुर्गतः, दावणगेरेतः, उडपितः, चिक्कमङ्गलूरुतः अस्ति । राज्यस्य भिन्ननगरतः शिवमोग्गम् आगत्य आगमनं सुकरम् । सर्वकारस्य यानानि स्वायत्तयानानि च अटन्ति भद्रावतीं प्रति ।