कर्णाटकराज्योत्सवः
भाषाधरितैकीकरणम्
कर्नाटकस्य इतिहासे राजाविष्णुवर्धनः, वीरपुलिकेशी, राजा बिज्जलः हैदर् अलिः, टिप्पु सुल्तानः, बेङ्गलूरुनगर निर्माता केम्पेगोडः, कित्तूरुचेन्नम्मा, मैसूरु ओडेयरमहोदयाः अत्युत्तमतया प्रशासनं कृतवन्तः । कर्नाटकराज्यं सर्वरीत्या समृद्धं कृतवन्तः । कर्नाटके मुख्यतः कन्नडभाषायाः उपयोगः अस्ति । प्राचीनकालतः कन्नडभाषायं साहित्यं निर्मितम् अस्ति । हळेगन्नडकाव्यं, होसगन्नडकाव्यं जानपदं, दाससाहित्यं वचनसादित्यं इत्यादि विशेषकाव्यानां दर्शन्सम् अत्र साध्यं अस्ति । प्रायशः द्विसहस्रवर्षतः कन्नडभाषायाः उपयोगस्य आधारः प्राप्तः अस्ति । कविराजः नृपतुङ्गः स्वी कविराजमार्गकाव्ये कन्नडभूमेः विवरणं “कावेरियिन्दमागोदावरिवरेमिदेनाडदा कन्नडदोळ् भावसिद जनपदं” इति उक्तवान् । पम्प, रन्न, जन्न, पोन्न, मुद्धणः, राघवाङ्कः, हरिहरः, लक्ष्मीशः, इत्यादि महाकवयः सुन्दरकाव्यानि रचितवन्तः अत्तिमळाराज्ञी इदं प्रथमतया पुस्तकस्य प्रकाशनं कारितवती । द्वादशशतके महान् वचनयुगः प्रकाशमानः आसीत् । बसवेश्वरः, अल्लमप्रभुः, अक्कमहादेवी  इत्यादिभिः वचनसाहित्यं सम्पूरितं अमृत धारन्निः इति प्रसिद्धं । कुमारव्यास, चामरस प्र्भृतिभिः पुनः महा काव्यानि रचितानि । दाससाहित्यं कन्नडभाभायां अतीव, पसिद्धं अस्ति श्रीपाददास पुरन्दरदास कनकदास महीपतिदास जगन्नाथदासादिः अत्यन्तसुन्दराणि काव्यानि रचितानि सन्ति तैः सङ्गीतकाराणां मनः आकृष्टं अस्ति । जनपदसाहित्यं अतीवसरलं सुन्दरं कन्नडभाषायां अस्ति । नृपतुङ्गवचनं ‘कुटितोददेयुं काव्यप्रयोगपरिणत मतिगळ’ जनपद कर्तृजां वैभवं प्रतिभां प्रकाशयते पुरन्दरदासादयः कर्नाटकसङ्गीत शैल्यां निपुणः अनेकगतानि रचयित्वा स्वरान्वितानि कृतवन्तः । दक्षिणभारते एतानि गीतानि अतीवसुप्रसिद्धानि सन्ति । कन्नडसाहित्ये अष्टादशतकानन्तरं नवयुगम् इति कथयन्ति । तदा अनेके लेखकाः कवयः कादम्बरिकाराः प्रख्याताः अभवन्  । राष्ट्रकवि कुवेम्पु, द रा बेन्द्रे, डाक्टर् शिवरामकारन्तः, मास्ति वेङ्कटेश अय्यङ्गरः गोरूरु गमस्वा मि अय्यङ्गरः वि.कृ गोकाकः, राजरत्नं, गोपालकृष्ण अडिग, शिवरुद्रप्पा, हुथिलगोळनारायणराव इत्यादयः अनेकविध कृतिभिः कन्नड साहित्य भाण्डारं पूरितवन्तः । भारतीयभाषासु अष्टज्ञानपीठपुरस्कारप्राप्तभाषा कन्नडभाषा इति अभिमानविषयः । डा कुवेम्पु बेन्द्रे शिवरामकारन्त, मास्ति वेङ्कटेश अय्यङ्गार, गोकाक, यू आर् अनन्तमूर्ति । गिरीश कार्नाड् डा चन्द्रशेखरकम्बार ज्ञानपीठप्रशस्ति पुरस्कृताः सन्ति । कर्नाटके महिलाः अपि साहित्य निर्माणे सिद्धहस्तः सन्ति । गङ्गाम्बिका, त्रिवेणी, वाणी, कमला दम्पना, सञ्चिहोन्नम्मा हेळवनकट्टे गिरियम्मा इत्यादयः स्वीयकाव्यैः जनप्रियाः सन्ति । 	कर्नाटके प्रकृतिदर्शनं अतीव आकर्षकं अस्ति । नद्यः पर्वतप्रदेशाः जलपातानि, सशेवराः, सागरतीराः अरण्यानि,मृगधामानि अतीव सुन्दराणि सन्ति । बेलूरु शिल्पकला विश्वेप्रसिद्धास्ति । मैसॄरु श्रष्णवेळगोळ उडुपि धर्मस्थल गोकर्ण इत्यादि पुण्यक्षेत्राणि अतीव प्रसिद्धानि सन्ति । ऎहोळे बिजापुर पट्टदकल्लु हळेबीडु इत्यादि प्रदेशेषु शिल्पकलावैभवं द्र्ष्टुं शक्यमस्ति । श्री एं विश्वेश्वरय्या महोदयः कृष्णराजसागरजलाशय निर्माणं कन्नम्बादि जलबन्धं निर्मितवान् । तेन कृषिः उद्यमः पेयजल्यमचबहुलाभः अभवत् । शिवनसमुद्रस्थले विधुदपि उत्पादिता । कर्नाटक राज्यं भारतमातुः श्रेष्ठापुत्री इति कवि कुवेम्पु गीतवान् ‘जय भारत जननिय तनुजाते, जय हे कर्नाटक माते” । आधुनिककालेऽपि तानिकक्षेत्रे गणकयन्त्र क्षेत्रे च बहुप्रसिद्धिः आगतास्ति । कर्नाटकराज्यस्य समृद्धये अनेके कार्यं कृतवन्तः । तेषां स्मरणं राज्योत्सवदिने जनाः प्रीत्या गौरवेण कुर्वन्ति । सर्वत्र नगरेषु बेङ्गलूरुनगरे च मातुः भुवनेश्वर्याः भावचित्रस्य यात्रामहोत्सवः प्रचलति । तत्र स्तब्धचित्रां प्रदर्शनं जानपदन्दस कार्यक्रमाः वाद्याघोषः विविधवेष प्रदर्शनं इत्यादि भवन्ति । सर्वत्र राज्ये राज्ये सांस्कृतिक कार्यक्रमाः प्रचलन्ति । राज्ये मुख्यकार्यक्रमः बेङ्गलूरु नगरे प्रचलति । विविधक्षेत्रेषु प्रसिद्धानां पुट्टकार प्रदानेन सत्कार कार्यक्रमः भवति । राज्यस्य मुख्यमन्त्री पुरस्कारान् समर्पयति । साहित्य सङ्गीत वैद्यकीय सामाजिक कलान्हत्ययक्षगाननाटकादि क्षेत्रेषु प्रसिद्धान् “ राज्योत्सप्रशस्तिं ” दत्त्वा सम्मानयन्ति । सर्वत्र विद्यालयेषु कन्नड राज्योत्सवः सम्भ्रमेण आचरितः भवति । कन्नडगीतानि उदपादस्तपर्यन्तं जनाः गायन्ति । सर्वत्र ‘कन्नडजलओन्दे’ ‘कन्नडजेलओन्दे’, ‘कन्नडवे सत्य्’ ‘कन्नडवे नित्य’ बारिसु कन्नड डिण्डिमव्’ ‘जयकर्नाटकमाते’ ‘कन्नडाम्बेगे जयवागलि इत्यादि घोषणावाक्यानि प्रतिध्वनन्ति । एवं राज्योत्सवः कन्नडजनानां अतीव महत्वपूर्णः उत्सवः । उत्तमकार्यकरणे सङ्कल्पकरणाय योग्यः दिनविशेषः । स्वराज्येवैभवस्मरणाय अत्युत्तमः उत्सवविशेषः अस्ति ।