cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जीवनी
अ
अकबर | अकिरा कुरोसावा | अटिला | आटो स्टर्न | अनवर अल-सदात | अब्राहम लिन्कन | अमर्त्य सेन | अर्नेस्ट टी एस वाल्टन | अर्नेस्ट रदरफोर्ड | अर्नेस्ट लारेन्स | अब्दुस सलाम | अर्विन श्रोडिन्गर | अलेक्ज़ांडर ग्राहम बेल | अलेक्ज़ांडर फ्लेमिङ | अलेक्ज़ांडर महान | अलेक्सान्द्र एम प्रोखोरोफ | अलेक्सी ए एबृकोसोफ |
अल्फ्रेड नोबेल | अल्फ्रेड हिच्कक् | अल्बर्ट आइन्स्टाइन | अल्बर्ट ए मिकेल्सन | आर्कड्युक फ्रान्ज़ फर्डिनान्ड
इ
इन्दिरा गान्धी इ एम पर्सेल | इगोर वाइ टाम | इग्नेसी ल्युकसिविक्ज | इंगमार बर्गमान | इमान्युएल काण्ट | इसिडोर ऐज़क रबि
क
कान्स्टान्टिन प्रथम | कर्ट गोडेल | कारलस लिनियस | कार्ल इ वैमन | कार्ल डी एन्डरसन | कार्ल फ्राइडरिक गास | कार्ल बेन्ज़ | कार्लो रुबिया | क्रिस्टियन माइकेल्सेन | क्रिस्टियन हुगेन्स | केदार जोशी | केनेथ जी विल्सन | कमाल अतातुर्क | कोफी अन्नान | कासिमिर फन्क | क्लाउड कोहेन-टन्नौजी | क्लिन्टन डविसन | क्वामे एन्क्रूमाह
अध्यात्मा-उपनिषत्
अध्यात्मा-उपनिषत् शुक्लयजुर्वेदीया उपनिषत् ।
जीवनी
ग
सियानफ़ां हुआंग | गाटफ्रीड लैबनिट्ज़ | गुग्लिमो मार्कोनी | गुस्टाफ हर्ज़ | गुस्टाफ डेलेन | चंगेज़ खान | गेरार्डस 'टी हूफ्ट | गेर्ड बिन्निग गेर्हार्ड श्रोडर | गोल्डा मेयर | ग्राबियल लिपमन |
अध्यात्मा-उपनिषत्
वर्गः:उपनिषदः वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
जीवनी
न
निकोलस कपरनिकस | निकोला टेस्ला | निकोलास ब्लोम्बर्गन | नील्स बोह्र | नेताजी सुभाषचन्द्र बोस | नेपोलियन प्रथम | नेफेरतिति | नेल्सन मन्डेला |
फ
फर्डिनन्ड ब्राउन | फिदेल कास्ट्रो | फिलिप दबल्यु एन्डरसन | फिलिप लेनार्ड | फ्रेडेरिक रेन्स | फ्रान्क विल्चेक | फ्रान्कलिन डेलानो रोज़वेल्ट
ब
बकमिन्स्टर फुलर | बर्न्हार्ड रीमन | बिल गेट्स | बेनिटो मुसोलिनी | एलिज़ाबेथ प्रथम | ब्रायन जोसेफसन
म
मदर टेरेसा | महात्‍मा गान्‍धी | महाथिर मोहमद | माइकल फोका | माओ ज़े डुंग | मारिया गोपर्ट-मेयर | मारिया टेरेसा | मार्गरेट थाचर | मार्टिन राइल | मार्टिन लुथर | मार्टिन स्कोर्सेसे | मासातोशी कोशिबा | मिखाइल गोर्बाचोफ | क्लियोपाट्रा | मरे गेलमन | मुहम्मद इब्न् मूसा अल्-ख्वारिज्मी | मेरी क्युरी | मेरी प्रथम | मेल्विन श्वार्ट्ज | माक्स प्लान्क | माक्स भोन् लु | माक्स बर्न |
य
यूजीन विग्नर | योहान गुटेनबर्ग | योहानेस केप्लर | योहान वुल्फगांग फान गेटे |
र
महारानी काथरिन | रसेल ए हल्से | रवीन्‍द्रनाथ ठाकुर | रामकृष्‍ण परमहंस | राल्फ वाल्डो एमरसन | रिक्कर्डो गियाकोनी | रिचार्ड इ टेलर | रिचार्ड फैनमन | रिचार्ड स्टालमन | रुडोल्फ मोसबेउर | रेचेल कार्सन | रेने डेस्कार्टे | रेमन्ड डेविस जुनियर | रोजा पार्क्स | रोजा लक्जेम्बर्ग | रोबर्ट ए मिल्लिकन | रोबर्ट कोलमन रिचार्डसन | रोबर्ट वूड्रो विल्सन | रोबेर्ट बी लाफलिन
ल
लार्ड रेली | लाइनस टोर्वाल्ड्स | लियोनार्ड ओइलर | लियोनार्दो दा विन्सी | ली क्वान यु | लीयो एसाकी | लीयो ट्रोट्स्की | लीयों नील कूपर | लीयोन एम लीडरमन | लुइ अल्वारेज़ | लुइ नील | लुइ, ड्युक डे ब्रोग्ली | लुई पास्चर | लुक्रेजिया बोर्गिया | लेक वलेंसा | लेनी रीफेन्स्टाल | लेव लाण्डौ
'स्थूलाक्षरम्तिर्यक् अक्षरम् == संबंधनस्य शीर्षकम् == [[माध्यमम्:शीर्षकम्माध्यमम्: उदाहरणम्.ogg [[चित्रं:अप्रारूपीकृतं पाठं अत्र निवेशयतु ]]
व
वर्नर हाइजेनबर्ग | वाल्ट डिज्नी | वाल्टर एच ब्राट्टेन | वाल्थेर बोथे | विन्स्टन चर्चिल | विलियम ए फोलर | विलियम डी फिलिप्स | विलियम लारेन्स ब्राग | विलियम वालेस | विलियम शाक्ली | विलियम हेन्री ब्राग | विलिस इ लाम्ब | विल्हेम कोन्राड रोन्टजेन | विल्हेम वेन | स्वामी विवेकानन्द | वुल्फगांग केट्टेर्ले | वुल्फगांग पौली | वुल्फगांग पल | विक्टोरिया | वितली गिन्ज़बर्ग | व्लाडिमिर पुटिन | व्लाडिमिर लेनिन
स
स्वामी दयनन्द एक महान समाज सुधारक एवम् आर्यसमाज के सन्स्थापक थे इनका जन्म गुजरात प्रान्त के सौरास्त्र जिले के तन्कारा गाव मे हुआ था.
ह
वर्गः:व्यक्तयः वर्गः:चित्रं योजनीयम्
टेबल्-टेनिस्-क्रीडा
ऐतिहासिकी पृष्ठभूमिः
१६२६ ई० वर्षे टेबल-टैनिस-क्रीडायाः प्रगतिश्चरम-सीम्नि प्रगता यदा विक्टरबार्ना-क्रीडकः स्वीयं कलात्मकं क्रीडनं प्रदर्श्य विश्वं विस्मितवान । स रक्षात्मकमाक्रमणात्मकं च क्रीडनं सम्मिश्रय फोरहेण्ड -बेक-हेण्ड-क्रीडयोश्च सारल्येन मिश्रणं विधायास्यै च क्रीडायै नवीनं रुपमदात् । तस्यैतेन कलात्मकेन क्रीडनेन नवनवेषु क्रीडकेषु नवीनाः प्रेरणाः प्रवर्तिताः । ततः परमद्यावधि क्रीडेयं निरन्तरं प्रगतिमती दृश्यते ।
क्रीडाङ्गणं क्रीडोपकरणानि च
‘टेबल-टेनिस’ -क्रीडा कस्यापि भू-क्षेत्रस्य क्रीडा नास्ति, अपि त्वियमेकस्मिन् विशाले काष्ठपीठे (मेज) क्रीडयते । अत एवास्या अभिधानं ‘टेबल्-टैनिस’ इत्यस्ति । केवलं ‘टेनिस’ इति कथनेन स्पष्टं न भवति स्म, यत इयं भूमावपि क्रीडयते स्म तथा काष्ठ्पीठेऽपि ।
पीठाय काष्ठफलकस्य स्थूला न्यूनातिन्यूनं ३/४ इञ्चमिता तथाऽधिकाधिकम् १ इञ्चमिता भवति । अन्तराष्ट्रियासु प्रतियोगितासु प्रायः २/४ मिता स्थूलता स्वीक्रियते । फलकमतिस्निग्धं समतलञ्चापेक्षितमस्ति । साम्प्रतं काष्ठस्य स्थानेऽन्येषां पदार्थानामप्युपयोगो भवति । पीठस्य परिक्षणाय कन्दुक १२ इञ्चोर्ध्वतः पात्यते पतनात् परं तस्य पुनरुत्पतनं ८-९ इञ्चमितमावश्यकं मन्यते । पीठस्यायामः ९ फुटमितः ५ फुटमितश्च विस्तारः । पादानामुच्चताः १ १/२ फुटमिता भवन्ति । पीठस्योपरितनो भागः ‘फ्लेइंग-सरफेस’ क्रीडनीय मुखभाग इति कथ्यते । अस्य भागस्य दीप्तिमत्ता नापेक्षिता, अपि तु गहनेन वर्णन रञ्जनं विधाय चतुर्भिरपि तटभागैः सह ३/४ इञ्चस्थूला श्वेता पंकितराकृष्यते । मञ्चस्य ५ फुटमिता विस्तृत भागस्य रेखा ‘एण्डलाइन्’ अन्त्यरेखा तथा ९ फुटमिते प्रलम्बाभागस्य रेखे ‘साइड-लाइन’ पार्श्वरेखे उच्येते । अस्याः क्रीडार्थं भूतलभागः २५ फुट-आयतः १५ फुट-विस्तृतश्च भवति । काष्ठपीठाद् भवनभित्तेरन्तरं ८ फुटमितं क्रियते । क्रीडाभवने प्रकाशव्यवस्था समीचीना विधीयते । महिलाभ्यओ भूतल-भागः ३६ फुट आयतस्तथा १८ फुट विस्तृत उत्तमो गण्यते ।
पीठस्यायामीयभागयो ४ १/२ फुटमितेऽन्तराले, एका जालिका निबद्धयते, या अन्त्यपङ्कतेः समानान्तरेण मञ्चं द्वयोर्भागयोर्विभनक्ति । जालिकाया आयामः ६ फुटमितस्तथा मञ्चपटलात् (प्लेइंग सरफेसतः) ६ इञ्चमित उन्नतोऽधोभागश्च तस्यास्तत्पटलस्पृग भवति । जालिकाया उभयोर्भागयोर्निबद्धयोः स्तम्भयोस्सकृष्टा च क्रियते । पार्श्चरेखाभ्यां जालिका ६ इञ्चमिता बहिर्निः सृता भवति ।
कन्दुको गोलाकारः श्वेत-सोमूलाइट -पदार्थेन निर्मितश्च भवति । अस्य भारः ३७ तः ३९ ग्रेनमितोऽपेक्ष्यते । वृत्तस्याकारः ४ १/२ तः ४ ३/४ इञ्चमितःअ साधु मन्यते ।
क्रीडकाः क्रीडा विधयश्च
क्रीडकाः अस्यां क्रीडायां द्वौ चत्वारो वा क्रीडका भागं ग्रुहीतुं शक्नुवन्ति । उभयतो यदैकैकः क्रीडको भवति तदा ’सिंगल्स्-गेम’ एकलक्रीडा तथा यदा द्वौ द्वौ क्रीडकौ भवतस्तदा ‘डबल्स-गेम’ युग्मकक्रीडेति कथयन्ति ।
क्रीडाविधयः
प्रारम्भकः कन्दुकं करतले संस्थाप्योच्छालयति ततः परं च फलकेन ताडयति । प्रतिपक्षी क्रीडकोऽपि तथैव प्रतिददाति तदा तद् ‘गुडरिटर्न’-उत्तमप्रतिदानं गद्यते । लैट-परिणामराहित्यं, अङ्कन-पराजयः, कन्दुकस्य क्रीडावस्थितिः क्रीडाक्रमनिर्वाचनं, नियमभङ्गश्च पूर्ववदेव प्रायः सन्ति । गणनायां यस्याङ्क नान्यधिकानि भवन्ति स विजयते । अस्याः क्रीडायाः स्पर्धायां १० अङ्कनानन्तरं क्रीडकाः स्थानपरिवर्तनं कुर्वन्ति । एकस्मिन् चक्रे १२ अङ्कनानि भवन्ति । येन क्रीदकेन पूर्वं ११ अङ्कनानि प्राप्तानि स विजयी भवति । यदि द्वावपि क्रीडकौ २०-२० अङ्कने प्राप्नुतस्तर्हि विजयिना क्रीड्केन द्व अङ्कने भूयोऽपि प्रापणीये भवतः । इयं गणना ३०-३२ पर्यन्तमपि कदाचिद् गच्छति । एकलक्रीडने ३ अथवा ५ क्रीडाचक्राणां ‘गेम्’ भवति । सम्प्रति प्रायः १ गेम -क्रीडवत्येव प्रतियोगिता भवति ।
युग्मकक्रीडाया द्वौ प्रकारौ स्तः -१पुरुषयुग्मकः (मैन्स डबल्स्) तथा २-मिश्रितयुग्मकः (मिक्स्ड डबल्स) । अनयोः क्रमेण प्रथमे क्रीडने द्वौ द्वौ पुरुषौ भवतस्तथा द्वितीये एकः पुरुष एका महिला, अकः प्रुरुष एका महिला च । अस्यां क्रीडायां युग्मक एकं परित्यज्य तृतीयेऽवसरे कन्दुकताडनं करोति । एतेन मिश्रितयुग्मके पुरुषे महिला च दीर्धकालं यावत् क्रीडितुं शक्नुतः । पुरुषश्चाधिकस्फूर्तिमत्तयाऽधिकान्यङ्कनानि जेतुं शक्नोति ।
क्रीडामञ्चो द्वयोर्भागयोर्मध्यरेखया विभज्यते । वामक्षेत्रदक्षक्षेत्ररुपेण ख्याते इमे क्षेत्रे भवतः । रेखायां कन्दुको यदि भूमिस्पर्शं विधत्ते तहर्युत्तमः क्रीडारम्भोमन्येते । पञ्चाङ्कनानामारम्भणाक्रियानन्तरं क्रीडकाः स्वं स्थानं परिवर्तयितुं शक्नुवन्ति किं वा दक्ष-वामभागयोः परिवर्तने क्षमा भवन्ति ।
केचन विशिष्टा निर्देशाः शब्दाश्च
टेबल- टैनिस -क्रीडायाः सर्वत्र प्रचारेण् यस्य कस्यापि मनसि चिक्रीडिषोदेति । तदर्थं प्रारम्भिक-शिक्षर्थिना पूर्वं निम्नमिखितानां प्राक्रियाणामभ्यासः समीचीनतया कर्तव्यः -
अस्यां क्रीडन्यां शाट-ताडनम्, स्मेश-आक्रमणाताडनम्, ड्राइव -मन्दगत्या परावर्तनम्, फौरहैण्डा-अटैक-द्क्षवाम- हस्ताभ्यामाक्रमणं, डिफेन्सिव्-प्ले -प्रतिरक्षाक्रीडायां च प्लेट-किलशाट -चौपशाट-ब्लौकिंगशाट -फौरहेण्ड-चौप -बैकहेण्डचौप प्रभृतिशब्दा विशिष्टा ज्ञातव्यास्तथा तदनुसारं क्रीडासु प्रयोक्तव्याः ।
आधारः
वर्गः:कन्दुकक्रीडाः
शुक्लकृष्णे गती ह्येते...
पदच्छेदः
शुक्लकृष्णे गती हि एते जगतः शाश्वते मते एकया याति अनावृत्तिम् अन्यया आवर्तते पुनः ॥ २६ ॥
अन्वयः
एते हि शुक्लकृष्णे गती जगतः शाश्वते मते । एकया अनावृत्तिं याति अन्यया पुनः आवर्तते ।
बाह्यसम्पर्कतन्तुः
26 वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः वर्गः:श्रीमद्भगवद्गीतायाः श्लोकाः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:न प्राप्तः गीतासम्बद्धभाषानुबन्धः वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
१५२९
१५२९ तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्।
बाह्य-सूत्राणि
Calendopedia
१५२९ १५२९ वर्गः:वर्षसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके
५२३
५२३ तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्।
बाह्य-सूत्राणि
Calendopedia
पैङ्गल-उपनिषत्
वर्गः:उपनिषदः वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
भिक्षुक-उपनिषत्
भिक्षुक-उपनिषत् शुक्लयजुर्वेदीया उपनिषत् ।
वर्गः:उपनिषदः वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
नवाझ् शरीफ्
लघुचित्रम्|नवाझ् शरीफ् (2013) मियान् मुहम्मद् नवाझ् शरीफ् (Nawaz Sharif) (उर्दु / पञ्जाबी : نواز شریف, उच्चारणम् - [nəˈʋaːz ʃəˈriːf]) (जननम् २५ डिसेम्बर् १९४९) पाकिस्थानस्य राजनीतिज्ञः उद्यमपतिश्च वर्तते । पाकिस्थाने सम्पन्ने २०१३ निर्वाचने मुस्लिम् लीग्-पक्षः जितः अस्ति । पाकिस्थानस्य महतः अस्य पक्षस्य अध्यक्षः अस्ति नवाझ् शरीफः । सः तृतीयवारं पाकिस्थानस्य प्रधानमन्त्री भविष्यति । पूर्वं १९९० तमस्य वर्षस्य नवम्बर्मासतः १९९३ तमस्य वर्षस्य जुलैमासपर्यन्तं, १९९७ तमस्य वर्षस्य फेब्रवरीमासतः १९९९ तमस्य वर्षस्य अक्टोबर्मासपर्यन्तं सः द्विः प्रधानमन्त्रिस्थाने आसीत् । इट्फक्-ग्रूप्-संस्थायाः स्वामी, यशस्वी उद्यमपतिः सः देशस्य महाधनिकेषु अन्यतमः अस्ति ।
वर्गः:पाकिस्तानस्य जनाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
सामाजिकमाध्यमानि
अन्तर्जालस्य आविष्कारेण विषयवैविध्यस्य महान् प्रवाहः एव परिदृश्यते । एकमुखप्रवाहः अपर्याप्तः इत्यतः अधुना सम्भाषणचर्चादयः द्विमुखप्रवाहः आरब्धः अस्ति । न केवलम् एतावत्, अन्तर्जाले प्रत्येकस्य वैयक्तिकाभिज्ञानं स्वाभिप्रायाभिव्यक्तेः अवसराः अपि उपलभ्यन्ते ।
अद्यत्वे सामाजिकमाध्यमम् अन्तर्जालग्राहकाणाम् आवश्यकतामात्रं न अपि च समग्रस्य समाजस्य अभिप्रायरूपणे, सर्वकारस्य जीवितावधेः निर्णायकरणे अपि महत्त्वभूतं पात्रं निर्वहति । सद्यः जातस्य ईजिप्ट्क्रान्तिः इदं द्रढीकरोति । एतानि सामाजिकमाध्यमानि कानि इति अत्र किञ्चित् विव्रियते ।
सामाजिकमाध्यमानि नाम अन्तर्जालस्थानानि यत्र जनाः विषयविवरणानि प्राप्नुयुः स्वाभिप्रायाणां संविभागं कुर्युः च । प्रत्येकं जालस्थानञ्च विभिन्नविधानि सौलभ्यानि कल्पयन्ति इत्यतः तेषां व्याख्यानं समानतया कर्तुं न शक्यते । उदाहरणार्थं मुखपुस्तिका (फेस्बुक्), ब्लागर्, विकिपीडिया इत्यादीनि सर्वाणि सामाजिकमाध्यमजालस्थानानि एव । मुखपुस्तिकायां व्यक्तिः स्वस्य व्यक्तिपरिचयं विलिख्य सुहृदः योजयितुं नूतनसुहृदान् अन्वेष्टुञ्च च अर्हति, स्वस्य विषयं कथयितुं, दृश्यानि निवेशयितुं च अर्हति । ’ब्लागर्’मध्ये स्वरचिताः काथाः, लेखनानि, पद्यानि च निवेशयितुं, श्रव्यनि दृश्यानि संयोजयितुं, चर्चयितुञ्च च शक्यते । किन्तु विकिपीडियायां तु जागतिकस्तरे उपयुक्ताः विषयाः योजयितुं शक्याः, अन्यैः योजिताः विषयाः विस्तारयितुं शक्याः च ।
सामाजिकसम्पर्काणां वर्धनं, लेखनानां प्रकाशनं, विषयवर्धनं, परस्परं चर्चाकरणम् इत्यादीनि सामाजिकसंवहनानि अत्र साध्यानि इत्यतः सामाजिकमाध्यमानि सामाजिकसंवहनसाधनानि इति कथयितुं शक्यम् । वार्तामाध्यमानि सामाजिकमाध्यमानि च भिद्यन्ते । पत्रिका, आकाशवाणी, दूरदर्शनम् इत्यादीनि प्रसिद्धानि वार्तामाध्यमानि एकमुखविषयप्रसारसाधनानि । किन्तु सामाजिकमाध्यमस्थानेषु यःकोपि स्वाभिप्रायं सङ्कोचं विना अभिव्यञ्जयितुम् अर्हति ।
जागतिकस्तरे प्रसिद्धानि फेस्बुक्, ट्विट्टर्, सद्यःकालीनं गूगल्प्लस् नामकानि सामाजिकस्थानानि विहाय अन्यानि सेवास्थानानि विद्यन्ते । ’फ्लिक्स्टर्’ इत्येतस्मिन् स्थाने अन्यैः ग्राहकैः प्रदत्तान् प्राशस्त्याङ्कान् दृष्ट्वा स्वेन दर्शनीयानि चित्राणि निर्णेतुम् अर्हति कश्चित् ।
प्रकाराः
सामाजिकमाध्यमानां केचन प्रकाराः अत्र उदाह्रियन्ते – एवं येषु स्थानेषु ग्राहकानां संवहनं शक्यं तानि सर्वाणि सामाजिकमाध्यमस्थानानि इति निर्दिश्यन्ते । सामाजिकमाध्यमानां परिचयः उपयोगश्च अधुनातने जीवने अत्यगत्यं वर्तते । तेषां विवेकपूर्णः उपयोगः च अनिवार्यः वर्तते ।
बाह्यसम्पर्कतन्तुः
वर्गः:सामाजिकमाध्यमानि वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
५२४
५२४ तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः अधिवर्षः आसीत्।
बाह्य-सूत्राणि
५२४ ५२४ वर्गः:वर्षसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके
सङ्करो नरकायैव...
श्लोकः
अयं भगवद्गीतायाः प्रथमोध्यायस्य अर्जुनविषादयोगस्य द्विचत्वारिंशत्तमः (४२) श्लोकः ।
बसवनगुडीविधानसभाक्षेत्रम्
कर्णाटकस्य अष्टाविंशतिलोकसभाक्षेत्रेषु अन्यतमम् अस्ति दक्षिणबेङ्गळूरुलोकसभाक्षेत्रम् । अत्र अष्टविधानसभाक्षेत्राणि अन्तर्भवन्ति । तेषु अन्यतमम् अस्ति बसवनगुडीविधानसभाक्षेत्रम् । कर्णाटके विधानसभाक्षेत्रेषु अस्य सङ्ख्या १७०। बसवनगुडीविधानसभाक्षेत्रं मण्डलदृष्ट्या बेङ्गळूरुनगरमण्डले अन्तर्भवति । निर्वाचनक्षेत्रदृष्ट्या दक्षिणबेङ्गळूरुलोकसभाक्षेत्रे अन्तर्भवति ।
सङ्करो नरकायैव...
पदच्छेदः
सङ्करः, नरकाय, एव, कुलघ्नानाम्, कुलस्य, च । पतन्ति, पितरः, हि, एषाम्, लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥
अन्वयः
सङ्करः कुलघ्नानाम् कुलस्य च नरकाय एव भवति । एषां पितरः लुप्तपिण्डोदकक्रियाः पतन्ति हि ॥
बसवनगुडीविधानसभाक्षेत्रम्
वर्गः:कर्णाटकस्य विधानसभाक्षेत्राणि वर्गः:कर्णाटकराज्यसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
सङ्करो नरकायैव...
अर्थः
वर्णसङ्करः नरकस्य कारणं भवति । तेन कुलघातकाः कुलानि च नरकं गच्छन्ति । तेषां पितरः पिण्डोदकवञ्चिताः भवन्ति । ततश्च ते नरके पतन्ति
बाह्यसम्पर्कतन्तुः
42 वर्गः:शाङ्करभाष्यं योजनीयम् वर्गः:रामानुजभाष्यं योजनीयम् वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः वर्गः:श्रीमद्भगवद्गीतायाः श्लोकाः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:न प्राप्तः गीतासम्बद्धभाषानुबन्धः वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
नागरहोळे अभयारण्यम्
कर्णाटकराज्ये कोडगुमण्डलस्य दक्षिणे भागे नागरहोळे-अभयारण्यमस्ति । पूर्वं कोडगुमण्डलस्य आयुक्तः बेडिमहोदयः अभयारण्यस्य आरम्भं कृतवान् । अस्य नाम राजीवगान्िराष्ट्रियोद्यानम्इत्यपि अस्ति । अस्य स्थापना क्रिस्ताब्दे १९५५ तमे वर्षे अभवत् । एतत् स्थलं त्रयाणां पर्वतश्रेणीप्रदेशानां समूहात्मकं स्थानमस्ति । अस्य विस्तारः ६४३ चतुरस्र कि.मी. मितः । सर्वत्र महावृक्षाः सन्ति । हेब्बळ्ळस्थले गजाः अधिकाः सन्ति । भल्लूकाः मृगाः साम्बारमृगाः वनमहिषाः शृगालाः व्याघ्राः अत्र सन्ति । मृगाः समूहे इतस्ततः सञ्चरन्ति । सार्धद्विशताधिकजातीयाः पक्षिणः अत्र निवसन्ति । अभयारण्ये प्राणिपक्षिवीक्षणार्थं विशेषवाहनव्यवस्था कल्पिता अस्ति । वीक्षकान् वाहनैः नीत्वा वन्यप्रदेशान् मृगान् च दर्शयन्ति । वनरक्षकानां हस्ते निस्तन्तुसाधनं भवति । मुख्यकार्यालयतः सततं सम्पर्कः भवति । प्राणिपक्षिविक्षणार्थं वीक्षणगोपुराणि अपि सन्ति ।
मार्गः
बेङ्गळूरुतः २५६ कि.मी । मैसूरुतः ९६ कि.मी विराजपेटेतः ६७ कि.मी । श्रीमङ्गलतः ९ कि.मी । अत्र जूनमासतः सप्तम्बरमासपर्यन्तं प्रवेशः नास्ति । सायङ्काले ६ वादनतः प्रातः ६ वादनपर्यन्तं मार्गेषु वाहनसञ्चारः निषिध्दः अस्ति । प्राणिपक्षिवीक्षणार्थं प्रवेशकालः प्रातः ६ वादनतः ८वादनम् / सायं ३ वादनतः ५.३० वादनम् । सन्दर्शकानां वसत्याः कृते कावेरी, कबिनी, गङ्गोत्री नामकानि सर्वकारीयानि वसतिगृहाणि सन्ति । उपाहार-वसति गृहाणि (रेसार्ट्) ३२ कि.मी दूरे सन्ति । मैसूरुमडिकेरीतः वाहनसौकर्यम् अस्ति । दूरम् ९० कि.मी यावत् ।
वर्गः:कर्णाटकराज्यस्य प्रेक्षणीयस्थलानि वर्गः:कर्णाटकराज्यसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा नेपालदेशस्य महाकविः आसीत्। अस्य जन्म नेपालदेशस्य काष्ठमण्डप काठ्माण्डू नगरे विक्रमस्य १९६६ तमे वर्षे अभवत् । नेपाली साहित्याकाशे असङ्ख्याः कवयः वर्तन्ते इति जानीमः । तेषु प्रसिद्धः देवकाेटेत्युपनामधारी महाकवि लक्ष्मीप्रसादोऽस्ति । रससिद्धस्य अस्य महाकवेः महिमा एतदीय काव्यैः एव ज्ञायते । सः निबन्धकारेष्वपि अग्रण्यस्ति ।
बोम्मनहळ्ळीविधानसभाक्षेत्रम्
कर्णाटकस्य अष्टाविंशतिलोकसभाक्षेत्रेषु अन्यतमम् अस्ति दक्षिणबेङ्गळूरुलोकसभाक्षेत्रम् । अत्र अष्टविधानसभाक्षेत्राणि अन्तर्भवन्ति । तेषु अन्यतमम् अस्ति । बोम्मनहळ्ळीविधानसभाक्षेत्रम् । कर्णाटके विधानसभाक्षेत्रेषु अस्य सङ्ख्या १७५। बोम्मनहळ्ळीविधानसभाक्षेत्रं मण्डलदृष्ट्या बेङ्गळूरुनगरमण्डले अन्तर्भवति । निर्वाचनक्षेत्रदृष्ट्या दक्षिणबेङ्गळूरुलोकसभाक्षेत्रे अन्तर्भवति ।
सरबजित सिंह
सरबजित सिंह (Sarabjit Singh) (Punjabi: ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ; १९६३/६३-२ मे २०१३) भारतीयः कृषकः यश्च पाकिस्थानस्य उच्चन्यायालयेन भयोत्पादकः इति निर्दिष्टः । १९९० तमे वर्षे लाहोर -फैसलाबादप्रदेशयोः जातस्य अग्न्यस्त्रप्रयोगात् १४ जनाः मरणं प्राप्तवन्तः । तस्मिन् कुकृत्ये सरबजितसिंहस्य पात्रमासीत् इति पाकिस्थानन्यायालयस्य वादः । किन्तु कृषकः सरबजितसिंहः सीमाप्रदेशे विद्यमानात् स्वस्य ग्रामात् अकस्मादेव पाकिस्थानं प्रविष्टवान् आसीत्, अग्न्यस्त्रप्रयोगस्य परं मासत्रयस्य अनन्तरम् ।
बोम्मनहळ्ळीविधानसभाक्षेत्रम्
बाह्यसम्पर्कतन्तुः
वर्गः:कर्णाटकस्य विधानसभाक्षेत्राणि वर्गः:कर्णाटकराज्यसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा
रचनाकाैशलम्
कल्पनाप्राचुर्यं नवनव पदानां निर्माणं रसनैपुण्यं ललितमनाेहरवचनानि इत्यादिभिः अस्य कवेः काव्यानि सर्वजनादरणीयानि इति । अयं नेपाली साहित्यस्य स्वच्छन्दतावादीधारायाः प्रवर्तकः एवं अग्रणी च वर्तते ।
सरबजित सिंह
सिङ्गस्य न्यायवादिनः यैः तत्परतया दयाभियोगाः पूरिताः आसन्, तैः दृढं प्रतिपादितं यत् तेन अकृतस्य अपराधस्य निमित्तं द्वाविंशतिवर्षाणि यावत् कारागृहे स्थितम् । २०१२ तमस्य वर्षस्य जून् २६ तमे दिने घोषितं यत् पाकिस्थानस्य अध्यक्षेण सः क्षान्तः अस्ति इति । किन्तु ततः पञ्चहोराभ्यन्तरे सर्वकारेण पुनः घोषितं अत् अन्यः बन्दी सुर्जित्सिङ्गः क्षान्तः, न तु सरबजितसिंह इति।
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा
कृतयः
नेलपाली साहित्ये अस्य महाकवेः बहवः ग्रन्थाः सन्ति । तेषु काश्चन विश्वप्रसिद्धा अपि सन्ति । मुनामदनम् शाकुन्तल महाकाव्यञ्च विश्वसाहित्ये अपि प्रसिद्धाै स्तः । अन्य कृतयः नामानि अधाेलिखितानि –
सरबजित सिंह
२०१३ तमे वर्षे एप्रिल्मासे कारागृहे तस्य उपरि सहवासिनः आक्रमणम् अकुर्वन् । ततः मेमासस्य द्वितीये दिनाङ्के सः दिवङ्गतः ।
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा
उद्धरणम्
वर्गः:नेपालदेशस्य जनाः वर्गः:नेपाली साहित्यकाराः वर्गः:लेखकाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
सरबजित सिंह
जन्म, परिवारश्च
१९६३/१९६४ तमे वर्षे भारतस्य पञ्जाबराज्यस्य तकनतारनमण्डले सरबजितसिंहस्य जन्म अभवत् । तस्य पिता श्रीसुलक्षणसिंह ढिल्लो इत्येषः उत्तर्रदेशस्य मार्गनिगमे कार्यरतः आसीत् । सः कब्बडी-क्रीडायाः उत्तमः क्रीडालुः आसीत् । परन्तु परिवारस्य आर्थिकशिथिलतायाः कारणेन सरबजितसिंहः कृषिकार्ये पितुः साहाय्यम् आरभत । तस्य पत्न्याः नाम सुखप्रती कौरि इति । तयोः विवाहः १९८४ तमे वर्षे अभवत् । तयोः द्वे पुत्र्यौ अभवताम् । तयोः नाम पूनपदीप, स्वप्नदीप इति ।
पाकिस्थानगमनस्य पृष्ठभूमिका
१९९० तमस्य वर्षस्य अगस्तमासस्य अष्टाविंशे (२८/०८/१९९०) दिनाङ्के सरबजितसिंहः मदिरायाः मदेन पाकिस्थानस्य सीमां प्रविष्टः । यतो हि तस्मिन् काले सीम्नि लोहतन्त्राणि न भवन्ति स्म, अतः सः न ज्ञातवान् एतादृशे अयोग्यप्रवेशविषये । तत्र कश्चन पाकिस्थानीयः सेनाधिकारी तं सप्तभ्यः दिनेभ्यः कारागारे अस्थापयत् । ततः तस्योपरि पाकिस्थानस्योपरि गप्तचरितायाः आरोपः आरोप्य तं न्यायालयस्य सम्मुखम् उपस्थापितः । तस्मिन् अभियोगे सः सेनाधिकारी सरबजितसिंहस्य मंजीतसिंहः इति अवास्तविकनाम्नः उपयोगं कृतवान् । एवं तस्योपरि भारतस्योपरि गुप्तचरिं कर्तुं नाम परिवर्त्य प्रवेशस्य आरोपः सुदृढः अभवत् ।
उद्धरणम्
वर्गः:पञ्जाबराज्यस्य व्यक्तयः वर्गः:पञ्जाबराज्यसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया वर्गः:१९६० जननम् वर्गः:२०१३ मरणम्
मालदामण्डलम्
मालदामण्डलम्(Malda) वा "मालदहमण्डलम्" (बाङ्गला-মালদহ বা মালদা ) पश्चिमबङ्गराज्यस्य जलपाइगुडिविभागस्य एकं मण्डलम् । मण्डलमिदं राज्यस्य राजधानीकोलकातातः २१५ कि मी उत्तरे अवस्थितम् । आम्रफलस्य तथा चीनांशुकस्य कृषिः अस्य मण्डलस्य उल्लेखयोग्यं वैशिष्ट्यम् । प्रसिद्धलोकसंस्कृतेः गम्भीरायाः(नृत्यप्रकारस्य) उद्भवस्थलं मालदामण्डलमेव । मालदामण्डलस्य केन्द्रम् इङ्गलिश-बाज़ारनगरं मालदा नाम्ना अपि विख्यातम् । पुराकाले मालदामण्डलं पश्चिमबङ्गराज्यस्य राजधानी आसीत् । मालदामण्डले पारम्परिकशिक्षा-संस्कृतेः पोषणं क्रियते । इङ्गलिश-बाजारनगरस्य विस्तृतरूपेण पुरातन-मालदानगरं महानन्दातटसमीपे वर्तते । आश्चर्यविषयोऽस्ति मालदामण्डलस्य स्वाधीनता १९४७ वर्षस्य अगष्टमासस्य १७ दिनाङ्के अभवत् इति।
नामकरणम्
मालदा इति नामकरणम् अस्य मण्डलस्य आदिवासिगणः ''मलद" इति कौमगोष्ठ्यात् आगतम् । भिन्नमतानुसारं फ़ारसिभाषायाः शब्दः "माल"(धनसम्पदः) एवं बाङ्गलाभाषायाः शब्दः "दह" इत्येतयोः समन्वयेन मालदह इति सिद्ध्यति ।
Thumb|200px|left|गौडदेशः
प्राक्-गौडदेशः
महर्षिपाणिनि गौडपुरम् इति नगरस्य उल्लेखं कृतवान् । "गौड" जातेः निवासनगरमिदम् आसीत् । बहुप्रसिद्ध"गौड"जनानां राजत्व अत्र पुरकाले आसीदिति स्मारकस्तम्भादि दर्शनात् ज्ञायते । गौडदेशः पुराकाले द्विखण्डे विभज्यासीत् । गौड-पाण्डुया(पुण्ड्रवर्धनः) इति महन्नगरे द्वे पश्चिमबङ्गराज्यस्य मध्ययुगीयराजधानी आस्ताम् । वर्तमान-इङ्गलिशबाजारनगरस्य(पुरातननाम- "इङ्गलेज़ावाद" ब्रिटिशशासकजनैः निर्मितम्) उत्तर,दक्षिणदिशि नगरद्वयम् आस्ताम्।
गौडदेशः
thumb|right|250px|फिरोजमिनारः
गौडोत्तरकालः
thump.jpg|250px
परिसीमा
मालदामण्डलस्य पश्चिमदिशि बिहारराज्यम् अस्ति । तथा उत्तरदिशि उत्तरदिनाजपुरं दक्षिणदिनाजपुरमण्डलञ्च स्तः । पूर्वदिशि बाङ्गलादेशः तथा दक्षिणे मुर्शिदावादमण्डलं विराजते ।
वर्गः:पश्चिमवङ्गस्य मण्डलानि
अद्वयतारक-उपनिषत्
अद्वयतारक-उपनिषत् शुक्लयजुर्वेदीया उपनिषत् ।
वर्गः:उपनिषदः वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
नैते सृती पार्थ जानन्...
श्लोकः
अयं भगवद्गीतायाः अष्टमोऽध्यायस्य अक्षरब्रह्मयोगस्य सप्तविंशतितमः (२७) श्लोकः ।
पदच्छेदः
न एते सृती पार्थ जानन् योगी मुह्यति कश्चन तस्मात् सर्वेषु कालेषु योगयुक्तः भव अर्जुन ॥ २७ ॥
अन्वयः
पार्थ ! एते सृती जानन् कश्चन योगी न मुह्यति । तस्मात् अर्जुन ! सर्वेषु कालेषु योगयुक्तः भव ।
अर्थः
अर्जुन ! एतौ मार्गौ विदन् कोऽपि योगी भ्रान्तो न भवति । तस्मात् सर्वेषु कालेषु समाहितचित्तः भव।
बाह्यसम्पर्कतन्तुः
27 वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः वर्गः:श्रीमद्भगवद्गीतायाः श्लोकाः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:न प्राप्तः गीतासम्बद्धभाषानुबन्धः वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
१५३०
१५३० तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्।
बाह्य-सूत्राणि
Calendopedia
१५३० १५३० वर्गः:वर्षसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके
भारतीयसर्वोच्चन्यायालयः
भारतीयसर्वोच्चन्यायलयः (भारत का उच्चतम न्यायालय, Supreme Court of India) भारतस्य मुख्यं न्यायमन्दिरम् अस्ति । भारतदेशे न्यायं प्राप्तुं भारतीयसर्वोच्चन्यायलयः सर्वोन्नतस्थानमस्ति । एषः राज्यानां, केन्द्रशासितप्रदेशानाम्, उच्चन्यायलयानां कृते न्यायं करोति । राज्ययोः मध्ये उद्भूतविवादानां, मानवीयमूलभूताधिकाराणाम्, अन्यमुख्यविषयाणाञ्च न्याययाचिका अत्र भवति । १९५० तमे वर्षे ‘जनवरी’-मासस्य  षड्विंशतितमे (२६) दिनाङ्के सर्वोच्चन्यायालयस्यास्य स्थापना अभूत् । देहली-नगरस्य तिलकमार्गे स्थितमस्ति एतन्न्यायमन्दिरम् । “यतो धर्मस्ततो जयः” इति संस्कृतग्रन्थस्य महाभारतस्य नीतिवाक्यं न्यायमन्दिरस्य ध्येयसूत्रमस्ति । सर्वोच्चन्यायलयस्य भवनं यदा निर्माणाधीनमासीत्, तदा न्यायप्रकिया संसदि चलति स्म । ततः न्यायालयस्य नवभवने स्थानान्तरम् अभवत् ।
भवनम्
१९५७ तमे वर्षे संसदः नूतनभवने स्थानान्तरितः सर्वोच्चन्यायालयः । भवननिर्माणस्य कल्पना मुख्यवास्तुशिल्पिना ‘गणेश भीखाजी देवलालीकर’ इत्येतन्महानुभावेन कल्पितासीत् । सः स्वतन्त्रभारतस्य प्रप्रथमः केन्द्रियलोकनिर्माणविभागस्य (Central Public Works Department - CPWD) प्रमुखः आसीत् । न्यायभवनं स्थापत्यकलायाः उत्तमोदाहरणमस्ति । भवननिर्माणे प्राचीनाधुनिकशैल्योः उपयोगः कृतोऽस्ति । भवनदर्शनेन भारतीयमूलसंस्कृतेः दर्शनं भवति । यथा सर्वोच्चन्यायालयस्य स्तूपः (Dome) मौर्यकालीनकलायाः प्रतिकः अस्ति । द्वाविंशतिः (२२) एकर् (Acre) विस्तृतत्रिकोणाकारभूमौ (triangular plot) न्यायमन्दिरभवनं निर्मितम् अस्ति । भवनस्याकारः न्यायदेव्याः प्रतिकृतिः अस्ति । न्यायदेव्याः कल्पनाचित्रं यदा वयं पश्यामः, तदा तस्याः हस्ते तोलनं, तोलनस्य पात्रे च पश्यामः । तोलनस्य यत् केन्द्रं भवति, तस्य मध्यबिन्दुः विशालस्तूपरूपेण निर्मितोऽस्ति । तस्य स्तूपस्य साक्षादधः मुख्यन्यायमूर्तिः विराजते । अस्य भावः अस्ति यत्, न्यायप्रक्रिया तटस्था । तोलनपात्रवत् ययोः प्रकोष्ठयोः रचना कृतास्ति, तयोः प्रकोष्ठयोः अपि न्यायप्रक्रिया चलति । प्रप्रथमराष्ट्रपतिना ‘डा. राजेन्द्र प्रसाद’-वर्येण १९५४ तमस्य वर्षस्य ‘अक्टोबर्’-मासस्य एकोनत्रिंशत् (२९) तमे दिनाङ्के सर्वोच्चन्यायालयस्य शिलान्यासः कृतः आसीत् । सर्वोच्चन्यायालयः नवदेहलीमहानगरस्य तिलकमार्गे स्थितः अस्ति । सर्वोच्चन्यायालयस्य पूर्वे मथुरामार्गः, पश्चिमे तिलकमार्गः, उत्तरे तिलकसेतुः, दक्षिणे भगवानदासमार्गः च अस्ति ।
इतिहासः
न्यायतन्त्रस्य विकासस्तु वेदकालात् प्रचलितः अस्ति । न्यायस्य (धर्मस्य) विचारः वेदेभ्यः गृहीतः अस्ति । वेदेषूल्लिखितनियमानां धर्मसूत्रत्वेन सरलतया प्रतिपादनमभूत् । तेषु धर्मसूत्रेषूपयुक्तः धर्मशब्दः नियम-दायित्व-कर्तव्यादीनां बोधं कारयति । तेषु वेदेषु, धर्मसूत्रेषु च चर्चितनियमेषु मनुष्यजीवनस्य भिन्नेषु स्तरेषु कर्तव्याकर्तव्ययोः, यमनियमयोः, प्रवृत्त्यप्रवृत्त्योः च मार्गः कः भवेत् इत्येतस्य मार्गदर्शनमस्ति । तेषु वेदेषु, धर्मसूत्रेषु च राज्ञः, न्यायकर्तॄणां च कृतेऽपि कर्तव्याकर्तव्ययोः, यमनियमयोः, प्रवृत्त्यप्रवृत्त्योः सुमार्गः चिह्नितः अस्ति । समये व्यतीते सति न्याय इत्येनं विषयं विस्तारेण प्रतिपादयितुं भिन्नग्रन्थानां रचना अभूत् । तेषु अर्थशास्त्रस्य रचनां कौटिल्‍य: अकरोत् । विदुषां मतमस्ति यत् ३०० B.C. पूर्वम् अस्य ग्रन्थस्य रचना अभूत् इति । अर्थशास्त्रस्य तृतीयेऽध्याये द्वयोः व्यक्त्योः व्यवहारः (Transaction) कीदृशः भवितव्यः इति प्रतिपादितमस्ति । अर्थशास्त्रस्य रचनापश्चात् याज्ञवल्क्यस्मृतिः, पाराशरस्मृत्यादिग्रन्थानां रचनाभूत् । ततः इस्लाम-न्यायप्रक्रियायाः, आङ्ग्ल-न्यायप्रक्रियायाः च विकासः अभूत् । भारतस्य पराधीनतायाः पूर्वं मुख्यतया अर्थशास्त्रादिग्रन्थाः एव न्यायप्रक्रियायाः मार्गदर्शकाः आसन् । ततः तेषां ग्रन्थानां भिन्नासु भाषासु अनुवादे सति अन्यग्रन्थानामपि उपयोगः आरब्धः । धर्मनिरपेक्षन्यायतन्त्रस्य आवश्यकतायां सति भारतीयसंविधानस्य रचनाभूत् । भारतीयसंविधानस्य पञ्चमभागान्तर्गतस्य चतुर्थाध्याये लिखितनियमानुसारं सर्वोच्चन्यायालयस्य स्थापना कृता अस्ति । भारतीयसंविधानस्य १२४ अनुच्छेद-तः १४७ अनिच्छेद-पर्यन्तं सर्वोच्चन्यायालयस्य रचनासम्बद्धाः नियमाः सन्ति । भारतीयसंविधानानुसारं न्यायप्रणालिः धर्मनिरपेक्षा, सर्वेभ्यः समाना च । सर्वोच्चन्यायालयस्य मुख्योद्देशः भारतीयसंविधानस्य रक्षणं, भारतीयसंविधानानुसारं न्यायप्रक्रियायाः निर्वहणञ्च ।
सर्वोच्चन्यायालये महत्वपूर्णांशाः
500px
भारतमातुः क्रोडे गणतन्त्ररूपी बालकस्य मूर्तिः
उच्चन्यायलयस्य पुरः स्थिते उद्याने दशाधिकद्विशतं (२१०) से.मी. उन्नता, कृष्णवर्णीया कांस्यमूर्तिः स्थापिता अस्ति । एतस्याः कांस्यमूर्त्याः स्थापना १९७८ तमस्य वर्षस्य ‘फेब्रुवरी’-मासस्य विंशतितमे (२०) दिनाङ्के अभूत् । मूर्तौ अङ्किता माता भारतमाता अस्ति । भारतमातुः क्रोडे (on lap) स्थितः बालकः भारतस्य गणतन्त्रम् अस्ति । सः बालकः एकं पुस्तकम् उद्घाट्य पठन् अस्ति । तत् पुस्तकं भारतीयसंविधानमस्ति । पुस्तके चिह्नितः तोलनचित्रं "सर्वेभ्यः समन्यायः" इत्यस्य लक्ष्यस्य प्रतीकः अस्ति । एतां मूर्तिं महान् शिल्पकारः श्रीचिन्तामणिवर्यः निर्मितवान् ।
धर्मचक्रचिह्नम्
अशोकस्य राजधान्यां स्थितस्य स्तम्भस्य उपरि तक्षितानि चित्राणि धर्मचक्रचिह्ने सन्ति । चक्रमिदं द्वात्रिंशत् (३२) अराणां (अरः - spokes) धातृ अस्ति । तस्य चक्रस्याधः चतुर्मुखसिंहस्य चित्रमस्ति । तस्य चतुर्मुखसिंहस्याधः संस्कृतभाषायाम् “यतो धर्मस्ततो जयः” इति उपदेशः लिखतः अस्ति । एषः उपदेशः सर्वोच्चन्यायालयस्य ध्येयवाक्यमस्ति । अस्य उपदेशस्य न्यायालयेन गृहीतः अर्थः अस्ति यत्, “अहं केवलं सत्यम् अनुगृह्णामि” (Truth alone I uphold.) इति । आहत्य एतत् चिह्नं धर्मचक्र-सत्य-समानताः प्रतिपादयति । एतत् धर्मचक्रचिह्नं न्यायाधीशस्य आसन्दस्य पृष्ठभित्तौ अपि दृश्यते ।
सर्वोच्चन्यायालये न्यायदेव्याः मूर्तिः, हस्तनिर्मितानि चित्राणि, ऐतिहासिकचित्राणि च सन्ति ।
हेन्री केन्डाल
हेन्री केन्डाल
भारतीयसर्वोच्चन्यायालयः
न्यायाधीशाः
सर्वोच्चन्यायालयाय एकस्य मुख्यन्यायाधीशस्य, सप्त न्यायाधीशानाञ्च भारतीयसंविधाने घोषणा अस्ति । ततः सङ्ख्यावर्धनस्य आवश्यकतायां सत्यां सङ्ख्यायाः निर्णयः संसदि भवेत् इत्यपि निर्धारितमस्ति । न्यायाधीशानां सङ्ख्या १९६० तमे वर्षे १४, १९७८ तमे वर्षे १८, १९८६ तमे वर्षे २६, २००८ तमे वर्षे ३१ अभूत् ।
हेन्री केन्डाल
विख्यात पुरुषः।
भारतीयसर्वोच्चन्यायालयः
नियुक्तिः
सर्वोच्चन्यायालयस्य सर्वेषां न्यायमूर्तीनां नियुक्तिः राष्ट्रपतेः परामर्शेण भवति । राष्ट्रपतेः परामर्शस्य याचनायाः पूर्वं चत्वारः वरिष्ठन्यायाधीशाः स्वपरामर्शं ददति । तैः परामर्शितानां न्यायाधीशानां सूचिः राष्ट्रपतेः पुरतः उपस्थाप्यते । राष्ट्रपतिः रिक्तस्थानानुगुणं उचितन्यायाधीशानां चयनं कृत्वा नियुक्तिं करोति ।
हेन्री केन्डाल
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
भारतीयसर्वोच्चन्यायालयः
कार्यकालः
सर्वोच्चन्यायलयस्य न्यायाधीशानां निवृत्तेः आयुः पञ्चषष्ठिः (६५) वर्षाणि सन्ति । न्यायाधीशान् पदात् उच्चाटयितुं न्यायाधीशस्य दुर्व्यवहारिता, असमर्थता वा साधनीया भवति । ततः संसदः सत्रद्वये बहुमतेन प्रस्तावस्य समर्थने सति, राष्ट्रपतिना तस्य न्यायाधीशस्य नियुक्तिः निरस्ता क्रियते ।
सम्बद्धाः लेखाः
भारतीयसंविधानम्
भारतम्
राष्ट्रपतिः
सर्वोच्चन्यायालयस्य न्यायाधीशः
उच्चन्यायालयः
वेदः
संस्कृतभाषा
बाह्यानुबन्धः
http://supremecourtofindia.nic.in/
http://indiancourts.nic.in/content.htm
http://judis.nic.in/supremecourt/chejudis.asp
http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Supreme-Court
http://www.law.cornell.edu/supremecourt/text/home
उद्धरणम्
वर्गः:भारतस्य न्यायालयाः
हेरोडोटस
दक्षिणतः|लघुचित्रम्|Herodotos विख्यात पुरुषः।
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
निरालम्ब-उपनिषत्
निरालम्ब-उपनिषत् शुक्लयजुर्वेदीया उपनिषत् ।
वर्गः:उपनिषदः वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
त्रिषिखि-उपनिषत्
त्रिषिखि-उपनिषत् शुक्लयजुर्वेदीया उपनिषत् ।
वर्गः:उपनिषदः वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः वर्गः:न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
चिक्कपेटेविधानसभाक्षेत्रम्
कर्णाटकस्य अष्टाविंशतिलोकसभाक्षेत्रेषु अन्यतमम् अस्ति दक्षिणबेङ्गळूरुलोकसभाक्षेत्रम् । अत्र अष्टविधानसभाक्षेत्राणि अन्तर्भवन्ति । तेषु अन्यतमम् अस्ति चिक्कपेटेविधानसभाक्षेत्रम् । कर्णाटके विधानसभाक्षेत्रेषु अस्य सङ्ख्या १६९। चिक्कपेटेविधानसभाक्षेत्रं मण्डलदृष्ट्या बेङ्गळूरुनगरमण्डले अन्तर्भवति । निर्वाचनक्षेत्रदृष्ट्या दक्षिणबेङ्गळूरुलोकसभाक्षेत्रे अन्तर्भवति ।
वर्गः:कर्णाटकस्य विधानसभाक्षेत्राणि वर्गः:कर्णाटकराज्यसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
५२५
५२५ तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्।
बाह्य-सूत्राणि
Calendopedia
५२५ ५२५ वर्गः:वर्षसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके
आन्ध्रप्रदेशराज्यम्
आन्ध्रप्रदेश: (Andhra Pradesh) दक्षिणभारतस्‍य कश्चन राज्यम् अस्‍ति । पूर्वम् आन्ध्रप्रदेशः तमिलनाडुप्रदेश्च मिलित्वा आवर्तेताम् । ततः १९५६ तमे वत्सरे नवम्बर्-मासस्य प्रथमदिनाङ्के स्वतन्त्रप्रतिपत्तिं प्राप्य आन्ध्रप्रदेशः इति जातः । आन्ध्रप्रदेशे त्रयोविंशतिः मण्डलानि सन्ति । अत्र अधिकसंख्याकैः 'तेलुगु'भाषा उपयुज्यते । अमरावती आन्ध्रप्रदेशस्य राजधानी । राजधान्यां दर्शनीयानि स्थलानि बहूनि सन्ति । तेषु बिर्लामन्दिरं, सालार्जङ्ग्सङ्ग्रहालयः, चार्मिनार्भवनम् इत्यादयः प्रमुखाः । आन्ध्रप्रदेशस्य अन्यत् प्रसिद्धं नगरम् अस्ति विशाखपट्टणम् । अत्रत्यं समुद्रतीरम् अतीव रमणीयम् अस्ति । अत्र विद्यमानाः नौकानिर्माणागारं, तैलशुद्धिकर्मागारम् अयसः कर्मागारं च प्रसिद्धानि सन्ति ।
आन्ध्रप्रदेशे गोदावरी, कृष्णा, तुड्गभद्रा, पिनाकिनी, नागावली, वंशधारा प्रभृतयः प्रसिद्धाः नद्यः प्रवहन्ति । 'नन्दिकोण्डा' इत्येतस्य स्थलस्य समीपे 'नागार्जुनसागरः' निर्मितः । एतेषां कारणतः आन्ध्रप्रदेशः समृद्धः जातः अस्ति । गोदावरीमण्डलं 'भारतदेशस्य धान्यागारम्' इति प्रसिद्धं जातमस्ति । देवालयेषु 'वरङ्गल्'उपमण्डले विद्यमानः रामप्पदेवालयः चारित्रिकदृष्ट्या अतीव प्राचीनः । अस्मिन् रामायणमहाभारतकथाः अवलम्ब्य चित्राणि निर्मितानि सन्ति ।
आन्ध्रप्रदेशं शासितवन्तः इति।
भूगोलः वायुमण्डलञ्च
प्रायः आन्ध्रप्रदेशे वातावरणम् उष्णं तथा परिक्लेदयुक्तञ्च भवति। नैरुत्य वर्षमरुतः अस्य राज्यस्य वातावरणस्य निर्धारणे मुख्यपात्रं वहन्ति। अत्रत्य शैत्यकालः हितकरं भवति। अतः यात्रिकाः अस्मिन्नेव काले यान्ति। आन्ध्रप्रदेशे ग्रीष्मकालः मार्चमासादारभ्य जून्मासपर्यन्तं भवति। एषु मासेषु पादरसस्य स्थरः अतीव उन्नतः भवति। करावळिप्रदेशेषु ग्रीष्मकालीनतापमानं प्रायः राज्यस्य इतरप्रदेशानाम् अपेक्षया अधिकमेव भवति। प्रायः तापमानं २० डिग्रितः ४० डिग्रि परिमितं भवति। केषुचित् प्रदेशेषु ग्रीष्मकाले ४५डिग्रि परिमिततापः भवति। जुलैमासादारभ्य सेप्टम्बर्मासपर्यन्तम् आन्ध्रप्रदेशे वर्षाकालः भवति। कदाचित् अक्टोबर् मासे शैत्यकालः राज्यं प्रविशति। अक्टोबर्, नवेंबर्, डिसेंबर्, जनेवरि तथा फेब्रवरिमासेशु आन्ध्रप्रदेशे शैत्यकालः भवति। अस्मिन् राज्ये अधिकस्य करावळिप्रदेशस्य सत्वात् अत्र शैत्यम् अधिकं नभवति। अस्मिन् काले १३ डिग्रि तः ३० डिग्रि पर्यन्तं औष्ण्यं भवति। ग्रीष्मकाले अत्र प्रवासार्थं गच्छन्ति तर्हि ग्रीष्मकालस्य धारणयोग्यानि वस्त्राणि नेतव्यानि।
विभागाः
आन्ध्रप्रदेशे त्रयो विभागाः सन्ति। ते क्रमशः ’करावळिआन्ध्रः’, ’रायलसीमा’ तथा ’तेलङ्गाणा’ भवन्ति। आन्ध्रप्रदेशे २३ जनपदाः सन्ति। आदिलाबाद्, अनन्तपुरम्,चित्तूर्, कडपा, पूर्वगोदावरि, पश्चिमगोदावरि, गुन्टूर्, हैदराबाद्, करींनगरम्, खम्मम्, कृष्ण, कर्नूल्, मेहबूब् नगरम्, मेडक्, नल्गोण्ड,नेल्लूर्, निजामाबाद्, प्रकाशम्, रङ्गारेड्डि, श्रीकाकुलम्, विशाखपट्टणम्, विजयनगरम् तथा वारङ्गल् जनपदाः सन्ति। अस्य आन्ध्रप्रदेशस्य राजधानि हैदरबाद् अस्ति। समीपे विद्यमानेन सिकन्दराबाद् नगरेण सह मिलित्वा हैदराबाद्नगरम् राज्ये अत्यन्तं बृहत् नगरम् अस्ति। विशाखपट्टनम् एकम् समुद्रतीरप्रदेशम् अस्ति। आन्ध्रप्रदेशे द्वितीयं बृहत् नगरं भवति। अत्र भारतस्य नौकासेनायाः केन्द्रमपि अस्ति। विजयवाडा नगरम् प्रसिद्धं वाणिज्यकेन्द्रं भवति। आन्ध्रप्रदेशस्य इतराणि मुख्यनगराणि काकिनाड,वाराङ्गल्,गुण्टूर्,तिरुपतिः, राजमण्ड्रि,नेल्लूरु,ओङ्गोल्, कर्नूल्, अनन्तपुरम्, करीम्नगरम्, निजामाबाद् तथा एलूरु भवन्ति।
सालार् जङ्ग वस्तुसङ्ग्रहालयः
हैदराबाद् जनपदे सालार् जङ्ग वस्तुसङ्ग्रहालयः अस्ति। एनं सङ्ग्रहालयं सालार् जङ्ग् शासकः मीर् यूसिफ् अलिखान् एकैनेव निर्मितवान्। एकैनेव संगृहीत बृहत् वस्तुसङ्ग्रहालयम् इति विश्वे प्रसिद्धिरस्ति। पर्षियादेशस्य रत्नकम्बलाः, मोघल शासनकालस्य सूक्ष्म चित्राणि, चीनीयमृत्पात्राणि, जपानदेशस्य सिक्थपात्राणि, युरोपदेशस्य अमृतशिलायाः मूर्तयः इत्यादीनि आकर्षकानि वस्तूनि विराजन्ते।
अहारपद्धतिः
आन्ध्रप्रदेशस्य आहारे उत पाके अधिकतया गन्धद्रव्याणाम्(condiment) उपयोगं कुर्वन्ति। देश,जाति तथा सम्प्रदायभेदेन आहारे भेदः दृश्यते। अवलेहिकायाः उपयोगं अधिकतया कुर्वन्ति, एवं जनप्रियञ्च भवति। तेलगुभाषायां “पच्चडि” इति व्यवहारः। बहुविधाः अवलेहिकाः आन्ध्रप्रदेशे जनप्रियाः भवन्ति। तण्डुलः आन्ध्रप्रदेशस्य मुख्यः आहारः भवति। अस्य तण्डुलस्य उपयोगं विविध पाकेषु कुर्वन्ति। दोसा, इडलि इत्यादि अहारविशेषाः अस्मिन् प्रदेशे लभ्यन्ते। यथा सस्याहारे विविधपाकाः लभ्यन्ते, तथैव मांसाहारे विद्यन्ते। १४तमे शतमाने तेलङ्गाणाप्रान्तं यवनाः अक्रान्ताः। तदारभ्य अस्मिन् प्रान्ते मांसाहारस्य प्रभावः अधिकतया विद्यते। अजस्य्, कुक्कुटस्य तथा मत्स्यस्य मांसम् अधिकतया उपयोगं कुर्वन्ति। हैदराबदस्य आहरेषु बिरियानि तथा कबाब् अत्यन्तजनप्रियौ आहारौ भवतः।
नृत्यम्
आन्ध्रप्रदेशे विद्यमानानां नृत्यप्रकाराणां विषये प्रप्रथमतया जयपसेनानि (जयप नायुडु)लिखितवान्। “देसि” तथा “मार्गि” नृत्यप्रकारयोः उल्लेखः “नृत्यरत्नावळि” इति प्रकरणसंस्कृतग्रन्थे दृश्यते। अस्मिन् ग्रन्थे ८ अध्यायाः सन्ति। पेरानि, प्रेंखन, शुद्धनर्तन, कार्करि, रासक, दण्डरासक, शिवप्रिय, कन्दुकनर्तनम्, भन्दिकानृत्यम्, करणनृत्यम्,चिन्दु, गोण्डालि,कोलाटम् इत्यादि जनपदनृत्यप्रकाराः अस्मिन् ग्रन्थे वर्णिताः। मार्गि तथा देसि नृत्ययोः, ताण्डवमं तथा लास्य नृत्ययोः, नाट्यनृत्ययोः प्रकारयोः भेदान् विचारयति प्रथमोऽध्याये। 'अङ्गिकाभिनयस्य', 'कारिणाम्', 'स्थानकानां' तथा 'मण्ड्लानां' विशये २,३ अध्याये लिखति। 'करणानि', 'अङ्गहाराः', रेचकादिनां विषये ४ अध्याये लिखति। अग्रिमेषु अध्यायेषु देसिनृत्यप्रकाराः वर्णिताः। अन्तिमे अध्याये कलायाः तथा नृत्याभ्यासस्य विषययोः लिखति। आन्ध्रप्रदेशे शास्त्रीयनृत्यं पुरुषाः तथा महिलाश्च कुर्वन्ति। “कूचिपुडि” नृत्यविशेषः राज्यस्य अत्यन्तं सुपरिचितणं शास्त्रीयनृत्यं भवति। ’चेञ्चु भागोतम्’, ’कूचिपुडि ’, ’भामकलापम्’, ’बुर्र्कथा’, ’वीरनाट्यम्’, ’बुट्ट् बोम्मलु’, ’दप्पु’, ’तप्पेट गुल्लु’, ’लंबाडि’, ’बोनालु’, ’धिंस’, ’कोलाटं’ ताथा ’चिण्डु’ इत्यादि प्रकाराः अद्यापि दृश्यन्ते।
प्रवासोद्यमविभागः
प्रवासोद्यमविभागः भारतस्य “कोहिनूर्” इति आन्ध्रप्रदेशः बिम्बितमस्ति। आन्ध्रप्रदेशे प्रसिद्धानि धार्मिकयात्रास्थलानि सन्ति। श्री वेङ्कटेश्वरस्य तिरुपतिक्षेत्रं जगत्प्रसिद्धम् अस्ति। लक्षाधिकाः जनाः अत्रागत्य दर्शनं स्वीकुर्वन्ति। द्वादशज्योतिर्लिङ्गेषु अन्यतमं ज्योतिर्लिङ्गं श्रीशैलस्य मल्लिकार्जुनः भवति। बौद्धधर्मस्य केन्द्राणि अमरवाती, नागार्जुनकोण्ड, भट्टिप्रोलु, घण्टसाला, नेलकोण्डपल्लि, धूलिकट्ट, भाविकोण्ड, थोट्टकोण्ड, शालिहुण्डम्, पवुरालकोण्ड, शङ्करम्, फणिगिरि तथा कोलन्पाक् इत्यादि भवन्ति। अन्यानि धार्मिकयात्रा स्थानानि यादगिरिगुट्टा – श्री लक्ष्मीनरसिंहस्यक्षेत्रम्। अमरावती  - शिवस्यक्षेत्रम्। वाराङ्गल्    -  सहस्रस्तम्भाणाम् आलयम् अस्ति। विजयवाडा -  कनकदुर्गादेवस्थानम् । द्वारकातिरुमला –वेङ्कतेश्वरदेवस्थानम्। श्रीकाकुलम्  -   सूर्यदेवस्थानम्। अण्णावरम्    - सत्यनारायणस्वामी मन्दिरम्। राजधानी - भाग्यनगरम् भाषा - तेलुगु
बाह्यानुबन्धः
वर्गः: भारतस्य राज्यानि वर्गः:आन्ध्रप्रदेशराज्यम्
दोषैरेतैः कुलघ्नानां...
श्लोकः
अयं भगवद्गीतायाः प्रथमोध्यायस्य अर्जुनविषादयोगस्य त्रिचत्वारिंशत्तमः (४३) श्लोकः ।
अन्वयः
कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः एतैः दोषैः शाश्वताः जातिधर्माः कुलधर्माः च उत्साद्यन्ते ।
अर्थः
कुलघातकानां वर्णसङ्करकारकैः एतैः दोषैः शाश्वताः वर्णधर्माः कुलधर्माश्च विनष्टाः भवन्ति ।
बाह्यसम्पर्कतन्तुः
http://www.gitasupersite.iitk.ac.in
43 वर्गः:शाङ्करभाष्यं योजनीयम् वर्गः:रामानुजभाष्यं योजनीयम् वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः वर्गः:श्रीमद्भगवद्गीतायाः श्लोकाः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:न प्राप्तः गीतासम्बद्धभाषानुबन्धः वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
पश्चिमकामेङ्गमण्डलम्
पश्चिमकामेङ्गमण्डलम् (West Kameng District) अरुणाचलप्रदेशराज्ये स्थितं किञ्चन मण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रं बोम्दिला नगरम् ।
भौगोलिकम्
पश्चिमकामेङ्गमण्डलस्य विस्तारः ७४२२ चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । अस्मिन् मण्डलम् परितः भूटान, तिब्बत, तवाङ्गमण्डलम्, पूर्वकमेङ्गमण्डलम्, असमराज्यम् च सन्ति । अस्मिन् मण्डले कामेङ्ग नदी प्रवहति ।
जनसङ्ख्या
२००१ जनगणनानुगुणं पश्चिमकामेङ्गमण्डलस्य जनसङ्ख्या ८७०१३ अस्ति । अस्मिन् मण्डले प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर्मिते १२ जनाः वसन्ति अर्थात् अस्य मण्डलस्य जनसङ्ख्यासान्द्रता प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर् १२ जनाः । २००१-२०११ दशके अस्मिन् मण्डले जनसङ्ख्यावृद्धिः १६.६४% आसीत् । अत्र पुं-स्त्री अनुपातः १०००-७५५ अस्ति । अत्र साक्षरता ६९.४ % अस्ति ।
उपमण्डलानि
अस्मिन् मण्डले त्रीणि उपमण्डलानि सन्ति । तानि-
२.रूपा
४.बोम्दिला
वीक्षणीयस्थलानि
उत्तरसियाङ्गमण्डले इदं प्रसिद्धं वीक्षणीयस्थलम् ईगल् नेस्ट् राष्ट्रीय उद्यानम् अस्ति ।
बाह्यानुबन्धाः
मण्डलः, तिरप् वर्गः:अरुणाचलप्रदेशराज्यसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
मान्त्रिक-उपनिषत्
मान्त्रिक-उपनिषत् शुक्लयजुर्वेदीया उपनिषत् ।
वर्गः:उपनिषदः वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः वर्गः:न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
हेन्री बेक्वेरल
लघुचित्रम्|हेन्री बेक्वेरल विख्यात पुरुषः।
१५३१
१५३१ तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्।
बाह्य-सूत्राणि
Calendopedia
१५३१ १५३१ वर्गः:वर्षसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके
बाष्पस्थाली
साधारणतया पूर्वं पाकगृहे चुल्लेः उपरि पात्रं विधाय आहारपचनकार्यं कुर्वन्ति स्म । एषा दीर्घकालिकी प्रक्रिया आसीत् । तथैव अधिक- इन्धनस्य व्ययः अपि भवति स्म । अतः अल्पसमये अल्प-इन्धनस्य साहाय्येन पाकः करणीयः चेत् बाष्पस्थाल्याः (Pressure Cooker ) उपयोगः सुकरः भवति । का एषा बाष्पस्थाली नाम ? मानवः आहारं सामान्यतया पाकक्रियानन्तरं स्वीकरोति । पाकार्थं  जलम् उष्णं भवेत् एव । यथा यथा जलम् अधिकतापमानेन उष्णं भवति तथा   बाष्पस्य उत्पादनं भवति । तस्य बाष्पस्य कारणात् अधिका शक्तिः भवति तस्य शक्तिः, बलं (Pressure) वर्धते । यदा बलं शिथिलं भवति तदा तापः अल्पः भवति । बाष्पस्थाल्याम्  अयमेव सिद्धान्तः प्रयुज्यते । सामान्यतः बेङ्गळूरुनगरे सप्तनवतिपरिमाणेन जलम् उष्णं भवति । चेन्नैनगरे एतत् प्रमाणं शतं भवति । बाष्पस्थाल्याः तापमबलस्य  शताधिकविंशतिपरिमाणेन जलम् उष्णम् भवति  । बाष्पस्थाली अत्युभिनियं, हिण्डालियं, स्टेन् लेस्स् स्टील् इत्यादिभिः धातुभिः निर्मिता भवति । अस्य भगौ वर्तेते । अधस्तन भागस्य पात्रं विस्त्रवम् । तस्योपरि आवरणपात्रं वर्तते । आवरणपात्रे रब्बर् इति वस्तुना निर्मितं कङ्कणं निक्षि-प्यते । बाष्पं बहिर्गन्तुं न शक्नोति । अतः बाष्पस्थाल्याम् अधिकतापेन जलम् उष्णं भवति तच्च बाष्पं तत्रैव बलरूपेण कार्यं करोति । १२० सोत्सियस् परिमाणेन  तापमानं उत्पाद्यते । अधिकम् उष्णम् अल्पसमये भवितुं अस्य पात्रस्य तले ताम्रधातोः लेपनं भवति । इदं “क्लाडिंग् (Cladding) इत्युच्यते । आवृतपात्रे अधिक तापमानेन अधिक बाष्पम् उत्पाद्यते । तदा पात्रस्य विस्फोटनं न भवितव्यम् इति आवरणस्य उपरि भाररूपं वस्तु तथा विलायनलोहस्य कवाटं इति द्वे सुरक्षासाधने निक्षिप्यते । यदा अधिक तापमानेन प्रतिपन्नं बाष्पं भारवस्तु उपरि उन्नयति, तदा तस्य अधोभागे स्थितस्य रन्ध्रद्वारा बाष्पं बहिर्गच्छति । तदा पात्रे स्थापिताः तण्डुलकणाः, शाकादयः पक्वाः भवन्ति  । बाष्पस्थाल्याः अन्तर्स्थितं बाष्पं पूर्णप्रमाणेन बहिः यदा गच्छति तदा एव पात्रस्य आवरणम् उद्घाटितव्यम् ।
बाह्यसम्पर्कतन्तुः
वर्गः:पाकसाधनानि वर्गः:पाकशास्त्रसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
सिद्धरामय्य
सिद्धरामय्यः (Siddaramaiah) भारतीयराष्ट्रियकाङ्ग्रेस्पक्षस्य कर्णाटकस्य नायकेषु अन्यतमः । अयं कर्णाटकराज्यस्य २२ तमेन मुख्यमन्त्रित्वेन २०१३ तमस्य वर्षस्य मे मासस्य १३ दिनाङ्के प्रमाणवचनं स्व्यकरोत् ।
बाल्य विषयः
तस्य मात-पितरौ बॊरम्म- सिद्धरामॆगौडः इति। तस्य जन्मस्थलं सिद्धरामनहुन्डिः इति। तत् प्रदॆषम् मैसूरु नगरात् विंषति किलॊमीटर् दूरः अस्ति। सिद्धरामय्यः बाल्यॆ शिक्षणॆ निरास्क्तः आसन्। किन्तु तस्य पितरस्य भूगॊहॊर्पालनार्थम् आस्क्तिरासीत्। किन्तु तस्य पितः -"विद्याभ्यासॆ गमनम् ददातु" इति आग्रहं करॊतिस्म।
विद्यार्थि जीवनम्
एक ग्रामध्यक्षः ऎव सिद्धराम्य्यस्य प्रथम गुरुः आसीत्। तस्य नामः अप्पाजि। अतः सिद्धरामय्यः प्राथमिक शिक्षणं प्राप्तवान्।सिद्धरामय्यस्य मातुलः/ पित्रुत्यः - रामॆगौडः वदति - सिद्धरामय्यस्य पितः निर्धनिकः आसीत्। अतः एकमॆकं रूप्यकाणिमपि रक्षणं कृत्व सिद्धराम्य्यस्य विद्याभ्यासार्थं पूर्णं कृत्व साहाय्यम् कृतः इति। सः बाल्यवयस्यॆ शालानन्तरं तस्य पितरस्य साहाय्यम् अपि कृतः। तस्य पितुः बहुमानरूपॆणपिष्ठभॊजनम् दत्तवान्।सिद्धरामय्यस्य अन्य मातुलः/ पित्रुत्यः सिदधॆगौडः वदति - सिद्धरामय्यः सामान्य पुरुषः नास्ति इति अस्माभिः जात इति। सिद्धरामय्यः तस्य ग्रमस्य प्राथम पदवीधरः इति सिद्धॆगौडः सन्तॊशमपि प्रकटयति। सिद्धराम्य्यः न्यायशास्त्रं पठित्व एकस्य न्यावादीन समीपॆ कार्यम् क्रुतवान् इति सिद्धॆगौडः वदति। तत् वकीलस्य नामः चिक्कबॊरॆगौडः आसीत्। सः अपि सिद्धराम्य्यस्य उन्नतिं दृष्ठ्व बहु सन्तुष्ठॊ आसीत्।
वृत्ति विषयः
चिक्कबॊरय्यः इदानीं अष्ठाशत् वर्षितः आसीत्। सः वदति-सिद्धरामय्यः प्रतिविषयमपि दीर्घाध्ययनं कृत्वा न्यायलयॆ समीचितम् वादं कृतवत्न्तः इति। सिद्धरामय्यः राजकीय क्षॆत्रॆ न गच्छति चॆत् न्यायवादि वृत्त्य प्रचण्डः भवितवान् इति चिक्क बॊरय्यस्य अभिप्रायः आसीत्।अन्य एक उन्नत श्रेणी न्यायदि सिद्धरामय्यः न कॆवल न्यायवादी किन्तु न्यायविषयॆ ऎक विद्या सम्स्थानॆ अपठितवान् आसीत् इति निरूपयति। सः सिद्धरामय्यस्य सरल जीवनं पूर्वम् दृष्ठ्वा आश्चर्यॆणा विवृणितवान्। एतॆ महापुरुषः इद्दनींअस्माकम् कर्नाटकराज्यस्य मुख्यमन्त्रिः अस्ति।सर्वॆ जनाः सुखिनॊ भवन्तु, कार्यं निरूत इच्चामः ।
वर्गः:कर्णाटकराज्यस्य मुख्यमन्त्रिणः वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया वर्गः:विषयः वर्धनीयः वर्गः:कर्णाटकसम्बद्धाः भाषानुबन्धयोजनीयाः वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
हेन्री फोर्ड
thumb|right|हेन्री फोर्ड विख्यात पुरुषः।
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
हेण्ड्रिक लारेन्ज्
विख्यात पुरुषः।
गोविन्दराजनगरविधानसभाक्षेत्रम्
कर्णाटकस्य अष्टाविंशतिलोकसभाक्षेत्रेषु अन्यतमम् अस्ति दक्षिणबेङ्गळूरुलोकसभाक्षेत्रम् । अत्र अष्टविधानसभाक्षेत्राणि अन्तर्भवन्ति । तेषु अन्यतमम् अस्ति गोविन्दराजनगरविधानसभाक्षेत्रम् । कर्णाटके विधानसभाक्षेत्रेषु अस्य सङ्ख्या १६६ । गोविन्दराजनगरविधानसभाक्षेत्रं मण्डलदृष्ट्या बेङ्गळूरुनगरमण्डले अन्तर्भवति । निर्वाचनक्षेत्रदृष्ट्या दक्षिणबेङ्गळूरुलोकसभाक्षेत्रे अन्तर्भवति ।
वर्गः:कर्णाटकस्य विधानसभाक्षेत्राणि वर्गः:कर्णाटकराज्यसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:कर्णाटकसम्बद्धाः भाषानुबन्धयोजनीयाः वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः वर्गः:चित्रं योजनीयम् वर्गः:भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया
नेवेहिः
नेवेहिर्नदी लेतुवाया मध्ये भवति । इयं नदी २०९ km दीर्घं सिसर्ति । नेवेहिर्दक्षिणाभिमृखा नद्यस्ति । पनेवेहीः केदैञै च नागरेभ्यां स्रवति | तद नेवेहिर्नेमुनेन संसिसर्तः ।
नेवेहिन सहेमा नद्यः संस्रवन्ति - अलन्ता, उपीते, यौस्ता, किर्षिणः, लौदे, दोत्नुवेले, स्मिल्गा, ओबेलिः, बरुपे, षुष्वे ।
वर्गः:लेतुवा वर्गः:विदेशीयाः नद्यः वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
उत्तरगोवामण्डलम्
उत्तरगोवामण्डलं (उत्तर गोवा जिला, North Goa) गोवाराज्यस्य अन्यतरं मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति पणजी इति महानगरम् । पणजीमहानगरं राज्यस्यास्य राजधानी अपि अस्ति । अस्य मण्डलस्य रचना १९८७ तमे वर्षे ‘मे’-मासस्य त्रिंशत्तमे दिनाङ्के अभूत् ।
भौगोलिकम्
उत्तरगोवामण्डलस्य विस्तारः १७३६ च.कि.मी.-मितः अस्ति । गोवाराज्यस्य उत्तरभागे इदं मण्डलमस्ति । अस्योत्तरदिशि, पूर्वदिशि च महाराष्ट्रराज्यस्य द्वे मण्डले स्तः । ते क्रमेण सिन्धुदुर्ग-कोल्हापुरमण्डले स्तः । अस्य दक्षिणदिशि दक्षिणगोवामण्डलम्, पश्चिमदिशि अरबीसमुद्रश्चास्ति । अस्मिन् मण्डले ५०० मिल्लीमीटर्मितः वार्षिकवृष्टिपातः भवति । अस्मिन् मण्डले पञ्च नद्यः प्रवहन्ति । ताः यथा - तेरेखोल, माण्डवी, जुवारी, चपोरा, साल ।
जनसङ्ख्या
left|250px उत्तरगोवामण्डलस्य जनसङ्ख्या(२०११) ८,१७,७६१ अस्ति । अत्र ४,१६,६७७ पुरुषाः, ४०,१३३ स्त्रियः, ७७,७०५ बालकाः (४०,०८१ बालकाः, ३७,६२४ बालिकाः च) सन्ति । अस्मिन् मण्डले प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर्मिते ४७१ जनाः वसन्ति अर्थात् अस्य मण्डलस्य जनसङ्ख्यासान्द्रता प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर् ४७१ जनाः । २००१-२०११ दशके अस्मिन् मण्डले जनसङ्ख्यावृद्धिः ७.८४% आसीत् । अत्र पुं-स्त्री अनुपातः १०००-९३४ अस्ति । अत्र साक्षरता ८९.५७% अस्ति । अत्र लिङ्गानुगुणं साक्षरतानुपातः पुं - ९३.४०% स्त्री - ८५.६०% अस्ति ।
उपमण्डलानि
अस्मिन् मण्डले षड् उपमण्डलानि सन्ति । तानि- १ पेरनेम २ बारदेज(मापुसा) ३ बिचोलिम ४ सतारी(वलपोई) ५ तिस्वाडी(पणजी) ६ पोण्डा ।
कृषिः वाणिज्यं च
रागी(Finger millet), तण्डुलः, नारिकेलं, काजूतकं(Cashew), 'जवार्', ‘बाजरा’ च अस्य मण्डलस्य प्रमुखाणि कृष्युत्पादनानि सन्ति । गोवाराज्यस्य मण्डलयोः काजूतकस्य उत्पादने अस्य मण्डलस्य प्रथमं स्थानम् अस्ति ।
वीक्षणीयस्थलानि
'कोको'समुद्रतटः नेरुलनदी-अरबीसमुद्रयोः सङ्गमे स्थितः अस्ति । एषः समुद्रतटः अत्रस्थेषु सर्वेषु समुद्रतटेषु प्रख्याततमः । अस्मिन् मण्डले बहवः क्रैस्तप्रार्थनालयाः सन्ति । यथा - 'सेन्ट फ्रांसिस', 'ऑफ असीसी', 'होली स्पिरिट्', 'पिलर सेमिनरी', 'सालीगांव', 'रकोल सेमिनरी', 'सेन्ट् कारजन' इति । अन्यान्यपि बहूनि वीक्षणीयस्थलानि सन्ति । यथा - 'सेन्ट् आगस्टीन टावर', 'ननरी ऑफ सेन्ट मोनिका', 'सेन्ट एरक्स चर्च' च । अस्मिन् मण्डले प्रसिद्धाः देवालयाः अपि सन्ति, यत्र प्रवासिनः गच्छन्ति । तेषु देवालयेषु मुख्याः सन्ति - श्रीकामाक्षी, सप्तकोटेश्‍वरः, श्रीशान्तादुर्गः, महालसा-नारायणीमन्दिरं, परनेम भगवतीमन्दिरं, महालक्ष्मीमन्दिरं, श्रीदेवकीकृष्णमन्दिरं च ।
बाह्यानुबन्धः
http://northgoa.gov.in/contacts.htm northgoa.gov.in
वर्गः:गोवाराज्यस्य मण्डलानि
हैन्रिक रोह्रेर
विख्यात पुरुषः।
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:विदेशीयाः वर्गः:चित्रं योजनीयम्
५२६
५२६ तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्।
बाह्य-सूत्राणि
Calendopedia
५२६ ५२६ वर्गः:वर्षसम्बद्धाः स्टब्स् वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके
नेपाललिपिः
नेपाल लिपि नेपाल भाषास्य एक लिपि अस्ति| नेपाललिपिः नेपाल राष्ट्रस्य एक पुरातन लिपिः। इयं च लिपिः प्राचीनब्राह्मीलिपेः परिवृत्तं रूपम् ।
लिपिशैली
वर्गः:लिपयः
ओङ्कार प्रसाद नैय्यर
ओङ्कार प्रसाद नय्यरः ख्यतहिन्दीचलच्चित्रसङ्गीतनिदेशकेषु अन्यतमः । चलच्चित्रजगति ओ.पि.नय्यरः इत्येव प्रसिद्धः । केचनं तं ओपी इत्येव सम्बोद्धयन्ति स्म । मुम्बै चित्ररङ्गस्य अविस्मरणीयगीतं "बाम्बे मेरी जान् " नय्यरस्य महद्योगदानम् । सर्वदा टोपिककञ्चुकेत्यादिभिः पाश्चात्यवेशभूषाभिः अलङ्कृतः हस्तेन चलनयष्टिं गृहित्वा मन्दस्मितः क्षेत्रे अटति स्म । अस्य ८१तमे वयसि एषः क्रि.श. २००७तमे वर्षे जनवरिमासस्य २७दिनाङ्के राणीनख्वि इत्यस्य गृहे अकस्मात् पतितः तत्रैव दिवङ्गतः ।
बाल्यं शिक्षा च
ओम्कारप्रसाद नय्यरस्य जन्म, कदाचित् भारतस्य अविभाज्याङ्गम् इव स्थिते पाकिस्ताने लाहोर् नगरे क्रि.श.१९२६तमे वर्षे जनवरिमासस्य १६दिनाङ्के अभवत् । भारतस्य विभजनानन्तरं सकुटुम्बः भारतस्य अमृतसरनगरम् आगच्छत् । तदानीन्तने काले लाहोरस्य चलच्चित्रक्षेत्रस्य ख्यातः निर्मापकः दल् सुख् पञ्चोली इत्येषः नय्यरस्य स्वरसंयोजकत्वेन प्रथमावकाशं प्रकल्पितवान् । क्रि.श.१९४९तमे वर्षे नय्यरः मुम्बैनगरम् आगच्छत् । इतः पूर्वम् एषः अमृतसरस्य आकाशवाण्याम् उद्योगी आसीत् ।