cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ґриґорій Жаткович
Твореня Пудкарпатської Руси
12. марта 1919 Жаткович и Ґардош прийшли до Ужгорода, де мали поінформовати містных політикув за Скрентонську резолуцію и наговорити їх на чехословацьку опцію. Докы булша часть Пудкарпатя была пуд контролов Мадярщины (раз демократичної, пак совітської), могли ся стрічати лем из ведучыма Ужгородської народної рады. Пуд конець апріля Жаткович пушов назад до Прагы и Паріжу просити дозвул чехословацькому войськови поступити дале на восток хоть лем до Мукачова. Тото ся пак стало на зачатку мая 1919.
Ґубернаторство
Кріза в удносинах из Прагов остаточно надыйшла при списаню жительства Словакії 1921. року. Жатковичово жаданя, жебы в роботі списаня на спорных теріторіях брали участь и Русины, не было зваженоє, а діяня словацькых урядникув Жаткович назвав «терорістичнов політиков». 16. марта 1921 р., «стративши віру в щирусть и добрі наміры влады», Жаткович подав демісію з довжности ґубернатора, котра была прията 13. мая. Из свого боку, чехословацькі урядникы были розчаровані, же Жаткович не змуг угамовати реліґійні и націоналні конфлікты в Пудкарпатськуй Руси. Конфлікт из Жатковичом побудив неспокуй у владных кругах. Нараз по його вертаню в Америку Масарик приладив план противодіяня вплыву Жатковича на Пудкарпатю. Слідуючый ґубернатор Пудкарпатської Руси быв именованый лем у кунци 1923. року.
По вертаню в Америку
Послідні дві десятьруча живота занимав ся юрідичнов практиков. Умер у Піттсбурґу 27. марта 1967.
Иван Чургович
Директорство в гимназии
За вшиток час ествованя гимназии никто из директорох не занимав свой пост так довго як Йоанн Чургович (1827–1856), а еще параллелно быв директором учительской семинарии (1839–1861), што якнайлѣпше свѣдчить о его педагогичном наданю. Оба училища находили ся в тых рокох на улици Капитулной, так же повинности каноника и два педагогичны директорскы посты дало ся згодити. В семинарии Чургович установив строгый порядок, выробив Правила семинариста, свого рода десять заповѣдей штудента.
Желїзна доба
В археолоґії є добов желїзнов означоване штадіум у вывої людства, коли чоловік хосновав переважно желїзо на выробу інштрументів і збраней. У много сполочностей є тота доба споєна тыж із змінами в техніках польногосподарства, в реліґії ці умелецькых техніках.
Желїзо
Желїзо, хемічный сімбол, (латиньскы Ferrum) є найросшыренїшый переходный металовый елемент і другый найросшыренїшый метал на Земли, так само є заступленый і во весмірї. Людям є знамый уж од правіку. В природї ся мінералы желїза находять дуже щедро і желїзо за з них добывать редукціов у высокій пеци. Вынаходка выробы і схоснованя желїза быв єдным з базовых моментів початку сучасной цівілізації.
Павукы
Павукы (Araneae, Clerck 1757) — є ряд членистоногых быдел, што належать до класу павукоподобных, підтіпу Хеліцеровы. Знамых єсть близко 41000 видів, порозлїзаных по вшыткій Земли за вынятком Антарктіды, океанів і морь. В Галичінї і Україньскых Карпатах знамых 78 видів з 15-и родин. Павукы суть обліґатными драпежниками, котры ся жывлять різноманітнов быдловов стравов. Єдиным рослиноїдным видом, раціон якого на 90% складають тільця Белта (особливы выдїлїня листків акацій), є Багіра Кіплінґа (Bagheera kiplingi Peckham & Peckham, 1896). Розміры павуків колышуть од 0,8 мм до 150 мм. Отискы першых досправдовых павуків ся датують до камяновугельным періодом — 318—299 млн. років тому, а подобны быдла до павуків, котры способны были плести павучіну — до девоньского періоду, 386 млн. років тому. Сучасны ґрупи павуків: Міґаломорфы (Mygalomorphae) та Аранеоморфы (Araneomorphae) выникли в тріасовім періодї близко 200 млн. років тому. Найсилнїшу отрову серед вшыткых быдел на земли мать павук каракурт.
Берегы (Закарпатска область)
Референции
Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Абрагам
Абрагам (спочатку Абрам, гебрейскы אַבְרָהָם - „отець множства“, „шановный отець“, арабскы Ібрагім) є праотець Ізраілья. Оповіданя о нім є описане в Біблії, Ґн 11-25.
Катеґорія:Юдаїзм Катеґорія:Хрістіанство Катеґорія:Іслам
Чистякове
Чистякове є місто в Україні, Донецька область. Находить ся на берегах рік Орлова і Севастьянівка, 64 км по штрасi и 121 км по желüзному путёви уд Донецька. Жиє тамкы 81 955  жытелїв. Перше ся споминать у 1778 році.
Кортикостероиды
Референции
Катеґорія:Кортикостероиды
Штатістічна теріторіална єдиніця
Обы была в цѣлой Европской унии досягнута поровнателность окремых штатистичных единок, суть установлены про каждый ступѣнь NUTS межы числа обывательох.
Новоселиця (Мукачовскый район)
Обывательство
Подля списованя року 2001 село мать 267 обывательох.
Тырнавка (окрес Требішов)
Референції
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Словакии
Маюркы
Маюркы — село в Перечинском районѣ Закарпатской области Украины. Административно подряджено Порошковской сельской радѣ.
Референции
Катеґорія:Села Україны Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Пацери
История
13. мая 1327 Папа Ян XXII. предписав три раз на день молити ся по три Аве Мария (Богородице Дѣво. Позднѣйше до той молитвы додали три антифоны, з чим она перетворила ся на Ангел Господень.
Метафора
Метафоричность вышла за границѣ поезии, характерна не лем про литературу, але вообще про сегочасне умѣлецке мыслѣня, так мож говорити о метафоричности филму, метафоричности малярства и подобне. Метафора уже не е лем объектом штилистикы и поетикы, але ставать ся предметом штудий в семиологии, логицѣ и методологии наукы, в теории познаня.
Абу-Нувас
Абу-Нувас (ал-Га-сан ібн-Гані, * 746–762, Агваз, Іран; † 813–815, Баґдад) — быв єдным з найвызначнїшых арабскых і перьскых поетів своёй добы. У своїх стишках одкрыто вызнавав гомосексуалне чутя, оспівовав лесбічну любов і еротіку в найшыршім змыслї слова.
Портуґалія
Катеґорія:Портуґалія Катеґорія:Країны Европы
Бродуны
Бродуны (Ciconiiformes) є ряд птахів. Бродивы птахы жыють на краях рік. Не плавуть, бродять ся у плытчінах і зато мають довгы тонкы ногы і коло перстів узькы блановіты лемы проти пропадованю до болота. Жывлять ся їманём дрібных жывотин а нелем плаваючіх у водї. Переважну часть їх стравы творять рыбы, жабы, дрібны ссавцї і плазы.
Касым-Жомарт Токаев
Референции
Катеґорія:Президенты Казахстана
Новоселиця (Перечинскый район)
История
27. октобра 1944 село было выслободжене од фашистов.
Референции
Катеґорія:Села Україны Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Славяне
Етногенеза
Етногенеза Славянох доднесь неясна. З правдоподобностьов мож повѣсти, же уже перед роком 2000 до Р.Х. Праславяне бывали в Европѣ розсѣяныма островками меджи иншыма народами. Подля едной теории сѣдлиско Праславянох, одкы ся росширили было в Карпатской котлинѣ, подля другой — было меджи Вислов, Балтиком и Днѣпром.
Ряд (біолоґія)
Ряд (латиньскы ordo) є основна таксономічна катеґорія - єдиніця єрархічной класіфікації орґанізмів, утворена родинами (лат. familia). Єдна або дакілько родин творить класу (лат. classis).
1377
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Еклезіаст
Имня
Давньоґрецькоє товмаченя слова "когелет", котроє походит уд "когель" — зберати, означат предікатора у збераньови.
Стероиды
Референции
Катеґорія:Стероиды
Словотворѣня
Словотворѣня е частьов лингвистикы, наукы о языку, и занимать ся анализов поступох творѣня новых слов. Словотворѣня е важным способом збогачованя словной засобы языка. Новы слова ся творять на основѣ уже екзистуючых в языку, або ся переберають з иншых языкох з приспособлѣньом ку системѣ русинского языка. Познаня принципох словотворѣня е потребне про то, жебы мож посудити, ци нове творене слово з оглядом на языкову систему е справне и вгодне.
Клас (біолоґія)
Референції
Катеґорія:Біолоґічна сістематіка
Меншына (соціолоґія)
Екстерны одказы
Катеґорія:Соціолоґічны понятя Катеґорія:Антрополоґічны понятя Катеґорія:Політолоґія Катеґорія:Сполоченство
Александрия
Александри́я, Ἀλεξάνδρεια (Alexandreia),   الإسكندرية (al-ʾIskandariyyah) — город в устю Нила, главный морскый пристав и другый найвекшый город Египта. Простерать ся над 30 км вздовж берега Середоземного моря.
Барбареум
Барбареум — русинска семинария при храмѣ св. Варвары во Вѣдню, официалнов назвов Regium Generale Seminarium Graeco-Catholicum Viennae ad Sanctam Barbaram (Кральовска обща грекокатолицка семинария при св. Варварѣ).
Финансованя Барбареума было еднов частьов на йезуитах, а другов частьов на епархиях, з котры приходили штуденты, пропорцийно их числу. Наука держала 7 рокы, а штуденты учили ся на Вѣденьской универзитѣ грецкый и нѣмецкый языкы, а в самой семинарии — теологичны дисциплины.
Хемія
Катеґорія:Природны наукы
Выходны Татры
Членѣня
Выходны Татры ся членять зо запада на выход на:
Хемічный елемент
Важны властности елементів
Важныма властностями елементів суть:
Здоровя
Катеґорія:Здоровя і медіціна
Ужгородскый район
Полога
Район лежить на западѣ области, межуе з Береговскым, Мукачовскым и Перечинскым районами, а тыж двома сосѣдныма державами, Мадярщинов и Словакиев.
Електролит
Електролиты суть в каждой батерии и акумулаторѣ. Позитивно и негативно набиты йоны (катионы и анионы мигрують и обычайно оддають свой набой одповѣдно на негативном и позитивном терминалѣ (катодѣ и анодѣ) електричного кола.
Правік
Правѣк — традичне означѣня того периода истории людства, з котрого не суть писомны жерела, циже часу до взнику писма. Хоснуе ся тыж термин предистория ци преистория, prehistory.
Подсябитя
Хоснованя
Подсябитя дало можность охранити муры фортификации або ставбы од розбиваня, што в середновѣку было росширеным способом добытя фортификаций. Подлога подсябитя мала отворы на выстаючой з лиця мура части ганку, через котры легко было поразити неприятеля, кедь ся достав ку подножу мура. Побсябитя бывали на зачатках деревяны. Отворы в подлозѣ мали обычайно закрытя, але не припевненое, так же при потребѣ было закрытя легко одклопити.
Катеґорія (біолоґія)
Катеґорія, точнїше таксономічна катеґорія (анґліцькы taxonomic rank), тыж класіфікачна катеґорія є абстрактный термін хоснованый в таксономії в біолоґії. Обще означує поставлїня таксону у таксономічній єрархії, іншыма словами уровень в єрархічній класіфікації.
Виктор Дармаи
Живот
Походив з немешского роду Вицмандих. Дѣточы рокы перебывав в Кузмицях, де му отець быв сполувластником готара. Учив ся в Шатораяуйгею и Кошицях. Уже од 17-рочного вѣку посылав свои литературны пробы до будапештскых часописох, и были публикованы. По завершѣню штудий служив правником в Пряшовѣ и Будапештѣ. В главном городѣ ся спознав зоз молодыма писателями, зостав похваленый и подохоченый про свои литературны забавы и так фурт вецей ся оддавав литературѣ.
1370
Вмерли
Катеґорія:Рокы
A priori
Филозофичны понятя
Як видко з означѣня, оба понятя суть закладныма понятями одповѣдно рационализма и сенсуализма.
Авіценна
Авіценна, або Ібн Сіна, цілым меном Абу Алі ал-Гусайн ібн Абдуллаг ібн Сіна (дас 980–1037 перьскы: أبو علي الحسين بن عبد الله بن سينا) — быв перьскый вченый, філозоф, політік, поет і лїкарь. Є признаваный за "вітця модерной медицины" і за єдну з найвызначнїшых фіґур арабской філозофії середнёго віку.
Феодосія
Референції
Катеґорія:Міста Україны
Бене (Берегівскый район)
Жрідла інформацій
Катеґорія:Берегівскый район Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Села Україны Катеґорія:Населены пункты Украины
Жупа Земплин
Обывательство
В року 1890 обывательство жупы чинило 299 197 особ. Етничный подѣл быв такый: В року 1910 жупа мала 343 194 обывателе, з того:
Снїг
Катеґорія:Вода Катеґорія:Метеоролоґічны явы
Реінкарнація
Подля першого погляду, якый передавать наприклад векшына вірників юдаізму, хрістіанства і ісламу, суть жывот і смерть унікатны. Быдла ся народять, жыють тай пак в очімінь смерти їх душа або друга смертёв незасягнута часть ся переселить до сферы, котра жывым бытям не є ниякраз доступна, тай там оставать навікы або до кінце поземного світа.
Антоній Годинка
Антон Годинка (Antal Hodinka) (псевд. Сокырницькый Сирохман, Сокырницькый Сиротюк, Тоний Романув) (7. фебруар 1864 Ладомирів - 15. юл 1946 Будапешт) - історік, етноґраф, педаґоґ, ученый русиньского напряму.
Форінт
Катеґорія: Валуты штатів Катеґорія:Валуты Европы
Віртуална реалность
Референції
Катеґорія:Компютерова ґрафіка Катеґорія:Новы медії
Падуа
Полога
Лежить на Венецийской низинѣ, о 20 км на запад од Венецийской лагуны. Про свою выгодну пологу в сучасности стала ся важным транспортным и логистичным центром. Еден з найвекшых желѣзничных узлох: одты ся розходять на четыри стороны двоколейовы електрификованы линии. Узел автодорог. Сплавныма про шифы каналами звязана з морьом. Мать ай летиско, але тото служить лем про домашны бизнесовы и медицинскы перевозкы.
Пад
Катеґорія:Ґраматіка
1364
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Деизм
Референции
Катеґорія:Філозофічны напрямы Катеґорія:Теология
Cogito ergo sum
Потолкованя
Смысел того выречѣня е безспорный, а главна часть в том выразѣ е друга: ествую. Бо кедь бы Диявол хотѣв мня здурити, же ествую, а я бы ем не ествовав, та и так мусѣв бы ем ествовати, обы мня Диявол годен здурити — так объяснять Декарт свой постулат «Мыслю, значить ествую» в другой части своей роботѣ Роздумованя о первой филозофии (Meditationes de prima philosophia, 1640-1642).
Свята Столиця
Интересны факты
Свята Столиця е найстарша в свѣтѣ меджи днесь екзистуючыма державами, понеже екзистуе нерушено од року 601 доднесь.
Референции
Катеґорія:Католицтво
Фридек-Містек
История
В року 1939 мѣстецка Чаянкова касарня была единым мѣстом, де чехословацка армада клала збройный одпор нѣмецкому войску, окупуючому протекторат.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Чехии Катеґорія:Моравскошлезскый край
Гармоничный шор звуків
Психофізічные свойства
Значну роль у сприйнятті співзвуку грає здатність його партіалів колективно відтворювати відчуття висоти відсутнього фундаменталу, або якогось іншого партіалу з таких найбільш відчутних, тобто низькочастотного у даному співзвуці партіалу. Тому й висота сприйняття співзвуку у цілому є відчуттям точного унісону між висотою окремо узятого фундаменталу та висотою колективно її виражаючого резідууму, як множини усіх партіалів даного співзвуку без фундаменталу, тобто найнижчого з партіалів.
Музична нотація
Декілька нотних прикладів письмової нотації обертонів гармонічного ряду звуків указують на існування плутанини у позначенні висот 11-го та 13-го обертонів.
Западны Карпаты
Полога
Западны Карпаты тягнуть ся з югозапада на сѣверовыход в довжцѣ около 400 км од федералной землѣ Нижня Австрия,  Niederösterreich и Дѣвинскых Ворот в Малых Карпатах, до Куровского або Тыличского сѣдла в Низкых Бескидах на польско-словацкой граници.
Гармоничный шор звуків
Музична нотація
Путём использования префиксов пониження на пифагорейских висот  нотация чёткого интонирования для  получает вид, истинность якого легко проверяется:
Ще одній висоті a^2[13] необхідна трідецімальна кома (позначення ― від δεκατρία ― для підвищення, та інвертоване ―  ― для пониження):
Берегуйфалу
Берегуйфалу (Берегуйфалу, Beregújfalu) — село в Українї, Закарпатьскій области, Берегівскім районї. Жытелїв — 1926 (2001).
Пролоґ (язык проґрамованя)
Катеґорія:Языкы проґрамованя
Євґеній Фенцик
Література
Проф. І. Поп Энциклопедия Подкарпатской Руси
Одказы
Катеґорія:Русиньскы писателї
13. септембер
13. септембер — 256. день рока (257. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Централноевропска Уния
Галерия
Катеґорія:История Чехословакии
Межгорье (Закарпатска область)
Атракции
В Межгорью мож увидѣти музей лѣса и сплава, чудесну гидротехничну поставбу з XІХ. столѣтя. В прошлости она служила про сплав лѣса, который звязовали в дарабы, бокоры. Профессия бокораша одошла в минулость з выставбов желѣзниць, котры зробили сплав економично невыплатным. Од року 2001 ту проходить рочно фестивал На Синевир трумбеты кличуть, де богато представлена мѣстна култура и звычаи.
Сак, Юрий Михайлович
Вызнаменаня
Педагогична, сполоченска и научна заслужна робота Юрия Сака вызнаменана шѣстьма медайлами и дипломов чести Министерии освѣты Украины.
Ян Чаплович
Ян Ча́плович, Ján Čaplovič de Jeszenova,  Csaplovics János,  Johann von Csaplovics; * 21. септембер 1780, Горны Прибелцѣ – † 29. май 1847, Вѣдень, Австрийска империя — словацкого роду правник, етнограф, писатель.
Биография
По зысканю правницкого фаха (1798) одбывав юридичне стажованя при адвокатох в Банской Быстрици, од децембра 1799 яко нотарьскый и жупный урядник в жупѣ Зойом. В 1805 году зыскав адвокатску диплому и працовав яко адвокат в Банской Быстрици.
В апрелю 1813 быв секретарьом у грофа Филипа Шенборна, од року 1815 — грофскый радник, од року 1819 — справця вшиткых мадярскых маеткох грофох Шенборнох. По часѣ Ян Чаплович ся вернув на державну службу и служив яко выбераный жупный апелачный судя в жупах Зойом, Мараморош и Угоча.
Творба
В роках 1840 – 1841 вступив до острой полемикы з Мадярсков Академиов, як славянин протестуючи против помадярьованя, за што ся став непопуларный. В своей главной роботѣ, двотомных Образках з Мадярщины, 1829 змальовав природу, етнографию и културу Мадярщины, перед тым выдав подобну книжку о Славонии (1819). Ян Чаплович во своей монографии о Русинах Etnographia Ruthenorum (250 сторон, 1825), описав подробно их каждоденный живот, стравы, облечѣня, домашне газдовство ай иншы заробкы, ремесло, торговлю, моралность, календарны и родинны обряды. Правдоподобно, же в той роботѣ выхосновав рукопис Йоанна Фогарашия, пароха церквы св. Варвары во Вѣдню.
Референции
Катеґорія:Правници Катеґорія:Мадярскы писателе Катеґорія:Мадярскы етнографы Катеґорія:Поеты Словакии
Червоноград
Червоноград є місто в Україні, Львівска область. Находить ся на берегах ріки Западный Буг, 73 км по штрасi и 88 км по желüзному путёви уд Львова. Жиє тамкы 68 308 жытелїв. Перше ся споминать у 1692 році.
Колледж Стейшн, Тексас
Универзита мать властне летиско Easterwood Airport, положене о пять километры на юго-запад од Колледж Стейшн.
1361
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Род (біолоґія)
Референції
Катеґорія:Біолоґічна сістематіка
Клара Балог
Биография
Первы хореографичны знаня достала в 6-рочном вѣку в штудию танця, котре вела солистка пражского балета Аврелия Кремницка. Од року 1945 Клара Балог уже солистка танечной групы Закарпатского державного ансамбла пѣснѣ и танцю, а од року 1969 — балетмайстерка и режисерка. Перве выступлѣня з колективом в Москвѣ мали 23. новембра 1948, а уже в року 1951 по далшом выступлѣню в Москвѣ достала свое перве державне вызнаменаня — орден «Знак Пошани» (1951). З тым ся зачала ей триумфална карьера хореографкы.
Быстра
Быстра (по ) є село на Словеньску в окресї Стропков.
Цїлосвітова павучіна
World Wide Web (WWW, скорочено тыж веб), у вольнім перекладї „цілосвітова павучіна“, є означіня про аплікації інтернетового протоколу HTTP. Тым є думана сістема пропоєных гіпертекстовых документів.
Махикулы
Махику́лы – фортификачный мурованый елемент на верху мура котрый служив про оборону подошвы мура од нападаючого неприятеля, котрый хотѣв бы розбивати мур, або штурмовати го з лазивами.
История хоснованя
Махикулы зачали хосновати од XIV. вѣку. Пришли они на замѣну деревяным подсябитям, котрых главный минус быв в том, же мож их было запалити. Перестали хосновати махикулы по XVI. вѣку, коли появили ся каноны, з котрыма мож было штурмовати фортификации з одстояня, и так противник не мусѣв приближати ся ку мурам.
13. януар
13. януар — 13. день рока в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать ( в переступнім роцї).
Калиграма
Калиграма або фигурный верш — поезия во формѣ даякой фигуры, вершованы тексты, графично укладены так, же з них ся складуе обрис даякого предмета.
История
Але до нас дошли фигурны вершы, котры писали уже давногрецкы поеты Симмий Родосскый, або Теокрит (IV. стороча до н. е.).
Тіп (біолоґія)
Тіп (латиньскы phylum) є основна катеґорія єрархічной класіфікації орґанізмів, высша як клас (classis) і низша як царьство (regnum). Прислушници істого тіпу суть все характерізованы знаками іншыма од прислушнуків другых тіпів. Дакілько тіпів творить царьство, закля што каждый тіп ся складать з єдной аж дакілько клас.
Проґраматор
Проґраматор є тот, хто поступом званым проґрамованя імплементує резултаты дізайну проєкта.
Петро Скунць
Биография
Середню освѣту достав року 1958 в родном Воловом (днесь Межгорье, в котром в тоты тяжкы повоенны рокы настали великы перемѣны. В Ужгородѣ отворила ся универзита и межи первыма факултами, котры зачали фунговати уже року 1945 была филологична. Тоту собѣ выбрав и року 1963 став ся молодым дипломованым филологом. О роботу в тых роках не было тяжко и зостав в областном центрѣ, на новинарской роботѣ в областной молодежной новинцѣ. Уже яко 19-рочный опубликовав свою перву поетичну зберьку Сонце в росі, яка была барз похвално прията, и отворила му прекрасну перспективу: зостав приятый до Сполку писателей Совѣтского Союза, де быв наймолодшым зо вшиткого членства. Робив яко редактор Закарпатского областного выдавательства. Быв членом коммунистичной партии. Року 1971 вшак трафив до немилости од партийного водства за то, же пробовав одхылити ся од "генералной линии", ци же тренда, котрый быв пожадованый од каждого новинаря, поета и писателя, котры в тот час мали быти "инженерами людскых душ", перебравши тоту роль од утлуменой Церкви. Его зберька Розп'яття (1971) была конфишкована, и цѣлый наклад быв знищеный. Обновив свою активность и публикации аж року 1979. В послѣдны рокы перед заником Совѣтского Союза активно ся ангажовав у Народном Руху. Умер в Ужгородѣ и погребеный на цинтерю Калвария.
Кеплеровы законы
Первый закон
Круг — окремый припад елипсы, в котром оба огниска елипсы зошли ся в едной точцѣ. Образно можеме повѣсти же елипса е росплесканый круг, чим векша плескатость, тым вецей суть розсунуты од себе огниска елипсы. Розсунутость огнискох од центра мать свое математичне означѣня – ексцентрицита – и свою чиселну величину. Круг мать ексцентрициту нулову (огниска не суть розсунуты, суть в центрѣ). Елипса мать ненулову ексцентрициту, але все меншу од единицѣ. Ексцентрициты планетных орбит Сонѣчной системы суть лем мало векшы од нулы. Напримѣр, екцентрицита земской орбиты подля сучасных мѣрянь 0,0167. Тото была една причина, чом Коперникова теория была близка ку реалитѣ, але не цѣлком точна.
Третий закон
Квадраты обѣжного часу орбит двох планет односять ся, як кубы великых полуосей (середных оддаленостей од Сонця) их орбит: Велика ось елипсы проходить од присонѣчной точкы (перигелия) через центер до одсонѣчной точкы (афелия) елипсы. Знаючи з мѣрянь обѣжны часы планет, и величину полуоси земской орбиты, мож з помочов того закона выраховати одстояня од Сонця иншых планет. Велика полуось земской орбиты е сума одстоянь Землѣ од Сонця в перигелию и в афелию подѣлена на два, або иншыма словами середне одстояня Землѣ од Сонця, и принята в астрономии як астрономична единиця довжины (au), Меджинароднов Астрономичнов Униов в року 2012 рекомендована в точной величинѣ 149 597 870 700 м.
Сѣдло (география)
См. тыж
Горскый переход
1358
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Іван Петровцій
Творба
По україньскы выдав: У сполувторстві з Валентинов Петровцій написав кримінално-детектівну повість – „Мануміссіо, або ж Хроніка урмезійовських убивств” (1991).
Ціркус
Ціркус была спочатку старорімска кругова або овална будова становлена про змаганя конів. В днешнїм переносенім значіню слова векшынов іде о кочовну громаду умелцїв, котрый бывають означованы як артісты (акробаты, кротітелї звірят, клавны ітд.). Тота умелецька громада пак выступує перед позерачами, звычайно по заплачіню вступного поплатку.
Царьство (біолоґія)
Референції
Катеґорія:Біолоґічна сістематіка
Будьи
Будьи, Bugyi — село под Будапештом, в округу Добош жупы Пешт, з обывательством около 5 тысяч особ.
Статус велике село, nagyközség — правный термин, котрый в Мадярщинѣ означать села з обывательством 2–5 тысяч особ.
Гавай (США)
Гавай є єден зос штатів США. Лежыть у Тихым океані і роскладать ся на выше стовцї островів. Головным містом штату Гавай є Гонолулу. Гавай мать 1,4 міліонїв обывателїв a мать розлогу 28.311 км2.
14. апріль
14. апріл — 104. день рока (105. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Александр Дуліченко
Александр Дуліченко (Aleksandr Dulitšenko; 30. октобра 1941, с. Високый, Курганиньскый район, Краснодарскый край, Росія), естоньскій філолоґ, лінґвіста, славіста, лексикоґраф, академіцкій выкладач.
Богуш Носак Незабудов
Референции
Катеґорія:Словацкы новинаре Катеґорія:Словацкы поеты Катеґорія:Словацкы писателе
Горскый переход
Найширшы, найглубшы, найкомфортнѣйшы переходы мають велику транспортну вартость. З той причины суть обычайно охраняны и опевнены.
Домена (біолоґія)
Чісло домен
Подля тридоменовой сістемы ся розознавають три домены, основны конаря жывота:
Новинарь
Слобода слова и новинарска етика
В розличных державах и режимах новинаре мають розличну мѣру слободы слова, зачавши од «мягкой» цензуры и самоцензуры, аж до репресий з боку влады.
Безпека професии
Од року 2015 Рада Европы наштартовала програму охраны новинарства и безпекы новинарьох. Подля ей штатистик за тот час найвеце нападох на новинарьох зафиковано в России и Турции. Суть факты забивства або щезнутя новинарьох, котры выступовали з критичныма информациями: в Словакии, Украинѣ, а подля Комитета Охраны Новинарьох в добѣ 1992-2018 были забиты 1304 новинарѣ.
Кежмарок
Кежмарок є місто находяче ся під Высокыма Татрами в Пряшівскім краю. Є центром традічного реґіону Спіш.
Виктор Добрянскый
Референции
Катеґорія:Русиньскы народны дїятелї Катеґорія:Русиньскы церьковны дїятелї Катеґорія:Русиньскы педаґоґы
Катода
Хоть позитивно набиты катионы все приходять ку катодѣ (зато така их назва), поларита катоды може ся змѣнити з позитивной на негативну в пристроях двоякого поужитя. Кедь жерело електричной енергии, буде не выдавати, а принимати енергию од вонкашного жерела (акумулатор в режимѣ набиваня), его катода стане ся негативна: електроны теперь вытѣкають з катоды, а конвечный пруд (позитивный) затѣкать до акумулатора, наповнюючи выхоснованый набой. В таком режимѣ одбывають ся обернены хемичны процесы, котры обновлюють стан електродох и електролита. Подля дефиниции, катода ставать ся анодов. Жебы така нееднозначность ся одстранила, ГОСТ 15596-82.ИСТОЧНИКИ ТОКА ХИМИЧЕСКИЕ ку дефиниции, котра подана в зачатку статьи додавав, же она выхосновлива про робочый режим жерела пруду, але не про режим набиваня.
Ада (язык проґрамованя)
Ада є робустный статічо тіпізованый язык проґрамованя вывинутый в 70. роках на обїднавку Міністерства обороны США. Примарно є становленый про проґрамованя великых mission-critical проєктів, наперек тому ся їднать о універзалный язык проґрамованя. В новшых верзіях была додана підпора про Обєктово орьєнтоване проґрамованя.
Чарлз Діккенс
Катеґорія:Англоязычны писателе
Коломийка про москалїв (2022)
Текст
Чорнобаївка привітно Обійми розкрила – Знову нечисть и півнеба Палала, горіла А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Будете по всій планеті весело палати А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Будете по всій планеті весело палати У Херсоні окупантів не здійсняться мрії Синьо-жовтий прапор скоро Знов замайоріє А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Скоро всіх колаборантів Кинемо за грати! А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Скоро всіх колаборантів Кинемо за грати!
Встали горді українці Захищати волю Розбігаються кацапи Мов зайці по полю! А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Батьківщину від сволоти треба вичищати А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Батьківщину від сволоти треба вичищати Згинуть наші воріженьки Як роса на сонці Раз в дитинстві не втопились В клятій ополонці А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Батьківщину від сволоти треба вичищати А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Батьківщину від сволоти треба вичищати!
Святый Августин
Учѣня Августина
Од него Церковь достала первый учебник катехетикы (De catechizandis rudibus), первое объяснѣня Святого Писма (De doctrina christiana) и перву гомилетику (De doctrina christiana).
Адам Сміт
Адам Сміт (крещеный 16. юна 1723 Кіркалды в Шкотьску – 17. юля 1790 в * Едінбурґу) — быв шкотьскый економ і філозоф, закладатель модерной економії.
Шатораяуйгей
История
Економичный розвой ся рушив од року 1871, коли сюды пришла желѣзниця од Мишколца, што дале пошла на Гуменне, аж в року 1874 через Лупковскый тунел отворила путь до Польщѣ. В року 1872 ту отворили одбочку до Чопа и Ужгороду, и так ся Шатораяуйгей став важным желѣзничным узлом. По Первой свѣтовой войнѣ сѣверовыходный окрай города быв одданый новоствореной Чехословакии подля Трианонской догоды 1920, главнѣ зато, бо тота линия до Чопа была едина желѣзнична вяза зоз Словакии на Подкарпатску Русь. Так ся створило Словенске Нове Место. Перва вѣденьска арбитража (1938) дочасно вернула го назад (до року 1945).
Переклад (языконаука)
Переклад є писемный перевод тексту з єдного языка до другого, ці уж іде о текст умелецькый, одборный, популарно-науковый, адміністратівный, реліґійный, мануал на хоснованя апарату іпод. У умелецькім перекладї є важный перевод нелем обсягу, але і естетічных годнот тексту і індівідуалного штілу автора. У остатнїх видів перекладу переважує потреба на точность і зрозумілость.
Ворон
Опис
Ворон росте до великости коло 50 центіметрів і до вагы 1,5 кілоґрамів. Ворон є великый чорный птах з могутным высокым дзёбаком, на роздїл од меншого гайворона мать опіреный корїнь дзёбаку. Ёго шаты суть чорны, металово блищачі, на горлї му характерістічно тырчіть піря. Крыла мать довгы на кінцї шырокы, перстово закінчены як у дакотрых хищів. Роспятя крыл досягує коло 1 метра. Ворон мать клиновый хвіст, котрый го почас лїтаня одлишує од гайворона і вороны. Лїтаня ворона є покійне з вольныма ударами крыл, даколи ся слизкать вольно воздухом. За стравов ся знесе на землю але все стережыть на можне небезпеченство.
Страва
Ворон не є што ся тыче стравы нияк шпеціалізованый, годен до значной міры приспособити понуцї околишнёго середовища. Як вшыткопожераючій ся жывить ловом дрібных хырбетных як суть мышы, заяцї, птахы, пак яїчками птахів, різным насїнём, здоглинами або тыж одпадом.
Бойкы
Язык Бойків є єдным з діалектів русиньского языка, з великым вплывом церьковнославяньского языка, і тыж вплывами язкыків: польского, словеньского, мадярьского і румуньского.
Псіхолоґія
Екстерны одказы
Катеґорія:Псіхолоґія Катеґорія:Гуманітны і соціалны наукы
14. марец
14. марец — 73. день рока (74. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Василь Орос (1919–2001)
Научна робота
В роках 1974–1975 Министерством высшой освѣты быв посланый на катедру русского языка и литературы Кошицкой универзиты П. Й. Шафарика. Ту быв вызнаменаный великов медалиев филозофской факулты и зостав честным чле­ном Языкознательского инштитута Л. Штура при Словацкой Ака­демии Наук в Братиславѣ.
Референции
Катеґорія:Русиньскы педаґоґы Катеґорія:Русиньскы лінґвісты
Абрагамовце (окрес Кежмарок)
Абрагамовце є село в окресї Кежмарок в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.
Кула (город)
Обывательство
В року 1910 Кула мала 9125 обыватели, з котрых были 3679 Мадяре (40%), 2510 Сербы (28%), 2425 Нѣмцѣ (27%), 456 Русины (5%). Указаны народности з частков од 0,5%
Евклидовска геометрия
Дефиниции и постулаты
З постулата паралелности Евклид легко доказуе свою теорему о том, же сума углох триуголника все ся ровнать 180° (сумѣ двох простых углох).
Пустыня
Катеґорія:Пустыни
Туберкулоза
Туберкулоза (од tuberculum — горбок), застарілы назвы сухоты або сухотины, гертика  або гептика — інфекчна хворота, яка ся выкликать мікобактеріями туберкулозы і характеризує ся утворїням шпеціфічных ґранулом у вшелиякых орґанах і тканинах (найчастїше у легкых) і поліморфнов клінічнов картинов.
Михаил Алмаший
Биография
Умер в Ужгородѣ 6. юна 2019 во вѣку 88 рокы, яко до конця активный працовник русинской културной нивы. Погребеный на Доманинском теметовѣ. Лишив жену, двох одданых дѣвок з властныма дѣтми.
Творба
Выступав активно в пресѣ з публикациями, переважно народописного характера, на темы истории, языка, вызначных особ Подкарпатской Руси и звязаных з ньов, з рецензиями на новы публикации русинскых авторох и о Русинах, з чертами о интересных, малопознатых, або забытых подѣях и людях своей отцюзнины. Яко словникарь и енциклопедиста выдав цѣлу библиотеку властных книг, а тыж быв активным сполуавтором в найлѣпшых енциклопедиях о Русинах, котры доднесь появлены. Неповна библиография его пресовых публикаций и властных книжок станом на рок 2015 числить 557 позиций.
Краловоградецкый край
Зложѣня
Днешна административна штруктура взникла на основѣ закона ч. 564/2002 Sb. и достала самосправны компетенции на основѣ закона ч. 129/2000 Sb. Исторично Краловоградецкый край екзистовав уже од року 1862.
Івовга
Екстерны одказы
Катеґорія:Івовговы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Иршавскый район
Ирша́вскый райо́н, Іршавський район — административна единка Закарпатской области Украины. Административный центер — город Иршава. Район мать 25 сельскых рад и 46 сел.
Інн
Інн є середнёевропська ріка довга 517 кілометрів. Протікать теріторіямі Швейцарії, Нїмецька і Австрії. Інн ся вливать до рікы Дунай в Пасові у Нїмецьку як його правый приток.
Доманин
Интересны факты
З Доманина походив прадѣдо закладателя главного города Бразилия, президента Бразилии (1956–1961) Жуселину Кубичка (1902–1976).
Че Ґевара
Катеґорія:Політічны лідеры
Карпатске простопѣние
Референции
Катеґорія:Грекокатолицка Церковь
Мозес Гомберг
Биография
Мозес Гомберг не быв женатый, ани его сестра Соня. Умер в року 1947, его сестра о пару рокы за ним. Свой маеток одказали про фонд подтримкы постградуалных штудий молодых хемикох.
Новаторскы роботы
Своима роботами заклав основу хемии вольных радикалох. В року 1900 объявив ествованя трифенилметилных радикалох. В року 1924 выпрацовав способ зысканя диарилох з ароматичных злученин и солей диазония. Створив первый удачный антифриз про авта.
Малме
Газдовство
В штруктурѣ городского газдовства од 2000-х доминуе сфера служеб (занято понад 80% працуючых; в т. ч. в торговли и комуникациях над 23%, в секторѣ дѣловых и финанчных служеб около 21%, в социалных службах и здоровництвѣ около 15%, в школованю, науцѣ, инновациях около 10%, готеловом и ресторанском бизнисѣ около 9%; 2009). Наскоршый вывин указуе логистика (на основѣ приставового комплекса; накладовый обѣг 18,3 млн. т, около 860 тыс. пасажерох; 509 круизных лодий; 2007).
Меджинародне летиско положене о 31 км на восток од города. Од року 2000 Малме споеный з Копенгагеном через морскый пролив мостом и системов тунелох, што уможнило транснационалну кооперацию.
Юрко Цимбора
Творба
Про людовы аматерскы фолклорны колективы выдав:
Пісня
Пісня або тыж співанка є єден з основный тіпів музичного прояву. Основов є вокалный прояв з текстовов зложков. Співанка може быти чісто вокална, або може мати допровод інштрументів, може быти співана єдным чоловіком або веце співаками (потім говориме о зборї).
Скворець рожевый
Скворець рожевый (Sturnus roseus) є співавый птах з родины шпаковых. В згодї з новыма дослїджінями годен быти і новым видом Pastor. Гнїздить в меджах од юговыходной Европы по южну Азію. Є перелїтный із зимовищами в Індії і тропічній Азії. Часто го відїти і на теріторії середнёй Европы. Ёго природным середовищом є степ і одкрыта країна.
Червені Клаштор
Червені Клаштор є село в окресї Кежмарок в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.
Лазурівка
Розмножованя
Саміця на яйцях сидить 12-14 днїв.
Джеймс Олдридж
Живот и карьера
В часѣ Другой свѣтовой войны Олдридж служив на Близком Востоку яко военный корешпондент и репортовав, як войска держав Оси вдерають ся до Греции и на Крету. На основѣ того, што там пережив, написав свой первый роман Дѣло чести (Signed with Their Honour) и книга вышла и во Великой Британии и в Соединеных Штатох в року 1942, и нараз ся стала бестселером. В центрѣ романа выгаданый молодый пилот Британского Кральовского Летунства Джон Квейл, котрый в роках 1940-1941 в небѣ Греции, Креты и Сѣверной Африкы пилотуе застарѣлый биплан Гладиатор против векшых и силнѣйшых летунскых сил держав Оси. Роман достав доста схвалны посуджѣня од рецензентох, включаючи Маями Ньюз подля котрых "...так артистично суть вымальованы сцены, же читатель видить порох и чуе укушѣня комара серед египетской пекоты".
XXII. стороча
XXII століття - проміжук часу з 1. януара 2101 по 31. децембра 2200 року за григоріанським календарем. XXI століття є другім століттям в третему тисячолітті за григоріанським календарем. Кінцевий рік цього століття, 2200 рік - не є переступным за григоріанським календарем.
Співак
Подля поглавя і пологы голосу ся співаци дїлять на:
Рабіндранат Таґор
Рабіндранат Таґор (7. мая 1861, Калката – 7. авґуста 1941, тыж там) быв бенґалскый поет, прозаік, драматік, музичный композітор, малярь, педаґоґ і філозоф, пропаґатор незавіслости Індії і індіцького културного одказу, пропаґатор зближованя Выходу із Западом, носитель Нобелівской премії за літературу з року 1913.
Катеґорія:Поеты Катеґорія:Писателї
9. марец
9. марец — 68. день рока (69. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Анна Плїшкова
Од року 1999 є высокошкольсков учітельков русиньского языка на Пряшівскій універзітї. В роцї 2006 абсолвовала екстерны штудії на Славістічнім інштітутї Яна Станїслава Словацькой академії наук в Братїславі і під веджінём вызначного словацького лінґвісты універзітного професора ПгДр. Яна Дорулї, др. н., обгаїла докторьску дізертацію на тему «Списовный язык карпатьскых Русинів: проблемы становлїня, кодіфікації, акцептації і сфер функціонованя».
Баньска Щавніця
Місто є од р. 1993 записане міджі Локаліты світовой дїдовизны ЮНЕСКО.
Радвань над Лабірцём
Радвань над Лабірцём (по ) є село на Словеньску в окресї Міджілабірцї.
Обывательство
Русиньскый язык за материньскый означіли 257 жытелїв (43,9%).
Референції
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Край Высочина
Полога
Край Высочина на сѣверѣ межуе з Пардубицкым краем, на юговыходѣ з Югоморавскым краем, на югозападѣ з Югочешскым краем, а на сѣверозападѣ зо Середочешскым краем. Найюжнѣйша часть Краю Высочина лежить в оддалѣню 4 км од штатной границѣ з Австриев.
1336
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Анґлія
Анґлія є найвекша і найлюдянійша країна Великой Брітанії.
Населїня
У Анґлії жыє 56,489 міліонів обывателїв. Головне місто є Лондон.
Порошково
Порошково — село в Перечинском районѣ Закарпатской области, центер сельськой рады, до котрой входять Маюркы и Мокра. Лежить на лѣвом березѣ рѣчкы Турѣ, за 23 км од районного центра. Через село иде асфалтка Ужгород — Свалява.
Небраска
Референции
Катеґорія:Штаты США
Библиография
Библиография, од βιβλίον книга и γράφω пишу — cпис книг подля сполочного знака, напримѣр: сполочный автор, сполочна тема  або належность ку литературѣ з посуджованого предмета. Библиография повязана з историев литературы.
Валентина Терешкова
Походжѣня и штудии
Походила з роботницкой родины: отець — тракториста, мати — роботниця в тестиловом промыслѣ. Мала о три рокы старшу сестру ай о три рокы молодшого брата. По закончѣню сѣмкласной основной школы в року 1953 наступила до роботы в текстиловом промыслѣ, як ей мати. Дале ся доучовала во вечерной школѣ, пак екстерно в промысловцѣ на майстра-технолога памутопрядѣня. Роботницку професию неодовго лишила, а од року 1960 была плаченов функционарьков в комсомолѣ, од року 1962 — членка КПСС.
Рафаел
Катеґорія:Архитекторы Катеґорія:Вытварници Катеґорія:Урбіно Катеґорія:Флоренция Катеґорія:Персоналии 16. стороча
Гетеборг
Економика
В 1840-х роках зачала ся розвивати лодярска компания Götaverken,en:Götaverken котра в 1930-х роках стала едным з найвекшых свѣтовых выробникох и оправарьох лоди, але од року 1970 тот конарь економикы заник.
1333
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Полянска Гута
Полянска Гута — село в Перечинском районѣ Закарпатской области. Село административно належить ку Туряполянской сельской радѣ.
История
Статус окремого села, але належного ку Туряполянской сельской радѣ, одзыскало при совѣтской административной реформѣ в року 1945.
Георгий Конисскый
Биография
Родив ся 20. новембра 1717 в Нѣжину Черниговской губернии Русского царства в родинѣ шляхтича Осипа Конисского, городского головы Нѣжина. Абсолвовав Могылянску Академию в Киевѣ (1728–1743).
Характеристика творчости
В филозофии ориентовав ся на рационализм, прихыляв ся до поглядох Рене Декарта и в професорской роботѣ быв пропагатором новых объявлѣнь природных наук.
Але найвекшыма суть заслугы архиепископа Георгия в оборонѣ бѣлорусского православия перед покатоличеньом.
Референции
Катеґорія:Православны епископы Катеґорія:Русскоязычны писателе
Хробач
Хробач (Insecta) є клас шістьногых з тіпу членистоногых, якы мають роздїлене тїло до трёх чланків (голова, грудь і гузіця). Про вшыткы виды є характерістічне, же мають три пары ніг, векшынов зложены очі, тыкадла а суть єдиныма членистоногыма, котры годны актівно лїтати. Іде о розмаїту ґрупу жывотин на світї, яка загорнює веце як міліон описаных видів. Хробач представлять веце як половину вшыткых знаёмых жыючіх орґанізмів. Чісло єствуючіх видів ся одгадує на 6–10 міліонів а є можливе же представляють веце як 90% вшыткых жывых форм на Земли. Хробач можеме нати скоро в каждім середовищу нашой планеты, хоць наприклад лем в малім чіслї обывать океаны, де переважують ракообразны. Новы виды ся обявують переважно в тропічных областях, в котрых хробач достала на найвекшу видову розмаїтость, але новы виды ся обявують і в Европі.
Петро Михайлович Кралюк
Петро Михайлович Кралюк (род. 23 фебруара 1958, Ківерци) — українскій философ, пісатель, публіцист. Доктур философии, заслужений деятєль наукі і технікі Украіни, професор Національного університета «Острожская академія»
Драйвер
Драйвер (driver) - компютеровый проґрам, котрый забезпечує операчній сістемі працовати з гардвером. Дакотры драйверы суть частёв операчной сістемы, другы суть дістрібуованы з гардвером.
Рекурзія
Рекурзія є часто хоснована техніка в математіцї і інформатіцї. Термін є правдоподобно выводженый з латиньского часослова recurso (вернути ся) або субстантіва recursus (навернутя, обернутый ход).
Реліґійный фундаменталізм
Реліґійный фундаменталізм (з латиньского fundamentum - основа) є упорне липнутя на основных прінціпах. Є протикладом модернізму. Найчастїше є хоснованый в споїню з реліґіов, де означує дорогу, котра выжадує дословный переклад основных книг і їх аплікацію до жывота. Бывать споєный з пересвідчінём о абсолутности властной правды, спроваджаныма нетолеранціов к інакшым поглядам.
Пико-
Примѣр: 1 пф (пикофарада) = 10-12Ф
Кашівка
Історія
Катеґорія:Села Волиньской области
Галич
Галич, Галіч, ці тыж Галічіна (Галичина, Galicja) — староруськый історічный реґіон на северо-западї сучасной Україны і юго-выходї Польска. Імня реґіону дала назва міста Галич (головного міста Галичского князївства).
Диаспора
Референции
Катеґорія:Диаспоры
1328
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Римска република
Римска република была републиков аристократичнов, понеже высшый владный орган — сенат, — быв складеный лем з аристократох (патрицийох). Жадный урядник, magistratus, не быв плаченый, наопак, подля практик републикы мав з властных гроши платити розличны позиранкы и добра про плебейох, жебы го выбрали на уряд. Подля официалной идеи Senatus Populus que Romanus (Сенат и обывателе Рима), люд свое право влады реализовав на згромаджѣнях розличного уровня,  comitia.
Ранна доба
В зачатку република вела меншы и векшы войны зо своима сосѣдами. Територия републикы была в зачатку ограничена городом Рим и найблизшов околицьов. Завязовали ся военны и торговы договоры, потребны про оборону и розвой. Уже в року 509 до н. е. быв завязаный первый торговый договор з Картагенов.
Мораване
Мораване (Моравяны, Моравакы) - западославяньска етнічна ґрупа. Творять міноріту в штатї Чесько — жыють передовшыткым в історічным краї Морава, як і в повно іншых штатох світу (напр. в Словеньску, Канадї, Америцї). До року 1989 (пад комунізма) ся обще раховали міджі Чехів. В сучасности ся часть жытелів Моравы голосить як окрема нація.
Катеґорія:Славяне
1327
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Курів
Обывательство
Русиньскый язык за материньскый означіли 187 жытелїв (31,7%).
15. юл
15. юл — 196. день рока (197. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Роспад Югославии
Гуманитарна интервенция
Од року 1995 погоршила ся ситуация в автономном краю Косово и Метохия, де албанскы сепаратисты зачали терористичны збройны акции против влады и мѣстного сербского обывательства. НАТО добивало ся, жебы до Косова было впущене натовске войско, а понеже Сербы на то не приставали, 24. марца 1999 США и их сполочникы зачали военску операцию в автономном краю Косово и Метохия, котра де факто была росширена на цѣлу територию Сербии. Они ся выгваряли, же то гуманитарна интервенция, але то было зведене без мандата ОЗН, зашто законность операции мож оспорити, и дакотры критикы поважують, же была то военска агресия. Гуманитарна интервенция мала форму масованого бомбардованя цѣлой територии Союзной Републикы Югославия, з масовыма жертвами цивилного обывательства, пустошѣньом инфраструктуры, економикы и продовжала ся до 10. юна 1999, коли сербске войско было вытѣснене з Косова и вымѣнене на натовске.
Реґіон
Катеґорія:Ґеоґрафія
Триумвират
Другый триумвират
Триумвират Октавиан Август (63 до н. е.-14) — Марк Антоний (83-30 до н. е.) — Марк Емил Лепид (89-13 до н. е.). Быв створеный в року 43 до н. е. Роспав ся в року 36 до н. е. по тому, як быв Лепид з триумвирата одстраненый, а 31. децембра 33 до н. е. закончив ся термин триумвирату и обое позосталы тото потвердили.
Официалны триумвираты Старовѣкого Рима
В Старовѣком Римѣ было вецей официалных триумвиратох. Напримѣр, дакотры з такых:
Мікі і Наталка Петрашовскы
Албуми
Інши проєкты :
Западна півкуля
Западна півкуля або западна гемісфера є термін означуючій половину Земли, котра ся роспростерать западно од нултого мерідіану і выходно од 180° выходной довжкы. Друга половина є означована як Выходна півкуля. Тот термін ся даколи хоснує і про означіня лем америцького контіненту, і наперек тому же ся гев находять і дакотры европскы, африцькы ці океаньскы земли. Інде ся зясь як западна півкуля означує цалый Новый світ, т.є. враховано контіненту Австралії.
Штокголм
Култура
Штокголм мать универзиту, театры, музеи: Народный музей, Державный историчный музей, Етнографичный музей - сканзен и др.
Вівчицьк
Вівчицьк (Вівчицьк) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 143 (2001).
Крымскы горы
Дѣлѣня
Горске пасмо сформоване трема горныма грядами, простертыма от мыса Айя в околици Балаклавы на западѣ до мыса Св. Ильи коло Феодосии на востоку. Довжка Крымских гор — около 160 км, ширина — около 50 км. Вонкашна гряда Крымских гор, обернута ку внутру полуострова, поступно ся двигать до вышкы около 350 м. Внуторна гряда Крымских гор сягать вышкы 750 м. Вздовж южного берега Крыма тягне ся главна гряда Крымских гор, котра ся стромо зарывать ку морю. Наивысша ей точка — гора Роман-Кош — мать 1545 м над морьом.
Референции
Катеґорія:Верхы и горскы пасма
Камяна доба
Камяна доба (дас 3 міліоны років п.н.л. - 4. тісячроча п.н.л.) є єдна з епох правіку, за котрой люде хосновали камінь на выробу інштрументів.
Кос
Містьскы косы
Сінурбанізація коса започала в западній Европі уж на зачатку 19. стороча. Містьскы косы суть в порівнаню із своїма лїсовыма близкыма овелё дырзїшы ай кідь все мерькують, добрї бірують рух цівілізації. До їх їдалного меню пак окрем безхырбетных і бобуль належыть тыж тото што найдуть на уліцях, дворах або садах, легко тыж обсяджують кормидла, одкы одганяють другых птахів. Містьскый кос ся став вшыткопожераючім а дякуючі шырокій стравній понуцї мать векшу містьску популацію як лїсову. Понука стравы навысше продовжує в зимі, а то вєдно з приязнїшым мікрокліматом міста уможнило косім перезимовати. Містьскый кос є часточно переселивый, частїше міґрують молоды птахы і саміцї.
Мерідіан
Референції
Катеґорія:Картоґрафія Катеґорія:Географична терминология
Републіка
Републіка (з латиньского res publica річ публічна) є штат, в котрім є голова штату (звычайно презідент) волена, а то або прямо (Словеньско), або непрямо парламентом на даякый волебный час (Чеська републіка). Од другой світовой войны чісло републік перевышує чісло монархій.