cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Правник
Референции
Катеґорія:Правници Катеґорія:Професії
Галицка совѣтска социалистична република
Политика влады
Влада привезла з Киева банковкы з тризубом и вымѣньовала из за шпекулативным курзом, практиковала реквизиции и контингенты «на потребы Червеной армады», чим зыскала собѣ ненависть од обывательства.
Агнета Бучко Папгаргаї
Биография
До нїзших класох основней школи ходзела у родним валалє, потим прешла до Дякова дзе закончела основну школу и два класи ґимназиї, а потим ше врацела до свойого валалу и трецу и штварту класу ґимназиї закончела у Вуковаре. Абсолвовала на Филозофским факултету у Новим Садзе (1974), на ґрупи за русийски язик и литературу. Як студент и млади новинар у Радио Новим Садзе Агнета Бучко активно участвовала у орґанизованю перших културних манифестацийох "Миклошевци".
Василь Комендар
Научна и педагогична робота
Од року 1957 — доцент, в роках 1962–1992 — ведучый катедры морфологии и систематикы ростлин Ужгородской универзиты (по часѣ перейменована на катедру ботаникы). В року 1970 з дизертациев «Приполонинские леса и стланики Украинских Карпат, их трансгенез, структурно-генетические связи с высокогорьем системы Карпат, Альп и Балкан» зыскав ступѣнь доктора биологичних наук, в 1971 — учену титулу професора. В роках 1978–1982 — декан биологичной факулты. В тых роках быв инициатором и промотором организации в Колочавѣ биологичной базы про лѣтнѣ практикы штудентох.
Популаризатор наукы, еколог, етнограф
Важна сфера чинности проф. Комендаря — програма штудованя и охраны рѣдкостных и загроженых видох ростлин. Первым такым объектом штудий став ся Narcissus angustifolius Curt., што на практицѣ ся втѣлило в захрану уникатного нарцисового поля в Хустском районѣ. Тота програма ся стала основов научных штудий раритетных ростлин, котрых веце як 25 видох ослѣджовали премногы професоровы штуденты ай ашпиранты, што днесь уже ся характеризуе як «школа Комендаря». Под научным проводом проф. Комендаря успѣшно обгаили кандидатскы дизертации 24 ашпиранты, а еден ученый — докторску. Довъедна научный наробок професора чинить около 600 научных и научно-популарных статей, 7 монографий, еден учебник (в сполуавторствѣ) ай пять методичных приручок.
Юрий Кресила
Юрий Кресила, Juraj Kresila, * 13. апрѣль 1932, Михайлов, Словакия – † 22. марец 2007, Пряшов, Словакия — русинскый малярь и педагог.
Йоанн Кутка
Творба
Учебникы Йоанна Куткы днесь оцѣнють позитивно: они одзеркалюють языковый вывой на Угорской Руси той добы, котрый ся характеризовав приближаньом литературного языка од церковнославянского ку бесѣдному языкови народа. При пануючых тогды русофилскых поглядах интелигенции Кутка быв своима сочасниками критикованый за щедре примѣшованя мѣстной бесѣды до церковнославянского языка, а в року 1942 уже и литературознатель русофил Евгений Недзѣльскый дефинитивно ставать на оборону Куткы, котрый «бизовно знав литературный русскый язык, але свѣдомо не хосновав го» на хосен народной бесѣды, и аргументуе: Букварь Куткы перевыдавав ся три раз, Малый катехизм 11 раз, послѣдный раз в року 1931! Евмений Сабов зазначав, же ку катехизму Куткы «народ привык, и тяжко было йому нанутити иншый». Тото само свѣдчить, же Кутка свое дѣло зробив добрѣ.
Василь Русиняк
Екстерны одказы
Катеґорія:Русиньскы умелцї Катеґорія:Русиньскы актеры
Евґен Либезнюк
Евґен Либезнюк (*14. авґуста 1953, Кіцмань, (нынї Україна)) - русиньскый актер буковиньского походжіня, жыючий на Словеньску. Є членом Театру Александра Духновіча в Пряшові од року 1986.
Идвор
Референции
Катеґорія:Населены пункты Сербії Катеґорія:Населены пункты Войводины
Кобылочка річна
Росшырїня
Гнїздить на выходній половінї Европы, одкы засягує ай до западной Азії. Є перелїтна із зимовищами у выходній Африцї.
Скло
Скло было обявене коло року 3000 п. н. е. в Еґіпетї. Спочатку было дуже нечісте і было хосноване на выробу річей на параду (тічінкы, кулічкы). Обсяговало оксід кремічітый, калцій і натрій, та же ішло о калціово-натріове скло.
Луї Армстронґ
Луї Даніель Армстронґ (Louis Daniel Armstrong; 4. авґуста 1901?, Ню Орлінс - 6. юла 1971, Ню Йорк) - знамый тыж під перезывками Попс і Сачмо (в перекладї дашто як "Велика губа"), быв славный америцькый джезовый трубкарь і співак. є признаваный за єдного з найвызначнїшых умелцїв 20. стороча.
Двоите горожанство
Референции
Катеґорія:Межинародне право Катеґорія:Держава
Америцка народна рада Угро-Русинох
Америцка народна рада Угро-Русинох (АНРУР) справовала ся директоратом, до котрого вошли 23 духовны и свѣтскы особы. Директорат мав приготовити меморандум президентови Вилсону о будучности Русинох в Европѣ.
Світле
Світле (Світле) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 105 (2001).
Евгений Недзѣльскый
Биография
Закончив гимназию в Сумах (1913), од року 1914 учив ся на историко-филологичной факултѣ Московской универзиты. В року 1917 его штудии перервали ся, в часѣ домовой войны участнив ся на Бѣлом руху в России (1919-1920), по его поражцѣ емигровав з России. Од року 1922 оселив ся в Празѣ, закончив филозофску факулту Карловой универзиты (1925) и достав ступѣнь Ph.Dr. (1926). Од року 1927 жив и працовав на Подкарпатской Руси, в Ужгородѣ. Быв библиотекарьом Общества Александра Духновича, сполупрацовав в редакциях русофилскых ужгородскых новинок (Карпатскій свѣтъ, Карпаторусскій голосъ, Русская правда, Русское слово), быв редактором новинкы Русскій народный голосъ (1935–1938). На Подкарпатской Руси зостав и в роках 1939–1944, коли ся она зась вернула под юрисдикцию Мадярщины. По войнѣ, яко бывшый участник Бѣлого руха, перед чеканым арештом од агентох НКВД одышов до Прагы и скрывав ся там аж до часу, коли з Чехословакии были одтягнуты войска СССР. В далшых роках занимав ся перекладами чешскых поетов и писательох до русчины, од року 1957 жив и працовав в Пряшовѣ. Ту быв редактором выдань православного екзархату Московского патриархату.
Торискы
Полога
Село лежить над рѣков Ториса, о 5 км на юговыход од ей жерела, од окресного мѣста Левоча оддалене о 16 км напрямом на сѣверовыход.
Гривяткы
Історія
Заложене у 1570 роцї.
Дёр
Дёр є місто в Мадярску, на северозападі той країны. Дёр є головне місто жупы Дёр-Мошон-Шопронь. У місті жыє 131 267 обывателів. Од року 1009 є резіденційов Рабской дієцезы. Через Дёр тече ріка Мошоньскый Дунай і Раба, котра ся в Дёрі до Мошоньского Дуная вливать.
Слободна воля
Катеґорія:Філозофічны понятя
Збудьска Біла
Збудьска Біла (по ) є село на Словеньску в окресї Міджілабірцї.
Калинів
Калинів (по ) є село на Словеньску в окресї Міджілабірцї.
Ситовичі
Ситовичі (Ситовичі) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 350 (2001).
Історія
Заложене у 1635 роцї.
1734
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Людьскы права
Людьскы права суть субєктівны публічны права, котры суть ґарантованы конштітуціов. Основны людьскы права суть присуджованы каждому людьскому бытю.
Ян Пловайко
Биография
В октобру 1940 въедно зо старшым братом Васильом и стрыйом перешли в околицѣ Ужка на польску сторону Карпат, окуповану тогды Червенов армадов. Очарованы комунистичнов пропагандов о животѣ в СССР, мали хыбны представы о том, што их чекать. Около Сянок были злапаны пограничнов стражов, арештованы яко шпионы, неодовго засуджены на три рокы направного трудового лагра за нелегалный переход границѣ, найменшу натогды кару за такый переступок. Кару одбывав в Норильлагу, за поларным кругом, де од тяжкой роботы, мизерного коста и страшных морозох став ся з него по пару роках «доходяга», циже вычерпаный чоловѣк, доживаючый послѣдны свои часы.
Слобода пришла в марцу 1943, коли въедно з далшыма Чехословаками достав дозвол выѣхати до Бузулука, де формовала ся чехословацка военска еднотка. З боями перейшов од Кыйова, де в новембрѣ загынув его старшый брат Василь, аж до Прагы. По войнѣ зостав во военчинѣ, абсолвовав офицерскы курсы и став ся велительом касарень в Трутновѣ. Не мав довѣря од комунистичной влады прото, же в року 1943 не пристав на понуку Ивана Туряницѣ ити за урядника на будучу Закарпатску Украину, а по року 1948, коли вступив до КПЧ, не хотѣв сполупрацовати на чистках в армадѣ. В року 1950 быв обвиненый ШТБ, пропущеный з войска, а пак и з партии. Робив на розличных роботах до року 1977, коли одышов до пензии. Жыв з женов Мариев и трьома дѣтми в Трутновѣ.
Колумбийска универзита
Колумбийска универзита, Columbia University in the City of New York,  Universitas Columbiae Neo Eboracensis — найстарша универзита в штатѣ Ню Йорк, една з восьмох елитных универзит США, што суть познаты як Давна Восѣмка або Блющова лига.
Референции
Катеґорія:Высокы школы США Катеґорія:Колониалны коледжѣ Катеґорія:Блющова лига
1733
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Орест Сабов
Руська Крайна
10. децембра 1918 Орест Сабов зобрав до Будапешту зъѣзд представительох Русинох, де были шпециалным потягом доправлены Русины зо вшиткых округох Угорской Руси в числѣ 200 особ. Перед участниками выступили будапештскы Русины, котры давно и основно интегровали ся в мадярску културу и сполоченство. Замѣр организаторох быв пересвѣдчити участникох, же Русинам Угорской Руси лѣпше зоставати ся в лонѣ Мадярщины. Але против того найострѣйше выступив проукраинскы ориентованый надпоручник Степан Клочурак, велитель Ясѣнской Народной Обороны, котрый быв подтриманый его колегами. Клочуракови быв пропонованый пост секретаря на министерствѣ, але на то ся не злакомив. На том зъѣздѣ не пришли на едину думку, а заключили продовжити обговорѣня в краю. Неодовго, 25. децембра 1918, влада Карольи ввела в дѣю (опубликовала) Народный закон о Руськой Крайнѣ, народностной автономии Русинох, в приготовлѣню котрого мав найвекшу заслугу Орест Сабов.
Метаморфизм
История термина
По первый раз термин был поужитый Лайеллом (Lyell) р. 1825 ку кришталличным лупкам в гипотезѣ, же они суть найдавнѣйшы усѣдковы горнины, метаморфозованы внуторнов теплотов земной кулѣ, дѣявшой на них зосподу.
Збруч
Притокы Збруча
Найвекшы (довжкы над 20 км) притокы суть
Референции
Катеґорія:Рікы Україны Катеґорія:Рікы Европы Катеґорія:Рікы подля алфавиту
Волосинка
Росшырїня
Про гнїздїня выглядавать одкрыты країны з поростами кряків, найлїпше тернистых, краї лїсив, паркы ітд.
Република Конґо
Републіка Конґо (République du Congo), вадь Конґо-Браззавіль є держава на западному березі Середньой Африкы. Граничит из Ґабоном, Камеруном, Середньоафрицьков републиков, Демократічнов републіков Конґо, Кабіндов (ексклавом Анґолы) тай Атлантичным океаном.
Етна
Етна є найвысша актівна сопка і друга найвекша сопка в Европі. Находить ся в Італії – на выходнім берегу острова Сіцілія, недалеко міст Мессіна і Катанія. Сопка была в роцї 2013 записана серед природных памяток Світовой Дїдовизны UNESCO.
Референції
Катеґорія:Стратовулканы Катеґорія:Ґеоґрафія Сіцілії Катеґорія:Вулканы
Лібералізм
Катеґорія:Політічны ідеолоґії
Феничане
История
В их плавбах найдалшов точков досягу была Велика Британия.
Золотарьово (Закарпатска область)
Полога
Золотарьово оддалене о 25 км од районного центра и о 18 км од желѣзничной штации Сокырниця.
Педагог
Педагог, παιδαγωγός воспитатель(ка), учитель(ка) — особа, чия фахова чинность е образованя и воспитаня: учитель школы, воспитатель передшколя, сиротинця, позашколной установы, преподаватель высшой школы.
Лінукс
Лінукс (анґліцькы Linux) є в інформатіцї означіня про Унікс-лайк операчну сістему (спочатку лем ёго ядра). Лінукс є шыреный через дістрібуції, котры є легко іншталовати або прямо хосновати (тзв Live CD).
1728
Умерли
Катеґорія:Рокы
Григорий Сковорода
Народностна идентификация
Украинскы учены недолюбльовали Сковороду за его язык и повне одсутство националного патриотизма. Професор Грушевскый чудовав ся «з его ровнодушности ку народностному вопросу, повного одсутства националной свѣдомости».
Референции
Катеґорія:Поеты Катеґорія:Педаґоґы Катеґорія:Філозофы
Пунктуація
Пунктуація є сістема ґрафічных знаків, котры членять текст, выражають штруктуру і орґанізацію тексту; при чітаню і бісїдї ся проявують інтонаціов і перервами і речі.
Документ (історія)
Історічный документ є документ в котрім суть інформації о історічній подїї, о даякій історічній добі, о особі входячій до історічных дїй ці о даякім місцї в даякім часї.
Род Сас
Катеґорія: Шляхтічны роды
Иштван Семан
Референции
Катеґорія:Русиньскы церьковны дїятелї Катеґорія:Мадярскы писателе Катеґорія:Русиньскы історіци Катеґорія:Русиньскы педаґоґы
Ходулочник
Ходулочник (Himantopus himantopus) є великый вид прибережного птаха з родины шилоклювковых. Мать тонкый рівный дзёбак і дуже довгы червеноружовы ногы, інакше є чорнобіло зафарбеный. Біла є голова, шыя, спід, хвіст, хырбет і промінлива кресба на голові (звычайно векша у самцїв). Гнїздить в областях з плыткыма водами.
Точка
Точка ( . ) є знак пунктуації, котрый ся хоснує про закінчіня єднотливых речінь, означованя скорочінь і порядковых чісловників. У дакотрых країнах ся повжывать ты ж як оддїлёвач десятинных місць.
Меджілабірцї
Референції
Катеґорія:Міста Словеньска
1149
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
Йенс Кристиан Скоу
Объявлѣня Na+-K+ пумпы
Предметом его штудий и темов докторской дисертации быв механизм дѣи анестетикох. Скоу выходив з роботы Алана Ходжкина и Ричарда Кейнса, котры найшли, же нерв ся взбуджуе звышѣньом концентрации йонох натрия в нервовой бунцѣ, невронѣ. Кедь стимулация нерва перестане, концентрация натрия верне ся ку нормѣ переносом натрия вон з бункы през мембрану. Скоу предположив, же дѣя анестетика звязана з его проникнѣньом до липидной верствы бунковой мембраны и закрытьом натрийовых каналох, же канал е бѣлковинна молекула и его блокованя в невронах веде ку тому, же нервны бункы не будуть годны ся взбуджовати, што дасть ефект анестезии. Пумпованя йонох натрия против концентрачного градиента потребуе енергию, а тоту застачуе енергетична молекула АТФ (аденозинтрифосфат).
Михал Мурцко
Катеґорія:Русиньскы історіци Катеґорія:Русиньскы етнолоґы Катеґорія:Русиньскы писателї
Тит Ливий
Тит Ли́вий,  Titus Livius; *59 до н. е., Патавия, Римска република – †17, Патавия, Римска империя — давноримскый историк.
Адвокат
История
В року 1759 цѣсарька Мария Терезия в процесѣ реформы судництва росширила законы о адвокатах, котры фунговали в чешскых землях, на вшиткы землѣ цѣсарства и предписала каждому кандидатови на адвоката повинность достати докторат з права. Наконець законом ч. 96 з дня 6. юла 1868 в австрийскых землях и одповѣдныма законами ч. 34 року 1874 и ч. 28 року 1887 в мадярскых землях были заведена повна вольность адвокатства з пожаданями: докторат з права, 7-рочна практика при судѣ, зложѣня испыту перед высшым судом. Тоты законы зоставали в силѣ аж до року 1919.
Аполлонівка
Хованя
З выїмков гнїздячого пару з кормлїнём молодять часто помагать аж 8 далшых дорослых аполлонівок. Молодята гнїздо опущають по 14-18 днях, але далшых аж 14 днїв суть іщі кормлены мімо нёго.
Синаґоґа
Уструй
Синаґоґы не мают єднообразну конструкцію и доста ся рузнят межи собов як у архітектурных формах, так и в інтерьєрах. Історичні синаґоґы ся будовали в стилю свого міста и часу. Еманціпація жидув в Европі дала жидум возмогу будовати роскошні великі синаґоґы на видкых містах.
Лемвик
Лемвик — главный город общины Лемвик в Середной Дании. В зачатку року 2018 там было 6978 обывательох.
Шванк
Шванк, Schwank фигля — невелике повѣданко, в зачатку вершоване, по часѣ и прозове, добывше широкой популарности в нѣмецкой литературѣ в XIII. – XVII. сторочах.
Томаш Ґарік Масарік
Дїяльнїсть
У рокох 1878-1882 працював як доцент у Відню. У роцї 1882 ся став наперед незвычайным професором а потім у роцї 1889 рядным професором у Празї. За Першой світовой війны быв орґанізатором чеського і чеськословеньского одбоя. Быв сполузакладатель Чеськословеньского штату, якого быв першым презідентом (1918-1935).
Александер Митрак
Александер Митрак, Олександр Андрійович Митрак; 16. октобер 1837, Плоское, Жупа Берег, Мадярске кральовство — 17. марец 1913, Росвигово, Жупа Берег, Мадярске кральовство — русинскый будитель, священик, писатель, поет, фолклориста и етнограф, лексикограф.
Референции
Катеґорія:Русиньскы писателї Катеґорія:Русиньскы поеты Катеґорія:Русиньскы народны дїятелї Катеґорія:Русиньскы фолклорісты Катеґорія:Етнографы Катеґорія:Лексикографы
Геополитика
Референции
Катеґорія:Ґеоґрафія
Штырнадцять пункты Вилсона
Предистория
Над планом Вилсона трудила ся група з около 150 експертох, ведена полковником Едвардом Гаузом (Edward M House). Были спрацованы около 2000 окремых рапортох и документох и понад 1200 мап. Вшитка робота была держана в тайности.
Словеньско
Словеньско, также Словакія (Slovensko) — країна в середнїй Европі, членка НАТО од 29. марца 2004, Европской унії од 1. мая 2004, Шенґенского простору од 21. децембра 2007, Еврозоны од 1. януара 2009. Головне місто є Братїслава. В року 2015 в Словеньской републікы жыли 5,426,252 обывателе.
Мария Терезия
Дѣтство
А еще учила ся, напримѣр, рисованя, танцѣ и музику. Од 13 рокы уж ай выступовала на сценѣ яко спѣвачка и артистка.
Прагматична санкция (1713)
Прагматична санкция (лат. pragmatica sanctio) — роспоряджѣня цѣсаря Карла VI. з дня 19. апрѣля 1713 о наслѣдованю трона в краинах Габсбургской монархии.
Степан Добош
Степан Добош, Степан Васильович Добош, *8. децембер 1912, Обава, Угорска Русь, Мадярске кральовство, (днесь Украина) – †23. фебруар 1978, Пряшов, Чехословакия — педагог, литературознатель, первый ректор Ужгородской универзиты.
Новый Санч
Вызначны родаци
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты в Польску Катеґорія:Міста Европы
Література
Ліріка
Ліріка (gr. λυρικóς, люрикос – ôдносячы ся до ліры) – єден із трёх літературных розділôв, обôк драмы й епікы.
Назва їй бере ся ôд назвы давноґрецкого музичного інштрументу – ліры. Пôд акомпанемент їйже антічні поеты бывали співали свої пісні.
Репеїв
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Русиньскый язык за материньскый означіли 99 жытелїв (69,2%).
Морава
Морава може означати:
Андрес Інієста
Одказы
Катеґорія:Шпанєльскы фотбалісти
Пилон
В старовѣкых египетскых храмах монументалный входный портал мав форму двох притятых пирамид зоз входом меджи нима.
Липецка Поляна
Референции
Катеґорія:Села Україны Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Боспор
Референции
Катеґорія:Турція
Иван Кривскый
Иван Кривскый, Іван Юрійович Кривський, *30. януар 1932, Хуст, Подкарпатска Русь, Чехословакия – †2. апрѣль 2022, Ужгород, Украина — физик, русинскый сполоченскый активиста.
Референции
Катеґорія:Физици Катеґорія:Русиньскы народны дїятелї
Улїт лїсовый
Опис
Улїт лїсовый є птахы великый як кос з бурочорныма крижами і білым бріхом. Голова і грудь суть выразно флякасты. Як летить годен у нёго відїти білу гудзіцю і тмавый спід крыл.
Дампинг
Да́мпинг, од dumping вы́сыпаня — продаж товара або службы за цѣну, низшу од торжной, а даколи ай низшу од выробной вартости, циже зо стратов.
Брест-Литовскый мир (9. фебруар 1918)
Погляды зо стороны
Совѣтска историография называть Брест-Литовскый договор 9. фебруара 1918 «зрадницкым договором котрый помог германской солдатесцѣ зачати окупацию Украины». Окупанты заняли цѣлу територию, окрем части Черниговщины, розогнали Централну Раду и створили свой уряд з гетманом П. Скоропадскым.
Сучасна украинска историография признавать, же територия державы в року 1918 была оддана под контролу нѣмецкого и австро-мадярского войска.
Пустыльга южна
Пустыльга южна (Falco naumanni) є малый вид хища з родины соколовых. Є дуже подобна пустыльзї, одрізнять ся голосом, куртшыма крылами, куртшым хвостом і світлыма пазурами. Самець мать бурый хырбет без тмавых фляків, синяве крылове поле, синю голову із сивыма лицями (без баюсів), точкы на сподї меншы і рідшы. Спід крыла є світлый з тмавыма шпічками. Саміця є од саміцї пустыльгы розпознательна лем дуже тяжко. Гнїздить в колоніях в містї, на скалї, розвалинї ітд.
Рѣка (приток Тисы)
Референции
Катеґорія:Рікы Україны Катеґорія:Рікы подля алфавиту Катеґорія:Рікы Европы
Снаків
Снаків (по ) є село на Словеньску в окресї Бардеёв.
Пологопис
Адміністратівно належыть окресу Бардеёв в Пряшівскім краю. Село сусїдить на выходї з Грабскым, на северї і на северовыходї веде штатна граніця з Польском і на югу і югозападї із селом Мальцов. През село тече цалком малый потїчок Весна, котрого жрідло є близко граніць з Польском. Розлога села є дас 1460 гектарів. Тягне ся в довжцї 2 кілометрів.
1133
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Романска архитектура
История
В добѣ ранного середновѣку монастырѣ были центрами духовного и културного живота, а маестатны епископскы катедралы были и презентациов кральовской влады. Векшина будов романского штила, котры ся захранили доднесь суть церквы.
Рокытівцї
Рокытовцѣ,  Rokytovce — село в окресѣ Меджилаборцѣ Пряшовского краю.
История
Енциклопедия Боровского – Сиклаи так пише на зачатку XX. стороча в описѣ жупы Земплин: В року 1994 зачали выставбу православного мурованого храма, а 25. мая 2000 быв высвяченый архиепископом Николаем.
Гадячскый договор 1658
Але такый договор одповѣдав лем интересам козацкой старшины, котра ся ставала шляхтов. В резултатѣ козацкого и хлопского бунта гетман Выговскый быв обаленый, а его наступник гетман Юрий Хмелницкый в октобрѣ 1659 подписав новый мирный договор з Русскым царством.
Естергом
История
В року 1895 быв споеный мостом через Дунай зоз словацкым Штуровом, котрый мост в року 1944 быв розбитый одходячыма гитлеровцями, а наново выставленый аж в року 2001.
Суртсей
Суртсей, Surtsey  — новодобый сопечный остров, оддаленый о 32 км на юг од Исландии. Остров появив ся над гладинов океана 14. новембра 1963 яко резултат вулканичной ерупции и выростав до 5. юна 1967, коли активность вулкана выгасла. Максимална плоха острова была 2,7 км2, але одтогды ерозия наполы го зменшила. Остров и его морска околиця суть храненым объектом UNESCO под числом 1267 од року 2008 и вступ на него мають лем учены, котры позорують, як ся там будуть розвивати формы живота. Остров е в юрисдикции Исландии.
Ростлины
В року 1965 на островѣ учены нашли мохы, а в року 1970 — и лишайникы. В року 1998 быв найденый первый крячок вербы бобколистой (Salix phylicifolia), котра може вырости до вышкы 4 метры. В року 2008 были найдены 69 виды ростинства, и каждорочно ся тото число звекшуе на около 2-5 новы виды ростлин. Про поровнаня на сосѣдном великом островѣ Исландия суть около 490 виды.
Джанни Родари
Джа́нни Рода́ри, Gianni Rodari, повным именом Джова́нни Франче́ско Рода́ри,  Giovanni Francesco Rodari; *23. октобер 1920, Оменья, Пьемонт, Италия – †14. апрѣль 1980, Рим, Италия) — италиянскый дѣточый писатель, приповѣдкарь и новинарь.
Яким Сивч
Яким Сивч (, Руски Керестур, Кралёвство Югославія —, Руски Керестур, Войводина, СФРЮ) — русиньскый поет, музикант, композітор народных і забавных співанок, діріґент, просвітный дїятель, ініціатор і єден з основателїв фестивалу културы "Червена ружа".
Біографія
Народив ся в року 1935, в Руским Керестуре.
Михал Гиряк
Михал Гиряк (27. новембер 1933, Пыхнѣ, округ Снина, Чехословакия — 23. марец 2007, Пряшов, Словакия) — научник, педагог, збератель и студователь фолклора Русинов Словакии.
Научна робота и публикации
По нѣжной револуции М. Гиряк уже мог отворено говорити, же Русины суть окремым народом и мрѣяв, же даколи годен буде выдати зобраны ним казкы в оригиналѣ, а не так, як мусѣв в добѣ украинизации. . В роках 1993–2000 в русинском тыжденнику Народны Новинкы опубликовав енциклопедичного типа описы 160 валалов Пряшовского края.
Балабан
Балабан є великый драпежник, росте до 47 - 55 цм з роспятём крыл 105 - 129 цм. Зверьху є переважно бурый із сивыма лїтовыми пірками, тимя головы є буре. Спід тїла є світлый з барнастыма фляками на бріху. Обі поглавя суть собі барз подобны, молоды птахы суть в порівнаню з дорослыма веце єднотварно буры.
Рѣка
Рѣка може означати:
Обава
История
26. октобра 1944 Обава выслобождена од фашистичной окупации и зачав ся украинскый период ей истории. В року 1969 мала уже 1716 обывательох. На тот час при новой владѣ поставлены около 170 хыж, восямрочна школа, клуб, библиотека.
Жупа Берег
История
В року 1920 по Трианонскому договору векша часть жупы одышла до Чехословакии.
Обывательство
В року 1900 в жупѣ было 208.679 обыватели, з того:
Вудро Вилсон
Неуспѣхы и темны стороны президентства
Во внуторной политицѣ Вилсон наразив ся афро-америцкой части сполоченства тым, же были прияты сегрегачны и дискриминачны законы, становлячы ограничѣня про Афро-Америчанох; Вилсон нич не повѣв коли в Бѣлом домѣ публично указали розрекламованый филм Роджѣня Народа (1915), котрый быв артистично замаскованый, але еднозначно расистичный; едине, на что ся змог Вилсон было спозднене засуджѣня линчованя в юлу року 1918.
Конкуренция
Референции
Катеґорія:Сполоченство
Завадка (окрес Пряшів)
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Словакии
Радниця
Радниця, Rathaus — дом городской рады, органа самоуправы комуниты; указна будова, обычайно на главной площади города, часто ся завершала вецештоковов турньов.
Референции
Катеґорія:Владны будовы
Сукалень
Біотоп
Гнїздить на векшых вогкых луках і травистых мочаринах. Коли міґрує, тогды ся стримує в устях рік і на прибережах моря.
Савіце Руськє
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Кроншнеп
Кроншнеп (Numenius arquata) є великый вид прибережного птаха з родины бекасовых (Scolopacidae).
Сонце
Сонце є звізда головной поступности, спектралной класы G2V належаюча до класу світивости V. Обігать коло середины Молочной сістемы далеко од 25 000 до 28 000 світловых років. Обіг тырвать приближно 226 міліонів років. Творить центер сонячной сістемы, од Земли є далеко 1 AU (дас 150 міліонів км). Та же є звіздов найблизше к Земли. Маса Сонця є дас 330 000 раз векша як маса Земли і то робить 99,8 % масы сонячной сістемы.
Значіня
Сонце є звізда найблизша к Земли, котрой поверьхню засобує теплом і світлом. Світло досягне Землю приближно за 8 минут і 19 секунд. Енерґія сонячного жарїня рушать скоро вшыткы процесы, котры ся на Земли дїють. Є на нім завіслый клімат, зміны хвілї і теплоты, значно пособить на прилив і одлив. Помагать утримати на земній поверьхнї воду в капалній формі, є ключовым фактором фотосінтезы рослин і уможнює жывым творам відїти.
Винковци
Обывательство
Комунита Винковцьох, што ся складать з самого города и сосѣдного села, подля списованя 2021 мала 31 057 обывательох: В сучасности найвекшы народностны групы суть (списованя 2011):
Софокл
Як священик значнов міров приспів ку заведжіню Асклепіового култу до Атен.
Кроншнеп малый
Росте до 37-45 цм, саміцї суть мірно векшы. Переважно є сивасто бурый із світлишов головов і ногами а довгым огнутым дзёбаком, обі поглавя суть притім фарбов дуже подобны. Кроншнеп малый бывать найчастїше мыленый з іншыма видами кроншнепів, на розлуку од котрых є обще меншый, мать куртшый дзёбак і тмаве тимя з білов смужков в серединї. Озывать ся горошковым пийпийпийит.
Референції
Катеґорія:Бекасовы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Ratio educationis
Универзита и академии
В Будѣ зряджовала ся универзита, една на вшытку державу з четырьма факултами: богословсков, правничов, медицинсков, филозофсков (§XVІІ). Выуковый язык: латина.
Установляли ся пять академий про тых, котры хотѣли бы ся приготовити на науку в универзитѣ: в Дьеру, во Великом Варадѣ, в Трнавѣ, в Кошицях, в Загребѣ (§XXV). Выуковый язык: латина.
Грамматичны школы
Грамматичны школы мають три классы (§XLIII). Выуковый язык: латина. Грамматичну школу потребовали тоты, котры хотѣли учити ся дале на высшых уровнях, але и кедь нѣт, Ratio Educationis подавать аргументы о важности знаня латины про каждого горожана Мадярского кралевства:
Нормалны школы
Нормална школа была высшым уровнем народной школы. Така школа организовала ся лем една в каждом школном округу, финансовала ся з державной кассы и служила взором про всѣ народны школы низшого уровня, ту ся учили, окрем рядных ученикох, и будучы учителѣ народных школ низшого уровня. О важности того типа школ свѣдчить, же директор такой школы мав быти утвердженый кралевскым рѣшеньом з двох-трьох кандидатох (§XLIX), а сама школа была под сталым дозором кралевского иншпектора, котрый перерывав ся лем при его одходѣ на иншпекцию иншых школ округа (§XLVIII).
Сапсан
Опис
Роспятя крыл сапсана є 85 - 115 цм, довжка тїла 35 - 50 цм. Самцї важать од 500 ґ до 700 ґ, саміцї суть выразно векшы і важать 910 аж 1500 ґ. Великость є варіабілна тыж як і фарба, подля того о якый підвид іде. Севернїшы виды суть векшы, южны суть дрібнїшы.
Росшырїня
Природно не жыє лем в Антарктідї, частях Южной Америкы, на Новім Зеландї і Ісландї. В сучасности є ёго росшырїня менше, бо на много місцях, переважно в розвинутых індустріалізованых областях сапсан выгынув.
Донорство кровли
Дарованя кровли е найвеце росширеным видом донорства. Кровь и ей компоненты (плазма, тромбоциты, левкоциты и др.), суть выбераны з помочов шпециалных апаратох (методами плазмафереза и цитафереза) и наступно хранены в банках кровли.
Бекас малый
Опис
Жыє дуже скрыто, при огрожіню ся тисне к земли і сподївать ся на свої масковачі фарбы; вылїтує аж на послїднїй момент. Векшыну рока ся справує тихо, спів, котрый творить рітмічне „тлок-токлі-тлок-токлі“, є але дуже выразный і годен го чути на велику оддаленость. Самцї ся нім озывають почас лїтаня і на земли.
Конкуренция (биология)
Медживидова и внутровидова конкуренция
Розличують медживидову и внутровидову конкуренцию. Внутровидова конкуренция — суперѣня меджи индивидуумами едного вида, напримѣр ростлины самосѣйкы конкурують за територию, свѣтло, воду, и лем часть из них зостане жити, а инша часть пропаде.
1703
Умерли
Катеґорія:Рокы
Йоганн Игнац Фелбигер
Биография
Быв сыном поштмайстра Антона Фелбигера, котрый од цѣсаря Карла VI. достав  немешство. В року 1746 вступив до монастыря чину августинянох в Жаганю в Шлезии, року 1748 быв высвяченый на священника, а од року 1758 опат монастыря.
Ян Гриб
Як абсолвент зачав учіти в основній школі на русиньскім селі у Великій Поляні. Потім учів в селі Олька, де од 1965 до 1971 рр. быв і директором школы. Ян Гриб публічно в школі выступав проти інвазії войск Варшавского договору, і в році 1971 комуністічны власти змусили Яна Гриба зохабити роботу учітеля.
Быв оцїненый Преміов св. Кіріла і Мефодія за розвиток русиньского языка (2007).
Неврология
Невроло́гия, з νεῦρον, 'нервове волокно' и -λογία, 'наука' — медико-биологична наука, штудуюча штруктуру и функции нервового укладу в нормѣ и в патологии, закономѣрности ей филогенезы и онтогенезы.
Дохтор або дохторка, котры працують в том медичном фаху называють ся невро́лог або неврологи́чка.
Ласлов Чопей
Оцѣнкы трудов Ласлова Чопея
Чопей найвеце познатый своим словником (Русько-мадярський словарь — Rutén-magyar szótár, 1883), котрый быв признатый найлѣпшым в конкурсѣ, выголошеном Мадярсков Кралевсков Академиев и вызнаменаный премиов Фекешгази (1881). Конкурентным быв словник Митрака, котрый основав ся на великорусчинѣ з невеликым додатком «областных» (подкарпатскых) слов. В опредѣлѣню конкурсовой комиссии было зазначено, же словник Чопея признавать ся лѣпшым, бо основаный на мѣстной бесѣдѣ.
В мадярской сосполной думцѣ Чопей найвецей цѣненый за его товмачѣня русской беллетристикы, литературознательскых и иншых фаховых книг, як и за спомянутый словник.
Подкарпатска интеллигенция еще не была готова прияти реформаторскы учебникы и словник, народна бесѣда еще все была поважована достойнов лем про корчму, не про литературу и науку. Примѣром реакции на змаганя Чопея быв верш Александра Павловича Василь роду измѣнил.
Висла
История
В року 1864 Австрия и Россия завязали договор о едночасной регулации Вислы, на одсѣку 187 км, де она была пограничнов рѣков. Ку тому влада Австрии на своей територии урегуловала Днѣстер аж до российской границѣ при Окопах, понеже по урегулованю Сана и Вислы и выставбѣ канала Сан-Днѣстер (64 км), отворив бы ся сплавный путь довжкы над 1170 км од Вислы аж до Чорного моря. В року 1870 быв меджинароднов комисиев з представительох Австрии, Пруссии и России ухваленый проект робот, але не быв реализованый, бо придѣлены на то финанции стачили лем на мѣстну регулацию.
Турѣ Реметы
Полога
Лежить на далници Перечин – Свалява од Перечина на выход о 9 км на сутоку Туричкы з Турьов.
1701
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Гелена Медьеши
Биография
За вклад в розвой русинского языка вызнаменана Наградов св. Кирила и Мефодия, котру удѣлять Карпато-русиньскый научный центер, США.
Референции
·
Віра (филозофия)
Референции
Катеґорія:Віра
Блатны Ревіща
Блатны Ревіща (по ) є село в окресї Собранцї в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.
Жупа (Мадярске кральовство)
Земнянскы жупы (13. ст. - 1848)
Окрем йобадионох и земанох иншыма социалныма категориями были:
В 13. ст. ситуация ся зачала радикално мѣняти тым, же краль Андраш ІІ. роздавав слободны кральовскы землѣ магнатам и зачав колонизацию земель чужинцями, зокрема Нѣмцями, котры селили ся на властном правѣ и были выяты спод юрисдикции жупанох. Наконець колонисты (hospites), магнаты и земане розмогли ся и жадали од краля легислативного потверджѣня свого статуса. Золота Булла краля Андраша ІІ. (1222) ограничовала владу краля и окресльовала права магнатох, земанох, колонистох. Она была подписана под военным тиском, а ей завершуюча статья 31 говорила и на будуче, же Кральовска администрация жуп одтеперь была вымѣнена автономнов самосправов жуп. Жупана (позднѣйше наджупана) и дале выменовав краль, але поджупана (alispán) и солгабировох (Iudex nobilium) одтеперь выбирало земнянство на жупном соймѣ. Фактично административну владу справовав поджупан, судову владу — 4 солгабировы, а кральовскый дозор — жупан. Попри административной и судовой функции, жупы поступно ставали ся и политичныма формациями. Жупы выбирали своих послох до державного ставовского сойма.
Медалия Ганс Кристиан Андерсен
Лавреаты
Награда авторам ся признавать од року 1956, а илустраторам од року 1966:
Онтогенеза
Онтогенеза е путь вывоя едного организма од его зачатку до конця на роздѣл од филогенезы, котра занимать ся еволучнов историов вывоя видох.
Референции
Катеґорія:Онтогенеза
Долиняны
Назва
Назва Долиняне ся в российской и украинской историографии и етнографии до самого послѣдного часу не поуживала: з идеологичных мотивох была выгодна и утримована тричленна схема Лемкы – Бойкы – Гуцулы, котра одповѣдать реалиям на сѣверной сторонѣ Карпат и мовчано сугеруе, же на южной сторонѣ не екзистуе нич инше лем продовжѣня того.
Референции
Катеґорія:Етнічны ґрупы
Список Русиньскых Америчанів
Тото є список вынятковых Русиньскых Америчанів.
1698
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Групы кровли
Групы кровли — имуногенетичны знакы кровли у индивидох едного биологичного вида. Индивиды з еднов групов кровли одличують ся од индивидох з иншов притомностьов або абсенциов у них означеных антигенох в еритроцитах и антитѣл в кровной плазмѣ.
Сторожниця
История
В року 1938 наслѣдком Первой вѣденьской арбитражи была Йовра до року 1944 назад в Мадярском кральовствѣ.
Украинска доба села ся зачала 28. октобра 1944. Село административно належало ку сельской радѣ Тарновцьох.
Газдовство
Днесь лидер аграрной выробы села — фармерске газдовство «Коник». В селѣ тыж фунгують готелно-ресторанны комплексы, з котрых найвекшый — гостинець «Чарда».
1695
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Лиска чорна
Хованя
Лиска чорна є тіпічным обывателём стоячіх вод вшыткого тіпу, в містах єй можеме збачіти передовшыткым в зимі, коли одлїтать на парковы озерка. Часточно є перелїтна. Часть европской і азійской популації міґрує на юг і запад і опущать уж замерзнуты воды.
Лѣс
Лѣс — зложена екологична система, в котрой дерева суть доминантнов формов живота. Лѣс — найефективнѣйша екосистема природы зоз высоков вагов фотосинтеза, вплываючого ай на ростлинну, ай на животинну системы в рядѣ компликованых органичных взаемных повязань. Лѣсы можуть ся розвивати в розличных условиях, а вид землѣ, ростлинного и животинного свѣта ся розличуе в зависимости од екстремных оддѣянь окружѣня.
Росширеность
Лѣсы суть на вшиткых континентах, окрем Антарктиды, а занимають над 30% земской певнины. Найвецей полѣснены суть Середня и Южна Америка — 48%, найменше Австралия — 5%. Европа полѣснена на 27% (без России), Сѣверна Америка на 25%, Азия на 19% (без России), Африка на 18%, Австралия на 5%. Россия полѣснена на 48%.
Оптация меджи Чехословакиев и СССР (1945–1947)
Меджи Чехословакиев и СССР в конци Другой свѣтовой войны были подписаны Договор о Закарпатской Украинѣ (29. юн 1945). Протокол ку договору говорив о правѣ оптации горожанства чехословацкого або совѣтского (до 1.1.1946), организации перевозу рухомого маетку и одшкодованю за лишеный нерухомый. Але до уложеного термину не было вельо охотных на оптацию. Лем 11. децембра 1945 з Чехословакии на Закарпатску Украину прийшов первый транспорт, де было 97 особ. Позднѣй была зачата велика агитация, и была подписана Догода о оптации и взаимном переселѣню люди (10. юл 1946) ай инштрукция ку ней, де ся обширно трактовали вшиткы дотычны подробности.
Опат
Выбраня до функции и юрисдикция
Опата выберать цѣла громада клаштора. Опатом може быти выбраный лем высвяченый на священника и старшый од 25 рокы монах. Зависимо од категории клаштора юрисдикцию выбраного мать потвердити Апостолска столиця (abbates exempti) або диецезный бискуп (abbates non exempti), котрым одповѣдно есть опат подрядженый. По потверджѣню нововыбраный доставать опатскы инсигнии: барлу, перстень и митру. Тоты може поуживати в литургии.
Оптация меджи Чехословакиев и СССР (1945–1947)
Волынь
Подля сих меджинародных документох в яри 1947 на Украину (переважно Волыньска и Ровенска область) из 22 окресох Чехословакии переселили ся 12615 особ, переважно «Русинох-Украинцьох», з Волыни до Чехословакии переселили ся 33077 особ, переважно Чехы. Оптанты з Чехословакии трафили до тяжкых социално-политичных и економичных обстоянь в Украинѣ, в резултатѣ чого уже зачатком року 1956 дакотры з них зачали вертати ся назад до Чехословакии, наконець майже 60% з них реоптовали до року1967. Тоты, што ся вертали, записовали ся уже переважно Словаками.
Англицке кральовство
Стюарты
Панованя Стюартох было дочасно перервано домовов войнов, револуциев, по котрых установила ся Англицка република (1649-1660), а по ей падѣ продовжило ся.
Антиген
Референции
Катеґорія:Имунология Катеґорія:Генетика
Юстина Матяшовска
Творба
Юстина Матяшовска писала бесѣдов родного села вершы, балады, курту прозу, зберала фолклор, ей творба появляла ся в украинскых, а од року 1989 и в русинскых периодиках и антологиях.
1689
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Оменья
Инфраштруктура и транспорт
В комунитѣ Оменья на линии Домодоссола–Новара суть двѣ желѣзничны штации: Ту ходять регионалны потягы од компании Trenitalia подля контракта, подписаного з регионом Пьемонт. В городѣ ходять автобусы. Навигация по озеру Орта отворена од марца по октобер. На територии Оменьи фунгують два лыжарскы вытягы про горске лыжованя.
Антитѣла
При дакотрых патологиях в организмѣ ся появляють антитѣла ку властным антигенам, што веде ку порухам розличных органох.
Латинска империя
Окрем територии, справованой прямо императорами (Латинска империя), до империи належали вазалны части: Солуньске кральовство, Ахейске княжество, Атенске войводство и др. зависимы части. В року 1261 Константинополь быв завойованый никейскым императором, з чим Латинска империя заникла.
1687
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Арсеній Коцак
Арсеній Коцак (світьске імя Олексій; 14. марца 1737, Буковець — 12. апріля 1800, Мукачово) — автор найстаршой ґраматікы про карпатьскых Русинів. Ґрекокатолицькый священик, єромонах, педаґоґ, філозоф, теолоґ, языкознавець.
Біоґрафія
Народив ся 14. марца 1737 в селї Великый Буковець, в родинї священика Федора. Матїрь ся писала Анастазія. Першы знаня здобыв дома у сільского дяка, пак ся учів в ґімназіях в Пряшові і Шарошпотоцї. В року 1763 быв высвяченый за священика. В роцї 1767 закончів теолоґічну факулту Кошіцькой універзіты зо ступнём доктора теолоґії. В монастырї в Краснім Бродї штудовав філозофії і там і зо своїм братом Андріём вступив до чіну Василіан і прияв монаське імя Арсеній. Потім працовав як учітель в монастырьсых школах на Підкарпатю і Пряшівщінї, быв ігуменом монастырїв.
Єромонах Арсеній тыж написав історічну працу «Описание обителей Мараморошских древнє бывших» — о історії монастырїв Підкарпатя і поетічне церьковнославяньске дїло «Правила и Наставления», котре было друковане року 1927. В рамках баданя о Коцаковій ґраматаіцї нашов Й. О. Дзендзелівськый три далшы незнамы дїла А. Коцака а то моралістічно-дідактічный твор «Похвала о премудрости троякой во вици самоявленой» і дві філозофічны дїла «Тропус» і «Лінґуа» писаны по латиньскы. Цалково ся заховало высше 30 рукописів книг в церьковнославяньскім і латиньскім языку. Векшына мать філозофічно-теолоґічный характер, дакотры з книг мають россяг 400-600 сторінок. Находять ся в Мукачовскій монастырьскій книжніцї і в Ужгородьскій штатній універзітї.
Марлен Дітріх
Марлен Дітріх (Marlene Dietrich, цівілным меном Марія Маґдален Дітріх, Marie Magdalene Dietrich по одаю Сіберова, 27. децембра 1901, Берлін-Шенеберґ – 6. мая 1992, Паріж), была нїмецько-америцька акторка і співачка нїмецького походжіня. На початку 30. років 20. стороча ся стала інтернаціонално знамов і тыж была єднов з першых нїмецькых акторок в Голівудї.
Гавриил Костельник
Гавриил Костельник, *15. юн 1886, Руски Керестур, Австро-Мадярщина (днесь Сербия) – †20. септембер 1948, Львов, УССР — священик, педагог, писатель, филозоф, закладатель литературы и литературного языка Русинох Сербии, сполоченскый дѣятель украинской ориентации.
Гливища
История
Року 1851 познатый мадярскый землеписець Елек Феньеш (Fényes Elek) писав: "Гливища, руське село в жупѣ Унг, од Собранцьох на сѣвер, 1 1/2 годины ходу, обывательство: 5 римокатоликох, 304 грекокатоликы, 13 юдеи, готарь грункастый, худый, файный лѣс, пила на водный погон, грекокатолицка парохия з храмом. Землепан гроф Алберт Старай (Sztáray Albert)".
Еритроцит
Еритроциты мають в организмѣ за найважнѣйшу функцию — перенос оксигена од плюц ку тканивам и карбон-диоксида од тканив ку органам дыханя. Еритроциты ся творять в хребтовой мозговинѣ. В 1 мм3 кровли здорового чоловѣка ся находить 3,9 — 5,0 млн. еритроцитох.
Любинцѣ
Референции
Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Львовской области
Остров Окракок
История
В октобрѣ и новембрѣ року 2018 на островѣ держали 3-4-денны ославы на честь 300-роча биткы з пиратами при Окракоку.
Ромочевиця
Ромочевиця (давно: Romocsaháza, Romocsfalva, Romočevice) — село в под Мукачово м, 15 км оддалене. Сосѣдны села суть: Фогараш — од сѣвера, Пѣстрялово — од сѣверо-западу, Макарево — од западу, Горбок — од юга, Залуж — од выходу. До реформы року 2020 административно припадало Залужанской сельской радѣ, одтогды — Мукачовской городской громадѣ.
1681
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Марс (планета)
Детайлне баданя планеты уможнили од 60. років 20. стороча 20 успішны автоматічны сонды. В сучасній добі (2011) суть на орбіталній дорозї коло Марсу штири функчны сонды (Mars Odyssey, Mars Express і Mars Reconnaissance Orbiter) і на планетї ся находять дві рухливы єдиніцї місії Mars Exploration Rover котры додали дата, якы уможнити змаповати векшу часть поверьху, дефіновати основны історічны епохы ці порозуміти основным явам одбываючім ся на планетї.
Ясенів (окрес Собранцї)
Ясенів (по ) є село в окресї Собранцї в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.
1677
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Владимир Хыляк
Референции
Катеґорія:Русиньскы писателї
Полуостров
Референции
Катеґорія:Полуостровы
Імператор Всеросійскый
Імператор Всеросійскый, або Імператорка Всеросійска — быв тітул монарха Російской імперії з 1721 по 1917.
Снинскы рыбникы
Опис
В лѣтных мѣсяцьох в рекреачной области в амфитеатрѣ одбывають ся музичны и фолклорны фестивалы. Понукать ся стравованя и убытованя.
Камышниця зеленонога
Опис
Велика дас як куропатка, росте до 32 - 35 цм, важыть 310 - 456 ґ і в роспятю крыл мірять 54 - 62 цм, самець притім выросне кус веце як саміця. Мать барз особливый взгляд, є блищачо чорна із синявым надыхом, мать буры крыла, жовты ногы, червеный чоловый щіток і дзёбак із жовтым шпіцём і выразны білы знакы на боках. Навыше мать ногы з довгыма перстами, котры розкладають вагу тїла і камышницї зеленоногій доволюють ся рушати по болотистым днї і плаваюґій веґетації.
Росшырїня
Є дуже приспособлива і зато може жыти практічно скоро на вшыткых тіпах стоячіх вод, помалы течучіх, солодкых і напівсоленых вод од рыбників, озер і мочарїв аж по переплавы і векшы водоємы в самотных центрах міст. Часточно є перелїтна, птахы із замерзаючіх водных плох каждым роком громадно одлїтають южным напрямом.
Конюш
Конюш (по ) є село в окресї Собранцї в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.
Антична Македония
Референции
Катеґорія:Старовік Катеґорія:Старовіка Греция Катеґорія:Бывшы штаты
Чешин
Полога
Чешин лежить на югу Польщи на пограничной з Чехиев рѣцѣ Олша,  Olza, при пятѣ Карпатскых гор. Е важным транспортным узлом, де проходять транзитны желѣзничны и автодорогы зоз Польщи, Словакии и Чехии.
Шимбарк
Шимбарк може означовати едно з трьох сел в Польщи:
Чешин
Галерия
Катеґорія:Населены пункты в Польску
Архімед
Катеґорія:Математіци
Залив
Ествують тыж диференциованы назвы про заливы, зависимо од их величины, формы и иншого. Напримѣр, Англичане, морска нация, подля величины роздѣляють:
Adobe Flash
Перспективы
Тот проект и росширеня платформы Flash на мобилны направы подтримали 58 компаний, межи котрыма AMD, ARM, Google, HTC, Intel, Motorola, Nokia, NVIDIA, QNX, Sony Ericsson и др.
Архітектура
Архітектура є в найобщім понятю сінонімом про будовательство і занимать ся як ґлобалным поглядом на урбанізм ці країну через класічну будову будов аж по дізайн єднотливых детайлів як є загородкова ці квартелёва архітектура. В ужшім значіню слова пак означать будову, котра є носителём даякого умелецького понятя ці погляду. Тым выражать умелецьке формованя будов, їх штіл і способ, якым были поставлены. Архітектура є так розумена як умелецьке дїло, котре є єдным разом і културным і політічным сімболом добы.
Певнина
Певни́на, terra firma земна твердь — часть поверха Землѣ, котра не е покрыта водами Свѣтового океана.
Филогенетика
Родовод
Филогенетика зробила переворот в системѣ выучованя биологии в школах и высшых училищах: кедь перед тым выуку зачинали од ссавцьох а так спущали ся долов «лазивом природы», одтеперь зачинають од бактерий.
1103
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Шлепецькый
Шлепецькый
Лїкаровцї
Лїкаровцї (по ) є село в окресї Собранцї в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.
Тячовскый район
История
Территория населена од прадавного часу. В околици Апшы найдены слѣды поселѣня сперед 50 тыс. лѣт, а в околици Великой Уголькы — сперед 30 тыс. лѣт (палеолит). В районѣ суть могылы Куштановицкой културы (Колодное), памятникы деревяной церковной архитектуры (Колодное, Нересниця).
Продукция
За рокы независимости Украины пришли в упадок перед тым успѣшно фунгуючы транспортны и промысловы объекты, як желѣзниця Тересва-Усть-Чорна, котра звязовала вшиткы села долины Тересвы и фунговала в роках 1903–1998, Закарпатска промыслова геликоптерна сполочность Миноборонпрома Украины в Дубовому, што выробляла аеросани-амфибию А-3 (до року 1987), а пак зачала з выробов геликоптеры значкы Ми-34 (од року 1989), року 1997 была однесена в число подприять, стратегичного значѣня, але не смотрячи на то днесь практично знищена и около 3000 людей стратили роботу.
Референции
Катеґорія:Районы Закарпатской области
Купалиско
Купалиско — одповѣдне отворене мѣсто на водѣ або около воды, придатне про купаня, плаваня, иншы виды водной рекреации, руху и перебываня на воздуху и сонцю.
Звычайна курочка
Страва
Жывить ся хробаками, павуками і дрібныма безхырбетныма.
Александер Винер
Живот и робота
Уже яко штудент медицины брав участь в изгледованях груп кровли в Бруклинской еврейской болницѣ, а пак там працовав до конця свойой професионалной карьеры. Мав тыж приватну практику. Од року 1938 сполупрацовник катедры судовой медицины на Штатной универзитѣ Ню Йорка, од року 1968 професор медицинской факулты. Од 1930-х рокох сполупрацовник офиса судово-медицинской експертизы Ню Йорка. В року 1932 ся оженив з Гертрудов Родман, з котров мав двох дѣвок, Джейн и Барбару.
Gesta Hungarorum
Обсяг
Цѣла росповѣдь складена з 57 невеликых капитол. Напримѣр, капитола ХІІІ De Hung castro (замок Гунг) росповѣдать, як Алмошово войско заяло замок, и гостили ся за 4 дны, а пак Алмош передав вшитку владу сыну свому Арпаду.
Публикация
Первый раз была опубликована в року 1746. По тому была еще вельо разы перевыдавана, а в мадярском языку выдана и як школна приручка. По русинскы часточно потовмачив и выдав року 1929 Василь Гаджега.
Полис (античный)
Референции
Катеґорія:Старовік