cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нушател (кантон)
Република и кантон Нушател, Neuchâtel,  Neuenburg — франкоязычный кантон на западѣ Швайцу. Административный центер — город Нушател.
Полога и районизация
Кантон Нушател межуе з Франциев на сѣверозападѣ и озером Нушател на юговыходѣ, з кантонами Берн на сѣверовыходѣ и Во на югозападѣ. Найнизше пасмо кантона, што ся тягне вздовж озера, называне Винниця (Le Vignoble) або Побережа (Le Littoral)— район винарства. Высше положены суть горскы долины з середньов вышков 700 м н. м. з котрых двѣ найвекшы Травер (Val-de-Travers) з рѣков Арез (L’Areuse) и Руз (Val-de-Ruz) з рѣков Сейон (Seyon), котры ся вливають в озеро Нушател. Найвысше положена часть кантона, Нушателскы горы (Montagnes neuchâteloises) з вышков около 1000 м н. м.. В долинах и горах суть положены промыслово вывинуты локалиты, меджи котрыма индустриалный центер Ла Шо-де-Фон, найвекшый город кантона.
История
Латинска назва Novum Castellum (Новый замок, Neuchâtel) была найпервѣ упомянута в тестаментѣ краля Бургундии Рудолфа III., котрый умер в року 1032. Его панство поступно выростало и в року 1373 уже занимало територию днешнього кантона. В руках французскых володарьох было до року 1707, коли вымерла Орлеанско-Лонгвилска династия, а пак перешло под владу Пруссии. В року 1815 княжество Нушател вступило до Швайчарской конфедерации, як едина ей нерепубликанска часть. але уже в року 1848 было выголошено за републику, а в року 1857 доконця и прусскы монархы одказали ся од претензий на Нушател.
До року 2018 кантон быв административно члененый на 6 округы: Од 1. януара 2018 тоты округы уж суть лем про штатистику, административно вшиткы 31 комунит суть подряджены прямо владѣ кантона.
Обывательство
Обывательство переважно франкоязычне и протестантске. Школоповинный вѣк од 4 до 11 рокы. Около 60% суть затруднены во сферѣ служеб. Около 74% суть швайчарскы горожане, иншы — чужоземцѣ (2015).
Тріґонометрія
Тріґонометрія є область ґоніометрії занимаюча ся поужытём ґоніометрічных функцій при рїшіню задач о триуголниках. Тріґонометрія ся дїлить на тріґонометрію ровинову і на тріґонометрію сферічну. Тріґонометрія мать основне значіня при тріанґулації, котра ся хоснує на міряня оддаленостей міджі двома звіздами.
Катеґорія:Математіка
Велика депресія
Велика депресія (або тыж Велика економічна депресія) є означіня про пропад акцій на америцькій бурзї тай слїдуючій економічный колапс в роцї 1929.
Сценичны умѣня
Ку сценичным умѣням належить и рецитация поезии и прозы, а в старовѣку было меджи нима и ораторске умѣня. Хоть умѣлець обычайно репродукуе дѣло, котрого не е автором, про позирачи е в ровной мѣрѣ интересне и едно и друге.
Велика депресія
В резултатї того краху ся фактічно роспали економікы на цїлім світї мімо Совєтьского союза. В часї крізы собі велё людей думало, же капіталізм скінчів а пришли к усвідомлїню же виновата є демократічна сістема. Тото схосновали головно фашісты ай комуністы, якы обіцяли впаджіня демокрації і настолїня певных сістем. Велика депресія скінчіла аж в половинї 30. років 20. стороча.
Референції
Катеґорія:Економічны крізы Катеґорія:1929
Сценичны умѣня
Каждый з поименованых видох умѣня роздѣлять ся еще на подвиды, але тыж ествують комбинованы умѣня, напримѣр в музичном театрѣ обычайна театрална представа може обсяговати и танець и музику.
Референции
Катеґорія:Уменя
Шпак
Шпак (Sturnus vulgaris) є знамый співак з родины шпаковых.
Опис
Росте до 19 - 22 цм, роспятя крыл мірять 37 - 42 цм і важыть 60 - 90 ґ. Зароснутый є блищачо чорным пірём, котре в свадьбянім шатї набывать выразный синястый або зеленкастый надых. Через зиму ся на ёго бріху обявує богате біле флякованя, котре саміцї мають заступене у векшій мірї. Ногы суть ружовой фарбы, шпіцятый дзёбак є през лїто жовтый, у самцїв із синїм зафарблїнём коло корїня, в зимі го мяють обидва поглавя чорный. Молоды птахы суть сивобуры і дорослым ся зачінать подобати справила по першій зимі, їх добрым ознаком про розознаня все але зіставать буре піря на даякій части тїла, найчастїше на голові.
Шпак є голосный птах выдаваючій шыроку шкалу выразных і мелодічных звуків, годен імітовати і голосы другых видів птахів. Співаня, котрым ся озывають переважно самцї, творить ряд мляскавых, шкряпчавых і пісклявых тонів. Почас ваблїня ся озывать грубым шеер.
Росшырїня
Отцюзнинов шпака є Европа і западна Азія. В южній і западній Европі і югозападній Азії є сталый, северовыходны популації суть справила стяговавы і міґрують южным або западным напрямом, особливо на Піренейскый півостров і до северной Африкы. Бігом 19. стороча быв завлеченый і до далшых областей світа, в роцї 1862 на Новый Зеланд, в роцї 1857 до Австралії, року 1890 до Северной Америкы і того самого року і до южной Африкы.
Еколоґія
Про жывот преферує головно містьскы і примістьскы области, росшыреный є але тыж в одкрытых лїсах і на травистых плохах, як є господарьскый ґрунт, пасовиска, ці ґолфовы гріска. В лїтї часто навщівлять сады і загороды. Мімо часу гнїздїня є дуже сполоченьскый і в містах, де мать добры условія про перезимованя, ся може находити і в дакілько тісяч членных ґрупах, якы можуть у вынятковых припадах раховати і веце як 1,5 000 000 екземпларів.
Шпак є вшыткопожераючій. Жере переважно хробакы, павукы, глисты, найрїзнїшы овосины, насїня і нектар. В дакотрых областях гнїздить аж трираз в роцї, часто притім хоснує єдно гнїздо, котре сі подля потребы управлять. Кладе 4 -5 малых, блищачіх, синё (обчас і біло) фаребных яєць, на котрых сиджіню ся дїлять обоми родічі. Молодята ся лягнуть звычайно по 13 днях, суть слїпы і без піря і зато суть на родічах цїлком завислы. На гнїздї зіставають 3 тыжднї і слїдуючі 1 або 2 тыжднї суть родічами фурт кормлены.
Жрідла
Катеґорія:Шпаковы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Нѣредьгаза
Нѣредьгаза, Nyíregyháza — административный центер жупы Саболч-Сатмар-Берег, город з правами жупы, семый найвекшый город Мадярщины.
История
Перва упоминка походить з року 1209, тогды еще осада звала ся Nyír Нѣр, в року 1326 уже мали церкву, одты до имена додало ся egyház едьгаз (церква). В року 1786 Нѣредьгаза достала статус мѣстечка (mezőváros) и мала право четыри раз в року держати велику торговицю, а в року 1837 ку тому додали ся шпециалны кральовскы привилегии, и в резултатѣ вывинули ся културны общества, выставили городску болницю, городску радницю, готел при Соленом озерѣ. В року 1858 зачала ходити желѣзниця, в року 1878 Нѣредьгаза стала ся административным центром жупы Саболч.
Обывательство
Максимум обывательства быв досягнутый в року 2011: 119 746 особ. Подля списованя найвекшыма етничныма меншинами были:
Газдовство
Пѣсковата земля в околици города добра на цукровый бурак, кромплѣ, доган. Продукують тыж просонцвѣт, мак, дынѣ, грызачкы, барацкы, а якмай, яблока. Ховають свинѣ ай иншый статок. Нѣредьгаза — традичный центер торговли земледѣлсков продукциов. Од зачатку XXI. стороча значно выросла продукция легкого промысла, найважнѣйшы конарѣ мѣстного промысла суть гумарскый, папѣрьовый, хемичный, выроба бавок и електроникы.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Мадярьска
Ултразвук
Ултразвук є звук з фреквенціов высшов як 20 кГз.
Овсянка
Овсянка (Emberiza cia) є середнї великый югоевропскый вид співака з родины овсянковых. У вшыткых шатах мать контрастову кресбу на сивастій голові, творену тмавыма тимяныма смужками, очнов смужков і смужков лемуючов тварї; бріх є арджаво бурый, хвіст мать білы крайнї пірка. Саміця є дакус од самця нерозознательна. Гнїздить на старых камяных убочах над верьхнёв граніцёв лїса, часто тыж на прибережу моря. В зимі зоступать до низшых полог.
Ултразвук
Катеґорія:Звук
Овсянка
Референції
Катеґорія:Овсянковы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Западна Двіна
За́падна Двіна́ або Да́уґава (в Росії Западная Двина, в Білорусії Заходняя Дзвіна, в Латвії Daugava) є ріка в Европі. Тече на теріторії Росії, Білорусії і Латвії і кінчіть в Різькім заливі Балтіцького моря. Цілкова довжка є 1020 км.
Найвекшы міста на Западній Двінї суть Ріґа, Вітебск і Дауґавпілс.
Референції
Катеґорія:Рікы Росії Катеґорія:Рікы Білоруси Катеґорія:Рікы Латвії Катеґорія:Рікы подля алфавиту Катеґорія:Рікы Европы
Якушівцї
Якушівцї є невелике русиньске село (теперь Стропківскый окрес), котре ся находить в северній части Ондавской верьховины в долинї малого потічка, котрый ся вливать до потока Бруснічка і вєдно течуть до рікы Ондавы.
Деци-
Деци- од decimus  десятый — дѣлный префикс ку назвам единиць мѣры меджинародной системы,  котрый означать десяту часть единицѣ, або 10-1 од зачаточной единицѣ. Позначать ся додаваньом д ку позначцѣ единицѣ в кирилицѣ, або d в латинцѣ.
Референции
Катеґорія:Префиксы SI
Апостолска Администрация Лемковины
Апостолска Администрация Лемковины, Apostolica Administratio pro Lemkis,  Apostolska Administracja Łemkowszczyzny — юрисдикция Грекокатолицкой Церкви, створена на Лемковинѣ папскым декретом в року 1934.
Предистория
В медживойню Лемковина была тереном усиловной пропагандовой польской и украинской експанзии. А тутешна людность была под вплывом русофилскых партий, а так односила ся неприхылно як до украинской националистичной пропаганды, так и до проб латинизации обрядох. Антиукраинскы настрои мали подтримку ай од польской администрации. Лемковскый сепаратизм ся выказав концьом 1920-х и зачатком 1930-х масовым переходом на православие (см. Тылявска схизма). Ку тому приспѣв тыж одпор грекокатолицкого духовенства але ай вѣрных рѣшѣню церковной верхности завести целибат священикох. Ку року 1934 уже около 20% Лемкох были православны.
Створѣня и фунгованя юрисдикции
Створѣня Апостолской Администрация Лемковины было основане на двох правных актах: На закладѣ первого акта з Перемышлянской диецезии были выокремлены девять деканатох, котры творили Апостолску Администрацию Лемковины, прямо подряджену Святой Столици. Влада Рѣчи Посполитой II. мала утримовати Администратора и його трьох помочникох, працуючых в Курии. Едночасно зоз створѣньом новой штруктуры быв менованый ей дочасным Администратором отець Миколай Нагорянскый, але отець прелат Нагорянскый одгварив ся од принятя поста, покликуючи ся на слабе здоровля и зостарѣлость. З той причины новостворена штруктура в року 1934 не розвинула активну чинность.
1. мая 1938 сѣдлиско Апостолской Администрации Лемковины зостало перенесене до Санока, де было доступнѣйше про вѣрникох (Риманув-Здруй быв далеко од желѣзницѣ).
Лем первый Администратор, Василь Масцюх (1934–1936), въедно з канцлером Курии отцьом прелатом Йоанном Полянскым, што повнив функции Администратора по його смерти, были способны успѣшно противостояти украинизации и латинизации. При другом Администраторѣ, Якубѣ Медвецком (1936–1941), што не знав ситуацию на Лемковинѣ, юрисдикция трафила под вплыв польской, а пак нацистичной нѣмецкой влады. Третий Администратор, Александер Малиновскый (1941–1945) прияв чисто проукраинску ориентацию. По тому, як утѣк на Запад (1945), далшы два рокы Администрацию справовали генералны викарѣ Андрей Злупко, Йоанн Подгарбий и Стефан Йодловскый. Вшиткы трьоме были обмежены во своих правах в резултатѣ систематичных депортаций Лемкох.
Референции
Катеґорія:Апостолска Администрация Лемковины
Джус
Джус є текутина готовлена толочінём овоцины або зеленины, при котрім ся з них здобывать їх щава. Єствують джусы єдносортовы або помішаны з дакілько сорт рослин. Облюбленый є наприклад помаранчовый джус, котрый є вырабляный з плодів помаранчовника. Джусы ся додавають і у формі концентрату і рїдять ся пак до оріґіналной густоты водов.
Катеґорія:Напої
1828
Референции
Катеґорія:Рокы
Завадка
Завадка є топонім на Словеньску, што може означати:
Фрічка
Фрічка (по ) є село на Словеньску в окресї Бардеёв.
Екстерны одказы
https://web.archive.org/web/20120110123130/http://www.fricka.sk/
Бандурка
Бандуркы, суть вецерочны глюзнаты плодины. Бандуркы суть єдны з найвызначнїшых польногосподарьскых плодин; векше значіня на выжыву мають лем пшеніця, ріжа і кендеріця. За свою облюбу дякують меншым потребам на природны условія і передовшыткым пак необычайно высокым гектаровым уроджаям.
Катеґорія:Ростлины
Пол Корню
Биография
Пол Корню ся родив во днесь заниклой комунитѣ а мав 9 рокы, коли родина ся перенесла до недалекого Лизйо, де въедно з отцьом провадили торговлю и сервис Automobiles, Cycles and Motorcyles. А принагодно ремонтовали там ай шивчѣ машинкы. Отець скоро увидѣв, же Пол мать чудесный инженерскый талент: яко 14-рочный вынайшов термостат про инкубаторы, а до року 1907 мав зарегистрованы далшы вынаходы: моторбицикель, роторный мотор (въедно з отцьом), теплову годинку, трицикел и моторку на парный погон. Выпроектовав тыж мале авто з двома бензиновыма моторами а без ступньовкы. Але были добры вынаходникы, а слабы подузятникы, так же з того не мали жадный зыск, а родина ся поступно розростала, Пол быв старшый з 15 дѣтей. Найвекшый его успѣхом была конштрукция геликоптера, але не знав в том часѣ рѣшити проблему корманьованя, не достав финансованя и мусѣв ся того проекту лишити. Загынув в часѣ бомбардованя Лизйо въедно з иншыма членами родины при операции десантованя союзных войск в Нормадии.
Вынаходник геликоптера
Од року 1903 два французскы меценашы, Ернест Аршдек и Анри Дойч, выголосили рочный конкурз Grand Prix d’Aviation на лѣпшу конштрукцию лѣтаючой машины, котра мала перелетѣти замкнутым колом довжкы 1 км. Награда была 50 тысяч франкы, што в днешной добѣ еквивалент 150 тысяч USD. Конштруктеры гектично ся взяли до роботы, але до року 1905 нико ся не приголосив до конкурзу.
Референции
Катеґорія:Вынаходници
Музичны инштрументы
Музичны инштрументы суть пристрои, назначены про выдобытя музикалных звукох. Прадавны музичны инштрументы мали еще функции — магичну и сигналну, ествовали уже в добѣ палеолита и неолита.
В днешной практицѣ музичны инштрументы дѣлять на розличны класы и родины подля жерела звука, материала зготовлѣня, способа выдобываня эвукох и др. признакам: дыховы, клавесовы, металофоны, струнны, бубны, електрофоны.
В научной класификации Захса-Горнбоштела музичны инштрументы дѣлять подля звучащого тѣлеса на:
Конштрукцию, акустику и выразову шпецифику музичных инштрументох штудируе музичне инштрументознательство, конарь музичной наукы.
Референции
Катеґорія:Музичны інштрументы
1830
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Крайня Порубка
Крайня Порубка є село на Словеньску в окресї Свідник.
Референції
.
Актер
Актер (актерка), од acteur,  actor — умѣлець, котрый в театрѣ або филмѣ, втѣляючи ся в поставу драматичной постановкы, з помочов голоса, мимикы, гестох, одогравать указовану поставу, вживши ся в ей психику, говорячи ей языком. В иншых видах сценичного умѣня (опера, балет, естрада, циркус) интерпретох звекша называють артистами.
Референции
Катеґорія:Професії Катеґорія:Уменя
Хмелёва
Хмелёва (по ) є село на Словеньску в окресї Бардеёв.
XIX. стороча
XIX століття є предостаннім століттям в другому тисячолітті за григоріанським календарем. Кінцевий рік цього століття, 1900 рік - не є переступным за григоріанським календарем.
Бреков
Бреков (по ) є село в окресї Гуменне в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.
Звычайна синиця
Звычайна синиця (Parus major) є наша найвекша і найросшыренїша синиця. Спочатку преферовала листяны лїсы, але днесь жыє тыж в парках і загородах і барз добрї ся навчіла выужывати близкость людей в свій проспіх. Звычайна синиця є релатівно выразно фарбена. Мать жовтый брішок з поздовжнов чорнов смужков, чорнов чапочков і чорне лемоване лице. Мать вшелиякы голосовы проявы а є цїлком добрым імітатором головів другых видів. В лїтї ся жывить хробаками, але в зимі мусить перейти на насїня з высокым обсягом туку, котры ся часто находять на кормитках (найлїпше сонячніця) і годны про них прилетїти аж на людьску руку. Дале ради конзумують різны шмалцї (напр. шмалець із скота) і в Анґліцьку ся прославили синицї тым, же ся навчіли кловати алумініовы верьшкы фляшок молока і дзёбати сметани під ним.
Еколоґія
Звычайна синиця мать палеарктічне росшырїня (Европа, Азія і сервер Африкы) а дїлиме єй на три ґрупы підвидів (цїлком дас 20 підвидів). Наша звычайна синиця европска (P. major major) обывать векшыну Европы і западну Сібірь. Особливо выглядавать листяны лїсы, але обявує ся і в шпильковых. Часто ся находить піля людьского обыстя в загородах, парках, садах ітд. Природне гнїздїня є в дутинах стромів, дуже часто обывають будькы, але суть барже приспособливы а годен їх найтит в дрывах, желїзных рулках, дутинах стїн, старых гнїздах сорок, але ай в земных дїрях. Гнїздо будують лем саміцї а пак до нёго зношають коло десять яєць. Яєчка важать дас 1,6 ґ а суть червенобуро точкованы на білім підкладї. На яйцях сидить лем самічка, яку самець кормить. Довжа сиджиня є 12–16 днїв, пак родічі 14–23 днїв кормлять молодята на гнїздї а далщых 8–14 днїв суть молодята кормлены по выведжіню з гнїзда. Звычайны синицї часто гнїздять двараз в єдній сезонї. Молодята оставають з родічами і через зиму а іщі в першім роцї жывота поглавно дозрївають. Найвысшый зазначеный вік быв асі 15 років.
Через лїто ся жывить переважно стравов з жывых творів. Головну часть творять хробакы в різных вывоёвых штадіях. На осїнь а в зимі выглядавають олїёвы насїня сонячницї, бука, орїхы а даколи і насїня грабу. Може і оскіповати дужинаты плоды деревистых рослин, квітя або листя. Молодята суть кормлены переважно гусеніцями (ай через 80 %), павуками а різныма ларвами хробаків. Про свої молодята часто зоженуть 500 кусів гусеніць денно, чім дуже успішно реґулують росшырїня шкодцїв. Страву зберають на конарях стромів і кряків, на земли а выїмково єй їмають при лїтаню.
Звычайна синиця є переважно сталый ці перелїтавый вид, часть популації орґанізує курты стягованя. З Польска, Україны а Нїмецька прилїтають на зиму до Чех, дакотры чеськы зясь одлїтають дале на юг.
Опис
Звычайна синиця є велика асі як воробель, але щіглкиша. Є то наша найвекша синиця, є 14 цм довга а важыть 20 ґ. Голову мать чорну, лем лиця і приуша суть білы. Чорна фарба продовжує і на грудь і зужує ся до чорной смужкы, як ся тягне через бріх (у саміць є тота смужка тонша і менше выразна). Хырбет є жовткавый аж зеленый, бріх жовтый, гудзіця а зверьхнї кровкы хвоста синёсивы, крыла суть тмаво синёсивы з невыразнов білов смугов. Дзёбак є міцный, кужелёвый а чорный. Молоды птахы суть блядшы а лиця мають жовткавы, дзёбак буросивый.
Лїтать волнками і релатівно фрышно. Голос мать промінливый.
Референції
Катеґорія:Синицёвы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Тріцератопс
Тріцера́топс (Triceratops) — род выкопных травоїдных дінозаврів з групы рогатых дінозаврів (Ceratopsia). Жылы в кінці періоду пізньої крейды (85—70 мільйонів років тому) в Северній Амерыці. Был до 9 м до довжкы. За оцінкамы вченых, маса дінозавра становыла 6 т.
Катеґорія:Дінозавры
Юрій Чорі
Юрій Чорі (, Зубівка, Чехословакія —, Ужгород, Україна) — русиньскый писатель, етноґраф, фолклоріста, драматурґ, автор пятьтомного русиньского словаря.
Народив ся в родині селянина, быв наймолодшым із шестеро дітей. Одношіня ку літературі мав уже од школьскых років.
Зачав штудовати на Реалній руській ґімназії в Мукачові, кедь школу заперли, доштудовав на середній школі. Далше продовжовав штудовати на Філолоґічній факулті втогдышньой Ужгородьской державной універзіты і ашпірантуру робив на Львівскій універзіті імени Івана Франка. Десяткы років учітельовав. Почінвав у селі Лісковець, де быв рік, потім три рокы учів у селі Станово і понад тридцять років діяв на дакілько середніх школах в Ужгороді.
Зачав публіковати свої творы у 1949-ім році. В році 1954 Юрія Чорі заарештовали. Юрій Чорі быв по одсуджіню посланый на Урал, у лаґрі быв до року 1956, пришов до Ужгорода, де жыв аж до кінця свого жывота.
З його пера вышли десяткы збірок поезій, леґенд, поемів, повістей.
Жерела и одказы
Катеґорія:Русиньскы писателї Катеґорія:Русиньскы педаґоґы Катеґорія:Русиньскы новинаре
Секунда
Секунда є основна єдиніця часу в сістемі SI.
Катеґорія:Єдиніцї часу Катеґорія:Система SI
Майдан (Ковельскый район)
Майда́н (Майдан) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 192 (2001).
Катеґорія:Села Волиньской области
Чернїгів
Чернїгів (Чернігів) є місто в Українї, 296 836 жытелїв, адміністратівне центрум Чернїгівской области. Перше ся споминать у 864 роцї.
gallery
Катеґорія:Міста Україны Катеґорія:Чернїгівска область
1833
Умерли
Катеґорія:Рокы
Подузятник
Подузятник, в англоязычном окружѣню: бизнисмен businessman, businessperson чоловѣк дѣла — физична або правницка особа, котра ся систематично и самостатно занимать чинностьов во хотьякой сферѣ (выроба, службы, торговля, финанчны операции), напрямленов на комерчный зыск.
Не е принципиалне, о яку великость подузятництва иде, о яку сферу подузятництва, або форму (физична особа, розличны формы правницкых особ) — во вшиткых припадах особа, яка доставать зыск зо своей чинности е подузятник, авшак зданѣня чинности и зыску подля юридичной системы штату обычайно е регуловане окремыма правныма нормами про розличны категории и роды подузятництва.
Референции
Катеґорія:Подузятници
Генрі Санфурш
Генрі Санфурш – народився в Сарлаті 24 березня 1775 року, я помер у Сарлаті 10 квітня 1841 року, божевільний коронер Імпері Франсіс, командир Ордена Почесного Легіоу та Кавалера Сен-Луї. Буде sumar 24 campanyes militars sota Napoleon Bonaparte. відпочиває al cementiri Сарла, для генерала Франсуа Фурньє-Сарловеза.
Транспорт (лоґістіка)
Транспорт як область в рамкох лоґістікы, є сполочeньско-економична область, котра ся дотулять перевозу річей, людей, палив, звірят, рослин, а.i. Знаєме транспорт автодорожній, желїзнічный, летецькый, наморный, річный, потрубный, комбінованый i.т.д.
Катеґорія:Економія
Морава (історічна країна)
Морава (до рока 1918 Марка Моравскa – Маркгра́фство Моравске) - історичнa країна в середнїй Европі, на выходї Чеcкой републікы, є історичнa терітория (країна), єдной із штирёх самосправованых теріторій (країн: Чехы, Слезьско, Словеньско і Підкарпатьску Русь) бывшого Чеськословеньскa. Гранічіть з Чеськом (Чехыёв) (336 км) на западї, Слезьском (км) на северї, Словеньском (193 км) на выходї і з Австріëв (Ракуском) (215 км) на югу. Морава (країна) є поріча рікы Морави.
Морава в роках 1918-1949 малa 22.348 км² і 2,61 мілїоні жытелїв. Днесь мать 3,2 мілїоні жытелїв. Ηа Морава жыють передовшыткым (міджі Чехів) Мораване (Моравяны, Моравакы) і Словакы як меншына.
Головным містом Моравы є Брно.
В Мораве є офіціална мена Чеська коруна, кідже є сучастьов Чеcкой републікы.
Прилукы
Прилукы є місто в Українї, Чернїгівска область. Находить ся на берегах ріки Удай, 165 км по штрасї и 150 км по желїзному путёви од Чернїгова. Жыє тамкы 58 890 жытелїв. Перше ся споминать у 1085 роцї.
Катеґорія:Міста Україны Катеґорія:Чернїгівска область
Кингстон (Ямайка)
Кингстон, Kingston — главный и найвекшый город Ямайкы, пристав на Карибском мори.
Полога и клима
Лежить на юговостоку острова Ямайка, од моря охраненый узкым пѣсковым полуостровом Палисейдос, котрый ся вывинув на рекреачну и туристичну зону. Клима тропична. Каждорочно в августѣ – октобрѣ на Кингстон вывалить ся ураган (еден з найгоршых быв ураган Гилберт в року 1988.
История
Основаный в року 1692, в року 1703 став ся комерчным центром,, в року 1872 — политичным центром, главным городом. В року 1923 сам од себе невеликый Кингстон злучив ся з округом Сент Ендрю, а нынѣ в агломерации (Kingston and St. Andrew Corporation, курто KSAC) жие веце як четвертина обывательства цѣлого островного штату, 662 426 особ (2011).
Економика
Морскый пристав вывозить переважно рум, цукор, етанол, каву, бананы. Накладовый оборот около 18 млн. тон; чинны суть два контайнеровы терминалы — сѣверный и южный, довъедна 2,2 млн. контайнерох TEU (2007). Пристав мать статус вольной економичной зоны од року 1976. Меджинародне летиско Норман-Манли на полуостровѣ Палисейдос в року 2007 мало 1,73 млн. пасажерох. Найвеце обывательох заняты в службах (туристичны и готеловы, банковы, логистика). Промысловы конарѣ: переробка ропы (з Мексика и Венезуелы), выроба етанола з цукровой тростины, пива, цигар и рума.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Ямайкы Катеґорія:Головны міста
Майдан (Закарпатска область)
Майдан — село в Межгорском районѣ Закарпатской области Украины.
Полога и околиця
Село лежить при втоку рѣкы Голятинкы в рѣку Рѣка на одстояню 12 км од районного центра. До найблизшой желѣзничной штации (Воловець) — 45 км. В околици суть вецеры жерела «квасной» воды. На сѣвер од села на плосѣ 42 га во вышках 650 аж 900 м лежить ботанична памятка природы «Готарь Голятин» з реликтовыми видами сосны обычайной  (Pinus sylvestris L.) и сосны чорной (Pinus nigra) зо стромами вѣком до 170 рокы. На восток од села — ландшафтный заказник «Готарь Грабовець» з плохов 189 га. В самом селѣ и в околици суть добры можности убытованя в готелох.
История
Перва упоминка о селѣ в историчных жерелах односить ся на XVI. ст., тогдышна назва его была Борис-Полянка. Под назвов Майданка упоминать ся од XIX. ст. Закладателѣ и первы паны села были члены грофской родины Телекиовцьов. Уже в XIX. вѣку село мало пилу на водяный погон. Року 1910 в селѣ жило 2622 людей: окрем Русинох еще 826 Нѣмцьох, 50 Мадярох. Подля вѣры: грекокатоликы 1761, израелиты 833, римокатоликы 21.
Стару назву села Майданка змѣнили на Майдан зачатком 1920-х рр., в чехословацкой добѣ. Року 1930 в селѣ были 2873 жителѣ: Русины — 2009, Евреи — 797, Чехы и Словаци — 35, Нѣмцѣ — 14, Мадяре — 7, иншы — 5, чужоземцѣ — 6. Подля вѣры: 1157 православных, 857 грекокатоликох. В селѣ быв нотариат, пошта, жандарьска станиця. Ходив державный автобус. Была чешска державна школа (2 классы) и фарска грекокатолицка (4 классы).
Року 1969 жительох было 1340. В селѣ была централна справа колгоспа «Револуционер», якый мав 2365 га землѣ, з того ораницѣ — 170 га, косаловох и пашковох — 900 га. Главный напрям быв скотарство. В селѣ быв тыж млин и пила. Была осемрочна школа, библиотека, клуб на 400 мѣст. Верхный Быстрый еще належав до Майданской сельской рады.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области Катеґорія:Села Україны Катеґорія:Населены пункты Украины
Плоское (Закарпатска область)
Плоское, Плоске, до року 1945  Dombostelek — село в бывшом Свалявском районѣ Закарпатской области Украины, центер сельской рады.
Полога
Село лежить о 17 км на сѣвер од Свалявы.
История
Перва исторична документована споминка о селѣ под тогдышнов назвов Ploszkó датована роком 1597. Сучасна мадярска назва Dombostelek присвоена в року 1889.
При списованю в року 1910 село Dombostelek зазначене як чисто русинске зоз 585 обывателями, найблизша пошта и телеграф тогды были в Полянѣ.
В року 1930 подля чехословацкого списованя в селѣ Ploské (Dombostelek) заевидованы 822 обывателе, а то: 689 Русины, 28 Евреи, 18 Мадяре, 10 Чехы и Словаци, 1 неозначеной народности и 76 чужоземцѣ. В селѣ была русинска школа (3 класы). Грекокатолицка громада числила 757 вѣрникы и мала муровану церкву Покровы Пр. Богородицѣ од року 1928.
В року 1944 около села дѣяли партизаны Тканка О. В. За помоч партизанам были розстрѣляны 7 селян, а 14 высланы на примусову роботу до Третього Райха. Село выслободжене 24. октобра 1944 Червенов армадов, и одтогды ся пише украинскый период его истории. В селѣ отворили середню школу, библиотеку и клуб. Плосковской сельской радѣ были подряджены села Оленьово, Павлово, Плоскый Поток, Яковское.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Села Україны
Міст
Міст є транспортна ставба, котра забеспечує пішу, автомобілову або желїзнічну драгу припадно водный ток, през баръєру, котров може быти наприклад водна плоха (ріка, потік, море, озеро), теренова нерівность (долина) або іншы комунікації.
Катеґорія:Транспорт
Поліщукы
Полїщукы (полещуки, палешукі, поліщуки) — выходнославянска етнічна ґрупа, локалізована в пограничу Білорусії, Польска и Україны.
См. тыж Підляшукы
Катеґорія:Білорусія Катеґорія:Польско Катеґорія:Україна Катеґорія:Етнічны ґрупы
Казинцбарцика
Казинцбарцика (мад. Kazincbarcika) — варош на сѣверо-востоку Мадярщины в жупѣ Боршод-Абов-Земплин (мад. Borsod-Abaúj-Zemplén), в долинѣ рѣкы Слана (мад. Sajó), едного з найвекшых притоков Тисы. Умѣстненый на серединѣ пути межи Мишколцом и словацков границев, примѣрно 20-20 км од них.
История вароша
На мѣстѣ теперѣшного вароша стояли три села: В року 1951 з оглядом на ествованя готовой енергетичной базы быв ударныма темпами выбудованый Боршодскый хемичный комбинат (днесь BorsodChem Rt.), довкола котрого выростав варош. Комбинат зачав фунговати року 1954 выробов азота и штучных гноив, од того року и Казинцбарцика достала статус вароша.
Меншины вароша и околицѣ
O 3 км од вароша находить ся русинске село Мучонь, старшы жителѣ котрого говорять бачвансков русинчинов, а в сельской школѣ организована выука русинского языка и културы. В самом вароши жие фамилия покойного Мирона Жироша, русинского хроникаря.
Казинцбарцика мае двѣ меншиновы самоуправы: ромску и польску.
Дружебны мѣста
Казинцбарцика мать дружбу з такыма мѣстами:
Референции
Катеґорія:Населены пункты Мадярьска
Чикаго
Чика́го, Chicago [ʃɪˈkɑːgoʊ] — третий найвекшый подля обывательства (по Ню Йоркови и Лос Анджелесови) город США, другый вызнамнѣйшый финанчный центер державы (по Ню Йоркови) и важный транспортный узел.
Полога
Лежить на сѣверовостоку США на южном берегу озера Мичиган во федералном штатѣ Иллинойс; е административным центром округа Кук. Город принимать морскы лодѣ зо западного берега США через Великы Озера и з южного берега через Миссисипи. Меджинародне летиско О'Гейр было днем 1.01.2018 другым найзанятѣйшым во свѣтѣ, денно принимаючым и провожаючым понад 2350 лѣтадел.
История
В серединѣ 18. ст. територия была населена Индианами. Первый колониста быв Француз Жан-Батист Пон дю Сабл, котрый оженив ся з Индианков, в року 1773 выбудовав хыжу и занимав ся земледѣлством и торговльов. Тот рок ся поважуе за рок основаня Чикага, а Жан-Батист Пон дю Сабл — за основателя. Околиця была зароснута дикым чесноком (Allium tricoccum), по индианскы званым Шикааква, и перва упоминка о том мѣстѣ была под назвов Checagou з року 1679 в мемуарах Француза Роберта де Ласаля. Индиане поступно оддавали свои землѣ под натиском колонизации, наконець были примусово выгнаны в року 1833.
В року 1848 Чикаго быв злученый зо свѣтом желѣзницьов и каналом од озера Мичиган до Миссисипи и став ся на цѣлы децении найскорше розвиваючым ся городом свѣта.
Обывательство
Обывательство подля расы в року 2016
Референции
Катеґорія:Населены пункты США Катеґорія:Міста США Катеґорія:Чикаго
Крайнє Чорне
Крайнє Чорне (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Русиньскый язык за материньскый означіли 51 жытелїв (62,2%).
Лопухов (чеперушка)
З назвов Лопухов суть тоты села:
См. тыж
Катеґорія:Чеперушкы
Брестов (окрес Гуменне)
Брестов (по ) є село в окресї Гуменне в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.
Хохлата синиця
Хохлата синиця (Lophophanes cristatus, оперед Parus cristatus) є малый вид співака з родины синицёвых (Paridae).
Опис
Є о дашто меншый як воробель, росте до 12-13 цм, роспятя крыл мірять 17-20 цм а важыть 10-13 ґ. Міджі европскыма синицями є цїлком незамінительна, а то особливо дякуючі выразной хохолцї на голові. Зверьхня часть тїла є бура, од чорнобілой головы ясно оддїлена тмавов смугов, котра продовжує аж під дзёбак, де переходить до великого поздовжного фляку. Спід тїла є буробілый а ногы, дзёбак і очі тмавы. Обі поглавя суть притім дуже подобны.
Голос
Ваблїня звучіть найчастїше як „ціціґирррр“ або „ґирррр“. Спів є тихый, цверликавый.
Росшырїня
Хохлата синиця є росшырена на россяглій теріторії Европы а западной Азії. Єй ареал росшырїня сягать од Іспанії аж по Урал, причім ёго северны граніцї ся находять на северї Росії а южны пак в пасмі од южной Іспанії через юг Франції а Южны Алпы по Булгарьско а Ґрецько.
Є стала а вязана передовшыткым на шпильковы лїсы, може ся але находити тыж в змішаных лїсах ці в парках а загородах з поростами шпильковых стромів.
Хованя
Є дуже чіперна а добрї лїзе по стромах. Бігом зимного часу ся обчас находить тыж в змішаных ґрупах з другыма видами синиць.
В лїтї ся в єй в страві обявують переважно малы безхырбетны жывотны, хробаків, ларвы в зимі ся жывить насїнями.
Гнїздить 1-2x за рік в меджах од марца до юла в дутинах стромів, котры сама будує в спорохнївитым дереві. Обчас тыж вывжывать тыж пташачі будькы. В єдній зношцї є 4-8 світлых, 16,4-12,6 мм великых, буро флякастых яєць, на їх 13-16 денній інкубації мать участь сама саміця, котру самець бігом того часу кормить. Молодята гнїздо опущать по 18-22 днях.
Екстерны одказы
Катеґорія:Синицёвы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
1837
Умерли
Катеґорія:19. стороча
Александр Вучич
Референции
Катеґорія:Сербія Катеґорія:Політічны лідеры
Краса
Катеґорія:Філозофічны понятя
Кратер
Кратер є проглубень (депресія) приближно круговой формы на поверьху тїлес в планетарній сістемі.
Великдень
Великдень — день, в якый хрістіане ославують Воскресїня Ісуса Хріста, што ся стало на третїй день по ёго смерти, причім за день смерти ся бере день першый. Свято называють тыж Пасха або Паска.
Є найважливішым хрістіяньским святом, котре выказує радость з поводу перемогы Божого сына над Смертёв тай вічным Забытём. У Воскресїню хрістіане видять потверджіня жывота по смерти, што є головным обсягом святкованя.
Референції
Катеґорія:Посувны святкы
Обновительна енерґетіка
Обновительне жрідло енерґії є означіня дакотрых выбраных, на Земли доступных форм енерґії, здобываной прімарно з ядерных перемін внутрї Сонця. Далшыма жрідлами суть тепло земного внутра і зотырвачность сістемы Земля-Місяць. Людство їх бере у формах наприклад сонячне жарїня, вітрова енерґія, водна енерґія, ґеотермална енерґія, біомаса і далшы.
Малый Порськ
Малый Порськ (Малий Порськ) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 260 (2001).
Катеґорія:Села Волиньской области
Гипербола
Гипербола в геометрии е така ровинна крива, котра вытворить ся коничным перерѣзом, кедь рѣжуча ровина перейде через обѣ полы конусной поверхнѣ. Циже гипербола складать ся зоз двох дуг, котры суть абсолутно идентичны и симетричны, кедь ровина перерѣзу паралелна оси конуса.
Параметры гиперболы
Гипербола, подобно иншым коничным перерѣзам, мать два огниска F_1, F_2, а про кажду точку M, котра лежить на гиперболѣ: роздѣл оддаленостей од огниск зоставать немѣнный и ровный довжцѣ 2a. 2а — то главна, або реална, ось гиперболы, циже одстояня меджи ей вершинами, причому оно е менше од огнискового одстояня |F_1F_2|. Одты ексцентрицита гиперболы е векша од единицѣ: . Гипербола мать двѣ дугы, а ей центром е середина главной оси.
Иншы одношѣня:
Кедь a = b, гипербола зя называть ровнобочнов, а ей асимптоты перетинають ся под простым кутом. Формулы асимптот:  и.
Референции
Катеґорія:Коничны перерѣзы Катеґорія:Кривы
Петро Лодій
Петро Лодій (4. май 1764, Збой – 10. (22) юн 1829, Петроград) — правник, філозоф, педаґоґ. По навчаню у Великім Варадині і Львівскім духовнім семінарю остав у Львові де быв вызначнов фіґуров серед ученых універзіты (1787-1802). По порадї од Івана Орлая пішов до Петрограду і там ся став професором лоґікы і метафізікы.
Олива (плод)
Олива або оливка — плод оливового строма оливы европской Olea europaea. Е то оддавна култивована културна ростлина Середоморя и климатично подобных земель.
Пожиточность
Мяздро плода обсягуе 30-40% потравинового олаю, сахариды, провитамин A (каротин), витамины B, C. Оливкы и оливовый олай суть такым давным потравиновым продуктом, як грозно и вино. Мають позитивный детоксикачный вплыв на организм, помагають загамовати старнутя, сердечны хвороты, злѣпшують травлѣня, и дяку ку ѣдлу. Суть закладом т. зв. середоморской диеты, котра ся поважуе за главну причину односно векшой добы живота обывательох Середоморя. Яко вонкашне средство оливовый олай помагать против кожных хворот.
Збер и схоснованя
Уроджай ся зберать восени, а темных оливок аж в децембру. Не е тото окрема файта, зелены оливкы суть лем недозрѣлыма, але набравшыма повну масу плодами.
Плод при повной дозрѣлости темнолиловый аж чорный, часто зоз восковым повоем, важить до 15 г.
Главныма продуцентами олив и оливового олаю суть Испания, Италия, Греция и краи Сѣверной Африкы.
Свѣжо зобраны оливы не суть споживателны через надмѣрну горькоту. Тота горькота ся одберать лугованьом, а пак ся оливкы закладують. Такы оливкы ся споживають як додаток при ѣдлѣ. Понеже темны оливкы ся поважують за якостнѣйшы, продуценты часто лугують зелены оливкы з приступом воздуха, од чого достають темне офарблѣня. О таком неприродном офарблѣню можеме ся дознати, кедь в зложѣню продукта суть зазначены конзерванты E579 або E585.
Найвеце цѣнным продуктом, добываным з олив е оливовый олай. Дозрѣлы плоды дакотрых файт обсягують аж 80% олаю. Найлѣпшый добывать ся простым студеным пресованьом оливок, такый олай мать означѣня Extra або Virgin oil (перве студене вытисканя). Горшой якости олай добывать ся горячым пресованьом зоз джамы, котра зостала по первом студеном пресованю, а означать ся Pomace oil (джамовый). Тот олай ся може хосновати в козметицѣ або мыдлярствѣ.
Референции
Катеґорія:Овоцина
Миколаїв
Миколаїв (Миколаїв) є місто в Україні, 470 011 жытелїв, адміністратівне центрум Миколаївской области. Перше ся споминать у 1789 році.
Иван Тургенев
Иван Тургенев, Ива́н Серге́евич Турге́нев, *9. новембер 1818, Орел, Россия – †3. септембер 1883, Буживал, Франция, быв русскый писатель, поет и драматик. Еден зоз класикох русской литературы, што зробив найвекшый принос в ей розвой в другой половцѣ XIX. стороча. Дописный член императорской Академии наук в секции русского языка и словесности (1860), честный доктор Оксфордской универзиты (1879), честный член Московской универзиты (1880).
Найславнѣйшы творы: Ловцьовы запискы (1852), Отцьове и дѣти (1862).
Молоды рокы
Иван Тургенев походив з аристократичной родины, говорило ся лем по французскы, але в домѣ не было злагоды. Отець писателя, выслуженый полковник кавалерии, Сергей Николаевич Тургенев, женив ся лем з розуму, взяв богату, о 6 рокы од него старшу жену, Варвару Петровну Лутовинову, и наконець лишив ю з трьома дѣтми и одышов. Дѣтей воспитовала в строгости и нераз были биты.
Иван не мав еще ани 15 рокы, коли записав ся на штудии литературы и языка до Московской универзиты, але по року продовжив науку на Санкт-Петербургской универзитѣ, а в роках 1838-1841 на Берлинской универзитѣ. В року 1841 вернув ся до России и достав пост на Министерии внутра, але по двох роках зрезигновав з карьеры урядника и рѣшив ся цѣлком оддати литературѣ.
Зачаток писательства
Тургенев быв на тот час единым российскым писательом зо зъявныма европскыма поглядами и симпатиями. Вплынуло на то и его дѣтство, котре стравив в родовом маетку Спасское-Лутовиново, де деспотично доминовала его мати, де видѣв вельо несправедливости и рабску покорность селян. В его розумѣню литература мала указовати живот реалистично и объективно и прислужити ся ку его вылѣпшѣню.
Коли в яри 1852 умер Николай Гоголь, Тургенев написав о нем некролог, в котром зо захватом говорив о его творчости. Столична цензура публикацию заказала, але Тургенев дав некролог напечатати в Москвѣ. За то быв арештованый на мѣсяць в Санкт-Петербургу, а пак до року 1855 быв му присудженый домашный арешт в Спасском-Лутовиновѣ. В року 1863 выѣхав з России и одтогды жив стало в заграничу. В реалности причинов репресий были его Ловцьовы запискы, хоть Тургенев критизовав панщину доста деликатно.
Цензор В. В. Львов, котрый допустив публикацию Ловцьовых записок, быв подля особного росказу императора Николая I. пропущеный зо службы без права на пензию. Але суть свѣдчѣня, же книга мала великый вплыв на престолонаслѣдника, котрый, доставши владу, ослободив селянство.
На вершинах творчости
Ловцьовы запискы подняли Тургенева в первый ряд русскых прозаикох. Хоть Толстой перевысшать го широкостьов забераня, а Достоевскый — глубинов и оригиналностьов, але Тургенев — первый русскый штилиста. Згущеность е вобще една з главных характерностей Тургенева, котрый зовсѣм не писав обсяжны дѣла, а в Ловцьовых записках она доведена до высшого совершенства: двома-трьома чарками Тургенев рисуе найзложенѣйшый характер.
В далшых роках Тургенев написав шор романох и драм. В Середньой и Западной Европѣ его творы принимали яко жерело познаня идеового и политичного вывоя в России. Сам автор быв противник всякой револуции, а прихылник поступного вывоя, зато его «прогресивных» геройох дакотры критикы поважовали за карикатуру, але были они реалистичны, так же молодежь брала их за взор.
Тургенев стоить меджи великанами свѣтовой литературы, в русской прозѣ е майстром штилистикы, его штил мать силу и живость, а въедно з тым вытонченый, а в описах природы не е му пары. Настрой его звекша моцно песимистичный. Моралный упадок российской ноблесы змальовав хмуравыма, але реалистичныма фарбами. в романѣ Отцьове и дѣти назвав российскых револуционарьох яко первый нигилистами, и одтогды по цѣлом свѣтѣ хоснують тоту назву. На Угорской Руси творы Тургенева переклали по мадярскы Мигаль Финцицкый и Ласлов Чопей.
Референции
Катеґорія:Русскоязычны писателе Катеґорія:Русскоязычны поеты
Мадярон
Мадярон, maďarón — понижуюче означѣня особы немадярского етничного походжѣня в Мадярском кральовствѣ, котра подлягла помадярчѣню, пейоративне означѣня мадярофила.
Од року 1867 по австрийско-мадярском выровнаню в Мадярском кральовствѣ народностны меншины зостали лишены на ласку пануючой мадярской националистичной олигархии, зачав ся намѣреный процес их помадярчѣня. Реакциов на тот процес од боку Русинох было мадяронство: то была адаптация ку новой реалитѣ.
Мадяронство не означовало народностный напрям: мадярон разом мог мати хоть яку народностну ориентацию. Але мадяронство отворяло путь до зысканя сполоченской позиции. Напримѣр, Августин Волошин, еден з найвызнамнѣйшых карпаторусинскых дѣячи быв спочатку русинофилом, пак украинофилом, а при том быв мадярон. В року 1907 написав русинску граматику по мадярскы, котра мала помочи Русинам научити ся свому литературному языкови, а едночасно ся научити мадярску граматичну терминологию. Перед Первов свѣтовов войнов быв ведучов поставов выдавательства Unio и членом Централной комисии грекокатолицкой епархии, котра ся усиловала помадярчити карпаторусинскы парохии (1915), против чого протестовав. Але в року 1918 став ся главнов фигуров промадярской Рады угро-руского народа в Ужгородѣ (котра ся усиловала о зостаня Подкарпатя в Мадярском кральовствѣ). Уже слѣдуючого року прилучив ся ку прочехословацкому напряму, став ся подпредсѣдником Централной руськой народной рады (май 1919) и членом делегации, што ишла до Прагы просити прилучѣня.
Другый, Стефан Фенцик, еден з найамбициознѣйшых карпаторусинскых дѣячи, автор мелодии Русинской народной гимны, закладатель партии, быв цѣлый живот русофил и мадярон, писав учебникы язычием и по мадярскы.
Третий, Иван Гарайда, фаховый лингвиста, автор официално кодификованой граматикы, директор ПОН быв русинофил и мадярон.
При том во своих крайных формах мадяронство могло обсяговати нечестованя властного материнского русинского языка, даколи ай агресивну участь в процесах помадярчѣня, окреме од особ, котры мали державну службу во школах, або служили Грекокатолицкой Церкви. Про то нерѣдко означѣня мадярон было поуживане як понижуюча прозывка, такой ровнозначне понятю одродилець.
А при том вшитком мадяронство через довгы рокы намѣреного помадярчѣня пустило глубоке корѣня ай в простом народѣ. Писатель Ириней Кондратович зобразив то в повѣданю Козаки и мы / Правдива повѣстка из свѣтовой войны, де в дидактичной формѣ подавать и основны постулаты мадяронох.
Референции
Катеґорія:Народы і етніка Катеґорія:Култура
Радка Цоуфалова
Радка Цоуфалова (чеш. Radka Coufalová, * 28. новембра 1978, Острава) — чешска театрална актерка и музикалова спѣвачка.
Фаховы штудии и робота
Выштудовала фах музикал на Яначковой академии музичных умѣлств (JAMU) в Брнѣ. Од року 2001 грать в Мѣстском театрѣ в Брнѣ а заграла такы ролѣ:
Оцѣнѣня
Од позерачох Internet Movie Database в сезонѣ 2006/2007 достала награду Крыла про найлюбенѣйшу спѣвачку сезоны.
В року 2006 достала награду Талия за ролю нарраторкы в музикалу Йозеф и его роскошный пестрофаребный плащ.
Одказы
Катеґорія:Співаци Катеґорія:Артисты театра
Швейцарськый франк
Швейцарськый франк (Franken, franc, franco, ром. franc) — валюта Швейцарії, Ліхтенштейну (поз. Ліхтенштейнськый франк) и Кампіоне д’Італія, таліянського ексклава вдну Швейцарії. Швейцарськый франк ся ділит на 100 рапенув (Rappen, centime, centesimo, ром. rap). Код валюты в ISO — CHF, де CH означат Confoederatio Helvetica, имня Швейцарії по латинськы.
Історія
Перьва провба твореня швейцарського франка ся стала в 1798. році в наполеонувськуй Гелветськуй республіці. Сесь франк ся перестав хосновати по концёви республікы в 1803. році, айбо став моделёв про валюты дакотрых кантонув, котрі назад утворили Швейцарськый Союз.
Пак Швейцарія впят не мала єдної валюты. Хосновало ся дас 8 тысяч вшелиякых банкнот и монет, бо каждый кантон муг мати свою валюту. Айбо вже в 1848. році по Зондербундськуй войні была прията нова констітуція, позад якої робити гроші в Швейцарії мож было лиш федералному урядови, котрый пак увюг швейцарськый франк 7. мая 1850. року.
У 1865. році Швейцарія вєдно з Белґіёв, Італіёв и Франціёв прирувняла свою валюту до 4,5 ґ срібра ци 0,290322 ґ золота. Швейцарія ся опстала на тому стандарті до 1936, коли вна мусіла вчинити девалвацію позад Великої Депресії. У 1945. році Швейцарія зайшла до Бретон-Вудської сістемы и прикапчала франк ид америцькому доларови (1 USD = 4.30521 CHF). Пак через чотыри рокы курс измінили на 1 USD = 4.375 CHF.
Швейцарськый франк ся все держав за тверду валюту иззад малої інфляції и законно реґулованого уровня золотовалютных резервув (маймало 40%). По референдумови в 2000 році франк перестав быти прикапчаный ид золотови, айбо золотовалютні резервы Швейцарії ся обстали на уровню 20% ай по проґрамі продаваня золота.
Монеты Гелветської республікы
Монеты Гелветської республікы ся робили в Берні, Базелі и Золотурні. Єден франк Гелветської республікы ся ділив на 100 батценув, а єден батцен — на 100 рапенув. Білонні монеты в 1 рапен, пувбатцена и батцен ся робили з 1798 до 1803 року. Робили ся ай сріберні монеты в 5, 10, 20 и 40 батценув. Золоті 16- и 32-франкові монеты ся робили в 1800 році.
Монеты Швейцарської Конфедерації
Швейцарські монеты роблять на монетному дворови Swissmint. Ныні ся там роблят сякі монеты: Ушыткі швейцарські монеты суть языково нейтралні — на них ся стрічают лем цифры, куртаня Fr. и латинські фразы «Helvetia» ци «Confœderatio Helvetica». На монетах цінов уд пувфранка є ай авторово имня.
Атлантида
Атланти́да, Ἀτλαντὶς — мифичный остров-держава на запад од Геракловых стовпох (Гибралтарскый пролив), подробно описаный в диалогах Платона, который ся одказуе на Солона; упоминаный тыж у Геродота ай иншых давных авторох.