cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Румыны
Штатны утворы
Передходцями сучасной румынской державы были два феодалны князьовства: Князьовство Валахия, або Унгровалахия Transalpina,  Țara Românească (чит. Цара Ромыняске, 1310–1859), и Князьовство Молдова Țara Moldovei (чит. Цара Молдовей, 1346–1859). Оба споив в року 1859 под своев владов князь Александру Йоан Куза. В року 1862 споены князьовства утворили державу Румыния.
Културный вывой
Румыны, як и Русины, были историчным народом Мадярского кральовства од его зачатку и были в числѣ тых, котры з найменшыма утратами пережили пустошѣня, причинене татаро-монголсков ордов в 13. ст. Языковы роздѣлы не мали тогды практичный вызнам (аристокрация комуниковала латинов, а прощава языком своей комуниты), сполоченскы роздѣловы линии были двѣ: пан-слуга и вѣра. Румыны (Волохы) были православной вѣры. Рукописный памятник русинской литературы Няговска Постилла од середины 16. ст. потовмачив и выдав по румынскы в Брашовѣ диакон Коресь (Coresi: Evanghelia cu învățături, 1564). Ту опис Румынох Мадярского кральовства, што ся во многому згодуе з описом Русинох од Годинкы, Духновича або Жатковича.
Народна ноша румынска таксамо во многому напоминать русинску, але фарбы суть пестрѣйшы и острѣйшы. Танцѣ румынскы барз темпераментны.
Закарпатскы румынскы села суть притяжливым туристичным объектом и видительно указують, же днешны Румыны змогли ся розвити свои лѣпшы якости з минулости, але и во многому змѣнили ся в духу часу.
Референции
Катеґорія:Народы і етніка
1. фебруар
1. фебруар — 32. день рока в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать ( в переступнім роцї).
Сторочна война
Сторочна война (1337—1453) — тырвалый войсково-політічный конфлікт міджі Анґліов і Франціов, прічінов якого стало прагнїня Анґлії вернути тоты теріторії на контінентї, што оперед належали анґліцькым кралям. Окрем того анґліцькы кралї были звязаны родинныма ґузами з французьков дінастіов Капетінґів, внаслїдок чого предъявляли претензії на французькый престол. У свою чергу Франція прагнула вытїснити анґлічанів з Аквітанії (яка была закріплена за ними Парізькым договором 1259 року). Без огляду на початковы успіхы, Анґлія зазнала поражкы у войнї, в резултатї на контінентї ся у нёй всокотило вшыткого єдно опанованя — порт Кале, якый вна утримовала до 1559 року.
Война ся продовжовала 116 років (з перервами). Сторочна война была шором різных конфліктів: першый (Едвардіаньска война) ся продовжовав в 1337—1360, другый (Кароліньска война) — в 1369—1389, третїй (Ланкастерьска война) — в 1415—1429, четвертый — в 1429—1453. Термін «Сторочна война» — назва, яка зобщує вшыткы тоты конфлікты — ся зъявив пізнїше.
Референції
Катеґорія:Середнёвічна Франція Катеґорія:Сторочна война Катеґорія:Войны Франції Катеґорія:Войны Великой Брітанії Катеґорія:Войны 15. стороча Катеґорія:Войны 14. стороча
Карст
Карст, од Karst —  процес ростопльованя горнин поверховыма и подземныма водами, в котром ся творять споисты ямины на поверхности и в товщи горнин (карбонатны, сулфатны и др.). Карстом тыж называють карстовы геологичны формы, котры взникають в тых процесах, а можуть они быти велми рознородны: озерця, кары, тивчарѣ, пещеры и т. п.
Термин походить од Karst — нѣмецкой назвы вапняникового плато на сѣверозападѣ Балканского полуострова. Словенска назва того плато Kras, прото в русинскых диалектах и в геологичном вызнамѣ понятя крас — синоним карста.
Референции
Катеґорія:Геоморфология
Ґановце
Ґановце є село в окресї Попрад в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.
Авґустин Волошин
Авґусти́н Іва́нович Воло́шин (Августин Іванович Волошин;, Австро-Угорьско, Мадярьске кралёвство, Келечин коло вароша Воловое — , СССР, РСФСР, Москва) — быв підкарпатьскый священик ґрекокатолицькой церькви, учітель і чеськословеньскый політік, премєр-міністер автономной влады Карпатьской Україны (октобер 1938), наконець презідент той державы (марец 1939).
Біоґрафія
Уж в роцї 1920 належав к переднїм політічным дїятелям на Підкарпатьскій Руси. Брав участь на заснованю Русской аґрарной партії.
В октобрі 1938 быв выменованый председом автономной влады Підкарпатьской Руси. На єй челї пак выстояв три по собі ідучіх кабінеты, де окрем функції премєра став на челї і дакотрых далшых резортів (наприклад, в ёго першій владї быв ай міністром фінанцій, промыслу, торговлї і жывностей, освіты і сільского ґаздівства). Потім быв презідентом самобытной державы Карпатьска Україна, яка тырвала лем дакілько годин 15. марца 1939. Разом вів владу самобытной Карпатьской Україны, в котрій під собов тримав і резорт міністра справедливости. Пак втїк до Прагы, де жыв в часах другой світовой войны як пріватна особа. В роцї 1945 по ослободжіню Прагы быв воєньской спецслужбов СМЕРШ заволоченый до Москвы, де вмер в басї на інфаркт.
Ингушитія
Репу́бліка Ингушитія (ГӀалгӀай Мохк; Республика Ингушетия) — субєкт Російскôй Федерації, входить у состав Северно-Кавказкого федералного ôкругу. Столиця — варош Магас. Має гатар из Севернôв Осетійôв, Чечньов и Грузійôв. Утворена 4. юна 1992 рôку.
Авґустин Волошин
Біоґрафія
Авґустин Волошин быв 15. марца 2002 проголошеный за Героя Україны.
Ингушитія
Катеґорія:Росія
Авґустин Волошин
Референції
Катеґорія:Чеськословеньскы політіци русиньской народности Катеґорія:Презіденты Катеґорія:Ґрекокатолицькы священици
Чаковци
Чаковци (хорв.: Čakovci; мадяр.: Csákovác) є мадярьско село на Хорватії.
Ісус Хрістос
Ісус Хрістос (міджі р. 7 а 1 п.н.л – міджі р. 29-33) — є головна постава хрістіанства, друга Божска особа. Ісус казав в области днешнёго Ізраіля а западного берега Йордану. Голосив скорый приход царьства Божого а вызывав к обернутю к вірї ці каяню. Коло року 30 го роспяли. Потім за свідчінями 500 людей Ісус ожыв (воскрїс). Хрістіане признавають Ісуса за Жыдами очекованого Спасителя (Месіаша ці Хріста, значіть "помазаный"). У иудаїзмови не поважує ся. У ісламови поважує за Масіха (Месіаша), ай пророка котрый приніс людьом Інджіль (Євангеліє).
Имня
Походит од гебрейського имені Йехошуа, подобноє имня носит и персонаж Старого Завіту (поз. Йехошуа Нун).
Жерела за Хріста
Основныма жерелами суть канонічні Євангелії: од Марка, од Матея, од Лукы ай од Іоанна. Такой суть и неканонічні Євангелії, сереґ них Євангеліє од Томы (Фомы) ай Євангеліє дїтства (тоже од нього).
Родовод
У Біблії суть дві родоводы Хріста, они ся рузнят, обяснят ся то тым што Йозеф може быти сыном од левіратського побраня, ай тым што єден из родоводув, по Марії.
Ісус ги Месіаш у хрістіанствови
Ісус для хрістіан є Месіашом, суть пару сотень віщб за Хріста, ги Месіаша.
Катеґорія:Исус Христос
Социалистична Интернационала
Социалистична Интернационала, Socialist International (SI), — меджинародна свѣтова организация организация социал-демократичных, социалистичных и роботницкых партий, котра в сучасности здружуе 145 политичных партий зо всѣх континентох.
История
По Другой свѣтовой войнѣ в року 1947 быв створеный меджинародный социалистичный конзултачный комитет (Комиско), котрый мав на агендѣ обновлѣня заниклой в часѣ войны интернационалы. Наконець, организация была закладена на Первом Конгресѣ во Франкфуртѣ, котрый одбыв ся 30. юна – 3. юла 1951. Социалистична Интернационала од зачатку голосила ся ку традициям предходного социал-демократичного руху и остро выступала против комунистичных партий и держав з еднопартийнов диктаторской владов.
Президентами Социалистичной Интернационалы были авторитетны свѣтовы политикы, бывшый канцлер ФРГ, Нобелов лавреат миру Вилли Брандт (1976-1992), премьер-министер Франции Пьер Моруа (1992-1999), премьер-министер Португалии Антонио Гутьерреш (1999-2005).
Днешность
Социалистична интернала мать статус конзултачного члена ОЗН. Занимать ся вопросами одзброѣня, мира, економичной политикы, праци и ресурсох, миграции и др. Симболом организации е червена ружа и рука, стискнута в пясть, котра ю тримле: тото суть симболы социализма и роботництва. На XVIII. Конгресѣ в Штокголму (юн 1989) была схвалена нова Декларация Принципох, одповѣдаюча новой реалности (глобализация, климатичны проблемы, конець биполарного свѣта).
Референции
Катеґорія:Міджінародны орґанізації Катеґорія:Социализм
1392
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Жак Картьє
Жак Картьє (1491 Саінт Мало, Франція - 1. септембер 1557) быв наморным капітаном і обявитель, котрый в службах французького краля выконав три путї піля канадьского берега в области заливу святого Ваврінця.
Загорб (Межгорскый район)
За́горб, За́горб;   Határhegy — село в Межгорском районѣ Закарпатской области Украины.
Сельска рада
Ку сельской радѣ належать еще три села. Тоты суть: Берегы, Свобода, Синевирска Поляна. Оддалѣня сельской рады од села Загорб чинить 2 км.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Окрес
Окрес, okres — звычайне словацке и чешске означѣня середних административных единиць, котры суть высшы як село або мѣсто, але низшы як край. Назва походить од Kreis круг, обвод.
Референции
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Окресы в Чехах
Асімілація (біолоґія)
Асімілація є в біолоґії процес переміны вступных латок на іншы (звычайно тіпічны про жывот) латкы. Такы продукты ся зовуть асімілаты.
Повязаны статї
Катеґорія:Метаболізм
Трансцендентно
Трансцендентно, або трансценденция, од лат. transcendens – перекрочуючый, выходячый за край — то, што е за краем, недоступне емпиричному познаню, лежить за границями доступной скушености, напримѣр: безконечность, вѣчность, Бог, душа.
Латинскый термин походить од Августина: «Пришли сьме ку души нашой и вышли из ней (transcendimus), обы досягти краю невычерпной повноты» (Августин А. Исповедь. М., 1991, с. 228), обы ся дотулити Бога. Душа досягуе, вшак, не того положеного за краем бытя самого, а лем бытя в прямом смыслѣ, понеже Бог есть субстанциев, трансцендентнов про вшитко, што сотвореное и мѣнливое.
Референции
Катеґорія:Філозофічны понятя
Сонцестояня
Сонцесто́яня, синонимы: сонцезворóт, слункóви преóбрат (бачванске) солнцеворóт (давноруске), солсти́ций (латинске solsticium) — астрономична подѣя, коли Сонце над горизонтом в полудне досягне максималну (влѣтѣ) або минималну (взимѣ) вышку.
В обрядах
Около точок сонцестояня находять ся свята Рождества Христова (взимѣ) и Рождество Иоанна Крестителя, Ивандень/Яна, Русаля (влѣтѣ).
Берберскы языкы
Берберскы языкы — языкы Берберох, котры входять до афроазийской родины. Число говорячых шацують на 30 милионох. Найвекше число говорячых берберскыма языками жие в Алжирѣ (13,7 млн) и Марокку (11-17 млн). Найвекша берберска диаспора жие во Франции (2 млн).
Етимология назвы
Назва «Берберы» походить од от βάρβαροι,  barbari, самоназва — imaziɣən (имазигхен), еднина amaziɣ (амазигх), самоназва языка — tamaziɣt / ⵜⴰⵎⴰⵥⵉⵖⵜ (тамазигхт).
Писмо
Берберскы языкы хоснують три системы писма. Найдавнѣйша, тифинагх, хоснована напр. в добѣ Нумидии, захранила ся доднесь у Туарегох в Сагарѣ. В наш час суть пробы росширити хоснованя того писма и про сѣверноберберскы языкы: напримѣр, в Марокку оно официално заведено до школной выукы.
В Алжирѣ популарнѣйше латинске писмо (наймя про кабилскый язык), таке писмо тыж официалне в Нигеру и Мали.
Арабске писмо поуживало ся в берберскых языках од середновѣку, днесь поуживать ся главнѣ в Марокку и Либии.
Референции
Катеґорія:Афроазийскы языкы Катеґорія:Берберы
Стреда над Бодроґом
Стреда над Бодроґом (Streda nad Bodrogom, Bodrogszerdahely) — є село в окресї Требішов в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.
Еврорегион Карпаты
Еврорегион Карпаты —меджинародна организация, створена 14. фебруара 1993 в Дебрецинѣ представителями регионалных администраций Мадярщины, Польщи, Украины. В року 1997 было тыж прияте жаданя о вступѣ од вецерох регионалных администраций Румынии, а в року 1999 — Словакии, и они тыж ся стали членами организации.
Члены
Еврорегион е меджи найвекшыма в Европѣ и первым, створеным в бывшом так званом совѣтском блоку: его плоха 145 000 км2, а обывательство 15 млн особ.
Задачѣ и цѣли
Задачами суть координация сполочных черезграничных акций сосѣдуючых регионох в науцѣ, охранѣ животного окружѣня, школованю, газдовствѣ и културѣ. Концьовым резултатом бы мало быти злѣпшѣня живота обывательох и зламаня барьерох меджи нима.
Веджѣня
Найвысшым органом е Рада еврорегиона, котра ся зберать двараз рочно на мѣстах, договореных на принципѣ ротации. Предсѣдник Рады выберать ся на два рокы так исто на принципѣ ротации.
Референции
Катеґорія:Міджінародны орґанізації
11. новембер
11. новембер — 315. день рока (316. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
3. фебруар
3. фебруар — 34. день рока в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать ( в переступнім роцї).
Полёваня
Полёваня або вадаска є в біолоґії і етолоґії актівіта при котрій є перенаслїдоване даяке звіря чоловіком за цілём ёго забитя про добытя їджіня.
Катеґорія:Култура
Майдан (Сербия)
Майдан (серб. Маjдан, мад. Magyarmajdány) — мадярское село в Сербии в округу Сѣверный Банат Автономного края Войводина.
1391
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Майдан (Сербия)
Полога и околиця
Село лежить на восток-сѣверовосток од од центра общины — Новый Кнежевац, на одстояню около 15 км, на стыку трех границь: мадярской, румынской, сербской. В околици села находить ся найвекшое в Войводинѣ найдище нафтовой ропы.
Обывательство
Подля списованя року 1910 в селѣ были 758 обывателѣ, з того 747 — Мадяре; подля вѣры: римокатоликы — 732, реформаты — 9, православны — 8.
Року 2002 уже  лем 292 обывателѣ, з того Мадяре — 251, Сербы — 16, Ромы — 12, Югославяне — 4, Хорваты — 3, Македонцѣ — 1. Обывательство од року 1953 указуе спадову тенденцию.
Седмочисленици
Седмочисленици суть семеро святы, честованы в Православной Церкви, Грекокатолицкой Церкви и другых церквах яко творцѣ глаголицѣ и кирилицѣ и ширителѣ славянской Божой службы.
Майдан (Сербия)
История
Перва упоминка о селѣ стрѣчать ся под роком 1247. В тот час на мѣстѣ теперѣшного села стояв монастырь. Назва села турецкого походжѣня и означать торговицю. Векшый розвой села зачав ся од року 1773, коли сюды переселили Мадярох з Куншага, од Сегеда, Годмезевашаргеля, жебы ту култивовали доган. Року 1795 выставили перву римокатолицку школу. В XIX. ст. од Макова приселило ся даколько фамилий реформатского вѣровызнаня. По Трианонѣ (1919) стратили главный торг — Сегед, де продавали свою продукцию, и одтогды ся переориентовали на слабшы торгы  Нового Кнежаваца и Кикинды.
Седмочисленици
Тоты святы суть Кирил и Мефодий – творцѣ глаголицѣ, а тыж их пятеро ученици, котры по смерти Мефодия мусѣли одыйти з Моравии до Булгарии: Климент, Наум, Горазд, Сава и Ангеларий. До того числа подля церковных канонох не включать ся еще еден ученик Мефодия, Константин Преславскый, понеже не быв канонизованый.
Майдан (Сербия)
Референции
Катеґорія:Населены пункты Войводины Катеґорія:Населены пункты Сербії
Ґерлахов (окрес Попрад)
Ґерлахов є село в окресї Попрад в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.
Седмочисленици
Вывин подѣй по смерти Мефодия
Мефодий умер 6. апрѣля 885 во Велеградѣ, главном городѣ Моравии. Лишив по собѣ наступником Моравана Горазда, и тот быв тогочасным Папом Штефаном V. рукоположеный. Але нѣмецкый бискуп Вихинг з помочов сфалшованого папского письма и огварянь добив ся того, же Папа заказав Гораздови Божу службу в славянском языку. Формално Вихинг зоставав лем епископом Нѣтры, але од Папы достав функцию управляючого митрополита Великоморавской Церкви, а тыж зыскав повну подпору од Святополка, нового пановника Моравии. Неодовго Горазд и его ученици были выголошены еретиками и увязнены, дакотрых просто забили. Што стало ся дале з Гораздом, не знати. З Жития Св. Климента дознаеме ся лем тото, же увязнены ученици Гораздовы ревно ся молили, и стало ся трясеня землѣ, и оковы им поспадовали. Тото повторяло ся три раз. О том дознав ся народ, котрый и без того быв на сторонѣ византийскых миссионерох, и грозило возстаня. Про то досудили вихинговце, же лѣпше буде просто выгнати увязненых з Моравии, и ученици на чолѣ з Климентом мусѣли спасати ся от преслѣдованя и одышли до Булгарии, де нашли притулок и поддержку.
З Булгарии пак славянске писменство росширило ся въедно зо славянсков Божов службов и на Киевску Русь.
Честованя памяти
Праздник седмочисленикох держать 27. юла — в день успѣня Св. Климента Охридского, котрый меджи учениками найвеце познатый. В Римокатолицкой Церкви на тот датум припадать праздник Св. Горазда и сполочникох.
Польско
Польско (Polska) — штат в середнїй Европі. Гранічіть з Літвов, Білорусіёв і Українов на выходї; Росіёв на северї; з Нїмецьком на западї; з Чеськом і Словеньском на югу. Головне місто є Варшава. Офіціалный язык є польскый. Польско є членом Европской унії од року 2004. В Польску є офіціална валута злотый. Розлога Польска є 312 679 км2. Польско мать через 38 міліонів жытелїв. В року 2015 в Польску жыє 38,483,957 мешканьцив. Густота залюднѣня — 123/км².
Адміністратівне дїлїня
Польско ся дїлить на 16 воєводств (województwo), котрых ся дїлять на 379 повітів (powiat), котры ся дале дїлять на 2489 ґмін (gmina), котры ся потім можуть дале дїлити на міста і села.
Воєводства Польска:
Катеґорія:Польско
Футуризм
Футуризм, од futurum будучность — авантгардны пруды в европском умѣню 10.–20. рокох XX. стороча, котры усиловали ся створити «умѣня будучности», выголошовали одмѣтаня традичной културы, ей моралных и артистичных цѣнностей, култивовали урбанизм, естетику великого города, машинной индустрии.
Найповнѣйше ся реализовав в поезии и вытварном умѣню в Италии и России (1909–1921), хоть были адепты того руху аж и за границями Европы — в США, Японии, Аргентинѣ, Чиле. Вызнаный закладатель футуризму Филиппо Томмазо Маринетти быв автором термина и выступив з бомбастичным и агресивным манифестом футуризма в парижской Le Figaro 20. фебруара 1909.
В литературѣ, усилуючи ся зробити язык интенсивнѣйшым, спущали ся до вулгарной лексикы, творили новы слова, обрубовали традичны, любили хосновати звуконаподобнѣня (в зберцѣ военной поезии Маринетти Zang tumb tumb имитуе звукы канонады), одыйти од нудной горизонталной типографикы.
Маринетти остро критиковав сполоченство за «музейну» културу, главныма цѣнностями выголосив «енергию», «скорость», «силу», оспѣвовав агресию, национализм и войну. В року 1918 створив политичу партию футуристох, а в року 1919 прихылив ся ку фашистичному руху Бенито Муссолини. По установлѣню фашистичного режима футуризм став ся официалным напрямом умѣня, схваленым владов. Футуризм закончив свое ествованя по смерти Маринетти в 1944. Через его споѣня з фашизмом по Другой свѣтовой войнѣ футуризм не находив новых прихылникох.
В СССР футуризм служив идеям Октобровой револуции, але з часом комунистичный режим став ся все веце нетерпимым ку тому, што поважовав за авантгардный формализм.
Поліморфізм
Слово поліморфізм має веце значінь:
Мазурик
Мазурик (Passer montanus) є птах з родины вороблёвых, якый природно обывать векшыну Европы і Азії (окрем найсевернїшых частей) і приволоченый быв і до Северной Америкы і Австралії. Од воробля є іншый білыма лицями з чорным фляком і чоколадово зафарбленов головов.
Способ жывота
Глядать одкрыту країну із садами, кряками ці лїсиками. Кідь гнїздить в селах ці містах, скоре го найдеме на окраю або в загородах. Гнїздо любить умішовати до дутин, будёк або щербин в скалах і будовах. Даколи гнїздить і в колоніях.
Жывить ся насїнями, котрыма переважно кормить і молодята. Їсть веце насїня буряну як културных рослин і не клювать до овоцин, чоловіку шкодить овелё менше як воробель.
Мазурик є дас 14 цм великый, ёго роспятя крыл є коло 21 цм і важыть асі 20 -24 ґ.
Референції
Катеґорія:Вороблёвы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Росход штрекы
Росход штрекы указуе одстояня меджи внуторныма краями шин, мѣряне подля правил о 14 mm ниже од робочого поверха шины. Означать ся в милиметрах, наперек тому, же исторично хоснованы величины конкретных росходох появили ся векшинов з английской системы мѣр.
За нормалный росход ся поважуе так званый Стефенсонов росход, котрый в метричных мѣрах мать величину 1435 mm и быв в Британии узаконеный в року 1846 и доднесь е найвеце росширеным во свѣтѣ (60% сумарной довжкы штрек).
Нормалный, узкый и широкый росход
Понеже за нормалный росход ся поважуе 1435 mm (инша назва такого росхода — европскый), при векшом росходѣ говорять о ширококолейной, а при меншом о узкоколейной штрецѣ. В Европѣ е росход нормалный, в бывшых републиках СССР — широкый (1520 mm).
Комбинованый росход
История знать веце припадох, коли сосѣдны державы нароком выберали собѣ иншаку величину росходу, жебы в припадѣ войны неприятельскы потягы не могли зайти на их територию.
Кедь меджи такыма державами суть нормалны односины, жебы мати можность лѣпшого транспортованя, в пограничных зонах на штрекы монтують шины з комбинованым росходом. Напримѣр, европска штрека, приходяча зоз Словакии до украинского Чопу, иде дале через Батьово, Королево и Дяково в Румынию про то, обы европскы суправы могли перейти Украину транзитом без вымѣны колесных телѣжок.
Желѣзниця од Тересвы через Сигет до Рахова иде через територию Румынии, але хоснуе росход 1520 mm, а од Сигета паралелно иде и европскый росход.
Референции
Катеґорія:Шиновый транспорт
1390
Умерли
Катеґорія:Рокы
Света Марія (окрес Требішов)
Света Марія (по ) є село в окресї Требішов в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.
5. фебруар
5. фебруар — 36. день рока в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать ( в переступнім роцї).
Жан-Жак Руссо
Жан-Жак Руссо (28. юна 1712, Женева – 2. юла 1778, Ерменонвілле, Франція) быв французьскый філозоф і преромантічный писатель швайцарьского походжіня. Ёго дїло овпливнило Велику французьску револуцію і далшый вывой колектівістічных теорій. Базов ёго учіня было, же люде ся родять добры і псують ся аж винов громады. Вызывав по навернутю к природї і к людьской природности, котрых абсенцію видїв в приходї модерных часів, котры чоловіка шмарили до ланцїв конвенції і бессмыселных порядків.
Булгарьскый язык
Булгарьскый язык (булг. български език) є южнославяньскый язык, котрым ся бісїдує передовшыткым у Булгарії. Бісїдує ним приближно 9,1 міліонів людей на цілім світї. Булгарчiна хоснує кіріліцю.
Жан-Жак Руссо
Катеґорія:Французскы писателе Катеґорія:Філозофы
Булгарьскый язык
Катеґорія:Языкы
Референції
Катеґорія:Южнославяньскы языкы
Некроза
Некроза, од νεκρός мертвый, е ненаворотный заник животных функций окремого органа або части тѣла, смерть буньок и ткани.
Причины
Некроза може мати етиологию:
Референции
Катеґорія:Патология
11. октобер
11. октобер — 284. день рока (285. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Італія
Італія (Italia) — є штат лежачій в Южній Европі на Апенінскім півострові.
На севері гранічіть з Франціёв (488 км), Швайцаріёв (740 км), Австріёв (430 км) і Словіньском (232 км). Внутрї Італії лежать два містьскы штаты: Ватікан (3,2 км) і Сан Маріно (39 км). Італії навеце належыть земля обколесена Швайцаріёв Campione d'Italia. З выходу Італії обмывать Ядраньске море, з югу Ёньске море і із западу Тіргеньске море і Ліґурьске море. Цілкова довжка берега є 7600 км. Ку Італії належать два великы островы в Серередоземнім морю: Сардінія і Сіцілія. Італія є членом земель Европской Унії і НАТО. Італія є членом Европской унії од року 1957. B Італії є офіціална мена Евро. Густота залюднїня — 199,8/км².
Микола Мушинка
Микола Мушинка (Микола Іванович Мушинка, Mikuláš Mušinka; 20. фебруар 1936, Курів, Чеськословеньско) — словеньскый фолклоріста і українознавець карпато-русиньского походжіня, іншоземный член Україньской академії наук. Дослїджує лемківскый фолклор в Югославії, Румунії, Польщі, Українї, в западных Чехах і Мораві.
Італія
Катеґорія:Італія
1389
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Микола Мушинка
Высшу освіту обтримав на Карловій універзітї в Празї, де під веджінём І. Панькевича та Є. Врабцовой почав штудовати фолклор южных Лемків. Штудовав в ашпірантурї на Празькій та і Київській універзітї. За сполкованя з дісідентами быв вышмареный з науковой области в роцї 1971 і змушеный быв працовати як пастырь коров ці як котелник аж до року 1990 коли быв регабілітованый і ся вернув на Пряшівску універзіту. В роцї 1999 здобыв тітул універзітный професор.
Одказы
Катеґорія:Русиньскы фолклорісты
Політеізм
Політеізм (многобожство) на роздїл од монотеізму є образ віры векшыны історічных і сучасных релілій. Політеізм знає веце богів як самобытны бытя, котры мають почливость култу. Конкретный чоловік але звычайно має в почливости (реґуларно) лем єдиного бога, найчастїше того тіпічного про ёго околіцю.
Катеґорія:Реліґія
Обь
Обь (сиб. гов. Об, татар. Омар, ненец. Саля ям) — крупна ріка у Западнов Сибирии, штодовга ріка у России. Довжина — 3650 км (з Иртышом — 5410 км). Починатся од збиванки ріков Бии и Катуни.
Катеґорія:Рікы Азии Катеґорія:Рікы Росії Катеґорія:Рікы подля алфавиту Катеґорія:Сибирия Катеґорія:Карське море
Бановци (Ниемци)
Бановци (хорв.: Banovci; серб.: Шидски Бановци) — сербске село на восточной граници Хорватии з Сербиев.
Полога
Село лежить о 15 км на юг од Дуная. До рока 1991 ся называло Шидскы Бановци, понеже положене о 14 км од найблизшого города Шид, котрый днесь е за границьов в Сербии. Через село иде автострада D46 и желѣзниця Загреб — Београд. До Загреба е 249 км, до Београда — 116 км.
История
До Другой свѣтовой войны село было нѣмецке. Подля списованя-1910 Бановцѣ мали 990 обыватели, з котрых 668 были Нѣмцѣ (67,5%), котрых етичнов нормов была тверда и якостна робота. По них зостала днешна церковь, школа и другы будовы. В роках 1944-1945 нѣмецке обывательство цѣлой Югославии было збавлене гражданства, маетку и выгнане. Нѣмцям Бановець пощастило, же они были наперед варованы одходячым нѣмецкым войском и 17. октобра 1944 40 аж 50 родин были организовано евакуованы.
Обывательство
Днешне село мае обывательство сербской народности и православной вѣры. Церковь Святой Петки (Параскевы) выставлена в роках 1773–1777 в неоклацистичном штилу, належить под юрисдикцию Срѣмской епархии з центром в Срѣмскых Карловцях, Войводина, Сербия.
В селѣ подля закона о народностных меншинах официално ся хоснуе кирилиця и сербскый язык. В школѣ ся выучуе по сербскы и по хорватскы.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Хорватии
Фотохемия
Фотохемия е конарь хемии, котрый штудируе реакции, збуджованы свѣтлом.
Найважнѣйшый природный фотохемичный процес — фотосинтеза. Ростлины продукують оксиген зоз диоксида угля и воды. Иншым подобным процесом е фотохемична синтеза витамина D, котра е животно потребна про моцны кости, а ся вытварять в кожи людей под вплывом ултралилового зарѣня.
Основны области практичного выхоснованя Фотохемии суть фотография, зготовлѣня полиграфичных форм и микрочипох методами фотолитографии, фотохемична синтеза, напримѣр, продукция капролактама.
Референции
Катеґорія:Фотохемия
Єланый Тюхтет
Єланый Тюхтет — ріка у Сибирии, а найме у Красноярской краине. Приток ріци Четь, а устя розміщати ся у селї Тюхтет.
Довгота — 57 км.
Тадж Махал
Та́дж-Маха́л — монумент, уміщеный дас два кілометры од города Агра (Індія), на березї річкы Джамна. Збудованый быв імператором Шах Джахан Мугалом як мавзолей про свою перзьку манжелку Мумтаз-Махал (в дївоцтві Арумад Бану Бегум), также знаной як Мутмаз-Ул-Замані, родины вплывного царёдвірця при дворї індійского правителя. Будівництво заняло 22 рокы (од 1630 до 1652 року).
Смоть также
Катеґорія:Світова дїдовизна ЮНЕСКО Катеґорія:Ставбы в Индии Катеґорія:Мавзолеи
Кубизм
Кубизм, cubisme од cube куб — авантгардный пруд во вытварном умѣню первой четвертины XX. стороча. Вывинув ся во Франции (Пабло Пикассо, Жорж Брак, Хуан Грис) и росширив ся на инде. Кубизм высунув на передину формалны експерименты — конштруованя объемной формы через выявлѣня простых устояных геометричных форм (куб, конус, цилиндер), роскладаня зложеных форм на просты.
Кубисты одмѣтовали овѣрены часом теории, же умѣня мать слѣдовати за натуров. Они творили нову реалиту зоз радикално фрагментованых объектох.
Зачаточно взникшый в малярствѣ, кубизм вплынув и на скулптуру (Александер Архипенко) и архитектуру (Ле Корбизье).
Кієв
Кієв (Київ) є головне місто Україны. Кієв ся находить на ріцї Днїпр, в севернїй части Україны. Має 2 952 301 жытелїв. Перше ся споминать у 482 році.
В Кієві знаходиться Софіївскый собор.
Галерия
Катеґорія:Міста Україны Катеґорія:Міста Европы Катеґорія:Головны міста
Іґор Стравіньскый
Катеґорія:Композіторы і музиканты
Асімілація (соціолоґія)
Асімілація (з лат. ad-similare, при-подобнити, приспособити) в соціолоґії і в културній антрополоґії значіть приспособлїня меншыны або пришляків векшыновій громадї. Загорнює научіня і приятя векшынового языка, обычаїв і културы холем в такій мірї, жебы розлукы не боронили в уплатнїню в громадї, але може значіти і начісто сплынутя з майорітнов громадов.
Проблем асімілації ставать у двох різных сітуаціях:
Література
Катеґорія:Социология Катеґорія:Соціолоґія културы
Ужок
История
Перва упоминка о селѣ походить з року 1582 з листины, потвержуючой, же властниками села суть Другеты. Хоть Ужок быв основаный в XVI. сторочу, але на зачатку XVII. стороча село вымерло од мора. По часѣ было заселене приходниками з Галичины.
В року 1910 зоз 1045 обывательох Ужка были: 823 Русины, 130 Нѣмцѣ, 62 Мадяре. Подля вѣры: 843 грекокатолици, 125 израелиты, 65 римокатолици.
25. септембра 1914 российска армада прорвала ся через Ужоцкый просмык до Мадярщины, але уже 4. октобра была выбита назад. Ещи мѣсяць ся тягли тяжкы бои, в котрых оборонцѣ стратили 20% своих воякох.
В боях были розбиты ужоцкы купелѣ, модерный балнеологичный курорт, котрый мав два домы з купелями (28 кабин), пять бунгаловох (60 цимрѣ), залы на шведску гимнастику, парк з фонтанов во формѣ фигуры Геркула, што ся бие з гидров. Тота фигура, зготовлена в року 1842, ся заховала и стоить днесь во дворѣ Ужгородского замку. В медживойновой, чехословацкой добѣ купелѣ были часточно обновлены и дале выуживали 7 мѣстных минералых жерел (три на питя, четыри на купелѣ), а тыж быв выбудованый готел Шпорт (в Другой свѣтовой войнѣ знищеный) на выхоснованя барз вгодных околичных теренох про лыжованя и туристику.
В року 1930 Ужок мав 1147 обывательох, з них были: 975 Русины, 72 Евреи, 62 Чехы и Словаци, 7 Мадяре, 31 чужоземцѣ. Грекокатолицка громада числила 974 вѣрникы. В селѣ была русинска школа (3 класы) и чешска (1 класа); жандарска станиця и мытниця (т. зв. финанцы).
В року 1944 в околици села на желѣзници Жорнава—Ужок успѣшны диверзии чинили партизаны оддѣлу О. В. Тканка. 16. октобра 1944 село выслободив од фашистох 18. стрѣлецкый корпус Червеной армады. З тым ся зачала писати украинско-совѣтска история села. В року 1969 в селѣ жили 1023 особы, была восямрочна школа, клуб и двѣ библиотекы. Селяне ся занимали овчарством и култивовали кромплѣ.
Памяткы
Деревляна шатрова тризрубна церква XVIII. стороча (хранена державов), свѣтова дѣдовизна UNESCO.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Великоберезнянський район
Великоберезняньскый район є бывшим районом в Україні на сіверо-западнуй части Закарпатской областы з центром у Великум Березнум. Границі района ся склали в комітатови Унґ в часы Мадярського королювства.
Референції
Катеґорія:Районы Закарпатской области
Трпіня
Трпіня (Trpinja; Трпиња) є серьбске село на Хорватії.
Катеґорія:Населены пункты Хорватии
Політіка
Політіка (з ґрецького поліс - місто, політіке техне - справованя міста) є многозначне понятя звычайно про процес і методу вырїшованя дакотрой ґрупы людей з плуралістічныма поглядами і інтересами.
Катеґорія:Гуманітны і соціалны наукы
6. фебруар
6. фебруар — 37. день рока в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать ( в переступнім роцї).
Святокрижске воеводство
Воеводство Святокрижске, województwo świętokrzyskie — едно з 16 воеводств Польщѣ, утвореных реформов року 1999, котре лежить в юго-выходной части штату з центром в Келцах.
География
Святокрижске воеводство лежить на юго-выходѣ Польщи и межуе з воеводством Мазовия на сѣверѣ, Люблинскым и Подкарпатскым на выходѣ, Малопольскым на югу, воеводством Шлезия на западѣ и Лодзьскым на сѣверозападѣ.
Газдовство
Грубый домашный продукт Святокрижского воеводства в року 2018 быв 49,7 млрд. зл., што чинило 2,3% ГДП Польщѣ, а на едного обывателя — 39,9 тыс. зл., з чим воеводство было дванадцяте в краю.
Референции
Катеґорія:Воеводства в Польщи
Пацеркы
Католицкы пацеркы
Обычайно тото шнурок, замкнутый в коло, котрый мать пять групп по десятцѣ нанизаных кульок або косток, оддѣленых пролишками, припадно векшыма кульками, костками. В едном мѣстѣ мать одбочку зоз пятьма кульками або костками, на конци з крижиком. Тото ся дотыкать пацерок, хоснованых католиками при ружанцю.
Про шпециалны виды ружанця
Суть шпециалны виды ружанця, де ся медитуе о иншых радостных або болестных подѣях. Напримѣр, на день Дѣвы Марии Болестной (15. октобер) читать ся семиболестный ружанець (7х7), де ся споминать на сѣм утрапѣнь Богородицѣ  При читаню шпециалных ружанцьох тыж хоснують шпециалны виды пацерок.
В иншых конфессиях
Иншы конфессии мають свои каноны дотычны числа и порядка читаня молитв, або религийной медитации. Одповѣдно, хоснованы при тому спомогы мають иншу конштрукцию и суть правлены з иншых материалох, респективно иншыма способами.
Референции
Катеґорія:Католицтво Катеґорія:Христианскы молитвы
1388
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Їджіня
Їджіня або тыж страва є продукт ці матеріал на выжыву людей конзумованый ґамбов в незміненій або управленій формі.
Катеґорія:Біолоґія Катеґорія:Їдла
1945
Референции
Катеґорія:Рокы
Гворка
Гворка є село в окресї Попрад в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.
Епитет
Епитет, од  ἐπίθετον “прикладеный” — слово, означѣня, придане ку дакотрому понятю, жебы досягнути векшой повноты и ясности, або шпециалного естетичного ефекта.
Типы епитетох
Переважно в той роли выступать адъектив, але можуть то быти иншы части речи. Напримѣр: «оксиген е газ без фарбы». Епитеты, придаючы шпециалный естетичный ефект, называють оздобныма, - ἐπίθετον ornans, напримѣр «ружовоперста Зоря».
Оздобны епитеты можуть быти опущены, з тым ся вытратить приданый епитетом естетичный ефект, але не идентификация самого понятя. В минулости часто намѣсто призвиска выступовав повинный епитет, - ἐπίθετον necessarium: Александер Великый, Томаш Аквинскый. Такы епитеты не можуть быти опущены, бо суть частьов идентификации понятя.
Окремым типом епитета суть усталены епитеты, - ἐπίθετον constans, напримѣр: «бѣлы личка», «враный конь», характерны про фолклор.
Референции
Катеґорія:Литературны термины
Светуше
Светуше (по ) є село в окресї Требішов в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.
Біблія
Біблія (од гр. τα βιβλία книгы) є головна книга хрістіанства. Складена є зо Старого а Нового завїтôв (же значить домолв Бога з людом). Стары завїт є складены з 39 (даґде 50) книг, а Новы - з 27. Стары завїт є за змыслом гебрейскый Танах. А головнов частинов Біблії хрістіане поважають Новы завїт. Во Новôм завїтї повїто о жытї Іса Христа (же значить помазаны) і о жытї ранніх хрістіан.
Катеґорія:Христианска литература
Дорога
Дорога (публична) е поземок, служачый на то, жебы каждый, кто ся дотримуе полицайных и дорожных предписох и норм, мог по ней ходити або ѣздити без жадной забороны з боку властника поземку.
Властництво
То, же дорога е публична, ограничать права властника лем з части, котра ся дотыкать дорожного руху. З того выплывать, же иншы права властности, напримѣр: кошѣня травы, збераня урожаю зо стромох, высадженых при дорозѣ, плата за потягнѣня труб, комуникаций, штрекы и др. належить ся властникови. Властником поземку може быти держава, административна единиця, комунита, юридична особа.
Референции
Катеґорія:Транспортны ставбы
Понедїлёк
Понедїлёк є єден із сїм днїв тыждня. Назва понедїлёк походить од назвы недїля (скорочено „по недїлї“).
Політічна партія
Політічна партія є політічна орґанізація, котра номінує кандідатів до публічных урядів під своїм властным іменом, протискує даяку ідеолоґію, або є створена за цілём рїшіня даякого проблему.
Жан-Пол Сартр
Жан-Пол Сартр (21. юна 1905 – 15. апріля 1980) быв французькый филозоф, писатель і драматік, єден з найвызначнїшых екзістенціалістів.
Биография
В року 1964 му была удїлена Нобелівска премія за літературу. Він єй але не перевзяв з такой прічіны, же ниґда не прияв жадне офіціалне оцїнїня, і вірить, же писатель не сміє допустити, жебы ся з нёго стала інштітуція.
Катеґорія:Філозофы Катеґорія:Нобеловы лавреаты з литературы Катеґорія:Отказавшиеся от Нобелевской премии Катеґорія:Екзістенціалізм Катеґорія:Персоналии:Франція Катеґорія:Персоналии 20. стороча
1386
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Завбуч
Завбуч — село в Перечинском районѣ Закарпатской области. Административно входить в Туряпасѣцку сельску раду въедно з селами Раково и Туря Пасѣка.
Кубофутуризм
Кубофутуризм — авантгардный напрям в умѣню зачатку XX. стороча, споившый в собѣ принципы кубизма и футуризма. Од кубизма перебрав роздѣлѣня на окремы геометричны фигуры, контраст фарб и ссувы, од футуризма — рух, енергию, скорость, адорацию свѣта машин.
Ґриґорій Жаткович
Ранный живут
Родив ся в селі Голубинноє в родині нотаря Павла Жатковича (1852—1916) и Ірмы Злоцької, дівкы сященника и културного діятеля Феодосія Злоцького. В 1890 р. Павел Жаткович еміґровав до Споєных Штатув Америкы, а за рук упровадив там ай жону из дітьми. Бывали раз у нюйоркському Іст Сайді, дас у 1904 р. ся перенесли в Гомстед попиля Піттсбурґа.
Кубофутуризм
Кубофутуризм себе явив передо вшиткым в малярствѣ, скулптурѣ, але и в поезии, де ся указав смѣлыма експериментами з языком.
Ґриґорій Жаткович
Ранный живут
В основну школу и середню школу (анґл. DeWitt Clinton High School) Ґриґорій ходив у Іст Сайді. Пак ся вчив у вступнуй школі римокатолицького коледжа Св. Вінсента (Saint Vincent College) у вароші Латроб, Пенсілванія. Дале продовжив школованя на університеті, што діля тогочасного Русина-еміґранта было доста нетіпово. У 1907 р. кунчив Університет Дюкейн (Duquesne University) у Піттсбурґу из тітулов бакаларя політичных наук. У 1919 р. кунчив щи юрідичный факултет Пенсілванського університета, престіжної высокої школы Блющової ліґы. Подля дакотрых інформацій, дустав ай тітулу маґістра права на Джорджтаунськум університеті у Вашінґтоні. Поширенов є хыбна думка, же мав докторат. Як споминать сам Жаткович, «[у Європі] ня вшиткі кличуть доктор Жаткович, што є належна тітула діля юрісты». Такой у 1919 р. удкрыв пріватну юрідичну практику в Піттсбурґови. У якыйись час за Першої світової войны робив правным радником у піттсбурґському удділеню компанії Дженерал Моторс.
Робота з АНРУР
Скоро по еміґрації Ґриґоріюв отець Павел Жаткович завзяв передньоє місто в русинському житю Америкы. Быв змежи основателюв вплывного Соєдиненія ґрекокатолических русских братств, пак став главным редактором новинкы Соєдиненія, «Американского русского вѣстника». Ґриґорій Жаткович ся сам нияк не анґажовав у діла русинськых іміґрантув. У юлію 1918 р. была основана Америцька народна рада Угро-Русинув. Пуд конець септембра, Народна Рада сконтактовала Ґриґорія Жатковича, котрый ся согласив на роль правного радника и офіційного представителя. Жаткович пак участвовав у составленю меморандума діля презідента США Вудрова Вілсона и вєдно з Михаилом Ганчином приладив анґліцькый переклад. Из помочов пенсілванського конґресмена Ґая Е. Кемпбелла делеґація Народної рады в чолі з Жатковичом была закликана на аудієнцію в презідента, котра ся удбыла 21. октовбра 1918. Змежи політичных лідерув іміґрантув лем Жаткович и Томаш Масарик мали личный контакт из презідентом США. Делеґація представила Вілсонови свуй меморандум из трьома варіантами будучности Угорської Руси, были то независимусть, изъєдиненя («сполочна Управа» ) из Русинами Галичі и Буковины, або автономія в границях Угорщины. Намісто сих опцій Вілсон рекомендовав изъєдинити ся у федерацію из даяков братськов словянськов державов на правах автономії.
Старина (окрес Стара Любовня)
Старина на мапах: 49.32556°N, 20.82778°W Старина (слов. Starina, мад. Poprádófalu) є село на Словеньску в окресѣ Стара Любовня.
Ґриґорій Жаткович
Робота з АНРУР
Такой 23–25. октовбра 1918 удбыла ся стріча Централноєвропейської демократичної унії в Філаделфії, де Жаткович зась вюг делеґацію Угро-Русинув. Вєдно з представителями 20 далшых народув пудписав Декларацію общых цілюв. 25. октовбра америцькі Русины ся стрітили з Масариком, жебы продіскутовати злученя з Чехословакійов, включно из будучым статусом Русинув и границями їх автономії.
Старина (окрес Стара Любовня)
З истории
Перва споминка о селѣ походить з року 1352. Тогды село называло ся Стара. Од року 1773 споминать ся под назвов Старина. В року 1890 село мало найвеце, бо аж 485 жители; року 1930 — 401, 2001 — 86. Подля списованя 2011 — 47.
Ґриґорій Жаткович
Робота з АНРУР
На засіданю 12. новембра 1918 Народна рада прияла тзв. Скрентонську резолуцію за злученя з Чехословакійов на правах автономії и становила теріторію будучої русинської адміністрації. Приятоє было ай Жатковичово внесеня провести плебісціт межи америцькыма Русинами, де бы ся могли высловити за будучнусть Русинув у Європі. Плебісціт быв проведеный у децембрі 1918 непрямым голосованьом. За злученя з Чехословакійов проголосовали 66,4% (732 из 1102) делеґатув.
Завбуч
История
В чехословацкой добѣ село еще не мало штатистично-административный статус, в приселку Заобуч села Туря Пасѣка была еднокласна русинска школа (1930).
Старина (окрес Стара Любовня)
Полога села
Село е умѣстнене на лѣвом березѣ Попрада, над польсков границьов, в надморской вышцѣ 466 м. Розлога села — 908 гектары. Про свою чиселну малость не мать властный поштовый уряд, належить до поштового уряду в Малом Липнику: 065 46 Malý Lipník.
Структура громады
Подля народности (списованя 2011):
Подля материнского языка (списованя 2011):
Подля конфесии (списованя 2011):
Числа поданы з датабазы осад Словакии.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Ґриґорій Жаткович
Твореня Пудкарпатської Руси
Узброєні резултатами плебісціта, Жаткович и голова Америцької народної рады Юлій Ґардош рушили на мирову конференцію до Паріжу, де прибыли 14. фебруара 1919. Вєдно з Антонійом Бескидом утворили Руську комісію, котра мала репрезентовати вшиткых Карпато-Русинув. Як член Руської комісії, Жаткович представив Скрентонську резолуцію и резултаты плебісціта америцькому дипломатови Едварду Гавсу, премєрови Чехословакії Карлови Крамаржови и міністрови загранича Едвардови Бенешови.
8. мая 1919 представителі пережых русинськых рад искликали Централну руську народну раду в Ужгороді. Жаткович быв убраный за єї почестного ведучого. Почасти на його наліганя Рада ся удступила уд вопроса прилученя Лемковины до Чехословакії (за слабі удносины Жатковича з Лемками-русофілами пак споминав Димитрій Вислоцькый). 16. мая Рада одобрила Жатковичову проґраму из 14 пунктув тай именовала го «первымъ министромъ», уповномоченым єднати з Чехословакійов в имню Рады. Жаткович судив, же русинська держава («Угро-русскій штатъ») буде федералнов автономійов. Наперек тому, Чехословакія пушла путьом централізації, што мусіло спровоковати конфлікт. У кунцьови юлія Масарик и міністер внутрішных діл Антонін Швегла попросили Жатковича стати в чоло дочасної влады, пятичленної Діректорії. 18. новембра 1919 уголосив ся так званый Ґенералный штатут, котрый становив адміністрацію Пудкарпатської Руси (нова офіціална назва теріторії). Штатут брав Діректорію лем як консултативный орґан, місто неї край мав адміністровати чеськый урядник (Ян Брейха). Наперек чеканю русинськых політикув дочасна границя из Словакійов была проведена ріков Уж.
У януарови 1920 Жаткович пушов до Прагы, де ся перебігом шести місяцюв стрічав из урядниками тай президентом Масариком, провбуючи розрішити політичні непорозуміня. 19. фебруара подав демісію из свойої довжности в Діректорії (пак у марті демісію подали остатні єї члены). Незадовго ся зась договорив из централнов властьов — 26. апріля Діректорію замістила Ґубернаторська Рада, а два тыждні по тум Жаткович быв именованый «дочасным ґубернатором».
Ґубернаторство
Жаткович зачав роботу вопросом выберанок до сойму Пудкарпатської Руси. У кунци року пушов до Прагы, жебы подати проєкты електоралного права и пудкарпаторуської констітуції. Выберанкы, наплановані на януар 1921, мали нараз рішити проблему автономії и границь — по неуспішных переговорах у януарови 1920 граничный вопрос быв лишеный на будучый сойм. Выберанкы ся наконець не удбыли у становленый час.
Пуд час свого ґубернаторства Жаткович ся змагав додержовати невтралнусть у конфліктах межи русофілами и українофілами, православныма и грекокатоликами. Тоту саму позіцію тримала новинка «Русинъ» из Жатковичовым братом Теофілом у функції шефредактора. Тота політика ся провказала як неефективна — русофілська фракція стала в опозіцію ґубернаторови, замітуючи му преференції українофілум. Маючи доступ до єдного з мала моторув у реґіоні, Жаткович ся старав нащивити штомай булше сіл на Пудкарпатю, жебы ліпше порозуміти потребы русинського населеня.
По вертаню в Америку
Жаткович из родинов ся вернув до Америкы в авґусті 1921. У тум самум році опубліковав справозданя-спомины (Expose), провюг дакулько публічных лекцій за свою політичну діятельнусть у Європі. Потум у 1920. и 1930. роках лишив активну роль у русинськуй політиці. У 1926–1932 рр. быв правным радником Соєдиненія и єпископа Русинського грекокатолицького екзархату.
У америцькуй політиці раз быв членом Републиканської партії, пак у 1934. році, за влады демократа Рузвелта, перейшов ид Демократичнуй партії. Быв именованый судьом у справах компензацій робутникам штату Пенсілванія (1934—1936), пару місяцюв у 1936 р. быв личным секретарьом мера Піттсбурґа и главным правным урядником вароша. Скоро ся вернув до републикан, за котрых аґітовав межи піттсбурґськыма робутниками-іміґрантами з Середньої, Южної и Восточної Європы. Годно быти, же Жатковичово справованя в америцькуй політиці верже світло на його тактичноє зближеня з українофілами в Пудкарпатськуй Руси, и з русофілами май пак у Америці.
Як ся видит, Жаткович нияк не коментовав розпад Чехословакії и мадярську анексію Пудкарпатя в 1938–1939 рр. У русинську політичну діятельнусть вернув ся в септемброви 1941. Того місяця основав місячну новинку The Carpathian, котра давала інформацію за судьбу Русинув у Європі. Загнав удкрытоє письмо «америцькым Карпаторосам [Carpathian Russians]» и письма презідентам США (Франклін Рузвелт) и Чехословакії (Едвард Бенеш, у екзилі), прикликуючи ид обновленю Чехословакії включно з Пудкарпатськов Русьов.