cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вроцлав
История
Вроцлав первый раз упомянутьй в року 980 яко Бреславль. Од конця X. стороча входить до польской державы. Од року 1261 достав автономию на основѣ магдебургского права, в року 1335 яко Вратислав перейшов ку Чехии въедно з цѣлов Шлезиев, а в року 1526 ку Габсбургам; в року 1741 ку Пруссии и так наконець став ся частьов Германии, а по Другой свѣтовой войнѣ — Польщѣ.
Газдовство
Во Вроцлаве суть найвекшы в Польщи мукомолны капациты, електронный промысел и обробка данных, ливарскы выробнѣ, фабрикы тяжкого машинарства, текстилны фабрикы, фабрика мѣдяной компании Hutmen и подприятя потравинарского промысла.
Референции
Катеґорія:Населены пункты в Польску
956
Вмерли
Катеґорія:Рокы
955
Вмерли
Катеґорія:Рокы
954
Вмерли
Катеґорія:Рокы
30. май
30. май — 150. день рока (151. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Зарѣча (Закарпатска область)
Зарѣча, Заріччя — село на Иршавщинѣ в Закарпатской области Украины. До року 2020 административно належало ку Иршавскому району, од року 2020 — ку Хустскому. Центер Зарѣчанской сельской громады, до котрой належать тыж села Гребля, Нижное Болотное, Ольховка.
История
Перва исторична споминка датована роком 1242.
Од зачатку властникы села были люде з рода Гачайох (Gacsályiak), аж до року 1483, коли тот род вымер. До Трианона село належало ку правобережному, Притисянскому округу (Tiszáninneni járás) жупы Угоча (на мапѣ жупы означеный ч. 1). В року 1910 (мадярска доба) в селѣ были 1703 обывателѣ: 1572 Русины, 107 Нѣмцѣ, 18 Мадяре. Религийны громады: грекокатолици 1595 особ, израелиты 107 особ.
В року 1930 (чехословацка доба 1919–1939) в селѣ Zářiči (Alsókaraszló) быв 1721 обыватель: 1615 Русины, 95 Евреи, 2 Чехы и Словаци, 9 чужоземцѣ (без чехословацкого горожанства). Грекокатолицка громада числила 1588 вѣрникы и мала муровану церкву Св. Духа од року 1881. В селѣ быв нотарскый уряд, ходив державный автобус. Была русинска школа (6 клас).
Украинска история села зачала ся писати 25. октобра 1944, коли село было выслободжене од фашистичной окупации 17. гардийскым корпусом Червеной Армады. За рокы совѣтской влады отворена середня школа, културный дом, библиотека, до року 1969 збудованы над 1000 будинкы. В року 1969 в селѣ жили 2758 особ.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
951
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Бунка (біолоґія)
Бунка (латиньскы cellula) є базова ставебна і функчна єдиніця тїл орґанізмів, нїґда але тых небуньковых, якыма суть віры, віроіды і вірусоіды. Суть обколесены мембранов і днука обсягують концентрованый водный росток вшелиякых субстанцій (цітоплазму). Обвыкло обсягують ґенетічный матеріал і суть способны ся дїлити.
Катеґорія:Біолоґія
Бізніс
Бізніс є неперерывна самобытна актівіта даякой персоны за цілём здобытя зыску. Законник бізнісу бізніс дефінує як актівіту веджену самобытно бізнісменом властным іменом і на властну одповідность, за цілём здобытя зыску.
950
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Буковець (окрес Стропков)
Буковець (по словеньскы Bukovce) є село в окресї Стропков в Пряшовскім краю на северовыходї Словенска. Днешнє село взникло злучінём Малого і Великого Буківце в року 1964.
Історія
В історічных зазнамах є село Великый Буковець першый раз спомянуте в року1379 коли належало родинї феодалів Цударівцям. В XV. сторочу было частёв Маковицького панства, од року 1569 належало Стропковскому панству. Од року 1767 належало родинї Сірмаї. На кінцї 19. стороча была масова еміґрація Буківянів за океан до США. В часї першой світовой войны было село на фронтовій лінії. Населїня ся занимало головно польногосподарьством і выпалёванём деревяного угля. В року 1929 зачала працовати лїсна пилка "Шаламун Розенберґ". В другій світовій войнї было село значно пошкоджене.
Малый Буковець ся першыраз споминать в 1652 як часть Маковицького панства. В року 1742 збудовали монастырь василінанів, котрый ся в року 1782 став маєтком Мукачовской єпархії.
Старша будова школы поставлена в 1891, нова школа выбудована в 1957-60.
Село было електріфіковане в року 1958, в 1972 быв зробленый водовод, 1972-74 быв поставленый културный дім, в 1993 проведена ґазіфікація.
Ґеоґрафія
Село лежыть во вышцї 239 метрів над морём на плосї 11 км². Мать около 560 жытелїв.
Етніціта
Подля списованя людей в року 2001, 52.6% мать словеньскый материньскый язык і 47.4% русиньскый. Но у селї жыє тыж чіслена циґаньска меншына котра ся пише міджі Словаків.
Реліґія
Подля списованя людей в року 2001, 92.1% суть ґрекокатолицькой, 5.3% православной і 2.6% римокатолицькой віры.
30. новембер
30. новембер — 334. день рока (335. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
949
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Болгарія
Болгарія (България) — країна в Европі. Болгарія є членом Европской унії од року 2007. Головне місто Болгарії є Софія.
Подля списованя 2016 в Болгарії жыють 7 101 859 обывателе. Густота залюднїня — 65/км².
Історія
В минулості Болгарія была царьство (Перше царьство (681 – 1018), Друге царьство (1185 – 1396), Третє царьство (1908 – 1946)).
Адміністратівне дїлїня
Болгарія ся дїлить на 28 области, котры выникли на закладі презідентского декрету № 1 з 5 януаря 1999 р. Области в Болгарії ся далей дїлять на 265 общын.
Области в Болгарії:
Катеґорія:Болгария Болгария Катеґорія:Країны Катеґорія:Европска унія Катеґорія:Державы НАТО Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1990
30. юл
30. юл — 211. день рока (212. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
947
Вмерли
Катеґорія:Рокы
946
Вмерли
Катеґорія:Рокы
945
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Теодор Ройкович
Теодор Ройкович, *27. юн 1877, Дрениця, Шариш, Австро-Мадярщина – †31. октобер 1963, Пряшов, Чехословакия — священик, сполоченскый, културный и церковный дѣятель, публициста, редактор русинскых периодикох. Познатый як пропагатор русинскых идей.
Штудии и священича служба
Закончив гимназию в Пряшовѣ, богословску семинарию в Будапештѣ (1901). Быв настоятельом храма в Джачовѣ, Лютинѣ и Пряшовѣ. Од року 1930 — каноник Пряшовской епархии.
Сполоченска и литературна робота
Од року 1931 быв головным редактором новинкы «Русское слово», в роках 1938–1939 новинкы «Пряшевская Русь». Быв в числѣ инициаторох основаня русинской гимназии в Пряшовѣ (1936). Автор гры «Из болота к счастью», брожуры «Отзывы карпаторусско-словацких отношений» (1936) тай иншых.
В януарѣ 1922 в сполуавторствѣ з Антонийом Бескидом и Виктором Берецкым склав Меморандум Пряшовской народной рады, котрый подали до парламенту в Празѣ, де жадали, обы Спиш быв злученый з Подкарпатсков Русьов, жебы в Ужгородѣ была отворена универзита, жебы в русинскых школах язык выукы быв русинскый и неодкладно была выбрана автономна влада.
В 1930-х роках Ройкович з групов колег ходили до Америкы зберати грошѣ на сиротинець, монастырь и русинску гимназию, и их мисия была успѣшна, хоть чехословацка влада тому пробовала завадити. Быв тыж касирьом епархиалного освѣтового фонду, котрый успѣшно финанцовав русинскы школы и ведучым епархиалного фонду священичых вдов и сирот.
Референции
Катеґорія:Русиньскы писателї Катеґорія:Русиньскы церьковны дїятелї
30. юн
30. юн — 181. день рока (182. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
944
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Минералогия
Минералогия, од minera «руда» +  λόγος «учѣня, наука» — наука о минералах, их зложѣню, даностях, физичной штруктурѣ, условиях формованя, указаня ся и перемѣн в природѣ.
История
Як окрема наука минералогия сформовала ся в добѣ Ренесанции (Георг Агрикола и др.). Термин минералогия введеный в року 1636 италианскым. ученым Бернардом Цезиусом. Во XVIII. ст. од минералогии ся выокремила кришталография, в XIX. ст. — петрография, в XX. ст. — наука о хосенных копалинах, геохемия, кришталохемия. Основы модерной минералогии заклали Владимир Вернадскый, Виктор Мордехай Голдшмидт и др.
Терминология и конарѣ
Минералогия характерна великов розманитостьов теоретичных и ужитковых напрямох, а тыж богатов системов назв и номенклатуров. Днесь минералогия хоснуе около 14000 терминох, якыма означать научны поняття. Традично учебный предмет минералогия дѣлять на двѣ векшы части: общу або теоретичну и описову або систематичну (опис минералох). Традичны конарѣ суть: Новы конарѣ суть:
Референции
Катеґорія:Минералогия
942
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Мышперхач
Мышперхач е ссавець. Як иншы ссавцѣ, мать волосы або кожушинку на своем тѣлѣ и е теплокровный. Малое мышперхача кормить ся молоком од своей матери через даколько тыждни по уроджѣню. Мышперхачѣ суть едины ссавцѣ, котры знають лѣтати. Крыла мышперхача мають цѣлком подобны кости, як тоты, што суть в руках чоловѣка, але мають барз довгы персты, а меджи нима натягнута кожа як мембрана.
Научна назва ряда — Chiroptera, входить до него понад 1000 окремых видох.
Назва Chiroptera походить з  χείρ – cheir рука и πτερόν – pteron крыло — и означать «рука-крыло»
Росширѣня
Мышперхачѣ росширены на всѣх континентах, окрем Антарктиды.
Найменшый мышперхач з рода Pipistrellus важить около 5 г, а тѣло его лем 4 цм довге. Найвекшый мышперхач — калонг (Pteropus vampyrus) жие на островѣ Ява, тѣло мать 40 цм довге и важить ай понад кило.
Способ живота
Мышпергачѣ ведуть ночный способ живота. Очи им видять так добрѣ, як людскы, але вночи им веце служать уха. Они годны выдавати ултразвук, а их уха приймуть одбитый сигнал подля принципу радара. Зато годны «видѣти» найменшы инсекты, а то не лем, як суть далеко, але и якым напрямом летять, а пак еден маленькый Pipistrellus за едну ночь пожере аж 3000 инсектох.
Дакотры виды мышпергачи кормлять ся овоцинов, цвѣтами, рыбов, жабами, а дакотры и меншыма мышпергачами.
Там де е студена зима а недостаток поживы, мышпергачѣ заходять до зимушного спаня, коли их метаболизм зойде на минимум, и так перебудуть зиму. Через день мышпергачѣ сплять, на то выберають собѣ тихы мѣста: пещеры, тунелы, подовы просторы, або и зохаблены будинкы. Зберають ся колониями до 40 тысяч екземплары.
Референции
Катеґорія:Chiroptera (рукокрылы)
31. децембер
31. децембер — 365. день рока (366. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. Останный день календарьного рока. Один з двох днів року, в які може бути додана високосна секунда (інший такий день — 30. юн).
Біловежа
Село Біловежа (по ) ся находить 10 кілометрів на северовыход од Бардеёва в Низкых Бескидах, в долинї потічка, котрый тече до рікы Топля.
941
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Біловежа
Днешность
В селї мають школу и школку, културный дом, пожарну збройницю. Оддавна знамый є співацкый колектив "Біловежанка", котрый але током часу уж потребуе омолоджіня. В днешности около 85% жытелїв суть русиньского походжіня, але молодежь и дїти уж векшинов бесїдують по словацькы.
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Русиньскый язык за материньскый означіли 415 жытелїв (50,1%).
940
Вмерли
Катеґорія:Рокы
939
Вмерли
Катеґорія:Рокы
938
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Білорусь
Білору́сь (Беларусь, Biełaruś, Беларусь, Белоруссия), офіціалнов назвов Репу́бліка Білору́сь (Рэспубліка Беларусь, Республика Беларусь) — внутроземный штат во выходній Европі. Гранічіть з Польском (407 км), з Літвов (660 км) і Латвіёв (167 км) на западї, Росіёв (900 км) на северї і выходї і з Українов (975 км) на югу. Головне місто є Мінск. Презідент — Александр Лукашенко. Густота залюднїня — 45/км².
Історія
Катеґорія:Білорусія Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1991
Біолоґія
Ґалерія
Катеґорія:Природны наукы
4. авґуст
4. авґуст — 216. день рока (217. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Надпоручник
Надпоручник — военска шаржа, высша од поручника а низша од капитана.
Референции
Катеґорія:Военскы шаржы
937
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Біотехнолоґія
Біотехнолоґія суть технолоґії основаны на хоснованю знаня з біолоґії, хоснує ся в польногосподарстві, потравинарстві і медицинї. Іде передовшыткым о хоснованя низшых форм орґанізмів.
Катеґорія:Біолоґічны области
4. децембер
4. децембер — 338. день рока (339. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
935
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Великый выбух
Великый выбух (анґліцькы Big Bang) є наукова козмолоґічна теорія, котра описує ранный вывой і формованя весміру. Головна ідея є, же обща теорія релатівіты може быти комбінована з позорованём ґалаксій оддалюючіх ся од ся, з чого ся дасть выводити став весміру в минулости, але і в будучности.
Катеґорія:Астрономія
936
Вмерли
Катеґорія:Рокы
934
Вмерли
Катеґорія:Рокы
4. новембер
4. новембер — 308. день рока (309. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Вакамія Мару
Вакамія Мару (японьскы: 若宮丸) і пізнїше Вакамія (японьскы: 若宮) быв японьскый носіч гідропланів, лодь служача в японьскім цісарьскім наморництві і тыж вообще першый японьскый носіч летадел.
Катеґорія:Транспортны средства
933
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Михайло Вальковскый
Михайло Вальковскый, *24. юн 1837, Нехвальова Полянка, Земплин, Австрийска империя – †4. апрѣль 1890, Пряшов, Австро-Мадярщина — грекокатолицкый священик, карпаторусинскый историк, педагог.
Штудии и священицтво
Зачав школованя в родиску, продовжив в Унгварѣ (основна школа, низша гимназия) ай Еперьешу (7–8 класы гимназии). Высоку школу (теологию, филозофию, историю тай языкознательство) штудовав во Вѣдню (1857–1862).
Педагогична робота
В року 1862 Михайло Вальковскый зостав помочным учительом истории тай филозофии на Пряшовськой католицкой гимназии. В року 1866 в Будапештѣ склав квалификачный испыт на гимназиалного професора истории, географии тай филозофии и в том статусѣ продовжив роботу на Пряшовськой гимназии. Активно ся участнив русинского културного живота и быв меджи закладателями Общества св. Йоанна Крестителя. В роках 1865 и 1868 быв выбраный на члена управы Общества, а в року 1871 — секретаря. Быв тыж воспитательом в алумнею (интернатѣ) при гимназии, де зоз бывателями каждоденно комуниковав по русинскы и прискѣпльовав им патриотичну свѣдомость.
Учебник истории
Михайло Вальковскый написав и выдав учебник История Мадярщины про народны школы. Учебник подавав историю Мадярского кральовства, ориентовану на русинского читателя. Книга мала ай друге выданя (1880), котре было доповнене подробнѣшыма знамостями о роли, участи Русинох в историчных подѣях, або вплывѣ тых подѣй на них.
Референции
Катеґорія:Русиньскы педаґоґы Катеґорія:Русиньскы історіци
Дарвел
Дарвел, Darvel, шкотскы: Dairvel, шк.гелскы: Darbhail — село, положене во Выходном Ейрширу (East Ayrshire) в Шкоции (Велика Британия).
Полога
Дарвел лежить на дорозѣ А71, котра перетинать Шкоцию од Ервина на выходном березѣ до Единбурга на западном. Оддаленый о 14 км на выход од Килмарнока, административного центра Выходного Ейршира. На южной околици Дарвела тече рѣка Ервин.
История
Дарвел основав в року 1752 властник тамошной землѣ Джон Кэмпбелл, 4-й граф Лаудонскый, жебы мав зыск од свого маетку, а оселив там зачаточно 12 родин. В року 1780 Дарвел мав уже понад 400 обывательох. Од року 1876 в цѣлой долинѣ рѣкы Ервин, зачали фабричну выробу чипок, была фабрика и в Дарвелѣ, котрый став ся познатым в цѣлом свѣтѣ як «чипковый Дарвел». Продукция ся експортовала на вшиток свѣт, майвеце до Индии. Од 1900-х аж до конця 1970-х на вшитку силу пробовали конкуровати з фабриками Индии и Китая, але програли. Днесь фабрикы в Дарвелѣ збуряны, жебы мати мѣсто на бывалны ставбы. Але тото ремесло не утратило ся. Чипкы ту и дале плетуть, и майже на кождом оболоцѣ в селѣ висять фирганкы тутешного чипкованя.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Великой Британии
931
Вмерли
Катеґорія:Рокы
930
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Шкоция
Шкоция, по англицкы и шкотскы Scotland, по гелскы Alba — штат в статусѣ автономной административно-политичной части Споеного Кральовства Великой Британии и Сѣверной Ирландии.
Шкоция занимать сѣверну часть острова Велика Британия и прилеглы островы. Хоть она териториално занимать третину Великой Британии, подля обывательства там жие лем десятина.
История
В старовѣком Римѣ Шкоцию называли часто Каледониев. Античны авторы называли обывательох Шкоции пиктами, од V. стороча  там з Ирландии зачали ся селити шкоты. В IX. сторочу ся склало споене кральовство пиктох и шкотох, называне Алба, а од XI. стороча познате як Кральовство шкотох Regnum Scottorum або Шкоция  Scotia,  Scotland.
Од конця XIII. стороча Англия пробовала добыти Шкоцию, але натрафила на одпор. В року 1314 Шкоты поразили англицку армаду. В року 1328 Англия вызнала независимость Шкоции. Од року 1603 на англицкый престол наступив краль Якуб І. Стюарт (1566-1603-1625) з шкотского дома Стюартох. Быв он разом и кральом Шкоции яко Якуб VI. (1566-1567-1625) и так в часѣ его панованя реализовала ся Уния корун меджи Англицкым и Шкотскым кральовством. В роках 1651–1952 Шкоция была насилно прилучена ку Англии, а в року 1707 набрали силу официалны акты, котрыма ся закончила ся история Шкотского кральовства, и оно вошло в Кральовство Великой Британии.
Обывательство
Шкоты суть трудолюбивы, практичны и горды своима традициями и оригиналнов културов. Хоть дефинитивна векшина теперь говорить по англицкы, гелскый (Scottish Gaelic) и шкотскый (Scots) язык мають широкый вплыв и хоснованя, суть подтримованы в новом парламентѣ од року 1999, а мѣстны школскы администрации суть повинованы включити до програмы школ выуку тых языкох и литератур там, де на то е потреба. При том, же Шкоция найрѣдко заселеный регион Великой Британии, ту основна маса обывательства сконцентрована довкола четырьох мѣст: Абердин, Данди–Перт, Единбург, Глазгов, котры суть центрами промысла, транспорта и торговлѣ. В тых мѣстах густота обывательства стораз векша як в найменше заселеных частях Шкоции.
Референции
Катеґорія:Країны Европы Катеґорія:Країны Катеґорія:Велика Брітанія
4. октобер
4. октобер — 277. день рока (278. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
929
Вмерли
Катеґорія:Рокы
4. септембер
4. септембер — 247. день рока (248. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Единбург
Единбург, и шкотскы: Edinburgh [ˈɛdɪnb(ʌ)rə], шк.гелскы: Dùn Èideann [tuːn ˈeːtʃən] — главный город  Шкоции (Велика Британия) (од року 1437) и другый найвекшый ей город. Административный центр столичного округа (City of Edinburgh).
Чорна Тиса
Чорна Тиса може означовати
Единбург
Подля штатистичных шацункох, обывательство Единбурга числило 488 050 особ (середина 2016), але 518 500 особ (середина 2019) про столичный округ и 1 339 380 особ (2014) про ширшу агломерацию.
Малый круг
Малый круг на сферѣ На роздѣл од того, великый круг дѣлить сферу на двѣ половкы Малый круг в сферичной геометрии — круг, вытвореный ростином сферы ровинов, котра не проходить через центер сферы.
Напримѣр:
928
Вмерли
Катеґорія:Рокы
927
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Eutheria (высшы ссавцѣ)
Высшы ссавцѣ (Eutheria), од εὐ-, eu- "добре" або "праве" и θηρίον, thēríon "звѣря" циже "правы звѣрята"– инфраклас живородных ссавцьох. Вшиткы днесь екзистуючы Eutheria, их послѣдный общый предок и его вымерлы потомкы належать ку плаценталом.
Од иншых ссавцьох, вырозняють ся Eutheria розличныма фенотипичныма властностями своих ног, кецеленок, вилиць и зубох. Главным роздѣловым знаком Eutheria, котрым ся оддѣляють од низшых ссавцьох, е абсенция торбовых косток, што не ограничать росширѣня бриха в часѣ выношованя плода. Найстаршый днесь познатый представитель Eutheria — вид Juramaia sinensis, котрый жив около 160 млн рокы тому.
Eutheria vs Placentalia
Давнѣйше назву Eutheria брали як синоним Placentalia, але в сучасности переважать позиция, же тото суть окремы таксоны.
В року 1872 Теодор Гилл описав Eutheria так, же зараховав там и торбарьох Marsupialia и их предкох, але в сучасной дефиниции, котра е од Томаса Генри Гаксли, 1880, торбарѣ Marsupialia не входять до Eutheria.
В сучасности понятя Eutheria е ширше од Placentalia:
4. фебруар
4. фебруар — 35. день рока в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать ( в переступнім роцї).
924
Вмерли
Катеґорія:Рокы
4. януар
4. януар — 4. день рока в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать ( в переступнім роцї).
Васко да Ґама
Васко да Ґама, Vasco da Gama  Ва́шку да Га́ма, быв єдным з найвызначнїшых портуґалскых мореплавців і обявителів. Народженый міджі 1460 і 1469 (в Сінес, южно од Лісабона), умер 24. децембра 1524 в Кочіну (Індія). Ґраф з Відіяуеіры од року 1519. Своїма трёма путями до Індії (1497-1499, 1502-1503, 1524) положыв базу про пізнїше упевнїня Портуґалії як колоніалной державы.
Катеґорія:Вандровници
Магдебургске право
Магдебургске варошске право, Magdeburger Weichbildrecht, Ius theuthonicum — феодалне варошске право, вывинуте в XII. сторочу в нѣмецком  Магдебургу (1188), а з часом прияте во вецерох мѣстах Европы, котре ся стало символом варошского самоурядованя феодалной епохы. В славянскых землях ся тыж называло «нѣмецкым правом».
История
Интензивный рост варошох и вывин варошского права в нѣмецкых землях (в том числѣ найросширенѣйшых его систем — Магдебургского и Любекского варошского права) звычайно звязують з походами X.–XI. ст. нѣмецкых императорох до Италии, де ся они запознали з варошами, а наступно подля взору и звычаю их, зокрема, заклали ряд саксонскых варошох на рѣках Зале, Лаба тай Одра.
В XIII. сторочу магдебургске право ся зачинать росширьовати на Чешске и Мадярске кральовства, а од половкы стороча на землѣ Польского кральовства, На польскых землях за два стороча таке право достали 555 вароши, в их числѣ тоты, што днесь суть на западѣ Украины. Магдебургске право екзистовало до XVIII.–XIX. ст. а поступно было вытѣснене новѣйшыма законами новонасталых держав.
Обсяг
Варошы з магдебургскым правом мали самоурядованя, даньову и судову имуниту, право властности на землю, полеготы про ремесла и торговлю и были вывольнены од феодалных повинностей (окрем фурманкы). Магдебургске право обсяговало порядок выбраня варошской влады, ей функции, основны нормы цивилного и криминалного права, правила судного поступку и зданьованя, вызначало чинность торговцьох, ремеселникох и др.
Едным з економично найважнѣйшых было право вольной торговлѣ. Напримѣр, в Киевѣ через XVI.–XVII. ст. платило «право складу», подля чого чужоземцѣ, што везли товары Днѣпром або по суху, мусѣли стати ту на 10–20 днѣ и продавати часть свого товару. З того мали добрый хосен городска рада и тамошны гандляре, котры скупововали гуртом значны партии транзитных товарох, а пак их перепродавали. Складске право мали тыж Луцк, Камянець, Львов.
Ватікан
Ватікан (офіціално Містьскый штат Ватікан) є найменшым независлым штатом світа (0,44 км², 921 жытелїв) творячій енклаву серед Рима (Густота залюднїня — 2272/км²). Є резіденціёв Святой столицї, найвысшой авторіты католицькой церькви. Іде о абсолутістічну теокрацію, на чолї того штату стоїть римскый єпіскоп або папа римскый.
Ватікан Катеґорія:Країны Катеґорія:Головны міста Катеґорія:Міста Европы
Universal Music Group
Централа в Санта Моника, Калифорния Universal Music Group (UMG, часто покуртано называна просто Universal Music) — нидерландско-америцке музичне выдавательство. Корпоративна централа UMG умѣщена в Гилверсюм, Нидерланды, а оперативна централа — в Санта Моника, Калифорния. Входить до «великой тройкы» музичных компаний, въедно з Sony Music и Warner Music. В сучасности (2019) найвекша компания свого роду во свѣтѣ.
История
Компания взникла в септембрѣ 1934 под назвов Decca Records и спойовала филмовый и музичный бизнис. По вецерох роздѣлѣньох, злитях, перейменованях, наконець 9. децембра 1996 компания достала назву Universal Studios, Inc., а ей музична зложка — Universal Music Group.
Значкы
Компания Universal Music Group мать велике число торговых значок, под котрыма выходить по цѣлом свѣтѣ ей музична продукция. Подля официалного сайта, головнѣйшыма значками суть тоты: Abbey Road Studios, Bravado, Capitol Music Group, Decca Records, Def Jam Recordings, Deutsche Grammophon, EMI, Interscope Geffen A&M, Island Records, Motown Records, Polydor, Republic Records, Verve Label Group, and Virgin Music, як тыж значкы филиалок UMG (Universal Music Enterprises, Universal Music Nashville, Universal Music Latin Entertainment, and Universal Music Publishing Group).
Референции
Катеґорія:Компании Катеґорія:Економика США
5. децембер
5. децембер — 339. день рока (340. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
923
Вмерли
Катеґорія:Рокы
921
Вмерли
Катеґорія:Рокы
920
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Вашінґтон (місто)
Вашінґтон є головный варыш Споєных Штатів Америцькых, резіденціёв презідента, Конґресу і Найвысшого суду. Назва варыша взникла як почливость першому презідентові США Джорджові Вашінґтонові.
922
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Вашінґтон (місто)
Катеґорія:Міста США Катеґорія:Головны міста Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты США
Supraphon
Централа: Praha Nove Mesto Palackeho 1 Supraphon — чешска комерчна музична значка. Зачаточно была хоснована про дакотры експортны записы нѣмецко-чешского музичного выдавательства Ultraphon, а пак тыж яко значка грамофонох. В току 1960-х тота значка поступно ся стала найвекшым музичным выдавательством свого часу.
История
Значка SUPRAPHON была зарегистрована в року 1932. Свого часу таку назву мав ай модерный електричный грамофон. Под тов значков чешскы грамофоновы дискы ишли на експорт и ширили славу передовшиткым чешской класичной музикы (Bedřich Smetana, Antonín Dvořák, Leoš Janáček) и великанох свѣтовой музикы. Тоты записы приготовляли найлѣпшы домашны и свѣтовы интерпреты, ансамблы и оркестры, ведены вызнамныма диригентами. В року 1949 быв SUPRAPHON знародненый и став ся штатнов експортнов фирмов, в року 1961 достав назву Gramofonové závody SUPRAPHON, од року 1969 — vydavatelství SUPRAPHON n. p. Добываюча все векшу славу значка стала ся симболом чешского грамофонового промыслу.
Днешность
Сучасна компания SUPRAPHON a.s. створена путьом приватизации штатного музичного выдавательства по року 1989. При тому обширный архив компании, найбогатшый музичный архив в Чешской Републицѣ, перешов до рук новых приватных властникох. Обще количество архивных записох перевысшать 100 000, из котрых около 55 000 — популарна музика, 30 000 — класична музика, 8 000 — фолк або дувна музика, 3 000 — джаз и 5 000 — говорене слово.
Еклиптика
Еклиптика — се великый круг небесной сферы, по якому збывать ся видимый рочный рух Сонця, точнѣйше, его центра. Видимый рух Сонця по еклиптицѣ одтварять реалный орбиталный рух Землѣ, точнѣйше кажучи, центра мас системы Земля–Мѣсяць довкола Сонця.
Проста, што иде через центер небесной сферы простопадно ку ровинѣ еклиптикы, называть ся осьов еклиптикы, а точкы ей перетину з небеснов сферов — полами еклиптикы. Еклиптика нахылена ку екватору под углом, а то е тыж угол меджи осями свѣту и еклиптикы. Але тота величина ся мѣнять через прецессии земной оси.
Еклиптика ся перетинать з небесным екватором в двох точках — точках ровноденства (на схемѣ: equinox). Иншы двѣ вызнамны точкы суть точкы еклиптикы, оддалены от двох попередных на 90° (а тыж найвеце оддалены од екватора), котры ся называють точками сонцестояня. Уздовж еклиптикы суть умѣщены 12 зодиакалных звѣздовидох (конштелаций). Каждый з них занимать конвенчный сектор 30°, в котром ся Сонце «здержуе» згруба за еден мѣсяць. Звѣздовид Гадонос, тринадцятый в зодиакалном пасу, в котром ся Сонце «здержуе» од 30. новембра до 12. децембра конвенчно ся до зодиакалных не записуе.
Референции
Катеґорія:Астрономична терминология Катеґорія:Географична терминология Катеґорія:Сферична астрономия
5. май
5. май — 125. день рока (126. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
919
Вмерли
Катеґорія:Рокы
918
Вмерли
Катеґорія:Рокы
5. марец
5. марец — 64. день рока (65. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
917
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Warner Music Group
Лого од року 2021 Warner Music Group — америцка музична выдавательска компания зоз сѣдлиском в Ню Йорку. Входить до «великой тройкы» музичных компаний, яко третя по Universal Music Group (UMG) и Sony Music Entertainment (SME).
История
Компания была основана в року 1958 под назвов Warner Bros. Records. Пак в року 1971 достала назву Warner-Elektra-Atlantic (WEA) (Warner Bros. — Elektra Records — Atlantic Records), под котров перебыла ещи два десятьроча, а в року 1991 была названа.Warner Music. Назва Warner Music Group была хоснована од року 2004, коли компания была выокремлена из .медиаконцерна Time Warner Inc. (днесь WarnerMedia).
Комерчны резултаты
В року 2021 Warner Music Group занотовала рочный приход $5 301 млн., рочный зыск $304 млн. Того року компания мала торжну вартость $19 485.7 млн. и давала платню 5900 своим занятым.
Основны значкы
Продукция компании на торгу ся появлять под великым числом значок. Флагманскы суть:
916
Вмерли
Катеґорія:Рокы
5. новембер
5. новембер — 309. день рока (310. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Микола Сегеди
Микола Сегеди, *3. юл 1927, Дюрдьов, Войводина, Кральовство Сербох, Хорватох и Словенцьох – †8. фебруар 1988, учитель, новинарь, писатель-гумориста меджи Русинами Сербии.
Штудии и педагогична робота
Основну школу закончив в Дюрдьовѣ. До низшой гимназии пошов в Бечею, а закончив ю в Новом Садѣ. Дале ходив до пѣвцоучительской школы в Ужгородѣ, одкы ся вернув дому при зачатку Другой свѣтовой войны и продовжив учительскы штудии в Срѣмскых Карловцях. В року 1944 яко 17-рочный пошов до народноослободительной войны, быв раненый. По войнѣ закончив школованя и зостав учительом в Руском Керестурѣ, еден куртый час быв ту ай директором основной школы. Наступно учительовав в Коцурѣ, Дюрдьовѣ, Новом Ораховѣ, а закончив педагогичну роботу в Мошоринѣ, де быв директором школы.
Новинарство и писательство
Од року 1969 навсе оселять ся в родном Дюрдьовѣ и працуе аж до пензии яко новинарь в Новом Садѣ, во выдавательствѣ Руске слово, в тогдышном дѣтском часописѣ Пионирска заградка. Окремы властны выданя не мав, векшину ним написаного подала Заградка. Были там драматичны сценкы зоз котрых една з найпознатшых «Мижо путує на Мешац», тоту инсценизовала дѣтска драматична група Културно-умѣлецкого дружства Тарас Шевченко зоз Дюрдьова. Заградка му тыж регуларно за даскельо рокы объявльовала и дѣтскы повѣданя о руснацкой прошлости под назвов «Моя улїца дакеди».
Инша преферована тема Миколы Сегедия были обычайны люде, их живот, клопоты и радости. Свои скушености и пригоды на школованю, в роботѣ по многых мѣстох, зоз вшелиякыма людми — тото вшитко на свой способ перетопив до гумористичного сериала «Кооперант Федор». Гуморескы о Федорови мож было чути кажду другу недѣлю на габох Радио Нового Саду и то за цѣлы 14 рокы.
Микола Сегеди робив и переклады драматичных текстох.
Референции
Катеґорія:Русиньскы педаґоґы Катеґорія:Русиньскы писателї
Чорна Тиса (село)
Чорна Тиса — село в Раховском районѣ Закарпатской области Украины.
Полога
Село лежить на берегах рѣкы Чорна Тиса о 5 км од желѣзничной штации Ясѣня и о 35 км од Рахова.
История
Село як административна единиця екзистуе од рока 1947. Перед тым мало статус новоселицѣ при селѣ Ясѣня и в штатистиках не было евидоване.
Новоселиця была закладена в XVII. сторочу. Село славне деревянов рѣзбов, вышивками и многодѣтныма родинами (6 матерей-героинь). Червена армада выслободила село од фашистох 14. октобра 1944. В року 1969 в селѣ быв 2151 обыватель, восямрочна школа, двѣ зачаточны школы, двѣ библиотекы, два клубы, дѣточа захоронка, фелдшерско-акушерскый пункт, пошта.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
914
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Алмукантарат
Алмукантарат — то малый круг небесной сферы, ровина котрого паралелна ровинѣ математичного горизонта. Кедь два небесны объекты суть на том истом алмукантаратѣ, они мають еднаку углову высоту над горизонтом.
Етимология
Термин быв заведеный до астрономии монахом-звѣздарьом Германом з Райхенау, в латинизованой формѣ од al-muqanṭarah ="сонѣчна годинка", множина: al-muqanṭarāt, што походить од qanṭarah ="облук, мост".
Практичне выужитя
Центры вшиткых алмукантаратох лежать на простой линии, котра споюе позицию позорователя и точку зенита. Тото давать можность путьом регистрации переходжѣня звѣзд через истый алмукантарат выраховати координаты позорователя на Землѣ.
Интересны факты
Пристрой под назвов алмукантар вынайшов америцкый астроном Сет Карло Чандлер (1846–1913). Путьом позорованя за часом переходжѣня звѣзд через фиксованый алмукантар мож точно вызначовати геграфичну широкость и мѣстный час пункта позорованя. З помочов точного мѣряня Чандлер зробив свое найвекше объявлѣня, же географична широкость ся мѣнять з периодом 433 днѣ з одхылков 0,3″ (Чандлерова осцилация, Chandler wobble).
5. октобер
5. октобер — 278. день рока (279. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Подемщина
Подемщина Podemszczyzna – село в Польщи, положене в Подкарпатском воеводствѣ, в Любачовском повѣтѣ, в гминѣ Горинец-Здруй.
Полога
Село Подемщина лежить в сѣверо-выходном кутѣ Подкарпатского воеводства, оддалене од повѣтового центра Любачов о 14,1 км на сѣверо-выход, од центра гмины Горинец-Здруй о 5,8 км на сѣверо-запад.
История
История села ся зачинать од XVI. стороча. Около року 1596 ту была поставлена перва, деревяна церква, заховали ся доднесь слѣды по двох наступных деревяных церквах. В року 1672 село зажило татарскый напад, в котром были знищены документы мѣстной грекокатолицкой парохии, а сам парох одвлеченый в рабство. Парохию обновив в року 1682 властник села Адам Антоний Белжецкый, перемышльскый каштелан, котрый быв и участником военных выправ краля Яна III. Собеского на Татары.
В селѣ од року 1882 была нова деревяна церква Покровы Пресвятой Богородицѣ, котра была спалена в року 1944 и наступно збуряна. Од року 1939 село лежало на територии, окупованой СССР. В Подемщинѣ в року 1939 бывали понад 700 Украинцѣ грекокатолицкого вѣровызнаня и понад 100 римокатолицкого, але тыж 70 Жиды, около 40 Поляци. До Другой свѣтовой войны ту пановала згода. Цѣле село было читаво понищене в року 1944. В роках 1945–1947 украинске обывательство села было выселене до УССР.
Вызнамны особы
В Подемщинѣ в роках 1930–1940 служив о. Василь Курилло, грекокатолицкый священик и русинскый народовець, бывшый Министер загранича Лемковской републикы Флоринкы.
Референции
Катеґорія:Населены пункты в Польску
913
Вмерли
Катеґорія:Рокы
912
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Велика французьска револуція
Велика французька револуція є означіня про час історії Франції міджі роками 1789 і 1799, то єсть згруба од зозваня ґенералных ставів кралём Людовіком XVI. по ухоплїня моці Наполеоном Бонапартом.
Тогдышня абсолутна монархія во Франції была під час нёй нагороджена панованём народа і републіканством; французька галузь римокатолицькой церькви была змушена до радікалній рештруктуралізації. І кідь ся Франція по впаджіню першой републікы Наполеоновым переворотом метала 75 років міджі републіков, царьством і рештавраціов колишнёго кралёвства, револуція і наперек тому значіла дефінітівный конець про старый режім. В людовых представах тїнїть і наступны револуції з років 1830 а 1848.
Катеґорія:Нововік Катеґорія:Револуції Катеґорія:История Франции
911
Вмерли
Катеґорія:Рокы
6. авґуст
6. авґуст — 218. день рока (219. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Великый барєрний ріф
Великый барьєрний ріф - найвекша сістема кораловых ріфів на світі, є розложена на 2300 км. поздовж выходного побережа Австралії.
На северній частинї ріфу є шырька близко 2 км., на южній - 150 км. Велика частина ріфів ся находить під водов.
Катеґорія:Ґеоґрафія
Великы озера
Великы озера, 5 озер тектонічно-пoлeдовікового походжіня (Верхнє, Гурон, Мічіґан, Ері, Онтаріо) у Канадї а США.
Катеґорія:Озера
Велика Брітанія
Споєне кралёвство Великой Брітанії і Северного Ірьска (the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) (неточно означоване Велика Брітанія, Великобританія (Great Britain) або Анґліцько (England)) — є островный штат належаючій ку северозападу контіненталной Европы. Загорнює остров Велику Брітанію і северовыходну часть острова Ірьско, де гранічіть з Ірьсков републіков. Споєне кралёвство Великой Брітанії і Северного Ірьска была членом Европской унії од року 1973. Вышла с Европской унії 31. януара 2020 року.
Споєне кралёвство є огранічене Атлантічным океаном, респ. ёго локалныма частями, то єсть Северным морём, Ламанськым переливом, Келтьскым морём, Переливом святого Юрія і Ірьскым морём. З контіненталнов Европов є споєне Евротунелом. Головне місто Великобританії є Лондон. Великобританія є конштітучнов монархіёв зложенов із штирёх земель: Анґліцька, Шкотьска, Валесу і Северного Ірьска.
Ґеоґрафія
Густота залюднѣня — 270/км².
Кельтска та римска Брітанія
В період ранного середнёвіча незахищені з моря Брітанські островы не раз ставали обєктом вторгнень зовні і булы не одноразово завойовані. Кельти, римляни, анґло-саксы, нормани в різнї епохы привносили ту свої звычаї, правнї нормы, културнї традіції.
Поширеня хрістіанства
Велика Брітанія Велика Брітанія  Катеґорія:Державы НАТО Катеґорія:Державы Сполоченства Народох Катеґорія:Островны штаты
6. апріль
6. апріль — 96. день рока (97. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
909
Вмерли
Катеґорія:Рокы
910
Вмерли
Катеґорія:Рокы
907
Вмерли
Катеґорія:Рокы
908
Вмерли
Катеґорія:Рокы
6. децембер
6. децембер — 340. день рока (341. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
906
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Венеcуела
Венеcуела (офіціалнов назвов Боліварівска републіка Венеcуела, іспаньскы República Bolivariana de Venezuela) — федератівна републіка на севернім берегу Южной Америкы при берегу Карібского моря, в тропах северно од ровника. Є зложена з певнинской части і много малых островів в Карібскім морю. Сусїдить на западї з Колумбіёв, на югу з Бразіліёв і на выходї з Ґуіанов, на котрой западну половину собі Венесуела чінить право.
Венеcуела Катеґорія:Южна Америка
6. май
6. май — 126. день рока (127. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
904
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Верґілій
Катеґорія:Поеты
Степан Клочурак
Степан Клочурак, *27. фебруар 1895, Чорна Тиса, Мадярске кральовство (днесь Украина) — †8. фебруар 1980, Прага Чехословакия (днесь Чехия), — политичный дѣятель, украинофил прочехословацкой ориентации.
Освѣта и военчина
Выростав в многодѣтной селянской родинѣ. Выходив народну школ в селѣ (1901-1905), пак учив ся в безплатных пиаристичных гимназиях в Ужгородѣ (1906-1910) и Мараморошськой Сиготи (1910-1914).
Венера (планета)
Венера є друга планета од Сонця в сонячній сістемі. Названа є по богынї любови и красы Венеры. Іде о єдину планету сонячной сістемы, котра є названа по женї. Венера є терестрічна планета, што до великости і грубой складбы дуже подобна Земли; даколи ся зато зове „сестерьсков планетов“ Земли.
Степан Клочурак
Гуцулска република
По навернѣню до Ясѣня быв на челѣ самоорганизованой Гуцулской Народной Обороны ( людовой милиции). 8. новембра 1918 зобрав в Ясѣню людове вѣче, котре выбрало Украинску Народну Раду, 12-членну Головну Управу зоз самым Клочураком на челѣ. Въедно з Иваном Климпушом навщѣвив владу ЗУЛР в Станиславовѣ (де передали декларацию о желаню подкарпатскых Гуцулох прилучити ся к Украинѣ). Мадярска влада М. Кароли на одпор взникаючым в Подкарпатской Руси народным радам скликала до Будапешту 10. децембра 1918  Русинскый зъѣзд, на котром доминовала промадярска Руска Народна Рада. Клочурак быв участник в работѣ того зъѣзда, выступив против плана автономии Подкарпатской Руси в рамках Мадярщины и пропоновав зобрати всерусинскый зъѣзд в Хустѣ. Участнив ся в приготовлѣню Мараморошского зъѣзда народных делегатох (Мараморош-Сигет, 18.12.1918), и быв выбраный за члена Мараморошской Руской Народной Рады (предсѣдатель, Ю. Бращайко, подпредсѣдатель А. Штефан). Подля рады влады ЗУЛР, як скушеный офицер, став на чело восстаня в Ясѣню 8. януара 1919, за котрым была выголошена Гуцулска република. Пробовав росширити ей територию путьом окупации Мараморош-Сигета але румынскым войском быв одтѣсненый назад.
Венера (планета)
Катеґорія:Планеты сонячной сістемы
Степан Клочурак
Гуцулска република
Вызнамна роль Клочурака в истории Гуцулской републикы описана в трьох романах (украинскых од Василя Гренджѣ и Уласа Самчука и чешском од од Зденка Кудея).
Чехословацка доба
По падѣ Гуцулской републикы 12. юна 1919 быв арештованый и засудженый на 6 мѣсяци за организацию напада и пробу окупации  Мараморош-Сигета. Зоз арешта неодовго быв выслободженый вдяка ородованю украинской дипломатичной мисии в Букарештѣ.
Клочурак в 1920-30-х роках веде активну политичну и новинарску чинность спочатку в социал-демократичной партии, а од року 1934 в провладной аграрно-републиканской (украинске крыло) и в товаришствѣ Просвѣта. По приходѣ до влады кабинета Волошина ставать ся секретарьом кабинета.
Цитозин
Цитозин, cytosine — една з четырьох основ в молекулѣ DNA (три иншы суть: аденин, гуанин и тимин). В молекулѣ DNA цитозин, умѣщеный на едном завитѣ шпиралы творить хемичну вязь зоз гуанином, умѣщеным на опозитном завитѣ шпиралы. Послѣдовность четырьох основ творить генетичный код бункы.
Степан Клочурак
Чехословацка доба
По выголошѣню самостойности Карпатской Украины 15. марца 1939 быв му звѣреный пост Министра обороны, але то зостало лем на папѣрю, бо еще тот день цѣла влада утѣкла перед наступаючым мадярскым войском до Прагы.
Цитозин
Иншак ся называть 2-окси-4-аминопиримидин. З рибозов творить нуклеотид цитидин, котрый е зложковов частьов рибонуклеовых квасох.
Цитозин е пиримидинова основа, природна обсягуюча нитроген злученина, входить до вшиткых живых организмох в нуклеовых квасох.
Референции
Катеґорія:Биохемия Катеґорія:Генетика
Степан Клочурак
ГУЛаг и останок живота
Клочурак быв засудженый на 8 рокы за «антисовѣтску чинность» и одбывав кару в ГУЛагу (Воркута). По одбытю быв еще раз засудженый на вѣчне оселѣня во Воркутѣ. В року 1957 было му дозволене як чехословацкому подданому вернути ся до Прагы. Клочурак написав спомины и выдав перву часть в Ню Йорку (До волѣ, 1978; о роках 1919-1945). Коли то зробив, была му чехословацков безпеков з дому конфишкованы вшыткы материалы, так же дале не мог писати.
О его смерти не было дозволене ани ознамѣня в пресѣ. Быв регабилитованый посмертно 28. марца 1990.
Референции
Катеґорія:Політічны лідеры
Липье (Бещадскый повѣт)
Липье Lipie – село в Польщи, положене в Подкарпатском воеводствѣ, в Бещадском повѣтѣ, в гминѣ Чарна.
Полога
Село Липье лежить в юго-выходном кутѣ Подкарпатского воеводства, оддалене од повѣтового центра Устшыки Долне о 16,2 км на юг-юго-выход, од центра гмины, Чарна Гурна, о 2,6 км на юго-выход.
История
В року 1589 Липье было кральовскым селом и належало ку самборскому повѣту Руського воеводства. . В року 1880 в селѣ быв 391 обыватель руськой народности, грекокатолицкой вѣры, деревяна грекокатолицка церква, в котрой ся вели матрикы од року 1786.
По Другой свѣтовой войнѣ до осени року 1951 село належало до Дрогобычской области УССР. 15. фебруара 1951 быв подписаный договор о вымѣнѣ територий з Польщов, подля котрого до 17. новембра 1951 было докончене пересельованя людей и передача нерухомости. Липье вошло до новоствореного устшыцкого повѣта Жешовского воеводства. При вымѣнѣ украинске обывательство было переселене на юг Украины, а Липье заселено Поляками. В роках 1975–1998 територия административно належала Кросненскому воеводству.
Днешность
Днесь Липье належить ку римокатолицкой парохии Здвигнутя Св. Креста в Чарной. Филиалный костел Божой Матери Ченстоховской поставленый в року 1983. Дотогды од року 1976 за костел служила церква з року 1900, котра цѣлком згорѣла 18. мая 1981.
Референции
Катеґорія:Населены пункты в Польску
Лизоцим
Лизоцим — ензим класы гидролаз, рунтуючый стѣнку бактериалной бункы, наслѣдком чого ся одбывать ей лизис.
В организмѣ людей и живины створюе антибактериалну барьеру в мѣстах контакта з вонкашным простором (очи, носогортанка и др.)
Лизоцим объявив в року 1922 англицкый микробиолог Александер Флеминг в гленѣ з дутости носа. А пак быв выявленый в розличных тканях организма (слызах, слинѣ, слезинѣ, левкоцитах), в ростлинах (капустѣ, редькови), в дакотрых бактериях и фагах.
Препарат лизоцим (E 1105) поуживать ся при хворотах очей, носогортанкы, ясен, при попаленинах, в акушерствѣ.
Референции
Катеґорія:Ензимы Катеґорія:Конзерванты
6. марец
6. марец — 65. день рока (66. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Клавзура
Клавзура од clausum закрытое мѣсто, може означовати
903
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Тимин
Тимин, thymine — една з четырьох основ в молекулѣ DNA (три иншы суть: аденин, гуанин и цитозин). В молекулѣ DNA тимин, умѣщеный на едном завитѣ шпиралы творить хемичну вязь зоз аденином, умѣщеным на опозитном завитѣ шпиралы. Послѣдовность четырьох основ творить генетичный код бункы.
Формула: C5H6N2O2.
Една з пиримидиновых основ, иншак ся называть 5-метил-2,4-диоксипиримидин, 5-метилурацил.
Тимин входить до вшиткых живых организмох яко зложка нуклеотидох, коензимох, деоксирибонуклеового кваса.
Влада
Влада є штатна інштітуція, котрій на базї теорії роздїлїня моци належыть право екзекутівы, компетенція вымагати і змушовати дотримованя законів і правных предписів.
Пиримидиновы основы
Пиримидиновы основы, pyrimidine bases, або пиримидины — обсягуючы нитроген гетероцикличны шѣстьчленны злученины, дериваты пиримидина.
Пиримидины — природны органичны злученины, их велика биологична роль выплывать з их участи в штруктурѣ нуклеовых квасох, коензимох ай иншых биологично активных злученин.
Референции
Катеґорія:Биохемия
901
Вмерли
Катеґорія:Рокы
902
Вмерли
Катеґорія:Рокы
6. новембер
6. новембер — 310. день рока (311. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
6. октобер
6. октобер — 279. день рока (280. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Урацил
Урацил, uracil — една з четырьох основ в молекулѣ RNA (три иншы суть: аденин, гуанин и цитозин). В молекулѣ DNA на мѣстѣ урацила е тимин.
Формула: C4H4N2O2.
Циклична органична злученина, иншак ся называть 2,4-диоксипиримидин.
Цитозин е пиримидинова основа, природна обсягуюча нитроген злученина, входить до вшиткых живых организмох, е зложковов частьов рибонуклеовых квасох, мать функцию стабилизации молекулы RNA.
Чорна Тиса (рѣка)
Чорная Тиса — горска рѣка в Закарпатской области Украины, правый суток Тисы (базен Дуная). Спад рѣкы 19 м/км, довжка 50 км, плоха водозбору 567 км2.
Опис
Чорна Тиса бере выток зоз жерела на сѣверовосточной убочи горского пасма Свидовець, ниже перетинать Полонинске пасмо. Долина V-подобна, ширинов од 20 до 600 м. Затоплѣня долины ставали ся лем на усѣку од села Чорна Тиса до Ясѣня, асиметричны, на ширину од 20 до 200 м. Корыто малокривулясте, камѣнисте, подагде росконарене, часты суть порогы; ширина корыта переважно 10-25 м, найвекша — 40 м около Ясѣня. Живлѣня мѣшане з переважаньом дождьового. Закрывати ся ледом зачинать в конци новембра, очищать ся в конци фебруара.