cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
День битвы за Британию
День битвы за Британию, Battle of Britain Day — назва великой воздушной битвы меджи Германиев и Великов Британиев, што ся стала 15. септембра 1940 в часѣ Другой свѣтовой войны.
Диаспора
Еволуция понятя
До конця 1950х в социалных науках тото понятя фигуровало лем незначно. Од 1960х учены зачали го хосновати ку емигрантам з Африкы, а в наступных децениях оно ся еще дале росширило. Од конця 1980х вывинуло ся широке трактованя и хоснованя того понятя ай во множинѣ: диаспоры — етничны меншины за границями основных етничных територий, включаючи тоты, што в значной мѣрѣ ся асимиловали, примусово або доброволно.
День битвы за Британию
Вызнам
Того дня Британия успѣшно ся оборонила од непрестанных нищивых воздушных нападох, чиненых Нѣмецкыма воздушныма силами (Луфтваффе) од юла по септембер 1940, по падѣ Франции. В припадѣ, кебы тот бой были выграли Нѣмцѣ, мусѣла бы Велика Британия дознати инвазию нѣмецкого войска, котре в том часѣ контроловало приставы Франции о заледво даколько миль од Ламанша. Але битву выиграли Кральовскы воздушны силы (RAF), побѣда котрых не лем забранила можность инвазии, але и створила условия про пережитя Великой Британии, продовжѣня войны и можность поражкы нацистичной Германии.
Повѣданя
Повѣ́даня або по́вѣдка — невелике литературне дѣло росповѣдной прозы, векшинов подаюче едну або даколько подѣй в животѣ чоловѣка.
Авторы, котры ся переважно шпециализують в жанрѣ повѣдкы называють ся повѣдкарь або повѣдкарька.
Референции
Катеґорія:Литературны жанры Катеґорія:Литературны термины
День битвы за Британию
Ход подѣй
В зачатку юна 1940 Германия зачала блицкриг против Франции, и 16. юна французска влада капитуловала. 18. юна 1940 в парламентѣ премьер Винстон Черчил повѣв:
2. юла Гитлер росказав приготовити на середину августа высадку морского десанта в Британии (операция Морскый лев). Але нѣмецке войско и флот не были готовы на таку операцию, зато было рѣшене атаковати з воздуха наростаючыма ударами, главный воздушный удар (операция Атака орла) мав быти 13 августа, а морскый десант одкласти на середину септембра. Воздушны бои вшак указали, же Англичане мають лѣпшу радиолокачну систему далекого варованя, и так не мож было их атаковати непринадѣяно. Окрем того, англицкы аеропланы были скоршы ай шиковнѣйшы, наслѣдком чого ку концю августа Луфтваффе стратили понад 600 летадел, а  Кральовскы воздушны силы лем 260. Подля росказу Гитлера объекты бомбардованя были лем военны, але в зачатку септембра даколько бомб упали на цивилны районы Лондона, ачей нагодов. На то Британия одповѣла бомбардованьом Берлина. Розлюченый Гитлер росказав бомбардовати намѣсто военных объектох Лондон и великы городы и робити то под прикрытьом ночи. Бомбардованя тырвали 57 ночи за шором, резултатом их были тяжкый живот и смерти цивилных, але они нияк не помогли главной задачи: зломити перевагу Британии во воздусѣ. Напротив, тото была стратегична хыба, котра помогла Британии захранити бойовый потенциал Кральовскых воздушных сил. Тото ся указало 15. септембра, коли Нѣмцѣ попробовали дефинитивный воздушный удар, котрый мав знищити желѣзничны узлы и мосты, але нѣмецкы бомбардеры были встрѣчены и зострѣлены еще перед воздушным простором Британии. 19. септембра Гитлер росказав росформовати морску ударну групу, приготовлену про операцию Морскый лев. Официално было оголошено, же ся операция одкладуе до яри, але уже нигды не была планована. Война против Британии одтогды ся вела переважно субмаринами, котры блоковали морскы дорогы и приставы.
Галич
Референції
Катеґорія:Историчны области Польщи Катеґорія:Историчны области Украины
День битвы за Британию
Споминковы ославы
В сучасности во Великой Британии 15. септембра славлять як День битвы за Британию. В Канадѣ ославы ся одбывають в третю недѣлю септембра.
Референции
Катеґорія:Друга світова война
Диаспора
Знакы диаспоры
Векшина социологох згоджують ся, же диаспоры ся характеризують трьома повинныма знаками:
15. марец
15. марец — 74. день рока (75. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Римска република
Римска република, Res publica Romana — исторична доба Старовѣкого Рима, обнимаюча 509—27. рокы до н. е. Державно-политича организация републикы обсяговала демократичны, олигархичны и монархичны (перевзяты од предошлого кральовства) елементы.
Взник републикы
Римска република взникла на мѣстѣ Римского кральовства в року 509 до н. е., коли быв ей послѣдный краль Луций Тарквиний Супербус зверженый з трона. По выгнаню краля сенат зачав выберати двох конзулох на еден рок, котры владли в державѣ. Часть штатных инштитуций перешла од добы кральовства, як напримѣр сенат, але з часом достали новы функции, але векша часть была сформована наново на потребы републикы.
История Римской републикы
Историю Римской републикы звыкли роздѣльовати на три добы:
Ранна доба
Во сферѣ внуторной вылѣпшовала державны инштитуции и мусѣла рѣшити конфликт меджи патрициями и плебеями. Уже в року 501 до н. е. быв установленый пост диктатора, на тот пост зачаточно выберали лем патриция и лем на 6 мѣсяци в часѣ великого огрожѣня републикы, коли была потреба силной влады. Про внуторны конфликты быв року 471 до н. е. введеный инштитут трибунох, представительох плебса, котры выступовали в оборонѣ интересох плебейох: трибуны мали право ветовати закон в сенатѣ.
В року 390 до н.е. Галлы заяли и спалили Рим. Не могли добыти лем Капитолийскый град, але взяли го в облогу. Наконець обложены Римляне мусѣли заплатити контрибуцию 1000 либер золота (450 кил), жебы их лишили на покою.
В конци ранной добы до Римской републикы належала уже вшитка територия Апеннинского полуострова.
Середна доба
В середной добѣ Римска република вела войны за панованя в Середоморю. Република выбудовала морску флоту, добыла островы Корзику (259 до н. е.), Сицилию (241 до н. е.), Сардинию (225 до н. е.).
Войновы успѣхы, дани и контрибуции, котрыма република обтяжовала завойованы провинции, дозволили добити ся  процвѣтаня во внуторной сферѣ. Од року 167 до н. е. гражданин републикы уж не повинен быв платити жадны дани.
На конець середной добы Римска република пановала в цѣлом Середоморю.
Поздна доба
В поздной добѣ територия ся росширила нательо, же про ей утриманя в покорности мусѣли створити жолднѣрске войско (реформа Гая Мариуса). Одтеперь перевагу над сенатом зачали доставати успѣшны войсковы велителе и их приватны войска. Наслѣдком того поздна доба принесла серию домовых воен и повстань. Найвекшы были: Домовы войны и внуторны непокои вели наконець ку занику републикы.
Заник републикы
Упадок републикы зачав ся по другой домовой войнѣ, котра тырвала од року 49 до н. е. до року 44 до н. е. В року 51 до н. е. Цезарь остаточно покорив Галлию, став ся надзвычайно богатым и мав авториту в очах цѣлой републикы и подпору своих легионох. Влада дотеперь была в руках триумвирата Цезарь-Красс-Помпей. Цезарь привязав Помпея, свого потенциалного супера, оддавши му свою дѣвку за жену. Але в року 54 до н. е. она умерла при породѣ, и тота вяза утратила ся. Красс, найбогатшый Римлянин, подпоровав Цезаря, але в року 53 до н. е. быв забитый в битцѣ под Каррами в Мезопотамии. Помпей став ся супером Цезаря и мав вплыв в сенатѣ, де многы сенаторы были тыж противници Цезаря. Цезарь став ся реалнов грозбов про Помпея. Конзулскый термин Цезарьов быв при концю, и Помпей надѣяв ся, же подля закона од Цезаря буде одняте велительство легионами, котры войовали в Галлии. Цезарь мав ся стати простым обывательом. Але 10. януара 49 до н. е. Цезарь, не хотячи стратити владу, зоз войском перешов рѣку Рубикон и рушив на Рим. Зачала ся 2. домова война, в котрой быв Помпей забитый в року 48 до н. е. в Египтѣ. Цезарь бив ся зо своима противниками, аж в року 45 до н. е. забрав собѣ вшитку владу и выголосив себе диктатором на 10 рокы. Але неодовго, уже 15. марца 44 до н. е. загынув Гай Юлий Цезарь жертвов комплоту.
Смерть Цезаря допровадила до 3. домовой войны в котрой наконець Октавиан, адоптованый сын забитого, побѣдив Марка Антония в морской битвѣ при мысѣ Акциум в Йонском морѣ (31 до н. е.). Марк Антоний и войовавша на его сторонѣ египетска пановниця Клеопатра з частьов флоты утѣкли до Египту. На другый рок Октавиан покорив Египет и, вернувши ся в Рим и зобравши до своих рук вшитку владу, пановав 44 рокы. В року 27 до н. е. сенат дав му честный титул Augustus (Священый). Октавиан став ся первым римским императором.
Референции
Катеґорія:Старовікый Рим Катеґорія:Бывшы штаты
Рембрандт
Рембрандт цілым меном Рембрандт Гарменсзоон ван Рійн, (15. юла 1606 Лайден – 4. октобра 1669 Амстердам) быв голандскый малярь, креслярь, ґрафік і рытець. Є признаваный єдным з найлїпшых малярїв і ґрафіків западного уменя.
Катеґорія:Вытварници Катеґорія:Бароковы маляре
Курів
Курів (по ) є село в окресї Бардеёв в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Чорна дїра
Чорна дїра є обєкт натілько матеріалный, же ёго ґравітачне поле є в даякій области часопростора так силне, же жадный обєкт враховано світла не годен тоту область опустити. Чорна дїра была теоретічно предікована в общій теорії релатівіты опублікованой в роцї 1915 Албертом Айнштайном.
Катеґорія:Астрономія
Вербка
Вербка (Вербка) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 697 (2001).
Історія
Заложене у 1543 роцї.
Катеґорія:Села Волиньской области
16. марец
16. марец — 75. день рока (76. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
1326
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Колбівцї
Колбівцї (по ) є село на Словеньску в окресї Стропков.
Роспад Югославии
Роспад Югославии — сполочна назва подѣй з рокох 1991 – 2008, наслѣдком котрых бывша Социалистична Федеративна Република Югославия (СФРЮ) ся роспала на шѣсть независимых штатох и еден часточно вызнаный.
Зачаток роспада
По смерти доживотного президента Йосипа Броза Тита (4. май 1980) поступно слабла централизация влады и економична ситуация, в року 1981 зачала ся народностна, политична и економична криза в Косовѣ, на котру влада одповѣла выголошѣньом штатарии, што не рѣшило, лем заморозило конфликт. Процес роспада ся зачав роками 1991 – 1992, коли из СФРЮ ся выдѣлили четыри из шѣстьох републик: Словения и Хорватия (обѣ 25. юна 1991), Македония (референдум 8. септембра 1991) ай Босния и Герцеговина (3. марца 1992). В Боснии и Герцеговинѣ ся зачала домова война. Тогды на територию раз Боснии и Герцеговины, а пак и автономного края Косово были заведены миротворны силы ОЗН.
Завершѣня роспада
Новый штат под назвов Союзна Република Югославия (СРЮ) створили были Сербия и Чорногория 27. апрѣля 1992, и такой тот день была принята конштитуция СРЮ, декларовавша самостойность двох републик але сполочный економичный простор. Неодовго ся зачала домова война в Хорватии ай Боснии и Герцеговинѣ, за то была обвинена СРЮ и резолюциев Рады Безпечности ОЗН №757 з 30.5.1992 было против ней заведене повне торгове ембарго: перерваны авиалеты, научны, културны и шпортовы контакты. Тото вело ку повной изолации СРЮ и острому упадку економичной ситуации. Лем по подписаню Дейтонской полагоды (децембер 1995) санкции были зняты. Выхосновавши спорны стороны односин Сербии и Чорной Горы дипломаты Евроунии нахылили их перетворити СРЮ на конфедеративну Унию Сербии и Чорной Горы. Главный смысел того прейменованя быв тот, же слово Югославия, котре было на мапѣ Европы од року 1929, наконець выпало з назвы, чим Третя Югославия закончила свое ествованя.
Дуалистичный штат Сербия и Чорна Гора екзистовав ещи од року 2003 по 2006, а 3. юна 2006 года Чорна Гора вышла з унии. 17. фебруара 2008 еднобочно выголосила независлость од Сербии Република Косово, котра доднесь зоставать лем часточно вызнана.
Природны наукы
Природны наукы є означіня про сукупность наук занимаючіх ся науковыми методами ряд і законами, котрымя ся рядить вселена, выходячі з природной філозофії. Дослїдным тиском на хоснованя чісто науковых метод ся выдрізняють од філозофії, теолоґії і соціалных наук тай суть ґрунтом про розвиваня тзв. аплікованы наукы|аплікованых наук.
Основны ознакы природных наук
Про выдрізнїня природных наук ся традічно повжывать дакілько вольных катеґорій, зато же граніця міджі природныма і соціалныма науками годна быти многораз неостра тай потім є зашорїня области міджі природны наукы скорше під вплывом традіці.
Припять (ріка)
Припять - є єднов з найдовшых рік на Україні і Европы. Тече на теріторії Білорусії і Україны. Довжка рікы є 775 км. Коло міста Чорнобыль ся вливать до водозбіру рікы Днїпр і так там кінчыть свою путь.
Катеґорія:Рікы подля алфавиту Катеґорія:Рікы Білоруси Катеґорія:Рікы Україны Катеґорія:Рікы Европы
Чорна скринька (кібернетіка)
Чорна скринька є термін котрий хоснує в анґлічтінї (black box) одкы походить. Обще ся їднать о означіня апарату. ці обще хоцьякого яву, у котрого є ясне, як ся ховать ці проявує навонка, але прінціпы, на котрых фунґує, нам зіставають затаєны.
Катеґорія:Інформатіка
Реґіон
Реґіон може означати:
Триумвират
Триумвират, triumviratus, од trium virorum, трое мужох — означав в Старовѣком Римѣ официалну тричленну комисию, котрой была повѣрена конкретна функция. Член триумвирата называв ся триумвир.
В узшом и найвеце познатом смыслѣ иде о сполочне владнутя трьох вплывных политичных або военскых особ. В истории Старовѣкого Рима были два такы триумвираты. Оба были створены в добѣ кризы републикы, неофициално, з оминутьом сенату, котрый тым способом утрачав свою прерогативу.
Первый триумвират
Триумвират Гней Помпей Великый (106-48 до н. е.) — Марк Лициний Красс (114-53 до н. е.) — Гай Юлий Цезарь (100-44 до н. е.). Быв створеный в року 60 до н. е. Роспав ся в року 49 до н. е. по загыбели Красса (53 до н. е.) и збройном конфликтѣ меджи Цезарьом и Помпеем.
Референции
Катеґорія:Старовікый Рим
Мікі і Наталка Петрашовскы
Мікі (Мікулаш) і Наталка (Падова) Петрашовскы (Мікі: *14. юна 1952, Міджілабірцї) і (Наталка: *18. юла 1981, Гуменне) суть знамий вокалный дует отець-дївка з Гуменного зо Словеньска. Мікі походить з Лабірце (Міджілабірцї). Співають в словеньскім, русиньскім і україньскім языку. Іде о фолклорны і тзв. естрадны співанкы з тематіков родного края. Мікі передтым співав окрем іншого в Гуменьскім співацькім трію. Своє співацьке дїйствованя зачав в пряшівскій біґбітовій капелї Оптіміст. Ёго співацька карієра ся одвияла окрем того в жанрох співоколового співу, ансамблёх фолкорной музикы (Калина, Хемлон) і дыховой музикы. Наталка таксамо дїала в співоколовім співу.
Суть лавреатамі найвызнамнішого змаганя співу на русиньскый землі - Маковіцка струна. Престіжне оцїнїня здобылі в року 1996. Іщі в року 1989 Мікі Петрашовскый ся лавреатом Маковіцкой струны став в рамках славного Гуменьского трія.
Референції
Катеґорія:Співаци Катеґорія:Русиньскы умелцї Катеґорія:Русиньскы співаци Катеґорія:Ансамблы
Рене Декарт
Рене Декарт (Renatus Cartesius;, Ла Гаве, днесь Декарт, дас 40 км южно од Тоурс – , Штокголм) быв французькый філозоф, математік і фізік.
Катеґорія:Математіци
Міна
Міна є конкретный вид пінязь управленый правным порядком даякой державы. Законна управа міны потребує передовшыткым становлїня міновой єдиніцї і заснованя централной емісной інштітуції - емісной банкы. Мінов ся законно платить на вымедженій теріторії - на теріторії вымедженій штатныма граніцями, або на теріторії дакілько штатів (напр. евро).
*
1324
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Камюнка
Камюнка (по ; ; ) — село на Словеньску в окресѣ Стара Любовня.
История
Село первый раз спомянуто под назвов Petri villa як часть Любовнянского панства в року 1315. Належала до тых 16 сел, котры краль Жигмонд Луксембургскый оддав у залог Польщи в року 1412. Село вернула назад до Мадярщины Мария Терезия в року 1772.
Економика
В селѣ в року 1996 основана сполочность TISINA s.r.o., замѣрена на широкый круг служб: лѣсна выроба, пиловы, импрегначны роботы з деревом, електроиншталации, водоиншталации, замочництво, зварячскы роботы, ставебны роботы, ковачскы роботы, торговля.
Понад 200 жителей села про заробок выѣхали до Америкы и инде.
Култура
Од року 1952 при закладной школѣ фунгуе спѣвачско-танечный ансамбель Барвѣнок, котрого основательом и первым ведучым быв Штефан Биттнер, директор школы, хореограф и диригент. Од року 1965 в селѣ одбывать ся каждорочный фолклорный фестиваль Барвѣнкова Камюнка.
Аборт
Аборт (abortus — потрат) — перерываня жывота зачатой, але іщі не народженой дїтины, в наслїдку чого настане перерываня тяжі, і одстранїня їй з маткы до того, як дїтина зможе жыти самостатно. Народжіня дїтины по 28 тыждню тяжі ся называть передчасным породом. Аборт може быти мимовольным (потрат) і медічным (пряме втручаня — хірурґічне ці медікаментозне).
Чоловік розумный
Чоловѣк розумный, Homo sapiens, (тыж означованый просто як чоловѣк, а вшиткы люде докопы як людство, што е тыж означѣня цѣлого роду Homo) — единый жиючый днесь вид роду Люде (Homo). Про нього характерне вертикалне триманя тѣла, розумова интелигенция и способность говорити. Означѣня Homo sapiens принюс до биологичной классификации ей отець Карл Линней (Carolus Linnaeus) в року 1758. Хоть чоловѣк розумный биологично стопроцентно належить царству живины, принципиално одличать ся высоко вывинутым розумом, психологиев, социалным наставлѣньом и духовностьов, дякуючи котрым створив културу, науку, технику, што вшитко загорнюеме до понятя цивилизация.
Аборт
Вонкашнї лінкы
Катеґорія:Тяж Катеґорія:Социалны проблемы Катеґорія:Аборт
Камюнка
Култура
Село мать библиотеку. Активну културну роботу веде клуб пензистох, котрой участниками суть бывшы члены-сениоры ансамбла Барвѣнок.
Западна півкуля
Референции
Катеґорія:Ґеоґрафія Катеґорія:Земля Катеґорія:Географична терминология Катеґорія:Півкулi Земли
Чоловік розумный
Взник и експанзия
В сучасности майже каждый закуток Землѣ, придатный про людське бываня, заселеный. Подля сучасных представ, основаных на молекуларной генетицѣ, теперѣшны люде походять од общой праматери, котра жила в Африцѣ перед около 200 тыс. рокы.
Камюнка
Референции
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Чоловік розумный
Взник и експанзия
В часѣ взнику Homo sapiens люде омного веце были в зависимости од природы и климатичных перемѣн. Около 75 тыс. рокы перед нашым часом стало ся катастрофичне вывержѣня вулкана Тоба на Суматрѣ, по котром настала «вулканична» зима, яку пережили лем даколько десяток тысяч людей в Африцѣ. Тоты люде дале розселили ся по цѣлой Земли, мигруючи з розличных причин, як перемѣна климы, гледаня поживы, утѣканя од неприятельох и др. Перед около 60-50 тыс. роками достали ся до Азии и Австралии, перед 35-15 тыс. роками з Азии до Европы, Сѣверной, а пак и Южной Америкы.
Людскы расы
В току розселѣня и приспособлѣня ку новым условиям бываня взникли розличны популации Homo sapiens, котры спозначно роздѣляють ся офарблѣньом кожи, волосьом, формов носа, очи, фигуры ай иншыма генетичныма даными. Тото послужило в 19-20. ст. поводом про вывой розличных теорий о людскых расах. Сучасна наука не мать единого погляда на тот вопрос. В найвекшой мѣрѣ концепцию расы одмѣтують антропологы в США и Канадѣ, в значной мѣрѣ в Польщи и на Кубѣ, умѣрно в Европѣ и найменше ку тому нахыльны в России и Китаю.
Хоть понятя людскых рас надале екзистуе, оно мать быти предметом антропологии, в биологичной таксономии ся не бере на увагу. Про подвиды (subspecies) е важным условием изолованость популации, што в сучасности е про род Homo нереалне. Напротив, переважным трендом е перемѣшованя рас. Про то ся поважуе, же з биологичного погляду пробы дефиновати и реанимовати концепцию рас суть неприятельны и марны.
Референции
Катеґорія:Зоолоґія Катеґорія:Чоловік розумный
Ґмина
Ґмина є адміністратівна єдиніця у Польску.
Катеґорія:Адміністратівны дїлїня
Рубіжне
Рубіжне є місто в Україні, Луганьска область. Находить ся на берегах ріки Сіверьскый Донець. Жиє тамкы 61 104 жытелїв. Перше ся споминать у 1895 році.
Катеґорія:Міста Україны Катеґорія:Луганьска область
Козлиничі
Козлиничі (Козлиничі) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 506 (2001).
Історія
Заложене у 1545 роцї.
Катеґорія:Села Волиньской области
Atomic Heart
Atomic Heart (Атомове сердце) — відеогра од студії Mundfish, выдана компаніёв Focus Entertainment 21. фебруара 2023 року для PlayStation 4, PlayStation 5, Microsoft Windows, Xbox One і Xbox Series.
Дїя
Дїяня гры дїяти ся в алтернатівной реалностї року 1955, де Совєтьскый союз вже вынайшов інтернет, голоґрафічну проєкційну сістему і вылїпшив робототехніку. Головный герой шпеціалный аґент КШБ по імені П-3 посланый владой для росслїжованя пустого промыслового обєкта.
Штокголм
Штокголм,   – головне ай найвекше мѣсто Шведского Кральовства, административный центер края Штокголм, главный економичный и културный центер державы. Популация: 911 989 (2015). Прогноза популации на рок 2020: 1 012 488 особ (рост за рокы 2015 - 2020: +11%).
История
Штокголм основаный в року 1252, од конця 13. ст. ту находить ся кральовска резиденция, од року1523 став ся дефинитивно главным городом независимого Шведского кральовства. Нынѣшна кральовска резиденция выставлена в рр. 1911-1923. В старом городѣ заховала ся середновѣка архитектура зачавши од 13. ст. (романско-готичны церкви Сторчурка, Риддарголмсчурка).
В лѣтѣ року 1912 в Штокголмѣ одбыли ся V. Олимпийскы Бависка.
Економика
В Штокголмѣ ся выроблять 10% промысловой продукции Швеции. Главны конарѣ: машинарство, обробка метала, електротехника, радиоелектроника, хемия, полиграфия, фармацевтика, легкый и потравиновый промысел.
Транспорт
Штокголм — важный транспортный узел: морскый пристав при протоку Норстрем, котрый споюе озеро Меларен з Балтицкым морьом, меджинародне летиско Арланда. Внуторный транспорт — метро (значка: Т).
Референции
Катеґорія:Населены пункты Швеции Катеґорія:Головны міста Катеґорія:Міста Европы Катеґорія:Міста
Лученець
Лученець, Losonc,  Lizenz — окресне мѣсто  Словакии в Банскобыстрицком краю. Числом обывательох третье найвекше в краю. Лежить в центрѣ историчной жупы Новоград.
Обывательство
Число обывательох подля списованя в року 2019 (31.12.2019): 27 739 особ.
Подля вѣровызнаня
ай иншы
Референции
Катеґорія:Населены пункты Словакии
15. януар
15. януар — 15. день рока в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать ( в переступнім роцї).
Вівчицьк
Катеґорія:Села Волиньской области
Чорне море
Чорне море — море міджі Европов і Западнов Азіов (проходить водна меджа міджі Европов і Малов Азіов).
Катеґорія:Моря Катеґорія:Середоземне море
260
Глави штатів
260er
Крымскы горы
Кры́мскы го́ры, Кримські гори,  Qırım dağları, Къырым дагълары), в давнинѣ тыж Tаври́дскы го́ры — горске пасмо, на югу Крымского полуострова.
1323
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Лумшоры
Лумшоры — село в бывшом Перечинском районѣ Закарпатской области, административно належить ку Туричковской сельской радѣ въедно зоз селами Липовець и Ликицары. В Лумшорах розмѣщена туристично-рекреачна база. Тут тыж е сѣрчановодородне жерело. До року 1945 село не мало административного статуса и не споминать ся в штатистиках. Авшак ся Лумшоры споминають меджи найвызнамнѣйшыма жерелами сѣрчано-йодовыма и сѣрчаныма.
Сельска рада
Туричківська сільська рада 89215, Закарпатська обл., Перечинський р-н, с.Турички,30
Купелѣ Лумшоры
Купелѣ Лумшоры суть найдавнѣйшыма в Угорской Руси, бо упоминають ся уже з року 1600. Дотеперь заховав ся стародавный котел, в котром грѣли лѣчиву воду. Од року 1751 ту была и деревяна церковь св. Михайла, тота ся але не заховала, згорѣла в року 1906.
В чехословацкой добѣ примитивны купелѣ Лумшоры ренововали.
В сучасности в Лумшорах фунгуе лѣчивно-оздоровный комплекс Полонина зоз плаварньов, рекреачны базы Лумшоры и Ловецке обыстя, лыжарськый вытяг.
Референции
Катеґорія:Села Україны Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Камяна доба
На выробу інштрументів ся хосновало много видів каміня. Наприклад тварованы пазурикы ся хосновали як інштрументы на різаня і збранї. Дерево, кости, ексоскелет і парогы ся тыж велё хосновали. На кінцї добы камянов ся седіменты (наприклад іл) хосновали на выробу горців. Пару іновацій в хоснованю металів характерізує пізнїшый енеоліт (доба мідяна), доба бронзова і доба желїзна.
Катеґорія:Камяна доба
Ласцов
Ласцов (по ) є село в окресї Бардеёв в Пряшiвскім краю на северовыходї Словеньска.
Ярослав Гашек
Ярослав Гашек,  Jaroslav Hašek; * 30.апрѣль 1883, Прага, Австро-Мадярщина – † 3. януар 1923, Липнице над Сазавов, Чехословакия — чешскый писатель, гумориста, публициста и новинарь. Найлѣпше познатый своим романом Пригоды доброго вояка Швейка за свѣтовой войны.
Интересны факты и неясности
В чешском и словацком сполоченствѣ Гашек зафиксованый яко богем. Напротив, в России такой представы не е, акцентуе ся, же Гашек быв бойовник против буржуазного сполоченства и войны.
Многы факты и пригоды властного живота стали ся обсягом его повѣдань и романа, в котрых, природно можуть быти перемѣнены даты, назвы, имена. Нераз е неможне розознати, што е факт биографии, а што выдумка. Зато в биографичных выгледованях и литературѣ о Гашекови трафляють ся спорны податкы, описы и заключѣня.
В Чехословакии роман о Швейкови быв заказаный, подля комунистичного жерела стало ся так, бо то остра сатира на буржуазне сполоченство.
Гашек написав около 1200 повѣдань. Хосновав около 100 псевдонимох. Понеже его робота в редакциях часто закончовала ся шкандалом, по котром была му можность публикации закрыта, по куртом часѣ просто зачинав писати в том самом выданю под иншым псевдонимом. Литературознателѣ зафиксовали припад коли меджи двома выданями была остра полемика, а в обох выданях автором быв Гашек, котрый писав под псевдонимами. Литературознатель Ф. Солдан называть Гашека найвекшым мистификатором.
Референции
Катеґорія:Чешскы писателе
Корунків
Корунків (по ) є село на Словеньску в окресї Стропков.
Алберт Сент-Дьердьи
Алберт Сент-Дьердьи, Nagyrápolti Szent-Györgyi Albert, *16. септембер 1893, Будапешт — †22. октобер 1986, Вудс Гоул, Массачузетс — быв мадярскый дохтор и биохемик, Нобелов лавреат, член мадярской, совѣтской и америцкой академий наук, посланець мадярского парламента (1945-1947).
Сент-Дьердьи еден из закладательох биоенергетикы, фундаменталный выгледовач в областях биологичной оксидации, молекуларных механизмох мускуларного стягованя.
Биография
Походив зоз заможной и шляхетной родины: отець шляхтич-статкарь з Ардяла, а мати з родины, де было вецеро научных працовникох. Свои высокошколскы штудии зачав на Семмелвейсовой универзитѣ (1911), де его дѣдо и уйко обое были професоры медицины, паралелно працуючи в лаборатории свого уйка. В року 1914 мусѣв перерушити штудии, наруковав до войска яко медик и быв посланый на талиянскый фронт. Быв вызнаменаный Стрѣбернов Медалиов за Одвагу, раненый, зачим пропущеный до цивилу в року 1917.
Того ж року зыскав ступень Доктора медицины, оженив ся и пошов на далшы штудии фармакологии и выгледованя до Пожоня (1917-1919) Позднѣйше Сент-Дьердьи признав ся, же его пална рана была самокалѣчѣньом: яко медик так выбрав путь про кулю в лѣвом надлоктю, жебы не запричинив собѣ непоправну шкоду.
По створѣню Чехословакии (1919) одышов до Прагы, пак до Берлина, Гамбурга и Лайдена (1920-1922). В роках 1922-1926 працовав в Инштитутѣ физиологии в Гронингену, Нидерланды. В роках 1927-1930 быв позваный на выгледовательску роботу до Кембриджа, а еден рок з того працовав ай на универзитѣ Миннесоты, США.
В року 1930 вернув ся до Мадярщины. В часѣ Другой свѣтовой войны быв участником антинацистичного руху, од арешту го ментовала шведска амбасада, де достав шведске державянство. По войнѣ вернув ся до Будапешту, и занимав ся организациов высокых школ и сполоченскыма активитами, быв посланцьом парламента (1945-1947). В року 1947 емигровав до США, де в року 1955 зыскав державянство. Ту заложив Инштитут Мускуларных Выгледовань и Народну Фундацию Против Раковины. В тых двох инштитуциях а тыж в Морской Биолаборатории в Вудс Гоул, Массачузетс працовав до самого конця свого живота.
Научна робота
Штудии и выгледованя мав на вельох универзитах:
В часѣ роботы в США объявив витамин C, за што в року 1937 достав награду Нобела, позднѣйше тыж объявив витамин B2, рибофлавин.
В роках 1931-1945 быв професором на Сегедской универзитѣ.
Серед книг Сент-Дьердьи:
Референции
Катеґорія:Нобеловы лавреаты з физиологии и медицины Катеґорія:Медици Катеґорія:Хемици Катеґорія:Посланцьове парламента
Іван Котляревскый
Іван Петровіч Котляревскый (укр. Іван Петрович Котляревський; *9. септембер 1769, Полтава – †10. новембер 1838, Полтава) — українскый писатель, политичный активиста.
Творба
Пьесы и драматичны поемы:
Одказы
Катеґорія:Украинскы писателе
Чінґізхан
Чінґізхан быв зъєднотитель монґольскых кменів, першым Великым ханом Монґолів і єдным з найславнїшых добывателів на світї. Народженый правдоподобно в року 1162 (або 1155, 1161 ці 1167), вмер 18. авґуста 1227. Походив з клану Борджіґінів.
Катеґорія:Пановници
Кос
Кос (Turdus merula) є малый птах жыючій в цїлій Европі і в южній Азії, быв інтродукованый ай до Австралії і на Новый Зеланд. Дякуючій своёй приспособливости ся адаптовав на жывот коло чоловіка а успішно жыє і гнїздить і в тїснім сусїдстви людьского обыстя. Самцї суть незамінительны своїм характерістічным чорным пірём і жовтым дзёбаком, упозорнюють на ся тыж мелодічным співом.
Попис
Кос є середнї великый птах, о дакус меншый як горліця. Дорослый самець є матно чорный з помаранчово жовтым дзёбаком і жовтым цірклём коло оч. Саміця є бурава з білавишым горлом і невыразно флякастов грудёв, дзёбак і ногы суть чорны. Молодята суть подобны саміцї, але суть світлишы і можуть мати буро точковану грудь і світло поздовжны смужкы на крижах. Саміцї ани молодята не мають очну смужку. Молоды, річны самцї не мають іщі выфарбеный дзёбак. котрый зіставать чорнявый.
Даколи ся обявують екземплары з векшым і меншым подїлом білого піря. Рїдкишы, але не незнамы, суть пак цїлком білы птахы з червеныма очами (албінізм).
Росшырїня і становища
Оріґіналный ареал коса загорнёвяв цїлу Европу, северну Африку і южну Азію, бігом 19. стороча быв інтродукованый і до Австралії і на Новый Зеланд, де ся фрышно росшырив і на дакотрых місцях є браный як шкодливый, котрый конкурує місцёвым видам птахів.
Кос є птах, якый перед своїм приселїнём до близкости чоловіка жыв і гнїздив переважно в приземным "штоку" лїса. В містах і селах глядать подобне середовище, сады, виніцї, загороды, паркы або цінтерї, обще є кос дуже приспособливый і способный жыти і успішно вывести молодята там, де находять холем даяку страву і скрышу.
Біолоґія
По цїлій Европі є популація коса роздїлена на дві оддїлены субпопулації. якы ся одрізняють способом жывота односно к чоловікови. Оріґінална, лїсова популація, все жыє скрытым способом жывота в шпильковых і листяных лїсах, популація містьска, вароська ці урбанна, ся приспособила жывоту в інтравіланах сел і в сучасности чіслено перевышує лїсовых косів. Містьскы косы суть актуално тоты, з котрыма чоловік ся стрїтить.
Лїсовы косы
Лїсовы косы суть полохливы птахы, якы жыють на приземній части лїса. Страву глядають на земли і жывлять ся головно хробачінов, глистами або плазами, а дрібныма лїсовыма плодами (ягодами, чорніцями і подобно). Лїсова популація є перелїтна.
Гнїздїня
Гнїздовый ревір є обсадженый єдиным паром, котрый на своїй теріторії не стерпить жадного далшого коса. Саміця зношать 4-6 синёзеленых яєць з арджавыма фляками, на котрых сидить сама по добу 13 - 14 днїв, о молодята ся старають обоми родічі по час 12-15 днїв на гнїздї а по вылягнутю їх іщі два тыжднї прикормлюють.
Кос ся дожывать аж 20 років.
Міґрація
Кос є часточно перелїтный птах, на зиму одлїтають лїсовы косы а лем часть вароськых.
Звуковы проявы і спів
Ваблїня є „дукдукдук“ або „срііііі“, варованя пак голосне „тікстікстікстікс“. Самець коса зачінать співати на початку ярї, звычайно за ранного ці вечерного тміня, а то з вывысшеных місць. Інтересне на співу є, же є зложеный з єднотливых композіцій, котры по одограню цїлого репертоару стале потворює докола. Зложытость і чісло композіцій росте з віком і скусеностями співака.
Екстерны одказы
Катеґорія:Дроздовы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Василь Курилло
Василь Стефан Курилло (*11. августа 1861, Липье, повѣт Бещадскый, гмина Чарна, Австро-Мадярщина — †11. марца 1940, Подемщина, СССР, дн. Польща) — грекокатолицкый священик, Министер заграничных дѣл Лемковской републикы Флоринкы.
Биография
В року 1882 закончив гимназию в Перемышлю. Фахову освѣту достав в духовных семинариях Львова (1882-1885) и Перемышля (1885-1886).
Мнихів
Мни́хів, Мнíхов або Мю́нхен (München) — головне місто Баварії, котре належыть до Нїмецька. Мнихів мать 1 429 584 обывателів (рік 2015).
Василь Курилло
Биография
Рукоположеный в року 1887. В роках 1887-1889 быв администратором парохии Камяна, наступно в роках 1889-1891 администратором парохии Устя Руське. В роках 1891-1910 парохом в Мацинѣ Великой, в роках 1910-1930 парохом во Флоринцѣ, наступно парохом в Подемщинѣ. В роках 1924-1926 декан грибовского грекокатолицкого деканату.
Мнихів
Катеґорія: Міста Катеґорія:Міста Нїмецька Катеґорія:Міста подля алфавіту Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Германии
Василь Курилло
Биография
За свое русофилство быв на подозрѣню у влады и в часѣ войны з Россиев быв интернованый в Талергофѣ (1914-1917), де склав спис 1915 арештантох Лемкох. По навернутю до Флоринкы быв активным участником вшиткых акций Лемковской републикы Флоринкы.
Не подтримовав проукраинску политику Грекокатолицкой Церкви, але ани не переход з той причины на православие. Зато, же не удержав велике число своих парохианох од перехода на православие быв в року 1930 покараный переводом з Флоринкы на восток до парохии Подемщина и уже нигда не вернув ся на родну Лемковину.
Родина
Найблизшы члены родины:
Референции
Катеґорія:Лемковска република Флоринкы Катеґорія:Русиньскы церьковны дїятелї
Мерідіан
Мерідіан є думана чара, выникнувша перерїзом дакотрой піврівнины, становленой земнов осов, і поверьхнї Земли. Мерідіаны суть тыж найкуртшыма споёвниками северного і южного полу, ідучіма по поверьхнї Земли. Тыж ся дасть дефіновати мерідіан і про другы весмірны тїлеса.
Републіка
Од способу влады (дїльба моцї) ся дасть роздїлити на:
Катеґорія:Формы штату и влады
1322
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Нормане
Нормане, Normans,  Normands,  Nortmanni / Normanni циже сѣверны люде — западноевропска назва тых викингскых племен, котры в середновѣку добыли розличны територии в Европѣ.
В Малой Азии
Они брали участь в крижарскых войнах, в Левантѣ створили Антиохийске княжество (1098), едну з первых крижарскых держав, колонизовали южну Италию и Сицилию и створили там свое кральовство (1130).
Интересны факты
Нормане были добры мореплавцѣ свого часу. Они досягли Шетландскы и Фарерскы островы, пак объявили и заселили «ледову» Исландию. Одты в X. сторочу Эйрик Рыжый поплавав на запад и объявив дотогды непознату землю, котру назвав «зеленов земльов» — Гренландом — погадавши на то, же така назва прилакомить там переселенцьох. Пак, около року 1000, сын Эйрика Лейв Эйриксон насмѣлив ся ити ещи дале и по довгой плавбѣ трафив на берегы Сѣверной Америкы. На островѣ Нюфаундленд при берегах Сѣверной Америкы Нормане основали осаду, правда, ненадовго. Уже в XX. сторочу остаткы той осады роскопали археологы. Лейв Эйриксон быв первым европаном, што побывав в Новом Свѣтѣ за 500 рокы до Колумба.
Референции
Катеґорія:Історія Европы Катеґорія:Середновік
1519
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Ласкерова награда
Ласкерова награда, англ. Lasker Award, америцка награда за выгледованя в области медицины, котра ся признавать од рока 1946 од фундации Lasker Foundation.
История награды
Ласкерову награду даколи называють Америцкым Нобелом. Награда зыскала собѣ репутацию и поважуе ся за индикатор будучых Нобеловых лавреатох. 86 Ласкеровых лавреатох суть таксамо Нобеловыма лавреатами.
Категории
Президентом фундации в сучасности е Клер Померой (Claire Pomeroy), а награда ся признавать в 4 категориях — каждорочно основна и клинична, а каждый другый рок сполоченска и шпециална: Зоз наградов приходить гонорар в сумѣ $250 тыс. в каждой категории.
Референции
Катеґорія:Ласкерова награда
Йозеф Тисо
Молоды рокы и наука
Родив ся в фамилии мясаря Гашпара Тиса яко другый дѣтвак з десятерох, быв крещеный яко Йозеф-Гашпар, але друге имя не хосновав. Уже в зачаточной школѣ в Битчи освоив основы нѣмецкого и мадярского языка. Як способного ку языкам послали го на гимназию до Жилины (1898), пак до Нѣтры (1902), одкы го нѣтрянскый бискуп, як вызначно способного послав до Пазманеума во Вѣдень, де по науцѣ (1906–1910) року 1911 зыскав ступѣнь доктора теологии. Од року 1910 служив священником, а в часѣ 1. Свѣтовой войны фелдкуратом (военскым священником), але в конци рока 1914 тяжко похворѣв ся и быв вывольненый од войска. Доставать роботу профессора теологиии в Нѣтрѣ, а року 1921, в барз молодом вѣку, ставать ся секретарем нѣтрянского бискупа.
Политична карьера
Уже од року 1910 бере участь в политичных партиях, а року 1918 доставать ся до гремия Словацкой народной партии, яка выступала за автономию Словакии. Року 1925 выбраный за посланця парламента и зоставать ним до року 1939. Року 1927 партия добивать ся до влады и Йозеф Тисо наступать на пост Министра здоровництва и физкултуры. Року 1930 ставать ся подпредсѣдником партии, а по смерти предсѣдника Андрея Глинкы — везирьом партии (1939).
Перва Словацка република
По Мниховской догодѣ (30. септембер 1938) Нѣмцѣ обсадили Судеты, а президент Чехословакии Едвард Бенеш вздав ся свого уряду и емигровав. В Жилинѣ представителѣ словацкых партий такой выголосили автономию Словакии (6. октобер 1938). В тяжкой ситуации парламент в Празѣ мусѣв нараз тоту автономию легислативно утвердити, а президент Емил Гаха именовав Йозефа Тиса премьером автономной Словакии. Подля Мниховской догоды Чехословакия мусѣла за три мѣсяцѣ рѣшити проблемы польской и мадярской меншины, што было майже неможне. Понеже Мниховска догода не дозволяла Гитлеру военным способом забирати далшы части Чехословакии, робив крокы ку тому, обы ся Чехословакия роспала сама по собѣ: про то добивав ся выголошѣня самостойности Словакии и таксамо Подкарпатской Руси, котры хотѣв зробити своима  сателлитами. При грозячом выголошѣню самостойности Словакии президент Гаха одволав Тиса з функции и выголосив на территории Словакии штатарию (9. марец 1939), заведены з Чехии военскы едноткы зачали обсаджовати стратегичны объекты. Уже збавеный функции Тисо прияв позваня Гитлера до Берлина на 13. марца, на котром Гитлер домогав ся неодкладного выголошѣня независимости Словакии. Тисо собѣ лем только выпросив, жебы тот вопрос поставив на рѣшѣня словацкого сойма. На другый день словацкый сойм выголосив независимость (14. марец 1939). О атмосферѣ того акту добрѣ свѣдчить споминка посланця Павла Чарногурского: "...по отворѣню сойма на посланецкы лавицѣ упав тяжкый, дусячый настрой... Каждый з нас розумѣв, же выголошѣньем независимости словацкой державы станеме ся лем инструментом в руках Гитлера, а не проводниками волѣ народа. Подобный сценарий реализовали и на Подкарпатской Руси. Чехословакия перестала екзистовати.
Конець карьеры
В апрѣлю 1945 по приходѣ Червеной Армады Тисо утѣк до Австрии, де быв арештованый еднотков америцкого войска и выданый Чехословакии. Быв обжалованый зо зрады отечества и злочинов против людскости. Суд над ним зачав ся 2. децембра 1946 и закончив ся 15. апрѣля 1947. Быв засудженый на смерть завѣшеньем. Екзекуция одбыла ся 18 апрѣля 1947 на дворѣ Юстичного палаца в Братиславѣ. Неодовго быв в тайности похованый на Мартинском цинтерю в Братиславѣ. Хоть еще и днесь многы в Словакии и заграничу видять в нем жертву трагичных обстоянь, свѣт оцѣнять его особу еднозначно.
Одказы
Slováci útočia na Sovietsky zväz (видео)
Референции
Катеґорія:История Словеньска Катеґорія:Політічны лідеры Катеґорія:Посланцьове парламента
Полёвый жайворонок
Росте до векшой великости як воробель (18 - 19 цм). Є невыразно зафарбленый в різных надыхах бурой з поздовжным смужкованём на груди, світлишый мать лем спід тїла, краї хвоста і заднї краї крыл, як летить так годен відїти тыж ёго куртый хвіст і курты жырокы крыла. Ёго выразным ознаком є і курта стопорительна хохолка, довгы силны і ружово зафарблены ножкы з выразно довгым заднїм пазуром. Полёвый жайворонок гнїздить на векшынї теріторії Европы, в Азії і в северній Африцї. На западї свого ареалу росшырїня є переважно сталый, выходны популації суть зясь наспак, веце стяговавы. Чоловіком быв тыж приволоченый на Гавай і запад Северной Америкы. Жыє на господарьскім ґрунтї, в зимі залїтавать і на угоры. Ёго чісло было в послїднїх роках ослаблене наслїдком новых господарьскых технік, як є наприклад силне гноїня або хоснованя гербіцідів, але і резултатом ничіня ремізків і лову в южній Европі і в Африцї.
Референції
Катеґорія:Жайворонковы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
17. марец
17. марец — 76. день рока (77. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Качковы
Качковы (Anatidae) суть найвекшов і найвызначнїшов родинов ряду зубчатоклювых. Окрем много родів качок загорнює тыж гускы, лебидї і много далшых.
Референції
Катеґорія:Качковы
Новела (литература)
Новела, од novella од  novellus новый — невелике обсягом прозове епичне дѣло з острым сюжетом и нечеканов розвязков.
На роздѣл од повѣданя, новела мать строгый сюжет и композицию, не пущать ся в описовость и психологичны рефлексии, але звыкла представити неординарны, некаждоденны подѣи, даколи з елементами симболикы.
Примѣр новелы
В Монополу, котрый збанкротовав О. Генри подавать типовый припад новелы.
Три приятелѣ, абстиненты, пришли до ковбойского мѣстечка и видѣли, же там суть три корчмы. Пришла им идея, же кедь вшиткы тоты три корчмы выкуплять, та будуть монополистами и будуть диктовати цѣны. В мѣстечку бывали повдруга тысяч доростлых мужи, а каждый денно потребовав выпити 3 аж 20 погары.
Плзеньскый край
Плзеньскый край, Plzeňský kraj — еден зоз 14 самосправных крайох Чешской републикы. Число обывательох — cca 590 тысячѣ особ.
Новела (литература)
Примѣр новелы
Як выкупили вшыткы три корчмы, на другый день в мѣстечку стала ся повѣнь, котра одрѣзала го од свѣта найменше на два тыжднѣ. Пиякох, што пришли до корчмы, стрѣтив плакат Кажде питя за долар. Дудрали, але по боку корчмарьох быв мѣстечковый шериф, котрый мав питя задармо. Од рана до полудне вернула ся им половка той сумы, за котру выкупили корчмы.
Плзеньскый край
Полога
Плзеньскый край на сѣверозападѣ межуе з Карловарскым краем, на сѣверѣ мать куртеньку сполочну границю з Устецкым краем, на сѣверовыходѣ межуе зоз Середочешскым краем, на юговыходѣ з Югочешскым краем, а найдовжу сполочну границю мать на югозападѣ, зоз нѣмецков федералнов земльов Бавария.
Новела (литература)
Примѣр новелы
На обѣд од радости еден з приятельох собѣ выпив, а з того пришов на него дар красной бесѣды и вышов на улицю и зачав перед людми речнити. Помалы ся коло него зберало фурт веце людей а ишли за ним. Наконець там было вшытке мѣстечко, а до вечера никто до корчмы не зашов.
В новелѣ не суть ниякы описы, ниякы подробности о характерах постав, лем голый сюжет и нечекана поента.
Референции
Катеґорія:Литературны жанры Катеґорія:Литературны термины
Албанія
Референції
Албанія Албанія Катеґорія:Країны Европы Катеґорія:Державы НАТО
Канада
Канада — є теріторіёв друга найвекша країна світа, лежача в северній части Северной Америкы. Гранічіть із Северным ледовым океаном (север), Атлантічным океаном (выход), США (юг і югозапад) і Тихым океаном (запад).
Катеґорія:Країны Катеґорія:Канада Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1867
Роберт Калиняк
Роберт Калиняк (* 11. май 1971) є словеньскый політік по вітцёві русиньского походжіня. Є посланець НР СР і бывшый підпредседа влады і міністер внутра Словеньска. Калиняк є підпредседа партії СМЕР - соціална демокрація.
Катеґорія:Словеньскы політіци русиньского походжіня
1851
Умерли
Катеґорія:Рокы
1321
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Родниковка (Свалявскый район)
Роднико́вка,  Родниківка (в роках 1600–1945 Извор, мѣстна назва Звур ) — село в Свалявском районѣ Закарпатской области Украины, од районного центра оддалене о 22 км.
Обывательство подля списованя з рока 2001 было 862 особы.
История
Перва упоминка походить з року 1600. Подля Легоцкого, назва села пошла од потока Извор, над котрым ся выставили первы хыжѣ села. Мадярска назва села была Izvor аж до року 1904, коли при упорядочѣню назв взникла теперѣшна назва Beregforrás, де перва часть указуе на жупу.
В чехословацкой добѣ, подля списованя з року 1930 в селѣ Izvor (Beregforrás) зафиксованы 632 особы, з того: 592 Русины, 15 Евреи, 8 Нѣмцѣ, 17 — чужоземцѣ. Религийна грекокатолицка громада числила 607 вѣрникох и мала муровану церкву св. Михаила з року 1852, в селѣ была русинска школа (2 класы), нотарскый, поштовый и жандарскый уряды.
Украинска доба села зачала ся 24. октобра 1944, з приходом Червеной армады. В селѣ отворили библиотеку, клуб и «комнату щастя» (так называли мѣстность в сельской радѣ, де регистровали побраня и новородженых).
Интересны факты
В року 1946 украинска комунистична влада змѣнила историчну (од року 1600) назву села Извор на Родниківка, парадоксално назвавши то «збереження історичних найменувань». Тота комунистична назва зоставать доднесь, ани авторитета П. М. Лизанця, котрый доказав фалшивость и неграмотность такого перейменованя, ани легислативного акта о декомунизации не было доста, жебы вернути реално историчну назву.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Села Україны
Брод (Босния и Герцеговина)
Брод — город и община, положена на правом березѣ рѣкы Сава в сѣверной части Босны и Герцеговины в ей сербской самосправной части Република Сербска, ровнако около 200 км оддаленый од Загреба, Сараева и Београда. На лѣвом березѣ, в Хорватии находить ся Славонскый Брод.
История
Перва споминка в писаных жерелах походить з року 365. В часы Римской империи на том мѣстѣ быв город Марсония, названый в честь бога войны Марса. В середновѣку, около року 1470 и дале яко маеток родины Бериславич, было то едно село на обох берегах и называло ся Бериславичов Брод. Року 1536 Османы заяли го и правобережну часть села цѣлком знищили. В турецкых руках было до року 1688, а дале уж лем правый берег овладали Османы. Ту была границя Австро-Мадярщины и Османской империи и обѣ стороны мали военны оборонны ставбы. Року 1739 на лѣвом березѣ установила ся австрийска администрация, а на правом — турецка и одтогды так зоставають яко два окремы населены пункты. Правобережна часть мала назву Босанскый Брод (мад. Boszna-Bród). Ту быв перевоз через Саву, а од року 1879 — мост. Быв то важный торговый и желѣзничный узел, ту сходили ся линии Будапешт – Сараево и Загреб – Сараево. Року 1878 город, як и цѣла БиГ, быв оккупованый Австро-Мадярсков монархиев. В Другой свѣтовой войнѣ город быв силно ошкодженый в резултатѣ бомбардовань союзникох.
Днешность
Року 1992 в току войны мост быв розбитый, але в далшых роках зостав обновленый. Од року 1992 Брод односить ся до Републикы Сербской. Сербы пробовали змѣнити назву Босанскый Брод на Сербскый Брод, але натрафили на протесты Боснякох. В конци парламент републикы утвердив курту назву Брод без одкликаня на народность.