cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Правило лївої рукы
Правило лївої рукы — правило з фізікы, котроє звучит так, кідь лїву руку покласти так, обы лінії маґнітної індукції заходили у длань перпендикулярно юв, а чотыры перста указовали на прямованя пруда, та покладеный великый перст на 90° вкаже прямованя силы Ампера што дїє на проводник из прудом.
Йонна (департамент)
Йо́нна, Yonne — департамент на сѣверовостоку Франции в регионѣ Бургундия-Франш Конте. INSEE-код — 89. Административный центер — Осер.
Референции
Катеґорія:Департаменты Франции
Радвань (Банска Быстриця)
Радвань в сучасности е частьов Банской Быстрицѣ. В минулости до року 1964 было то окреме село над Гроном. Число обывательох в року 2008 было 5836 особ.
История
Перва упоминка о селѣ походить з року 1287, а властниками были шляхтичѣ рода Радванскых. Обывателе ся занимали земледѣлством и ремеслами: знали фарбити полотно, правити калапы, ножы и гребѣнѣ. В роках 1687–1925 ту вырабляли пушковый порох, котрый быв барз добрый и гледаный. В день Рождества Богородицѣ ту быв одпуст и ярмарок, еден з найвекшых на Горных Уграх. Право того ярмарка зыскало село в року 1657 од императора Фердинанда III. в спорѣ зоз Бансков Быстрицьов. Тот ярмарок пережив доднесь, але в сучасности одбывать ся в центрѣ Банской Быстрици (Námestie SNP).
Костел Рождества Богородицѣ (локалита Горка)
Катеґорія:Заниклы села Словеньска
Народный сполок писательох Украины
Наро́дный спо́лок писа́тельох Украи́ны, НСПУ; Національна спілка письменників України — професионалне литературне товаришство писательох Украины.
Стежниця
Стежниця є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Народный сполок писательох Украины
История
До року 1932 в Украинѣ екзистовали розличны стихийно взниклы независимы литературны организации (ВУСП, Плуг, Молодняк, Захидня Украина). Они вшиткы были ликвидованы фактичным высшым органом влады, Централным Комитетом ВКП (б) постановлѣньом О перебудовѣ литературно-умѣлецкых организаций з дня 23. апрѣля 1932. Намѣсто тых организаций пришов единый, централнов владов контролованый, Сполок совѣтскых писательох Украины (ССПУ) як часть Сполку писательох СССР (СП СССР).
Бурґенланд
Бурґенланд (по нім. Burgenland, по хорв. Gradišće, по мад. Őrvidék) се майвосточна и маймолода австрійська земля.
Стежниця
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Народный сполок писательох Украины
Днешность
В совѣтскых часах писателѣ были честованыма и добрѣ плаченыма особами, духовныма лидерами нации. В сучасности знизив ся их професионализм и авторита, писателѣ перестали доставати гарантованы гонорары, «створила ся ганебна ситуация, котра веде ку поступному упадку писательской роботы, деградации духовных лидерох нации, якыма все видѣли лѣпшых членох НСПУ».
Референции
Катеґорія:Организации в Украинѣ
Правило правой рукы
Правило правой рукы для проводника из прудом — правило з фізікы, котроє звучит так, кідь имити правов руков проводник так, обы великый перст указовав прямованя пруда у ньому (тото щи поможе узначити полюсы, бо пруд усе тече из + од -, уд сївера од югови) тоды другі персты будут указовати прямованя вектора магнітної індукції. Айбо для шпулькы звучит так: кідь имити шпульку так, обы чотыры персты указовали прямованя пруда у нїв, та великый перст укаже прямованя полюсув удну шпулькы (при тому, треба памнятати ож пруд тече из + од -).
Бурґенланд
Ґеоґрафія
На удлуку уд булшины австрійської теріторії, булша часть Бурґенланда ся находит у Панонськуй рувнині, особено сівер. Бурґенланд граничит из австрійськыми землями Штаєрмарком и Нижнёв Австріёв на западі, Мадярщинов на востоці и має курту границю из Словеніёв на юзі и Словакіёв на сівері.
Населеня
В 1991. годі из дас 250 тысяч жителюв Хорватами ся записало 29 тысяч, Мадярами 5 тысяч, 122 записали ромськый язык ги материнськый (Ромы ще не были узнані за меншину). Представителі меншин шацуют, ож реалноє число бурґенладськых Хорватув є дас 45 тысяч, а Мадярув дас 25 тысяч. Сітуація з Ромами май обтяжена тым, ож люде ся ще ганьблят ромської ідентічности и приписуют ся ид другым етносам. Шацує ся, ож туй є дакулько тысяч Ромув.
Катеґорія:Землї АвстріїКатеґорія:Бурґенланд
Стефкова
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Луксембургскый язык
Катеґорія:Языкы
Официалный статус и сфера хоснованя
Луксембурчане говорять на луксембургском языку Lёtzebuergesch, котрый е мѣстным диалектом нѣмецкого языка, од року 1984 поднятым до статуса едного з урядных языкох, паралелно з французскым и нѣмецкым. Луксембургскый язык походить з давного франкского языка, котрым даколи говорили в долинѣ рѣкы Мозель. В зачаточных школах ся учить на вшиткых трьох урядных языках, а в середных школах выуковым языком переважно служить французчина.
Луксембургскый язык ся тыж поуживать в парламентѣ и судѣ. Выходять на ньом новинкы, радиовы и телевизны програмы. В даякой мѣрѣ розвивать ся литература.
Словна засоба
В луксембургском языкови чути силный вплыв французчины.
Референции
Катеґорія:Ґерманьскы языкы
Фіньскый залив
Фіньскый залив (Финский залив, Suomenlahti, Soome laht) — залив в восточной части Балтіцького моря.
Катеґорія:Заливы
Правило шруба
Правило шруба, вадь правило файслика є правило з фізікы, трібноє для вызначеня прямованя вектора магнітної індукції зависимо уд прямованя електрічного пруду.
Драгово (Закарпатска область)
Драгово, Kövesliget,  Drahovo — село в Хустском районѣ Закарпатской области Украины, центер сельской рады.
Драгівська сільська рада
История
Перва упоминка о селѣ под назвов Keveslygeth походить з року 1402; назва Drahova зафиксована од року 1725.
В року 1910 зоз 3936 обывательох были: 3226 Русины, 500 Нѣмцѣ, 207 Мадяре; подля вѣры: 3286 грекокатолици, 564 израелиты, 82 римокатолици. До Трианона село належало Хустскому округу (Huszti járás) жупы Мараморош.
В року 1930 заевидованы 4983 обывателѣ: 4147 Русины, 694 Евреи, 43 Чехы и Словаци, 37 Мадяре; 10 Нѣмцѣ, 52 чужоземцѣ. Религийны громады: 3717 грекокатолици, 454 православны. Школы: русинска (5 клас), чешска (4 класы). Державны уряды: нотарскый, поштовый, жандарскый. Ходив державный автобус. Церковны инштитуции; мурована грекокатолицка церква Св. Николая, 1868; православный монастырь Св. Михаила, 1935. Промысловы объекты: вапняковый камѣнолом, водяный млин.
В добѣ фашистичной окупации 80 обывательох утѣкли до УССР. В ночи на 29. августа 1943 около села десантовали партизанску групу Ференца Патаки. 23. октобра 1944 Червена армада выслободила село од фашистох, и зачала ся украинска доба его истории. В добѣ УССР:
Днешность
В околици села з промыслового верту №9М глубков 60 м прямо повнять до фляшок популарну минералку Драговска. Тота вода ай иншы, котры суть в околици суть аналогичны минералкам села Соймы и кавказскым водам. В селѣ розвита зелена туристика з можностьов резервованя комфортного бываня, восени ся одбывать фолклорный фестивал Яворовы гуслѣ.
Референции
Катеґорія:Села Україны Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Сторожі
Сторожі є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Церьков святого Юрія (Ялова)
Церьков святого Юрія є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Ялова в окресї Снина в Пряшівскім краю.
Література
Юрія (Ялова)
Страхотина
Страхотина є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Стрвяжик
Стрвяжик є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Василь Гомоннай
Васи́ль Васи́льович Гомонна́й, *11. децембра 1920, Барбово, Мукачовскый округ, Подкарпатска Русь, Чехословакия – †24. септембра 2004, Ужгород, Закарпатска область, Украина — педагог, професор, доктор педагогичных наук, заслуженый учитель Украины.
Походжѣня и школы
Походив зоз многодѣтной родины, де было 11 дѣти. Абсолвовав народну школу в Барбовѣ (1931), горожанку в Бѣлках (1936), Мукачовску державну учительску семинарию (1942).
Учительство и организация школства
Учительовав в Тячовском округу, де по войнѣ активно включив ся до реорганизации школства подля совѣтской системы. В роках 1948–1955 быв ведучым Тячовского окружного оддѣла народной освѣты.
В той добѣ были выставлены середны школы в Буштинѣ, Тересвѣ, Тереблѣ, Углѣ, Ольховцях, Ганичах, Усть-Чорной, Нересници ай вельо школ по малых оддаленых селах. За тоту роботу быв удостоеный титулы Заслуженый учитель УССР (1954). Екстерно зыскуе высокошколску диплому в Киевском педагогичном инштитутѣ им. М. Горького (1954). В року 1955 став на челѣ Закарпатского областного оддѣла народной освѣты, де под его проводом в роках 1955–1962 збудованы десяткы школ ай интернатных школ, як то: в Ужгородѣ, Перечинѣ, Свалявѣ, Великом Березном, Виноградовѣ, Береговѣ, Буштинѣ ай инде, отворены 112 школ з мадярскым и румынскым языком выукы.
Научна робота
В року 1962 перешов на роботу до Ужгородской державной универзиты: кандидат педагогичных наук (1962), доктор педагогичных наук, професор (1970). Быв ведучым катедры педагогикы и психологии (1966–1986). Автор понад 200 статей з области методикы выучованя, дидактикы, воспитаня молодежи, иновацийных технологий, истории педагогикы в Середньой Европѣ.
В року 1995 пензионовав, але продовжовав педагогичну роботу яко професор Закарпатского инштитуту подипломной педагогичной освѣты ай Ужгородского державного инштитуту информатикы, економикы и права, активный автор приручникох про штуденты.
Награды и сполоченскы функции
В роках 1965–2004 быв на челѣ Закарпатского оддѣлѣня Педагогичного товаришства Украины, вецеразы быв выбраный до Закарпатской областной ай Тячовской районной рад народных депутатох, де активно обстойовав интересы освѣты и ей працовникох.
Референции
Катеґорія:педаґоґы Катеґорія:Державны урядници
Ступниця
Ступниця є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Суковате
Суковате є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Нєва
Нєва - ріка в Росії в Европі. Цілкова довжка є 74 км. Свою путь закінчує втоком до Фіньского залива Балтіцького моря.
Міста на ріке суть Шлиссельбург, Кировск, Отрадное, Санкт-Петербурґ.
Одказы
Катеґорія:Рікы Росії
Церьков святого Йоана Крестителя (Кална Розтока)
Церьков святого Йоана Крестителя є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Кална Розтока в окресї Снина в Пряшівскім краю.
Література
Йоана Крестителя (Кална Розтока)
Суровиця
Суровиця є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Церьков Покровы Пресвятой Богородицї (Ялинкы)
Література
Богородицї (Ялинкы)
Радвань над Дунайом
Радвань над Дунайом, Radvaň nad Dunajom,  Dunaradvány — село в окресѣ Комарно Нѣтрянского краю Словакия.
Полога
Село лежить на лѣвом березѣ Дуная, оддалене о 18 км од центра окресу. Под администрацию села належать еще двѣ осады: Житава и Быстричка, котры суть оддалены о даякы 2 км.
Обывательство
Село од зачатку переважно мадярске. В року 2001 заевидованы 738 обывателе, з того 675 Мадяре (91,5%) и 59 Словаци (8%).
История
Перва упоминка походить з року 1260 под назвов Radoan. Традичныма занятями обывательох было рыбарство и млинарство
Сянік
Сянік є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Сянічок
Сянічок є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Церьков святого Миколая єпіскопа (Кожухівцї)
Література
Миколая єпіскопа (Кожухівцї)
Обсерватория Клеть
Обсерватория Клеть, Observatoř Kleť  — найвысше положена обсерватория Чехии, котра лежить на верху Клеть (1070 м н.м.) в Югочешском краю, около 30 км на югозапад од Чешскых Будейовиць.
Обсерватория Клеть была основана в року 1957. В роках 1966–1991 ведучым обсерватории быв Антонин Мркос. Од року 1992 ведучов е Яна Тиха. Канцеларня и архив обсерватории суть в Чешскых Будейовицах. Найлегшый выступ — сѣдаловый вытяг Красетин–Клеть, а недалеко од обсерватории Клеть на верху горы навщѣвителѣ можуть тыж увидѣти найстаршу в Чехах муровану звѣздарню з рока 1825, а мають ту ай туристичну хату.
Референции
Катеґорія:Астрономія
Тарнів
Тарнів є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Нижня Австрія
Нижня Австрія або і Нижнє Ракусько (по нім. Niederösterreich) се федерална земля на сіверовостоці Австрії.
Ґеоґрафія
Булша часть Нижнёї Австрії долинна вадь бережковита. Середня и восточна части сут у Віденськуй котлині, што лежит дас на 200-250 м над морём. Гористі землі сут на юзі (Звестнякові Алпы) и западі (горы Мангартсберґ). Верьхы Алп мают булш ги 2000 м, Мангартсберґы май низькі. У середнюй части Нижнёї Австрії тече Дунай, майкрасный на западі, в долині Вахау, котра входит у културну дідузнину ЮНЕСКа.
Нижня Австрія граничит из австрійськыми землями Верьхнёв Австріёв (на западі), Штаєрмарком (на юзі) и Бурґенландом (на юговостоці), из Чехіёв на сівері и Словакіёв на востоці. Нижня Австрія окружат Відень, котрый быв її частёв до 31. децембра 1921. года, а земелнов столицёв онь до 10. юлія 1986. года.
Населеня
У Нижнюй Австрії жиє булш ги міліон 600 тысяч людий, змежи австрійськых земель се друга майнаселена по Відню. Число населеня майбулш росте у середнюй части краю, близько Відня. Земля населена австрійськыми німцями, традіційні меншины не сут.
Катеґорія:Землї АвстріїКатеґорія:Нижня Австрія
Тарнава
Тарнава є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Терстяна
Терстяна є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Терка
Терка є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Церьков святого євангелісты Лукы (Криве)
Церьков святого євангелісты Лукы є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Криве в окресї Снина в Пряшівскім краю.
Література
Лукы (Криве)
Російсько-українська война
Російсько-українська война (Російсько-українська війна; Российско-украинская война) – є дїючый воєнный конфлікт межи Російов (пак ДЛР тай ЛЛР) тай Українов, котрый ся зачав 20 фебруара 2014 году из зачатком Російського захваченя Крыма. 24 фебруара 2022 году зачала ся велика збройна аґресія на Україне.
Катеґорія:Росія Катеґорія:Крым Катеґорія:Україна
Иван Панькевич
Иван Панькевич, (Іван Артемович Панькевич; *6. октобер 1887, Цеперов, Галичина, Австро-Мадярщина – †25. фебруар 1958, Прага, ЧССР — чехословацкый (подкарпаторускый) украинскый лингвиста, литературознатель, фолклориста, етнограф, умѣлствознатель, историк, педагог и сполоченскый дѣятель, организатор школной справы Подкарпатской Руси (1919–1939).
Биография
В роках 1907–1909 учив ся во Львовской универзитѣ, в року 1912 скончив Вѣденьску универзиту. Преподавав в роках 1912–1919 на Конзуларной академии (Вѣдень), в роках 1920–1939 — в гимназиях Ужгорода, з 1939 — професор Братиславской и Карловой универзиты (Прага). Еден зоз закладательох товаришств «Просвіта» і «Педагогічного товариства Підкарпатської Русі» в Ужгородѣ (1920), редактор «Наукового збірника товариства „Просвіта"» (1922–1928), журнала «Підкарпатська Русь» (1924–1936).
По приходѣ «другых Мадярох» в марцу 1939 одышов раз до Братиславы, пак до Прагы, де став ся доцентом «Українського Вільного Університету» (1939–1945). В роках 1945–1952 преподавав украинскый язык и литературу на Карловой универзитѣ в Празѣ, сполупрацовав в украинизации Пряшовского края, зокрема написав приручку про учительох украинского языка во школах края («Короткі правила українського правопису для вжитку Пряшівщини», 1952), што была выдана анонимово. Але в часѣ кампании комунистичной влады ЧССР против «украинского буржуазного национализма» потерпѣв и Панькевич: быв пропущеный з роботы. Остаток живота перебыв в Празѣ, продовжуючи штудии русинскых диалектох.
Чинность в школствѣ Подкарпатской Руси
В року 1920 пражска влада поклала Панкевича референтом школной управы Подкарпатской Руси (1920-1924). Прага му звѣрила написати учебникы про школы края «на руськом народном языку». Панькевич як участник украинского народного руху сповнѣня той улогы выхосновав, жебы завести украинскый язык до школ Подкарпатской Руси и украинизовати школство края, але чинив тото, на роздѣл од радикалных националистох, осторожно. Складены ним учебникы («Граматика руського языка», 1922, 1927) были написаны раз не на чистом украинском литературном языкови, а на языковой мѣшанцѣ, близкой ку русинской бесѣдѣ (так звана «панькевичівка»).
Основны принципы фонетично-етимологичной «панькевичівкы» были приняты в року 1920 на учительском зъѣздѣ Подкарпатской Руси и выкладены в граматицѣ «Граматика руського языка» (Мукачово, 1922). Они брали на увагу мѣстны традиции, зокрема, зостала графема Ѣ, решпектовали ся мѣстны фонологичны одликы (мы — ми, мыло — мило), а розличны рефлексы звука [о] в новозакрытом складѣ позначали ся графемов Ô (з так званым «дашком»). «Панькевичівка» проекзистовала до року 1945, а пак была вымѣнена на общеукраинскый правопис.
Наперек тому, же Панькевич быв остро критикованый украинскыма радикалами, тот гамишный поступ му ся удав, и уже в учебниках 1930-х рокох (поз. третье выданя его «Граматики», 1936) он сам «вычистив» из них так званы «мѣстны диалектизмы» и завершив переход к украинскому литературному языку.
Уважаючи на протесты, чехословацка влада выдала росказ на школный референдум, котрый одбыв ся в року 1937. Тот референдум указав, же за традичну етимологичну граматику были 73,3%, а за «панькевичівку» — 26,7%.
Референции
Катеґорія:Педаґоґы Катеґорія:Лингвисты
Тарнавка
Тарнавка є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Антонин Мркос
Антонин Мркос, Antonín Mrkos, *27. януар 1918,  Стршемховѣ коло Брна – †29. май 1996, Прага — чешскый звѣздарь, объявитель 274 планеток и 13 комет.
Биография
Выштудовав астрономию на факултѣ природных наук универзиты Коменского в Братиславѣ. В роках 1946–1950 працовав в астрономичной обсерватории Скалнате Плесо, пак (1950–1961) в обсерватории Ломницки Штит в Высокых Татрах. В роках 1957–1959 и 1961–1963 зучастнив ся двох совѣтскых выправ до Антарктиды. Од року 1965 — ведучый обсерватории Клеть при Чешскых Будейовицях. Главна професионална чинность му была в позорованю малых тѣлес Сонѣчной системы, астероидох и комет. За свой живот объявив (сам и в сполуавторствѣ) довъедна 274 планеткы и 13 комет. Быв доцентом факулты математикы и физикы Карловой универзиты, де преподавав астрономию.
Оцѣнѣня
На честь Антонина Мркоса названы:
Референции
Катеґорія:Астрономы
Дмитрий Ивановскый
Дмитрий Ивановскый, Дмитрий Иосифович Ивановский, *9. новембер 1864 (28. октобер Юл. кал.), Санкт-Петербургска губерния, [[Российска империя – 20. апрѣль 1920, Ростов на Дону, РСФСР — российскый физиолог ростлин и микробиолог, основатель вирологии.
Ещи яко штудент Санкт-Петербургской универзиты, Ивановскый в року 1887 быв повѣреный проштудовати хвороту, котра нищила догановы плантажы Украины и Бесарабии. В року 1890 быв посланый штудовати иншу доганову хвороту на Крымѣ. Ивановскый выказав, же инфекция была мозаичной хворотов, котру в том часѣ поважовали за причинену бактериями. Поуживши метод филтрации про одстранѣня бактерий, Ивановский выявив, же перефилтрованый сок хворых ростлин годен передавати инфекцию здоровым ростлинам. Далшы выгледованя Ивановского указали, же причинник хвороты быв надвычайно дробным паразитичным микроорганизмом, невидимым ани при силном звекшѣню и способным проникати через.порцелановы филтры, котры назначены на затриманя обычайных бактерий. Ивановскый думав, же найденый патогенный агент быв миниатурнов бактериов, а не цѣлком новым ай иншакым типом организма. Он опубликовав свои штудии в статьях «О двох хворотах догану» (1892) и дизертации «Мозаична хворота догану» (1902).
В року 1898 голландскый микробиолог Мартинус Бейеринк независимо повторив выгледованя Ивановского и пересвѣдчив ся, же перефилтрованый росток обсягуе новую форму инфекчного агента, котрую он назвав вирусом. Але Бейеринк признав приориту научного объявлѣня Ивановского.
Церьков Покровы Пресвятой Богородицї (Куримка)
Церьков Покровы Пресвятой Богородицї є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Куримка в окресї Свідник в Пряшівскім краю.
Література
Богородицї (Куримка)
Кудлівці
Кудлівці є історічна часть міста Гуменне, у минулості (до зачатку 20. столїтя) самостойный валал лежачій на севері од міста Гуменне. Найстарше письменне повідомлїня о Кудлівцёх походить з року 1451. Через Кудлівці тече ріка Кудлівчанка, котра ся южні од центру Гуменного вливать до рікы Лаборець.
Референції
Катеґорія:Гуменне
Атлас загроженых языкув світу
Атлас загроженых языкув світу (переже Черлена книга загроженых языкув) се выданя ЮНЕСКа, што вміщує деталный список загроженых языкув у світі. В януарі 2009 ся отворила доповняюча онлайнова верзія, де мож укладовати нову інформацію.
Історія
Проект «Черлена книга загроженых языкув» быв зачатый на стрічі Комітета загроженых языкув Постояного межинародного комітета лінґвістув (CIPL), што проходила в 1992. годі в Парижови пуд еґідов ЮНЕСКа. Матеріалы ся зачали зберати в слідуючум годі и першоє выданя атласа было напаровано в 1996. годі. Другоє выданя ся появило в 2001. годі, в 2009 ся появила ёго онлайнова верзія. Третёє выданя выйшло в 2010. годі.
Класіфікація
Атлас указує міру загрожености языка на основі девятёх факторув, з котрых майважный се передача языка межи поколінями. Атлас удносит русинськый язык межи уразливі, а войводинськый русинськый межи бізувно загрожені.
Макаркі
Макаркі є підляське село на выходї Польска.
Атлас загроженых языкув світу
Вонкашні лінкы
Катеґорія:ЮНЕСКОКатеґорія:Загрожені языкы
Макаркі
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Церьков святого Кузьмы і Демяна (Луков)
Церьков святого Кузьмы і Демяна є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Луків в окресї Бардеёв в Пряшівскім краю.
Кантоны департамента Йонна
Референции
Катеґорія:Кантоны Франции
ISO 4217
ISO 4217 — меджінародный штандарт, котрый має трёхбуквовы коды валут и назвы, приятым Меджінародной орґанізаціёв по штандартізації (ISO).
Тирява
Тирява є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Астроном
Астро́ном, од ἄστρον астрон = звѣзда и νόμος номос = закон — переважно академично вышколована особа, котора ся занимать в научных цѣлях астрономиов. Старша назва той професии — звѣздарь, формы женского роду — астрономка, звѣздарька.
Опис професии
Астроном штудуе небесны тѣлеcа: звѣзды, планеты, их сателиты, кометы. Астрономы класификують и описуть небесны явы и толкують их з помочов законох физикы. Практичны позорованя небесных объектох — лем мала часть роботы астронома. Дале наслѣдують деталны розрахункы з помочов математичных методох. На компютерах астрономы складують звѣздны мапы, рохраховують траектории небесных тѣлес. Конкретна робота зависить од шпециализации астронома. Як и в иншых науках, в астрономии суть многы конарѣ: козмология, небесна механика и звѣздна динамика, астрофизика, радиоастрономия, физика галаксий, звѣзд, конштруованя и выроба астрономичной апаратуры.
Астрономы в сучасности
Астрономия днесь заживать готовый бум, стоить перед дверима небывалых объявлѣнь: днешны телескопы, вельо разы выконнѣйшы од своих попередникох, дозволяють видѣти так, як ся астрономам минулого ани не снило, а компютерна техника помагать фиксовати и генерализовати информацию. То, на што давно потребовали рокы, теперь мож зробити за немногы годины. Половка лавреатох Нобеловой награды з физикы за послѣдны рокы суть астрономы. Привычный про днешного чоловѣка мобил зоз GPS не быв бы можный без штучных сателитох Землѣ, а тоты — без объявлѣнь в области астрономии. Професия астронома днесь популарна, а число астрономох, котры працують в цѣлом свѣтѣ — около 50 тысяч.
Референции
Катеґорія:Астрономы Катеґорія:Професії
Чорна Церьковна
Чорна Церьковна є підляське село на выходї Польска.
Форарлберґ
Форарлберґ (по нім. Vorarlberg) се майзападна и маймала (по Відню) австрійська земля.
Ґеоґрафія
Восточна часть земли се высокі алпійські теріторії, змежи них Сілврета, Ретікон, Фервал и Арлберґ. На юговостоці ся находит майвысша точка, Піц Буі́н. Западна часть се долина рікы Райн — она лежит на высоті 400‑600 м и має май мнягкый клімат. Райн чинит западну границю Форарлберґа из Швайцаріёв. Ёго головні притокы у Форарлберґу сут Іл, Монтафон, Дорнбірнер Ах и Бреґенцер Ах. Мимо рікы, сіверозападна границя краю выходит на Боденськоє озеро.
Форарлберґ граничит из австрійськым Тіролом на востоці, из Німеччинов на сівері, Ліхтенштайном на западі и Швайцаріёв на западі ай юзі.
Історія
За Римської імперії Форарлберґ быв частёв провінції Ретія, пак у добу вандрованя народув ся заселив племенами Алеманув. Цілі середні вікы Форарлберґ быв поділеный на вшелеякі феодалні державы. У XVI. віці го приключили ид австрійськуй державі. На референдумови 11. мая 1919. года булш ги 80% проголосовало за то, обы Форарлберґ став частёв Швайцарії. Айбо сесе ся не дало вчинити позад удпору австрійської влады и удну самої Швайцарії.
Населеня
Змежи вшиткых земель Австрії Форарлберґ має другу маймалу люднусть (по Бурґенландови), айбо ай другу майвысоку густоту населеня (по Відню). Населеня ся концентрує в долині Райна, де густота перевышує 250 жит./км².
Форарлберґ се традіційно німецька земля, айбо позад довгої ізолації уд Австрії має свою спеціфіку. На удлуку уд иншых австрійськых земель, де ся говорит по баварськы, Форарлберґ хоснує алеманськый діалект, котрый остатні Австрійці тяжко розуміют.
На юзі колись жили Ретороманці, котрі пак были ґерманізовані. Днесь у Форарлберґу не сут традіційні меншины, айбо в послідніх десятилітях там прийшло много турецькых міґрантув.
Катеґорія:Землї АвстріїКатеґорія:Форарлберґ
Тисова
Тисова є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Чорна Веліка
Чорна Веліка є підляське село на выходї Польска.
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Гуменьске співацьке тріё
Гуменьске співацьке тріё (Humenské spevácke trio) — є успішна русиньска співацька ґрупа зо Словакії з Гуменного, котра дїє од року 1971. Співать в русиньскім, выходословеньскім, моравскім, україньскім, польскім і в югослованьскых языкох. Бігом своёй довгоборічной гісторії Гуменьске співацьке тріё здобыло ряд успіхів і оцїнїнь.
Зложіня
Члены трія:
Референції
Катеґорія:Співаци Катеґорія:Співацькы ґрупы Катеґорія:Русиньскы умелцї Катеґорія:Гуменне
Церьков святого Миколая єпіскопа (Мала Поляна)
Література
Миколая єпіскопа (Мала Поляна)
Тылява
Тылява, Tylawa —  село на юговостоку Польщи в Подкарпатском воеводствѣ. Село было до акции Висла лемковске. .
До року 1954 екзистовала гмина Тылява. В роках 1975-1998 належало до Кросненского воеводства. В сучасности односить ся ку гминѣ Дукля Кросненского повѣту.
См. тыж
Тылявска схизма
Референции
Катеґорія:Лемківскы села в Польску Катеґорія:Населены пункты в Польску
Тиханя
Тиханя є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Чорна Середня
Чорна Середня є підляське село на выходї Польска.
Тиханя
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Чорна Середня
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Жерчици
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Токарня
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Боратинець Руські
Боратинець Руські є підляське село на выходї Польска.
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Трепча
Трепча є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Наройкі
Наройкі є підляське село на выходї Польска.
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Туринсько
Туринсько є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Рогавка
Рогавка є підляське село на выходї Польска.
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Церьков Архангела Михаила (Матисова)
Церьков Архангела Михаила є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Михаила (Матисова) в окресї Стара Любовня в Пряшівскім краю.
Література
Михаила (Матисова)
Угрин
Угрин є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Улюч
Улюч є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Угрин
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Улюч
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Церьков Покровы Пресвятой Богородицї (Никлова)
Церьков Покровы Пресвятой Богородицї є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Никлова в окресї Бардеёв в Пряшівскім краю.
Література
Богородицї (Никлова)
Чилижска Радвань
Чилижска Радвань,  Čiližská Radvaň,  Csilizradvány — село в окресѣ Дунайска Стреда Трнавского края Словакии.
Полога
Лежить на Житном островѣ, о 22 км на юговыход од Дунайской Стреды.
Обывательство
Село переважно мадярске: в року 2001 з 1218 обывательох были 1162 Мадяре (95,4%), 47 Словаци (3,9%).
Кружльовска Гута
История
Хоть Кружльов ся споминать под роком 1543 як нова осада, в року 1711 утѣком подданых ся майже цѣлком вылюднив. Тым роком ся скончили протигабсбургскы ребелии и одтогды ся зачинать вывин промысловой выробы в Кружльовой Гутѣ: ту працовав высокый пец, до котрого желѣзну руду возили з Кромпах; желѣзарня под значков Marienthal працовала до року 1878. В року 1903 ся намѣсто того выбудовала модерна скларня, котра працовала до року 1950. В зачатку мала 60 роботникох, в 1920-х роках пережила кризу, але в 1930-х мали добры выслѣдкы и файну платню.
Чилижска Радвань
История
Перва упоминка о селѣ походить з року 1252. Одтогды аж до XV. стороча село належало фамилии Rád. На печати села видиме символы того рода: перекрещены весла, в серединѣ гак, а по боках по една звѣзда. В року 1861 село майже цѣлком выгорѣло. В року 1965 была велика повѣнь, коли з Радвани и 11 околитых сел мусѣли выселити понад 10 тысяч людей.
Кружльовска Гута
История
В успѣшных роках мали до 300 роботникох, выробляли скляны судины, техничне и брусене скло. Од року 1926 была ту дереварска выроба: дѣтскы бавкы, паркеты и потребы про домашность. По року 1950 намѣсто склярской выробы вернули ся до обробкы металох.
Чилижска Радвань
Памяткы
Евангелицкый костел з року 1794 в готичном штилу. Выокремлять ся простов елеганциев. Зачаточно на том мѣстѣ стояв костел уже з XIII. стороча.
Кружльовска Гута
История
Дереварска выроба ишла под значков PILOIMPREGNA, а обробка металох под значков Kovoslužba Bratislava, а в року 1954 обслужовали понад 50 промысловых объектох по цѣлой Словакии.
Землянськых Ігорь Иванович
Ігорь Иванович Землянськых (Ігор Іванович Землянських) — украйинськый умілець-анімаліста, ілустратор, орнітолоґ.
Біоґрафія
Родив ся 9. децембра рока 1974 у городї Олександрівськ Луганської области. У рокови 1980 перебрав ся жити до села Вороньків у Бориспілському районови Київської области, до отцюзнины свого дїда по материнув линії. Ипен спозад дїда будучный умілець залюбив ся у природу, бо водив го на шпацір у хащі тай лугы. Ігорь раз хотїв стати пілотом, но пак узяв го інтерес май до всього живого, но майнавперед — до потят.
Щи як ся учив у середнюв вошколї, та публиковав свої перві статї на орнітолоґічну тематику. Паралелно у тоты рокы зачинав ай мальовати, но лем потят. У роках 1992-1993 служив у войськови у інженерному уддїленьови Збройных Сил Украйины. У кунци 1990-х рокув робив у Інстітутови зоолоґії им. Шмальгаузна НАНУ тай быв у експедіційох по Украинї, гикой старшый лаборант. Колеґове му оцїнили його мальованя тай понукали му чинити ілустрації ид выданьом. Первый плаґат из образом чайкы выдав ся Украинськым стоваришіньом усокочіня потят у рокови 1996. Дале кооперовав ся из Природничым музейом, Київськым зоопарком, Домом природы, рузныма ботанічными садами и иншыми установами подобної тематікы. Пак из часом, даючи позур на многі бештелованя на малюнкы, убрав си професію художника тай ілустратора, хоть убстав ся у близкум контактови из людьми наукы тай орітолоґами-аматорами.
Держит дома потя, што были у бідї: майчасто зраненых авадь бітїжных.
Почесный громадянин Бориспілського района.
Умілство
Автор многых робут на тему орнітофауны Украйины тай світа. Малює у техніках темпера, акріл, акварель, масло.
Участвовав у такых выданьох:
Автор тай ілустратор книгы "Наші птахи" (2004).
Є автором многых плаґатув орнітолоґічної тематикы в Украинї тай другых державох.
Приміткы
Катеґорія:Персоналии:Україна Катеґорія:Орнітолоґи Катеґорія:Вытварници
Кантон (Франция)
Канто́н, canton — во Франции — административно-териториална единиця, обсягаюча даколько комунит сельского типа. Во векшых населеных пунктах, напротив, една комунита (населеный пункт або его часть) может мати даколькы кантоны. Довъедна в року 2013 во Франции было 4055 кантонох, в том числѣ 172 заморскых.
Функции и мѣсто кантонох в административном дѣлѣню
Кантоны не суть штандартнов частьов гиерархичной штруктуры административного владнутя, на то не мають властны справны органы; кантоны суть елементом выберанковой и судовой системы. Од каждого кантона выберать ся еден представитель до генералной рады департамента. Иншак организована лем рада Парижа. З той причины кантон мать быти в повности вдну департамента, але не округа: дакотры кантоны суть подѣлены межи двома сосѣдныма округами. Една комунита, найчастѣйше найвекша, е центром кантона (chef-lieu de canton); ту находить ся самосудця и мобилизачный уряд и дакотры финанчны уряды.
Крупина
Крупина — мѣстечко в Банскобыстрицком краю.
Полога
Крупина лежить о 19 км на юговыход од Банской Быстрицѣ, 28 км на юг од Зволена и 39 км на сѣверозапад од Велького Кртиша на трасѣ І. класы ч. 66 Зволен–Шагы.
История
Крупина ся упоминать як мѣсто под роком 1238, а так е другым найстаршым мѣстом Словакии по Трнавѣ. В року 1241 была спустошена татарскым впадом. В року 1564 были выбудованы охранны муры и вартовы турнѣ, котры ся часточно заховали доднесь. До року 1960 быв ту административный центер окреса.
Демография
Ку 1.11.2006 число обывательох было 7.991, а демографичне зложѣня было таке:
Галерия
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Устя Рускє
Устє є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Павлы
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Устя Рускє
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Фаліївка
Фаліївка є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Чешске Будейовице
Чешске Будейовице, České Budějovice,  Budweis, Böhmisch Budweis — суть штатутарным городом, административным и културным центром Югочешского края и его найвекшым населеным пунктом.
Город положенный помеджи озерами при сутоку рѣк Влтава и Малше. Основаный в року 1265 чешскым пановником Пшемыслом Отакаром II., город мать богату середновѣку архитектуру зоз еднов из найвекшых аркадных городскых площ в Европѣ. В Югочешском музею суть презентованы природа, археология, история и умѣня региона.
В Чешскых Будейовицях суть вецеры высшы школы, културны, шпортовы и туристичны инштитуции. Осадили ся ту ай свѣтознамы фирмы з довгов традициов, як то: Koh-i-noor Hardtmuth, a.s., Budějovický Budvar, n.p., пак найвекша югочешска машинарска фирма Robert Bosch, s.r.o. ай вызнамный потравинарскый продуцент Madeta, a.s.
На запад од города недалеко суть найдища антрациту, бурого угля и графиту.
Абхазьскый язык
Абхазьскый язык (аҧсуа бызшәа; аҧсшәа) – язык абхазов. Катеґорія:Языкы
Воронів над Топлёв
Воронів над Топлёв (по Vranov nad Topľou) — місто на Словеньску Пряшівского краю, адміністратівне центрум окресу Воронів над Топлёв. Hалежыть до історічного краю Вышнїй Земплін.
У містї бывать 23.041 людей.
Місто ся находить на рікі Топля во вышцї 132 метрів над морём. Близько міста тече далша вызначна   выходословеньска ріка Ондава. 12 кілометрів од міста находить ся град (розвалина) Чічва. Місто є словеньского походжіня, но екзістує ту русиньскый і циґаньскый етнос.
Катеґорія:Окрес Воронів над ТоплёвКатеґорія:Міста Словеньска
Церьков Архангела Михаила (Новоселіця)
Церьков Архангела Михаила є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Новоселіця в окресї Снина в Пряшівскім краю.
Залцбурґ (земля)
Залцбурґ (по нім. Salzburg) се єдна з девятёх земель Австрії в її середнюй части. Офіційно ся кличе Land Salzburg, неофіційно Salzburgerland, обы го удлучити уд ёго єдноименної столиці, вароша Залцбурґа.
Ґеоґрафія
Почти ціла залцбурзька земля (окрем крайнёї сіверної части) се гориста теріторія в сердцю Алп. На западі се Берхтесґаденські Алпы, на югозападі Высокі Тавры, на востоці Дахштайнські Алпы. Середнёв частёв тече ріка Залцах, на востоці ся зачинают рікы Мура и Енс. На теріторії земли сут ай леднякові озера, з котрых майзнамі се Волфґанґзей, Мондзей, Целськоє и Обертрумськоє озера.
Залцбурґ граничит из Німеччинов на сіверозападі, Верьхнёв Австріёв на сівері, Штаєрмарком на востоці, Карінтіёв на юговостоці и Тіролом на югозападі ай западі.
Історія
Ювавум, днешній Залцбурґ, быв столицёв римської провінції Побережный Норікум (Noricum ripense). Уже тогды туй были дві церькви и монастырь, айбо вшитко было зохаблено из исходом римськых леґіонерув. У VI. віці край зачали заселёвати Баварці зо Словянами, а в кунци віка сятый Руперт заосновав у Залцбурзі єпископство. В кунци VIII. віка папа Лео III. дав му тітул архієпископства над остатніми єпископствами в Баварії.
В 1213. годі архієпископ Ебергард II. дустав тітул князя Сятої римської імперії. В 1275. годі баварськый князь признає граници князювства-архієпископства, котроє сяк исходит из баварського впливу и мало май пак стає союзником Австрії.
Князювство-архієпископство залцбурзькоє пробыло онь до Наполеонськых войн. В 1803. годі из нёго вчинили секуларноє курфюрство Фердінанда III. Тосканського, пак оно удышло Австрійськуй імперії в 1805. годі, Баварії в 1810. годі и опят Австрії в 1816. годови. Край раз быв частёв Верьхнёї Австрії, пак в 1849. годі став короннов, а в 1920. годі федералнов землёв.
Населеня
Залцбурзька земля має дас 530 тысяч жителюв. Традіційні етнічні ґрупы мимо австрійськых Німцюв не сут.
Катеґорія:Землї АвстріїКатеґорія:Залцбурґ (земля)
Войшкі
Войшкі є підляське село на выходї Польска.
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Рыболы
Рыболы є підляське село на выходї Польска.
Флоринка
Флоринка є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Фолюш (Польско)
Фолюш є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Ходорівка
Ходорівка є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Кожаны (Подляшье)
Кожаны є підляське село на выходї Польска.
Див. також : Кожаны
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Чорна
Чорна є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Чорне
Чорне є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Меджинародный день Ромох
Меджинародный день Ромох, International Romani Day — меджинародный день циганской народности и културы, котрый ся славить 8. апрѣля.
Взник
Меджинародный день Ромох быв вызначеный на 8. апрѣля 1971 на память о Первом Свѣтовом конгресѣ Ромох в Челсфилду при Лондонѣ, де ся зобрали делегаты зоз 30 держав свѣту. На конгресѣ была створена Меджинародна Уния Ромох (International Romani Union, IRU) и схвалены народностны символы: застава и гимна, что давать Ромам свѣта мож выступовати як еднотна слободна нация. В сучасности IRU злучуе ромскы сполоченскы организации 42 держав свѣта. Первый Свѣтовый конгрес схвалив тыж рекомендацию о преферовано етнонима Ромы перед Цигане.
Зачаток ослав
Рѣшѣня о каждорочных ославах Меджинародного дня Ромох 8. апрѣля было схвалене на Четвертом конгресѣ IRU в Польщи в року 1990, а од того року ся и зачали.
Церьков святой Параскєвы (Потокы)
Церьков святой Параскєвы є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Потокы в окресї Стропков в Пряшівскім краю.
Меджинародный день Ромох
Референции
Ромы
Церьков святой Параскєвы (Потокы)
Література
Параскєвы (Потокы) Катеґорія:Церковны будовы
Чорнорікы
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Екскомуникация
Екскомуникация практикована и в христианствѣ. Практичнѣ, спочивать обычайно в том, же екскомуникованому заказано брати участь в публичных религийных службах, чинах и акциях.
Одказы
Катеґорія:Кары Катеґорія:Религийны обычаи и традиции
Кошіцї
Кошіцї (або Кошыцї, по Košice, по Kassa) — друге найвекше місто на Словеньску, адміністратівне центрум Кошіцького краю, Кошіцького окресу і історічного краю Абов.
У роцї 2011 в містї бывало 240.000 людей.
Місто лежыть на ріцї Горнад, в Кошыцкій долині. Бывале головне місто капітанату Фелвідек тзв. Вышнёй землі Угорськой. Неформалнов назвов міста є Метропола Выходу (Словеньска).
Є то вызнамный промыслово-културно-академічный центер Словеньска. Єден з навызнамнійшых транспортных узлів (желїзнічный, летецькый) в штаті.
Церьков Вознесіня Хріста (Шмиґовець)
Церьков Вознесіня Хріста є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Шмиґовець в окресї Снина в Пряшівскім краю.
Література
Хріста (Шмиґовець)
Иван Гранчак
Иван Гранчак, Гранчак Іван Михайлович; *7. октобер 1927, Нове Давыдково, Чехословакия – †13. януар 2000, Ужгород, Украина — украинскый историк и сполоченскый дѣятель, фахман з найновшой истории Чехословакии ай Мадярщины, а тыж истории Закарпатской области, доктор историчных наук (1967), професор (1968), академик Меджинародной славянской академии наук (од року 1998), заслуженый працовник освѣты Украины (1991).
Биография
Походив зоз селянской родины Марии ай Михайла Гранчакох. В родинѣ было 11 дѣти, з котрых доросли лем пятеро. Закончив 7 клас сельской школы, пак в Мукачовѣ горожанку. Дале Мукачовске педучилище, историчну факулту Ужгородской державной универзиты ай ашпирантуру Инштитуту истории АН УССР. Обгаив кандидатску (1955) и докторску (1967) дизертации.
Од року 1955 на педагогичной роботѣ в УжНУ: 1960–1992 — ведучый катедры общой истории, 1992–95 — професор той катедры, едночасно 1980–1981 — декан историчной факулты, 1981–1985 — проректор з учебной роботы; од 1995 — директор Закарпатского регионалного центру социално-економичных и гуманитарных выгледовань НАНУ. В роках 1969–1972 — ведучый оддѣлу истории европскых социалистичных держав Инштитуту истории АН УССР (Ужгород).
В зачатку русинской оброды (1990–1991) Гранчак обстойовав шпецифичность Закарпатской области и Русинох и быв на челѣ регионалного парламентского комитета, котрый рекомендовав обновити автономию Подкарпатской Руси / Закарпатской области в независимой Украинѣ. Але под натиском мѣстных украинскых националистох, видячи радикализацию русинского руху, зрезигновав од активной участи в ньом.
Публикации
Автор понад 500 научных, научно-методичных, научно-популарных ай иншых робот. Серед основных суть:
Книга Нариси історії Закарпаття стала ся первым посткомунистичным нецензурованым выданьом под редакциов Гранчака. Она обсягуе роздѣлы, котрых авторы мали розличны политичны и народностны ориентации (комунисты, украинофилы, русофилы), в чом дакотры критикы видять слабу сторону (еклектичность). Иншы зась суть протикладного погляду: авторы третього тома, котрый вышов посмертно в року 2004, колективно рѣшили его вѣновати памяти Ивана Гранчака.
Сполуавтор учебника «Історія південних і західних слов'ян» (Київ, 1966, 1987) ай методичных приручок про штудентох высшых школ. Под его веденьом были написаны и обгаены понад 20 кандидатскых и докторскых дизертаций.
Референции
Катеґорія:Русиньскы історіци
Ягуштово
Ягуштово є підляське село на выходї Польска.
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Горнад
Катеґорія:Рікы подля алфавиту Катеґорія:Рікы Словакии Катеґорія:Рікы Мадярщины Катеґорія:Рікы Европы
Іван Мігаліч
Іван Мігаліч є русиньскый співак, музикант, складатель а бывшый музичный  учітель з Гуменного зо Словеньска. Іван походить з Лабірце (Міджілабірцї), де ся в роцї 1944 народив. Є основатель а довгорічний член Гуменьского трія, з котрым ся в роцї 1989 став лавреатом Маковіцкой струны.
Референції
Катеґорія:Співаци Катеґорія:Русиньскы співаци Катеґорія:Русиньскы умелцї
Кнорыды
Кнорыды є підляське село на выходї Польска.
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Шкляры
Шкляры є село на юговыходї Польска, котре было до акції Вісла лемківске.
Референції
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Церьков святого євангелісты Лукы (Трочаны)
Церьков святого євангелісты Лукы в Трочанах є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Трочаны в окресї Бардеёв в Пряшівскім краю.
Література
Лукы (Трочаны)
Папа римскый
Папа ( papa и παπάς, papas, здробнѣлый выраз про отця) — глава Католицкой Церкви и найвысшый представитель гиерархии  Римокатолицкой Церкви, а тыж бискуп мѣста Рим. Римска диецезия означать ся еще яко Свята столиця (або Апостолска столиця) и мать статус субъекта межинародного права.
Подля католицкой наукы Папа римскый е намѣстником Исуса Христа на Земли и наступцьом святого апостола Петра а занимать тото поставлѣня доживотно.
Кедь поставленый Папа римскый умре, або кедь ся вздасть свого уряду, зыйдуть ся з цѣльов выбраня нового главы Католицкой Церкви кардиналове, котры суть во вѣку до 80 рокы, на конклав. Папа римскый мусить быти выбраный найменше двома третинами притомных кардиналох.
Нынѣшный Папа римскый Францишек быв выбраный на конклавѣ 13. марца 2013 по тому, што 28. фебруара 2013 одступив з уряду его передходця Папа Бенедикт XVI.
Одказы
Катеґорія:Папство Катеґорія:Єпіскопы Катеґорія:Католицтво
Догма
Догма, δόγμα, δόγματα – установлям, тверджу) е установлена вѣра и доктрина религии, идеологии або иншого учѣня, котра не смѣе быти поддана сомнѣву и мать быти прията за безусловну истину.
Як аналогию про догму мож указати на аксиому в математицѣ.
Всяка одхылка от религийной догмы ся посуджуе за кацирство и строго ся карать.
Мокре (Пудляшье)
Див. також : Мокре
Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Кацирство
Кацирство, гереза, або ересь суть назвы, котрыма христианска Церковь характеризуе религийны учѣня або идеи, одхыляючы ся од официалных догм. Тото понятя ествуе тыж в буддизмѣ, исламѣ, юдаизмѣ и индуизмѣ. .