cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лила Давнс
Биография
Лила е дѣвков индианской спѣвачкы Аниты Санчес з народа Миштекох и Америчана Аллена Давнса, професора кинематографии. Оддана за саксофонисту Пола Когена, котрый е ей продуцентом и умѣлецкым директором.
Референции
Катеґорія:Співаци Катеґорія:Филмовы артисты Катеґорія:Жыючі люде
Чаковец
Чаковец,  Čakovec,  Csáktornya,  Tschakturn — город в Хорватии, административный центер жупы Меджимурье, найсѣвернѣйшой, найменшой и найгустше залюдненой хорватской жупы.
История
Город основав в XIII. сторочу Чак з племена Гагот, вазал краля Бейлы IV., а быв то деревяный замок. Перва исторична упоминка Чаковой турнѣ датована роком 1328. В роках 1547–1719 властниками замка были члены герцогской фамилии Зриньи, а од року 1579 довкола замку зачав выростати город з торговыма привилегиями. В роках 1738 и 1880 город потерпѣв од трясѣня землѣ, а в року 1741 од великого пожара. В року 1848 бан Йосип Елачич выслободив Чаковец од Мадярох. В року 1860 ту пролягла желѣзниця од Будапешта до ядранского приставу Фиуме, а в року 1893 Чаковец достав електрику. В роках 1941–1944 быв окупованый Мадярами, а 6. апрѣля 1944 выслободженый совѣтсков Червенов армадов под везирством маршала Федора Толбухина.
Обывательство
Списованя 2001 в Чаковци указало 15 790 особ, что кус менше, як в року 1991, коли было 15 999 особ. Включно з подгородами в року 2001 обывательство числило 30 455 особ.
Днешны обывателе города переважно суть етничны Хорваты (93,8%), при том найвекшов меншинов суть Ромы (3,8%). Иншы етничны групы (<1%): Сербы, Мадяре, Словенцѣ, Албанцѣ и др.
Газдовство
Основу економикы Чаковця чинить металообробный промысел, выроба текстилий, обуви, поживнин, деревообробка, выдавательство, торговля.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Хорватии
Медвідь (чеперушка)
Медвідь (Ursus) — фамілія грубых уїдных ссавцюв.
Далші значиня
Медвідь – фамілійноє имня.
1039
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Желѣзниця
Желѣзниця (у войводинскых Русинох гайзибан з Eisenbahn желѣзна дорога) — транспортне средство, котре се пересувать по змонтованых настало металичных водилах - оцѣльовых шинах, а тыж цѣлый инфраштруктурный комплекс такого типа транспорту. Пара шин въедно зоз шлиперами и насыпом чинять штреку.
Желѣзничный транспорт е род транспорта, де ся перевоз накладох або пасажерох одбывать вагонами, што суть тяганы по штрецѣ зоз локомотивным тягачом. Вагоны зоз локомотивов въедно чинять потяг. Число вагонох ся може мѣняти, зависимо од потребы.
История
Перва во свѣтѣ комерчна желѣзниця была линия Стоктон - Дарлингтон (21 км, Англия), поставлена Дж. Стефенсоном в року 1825. В 30-х роках появили ся желѣзницѣ в Австрии, Германии, Белгии, Франции и др. В 1830 была отворена перва желѣзниця в США. Россия таксамо была в числѣ первых держав, зачавшых выставбу желѣзниць (1837).
В Угорской Руси желѣзницѣ зачали тягнути в року 1856, коли была створена Сполочность желѣзниць Потися (Tiszavidéki Vasúttársaság). В року 1895 тисянска желѣзниця вышла поза Ясѣня и споила ся з желѣзницями Польщи.
Референции
Катеґорія:Шиновый транспорт
Ручны инштрументы
Ручны инштрументы суть розличны направы и спѣхы, што служать на выконаня робочых операций, при котрых суть триманы в руках  и овладаны мускулнов силов. Примѣром може быти клепач на забиваня гвоздя, або шрубовак на закручованя и выкручованя шрубох.
Ручны инштрументы ся поуживали уже в найдавнѣйшых историчных добах: камяной, бронзовой, желѣзной.
XVIII. стороча
XVIII століття є проміжук часу з 1. януара 1701 по 31. децембра 1800 року за григоріанським календарем. Кінцевий рік цього століття, 1800 рік - не є переступным за григоріанським календарем.
Бункове ядро
ядро (лат. nucleus) — бункова орґанела,  найджена у векшынї бунк еукаріотув котра обсягує ядерні ґены, які складувуть бульшу часть ґенетічного матеріалу.
Штруктура
Ядро звычайно має розмір 8-25 мікрометрув у діаметрі. Є обколесеноє двойнистув мембранув, через котру проходять ядерні поры. Ядерна мембрана реґулує транспорт міджі ядром і цитоплазмув а oддїлює хімічні реакції што ся дїють в цитоплазмі од реакції в ядрі.Окрем бункового геному, ядро обсягує білкoвины які регулують чітаня генетічної інформації. Чітаня гену включає процеси транскріпції, спрацованя початкової мРНА (анґ. pre-RNA) a експорт мРНА до цитоплазми.
Внутрішня часть ядра обсягує єдно або дакулько ядерёк, обколесеных нуклеоплазмов. Нуклеоплазма є ґеловита капалина подобна цитоплазми в якуй суть розпущені матерії, нуклеотід-тріфосфаты, сигнальні молекули, ДНA, РНA, ензімы a білковины.Ґенетічный матеріал є притомный в ядрі в подобі хроматіну, білковин а ДНА. ДНА є притомна як цілый ряд молекул, знамых як хромозомы. Існують два виды хроматiну: еухроматін a гетерохроматiн. Еухроматін — менше компактна форма ДНА, котра є ґенетічнї актівна. У гетерохроматину є ДНА бульше компактно забалена, але неє актівна коло траскріпції.
Функція
Ядро має дві функції: ряджіня хімічных реакції в меджах цитоплазми і всокочіня інформації, потребнуй про дїлїню бункы.
Лавр (Шкурла)
Митрополит Лавр (родженый яко Василь Шкурла, Василий Михайлович Шкурла, Vasiľ Škurla; *1. януар 1928, Ладомирова, Словакия — †16. марец 2008, Джорданвилл, США) быв Первоиерарх Русской православной церкви в заграничу, митрополит Восточной Америкы и Ню Йорка.
Родина
Василь Шкурла родив ся в моцно религийной родинѣ Михайла и Олены Шкурлох и уже од 5-рочного вѣку прилучив ся до религийного живота. Члены родины Шкурлох и доднесь жиють в краю и суть горды на свого суродника.
Духовна карьера
В осени року 1944 православный Ладомировскый монастырь в Пряшовском краю быв майже зовсѣм збуреный при военных операциях. 14 монахы утѣкли и вступили до монастыря Святой Тройцѣ в Джорданвилл, штат Ню Йорк. Там они збудовали копию ладомировской церкви, основали печатню и од року 1947 продовжили выдавати новинку Православная Русь.
З монахами утѣк и 16-рочный Василь Шкурла, котрый з дозволу родичох в року 1939 став ся новицием монастыря. Поступно ся выпрацовав на ректора Духовной академии в Джорданвилл, в року 1981 став ся архиепископом, а в року 2001 Первоиерархом Русской православной церкви в заграничу.
В 1980-х роках монастырь Святой Тройцѣ в Джорданвилл став ся Мекков духовности про новый приток православных емигрантох до США, едным из свѣдчѣнь того е факт, же вызнамный челиста Мстислав Ростропович оселив ся в Джорданвилл, недалеко од монастыря.
Примирѣня Церков
Русска православна церква в заграничу (РПЦЗ) мать около 400 парохий и 500 тысяч вѣрникох в 40 державах, котры суть потомками емигрантох, переважно з России, и была в конфронтации з Руссков православнов церквов (РПЦ, Московскый патриархат), котру одсуджовало за «колаборацию з болшевиками». РПЦЗ вшак высловльовала думку, же могла бы ся «вернути до отечества», коли упаде режим болшевикох. Од року 1990, по падѣ комунистичной системы, з инициативы РПЦ вели ся розговоры о злучѣню. Але реално то стало ся можным лем з приходом владыкы Лавра на чело РПЦЗ. 17. мая 2007 в Москвѣ подписаный акт О каноничной комуникации [ О каноническом общении, The Act of Canonical Communion] Загранична РПЦЗ зоставать цѣлком автономна, але в молебнах будуть споминати имя московского патриарха, а тыж будуть мусѣти достати затверджѣня з Москвы про свого нововыбраного Первоиерарха, а тыж ся радити в вопросах выбора голов членскых церков РПЦЗ.
Референции
Катеґорія:Русиньскы єпіскопы Катеґорія:Православны епископы
20. октобер
20. октобер — 293. день рока (294. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Подѣи
Світ”. Выдає Вседержавноє Русинськоє Меншиновоє Самоуправленіє, и Общество им. А. Годинки
Марокко
Марокко - штат у Сіверній Африцї.
1038
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
Шина
Шина — простый оцѣльовый носич шпециалного перерѣзу, укладованый на верх штрекы про застачѣня гладкого пересуваня желѣзничного або городского транспорта (потяг, дрезина, трамвай), а тыж технологичного транспорта в розличных конарях выробы (будовляный журав, возикы в банях и ломах).
Великый Березный (штация)
Вели́кый Березны́й — желѣзнична штация на линии Самбор–Чоп Ужгородской дирекции Львовской желѣзницѣ в Закарпатской области Украины.
Полога
Положена в мѣстечку Великый Березный, улиця Шевченка. °N, °W
Шина
Типы шин
В США и Канадѣ хосновали соткы розличных типох шин, котры суть доднесь в роботѣ. Але в сучасности е силна тенденция штандартизации. Штандартны америцкы шины мають довжку 12 м, а вагу од 57,5 кг/м до 66 кг/м.
Монтаж и хоснованя
Обычайно ся шины монтують в парѣ. Даколи ся хоснуе една шина (напр., во висячой желѣзници, на пересуваня едношинового журава). Шины споюють на стыках шпециалныма спойовыма сучастками, або зваряньом (бесстыковы шины).
Референции
Катеґорія:Шиновый транспорт
Владимир Грабарь
Влади́мир Еммануи́лович Гра́барь,  Влади́мир Еммануи́лович Граба́рь, 22. януар 1865, Вѣдень, Австро-Мадярщина – †26. новембер 1956, Москва, СССР — русинского походжѣня российскый и совѣтскый высокошколскый професор, правник.
Походжѣня
Походив з православной родины русинского сполоченского дѣятеля Еммануила Грабаря, од конця 1860-х посланця до мадярского парламента. Дѣдом Грабаря по материнской линии быв Адолф Добрянскый, вызнамный дѣятель русофилской ориентации в Угорской Руси, а од року 1881 в Галиции. Мати Игоря Грабаря, Олга Грабарь, тыж провадила прорусску просвѣтну чинность в Галиции. Олга Грабарь з малолѣтныма дѣтми бывала в маетку дѣда Чертеж в Земплинѣ, Угорска Русь, одколи их отець через свою пророссийску позицию вымушено емигровав до Италии и Франции (1876).
Правник, педагог, ученый
В роках 1890–1893 працовав правником и учительом, выступовав з публикациями з меджинародного права и писав магистерску роботу. В року 1893 на Московской универзитѣ склав магистерскый испыт, а в року 1901 обгаив дизертацию и зыскав ступень магистра меджинародного права. Од року 1893 — приват-доцент, а од 1901 — професор Юрьевской. универзиты (днесь Тарту, Естония). В часѣ Первой свѣтовой войны (1914–1915) — юрисконзулт дипломатичной канцеларнѣ при Станѣ российского главного везиря, але через нелагоду з везирьством подав демисию. В року 1918 зыскав на Петроградской универзитѣ научный ступень доктора меджинародного права без обгаиня докторской дизертации.
В роках 1922–1929 юрисконзулт НКВТ СССР (вонкашноторговый уряд), участник выпрацованя совѣтскых торговых договорох и Конзулского устава СССР (1926), паралелно на педагогичной и научной роботѣ на вецеро мѣстах (Московска универзита, Инштитут вонкашной торговлѣ, Всесоюзный инштитут юридичных наук, Инштитут права АН СССР). Од року 1929 — пензиста, але продовжовав научну роботу. Опубликовав 164 роботы на вецеро языках; его добрѣ познають не лем дома, но и в заграничу, як честного и точного автора.
Приватный живот
23. апрѣля 1917 52-рочный В. Грабарь оженив ся з Мариев Пассек (1893—1975), дѣвков свого приятеля и наставника на Юрьевской универзитѣ, котра по часѣ стала ся позната як учена филологичка, фахманка в античной литературѣ. В року 1918 похворѣв ся и по рок 1921 перебывав з матерьов и женов в Адлерѣ.
Великый Березный (штация)
Референции
Катеґорія:Желѣзничны штации Закарпатской области
Михал Чабала
Михал Чабала (*4. фебруар 1941, Нижнї Чабины – †3. авґуст 2002, Пряшів) — академічный малярь русиньского походжіня. Занимав ся головно країнами.
Штудії
М. Чабала скінчів Середню умелецьку школу в Брнї у Чеську (1958–1962) і Высоку школу вытварных умень у Братїславі на Словакії (1963–1969), де штудовав під веджінём Русина Дезідерія Міллого.
Заместнаня
По закінчіню середньой школы короткый час робив пропаґачного вытварника в Музею україньской културы у Красному Бродї (1962–1963). По закінчіню высокой школы учів вытварне уменя спочатку в Трнаві (1969–1970), пак на Універзітї П. Й. Шафарика у Пряшові (1970–1972). Од року 1972 ся став вольным умелцём.
Творба
Творив главно у Пряшові. Зо зачатку у творчости М. Чабалы переважали фіґуралны композіції і портреты, пізнїше веце ся зосередив на малёваня природных і містьскых закутин, главно населеныма Русинами на теріторії выходной Словакії. М. Чабала малёвав в імпресіоністічно-експресівній манерї, характерізуючой ся меланхолічным лірізмом, котру векшынов створёвав комбінаціёв різных одтїнїв синёй і зеленой фарбы. Ёго монументалны роботы прикрашають верейны будовы в дакілько містах і селах выходной Словакії. М. Чабала быв участником вшыткых колектівных выставок русиньскых умелцїв, котры ся одбыли в часї по роцї 1989. Михал Чабала быв у контакті з людми з русиньского руху. Видіти го мож было в Пряшові з Васильом Туроком ці Федором Віцом.
Михал Чабала быв од 1974-го року членом Союзу словацькых вытварных умелців. Його творчость была презентована на 60-ох колектівных і 6-ох персоналных выставках. Остатня його колектівна выставка была в Шарішскій ґалерії в Пряшові, і остатня персонална одбыла ся з нагоды його 60-ых народенин в Музею модерного уменя Енді Варгола в Меджілабірцях.
Референції
Катеґорія:Русиньскы малярї
Зборовска памятна медаль
Зборовска памятна медаль (чеш. Zborovská pamětní medaile) – чехословацке военске вызнаменаня з Первой свѣтовой войны.
Штатут вызнаменаня
Медаль установлена 13. мая 1947 в честь памяти и 30-роча битвы при Зборовѣ.
Медаль зостала установлена про вызнаменаня легионарьох Чехословацкой легии, котры брали участь в битвѣ при Зборовѣ 1-2. юла 1917.
Носителе медали
Медаль удѣлена вшыткым живым участникам зборовской битвы, а тыж родинам падлых и недожившых участникох. Выимков до числа вызнаменаных доданы заслужены вояци Первой Чехословацкой дивизии, до котрой належали три полкы, участны в битвѣ. Медаль достав тыж президент Чехословакии Едвард Бенеш.
Опис медали
Медаль мать диаметер 35 мм, выготовлена з бронзы, патинованой на старе стрѣбро. На аверзѣ профиль Томаша Гаррига Масарика в униформной легионарьской шилтовцѣ. По боках доокола профила президентске кредо «PRAVDA VÍŤEZÍ».
На реверзѣ три заставы чехословацкых полкох, участных в битвѣ. Под нима лаврова голузка, под котров по боках надписы «ZBOROV» и «1917 – 1947».
Медаль завѣшена на стужцѣ ширкы 40 мм, ясночервеного колору, якый мали еполеты Чехословацкых легий. В серединѣ святогеоргийска стужка, лемована тонкыма бѣлыма смужками. Цѣла медальова стужка по боках мать узку чорну и бѣлу крайку.
Автором проекта медали быв чешскый рѣзбарь Ярослав Гейдук (чеш. Jaroslav Hejduk).
На каждый день ествуе латка, обтягнута пантличков в колорах медальовой стужкы.
Референции
Катеґорія:Чехословацкы вызнаменаня Катеґорія:Чехословацкы легии Катеґорія:Перва свѣтова война
1037
Вмерли
Катеґорія:Рокы
20. септембер
20. септембер — 263. день рока (264. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Могамед
Могамед (арабскы محمد‎) (570 Мекка – 8. юна 632 Медіна, область Гіджаз, днешня Саудьска Арабія) є послїднїм пророком ісламу, котрый є мослімами признаваный за послїднїй крочай зъявованя монотеістічной віры, котрой попереднї верзії были учены Абрагамом, Мойсеём, Ісусом і далшыма попереднїма пророками.
Катеґорія:Могамед
Джордж Ґордон Байрон
Джордж Ґордон Ноел Байрон 6-тый Барон Байрон (George Gordon Byron, 6th Baron Byron; 22. януара 1788 – 19. апріля 1824) — шестый барон з Ройчдейл, анґліцькый поет, філгелен і переднїй представитель романтізму. Міджі ёго найзнамішы дїла належыть Чайлд Гаролдова путь і сатірічно стишкованый роман Дон Хуан, котрый зістав недокінченый. Є признаваный за єдного з найвекшых европскых поетів.
Атомовы бомбардованя Гирошимы и Нагасаки
Атомовы бомбардованя Гирошимы и Нагасаки — перве и единичне в истории людства хоснованя нуклеарного оружия в боях.
Вплыв на далшу политику
Тоты бомбардованя не могли дефинитивно вплынути на резултат войны, понеже економична база Японии была в Манджурии, поза досягом америцкой авиации. Япония капитуловала по розгромѣ японской Квантунгской армады в Манджурии Червенов армадов 9.–17. августа 1945. 17. августа император выступив з рескриптом ку офицерам и воякам императорского войска, подяковав за оддану участь в боях и объяснив свое рѣшѣня капитуловати вступом СССР до войны, чим створила ся ситуация, котра «грозить самой екзистенции Империи», не упоминаючи ани словом о атомовых бомбардованях.
Масове забивство людей в Гирошимѣ и Нагасаки указало свѣту резултаты хоснованя атомового оружия, и мало значный вплыв на зачаток студеной войны.
1036
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Молекула
Молекула є частинка складена з атомів або йонів
Є то вецеядерна частіця, котра є або електрічно неутрална, або мать позітівный або неґатівный набой. Од поларіты набоя залежыть ці говориме о молекуловых катионах або молекуловых анионах.
Катеґорія:Хемія
Бактерії
Бактерії (Bacteria, оперед тыж Bacteriophyta ці Schizomycetes), або тыж еубактерії (Еубактерія), є домена єднобунковых прокаріотічных орґанізмів. Мають коковітый ці тычный твар і справила досягують великости рядово пару міліметрів. Штудіом бактерій заниматься бактеріолоґія, значно тоту науку розвинули Роберт Кох і Луі Пастер.
Катеґорія:Біолоґія
Байкал
Байкал — озеро на югу Восточной Сибирии в Бурятии и Иркутской области России. Байкал зоз глубинов 1620 м е найглубшым озером на Земли. Плоха 31,5 тыс. км2, довжка 636 км, середна ширина 48 км. Зоз объемом 23 тыс. км3 солодкой воды обсягуе 1/5 свѣтовых засоб солодкой воды и 4/5 засоб солодкой воды России.
Етимология назвы
Найстарше высвѣтлѣня походжѣня мена Байкал дали натуралисты Е. Г. Лаксман (1769), И. Г. Георги (1775), а тыж А. Л. Шлёцер (1769), подля котрого туркицке Бай Куль означать «богаты воды», (аналогично Иссык-Куль — «тепле озеро», Кара-Куль — «черне озеро»). Суть еще иншы гипотезы, але не суть они научно доложены.
География
Природна ровина Байкала звекшена на 0,8 м напорнов преградов Иркутской водоелектрарнѣ и выносить 456 м. Котлина озера тектоничного походжѣня, в регионѣ суть часты трясѣня землѣ, зафиксованы западаня сегментох берега и дна. На Байкалѣ суть 27 островы, з них 5 од часу до часу затоплюють ся. Найвекшый остров Олхон мать плоху около 730 км2. До Байкала додають приток воды 336 рѣк, з них найвекшы суть Селенга, Баргузин, Горна Ангара и Турка. Вытѣкать з Байкала една рѣка: Ангара. Озеро замерзать в януарѣ, отворять ся в маю. Озеро сплавне, найвекшы приставы суть: Байкалск, Нижнеангарск, Усть-Баргузин, Култук.
Екология
Вода Байкала мать высоку прозрачность (до 40 м, окрем вытока Ангары). Околична флора и фауна числить около 2600 видох, з котрых 3/4 ендемы. Наслѣдком господарѣня в екологии озера взникли глубокы нарушѣня. Жебы захранити природны ресурсы озера, были створены резерваты и хранены области: Баргузинскый резерват в сѣверной части, Байкалскый резерват в южной, Прибайкалскый народный парк в западной. Байкал и его околиця суть ориентованы на туристику и рекреацию.
В року 1996 Байкал достав статус храненого объекта UNESCO ч. 754.
1034
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Коршун чорный
Коршун чорный (Milvus migrans) є середнї великый хищ з родины ястрябовых обываючій мірны і тропічны части Евразії і Австралії, вынятково вандрує аж на Гавайскы островы.
Опис
Із своёв великостёв 55-59 цм, роспятём крыл міджі 135-155 цм і вагов коло 900 ґ є о дашто меншый як коршун червеный. Мать довгый хвіст, котрый не є так шпільковый як і уж спомянутого коршуна червеного, довгы крыла і тмавобуре пітя з арджавым надыхом на спіднїй части горла і бріха. Поглавя ся фарбов не одрізняють.
Хованя
Ёго природным середовищом суть лїсы піля воды або мочарї, але в остатнїй добі ся выборно приспособив жывоту в містах і велё раз го можеме збачіти і в богато залюдненых областях. Жывить ся меншыма жывыма творами, як суть хробакы, меншы виды птахів і рыб, або здохлинами, у містах пак і рештами з кухнї.
Належыть міджі часточно стяговавы хищі. Европскы і середоазійскы екземплары (підвиды M. m. milvus, M. m. lineatus іі.) суть стяговавы, хоць екземплары з теплїшых областей, напр. Індії (підвид M. m. govinda) або Австралії (M. m. affinis) суть сталы. Лїтать з мірно ломеныма крылами і хвіст хоснує як кормань.
Гнїздить на стромах і часто схоснує опущны гнїзда ворон. Шторік мать єдну зношку, обсягуючу 2-3 яйця, котры зношать в місяцях апріль і май. Родічі на яйцях сидять згруба 30 днїв і молодята в гнїздї зіставають по добу 45 днїв по народжіню.
Референції
Катеґорія:Ястрябовы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Україньска Вікіпедія
Україньска Вікіпедія (Українська Вікіпедія) — україньскоязычна часть Вікіпедії. Була створїня 30. януара 2004 роцї.
Одказы
Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії Катеґорія:Славяньскы Вікіпедії
Пистрялово
География
Лежить о 12км на юговосток од районного центра.
История
Пистрялово ся первый раз упоминать под назвов Pistralhaza в року 1476, а тота назва походить од имена особы.
В року 1930 село мало 782 обывателѣ, з того: Русины — 757, Евреи — 21, Мадяре — 3, чужоземець — 1. В селѣ была русинска школа (4 класы). Грекокатолицка громада зоз 756 особ мала муровану церкву Покровы Пресвятой Богородицѣ, высвячену в року 1842.
24. октобра 1944 з приходом Червеной армады 24 хлопцьох взяли до войска и послали на фронт, и зачала ся украинска доба истории села. До року 1969 были збудованы 140 хыж, восямрочна школа, клуб, библиотека.
Днешность
Ку Пистряловской сельской радѣ належало еще мадярске село Лѣсково, котре в року 1995 достало назад свою историчну назву Форнош, одняту му в року 1946, и в сучасности мать свою окрему администрацию.
В 1980-х роках зачала ся выставба радарной штации варованя о ракетном нападѣ типа Дарьял як части стратегичной обороны СССР, котра штация зачала фунговати в 1990-х роках, а по зысканю Украинов независимости продовжала фунговати за комерчну платбу од России. Але через рост недовѣры и протесты обывательства радар перестав фунговати и быв зликвидованый по року 2003 (на фото).
Референции
Катеґорія:Села Україны Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Михал Шмайда
Михал Шмайда (*2. новембер 1920, Красный Брод, окрес Межилаборцѣ Пряшовского края — †30. апрѣль 2017, Братислава) — писатель и збератель фолклору Русинох в Словакии.
Биография
Походить зоз русинской селянской родины з Красного Броду. По зачаточной школѣ в родном селѣ закончив горожанку в Межилаборцях. Закончив курсы агрономох. Року 1948 дебютовав у часописѣ "Колокольчик-Дзвіночок". В роках 1960–1971 робив в Музею украинско-руськой културы в Красном Бродѣ и Свиднику. Ту розвив свои знаня русинского фолклору, зачав зберательску роботу и публикации фолклорных и етнографичных статей. По року 1968 став ся объектом репрессий и мусѣв лишити роботу в музею, але продовжовав фолклористичну роботу приватно.
Року 1990 быв межи закладателями Русинской Оброды и подтримовав русинскы публикации. Хоть сам держав ся украинской орьентации, нигда не выступив против русинской културной оброды. В послѣдных роках живота занимав ся переважно русинсков етнографиов и фолклором.
Творба
Литературна творбу зачав поезиями и повѣданями, котры публиковав в украинскых выданях Словакии "Дружно вперед", "Дукля", "Нове життя". Року 1953 опубликовав повѣсть "Паразити", року 1954 – киноповѣсть Запалена кров. Але правдиву популарность му принесли его найпознатшы дѣла — зберька повѣдань "Вязка ключів" (1954) и роман "Тріщать криги" (1957), котрый быв выданый и по словацкы (1959). Тот роман, як и наступный говорить о проблемах коллективизации, перемѣны народности и конфессии, котры пришли з новым коммунистичным режимом. Послѣдны выданы книжкы были:
Высокого оцѣнѣня достали найме его новеллы.
Вызнаменаня
В року 2008 достав од президента Словакии Ивана Гашпаровича штатне вызнаменаня Прибинов крест третьей классы за цѣложывотне дѣло.
1033
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Верхное Водяное
Ґеоґрафія
Село положене в выходной части Закарпатской области, на межи Раховского тай Тячовского районув, о 5 кілометрув уд Румуньска.
Сусідні села вадь міста: Середное Водяное, Великый Бычков, Водиця.
Село іщы має два присілка такі як: Стримба тай Ріка.
Балтіцьке море
Балтіцьке море, або Балтік - внутрішнє море в Севернїй Европі, меджі 53°N а 66°N і од 20°E до 26°E. Обмеджено Шкандінавскым півостровом, контіненталнов частінов Европы, і даньскыма островами.
Верхное Водяное
Ґеоґрафія
Верхное Водяное положене в долині гор Кичира тай Чова. Тиж течут 3 ріки, як Апшиця, Тёвшаг тай Стримба.
Балтіцьке море
Катеґорія:Моря
Верхное Водяное
История
Перша споминка о селови як Superior Apcha датована роком 1406.
За давныма переказованями, село умирало дакулко разу. Послідоє заселеня было після року 1700. Уд того часу дов року 1950, было заказано завозити нибіщика, котрый умер позад межами села. Сись закон не быв писанным, айбо устным, тай нигда ся не порушував межи жителями села.
В року 1783, Верхное Водяное водныма потоками ся дїлило на 3 зоны бываня. В урочищу Секетура было 32 хыжи, в урочищу Маґуріча - Дєря 48 хыж, Стара улиця - Циклу 32 хыжи. Ушытко было 112 хыж. Першый сільськый уряд быв року 1860 пуд будовою №193, котра ся хосновала до року 1948. Пак уд року 1948 до 1991 сільськый уряд хосновав будову №1 по улици Яблочкіна. По розпаду СССР року 1991 сільськый уряд быв перенесений до нової будови, по улици Леніна №10.
За послїдным списованьом обывательства Австро-Угорьска в року 1910 в селї были 4704 особы, з них 3594 Русины, 1027 Німці, 50 Мадяре. 3646 грекокатоликы, 1029 юдеї.
Пак в року 1919, село тай ціла Карпатьска Русь по Сен-Жерменскому договору перешла до Чеськословеньска. А село достало назву (чеськ.) Vyšní Apša.
Пак по 19 роках добы Чеськословеньска, село было накурто в автономиї Карпатьской Україны. Айбо уд марца року 1939, Верхное Водяное вернулося пуд владу Мадярского кралёвства, тай село зачало хосновати стару назву (мад.) Felsőapsa.
За переписом населения України за рок 2001 в селі жиє 5272 жителю.
Крачун
Крачун (Circaetus gallicus) є великый хищ з родины ястрябовых. Як сїдить мать выразну шыроку голову (як совы). Од другых орлів ся одрізнять світлым сподком тїла і крыл, зо звычайно тмавшым горлом і ровномірно флякастыма кровками і пірками лїтаня, На хвостї суть три тмавы смугы. В Европі гнїздить коло 4000 парів, головно на югозападї.
Референції
Катеґорія:Ястрябовы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Літовска Вікіпедія
Днём 1 2023 року Літовскый оддїл Вікіпедії обсягує  NaN статьиs. Зарегистрированы NaN участникs, из них  учинили даяку операцію за послїдны 30 днї. Обще число оправ выносить.
Парохия
Парохия, або фарность, фара, од  παροικία (παρά «близь» + οἶκος «дом») — в Православной и Грекокатолицкой Церкви основна церковно-административна единиця, самосправна комунита або церковный округ, котрый мать властный храм з его вѣрниками и духовныма особами.
Парохия мать статус правной особы. Часто при парохии фунгуе недѣльна школа або школа катехизации. Вопросы газдовства и доброчинности в парохии належать ку компетенции старосты, котрого мать выбрати громада и благословити епископ.
Администратором парохии е парох (фарарь), вѣрникы парохии суть парохиане (фарници). Даколько парохий суть злучены до едного благочиния (деканата), котре ся справуе благочинным (деканом), котрому суть парохы административно подряджены.
Референции
Катеґорія:Административны единицѣ Церкви
Стебльовка
Стебльовка, до року 1947— Салдобош, Szaldobos — село в Хустском районѣ Закарпатской области, центер сельской рады. Через село проходить автодорога Ужгород – Хуст – Ясѣня, и желѣзнична линия Батьово – Солотвино, заставка Стебльовка.
Полога
Лежить о 16 км на юговосток од районного центра Хуст, на правому березѣ рѣчки Тисы.
Сельской радѣ подряджене село Крайниково.
История
В року 1930 в Салдобошу жили 1898 особ, з того Русины — 1749, Евреи — 97, Мадяре — 28, Чехы и Словаци — 8, Нѣмцѣ — 1, чужоземцѣ — 15. Была русинска школа (6 клас).
Украинска доба села зачала ся 23. октобра 1944 з приходом 17. гардового корпуса Червеной армады. За тот час была збудована середня школа, 500 новых будинкох, заасфалтованы улицѣ.
Днешность
29. августа 1994 згорѣла найстарша архитектурна памятка — готична деревяна церковь Роздва Богородицѣ з року 1634. В селѣ е повна середня школа (232 ученикы в року 2010), школка, дом културы, амбуланта. Закрыли ся, фунговавшы в добѣ УССР, филиалка Хустской обувной фабрикы, дом служб, одежный цех. 8. юла 2011 сельска рада затвердила заставу и герб села.
Интересны факты
В селѣ е буволяча фарма, де окрем найвекшого в Украинѣ стада буволох держать еще иншы заникаючы виды.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Молитва Господня
О́тче наш (Молитва Господня, О́тче нашъ, Πάτερ ημών, Pater noster) — є правдоподобно найзнаміша і головна молитва хрістіанства. В згодї з євангеліом од Лукы тоту молитву повив своїм ученикам Ісус Хрістос, кідь ся го звідовали як ся мають молити. В євангелію од Матфея є тота молитва частёв казаня на горї, в котрім Ісус представляє своє посолство.
Ґрецькый текст
Оріґінал молитвы на ґрецькому языку :
(Євангеліє од Матфея, 6:9-13)
Референції
Молитвы
Борис Николаевич Ельцин
Бори́с Никола́евич Е́льцин (1. фебруар 1931, РСФСР – 23. апріль 2007,  Москва, Росія) росiйскый політік, котрый ся став першым презідентом Росії.
Катеґорія:Політічны лідеры Катеґорія:Презіденты Росії
Аламогордо
Аламого́рдо, Alamogordo — город на юго-западѣ США, административный центер округа Отеро штата Ню Мексико. Обывательство — 35,6 тыс. особ (2007). Назва города походить од alamo gordo — товста тополя. В околици города положены двѣ великы военскы базы США: авиабаза Голломан и ракетне цвѣчище Уайт Сендз. Една з мѣстных атракций — бывша выпробня Аламогордо, на котрой в року 1945 успѣшно доконченый первый в истории ядровый выбух.
Атомовы пробы
Первый в истории людства атомовый выбух был учиненый 16. юла 1945 на выпробни Аламогордо. Тота выпробня оддалена о 97 км од Аламогордо. В том мѣстѣ выбухы надале не чинили. Подля стану на рок 2008 тото историчне мѣсто подряджене ракетному цвѣчищу Уайт Сендз. В перву суботу апрѣля и перву суботу октобра оно отворене про навщѣву туристам.
Економика
Економика города силно звязана з войсковыма базами. В року 2008 авиабазу Голломан обслужовали 6111 роботникох зоз сумарнов рочнов платньов 211 млн. доларох.
Джорданвилл
Джо́рданвилл,  Jordanville — село без властной штатистичной евиденции, однесене ку городу Воррен, округа Геркемер, штата Ню Йорк.
Полога
Джорданвилл лежить в сѣверовосточной части територии, належной городу Воррен, на скрижованю дорог 18 и 155.
Еммануил Грабарь
Еммануи́л Гра́барь,  Эммануи́л Ива́нович Граба́рь, 7. октобер 1831, Требушаны, Мадярске кральовство – †1910, Российска империя — русинскый сполоченскый дѣятель, посланець парламента, зять Адолфа Добрянского, отець российскых правника Владимира и маляря Игоря Грабарьох.
Джорданвилл
История
Осадници на том мѣстѣ оселили ся перед роком 1791. Назва села повела ся од того, же осадници выуживали мѣстный поток на крещѣня и называли го «рѣка Йордан».
Еммануил Грабарь
Референции
Катеґорія:Посланцьове парламента
Крикун
Крикун (Aquila pomarina) є великый хищ з родины ястрябовых. Дорослы птахы суть зверьха тмавы із світлым передлоктём і головов. У корїня ручных пірок лїтаня є маый выразный білый фляк, зверьхнї хвостовы кровкы суть білавы. Молоды птахы мають білы шпіцї крыловых кровок і малый арджавый фляк на тылї.
Референції
Катеґорія:Ястрябовы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Середный клас
Середный клас — в сполоченствѣ е клас, котрый находить ся меджи высшым класом и низшым класом. Хоть доокола класовой теории суть великы споры, представителе социалных наук в цѣлому принимають дѣлѣня сполоченства на три класы: высшый, низшый и середный. Ку середному класу мож залучити урядникох высшых рангох, техничных и высокопрофесийных працовникох, справцьох и менеджерох, ай такых самозанятых особ, як торговцѣ, бизнисмены и фармеры. Але ай сам середный клас еще дасть ся подѣлити так, же на его верху будуть богаты фахманы и менеджеры великых корпораций, а на его сподѣ — слабше плачены працовници в торговли, дистрибуции и транспортѣ. Тоты вшиткы довъедна суть класом працуючых.
Характеристикы середного класа
О роли середного класа в сполоченствѣ говорили уже давны Греци. Аристотел вызначив едну важну характеристику середного класа: тота часть сполоченства е стабилизатором, найстабилнѣйша держава буде тота, де найвеце людей односять ся ку середному класу — а тоту думку роздѣлять и векшина днешных ученых.
Критерии
Не екзистують едины нормы и критерии про означѣня належности ку середному класу. Единый штандарт материалного благобыта, котрый ся найчастѣйше бере як главный критерий, не може быти дефинованый про вшиткы державы. З другого боку, ествуе субъективне самоозначѣня особы як представителя середного класа, котре оцѣнюють социологичныма методами.
Референции
Катеґорія:Социална штруктура
Ян Францисци Римавскый
Ян Францисци Римавскый, властнѣ Ян Францисци, псевдоним Янко Римавскый, Ján Francisci-Rimavský; *1. юн 1822, Гнуштя, жупа Гемер, Австрийска империя – †7. марец 1905, Мартин, Австро-Мадярщина — словацкый будитель и политик,  фолкориста, прозаик, поет и новинарь.
Походжѣня и штудии
В Прешпурку ся спознав з Людовитом Штуром и став ся его великым приятельом и помочником в дѣлѣ выпестованя словенчины на литературный язык. В року 1844 перейшов до Левочѣ и там зорганизовав Словацкый инштитут, подобный тому, якый нашов в Прешпурку, де словацкы штуденты всякыма можныма способами пестовали материнскый язык и литературу. Коли му тот инштитут заказали, продовжовав выучовати словенчину в духу Штура яко приватный учитель.
В роках 1845–1847 завершив свое образованя штудиями права в Пряшовѣ, чим зыскав можность урядницкой роботы, а такой достав мѣсто политично-юридичного практиканта у поджупана Гемерской жупы Густава Фаи.
Револучны рокы
По зачатку револуции в маю 1848 быв участником зобраня штуровцьох в Липтовском Микулашу, де были прияты Жадости словацкого народа. Коли ся вернув одты до свого родиска, быв выбраный за капитана новоствореной там добровольницкой словацкой народной гарды. Створѣньом гард ся занимали тыж Штефан Марко Дакснер и Михал Милослав Бакулини, а як од них мадярска револучна влада зажадала, жебы их гарды ишли против сербско-хорватскому войску Йелачича, што напало од юга, вшиткы трое ся спротивили.
За тото штатариалный суд в Плешивцю зачатком новембра 1848 засудив вшиткых трьох на шибеницю. Але на то дошла вѣсть, же 30. октобра Йелачич розбив мадярске войско при Швехату, а судцѣ пак не мали смѣлость россудкы дати выконати и дали то на высшу инштанцию, де им россудкы змягчили на 3 и 2 рокы вязбы, котру мали одбывати в Будапештѣ.
В януарѣ 1949, коли австрийске войско добыло Будапешт, Францисци з колегами достав слободу и вернув ся ку своим добровольникам, де вшиткы три гарды были злучены до едного прапора, котрого став ся велительом.
По револуции
По удушѣню повстаня Францисци занимав высокы уряды: быв секретарь при окресном комисарствѣ во Зволенѣ, од року 1853 — жупный комисарь в Дебреценѣ, од 1859 — штатный радник намѣстництва во Великом Варадинѣ, од 1860 — в Будинѣ, од 1863 повышеный до повного штатного радника угорского намѣстництва. При том не зрадив свои народностны идеалы. В роках 1851–1863 выдавав Pešťbudínske vedomosti (быв шефредактором). Од року 1861 быв предсѣдником Славянского згромаджѣня в Турчанском Святом Мартинѣ, з котрого пак взникла Матиця словенска, а дале быв доживотным честным подпредсѣдником.
В роках 1864–1865 быв жупаном Липтова, по австро-мадярском доеднаню (1867) пензионованый. Даякый час бывав в Ревуцой, де быв дозорцьом высшой гимназии. В роках 1870–1898 быв предсѣдником Книговыдавательского акционерского сполку в Мартинѣ. В року 1872 ся навсе осадив в Мартинѣ и зоставав в сторонѣ од сполоченского живота.
Творба
Францисци зачав традицию казковых зберок в Словакии. Его поезия и проза были меджи первыма проявами литературного словацкого языка. В его творах переважать романтичный патос, фолклорны вплывы, мотивы словацкой природы, патриотизма.
Референции
Катеґорія:Словацкы писателе Катеґорія:Словацкы поеты Катеґорія:Словацкы фолклористы Катеґорія:Словацкы политици
Молоко
Молоко є продукт молочных жляз саміць ссавцїв. Молоко є базовым жрідлом выжывы головно про молодята, котры з молока діставають потрібны імунітны пожывнины тай вітаміны на зміцнїня своёй імуніты. Звірята конзумують молоко аж до часу, коли уж суть способны травити певне їджіня (рослины, мясо ...). У людей то так фунґує тыж, з тов розлуков, же дорослы люде конзумують молоко другых быдел (коровяче, кізяче, овче...).
Олив Овтмен
Олив Овтмен, Olive Ann Oatman, *7. септембер 1837, Ла Гарп, Иллинойс – †21. марец 1903, Шерман, Тексас — жена необычайной судьбы зо штату Иллинойс.
Заятя
Цѣла ей родина была в 18. фебруара 1851 забита на пути до Калифорнии, коли были  атакованы Индианми. Мала тогды штырнадцять рокы. Напад пережыли въедно зоз молодшов сестров Мери Енн aй братом Лорензом, котрого лишили нападници на мѣстѣ меджи тѣлами забитых, бо собѣ думали, же е мертвый. Дѣвкы одвели до заятя, жебы им служили як рабынѣ. Позднѣйше была Олив продана до другого индианского племена Могаве яко невѣста, де ся ку ним лѣпше односили. При свадьбѣ достала синий татуаж на бороду, котрый ей скалѣчив тварь. В року 1855 наслѣдком слабого уроджая, ей сестра умерла з голоду.
Выслободжѣня
В зимѣ 1855-56, коли Лорензо уж довго глядав свою сестру, америцке войско отримало справу, же меджи Индианми жие бѣла жена. З крѣпости Форт Юма загнали гонця меном Франциско до села Индианох, жебы догварив одкупѣня Олив. По довгых догварянях 28. фебруара 1856 удало ся ю одкупити, а по 5 рокох заятя ся ей подарило достати на слободу и вернути ся меджи бѣле сполоченство.
Далшый живот
История о трагичной судьбѣ родины Овтменовых и животѣ Олив меджи Индианми резоновала еще довго в америцком сполоченствѣ ай стала ся так иншпирациев про многы статьи в новинах, книгы, ей властны мемоары и повѣданя. Были о том накручены ай граны филмы, котры але не суть згодны з реалныма фактами. З гонорарох, котры достали за права тых публикаций, Олив и Лорензо выплатили свои штудии на Тихоокеанской универзитѣ. В новембрѣ 1865 Олив ся побрала з Джоном Ферчайлдом, в року 1876, не маючи властных дѣтей, адоптовали новороджену дѣвочку Меми. Ферчайлд, бывшый скотарь, зробив карьеру в Шерман, Тексас, де быв президентом City Bank и торговав поземками. Олив жила закрытым животом, не любила говорити о минулости, занимала ся добродѣтельством на хосен сирот. Умерла на сердцьовый напад 20 марца 1903, во вѣку 65 рокы.
Референции
Катеґорія:Америчане
Свобода (Береговскый район)
Свобода́, Свобо́да,  Nagybakos (Великый Бакош)  — село в Береговском районѣ Закарпатской области Украины, центер сельской рады.
Полога и газдовство
Село оддалене од штации Батьово о 4 км, од районного центра Берегово — 35 км. Село мать середню школу, библиотеку и клуб.
Село мать барз выгодну пологу: на перекрещѣню трьох желѣзничных линий Чоп – Батьово – Бескид, Батьово – Солотвино и Батьово – Тужер, де е великый меджинародный рух товарох, активный економичный живот и добра можность заробку про обывательох села на додаток до традичного аграрного сектора.
История
Село основане в року 1927 чехословацкыма колонистами и переселенцями зоз подкарпатской Верховины. Околичны землѣ належали членам земнянского рода Лоняйох (Lónyai ), а были од них одняты чехословацков владов по Трианону и роздѣлены немаетным колонистам. На тых землях было маерске газдованя, а якраз на мѣстѣ найвекшого маера Великый Бакош и была заложена централна колония Свобода́.
В року 1930 в селѣ жили 909 обывателѣ: 471 — Чехы и Словаци, 205 — Русины, 196 — Мадяре, 37 — чужоземцѣ (без горожанства ЧСР). Религийны громады: 327 — римокатолици, 185 — грекокатолици, 170 — евангелисты. Были двѣ школы: чешска (4 класы) и русинска (1 класа).
По приходѣ Червеной армады (28. октобер 1944) совѣтска влада продовжила политику колонизации. Ту были приселены далшы 60 безземелных родин зоз Верховины, а яко стимул были им придѣлены 2500 катастралны голды землѣ. Тоты землѣ вшакже были им по даколькых роках одняты в добѣ колективизации, што была переведена до року 1949.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
1031
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Cui prodest
Cui prodest — кому выгодно, кому на хосен, кому помогло. Иншакый вариант: Cui bono — кому на добро.
Походить из фразы Луция Аннея Сенекы младшого (4 до н. е. – 65) Cui prōdest scelus, is fecit  — кому быв на хосен злочин, тот го учинив (з драмы Медея). Зоз часом стало ся приказков.
Референции
Катеґорія:Латинскы слова и фразы
Банкок
Банкок (тайскы: กรุงเทพมหานคร, Крунґ Тгеп «місто анґелів») є головне місто Таіланду, єден з переднїх світовых центрів турістічного руху. Властне місто має плоху 482 км² (т.є. згруба таке саме як Прага) і ку 1. януару 2005 рахує 5 104 475 жытелїв. Ціла провінція Банкок пак має 1 565,2 км² і 9 751 492 жытелїв.
Катеґорія:Міста Таіланду Катеґорія:Головны міста
Поток
Поток в найширшом вызнамѣ е непрерывно текуча маса дачого, дашто приходяче во великом множествѣ. В конкретнѣйшых вызнамах можуть то быти:
Ернев Рубик (вызнамы)
Тот роздѣл Википедии мать даколько статей з подобнов назвов:
1030
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Поток (водный ток)
По́ток — невеликый сталый або периодично взникаючый водоток, сформованый стоком снѣговых, дождьовых вод або выходом на поверх подземных вод, обычнов довжинов 3-5 км. Потокы суть найчастѣйше притоками рѣк. Точна меджинародна дефиниция, котра бы клала роздѣл меджи потоком и малов рѣков не екзистуе.
Далшы характеристикы
Додаточныма характеристиками годна быти звивистость, нешироке устя, слабо выражена долина. Кедь не е подземных вод, лем опадовы, поток годен периодично пересыхати.
Дефиниция
В украинской гидрографии за нижну границю понятя малой рѣкы взята довжка од 10 км. Одповѣдно поток — под 10 км. Каталог рѣк Украины загорнюе водотокы довжкы од 10 км, а тыж з плохов водозбору над 25 км2, что ся може поважовати за другу подля важности часть дефиниции. Одповѣдно поток е водоток з плохов водозбору под 25 км2. В Словакии и Польщи ся за поток поважуе водоток з плохов водозбору под 100 км2.
Референции
Катеґорія:Гидросфера Катеґорія:Рікы
100 до н. е.
Уродили ся
12. юл — Гай Юлий Цезарь, римскый войводця и державник, де факто первый император.
Умерли
01
Молочна дорога
Наша ґалаксія Молочна дорога ці Ґалаксія є ґалаксія, в котрій ся находить Сонце вєдно із сонячнов сістемов. Наша Ґалаксія є велика шпірална ґалаксія з поперечнов лініов тіпу SBc Губбловой класіфікації. Розмірами є другов найвекшов ґалаксіов (по ґалаксії М31 в Андромедї) в містній ґрупі ґалаксій. Єй маса є правдоподобно в тій ґрупі найвекша.
Катеґорія:Астрономія Катеґорія:Ґалаксії Катеґорія:Шпіралны ґалаксії
Ернев Рубик, авиаконштруктер
Ернев Рубик (по мадярскы Rubik Ernő, * 27. октобра 1910, Пьештяны, Мадярске кральовство – † 13. фебруара 1997, Будапешт) — мадярскый авиаконштруктер, вынаходник, пилот.
21. май
21. май — 141. день рока (142. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Обладунок
Розличны сферы чинности и розличны технологии, аж и в границях едной сферы чинности, потребують розличный обладунок. Понеже число тых сфер и технологий непрестанно ся росширять, обсяг понятя обладунок не мож вычерпно описати.
Референции
Катеґорія:Обладунок
Економия
Тота статья е о науцѣ. О реалном секторѣ, котрый е предметом даной наукы, см. Економика.
Економия — сполоченска наука, котра ся занимать описом и анализов выробы, дистрибуции и спотребы економичных добр (товарох, служб, пѣнязи, ресурсох). Фахманы, котры суть шпециализованы в економии, называють ся економами.
Минулость и сучасность
В старовѣку окремыма проблемами, котры днесь суть предметом економии, занимали ся Гомер, Платон, Ксенофон, Аристотел. Закладательом модерной економии поважують Адама Смита.
В минулости економиев занимали ся лем люде, котры мали вельо вольного часу, а брали то за гоби. Днесь не мож собѣ представити уряд, меджинародну агенцию, або банк, котры бы не мали во своем кадрѣ економох. Сучасны економы ся шпециализують в окремых конарях економии: учтовництвѣ, комерции, маркетингу, бизнесовой администрации и др., а е их все недостаток. В США 400 высшых школ каждорочно приспѣвають ку погашѣню того недостатка приготовлѣньом 900 новых економох з докторскым ступньом.
Ровины економии
Макроекономия бере економику як цѣловь и штудуе, напримѣр, ГДП, динамику розвоя господарства, ровину цѣн тай инфлацию, безроботность, инвестиции, циже макроекономичны указователѣ.
Микроекономия занимать економиков меншых субъектох газдованя (фирм, бизнесменох еднотливцьох, домашностей) а штудуе односны цѣны, выробны факторы, вплыв даньовых регулаций.
Референции
Катеґорія:Економія
Польска Вікіпедія
Польска Вікіпедія (Wikipedia polskojęzyczna) — польскоязычна часть Вікіпедії. Була створїня 26. септембра 2001 року.
Днём 1 2023 року Польскый оддїл Вікіпедії обсягує  NaN статьиs. Зарегистрированы NaN участникs, из них  учинили даяку операцію за послїдны 30 днї. Обще число оправ выносить.
44 до н. е.
Референции
057
Польска Вікіпедія
Одказы
Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії Катеґорія:Славяньскы Вікіпедії
1028
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Аламогордо (выпробня)
Аламогордо (выпробня), Alamogordo Test Range — выпробне стрѣлиско в США на югу штата Ню Мексико, плохов 148 км2,  о 97 км на сѣвер-сѣверовосток од Аламогордо.
На той выпробни з тогдышнов назвов USAAF Alamogordo Bombing and Gunnery Range (Аламогордо, бомбове и канонѣрске стрѣлиско збройных сил США) 16. юла 1945 одбыло ся перве успѣшне выпробованя атомового оружия, назване «Тринити»,  Trinity test. В далшом часѣ стрѣлиско служило на войсковы потребы, в том числѣ на выпробованя новых видох вызброю.
Стрѣлиско тыж фунгуе в ограниченой мѣрѣ яко туристичный объект. Два раз в року, в перву суботу апрѣля и октобра суть организованы туристичны навщѣвы мѣста выбуху. В року 2017 стрѣлиско навщѣвили понад 3000 туристох.
Голобы
Голобы (Голоби) — селище в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 4131 (2011).
21. новембер
21. новембер — 325. день рока (326. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
1027
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Велькі Шаріш
Велькі Шаріш є місто в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
Референції
Катеґорія:Міста Словеньска
Револуция
Револуция, од revolvo обернути назад, означать барз наглу и радикалну перемѣну на дачом.
Засадны характеристикы
В сучасном хоснованю того понятя револуция означать переворот, и то насилный в устояных и спевнѣлых штруктурах, чиненый силами внуторного роскладу. Найчастѣше иде о переворот в сполочности, хоть мож говорити тыж о револуции в науцѣ, индустрии и другых сферах. Вызнамныма характеристиками револуции суть наглость и насилство, а тыма ся одличать од вывойовой реформы.
Всяка политична и социална револуция е антиконштитучна и веде до змѣны конштитуции, але е она револуциев лем тогды, кедь учинена народом. Кедь таку наглу и насилну змѣну державного зряджѣня зробить голова державы (або група сприсяганцьох), то — державный переворот.