cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сагара
Сагара الصحراء الكبرى, "Велика Пустыня" — найвекша пустыня світу, находить ся на плосї 9,000,000 км² в Северній Африцї. Назва походить од арабского означіня пустынї: (صَحراء), "ṣaḥrā´". Розлогов 9 млн.км² (30 % плохы Африки), займає майже ту саму площу яко Чіна або США.
1795
Умерли
Катеґорія:Рокы
Сагара
Катеґорія:Пустыни
Курув
Курув (авать Курôв) є селом у юґовосточной Полщї, же ся находит межи Пулавеламы и Любліном на ріци Курôвци. Є столицёв сепаратнов курôвськôй ґміны (муніціпалітета), же входит ид Любліньському воёводству. Курув мат 2811 обыватильôв (про 2005 гôд).
Катеґорія:Населены пункты в Польску
Сводеш, Моррис
Моррис Сводеш (англ. Morris Swadesh, * 22. януар 1909 — † 20. юл 1967) быв вплывный и контроверзный америцькый лингвиста.
Биография
Родив ся в Голиоук, Массачузетс (англ. Holyoke, Massachusetts) во фамилии иммигрантох з Бессарабии. В родинѣ ся говорило на йиддиш, але и по русскы и английскы, и тоты языкы знав уже од малости. Штудиовав на Чикагской универзитѣ, де року 1931 зыскав ступень магистра, а пак на Йейлской универзитѣ, Коннектикут, зыскав докторат Ph.D., (1933) з диссертациов на тему семантикы языка Нутка, индианского племени в Канадѣ. Робив яко высокошколскый профессор в США (1933-39, 1941-53) и в Мексику (1939-41, 1956-67).
Свадеш жив в малженствѣ еден час (1931–1937) з Мери Гаас, колегыньов з Йейлской универзиты. З ньов в сполуавторствѣ опубликовав даколько робот. По розводѣ быв женатый з Франсез Леон, з котров въедно робив в Мексику; они розвели ся в конци 1950-х, и тогды женив ся з лингвистков Еванхелинов Аранья.
Умер в Мексико Сити, на сердцьовый напад, за робочым столом.
Гипотеза Сводеша
Став ся знаный вдякы складеному ним списку 215 найважнѣйшых слов, котрый пак зменшив до 100 слов (Список Сводеша) и гипотезѣ, подля котрой тоты слова суть достаточны про вшыткы языкы, кедь хочеме з их помочов вызначити близкость даякой пары языкох.
Тота гипотеза пробудила контроверзии межи лингвистами, але сам список и методы поровнателной лингвистикы, оперты на ней, зостали приятыма в лингвистичну методологию.
Главны роботы
Повна библиография публикованых робот (на испанской Википедии).
Референции
Катеґорія:Лингвисты
Михайло Бицко
Миха́йло Би́цко, Michal Bycko, *12. октобра 1952, Гуменне, Словакия —  педагог и вытварный умѣлець русинского роду, походжѣньом зоз селянской родины.
Штудии и зачаток педагогичной роботы
Абсолвовав аграрне училище в Меджилаборцях (1972), педагогичну факулту универзиты П. Й. Шафарика (вытварництво, украинскый язык и литература, 1976), зыскав докторскый ступѣнь на универзитѣ Конштантина Филозофа в Нѣтрѣ (педагогика вытварництва, PaedDr., 1980). Од року 1977 учить на умѣлецкой школѣ в Меджилаборцях и выступуе зо статьями на розличны темы умѣлецкого живота, творить олеомальбы, карикатуры, графику. По далшых штудиях и докторской дизертации Пряшовска универзита му удѣлила титул доктора филозофии (PhD., 2003).
Умѣлецка творба
Персоналны выставкы мав в Меджилаборцях (1984, 1987, 1992), Пряшовѣ, Гуменному, Чешскых Будейовицях. Лавреат Меджинародной премии Треббия 2017.
Проявив ся и в литературной творбѣ оригиналнов поезиов и прозов, з котров выступав в русинскых периодиках, в народностном высыланю Радио Патрия, а тыж выдав зберьку поезий Тихомир зо жывота (2007) и далшы двѣ ай по словацкы.
Референции
Катеґорія:Вытварници Катеґорія:Русиньскы педаґоґы
Андрій Бачіньскый
Є то вызначна особа як церьковной історії, так і світьска – про Русинів і про многы далшы народы. Много ся о ним пише в енціклопедіях, в реліґійній літературї, в історії єпархії, історії Підкарпатьской Руси, Історії Русинів, історії Україны, і історії Австро-Угорьска, но самособов в днешній добі і на інтеренетовых сторінках. Детайлный опис способу жывота єпіскопа Андрія Бачіньского зробив Даниїл Бендас, учитель Ужгородьской ґрекокатоліцькой богословской академії Блаженого Теодора Ромжы.
Біоґрафія
Народив ся 14. новембра 1732 в селї Бенятина. По скінчіню Ужгородьской ґімназії ся 3. апріля 1753 Андрій Бачіньскый записує на богословьску факулту універзіты в Тырнаві. Фінанчна сітуація го нутить зарабляти сі як домашнїй учителя дїтей грофа Майлата. Уже в 1756 роцї, єпископ Михайло Мануїл (Ольшавскый) высвячує клерика Андрія на священика і гнедь охаблять в Мукачові. Правда, такой по закінченю теологічных штудій – доктора теолоґії (1758) о. Андрій приходіть до міста Гайдудороґ (комітат Саболч) як співпрацовник містного архідіякона о. Юрія Сабадоша. Тоты функції выконавав продовж трёх років, а коли о. Сабадоша призвали до Мукачова як генералного вікарія єпархії, скоро тридцятьрічный Бачіньскый ся стає парохом Гайдудороґа, а за час і архідіяконом комітату Саболч.
Бачіньскый головну прічіну схизмы в Саболчскім (як і перед тым у Мараморошскім) комітатї видїв у зневыгодненій позіції мукачовскых єпископів, якых Римскый престол меновав як апостольскых вікарїв, підрядженых латиньскым єпископом Еґеру, заты што остатнї одказуючї ся на резолуції IV. Латераньского собору (1215) односили ся до Архімандритів Чернечой горы, як до своїх «ритуалных вікарїв». Так ся молодый священик Андрій Бачіньскый росстає із своёв гунґарьсков ідентічностёв і помалы входить до кола русиньскых „сепаратістів“, котры ся у єпископів Михайла Мануїла (Ольшавского) і Іоанна (Брадача) уже од 1749 рока у Відню домагають ослободжіня ся од духовной „старостливости“ латиньского Еґеру і добивають ся в Римі канонічного заложиня Мукачовской єпархії.
В 1768 роцї, коли переходила реорґанізація Мукачовской єпархії подля моделу латиньскых дієцез, за ослаблїня тзв. схизматічного руху, Бачіньскый стає членом першой капітулы, котра была зложена з штирёх особ і актівно ся запоює до боя за емансіпацію од Еґеру. В звязї з тым, во фебруару 1770 рока го єпископ Іоанн (Брадач) посылать до Відню, де 1. апріля отримав авдієнцію у самой Марії Терезії, де детайлно высвітлив важность справы компетентным особам імператоркы в церьковных вопросах – її головному радцёви міністрови Каєтанови Пліміґенови, грофові Францискови Галлерови і імператорьскым сповідникам, монахам Ігнатію Мюллерови і отцёві-єзуїтови Кампмюллерови. Наслїдом тых зустрічей офіціална позіція Відня была єднозначнов: канонічне заложиня Мукачевской єпархії. За дакілько днїв по приходї Бачіньского до Мукачева в половинї апріля 1770 рока пришов імператор Австрії Йосиф ІІ, головним церемоніяром котрого на вшыткых акціях, быв лем Бачіньскый.
Заложиня Мукачовской єпархії было даякый час онескорене під впливом інтріґ, котры плїв еґерскысй латиньскый єпіскоп Карл Естергазі через австрійского нунція во Відню, Антонія Вісконтія. Но в новембру 1770 рока уже папа Клімент XIV інформовав Марію Терезію о успокоївім рїшиню тых річі. Конечнї 19. септембра 1771 буллов „Eximia regalium principum“ папа канонічно заложыв Мукачовску єпархію споєну з ґрецькым обрядом, а 23. септембра выменовав за ордінарного єпіскопа Мукачевской єпархії, доты тітуларного єпіскопа Россеньского, Іоанна Брадача. Юрисдикція Мукачевского єпіскопа была підряджена Острїгомскому архієпіскопу латиньского обряду, котрый быв тыж примасом Католіцькой церькви в Угорьску. По смерти владыку Брадача (4. юла 1772) духовенство Мукачовской єпархії єдногласно выберать сорокрічного Андрія Бачіньского капітуларным вікаріём і дочасным справцём діецезы.
Єдинов баръєров на пути канонічного менованя Бачіньского за єпіскопа было то, же претендент не мав римску богословску освіту із тзв. Урбаньской колеґії про шыриня віры. Затоже такого міджі духовенством Мукачовской єпархії не было, 5. авґуста 1772 імператорка своїм правом „iuris patronatus“ меновала Андрія Бачіньского мукачовскым єпіскопом. 25. септембра 1772 апостольскому нунціёви во Відню Бачіньскый зложыв „сповідь віры“ предложыв вшыткы потрібны документы і офіціялно просив апостольске освідчіня на єпіскопа. По доказованю в припадї менованя Андрія Бачіньского румуньскым манахом-васіліаном Ґріґоріом Майором Фоґарашом (пізнїшым ґрекокатоліцькым єпіскопом), віце-канцлером мукачевской єпіскопской анцеларії Іваном Шімоґіём і богословом Михайлом Брадачом, папскому нунціёви Антоніёви Е. Вісконіёви во Відню, были вшыткы документы 4. октобра 1772 посланы до Рима. Но і так, аж 8. марца 1773 Бачіньскый отримав од папы Клемента ХІV. апробачну буллу тыкаючу ся ёго менованя за Мукачовского єпіскопа.
Были обвинены еґерьскым латиньскым єпіскопом Карлом Естергазім і Свідницькым уніатьскым єпіскопом ґрецького обряду в Хорватьску Васілём Божічковічом (пізнїше першым єпіскопом Крижевской ґрекокатолицькой єпархії) зо схизмы, а особито з умыселного выпущіня „filioque“ із Сімволу Віры св. Атаназія, т. з. у Святій Троїцї – „і Сына“. Во фебруарї 1773 року Марія Терезія скликала у звязї зо шкандалом синод уніатьскых єпіскопів Угорьска, на котрім новоменованый мукачевскый єпіскоп Андрій Бачіньскый мусїв одвернути обвіненя на адресу свого попередника зо схизмы.
Наконець аж 20. мая 1773 Андрій Бачіньскый отримав єпіскопске свяченя во Відню од Свівницького єпіскопа Василя Божічковіча, котрый найвеце обвинёвав ёго попередника зо схизмы, котрому асістовав Апостольскый вікарій Варадину, Мелетій Ковач. Мітру, сакос, єпіскопскый перстінь і хрест Бачіньскому даровала особито Марія Терезія. За обдержаня епіскопства даровала ёму і ёго наступникам маєток в біршодьскій жупі під меном: архімалдрія св. апостолов Петра і Павла із Теплиць. Великодушна цісарёвна ся старала і о потребы єпархії. Про єпіскопску резіденцію подаровала в Ужгородї монастырь Єзуітів з приналежным костолом а про духовну семінарію ужгородьскый замок Друґетів, котрый стратив свій воєньскый вызнам, наслїдком фалаткованя Польска і прикапчаня Галичі і Буковины ку монархії Габсбурґів. Заложыла і капітулу з 7 каноніками, дале богословскый ліцей з 5 професорами (3 преднашали на руськім языку а 2 на румуньскім). Заложыла і 3 вікаріяты: пряшовскыйе, мараморошскый і сатмарьскый. Марія Терезія дала не лем в церьковнім но і в світьскім одношиню русьому духовенству тоты права, котры хосновало латиньске духовенство. Бачіньскый дістасв місце в державнім сеймі а низше духовенство выло уволнене од данї, од воєньской повинности і од властництва землепанів. Єпархія то вшытко здобыла заслугов єпіскопа Бачіньского.
Отворили ся діскузії о обновлїню Галічской метрополії, де хотіїли за метрополіту досадити Андрія Бачіньского, жебы помыгав утримовати русиньскый обряд добити ся єденакых прав, якы мали католікы і зато же хотїли, жебы галічску метрополію обновлёвав хтось галічского походжіня. Як повів каноник Ґудз на авдіенції у Марії Терезії: „…щоб утримати русинів у своєму обряді потрібно дозволити їм насолоджуватися тими ж законами, правилами, що і католики, слідуючи прикладу русинів із Угорщини“. Но Марія Терезія на позіції метрополіту відїла радше чуджу особу, зато не позволила меновати Бачіньского за галічского метрополіту. Діскузії ся тягли довшый час але не подарило ся вырїшыти тоту проблему. По смерти Марії Терезії ся на кус діскузії заставіли а повернули ся на сцену аж в роцї 1796, но уже без Бачіньского. Іщі за жывота Марії Терезії в 1777 роцї ся єпіскоп Андрій Бачіньскый став леґітімным внуторным тайным радцём. Як імператорка, та і імператорьскый двір ся часто звертв на нёго, жебы порадив з внутрішнёв політіков Угорьского кралёвства. В роцї 1789 быв позваный до Высшого сейму.
В роцї 1777 Марія Терезія выголосила окремый школьскый штатут про Угры, „Ratio educationis“ (сістема освіты). В наслїдку того пришло ку реформованю, точнїше ку вытворїню од основы новой незавіслой освітной сістемы в Уграх, окремій од церькви і підрядженій комісії про освіту. Основне школьске навчаня од 6 до 12 років ся стало повинным. Штатут будовав штирі новы тіпы школ: сельска школа, двокласна школа трівіална в малых містах, в містах мали быти основны школы трикласны главно про дїти обходників і ремеселників, в центрах школьскых округів штиркласны школы класічны, котры приправлёвали учітелїв. Середнє школсвтво мало три тіпы: низшу середню школу, тзв. ґраматічну, дале ґімназію і тзв. академію, як поступінь ку універзітї. Угры были роздїлены до 9 школьскых обводів. Русиньскы комітаты Унґ, Береґ, Уґоча, Марамуреш были зачленены до Ужгородьского обводу. Заведжінём школьской реформы на Підкарпатю быв повіреный Андрій Бачіньскый. Піпоровав основаня класічной школы (учітельской семінарії) в Ужгородї, задачов котрой была скора выхова учітелїв. Реорґанізовав учітельску семінарію в Корытнянах коло Ужгорода на ліцей. Дякуючі Бачіньскому было навчаня в ужгородьскых школах веджене в роднім русиньскім языку. Русиньскый язык ся тыж став языком епископской канцеларії. Бачіньскый выдав Біблію переложену до церьковнославяньского языка (реформованого, близкого русиньскому языку). Підписав договор з намістником рады в Братїславі о приписаню 3 гектарів землї і квартелю каждому учітелёви. Земля мала быти приписана окремыма панствами або штатом – комітатом. Село вєдно із верхностёв мало поставіти школьскы будовы. Штатны орґаны дали земию про учітелїв в комітатох Унґ і Мараморош. Довго ся повненю того договору сперала шляхта в комітатї Уґоча. В роцї 17¬0 епископ зробив далшый договор з намістницьтвом, подля котрого мав штат дати ненавратну піняжну пожычку і ставебный матеріял на будованя новых церьквей і оправу а перебудову старых. Но вєдно з тым сі штатны орґаны выградили право становляти архітектонічный тіп будовы. Про Мукачевску єпархію были приготовлены проєкты трёх тіпів будов, інакшы были заказаны. Перебудоваваны стары деревяны церькви в підкарпатьскых селах мусїли быти приспособлены тым проєктам, т. зн. барокізованы. V 1775 роцї перенїс резiденцію єпархії з Мукачева до Ужгорода. Кідь дав до порядку, резіденції, церьквы і семінарії лишив стародавну століцю мукачевскых епископів і в 1780 роцї ся з Мукачева переселив до Ужгорода. 15. октобра, в день менного свята Марії Терезії, за участи кралёвского комісаря ґрофа Стефана Андрашія, одбыло ся высвяченя катедралной церькви.
Особиту заслугу має Бачіньскый зато, же основав бібліотеку, котра іщі за ёго жывота мала 9000 ехпонатів. Вытворив круг інтеліґенції (І. Пастелій, І. Базіловіч, І. Кутка, А. Коцак), котры робили учебникы про ново основаны школы і занимали ся історіев русиньской церькви. Вшыткы епархіалны церькви обдаровав старославяньскыма книгами і актівізовав духовенство, жебы їх інтензівно чітали. В архіпастырискім окружним листї напоминав духовенство, жебы ся научіло свій материньскый руськый язык. Двох монахів послав до Києва, жебы відїли правила Києво-печерьской Лавры і могли такы правила вводити і до угро-руськых манастырів.Бачіньскый не лишыв што бы могло послужыти к утверджіню унії. Завершив роботу своїх попередників а аж од того часу ся зачало духовенство певно тримати унії. Бачіньскый здобыв так любов духовенства і свого народа, як і поважаня людей іншого віросповіданя. Справодливо го мож прирядити ку найзнаменїтїшым архієреём мукачевской єпархії.
Період років 1773 – 1809 ся зве „золотым віком Андрія Бачіньского“. Мукачовску єпархію справовав 34 років а до вічности одышов 19. децембра 1809 рока як 77 річный. Похованый є в крипрї Катедралного храма Воздвіженія святого хреста в Ужгородї. З ёго смертёв Мукачевска єпархія стратила єдного з найвызначнїшых народно-освітных, културно-реліґійных і соціално-політічных дїячів свого краю.
На честь єпіскопа
На честь епископа є на містнім храмі в ёго роднім селї Бенятіна осаджена меморіялна плыта на якій є написане: „Я свій шлях пройшов і закінчив життєві битви. Я віддав Богу життя, церкві працю, а серце народу.“ В Ужгородї є меном Андрія Бачіньского назване наместя коло Катедралного храму і єдна уліця. На фасадї храму є осаджена меморіална плыта з написом: „Єпископ А. Бачинський – великий духовний і громадський просвітитель нашого краю“. На предмістю Мішколца ся находить уліця названа на честь епископа Андрія Бачіньского. І ту была на фасадї ґрекокатоліцькой церькви Покровы Пресвятой Богородицї в 1990 роцї осаджена меморіална табла з написом: „Андрію Бачинському милістю Божою Мукачовському єпископу Герембель-топольцькому абату“. В Герембелї компактно жыють потомкове переселенцїв з Підкарпатьской Руси уже тристо років.
Барбареум, Штадтконвікт і Студіум Рутенум
Жебы підвышити уровень освіты ґрекокатоліцького духовенства была в роцї 1774 у Відню (і з ініціатівы Андрія Бачіньского) заложена Кралёвска ґенерална ґрекокатоліцька семінарія при храмі св. Варвары (Королевская общая грекокатолическая семинария в Вене при св. Варваре – Regium Generale Seminarium Greaco-Catholicum Viennae ad Sanctum Barbaram). Про каждоденну потребу а потім і офіціялно была прията скорочена назва Барбареум (Barbareum). Церьква св. Варвары ся стала про ґрекокатоліків парохіалным центром. Бачіньскый завів і навчаня русиньского языка в семінарії, якый ся став урядным языком і епископской канцеларії. За 10 років фунґованя ся в нім навчало 46 ґрекокатоліцькых штудентів. З того 11 місц было зарезервованых про семінарістів з Мукачевской єпархії, 6 про Перемиську єпархію і 6 про Крижевацьку єпархію. 6 абсолвентів семінарії ся стало епископами, 10 професорів універзіт і єпархіалных семінарії, 8 директорів семінарії і 8 писателїв. Міджі іншыма в Барбареу здобыли освіту і Ґріґорій Тарковіч, першый уніатьскый метрополіта А. Ангеловіч, Алексій Повчій, Михайло Щавницькый (першый ректор Ґенералной ґрекокатоліцькой семінарії у Львові) і др. В 1784 роцї было Барбареум заперте. Священіцї церькви св. Варвары зіставали одповідныма за семінарістів з Пряшова, Мукачева і Перемышля, котры ся навчали в семінарії „Штадтконвікт“ фунґуючій міджі роками 1803 – 1848. Семінарія мала 368 учнїв. Дакілько абсолвентів ся стало дуже вызначныма дїячами русиньского народного возроджіня, напр. Михайло Лучкай, Віктор Добряньскый ці епископ і галічскый метрополіта Йосіф Сембратович. В часї фунґованя семінарії Штадтконвікт, ся в церькви св. Варвары сходив лінґвістічный кружок, головов котрого быв вызначный славіста – філолоґ Бартоломій Копітарь. В кружку ся тыж сходили вызначны русиньскы персоны, авторы русиньскых ґраматік Михайло Лучкай і Іван Фоґарашій. Міджі священіками церькви св. Варвары были тыж русиньскы културны актівісты Іван Ольшавскый і Николай Нодь. Аж в роцї 1852 было у Відню заложене друге Барбареум, котре єствовало до 13. авґуста 1893 рока. Обидві семінарії зограли велику роль не лем про розвиток церьковного, але і народно-політічного руху Русинів. В роцї 1784 была у Львові заложеный Ґенерална ґрекокатоліцька духовна семіїнарія, де галічскы штуденты віденьского Барбареа могли продовжовати в штудію. Першым ректором ся став Михайло Щавницькый (од 1784 до 1787). Вєдно із Львівсков універзітов прияв (на основі декрету цісаря Ёзефа ІІ.) заложыня „Студіум Рутенум“ (Studium Ruthenum) 9. марца 1787 рока, як першого світьского высшого научного інштітуту про Русинів Австрійской імперії. Щавницькый быв і орґанізатором штудія. На Студіум Рутенум могли наступовати кандідаты, котры уже мали 17 років, знали чітати і писати руськым языком і были з Галічіны. Уквартелёваны были в Ґенералній духовній семінарії. Студіум Рутенум дїяло до 1809 рока. За цїлый час фунґованя Студіум Рутенум закінчіло 470 штудентів.
Хоснована література
Катеґорія:Русиньскы церьковны дїятелї Катеґорія:Русиньскы єпіскопы Катеґорія:Грекокатолицкы епископы
Регент (хора)
Регент в Церкви — особа, справуюча хор.
Функции и выука в Православной Церкви
Регент выберать спѣвакох, маючых голос про хор, учить их, веде их в часѣ богослужбы. В России про титул регента требало мати абсолвованый курз регентской класы при императорской спѣвной капелѣ або на Московском синодалном училищу церковного спѣву. Про титул регентского помочника стачило абсолвовати приготовный курз регентской класы при капелѣ.
Референции
Катеґорія:Диригенты
Portable Document Format
Portable Document Format або PDF тото дигиталный формат, котрый року 1993 внесла компания Adobe Systems про записованя документов в електронной формѣ независимо од софтверу, гардверу и платформы, на котрой были вытворены, ани од аппаратуры, на котрой будуть зображованы. Файлы формата PDF можуть обсяговати тексты, образкы, интерактивны формулары, видео, анимацию, 3D графику, звуковы дражкы и електронны подписы, а найпервым назначѣньем формата е забезпечити, обы ся документ еднако указовав на хотьяком аппаратѣ. На тот формат суть вывинуты розличны переглядачѣ про вшиткы широко поуживаны платформы. Ай компания Adobe ку тому понукла переглядач Adobe Reader, котрый доступный безплатно.
Катеґорія:Компютеры і інтернет
Саладін
Саладін (1138, Тікріт – 1193, Дамаск) быв курдьскый муслім і воєньскый велитель, котрый жыв в 12. сторочу. Заложыв дінастію Аййубовців, котра пановала в Еґіпетї і Сірії.
В роцї 1187 переломив міц крижацькый штатів у Святій Земли в битцї піля Гаттіна і опановав Єрусалим. Пізнїше підписав з хрістіаньскыма пановниками договоры, котры уможнёвали путникам Святе місто навщівляти. Про свою храбрость і здатность, як і благосклонность є узнаваный в хрістіаньскых і муслімскых країнах.
Сполоченство
Сполоченство, societas социум, социалне — в традичном розумѣню — исторично склавша ся односно независима самостачна совокупность людей, жиючых на окресленой територии, котры суть объединены системов взаимных односин тай инштитуций, интересох и културы, котрыма ся одличують од иншых людей.
Понятя сполоченство поуживать ся еще в иншых, узшых и конкретнѣйшых вызнамах, напримѣр:
Сполоченство и громада
Подобне до сполоченства (society, Gesellschaft) е понятя громада, комунита (community, Gemeinschaft). Зачаточно ся поважовало, же суть то меншы групы людей, котры можуть контактовати прямо, «тварь ку твари», напримѣр, обывателе едного села. Але в сучасности при револучном розвою масовых средств комуникации то понятя може загортати людей з цѣлого свѣта, напримѣр: громада в социалной сѣти.
Сполоченство и штат
В сучасности тоты понятя ся дефинитивно роздѣляють. Штат е политична формация, котра ся усилуе о зысканя, поужытя и оборону влады. Напротив, сполоченство суть розличны културны и традичны формы социалной активности, котры створюють взаимну зависимость меджи членами сполоченства. На означѣня сполоченства як протикладу штатови поуживать ся понятя цивилне сполоченство. Цивилне сполоченство складать ся з нештатных инштитуций, котры обороняють интересы каждого окремого члена сполоченства перед штатом. Поважуе ся, же ефективне цивилне сполоченство е знаком процвѣтаючого сполоченства.
Референции
Катеґорія:Сполоченство
Хмельницькый
Хмельницькый (Хмельницький) є місто в Українї, 262 942  жытелїв, у Подолії, адміністратівне центрум Хмельницькой области. Перше ся споминать у 1431 роцї.
Катеґорія:Міста Україны Катеґорія:Хмельницька область
Юскова Воля
Юскова Воля (по ) є село на Словеньску в окресї Воронов над Топлёв.
Екстерны одказы
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Словакии
Визита старшой дамы
Визита старшой дамы, Der Besuch der alten Dame — трагична комедия в трьох актах швайчарского нѣмецкоязычного прозаика и драматика Фридриха Дюрренматта; притча о всевладной моци гроши и благобыту, котра приведе нанич людску моралность.
Премьера ся грала з Терезов Гизе в главной роли 29. януара 1956 в Цюриху. Гра достала свѣтовый успѣх ай принесла своим авторам финанчну независимость.
Визита старшой дамы зыскала Дюрренматтови свѣтову знамость. Нараз по цюрихской премьерѣ стала ся она едным з найгранѣйшых нѣмецкых титулох и в заграничу. В року 1964 ю сфилмовав австрийскый режисер Бернгард Викки.
Референции
Катеґорія:Німецка литература
1221
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Абстракционизм
Абстракционизм — напрям вытварного умѣня 20. стороча (малярство, скулптура, графика), котрый одмѣтать зображѣня реалных предметох и явох. Взник в 1910-х рокох, а од конця 1940-х до зачатку 1960-х быв меджи найросширеныма и бойовныма прудами умѣня середины 20. стороча.
Пионером абстракчного умѣня быв Василий Кандинскый.
Абстракционизм мав розличны пруды: едны створьовали упорядочены конштрукции из линий, геометричных форем и объемох, иншы, напротив тому, усиловали ся выразити спонтанность, неусвѣдоменость творчости через динамику флякох або объемох. В 1960-х рокох абстракционизм зачинать тратити свои позиции и вытѣснять ся розличныма напрямами, котры ся вертають ку реалным предметам и зображѣням.
Референции
Катеґорія:Умелецькы напрямы
Вытварництво
Вытварицтво або вытварны умѣня, bildende Künste — умѣлецка чинность, плодами котрой суть твары, формы:
Формы и вниманя, материалность
Засадным критерием, котрым однесеме еден або другий род умѣлства ку той категории е то, же иде о твары, котры ся внимають оком.
Вытварне умѣлство одличать ся од вшиткых иншых умѣлств тым, же его дѣла, раз вытворены, стануть ся материалныма предметами, объективнов реалностьов, котра ествуе мимо чоловѣка, сама в собѣ, окреме, самостатно. Дякуючи тому до нас дошли вытварны дѣла, котры взникли около 30 тыс. рокы до н. е. в добѣ поздного палеолиту.
Иншы характеристикы
Вытварници можуть створьовати або дашто таке, што перед тым не екзистовало (оригинална ставба, абстрактна скулптура або мальба), або зображовати реалны предметы, особы, тота друга група е образна, она подавать образ реалного предмета або особы, як го внимать автор, але тыж може подавати генерализованый образ.
Вытварницкы дѣла суть прямо доступны и зрозумѣлы через обрисы, геометричны формы, вонкашный вызор, они суть нѣмы, не выжадують зналость конкретного языка, ани овладаня речи. Зато найстаршы памяткы людской творчости належать до той категории.
Референции
Катеґорія:Вытварництво
Трансмасти
В США Уряд поживнин и лѣкох в року 2015 прияв остаточне рѣшѣня, же до юна 2018 трансмасти мають быти цѣлком вылучены з людской поживы.
Штруктура молекул
В ненасыченых туках (олаях) карбоновый ланц мать двоиты вязбы, циже дакотры атомы карбона зоз такыма вязбами не мають при собѣ атомы гидрогена. Процес гидрогенации спочивать в том, жебы розорвати двоиту вязбу сосѣдных атомох карбона, а на увольнену вязь дати атом гидрогена. Кедь тот процес перейде до конця, вшиткы двоиты вязбы будуть розорваны, а з олая ся стане насыченый тук (масть).
Во векшинѣ природных ненасыченых тукох атомы гидрогена суть на едном боку ланца з двоитыма вязбами, зато такы природны тукы называють цисмастями, од cis на той самой сторонѣ. Часточна гидрогенация приводить ку реконфигурации позостаючых двоитых вязб, же атомы гидрогена будуть на его розличных боках. Така конфигурация достала назву од trans на другой самой сторонѣ. Транс-молекула е напрощена, цис-молекула е выкривлена.
Референции
Катеґорія:Тукы
1220
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Украинизация
Катеґорія:Історія Европы
Украинизация (Українізація) — политика преференции и заводжаня украинского языка и «украинства» в розличны сферы житя. Термин «украинизация» предложив року 1907 М. С. Грушевский.
На Украинѣ
Вождь комунистов Й. В. Сталин од зачатку подтримовав украинизацию, и так ся она стала политиков украинскых комунистов и штатных органов. Сталин видѣв проблему в том, же в промысловых мѣстах пролетарѣ, люде первой категории, говорили переважно по русскы, а в околичных селах селяне, люде другой категории — по украинскы. Украинизация мала стати ся свого рода компензациов про тоту другу категорию в рамках гамѣшного комунистичого слогана «єднання міста і села». «Укрмова» ся поважовала лем за первый крок до повного «украинства». Роботу могли достати лем тоты, что склали испыт в специалной инспектурѣ «Укрлікнепу Окрнаросвіти».
В юлу 1923 на чело украинской влады поклали Власа Чубаря, якый быв первым етничным Украинцьом на том урядѣ и активным симпатизантом украинизации. Под его проводом 1. августа 1923 опубликовали первый указ о украинизации. Украинизация кулминовала в року 1931, коли 89% новинок Украины выдавали в украинском языку.
Австро-Угорьско
Австро-Угорьско (Österreich-Ungarn, Ausztria-Magyarország), офіціална назва Австро-Угорьска монархія (Österreichisch-Ungarische Monarchie, Osztrák-Magyar Monarchia) — была штатна-монархія у Середній Европі у роках 1867 по 1918. В роцї 1918 заникла в дослїдку Першой світовой войны, по якій взникли у Середній Европі новы штаты. Головным містом Австро-Угорьска была Відень.
Катеґорія:Бывшы штаты Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1867
Украинизация
На Украинѣ
Тота политика не стрѣтила ентузиазм межи членами партии и урядниками неукраинского роду, котры творили переважну векшину. Друга тяжкость была в том, же учителѣ и пропагаторы украинского языка самы го не знали як треба, про то сповняли росказ украинизации формално и так, як знали. На документах, фотографиях з того часу можеме то легко замерковати. Далшов препонов украинизации стала ся индустриализация и коллективизация, котры привели до масового руху и перемѣшованя обывательства, а тыж «чистка» од националистов. З тых причин украинизация ся пригамовала. В часѣ нѣмецкой оккупации Нѣмцѣ давали преференции Украинцям над Поляками и Русами, поважуючи первых за лоялнѣйшых ку собѣ. Еднак то не могло приспѣти украинизации, бо образованя на украинском языцѣ было ограничено 4 классами зачаточной школы.
По року 1991 украинизация доставать, в спортивных терминах, «другое дыханя». Еднак препонов на дорозѣ ку «повному украинству» теперь суть глобализация и права неукраинскых меншин, гарантованы законами, а тых меншин стало теперь омного вецей, одколи территория Украины значно росширила ся новыма землями, прилученыма к Украинѣ комунистичныма добывателями.
На Подкарпатю
Украинизации Подкарпатской Руси помагала од року 1919 нова чешска администрация. Статьи в чешскых  новинках и массовы брошуры  акцентовали, же  в  Подкарпатю  Чехы мають  лем еден  лоялный  им  напрям  — украинскый,  на  него и треба  оперти ся. Главным инспектором школной  управы  быв менованый Чех Йозеф  Пешек. Он оддав вшиткы права рѣшати вопросы школной выуки имигранту Ивану  Панькевичу,  галицкому  лингвисту,  котрый розробив  переходну грамматику, од мѣстных  диалектов  ку литературному  украинскому  языку: лишив дочасно традицийный правопис, але додав  нову «ô» под стрѣшков, понеже тота мала  была застачити помалы переход од «о» ку «i» и читала ся, як нѣмецке  «ü».
Друга велика сила, подпоруюча украинизацию, была краева организация комунистичной партии Чехословакии, найвплывнѣйша партия в краю, котрой многы члены проходили политичну подготовку в комунистичной Украинѣ и достали росказ пропагации украинства.
Так то и было за довгы роки. «В народных школах  учило ся на  так  званом  руськом  языцѣ  по грамматицѣ  Панькевича,  котра  з  каждым  новым  выданьом  приближала ся  к  украинскому  литературному  языку…» Коли наконець недовольство таков школнов политиков так наросло, же року 1937 министер школства Чехословакии нарядив школный референдум, за традицийну грамматику выповѣли ся 73.19%, за грамматику Панькевича— 26.8%. Довольны были и Чехи, одношѣня котрых к Украинцям зачало ся мѣняти: они указали себе демократами и потвердили свое становиско волев народа. Незадоволены референдумом были лем украинскы организации и комунисты.
Проблема украинизации Подкарпатя рѣшила ся блискавично в року 1944, коли Червена Армия (28. октобер) заняла вшитку территорию Подкарпатской Руси, «на зъѣздѣ  делегатов  народных  комитетов  в  Мукачовѣ  было проглашена  штатна  формация  Закарпатска  Украина  з  единков  задачов  — прилучити край ку  Совѣтской  Украинѣ» (26. новембер). Всѣ обывателѣ Подкарпатской Руси стали ся «Украинцями», а неодовго Закарпатска Украина (22. януар 1946) была зликвидована без всякого «зъѣзда  делегатов  народных  комитетов». Едварду Бенешу удало ся лем выпросити од совѣтского водства, жебы лишили на спокою еще около 100 тысяч «Украинцев», котры зоставали в восточной Словакии.
Додаме, же цитованый Андрей Иванович Пушкаш — родак Подкарпатя, познатый експерт в его истории, комунист и сторонник украинизации.
На Пряшовщинѣ
Ани выпрошена Бенешом преференция не тримала довго. Русины в Словакии не поважовали ся за Украинцьох, и их дѣти часточно учили ся в школах на «карпаторуськом языцѣ». В 1950-х роках комунистична влада перевела украинизацию тых школ. В резултатѣ из 275 руськых (карпаторуських) школ (1948) в Восточной Словакии зостало 245 украинских (1955), а наконець лем 68 (1966). Не поважуючи себе за Украинцьох, родителѣ дали свои дѣти до словацкых школ. «Украинцев» Словакии объединяв Културный Союз Украинскых Трудящых, финансованый Украинов.
Ґанґа (ріка)
Ґанґа (गंगा,, , як і у векшынї індійськых языків; Ganges, ) — єдна з найвеце повноводных і найдовшых (2 510 км) рік Южной Азії. Початок має у Западных Гімалаях із ледовця Ґанґотрі в штатї Уттаракханд, тече на южный схід, перетинаючі Ґанґську рівнину на северї Індії, і впадає в Бенґальску затоку, формуючі разом з річками Брахмапутра і Меґхна делту Ґанлы-Брахмапутри (переважно на теріторії Банґладеш), частина якой покрыта лісами Сундарбанс.
Катеґорія:Рікы подля алфавиту Катеґорія:Індія Катеґорія:Банґладеш
1794
Умерли
Катеґорія:Рокы
Андріёва
Андріёва — русиньске село. Недалеко од міста Бардеёва, в Низкых Бескидах, в долинї потічка Андріївка, ся находить невелике русиньске село Андріёва.
Історія
Село было заложене на кінцї 13. аж початком 14. стороча. В писомностях ся першыраз споминать в роцї 1355. В 14. сторочу село належало смілняньскым панам і потім в 15.-16. сторочу Маковіцькому панству. В року 1492 ту іщі была деревяна церьков, не є знамый датум коли была зничена, потім была збудована далша, котра згорїла в роцї 1882 і на їй місцї была збудована нова камяна церьков в року 1893.
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Русиньскый язык за материньскый означіли 104 жытелїв (28,7%).
Жрідла
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Словакии
Салвадор Далі
Салвадор Далі́ (по каталаньскы Salvador Felipe Jacinto Dalí Domènech) (11. мая 1904 - 23. януара 1989) быв вызначный каталаньскый малярь, знамый про свої суреалістічны дїла.
Катеґорія:Вытварници Катеґорія:Надреализм
Луговый коник
Луговый коник (Anthus pratensis) є малый співавый птах з родины кониковых (Motacillidae).
Опис
Є приближно велика дас як воробель (Passer domesticus), росте до довжкы 14-15 цм, роспятя крыл мірять 22-25 цм. Піря мать невыразне, зверьха сивобуре, на сподї кремово біле, з чорныма смужками на векшынї тїла. Світлишой фарбы суть тыж вонкашнї краї бурого хвоста і дві узкы смужкы на крылах. Очі і тонкый дзёбак мать тмавы, ногы з выразно довгым заднїм пазуром суть ружовы. Обі поглавя суть такых самых фарб.
Є дуже подобна о дашто векшому лїсовому конику (A. trivialis), якый мать о дашто менше выразне смужкованя, выразнїше зафарблїня на голові і куртшый заднїй пазур.
Росшырїня
Гнїздить на россяглій теріторії северной половины Европы а в северозападній Азії, в меджах од юговыходного Ґроньска і Ісланду аж выходно по горы Урал а южно по середню Францію і Румунію; ізолованы популації екзістують тыж на Кавказї. Переважно є перелїтна із зимовищами в южній Европі, северній Африцї і югозападній Азії, птахы в Ірьску і Великій Брітанії але на своїх гнїздовищах перебывають цїлый рік, хоць ся переміщують на прибережа моря або до низин.
Гнїздить на вогкых луках, пасовисках і в бажинах, через зиму жыє тыж в далшых тіпах одкрытой країны.
Еколоґія
В середнїй Европі гнїздить 1x аж 2x за рік од марца до авґуста. Гнїздо в подобі рослинами постеленой ямкы в земли будує добрї скрыте в густій веґетації. В єдній зношцї є пак 2-7 (найчастїше 3-5) світлых, буро флякастых яєць, на котрых сидять 11-15 днїв лем саміцї. Молодята, котры кормлять обомі родічі, суть пак опірены далшых 10-14 днїв. Луговый коник є тыж єден з найвызначнїшых гостителїв зозулї (Cuculus canorus).
Референції
Катеґорія:Кониковы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Кухарьство
Кухарство або ґастрономія є в шыршым розуміню наука о одношіню културы а потравы, в ужшім розуміню іде о кухарьске або кулінарьске уменя (фр. l'art culinaire) або ґастрономію (наука о жалудку). В шыршім змыслї - ніч навеце - не йде лем о приправу їдел (варіня), але і о їх конзумацію.
Драгомановка
Драгома́новка, драгоманівка мать вецей вызнамох:
Кухарьство
Є то властнї (в ужшім розуміню) часть сектора служеб.
Ґастрономовым цїлём є зробити з приправы і конзумації їдла акт култівованый і повышыти тым їдячого чоловіка на културне бытя, підняти го з рівнї анімалной машыны котра лем жере.
Катеґорія:Култура
Ґеолоґія
Ґеолоґія є наука о Земли, котра дослїджує єй зложіня, ставбу і історічный вывой. Тыж ся занимать процесами, котры суть днука планеты і на єй верьху. Ходить о науку дескріптівну (пописну), аналітічну (давать выклад процесів) і історічну. Тыж іде о науку часопросторову, затоже шацує явы становленого простора в становленій добі. Сама ґеолоґія є барз шырока і так ся дїлить на далшы ґеолоґічны оборы.
Катеґорія:Геология
Старина (окрес Снина)
Старина (слов. Starina, мад. Cirókaófalu) было село на Словеньску в окресѣ Снина. В року 1980 село было евакуоване про выставбу водного дѣла Старина.
З истории
Официална назва села была Старина над Цирохов прото, же ествуе еще едно село з назвов Старина. Село первый раз спомянуте в старых документах под назвов Ztarina роком 1557. В року 1910 подля списованя в селѣ было 758 жители, з того Русины — 674, Мадяре — 29,  Нѣмцѣ — 27. Подля вѣры тогды было в селѣ грекокатоликов — 694, римокатоликов — 28, израелитов — 32. Року 1775 в селѣ выставили млин и церковь в стилу барокко, котра простояла до року 1980. Главным занятьом валалчанов была робота в лѣсѣ и палѣня деревного угля.
Референции
Катеґорія:Заниклы села Словеньска
Adobe Systems
Закладины и статус
Adobe Systems была закладена в децембрѣ 1982 Чарлзом Гешке и Джоном Уорнаком (Charles Geschke and John Warnock) и днесь находить ся в числѣ ведучых продуцентов программной продукции. Векша часть финансового прибытка компании приходить звонка ЗША. Компания з часом инкорпоровала иншы познаты софтверны значкы.
Референции
Катеґорія:Компютеры і інтернет
Драгомановка (кружок)
Драгомановка — бесѣдна назва тзв. драгомановскых политичных кружкох мѣрной социал-демократичной ориентации.
Вплыв Драгоманова в послѣдных роках живота и по его смерти наймоцнѣйше ся выказав на Галичинѣ, де жили его приятелѣ и ученици Иван Франко и Михайло Павлик, а слобода слова была векша в поровнаню з украинскыма губерниями России. Авшак ай в Галичинѣ, ай в самом Киевѣ на переломѣ стороч дѣяли так званы драгомановскы кружкы мѣрной социал-демократичной ориентации.
Драгоманов як творець оригиналной концепции розвою украинской нации, мож повѣсти, творець украинского социализму, притяговав украинску молодежь лѣвой предиспозиции. На Восточной Галичинѣ тото ся указало, ачей найвыразнѣйше. Ту векшина лѣвых дѣячи перейшла во своем вывою через драгомановскы кружкы. В року 1916, по даколькорочной павзѣ, едным з обновительох чинности «драгомановок» быв Роман Роздольскый, тогды ещи ученик гимназии. Неодовго Роздольскый легко трафив в объятя марксизму. Але в року 1916, як член Главной Управы Драгомановских Кружкох, зачав выдавати часопис «Вісник Драгомановських Організацій». В року 1918 з лѣвого крыла «драгомановок» сформовала ся нелегална Интернационална Револучна Социалдемокрация.
Пряшівска універзіта
Пряшівска універзіта у Пряшові (Prešovská univerzita v Prešove) — є высока школа універзітного тіпу. Пряшівска універзіта была основана на основі закона ч. 361/1996 З.З. з 10. децембра 1996 роздїлїнём Універзіты Павла Йозефа Шафаріка у Кошіцях на Універзіту Павла Йозефа Шафаріка і Пряшівску універзіту. Історія векшыны факулт є але омного довша, і найстарша з них (Ґрекокатолицька теолоґічна факулта) наслїдує інштітуцію основану в роцї 1880. Є то третя найвекша словеньска універзіта за чіслом факулт. Окрем факулт є частёв універзіты Устав русиньского языка і културы, Устав азійскых штудій, Центер ціложывотного і компетенчного ошколованя о Дослїдный центер. На Пряшівскій універзітї є веце як 12 500 штудентів і 1 040 працовників. На чолї універзіты стояли ректоры проф. PhDr. Карол Феч, CSc. (1997-2003) і проф. PhDr. Франтїшек Мігіна, CSc. (2003-2007). Од 1.8. 2007 є ректором проф. RNDr. Рене Матловіч, PhD. Пряшівска універзіта є членом EUA (European University Association), Danube Rectors´ Conference і сіґнатаром харты EMUNI.
Факулты
На Пряшівскій універзітї суть тоты факулты:
Екстерны одказы
Катеґорія:Універзіты на Словеньску Катеґорія:Пряшівска універзіта
Елейн Русинко
Елейн Русинко, * 19490807, Коулдейл, округ Скулкил, Пенсилвания, США — универзитна професорка и културна активистка русинского оброджѣня в США.
Роботы русинской тематикы
Елейн Русинко в штудиях русинской литературы выуживать постколониалну теорию. Проанализовала творчость Александра Духновича, переклала по англицкы Добродѣтель превысшает богатство (Virtue Is More Important Than Riches, 1994) и творчость Григория Тарковича (1996). Русинску литературу XVIII.–XX. стороча розобрала в монографии Straddling Borders: Subcarpatian Rusyn Literature in Post-Colonial Perspective (2003).
Референции
Катеґорія:Русиньскы педаґоґы Катеґорія:Филологы Катеґорія:Русиньскы Америчане
1790
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Городы-миллионникы России
Городы-миллионникы суть такы, котры мають высше як еден миллион обывательох.
Референции
Катеґорія:Міста Росії Катеґорія:Росія
1218
Умерли
Катеґорія:Рокы
Сан Пауло
Сан Пауло є найвекше місто Бразілії, найбогатше і найвекше місто Латиньской Америкы і цілой южной півкулї і семов найвекшов метрополов на світї. Сан Пауло є головным містом рівноменного, найлюднатїшого штату Бразілії - Сан Паула.
Катеґорія:Міста Бразілії
Озерне
Озерне (Озерне) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 332 (2001).
Катеґорія:Села Волиньской области
Ґеометрія
Ґеометрія є математічна наука, котра дослїджує властности і взаємны одношіня ґеометрічных образів (наприклад просторовых тїлес, плох, точок, прямок і рівнин). Ґеометрія бывать брана як єден з найстаршых науковых областей вообще. Слово ґеометрія є ґрецького походжіна і значіть землеміряня.
Обрг
Полога
Лежить о 18 км на сѣверозапад од Карловця и о 2 км на сѣвер од центра общины Рибник, на горбку над потоком Обрг.
Атракции
В дубровцѣ над закрутов потока мож еще видѣти руины даколишного родинного каштеля Крижаничох.
1217
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Страбичово
Страбичо́во — село в Мукачовском районѣ Закарпатской области Украины.
Полога и околиця
Село оддалене од Мукачова о 12 км, на линии Мукачово–Чоп, мать желѣзничну штацию и автобусову заставку. Околиця ровнинна, безлѣса.
История
Упоминать ся в историчных жерелах уже в року 1466. Подля Тивадара Легоцкого пановниця Ержебет Силадиова того року дала право Шандорови Оросу, сынови свого панщаря з Лучок Данила Ороса, заселити спустошеное село Страбичово новыма колонистами. В року 1649 там было уже 70 панщари. Током часу село вымѣняло многых газдох: в року 1762 намѣсто рода Етвеш пришли Детриховцѣ, а року 1778 паном села став ся гроф Шенборн. Року 1870 в селѣ было 1128 обыватели. Матрика ведена од року 1769.
В року 1910 село мало 2008 обывательох, з того Русинох — 1580, Мадярох —229, Нѣмцьох —19. Подля вѣры: грекокатоликох — 1637, израелитох — 183, римокатоликох — 112. В мадярской добѣ належало ку Мукачовскому ярашу жупы Берег.
В року 1930 в селѣ жила 2121 особа. Подля народности: Русины — 1793, Евреи — 184, Мадяре — 57, Чехы и Словаци — 19, Нѣмцѣ — 1, иншы — 39, чужоземцѣ (без чехословацкого горожанства) — 28. Была 7-класна русинска школа, грекокатолицка мурована церковь Св. Димитрия з року 1903.
В року 1944, 25. октобра з приходом Червеной армады в селѣ зачинать ся украинска доба его истории.
Сельска рада
89655, Закарпатська обл., Мукачівський р-н, с.Страбичово, вул.Центральна, 206, тел. 4-34-03
Референции
Катеґорія:Села Україны Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Анды
Анды, А́ндскы Корділєры (Cordillera de los Andes) — найдовша (довжка коло 9000 км) і єдна з найвысшых (гора Аконкагуа, 6960 м) гірскых сістем земекулї, яка обтягує зо северу та западу вшытку Южну Америку; є южнов частинов Корділєр.
Соколовы
Соколовы (Falconidae) є єдна з родины ряду хищів.
Їх сполочным ознаком є выразно огнутый дзёбак і вынятково вывинутый зрак. На їх пірю ся находить буре, біле і чорне зафарблїня.
Соколовы суть козмополітно росшырены хищі. Обывають скоро цілый світ, цілком хыбують лем у найзароснутїшых лїсах середнёй Африкы, на дакілько островах, на самім краю Арктіды і в Антарктідї. Дакотры виды суть шыропко росшырены, особливо пак сапсан, тіпічный представитель родины, котрый ся находить в меджах од Ґроньска по Фіджі і зо вшыткых хищів мать найроссяглишый ареал росшырїня. Жывить ся іншыма видами птахів, дрібныма ссавцями, хробаками, зъїдять і здохлину. Суть моноґамны і гнїздо собі будують векшынов на скалї, де кладуть 2 -4 яйця, на котрых інкубацію мать на старости саміця.
Референції
Катеґорія:Соколовы
Литосфера
Литосфе́ра, од λίθος камѣнь + σφαίρα куля — твердая оболона Землѣ, складена зо земной коры и верхньой густѣйшой части земного плаща.
Грубина под океанами чинить 5–100 км, минимална под серединныма океаничными гребенями, максимална на периферии океанох, а под континентами — 25–200 км и веце, минимална под молодима горскыми утворами, вулканичныма дугами и континенталныма рифтовыма зонами, максимална под щитами стародавных платформ. Найвекшы штруктурны части литосферы суть литосферны плиты, розмѣр якых в поперечнику чинить 1–10 тыс. км.
Литосфера подстелена астеносферов, а въедно они творять тектоносферу, в котрой ся одбывають основны геологичны процесы.
Референции
Катеґорія:Сферы Землѣ
Віківиды
Віківиды (анґліцькы Wikispecies) є онлайн проєкт основаный на прінціпі вікі і підпорованый средством Фонду Вікімедія. Ёго метов є створїня вольно доступного каталоґу вшыткых природных видів т.є. жывых творів, рослин, грибів і єднобунковых орґанізмів.
Проєкт є ціленый передовшыткым на одборників а не на лаічну публіґность.
Катеґорія:Фонд Вікімедія
1787
Умерли
Катеґорія:Рокы
1216
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
Грабовець над Лабірцём
Грабовець над Лабірцём (по ) є село в окресї Гуменне в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.
Фенотип
Феноти́п, од φαίνω «являю», «указую» + τύπος «одбиток», «форма» — вкупность характеристик, властностей и знакох организма, котра ся склала на основѣ интеракции генотипа, з условиями окружѣня, в котрых ся организм вывинув. Генотип нигда ся не проявлять в цѣлости, а лем тота его часть, котра ся реализуе в тых конкретных условиях окружѣня. Фенотип мѣнять ся в процесѣ онтогенезы.
або точнѣйше:
Опис фенотипа
З означѣня фенотипа видиме, же иде о вонкашны знакы и проявы организма. Але «вонкашны знакы и проявы» треба брати в якнайширшом понятю. Кедь иде о бактерию — то не лем ей форма и величина, але тыж здатность выволати хвороту, чутливость и одолность сопротив лѣкам, скорость розмножѣня и потребны ку тому субстанции.
Фенотип чоловѣка омного компликованѣйшый, ку ньому належать тысячи знакох и проявох, зачавши од взроста, сердцьовой фреквенции аж до ступня интелигенции и свѣтоназору. Опис такого фенотипу забере вельо часу и намагы, але теоретично можный.
Фенотип и генотип
З другой стороны, генотип е цѣлый комплет генох организма, включно з положѣньом генох в хромосомах. Подробно описати генотип и найпростѣйшого организма не е можне, бо каждый генотип обсягуе множество генох, о ествованю котрых ани не знаме. На практицѣ маме дѣло з фенотипичным ефектом окремых генох з котрого можеме судити о них.
Референции
Катеґорія:Генетика
Довжка
Довжка — физикална величина, числова характеристика протяглости.
Довжка ся векшинов позначать литерами L або l, од length =довжка.