cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Виктор Добрянскый
Културно-политична активность
Дакотры з тых жадань были зреализованы. Уж 15. октобра 1849 быв вытвореный Ужгородскый цивилный округ, а другым окружным референтом и управительом канцеларнѣ округа быв менованый Адолф Добрянскый. Были менованы русинскы урядникы, заведеный «руськый» язык до административы, выписаны триязычны надписы в публичных просторах: мадярскы, нѣмецкы и «руськы», а «руськый» язык быв заведеный яко предмет до середных школ. Хоть тот «руськый» язык подля представ Добрянского мав быти чистый великорусскый, але не быв уж з той простой причины, же урядници, учителе, священици знали лем свой мѣстный язык. Школным инспектором округа быв менованый Виктор Добрянскый.
Русины Земплина, Шариша и Спѣша жадали, обы были припоены к Ужгородскому цивилному округу. Але по неповных пятьох мѣсяцях, 3. марца 1850 быв Адолф Добрянскый одволаный и повѣреный иншыма функциями, а новоствореный округ де факто перестав фунговати. Виктор Добрянскый быв менованый Школным радником до Кошиць (1850-1852). В Кошицкой гимназии организовав выуку «руського» языка и читав там курс грецкого языка. Продовжовав выступовати з публицистичныма статьями на политичны, културны и просвѣтны темы в Вѣстнику для Русиновъ Австрійской державы, выдаваном во Вѣдню.
Конець живота
Виктор Добрянскый быв локал-патриотом, не быв согласный з крайным панславизмом свого брата. Од зачатку револуции вѣровав в ей идеалы и в то, же будуть они еднако служити и Русинам. В новинцѣ Budapesti Híradó з дня 27. юна 1848 писав: О то вецей быв скламаный политиков державы, психично захворѣв и 3. марца 1860 пробовав застрѣлити ся з пиштолѣ. Умер 12. юна 1860, 44-рочный. Покоить ся в криптѣ Пряшовского катедралного храма, около А. Духновича.
Світогляд
Світогляд є означіня про згорнутя єднотливцёвых представ, поглядів і годнот, котры ся дотуляють найосновнїшых філозофічных, етічных, політічных, соціалных і реліґійных вопросів. Термін є кальков нїмецького філозофічного терміну Weltanschauung (Welt = світ, Anschauung = погляд), котрый в роцї 1790 першыраз поужыв Іммануіл Кант у своїй Крітіцї судности. Значінём близко і кідь інакше акцентованым терміном є ідеолоґія.
Катеґорія:Філозофія Катеґорія:Ідеолоґія
Інформачна технолоґія
Інформачна технолоґія (information technology, скорочено ІТ) є наука, котра ся занимать способом, якым фунґують компютеры, респектіве якы способом фунґує їх гмотна часть, т.є. гардвер. Тыж є то і означіня про тоты технолоґії.
Характерістіка
Інформачнов технолоґіов є каждый електронічный пристрой способный обробити даякы інформації (або выконовати алґорітм), т.є. прияти даякы вступны дата, самостатно з нима выконати даякы операції і выдати прислушны дата выступны (припадно часть той технолоґії). Область інформачной технолоґії глядать найефектівнїшы рїшіня, як тоты технолоґії створити, зоставити, перепоїти, здоконалити, вынаходжають новы і створюють проґрамы, котры забеспечать комунікацію з далшыма проґрамами, котры буде хосновати хоснователь пристроя (аплікаціями або софтвером).
Люде, котры роблять в области або ся інтересують о область інформачных технолоґій ся скорочено зовуть інформатіци єднако як ай люде, котры ся занимають спрацованём інформацій, што веде к перечеряням і хаосу в термінах інформатіка і інформачна технолоґія (ІТ), і кідь каждый мать інше наповнїня.
Катеґорія:Компютеры і інтернет Катеґорія:Інформатіка
1354
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Катода
Катода — термин, введеный Майклом Фарадейом, котрый означать пол (стискач, спой) биполарного електричного пристроя, через котрый з него одходить конвенчный (позитивный) електричный пруд.
Референции
Катеґорія:Електрохемия Катеґорія:Електротехніка
Калвинизм
Калвинизм або  калвинство — еден з основных напрямох протестантства, закладательом котрого ся поважуе франко-швайчарскый реформачный теолог Жан Калвин (1509–1564). Вѣрникох той конфесии звеме калвин, калвинка, а вѣру — калвинска.
Конарѣ и росширѣня
В сучасном свѣтѣ калвинизм мать три основны конарѣ: Росширеный во многых державах Европы (Велика Британия, Нидерланды, Швайц, часточно — Германия, Франция и Мадярщина) и Америкы (США, Канада, Бразилия), в Новом Зеландѣ, а тыж в державах Азии и Африкы (найвекшы комуниты: Южна Корея, Китай, Индия, ЮАР). Число вшиткых калвинох во свѣтѣ чинить, подля самых калвинох, около 100 аж 120 млн особ.
Доктрина
Абсолутным авторитетом е Библия, котра доповнена даколькома символичныма книгами з рокох 1536–1648: Гейделбергскый катехизм, Галликанске вызнаня вѣры, Гелветске вызнаня вѣры, Вестминстерске вызнаня вѣры и др. Еднов з такых книг суть Каноны синода в Дордрехту (1618), котры обсягують калвинску сотериологию, выкладену в пятьох точках калвинизма. Калвинска вѣра вызнавать лем двѣ святы тайны — крещѣня и евхаристию. В калвинскых костелах не умѣщують иконы, роспятя, статуи, образы и фрескы. Божа служба складать ся з читаня Святого Писма, сполочной молитвы и казаня. Суть три обряды: женевскый (про континенталну Европу, шкотскый (про англоязычны штаты и Корею) и мѣшаный, з великыма допущѣнями в облечѣню, музицѣ и др. (про то, обы ся приспособити локалной културной традиции). Але при вшиткых вольностях в обрядѣ не смѣе быти надмѣрна гестикулация, религийна екстаза, обчекованя надприродных проявох, модернизм. Калвинска вѣра одмѣтуе култ святых, поклонѣня мощам, реликвиям, одпусты, паломництва.
Референции
Катеґорія:Протестантство
Слободна держава Конґо
Слободна держава Конґо быв штат у середнїй Африцї, котрый міджі роками 1885 аж 1908 овладав як своє пріватне властництво белґіцькый краль Леополд II. Тота держава загорнёвала цілу теріторію сучасной Демократічной републікы Конґо. Бруталне знеужываня теріторії собі выжадало міліоны людьскых жертв з домашнёго жытельства. В роцї 1908 было прото Конґо становлене белґіцьков колоніёв.
Катеґорія:Країны
Спіська Бела
Спіська Бела є місто в Пряшівскім краю.
Екстерны одказы
Катеґорія:Міста Словеньска
Ада (язык проґрамованя)
Быв названый по „історічно першій проґраматорцї“ Адї, ґрофцї з Ловлейс.
Hello, world
Демонштрачный проґрам Hello world в Адї може вызерати наслїднїм способом (про  екзістує скороченя, ту є про ясность хоснована повна форма):
Катеґорія:Языкы проґрамованя
2002
Умерли
Катеґорія:Рокы
1353
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Иршава
Ирша́ва (Іршава) — варош у Закарпатю, админiстративный центр Иршавского района. Находить ся пüд Карпатами, на обох берегах рiкы Иршавка, 83 км по штрасi и 108 км по желüзному путёви уд Ужгорода. Жиє тамкы 12611 чоловік. Перше ся споминать у 1341 році.
Чарлз Діккенс
Чарлз Діккенс, (Charles Dickens) (*7. фебруара 1812, Портсмоут – †9. юна 1870, Ґадшіл) быв анґліцькый писатель. Є признаваный за єдного з найвекшых романописцїв 19. стороча.
Иршава
Вызнамны родаци
Катеґорія:Міста Україны Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
1352
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Спіська Стара Вес
Спіська Стара Вес є місто на севері Спіша, є центром области званой Замаґуръє.
Екстерны одказы
Катеґорія:Міста Словеньска
1. марец
1. марец — 60. день рока (61. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Коломийка про москалїв (2022)
Коломийка про москалїв (Коломийка про москалів) — україньска коломийка, котра была створїня для осміяня росіян.
Текст
Десь в Московії Володька В бункері лютує Його армія хвалєна Черв’яків годує! А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Батьківщину від сволоти треба вичищати А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Батьківщину від сволоти треба вичищати У Чорнобилі солдати окопи копали Замість лампочок у юртах Світити почали! А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! На Расєї нова зброя: Ядерні буряти А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! На Расєї нова зброя: Ядерні буряти
У чернігівському лісі Гілок на всіх стане Якщо знов якийсь москалик На північ погляне А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Якщо сунетесь, потвори Знову вам тікати! А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Якщо сунетесь, потвори Знову вам тікати! На Зміїному до окрів Непривітні скелі – Підкидають окупантів Вибухи до стелі А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Нічого на білий острів свого носа пхати! А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Нічого на білий острів свого носа пхати!
На морському дні тіхенько «Москва» догниває Скоро вже подібна доля Весь їх флот спіткає А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Будуть краби і креветки Вами ласувати! А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Будуть краби і креветки Вами ласувати! Серед поля вітер крутить З збіжжя оркам дулі Помагає вправним воїнам Кидати в них кулі А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Вже в дорозі європейські танки і гармати А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Вже в дорозі європейські танки і гармати
Умиєтесь, окупанти Кривавими слізьми – Батальйон вже сформували Конотопські відьми! А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Вам батьківства тепер щастя Ніколи не взнати! А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Вам батьківства тепер щастя Ніколи не взнати! Хвилюютсья расіянє – Аж мотня вся повна! В Бєлгороді догорає в черепах бавовна А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Будем окрів копняками до Уралу гнати! А чи пан, чи пропав – Двічі не вмирати! Будем окрів копняками до Уралу гнати!
Святый Августин
Святый Августин тыж Аврелий Августин або Августин з Гиппо, Aurelius Augustinus, Augustinus Hipponensis, (*13. новембер 354, Тагаст,  Thagaste/Tagaste, в Нумидии, днесь Сук Арас, Алжир — †28. август 430, Гиппо Региус,  Hippo Regius, Hippone в Нумидии, ) — быв епископ и учитель Церкви в часѣ поздного римского цѣсарства; днесь тыж святый Католицкой Церкви, котрого свято держать 28. августа. Называный быв ай Учитель Церкви, Doctor Ecclesiae, понеже быв едным з найвызнамнѣйшых филозофох и теологох ранного христианства, представительом платонскы ориентованой патристикы.
Биография
Августин лишив подробный опис свого живота в первых десятьох книгах Confessiones (Вызнаня). Отець Августина, Патриций, быв поганин, мати, Моника, горлива христианка. Были пунского, або берберского рода, але отець му быв низшый штатный урядник, а в такых родинах в Тагасту говорило ся по латинскы.
Учив ся в Картагенѣ на правника, де жив неморалным животом, и родив му ся неманжелскый сын (372). Вступив до манихейской секты и быв там девять рокы (374-383), але росчаровав ся.
На его далшый живот мала великый вплыв мати, котра го хотѣла воспитати в набоженском духу и послала го учити ся до Рима (383) и Милана (384). Тота наука и матчина вытрывалость зробила на нем великы перемѣны. Як споминав, "вшытко, што не несло в собѣ Божого Имени, хотьяк елегантне, добрѣ написане и повне правды, не захватовало мене" (Confessiones І.4.). В року 387 прияв христианство и дав покрестити свого сына. Рѣшив ся вернути домов з родинов, але в дорозѣ му умерла мати (387). Наконець, року 389 вернув ся до Тагасту, де му умер сын. По той утратѣ Августин оддав вшиток родинный маеток на монастырь и заложив там перву громаду августинох. Зостав высвяченый на священника и служив в Гиппо, де по смерти епископа (394) вычеряв го в том урядѣ и служив там до смерти. Умер в року 430 в часѣ облѣганя города Вандалами. Року 431 Гиппо быв заятый и спаленый, але церковь и библиотека Августинова зостали нерушены. Его останкы около року 720 дав Луитпранд, краль Лонгобардох перенести до Павии, жебы захранити перед нападами могамеданох на Гиппо.
Учѣня Августина
Августин з великов жадностьов и вдумчивостьов брав ся до штудированя найглубшых филозофичных тем. Властнѣ тота жадность привела го и до секты манихейох. Зачав з позиций неоплатонизма, позднѣйше прияв до ся идеи павлианства, а од часу свого священства (391) занимав ся шпецифичныма проблемами церковного живота. Августин быв едным з найплоднѣйшых теологох, лишив понад сто окремых робот з теологии, филозофии, социологии и етикы и на полемичны темы. Опис свого духовного живота лишив в 12 книгах Вызнаня (Confessiones).
Многы протестанты поважують го за духовного предходника протестантства: з его наукы много зачерили Мартин Лутер и Жан Калвин.
Повне выданя его робот вышло в Парижу два раз: 1679-1700 и 1836-1840.
Референции
Катеґорія:Старовік Катеґорія:Христианскы святы Катеґорія:Філозофы Катеґорія:Теологы
Яновцї
Яновцї (по ) є село в окресї Бардеёв в Пряшовскім краю на северовыходї Словенска.
Адам Сміт
Катеґорія:Економы
Дреждяны
Дреждяны або і Драждяны і Дрезно є головне місто нїмецькой сполковой країны Сасько. Дреждяны мають 554.649 обывателів (рік 2018) і суть друге найвекше місто той сполковой країны.
Катеґорія: Міста Катеґорія:Міста Нїмецька Катеґорія:Міста подля алфавіту Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Германии
Шатораяуйгей
Ша́тораяу́йгей, Sátoraljaújhely,  Nové Mesto pod Šiatrom, зоз историчной назвы  Neustadt am Zeltberg — город на сѣверовыходѣ Мадярщины, в жупѣ Боршод-Абауй-Земплин, на словацкой граници, даколишный главный город Земплина.
Полога
Шатораяуйгей лежить в правобережу рѣкы Бодрог, оддаленый на сѣверовыход од сосѣдного Шарошпотока (около 10 км) и од главного города жупы Мишколца (около 80 км). На словацкой сторонѣ границѣ лежить невелике село Словенске Нове Место, Slovenské Nové Mesto, в минулости часть Шатораяуйгея.
История
Перва исторична споминка датована роком 904 и звязана з приходом мадярскых племен. По татаро-монголском впадѣ селитва была спустошена. Нововыбудовану локалиту пересунули дале од рѣкы Бодрог, под гору Шатор, понеже на старом мѣстѣ часто ставали ся заплавы. Достала назву Új Hely, што значить нове мѣсто, а в року 1261 достала од «младшого краля» Иштвана V. варошскы права.
В року 1351 краль Лайош I. даровав Шатораяуйгей сынови пораженого литовского князя Кориата, Теодорови, котрый ту поселив русинскых осадникох и на горѣ выставив замок.
Чарлі Чаплін
Чарлі Чаплін (Charlie Chaplin; властным іменом Чарлс Спенсер Чаплін, Charles Spencer Chaplin; 16. апріля 1889, Лондон – 25. децембра 1977, Вевей у Лаусане, Швайцарія) - належыть к найславнїшым світовым філмовым творцям. Свої ролї створёвав од тем, через сценарь і режію аж по граня во властных ролях.
Шатораяуйгей
Референции
Катеґорія:Населены пункты Мадярьска
Чарлі Чаплін
Катеґорія:Филмовы артисты
Републіка Сербска
Репу́бліка Се́рбска (Република Српска, ) — штатне утворїня на балканьскім півострові, являти ся єдным з двох політічных утворїнь, складовых Боснії і Герцеґовини, наряду з федераціёв Боснії і Герцеґовини. Головне місто — Баня Лука.
Володимир Микита
Володимир Микита, *1. фебруара 1931 Ракошино, Подкарпатска Русь — народный умелець Україны русиньской народности. Малярь закарпатьской школы жывопису, учів ся у такых великанів як Ерделій, Бокшай, Манайло.
Жывотопис
Уродив ся Володимир Микита у 1931-ім роцї в селї Ракошино на Підкарпатю, котре втогды належало до складу Чехословакії. Закінчів руську ґімназію у Мукачові і потім штудовав в Ужгородї на умелецькім учілищу під веджінём Йосифа Бокшая і Адалберта Ерделія. Во своїх штудентьскых часох много раз выставлёвав вєдно із своїма учітелями і став ся продовжователём традіцій міджівойновой підкарпатьской малярьской школы. І то нелем техніков малёваня, но і принятём філозофії служіня народу і отчізнї.
Творба
Микита має успіх як портретіста, автор жанровых сцен, пейзажів, но в ёго творчости суть і філозофічны роздумы о смыслї людьского єствованя. Творчу зрїлость досягнув у 1960-ых роках, коли ся в ёго творчости обявили ся штири головны мотівы: псіхолоґічный портрет, благородна сільска робота, філозофічный пейзаж і еколоґічный протест. Переломом быв образ Ягнятко із 1969 р., одколи суть на полотнах Микиты міцьны сільскы особы, котры наповнює внутрїшнёв дінаміков творїня. Тыма образами Микита представив в умелецькых кругах совєтьской Україны новый приступ трактованя тем традічного сільского жывота.
Ґалерію портретів у Володимира Микиты одкрывать лірічне полотно Моя мамка із 1967-го року, по котрім вытворив дакілько портретів сучасників. Портрет під назвов Малярь Манайло здобыв про Микиту перше місце міджі вызначныма майстрами сучасного філозофічного портрету. У Микиты суть унікатны і ёго пейзажы (мальбы країны).
Володимир Микита одограв вызначну роль і в културнім жывотї Підкарпатьской Руси (днесь Закарпатя) в остатнїх роках совєтьского режіму і незалежной Україны. У рокох 1966 – 1999 бів головов „Закарпатської обласної організації Спілки художників України“. За свої умелецькы успіхы быв і дакілько раз оцїненый. Спомяньме членьство у „Національної Спілки художників України“ од 1962-го р., має тітул Заслужений художник України од 1975-го р., од 1991-го р. має тітул Народний художник Україны. Од 1997-го року быв членом-корешпондентом в „Академії мистецтв України“ і од 2004-го р. є рядным членом той академії. Є лавреатом областной премії Й. Бокшая і А. Ерделія, ай лавреатом премії Т. Шевченка. У 2006-ім роцї му была передана „Золота медаль Академії мистецтв України“, в тім самім роцї дістав од презідента Україны „Орден Ярослава Мудрого V. ступня‟. Є честным жытелём міста Ужгород.
У 2004-ім роцї став лавреатом Премії за вызначне дїло про русиньскый народ, передаваной Карпаторусиньскым научным центром у Ню Йорку і фінанцованой русиньскым філантропом із Канады – Штефаном Чепом. Микита має свою важну роль в народнім возроджованю Русинів. Твердо стоїть на позіціях, же Русины суть окремым народом. На Світовім конґресї Русинів у 1999-ім роцї, котрый проходив в Ужгородї, Володимир Микита зорґанізовав ретроспектівну выставку русиньского уменя. Выставкы мав од Франції через Канаду аж по Японію. Русиньскый малярь Володимір Микита 1-го фебруара 2021 дожыв ся красного округлого юбілею – святкує 90 років жывота.
Микита — єден з класиків закарпатьской малярьской школы; глубоко народный малярь, котрый проникливо, зоз сім­патіёв розкрывать патріархалный світ рідного села. Сюжетны тай бытовы композіції, портреты, мертва натура, краины выникають шыротов тематичного діапазону, многогранностёв вниманя околичного світу, выразнов індівідуалностёв малярской манїры. Через філозофске пообщіня і сімволічне указаня реалій каждоденности Микита стремить ку сінтетічности, сповідує строгу лоґіку міцной композіційной ставбы, котра подтримана своєфайтовым колорістічным ладом і майстерно розробленов рітміков. Даякы образы хранять ся в музеях Україны, РФ, Литвы, Словакії, Мадярщины, Венесуелы.
Референції
Катеґорія:Русиньскы малярї
Питтсбург
Пи́ттсбург, Pittsburgh — другый найвекшый город штата Пенсилвания з обывательством 305 704 особ (списованя 2010).
Питтсбург и околиця были териториев найвекшой русинской имиграции, де доднесь жие велике число людей русинского походжѣня. В Питтсбургу фунгуе Музей Енди Варгола.
Полога
Лежить на сѣверовостоку США, пристав на рѣцѣ Огайо, в ей зачатку.
Економика
Важный транспортный узел. Товарный обѣг рѣчного порта 33 млн. т (1980), фунгуе меджинародне летиско. Перва в США атомова електрарня. До 1980-х рокох быв едным з найвекшых центрох тяжкого промысла, металургии, выробы труб, мостовых конштрукций и др.
В сучасности економика переориентована на высокы технологии, промысловы выгледованя, роботы, биомедицину, програмованя, технологии охраны окружѣня. Интензивно росте сектор служеб. Питтсбург надале зоставать важным транспортным узлом, заховали ся тыж з минулости хемичный промысел и спрацованя металох.
Наука
В Питтсбургу находить ся дотована штатом Пенсилвания Питтсбургска универзита (1787), и даколько приватных меншых универзит: Карнеги Меллон (1900), Дюкейн (1878), Пойнт Парк (1960), Четем (1869), Карлоу (1929).
Референції
Катеґорія:Населены пункты США
Переклад (языконаука)
Перекладатель звычайно перекладать з чуджого языка до свого материньского. Потребує высше знаня обидвох языків, окрім того і знаня лінґвістікы, штілістікы, літературной теорії і теорію перекладу, припадно історію перекладу.
Науковым дослїджованём в области перекладу (і тлумачіня) ся занимать наукова область транслатолоґія.
Три виды перекладу
Хоць найчастїша форма перекладу є перевод міджі двома чуджіма языками, годен в прінціпі розлишовати три виды перекладу (подля Романа Джакобсона):
Референції
Катеґорія:Транслатолоґія
Ворон
Ворон або тыж крук (Corvus corax) є великый чорный птах з родины вороновых.
Росшырїня
Ворон є голарктічный вид, обывать цїлу северну півкулю. Ёго домів є скоро цїла Европа, Азія і северна Африка. Обывать лїсовы области гор, не выгне ся ани лїсовым областям низин.
Стягованя і гнїздїня
Є сталый. В часї мімо гнїздїня вандрує в околїцї гнїзда. Жыє сам в тырвалых парах по велё років. На гнїздища ся вертать коло фербуара, коли зачінать з будованём ці справованём старого гнїзда, котре собі будує на высокых стромах і недоступных скалах. Своє гнїздо повжывать пару років, также за дакілько років може быти выразне своёв великостёв. Властне ставляня выконує саміця закля што самець приносить ставебный матеріал - конарикы, траву, мог. До гнїзда знесе 5 аж 6 синёзеленых чорнобуро і сиво флякастых яєць, котры загрївать саміця. Саміця сидить векшынов сама по добу 20 аж 21 днїв. Молодята кормлять обоми родічі.
Екстерны одказы
Катеґорія:Вороновы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Намык Кемал
Намык Кемаль, Namik Kemal, р. 21. децембер, 1840, Текирдаг, Османска империя, – ум. 2. децембер 1888, Сакиз (дн. Хиос, Греция) — турецкый писатель и сполоченскый дѣятель.
Биография
Походив з аристократичной родины. Быв школованый приватно, выштудовав персийскый, арабскый и французскый язык и в роках 1857–1858 працовав яко товмач про османску владу. Спознав ся з найлѣпшыма поетами свого часу и зачав писати поезии в класичном османском духу. Позднѣйше, в роках 1861–1862 спознав ся з Ибрагимом Шинаси, под вплывом котрого ся припоив ку руху за вестернизацию Османской империи.
По утѣку Ибрагима Шинаси до Франции перебрав од року 1865 выдаваня новинкы Tasvir-i Efkâr (Обзор идей) и пропаговав ширѣня в Турции конштитучной системы влады и европейской ориентации в културѣ. Быв меджи организаторами и проводниками общества Молоды османы, што хотѣли либералны реформы, аж и через палатскый переворот. По их роскрытю емигровав и выдавав в Лондонѣ опозичну новинку Hürriyet (Слобода, 1868).
Коли Молоды османы были амнестованы и вернули ся (1871), Кемал продовжив свою револучну публицистику, теперь уже в Константинополю яко редактор новинкы İbret (Варованя), а пак ту написав свою перву и найвеце славну драму Vatan yahut Silistre (Отечество або Силистрия, 1873), де была остра критика влады. Османска влада драму заказала, а ей автора послала до арешту на 38 мѣсяци на Кипр.
Помилованый в року 1876, быв участный на выпрацованю первой турецкой уставы, але уже на другый рок быв высланый на административны уряды окупованых Османской империев грецкых островох, без права вернути ся до Константинополю. Послѣдный его уряд — губернатор Хиоса (1888).
Вызнам
Намык Кемал мав огромный вплыв на формованя турецкой народностной идентичности. Основатель нынѣшной Турции Мустафа Кемал Ататюрк часто зазначав, же быв яко молодый чоловѣк под моцным вплывом творбы Намыка Кемала, и она зостала жерелом его иншпирации при формованю турецкой влады и штату.
Бойкы
Бо́йкы (Bojkowie, Bojkovia, pujďaci, Бойки) — верьховиньска етнічна ґрупа мішаного походжіня: русиньского, україньского і волоського, бываюча у Выходных Карпатах. На западї сусїдять з Лемками, на выходї з Гуцулами.
Історіци і етноґрафове Польска, Україны і далшы выводжують різны варіанты походжіня того етноса. Міджі іншым:
В XIX сторочу україньскы поеты і етноґрафове, представителї тзв. Руськой Тройцї – Маркіян Шашкевич, Іван Вагилевич і Яків Головацькый уважовали, же Бойкы суть потомкове зославянізованых келтьскых племен, котры жыли в Централній Европі в VI. ст. п.н.е. З подобным поглядом быв згоден в XX. сторочу україньскый дослїджователь Сергій Шелухин.
Навспак Роман Реінфусс твердить, же на теріторії Польска Бойкы суть потомками русько-волоськых колонізаторів, приселены на тоты теріторії головно в XVI. ст. Подобно змышляли ай Адам Фастнахт, Тадеуш Миколай Трайдос і Др. Єжы Чайковскі.
Тадеуш Сулімірскі представив в роцї 1974 контроверзный погляд на тему походжіня Бойків і Лемків. Цїлком підкошує тезы о волоськых пастырях. Він твердить, же Волохы суть автохтонны потомкы дацько-трацькых пастырїв, даколи населяючіх тоты части Карпат. Они ся стали хлїборобцями, а етноґрафічна ґрупа Бойків повстала у вынику колонізації верьховины руськыма долинянами.
В 90. роках XX. стороча проф. Пол Роберт Маґочі і проф. Пол Бест прирядили Бойків до народа карпаторусиньского. Они твердять, же на теріторіях Польска, Словеньска, Україны і Сербії жыє сполочность карпаторуського походжіня (коло 1,2. млн. людей), до котрого окрем Бойків прираховали тыж Лемків і Гуцулів, котрых ся не вдало зукраїнізовати — інакше повіджене, тоты ґрупы мають русиньску самосвідомость і суть четвертов выходославяньсков націёв вєдно з Українцями, Росіянами і Білорусами.
Екстерны одказы
Катеґорія:Карпаты Катеґорія:Бескиды Катеґорія:Русины Катеґорія:Етнічны ґрупы
Псіхолоґія
Псіхолоґія (з ґрецького ψυχή (псіхе) = душа, дух, дых і -λογία (-логія) = наука, дослїджованя) є наука, котра штудує людьске справованя, менталны процесы і тїлесне дїяня враховано їх взаємных одношінь і інтеракцій (довєдна означованых як псіхіка) і намагать ся їх описати, пояснити і предіковати. Метов псіхолоґії є тыж здобыты познаня вывжыти на підвышіня спокойности і здоровя людей, через псіхотерапію їх годно іщі к тому хосновати на лїкованя. Чоловік занимаючій ся псіхолоґіов дослїджованём та і практічно, ся кличе псіхолоґ, чоловік якый робить псіхотерапію є псіхотерапевт (даколи ся тоты понятя людям мішають). Псіхолоґове ся намагають порозуміти ролї коґнітівных функцій в індівідуалнім і соціалнім справованю в тім чіслї і порозумлїня фізіолоґічным і невробіолоґічным процесам овплывнюючім конкретны функції. Псіхолоґове нашли і пояснили ряд ключовых понять і концептів, як наприклад перцепція, коґніція, позорность, емоція, мотівація, індівідуалность, інтерперсоналны одношіня або підсвідомость. На їх здобываня суть розвиваны емпірічны методы дослїджованя на обявованя і пояснёваня прічіновых і корелачных одношінь міджі перемінныма, і к їх простому попису і інтерпретації. Псіхолоґія ся рядить міджі соціалны наукы, своїм россягом ся але рушать по граніцї і загорнює і дослїджованя з природных наук, соціалных і гуманітных наук аж по філозофію.
Викріп
Викріп (по ) є село на Словеньску в окресї Стропков.
1351
Умерли
Катеґорія:Рокы
Василь Орос (1919–2001)
Василь Орос, * 12. август 1919, Салдобош, Подкарпатска Русь – † 20011120, Ужгород, Украина — слависта, диалектолог, фолклориста, педагог.
Школы
Василь Орос походив зоз селянской родины Ивана Ороса, де было восьмеро дѣтей. В родном селѣ закончив шѣстькласну народну школу (1925–1931), пак — гимназию в Хустѣ (1931–1939) и зачав ся учити русску и латинску филологию на Дебреценской универзитѣ. По первом року продовжив штудии на Будапештской кральовской мадярской научной универзитѣ Петера Пазманя, де учив ся славистику, латинску и грецку филологию, историю Восточной Европы, а в остатном рочнику быв уже асистентом вызнамного професора-слависты Иштвана Кньежи. 19440513 успѣшно обгаив докторскый елаборат Русинска фонетика села Салдобош и зыскав ступѣнь PhD.
Педагогична робота
Зостав на катедрѣ професора Кньежи, де ушорьовав библиотеку, приготовляв учебны тексты, але перемѣны, што настали по войнѣ, заставили го охабити будапештску карьеру. Од року 1945 спочатку учив русскый язык, латинскый язык на Хустской гимназии.
Неодовго гимназия была роздѣлена на двѣ середны школы подля совѣтской системы, и тогды быв менованый на пост директора Хустской СШ №1. По отворѣню в Хустѣ педагогичного училища, учив там русскый язык и быв продиректором екстерного школованя. В роках 1956–1960 — продиректор новоствореной Хустской интернатной школы.
Научна робота
В року 1960 через конкурз зыскав мѣсто старшого преподавателя русского языка Ужгородской державной универзиты. Ту находить ся в колективѣ зоз своима колегами, познатыма еще в добѣ, коли учив ся на Хустской гимназии — М. Симуликом и П. Линтуром. В року 1961 на Львовской универзитѣ обгаив кандидатску роботу Украинские говоры Хустского района Закарпатской области Украинской ССР в их связях с другими говорами украинского языка и працовав яко доцент катедры русского языка Ужгородской державной универзиты до пензионованя в року 1982.
Опубликовав около 70 научных робот, предметом котрых выбрав язык творбы мѣстных писательох — А. Духновича, А. Павловича, И. Силвая, Е. Фенцика, А. Годинкы, меджиязыковы контакты, штилистику и морфологию русского языка и др. Але найвекшым его интересом быв язык и култура родного края. Пять зошитох з материалами своих штудий людовой културы Южного Марамороша загнав до теперѣшного Инштитута умѣня, фолклористикы и етнологии в Киевѣ, и его тогдышный директор Максим Рыльскый написав му персонално подяковне писмо. Вельо робот опубликовав во славистичных выданях Мадярщины.
Умер и погребеный в Ужгородѣ.
Покровск
Покровск є місто в Україні, Донецька область. Находить ся на берегах ріки Грышинка, 62 км по штрасi и 66 км по желüзному путёви уд Донецька. Жиє тамкы 77 624 жытелїв. Перше ся споминать у 1875 році.
Катеґорія:Міста Україны Катеґорія:Донецька область
Писатель
Писатель є особа, котра ся занимать творчостёв властных літературных текстів. Каждый писатель є разом автором. Автор тексту бывать означеный за писателя лем у дакотрых текстів. Подля заміряня годен писатель быти означеный ай інакше. Наприклад драматік або поет. То чоловік з барже богатов фантазіов.
Освіта
Не є жадной точно дефінованый освіты, по якій бы ся чоловік міг стати писателём. Дакотры пишуть лем так, без рыхтованя, другы штудують універзіты або академії, навщівляють курзы творчого писаня або книжкы чітають.
Референції
Катеґорія:Писателї Катеґорія:Професії
Колядкы
Колядкы – ріствяны співы, котры ся співають на русиньскы мелодії. Суть росшырены тыж міджі іншыма славяньскыма і неславяньскыма народами. Їх тексты прославляють народжіня Ісуса. Подля традіції колядкы співали в русиньскых селах як неодємну часть каждорічного ціклу ріствяных обрядїв віфлеємцї (яслічкарї), котры были облечены так, жебы корешпондовали з ріствянима повіданями, ходили з хыжы до хыжы і грали віфлеємскы гры споєны з народжінём Божого сына.
Першы друкованы тексты русиньскых колядок объявили ся в зборниках русиньскых реліґїйных і духовных співів, котры зачали выходити на кінци 19. ст. Міджі першы зборникы присвячены шпеціално тому жанру і надрукованы про потребы Мукачевской ґрекокатолицькой єпархії, належали „Коляды, або пісні на рождество Христове“ (1936, передрук 1997); першу книгу русиньскых колядок із текстами і музиков зоставив Філарет Колесса (1938). В часі комуністічной влады (1945 – 1989) верейна презентація колядок на землях, де жыли Русины, была векшинов заказана, хоць ґрекокатолицькому священикови Чеськословеньска – Штефанови Папови ся подарило выдати зборник реліґійных співів („Grekokatolicki duchovňi pisňi“, 1969), в котрім было і пару колядок. В посткомуністічнім періодї співаня колядок зась было можне, зачали ся і выдавать зборникы і музичны записы колядок.
Поужыта література
Катеґорія:Русины Катеґорія:Култура
2. марец
2. марец — 61. день рока (62. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
1350
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Птахы
Птахы (Aves) суть двойногы, теплокровны і яйце зношаючі хырбетны з ґрупы діапсідів. Вызначують ся передовшыткым притомностёв піря, крылами вывинутыма з переднїх ніг і дутыма костями. Вшыткого є знамых 9978 сорт птахів (4083 сорт неспіваків і 5895 сорт співаків).
Катеґорія:Птахы
Ґрецькый алфавіт
Ґрецькый алфавіт (Ελληνικό αλφάβητο) — алфавіт, котрый ся хосновав в ґрецькім языцї на писаная од 9. стороча до н. е. Найпершый алфавіт в узькім сенсї, на ёго основі створены были латиньскы та й кірілічны алфавіты.
Референції
Катеґорія:Алфавіт Катеґорія:Ґрецькый язык
Чаплёвы
Чаплёвы (Ardeidae) — родина птахів ряду бродунів (Ciconiiformes). То суть прибережны птахы великых і середнїх розмірів з довгым дзёбаком, шыёв і ногами.
Референції
Катеґорія:Чаплёвы Катеґорія:Родины птахів
Адолф Гітлер
Адолф Гітлер (Adolf Hitler;, Браунау на Ін, Австро-Угорьско — , Берлін, Націстічне Нїмецько) — быв нїмецькый націстічный політік, голова Націоналной соціалістічной нїмецькой роботницькой партії (NSDAP), од 30. януара 1933 до своёй смерти нїмецькый канцеларь, од марца того самого року выбавеный діктаторьскыма правами, од року 1934 фурер і райхсканцлер, потім тыж голова штату.
Катеґорія:Політічны лідеры Катеґорія:Вытварници
Публій Овідій Насо
Публій Овідій Насо (20. марца 43 п.н.е. Сулмо – 17 н.е. (або пізнїше) Томіс, днешня Константа (на берегу Чорного моря в Румунії) быв рімскый поет.
Катеґорія:Поеты
Кула (город)
Кула, Кула — варош в Републицѣ Сербия, в автономной краинѣ Войводина, административный центер общины Кула Западнобачского округа.
Полога
Кула лежить на автодразѣ и желѣзници, котры споюють Зомбор и Вербас. В оддалѣню около 5 км бѣгне тыж магистрала А1 од мадярской границѣ на Новый Сад и Београд.
История
Первы официалны историчны упоминкы суть з року 1652 и 1699, котры суть звязаны з военныма подѣями и подають, же ту быв турецкый гарнизон о силѣ 100 воякох. Сама назва Кула в сербчинѣ означать турню. Але осада ту была омного скорше, лем в историчных перипетиях заникала, а пак ся обновляла. О том непрямо свѣдчать и записы в церковных книгах прелатства Калоча (Мадярске кральовство) о збераню церковной дани (десятины)
Референции
Катеґорія:Населены пункты Сербії Катеґорія:Населены пункты Войводины
1349
Вмерли
Катеґорія:Рокы
14. новембер
14. новембер — 318. день рока (319. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Клюшов
Клюшов (по ) є село в окресї Бардеёв в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.
Лабірщіна
Лабірщіна (Laborecko) — є реґіон на Словеньску коло русиньского міста Міджілабірцї. Ґеоґрафічні ся майже збігать з окресом Міджілабірцї, малов частёв засягує до окресу Стропков.
Референції
Катеґорія:Словеньско
1984
1984 — переступный рік, котрый ся зачінав у недїлю в ґреґоріаньскім календарю. То є 1984. рік нашого лїточіслїня, 984. рік II. тісячроча, 84. рік XX. стороча, 5. рік 1980. років.
ОЗН выголосила 1984. рік Роком Жены в Южній Африцї.
Поріча
Поріча є часть країны, з котрой стікать вода до конкретной рікы. Поріча творить річну сістему.
Катеґорія:Ґеоґрафія
Війтївцї
Війтївцї (по ) є село на Словеньску в окресї Стропков.
1348
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Підкарпатьске воєводство
Підкарпатьске воєводство (Województwo podkarpackie)- є єдно з 16 воєводств Польска, котре лежыть в юго-выходній части з центром у Жешові (Ряшові).
Мать розлогу 17 845,66 км² і 2 128 483 жытелїв (2014).
Повіты Підкарпатьского воєводства:
Ґаздівство
Грубый домашный продукт воєводства в року 2018 быв 83,1 млрд. зл., што чинило 3,9% ГДП Польщї, а на єдного обывателя — 37,5 тыс. зл., з чим воєводство было штирнадцяте в краю.
Референції
Катеґорія:Воеводства в Польщи
Штаты США
Штат США, U.S. state — една з 50 административно-териториалных единиць федерации, котры складують Споены Штаты Америкы.
Тоты штаты суть: одокремлены Аляска, Гавай, и 48 штатох на монолитной територии меджи Канадов и Мексиком.
Четыре штаты суть во своих официалных назвах означены не як штат, але як сполоченство.
БРАТСКЛАД
БРАТСКЛАД – Ян „Ya’aN” Дзямба, Андрій „AnD” Дзямба і Ярослав „JaR” Дзямба (Jan, Andrzej, Jarosław Dziamba) – є першый лемківскый Гіп-гоповый ансамбель в Польщы.
Час
Час є єднов з базовых фізікалных величін, котров ся мірять як далеко суть подїї міджі собов на першій коордінатї часопростору. Час ся дасть тыж дефіновати як непросторове лінеарне контінуум, в нім ся подїї трафляють в зъявно необоротным порядку. Як такый є корінёвов частёв штруктуры весміра.
БРАТСКЛАД
Жрідла
Катеґорія:Русиньскы співаци Катеґорія:Ансамблы
Час
Катеґорія:Физикалны величины Катеґорія:Час Катеґорія:Філозофічны понятя
Поет
Поет є автором поезії. Свої дїла спрацовать вжыванём поетічных форм, міджі якы належыть передовшыткым стишкована композіція спроваджана рімом, языковыма новотварами, метафорами, парадоксами і далшым языковыма середками. Поета в ёго творчости іншпірують на основі ґрецькой міфолоґії три з муз.
В шыршім понятю бывать поетом называный творця умелецькы выразного літературного дїла.
В найшыршім понятю є поетом званый тот, што з помочов своёй фантазії годен звычайны річі ці поступы спрацовати умелецькы незвычайно.
Референції
Катеґорія:Поезія Катеґорія:Професії
Евклидовска геометрия
Евклидовска геометрия — геометрия, выкладена в Евклидовой многотомной книзѣ Основы (около року 300 до н. е.). Вшиткы геометричны идеи и побудовы суть звязаны з назорныма представлѣнями о свѣтѣ доокола нас, напримѣр, просты линии суть як натягнуты ниткы и т. п. Геометрия Евклида была едина екзистуюча геометрия цѣлы 2000 рокох, аж покы в 19. сторочу углублѣня нашого знаня и наукы о просторѣ не привело ку иншакым геометричным теориям, подля котрых Евклидовска геометрия е лем едным конкретным припадом общой геометричной теории.
Евклид про вшитку свою науку не потребовав нич веце лем линийку и циркель и обще математичне думаня, котре не потребуе учити ся напамять алгоритмы рѣшѣня ровниць, потребуе лем зазирнути в глубину предмета, потребуе мудры идеи, способность генерализовати познаты факты и в каждом припадѣ стоить на важности доказа. Фактично Евклидовска геометрия зоставать и донынѣ едина геометрия, котра ся выучуе в середных школах.
Дефиниции и постулаты
Жебы выклад быв ригорозный, Евклид зачинать з дефиниций, а пак формулуе постулаты, котры лежать в основѣ его геометрии. Так точку дефинуе як тото, што не мож подѣлити на части, а линию як тото, што мать довжку, але не мать ширину. Выходячи з того дале дефинуе углы и геометричны фигуры. Напримѣр, кружниця — плошна фигура, складена зо вшиткых точок, што суть на фиксованом одстояню (радиус) од заданой точкы (центер). Подобны дефиниции ся практикують в математицѣ доднесь.
Дале Евклид подав пять постулатох, на котрых основав свою геометрию, з них первый и пятый были оспорены математиками нашой добы.
Иншы геометрии
В року 1829 Николай Лобачевскый, а в року 1831 независимо Янош Бояи, опубликовали опис геометрий, котры были згодны з Евклидовсков геометриов во вшитком окрем постулата паралелности, тото была так звана гиперболична геометрия.
Референции
Катеґорія:Евклидовска геометрия
Часова зона
Часова зона є тота часть Земли, котра хоснує тот самый штандартный час. Спочатку люде хосновали сонячный час, котрый мать але невыгоду, же ся одрізнять од місця к місцю. З розвоём транспорту і комунікації была тота невыгода веце выразнїша, та поступом часу ся перешло на пасмовый час, де цїла область Земли, дас 15 ° коло даного полудника, хоснує тот самый час, котрый є становленый своїм посуном од UTC, коордінованого світового часу (векшынов є посунутя становлене цїлым чіслом годин, но суть і выняткы).
Катеґорія:Часовы зоны
Автор
Автор або авторка є означіня особы, котра є творцём дїла, слово походить з латиньского autor, auctor, што значіть творця, але спочатку то означало розмножователь з латиньского augere збівшовати, множыти (подля Чеського етімолоґічного словника Йіржіго Рейзка).
Авторством і правом автора на дїло ся занимать авторьске право.
Референції
Катеґорія:Авторьске право
Пустыня
Пустыня є неуроджайна область, котра страждать недостатком воды (за верьхню граніцю доджа ся бере 250 мм за рік). Єднов з характерістічных ознак є брак веґетації. Класічным прикладом пустынї є Сагара ці Арабска пустыня. Розознаваме штири основны тіпы пустынь:
1985
Умерли
Катеґорія:Рокы
1347
Вмерли
Катеґорія:Рокы
3. марец
3. марец — 62. день рока (63. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Туберкулоза
Днесь у світї ся рахує 50—60 міліонів хворых на туберкулозу, шторік захворює 7−10 міліонів, умерать 3 міліоны особ. Єден хворый чоловік може інфіковати 10-15 людей за рік.
Література
Катеґорія:Инфекчны хвороты
Андре Бретон
Андре́ Брето́н, André Breton; *19. фебруар 1896, Теншбре, Франция — †28. септембер 1966, Париж) — французскый писатель и поет, закладатель надреализма.
Биография
Походив з родины комерсанта. Учив ся на Инштитутѣ психологии и хирургии в Парижу, але не докончив штудии. Яко штудент медицины в року 1914 мобилизованый до войска. В рокы войны зблизив ся з Г. Аполлинером. Захваченый фройдизмом, Бретон зчасти на его основѣ выпрацовав теорию надреализма. В року 1927 вступив до комунистичной партии, але в року 1935 быв выказаный за подтримку троцкизма, при том ся дале зостав при марксистичных поглядах.
Перед окупациев Франции нацистами утѣк до США (1940), вернув ся року 1946. Быв участником лѣворадикалных рухох, в року 1960 подписав Манифест 121 против колониализма.
Референции
Катеґорія:Надреализм
14. октобер
14. октобер — 287. день рока (288. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Михаил Алмаший
Михаил Алмаший, Михайло Іванович Алмашій, (* 2. октобра 1930, Ромочевиця, Подкарпатска Русь, Чехословакия – † 6. юна 2019, Ужгород, Украина) — русинскый педагог, языкознатель, збератель фолклора, културный и сполоченскый дѣятель, енциклопедиста, хормайстер.
Референції
Катеґорія:Русиньскы педаґоґы Катеґорія:Русиньскы народны дїятелї Катеґорія:Русиньскы лінґвісты Катеґорія:Енциклопедисты
1346
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Автоматичне писаня
Автоматичне писаня — техника творѣня умѣлецкого дѣла через фиксацию спонтанных, безтямных творчых импулзох. Сполоченскый интерес ку подсвѣдомости взник в конци XIX. стороча и на вершку того интереса появили ся розличны способы активации подсвѣдомости. Резултатом годны быти незвязаны слова, вырывкы вершох, епитеты, каламбуры, непристойности, але и добрѣ организованы фантазии.
Кобылы (окрес Бардеёв)
Кобылы (по ) є село в окресї Бардеёв в Пряшiвскім краю на северовыходї Словеньска.
Гагиография
Гагиография, од ἅγιος  "(h)ágios святый" и γράφειν  "gráfein писати" — сфера церковной истории и литературы, котра ся занимать описом живота святых.
История
Гагиографии святых взникли на основѣ дѣяний апостолох, переказох о христианских мучениках в Римской империи в первых сторочах христианской еры.. Тоты гагиографии мали за цѣль наставляти вѣрных на примѣрах живота святых и аскетох. За первого гагиографа ся поважуе Атаназ Александрийскый, автор книгы Живот Святого Антония, котра стала ся класичным взором про далшый вывой жанра. Первый зборник гагиографий склав Евсевий Кесарийскый, обсяговав он описы дѣянь мученикох, котры жили в добѣ, предошлой гонѣням Диоклетиана.
Иншы вызнамы
Термин гагиография мать тыж пейоративный вызнам в устах агностикох и скептично наставленых ку христианству писательох.
В бѣжном поужитю означѣня гагиография ся приписуе тыж хотьякым свѣтскым биографиом, котры суть написаны безкритично и глорификують описовану особу.
Референции
Катеґорія:Литературны термины Катеґорія:Святы
Винцент Шерцл
Винцент Шерцл (* 28. септембер 1843, Бероун, Австрийска империя — †4. децембер 1906, Любляна, Австро-Мадярщина) — чешскый и российскый лингвиста и полиглот, професор поровнателного языкознательства на Харьковской и Новороссийской универзитах.
Биография
Родив ся в Бероунѣ (1843), а в Празѣ выштудовав гимназию и правничу факулту Карловой универзиты (1865). Але найвеце интересовали го языкы, котрым оддавав вшиток вольный час. В року 1866 быв скушаный пражскыма языкознателями, а так зачудовав их своима зналостями, же подля их рекомендаций ишов до Лондона на далшы штудии. Там достав роботу в Британском музею. В Лондонѣ штудировав китайскый язык, а в конци року выѣхав до России. Ту зачав як учитель сынох началника мѣстской самоуправы Петербурга пана Быкова, а при том достав можность три мѣсяцѣ побыти в Финландии, навщѣвити сѣвер России, а штудовати языкы тамошных народох. Мав тыж можность на русской торговой шифѣ накурто вернути ся до Лондона, а там побрав ся зо своев милов паннов Бриттоновов, котру познав еще за свого первого побыту, а так вернув ся до Петербурга уж зоз женов. В С.-Петербургу од року 1867 штудировав санскрит; в року 1869 з дизертачнов роботов «Особны мѣстоназывникы в санскритѣ» добыв ступень магистра и быв выбраный на Харьковской универзитѣ за доцента поровнателного языкознательства. В року 1870, яко 27-рочный, обгаив ступень доктора на Московской универзитѣ з дизертациев «Числовникы в индоевропскых языках» и быв менованый професором поровнателного языкознательства на Харьковской универзитѣ, а од року 1885 — на Новороссийской универзитѣ. В року 1886 быв з лингвистичныма выгледованями на Крымѣ.
В Харьковѣ учив 16 рокы, в Одессѣ — 12. Мав титулу штатного радника (статский совѣтник ). Нескорше ся з родинов (мали едну дѣвочку) перебрав до Граца, а наконець зо здоровелных доводох до Любляны, де собѣ освоив послѣдный язык — словинскый, а де жив до конця живота.
Научны роботы
Главны роботы подля енциклопедии Брокгауза и Ефрона: и др.
Референции
Катеґорія:Лингвисты
Краловоградецкый край
Краловоградецкый край, Královéhradecký kraj, геокод CZ052, лежить в сѣверовосточной части Чешской републикы.
Полога
На сѣверу границѣ края суть меджиштатны границѣ з Польщов (воеводство Долна Шлезия), а суть 208 км довгы. На западѣ и югозападѣ зо сусѣдныма Либерецкым и Пардубицкым краями творить область Сѣверовосток, Severovýchod, котра належить ку трем найвекшым областям републикы як розлогов, так и числом обывательох. На юговостоку граничить зоз краем Середночешскым. Градец Кралове, крайска метрополия, лежить на югу края, а е оддаленый од Прагы о 112 км.
Зложѣня
Край мать пять окресы.
Референции
Катеґорія:Краї в Чеську Катеґорія:Краловоградецкый край
Івовга
Івовга (Oriolus oriolus) є птах з родины івовговых великости коса.
Опис
Самець мать выразно жовте зафарблїня тїла в контрастї з чорнов фарбов крыл і хвоста. Дзёбак є червеный, коло ока є чорный фляк. Саміця є невыразно зафарблена, їй тїло є на хырбетї оливов зелене, спід тїла є сивый з поздовжныма смужками. Молоды екземплары суть на сподї білы і слабо смужкованы, крыловы пірка мають світлый лем.
Способ жывота
Івовга є перелїтный вид, котрый до Середнёй Европы прилїтавать на граніцї апріля і мая. Зимовища европскых популацій ся находять в южній і юговыходній Африцї. Росшырена є найчастїше єднотливо, в світлых листяных лїсях, садах ітд. Гнїздїня започінать кінцём мая. Гнїздить лем до надморьской вышкы 600 м. н. м., гнїздо сплїтать з травы в корунах стормів, у вілцї дакотрого конаря. Саміця кладе 3-5 яєць з пару чорныма фляками. При інкубації ся черяють обомі родічі. По двох тыжднях ся лягнуть молодята, котры о далшых 14 днїв вылїтають з гнїзда. На зимовища одлїтають початком септембра.
Страва
Різны безхырбетны жывотны і дужиновы плоды.
Росшырїня
Правдоподобно ся в давнинї пошырёвали із середоморьскых країв напрямом на север. В сучасности є северна граніця ареалу в южній Шкандінавії. Проникла і до середнёй Азії, тамты популації зимують в Переднїй Індії.
Література
Dungel J., Hudec K.:Atlas ptáků České a Slovenské republiky. Academia, Praha, 2001. Šťastný K., Bejček V., Hudec K.: Svět zvířat IV - Ptáci(1). Albatros, Praha, 1998.
Путованя
Путованя означать транспорт людей котры беруть участь на путї ці вылетї або дїю ці час выстигуючій персону ці обєкт ідучій з єдного місця на друге. Причіны про путованя загорняють:
Катеґорія:Путованя
Калуш
Калуш є місто в Україні, Івано-Франківска область. Находить ся на берегах ріки Лімныця, 35 км по штрасi и 42 км по желüзному путёви уд Івано-Франківска. Жиє тамкы 67 434 жытелїв. Перше ся споминать у 1437 році.