cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Петер Пучек
Петер Пучек (слов. Peter Puček, ур. 9. септембера 1995, Словеньско) — професіоналный словацькый фотбаліста, котрый в сучасности грать за МШК Жіліна.
Одказы
Катеґорія:Шпортовци
Фіяш
Фіяш (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
Гуслї з явора
Гуслї з явора - книга поезії од Юрія Харітуна. Выдана в роцї 1995.
Жрідла
Тенденції розвоя русиньской літературы в Словакії по року 1989 Катеґорія:Русиньска література
Окрес Ліптовскый Мікулаш
Окрес Ліптовскый Мікулаш (по ) є окрес на Словеньску у Жіліньскім краю. Мать розлогу 1340,7 км² і 73 464 жытелїв (2007).
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Жіліньскый край
Новый Зеланд
Новый Зеланд (New Zealand) — штат в югозападній части Тихого океану. Творять го два великы островы, Северный і Южный і копа меншых островів. Найблизшого сусїда Нового Зеланду, Австралію, од нёго дїлить оддаленость дас 2000км.
Гідроґен
Гідроґен (Н) або водород— хемічный елемент з протоновым чіслом 1, котрый належыть до 1-ой ґрупы періодічной сістемы елементів. Проста субстанція Гідроґену — H2 — безфаребный, без запаху і смаку ґаз, найлегшый з вшыткых знаных ґазів.
Ізотопы гідроґену мають властны назвы: 1H — протій (Н), 2H — дейтерій (D) і 3H — трітій (T).
Гідроґен — єден з основных компонентів вшыткых природных органічных злученин. Реаґує з неметалами, з металами ся утворюють гідріды. Змішанина гідроґена з оксіґеном выбухує при підпалёваню.
Література
Катеґорія:Хемічны елементы Катеґорія:Ґазы Катеґорія:Неметалы
1570
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Николай Гвозда
Николай Гвозда (24. децембра 1926, Ладомирова - 3. септембра 2010) — русиньскый поет. Народив ся 24. децембра 1926 році в русиньскім селі Ладемерова (Ладомирова) коло Свидника. Написав наприклад Квіткы з моёй загородкы (Пряшів : Русиньска оброда, 2002) і Сповідь Русина (Пряшів : Світовый конґрес Русинів, 2006).
Родина
Коріня його роду є в селі Вышня Писана. Там народив ся, жыв і умер йoго дідо (забила го міна з І. світовой войны як чістили паствиско) Павел Гвозда. У Вышній Писаній ся в 1900 році народив і йoго отець Ян Гвозда (звали го Вано), якый быв найстаршым меджі пятьoма со-родниками. Молодшы од ньoго были братя Осиф, Петро, Андрій і Михал.
Отець Н. Гвозды ся оженив в 1920 році у Вышній Писаній. Його жена (мати Н. Гвозды) Марія, роджена Рішкова (*23.7. 1900, †30.9. 1987) была зо села Ладемерова а выдала ся до Вышнї Писаной. З мужом мали пятеро дітей в такім порядку: Гелена (звали єй Иля, Илька) умерла як вісеммісячна, Янко (* 10.9.1923, +16.6.1945), котрого забив гранат з II. світовой войны на полі в Ладемеровій, од експлозії якого хотів захранити дітей, але сам на то доплатив, Михал (*1924) умер як мальй хлопець, Николай (наш поет) і Василь были двійнята, але Василь умер як дварічньїй хлопець.
Як в 1926 р. отець поета одышов за роботов до Арґентины, то його жена Марія ся вернула з В. Писаной ку матері до Ладемеровой, де пережыла цілый свій далшый нелегкый жывот вдовіці по жывім мужови. Муж з Арґентины єй спочатку помагав, посылав што міг, але по часі забыв на жену і на діти в старім краю. Умер в Буенос Аірес 15.9.1966 р.
Дітиньство
Николай Гвозда не зазнав свого отця, бо ся народив аж по йoго одході до Арґентины. Выростав як напівсирота в страшно тяжкых, незавидных соціалных условіях. Жебы не умерти, дословно, з холоду і голоду помагали братя своїй мамі при домашніх і полевих роботах.
Терорізм
Як терорізм суть розумены вшыткы акты майже все насилны, непредповідательны, звычайно заміряны на цівілістів, ведучі к вытворїню атмосферы страху за цілём досягнутя політічных цілїв. Терорістічны методы хоснують ултраправицовы ґрупы, ултралявицовы, реліґійны, націонално вымеджены ці револуціонарьскы. В припадї же суть на выконованя терорізму хоснованы войско, поліція ці далшы штатны інштітуції, говориме о "штатнім терорізми". Нештатны терорістічны ґрупы мають звычайно мале чісло членів, обмеджены жрідла і до знаня публікы ся сусилують дістати передовшыткым насилныма атаками выконованыма тактіков "вдарь та втеч". Через публіціту споєну з насилныма атаками ся намагають публіку овпливнёвати про свій хосен. Міджі терорістічны методы належать бомбовы атакы, уносы персон і транспортных середків, затримованя рукоємників, забитя, кібернетічны атакы, хоснованя хемічных, біолоґічных і теоретічно і атомовых збраней.
Николай Гвозда
Дітиньство
''«Мал єм терпкый жывот. Іщі-м до школы не ходил а уж з чуджіма коровами єм ходил на поле, жебы-м даку корунку заробил»'' - так споминав Николай на своє дітиньство.
Екстерны одказы
Катеґорія:Русиньскы поеты Катеґорія:Русиньскы умелцї Катеґорія:Поеты Словакии
Цернина
Цернина (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
Руська Нова Вес
Руська Нова Вес є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
Референції
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Словакии
Технолоґія
Технолоґія (ґрецькы τεχνολογια < τεχνη „способность“ + λογος „слово, наука, зналость“ + постфікс ια) є галузь технікы, котра ся занимать творбов, заведжінём і здоконалёванём выробных процесів.
Технологии хоснують знаня, добыты фундаменталныма науками, прото односять ся ку апликованым наукам.
Данте Аліґєрі
Данте Аліґєрі (Dante Alighieri; 1265, Флоренція – 1321, Равена) быв єдным з найвызнамнїшых таліаньскых поетів, тыж вызнамнї приспів ку языкознавству таліаньского языка і політічній філозофії.
Технолоґія
Катеґорія:Технолоґія
Данте Аліґєрі
Катеґорія:Поеты
Дятловы
Дятловы (Picidae) є найчісленїша і найрозличнїша з 8 родин ряду дятлообразных. Цїлком ту бывать рядженых коло 200 видів в 30 родах, міджі котры належать дятлї, сорокопуды, вертиголовкы ці жовны.
Представителї той родины жыють на великій части світа, чісто хыбують лем в Австралії, на Новім Зеландї, Мадаґаскарї, дакілько островах а в екстремно неприязнивых поларных областях. Векшына видів притім обывать лїсовы поросты, хоць дакотры дятловы про свій жывот потребують скалисты локаліты або пустынї.
Референції
Катеґорія:Дятловы
Окрес Мартін
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Жіліньскый край
Ціґла
Ціґла (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
1569
Умерли
Катеґорія:Рокы
1. авґуст
1. авґуст — 213. день рока (214. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Баскетбал
Баскетбал (basket — кошык і ball — лопта) — шпортова тімова гра з лоптов, котру метають руками до коша закріпленого на щітї у высотї 3 метры 05 центіметрів (10 футів) над гріском.
Грають дві команды по 5 особ на гріску 28 х 15 м. На куртых сторонах гріща вкапчаны на щітах у высотї 305 цм «кошыкы» — металовы цірклї з діаметром 45 цм з мотузянов сїтков без дна. Переможцём є тот тім, котрому ся подарило бівше разы шмарити лопту до «кошыка» противників. Час гры — штири періоды по 10 мінут, з півдругамінутовыма перервами міджі першов та другов і третёв і четвертов четвертинов, і великов перервов з 15 мінутами міджі другым і третїм періодом. В Націоналній баскетбаловій Асоціації гра тырвать 48 мінут тай розбивать ся на 4 четвертины.
Вонкашнї лінкы
* Катеґорія:Шпортовы гры
Окрес Наместово
Окрес Наместово (по ) є окрес на Словеньску у Жіліньскім краю. Мать розлогу 691 км² і 59 379 жытелїв (2009).
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Жіліньскый край
Маржа
Маржа є:
Роздїл меджi накупнов цїнов а цїнов продажнов. Може іти ай о довжку меджі дном шіфы а дном рiкы або моря.
Ціпрус
Цíпрус, ці Кіпр (Κύπρος, Kıbrıs, Cyprus), офіціално Цíперьска републіка (Κυπριακή Δημοκρατία; Kıbrıs Cumhuriyeti) — островный штат на выходї Середоземного моря. Головне і найвекше місто Нікозія.
На острові ся крем штату Ціпрус (Ціперьска републіка) находить і Турції никым неузнаный штат Турецька републіка северного Ціпруса. Ціпрус є членом Европской унії од року 2004. Ha Ціпрусe є офіціална мена Евро. Густота залюднїня — 123/км².
Ціпрус Катеґорія:Европска унія Катеґорія:Кипр Катеґорія:Державы Сполоченства Народох Катеґорія:Островны штаты
Юрко Харитун
Юрко Харитун — учитель, збератель русинского фолклору, русинскый поет в Словакии, лавреат «Премии Александра Духновича» (2012), удѣляной Карпаторускым выскумным центром (Тhe Carpatho-Rusyn Research Center) в США.
Биография
Родив ся 17. юла 1948 в Стружници Снинского окресу. Основну школу выходив в родном селѣ, пак в Старинѣ, а середню — во Снинѣ, де уж од школной лавкы зачав писати стишкы. Учив ся гру на гуслях в музичной школѣ. Высоку освѣту зыскав на педагогичной факултѣ в Пряшовѣ, а пак од року 1970 зачав учительовати в основной школѣ в Лендаку, Попрадского окресу. Еще в середньой школѣ зачав записовати русинскый фолклор: народны спѣванкы, дѣтскый фолклор, пословицѣ, приповѣдкы. В року 1986 его родне село цѣлком заникло, а обывателе были переселены. Юрко Харитун жие и творить в Кежмарку, одкы походить его жена, а тема жалю за заниклым селом молодости стала ся еднов з доминант его поезии.
Творба
Юрко Харитун публиковав свои дѣла в периодиках, а тыж е автором многых книжок: Книжка Мої сны в року 2012 вызнаменана «Премиов Александра Духновича».
Референции
Катеґорія:Русиньскы поеты Катеґорія:Русиньскы умелцї Катеґорія:Поеты Словакии Катеґорія:Педаґоґы
Ню Йорк (місто)
Ню Йорк (офіціално The City of New York) є найлюднатїше місто Споєных штатів і ёго метрополітна область належыть ку найлюднатїшым на світї. Місто было заложене Голандянами в роцї 1625 і од року 1790 є найвекшым містом Споєных штатів. Ню Йорк быв тыж першым головным містом Споєных штатів по приятю конштітуції. В сучасности є єдным із світовых центер обходу і фінанчницьтва. Ню Йорк мать тыж цілосвітовый вплив в области медій, політікы, едукації, забавы, уменя, моды і рекламы. Є огниском міджінародных одношінь і діпломації, бо ся ту находить резіденція Орґанізації споєных націй.
Катеґорія:Міста США Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты США
1568
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Ластівковы
Ластівковы (Hirundinidae) суть дрібны інсектопожераючі співакы. На кулятій голові є характерістічный куртый, глубоко розокланый дзёбак, приспособленый про лов інсекту при лїтаню. Крыла бывають довгы, щіглы і шпіцяты з девятёма ручныма пірками лїтаня. Ногы суть курты і слабы, птахы ся по земли рушають лем выїмково. Хвіст є справила вилковый. Зафарблїня є у векшыны видів зверьха тмаве, аж тмаво блищаче а спід тїла білый. Самцї і саміцї мають тоты самы фарбы. Векшына видів собі лїпить гнїзда з вшелиякых матеріалів, передовшыткым з глины прилїпенім к даякому певному підкладу. Дакілько видів собі глубить підземны норы.
Баранчік
Баранчік (Lanius excubitor) є середнё великый вид співака з родины сорокопудовых. Зверьха є світло сивый, насподї білый, маска через очі, крыла і хвіст суть чорны. Білы корїня ручных лїтачіх пірок творять в крылї біле поле. Молоды птахы мають на сподї назнак сивых вовнок. Гнїздить в березовых лїсах, на рашелинищах ці сїчах.
Ластівковы
Ластівковы суть росшырены на скоро вшыткых теплїшых областях світа, лем на Новім Зеландї а в части Океанії не жыють. Там де през зиму нїт інсектів суть стяговавы.
Баранчік
Референції
Катеґорія:Сорокопудовы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Ластівковы
Екстерны одказы
Катеґорія:Ластівковы
Шаріськый Щавник
Шаріськый Щавник (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
Дань
Дань є законом становлена повинна платба до публічного бюджету, котра ся вызначує нецілёвостёв і нееквівалентностёв, то єсть укладать ся як єдносторонна повинность без права платителя на повнїня із стороны штату. Данї суть плачены в становленых інтервалах або за даякых сітуацій, наприклад дарованя або дїдїня.
Данї суть днесь звычайно плачены пінязями, даколи были нормалны платбы в натураліях, або у формі роботы ці воєньской службы.
Катеґорія:Економія
Окрес Ружомберок
Окрес Ружомберок (по ) є окрес на Словеньску у Жіліньскім краю. Мать розлогу 647 км² і 59 026 жытелїв (2009).
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Жіліньскый край
Тихый океан
Тихый океан (знамый тыж як Паціфік) є найвекшый океан на Земли.
Розлїгать ся од Арктіды на севері по Антарктіду на югу і з боків є ограніченый Азіёв і Австраліов на западї і Севернов і Южнов Америков на выходї. З цїлковов розлогов 169,2 міліонів км² заберать 46 % водной плохы і 32 % цїлкового поверьху Земли. В найшыршым місцї в тропах мірять через 20 000 км, што є приближно половина обводу земекулї, од югу на север ёго довжка пересягує 16 000 км.
Катеґорія:Океаны
Артефакт
Артефа́кт, arte штучно + factus справленый — хотьякый штучно справленый чоловѣком предмет (в протикладѣ вшиткому природному), або яв ци процес, котрый взник неприродженым засягом (напримѣр, при обсервации биологичного объекта самы условия експеримента можуть выволати неприроджены змѣны в объекты, котры не суть його властностьов, а нежадано принесены).
Референции
Катеґорія:Естетика Катеґорія:Латинскы слова и фразы Катеґорія:Ґнозеолоґія
2. авґуст
2. авґуст — 214. день рока (215. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
1567
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Суха Долїна
Суха Долїна є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
Токіо
Токіо (японьскы: 東京) є головным містом Японії і резіденціёв японьского царя. Назва значіть Выходне головне місто.
Находить ся на острові Гоншу в реґіонї Канто. Жыє в нїм веце як 12 міліонів жытелїв (з передмістями коло 40 міліонів), што є дас 10 % (респ. 25%) японьской популації і є найвекшым містом Японії. Аж до року 1868 ся місто звало Едо. Токіо може мати днесь проблемы зато, же лежыть в сеізміцькы актівній области.
Катеґорія:Міста Японії Катеґорія:Головны міста
Аура (книга поезії)
Аура- книжка поезії од авторкы Мірославы Лацова-Гупцеёвой. Выдана в роцї 2006.
Жрідла
Тенденції розвоя русиньской літературы в Словакії по року 1989
Катеґорія:Русиньска література
Окрес Тврдошін
Окрес Тврдошін (по ) є окрес на Словеньску у Жіліньскім краю. Мать розлогу 479 км² і 34 123 жытелїв (1996).
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Жіліньскый край
Снина
Снина (по Snina) — мѣсто в Словакии, в Пряшовском краю, центер окресу Снина. В мѣстѣ бывать 20.452 людей. Приматор: Штефан Миловчик.
Полога
Снина — найвыходнѣйше земплинске мѣсто, недалеко од границь з Украинов, лежить на сутоку рѣк Пчолинка и Цироха, окружене горскыма пасмами Лаборецка Верховина, Буковскы Верхы и Вигорлатскы Верхы. Находить ся на краю храненой территории Народный парк Полонины, котра од року 1993 сполу з прилеглыма территориями Украины и Польщи творить биосферну резервацию Выходны Карпаты, зарегистровану UNESCO на охрану карпатскых пралѣсох. Снина господарскый и справный центер региона, в котром сполу з далшыма 33 локалитами жие на розлозѣ 80474 га понад 37 тысяч обывательох.
Нідерланды
Нідерланды, ці Голандія (Nederland) є єднов з трёх країн Голандьского кралёвства лежача в северозападній Европі. Голандія є означіня історічной низко положеной теріторії в околицї устя рік Рін, Шелда і Маза, згруба одповідаючій теріторіям днешнїх штатів Голандія, Белґія і Луксембурско про котры ся вжыла назва Бенелукс. Голандія є інакше звычайне означіня про цілу Голандію, походить але з назвы бывалого грофства Голандія, котре загорнює днешнї провінції Северну і Южну Голандію. Нідерланды є членом Европской унії од року 1957. B Голандії є офіціална мена Евро. Густота залюднѣня — 417,5/км² (2019).
Снина
Полога
Мѣсто мать желѣзничне и автомобилове споеня з Гуменным (22 км на запад), Меджилаборцями (47 км на сѣвер) и граничным переходом Убля на украинской граници (29 км на юговыход).
Нідерланды
Голандія Катеґорія:Европска унія Нідерланды Катеґорія:Державы НАТО Катеґорія:Нидерланды
Снина
История
Перва задокументована упоминка о селѣ походить з року 1317. Другый раз село упомянуте року 1343, де ся споминать як часть маетка Другетох. До маетка Другетох село належало аж до конця 17. ст.
Май
Май — пятый місяць рока в ґреґоріаньскім календарю, він має 31 день.
Снина
История
Концьом 16. ст. Снина уже ся упоминать як oppidium (мѣсто). По смерти Жигмонда II. Другета снинске панство перешло его дѣвцѣ Кларѣ, одданой за грофа Петра Зичи. В конци 18. ст. властничков панства ся ставать грофка Терезия ван Дернатова и ей сынове. В року 1781 быв выставленый новый мурованый каштель намѣсто старого деревляного.
Май
Посмотьте тыж
Катеґорія:Місяцї Катеґорія:Фенолоґія
Снина
История
В року 1799 сынове продали панство зоз каштельом Йозефови Роллови з голландской родины, котра уж од 16. ст. занимала ся банництвом и гутництвом в жупах Гемер и Спиш. В року 1809 Ролл обявив в Йозефовой долинѣ (очевидно, од него достала свою назву ) во Вигорлатскых Верхах желѣзну руду и року 1815 выбудовав желѣзарню, котра робила на той рудѣ. Року 1840 мав Ролл высокый пец, три ковачскы мѣхы и даскельо дѣлнѣ на выробу желѣзарскых префабрикатох. В року 1841 выбудовав ай одливарню, де была одоллята и статуя Геркула, што доднесь находить ся во дворѣ каштеля Ролловых во Снинѣ.
Панорама
Катеґорія:Населены пункты Словакии
1565
Умерли
Катеґорія:Рокы
5. авґуст
5. авґуст — 217. день рока (218. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Шеметківцї
Шеметківцї (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Русиньскый язык за материньскый означіли 45 жытелїв (53,6%).
Памяткы
Церьков Архангела Михаила з року 1752 (НКП)
Свінья
Свінья є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
Апріль
Апрѣль — четвертый мѣсяць рока в григорианском календарю, обсягуе 30 днѣ.
Характерность
В апрѣлю звыкла быти хвѣля выразно нестала и перемѣнчива; одты кедь и в иншых добах року настане така хвѣля, кажуть за тото: апрѣлова хвѣля. У старовѣкых Римлян апрѣль быв засвяченый богыни Венерѣ.
Назва
Назва мѣсяця апрѣль походить од aperio отворяти, або, подля иншой верзии, apricus сонѣчный, теплый, зато бо в том часѣ отворяла ся ярь. Латинска назва мѣсяця aprilis перебрана до векшины европскых языкох, цѣлком незмѣнна перешла и до мадярского языка.
Чешска назва мѣсяця duben етимологично ся пояснять як «мѣсяць, коли ся роспущають дубы».
Христанскы святкы в апрѣлю
Окрем Великодня етнограф Юрий Калман Жаткович (1855–1920) зазначать в апрѣлю два свята: Юря (24. апрѣля) и Марков день (25. апрѣля). На Юря звыкли череду гнати первый раз на поле. З Юрьом звязаны велѣ вѣщованя. Кедь на Юря дождь паде, не буде сна. Кедь на Юря рано велика роса упаде, овес ся не уродить, но кедь мороз або снѣг упаде, много буде овса, гречкы и проса. На Марков день перестають морозы быти, и зато до сього дне ни овцѣ не стрыжуть, ни крыхкы речи, напримѣр, пасулю, дынѣ, огуркы, не садять. З тым звязана и приповѣдка: «Ачей и на Марков день у холошнях будеш ходити». Вѣщують, же кедь на Марка вдень ясно, а вночи звѣздяно, добрый рок буде.
Референции
Катеґорія:Місяцї Катеґорія:Фенолоґія
Мірослава Лацова-Гупцеёва
Мірослава Лацова-Гупцеёва (21. януар 1985, Бардіёв, Словакія) - русиньска поетка, музыкант.
Биография
Основну школу закончила у Бардіёві. Од рока 2000 штудовала у конзерваторії у Кошицях, затым перейшла штудіёвати у Братїславу. У році 2005 закончила конзерваторію у Братїславі по спеціалностї: игра на гуслях и композиція. У році 2008 є штудентков Масарікової Універзіты в Брнї у Чеськуй Републицї. Днесь жыє у Празї.
У русинськуй літературі дебютовала зберьков стихув „Аура” (2006), за котру у роцї 2006 была награждена Словацькым Літературным Фондом „Преміёв Александра Павловіча”.
Референции
Катеґорія:Русиньскы поеты Катеґорія:Русиньскы умелцї Катеґорія:Поеты Словакии
Даніел Дефо
Даніел Дефо (родженый Daniel Foe;1660 – 24. апріля 1731) быв анґліцькый писатель і журналіста, представитель новокласіцізму.
Катеґорія:Англоязычны писателе
Томас Едісон
Томас Алва Едісон (11. фебруара 1847 штат Огаё, США – 18. октобра 1931 Ню Джерзі) быв америцькый вынаходник, цїлосвітово єден з найпродуктівнїшых а найвызначнїшых.
Катеґорія:Вынаходници
Нікколо Макіавеллі
Нікколо Макіавеллі (3. мая 1469 Флоренція – 21. юна 1527 Флоренція) быв таліяньскый політік, діпломат, писатель, історік і воєньскый теоретік.
Вестфалскый мир
Вестфалскый мир — означать 11 мировых договорох, подписаных в року 1648, котрыма закончила ся Тридцятьрочна война. Догваряня о мирѣ ся вели за четыри рокы (1644 – 1648) в Мюнстеру и Оснабрюку. Остаточно Вестфалскый мир быв подписаный 24. октобра 1648 в Мюнстеру и Оснабрюку. Два городы суть оддалены о 45 км, а причина такого роздѣлѣня была в том, же Оснабрюк быв протестантскый, а Мюнстер католицкый и так ся дало задоволити жаданя обох сторон.
Вестфалскый мир быв еден з найвызнамнѣйшых дипломатичных актох в нововѣкой истории Европы и первый такого розсягу межинародный договор. В догварках брали участь 109 делегаций. Вестфалскый мир подав прецеденс дипломатичного конгресса, котрый служить за модел до днешного дня.
Нікколо Макіавеллі
Катеґорія:Політіци
Вестфалскый мир
Главны етапы догварянь
Окреме до вестфалского мира додав ся и так званый Пиренейскый мир з року 1659, котрым ся укончила война межи Франциев и Испаниев (7. новембер 1659), зачата яко часть Тридцятьрочной войны, и установили ся границѣ тых держав в Пиренеях.
Референции
Катеґорія:Тридцятьрочна война Катеґорія:Мировы договоры Катеґорія:Нововік
Сексізм
Сексізм є понятя котре выникло в другій половинї 20. стороча, яке ся односить на вірованя, же єдно з поглавей є низше, менше вызначне або способне. Годно ся односити або на ненавість к цїлому поглавю: місандрія (ненавість к хлопім) а місоґінство (ненавість к женам), або на пошырёваня стереотіпів о музькости мужів і женскости жен. Друге названя є женьскый і музькый шовінізм.
Референції
Катеґорія:Етіка Катеґорія:Діскрімінація
1562
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Авґуст
Авґуст — восьмый місяць рока в ґреґоріаньскім календарю, він має 31 днїв.
Посмотьте тыж
Катеґорія:Місяцї Катеґорія:Фенолоґія
7. авґуст
7. авґуст — 219. день рока (220. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Кривоніс
Кривоніс або тыж шишкарь (Loxia curvirostra) є малый співавый птах з родины вюрковых.
Опис
Кривоніс є выразный птах (лем дакус векшый як воробель) із силным тїлом, выразно куртым хвостом і характерістічно закривеным дзёбаком з перекриженыма шпіцями. Самець є цеглово червеный з бурыма крылами і хвостом, сивым дзёбаком і бурыма ногами. Саміця є менше выразна, найчастїше оливово жовтожелена з крылами ай хвостом той самой фарбы як самець. Молоды птахы ся подобають саміцям.
В середнїй Европі бывать дуже часто поплетеный з рїдкіше росшыреныма білопоясныма кривоносами (Loxia leucoptera), котры мають білы смугы на крылах, а із сосновиком (Loxia pytyopsittacus), котрый мать зясь векшу голову і робустнїшый дзёбак.
Росшырїня
Є то богато росшыреный співак жыючій в Европі, Азії і Северній Америцї. Сучасна популація є притім гадана на 15 000 000 екземпларів, якы жыють на цїлій плосї векшій як 10 000 000 км2.
Область гнїздїня, чісленость і доба росшырїня в середнїй Европі ся каждым роком мінить в завислости од уроджаю насїня. Нереґуларны переміщованя мають часто характер інвазій. Часто цїлы популації опущають область і на дакілько років населяють іншакы теріторії.
Еколоґія
Мімо гнїздїня жыє кривоніс звычайно в меншых, вольнїшых ґрупах. Є дуже шыковна, швыдко перескакує з конаря на конарь, часто вісить і горї ногами. Є тіпічным насїняпожераючім птахом, котрый жере лем насїня шпильковых стромів, передовшыткым смереків і сосен. Часто ся озывать твердым „кіп кіп“, спів творить змішанина трілкованя і верзґавых і праскавых звуків.
Гнїздить цїлый рік, найчастїше в добі од децембра до мая, в завислости од множества стравы єден аж двараз за рік. Добрї схованы гнїзда собі будує переважно на смереках у вышцї 4 аж 5 м. В марцу до нёго кладе 3 -4 яйця великы 22 × 16 мм, білы з чорныма і бурыма фляками, котрый час інкубації тырвать 14 - 16 днїв. В зимнїшых місяцях самічка опущать гнїздо лем зрїдка і зохабить ся кормити самцём. Родічі молодята кормлять аж до такого часу, коли їм не стверднуть і не скривлять ся дзобачікы (14-20 днїв).
Підвиды
Кривоніс мать дас 21 підвидів.
Жрідла і референції
Катеґорія:Вюрковы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Березовець
Березовець (по ) є село на Словеньску в окресї Снина.
Томаш Аквіньскый
Святый Томаш Аквіньскый(1225 – 7. марец 1274), латиньскы Thomas Aquinas, быв католицькый філозоф і теолоґ схоластічной традіції. Ёго робота значіла верьх схоластікы.
Катеґорія:Філозофы Катеґорія:Христианскы святы
Штефурів
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Русиньскый язык за материньскый означіли 9 жытелїв (7,7%).
Націзм
Націзм (Nazismus) покуртаня од націоналный соціалізм (Nationalsozialismus) — є тоталітна ідеолоґія офіціално заведжена діктатуров в Нїмецьку в роках 1933–1945 (тзв. Третя риша) через Націонално соціалістічной нїмецькой роботницькой партії (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP) веденой Адолфом Гітлером. Націстічна ідеолоґія комбінує елементы соціалізму, націоналізму, панґерманізму (преферованя расы перед націов а ідея зєдиненой ґерманьской Европы), фашізму, расізму (окремо антісемітізму) тай евґенікы.
Чігач
Чігач (лат. Lanius minor) є середнї великый вид співака з родины сорокопудовых. Фарбы мать подобны як баранчік, чорна маска але у дорослых іде аж на чоло і передня часть тимя, бріх і грудь суть лососово ружовы. Мать дакус куртшый хвіст і силный дзёбак. Молоды птахы мають сиве чоло і світле вовнкове тимя і хырбет. Гнїздить в низинах в одкрытій країнї.
Референції
Катеґорія:Сорокопудовы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Націзм
Практикы націонал-соціалізму по року 1933 мало чим ся одличують од практик иншых тоталітных режимів (болшевіцького, маоістьского и подобных), они были напрямованы на заведжіня тоталной партійной контролы над вшыткыма сферами сполоченьского живота ай насаджіня сістемного терору против людей иншакых пересвідчінь.
Референції
Катеґорія:Націстічне Нїмецько Катеґорія:Політічны ідеолоґії Катеґорія:Аріософія
Окрес Турчянскы Теплїці
Окрес Турчянскы Теплїці (по ) є окрес на Словеньску у Жіліньскім краю. Мать розлогу 393 км² і 16 832 жытелїв (1996).
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Жіліньскый край
Троита Антанта
Троита Антанта было военне споенецтво России, Великой Британии и Франции, котре ся склало в роках 1904–1907 на противагу Троитому Сполку.
Зачаточна догода меджи Франциев и Россиев была уже в роках 1893. Основа Троитой Антанты вытворила ся в року 1904, коли Велика Британия и Франция рѣшили межи собов колониалны споры и завязали так звану Сердечну догоду. Наконець договором з дня 31. августа 1907 меджи Россиев и Великов Британиев были роздѣлены сферы интересох в Азии. Так склався военный блок, котрый достав назву Троита Антанта.
По зачатку Первой свѣтовой войны ся ку Троитой Антантѣ придавали еще далшы державы и так цѣлкове членство коалиции наконець склали 25 держав.
В року 1922 по остаточном неуспѣху плана военного розгрома Совѣтской России Троита Антанта як военный блок перестала ествовати.
Референции
Антанта Троита Антанта Троита
3 рік
3 рік — непереступный рік, котрий ся зачінав у середу по ґреґоріаньскім календарю. То є 3. рік нашого лїточіслїня, 3. рік 1. тысячроча, 3. рік I. стороча, 3. рік 1.-го десятьроча I. стороча, 3. рік 0.-х років.
Глави штатів
0er
1561
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Дубрава
Дубрава (по ) є село на Словеньску в окресї Снина.
4 рік
Европа
0er
Окрес Чадца
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Жіліньскый край
Нік Голоняк
Нік Голоняк молодшый, анґліцькы Nick Holonyak, Jr., *3. новембер, 1928, Зеіґлер, Іллінойс – †18. септембер 2022, Урбана, Іллінойс — америцкый фізік, вынаходник. Кідь працовав як конзултачный науковець в лабораторії General Electric Company в Сіракус, Ню Йорк, быв названый "отець світло-емітуючой діоды". Ёго родиче были карпатьскы Русины. Выштудовав за електротехнічного інжінїра на універзітї в Іллінойс. В року 1960 створив першый полуводічовый ласер і першу видительну LED в року 1962.
В року 1989 здобыв Едісонову медайлу За міморядну карєру в области електротехникы і принос ку значному злїпшыню в области полуводічів і пристроїв. В року 1995 быв оціненый Японьсков цінов за Вызначный принос до баданя практічной аплікації LED (light emitting diodes) і ласерів. В року 2003 быв оціненый IEEE Medal of Honor.
В року 2012 іщі все працовав на оддїлїню Електрічного і компютерового інжінїрства в Іллінойсі. Умер во віку 93 рокы.
Екстерны одказы
Катеґорія:Русиньскы Америчане Катеґорія:Русиньскы фізіци
Коміка
Чуджіма словами коміка, комічность або комічно означуєме дакілько взаємно повязаных понять.
Сосновик
Сосновик (Loxia pytyopsittacus) є середнї великый співак з родины вюрковых. Од близкого кривоноса ся одрізнять передовшыткым релатівно векшов головов і робустным дзёбаком з есово загнутым краём спіднёй челюсти (подобать ся дзёбаку папаґаїв). Гнїздить на северї і выходї Европы в лїсах де переважує сосна.
Довбач великый
Довбач великый (Dendrocopos major) є шыроко росшыреный дятлообразный птах з родины дятловых (Picidae). Середня годнота довжкы є 22,5 цм, фарба є чорнобіла з червеныма спіднїма хвостовыма кровками. У поглавей є притім выразно вывинутый поглавный діморфізм, самцї мають на роздїл од саміць і червеный тыл.
Росшыреный є на вшыткых контінентах выходна півкуля з выїмков Австралії, на своїй россяглій теріторії росшырїня притім творить 14 підвидів. Ёго природным біотопом суть лїсы вшыткых сорт, росшырено жыє і в парках і загородах.
На початку ярї є выразный своїм характерістічным „бубнованём“ до скоры стромів або на бляшаны части будов. Через лїто в ёго страві переважують малы безхырбетны, обчас рабує і гнїзда другых птахів; через зиму, коли є недостаток стравы з жывотных, жере особливо різны плоды. Гнїздить в дуплах стромів, котры собі сам глубить, векшынов высоко в спорохнївитых стромах. В єдній зношцї пак бывать 4-7 сметаново білых яєць.
Опис
Довбач великый досягує приближно тых самых розмірів як шпак, росте до 22–23 цм, в роспятю крыл мірять 34–39 цм а ёго вага колыше міджі 70–90 ґ.
Будовов тїла є вынятково приспособленый жывоту на стромах. Ёго штири персты, з котрых два ідуть допереду а два дозаду, мають загнуты пазуры, котры улегчують лїзїня а ёго певны хвостовы пірка при нім служать як опора тїла. На розбиваня дерева мать дуже міцный, шпіцятый дзёбак з дуже довгым і чутливым, щіглым плохым языком, котрый мать на кінцї драпаву щуточку а котрый му помагать здобывати жертву і з тяжко доступных місць. Дякуючі ёго дуже силным шыёвым свалам є способный до дереве вдарити дуже швыдко, зато мать і барз силну лебку, котра хранить ёго мозоґ перед зпятныма ударами. Зверьха є довбач великый переважно чорный з выразныма білыма сімболами на крылах в образї великого фляку на їх верьхнїй части і тонкых світлых смужок на пірках лїтаня. Спід тїла мать мягко жовткастый, піря на спіднїх хвостовых кровках помаранчово-червены. На боку інакше світлой головы мать два выразны, в серединї споєны тмавы смугы.
У поглавей є вывинутый очівисный сексуалный діморфізм – самцї мають выразный червеный фляк на тылї, закляшто саміцям тот ознак цїлком хыбує а тыл мають чорный. Молоды птахы суть од дорослых аж до новембра, коли у них біжыть черяня піря, легко одрізнятельне вдяка чорной фарбі на тимю і ружовому пірю на спіднїх кровках хвоста.
Тыж як і другы довбачі лїтать у вовнках з куртыма, доразныма ударами крыл.
Голос
Озывать ся найчастїше куртым, але выразным кік (часто в рядї як кі-кі-кі-кі) або кікс, при розрушіню тыж шкрептавым чрет чрет або ґіґіґіґі. Молодята в гнїздї ся пак озывають голосным детдетдет.
Преферує при тім дуты або збутнявиты стромы, у котрых ся звук розлїгать лїпше, чого резултатом є і голоснїше бубнованя.
Росшырїня
Довбач великый є шыроко росшыреный дятлёобразный. Ёго ареал росшырїня покрывать цїлу Европу з выїмков Ісланду, северу Шкандінавского півострова і Ірьска. Чіслено тыж засягує на азійскый контінент, де жыє на шырокій смузї в меджах од ёго западной части аж по Кітай а Японію, ізоловано обывать і северозапад Африкы. Быв але тыж збаченый і далеко одтыль, наприклад в Северній Америцї або на Фаерьскых островах. Великость ёго ґлобалного ареалу росшырїня не є взглядом к великости вычіслена, точно не є вычіслена ани ёго ґлобална популація, котра є гадана на 73 500 000 – 216 000 000 екземпларів.
8. авґуст
8. авґуст — 220. день рока (221. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Довбач великый
Росшырїня
В Европі, котра покрывать 25–49 % ёго ґлобалного россягу, іде о вообще найросшыренїшого довбача, чісло гнїздячіх птахів є ту шацоване на 12–18 міл. парів.
В сучасній добі не є нияк видительно огроженый.
Біотоп
Природным біотопом довбача великого суть шпильковы лїсы, листяны і змішаны, здасть ся але, же преферує особлибо россяглишы листяны комплексы з векшыма стромами. Тыж є приспособливый а в богатім чіслї зато жыє і близко людьского обыстя, найчастїше пак в містьскых парках а у векшых, стромами зароснутых загородах.
Довбач великый жыє єднотливо або в парах. Актівный през день а векшыну часу перебывать на стромах, де ся рушать дуже незґрабно, злїтать лем малоколи на землю.
Предаторы
Міджі частых предаторів дорослых птахів належать ястрябовы птахы, молоды птахы їсть куна а в містї і домашня мачка. Яйця і молодята в гнїздї мають лем мало множество предаторів, міджі котрых належыть особливо куна, котра ся до дупла діставать векшынов росшырїнём вступной дїры. Таке ничіня гнїзд выконує даколу і шпак, котрый собі хоче дупло присвоїти про себе.
Страва
Є вшыткопожераючій. В лїтї ся в ёго страві обявують головно малы безхырбетны, враховано мурянок, павукіб, стоножок, мотылїв, моль, деревоказных шкодцїв і їх ларв, але тыж насїня і різны плоды, обчас облізує і мязґу стромів. Рабує і гнїзда другых в дуплах гнїздячіх птахів, як суть наприклад синицї. Суть знаёмы і припады, коли вырабовав гнїздо другых видів довбачів. До гнїзда ся притім найчастїше діставать звекшінём вступной дїры, чому годен у гнїздовых будёк заборонити лем єй обляхованём.
В часї, коли є выразный недостаток стравы (конець осени аж зачаток ярї), ся в ёго страві піднимать подїл плодів, переважно бобуль, орїхів і жолудів, котры втрепе до щербин стромів а пак їх дзёбаком легше годны розбити. Такы місця суть называны „ковадлины“ а довбачі ся к ним все вертають. В зимі іде тыж о часто навщівника кормиток, де преферує передовшыткым арашіды, сонячницёвы насіня і шмалець.
При здобываню стравы внутрі стромів векшынов зачінать зверьха і поступує з бока на бік. В припадї, же під скоров зазначіть жертву, товче ді скоры своїм місцым дзёбаком аж дотыль, як ся роспаде, а зо щербин ся потім зміцнює своїм довгым вытрищательным языком.
Розмножованя
Довбач великый поглавно дозрївать у віку єдного рока. В середнїй Европі зачінать гнїздити бігом апріля а гнїздить аж до авґуста, а то раз за рік. Гнїзда собі будує особливо в дутинах старых, гниючіх, рівных стромів з мягкым деревом, мінімално 3 м над землёв. Хоць ся видить, же не проявує преференції над жадным видом строму, гнїзда часто будує в березах і дубах. Бігом веце років вытесать дупел омного веце як му треба. Тоты суть потім хоснованы і другыма створїнями, напр пергачамі. Каждый рік собі робить нову гнїздову дутину.
Дутины мають куляту вступну дїру, котра мать діаметер дас 5 цм а на їй глубіню мають участь обомі партнеры. Ходьба є курта, зато гнїздова коморка, котру стеле пилинами, є аж 30 цм глубока а 15 цм шырока. Саміця кладе 4–7 кулятых, сметаново білых, 20 x 27 мм великых а 5,7 ґ тяжкых (з того 7 % творить шкрупина) яєць, на котрых сидить вєдно з партнером по час 14–16 днїв. Саміця притім звычайно сидить через день а самець в ночі. Молодята суть по вылягнутю обомі родічами кормлены переважно ларвами, у віку 7 днїв ся їм зачінають одкрывати очі, о два дни пізнїше їм зачінать рости крыюче піря а од 12. дня їх дорослы птахы уж цїлком переставають зогрївати, у выспым віку наслмдно вылїзають аж к самому кінцю дїры і голосно жебрають о страву. Дутины пак цїлком опущають по 20–24 днях.
Успішность гнїздїня є дуже высока, у дятлёвых іде звычайно о веце як 90 %.
У вольній природї ся довбач великый дожывать аж 11 років, найвысшый зазначеный вік походить од екземплара з Шведьска, у котрого быв дослїдованый вік мінімално 12 років а 8 місяцїв.
Референції
Катеґорія:Дятловы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Традіції
Традіції (латиньскы traditio < tradere передавати) значіть передаваня, найчастїше міджіґенерачне передаваня познаня, способностей, обычаїв ці етікы в рамках културы або ґрупы. Слово ся не хоснує лем в єдиным значіню. Розуміть ся під ним:
Понятя
Понятя традіція походить з латиньского понятя traditio, котрый выник споїнём trans (через) і dare (давати). Тому понятю одповідать ґрецьке слово παράδοσις (парадосіс).
Катеґорія:Култура
Шаріська Трстєна
Шаріська Трстєна є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
1560
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Дауґавпілс
Дауґавпілс (Daugavpils, скоре Дінабурґ, Борісоглєбск, Двіньск) є із своїма 95 467 жытелями (1. 01 2016 рока Чісленость населїня в самосправах 01.01.2016.] ) друге найвекше місто Латвії і найвекше місто реґіону Латґалія. Лежыть в юговыходнїй части Латвії на ріцї Дауґава (Западна Двіна).
Референції
Катеґорія:Міста Латвії
Транспорт
Транспорт є означіня на перевожаня. Означіня має шыроку шкалу схоснованя, од лоґістікы, перевожаня, по ґеолоґію.
Катеґорія:Технолоґія
Септембер
Септембер — девятый місяць рока в ґреґоріаньскім календарю, він має 30 днїв.
Посмотьте тыж
Катеґорія:Місяцї Катеґорія:Фенолоґія
1559
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Домова война в США
Домова война в США 1861—1865 рр. — война міджі северныма штатами США і 11 рабовластницькыма штатами Югу, котры ся оддїлили од Споєных Штатів Америкы і повстали з метов всокочіня рабовластницького статусу на теріторії югу США.
Война ся почала з битвы за Форт Самтер 12. апріля 1861 р. і закінчіла ся 26. мая 1865 р., коли остатнї войска конфедератів ся вздали.
Література
Першожрідла
Довідковы выданя:
Уфолизм (образотворче уменя)
Уфолизм - це напрямок в образотворче уменя. Це напрямок дуже відомо в світі. Воно було засноване в 2012 року художником Татарникова Олександром.
Домова война в США
Література
Общі огляды
Уфолизм (образотворче уменя)
Посилання
Катеґорія:уменя
Домова война в США
Референції
Катеґорія:Домовы войны Катеґорія:Войны США Катеґорія:Войны 19. стороча Катеґорія:История США
1558
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Шаріське Богдановце
Шаріське Богдановце є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
9. авґуст
9. авґуст — 221. день рока (222. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Штєпан Рак
Штєпан Рак (* 8. авґуста 1945, Духцов, Чеськословеньско) є вызначный чеськый ґітаріста, музичный композітор і педаґоґ русиньского походжіня. В роцї 1963 по скінчіню штудій на середнїй школї образотворчого уменя в Радотїнї абсолвовав штудіум гры на ґітару і штудіум компонованя на празькій конзерваторії під веджінём Штєпана Урбана і Зденька Гулу, штудіум завершено в роцї 1970. На тото штудованя навязав в часї штудованя на Музичній факултї Академії музичных умень в Празї. Уж в часї штудія обтримав вызначне оцїнїня за перше місце в музичнім конкурзї молодых композіторїв в Чеськословеньску і то за складбу Гірошіма з року 1973 і 2. цену в далшім річнику за пісню Аж. По школї зачав робити як учітель музикы на людовых школах уменя.
Жывотопис
В роцї 1975 го закликали до Фіньска, жебы їм там поміг створити основу про їх штудіум ґітаровой гры. Концертовав практічно по цілім Фіньску, гостёвав у Фіньскім радію. До Ческословеньска ся вернув в року 1980, як педаґоґ продовжовав з учінём ґітаровой гры на празькій конзерваторії: пізнїше тыж як одборный асістент на Педаґоґічній факултї в Чеськых Будєёвіцях.
Дїйствовав і як член одборных порот на вшелиякых міджінародный музичных конкурзох. В роцї 1982 ся став першым педаґоґом АМУ, котрый ся там занимав ґітаровов гроб. Там дїйствує до днесь.
Дгака
Дгака (Dhaka) є головным містом Банґладеша. В роцї 3006 ту жыло 6 724 976 жытелїв.
Катеґорія:Міста Банґладеша Катеґорія:Головны міста
Штєпан Рак
Екстерны одказы
Катеґорія:Русины
5 рік
5 рік — непереступный рік, котрий ся зачінав у суботу по ґреґоріаньскім календарю. То є 5. рік нашого лїточіслїня, 5. рік 1. тысячроча, 5. рік I. стороча, 5. рік 1.-го десятьроча I. стороча, 5. рік 0.-х років.
Глави штатів
0er
Пацеркы (збірка поезії)
Пацеркы - збірка поезії Осифа Кудзея з Няґова публікована в роцї 2008.
Катеґорія:Русиньска література
Нікола Тесла
Нікола Тесла (10. юла 1856 Смілян, Австрійске царьство, днесь Хорватьско – 7. януара 1943, Ню Йорк) быв ґеніалный вынаходник серьбского походжіня. Быв піонїром на полю фізікы передовшыткым в тім часї зачінаючой електротехніцї.
Вонкашнї лінкы
Катеґорія:Вынаходници Катеґорія:Физици
Ніл
Ніл (арабскы النيل‎ [ан-ніл], староеґіпетскы ітеру) є друга найдовша ріка світа, протїкать выходнов Африков з югу на север в довжцї 6 671 км. Басейн рікы мать розлогу дас 915 000 км².
Катеґорія:Рікы подля алфавиту Катеґорія:Рікы Африкы Катеґорія:Рікы Египта Катеґорія:Рікы Судана Катеґорія:Рікы Южного Судана Катеґорія:Рікы Уганды
Новембер
Посмотьте тыж
Катеґорія:Місяцї Катеґорія:Фенолоґія
Жменї родной землї
Жменї родной землї - проза о русиньскых дротарях од Николая Ксеняка публікована в роцї 2009. Катеґорія:Русиньска література
6 рік
6 рік — непереступный рік, котрий ся зачінав у недїлю по ґреґоріаньскім календарю. То є 6. рік нашого лїточіслїня, 6. рік 1. тысячроча, 6. рік I. стороча, 6. рік 1.-го десятьроча I. стороча, 6. рік 0.-х років.
Вмерли
0er
Жулан
Жулан (Lanius collurio) є малый сорокопудовый співак росшыреный на великій теріторії Евразії а зимуючій в тропічній Африцї.
Опис
Жулан є выразно менша як ёго близкый баранчік. Мать силны сивы ногы, гаковый дзёбак із зубчатыма кінцём на верьхнїй челюсти, і релатівно довгый хвіст. Міджі поглавями є выразно вывинутый сексуалный діморфізм. Самець мать бурый хырбет, білый бріх, чорносивый хвіст з білым сподом, сиве тимя головы і тыл і чорну маску. Саміцї хыбує чорна маска.
Хованя
Жулан найдеме в одкрытых країнах зароснутых тернистыма кряками.
Жывить ся передовшыткым хробаками або дрібныма ссавцями, котры здївать на колячі конарікы кряків.
Обще ся нияк выразно голосом не проявлює. Як выстережне кликаня повжывать храпляве „ґек-ґве“, при взрушіню мляскаве „чек“. Спів є невыразный і тихый, складженый з грубых звуків. Жулан сі своє гнїздо, вытворене з корїня, конариків або травы будує в кряках, особливо в тернистых, де є добрї храненый перед много предаторами. Гнїздить раз за рік од мая до юла а кладе 5 аж 6 яєць, на котрых сидить переважно саміця по добу 14 днїв. Молодята опущають гнїздо в 12-15 днях жывота.
Марко Шолтыс
Марко Шолтыс — роман зо жывота Подкарпатской Руси од автора Емила Кубека. Роман е ключовым твором автора и очевидно основаный на его властных скушеностях. Централнов фигуров романа е Марко Фурман, на прозывку Шолтыс, котрый вдякы замѣрѣню на цѣль и силной воли переходить довгый и тяжкый путь од бездомного биреша до богатого, успѣшного и честованого землепана. Дѣя романа точить ся на Подкарпатской Руси до Первой свѣтовой войны и заберать и зачаток войны. Роман написаный року 1915 и первый раз публиковав ся в 115 продовжѣнях в новинцѣ Сокол русинськой диаспоры в ЗША, а пак во формѣ книги в трех томах во выдавательствѣ Обрана, Скрентон, Пенсилвания, року 1923. Написаный автором кириликов, але з мусаю выданый быв латинков. В днешной добѣ перевыданый кириликов.
Референции
Катеґорія:Русиньска література Катеґорія:Творбы Емила Кубека
Русинськый алфавіт
Руси́ньскый алфаві́т (Rusyn'skŷj alfavit), пораз руси́ньска а́збука (rusyn'ska azbuka) — алфавіт русиньского языка. У чотырёх варіантах русиньского языка алфавіт не є докус єднакый и розлучат ся числом и рядом букв.
Русиньскый алфавіт ся опират на гражданку, спрощеный варіант кіріліцї и обычно має 36 букв ци менше. Лемкувськый алфавіт ся уд пряшувського (горі у табличці) удлучат тым, ож не має букв Ёё и Її. У воєводинськум алфавіті не є Ёё, Іі, Ыы и Ъъ; Ии ся кладе сперед Її. Єдного кодифікованого підкарпатьского варіанта не є ани днесь. Алфавіт новых учебникув про русинські народні школы указує ся в учебнику Надії Печоры Русиньскый язык. Розличат ся уд пряшівского алфавіта рядом букв (мнягкый и твердый знакы стоят сперед Юю и Яя). Мимо того ся в нюм хоснуют буквы Î|Îî и Ô|Ôô, айбо за часть алфавіта ся не тримлят. Про запис закрытого переднёго округленого голосного звука (МФА [y]) обычно хоснуют букву Ӱ|Ӱӱ.
Бара
Бара (по ) є село в окресї Требішов в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.
Доксология
Доксоло́гия (од грецкого δόξα 'слава', λόγος 'слово') — в христианской терминологии молитва, высловлююча славу Богу.
Обще значѣня
В общом доксология — то кажда молитва, в котрой возносить ся слава Господу, напримѣр, Слава Отцю, або славословны псалмы, напримѣр 8., 9. и др.
Окремы означѣня
Дакотры доксологии мають свои шпециалны означѣня. Доксология Слава Отцю, называть ся "мала доксология", а "Слава во вышних Богу" — "велика доксология".
Референции
Катеґорія:Христианскы молитвы
1556
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Шіндльяр
Шіндльяр є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
Клушиця
Клушиця (Pyrrhocorax graculus) є великый вид співака з родины вороновых. Є цїлком чорна з червеныма ногами і жовтым дзёбаком. Находить за у высшых горах од северной Африкы кріз Европу по Азію.
Референції
Катеґорія:Вороновы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Павол Пенкса
Павол Пенкса (слов. Pavol Penksa, ур. 7. новембер 1985, Спішська Нова Весь) - то словеньскый фотбаловый бранкарь. Започінав грати у ФК Спішська Нова Весь. Од року 2016 выступать за клуб 1. Татран Прешов.
Одказы
Катеґорія:Шпортовци
1555
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Байкы-забавляйкы
Байкы-забавляйкы - книжка баёк Осифа Кудзея з Няґова публікована в роцї 2008. Катеґорія:Русиньска література
Юрковы пригоды
Юрковы пригоды - поєтічна книжка котру написав Штефан Смолей з Рошковець. Выдана была в роцї 2007. Катеґорія:Русиньска література
Децембер
Посмотьте тыж
Катеґорія:Місяцї Катеґорія:Фенолоґія
11. авґуст
11. авґуст — 223. день рока (224. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Великый крохаль
Великый крохаль (Mergus merganser) є великый зубчатоклювый птах з родины качковых з россяглым ареалом росшырїня. Чіслено ся находить на великій теріторії Европа, Азії і Северной Америкы.
Попис
Великый крохаль є о дашто векшый як дика качка. Мать довге тїло, велику голову і тонкый, на кінцї огнутый дзёбак з пилковыма краями про лїпше ухоплїня жертвы.
У свадьбянім шатї мать самець блищачу, тмаво зелену голову, сивозеленый хырбет, снїговобілы бокы і червены ногы і дзёбак.
Саміця не є так выразно зафарблена, але і так пособить шармантным доймом головно про стырчачі пірка на тылї, котры не суть у самця так выразны. Є цїла сива з бурёв головов і так як самець мать червеный дзёбак і ногы. Решту рока суть обидва поглавя зафарбены так само.
Хованя
Великого крохаля найдеме на озерах і помало течучіх ріках, дуже часто бывать хованый як оздобный птах в парковых озерах.
крохаль Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
7 рік
7 рік — непереступный рік, котрий ся зачінав у понедїлёк по ґреґоріаньскім календарю. То є 7. рік нашого лїточіслїня, 7. рік 1. тысячроча, 7. рік I. стороча, 7. рік 1.-го десятьроча I. стороча, 7. рік 0.-х років.
Вмерли
0er
ФК Динамо Київ
Одказы
Катеґорія:Шпортовы клубы Катеґорія:Фотбаловы клубы
Ніл Армстронґ
Ніл Армстронґ (* 5. авґуста 1930 Вапаконет, Огаё - † 25. авґуста 2012 Вашінґтон) є колишнїй америцькый пілот і астронавт. Є першым чоловіком котрый став на поверьхню Місяця.
Катеґорія:Козмонавты
Бескидьскы співы
Бескидьскы співы - поєтічна книжка котру написав Штефан Смолей з Рошковець. Выдана была в роцї 2008. Катеґорія:Русиньска література
Грабова Розтока
Грабова Розтока (по ) є село на Словеньску в окресї Снина.