cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Обава
История
В року 1930 село мало 973 обывательох, з котрых были 847 Русины, 88 Евреи, 30 Нѣмцѣ, 4 Чехы и Словаци, 4 — чужоземцѣ. В селѣ были школы русинска (2 класы) и чешска (1 класа). Грекокатолицка громада мала 851 вѣрника и муровану церкву Покровы Пресвятой Богородицѣ з року 1930.
Памяткы
До выставбы мурованой церквы в селѣ была стародавна (XVIII. стороча) деревляна, перенесена ту з бойковского села, котру зась одкупили и в року 1931 перенесли до Новой Пакы, Чехия, де служить донынѣ грекокатолицкым вѣрникам.
Референции
Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Кейлор Навас
Кейлор Навас (Keylor Antonio Navas Gamboa) — є професіоналный фотбаліста, бранкарь, грач ФК Реал Мадрід, де играе под числом 1.
Клуб
11. юла 2014 подписав 5-рочный контракт за 10 міліонув евро з ФК Реал Мадрід.
Одказы
Катеґорія:Грачі ФК Реал Мадрід
Дарданелы
Боспор, Çanakkale Воǧazi,  Δαρδανέλλια — пролив меджи Европов и Азиев, меджи Егейскым и Мраморным морями. Оба берегы пролива суть турецкы.
Довжка 61 км, ширина од 1,2 км до 6,7 км, середня глубина на плавебной линии 55 м, найвекша 90 м (в найузшой части около Чанаккале).
Старовѣка грецка назва: Гел­лес­понт Ελλήσποντoς, што означать: мо­ре Гел­лы. Пролив уже и в старовѣку мав стратегичный вызнам и на його берегах были во великом числѣ замкы, котры служили на оборону. Едным з такых замкох была Троя, положена при южном конци пролива на азийском березѣ.
Турецка назва походить од найвекшого пристава в проливѣ: Чанаккале.
Референции
Катеґорія:Турція
Гімна Ізраіля
Гімна Ізраіля (Ґа-Тіква, התקווה, Надїя) — націоналный штатный гімна Ізраіля з 2004 року.
1130
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Жупа Берег
Жупа Берег, Comitatus Bereghiensis,  Bereg vármegye — административно-териториална часть историчного Мадярского кральовства. Днесь векша часть жупы належить Украинѣ, а менша — Мадярщинѣ.
География
Жупа Берег межовала з австрийсков коруннов земльов Галичина (днесь Польща и Украина) и з иншыма мадярскыма жупами: Мараморош, Угоча, Сатмар, Саболч и Унг. Сѣверну часть жупы лемуе гребѣнь Карпат, а южну — рѣка Тиса. Двѣ иншы найвекшы рѣкы суть Латориця и Боржава. Найвысшы точкы жупы - верх Пикуй (1405 м.н.м.) на сѣверной граници и верх Стой (1679 м.н.м.) на восточной. Найнизшы точкы творить ток Тисы на южной граници (110-101 м.н.м.). Притисянска долина мае добры плодны землѣ.
История
Територия жупы была обывана уже в камяной добѣ. Через Верецкый переход на територию жупы зашли Мадяре в конци 9. ст. Тяжиском територии быв замок Боржава, чие имя носила и територия. Позднѣйше жупа достала назву Берег, котра походить од лѣсного масива Silvia Beregu, споминаного в Великоварадинском регеструмѣ. Од року 1247 захранила ся грамота, котров краль Бейла IV. даровав привилегии Берегсасу, а од року 1271 уже суть познаты имена жупанох. Од року 1404 жупаном быв Федор Кориатович, котрый заселив до жупы Русинох з Подолии. В той добѣ центром жупы быв Мункач. В часѣ повстаня Ференца ІІ. Ракоция Мункач быв важным укрѣпленым замком повстанцьох, а по его поражцѣ стратив свой статус и жупным центром став ся Берегсас.
Обывательство
Подля списованя року 1880 число обывательох жупы чинило 153 377 особ. Подля материнского языка были 64 880 Мадяре (42,30%), 8 719 Нѣмцѣ (5,68%), 931 Словаци (0,61%), 122 Румыны (0,08%), 73 797 Русины (48,11%).
Референции
Берег
Припять
Припять може означовати:
Конкуренция (економика)
Конкуренция,  concurrentia суперѣня, конкуренция; в економицѣ — объективный конфликт интересох субъектох господарѣня (властникох ресурсох и прямых продуцентох), вызваный конечностьов выбора едного варианта продукции и спотребованя из множества можных вариантох. Конкуренция в економицѣ — суперѣня продуцентох за векше число клиентох и одповѣдно векшый зыск.
Историчный вывой
В даякой формѣ конкуренция давать ся видѣти при всякых способах выробы. Выступае як механизм торжного регулованя продукции. Про домонополистичну добу капитализма характерна слободна конкуренция, переважно через цѣнове суперѣня, переливаня капитала меджи малозысковыма конарями и вецезысковыма. В монополистичной добѣ капитализма на мѣсто слободной конкуренции приходить монополия. Але панованя монополий не одстранюе конкуренцию, котра ся продовжать и меджи монополиями, и вдну монополий, и меджи монополиями ай окремыма немонополизованыма продуцентами, меджи державами. В той конкуренции широко ся практикують формы нецѣновой конкуренции (технологична перевага, методы продаж и др.).
Перевагы и нечестна конкуренция
Конкуренция помагать регуловати выробу, торг товарох и служб, росширяти понуку про конзументох. В основѣ конкуренции меджи продуцентами лежить бой за пережитя, дякуючи конкуренции в каждой сферѣ зостають лем лидеры и професионалы, котры готовы дале вылѣпшовати ся.
Въедно з тым, суть державы, де розцвѣтать нечестна конкуренция, наперек тому, же ествують законы и державны органы, котры створены якраз против такой конкуренции. В резултатѣ нечестной конкуренции на торгу незаслужено лидерство мають компании, котры не можуть подати конзументу лѣпшы службы, а их конкуренты при тому мають збыткы.
Референции
Катеґорія:Економика
Ґералтів
Ґералтів (по ) є село на Словеньску в окресї Пряшів.
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Словакии
1710
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Петрос Родненскый
Петрос Родненскый (рум. Pietrosul Rodnei, мад. Nagy-Pietrosz) — найвысшый верх горского пасма Родна (рум. Munții Rodnei), а так и найвысша точка цѣлых Восточных Карпат. Вышка 2303 м.
Полога
Верх Петрос Родненскый находить ся в сѣверозападной части горского пасма Родна. Пасмо Родна лежить на юг за пасмом Мармарошскы Верхы, и оддѣлять их рѣка Вишеу. Е то в Румынии, в жупѣ (жудець) Марамуреш, 7 км на юг од мѣстечка Борша.
Природа в околици
Околиця верха Петрос Родненскый уж од року 1932 выголошена за хранену территорию з плохов 183 га. Хранена территория зачинать ся од вышкы 740 м, од нижной границѣ лѣса, в днешности росширена до 3300 га, а од року 1979 зарегистрована в UNESCO яко биосферный резерват межинародного значѣня (Reservaţia Pietrosul Rodnei). Од вышкы 1600 м зачинать ся карликова сосна (Pinus montana), сибирскый ядловець (Juniperus sibirica)  и реликт ледняковой добы сосна кедрова (Pinus cembra). Тоты виды суть и в украинской части Восточных Карпат. Ту мож видѣти и карпатскы камзикы, або серны (Rupicapra rupicapra carpatica).
История
В роках 1940–1944 на территория днешной жупы Марамуреш, котра до Первой свѣтовой войны належала до историчного Мадярского Кральовства, проводила ся мадяризация топографичных назв. Понеже верх Петрос быв тогды найвысшов точков Мадярщины, дали му назву Верх Горти (Horthy-csúcs). По року 1945 была му вернута стара назва.
Первый выступ, в августѣ 1796, задокументовав вызначный мадярскый ботаник Пал Китайбел, котрый быв тогды з експедициев в Марамороши (Pál Kitaibel, Ádám Waldstein и János Schütz з мѣстныма провадарями). В току той експедиции одкрыв два непознаты дотогды ботаничны виды.
Туристика
Найблизшый приступ од купельового мѣстечка Борша  и села Мойсей. Найлегшый выступ, значеный синьов смугов по бѣлому, веде из Боршѣ, од улицѣ Аврама Янку до метеостации (2-3 год.) Метеостация положена во вышцѣ 1760 м в едном из трех ледняковых цирков, котры суть на сѣверной сторонѣ верха. При метеостации закончить ся и возова дорога. З южной стороны метеостации, при поточку Петроаза вызначене мѣсто про шатры, де дозволено спочивати и ночовати. Одты до вершка еще 2-3 год. пѣшого хода. Пѣшник приведе дале ку озеру Йезер (рум. Iezer), з котрого зачинать ся спомянутый поточок. Озеро вытворило ся в далшом ледняковом цирку. Назва озера свѣдчить, же первотно тот край быв заселеный славянами. При озерѣ суть два памятникы жертвам лавин. Од озера зачне ся прикрый выступ на сѣдло, де пѣшник роздвоить ся и западный напрям приведе на вершок Петроса (южный веде на далшый двохтысячник Велика Бугеска).
Референции
Тота статья часточно перебрана з мадярской Википедии. Катеґорія:Верхы и горскы пасма Катеґорія:Верхы и горскы пасма Румынии
Иван Мураний
Иван Мураний, Іван Яношевич Мурані, *9. марца 1881, Турѣ Реметы, жупа Унг, Мадярске кральовство – †28. октобра 1945, Ужгород, УССР — подкарпатскый педагог и културный дѣятель, грекокатолицкый священик.
Творба
Иван Мураний попри педагогичной роботѣ быв автором математичных научных робот, зашто быв выбраный дописным членом Мадярской академии наук, сполупрацовав в той области з парижсков Сорбоннов. Быв сполуавтором учебника математикы и автором учебника Астрономия (1933). В рукопису зостав его учебник русинской граматикы, котрый быв хоснованый в гимназии и з котрым были обознамлены его ученици, але тот рукопис ся стратив.
В 1940. рр. активно выступовав з литературныма публикациями в журналѣ Литературна недѣля, де в роках 1941–1944 появив 19 проз, поуживав тыж псевдоним Иван Бростяник, з вариантами, напр. криптонимы ''И. Б., Б. И. Окремыма брожурами вышли исторична пьеса Тарасович о заводжаню церковной унии меджи Русинами, комедия в трьох дѣйствах Тестамент (обѣ 1936), прозовы зберькы Оповѣданя и байки (1941), Давнѣ дяки та иншѣ оповѣданя'' (1943), переклад пьесы В. Шекспира Живот и смерть короля Ричарда ІІІ-го (1942). В розличных периодиках опубликовав статѣ на темы педагогичны, мемуарны, литературно-критичны, языковы.
Референции
Катеґорія:Русиньскы педаґоґы Катеґорія:Русиньскы писателї
Жатківцї
Жатківцї (по ) є часть общіны Ґералтів на Словеньску в окресї Пряшів.
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Словакии
Вудро Вилсон
То́мас Ву́дро Ви́лсон, Thomas Woodrow Wilson, обычайно именованый Вудро Вильсон; *28. децембер 1856, Стонтон, штат Вирджиния — †3. фебруар 1924, Вашингтон, округ Колумбия) — 28-й президент США (1913—1921). Подля образованя и професии быв историк и политолог. Лавреат Нобелевой награды мира (1919), за миротворну чинность, инициатор и закладатель Лигы Народох.
Образованя
Родив ся во фамилии пресбитерианского священика, хованый в строгости, достав домашне образованя понеже в дѣточых роках слабушковав. Учив ся в коледжу Ню Джерзи (1875-1879, днесь Принстонска универзита), штудовав право на Вирджинской универзитѣ (1879-1883), зыскав ступень доктора политологии на универзитѣ Джонса Гопкинса (1886) и зачав читати курс политологии в коледжу Ню Джерзи, котрый в том часѣ зыскав статус универзиты и нынѣшну назву Принстонска универзита.
Неуспѣхы и темны стороны президентства
Але найвекшой познатости во свѣтѣ и въедно найвекшого розчарованя зыскав собѣ своев вонкашнов политиков. Его гесло было «Мы мусиме зробити свѣт безпечнѣйшым про демокрацию», а под тым геслом америцке войско интервеновало в рр. 1914-1917 в Мексику, в року 1915 в Гайти в року 1916 в Доминиканской републицѣ, установлюючи там нову владу. Под тым самым геслом Вилсон 2. апрѣля 1917 выступив перед Конгресом, жадаючи вступлѣня США до Первой свѣтовой войны, што было приято. Аргументом было, же Германия тайно агитуе Мексико ку нападу на США, обѣцяючи за то вернути му штаты Тексас и Аризона. Вилсон указав ся на чудо добрым военным президентом. Уже в маю были прияты новы законы о реорганизации економикы и о войску, дозволившы мобилизовати 5 млн воякох, з котрых 2 млн перед самым концьом войны высадили ся в Европѣ. Выголошѣня войны было выхосноване и на бруталне придушѣня радикалных груп, «чужых» и несогласных не лем в часѣ войны але и в добѣ т.зв. «червеной грозьбы» в рр. 1919-1920. Так США стали в числѣ держав-побѣдниць и мали важный голос в повойновом урегулованю в Европѣ и в свѣтѣ.
Повойнове урегулованя
Вилсон выступив зо своим планом повойнового урегулованя, познатым яко Штырнадцять пункты 8. януара 1918, персонално одышов до Парижа на мирову конференцию и пережив там тяжкы сѣм мѣсяци догварянь. Чекало го велике скламаня. Европскы державы-побѣдницѣ, котры в резултатѣ войны дознали страт, хотѣли одшкоднѣня. З 14 пунктох Вилсона зостав нерушено реализованый лем пункт о створѣню Лигы Народох. Наконець в США, наперек вшиткым усилованям Вилсона, Версайскый договор не быв приятый Сенатом, а пак США и не стали ся членом Лигы Народох. Вилсон тогды пустив ся в тур по США з пропагандов договора и Лигы Народох и мав 33 выступлѣня за три тыжднѣ, але 25. септембра 1919 мав тяжкый захват, и дохтор му заказав далшы выступлѣня. 2. октобра 1919 достав обширный инфаркт, в резултатѣ котрого лѣва сторона тѣла была парализована. Хоть помалы выходив з того, уже нигда не мог наповно быти функчный як президент. Тото быв найтяжшый припад президентской несхопности за вшитку америцку историю.
Послѣдны рокы
По закончѣню свого президентства Вилсон жив з родинов во Вашингтонѣ еще майже три рокы. Интересовав ся политиков и быв пересвѣдченый, же США мають вступити и вступлять до Лигы Народох. Новым президентом став ся републичан Воррен Гардинг, котрый закликав «вернути ся ку нормалности» и зо вшиткых проблем Америкы обвиняв «того чоловѣка, што сидить в Бѣлом Домѣ». Едно з послѣдных Вилсоновых объявлѣнь ся на публицѣ была его участь в похоронной процессии свого молодшого и, як ся гадало, здоровшого наступника (август 1923). Упавша тогды репутация Вилсона прудко подлетѣла в часѣ Другой свѣтовой войны, коли збыло ся его пророцтво о наступной свѣтовой войнѣ. В сучасности ОЗН и договоры о колективной безпецѣ суть поважованы за реализацию идей Вилсона.
Референции
Катеґорія:Нобеловы лавреаты мира Катеґорія:Презіденты США Катеґорія:Политици США
Конкуренция
Конкуренция, суперѣня, бой людей, груп, организаций в досягнутю подобных цѣлей за найлѣпшы резултаты в даякой сполоченской сферѣ.
Конкуренция — принципиална сторона розличных видох дѣялности, в котрых наставать конфликт интересох (политика, економика, наука, шпорт и др.).
История
Конкуренция доставать велике ширѣня по ликвидации дѣдичных, ставовых привилегий и середновѣкых регламентаций, заряджѣню сполоченства на принципах демокрации, розвою торжной економики. Поступно ся выпрацовали нормы и правила сполоченской конкуренции.
Завадка (окрес Пряшів)
Завадка (по ) є часть общіны Ґералтів на Словеньску в окресї Пряшів.
1709
Умерли
Катеґорія:Рокы
Емiнем
Маршалл Брюс Метерс III (анґліцькы: Marshall Bruce Mathers III), познатый пуд имнем Емiнем (Eminem) i альтер-его Слiм Шейдi (Slim Shady), (17. октобер 1972, Сент-Джозеф) — америцькый репер, актер і музичный композітор. Першый у історіи репа білый музикант.
Одказы
Катеґорія:Співаци Катеґорія:Композіторы і музиканты Катеґорія:Музиканты
1129
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
1120'erne
Радниця
Инша назва: варошскый дом,  városháza.
Гімна Споєных Арабскых Еміратов
Гімна Споєных Арабскых Еміратов (نشيد دولة الإمارات العربية المتحدة) — «Іші Білады» (إيشي بلادي) (з осцвілай, моя країна) — націоналный гімна Споєных Арабскых Еміратов. Утвержено після достаня країнов независимости в 1971 році. Автор музикы — Саад Абдел Вахаб. Слова гімну були утвержені лиш в 1996 році, їх автором став Аріф Ел Шейх Абдулла Ел Хасан.
Гімна
Катеґорія:Народны гимны
Матео Ковачич
Матео Ковачич (хор. Mateo Kovačić) - є хорватьскый професіоналный фотбаліста, полоборонець, грач ФК Реал Мадрід, де играе под числом 23.
Одказы
Катеґорія:Фотбалісты Катеґорія:Хорватьскы фотбалісти Катеґорія:Грачі ФК Реал Мадрід
Сукалень
Сукалень (Limosa limosa) є великым видом прибережного птаха з родины бекасовых (Scolopacidae).
Опис
Росте до 35–45 цм і роспятя крыл мірять 70–82 цм. Вага самцїв колыше міджі 160–440 ґ, саміцї мають міджі 244–500 ґ. Самцї бывають звычайно дакус меншы як саміцї і мають тыж куртшый дзёбак. В свадьбянім шатї мать помаранчово арджавый карк і грудь (інтензівнїшый мать самець) і вшелияко інтензівне тмаве смужкованя на груди і верхнїй части інакше білого бріха, в простім шатї суть обі поглавя там само зафарблены - сивобуро. Молоды птахы мають жовткаво буру грудь. Особливо почас лїтаня суть выразны чорнобілы пірка і хвіст.
В току ся озывать голосным „ґрутйо“; дале тыж носовым „вітовітовіто“, мевове „квуііг“ або швыдке „вівіві“.
Росшырїня
Гнїздить на россяглій теріторії Евразії і в меджах од Ісланду выходно по выходну Сібірь. Є перелїтный вид, зимує в южній і западній Европі, Африцї. на Середнїм выходї і Австралазії.
Ґлобална популація сукалня падать; лем в роцї 2005 быв спад за опереднїх 15 років гаданый на цїлых 25 %. Прічінов є головно страта гнїздовищ бо ся одводнёвали мочарї і тыж інтензіфікація сільского ґаздівства. В много областях є огроженый ловлїнём, і наперек тому же є лов у вшыткых штатах Европской унії окрем Франції заказаный.
Страва
Жывить ся хробаками, павуками, слимаками і глистами, коли міґрує та їсть і насїня. Жертвы глядать пиханём своїм довгым дзёбаком з вынятково чутливым кінцём до болота або мягкого ґрунту.
Гнїздїня
Гнїздить 1x шторік од апріля до юла, обычайно в малых вольных колоніях о 2-20 парах. Хоць пары перебывають зиму оддїлено, і наперек тому ся на гнїздо по зимі вертають звычайно лем 3 днї од себе. Як ся єден птах спізнить, пар ся роспаде. Самець на своїй теріторії, котра ся розкладать на плосї 30-50 метрів коло гнїзда глубить на земли в низкій веґетації дакілько плыткых ямок, часто выстеленых рослиновым матеріалом, з котрых собі саміця єдно выбере і накладе до нёго 4(3–5) зеленкавы, буры флякасты яйця о великости 55,1 x 37,8 мм. На їх інкубації тырваючій 21–24 днїв ся дїлять обоми птахы і вєдно тыж в тім часї актівно хранять околіцю гнїзда. Молодята суть прекоціалны а гнїздо опущають уж пару годин по вылягнутю. Далшых 25-30 днїв суть пак спроваджаны обоми родічами до часу, як ся опірять. Притім ся можуть рушати в беспосереднїй близкости гнїзда, тыж як вєдно путовати аж 3 км далеко до місць з векшов понуков стравы. З нідерландской штудії выплывать, же в першім роцї жывота умерать 37,6 %, в другім 32 % а в далшых роках 36,9 %.
Референції
Катеґорія:Бекасовы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Кетчум
Кетчум, Ketchum — мѣстечко на сѣверозападѣ США, в штатѣ Айдахо.
Кетчум курортный
Мѣстечко Кетчум лежить в Скалистых горах на югу штата Айдахо. Принадливе мѣсто про тых, котры люблять быти на природѣ, и стан первого в Америцѣ горсколыжного курорта Сонѣчна долина ( Sun Valley). Над Кетчумом ся здвигать Лыса гора ( Bald Mountain), на котрой суть 12 вытягох и 105 зъѣздовок розличной зложености, зоз штучным заснѣженьом и бездоганно выладженых.
Кетчум Гемингвея
Коли Гемингвей осѣв в Кетчумѣ, послѣдном притулку свого живота, то было тихе мѣстечко в дикой природѣ, де купив собѣ едну з найкрасшых хыж за 50 тысячи доларох. Натогды то быв цѣлый маеток, але днесь за такы грошѣ в найпараднѣйшых готелах Кетчума можете достати бываня лем на три днѣ. Кетчум и Сонѣчна долина уже не суть тиха околиця, як были, Гемингвей бы днешный Кетчум зненавидѣв, а такой вшиткы старобывателе уже одышли гет одты. Щи ай фазаны одышли. Але ещи суть стары люде, котры сокотять память минулого, ай молодшы, котры ту прийдуть оддати честь писательови, чия творба на них вплынула.
Референції
Катеґорія:Населены пункты США
Савіце Руськє
Савіце Руськє (Sawice-Wieś) — є підляське село на выходї Польска, котре было старорусиньскы.
Джібралтар
Джібралтар (Gibraltar) — штат лежачій на Піренейскім півострові, є частёв Великої Брітанії.
Евфрат
Евфра́т, Fırat,  الفرات, — рѣка в Турции, Сирии ай Ираку, найвекша на Близком Выходѣ. Зачинать ся сутоком рѣк Карасу и Мурат в Турции, одкы тече на юг и закончать ся сутоком зоз Тигрисом, творячи так выток Шатт ал-Араба. Довжка — 2700 км (з рѣков Мурат — 3065 км).
История
Меджирѣчя Евфрата и Тигриса — еден з найдавнѣйшых центрох цивилизации, де были умѣщены историчны Ассирия, Вавилония, Шумер. На березѣ Евфрата стояв старовѣкый город Вавилон.
Референции
Катеґорія:Рікы в Іраку Катеґорія:Рікы в Сірії Катеґорія:Рікы Турции Катеґорія:Рікы Азии
SPQR
SPQR (абревіатура од Senatus Populusque Romanus) — є латиньска абревіатура, котра представляла офіціалну назву старовікого Риму, і также може означати:
Сонячна сістема
Сонячна сістема є планетарна сістема звізды знамой під назвов Сонце, в котрій ся находить і наша домашня планета Земля.
Сістему творить передовшыткым 8 планет, 5 карликовых планет, через 150 місяцїв планет (передовшыткым у Юпітера, Сатурна, Урану і Нептуна) і далшы меншы тїлеса як планеткы, кометы, метероіды ітд.
Катеґорія:Астрономія Катеґорія:Сонячна сістема
Лачнів
Лачнів (по ) є часть общіны Ліповце на Словеньску в окресї Пряшів.
Земплинска ширява
Земплинска ширява, Zemplínska šírava — преграда, рекреачна и хранена область в Михаловецком окресѣ в Кошицком краю и часточно в Собранецком окресѣ в Земплинѣ, друга найвекша водна плоха на Словаках по Оравской преградѣ. Окрем рекреации служить на заводньованя земледѣлскых готарьох и на регулацию Лаборця в припадѣ грозячой повѣни. На берегах Земплинской ширявы розмѣщены сѣм рекреачных зон.
Лачнів
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Словакии
Земплинска ширява
Полога
Земплинска ширява зачинать ся о 3 км на сѣверовосток од Михаловець, одкаль дорога ІІ. класы ч. 582 веде через рекреачны зоны и села Бѣла гора, Винне, Калужа, Клокочов, Кусин, Йовса.
История
Земплинска ширява была выставлена в роках 1961-1965, тогдышне главне назначѣня было земледѣлске и протиповѣньове. Але по первой сезонѣ указав ся великый интерес о рекреацию. В року 1968 Земплинску ширяву навщивили 1/2 млн людей, а в другой половцѣ 1970-х — над 1 млн особ рочно.
Од другой половкы 1980-х розвой хемкомбината Хемко Стражске, котрый выпущав одпады до Лаборця поклав зачаток упадку рекреачной популарности Земплинской ширявы. Далшый упадок настав по падѣ комунистичного режиму в року 1898. В зачатку 21. ст. рочна навщивность была лем 200 тыс. особ. В сучасности ся ситуация зачала поступно вылѣпшовати.
Галерия
Катеґорія:Водны засобарнї на Словеньску Катеґорія:Окрес Собранцї Катеґорія:Окрес Михаловце
1128
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
1120'erne
1708
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Антонин Розсыпал
Антонин Розсыпал, Antonín Rozsypal}}; *7. септембер 1866, Домажлице, Австро-Мадярщина – †30. апрѣль 1937, Прага, Чехословакия) — чехословацкый штатный урядник, земскый президент, дочасный губернатор Подкарпатской Руси (16. юн 1933 – 14. фебуар 1935).
Штудовав право в Празѣ, Вѣдню, Загребѣ. Од року 1890 на державной службѣ имперской администрации Австрийской Богемии.
Од року 1913 служив окружным администратором, okresní hejtman, в четырьох чешскых округах, а од року 1923 менованый вицегубернатором Подкарпатской Руси при губернаторови А. Бескидѣ, по смерти котрого в року 1933 уряд его зоставав майже два рокы необсадженый, а правомочность губернатора перешла на А. Розсыпала.
Коли в року 1928 вступила в платность административна реформа, што роздѣлила штат на три землѣ (краи), А. Розсыпал достав уряд земелного (крайского) президента (подля днешной терминологии: глава администрации Земли Подкарпаторусской).
Фактично в его руках ся злучовали ся вшиткы штанглѣ влады. Але промысел и аграрна выроба в краю были заосталы, было вельо социалных проблем, по переходѣ краю из Мадярского кральовства до Чехословакии потребовала розвою нова сѣть дорог, ориентованых не на юг, а на запад, запущене было и лѣсництво, а на то вшитко ся накладовала свѣтова криза 1930-х. И хоть во вшиткых сферах объективны числа свѣдчать о успѣхах влады А. Розсыпала, не мож не признати, же поробила и хыбы. Влада была остро критизована передовшиткым автономистами и комунистами, котры указовали на факты корупции, на то, же преференции в културной и политичной сферѣ мають пришлы Чехы и Украинцѣ, а не мѣстны люде. Але наперек той критицѣ, котра ся розмогла уже перед роком 1928, президент републикы Т. Г. Масарик меновав А. Розсыпала на уряд крайского президента. Наконець быв А. Розсыпал донученый од 1. януара 1937 одыйти до пензии. По даколько мѣсяцях умер во вѣку 70 рокы. На его память была поименована улиця в Ужгородѣ, котра веде од «чешской» штверти Галагов ку центру, днешня улиця Довженка.
Референции
Катеґорія:Русиньскы політіци Катеґорія:Державны урядници
Соул
Соул є головне місто Южной Кореї (Корейской републікы). Назва міста є властнї самотным корейскым словом, котре означує головне місто. Ціла назва Соулу звучіть Соул тхукпйолсі. Жыє ту приближно 10 міліонів жытелїв (в аґломерації коло 20 міліонів). Ёго розлога є 605 км².
Катеґорія:Міста Южной Кореї Катеґорія:Головны міста Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Южной Кореи
Кроншнеп
Опис
Найвекшый вид прибережного птаха в боках.
Росшырїня
Гнїздить в Европі і в Азії. Переважно перелїтна, зимує в северозападній Европі. Середоморю, Африцї, на Середнїм выходї, южній і юговыходній Азії, Японії і на Сундах. Подля дакотрых тверджінь выїмково лїтать і до Нового Шкотьска.
Гнїздить переважно на мокрых луках і пасовисках або в мочарістых тайґах.
Еколоґія
Жывить ся головно хробаками, але жере і слимакы, павукы, малы рыбкы, земноводны, насїня і дрібны плоды. Гнїздо на земли, скрыте в траві. В єдній зношцї бывають 4 (3-5) 67,9 x 47,4 мм великы яйця.
Референції
Катеґорія:Бекасовы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Сонце
Сонце є старе приближно 4,6 міліард років, што го давать міджі звізды середнёго віку. Буде світити іщі коло 5 аж 7 міліард років. Теплота на поверьхнї Сонця чінить дас 5800 K, зато го люде внимають як жовте (і кідь максімум ёго выжарёваня є в зеленій части видимого спектра).
Діаметер Сонця є згруба 1 400 000 км, што чінить приближно 109 діаметрів Земли. Та же ёго обєм є дас 1,3 міліон раз векшый як обєм Земли. Густота Сонця є середнё 1400 кг/м3.
Значіня
Катеґорія:Астрономія Катеґорія:Сонячна сістема Катеґорія:Звізды
Винковци
Ви́нковци, Vinkovci;  Винковци — город в Хорватии, в жупѣ Вуковар-Срѣм, найвекшый подля обывательства в жупѣ.
Полога
Винковци лежать на сѣверовыходѣ Хорватии на рѣцѣ Босут, суть оддалены о 20 км на югозапад од Вуковара, административного центра жупы. Город и его ширша територия положены во вышках 78–125 метры над морьом и включають 60 623 га ораницѣ и 29 149 га лѣсу (дуб, ясѣнь).
Обывательство
Перед войнов (списованя 1991) велика община Винковци мала 98 484 обывательох:
Газдовство
Значный принос до газдовства города давать желѣзниця, понеже лежить он на важной линии Загреб – Београд, а тыж звязаный желѣзницьов з Осиеком, Сараевом и Вуковаром. Далшым найвекшым конарьом газдовства суть розличны формы туристикы: рыбарська, ловецька, сельска, гастрономична, културна (фолклорный фестивал Винковска осень в септембрѣ и филмовый фестивал в октобрѣ). Довгорочну традицию мать продукция циглы и черепа, ай дубовых паркетох, двери и фурнира.
Готична архитектура
Готична архитектура пришла на мѣсто романской и доминовала в Западной и Середньой Европѣ  од половкы XII. стороча до конця XVI. стороча, коли ю вытѣснила ренесанчна архитектура.
Етимология назвы
Термин походить з добы Ренесанции од талианскых теоретикох умѣня, котры присудили авторство того середновѣкого архитектурного штила, подля их думкы некласичного и скарѣдного, варварскым племенам Готох, котры знищили Римску империю и ей класичну културу в V. сторочу. Термин мав понижуючый вызнам аж до конця XIX. стороча, покы не была критично переоцѣнена характеристика готичного архитектурного штила. Наперек тому, же днешня наука вызнавать факт, же готичный штил не мать нич сполочне з племенами Готох, термин зоставать штандардом в истории умѣлства.
История
В Европѣ XII. стороча прудко ростуть и розвивають ся городы и городска буржоазия, котра независима од землепанства и рушать ремесла и торговлю. Новы потребы привели ку взнику новых типох ставеб: в центрѣ города на пяцовой площади ся появлять городска радниця з турньов, будинкы цехох и гилд, были потребны торговы склады и торговы домы. Была потреба на арзеналы, школы и болницѣ.
Середновѣкы ставбарѣ моцовали ся з проблемов тяжкых масивных мурох и полукруглых камѣнных склепѣт, котры чинили колосалне тискнѣня кудолу, але тыж росперали муры скосом навонок. Жебы противостати той роспераючой силѣ, котра розрушовала цѣлу будову, мусѣли при мурах класти барз товсты и масивны вертикалны колоны, примуркы. Около року 1120 были вынайдены новы конштрукчны рѣшѣня. Найвызнамнѣйшов новотов были легкы ребрасты стрѣласты склепѣты з тонкых камѣнных панелох намѣсто масивных полукруглых камѣнных склепѣт. Тото силно знизило тискнѣня кусподу и роспераюче, а дякуючи ребрам было оно зобране пучком в окремы точкы, котры операли ся на колоны. Так стѣны утратили свою носну функцию, могли быти тонкы, з великыма оконныма плохами. Фактично была то скелетна конштрукция намѣсто монолитной, а так ся могли будовы стати высшыма и видѣти ся легкыма.
Характерны елементы
Про готику характерны стрѣласты облукы, ребрасты склепѣты, передаючы через летячы полуоблукы затяж на примуркы. Тоты елементы ся найвеце указали во храмовой архитектурѣ, яка взбуджовала во вѣрных вознесены религийны чутя. Готичны храмы зоз множеством окон, заллятых свѣтлом, чинять доим замѣрености во вышѣнь.
Обычайно готичны храмы были богато украшены ажурнов камѣннов рѣзбов, орнаментами, переважно з ростлинныма мотивами. Векша часть декоративных елементох была на фасадѣ. Готична архитектура была проявом смѣлой думкы, одмѣтуючой догматизм и закостенѣлость романского ставбарства.
Референции
Катеґорія:Архитектурны штилы
1127
Вмерли
Катеґорія:Рокы
1120'erne
Крижевци
Крижевци,  Križevci,  Kőrös,  Kreutz,  Crisium — варош в Хорватии в жупѣ Копривница-Крижевци.
История
Крижевци упоминають ся од XII. стороча яко Cris, Crisium, укрѣплене мѣсто, од року 1252 привилегованый варош. Взникли около костела Св. Крижа, одкы взяли свою назву. Нераз ту зберали ся цѣлодержавны соймы. Од XVIII. стороча суть центром грекокатолицкой епархии.
Христианскый храм Св. Крижа быв освяченый в року 1090. В року 1257 Крижевци достали статус вольного кральовского вароша. В року 1299 ту держали первый хорватскый державный сойм, де собѣ выбрали князя Карла Алберта за хорватского краля намѣсто мадярского краля Андраша III.
Днешность
Назва Крижевци хоснуе ся в множинѣ, яко же варош ся створив споѣньом старшого Вышнього Крижевця з позднѣйше взниклым Нижным Крижевцьом. В Крижевцях фунгуе высока школа земледѣлства, закладена еще в року 1860. Понеже варош оддаленый лем 57 км од Загреба, велика часть обывательства мать заробковы и штудийны можности в главном городѣ. Крижевци мають муниципалну плаварню, музей и галерею вытварного умѣня.
Обывательство варошского ядра Крижевцьох — 11 231 особа. Ку варошской администрации належать еще 59 осад з обывательством од 8 до 546 особ, сумарно 9891 особа; въедно з ядром — 22 122 особы.
Жерела и одказы
Катеґорія:Населены пункты Хорватии Катеґорія:Населены пункты Хорватии
Софокл
Софокл ґрецкы Σοφοκλης, (497/496 п.н.е. – 406/405 п.н.е.) быв староґрецькый атеньскый драматік, священик і політік.
Софокл быв політічно актівный року 443/442 п.н.е., коли быв касіром атеньского наморницького сполку. В 441/440 п.н.е. ся став стратеґом (вєдно з Періклом) во войнї проти Саму.
Катеґорія:Писателї Катеґорія:Поеты
Меджинародне бюро дѣточой книгы
Меджинародне бюро дѣточой книгы, International Board on Books for Young People, в покуртаню IBBY — меджинародна незыскова организация, завязана пропаговати и подпоровати якостну дѣточу и молодежну литературу меджи народами цѣлого свѣта в интересѣ их взаимного порозумѣня.
Взник и штруктура
IBBY - незыскова организация, основана в Цюриху, Швайц, в року 1953. В сучасности ся складать зоз 81 националных секций по штатах свѣту. Тото суть переважно штаты з высокорозвитым книжным выдательством и школскыма програмами, але тыж и такы, де суть лем немногы одданны свому дѣлу професионалы, котры ся взяли за новаторску роботу в сферѣ выданя и пропагованя дѣточых книг. Политику и програмы IBBY формуе Выконный комитет и Президент, выбераны кажды два рокы националныма секциями подля статуту IBBY. Каждоденне справованя веде Секретариат, умѣщеный в Базелу, Швайц. Буджет IBBY складають каждорочны поплаткы од националных секций, припадно окремы дарованя од штатох, организаций або приватных особ.
Акции и награды
IBBY на выконаня своих задач организуе и спонзоруе розличны акции. Найширша з них — Меджинародный день дѣточой книгы, котрый ся зряджуе рочно в первом тыждню апрѣля около дня уродин Ганса Кристиана Андерсена. Придѣлять тыж даколько наград, з котрых найпрестижнѣйша — Медалия Ганс Кристиан Андерсен.
Кроншнеп малый
Кроншнеп малый (Numenius phaeopus) є великый прибережный птах з родины бекасовых.
Належыть к найросшыренїшым кроншнепам. Гнїздить на россяглій теріторії субарктічной Северной Америкы, Европы і Азії. Є перелїтный, зимує на побережу Африкы, Южной Америкы, южной Азії, Австралії і на югу Северной Америкы.
Страву глядать найчастїше в багнї, як го перегребує за помочі свого довгого дзёбака. Жере малы безхырбетны і крабы, в часї міґрованя творять вызначну часть ёго стравы і малы плоды рослин. Гнїздить в малій ямцї, де кладе 3-5 яєць, на котрых сидять черяво обоми родічі по добу 22-28 днїв. В припадї огрожіня гнїзда або молодят бывать дуже аґресівный.
Мао Цзедун
Мао Цзедун (*26. децембер 1893, Шаошан, Хунан, Китай – †9. септембер 1976, Пекин, Китай) — быв од януара 1935 секретарьом, а од року 1943 Первым Предсѣдником комунистичной партии Китая. Выграв в домовой войнѣ з националистами и од року 1949 быв найвызначнѣйшым дѣятельом в нововзникнутой Китайской людовой републицѣ а то аж до своей смерти в року 1976. Мав официалный титул Великый кормиделник (伟大舵手).
Выбраны творы
Окрем политичных творох, в литературном наслѣдствѣ Мао Цзедуна суть вершы (около 20), написаны в классицистичной формѣ добы династии Тан. Стихы Мао доднесь суть популарны в краю и в заграничу. Найвецей познаты: Чанша (长沙, 1925), Великый поход (长征, 1935), Снѣг (雪, 1936), Одповѣдь Ли Шу-и (答李淑一, 1957) и Ода ку цвѣткам сливы (咏梅, 1961).
Жерела и одказы
Катеґорія:Політічны лідеры
Ratio educationis
Ratio Educationis (лат. порядок образованя) — курта назва того роспоряджѣня, котре выдала року 1777 Мария Терезия, и котре было мало повну назву: Ratio Educationis totiusque Rei Literariae per Regnum Hungariae et Provincias eidem adnexas. Tomus I. Vindobonae. Typis Joan. Thom. Nob. de Trattnern. MDCCLXXVII. Историчне значѣня роспоряджѣня спочивало в том, же по первый раз держава взяла до своих рук дѣло народного образованя в Мадярщинѣ и ассоциованых краинах и завела цѣлодержавный порядок, подробно выпрацованый и контролованый. До того дѣло образованя было цѣлком в руках Церкви. Авторами документа были Йожеф Юрменьи (мад. Ürményi József), радник канцеларии мадярского кралевского двора, и Даниел Трестянскый (мад. Tresztyánszky Dániel), архиварь вѣденьской дворской коморы. Роспоряджѣня зоставало в силѣ до року 1806, коли цѣсарь австрийскый и краль мадярскый Франц І. выдав нове роспоряджѣня.
Школны округы, справованя и иншпектованя школ
Про еднотну державну школну политику и справу установлюють ся девятеро школны округы и порядок дозора.
Напримѣр, про унгварскый и великоварадинскый округы быв директором гроф. Антал Каройи. В каждом школном округу быв тыж кралевскый иншпектор, котрого повинность была хоть лем раз на три рокы навщивити кажду школу, пересвѣдчити ся же школа фунгуе одповѣдно до порядка, же учителѣ суть застачены вшыткыма належностями, держать точно установлену методику выукы, а дѣти в послушности.
Гимназии
Десять главных гимназий мають служити примѣром про иншы гимназии: 1. в Будѣ при универзитѣ, 2. в Трнавѣ, 3. в Дьеру, 4. в Кошицях, 5. во Великом Варадѣ, 6. в Загребѣ, 7. в Пожоню (дн. Братислава), 8. в Банской Быстрици, 9. в Унгварѣ, 10. в Печу (§XXXIII). Выуковый язык: латина.
Народны школы
Народны школы суть такы, де выука ся веде в языках народностей (§XLVII). Про немадярскы народы кралевства велике значѣня мало то, же новый порядок образованя установив повинну выуку в материнском языку, в резултатѣ чого были створены школы и выданы учебны книгы про кажду з основных народностей кралевства.
Ratio Educationis 1777 установлять, же зачаточне образованя мать ся давати на материнском языку ученика, и уважати на его вѣру и социалный стан. Зачаточны школы мають служити на образованя народностей.
Коммуналны школы
В иншых варошах, векшых и меншых, як и в селах организация и финансованя школ было повинностьов громады, значить, дефинитивно зависѣли од богатства локалиты. В Ratio Educationis не было ограничѣня на число учительох и выучованы предметы, богаты городы могли организовати школы на найвысшом уровни, але кралевскый иншпектор контроловав, жебы учителѣ доставали платню и належности подля державной нормы, и жебы выука одповѣдала приятому в державѣ порядку. Але худобнѣйшы громады мусѣли самы рѣшити, на што стачать.
Референции
Катеґорія:Образованя в Австрийской империи Катеґорія:Образованя в Мадярском кралевствѣ
Иско
Іско (шпа. Francisco Román Alarcón Suárez) - є шпанєльскый професіоналный фотбаліста, полоборонець, грач ФК Реал Мадрід, де играе под числом 22.
Одказы
Катеґорія:Шпанєльскы фотбалісти Катеґорія:Грачі ФК Реал Мадрід
Проґрамове забеспечіня
Софтвер (тыж проґрамове забезпечіня) є в інформатіцї сет вшыткых компютеровых проґрамів хоснованых в компютерї, котры выконують даяку дїю. Софтвер ся дасть роздїлити на сістемный софтвер, котрый забезпечує ход самотного компютера і ёго контакт з околицёв і на аплікачный софтвер, з котрым працує будь хоснователь компютера або забезпечує ряджіня іншой машыны.
Катеґорія:Софтвер
1126
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
1120'erne
1706
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Башківцї (окрес Собранцї)
Башківцї (по ) є село в окресї Собранцї в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.
1125
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
1120'erne
Бежівцї
Бежівцї (по ) є село в окресї Собранцї в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.
Сапсан
Сапсан (Falco peregrinus) є козмополітны росшыреный соколовый хищ. Саміця є выразно векша як самець і може досяговати аж великости гайворона. Мать довгы шпіцяты крыла і куртый хвіст, котрый ся на кінцї зближує. На фарбі є найвыразнїшый тмавый „баюс“ на білім лицї. Ёго жертвами суть переважно птахы до великости качкы. Вид мать множество пописаных підвидів, але не вшыткы суть узнаваныضش ثكزيج سج دجضس صحذ. Різны жрідла уводжають 15-17, даколи докінце і 19 підвидів.
Опис
Фарба сапсанів є дуже варіабілна. Чім севернїша популація, тым є цалкова фарба світлїша, а навспак в тропах може фарба головы і заду быти аж чорна. Слїдуючій опис платить головно про підвид (F. p. peregrinus), котрый ся находить в середнїй Европі. Дорослый птах мать тмаво сивый аж сивочорный хырбет і білый спід з капковыма фляками переходячіма до вовнок на бріху. Саміця може мати спід бурой фарбы. Ручны леткы суть чорнобуры, шпіцї крыл чорны, хвіст сивобурый з фляками. Конець хвоста є з білым лемом. На білаве лице засягує тмава сивочорна фарба з тимя і творить выразный, характерістічный баюс. Світлїшы северьскы популації мають і сесь баюс узшый і менше выразный. Молоды птахы мають хырбет скоре сивобурый з білавыма або жовткавыма лемами пірок. Хвіст мають тмавобурый з ясныма смугами, Спід тїла мають выразно поздовж флякастый.
Страва
Сапсаны лїтають швыдкым маханём крыл, плахтять лем на куртых драгах. Ловлять скоро вылучно птахы, котры летять. Ёго штіл ловлїня не є барз вгодный про поземне ловлїня, зато лов дрібных ссавцїв волить лем вынятково і птахы на земли пробує дістати до воздуху. Мече ся з великой вышкы на жертву під собов і атакує го острыма пазурами. Годен досягнути аж 300 км/г. Нараз в тій швыдкости быв бы небезпечный і про нёго і зато ся намагять трафіти найскорше крыло, не пряме тїло жертвы. З той самой прічіны не може атаковати на веце птахів нараз і дакотры виды дрібных птахів ся зато на охрану перед ним зґрупують. Жертва по атаку векшынов впаде на землю, де го сапсан забє клювнутём, покы впаджїня жертва пережыв.
Розмножованя
Сапсаны поглавно дозрїють двох аж трёх роках. Перед гнїздїнём вказують акробатічны приклады лїтаня. В природї гнїздить переважно на скалї, кідь не мать к діспозіції скалы, загнїздить і у старім гнїздї іншого виду. Сам гнїздо не будує, ани не справує, на скалї велё раз гнїздить і на голім підкладї. Были зазначены і гнїзда на земли. Облюбив собі і лудьскы будовы і часто гнїздить в розвалинах замків або на різных вежах. І наперек тому не гнїздить у великых містах. На свої гнїзда ся реґуларно вертать, або гнїздить холем близко старого місця.
В середнїй Европі зношать саміця найчастїше на кінцї марца ці початку апріля 3-4 яйця. Сїдить на них коло 29-30 днїв саміця даколи єй черять самець. Саміця собі страву будь сама уловить, кідь єй самець черять на сиджіню, або їй самець носить страву на гнїздо. По вылягнутю ся о молодята старать дас 14 днїв лем саміця, самець носить страву, потім ся черяють, Молодята опущають гнїздо по 35 аж 42 днях, але родічі їх кормлять і надале холем два місяцї.
Референції
Катеґорія:Соколовы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Соціалізм
Соціалізм (з латиньского socialis дружный, сполоченьскый) є в ужшім змыслї слова демократічна ідеолоґія, котра кладе головну вагу на солідаріту, і котра вірує, же бы економіка і далшы ветвы сполочности мали быти централно ряджены. В шыршім змыслї слова загорнює піля демократічного соціалізму тыж комунізм.
Катеґорія:Социализм
Марк Твейн
Марк Твейн (властным меном Сэмюэл Ленгхорн Клеменс, Samuel Langhorne Clemens; 30. новембра 1835, Флоріда, Мізурі – 21. апріля 1910, Редінґ, Конектікат) - вызначный америцькый писатель.
Катеґорія:Англоязычны писателе Катеґорія:Уродили ся 1835 Катеґорія:Умерли 1910 Катеґорія:Писателе США
Донорство кровли
Донорство кровли — доброволне дарованя свойой кровли и ей компонентох на медицинскы цѣлѣ — переливаня крови, продукцию кровных компонентох и препаратох.
Повинна е медицинска контрола донорох. Вецеры остры и хроничны хвороты (AIDS, вирусный гепатитис, туберкулоза, малария, миокардитис, веред, аллергичны и дакотры иншы хвороты) вылучують можность донорства.
Референции
Катеґорія:Здоровя і медіціна
1705
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Бекас малый
Бекас малый (Lymnocryptes minimus) є малый вид прибережного птаха з родины бекасовых. Тыж є єдиным видом в монотіпічнім родї Lymnocryptes.
Опис
Росте до 17-19 цм, роспятя крыл мірять 30-36 цм і важыть 40-60 ґ. Выразна є кресба на голові з двоїтів надочнов смужков, тмавым півмісяцёвым фляком під оком і тмавым тимём без середнёй світлой смужкы. Грудь і бокы суть поздовж смужкованы, на хырбетї мать контрастны жовты смужкы.
Росшырїня
Гнїздить на розлеглых рашелинисках северной Европы і выходной Сібірї. Перелїтный вид із зимовищами в западній і северозападній Европу, Середоморю, серверній Африцї, Сагелї і югозападній Азії. Зимує на берегах вод в низкых травистых бажінатых поростах.
Страва
Жывить ся головно різныма безхырбетныма, але зожре і насїня.
Гнїздїня
Гнїздить на земли, в єдній покладцї суть звычайно 4 буры яйця. Інкубачна доба 17-24 днїв і сидить лем саміця.
Референції
Катеґорія:Бекасовы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Русскій соловей
Русскій соловей — зберка русинскых людовых спѣванок, зобрана Михаилом Врабельом и выдана в Унгварѣ в року 1890, перва книжка в истории бачванскых Русинох, напечатана их бесѣдов.
Рецепция
На Врабельову зберку одозвали ся рецензиями його сочасникы, як позитивныма, так и негативныма. Критика одзначала, же в зберцѣ суть не лем правдивы народны спѣванкы, але и поезии од розличных авторох и часто их авторы «хочуть приблизити литературный язык ку великорусскому, з котрым недоста добрѣ знакомы, и достають чудный, даколи смѣшный язык». Польскый етнографичный журнал Wisła, 1980/4 такы поезии назвав wierszydła-ми и, не давши собѣ далшой намагы, в девятьох рядках засудив зберку. Напротив, Славянскіе Извѣстія, 1890/44 Врабеля и його зберку хвалять и прославляють и называють «драгоцѣнным выданьом, де мож легко ся запознати з народным русскым языком угорскых селян», не позераючи на то, же там велика часть спѣванок не народна. Подробный розбор книжкы дав Владимир Перетц в роботѣ К вопросу о взаимном влиянии песен славянских народов (Кіевская старина, 1892), котра того ж року вышла и окремов брожуров. Автор зазначать тыж и вельо позитивных сторон зберькы, меджи иншым, на сторонѣ 68 находить «обстойный верш, повный щирого вдухновѣня»:
котрый первый раз быв опубликованый в зберцѣ Врабеля, а по часѣ став ся русинсков гимнов.
Вызнам
Независимо од критикы, справедливой або не все, книга в своем часѣ мала великый вызнам, бо через недостаток русинскых книг, охотны до читаня мусѣли брати ся до сербской або словацкой литературы, котру розумѣли, а пак одты черпали литературны знаня и взоры про наслѣдованя. Парадоксално, але в нашой добѣ само имя Врабеля стало ся призабытым, а його зберка — недоступнов про днешного читателя. Зато, коли в року 2014 старанями добродѣйкы Наталии Гаттас (США) в Ужгородѣ вышло репринтне выданя той и еще едной зберькы Михаила Врабеля, днешна критика тот факт оцѣнюе як хосенный и похвалный.
Окремый вызнам мала тота книжка про бачванскых Русинох.
Конкуренция (биология)
Конкуренция,  concurrentia суперѣня, конкуренция; в биологии —  взаимоодношѣня активного суперѣня меджи индивидуумами едного або розличных видох за ресурсы екзистенции и условия росплоджѣня.
Формы екологичной конкуренции
Една з форем екологичной конкуренции — бой за екзистенцию. Друга форма — пасивне суперѣня, циже пасованя ся зоз неприязныма абиотичныма факторами и з неприятелями. Конкуренциев не мож поважовати само хоснованя организмами того истого природного ресурса. Негативне взаимоодношѣня наставать лем в том припадѣ, кедь того ресурса не доста, и кедь его сполочне хоснованя неприязно проявлять ся на популации.
Медживидова и внутровидова конкуренция
Медживидова конкуренция наставать меджи двома видами, котры мають тоты исты або подобны екологичны потребы. В том припадѣ конкуренция е боем за екзистенцию, бо подля принципа Гаузе еден вид неминучо вытѣснить другый.
Але принципиалного роздѣла медживидова и внутровидова конкуренции не мають.
Референции
Катеґорія:Екология
1124
Вмерли
Катеґорія:Рокы
1120'erne
Соціолоґія
Соціолоґія соціална наука бадаюча соціалный жывот єднотливцїв, ґруп і громады. О обсягу соціолоґії і ограніченя субєкта єй баданя не існує згода через різны соціолоґічны школы і парадіґматы. Соціолоґія є розумлена наприклад як наука о дїяню людей в громадї, о штруктурї громады, о соціалній інтеракції, о соціалных ґрупах, о соціалных фактах, соціалній сістемі і або о соціалній змінї.
Йоганн Игнац Фелбигер
Йоганн Игнац фон Фелбигер (*6. януар 1724, Гросс-Глогау, Габсбургска империя — † 17. май 1788, Прешпорк), Габсбургска империя – нѣмецкый реформатор образованя, педагог, опат монастыря августинянох в Жаганю в Шлезии, а в послѣдных роках живота — в Прешпорку (Пожоню).
Соціолоґія
Катеґорія:Социология
Ян Гриб
Ян Гриб (4. септембра 1934, с. Праврівцї, котры ся пізніше зъєднали зо селом Репеїв, окрес Міджілабірцї - 23. новембра 2015 р.) - учітель, автор першого русиньского Букваря і Чітанкы в русиньскім языку по роцї 1989, як і і многых русиньскых учебників, актівный орґанізатор културного і освітнёго жывота Русинів на Словакії.
Йоганн Игнац Фелбигер
Биография
Року 1762 быв в Берлинѣ и перебрав з тамошных школ методику выукы, котру зачав пропаговати у себе дома. Про школы в своем родиску заслужив ся выданьом Шлезскых катехизмох, котры были выданы в трьох сериях про дѣти розличного вѣку по польскы и по нѣмецкы (1766) и принесли му широку знамость.