cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лупок
Властности
Про такы горнины характерна их лупковатость, способность розлупльовати ся на окремы слои. Понятя лупка носить зберный характер и может указовати на зовсѣм розличны з оглядом на зложѣня складчаты горнины. Обычайно переважать в лупку еден складник, котрый тому конкретному роду вызначать его властности.
Одказы
Катеґорія:Метаморфичны горнины
1164
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
Вербас
Вербас може означовати
Гредькы
Гредькы (Гредьки) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 122 (2001).
Історія
Заложене у 1538 роцї.
Катеґорія:Села Волиньской области
Сомальско
Сомалско – штат в Африцї на берегу Індійского океану. – Головным містом є Моґадішу Катеґорія:Країны Катеґорія:Державы Африкы
Луі Пастер
Луі Пастер (27. децембра 1822, Доле – 28. септембра 1895, Віленеуве-Летанґ) быв французькый біолоґ, хемік і доктор, єден з найвызначнїшый вченых 19. стороча. Быв закладательом імунолоґії. Вєдно из  Фердінандом Коном и  Робертом Кохом  заклали основы мікробіолоґії.
Катеґорія:Биологы Катеґорія:Хемици Катеґорія:Имунологы
Свидникы
{{Село Україны | назва                 = Свидникы | місцёва назва         = Свидники | область               =  Волиньска | район                 =  Ковельскый | рада                  = Поповичівска | код КОАТУУ            = 722188006 | образок               = | образок_розмір        = | образок_підпис        = | уміщіня               = | попис уміщіня         = | mapx                  = | mapy                  = | заложене              = 1577 | перша писемна змінка  = | жытелїв               = 171 (2001) | розлога               = 0,435 | ref-розлога           = | густота жытельства    = 393,1 | поштовы індексы       = 45091 | телефон               = 3352 | ґеоґрафічны коордінаты = {{{coord|51|2|37|N|25|5|52|E|scale:30000}} | надморьска вышка      = 176 | ref-надморьска вышка  = | водойма               = | адреса                = 45090, Волиньска обл., Ковельскый р-н, с.Поповичі, тел. 96-2-47 | вебова сторінка       = | картка                = | прапор                = | попис прапора         = | ерб                   = | попис ерба            = }} Сви́дникы (Свидники) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 171 (2001).
Історія
Заложене у 1577 роцї.
Катеґорія:Села Волиньской области
Василь Русиняк
Василь Русиняк (*14. авґуста 1953, Пряшів) - русиньскый актер. Є попередным членом Театру Александра Духновіча в Пряшові. Абсолвовав Державный театральный інштітут Карпенка-Карого в Києві. По скінчіню школованя у Пряшові і в Києві зачав грати в професіоналнім театрї Александра Духновіча. Як гость выступав і нa сценї другого професіоналного пряшівского театру – Театру Йонаша Заборьского.
Евґен Либезнюк
Референції
Катеґорія:Русиньскы умелцї Катеґорія:Русиньскы актеры
Идвор
Идвор — село в Сербии, в автономном краю Войводина. Подля списованя в року 2011 мало 974 обывательох. Тото село познате яко родиско сербского физика Михайла Пупина.
Землепис
Идвор лежить о 13 км од Ковачиць, де е административный центер общины. О три километры од села тече рѣка Темеш. Село е збоку од главной дорогы Београд — Зренянин — Кикинда, але з ньов споене локалнов дорогов. В селѣ суть добры условия про земледѣлство и скотарство, ловецтво и рыбарство.
Михайло Пупин
Наперек тому, же Идвор мале село, днесь познають го в цѣлом свѣтѣ зато, же ту родив ся Михайло Пупин. В селѣ мож видѣти его родну хыжу, музей в обыстю старой школы (1843), котры суть добрѣ заряджены. Мож видѣти тыж Народный дом и Земледѣлску школу, выставлены в року 1937, на котры Пупин даровав милион тогочасных динарох, але тоты объекты доднесь еще не фунгують.
Кобылочка річна
Кобылочка річна (Locustella fluviatilis) є середнї великым видом монотіпічного співака з родины Locustellidae.
Опис
Росте до довжкы 13,5–14,5 цм, роспятя крыл мірять 19–22 цм а важыть 16–18 ґ. Зафарблена є дуже невыразно – зверьха тмаво сивобуро, насподї брудно біло з оливово бурыма боками. Верьхня часть груди є роспито сиво флякаста, кріз око ся тягне слабенька брудно біла смуга. Спідня часть хвоста є тмава з білыма триугелниковыма краями пірок, ногы ружовы. Обі поглавя суть такых самых фарб.
Самцї співають высоко в конарях стромів найчастїше скоро рано або як ся тміть. Спів є простый, твореный неперерывным „дзедзедзедзе...“ припомінаючім звук машыны на шытя.
Біотоп
Жыє скрыто у вогкых лїсях коло рік і на краях мочарїв з густым підростом.
Страва
Їсть переважно хробакы, але тыж і далшы безхырбетны, а тыж і павукы. Їджіня глядать по земли або в густій низкій веґетації.
Гнїздїня
Моноґамный вид гнїздячій 1x за рік од мая до септембра. Міскове гнїздо збудоване головно з травы є добрї скрыте на земли або в траві. В єдній зношцї є 4–5 світлых, дрібно буро флякастых яєць о розмірах 19,3 x 15,0 мм. Інкубачба доба тырвать 11–13 днїв, на яйцях сидить лем саміця. Молодята, о якы ся старають обоми птахы, опущають гнїздо згруба по тім самім часї, але родічами суть кормлены іщі дас 2 тыжднїв.
Екстерны одказы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
1740
Умерли
Катеґорія:Рокы
Скло
Фізікалны властности
Скло є гомоґенный аморфный матеріал, котрый має в довгодобім аспектї властности ай хованя капалины. Выраблять ся з віскозной скловины в склярьскій пеці. Матеріал ся швыдко схолодить і не має дость часу на сформованя реґуларной крішталёвой мережкы, подобно як кідь ся конзумный цукерь розтавить і швыдко схолодить вылятём на холодный поверьх. Выслїдня туга субстанция є аморфна (правилне упорядкованя лем на курты оддалености - вспак крішталіты), з конхоідално штруктуров, як быв цукерь перед розтавлїнём.
Катеґорія:Ставебны материалы
Луї Армстронґ
Катеґорія:Джезовы співаци
Пандемія
Пандемія (з. ґр. παν «пан» — вшытко + δήμος «демос» — народ) — епідемія, яка ся характерізує шырїнём інфекційного захворїня на теріторії цїлой країны, теріторіях сусїднїх держав, а в окремых припадах і велё країнах світа. Характерізує ся абсенціов імуніты в людства, або вакціны. Серед інфекційных хворот, якы наберали россяг пандемії суть чума, холера, хрипка.
Референції
Катеґорія:Медицина Катеґорія:Епідеміолоґія Катеґорія:Епідемії
1163
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Двоите горожанство
Бипатри́ды, од bis ‘двараз’ и  πατρίς, gen. πατρίδος  ‘отечество’, ‘домовина’ — правный статус такых физичных особ (в римском правѣ), котры едночасно мають горожанство двох штатох, а при том каждый з них годен жадати од такой особы сповнѣня вшиткых ей горожанскых повинностей. В подобной ситуации (бипатризм) суть тыж особы, котры мають вецей як два горожанства.
Двоите горожанство може взникнути: Проблемы правного статуса бипатридох звязаны з тым, же каждый штат, котрый поважуе дану особу своим горожанином, в принципѣ мать право жадати од ней повнѣня горожанскых повинностей (зокрема, военской службы). При том бипатрид на територии штату, котрого е горожанином, не годен одречи сповнѣня своих горожанскых повинностей, одкликуючи ся на свои повинности перед иншым штатом.
Кавказ
Кавказ — природный географичный регион в России, Грузии, Армении и Азербайджанѣ, меджи Чорным, Азовскым и Каспийскым морями, на сѣверѣ ограниченый Кумо-Манычсков заглубинов, на югу, понеже природной границѣ не мать, условно границьов Армении з Турциев ай Ираном.
Вербас (город)
Вербас, Vrbas (Врбас) — город в Сербии, в общинѣ Вербас, в Южнобачском округу автономного края Войводина, в историчной области Бачка.
Полога и транспорт
Вербас лежить в геометричном центрѣ Бачкы. Через него веде желѣзниця Суботиця – Београд, а ту ся крижуе зоз линиев Зомбор – Вербас. Через него идуть штатны автодорогы Зомбор – Новый Сад, Вербас – Бачка Паланка и Вербас – Суботиця. Важны суть и водны токы, котры суть частьов комплекса Дунай – Тиса – Дунай.
Демография
Етничны групы, котры числять над 1% обывательох (2011)
Референции
Катеґорія:Населены пункты Сербії Катеґорія:Населены пункты Войводины Катеґорія:Южнобачскый округ
1739
Умерли
Катеґорія:Рокы
Кірґістан
Кірґістан - внутроземний штат, лежачій в Середнїй Азії.
Референції
Кірґістан Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1991
Анекдота
Анекдота, άνέϗδοτοζ непубликованый — курта забавна история о незначной але характерной пригодѣ, наймя зоз живота историчных особ, або остроумна, сатирична ци фиглярна росповѣдь з обсягу каждоденного живота або сполоченско-политичного.
История
Anecdota — таку назву мав тайный историчный твор византского писателя Прокопия Кесарийского, напрямованый против Юстиниана и обсяговавшый подробный опис манѣр и обычайох того часу. Англицкый лексикограф С. Джонсон в Словнику англицкою языка (1755) означив анекдоту як еще непубликовану тайну историю. Позднѣйше так зачали называти малы росповѣдны жанры гуморного характера (фабльо, фацеция, шванк) в западноевропской литературѣ.
Днешность
В СССР анекдота политичного або историчного характера была способом психологичного одпору, а за ширѣня такых анекдот мож было трафити да арешту. Украинска фолклористика трактуе анекдоту як фолклорный жанер.
Референции
Катеґорія:Литературны жанры Катеґорія:Фолклор
Америцка народна рада Угро-Русинох
Америцка народна рада Угро-Русинох, American National Council of Uhro-Rusyns — политична организация в США основана 23. юла 1918 русинскыма имигрантами грекокатолицкой конфесии в Гомстеду, штат Пенсилвания.
Меморандум
До конця септембра директорат не зробив нич, зашто были одсунуты з поста его проводници, а приготовлѣня меморандума было звѣрене адвокатови Григорию Жатковичу. Подля проекта Жатковича Русины мали добивати ся независимости и самостатности, кедь то буде можне. В припадѣ неможности — добивати ся объеднаня з Галичинов и Буковинов, а кедь и то неможне — автономии в Мадярщинѣ.
Меморандум подали президентови Вилсону 21. октобра 1918. Президент поважовав вшиткы три варианты за невгодны, а вмѣсто того радив домагати ся объеднаня зоз Чехами и Словаками.
26. октобра 1918 АНРУР припоила ся ку Централноевропской Унии, а 28. октобра 1918 ей представителѣ досягли з чехословацкым емигрантскым политиком, будучым президентом Т. Г. Масариком догоду о прилучѣню русинскых земель ку будучой Чехословакии.
Плебисцит
На иншом згромаджѣню, в Скрентонѣ, Пенсилвания, 12. новембра 1918 Жаткович подав идею подержати плебисцит, жебы ся дознати, ци широкы масы америцкых Русинох подтримують такый план будучого зряджѣня про Подкарпатску Русь, и тота идея была зреализована. Референдум ся завершив 20. децембра 1918 зоз пересвѣдчивым резултатом: Жаткович и Ю. Гайдош, од АНРУР, представили тото рѣшѣня на Парижской мировой конференции 13. фебруара 1919.
8. мая 1919 рѣшѣня АНРУР продискутовала в Ужгородѣ Централна руська народна рада, и было схвалене.
Функции АНРУР перебрав в септембру 1919 Народный конгрес америцкых Русинох, котрый в 1920-1930-х роках добивав ся од чехословацкой влады реализации обѣцяной автономии Подкарпатской Руси.
Референции
Катеґорія:Русины Катеґорія:История Чехословакии
1162
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
Світле
Історія
Заложене у 1964 роцї.
Катеґорія:Села Волиньской области
Ядро Землѣ
Ядро Землѣ, Earth's core,  Erdkern — централна, найглубша геосфера планеты Земля. Середний радиус около 3500 км, обсягуе вонкашне и внуторне ядро. Температура в центрѣ ядра Землѣ, як ся поважуе, сягать 5000 °С, густота — около 12,5 т/м3, тискнѣня — до 361 ГПа. Одгадуе ся, же вонкашне ядро — текуче, а внуторне — тверде.
Штруктура ядра Землѣ была выявлена сейсмичныма мѣрянями. Ядро Землѣ до глубкы 4980 км текуче, дале до глубкы 5120 км слѣдуе переходна зона, де материя ядра поступно твердне.
Ядро ся складать переважно з желѣза и мать высоку електричну проводность и роль во формованю геомагнитного поля землѣ
Грубина текучого ядра 2200 км, внуторного твердого — 1300 км. Вѣк внуторного ядра шацують на 2–4 млрд. рокы. Класична теория о стабилном внуторном ядрѣ в сучасности сомнѣвана. В найновшых теориях ся поважуе, же кришталичны масы внуторного ядра перетоплюють ся в напрямѣ зо запада на выход и поповнюють текуче ядро, в резултатѣ кришталична маса ся пересувать зо скоростьов 1,5 цм за рок, а повне перетоплѣня ядра заберать 100 млн. рокы. Могутны процесы криштализации и топлѣня вплывають на магнѣтне поле Землѣ. Гипотеза о непрестанном оновлѣню ядра пояснюе нееднаку скорость обертаня ядра и планеты и ускореный ссув магнитных полох.
Референции
Катеґорія:Сферы Землѣ
Любов
Слово любов ці ласка має шыроку шкалу значіня, од бытостно важного одношіня (любов міджі двома людми, патріотізм як любов про свою країну) по выражіня спокойности над часом забавы („Люблю тот філм“). Термін „любов“ може пописовати інтензівне чутя наклонности або емоціоналный статус, часто міджі персонами, окремо міджі мужом і женов і тыж одповідаючі одношіня і їднаня. Про своє велике псіхолоґічне значіня є любов єднов з найважнїшых тем в уменю - книгах, філмах, театровых грах і піснях многых жанрів.
Марко Крижевскый
Святый Марко Крижевскый, Marko Križevčanin,  Kőrösi Márk,  Marcus Crisinus (* 1589, Крижевцѣ, Кральовство Хорватия, Австрийска империя – † 16190907,  Кошицѣ, Мадярске кральовство) — быв римокатолицкый священик, естергомскый каноник, професор теологии, мисионер, наймолодшый з трьох кошицкых мученикох, въедно з Мелихаром Гродецкым и Штефаном Понграцом.
Биография
Призвиско родительох не познате, але была то добрѣ ситуована родина, сам Марко Крижевскый найчастѣйше ся подписовав Marcus Crisinus, а его прибране имя указуе на мѣсто роджѣня — горватскы Крижевцѣ.
Школы
По зачаточной науцѣ в Крижевцях учив ся филозофию на йезуитской гимназии в Грацу, де его учительом быв Петер Пазмань, будучый архиепископ и кардинал. Яко магистер филозофии од 1. септембра 1611 быв посланый на теологичну науку до Рима в йезуитскый папскый Collegium Germanicum et Hungaricum одкы вернув ся 15. децембра 1615 дому уже як высвяченый поп.
Священицтво
По еднорочой повинной священничой службѣ дома, достав позваня од Петра Пазманя до Трнавы, де од 1. децембра 1616 занимать уряд ректора трнавской семинарии, од року 1618 каноник естергомской архидиецезии  и архидиакон комаромского округа, а тыж справця опатства в Красной (Кошицях). В Трнавѣ спознав ся зоз Штефаном Понграцом и Мелихаром Гродецкым, йезуитами, котры были там посланы з мисиов умоцнѣня католицтва.
Мучеництво
Марко Крижевскый утримовав тѣсны контакты з йезуитами, и их успѣшна мисия мерзила протестантох. 5. септембра 1619 калвинскы озброены повсталцѣ зарвали ся до Кошиць и пробовали заставити трьох товаришох перейти на калвинство. По двох днях мучѣня, коли не хотѣли ся зречи своей вѣры, кошицкы мученици 7. септембра 1619 были забиты.
Референции
Катеґорія:Христианскы святы Катеґорія:Мисионеры
1738
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Евгений Недзѣльскый
Евгений Леопольдович Недзѣльскый, *16. новембра 1894, Сумы, Россия – †27. мая 1961, Прага, Чехословакия — русскый литературознатель, историк Церкви, фолклориста, перекладатель, новинарь, поет.
Референции
Катеґорія:Русиньскы історіци Катеґорія:Русиньскы фолклорісты
1161
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
Торискы
Торискы Torysky суть селом в окресѣ Левоча Пряшовского края Словакии, в историчном регионѣ Спиш.
История
Готар села первый раз ся споминать в року 1284 як Tarchafeu в листинѣ краля Ласлова IV. (днешна мадярска назва села Tarcafő). Але само село было заложене 3. мая 1537 мѣстом Левоча як его подданске село. Обывательство ся занимало скотарством и лѣсныма роботами. В XVI. ст. ту быв млин и пила. В первой половцѣ XX. ст. ту выробляли шинглы, обробляли кожу, тыж ткали полотно, выробляли сукно и шили суконне шатя. Школа ся споминать од року 1800, мурована грекокатолицька церква поставлена в року 1861 и засвячена дѣвѣ Марии, а каплиця — зачатком XX. ст.. В року 1947 на Украину оптовали 17 родин.
Збійне
Збійне (по ) є село на Словеньску в окресї Міджілабірцї.
Скулптура
Скулптура є шпеціфічнов частёв образотворчого уменя, котра представлять самостатну область образотворчого прояву споюючу архітектуру з малярьством. Од них ся але лучіть хоснованым матеріалом і методов.
Скулптура
Дефініція терміну скулптура ся з історічным вывоём поступно мінила сучасно із змінами технік роботы і стварнїня, од початочного зображованя реаліты і умелецькых імаґінацій тройрозміровым обєктом, через просторовый пластічный назнак в подобі реліефу аж по хоснованя світла, котре створює помыселны обємы. Суть різны матеріалы про створїня скулптуры. Вшыткы суть дїлены на тверды й мнягкы. До твердых причітають такы як камїнь(мармор, ґраніт), дерево ачі желїзне литя(бронзове,сталеве й т.п.), до мнягкых причітають такы як глина, пластелина і іншы сінтетічны пластічны матеріалы.
Катеґорія:Вытварництво
Гривяткы
Гривяткы (Грив'ятки) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 272 (2001).
Історія
Катеґорія:Села Волиньской области
Вацлав Нецкарж
Вацлав Нецкарж (Václav Neckář, *23. октобер 1943, Прага) — чешскый спѣвак и филмовый актер.
Ґрузія
Ґрузія (საქართველო) — штат, лежачій на Кавказі. Головне місто є Тбилиси. Популація — 3 713 804 (2014) жытелїв.
Вацлав Нецкарж
Биография
Родив ся в театралной родинѣ: отець быв актер, спѣвак и танечник, а мати — господарска директорка театру в Устю над Лабов, и сам он од малости спѣвав в хорѣ устецкой оперы. Музикантом ся став и его младшый брат Ян.
Ґрузія
Референції
Ґрузія Катеґорія:Грузия Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1991
Вацлав Нецкарж
Биография
Даколько разы неуспѣшно пробовав вступити до Академии музичных умѣлств в Празѣ. Наконець быв приятый яко елев до театру в Мостѣ, около 40 км од свого бывалища. Пак на куртый час достав ангажман до театру Алфа в Плзни, а року 1966 перейшов до театру Рококо в Празѣ.
Уже по первых записах и выступах на телевизии став ся едным з найпопуларнѣйшых спѣвакох. Выступовав тыж яко актер в театрѣ и во филмѣ. В позднѣйшой добѣ выступовав в музикалах дома и в заграничу.
В конци 1960-х въедно з Геленов Вондрачковов и Мартов Кубишовов заложили группу Golden Kids, котра барз успѣшно выступовала, покы не была заказана умѣлецка чинность Мартѣ Кубишовой, што привело до роспада группы. Позднѣйше въедно з братом заложив группу Bacily.
Року 1986 достав титул Заслуженого умѣлця републикы.
Року 2000 были опубликованы спискы информаторох штатной безпекы, в котрых было и его имя. Року 2002 мав апоплексичный удар, по котром мусѣв ся наново учити говорити и спѣвати, але вышов з того и вернув ся на сцену.
Актерство во филмѣ
В року 1965 заграв ролю желѣзничного елева во филмѣ Остро сторожены влакы (чеш. Ostře sledované vlaky), котрый быв оцѣненый Оскаром од америцкой Академии филмового умѣлства и наук. Року 1969 заграв главну ролю во филмѣ Жаворонкы на нитцѣ (чеш. Skřivánci na niti), котрый остро критиковав режим и быв заказаный 20 рокы, достав ся на публичность аж по змѣнѣ режиму и премьера его была на берлинском межинародном фестивалу, де зыскав награду Золотый медвѣдь (1990). Вацлав Нецкарж втѣлив четыринадцять филмовых постав. Една з тых, што ся найрадше споминать позерачам е постава спѣваючого принца з казкы Шалено смутна принцезна (чеш. Šíleně smutná princezna, 1968), де принцезну грала и спѣвала Гелена Вондрачкова.
Референции
Катеґорія:Співаци Катеґорія:Филмовы артисты Катеґорія:Артисты театра
Дёр
Катеґорія:Міста Европы Катеґорія:Міста у Мадярску
1160
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Людвік XIV Французьскый
Людвік XIV (званый краль Сонце – le roi du soleil; 5. септембра 1638 Саінт-Жерман-ен-Лаіе – 1. септембра 1715 Версай) быв французькый краль з роду Бурбонів. Ёго вітцём быв краль Людвік XIII., мати была Анна Австрійска із іспаньской лінії Габсбурґів. Людвік XIV. пановав повных сїмдесят два років, найдовше у французькій історії.
Катеґорія:Пановници
Гнайс
Гнайс (нѣм. Gneis) — горнина з лупковатов текстуров, утворена при метаморфичных процессах, зложена з кварца, полевого шпата и плагиоклаза, подля зложѣня близка до гранита.
Вѣк и росширѣня
Велми роширена горнина в найдавнѣйшых участках земной коры. Гнайсы — найдавнѣйшы горнины на Землѣ. Подля цирконов, котры в них находят ся, можеме гадати о вѣкови планеты. Найдавнѣйшый циркон объявленый в гнайсах Джек-Хиллз в Австралии и мать вѣк 4,4 млрд. рокы. Иншы виды гнайсов сформовали ся в архейской добѣ.
Придатность
Прыдатны на выроблѣня шутру, ходниковых плит, як обкладовый камѣнь. Односить ся до горнин посередной одолности.
Одказы
Катеґорія:Метаморфичны горнины
Осиф Ткач
Осиф Ткач (*15. януара 1950, Будераж, (нынї Україна)) - русиньскый актер. Є членом Театру Александра Духновіча в Пряшові. Народив ся 15. януара 1950 в Будеражі у СССР, в роцї 1966 ся вєдно з родічами перестїговав назад до Чехословакії. По скінчіню середнёй школы у Пряшові пішов дїяти до драматічного колектіву Українського Народного Театра передходцю Театра Александра Духновіча. Театр го післав штудовати герецьтво до Києва (1970 -1974) до Державного театрального інштітуту Карпенка-Карого. По вернутюся продовжовав у театралнім дїятельстві. Од р. 1993 до 2014 дїяв у функції умелецького шефа драматічного колектіву ТАД. У сучасности є шпічковым актером колектіву ТАД.
Екстерны одказы
Катеґорія:Русиньскы умелцї Катеґорія:Русиньскы актеры
Слободна воля
Слободна воля є понятя, котре у філозофії означує ідею, же чоловік конать лем на основі своїх властных розумовых постановлїнях а не під впливом вонкайшнїх імпулзів, як долї, Бога ці іншых факторів, котры не суть в ёго моци. Із слободнов волёв є звязаный трафунок і детермінізм (філозофічна ветва, котра твердить, же вывой світа є даный ёго сучасным ставом. З вопросом слободной волї іде рука в руцї вопрос о одповідности за властны дїяня. Кідь наше рїшіня не є слободне, можеме быти одповідны лем за властны дїяня? Вопрос слободной волї є єдным з головных тем філозофії уж од єй початку.
Василь Довгович
Василь Довгович, *зачаток марца 1783, Золотарьово, Мараморош, Мадярске кральовство – †13. децембер 1849, Хуст, жупа Мараморош, Мадярске кральовство — грекокатолицкый священик, филозоф, поет, дописный член Мадярской Академии Наук (од року 1831).
Творча и сполоченска активность
Довгович быв во свойом часѣ найученѣйшым мужом Подкарпатя, але як парох, занятый каждоденныма дѣлами парохии, родинныма клопотами, оддаленый од центрох културы, не годен быв дати свѣту вшитко, ку чому мав способности. Його старанями в Довгому выбудованый храм и фара, мурованы храмы во многых селах Мукачовского деканата, застачена сталыма доходками мукачовска грекокатолицка школа. Бо быв Довгович ай добрый газда: в Мукачовѣ зарядив сад и винницю, занимав ся и пчоларством, зостала по нем и книга Méhész gyüjtemény (Запискы пчоларя, рукопис), быв майстер на вшитко, ещи ай годинкы знав поладити. В молодости го захватовала литература, мальованя, музика (грав на гусльох). Сам компоновав музику и основав церковный хор; тоты музичны интересы заграли свою роль и в том, же взяв до сердця долю утѣкача К. Матезонского и ородовав за нього у епархиалной влады, жебы му дали мѣсто хормайстра в Унгварѣ. Як добрый душпастырь переимав ся каждоденныма проблемами свойой паствы: в Лучках обстойовав интересы селян-сабодашох в судѣ против грофох Шенборнох, котры одняли им привилегии и лѣпшы землѣ, од их стороны писав по верхностях до Вѣдня и до самого императора. Через свои остры памфлеты мав конфликты з церковнов и свѣтсков владов, по судови лишив Мукачово и перешов до Хуста. Церковна газета (1858, №8, с. 62) писала: «Онъ увлекався поезіею, уже тутъ же покидаетъ ее и береться за филозофію. Вдругъ переходитъ къ теологіи, отсюды устремляеся къ астрономіи, вскорѣ становиться естествоиспытателемъ...»
Творба
Свои природописны и филозофскы трактаты публиковав по часописах: Поезии його за живота ся не публиковали, але зостали в рукописной зберцѣ Poemata Basilii Dóhovits (1832), котра обсягуе 131 поезию латинску, 41 мадярску и 18 русинскых. Зберка ся хранить в Пряшовѣ. Латинскы и мадярскы вершы писаны переважно в гимназиалных роках, русинскы — в часѣ службы в Довгому и Лучках, в тых переходить од архаичного языка ку народной бесѣдѣ; были они выданы аж в року 1982 Иваном Мацинскым в томѣ 10 НЗ МУК во Свиднику.
Референции
Катеґорія:Русиньскы церьковны дїятелї
Катеґорія:Мадярскы поеты Катеґорія:Русиньскы поеты Катеґорія:Філозофы Катеґорія:Поеты Мадярщины
Кобылочка лугова
Кобылочка лугова (Locustella naevia) є малым видом співака з родины Lucestellidae.
Опис
Меншый як воробель; росте до довжкы 12–14 цм, роспятя крыл мірять 15–19 цм а важыть 14–20 ґ. Зверьха є оливово бура з поздовжным тмавым флякованём. спід тїла мать жовтый і ногы ружовы. Спідня часть довгого облого хвоста є тмаво флякаста. Обі поглавя суть такых самых фарб.
Спів, котрым ся часто озывать і в ночі, є твореный простым цверликавым „сірррррррррр“ припоминаючім цверликаня кобылкы.
Росшырїня
Кобылочка лугова гнїздить в меджах од западной Европы аж по ріку Йенісей а юговыховну часть гор Алтай. Северно засягує по южне Фіньско, южно пак по северну Іспанію, южну Францію, Румунію і поздове северного прибережа Чорного моря по Урал. Є перелїтна із зимовищами в тропічній Африцї. В середнїй Европі жыє од апріля до септембра.
Біотоп
Жыє скрыто на вогкых луках, рашелинищах і в бажинах з густым былиновым штоком а холем дакілько кряками або молодыма стромами.
Страва
Жывить ся головно хробаками, але жере і іншых безхырбетных, в тім тім чіслї і павукы.
Гнїздїня
Моноґамный вид гнїздячій 1x аж 2x за рік од мая до септембра. Міскове гнїздо плетене з трав і листя будує добрї скрыте при земли в густій веґетації. В єдній зношцї є je 5–6 світлых, дрібно бурых флякастых яєць о розмірах 18,2 x 13,1 мм. Інкубачба доба тырвать 13–15 днїв, на яйцях сидять черяво обоми птахы. Молодята гнїздо опущають у віку 10–12 днїв. Дорослы птахы притім до гнїзда не лїтають просто, але приставають в ёго околицї і пак ся к нёму діставають аж в скрыту густу веґетацію, з тым забороняють прозраджіню ёго пологы.
Екстерны одказы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
1736
Умерли
Катеґорія:Рокы
1159
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
1735
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Буковина
Буковина є термін означуючій історічну теріторію, на котрій ся днесь роспространять днешній Сучавськый район у Румуньску і днешня україньска Чернівецька область. У гісторії Буковина приналежала і до Австро-Угорьска (1775-1918). Історічный центр Буковины было і є місто Чернівцї.
Катеґорія:Австро-Угорьско Катеґорія:Ґеоґрафія Україны
Ситовичі
Історія
Катеґорія:Села Волиньской области
1158
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
Людвіґ Вітґенштейн
Людвіґ Вітґенштейн (26. апріля 1889 Відень – 29. апріля 1951 Кембрідж) быв єдным з найвпливнїшых філозофів 20. стороча. Бывать споёваный передовшыткым з аналітічнов філозофіов і філозофіов языка, овпливнив тыж і логічных позітівістів. Ёго мыслїня правдоподобно найвеце овпливнили Артур Шопенгауер, Бертранд Руссел і Ґоттлоб Фреґе.
Катеґорія:Філозофы
Лихтенштайн
Лихтенштайн (Liechtenstein), офіціална назва Князївство Лихтенштайн (Fürstentum Liechtenstein) — країна з конштітучной монархіёв лежача в западный Европі. Лихтенштайн гранічіть на выходї з Австріёв, на западї з Швайцаріёв. Головне місто є Вадуц. Популація — 36 476 (31.12.2011) жытелїв. Площа 160 км²; Густота залюднїня — 227/км².
Лихтенштайн Катеґорія:Країны Катеґорія:Лихтенштайн
Кумо-Манычска заглубина
Кумо-Манычска заглубина, Ку́мо-Ма́нычская впа́дина — геологична заглубина, котра часто ся поважуе за природну границю меджи Европов и Азиев, лежить на югу европской части России меджи Азовскым и Каспийскым морями.
Ширина заглубины од 20 до 30 км, хоть в найузшых мѣстах спаде до 1 км, довжка — 700 км. Быв то в геологичной минулости пролив меджи двома морями. Теперь то ряд дробных соленых реликтовых озер, а в серединѣ — найвекше озеро Маныч-Гудило, споене на западѣ з рѣков Западный Маныч, притоком Дона, а на востоку з рѣков Восточный Маныч, дале каналом з рѣков Кума базена Каспийского моря.
Референции
Катеґорія:Росія
Людвіґ ван Бетховен
Людвіґ ван Бетховен (1770 – 1827) быв вызначный нїмецькый музичный складатель.
Катеґорія:Композіторы і музиканты
Шрі Ланка
Шрі Ланка ци Срі Ланка (сінг. ශ්‍රී ලංකා Śrī Laṃkā; там. இலங்கை Ilaṅkai), офіціално Демократична Соціалістична Република Шрі Ланка — острувна держава в южнуй Азії, попри берега Індійського субконтінента. Столиця ся находит у Шрі Джаяварденепура Котте, айбо за майбулшый город и фактічный центер служит Коломбо.
Позад свого ґеоґрафічного положеня и глубокых гаваней Шрі Ланка ся стала важным торговым центром, щи в античні часы познатым у Азії ай Европі. У XVI ст. ся зачинат період політичного домінованя европейськых колоніалных держав: раз портуґальцюв, пак голандійцюв, щи май пак брітанцюв, котрі уд 1817. року контровали вже цілый остров. У 1948. році Брітанськый Цейлон ся став независимым, а теперішню назву прияв у році 1972. У 1983 ся зачала 26-ручна гражданська война, котра ся кончила в 2009 побідов Войська Шрі Ланкы над Тіґрішами ослобоженя тамілського Ілама.
Шрі Ланка є многокултурна и многоетнічна країна. Булшина населеня сут сінгальці, важну історичну роль має тамілська меншина. Змежи иншых ґруп сут потомкы приходникув из Европы и Юго-Восточної Азії (т. зв. «бюрґеры» и «малайці»), мусулмане, китайці и старожителі ведды. Будгізм, котрый практикує дас 70% жителюв, рахує ся за державну реліґію.
Катеґорія:Країны
Ян Пловайко
Ян Пловайко, Jan Plovajko, *5. фебруар 1922, Туря Быстра, Чехословакия – †11. януар 2020, Трутнов, Чехия — полковник чешского войска, ветеран Другой свѣтовой войны, носитель найвысшой награды Чешской републикы, Ордена Бѣлого лева за надзвычайны заслугы в оборонѣ и безпечности штату, и за выникаючу бойову чинность.
Биография
Родив ся в Тури Быстрой 5. фебруара 1922 в родинѣ сельского газды Василя Пловайка, котрый за три рокы робив в Аргентинѣ и так годен быв купити землю и ховати дѣти. Сына Ивана, лем едного з фамилии дав до Ужгорода, выучити ся на гимназии.
Полковник Пловайко умер 11. януара 2020 в Трутновѣ, погреб з военскыма почестями одбыв ся 24. януара. В смуточном ознамѣню по русинскы мав написане «Я Русин быв, есьм и буду».
Вызнаменаня
Од року 1989 е активным участником в чинности организации регабилитованых военскых ветеранох. 28. октобра 2010 президент Вацлав Клаус вызнаменав го Орденом Бѣлого лева, найвысшов наградов Чешской републикы.
Референции
Катеґорія:Войсковы особы
Монако
Монако (Monaco), офіціално Князївство Монако (Principauté de Monaco) — країна з конштітучнов монархіёв лежача в западній Европі. Монако гранічіть з Франціёв. Головне місто є Монако. Найвекше місто є Монте-Карло. Популація — 35 657 (2006) жытелїв. Площа 1,95 км²; Густота залюднїня — 18700/км².
Галерея
Монако Катеґорія:Країны
Трояны
Трояны, Trojany, суть село в гминѣ Домбрувка в Мазовецком воеводствѣ на выходѣ Польска.
Полога
Через Трояны бѣгне автодорога S-8 з транспортовым перепущѣньом. Центер гмины Домбрувка лежить на сѣверозапад од села в оддалѣню 3 км.
Обывательство
В року 2011 обывательство в селѣ числило 520 особ, з чого 51,3% были жены, a 48,7% — хлопы. Обывательство села чинило 6,8% обывательства гмины. Обывателе суть переважно римокатолици, а костел Здвигнутя Креста Господнього (1442) мають в Домбрувцѣ.
Референции
Катеґорія:Населены пункты в Польску
Колумбийска универзита
Универзита была основана еще до того, як США зыскали независимость. Заложив ю краль Джордж ІІ. яко Кральовскый коледж (1754), по Америцкой войнѣ за независимость в року 1784 зостала прейменована на Колумбийскый коледж, а в року 1896 на Колумбийску универзиту.
В року 1900 Колумбийска универзита стала ся закладаючов членков Асоциации Америцкых Универзит (Association of American Universities) и была первов универзитов в США, де мож было зыскати ступень M.D.
Од року 1917 Колумбийска универзита администруе каждорочно Пулитцерову награду.
Абсолвентами универзиты были многы вызнамны особы, меджи котрыма суть пятеро Отцьове-закладателѣ США. На рок 2018 в рядѣ абсолвентох Колумбийской универзиты стоять три президенты США, 29 заграничных голов держав, 10 судцьох Высшого суда США, 95 Нобеловых лавреатох, 101 член Академии наук, 38 днесь жиючых милиардарьох. На додаток, штуденты и абсолвенты Колумбийской универзиты добыли 39 наград Академии, 125 Пулитцеровых наград и 11 олимпийскых медалий.
Ернест Гемингвей
Е́рнест Ге́мингвей ( Ernest Hemingway); *21. юл 1899, Чикаго, Иллинойс, США – †2. юл 1961, Кетчум, Айдахо, США — америцкый писатель и новинарь, лавреат Нобела з литературы за рок 1954.
Гемингвей быв познатый мужественостьов своих геройох, але ай своим властным авантурным и широко розрекламованым животом. Його лаконичный и ясный штил прозы зробив моцный вплыв на красне писемство XX. стороча.
1157
Заснування смт. Гоща
Ернест Гемингвей
Живот и творчость
Походив з родины дохтора зоз села недалеко Чикага, котрое днесь уже район того города. По закончѣню школы (1917) быв репортером в новинках. До войска не быв приятый, бо мав ошкоджене око, але року 1918 служив шофером америцкого Червеного Креста яко добровольник на австро-талианском фронтѣ. По тяжком зранѣню ся вернув до США и служив новинарьом. Новинарска практика мала важну роль во формованю литературного стила Гемингвея, куртого, беземоцийного, з выразнов увагов ку детайлам и фактам. Репортажы, статьи и начеркы не лишив до конця живота, и стали ся они взором новинарского умѣня. В роках 1920–1924 быв репортером од Toronto Star в Парижу и ту дебутовав малов книжочков Три повѣдкы и десять верши ( Тhrее short stories and ten poems, 1923).
1157
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Ернест Гемингвей
Живот и творчость
Його перва векша книга — зберька повѣдань В нашѣ часы ( In our time, Париж, 1924; Ню Йорк, 1925). В року 1926 опубликовав роман И сонце вставать ( The sun also rises), з котрым добыв свой первый свѣтовый успѣх. Гемингвей вельо путовав, интересовали го лыжованя, бычы бои, рыбырѣня и ловецтво, а тото вшитко, як и зажиткы войнового репортера, стало ся не лем частьов його живота, але и тлом його творбы, котра в значной мѣрѣ обсягуе автобиографичны зложкы.
В том романѣ з великов силов указав боль, розчарованя и безнадѣю «страченой генерации» в рокы повойнового «процвѣтаня». В далшом антивойновом романѣ Збогом, оружие! ( A farewell to arms, 1929), котрый написав уже в США и з ним змоцнив собѣ свѣтову славу, «страчена генерация» нам ся являть в процесѣ формованя. Автор дегероизуе войну, але не громадить описы войновых страхот. Через окремы фронтовы епизоды подавать што лем мож кондензованы образы, в котрых указуе глубоке неприятельство войны чоловѣкови. В основному же война указана непрямо — через ей оддѣяня на духовный свѣт и судьбы людей.
За первыма триумфами появив даколько менше указных дѣл: Смерть по полудню ( Death in the Afternoon, 1932) о бычых боя в Испании; Зелены грункы Африкы ( Green Hills of Africa, 1935), автобиографична «ловецка книга»; Мати ай не мати ( To Have and Have Not, 1937), социалный роман з добы економичной депресии.
Подѣи домовой войны в Испании (1936–1939) стали ся материалом про новый здвиг в творчости Гемингвея. О них написав шор повѣдань, свою едину велику гру Пята колона ( The Fifth Column, 1938) и найвекшый роман, перве по року 1929 могуче и вызнамне дѣло, Кому звонять на одпровод ( For Whom the Bell Tolls, 1940). Тогочасна критика означила го за найлѣпшый роман Гемингвея, и став ся його найвецей продаванов книгов.
По Другой свѣтовой войнѣ (1939—1945), в котрой Гемингвей быв тыж участный, в його творчости наставать спозначный спад. То вертать ся ку вычерпаным темам, то ся зъявлять неспособным умѣлецко освоити новый материал (роман зоз Другой свѣтовой войны За рѣков, меджи деревами ( Across the river and into the trees, 1950). Тот роман критика означила за провал.
Але Гемингвей ещи раз ся збировав утвердити в позачасовом сюжетѣ и штилизованой на библицкый лад повѣсти-притчи Старець а море ( The old man and the sea, 1952), котра ся стала своефайтовым умѣлецкым салдом його творбы и нагодов на признаня му Пулитцеровой (1953) и Нобеловой (1954) наград.
Приватный живот
Охабивши Кубу, де бывав около 20 рокы, Гемингвей ся в року 1960 оселив в Кетчумѣ, штат Айдахо, и пробовав дале писати, але, поятый непокойом и депресиев, не збировав. 2. юла 1961 закончив свой живот выстрѣлом з броковницѣ во свойом домѣ в Кетчумѣ. Гемингвей быв женатый четырираз: зоз Гедли Ричардсон ( Hadley Richardson, 1921, розвели ся 1927), зоз Павлинов Пфайффер ( Pauline Pfeiffer, 1927, развели ся 1940), зоз Мартов Геллхорн ( Martha Gellhorn, 1940, розвели ся 1945) ай зоз Мери Велш ( Mary Welsh, 1946). Родили ся им трое сынове: Джон Гедли Никанор «Бамби» од Гедли, 1923; Патрик од Павлины, 1928; ай Грегори, тыж од Павлины, 1931.
Гемингвей лишив Кубу, послухавши раду дохтора переселити ся до невеликого горского мѣстечка в зонѣ мѣрной климы. В року 1960 у нього выявили симптомы шизофрении и мании преслѣдованя. Але ани лѣчѣня одпочивком, ани терапия в америцкой клиницѣ не дали резултат. Не знав собѣ иншой рады, як наслѣдовати примѣр свого отця, котрый тыж ся застрѣлив зоз свойой любленой ловецкой броковницѣ.
Референции
Катеґорія:Англоязычны писателе Катеґорія:Писателе США Катеґорія:Нобеловы лавреаты з литературы
Орест Сабов
Орест Сабов, *8. октобра 1867, Драгово (Kövesliget), Жупа Мараморош, Мадярске кральовство — †1939, точнѣйшый датум и мѣсто смерти непознаты — правник, политик, урядник высокого ранга, писатель.
Карьера
Орест Сабов абсолвовав юридичну факулту Будапештской универзиты. По зысканю дипломы правника служив яко секретарь наджупана а пак журат в жупах Бестерце-Насод и Берег. Од зачатку войны (1914) четыри рокы служив яко представитель мадярской влады и шеф политичного оддѣла при главном велительствѣ войска.
Наступно быв фаховым радником на Министерствѣ внутра, а од 17. новембра 1918 наджупаном Унгу; од 1. децембра 1918 — владный комисарь про девять жуп, де бывали Русины; од 29. децембра 1918 до 21. марца 1919 — Министер Руськой Крайны. По безкровном комунистичном переворотѣ 21. марца быв му понукнутый пост народного комисаря Руськой Крайны, котрый не прияв (тот пост пак заняв Августин Штефан).
Главны публикации
Книга Сабова о Русинах е компилациов з робот Юрия Калмана Жатковича, Тивадара Легоцкого и Иштвана Семана, котры выхосновав з дозволу авторох.
Деталну роботу о книзѣ Сабова, з ей репринтом, украиноязычным рефератом, а тыж розвѣдку о самом авторѣ опубликовав историк УжНУ Олег Мазурок.
Референции
Катеґорія:Русиньскы правници Катеґорія:Мадярскы писателе Катеґорія:Русиньскы політіци Катеґорія:Державны урядници
Красный Брід
Красный Брід (по ) є село на Словеньску в окресї Міджілабірцї.
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Русиньскый язык за материньскый означіли 303 жытелїв (66,0%).
1156
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
Метаморфизм
Метаморфизм — комплекс  перемѣн, котры зазнавають горнины  под вплывом хемичных, физичных и механичных процессов, настаючых по утворѣню горнины и обычайно охабляючых на ней нательо глубокы слѣды, же фактично вытворить ся нова горнина, закладно одлична од зачаточной. Главны факторы метаморфизма суть теплота, тиск и флуиды (леткы компоненты, пара и газы).
Метаморфизм одбывать ся при змѣнѣ температур в россягу 1100–300°C и тиску в россягу 1–6000 атм.
Примѣры метаморфизма
Переход вапняника в доломит або мрамор, перидотита в серпентинит суть примѣры метаморфизма. Тоты горнины, на котрых явно видко метаморфизм, означали и дале означають назвов метаморфичных. Особенно хоснують тото означѣня ку архейскым кришталичным лупкам и другым горнинам, в котрых тяжко або неможно вызнати зачаточный субстрат.
Лаура Алонсо Падін
Лаура Алонсо Падін (Laura Alonso Padin; * 2. януар 1976) — Іспанія) — іспанська співачка (сопрано).
Метаморфизм
Неметаморфичны геологичны процессы
Под понятя метаморфизма подля означѣня не приходять такы часточны, незначны перемѣны, котры не однимають горнинѣ ей зачаточный габитус и назву. Напримѣр: процессы звѣтрѣня, докончуючы ся под дѣев атмосферы и воды и ведучы в напрям девастации, дезагрегации горнины през реакции оксидации, гидратации, утворѣня карбонатох и т. п.
Лаура Алонсо Падін
Катеґорія:Співаци
Метаморфизм
Референции
Катеґорія:Метаморфизм
Штефан Понграц
Святый Штефан Понграц SJ, Štefan Pongrác,  Pongrácz István,  Pongrácz de Szentmiklós et Óvár (* 1582, Олвинц, Княжество Ардял – † 16190907,  Кошицѣ, Мадярске кральовство) — быв йезуит священик, мисионер, еден з трьох кошицкых мученикох, въедно з Мелихаром Гродецкым и Марком Крижевскым.
Биографичны даты
Штефан Понграц родив ся в року 1582. Походив з давного ардялского шляхетного рода Pongrácz de Szentmiklós et Óvár, якый записав ся до мадярской истории еще з XIII. стороча. Учив ся в йезуитском коледжу в Коложварѣ. В року 1602 наперек воли цѣлой фамилии вступив до Товаришства Исусового. Новициат одбывав в Брнѣ, де въедно з ним быв Мелихар Гродецкый. Быв посланый з мисиов до Гуменного, пак, як зачав грозити приход протестантского войска, быв одосланый до Кошиць, де его товаришами стали ся Марко Крижевскый и Мелихар Гродецкый.
Мучеництво
5. септембра 1619 Кошицѣ были добыты гайдуками Габора Бетлена и Дьердя Ракоция, и вшиткы трое католицкы священици были арештованы и мучены. Хотѣли од них, жебы переступили на калвинску вѣру. Коли того не домогли ся, ани грошей не было што з них выдерти, страшно их мучили. Штефана Понграца розобрали, привязали на геренду, калѣчили саблями и пекли факлями. Наконець вергли го до смѣтьовой ямы. Еще цѣлый день конав, а чути было его стоны.
Референции
Катеґорія:Христианскы святы Катеґорія:Мисионеры
Збруч
Збруч — рѣка на западѣ Украины, на граници Тернопольской и Хмелницкой областей, лѣвый приток Днѣстра.
Ток рѣкы
Вливать ся в Днѣстер на 845-м километрѣ од его устя. Середний проток в устю — 7,9 м3/сек. Довжка току 244 км, водозборна плоха 3395 км2.
Господарскый вызнам
На Збручу суть невеликы водны електрарнѣ, вода рѣкы служить на техничне водозастачаня и земледѣлске заводньованя. Рѣка давать можность лова рыб и рекреации, на берегах находить ся природный резерват Медоборы.
История
По Збручу ишла исторична границя:
1731
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Волосинка
Волосинка (Sylvia communis) є малым видом співака з родины Sylviidae.
Опис
Меншый як воробель. Росте до довжкы 13–15 цм a роспятя крыл мірять 19–23 цм. Вага пак колыше міджі 12–17 ґ. Верьхню часть тїла мать сивобуру, спід білавый і бокы світло буры. Раменны пірка і великы кровкы суть арджаво врубчаты. Хвіст мать тмавый, із світлишыма краями, карк білый і лабкы буры. Є поглавно діморфный.. Самцї мають сиву голову, шыроку білу смужку коло ока, ружовкасту грудь а окрово червены дуговкы ока. Саміцї мають голову бураву, грудь світло бежову і буры дуговкы. Молоды птахы іся подобають саміцям.
Спів, якым ся самцї озывають з высшых місць або за куртого трепавого лїтаня, є швыдкый, голосный і зложеный з жватлявых звуків. Вабить тлуменым „вегд-вегд“ або „воід–воід“, варує грубым „варр“.
Росшырїня
Гнїздить у векшынї Европы з вынятком северной Шкандінавії, в Малій Азії, западній і середнїй Азії і северозападнїй і северозападнїй Африцї. В середнїй Европі ся стримує од апріля до септембра. Належыть міджі стяговавы виды на довгу оддаленост, зимує в субсагарьскій Африцї, Арабії і Пакістанї.
Страва
Жывить ся головно хробаками, павуками, слимаками, на осїнь тыж жере бобулї.
Гнїздїня
Поглавно дозрївать в першім роцї жывота. В середнїй Европі гнїздить 1x аж 2x ročně од мая до юла. Міскове гнїздо з травы, корїнків і хлупів будує добрї скрыте в крякаг або в інпій густій веґетації, часто в поростах копрівы. Все ся находить низко, звычайно у вышцї 20–50 цм над землёв. В єдній зношцї є 4-5 світлых, буро флякастых, 18,4 x 14,0 мм великых яєць, на котрых сидять по час 11-13 днїв черяво обомі родічі. Молодята пак гнїздо опущають по 10–12 днях і іщі дас 1 тыждень суть мімо нёго кормлены. Найвысшый зазначеный вік є 7 років і 10 місяцїв.
Чісленость
В ярї 1969 быв бігом позорованя ярьного прилїтаня волосинок на гнїздовиска зазначеный масівный пропад чісла екземпларів. З дослїджованя, яке пробовало тот пропад высвітлити наслїдно выплинуло, же прічінов є высушованя южного окрая Сагары, Сагелу, котре прямо пособить на чісленость виду. Бігом єдиной зимы притім запрічінило счезнутя 70 % популації гнїздячой у Великій Брітанії. Чісленость виду ся в цїлій Европі драматічно знижовала аж до початку 70. років, од roku 1980 потім у нёй годен зазначіти слабый рост.
Екстерны одказы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Лі Бо
Лі Бо властным іменом Лі Тхай-по (李白) є найпопуларнїшый класічный кітайскый поет в часї Тханґ (дас 701 – 10. новембра 762 в Суан-чхенґу в провінції Ан-хуей). В Японії є бівше знамый як Рігаку.
Політічно ся анґажовав, на кінцї свого жывота мусив одыйти до самоты про дворны плёткы на царьскім дворї. Але тото му властнї аж так не вадило.
Катеґорія:Поеты
1911
Умерли
18. май - Ґустав Малер, австрійскый музичный складатель.
Боржава
Боржава може быти:
Република Конґо
Племена банту зачали доміновати в реґіоні не пуздніше ги 3 тыс. рокув назад. Теріторія теперішньої републикы была колонізована Франційов на кунцьови XIX. столітя и пак была частьов колонії Екваторіална Африка. Окремішня Републіка Конґо ся появила в 1958. році и стала ся независимов в 1960. році. В період 1969-1992 была державов марксістьско-леніньской ідеолоґії пуд назвов Людова републіка Конґо. У політичнуй системі домінує презідент Дені Сассу-Нґессо, котрый ся дустав власти в 1979. році. Економіка републікы силно зависит уд выробы сырої нафты.
Катеґорія:Країны
1155
Глави штатів
Катеґорія:Рокы
Ґамбія
Ґа́мбія (The Gambia), офіціална назва — Репу́бліка Ґа́мбія (Republic of The Gambia) — внутроземный штат в Африцї.
Катеґорія:Країны
Нѣмецке цѣсарство
Нѣмецке цѣсарство, официално Нѣмецкый Райх, Deutsches Reich, была держава в Европѣ, котра згорнула векшину нѣмецкоязычных земель, але не рахуючи Австро-Мадярщину.
Выголошѣня цѣсарства
В року 1866 в резултатѣ побѣды над Австриев прусскый канцлер Отто фон Бисмарк успѣшно реализовав свой план споѣня 17 нѣмецкых земель в конфедерацию. Далша надзвычайно выгодна ситуация подобного характера склала ся в року 1870, коли, выхосновавши честолюбивость Наполеона III., выпровоковав го на войну, котру Сѣверонѣмецка конфедерация легко могла выиграти, чим бы ся еще веце розмогла нѣмецка народна пыха и дяка на споѣня. И на тот раз план ся удав. Еще в ходѣ витязной войны, 18. януара 1871 в Зеркаловой салѣ Версайского замка под Парижом было славностно выголошено створѣня Нѣмецкого цѣсарства (райха). Цѣсарство было федерациев 25 самостатных политичных единиць (четыре кральовства, шѣсть надвойводств, четыри войводства, восѣм княжеств и три вольны городы: Гамбург, Бремен, Любек). Колективным носительом суверениты поважовали ся 22 нѣмецкы пановникы и сенаты трьох городох. Райхсканцлером зостав на цѣлы 20 рокы Отто фон Бисмарк. Цѣсарь мав право скликати и роспустити райхстаг (парламент), схвалити або ветовати приняты ним законы. Кральовство Пруссия мало в цѣсарствѣ ключову позицию и хоть в райхстагу мало лем 17 мѣст зоз 58, але на реализацию ключовой позиции мало право вета.
Нѣмецкы цѣсарѣ
Ключова роль Пруссии была и в том, же цѣсарьом (Deutscher Kaiser) подля конштитуции быв все лем краль Пруссии.