cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сікгізм
Сікгізм є што до чісла вірників пята найвекша реліґія на світї. Тота реліґія походить з Індії з области Паньджабу. Ёго приверженцї ся дають розознати подля тіпічного турбану, довгых волось і баюсів, оцелёвого нарамку, котрый носять на руцї і діку, котру носять все при собі. Індійскы аеролінії докінце дозволюуть носити тоту діку при собі і в летадлах на внутроштатных лінках.
1615
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Народны Новинкы
Народны новинкы є русиньска преса словеньскых Русинів.
Черкасы (Ковельскый район)
Черкасы  (Черкаси) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 260 (2010).
Історія
Заложене у 1583 роцї.
Катеґорія:Села Волиньской области
Сповідь Русина
Сповідь Русина - поетічна книжка Николая Гвозды з Ладомировой выдана в роцї 2006.
Жрідла
Тенденції розвоя русиньской літературы в Словакії по року 1989 Катеґорія:Русиньска література
8. януар
8. януар — 8. день рока в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать ( в переступнім роцї).
Выгорлат
Выгорлат (Вігорлат, Вигорлат, Вигорлатскы верхы) - суть горы на Словеньску. Ґеоморфолоґічно належать до Вигорлат-Гутинской области, котра ся простерать дале на Україну и Румунію.
Найвысшый верх Вигорлатскых верхів є верх зос таков самов назвов Вигорлат, котрый мать вышку 1076 метрів н. м. і лежыть на теріторії Словеньскa в окресі Гуменне.
Панорама
Катеґорія:Верхы и горскы пасма Словеньска
860
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Наріча
Наріча — найбівша языкова єдиніця, яку, як і діалект ужывають для бісїды міджі людми, звязаными міджі собов єдным місцём їх прожываня (тілько вшытко найбівш обшырнішу). Сукупность споєных міджі собов близкых діалектів і хоснує (формує) наріча. Наріча, як і діалект/говор є сістемов языкового сполкованя (способом комунікації) - лиш у якых нїт своїх самостатных алфавітів і ґраматік. Наріча є комбінованов лінґвістічнов формов ідіом.
Референції
Катеґорія:Лінґвістіка
Штефан Смолей
Штефан Смолей (13. септембер 1933, Рошківцї) — русинскый писатель. За книгу Бурї над Бескидами оціненый наградов Премия Александра Духновича.
Жывотопис
Походив з многодїтной малорольницькой родины в селї Рошківцї, Меджілабірьского окресу, там выходив народну школу. До міщаньской школы ходив у Меджілабірцях і в Жілінї. Наступив до реалной ґімназії в Жілінї, але з родинных, но главнї з фінанчных, прічін штудії мусив передчасно скончіти. Працовав як обрабляч ковів в Празї і Снинї. В Снинї попри роботї скончів і стройницьку промысловку. Од року 1959 в Меджілабірцях конштруктер в Лабстрою, де од року 1988 зо здравотных прічін перешов робити до заводной технічной книжніцї, де робив аж до передчасного одходу до пензії (1991). Одтогды зачав сполупрацовати з редакціёв Русин і Народны новинкы, же публіковав стишкы, повіданя і описы.
Выбер з творбы
Штефан Смолей — автор 30 книжок, літературный рекордман сучасной русиньской літературы на Словакії.
Доброслава
Доброслава (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
Памяткы
Церьков святой Параскєвы з року 1705 (НКП)
1614
Умерли
Катеґорія:Рокы
Наука
Наука є сістематічный способ дослїджованя реаліты, котрого обєктом можуть быти предметы, дїї, люде або іншы бытя.
29. юн
29. юн — 180. день рока (181. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Сімон Болівар
Сімон Болівар (24. юл 1783 Сан Матео коло Каракасу, Нова Ґранада, днесь Венезуела – 17. децембер 1830 Санта Марта, Колумбія) быв венезуельскый ґенерал і політік, єден з головных представителїв югоамерицького боя за независлость од Іспанії.
Дубова
Дубова (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
859
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Трискунчік
Трискунчік (Acrocephalus schoenobaenus) є середнї великый вид співака з родины Sylviidae.
Опис
Росте до довжкы 11,5–13 цм, роспятя крыл мірять 17–21 цм а важыть 10–15 ґ. Мать бурый, тмаво флякастый хырбет і крыла, чорно калене тимя, світлый спід тїла а білаву надочну смужку. Ногы суть сивы. Обі поглавя суть такых самых фарб, молоды птахы мають тмавы флякы на груди.
Самцї співають з вшелиякых вывысшеных місць або при лїтаню у вышцї дас 2–5 м, одкы помалы з розтягнутыма крылами ховзаво падають назад долов. Спів є голосный, переважно флавтовый, із шкрипавыма і пискавыма тонами і тіпічмым трилком „воід–воід“. Може тыж обсяговати імітації голосів другых видів птахів.
Росшырїня
Гнїздить у векшынї Европы а в западній а середнїй Азії выходно по западну Сібірь. Є то перелїтный вид із зимовищами в субсагарьскій Африцї, в меджах од Сенеґалу на западї по Етіопію на выходї а выход Капска в Югоафрицькій републіцї а северній Намібії.
Біотоп
Про гнїздїня преферує підмокнуты, густо зароснуты становища, головно краї вод і бажины з поростами тростинкы.
Страва
Страву глядать в низкій густій веґетації. Переважно жере хробакы; жере тыж павукы, слимакы а на осїнь і бобулї.
Гнїздїня
Поглавно дозрївать в другім роцї. Гнїздить 1x аж 2x за рік од мая до авґуста. Пары суть векшынов моноґамны, самцї але можуть быти біґамны або проміскуітны. Теріторії обсаджують такой на навернутю із зимовищ. Міскове гнїздо з листя і быля трав, котре внутрі стеле різныма мягкыма матеріалами, враховано квітя тростинкы або хлупів, будує сама саміця добрї скрыте низко в густій веґетації, звычайно до вышкы 50 цм над землёв. В єдній зношцї бывать (3–)4–6 бурых, густо дріно флякастых яєць з розмірами 18,0 x 13,5 мм. Час інкубації тырвать 13-15 днїв, на яйцях сидить лем саміця. Самець ся запоює аж до кормлїня молодять, котры опущають гнїздо по 10–12 днях. Далшы 1–2 тыжднї суть пак іщі докормованы мімо нёго.
Трискунчік ся у вольній природї дожывать коло 2 років, затля найвысше зазначеный вік быв в Фіньску а было то 10 років і єден місяць.
Референції
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Окрес Попрад
Окрес Попрад (Okres Poprad) є окрес на Словеньску у Пряшівскім краю. Мать розлогу 1 124 км² і 104 348 жытелів (2001).
Катеґорія:Окрес Попрад Катеґорія:Пряшівскый край
Романтізм
Романтізм є умелецькый і філозофічный напрям і жывотне одношіня евроамерицькой културы кінце 18. стороча і початку 19. стороча. Фундаментовыма камінями суть емоція, індівідуаліта (і індівідуалне зажытя) і душа (особливо мучена душа). Романтізм выник як реакція на монопол розума у філозофії просвітництва, строгость антікы іншпірованого класіцізму. Базовы імпулзы глядав в давнинї (преважно в середовіку) а в екзотічных землях.
Против освітницькому розуму романтізм ставлять часто (про романтізм скоро все) іраціоналне почутя, против желаню знати і познати желаня прожыти і зазнати, против ясній і знамій містерії і таємніцї, против раціоналітї фантазії. Просвітницькый оптімізм проґресу вычеряла безнадїя і завзятя к (тыж даремній) жертві. Тоты характерістікы суть призначны окремо про романтічне уменя (образотворче уменя, музика), а і жывотны одношіня.
Понятя романтізм было створене на основі слова роман, значіть од означіня літературного жанру, якый в 18. сторочу започав богато обсяговати і псіхолоґічны (сентіменталный роман) ці містічны (ґотічный роман) елементы.
Референції
Катеґорія:Романтізм
Цироха
Цироха - ріка на северовыходнім Словеньску, лївый приток рікы Лаборець. Мать довжку 56,6 км. Прамінить в Букiвськых верьхох, до рікы Лаборець ся вливать в містї Гуменне.
1612
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Ліповце
Ліповце є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
Камышівка звычайна
Камышівка звычайна (Acrocephalus arundinaceus) є середнї великым видом співака з родины Sylviidae.
Опис
Найвекшый вид камышівкы в Европі, скоро великости дрозда; доростать до довжкы 17–20 цм, роспятя крыл мірять 24–26 цм а важыть 28–38 ґ. Є невыразно зафарбленый, переважно тмаво бурый із світлишым, жовткасто білым сподом, білым горлом і світлов надочнов смужков. Обі поглавя суть такых самых фарб.
Варує драпавым „кррр“; співом, котрым ся самцї озывають при пролїзаню тростинок або конарїв стромів, творить шрепатова „карра карра кіт кіт“ (посмоть ).
Росшырїня
Ареал росшырїня камышівкы звычайной сягать од северозападной Африкы, Портуґалії а Іспанії по северовыходну Кітай, южный Сахалін а северну Японію. Є перелїтна із зимовищами в субсагарьскій Африцї.
В 50. роках 20. стороча дішло у много европскых популацій к выразному пропаду, котрый ся став іщі масівнїшым в 70. роках. К дуже выразным популачным стратам дішло наприклад в Нідерландах, Белґії, Нїмецьку, на Словеньску але і в Чеській републіцї. Затля што лем в Нідерландах іщі в роцї 1950 гнїздило веце як 10 000 парів, о 40 років пізнїше, в роцї 1990, уж менше як 300. Як головны прічіны бывають споминаны одводнёваня мочарїв а евтрофізація вод. Тыж є чутлива на рушіня на гнїздовисках а в дакотрых областях навеце огрожована ловом. В роцї 2004 была европска популація того виду гадана на 1,5–2,9 міліонів парів.
Біотоп
Гнїздить в густых, высокых, з воды роснучіх тростинках векшый розлогы.
Гнїздїня
Поглавно дозрївать в другім календарнім роцї. Шторік гнїздить 1x аж 2x од мая до септембра. Пары бывають моноґамны, у самцїв была зазначена тыж біґамія ці триґамія, што значіть, же можуть загнїздити такой з 2 або 3 саміцями. Глубоке міскове гнїздо спїтане із быля травы сплїтать сама саміця до густой тростинкы над водов. В єдній зношцї є 4-5 зеленкасто білых, тмаво флякастых яєць великых 22,5 x 16,1 мм. Інкубачна доба тырвать 13–15 днїв, на яйцях сидить лем саміця. Молодята гнїздо опущають по 12–14 днях. У моноґамных парів їх кормлять обомі родічі, поліґонны самцї але помагають з кормлїным молодят лем першій саміцї, затля што решта саміць кормлять свої молодята самы. Є частым гостителём зозулї (Cuculus canorus).
У вольній природї ся дожывать обычайно 2,4 років.
Таксономія
Політіпічный вид з 2 підвидами:
Референції
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Естонія
Естонія (Eesti), офіціалнов назвов Естонска Республіка (Eesti Vabariik) — країна в Европі. Од року 2004 Естонія є членом Европской Унії. Головне місто є Таллінн. Популація — 1 331 796 жытелїв (2022 р.) ; густота популації — 29 жытелїв/км². Теріторія — 45 226 км². B Естонії є офіціална мена Евро.
857
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Рача
Рача - містьска часть головного міста Словеньска Братїславы. Даколи самостатне село. Рача є знама довгыма виноградами і сортов вина Рачаньска Франківка синя.
Катеґорія:Братїслава
1. юл
1. юл — 182. день рока (183. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Шкурат
Шкурат (Шкурат) — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 58 (2001).
Катеґорія:Села Волиньской области
Сінан
Сінан (*1489 — †1588) — турецькый архітектор і інжінїр османьской добы. Націоналностёв Армен або Ґрек.
Катеґорія:Архитекторы
1611
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Уральска сова
Уральска сова (Strix uralensis) є ночный птах з родины сововых. Жыє в Европі і Азії.
Сімона де Бовуар
Сімона де Бовуар (9. януара 1908 – 14. апріля 1986) была французька писателька, представителька екзістенціоналізму. Была дружков Жана-Пола Сартра, прославила ся своїма неґатівныма поглядами на манжелство і одмоганя ся традічных жывотных одношінь. Мала великый вплив на росшырїня еманціпачного руху жен.
1610
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Уральска сова
Росшырїня
Росшыреный є в Европі в їй северній і северовыходній части (Швеція, Фіньско, Побалтя) і в северній части Азії (Росія) аж по Кореу і Японію. Ізолованы популації ся находять в Карпатах і їх близкій околицї і выходній і северовыходній части Алп.
Становища
В середоевропскых условіях ся находять в лїсах над 400 метрів над морём, облюбує головно стары бучіны.
Взгляд
Уральска сова мать довжку тїла дас 60 цм і кус довшый хвіст. Фарбы суть выразно світлы, але є і тмавша варіанта. Тварь є кулята, очі чорнобуры. Самець і саміця суть скоро такы самы, саміцї ростуть до векшой робустности (самець 540-730 ґ, саміця 720-1200 ґ). Сезонны варіанты фарбы не екзістують. Векшынов є актівна як ся зотміть, але обчас ловить і през день.
Хованя
Уральска сова мать дуже характерістічный голосовый прояв: дике „гу-гаугаугау“, респ. „вуугу-гу-гу“ з притиском на першы звукы. Саміця реаґує ґрявком „гее“ або „ве“, припадно (близко коло гнїзда) „хру-хру-хру“. Страву творять мышы і далшы дрібны ссавцї, птахы і хробакы.
Розмножованя
Уральска сова гнїздить в дїрах стромів або старых гнїздах хищів. Саміця зношать 1-5 (звычайно 2-4) білы яйця, на котрых сидить сама по добу 27-34 днїв (в далшых середоевропскых условіях справила в спіднїй половинї росптылу). Молодята кормлять родічі дас 5 тыжднїв, по вылїтнутю їх дас іщі єден місяць прикормлюють. Тыж як далшы совы родічі своє гнїздо упорно хранять перед нежеланыма пришелцями, вынатково нападуть і чоловіка.
Хоснована література
Катеґорія:Сововы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Націоналізм
Націоналізм як модерна колектівна ідеолоґія выник в 18. сторочу і розвив ся передовшыткым в сторочу наступнім. Часточно навязує на патріотізм. Є основаный на термінї нація і дале робить з термінами як наприклад етнос, етнічна приналежность ці народна ідентіта. Націоналізм ставлять на почутю приналежности к єдиному народу (часто звязаный к вымеджености проти іншым народам). Од самого початку быв недїлительнов частёв політічного і сполоченьского діскурзу, політічных доктрін і арґументацій, враховано добы передмодерной, кідь припустиме, же націоналізм свого другу екзістовав і перед 18. сторочом.
Сімона де Бовуар
Катеґорія:Філозофы
Недїля
Недїля є єден із сїм днїв тыждня. Назва дня недїлї походить од не дїляти, бо недїля є традічно святом, коли ся не робить.
Віторок
Віторок є єден із сїм днїв тыждня. Назва дня походить од староруського вторый, што значіть "другый" (спочатку в значіню "другый день по недїлї").
9. апріль
9. апріл — 99. день рока (100. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Думен
Думен быв карный лагер коло мѣста Рахово установленый 20 новембра 1938 на образ нацистичных гитлеровскых лагрох. Установив го новый премьер Подкарпатской Руси Волошин.
Предистория
Мниховска догода (30. септембер 1938) отворила скриньку Пандоры и сосѣды Подкарпатской Руси зачали выступати з териториалными претензиями, опираючи ся при тых на подтримку Германии, котру старали ся зыскати дипломатичныма и иншыма способами. В октобрѣ 1938 Польща, въедно з нацистичнов Германиев, ввела войско и окуповала Тѣшинску область Чехословакии, прилучивши ю ку Польщи як Западно-тѣшинскый повѣт (Powiat cieszyński zachodni). В Жилинѣ представителѣ словацкых партий такой выголосили автономию Словакии (6. октобер 1938). В тяжкой ситуации парламент в Празѣ мусѣв нараз тоту автономию легислативно утвердити, а президент Емил Гаха именовав Йозефа Тиса премьером автономной Словакии. Мадярщина жадала достати етничны мадярскы землѣ и Тисови Мниховска догода нарядила под трема мѣсяцями догварити ся мирно з сосѣдом, што было нереално. По заарештованю Андрея Бродия в Празѣ про Подкарпатску Русь было меноване нове проукраинске правительство з предсѣдником Августином Волошином (26. октобра 1938). Мадярщина жадала вернути собѣ цѣле Подкарпатя (Kárpátalja), жебы одновити историчну границю з Польщов, што было и жаданьем Польщи, котрого ся домогали не лем дипломатично, але и засылаючи терористичны боевы группы зо своих територий. Волошин мусѣв завести строгы мѣры против вонкашного неприятеля и своих политичных противникох в краю. При тому, подобно Тисови, ориентовав ся на взор Германии, не маючи ниякого иншого союзника. З боку Германии достав обѣцяня, же она не допустить захват края Мадярщинов.
Основаня карного лагра Думен
В новембрѣ, децембрѣ 1938 року «Урядовий вістник» Подкарпатской Руси ряснѣе судовыма рѣшенями о конфишкованю накладох и закрытю новинок, котры выступили з критиков власти. Тото была звычайна практика того часу ай во Словакии, ай в протекторатѣ Богемия. Але скоро уже того не было доста, и 18. новембра 1938 А. Волошин подписав роспоряджѣня о заряджѣню на горѣ Думен коло Рахова «концентраційного табора».
Меджи первыма лагерниками было новинарѣ зоз севлюшской новинкы «Тиса» въедно з редактором Василем Сцитовскым, пак священикы, учителѣ и т. п. Часопис «Тиса», по думцѣ правительства, загрожовав «публичный лад та безпеку, як і інші інтереси нашої держави... з окрема зі змісту статей ‘Хлѣба и роботы, а не летучок’» и др... Лагер ся став мѣстом интернованя ай Русинох русинской и русофилской орьентации. Охранну службу в лагру забеспечовали члены Карпатской Сѣчи. Еще еден лагер быв под Свалявов, про западны округы. Прокурор Велико-Березнянского округа жадав сурову кару про газдыню Елизавету Проскопф за ей слова: «Волошин дурный и цѣла влада дурна».
Лагерный режим и резултаты фунгованя
Хоть А. Волошин назвав лагер концентрачным, вызерать на то, же зробив так лем на догоду своему сузерену. В реалности лагер ани здалека не быв подобный нацистичным гитлеровскым. Окремы жерела твердять, же за цѣлый час фунгованя лагра (децембер 1938 — марец 1939) было там до 30 лагерникох, а было им дозволене час од часу выпросити ся и навщѣвити во своих социалных потребох недалеке Рахово.
Референции
Катеґорія:Підкарпатьска Русь Катеґорія:Концентрачны лагры
855
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Актіній
Дость є тяжкый (густота 10,7 г/см3) і барз хімічно актівный. Ёго температура топлїня, найджена експеріментално, 1040±50°С, а температура кыплїня, розрахована теоретічно, близко 3200°С
Містить ся в урановых тай торієвых рудах. Высокотоксічный tпл = 1050 oC, tкип = 3590 oC.
Література
Катеґорія:Хемічны елементы Катеґорія:Металы
Люботїце
Люботїце (по ) є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
Наґіб Магфуз
Наґіб Магфуз (* 11. децембра 1911, Кагіра - 30. авґуста 2006) быв еґіпетьскый писатель романів, носитель Нобелівской премії за літературу за рік 1988.
Катеґорія:Писателе Египта Катеґорія:Нобеловы лавреаты з литературы
Некласіфікованы языкы
Некласіфікованы языкы — языкы, в якых невіджена ґенеалоґічна належность до жадной языковой родины. Сесь стало ся через недостаток інформацій (відомостей) і меншого чісла бадань такых языків. Найбівше знамы приміры — іберськый, вейто, мінойськый язык.
Вірус
Вирус (virus отрова) — штруктура, находяча ся на граници меджи живым а неживым (небунковый организм). Тоты найпримитивнѣйшы вирусы, обсягуючы свою генетичну информацию во формѣ DNA або RNA, векшинов суть уложены в капсидѣ зоз даколько мало протеинох, творячых вирусовый пакунок. Вирусы самы по собѣ не годны ся репродуковати, множать ся лем в бунках вецей высокоорганизованых организмох.
Референции
Катеґорія:Біолоґія Катеґорія:Здоровя і медіціна
1607
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Тамільскый язык
Катеґорія:Языкы
Сінґапур
Сінґапу́р (Singapore; Singapura; ; சிங்கப்பூர், Ciŋkappūr), офіціална назва Сінґапу́рьска репу́бліка — є містьскый островный штат Юговыходной Азії на рівноменнім острові і прилеглых 54 островках коло южной части Малайского півострова. Чісло жытелїв ся ближыть ку 5 міліонам (в роцї 2000 быв 4 117 700, нынї є 5 637 000).
Катеґорія:Міста Катеґорія:КраїныКатеґорія:Южновыходна Азія Катеґорія:Островны штаты
Лучіна
Лучіна є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
853
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Нелсон Мандела
Катеґорія:Політічны лідеры
852
Вмерли
Катеґорія:Рокы
851
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Франківка синя
Франківка синя - сорта червеного вина.
1603
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Гавай (окрес Стропков)
Гавай (по ) є село на Словеньску в окресї Стропков.
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Русиньскый язык за материньскый означіли 288 жытелїв (70,9%).
Сплюшка
Сплюшка (Otus scops) є малый вид совы з родины сововых. Гнїздить в лїстяных і змішаных лїсах, гаях, парках і загородах в дутинах і опущеных великых гнїздах, де кладе 4-5 білых яєць. Жывить ся хробаками, ящурками і малыма птахами. Росте до 19-21цм і в роспятю крыл мірять 51-63 цм. Дожывать ся коло 12 років.
Референції
Катеґорія:Сововы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
850
Вмерли
Катеґорія:Рокы
1602
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Просвітительство
Просвітительство є інтелектуалный рух, жывотне одношіня і філозофічный напрям 18. стороча, якый значів переворот у вывою европского думаня. Просвітительство є одмогавов реакціов на барокову реліґіозіту, против якой ставлять властны средства і можности чоловіка: раціоналізм, лоґіку і гуманізм. Вытворило властны духовны, етічны і естетічны прінціпы, до того часу незнамы, якы зробили базу мімо іншого днешнїм концептам громадяньской слободы тай рівности, демокрації, проґресу і людьскых прав.
Референції
Катеґорія:Просвітительство Катеґорія:Філозофічны рухы Катеґорія:Філозофічны напрямы Катеґорія:Нововік
Нижнїй Верліх
Нижнїй Верліх є село на Словеньску в окресї Свідник.
Азот
Нітроґен (Nitrogenium, N) — хемічный елемент V ґрупы періодічной сістемы елементів з протоновым чіслом 7 тай атомовов масов 14,008. Два атомы нітроґену, зъєдинюючі ся складають молекулу хемічной субстанції азоту.
Азот — ґаз без фарбы, запаху, смаку; ся складать з двоатомных молекул N2. За нормалных условій 1 л азоту важыть 1,25046 ґ, крітічна t° дорівнює —147,16°, малорозчінный у воді. При звычайных условіях азот хемічно малоактівный; при высокых температурах і тиску, при наявності каталізаторів азот утворює сполуки з гідроґеном, металами, оксигеном та ін. В природї азот існує як головна складова частина воздуху.
Жрідла
Катеґорія:Хемічны елементы Катеґорія:Ґазы Катеґорія:Неметалы
Гафіз
Гафіз (Хафіз, Гафез, Гафіз Ш(и/і)разький; літературный псевдонім Могаммеда Шамседдіна або Шамс ад-діна Мугаммада; (асі 1320–1390 Шіраз, Перзія) быв перзькый лірічный поет.
Катеґорія:Поеты
Малі Слівнїк
Малі Слівнїк є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
849
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Нептун (планета)
Катеґорія:Планеты сонячной сістемы
9. новембер
9. новембер — 313. день рока (314. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
1601
Умерли
Катеґорія:Рокы
Сыч воробинный
Сыч воробинный (Glaucidium passerinum) є найменша сова Европы. Мать невыразно буро зафарбленых хырбет з меншыма білавыма фляками і світлов спіднёй сторонов тїла з тмавшыма поздовжныма фляками. Є релатівно невыразный, ловить як ся тміть, лем в часї гнїздїня по цїлый день, але не є барз мильгавый. Як го найдете сидїти на конарях стромів, можете го позоровати цїлком зблизка, та він не втече.
Опис
Сыч воробинный мірять лем 16 цм і роспятя крыл є 34-45 цм. Основна фарба верьхнёй части тїла є тмаво бура з выразныма білыма ці жовтобілыма фляками, спід є світлый з поздовжныма тмавыма смужками. На тмавобурых пірках лїтаня є світле флякованя, котре на крылах творить три аж штири перечны смужкы. Хвіст є тыж тмавобурый, з білыма кінцями пірок і дакілько світлыма перечныма смужками. В порівнаню к тїлу мать малу куляту голову з небарз видительным завоём подобнї як і крижы. Дуговка є жыво жовта, дзёбак восково жовтый, коло корїня зеленкастый, ногы опірены, брудно білы з бурыма фляками, пазуры чорнобуры. Самець і саміця не суть інакшы, молодята лем тмавшы. Лїтаня є вовнкове, в часї гнїздїня лїтать і через день.
Розмножованя
Гнїздо бывать уміщене в старых дїрах стромів. Кінцём апріля ці початком мая саміця зношать 5-6 білых, мягко блищачіх яєць, на котрых сидить сама по добу 28 днїв і молодята кормить дас 6 тыжднїв. Яйця суть кулёвого або поздовжного твару, важыть коло 7 ґ. Яйця суть несены в меджах двох днїв і саміця сидять аж по знесїню послїднёго. Самець ся старать лем о страву. Саміця зіставать в гнїздї і по вылягнутю молодять а їджіня од самця переберать і передавать молодятам. Выведены суть згруба у віку 30 днїв і такой добрї лїтають. Слїдуючі три тыжднї суть іщі ведены родічами. Поглавно зрілы суть в єднім роцї.
Страва
Страву творять дрібны мышы і птахы, місцями і хробакы. Ловить і через день і ловить і дрібны пташкы почас лїтаня. Даколи сі зробить засобы в дутинах стромів. На свої розміры мать силны пазуры і ловить жертвы векшы як він сам.
Росшырїня
Сыч воробинный жыє переважно в тайзї северной Европы і островково і в дакотрых горьскых областях середнёй і южной Европы, як є Шумава, Карпаты, Піренеї і Алпы. Місцями ся находить і в неперерывных лїсах в низшых пологах.
Сыч воробинный є сталый птах, лем горьскы популації на зиму лїтають до низшых полог.
Референції
Катеґорія:Сововы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Завирушка лїсова
Завирушка лїсова (Prunella modularis) є росшыреный птах з родины Prunellidae.
Росте до великости воробля (19,5 - 14 цм), котрому ся дакус до істой міры подобать і взглядом. На векшынї тїла є зароснута бурым пірём, на хырбетї мать выразны тмавы смугы, дорослы мають і інакшы сивосинї фарбы на голові, котры молоды птахы не мають. Обі поглавя суть собі фарбов дуже подобны. Озывать ся звучным острым ціт ціт ціт або цііт.
Завирушка лїсова жере хробакы. Гнїздо з моху постелен травов собі будує добрї скрыте в густых кряках або на шпильковых стромах. Саміцї до нёго потім кладуть 3 аж 5 малых, світло синїх яєць, на котрых сама сидить. Вид ся часто тыж стане жертвов гнїздового паразітізму із боку зозулї.
Референції
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Братїслава
Братїслáва (Bratislava) — головне місто Словеньской републікы. У містї бывать 476 тісяч людей. Місто лежыть на южных выбіжкoх гор Малы Карпаты на ріцї Дунай, тыж гранічіть з Австріёв і Мадярьском.
Танець
Танець є рухова громадна актівіта, дїюча ся переважно за допроводу музикы. Танець може принести лїпшу наладу і тыж є выядрінём чутя танечника, также може быти признаваный за сорту уменя. Умелецькый танець бывать означованый словом балет або тыж сценічный танець ітд.
Братїслава
Історія
Перше ся споминать у 907 роцї.
Танець
Катеґорія:Уменя Катеґорія:Релакс
Алуміній
Алуміній (Al) (алюминий, aluminium, Aluminium) — хемічный елемент III ґрупы періодічной сістемы елементів, ёго протонове чісло 13, односна атомова вага 26,9815. В природї існує єдиный стабілный ізотоп 27Al. Третїй по обсягу елемент (і найроссшыренїшый метал) земной коры, што становить приближно 8% їй вагы.
Жрідла
Катеґорія:Хемічны елементы Катеґорія:Металы Катеґорія:Алуміній Катеґорія:Конштрукчны матеріалы
1600
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Нижнїй Комарник
Нижнїй Комарник (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Русиньскый язык за материньскый означіли 76 жытелїв (42,0%).
Памяткы
Церьков Покровы Пресвятой Богородицї з року 1938 (НКП)
2. юл
2. юл — 183. день рока (184. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Окрес Пряшів
Окрес Пряшів (Okres Prešov) є окрес на Словеньску у Пряшівскім краю. Мать розлогу 934 км² і 161 782 жытелів (2001).
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Пряшівскый край
Малі Шаріш
Малі Шаріш є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
Америцій
Америцій, (Am), радіоактівный метал, родины актіноідів, протонове чісло 95, односна атомова вага 243,13; перше быв сінтетізованый в 1944. В природї ся находить в малій кількості в уранініті (урановій смолцї) і іншых урановых рудах, в котрых ся утворить в резултатї роспаду плутонія. Є елементом з найвекшым протоновым чіслом, якый ся находить в природї. Тыж ся сітентізує в ядерных реакторах при бомбардованю плутонія невтронами.
Література
Катеґорія:Хемічны елементы Катеґорія:Америцій Катеґорія:Металы
Нижнїй Мирошів
Нижнїй Мирошів (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Русиньскый язык за материньскый означіли 115 жытелїв (46,8%).
Мудрость жывота
Жрідла
Тенденції розвоя русиньской літературы в Словакії по року 1989 Катеґорія:Русиньска література
Варакушка
Варакушка (Luscinia svecica) є середнё великый вид співака з родины Muscicapidae. У вшыткых шатах мать выразну надочну смужку і арджаво червены корїня хвоста. Самець мать синє горло, лемоване на сподї чорнов і арджавов смужков, з червеным або білым фляком серед синёй фарбы. Саміцї на горлї мають векшынов лем кресбу з чорных фляків (старшы саміцї і синю фарбу). Гнїздить в северній Европі в бажинах.
Окрес Сабінов
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Пряшівскый край
Варакушка
Референції
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Танзанія
Танзанія (Tanzania) — країна на выходнім берегу середнёй Африкы, взникла споїнём спочатку независлых штатів Танґанікы, лежачіх у рівноменного озера і Занзібару. На северовыходї з нёв сусїдить Кенія, на севері Уґанда, на северозападї Рванда і Бурунді, на западї Конґо, на югозападї Замбіа і Малаві і на югу Мозамбік.
9. октобер
9. октобер — 282. день рока (283. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Гачава
Гачава є село на Словеньску в окресї Кошіцї - околіця. Подля списованя обывательства в року 2011 28,5% валалчан в домашности комунікують русинчинов, котра найвеце приближена ку бесїдї Спіша. Ґрекокатолици чинять 79% обывателїв, а в богослужбах ся поужывать церковнославянчина. Понеже валал ся находить во вышцї 630 м над морём, теплотный роздїл од окресного міста чинить около -5 ступнів Целзія, а огріваня хыж мусить ся зачати уж од септембра.
Одказы
Штатiстічный уряд СР []
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту Катеґорія:Населены пункты Словакии
4. юл
4. юл — 185. день рока (186. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Окрес Свідник
Окрес Свідник (по ) є окрес на Словеньску у Пряшівскім краю. Мать розлогу 550 км² і 33 506 жытелів (2001).
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Пряшівскый край
Павлоград
Катеґорія:Міста Україны Катеґорія:Днїпропетровска область
1598
Референции
Катеґорія:Рокы
Осиф Кудзей
Осиф Кудзей (*24. фебруар 1952) — русинскый писатель, поет, перекладатель и културный дѣятель з Няґова, окрес Меджилаборцѣ. Лавреат Духновичовой (США) и Павловичовой (Словацкого литературного фонду) литературных наград (обѣдвѣ в року 2010).
Животна дорога
Выростав в набоженскы ориентованой русинской родинѣ. Через цѣлы 15 рокы быв активным участником аматерского театру свого села, переважно в фиглярных ролях, одповѣдных его натурѣ. Театер выступовав лем по русинскы диалектом свого села, хоть мав успѣх далеко за его границями, што не все любило ся тогочасным организаторам фестивальох.
Закончив строярско-ставбарску промысловку в Брезнѣ (1969), де зыскав фах токаря. Працовав на фабрицѣ в Меджилаборцях (до 2012). Од року 1994 выступовав в русинскых и грекокатолицкых выданях з куртыма автобиографичныма повѣданями. Од року 2005 сполуредагуе духовны алма­нахы Gregokatolîćkyj rusîň­skyj kalendaŕ и Artos. Пише лемковсков бесѣдов.
В року 2010 за три найновшы зберкы поезий: Мудрость жывота (2008), Байкы-забавляйкы (2008), Байкарёвы думы (2009) — зыскав Духновичову литературну награду.
Творба
Творчость Осифа Кудзея мать два выразны полы. Первый — то духовна литература властна и переклады до русинской бесѣды старославянскых церковных текстох. Другым полом е свѣтска поезия, з котрой найвыпуклѣйшы суть байкы.
Осиф Кудзей автор вельох публикаций:
Референции
Катеґорія:Русиньскы поеты Катеґорія:Русиньскы умелцї
Нижнїй Тварожець
Нижнїй Тварожець (по ) є село на Словеньску в окресї Бардеёв.
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) :
Русиньскый язык за материньскый означіли 112 жытелїв (22,6%).
847
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Медзані
Медзані є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
1597
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Кобылницї
Кобылницї (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
5. юл
5. юл — 186. день рока (187. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Окрес Снина
Окрес Снина (Okres Snina) є окрес на Словеньску у Пряшівскім краю. Мать розлогу 805 км² і 38 924 жытелів (2007). Центром окресу є місто Снина.
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Пряшівскый край Катеґорія:Окрес Снина
Проза
Проза, prosa oratio проста, слободна бесѣда — литературный жанер творчости, росповѣданя, основане на неритмичном (в протикладѣ до поезии) любовольном току умѣлецкой бесѣды. Так ся дасть повѣсти тыж о литературном творѣ або цѣлости прозовых творох даякого писателя, напримѣр: гумореска — курта проза; проза Александра Пушкина.
Проза — еден з трьох основных видох литературной творчости (въедно з поезиов и драмов).
Референции
Катеґорія:Литературны термины Катеґорія:Литературны жанры
846
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Зарянка
Зарянка або тыж ольшанка або малиновка (Erithacus rubecula) є малый птах з родины Muscicapidae.
Хованя
Зарянка жыє цїлорочно сама, а то в лїсах, парках або на загородах, часто і у высшых надморьскых вышках. Любить ся стримовати в кряках і жывых плотах. Барже часто прилїтать і на поораны поля або ся тримать коло дикых пацят, де выдзёбує выорану хробач. Релатівно часто ся обявує і в містах.
Дуже част можеме дякуючі їй росшырености чути курте, часто повторяме „тік“, або варовне „цііі“ ці „цік“. Спів є зложеный з релатівно довгых, дуже звучных і вшелиякых мелодій (посмоть приклад).
Страва
Жывить ся дрібныма хробаками і їх ларвами або павуками, на осїнь у нёй грать важну ролю тыж рослинна страва, найчастїше плоды базы оабо тису. Сама ся найчастїше ставать жертвов хищів.
Розмножованя
В Европі гнїздить од апріля до юла.
Саміця кладе до місковеho гнїзда з моху, листя і травы, уміщеного в дутинах стромів, дїрах, поростах рослин або деревяных будьках у вышцї під 4 м 5 - 6 білых, червено флякастых яєць великости 20 × 15 мм. Шторік мать звычайно 2 зношкы, при стратї єдной з них гнїздить векшынов іщі раз. Інкубачна доба яєць тырвать 13 аж 14 днїв і сидить на них лем саміця. Молодята опущають гнїздо по 12 аж 15 днях. Першы помаранчовочервены пірка на груди ся їм зачінають обявовати по 2 аж 3 місяцях, тыж як дорослы суть зафарблены аж по далшых 3 місяцях.
В природї ся обычайно дожывать єдного рока. Найвысше наміряный вік у зарянкы было 12 років.
Референції
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Гебрейскый язык
Гебрейскый язык (עברית, івріт) — сумарно означує вшыткы вывоёвы варіанты гебрейского языка од старовікой гебрейчіны через біблічну (עברית מקראית івріт мікраіт, тыж לשון קודש, лешон кодеш, „святый язык“) аж по модерну гебрейчіну (עברית חדשה, івріт хадаша), котров ся днесь бісїдує в штатї Ізраіль.
Катеґорія:Языкы Катеґорія:Афроазийскы языкы
Даньско
Даньско (Danmark) — країна в Европі. Мать 5,7 міл. жытелів і розлогу 42,925.46 km2 (без Ґроньска і Фаєрьскых островів) Од року 1973 Даньско є членом Европской Унії. Головне місто Даньска є Кодань. В Даньску є офіціална мена Даньска коруна (DKK).
Референции
Даньско Катеґорія:Европска унія Даньско Катеґорія:Державы НАТО Катеґорія:Дания
7. юл
7. юл — 188. день рока (189. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Валерій Леонтьев
Валерій Яковлевіч Леонтьев (Валерий Яковлевич Леонтьев, 19. марца 1949, Усть-уса) — російскый співанкарь, актор.
Катеґорія:Співаци
845
Вмерли
Катеґорія:Рокы
844
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Матовцї
Матовцї (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
Млинарївцї
Млинарївцї (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
1594
Вмерли
Катеґорія:Рокы
8. юл
8. юл — 189. день рока (190. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
1593
Вмерли
Катеґорія:Рокы
843
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Кечківцї
Кечківцї (по ) суть село на Словеньску в окресї Свідник.
Полога
Кечковцѣ лежать на рѣцѣ Ондава в ей горном току под польсков границьов, од Свидника оддалены о 12 км на сѣверозапад.
История
Перва исторична споминка, в документѣ о збераню даней, датована роком 1527. Традичныма занятями обывательох было земледѣлство и хов добытку. Од половкы XIX. стороча зачала ся емиграция за океан. В року 1892 отворила ся зачаточна школа и зачала ся регуларна выука. В часѣ обох свѣтовых войн село было довжый час з зонѣ фронтовых бойох. В року 1947 на Украину оптовали 76 особы. В року 1950 заведена електрика, в року 1956 зачав ходити автобус.
Мірковце
Мірковце є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
Кечківцї
Герб
На синьом щитѣ зоз трьох зеленых верхох (симбол Словакии) росте золотый стром, а з бочных верхох навстрѣч собѣ скачуть двѣ стрѣберны козы. Авторами герба суть Peter Kónya, Leon Sokolovský a Sergej Pančák, а скомпоновали го подля одбитка печаткы села з року 1867. Композиция симболизуе хов добытку а тыж говорить о походжѣню назвы села од kecske (коза). Герб быв приятый рѣшѣньом сельского уряду ''č. OZ – 1/2006'' 22. августа 2006, ай записаный до гералдичного регистра Словацкой републикы под сигнатуров K – 264/2006.
Обывательство
Зложіня обывательства подля народности (2011 р.) : Русиньскый язык за материньскый означіли 82 жытелїв (36,4%).
842
Вмерли
Катеґорія:Рокы
841
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Северодонецьк
Северодонецьк (Сєвєродонецьк) є місто в Україні, Луганьска область. Находить ся на берегах ріки Сіверський Донець, 120 км по штрасi и 191 км по желüзному путёви уд Луганьска. Жиє тамкы 110 612 жытелїв. Перше ся споминать у 1934 році.
Ухан
Ухан (Asio otus) є середнё великый вид совы з родины сововых бурой і чорной фарбы з характерістічным продовженым пірём коло уха, дякуючі тому здобыв свою назву в много світовых языках.
Ёго природным біотопом суть переважно рїдко зароснуты одкрыты културны країны, через день ся стримує часто в лїсах. Обывать вшыткы контіненты северной півкулї і ізолованы ся находить тыж в Африцї, в своїм ареалї росшырїня притім творить цїлком 4 підвиды.
9. юн
9. юн — 160. день рока (161. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Ухан
Є актівный як ся тміть і в ночі, в зимі через день ся притім часто стримує в меншых ґрупах. В ёго страві ся найчастїше обявують мышы, дякуючі чому є браный за хосенного, але жере тыж і другых ссавцїв, меншы виды птахів і хроабкы. Про гнїздїня найчастїше хоснує опущены гнїзда іншых птахів, де кладе 3-7 світлых яєць.
Опис
Ухан належыть міджі середнё великы виды сов. Што ся тыче великости є зрівнательный з домашнїм голубом (Columba livia f. domestica) або з близкым лелитом (Strix aluco), в порівнаню з ним є але явно тоншый. Довжка ёго тїла чінить 35–40, середнё 38 цм і в роспятю крыл мірять 90-100цм. Вага самцїв колыше міджі 220-305ґ, саміцї мають міджі 260–435 ґ.
Подобно як вшыткы виды сов мать і ухан выїмково вывинутый слух і зрак і свою жертву годен докінце локалізовати в найвекшій тмі. Вызначно му притім помагать асіметрічне уміщіня уховых дутин, коли лїва є выразно высше положена як тота права. Інтересне є тыж то, же зрак мать приспособленый на виджіня на векшы оддалености, причім на близко видить плано, Далшыма ознаками тіпічныма про векшыну сов суть остры пазуры на міцных ногах і острый огнутый дзёбак.
Зароснутый є богатым, дуже мягкым пірём світлой аж тмаво бурой фарбы. Верьхня часть тїла є притім тмавша з вшелияков кресбов, спід тїла є зясь посіяна множеством чорных поздовжных фляків. Ёго характерістічным ознаком суть довгы піря коло ух, котры хоць правда так вызерають, не мають жаден ефект на квалітї слуху. Выразный є тыж ёго поздовжна форма тварї з добрї видительным білым пірём в завою коло жовточервеных оч у формі буквы Х.
Лїтать дуже тихо. Під час лїтаня ся дасть розознати од другых сов по силній голові, довгых узкых крыл і помалого маханя крылами, ёго довгы пірка на голові але явны не суть, як лїтать, тримать їх притиснуты на голову.
Референції
Катеґорія:Сововы Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
9. юл
9. юл — 190. день рока (191. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
Окрес Стара Любовня
Окрес Стара Любовня (Okres Stará Ľubovňa) є окрес на Словеньску у Пряшівскім краю. Мать розлогу 624 км² і 50 684 жытелів (2001).
Катеґорія:Окресы на Словеньску Катеґорія:Пряшівскый край
Мошуров
Мошуров є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.
Генрі Форд
Генрі Форд (Henry Ford; 30. юла 1863, Діньборн, Мічіган, США — 7. апріля 1947, Діньборн, США) — быв амеріцькый інженер и бізнісмен, творця автомобілового промыслу.
Катеґорія:Инженеры Катеґорія:Бизнисмены
Жіліньскый край
Жіліньскый край (по )- є єден з вісем країв Словеньска, котрый лежыть в северній части з центром у Жілінї.
Мать розлогу 6 808,4 км² і 697 502 жытелїв (2009).
Окресы Жіліньского края:
Катеґорія:Краї на Словеньску Катеґорія:Жіліньскый край
840
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Нижня Ядлова
Нижня Ядлова (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
Обывательство
Русиньскый язык за материньскый означіли 64 жытелїв (71,1%).
Арґон
Арґон (Ar) — хемічный елемент з протоновым чіслом 18, та тыж проста субстанція, інертный ґаз, без фарбы і запаху. Уважує ся, же він не вступує в реакції з іншыми елементами, против тому недавно встановлено, же він може ся зъєдинёвати з фторидом бору. Містить ся в атмосферї Земли (1 %).
(Argon; ґрец. αργος— недїялный) Ar — хемічный елемент нуловой ґрупы періодічной сістемы Д. І. Менделєєва, єден з інертных ґазів. Порядкове чісло 18, атомова вага 39,944. Природный арґон складать ся з ізотопів 36Ar (0,337 %). 38Ar (0,063 %), 40Ar (99,600 %); штучно обтриманы радіоактівны ізотопы 35Ar, 37Ar і 41Ar.
Арґон — бесфаребный, ёго молекулы суть єдноатомны; t° кып. — 185,83 °C, t° топ.— 189,3 °C, крітічна температура — 122,4 °C; крітічный тиск — 48 атм. В природї ся арґон находить у вольнім станї і становить 0,933 % (по обєму) воздуху, з якого першый раз го оддїлили в 1894 роцї У. Рамзай і Дж. Релей. В промыслї добывають арґон фракціонованём рідкого воздуху.
Література
Катеґорія:Хемічны елементы Катеґорія:Неметалы Катеґорія:Благородны газы
10. юл
10. юл — 191. день рока (192. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
839
Вмерли
Катеґорія:Рокы
838
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Выходный соловей
Росшырїня
На Словеньску гнїздить лем на выходных частях земли. Обывать невеликый ареал в северовыходній Европі і в середнїй части Азії. Обывать тыж выходнїшы области Европы, згруба од Даньска і Польска а дале на выход. Прелїтный вид зимує в юговыходній Африцї.
Середовища
Прибережны гущавы рік з густым рослиновым штоком, заплавлены поросты верб коло потоків і вогкы лїсикы в одкрытій країнї. Під час міґрації ся обявують і на сухшых місцях.
Ставба тїла
Згора тмаво бурый, на хвостї лем на краях і верьху арджавобурый, на груди і боках сивосивый підклад невыразно флякастый, на спіднїй части білавый. Мать великы тмавы очі.
Бароко
Баро́ко (очівісно з порт. pérola barroca – перла неправильной формы) є умелецько-културный напрям, якый пановав в Европі міджі роками 1600 і 1750. Выник в Італії тай пошырив ся по цїлій Европі і в єй колоніях. Словом бароко ся пак означує і тота епоха.
Выходный соловей
Гнїздїня
Гнїздо выходного соловея є доста умело зготовлене. Сплїтане з травы, корїнків, моху і сухого листя. Бывать уміщене цїлком низко над землёв, або прямо на земли міджі густыма конариками кряків, в былинах, в громадках ріждя, в копі сухого листя або в траві. Яєчок бывать в гнїздї 4 або 5, суть зеленкавы або буры і выжадують 13 аж 14 денне зогрїваня. Самець не бере участь на сіджіню. Такой як ся вылягнуть молодята, помагать їм при кормлїню. Носить їм червы, гусеницї, ларвы хробаків ці слимакы. По 12 днях ся молодята з гнїзда розбігають, але лїтати ся научать аж дакус пізнїше.
Бароко
Походжіня назвы
Найправдоподобнїшый выклад слова бароко є, же походить з портуґалчіны, термін perles baroques ся про перлы неправилной формы хосновав уж початком 16. стороча. В середовікій лоґіцї ся так означовало вшытко напучнїте, набырнїте і смішне. В сїмнадцятім сторочу є зазначене хоснованя понятя „бароковый“ в значіню „тордованый“ (крученый, страпатый). Подобно як означіня много другых слогів было ай бароко назване аж назад і в тім припадї мало тото додатково хосноване означіня пейоратівный надых.
Характерістіку барока як пізного і правила обходячого слогу хосновав в двадцятых роках історік уменя Войтєх Бірнбаум у формулації тзв. „бароковой теорії“.
Выходный соловей
Значіня виду і прічіны огрожіня
Є то секундарный конзумент дрібных безхырбетных жывотных в екосістемах вогкых бережных поростів. Естетічно вызначный своїм співом. Оперед ся їмав на годовлю в клїтках. Вызначный є з културного аспекту, науково є інтересный своїм росшырїнём. Оперед были популації огрожены хапанём співаючіх самцїв, днесь суть огрожены передовшыткым ліквідаціов бережных поростів при управах водных токів і змінами середовищ на зимовищах.
Бароко
Выник барока
Основны черты барокового уменя уж суть ґенетічно положены в ренесанчнім уменю, бо бароко є росшырїнём і додуманём ренесанчных умелецькых тенденцій. В істым змыслї але бароко разом значіть спераня ідеалів ренесанції, бо в собі мать компоненту выходячу в базї із середовікого хрістіаньского думаня. Тота компонента ся выразно проявила передовшыткым по Трідентьскім концілі. Вело к нїй тото, же ся ренесанція, як в уменю так і у філозофії барже скоро по дочагнутю якогось думаного верьху коло рока 1520 зачала істым способым вычерьповати, што вело к вынику тзв. манірізму. Тот але ся выжывав в ґротескности, оптічных ілузіях атп. Выник барока є перекрочінём того статусу, зато же быв (мі. акурат Трідентьскым концілом) формулованый ясный і порозумілый проґрам думаня, што є фактічно оброда хрістіанства.
Выходный соловей
Спів выходного соловея
Выходный соловей є вынятковым співаком. Характерістічне є завершалне сррр, котре є в співі скоро вшыткых самцїв выходного соловея.
Бароко
Референції
Катеґорія:Умелецькы напрямы Катеґорія:Бароко Катеґорія:Нововік
Выходный соловей
Референції
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Нижня Писана
Нижня Писана (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
Вулканічны островы
Вулканічны островы — островы, утворены внаслїдку вывергнутя вулканів у морю. Звычайно кратер вулканічных островів не має форму трубкы.
В практіцї обычайно взникать ряд вулканічных островів, што є верьхнёв частёв вулканічного гребіня, котры ся находять з істов закономірностёв. Гавайскы остроы, Канарьскы островы тыж суть верьхівкы підводных вулканів, піднятых над поверьх океану. Властне утворїня острова ся одбывать в дакілько фазах.
Найбівшым вулканічным островом на Земли є Ісланд.
Катеґорія:Вулканолоґія Катеґорія:Островы Катеґорія:Океанологічна термінологія
Танґаніка
Танґаніка (Lake Tanganyika, Lac Tanganyika, свагілскы Tanganyika) — є озеро во Выходній Африцї на граніцях Демократічной републікы Конґо, Танзанії, Замбії і Бурунді. Векшына ёго розлогы належыть Демократічній републіцї Конґо (45 %) і Танзанії (41 %). Ся находить міджі масівами гір на западній сторонї Великой перекоповой пропадлины. Озеро є найглубше в Африцї і розлогов друге найвекше в Африцї. Обсягує найвеце воды зо вшыткых африцькых озер. Має розлогу 34 000 км².
Референції
Катеґорія:Озера
836
Вмерли
Катеґорія:Рокы
835
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Миколай Ксеняк
Николай (Миколай) Ксеняк (*4. децембер 1933, с. Камюнка, окрес Стара Любовня, Словакия – †1. фебруар 2020, там же) — педагог, русиньскый писатель, байкарь і културный дїятель. Писав о жывотї чоловіка на селї.
Скінчів руську ґімназію в Пряшові і Інштітут руського языка і літературы в Празі. Довгы рокы учів на ґімназії в Ружомберку, а в роках 1968 – 1991 быв і єй директором. В 1981 році здобыв тітул ПгДр. на Універзіті Павла Йозефа Шафарика в Пряшові. Першы свої творы писав по руськы, пізніше по україньскы, але по 1989 р. і зачатку русиньского возроджіня зачав писати своїм материньскым, русиньскым языком.
М. Ксеняк написав цїлый ряд книжок баёк, таксамо віршованых творів, є автором приповідок, радіёпєс, як автор ся реалізовав і на сценї театру А. Духновіча в Пряшові. І хоць є ёго домінантнов темов дротарьство, є выразный главно як байкарь.
Референції
Катеґорія:Русиньскы писателї Катеґорія:Русиньскы умелцї Катеґорія:Педаґоґы
11. юл
11. юл — 192. день рока (193. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать.
О камюньскых майстрах
О камюньскых майстрах - книжка Николая Ксеняка описуюча жывот русиньскый дротарїв. Вышла в роцї 1994.
Жрідла
Тенденції розвоя русиньской літературы в Словакії по року 1989
Катеґорія:Русиньска література
834
Вмерли
Катеґорія:Рокы
Округле
Округле (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.