cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ubugeni bw'aho hambere
Aho hambere
Bashitse Basanga babateguriye igitereko n'imyuhiro yaco maze bakakiganirirako ndetse bagahana n'isango ryo kurekura Umugeni akava mu Ruhimbi.
Muyandi majambo bamuha Inkono bamaze kwimbura.
Ahandi naho Se w'umuhungu yarashobora kuzana umukobwa akamushira mu nzu y'umuhungu wiwe maze wa Muhungu atashe akamusanga munzu Umukobwa yiteguye haraho Umuhungu yacayiruka ngo yatewe ahandi Akaca yemera bakararana arinaho bagira bati Naka yarongoye.
Iyo Se w'umuhungu ahejeje gusaba Irembo bakamwemerera Se w'umukobwa na Se w'umuhungu baca bavana bavuganye umunsi wo gukwa Hama vyose bikaja mu mwiteguro.
Ibijanye n'icuma ca Nyina w'umukobwa nica Musaza w'umugeni ,ivyo bene Umuhungu babirungika Ubugeni bwabaye,Ababangutse babirungika mu minsi irongora Gushingira.
-Amasuka atandatu,Impuzu,Intama zibiri canke zirenga,Imiringa,Amapfundo y'ubuna canke y'ubudede,inyerere,n'ibindi bintu vy'agaciro: Izo nazo zari Inkwano zabadafise Inka.
Iyo Umuhungu yirehereje barabiyaga n'umukobwa bakishimanira maze wa Muhungu agaha Uruvugano wa mukobwa amaze kurutora yaba amwemereye ntiyaba agisubiriye kumubenga.
II Samuweri
Ikigabane ca 20
Ikigabane ca 22
Ikigabane ca 9
Ikigabane ca 17
Ubugeni bw'aho hambere
Aho hambere
Urubanza
Akuki kuka Inka kahabwa uwakoye Inka Kandi karengukanwa n'Abagore bamaze kuja Mungo,iyo ubuki butabonetse Bararondera inzoga iryoshe cane y'inzira mazi yahabwa Abagabo nta Mukobwa ataraja mu Rugo yayinywa.
Bashitse Kwa Bamwana baratuma Intumwa yo kubatangira Bwakeye no gusaba ko Bobakira.Ico gihe abiwabo n'umukobwa baba bateguye ivyicaro n'inzimano vy'umukwe. Bitunganye barabakira bakabereka ivyicaro.
II Samuweri
Ikigabane ca 10
Ubugeni bw'aho hambere
Aho hambere
Ivyo vyose kwari ukugira azogende asa neza ntatukishe Urugo avuyemwo. Niyo ashitse baramwitwararika kugutinya Umugayo.
II Samuweri
Ikigabane ca 7
Gasape
Gasape ni urubuga nkoranyambaga rwo mu Burundi hamwe na serivisi ihuza abantu benshi ku rubuga rwa interineti yashinzwe na ba injeniyeri babiri b'Abarundi Chris Brandon na Perry Saxe Gateka, akomoka mu ntara ya Gitega akaba ari na we washinze radiyo yaho Humuriza FM. Yatangijwe mu murwa mukuru wubukungu wigihugu Bujumbura. Abakoresha batangaza kandi bagahuza ubutumwa. Abakoresha biyandikishije barashobora kohereza, nka, no gutanga ibisobanuro kubyanditse, ariko abakoresha batiyandikishije barashobora kubisoma gusa. Abakoresha bagera kuri Gasape binyuze mumurongo wurubuga cyangwa porogaramu igendanwa igendanwa (“Porogaramu”). Gasape iraboneka mubikoresho bifite umurongo wa interineti, nka mudasobwa bwite, tableti na terefone. Nyuma yo kwiyandikisha, abakoresha barashobora gukora umwirondoro ugaragaza amakuru yabo ubwabo. Bashobora kohereza inyandiko, amafoto, hamwe na mulitimediya bisangiwe nabandi bakoresha bemeye kuba "inshuti" yabo, cyangwa, hamwe nibindi bikoresho byihariye, hamwe numusomyi uwo ari we wese. Abakoresha barashobora kandi gukina imikino, kwinjira mumatsinda rusange yinyungu, kugura no kugurisha ibintu cyangwa serivise kumasoko kandi bakakira imenyekanisha kubikorwa byinshuti zabo za Gasape nibikorwa byimpapuro za Gasape bakurikira cyangwa bakunda.
II Samuweri
Ikigabane ca 13
Gasape
Verisiyo ngendanwa
Gasape yakoze verisiyo igendanwa yurubuga rwayo muri Mata 2021, bituma Gasape ikoreshwa cyane na terefone zigendanwa hamwe na enterineti igendanwa. Iyi verisiyo yemerera abakoresha kohereza, gutanga ibitekerezo, gusangira, kohereza no kwakira ibyifuzo byinshuti, gukina imikino, no kohereza ubutumwa. Iyi verisiyo igendanwa kandi itanga umwanya-shimikiro-nyayo kubakoresha.
Android
Gasape yatangiye gutanga porogaramu ya Android kuva ku ya 5 Ntwarante 2021, yakuweho inshuro zirenga 7000 mu ndwi yayo ya mbere. Gasape yongeyeho ubushobozi bwo kuvugurura amakuru ukoresheje ibimenyetso bya "gukuramo hasi" no gupakira amakuru menshi ukoresheje "gukurura".
Urubuga
Nyuma yo gukora konti yubuntu, abakoresha Gasape barashobora guhitamo urupapuro rwumwirondoro wabo, aho bashobora kohereza ubuzima bwabo ubwabo ninyungu zabo, kohereza imiterere yimiterere, kohereza amafoto, no kohereza no kwakira ubutumwa. Hariho kandi uburyo bwo kuzamura abanyamuryango kumafaranga ya buri kwezi cyangwa yumwaka, atuma abayikoresha babona ibyo abandi bakoresha baherutse kureba umwirondoro wabo, mubindi bintu byiyongera nko kongera inyandiko kugirango bagere kuri benshi. Rubanda no kubona agakarita ko kugenzura. . Barashobora kandi gutondekanya videwo kubantu benshi bareba, bakunzwe cyane, kandi bakunda, kandi bakohereza inshuti zabo impano.
Intumwa
Gasape Messenger ni serivisi yohererezanya ubutumwa ihuye na konte yumukoresha wa Gasape kandi ubutumwa burahita buhuzwa kurubuga rwabakiriya bose. Iyemerera abakoresha kohereza ubutumwa nijwi, guhamagara amajwi na videwo, no gusangira amashusho, inyandiko, aho ukoresha, nibindi bikoresho.
II Samuweri
Ikigabane ca 4
Ikigabane ca 16
Ikigabane ca 8
Ubugeni bw'aho hambere
Aho hambere
-Inanga,Inkono,Inaga: Izo nazo zari Inkwano zaba nyarucari bakenye cane izo nazo zatanga kenshi Abatwa.
II Samuweri
Ikigabane ca 6
Ikigabane ca 12
Ikigabane ca 18
Ikigabane ca 24
Ubugeni bw'aho hambere
Aho hambere
Hama kandi kubatunzi binka barakwa Inka zibiri canke zirenga.
Iyo ivyo vyose biheze Se w'umuhungu yaronse iyo aja gusabira Umuhungu wiwe yaritegura akaja Gusaba Irembo iwabo n'umukobwa kuko yamusabira irembo imbere yuko Amukwera.Rero ico gihe uwari Umuranzi yaraja gusaba indagano yuko bo bonana Bamwana na Se w'umuhungu,kuko caba ari naco gihe co kubonana rero iyo urwo rugo baba bari mu ruhimbi bavuga izina ryuwo bashaka gusaba kugira ngo ntibazohave batanga uwo badashaka,Bararondera Inzoga(Bière de la banane) 2 canke 3 zo kuvugirako ijambo.
Ubwoko bw'Inkwano:
Gasape
Intumwa
Usibye ibiganiro bisanzwe, Intumwa ya Gasape yemerera abakoresha guhamagara kugiti cyabo no mumatsinda, ijwi na videwo. Porogaramu yayo ya Android ikubiyemo "Chat Heads" igizwe nudushushanyo twerekana amashusho agaragara kuri ecran utitaye kuri porogaramu ifunguye, ibiganiro birangirana na enterineti kandi bifite uburyo butuma abakoresha basangira amafoto na videwo muburyo bw'inkuru. . hamwe n'inshuti zabo zose, ibirimo birashira nyuma yamasaha 24. Porogaramu y'abakiriya ba Gasape Messenger ikora kubikoresho bigendanwa ukoresheje sisitemu y'imikorere ya Android.
II Samuweri
Ikigabane ca 1
Ubugeni bw'aho hambere
Aho hambere
Bagejeje Aho Se w'umukobwa yarakura Se w'umuhungu bagasoma ubwambere hagasubira Abashingantahe mu nyuma bagasukira ku nzato Abagore n'abaje bikoreye,Banyoye bagejeje hagati nyene urubanza yarafata akanya kuko ijambo ryo yaba arisanganywe, Hama amajambo akavugwa na Se w'umuhungu na Se w'umukobwa bakumvikana, hakagera  n'ijambo ryabo mu muryango ayo majambo amaze guhera niho babona kuzimana ibijanye n'Imfungurwa,Se rugo akabona kubaterekera ndetse nuwazanye inka akabona gusaba Akuki kuka Inka.
II Samuweri
Ikigabane ca 14
Ubugeni bw'aho hambere
Aho hambere
Uko Niko Ubugeni bwaho hambere bwagenda kuva kuntango gushika aho Umukobwa ashika mu Rugo.
II Samuweri
Ikigabane ca 3
Ubugeni bw'aho hambere
Aho hambere
-Inka: Ku Bami n'Abaganwa bakwa Iraro ry'Inka uwukenye yatanga Inka Cumi.
Baca babazimana Bakabazanira Umukwata w'Inzoga n'imikenke idaciye Epfo na Ruguru iri ku nkoko Nziza Ivyo babibaha imbere yuko baterekera.
Igihe co kumuha Inkono kigeze yaba amaze amezi atatu canke arenga atitekera bompi be n'umugabo batekerwa na Inabukwe,bakazomuha Inkono yiwe bamaze kubana yamenyereye. Nk'akarorero aje barimye ibiharage vy'Impeshi canke vy'Agatasi, yatangura kwitekera aruko ivyo barimye vyeze.
Abashingantahe bakuru Imbere Abapfasoni n'abaje bikoreye inyuma.
II Samuweri
Ikigabane ca 21
Ubugeni bw'aho hambere
Aho hambere
Izo zari Inkwano zaho Hambere
Mu majambo rero yavugwa yari nayabayabaye kuko ahanini kwari ukwiginana.Iyo baje bwije nokurara bararara mugihe co kuzinduka barasezera ninaho babaha Akuki kuka Inka.
Iyo rero ivy'inkwano bimaze gutungana Abantu rero baraheza bakitegura maze bagahava bakaja gusaba, Bararungika Indagano barikumwe na Bamwana bakarondera Abikorezi,hanyuma bakazirema umutwe inka ikazigendera imbere yimirijwe n'umushingantahe w'Igicocoro,haraba n'umuntu ayigira imbere akagenda arayihamagara.
II Samuweri
Ikigabane ca 23
Ikigabane ca 5
Ikigabane ca 15
Ikigabane ca 47
Yozefu ashikana ab'iwabo kwa Farawoni
Ubugeni bw'aho hambere
Aho hambere
Se w'umuhungu yasanga bamuteguriye Intebe y'umukwe. Mu gihe bamaze kubazimana Se w'umuhungu yaratangura akavuga ijambo ryo gusaba Irembo Hama Se w'umukobwa akamwishura rero iyo bamushimye barabaherekeza bakabatekerera n'umubindi wa 3 wo kw'ivuna akanyota.Iyo bamwanse hoho no kumuherekeza ntibamuherekeza.
Ikigabane ca 47
1 Yozefu agenda rero kubimenyesha Farawoni amubwira ati: «Data na benewacu bashitse bavuye mu gihugu ca Kanahani, baje bazanye ibitungwa vyabo bitobito na bininibinini, n'ivyo batunze vyose; ng'abo mu ntara ya Gosheni.» 2 Hanyuma atora abantu batanu muri benewabo, abashira imbere ya Farawoni. 3 Farawoni abwira benewabo na Yozefu ati: «Umwuga wanyu ni uwuhe?» 4 Bishura Farawoni bati: «Abasavyi bawe ni abungere; uko turi ubu ni ko na ba sokuru bacu bari. Twasuhukiye muri iki gihugu, kuko ibitungwa bitobito vy'abasavyi bawe ntivyari bigifise ubwatsi, kuko ikigoyi kiriko kirayogeza igihugu ca Kanahani. None rero, kundira abasavyi bawe babe mu ntara ya Gosheni.» 5 Farawoni abwira Yozefu ati: «So na benewanyu baje iwawe. 6 Igihugu ca Misiri kiri imbere yawe, gererera so na benewanyu ahantu heza cane mu gihugu, bibere mu ntara ya Gosheni. Niwaba uzi ko muri bo harimwo abantu b'intwari, urabagira abakuru b'ubusho bwanje.» 7 Yozefu azana se wiwe Yakobo, amuhagarika imbere ya Farawoni, Yakobo ahezagira Farawoni. 8 Farawoni abwira Yakobo ati: «Imisi y'ubuzima bwawe ingana iki?» 9 Yakobo yishura Farawoni ati: «Imisi y'imyaka maze ndi inyambukira ni imyaka ijana na mirongo itatu. Kandi iyo misi y'imyaka y'ubuzima bwanje na yo nyene yabaye mike kandi mibi, kandi ntiyashikiriye imisi y'imyaka y'ubuzima bwa ba sokuru mu misi bamaze ari inyambukira.» 10 Yakobo ahezagira Farawoni, arasohoka ava imbere ya Farawoni. 11 Yozefu aragerera se wiwe na benewabo, abaha itongo mu gihugu ca Misiri, ahantu heza cane mu gihugu, mu ntara ya Rahemesesi, nk'uko Farawoni yari yabitegetse. 12 Yozefu atekerera se na benewabo n'abo mu rugo kwa se, abaha ibifungurwa akurikije uko abana bangana.
13 Ivyokurya birabura mu gihugu cose, kuko ikigoyi cagishegeshe cane. Igihugu ca Misiri n'igihugu ca Kanahani vyari vyasinzikaye kubera ico kigoyi. 14 Yozefu yegeranya amafeza yose yari mu gihugu ca Misiri n'igihugu ca Kanahani, mu kugurisha ingano, araheza arunda ayo mafeza yose mu ngoro kwa Farawoni. 15 Amafeza arabura mu gihugu ca Misiri no mu gihugu ca Kanahani. Abanyamisiri bose baza kwa Yozefu bamubwira bati: «Duhe ivyokurya. Ni kuki twokugwa imbere kubera ubukene bw'amafeza?» 16 Yozefu abishura ati: «Nimumpe ibitungwa vyanyu, kugira ngo ndabahe ivyokurya, tubiguze ibitungwa vyanyu ko amafeza yakenye.» 17 Bazanira ibitungwa vyabo Yozefu, na we abaha ivyokurya babigujije amafarasi, ibitungwa bitobito n'ibitungwa bininibinini hamwe n'indogobwe. Uyo mwaka arabasumisha ivyokurya, babigujije ibitungwa vyabo vyose. 18 Uyo mwaka uheze, baza kwa Yozefu mu mwaka ukurikira bamubwira bati: «Muhanyi, ntitwoguhisha ko amafeza yabuze, kandi ko ubusho bw'ibitungwa bwegukiye wewe databuja; nta kigisigaye imbere yawe Muhanyi atari imibiri yacu n'amatongo yacu. 19 Ni kuki twokugwa mu maso, twebwe n'amatongo yacu? Tugure, twebwe n'amatongo yacu, uheze uduhe ivyokurya; hanyuma twebwe n'amatongo yacu duce tuba abaja ba Farawoni. Duhe imbuto, kugira ngo tubeho ntidupfe, amatongo ntazoheza ngo acike amashamba.» 20 Yozefu agurira Farawoni isi yose ya Misiri, kuko Umunyamisiri wese yagurisha itongo ryiwe, kubera ikigoyi cari kibarembeje. Gutyo amatongo yegukira Farawoni. 21 Abantu abimurira mu bisagara, abakura mu mpande zose z'igihugu ca Misiri. 22 Ariko Yozefu ntiyaguze amatongo y'abaherezankuka, kuko hariho umugabane Farawoni yabageneye; nkako bafungura ivyo Farawoni yari yabageneye. Ni co gituma batagurishije amatongo yabo. 23 Yozefu abwira abantu ati: «Uyu musi nabaguze, mwebwe n'amatongo yanyu, mwegukiye Farawoni. Ng'iyo imbuto mbahaye, murateragire amatongo. 24 Nihagera ko mwimbura, muzocagurako ica gatanu, mugihe Farawoni, musigarane ibindi bice bine vy'uguteragira imirima n'ugufungura mwebwe n'ababa mu mazu yanyu, n'abana banyu.» 25 Bavuga bati: «Uraturokoreye ubuzima; ese databuja yoturaba ryiza, natwe tukaba abaja ba Farawoni.» 26 Yozefu ashinga itegeko rikurikizwa n'uyu musi mu gihugu ca Misiri ko ica gatanu bagiha Farawoni. Amatongo y'abaherezankuka gusa ni yo atafatwa n'iryo tegeko, ni co gituma ategukiye Farawoni.
Inyifato ya Yozefu mu gihe c'ikigoyi
Yakobo araga
27 Isarayeri agerera mu gihugu ca Misiri, mu ntara ya Gosheni, Abanyisarayeri barahiganzira, baraharondokera, barasasagara cane. 28 Yakobo amara imyaka icumi n'indwi mu gihugu ca Misiri; imisi Yakobo yamaze, imyaka y'ubuzima bwiwe ni ijana na mirongo ine n'indwi. 29 Imisi y'ugupfa yegereje, Isarayeri ahamagara umuhungu wiwe Yozefu amubwira ati: «Ninaba nogira iteka mu maso yawe, shira ikiganza cawe munsi y'ikibero canjea, ungirire ubuntu ntumpemukire; ndagusavye, ntuze umfube mu Misiri, 30 unkundire nzoryame hamwe na ba sokuru, uzonkure mu Misiri, umfube mu ruhafu rwabo.» Amwishura ati: «Nzogira nk'uko ubivuze.» 31 Na we avuga ati: «Ndahira.» Yozefu aramurahira, Isarayeri aca yunama ku mutwe w'uburiri bwiwe.
Ingoma
Inda: inda ní hagatí na hágatí kūngoma upȋmye kuva epfó (kumano) kugeza rugúru(k'uruhănga);
Harihó ingoma irongôra izĭndi bītá Inkĭranya, hakaba na zírya ngoma níni bītá ibishíkizo, n'íngoma ntôntó bītá amashāko. Izo ngoma rēró zibāzwa cāne cȃne mu gitī citwá Umuvúgāngoma, n´íkĭndi cītwá umusȃvé.
Icāhi: icāhi ní urushȃto rw'ȋnká cāne cȃne ishūri babāmbíra(bakaníra) hējuru kurí cȃgití bĭmba kimezé nk'ȋsékuro, icāhi nínacó bavuzá (bakubítakó);
Ingoma ní igicúrarāngīsho gikorȇshwa mubijȃnye n'ȋntȃmbo n'úmuzikí kavukíre kăndi gifisé agacȋro gakoméye cāne murí kăhise k'úburŭndi.
Mu Burŭndi dufise intȃmbo nyĭshi zitāndúkānye kăndi zitēyé igomwe zitāmbwa ná böse abakurú n'ábató. Intȃmbo dusānga zíkomōka mu mihȋngo itāndúkānye y'ígihúgu aríko Ingoma níco gikórēsho gihāmbȃye cāne mugihúgu c'Úburŭndi kăndi ninayó izwí nka mpūzamakūngu uburŭndi bwīsȃngije (icó bītá umurisho w'íngoma).
Umucȋsho: umucȋsho ni ahó icāhi giheréra hajīshé nk'úrugorí;
Kw'īgenekerezo ryā 25 Gitugútu 2017, Umukurú w’ígihúgu Pētéro NKURÚNZĪZÁ yashíze umukóno kw’ītégeko ribuzá abāntu b’ígitsína goré kuvúza ingoma, barekurirwa gusa gutȃmba intȃmbo z’íkirǔndi z’ábĭgeme ziherékeza umudīho w'íngoma.
Urugorí: urugorí ni ahāntu hēpfó y'ȋndásāgo hajīshe nk'úrugorí nyéne;
akarānga hamwé na kăhise k'íngoma z'úburŭndi:
Igitúma abĭgeme batarekúriwe kuvúza ingoma:
Ibihĭmba bigizé ingoma:
II Abami
Ikigabane ca 7
Ikigabane ca 10
Ingoma
Indásāgo: indásāgo ní ahāntu harí hāmpănde y'ȃmȃso haboneka umȇnga ni utugozí tubiri;
II Abami
Ikigabane ca 2
Ikigabane ca 22
Ikigabane ca 16
Ikigabane ca 23
Ikigabane ca 6
Ingoma
Murí kíno gihe ingoma iracȃfíse agacîro aríko sí cāne nka kêra. Ndetsé ahó kibēréye igicúrarāngīsho kāmá uburŭndi bwīhárije hăcīye háboneka n'îtégeko rizigěnga ndetsé ryăranashízwekó umukóno.
II Abami
Ikigabane ca 21
Ingoma
Integé: ni mūsí y'úmubábo ahó babá bȃgabanije bakamera nk'úwusôngora kugírango ingoma ihagárarire ahāntu hatôyá;
Murí kíno gihe ivyo bití bisa níbiríko birahóna. Amashāmba y’í Burŭndi nayó ubu arakīngiwe, kurōnka igití c’úmuvúgāngoma ntivyōróshe, iyó kibonétse kigurwa amaherá atarí maké.
II Abami
Ikigabane ca 13
Ingoma
Ino: ino ní hāsí ahó ingoma ihagárarira.
Umukŏndo: umukŏndo ní hēpfó gatôyá ugômba ushiké kumubábo w'íngoma, nkûkó bisānzwé bímeze k'umūntu umukŏndo uri kūnda y'íngoma.
II Abami
Ikigabane ca 1
Ingoma
Kuva kw’īgenekerezo ryā 20 gushika kuryā 26 Munyōnyó 2016 ubushikirangānji bw’úrwāruka, inkino n’ímicó kāmá búhagarikiwe n’úmukurú w’ígihúgu bwăratȗngānije indwi yaháriwe ingoma z’Úburundi.
II Abami
Ikigabane ca 8
Ingoma
Kěra ivyo bití bikórwamwó ingoma wasȃnga arí ibití vy’íngānzamarūmbo, cānké bigeréranye. Ivyo vyăvāna n’íngoma bakenéye iyó arí yo. Bărahéza bakabíca mu mashāmba yó mū ntȃra zā kirimiro, eka nó mu bibira nk'Îtêza mu Kayānza n'áhăndi. Kubêra ivyo bití vyăcībwa n’abáke kubêra ingoma zităvuzwa na bênshi, ivyo bití vyărarônka umwănya wó gukúra nêzá bikaba biníni kuburyó buhāgíje bikabona kuvamwó ingoma nzīzá, níni cānké igeréranye bívānye n'íngano y'íngoma bashāká gukana.
Amezi y'umwaka
Ukwezi kw’umunani ni Myandagaro. Ni ukwezi amahonda aba yandandagaye kandi inka ziba zandagaje ibishakara. Caba ari igihe baba baraciye amasaka bagaca baziha ibishakara zikavyandandagaza.
Insiguro ya buri kwezi:
Ukwezi kwa kabiri ni Ruhuhuma ariko bita kandi Kabozambuto ni ukwezi kw’imvura nyinshi irimwo umuyaga ikagwa ihuhuma.
Ukwezi kw’icumi ni Gitugutu gitugutana imvura n’izuba. Ni ukwezi wasanga imvura ari nyinshi n’intuguta.
Ukwezi kw’icenda ni Nyakanga kangaza imbwa. Ni ukwezi kwagwamwo imvura y’igisagura bita intsindagirabigega ni na kwo basizamwo.Muri ukwo kwezi haba izuba ryinshi n’inzara kuko ivyo baba barejeje mu kwezi kw’indwi n’ukumunani baba barabimaze bakwita kandi Karangazagisabo.
Ingoma
Uruhănga: uruhănga ní kuruhănde rwó hēpfó gatôyá y'ímbigá aríko kucāhi nyéne;
II Abami
Ikigabane ca 14
Ikigabane ca 3
Ingoma
Ubwămi: ubwămi ní hagatí na hágatí kucāhi arí nahó kĕshi umurisho utūmbȇra bárikó bávuza ingoma;
II Abami
Ikigabane ca 5
Amezi y'umwaka
Ukwezi kwa gatanu ni Rusama. Ni ukwezi usanga imvura igwa isamirana ku murambi umwe ku wundi hakaba hariko haraka izuba ukaza ubona isimbiye kuwundi ikagwa imakura.
II Abami
Ikigabane ca 25
Amezi y'umwaka
Rusama:
II Abami
Ikigabane ca 20
Amezi y'umwaka
Ukwezi kwa mbere ni Nzero. Nzerere kwari ukwezi abantu bazerera baja gusuma, kwari ukwezi kandi babibamwo amahonda.
Ingoma
Ukŭngene ingoma ibonéka:
Umubábo: umubábo ní umurōngo bacá hēpfó y'úmukŏndo w'íngoma, umubábo wōgereranywa nka bwȃ budéde bwó mūnda abākȇra bămbara mūnda;
II Abami
Ikigabane ca 4
Amezi y'umwaka
Ndamukiza:
II Abami
Ikigabane ca 19
Ikigabane ca 11
Ingoma
Inyamayakíbizí: inyamayakíbizí iri mūsí y'íntegé hēpfó gatôyá;
II Abami
Ikigabane ca 9
Amezi y'umwaka
Nyakanga:
Ingoma
Urwo rushȃto barubohera kūmāmbo bāshīnze kūmbigá (impérāmpéra) hamwé bābāzá, izo māmbo nīzo bītá amabȇre y'íngoma.
Ingoma ibāzwa mugití cītwá umuvúgāngoma,umurehe,umuremera,igikuyu,umusave n'umuhumure băretse kigakúra kikaba kiníni cāne hāma bakacȋcira bagahéza bakakibāza.
Amezi y'umwaka
Gitugutu:
Ikigabane ca 50
Ifubwa rya Yakobo
Amezi y'umwaka
Ukwezi kwa kane ni Ndamukiza. Ni ukwezi usanga imvura ari nyinshi cane inzuzi zikuzura kuburyo utashobora kuja kuramutsa incuti zo hakurya uri hakuno. Ubonye umuntu waca uvuga uti: “Urandamukiriza abo hakurya.” Ndamukiza riboneka uko.
Amezi y’ici, na yo ni ane: Rwero (Ruheshi), Mukakaro, Myandagaro na Nyakanga.
Ayo mezi uko ari 12 arafise insiguro n’ico yerekana nk’uko tubandanya tuvyiganigwa na Ntahokaja.
Biratangaje ukuntu usanga Abarundi bari bazi ibihe, buri kwezi bakamenya ikiramukiwe gukorwa icarico. Usanga bamenya umurimo uramukiwe kandi batavyumvikanye bose ariko ibikogwa bakabikorera igihe kimwe. N’ukubona baramenya ukwezi bagezemwo, vyari bitangaje cane.
ivy’amezi nk’uko tubisanga mu gitabo citwa “Imigenzo y’Ikirundi”.
Ayo mezi yari icumi n’abiri akigaburamwo imice ibiri. Hari amezi y’agatasi n’amezi y’ici. Amezi y’imvura ni umunani: Gitugutu, Munyonyo, Kigarama,Nzero, Nyamagoma (Ruhuhuma), Ntwarante, Ndamukiza, Rusama.
Nzero:
Ingoma
Ingoma yabȃzwa mugití cītwá Umuvúgāngoma bakakibāza nk'ȋsékuro aríko bakacīmba(bagatóbora) kugera kure cāne gusumba ukó babāzá isékuro, hānyuma hējuru bagafukīsha urushȃto rw'ȋnká cāne cȃne rw'ibuguma ivyaye nka kabiri canke karenga kukó arírwo rwătuma ikómera bagaca bárwīta Icāhi.
Amezi y'umwaka
Ukwezi kw’indwi ni Mukakaro. Ivyatsi biba bikakaye vyumye. Muri ico gihe baba bariko batema amahonda, haba kandi ari mw’iyera ry’ibiharage n’ubushaza.
II Abami
Ikigabane ca 17
Ikigabane ca 12
Amezi y'umwaka
Mukakaro:
Ukwezi kw’icumi na rimwe ni Munyonyo inyonyora ingamba z’ibiharage. Ni ukwezi usanga ingamba z’ibiharage zaravye hagaca hagwa imvura izinyonyora bikarabuka.
Ukwezi kwa gatatu ni Ntwarante. Kurangwa n’iyimbura ry’ibigori, imyungu, n’ibindi. Bimwe bagenda babitengatiye bikoragurika batabona uko bari bubishikane imuhira, umuntu akibaza ati: “Ntwara nte?”
Ni ukwezi kw’icumi na kabiri. Ni ho usanga inka zihaze ubwatsi zikagaramanga kuko zihaze umuyonga, amapfizi akirirwa arivuga. Twisunze ayo mezi turabonako ibihe vyaba bihuye neza n'ayo mazina y'amezi.
Ingoma
Mumicó n'ímigēnzo y'íkirŭndi abĭgeme ntíbarekúriwe kuvúza ingoma kukó umwāmbaro w'ábatīmbo(abavúza ingoma) usa núwěrekana ibihĭmba bimwé ná bímwe vy'úmubiri nkó mugikiríza ivyo bikaba arí ikizíra kubĭgeme, kăndi umwāmbaro w'ábatīmbo hari nȃhó ushobóra gukényuruka iyó baríko barȃtamba ivyo rēró bíbāye k'umwĭgeme kōba arí akamăramāza imbere yábāntu ikĭndi nacó kubȇrakó ingoma ifisé ibihĭmba vyītíranwa n'úmwĭgeme nkȗkó vyāndítse harugu murȋco gihe vyōba arí akamăramāza mugihe umwĭgeme yōvuzá ingoma kuk                              kwōba arí nk'úkwĭvuza.
Ibȇre: ibȇre ní imāmbo bashīngá impéra bakaboherakó (bagakanirakó) icāhi, ibȇre ninaryó bakūnzé gufáta mugihe baríko baratérura ingoma cānké igihe bayiterúza amȇnyo bárikó baratȃmba umurisho w'íngoma;
Amezi y'umwaka
Myandagaro:
Ingoma
Amȃso: ni intóboro z'ȃhó bătoboye icāhi kugírango bakané ingoma;
Amezi y'umwaka
Abarundi bo hambere ngo bari baciye ubwenge, kuko bashobora kurimbura umwaka bakamenya aho utangurira n’aho uherera. Umwaka umara amezi cumi n’abiri. Abarundi mu kuyaharura bafundika imigozi. Mu ntango z’umwaka bakagira amafundo cumi n’abiri, ukwezi guheze bagaheza bagaca ipfundo rimwe gushika ayo mapfundo aheze, gutyo bakamenya ko umwaka uheze.
Ruhuhuma:
Ruheshi:
I Abami
Ikigabane ca 12
II Abami
Ikigabane ca 18
I Abami
Ikigabane ca 3
Ikigabane ca 14
Ikigabane ca 17
Amezi y'umwaka
Ntwarante:
I Abami
Ikigabane ca 11
Ikigabane ca 22
Ingoma
Kuva kěra narīndi ingoma yarí Ifíse ikibănza gikoméye mu buzima bw’Ábarŭndi. Ingoma ivúze aho hāmbere hahisé yabá ifíse icó isigûye nȃho ubu ataríko bikimezé, kukó murí kíno gihe zivuzwá ahárihó höse.Mu bisȃnzwe ziri imicé itatu, zigatāndukāna bívānye n’úbuníni bwȃzo, n’ákamaro kȃzo mu gihe baríko bázivuza.
Amezi y'umwaka
Kigarama:
Ikigabane ca 50
Amaherezo ya Yozefu
Ingoma
Ukŭngene ingoma ikogwá (ibāzwá):
I Abami
Ikigabane ca 13
Amezi y'umwaka
Kubw'abarundi baho hambere:
Ingoma
Incorogo: incorogo ní udutóboro tumezé nk'ȃmȃso aríko turí impéra ahó icāhi giheréra;
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 10
Ikigabane ca 18
Ikigabane ca 2
Ikigabane ca 7
I Abami
Ikigabane ca 7
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 30
Ikigabane ca 16
Ikigabane ca 33
Ikigabane ca 25
Ikigabane ca 17
I Abami
Ikigabane ca 16
Ikigabane ca 2
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 15
Ingoma
Imbigá: imbigá ni impéra nȋmpera kūngoma aríko kūmpănde zó hējuru, imbigá kūngoma nicókimwé nímbigá zíbĭndi bīntu vyӧse;
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 5
Ingoma
thumb|ingoma thumb|ingoma z Uburundi
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 6
I Abami
Ikigabane ca 21
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 34
Yehoshuwa
Ikigabane ca 13
Amezi y'umwaka
Umwaka usanzwe ugizwe n'amezi icumi n'abiri(12).
Yehoshuwa
Ikigabane ca 17
I Abami
Ikigabane ca 10
Yehoshuwa
Ikigabane ca 23
Ikigabane ca 15
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 23
Yehoshuwa
Ikigabane ca 21
Amezi y'umwaka
Munyonyo:
Yehoshuwa
Ikigabane ca 6
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 29
I Abami
Ikigabane ca 20
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 11
I Abami
Ikigabane ca 4
Ikigabane ca 19
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 22
Ikigabane ca 26
Ikigabane ca 4
II Abami
Ikigabane ca 15
Yehoshuwa
Ikigabane ca 22
Ikigabane ca 14
Ikigabane ca 11
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 27
Yehoshuwa
Ikigabane ca 24
Ikigabane ca 9
I Abami
Ikigabane ca 9
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 14
Ikigabane ca 32
Ikigabane ca 3
I Abami
Ikigabane ca 15
Ikigabane ca 5
Yehoshuwa
Ikigabane ca 8
Ikigabane ca 18
Ikigabane ca 2
Ikigabane ca 7
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 13
Ikigabane ca 8
Yehoshuwa
Ikigabane ca 20
Ikigabane ca 3
Ikigabane ca 16
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 28
I Abami
Ikigabane ca 18
Yehoshuwa
Ikigabane ca 5
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 12
I Samuweri
Ikigabane ca 1
Yehoshuwa
Ikigabane ca 4
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 31
I Samuweri
Ikigabane ca 2
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 20
I Samuweri
Ikigabane ca 24
Ikigabane ca 3
Ikigabane ca 15
Ikigabane ca 28
Ikigabane ca 14
Ikigabane ca 8
Ikigabane ca 27
Ikigabane ca 16
Ikigabane ca 29
Ikigabane ca 17
Ikigabane ca 18
Ikigabane ca 5
Ikigabane ca 21
Ukwibutsa amategeko
Ikigabane ca 24
I Samuweri
Ikigabane ca 4
Ikigabane ca 10
Ikigabane ca 50
15 Benewabo na Yozefu babonye ko se yapfuye, bavugana bati: «Kumbure Yozefu azotwanka, adusubirize mu ndumane inabi yose twamugiriye.» 16 Batuma uwuja kubwira Yozefu ati: «So wawe atarapfa, yatanze itegeko ati: 17 Muze mubwire Yozefu muti: Turasavye ugire ikigongwe ku bugome bwa benewanyu no ku gicumuro cabo, kubera inabi bakugiriye. Ubu rero, turagusavye, nugire ikigongwe ku bugome bw'abasavyi b'Imana ya so wawe!» Yozefu aca ararira babimubwiye. 18 Benewabo bagenda gukubita inkoro hasi imbere yiwe, bavuga bati: «Turarengutse, turi abaja bawe.» 19 Yozefu na we ababwira ati: «Ntimutinye! Mbega, ndi mu kibanza c'Imana? 20 Mwebwe mwiyumviriye kungirira nabi, ariko Imana yiyumviriye guhindura iyo nabi mu neza, kugira ngo irangure ibi biriko biraba uyu musi ngo abantu benshi babeho. 21 None rero, ntimutinye, nzobatunga, mwebwe n'abana banyu.» Arabahumuriza, abayagira iribashika ku mutima. 22 Yozefu aguma mu Misiri, we n'umuryango wa se wiwe. Yozefu amara imyaka ijana na cumi. 23 Yozefu aribonera abuzukuruza bakomoka kuri Efurayimu. Abona kandi bene Makiri, mwene Manase, bavukira ku bibero vya Yozefu. 24 Yozefu abwira benewabo ati: «Ngiye gupfa, ariko Imana izobagendera, ibakure muri iki gihugu, ibadugane mu gihugu yemereye Aburahamu, Izahaki na Yakobo, igatako n'indahiro.» 25 Hanyuma, Yozefu arahiza bene Isarayeri ati: «Imana niyabagendera, murakura amagufa yanje ino muyaduganeb.» 26 Yozefu apfa amaze imyaka ijana na cumi. Bamusiga ibibuza kubora, bamushingura mw'isandugu mu Misiri.
Ikigabane ca 48
1 Ivyo biheze, babwira Yozefu bati: «So wawe ararwaye.» Yozefu ajana n'abahungu biwe babiri, Manase na Efurayimu. 2 Babimenyesha Yakobo bati: «Umuhungu wawe Yozefu araje.» Yakobo ari we Isarayeri arinanata, yicara ku buriri. 3 Yakobo ari we Isarayeri abwira Yozefu ati: «Imana Mushoboravyose yarambonekeye i Ruzi mu gihugu ca Kanahani, kandi irampezagira, 4 imbwira iti: Ngiye kukurondora, ndagusasagaze, ube ikoraniro ry'amakungu. Iki gihugu nzogiha uruvyaro rwawe mu nyuma zawe, ruciganzire na ntaryo. 5 Ubu rero, aba bahungu babiri wavyariye mu gihugu ca Misiri ntaraza iwawe mu Misiri ni abanje. Efurayimu na Manase bazoba abanje nka Rubeni na Simeho. 6 Ariko abana bawe wavyaye mu nyuma zabo bazoba rwawe, bazohamagarwa gutorana umugabane wabo kw'izina rya benewabo. 7 Nayo jeho, aho nava i Padani, Rakeri yampfiriyeko mu gihugu ca Kanahani, ku nzira, hafi y'irembo rya Yefurata. Ni ho namufuvye ku nzira ija i Yefurati ari ho Beterehemu.» 8 Isarayeri abonye abahungu ba Yozefu avuga ati: «Abo ni ba nde?» 9 Yozefu yishura se wiwe ati: «Ni abahungu banje Imana yampereye ino.» Avuga ati: «Ndagusavye ubanyegereze ndabahezagire.» 10 Ubusaza bwari bwaremereye amaso ya Isarayeri, ntiyari agishobora kubona. Arabamwegereza. Isarayeri arabarwa mu nda, arabagumbira. 11 Hanyuma abwira Yozefu ati: «Sinari ncizigiye kukubona mu maso, none ehe raba Imana impaye kubona n'uruvyaro rwawe!» 12 Yozefu abakura ku bibero vya se wiwe, akubita inkoro hasi. 13 Yozefu afata abo bahungu biwe babiri, Efurayimu mu buryo bwiwe, ari bwo bubamfu bw'Isarayeri, Manase na we mu bubamfu bwiwe, ari bwo buryo bw'Isarayeri, arabamwegereza. 14 Isarayeri aramvura ukuboko kwiwe kw'ukuryo, yubika ikiganza ku mutwe wa Efurayimu ari we muhererezi, ikiganza ciwe c'ukubamfu na co ku mutwe wa Manase. Yari yanyuranije ibiganza, kuko Manase yari imfura. 15 Hanyuma ahezagira Yozefu avuga ati: «Imana ba sokuru banje Aburahamu na Izahaki bayobotse, Imana yambereye umwungere kuva nkivuka gushika n'uyu musi, 16 umumarayika yankijije inabi yose, nahezagire iyi misore kugira ngo kubera yo izina ryanje rizogume riyagwa, hamwe n'izina rya ba sokuru banje Aburahamu na Izahaki. Nirondoke igwire cane ikwire igihugu.» 17 Yozefu abona ko se yubitse ikiganza ciwe c'ukuryo ku mutwe wa Efurayimu biramubabaza. Acakira ikiganza ca se kugira ngo agikure ku mutwe wa Efurayimu agishire ku mutwe wa Manase. 18 Yozefu abwira se wiwe ati: «Si uko, dawe, kuko uwu ari we mfura. Nushire ikiganza cawe c'ukuryo ku mutwe wiwe.» 19 Ariko se wiwe aranka, ati: «Ndabizi mwananje, ndabizi. N'uwu nyene azoba igihugu. N'uwu nyene azoba mukuru. Ariko rero, murumunawe azomuheta mu bukuru, kandi uruvyaro rwiwe ruzoba isinzi ry'ibihugu.» 20 Kuri uyo musi nyene arabahezagira, avuga ati: «Kubera wewe, igihugu c'Isarayeri kizohezagira kivuga kiti: Imana nikugire nka Efurayimu, ikugire nka Manase!» Gutyo ashira Efurayimu imbere ya Manase. 21 Isarayeri abwira Yozefu ati: «Ehe ngiye gupfa, ariko Imana izokwamana namwe, kandi izobasubiza mu gihugu ca ba sokuru banyu. 22 Jewe ndaguhaye Sikemu, nanyaze Abemori nkoresheje inkota yanje n'umuheto wanje. Ni co urushije benewanyu.»
I Samuweri
Ikigabane ca 25
Ikigabane ca 22
Ikigabane ca 31
Ikigabane ca 11
Ikigabane ca 48
Yakobo ahezagira abahungu ba Yozefu
I Samuweri
Ikigabane ca 23
Ikigabane ca 26
Ikigabane ca 7
Ikigabane ca 12
Ikigabane ca 6
Ikigabane ca 30
Ikigabane ca 13
Ikigabane ca 19
Ikigabane ca 49
Yakobo ahezagira abahungu biwe icumi na babiri
Abacamanza
Ikigabane ca 11
Ikigabane ca 1
Ikigabane ca 6
Ikigabane ca 8
Ikigabane ca 10
Ikigabane ca 9
Ikigabane ca 4
Ikigabane ca 20
Ikigabane ca 5
Ikigabane ca 21
Ikigabane ca 17
Ikigabane ca 14
Ikigabane ca 18
Ikigabane ca 15
Ikigabane ca 13
Ikigabane ca 2
Ikigabane ca 16
Ikigabane ca 12
Ikigabane ca 19
Ihunguka
Ikigabane ca 2
Ikigabane ca 3
Ikigabane ca 21
Ikigabane ca 4
Ikigabane ca 22
Ikigabane ca 31
Ikigabane ca 23
Ikigabane ca 11
Ikigabane ca 16
Ikigabane ca 24
Ikigabane ca 6
Ikigabane ca 27
Ikigabane ca 36
Ikigabane ca 18
Ikigabane ca 28
Ikigabane ca 29
Ikigabane ca 25
Ikigabane ca 20
Ikigabane ca 40
Ikigabane ca 14
Ikigabane ca 9
Ikigabane ca 10
Ikigabane ca 33
Ikigabane ca 13
Ikigabane ca 12
Ikigabane ca 38
Ikigabane ca 26
Ikigabane ca 35
Ikigabane ca 19
Ikigabane ca 32
Ikigabane ca 5
Ikigabane ca 7
Ikigabane ca 8
Ikigabane ca 34
Ikigabane ca 30
Ikigabane ca 15
Amezi y'umwaka
Ukwezi kwa gatandatu ni Ruheshi. Imvura iba icitse, ni kuvuga ici riba ritanguye muri ico gihe. Umuyaga uba ari mwinshi banawita umuyaga w’impeshi.