cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uburundi
Akahise
Muri Ruhuhuma umwaka wa 2005, Abarundi barahamagariwe kwemeza irindi bwirizwa shingiro biciye mu matora. Iryo bwirizwa shingiro risubirira iryamaze amezi 36, rirasigura neza ko Uburundi ari irepuburika yigenga, ifise intwaro rusangi kandi itisunga idini na rimwe, " yubahiriza ubudasa bw’amoko n’amadini ". Iryo bwirizwa shingiro rirubahiriza urugero amoko aserukirwa mu vya poritike, mu nzego, mu buzi bwa reta, rikongera rikubahiriza intwaro ihuriyemwo abanyeporitike n’abajejwe umutekano mu gushinga urugero ahahutu n’abatutsi baserukirwako, badasize inyuma kwubahiriza uguserukirwa kw’abakenyezi ku bice 30%.
Ubutunzi
Uburundi ni igihugu gitunzwe canecane n´uburimyi hamwe n´ubworozi. Ibice mirongo icenda kw'ijana (90%) vy´abarundi nico bakora. Kuva mu 1993 aho ingwano itereye bifatanijwe n´ibihano bwafatiwe mu 1996 n´ibihugu bibanyi vyo kwugara imbibe; ubukene bwariyongereye cane. Ubu Uburundi buriko buranaganaga kuva aho hasinyiwe amasezerano hagati y'imigwi yahora irwanya ubutegetsi hamwe n'igisoda ca reta. Abahinga babona ko Uburundi bufise kazoza keza.
Indero
Amashure matoya : Mu Burundi, abana batangura amashure matoya bafise imyaka itandatu. Amashure matoya atunganijwe mu myaka itandatu. Umwaka wa gatandatu uherezwa n'ikibazo ca Reta giha abarushije abandi uburenganzira bwo kwiga mu mashure yisumbuye akukira Reta. Abamenye mugabo bataronse ubwo burenganzira, baca biga amashure yisumbuye akukira amakomine. Abo kinaniye barashobora guhitira canke bagaheba kwiga, bakaja kurondera ubuzima mu myuga mitomito. Abenshi muri abo birabagora cane kwiteza imbere kuko baba bavuye mw'ishure bakiri bato kandi ata bumenyi bukwiye bafise.
Amashure y'isumbuye Mu Burundi abana batangura amashure yisumbuye bafise imyaka icumi n'ibiri canke icumi n'itatu iyo batahitiye. Mu bisanzwe amashure yisumbuye agizwe n'ibice bibiri. Mu gice ca mbere abana bamara imyaka ine ku ntebe y'ishure.Ivyirwa bikuru bikuru bakurikira ni ibi: 1. Indimi(ikirundi, igifaransa n'icongereza ubu harimwo n'igiswahili): 2. Ibiharuro 3. Akahise 4. Indonda bihugu 5. Uburimyi 6. Kunonora imitsi 7. Ubuhinga
Kugira babandanye igice ca kabiri, bategerezwa kumenya ikibazo co mu mwaka w'icumi. Abafise ubumenyi bujanye n'ibiharuro, barashobora guhitamwo kubandanya amashure yisumbuye mu gisata c'ibiharuro n'ibindi vyirwa bijanye. Abafise amanota meza mu ndimi n'ibindi vyirwa bijanye na bo bashobora kubandanya amashure yisumbuye mu gisata c'indimi. Muri ico gihe, ivyirwa abana biga biba bishimikiye ku ndimi canke ku biharuro. Bitayeko, abana barashobora guhitamwo kwiga amashure y'imyuga. Abana bahisemwo kunonosora ibiharuro canke indimi, bategerezwa gukora ikibazo co mu mwaka w'icumi na gatatu. Ni ikibazo ca Reta gihambaye cane gitanga uburenganzira bwo kwinjira muri kaminuza. (Ariko ivyo vyose kugeza unomusi vyinshi vyarahindutse kubera haje ISHURE SHINGIRO).
Ubuhindi
Ubuhindi ni igihugu muri Aziya .
Lituania
Lituania (Lietuva) ni igihugu kiri m'Uburaya.
Gatumba
Gatumba ni igisagara kiri m'[uburundi]].
Gatumba ikaba ihana urubibe na Repubilika iharanira intwaro rusangi ya kongo.( ex Zaïre )
Ibingira
Ibingira (Lycaon pictus) ni igikokogikaze cane kandi kiba mw'ishamba kikagomba kumera nk' imbwebwe.
Ubusa
Ubusa ni igiharuro.
Gihofi
Gihofi ni igisagara kiri m'Uburundi.
Gituku
Gituku ni uruzigwo m'Uburundi.
Gihanga
Gihanga ni igisagara kiri mu gihugu c'Uburundi.
Raba n'ibi
.
Gihungwe
Gihungwe ni igisagara c'Uburundi.
Rimwe
Rimwe ni igiharuro cigenga.
Ukwezi
Ukwezi (ikimenyetso: )
Kabiri
Kabiri canke Evyiri(mukinyarwanda) ni igiharuro gikurikira rimwe(1) kikaba inyuma ya gatatu(3).
Inkona
Inkona ni igikoko gifise amababa (ikiguruka). Gifise umunwa uhese werekeza hasi.Inkona irabangutse cane mubijanye no kuguruka.
Gisozi
Gisozi (canke Kisozi) ni igisagara kiri m'Uburundi.
Gatatu
Gatatu canke Esheshatu (mukinyarwanda) ni igiharuro.
Gisuru
Gisuru ni ikomine imwe muma komine agize intara ya ruyigi m'Uburundi.
Kane
Kane canke Ennye( mukinyarwanda) ni igiharuro kiri hagati ya gatatu(3) hamwe na gatanu(5).
Eskişehir
Eskişehir ni igisagara kiri muri Turukiya.
Ubudagi
Ubudagi ni igihugu kimwe mubihugu vyinshi bigize umugabane wa buraya.
Berlin ni umurwa mukuru wiki gihugu.
Ubudagi kikaba arico gihugu cambere ca koronije uburundi guhera mu mwaka 1884-1885, aho ubudagi bwari buronse Uburundi, Urwanda hamwe na Tanganyika.
Uburinganire: ibirometero kwadarato 357.386
Abanyagihugu: 83.149.300 (2019)
Ukurundana: Abantu 233 ku kirometero kwadarato
Icitiro: Umudagi, umudagikazi.
Danemark
Danemark (ikidanemark: Danmark) ni igihugu kiri m'Uburaya.
Gatanu
Gatanu canke Itanu ni igiharuro.
Ikigabane ca 32
1 Rabani avyuka kare mu gitondo, agwa mu nda abahungu biwe n'abakobwa biwe, arabahezagira, araheza asubira iwe. 2 Yakobo na we ashishikara urugendo rwiwe. Abamarayika b'Imana bahura na we. 3 Ababonye, Yakobo avuga ati: «Aha hantu ni icumbi ry'ingabo z'Imana». Ico kibanza aca acita Mahanayimu.
Yakobo yitegurira guhura na Ezawu
Urura-rw’inzovu
Urura-rw’inzovu canke Urura-rw’ingwe (Drymaria cordata) ni igitegwa kibaba n'umuti uvura indwara zitandukanye.
Ikigabane ca 32
4 Yakobo arungika intumwa imbere yiwe kwa mukuruwe Ezawu mu gihugu ca Sehiri, mu ntara y'Ubwedomu. 5 Abategeka ati: «Muze kubwira databuja Ezawu muti: Umusuku wawe Yakobo yadutumye ati: Narabaye kwa Rabani ndahateba gushika ubu. 6 Ndatunze impfizi z'inka n'indogobwe, ibitungwa bitobito, abasuku n'incoreke; ndungitse ababimenyesha databuja Ezawu kugira ngo undabe ryiza.» 7 Izo ntumwa zigaruka kwa Yakobo zivuga ziti: «Twaragiye kwa mwenewanyu Ezawu. Na we kandi ariko araza kugutegera, azananye n'abantu amajana ane.» 8 Yakobo ubwoba buramutekera, amaganya aramwuzura. Abantu bari kumwe na we abagabura mu migwi ibiri, hamwe n'ibitungwa bitobito na bininibinini n'ingamiya; 9 yibwira ati: «Ezawu niyatera umugwi umwe muri yo akawunyaga, uwusigaye urokoke.» 10 Yakobo avuga ati: «Mana ya data Aburahamu, Mana ya data Izahaki, wewe Mukama wambwiye uti: Subira mu gihugu cawe, mu mavukiro yawe, nanje nzokugirira neza, 11 nta co maze, sinari nkwiye ivyiza vyose n'ubuntu bwose wagiriye umusavyi wawe! Nkako, nari najabutse uruzi Yorodani mfise inkoni yanje gusa, none ubu mfise imigwi ibiri. 12 Ndagusavye, unkure mu vyara vya mukurwanje, mu vyara vya Ezawu kuko ndamutinya, ntinya ko yohava aza kutwica, jewe, abana na nyina. 13 Ni wewe wavuze uti: Nzokugirira neza, kandi nzogwiza uruvyaro rwawe rungane n'umusenyi wo ku kiyaga ata wushobora guharura kuko ruzoba isinzi.» 14 Arara ngaho iryo joro. Acagura mu vyo yari afise ishikanwa ashira mukuruwe Ezawu: 15 impene zivyara amajana abiri, amasuguru mirongo ibiri, intama zivyara amajana abiri n'impfizi z'intama mirongo ibiri, 16 ingamiya zonsa mirongo itatu hamwe n'imitavu yazo, inka mirongo ine n'impfizi icumi, indogobwe zivyara mirongo ibiri n'imitavu y'indogobwe icumi. 17 Ahereza abasuku biwe ubusho bumwebumwe ukwabwo, ababwira ati: «Gende imbere yanje, kandi musige umwanya hagati y'ubusho n'ubundi.» 18 Ategeka uwuri imbere ati: «Nimwahura na mukurwanje Ezawu akakubaza ati: Uri uwo kwa nde? Uja hehe? Ivyo ushoreye ni ivya nde?, 19 uramwishura uti: Ni ivy'umusavyi wawe Yakobo. Ni ishikanwa arungikiye umuhanyi wiwe Ezawu, kandi na we nyene ng'uwo ari inyuma yacu.» 20 Ategeka gutyo uwa kabiri, be n'uwa gatatu, n'abandi bose bashoreye ubusho. Ababwira ati: «Uko ni ko muzobwira Ezawu nimwamubona. 21 Muzomubwire muti: Umusavyi wawe Yakobo na we nyene ari inyuma yacu.» Nkako yibwira ati: «Nzoba ndamuhoyahoyesha iri shikanwa ribaye riritangira, hanyuma mbone kumuseruka mu maso. Kumbure hari aho yonyakira neza.» 22 Ishikanwa riba riritangira imbere yiwe, ariko we arara mw'icumbi muri iryo joro.
Yakobo anagana n'Imana
23 Muri iryo joro nyene, aravyuka, ahitana abagore biwe babiri, incoreke ziwe zibiri, n'abana biwe icumi n'umwe, ajabuka icambu ca Yaboki. 24 Arabafata, abajabutsa uruzi, ajabutsa n'ivyiwe. 25 Yakobo asigara wenyene. Haza umugabo, anagana na we gushika umutwenzi ukitse. 26 Abonye atari bumutsinde, akora kw'imerero ry'itako ryiwe, imerero ry'itako rya Yakobo rica riratirigana bakiriko baranagana. 27 Uwo mugabo amubwira ati: «Ndekura ngende kuko umutwenzi urakitse.» Yakobo na we avuga ati: «Sindakurekura utampezagiye.» 28 Aramubaza ati: «Izina ryawe ni irihe?» Yishura ati: «Yakobo.» 29 Avuga ati: «Ntibazosubira kukwita Yakobo, uzokwitwa Isarayeri, kuko wanaganye n'Imana ukanagana n'abantu kandi ugatsinda.» 30 Yakobo amubwira ati: «Ndagusavye umbwire izina ryawe.» Avuga ati: «Ni kuki umbaza izina ryanje?» Aca aramuhezagirira aho nyene. 31 Yakobo yita aho hantu Peniyeri, ati: «Kuko nabonye Imana imbonankubone kandi nkaba nkiriho.» 32 Izuba riseruka ajabutse Penuweri, acumbagira kubera itako ryiwe. 33 Ni co gituma n'ubu bene Isarayeri batarya umutsi wo kw'imerero ry'itako, kuko uwo mugabo yakoze Yakobo ku mutsi wo kw'imerero ry'itako.
Agahungarema
Agahungarema (Chauve souris) ni akanyoni kameze nk'imbeba gafise amababa ariko uravye neza mu maso kameze nk'umuntu. Karaguruka mu kirere ariko ntamaso gafise. Mu kwicara ku giti, karacurama umutwe ukaraba hasi. Iyo ukegereye karabimenya gakoreresheje kameremere kako. Iyo kaguruka, kugira ntikagonge ikintu, kavyumvishwa n'uko impwemu zako zikagarutseko kandi bikaba mu kanya gato cane.
Ikigabane ca 2
1 Ijuru n'isi, hamwe n'inteko zavyo zose, vyari bihejeje guhingurwa. 2 Imana isozera ku musi ugira indwi igikorwa yari yagize, ku musi ugira indwi iraruhuka, ireka ivyo yariko irakora vyose. 3 Imana irahezagira umusi ugira indwi, iwugira mweranda, kuko kuri uyo musi ari ho yaruhutse igikorwa cose Yo nyene yari yagize mu kurema. 4a Ng'ayo rero amamuko y'ijuru n'isi, aho vyaremwa. Ukuntu abantu batanguye kuba kw'isi 4b Igihe Umukama Imana yagira ijuru n'isi, 5 nta giti na kimwe co mu ndimo cari kw'isi, kandi nta catsi na kimwe cari bwamere mu ndimo, kuko Umukama Imana atari bwarekure imvura ngo igwe kw'isi, kandi nta muntu yariho ngo arime isi. 6 Ariko imbizi yaradudubiza ikavomera isi yose. 7 Umukama Imana araheza ahingura umuntu mw'ivu akuye mu gataka, hanyuma ahuhira mu mazuru yiwe impemu z'ubuzima, nya muntu aca aba muzima. 8 Umukama Imana atera umurima muri Hedeni, mu buseruko, araheza ahashira umuntu yari yahinguye. 9 Umukama Imana arameza kw'isi ubwoko bwose bw'ibiti biryoheye ijisho kandi bifise ivyamwa biryoshe. Hagati mu murima na ho hari igiti c'ubuzima n'igiti kimenyesha iciza n'ikibi. 10 Uruzi rwava muri Hedeni rukavomera nya murima, rugafatira ngaho rukigaburamwo amashami ane. 11 Izina ry'urwa mbere ni Pishoni; ni rwo rukikuza intara ya Havira ahari inzahabu, 12 na yo inzahabu y'iyo ntara ni nziza! Ni ho hari kandi ibedorahi b n'ibuye ry'ishohamu. 13 Izina ry'uruzi rwa kabiri ni Gihoni; ni rwo rukikuza intara ya Kushi. 14 Izina ry'uruzi rwa gatatu ni Hidekeri rutembera mu buseruko bw'Ubwashuri. Uruzi rwa kane na rwo ni Perati. 15 Umukama Imana araheza ajana umuntu, amugerera mu murima w'i Hedeni ngo awurime kandi awuzigame. 16 Umukama Imana aha itegeko umuntu ati: «Urashobora kurya ivyamwa vy'igiti cose kiri muri uyo murima; 17 ariko, igiti kimenyesha iciza n'ikibi, ntuze ukiryeko namba; umusi waramutse ukiriyeko uzopfa nta kabuza.» 18 Umukama Imana avuga ati: «Si vyiza ko umuntu aguma ari wenyene, ngira ndamugirire umufasha bakwiranye.» 19 Umukama Imana ahingura mw'ivu ibikoko vyose vyo mw'ishamba n'inyoni zose zo mu kirere, abizanira Adamu c ngo arabe uko yovyita, kugira ngo ikinyabuzima cose kigire izina gihawe n'umuntu. 20 Adamu rero yita amazina ibitungwa vyose, inyoni zo mu kirere n'ibikoko vyo mw'ishamba, ariko wewe nta mufasha bakwiranye yasanzemwo. 21 Umukama Imana atera Adamu itiro ryinshi, na we arasinzira. Akura igufa rimwe mu rubavu rwiwe, ateranya umubiri aho ryavuye. 22 Umukama Imana ahingura iryo gufa yakuye muri Adamu, arigiramwo umugore, amuzanira Adamu. 23 Adamu rero arikamaza ati: «Ubu ho rero ni igufa ry'amagufa yanje, ni umubiri w'umubiri wanje. Kubera ico, azokwitwa umugore, kuko yavuye mu mugabo d .» 24 Ni co gituma umugabo azoheba se na nyina akunga ubumwe n'umugore wiwe bakaba umubiri umwe. 25 Bompi uko ari babiri, umugabo n'umugore wiwe, bari gusa, ariko nta soni vyabatera.
Kabwitika
Kabwitika ni igisagara mu Uburundi.
Carlos Alazraqui
Carlos Jaime Alazraqui (* 7.20.1962, Yonkers, New York).
Gatandatu
Gatandatu ni igiharuro candikwa 6 mubiharuro.
Indwi
Indwi(7) ni igiharuro gikurikira igiharuro Gatandatu(6), kikaza imbere y'igiharuro Umunani(8).
Turukiya
Turukiya (Turkiya) canke Republika ya Tur(u)kiya ni igihugu kiri muri Aziya n’Uburaya.
Ikigabane ca 34
Simeho na Revi bahora mushiki wabo Dina
Pigazzano
Pigazzano ni umuji uri m'Ubutariyano‎.
Kigamba
Kigamba ni imwe muma komine agize intara ya Cankuzo.
Inzovu
Inzovu (Loxodonta africana) ni igikoko kinini, gifise umunwa muremure, kikagira amenyo abiri maremare asohoka hanze.
Inzovu kandi ifise ihonyorero(ikinono) ry'ikirenge rinini. Ni igihoko kirya ivyatsi, kikaba mw' ishamba.
Karonge
Karonge:
Imbata
Imbata ni igikoko gifise amababa nk'inyoni, kikagira umunwa ufyase kandi muremure.
Chicago
Chicago ni igisagara kiri muri Illinois muri Leta z’Unze Ubumwe za Amerika.
Ikigabane ca 1
<< Amamuko
Imbata
Imbata zikunda ahantu kenshi hari amazi, zimwe mbere usanga zibera mumazi, mugihe izindi ziba kw'isi zorowe cane cane n'abantu mumihana yabo.
Mubijanye no kurondoka, imbata zirata amagi nka kurya kw'inkoko canke inyoni muri rusangi, zikabundikira hama inyuma y'ikiringo kanaka zikaberura ya magi akavamwo imiswi y'imbata nyene.
Umunani
Umunani canke Munani ni igiharuro.
Kane guteranya na kane bitanga umunani.
Carlos Mencia
Ned Arnel Mencía (* 10.22.1967, San Pedro Sula, Honduras).
Cumi na rimwe
Cumi na rimwe ni igiharuro.
Vladivostok
Vladivokompilationok (ikirusiya: Владивосток) ni igisagara kiri m'Uburusiya.
Karonge, Rugazi
Karonge ni igisagara kiri mw'ikomine ya Rugazi mugihugu c'Uburundi.
Kibumbu
Kibumbu Chuka Tharaka Nithi
Imamba
Imamba (Bitis) ni igikoko (inzoka), irakomorana kandi mukwiyunguruza ikwega inda hasi. Ifise ibigaragamba ninayo maguru yayo ikoresha mukwiyinguruza.
Ikigabane ca 35
Yakobo ava i Sikemu akaja i Beteri
16 Bava i Beteri baragenda. Hagisigaye urugendo rutari ruto ngo bashike i Yefurata, Rakeri aribaruka, ariko avyara iyo nda ibanje kumugora. 17 Igihe yariko aravyara bimugora, umwakirizi aramuremesha ati: «Reka gutinya, ugira uronke uwundi muhungu.» 18 Ariko aracikana, imbere y'uko gaca, yita uwo mwana Benonib, ariko se wiwe amwita Benyaminic. 19 Rakeri arapfa, bamufuba ku nzira ija i Yefurata, ari ho Beterehemu. 20 Yakobo ari we Isarayeri ashinga ibuye ry'icibutso ku mva yiwe. N'uyu musi, ni ibuye ry'icibutso ca Rakeri. 21 Isarayeri aragenda, ashinga ihema ryiwe hirya ya Migedari Hederi. 22 Mu gihe Isarayeri yaba muri iyo ntara, Rubeni aryamana na Bireha, umuhabara wa se wiwe, kandi Isarayeri arabimenyad. Bene Yakobo ari we Isarayeri bari icumi na babiri. 23 Abahungu ba Reya ni Rubeni, imfura ya Yakobo, Simeho, Revi, Yuda, Isakari na Zaburoni. 24 Abahungu ba Rakeri ni Yozefu na Benyamini. 25 Abahungu ba Bireha incoreke ya Rakeri ni Dani na Nefutari. 26 Abahungu ba Zirepa incoreke ya Reya ni Gadi na Asheri. Abo ni bo bahungu Yakobo yavyariye i Padani Aramu. 27 Yakobo ashika kwa se Izahaki, i Mamure muri Kiriyati Areba, ari ho Heburoni, aho Aburahamu na Izahaki bari barabaye. 28 Imisi Izahaki yamaze, ni imyaka ijana na mirongo umunani. 29 Izahaki aracikana, apfa ashaje ageze mu zabukuru. Ahamvya abiwe. Abahungu biwe Ezawu na Yakobo baramufuba.
Musomoke
Musomoke (Crocodylus cataphractus) ni igikoko kimenze nk'ingona mbere bivugwako kiri mubwoko bw'ingona.
Kasumo
Kasumo ni igisagara kiri mugihugu c'Uburundi.
Karuzi
Karusi ni intara iri mu buseruko bwo hagati(Centre-Est) bw'igihugu c'Uburundi.
Kigandu
Kigandu ni igisagara mu Uburundi.
Ikigabane ca 4
Kayini na Aberi 1 Adamu amenya Heva umugore wiwe e : Heva asama inda, avyara Kayini, araheza avuga ati: «Navyaye umuhungu mfashijwe n'Umukama.» 2 Heva amukurikiza mwenewabo Aberi. Aberi aba umwungere w'ibitungwa, Kayini na we aba umurimyi. 3 Haciye imisi, Kayini ahereza Umukama ishikanwa mu vyo yimbuye mu murima; 4 Aberi na we nyene ashikana ibitungwa akuye mu buriza bw'ubusho bwiwe n'ibinure vyavyo. Umukama arashima Aberi n'ishikanwa ryiwe, 5 ariko ntiyashima Kayini n'ishikanwa ryiwe. Kayini biramushavuza cane, aca ariraburanirwa mu maso. 6 Umukama abwira Kayini ati: «Ni kuki ushavuye? Igituma wiraburaniwe mu maso ni iki? 7 Niwakora neza uzobura kuvyukirana? Ariko nutakora neza, igicumuro kibunze ku rugi kikugeramiye, ubwo wewe uragitsinda?» 8 Kayini avugana na murumunawe Aberi. Hanyuma bashitse mu gahinga, Kayini agwa kuri murumunawe Aberi aramwica. 9 Umukama abwira Kayini ati: «Murumunawe Aberi ari hehe?» Yishura ati: «Sindabizi. Mbaye umurinzi wa murumunanje?» 10 Asubizayo ati: «Wakoze iki? Amaraso ya murumunawe ariko aramborogera iyo ari mw'ivu. 11 Kuva ubu rero uravumwe kuri iyo si yasamye ngo inywe amaraso ya murumunawe asheshwe n'iminwe yawe. 12 Niwarima isi ntizokwongera kuguha ivyimburwa vyayo. Uzoba icangazi kiyerera kw'isi.» 13 Kayini abwira Umukama ati: «Icaha canje kirahambaye, kirandemereye cane. 14 Ko uyu musi unyirukanye kuri ubu butaka, ndakuvuye mu maso; nzoba icangazi kiyerera kw'isi, kandi uwuzonyubukako wese azonyica.» 15 Umukama amubwira ati: «Bibaye uko, Kayini niyicwa, azohorwa incuro indwi.» Umukama ashira ikimenyetso kuri Kayini, kugira ngo uwo bazohura ntamwice. 16 Kayini ava mu maso Umukama, aja kugerera mu gihugu ca Nodi, mu buseruko bwa Hedeni. Kuva kuri Kayini gushika kuri Enoshi 17 Kayini amenya umugore wiwe g, na we asama inda, avyara Hanoki. Kayini yubaka igisagara, acitirira umuhungu wiwe Hanoki. 18 Hanoki avyara Iradi, Iradi avyara Mehuyayeri, Mehuyayeri avyara Metushayeri, Metushayeri na we avyara Rameki. 19 Rameki yabira abagore babiri: umwe yitwa Hada, uwundi na we Tsira. 20 Hada avyara Yabari ari we yabaye se w'ababa mu nsago batunze amasho. 21 Murumunawe yitwa Yubari. Ni we yabaye se w'abavuzi b'inanga n'imyironge bose. 22 Tsira na we avyara Tubari Kayini, yacura mu mujumbu no mu vyuma ibikoresho vyose vy'ukurima. Mushiki wa Tubari Kayini yari Nahama. 23 Rameki abwira abagore biwe ati: «Hada na Tsira, nimwumvirize ijwi ryanje. Bagore ba Rameki, tega ugutwi amajambo yanje! Ego, narishe umugabo ndamuhora ko ankomerekeje, nica umwana ndamuhora ko anteye igipfupfuri. 24 Ni vyo! Kayini azohorwa incuro indwi, Rameki na we incuro mirongo indwi n'indwi!» 25 Adamu asubira kumenya umugore wiwe h, avyara umwana w'umuhungu, amwita Seti. Yibwira ati: «Imana yanshumbushije uwundi muhungu mu kibanza ca Aberi, kuko Kayini yamwishe.» 26 Seti na we avyara umuhungu amwita Enoshi. Kuva ubwo batangura kwambaza izina ry'Umukama.
Ikigabane ca 33
1 Yakobo araramura amaso, abona ng'uwo Ezawu arashitse, ari kumwe n'abantu amajana ane. Abana abagabanganya Reya na Rakeri na za ncoreke zibiri. 2 Aherereza imbere incoreke n'abana bazo. Reya n'abana biwe barakurikira, Rakeri na Yozefu baza mu nyuma. 3 We nyene ubwiwe abaja imbere, akubita ibipfukamiro hasi incuro indwi gushika ashikire mukuruwe. 4 Ezawu ariruka aja kumusanganira, amugwa mu bitugu, aramugumbira, aramusoma, baca bararira. 5 Ezawu araramura amaso, abona abagore n'abana. Hanyuma amubaza ati: «Barya muri kumwe ni bande?» Amwishura ati: «Ni abana Imana yahaye umusavyi wawe.» 6 Incoreke ziregera, zo n'abana bazo, bakubita ibipfukamiro hasi. 7 Reya na we kandi aregera n'abana biwe, bakubita ibipfukamiro hasi. Hanyuma Yozefu na Rakeri baregera, bakubita ibipfukamiro hasi. 8 Ezawu amubaza ati: «Iryo sinzi twahuye uzorikoza iki?» Yakobo yishura ati: «Ni iryo kugira ngo umuhanyi wanje andabe ryiza!» 9 Ezawu avuga ati: «Mfise vyinshi mwana wa mama; ivyawe nibigume iwawe!» 10 Yakobo avuga ati: «Ntirikabe! Niwaba wandavye ryiza, niwakire iri shikanwa ndakuzaniye; nkako, nabonye amaso yawe nk'uko babona amaso y'Imana, uraheza unyakira neza. 11 Kunda unyakirire umugisha nakuzaniye, kuko Imana yarampunze ivyiza none mfise vyose.» Aramugobera, arakira.
Yakobo atandukana na Ezawu
12 Ezawu avuga ati: «Ingo duhaguruke tugende; nza kugendera imbere yawe.» 13 Yakobo na we ati: «Umuhanyi wanje arazi ko abana batarakomera, kandi ko mfise ibitungwa bitobito na bininibinini vyonsa, babihutagije, naho woba ari umusi umwe gusa, ubusho bwose bwoca bupfa. 14 Umuhanyi wanje nagende imbere y'umusavyi wiwe. Jewe ndaza bukebuke nkurikiza ingendo y'ubusho nshoreye n'iy'abana, gushika nshike iw'umuhanyi wanje i Sehiri.» 15 Ezawu avuga ati: «Reka ndagusigarane bamwe mu bagendanyi banje.» Yakobo avuga ati: «Kubera iki kandi wewe muhanyi wanje wandavye ryiza?» 16 Uyo musi nyene, Ezawu afata inzira asubira i Sehiri. 17 Yakobo na we aja i Sukoti, yubakaho inzu yiwe, agira n'impongore z'ubusho bwiwe. Ni co catumye aho hantu ahita Sukotia.
Yakobo agerera i Sikemu muri Kanahani
18 Yakobo ashika amahoro mu gisagara ca Sikemu kiri mu gihugu ca Kanahani avuye i Padani Aramu, araheza acumbika imbere y'igisagara. 19 Ikizinga c'ubwatsi yashinzemwo ihema ryiwe, yakiguze amakesitab ijana na bene Hamori, se wa Sikemu. 20 Yubakaho uruhimbi, arwita «Eric Imana y'Isarayeri.»
Kuritiyba
Kuritiyba (kuɾi'tibɐ) ni umujyi mukuru w'intara ya Paraná, Brazil.
Bufirika
Afirika ni Umugabane nk'Uburayi, Amerika, Aziya na Oseyaniya kw'isi.
Ibibazo N'inyishu
1. Dondagura amarangi agize ibendera rya Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika
-red (irangi ritukura)
-white (irangi ryera)
-blue (irangi ry’ubururu)
2. Idarapo rya Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika ririko inyenyeri zingahe?
3. Kw’ idarapo rya Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika inyenyeri zifise irangi iryahe?
4. Izo nyenyeri zisigura iki?
-izo nyenyeri n’intara mirongo itanu zigize ubumwe bwa Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika (50 states of the union)
5. Hariko imirongo ingahe kw’idarapo rya Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika ?
-imirongo 13 (13 stripes)
6. Iyo mirongo igizwe n'amarangi ayahe?
7. iyo mirongo iri kw’idarapo rya Leta Zunze Ubumwe za Amerika isobanura iki?
-iserukira intara 13 z'ubukoloni zatanguje ubumwe bwa Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika (represent 13 original states) 8. Ubumwe bwa Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika bugizwe n’intara zingahe? -intara 50 (50 states)
9. Umusi mukuru wo kwikukira kwa Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika uhimbazwa ryari? Mu kw’indwi (Mukakaro) itariki zine (July 4th)
10. Mur’ ukwo kwikukira Amerika yavuye mu buja bw’’igihugu icahe? -Ubwongereza (England)
-Ubwongereza (England)
13. Ubu umukuru w’igihugu ca Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika n’inde?
-Ni Barack Obama
14. Ubu Icegera c’umukuru w’igihugu ca Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika n’inde?
-Ni Joseph Biden (Yosephu Bideni)
15. Ni bande bacagura umukuru w’igihu wa Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika
-Ni Electoral College *(urwego canke umurwi w’abantu ujewjwe mu guserukira gutora umukuru w’igihugu
16. Mu gihe umukuru w’igihugu muri Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika atanze (apfuye) ni nde yemerewe guca amusubirira mu gishingo ciwe?
-N’icegera ciwe kimusubirira (Vice president)
17. Mu gihe icegera c’umukuru w’igihugu wa Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika nawe apfuye ninde amusubirira?
-N’ umuvugizi ashikira inganji *(the house representetive)
18. Amatora y’umukuru w’igihu muri Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika aba haciye ikiringo kingana gute?
19. Umukuru w’igihugu muri Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika ashobora kwitoza canke gutwara igihugu incuro zingahe?
-Incuro zitarenze zibiri (two terms)
20. Igitabo c’ibwirizwa nshingiro (constitution) n’iki?
21. Ico gitabo c' ibwirizwa nshingiro kirashoborwa guhindurwa canke?
-Ego
22. Mugihe habaye ihindurwa ari itegeko nshingiro ryongeweko canje rikuweko bavyita gute?
-vyitwa (amendment) bisigura ihindurwa ku gitabo c’ibwirizwa nshingiro 23. Hamaze kwongerwako ihindurwa zingahe ku gitab c’ibwirizwa nshingiro kigize Leta Zunze <br Ubumwe bwa Amerika?
-27 amendments (ihindurwa 27)
-amashami 3 (3 branches)
25. Dondagura amashami y’inzego z’intwaro agize Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika
-Legislative (Abashingamateka)
-Executive (Abashikiranganji)
-Judiciary (Abakenguzamateka)
26. Inama nkuru y'Ishami ry’urwego rw’abashingamateka muri Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika yitwa gute?
-Congress (inama nshingamateka.......igizwe na sentare ababunge n'abaserukizi b'intara)
-Congress
28. Congress igizwe n’iki
-igizwe na Sentare (senate)
-be n’ abaserukizi (House Representetives)
29. N'igihe gikorwa congress ijejwe?
-Congress ishinga amategeko
30. Ni bande batora congress?
-n’ abantu (people)
31. Muri sentare ya Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika igizwe n'abasentare bangahe?
100
32. Ni kubera iki hariho abasentare babiri muri congress ya Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika -Babiri babiri bava muri kira ntara   (hakaba hari intara mirongo itanu)
31. Woshobora kudondagura abasentare babiri bava mu ntara ubamwo? _inyishu ivana n'intara ubamwo _
32. Umubunge (sanator) ashika muri sentare muri Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika atorwa haheze imyaka ingahe
haheze imyaka ibiri (after two years)
33. hari abaserukizi bangahe muri congress ya Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika
abaserukizi 435
34. umuserukizi ashika muri sentare (House representative) muri Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika atorwa haciye imyaka ingahe?
Haciye imyaka 2 (after 2 years)
35. Ishami ry’ Abashikiranganji arirwo rwego Nshingantearo(executives) muri Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika rigizwe n’inzego nki?
-Umukuru w’igihugu n’icegera,
-abahanuzi b’umukuru w’’igihugu
-n’inzego ziri musi y’amaboko y’abahanuzi (Departments under cabinets)
36. Ishami ry’ abakenguza mateka muri Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika ryitwa gute?
-Isentare canke urukiko rukuru (The Supreme Court)
37. Ibikorwa vya sentare nkuru y’amateka (Supreme Court) muri Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika n’ibihe?
Isigura amategeko y’ibwirizwa nshingiro (Interprate the Laws)
38. Bill of Rights n’iki?
- n'amategeko cumi (10 amaendments) yatanguwe kwongegwako ku gitabo c'ibwirizwa nshingiro rya Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika, aha buri muntu wese muri Amerika agateka kiwe.
39. Umurwa mukuru w’intara ubamwo yitwa gute?
-inyishu ivana n'intara ubamwo
40.Buramatare wo muntara ubamwo yitwa nde?
41.Dondagura intara zose 13 zatanguje ubumwe bwa Leta ya Amerika
- Connecticut, Delaware, Georgia, Massachusetts, Maryland, New York, New Hampshire, - New Jersey,Pennsylvania, Rhode Island, North Caroline, South Caroline, Virginia 42. Ninde yavuze ati: "Ipma umwidegemvyo canke umpe urupfu?"
Ni Patrick Henry
43. N’ibihe bihugu vyari abansi ba Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika mu ntambara ya kabiri y’isi yose?
-Germany (ubudagi)
-Italy (ubuitaliyano)
-Japan (Ubuyapani)
44. N’izihe ntara zibiri zigira 49 na 50 m’ubumwe bwa Leta Zunze Ubumwe bwa Amerika
Alska
Hawaii
Ikigabane ca 31
Yakobo ahunga
Ibibazo N'inyishu
45. Martin Luther King yari nde?
Ikigabane ca 31
1 Hanyuma Yakobo yumva ko abahungu ba Rabani bariko baridoga bati: «Yakobo yaratwaye ivyari ivya data vyose: mu vya data ni ho yakuye itunga ringana gutyo.» 2 Yakobo araraba Rabani mu maso, abona ko atakimumereye nk'uko yahora. 3 Umukama abwira Yakobo ati: «Subira mu gihugu ca ba sokuru, mu mavukiro yawe, nanje nzogumana na we.» 4 Yakobo atumako Rakeri na Reya ngo baze mu gahinga, ahari ubusho bwiwe. 5 Ababwira ati: «Ndabona so wanyu mu maso ko atakimereye nk'uko yahora: ariko Imana ya data yaragumanye nanje. 6 Murazi namwe ko namukoreye n'amagara yanje yose. 7 So wanyu yarampenze ahindura impembo yanje incuro icumi, ariko Imana ntiyamukundiye ko ankorera ikibi. 8 Aramutse avuze ati: Impembo yawe izoba ibitungwa bifise utudomagu, ubusho bwose bwaca buvyara izifise utudomagu; yaramuka na ho avuze ati: Impembo yawe izoba izifise amabara, ubusho bwose bwavyara izifise amabara. 9 Imana yaratse so wanyu ubusho bwiwe ibuha jewe. 10 Harageze igihe ibitungwa vyikubita izimwe, ndaramuye amaso, mbona mu ndoto amasuguru afise amabara, ubudorodonzi n'utudomagu ariko arurira ibitungwa. 11 Umumarayika w'Imana ambwira mu ndoto ati: Yakobo! Nishura nti: Ndi hano. 12 Avuga ati: Raramura amaso, witegereze amasuguru ariko arurira ibitungwa: yose afise amabara, utudorodonzi n'utudomagu. Ni uko nabonye ivyo Rabani akugirira vyose. 13 Ndi Imana y'i Beteri, hamwe wasigira amavuta inkingi y'ibuye, ukahangirira n'indaganoa. Ubu rero, haguruka ugende, uve muri iki gihugu, usubire mu gihugu cawe c'amavukiro.» 14 Rakeri na Reya bamwishura bati: «Hari umugabane canke iragi tukironka mu rugo kwa data? 15 Ntasigaye aturaba nk'abanyamahanga kuko yamaze kutugurisha akaba yarariye n'inkwano yacu? 16 Kubera ko itunga ryose Imana yatse data ari iryacu be n'abahungu bacu, ubu rero kora ico cose Imana yakubwiye.» 17 Yakobo arahaguruka, yuriza ku ngamiya abana biwe n'abagore biwe. 18 Ashorera ubusho bwiwe bwose, n'itunga ryiwe ryose yari yarironkeye, ubusho na bwo akaba yari yabwikuriye mu kiyaya ca Padani Aramu, asubira kwa se wiwe Izahaki mu gihugu ca Kanahani. 19 Rabani yari yagiye kumwa ubwoya ubusho bwiwe, igihe Rakeri yiba ibishusho vy'ibigirwamana vya se. 20 Yakobo agota Rabani Umwaramu, ahunga atabimubwiye. 21 Ni uko, arahaguruka, ahungana ivyiwe vyose, ajabuka uruzi Peratib, agenda agana umusozi Garahadi. 22 Ku musi ugira gatatu, bamenyesha Rabani ko Yakobo yahunze. 23 Ajana na benewabo, bagenda urugendo rw'imisi indwi bamukurikirana, bamuhambiriza ku musozi Garahadi.
Umwumvikano wa Rabani na Yakobo
Ibibazo N'inyishu
46. umutware arongoye umutumba bamwita gute?
umustanteri wa komine (mayor)
Brazil
Brazil ni igihugu kiri muri Amerika.
Ikigabane ca 5
Kuva kuri Adamu gushika kuri Nowa 1 Ng'uru rutonde rw'uruvyaro rwa Adamu: umusi Imana irema Adamu, yamuremanye agashusho k'Imana. 2 Yabaremye ari umugabo n'umugore, irabahezagira, ibaha izina Umuntu umusi ibarema. 3 Adamu amaze imyaka ijana na mirongo itatu, avyara umuhungu asa na we afise agashusho kiwe, amwita Seti. 4 Adamu amaze kuvyara Seti, amara imyaka amajana umunani, avyara abahungu n'abakobwa. 5 Imyaka Adamu yamaze yose hamwe ni amajana icenda na mirongo itatu, hanyuma arapfa. 6 Seti amaze imyaka ijana n'itanu, avyara Enoshi. 7 Amaze kuvyara Enoshi, Seti amara imyaka amajana umunani n'indwi, avyara abahungu n'abakobwa. 8 Imyaka Seti yamaze yose hamwe ni amajana icenda na cumi n'ibiri, hanyuma arapfa. 9 Enoshi amaze imyaka mirongo icenda, avyara Kenani. 10 Amaze kuvyara Kenani, Enoshi amara imyaka amajana umunani na cumi n'itanu, avyara abahungu n'abakobwa. 11 Imyaka Enoshi yamaze yose hamwe ni amajana icenda n'itanu, hanyuma arapfa. 12 Kenani amaze imyaka mirongo indwi, avyara Maharareri. 13 Amaze kuvyara Maharareri, Kenani amara imyaka amajana umunani na mirongo ine, avyara abahungu n'abakobwa. 14 Imyaka Kenani yamaze yose hamwe ni amajana icenda na cumi, hanyuma arapfa. 15 Maharareri amaze imyaka mirongo itandatu n'itanu, avyara Yeredi. 16 Amaze kuvyara Yeredi, Maharareri amara imyaka amajana umunani na mirongo itatu, avyara abahungu n'abakobwa. 17 Imyaka Maharareri yamaze yose hamwe ni amajana umunani na mirongo icenda n'itanu, hanyuma arapfa. 18 Yeredi amaze imyaka ijana na mirongo itandatu n'ibiri, avyara Hanoki. 19 Amaze kuvyara Hanoki, Yeredi amara imyaka amajana umunani, avyara abahungu n'abakobwa. 20 Imyaka Yeredi yamaze yose hamwe ni amajana icenda na mirongo itandatu n'ibiri, hanyuma arapfa. 21 Hanoki amaze imyaka mirongo itandatu n'itanu, avyara Metusherahi. 22 Amaze kuvyara Metusherahi, Hanoki amara imyaka amajana atatu ayobokera Imana; avyara abahungu n'abakobwa. 23 Imyaka Hanoki yamaze yose hamwe ni amajana atatu na mirongo itandatu n'itanu. 24 Hanoki arayoboka Imana, aca arazimangana kuko Imana yari yamujanye. 25 Metusherahi amaze imyaka ijana na mirongo umunani n'indwi, avyara Rameki. 26 Amaze kuvyara Rameki, Metusherahi amara imyaka amajana indwi na mirongo umunani n'ibiri, avyara abahungu n'abakobwa. 27 Imyaka Metusherahi yamaze yose hamwe ni amajana icenda na mirongo itandatu n'icenda, hanyuma arapfa. 28 Rameki amaze imyaka ijana na mirongo umunani n'ibiri, avyara umuhungu. 29 Amwita izina Nowa, yibwira ati: «Uwo azoturwanako mu magorwa n'imiruho amaboko yacu aterwa n'iyi si yavumwe n'Umukama.» 30 Mu nyuma z'aho avyariye Nowa, Rameki amara imyaka amajana atanu na mirongo icenda n'itanu, avyara abahungu n'abakobwa. 31 Imyaka Rameki yamaze yose hamwe ni amajana indwi na mirongo indwi n'indwi, hanyuma arapfa. 32 Nowa amara imyaka amajana atanu, hanyuma Nowa avyara Semu, Hamu na Yafeti.
Christina Ricci
Christina Ricci (* 2.12.1980, Santa Monica, California).
Kigwati
Kigwati ni igisagara kiri mu Uburundi.
Cam Clarke
Cameron Arthur "Cam" Clarke (* 6.11.1957, Burbank, California).
Ikigabane ca 7
Nowa yinjira mu bwato 1 Umukama abwira Nowa ati: «Niwinjire mu bwato, wewe n'abo mu nzu yawe bose, kuko mu bo mwarukanye ari wewe musa uri intungane mu maso yanje. 2 Mu bikoko vyose bitazira, tora indwindwi, ikimasa n'isumba yayo; mu bikoko bizira na vyo, utore bibiri; ikimasa n'isumba yayo. 3 Mu biguruka mu kirere na vyo, utore indwindwi, ikimasa n'isumba, kugira ngo bize birondore ubwoko bwavyo kw'isi yose. 4 Nkako, mu misi indwi, ngiye kurekurira imvura kw'isi, imare imisi mirongo ine n'amajoro mirongo ine, ivyo nagize kw'isi vyose ndabitikize.» 5 Nowa agira vyose nk'uko Umukama yari yabimutegetse. 6 Nowa yari afise imyaka amajana atandatu aho isegenya y'amazi yuzura kw'isi.
Ikiza
7 Kubera amazi y'isegenya, Nowa yinjira mu bwato, n'abahungu biwe, n'umugore wiwe, n'abakazana biwe. 8 Ibikoko bitazira n'ibikoko bizira, ibiguruka n'ivyo vyose binyogomba hasi, 9 bibiribibiri, ikimasa n'isumba, vyinjira mu bwato kwa Nowa nk'uko Imana yari yabimutegetse. 10 Imisi indwi iheze, amazi y'isegenya aradengera kw'isi. 11 Mu mwaka ugira amajana atandatu y'ubuzima bwa Nowa, mu kwezi kwa kabiri, kw'igenekerezo ry'icumi n'indwi ry'ukwo kwezi, kuri uyo musi nyene, amariba yose y'amazi i bwina kure arisuka, igisenge c'ijuru kiruguruka. 12 Hanyuma imvura yisuka kw'isi mu misi mirongo ine n'amajoro mirongo ine. 13 Kuri uyo musi nyene, Nowa n'abahungu biwe Semu, Hamu na Yafeti, umugore wa Nowa n'abakazana biwe batatu, binjira mu bwato, 14 bo n'ibikoko vyose hakurikijwe ubwoko bwavyo, ibitungwa vyose hakurikijwe ubwoko bwavyo, ibinyogomba vyikwega hasi vyose hakurikijwe ubwoko bwavyo, inyoni zitunzwe hakurikijwe ubwoko bwazo, ibiguruka vyose n'igifise amababa cose. 15 Mu bwato kwa Nowa hinjira bibiribibiri muri ivyo vyose bifise umubiri urimwo impemu z'ubuzima. 16 Mu bifise umubiri vyose, hinjira ikimasa n'isumba, nk'uko Imana yari yabimutegetse. Umukama aca aramwugarira urugi. 17 Isegenya imara imisi mirongo ine kw'isi. Amazi araduga, aterura ubwato, bureremba hejuru y'isi. 18 Amazi aragwirirana, aruzura isi, ubwato buguma bureremba hejuru ku mazi. 19 Amazi aguma agwirirana cane kw'isi, n'imisozi miremire yo munsi y'ijuru iramirwa, 20 amazi arengera imisozi gushika ku ntambwe icumi na zitanu. 21 Ibifise umubiri vyose binyagara kw'isi, ibiguruka, ibitungwa, ibikoko vyo mw'ishamba, ibinyogomba hasi vyose n'abantu bose biratikira. 22 Ivyahemera mu mazuru vyose, ivyaba kw'isi yumutse birapfa. 23 Ivyari kw'isi vyose biratikira, kuva ku bantu gushika ku bitungwa, ibinyogomba n'inyoni zo mu kirere. Birazimangana kw'isi, harokoka gusa Nowa n'ivyari kumwe na we mu bwato. 24 Amazi yiganza kw'isi imisi ijana na mirongo itanu.
Balabankoru
ni agasagara kari mu karere ka Uzunköprü mu ntara ya Edurne mu gihugu caTurquie.
Kinyasheshe
Kinyasheshe ni igisagara kiri m'Uburundi.
Amashule y'isumbuye
I Burundi abana batangura amashure yisumbuye bafise imyaka cumi n'ibiri canke cumi n'itatu iyo batahitiye. Mu bisanzwe amashure y'isumbuye agizwe n'ibice bibiri. Mu gice cambere abana bamara imyaka itatu kuntebe y'ishure. Ivyigwa bikuru bikuru bakurikira n'ibi:
Ikigabane ca 3
Abantu birukanwa mu murima w'i Hedeni 1 Inzoka ni yo yari iciye akenge kurusha ibikoko vyose vyo mw'ishamba Umukama Imana yari yaremye. Iraheza ibwira umugore iti: «Vy'ukuri, Imana yavuze iti: Ntimuzorye ku biti vyose biri mu murima?» 2 Umugore yishura inzoka ati: «Turashobora kurya ivyamwa vy'ibiti biri mu murima, 3 ariko ivyamwa vy'igiti kiri hagati mu murima, Imana yavuze iti: Ntimuze mubirye, ntimuze mubikoreko, ahandiho muzopfa.» 4 Inzoka ibwira umugore iti: «Haba namba ntimuzopfa! 5 Ariko Imana irazi ko umusi muzobirya, amaso yanyu azoca akanura, hanyuma mumere nk'Imana izi iciza n'ikibi.» 6 Umugore abona ko nya giti kibereye kuribwa, kiryoheye ijisho kandi cofasha kugira ngo umuntu ace ubwenge. Yakira icamwa caco ararya. Hanyuma ahereza umugabo wiwe bari kumwe, na we arakirya. 7 Amaso yabo uko ari babiri arakanura, baca babona ko bari gusa. Baterateranya amababi y'igiti c'umutenahi barayambara. 8 Hanyuma bumva ishwashwa ry'Umukama Imana ariko aratembera mu murima asama akayaga ko ku muhingamo; umugabo n'umugore wiwe binyegeza Umukama Imana mu biti vyo mu murima. 9 Umukama Imana ahamagara Adamu amubwira ati: «Uri hehe?» 10 Yishura ati: «Nakwumvise ishwashwa mu murima, nca ngira ubwoba kuko ndi gusa, ni ko kwinyegeza.» 11 Umukama Imana asubizayo ati: «Ni nde yakubwiye ko uri gusa? Woba wariye ku giti nari nakubujije kurya?» 12 Adamu yishura ati: «Wa mugore wampa ngo abane nanje, ni we yampaye ivyamwa vya ca giti, nanje ndarya.» 13 Umukama Imana abwira umugore ati: «Ivyo wagize ni ibiki?» Umugore na we yishura ati: «Inzoka yampenze hanyuma ndarya.» 14 Umukama Imana abwira inzoka ati: «Ko warikoze, uragacibwa mu bitungwa vyose, no mu bikoko vyose vyo mw'ishamba. Uzogenda urakuba inda yawe hasi, kandi indya yawe ibe ivu, imisi yose y'ubuzima bwawe. 15 Nzoshira urwanko hagati yawe n'umugore, hagati y'uruvyaro rwawe n'uruvyaro rwiwe, ruzoguhonyora umutwe, nawe urukomore ku gitsintsiri.» 16 Abwira umugore ati: «Nzogutera ububabare bwinshi igihe wibungenze, kandi uzovyara abana ubanje kubabara. Uzokwama wipfuza umugabo wawe, na we azokuganza.» 17 Araheza abwira Adamu ati: «Ko wumviye umugore wawe, ukarya ku giti nari nakwihanikirije kuryako, isi izovumwa kubera wewe. Uzokwama urya ivyayo ubanje kubabara na ntaryo. 18 Izokumerera amahwa n'amatovu, bitayeko uzorya ivyatsi vyo mw'ishamba. 19 Uzorya ivyokurya ubanje kubira akuya, gushika usubire mw'ivu, kuko n'ubundi ari ryo wavuyemwo. Kuko uri ivu kandi uzosubira mw'ivu.» 20 Adamu yita umugore wiwe Heva, kuko yabaye nyina w'abazima bose. 21 Umukama Imana agirira Adamu n'umugore wiwe impuzu z'insato, arazibambika. 22 Umukama Imana avuga ati: «Ehe umuntu yabaye nk'umwe muri twebwe kuko na we yamenye iciza n'ikibi. Ubu rero reka ntahave atuma ukuboko ngo yahe no ku giti c'ubuzima, akirye, abeho imyaka yose.» 23 Hanyuma Umukama Imana aramwirukana, amukura mu murima w'i Hedeni, ngo arime agataka yari yarabumbwemwo. 24 Amaze kwirukana umuntu, ashira abakerubi mu buseruko bw'umurima w'i Hedeni, bafise inkota itigita irurumba urubeya, ngo barinde inzira irora ku giti c'ubuzima.
Kinyinya
Kinyinya ni igisagara kiri m'Uburundi.
Amashule y'isumbuye
Kugira babandanye igice c'akabiri, bategerezwa kumenya ikibazo co mu mwaka w'icenda.Abafise ubumenyi bujanye n'ibiharuro, barashobora guhitamwo kubandanya amashure y'isumbuye mu gisata c'ibiharuro n'ibindi vyirwa bijanye.
Abafise amanota meza mu ndimi n'ibindi vyirwa bijanye, nabo bashobora kubandanya amashure yisumbuye mu gisata c'indimi.
Muri ico gihe, ivyigwa abana biga biba bishimikiye ku ndimi canke ku biharuro.
Bitayeko, abana barashobora guhitamwo kwiga amashure y'imyuga.
Mu kurangiza amashure yisumbuye, abanyeshure bategerezwa gukora ikibazo ca leta gihambaye cane gitanga uburenganzira bwo kwinjira muri kaminuza.
Ikigabane ca 9
Imana ihezagira Nowa 1 Imana irahezagira Nowa n'abahungu biwe, ibabwira iti: «Nimurondoke, mugwire, mwuzure isi. 2 Ibikoko vyose vyo kw'isi, ibiguruka vyose vyo mu kirere, ibinyagara hasi vyose n'ifi zose zo mu kiyaga, bizogira ubwoba bibatinye. Ndabishize mu minwe yanyu. 3 Ibinyogomba vyose bifise ubuzima, bizobabera ivyokurya; ndabibahaye vyose nk'uko nabahaye ibimera bitotahaye. 4 Ariko ntimuzorya inyama ikirimwo ubuzima ari bwo maraso l. 5 Ariko kandi, amaraso yanyu ari yo buzima bwanyu, nzoyishuza. Nzoyishuza igikoko cose, nzoyishuza umuntu wese, umwe wese nzomwishuza ubuzima bwa mwenewabo. 6 Uwusesa amaraso y'umuntu, amaraso yiwe azoseswa n'umuntu, kuko umuntu yagizwe mu gashusho k'Imana. 7 Nayo mwebwe, nimurondoke, mugwire, mukwire isi, mwuzure kuri yo.» 8 Imana ibwira Nowa n'abahungu biwe iti: 9 «Nanje rero, ndunze isezerano ryanje hamwe na mwebwe, hamwe n'uruvyaro rwanyu mu nyuma zanyu, 10 hamwe n'ibifise ubuzima muri kumwe: inyoni, ibitungwa, ibikoko vyose vyo kw'isi muri kumwe, ico cose casohotse kiva mu bwato, ibikoko vyose vyo kw'isi. 11 Nzokwunga isezerano ryanje hamwe namwe kandi sinzosubira gutikiza n'amazi y'isegenya igifise umubiri na kimwe, nta segenya izosubira kubaho ngo itikize isi.» 12 Imana ivuga iti: «Ng'iki ikimenyetso c'isezerano nshize hagati yanje namwe, hagati y'igifise ubuzima cose muri kumwe, uko imvyaro zizokurikirana na ntaryo. 13 Nshize umuheto m wanje mu gicu ngo ube ikimenyetso c'isezerano riri hagati yanje n'isi. 14 Ninakoraniriza ibicu hejuru y'isi, uwo muheto ugaseruka muri vyo, 15 nzokwibuka isezerano ryanje nshize hagati yanje namwe, hagati y'igifise ubuzima cose n'igifise umubiri cose; kandi amazi ntazokwongera kuba isegenya itikiza igifise umubiri cose. 16 Uwo muheto uzoba uri mu gicu, nzowuraba mpeze nibuke isezerano ry'intahava, hagati y'Imana n'igifise ubuzima cose, ico cose gifise umubiri kiri kw'isi.» 17 Imana ibwira Nowa iti: «Ico ni ikimenyetso c'isezerano nunze hagati yanje n'igifise umubiri cose kiri kw'isi.» KUVA KURI NOWA GUSHIKA KURI ABURAHAMU Semu, Hamu na Yafeti 18 Semu, Hamu na Yafeti ni bo bahungu ba Nowa basohotse bava mu bwato; uwo Hamu ni we se wa Kanahani. 19 Abo ni bo bahungu batatu ba Nowa; ni bo babaye inkomoko y'abantu bakwiye isi yose. 20 Nowa, umurimyi, aba ari we wa mbere atera umuzabibu, 21 hanyuma anywa umuvinyu araborerwa, yiyambura impuzu ari mw'ihema ryiwe. 22 Hamu, se wa Kanahani, abona se wiwe Nowa ari gusa, abibwira benewabo babiri bari hanze. 23 Semu na Yafeti bafata igikwemu, bagitwara ku bitugu vyabo bompi uko ari babiri bagendesha umugongo, bapfuka se wabo baraba inyuma, ntibabona ubwambure bwa se. 24 Nowa yikanguye, umuvinyu umaze kumuvako, amenya ivyo umuhungu wiwe mutoyi n yamugiriye, 25 avuga ati: «Kanahani arakavumwa, arakaba umuja w'abaja ba benewabo.» 26 Aca avuga ati: «Nihahezagirwe Umukama Imana ya Semu, Kanahani na we abe umuja wiwe. 27 Imana irakagabira Yafeti, agerere mu mahema ya Semu, Kanahani na we abe umuja wiwe.» 28 Nowa amara imyaka amajana atatu na mirongo itanu, hanyuma y'isegenya. 29 Imyaka Nowa yamaze yose ni amajana icenda na mirongo itanu, hanyuma arapfa.
Kinama, Bubanza
Kinama ni igisagara kiri muri komine ya Babanza m'Uburundi.
Jean-Baptiste Bagaza
Jean-Baptiste Bagaza (29.09.1946 - 4.6.2016) yari umurundi w'umunyapolitiki wari Perezida wa Njyanama Revolutionary rw'Ikirenga mu Burundi kugeza 10 Ugushyingo, 1976, na Perezida mu Ugushyingo 10, 1976 Nzeri 3, 1987. Igihe BAGAZA yagendaga mu mahanga, yavanywe mu butegetsi bwa gisirikare. Yasimbuwe na perezida na Pierre BUYOYA, ajya mu buhungiro muri Uganda nyuma ajya muri Libiya, aho yabaga kugeza mu 1993.
Kivyihusha
Kivyihusha ni igisagara mu Uburundi.
Kuwintaba
Kuwintaba ni igisagara kiri mugihugu c'Uburundi.
Ikigabane ca 36
Ezawu mu Bwedomu
Uruvyaro rwa Ezawu
Jeff Bennett
Jeffrey Glenn "Jeff" Bennett (* 2.10.1962, Houston, Texas).
Uburusiya
Uburusiya canke Irepuburika y'Uburusiya (ikirusiya: Россия) ni igihugu kiri k'umugabane w'Uburaya na Aziya.
Paul F. Tompkins
Paul Francis Tompkins (* 9.12.1968, Philadelphia, Pennsylvania).
Kwirarire
Kwirarire ni igisagara mu Uburundi.
Pierre Buyoya
Petero Buyoya (* 24.11.1949 - 17.12.2020), umukuru w'igihugu c'Uburundi (1987—1993 na 1996—2003). Muri Nzeri 1987, Buyoya yayoboye ihirikwa ry’ubutegetsi kuri Repubulika ya kabiri y’Uburundi, iyobowe na Jean-Baptiste Bagaza, maze yishyiraho nka perezida wa mbere wa Repubulika ya gatatu. Atangaza ko ubwisanzure gahunda na yasezeranye Ubutegetsi byari guteza umubano hagati Abahutu na abatutsi moko, ariko iyobowe ahanini Abatutsi gusa. Ibintu byateje imyigaragambyo y'Abahutu muri Kanama 1988 ihitana abantu bagera ku 20.000.
Nyuma y'imvururu n'ubwicanyi, Buyoya yashyizeho komisiyo ishinzwe uburyo bwo gukemura ibibazo by'ihohoterwa. Iyi komisiyo yashyizeho itegeko nshinga rishya Buyoya yemeje mu 1992. Inyandiko-nshinga yateganyaga itegeko nshinga rya guverinoma hamwe na perezida n’inteko ishinga amategeko idafite amoko. Amatora ya mbere ya demokarasi yabaye muri Kamena 1993 kandi yatsinzwe na Hutu Melchior Ndadaye washyizeho guverinoma ishyize mu gaciro hagati y'Abahutu n'Abatutsi. Icyakora, ingabo zishe Ndadaye maze Uburundi bishyirwa mu ntambara y'abenegihugu. Abantu bagera ku 150.000 bahasize ubuzima naho abantu 700.000 bahunga igihugu. Kugerageza guhagarika amakimbirane mu mahoro, aho Sylvestre Ntibantunganyageragejemuri guverinoma ihuriweho, byatsinzwe.
Mu 25 Nyakanga ya 1996 Buyoya asubira imbaraga mu guhirika undi, deposing Ntibantunganya. Intambara y'abenegihugu yaje kuba nkeya ariko ikomeza. Umuryango mpuzamahanga wafatiye ibihano by’ubukungu kubera ihirikwa ry’ubutegetsi bwa Buyoya, ariko Buyoya yashyizeho guverinoma hamwe na Visi Perezida w’Abahutu, Domitien Ndayizeye, wafashaga gukemura amakimbirane. Nyuma y’amasezerano, Buyoya yatanze ubutegetsi mu 2003, Visi Perezida Ndayizeye amusimbuza kuba Perezida ku ya 30 Mata.
Yapfuye ku ya 17 Ukuboza azize Covid-19.
Luhwa
Luhwa ni uruzi ruri m'Uburundi.
Amashule kaminuza
Amashure Kaminuza ni amashure yo kubandanirizamwo ku barangije amashure yisumbuye. Mu Burundi hari ama kaminuza atari make.
Twovuga nka Hope Africa University
kaminuza y'u Burundi
Kaminuza y'I Ngozi Si
Kaminuza y'ibiyaga binini (UGL)
kaminuza y'umuco (ULB)
Kaminuza nderabigisha (ENS)
N'izindi...
Ubufaransa
Ubufaransa (Faransa) canke Repubulika y'u Bufaransa (Igifaransa : France ; umu-sirikare République française) ni igihugu kiri k'umugabane w'Uburaya.
Muhungu
Muhungu ni umutumba uri mw'i komine ya Mabayi muri Zoni ya Butahana
Mabanda
Mabanda ni igisagara Kiri mugihugu c'Uburundi.
Ikigabane ca 40
1 Ivyo biheze, umusuku yahereza inyobwa umwami wa Misiri be n'uwacumba imikate, baracumura kuri shebuja, umwami wa Misiri. 2 Farawoni ashavurira abo bakevyi biwe babiri, umukuru w'abahereza inyobwa n'umukuru w'abahereza imfungurwa. 3 Abahereza ababacunga mu nzu y'umukuru w'abarinzi, aho Yozefu na we yari abohewe. 4 Umukuru w'abarinzi, agena Yozefu ngo abakorere. Bamara imisi mw'ibohero.
Yozefu arotora indoto z'abakevyi ba Farawoni