cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
T'anta
Hak'utaqa yakuwan chaqruspa sankhutam ruranchik. Chay sankhutaqa t'antaman k'umpasqa ninapi icha urnupi q'uñichispa patanchik.
Veinticuatro de Mayo kiti
Pulitika Rakiy
Kitillikuna:
10 ñiqin hatun puquy killapi
10 ñiqin hatun puquy killapi p'unchawqa (10.02., 10-II, 10ñ phiwrirupi) Griguryanu kalindaryupi ñawpaq kaq (41ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 324 p'unchaw (wakllanwatapi 325 p'unchaw) kanayuq.
Ankash qallu
Tan
Shuyantsik hinchi tikramunanpaq. mta, mitapis nintsik, 'tan'pa rantinmi.
Ichik shimiqullqa
(vocabulario, voces adaptadas del castellano, Kastilla simimanta yaykamusha)
Matanzas pruwinsya
Wiñay kawsay
Kamasqa
Tembladera
thumb|left|180px|[[Tembladera llaqta]] Tembladera nisqaqa huk llaqtam, Piruwpi, Kashamarka suyupi, Quntumasa pruwinsyapi, Yunan distritup uma llaqtanmi.
Bruce Springsteen
Bruce Frederick Joseph Springsteen sutiyuq runaqa, icha Bruce Springsteen (* paqarisqa Long Branch llaqtapi - ) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq rock takichaq, kitara wan yatana qallwa wasichaq wan takiqsi qarqan.
Josef Masopust
Yaya: ; Mama:.
Bactrocera atrisetosa
Wiñay kawsay
1939 watapi, tayta Perkins-pa describisqanmanta, imaymana yachaykunata runakunaman riqsichipusqan.
Qashqaraqra
Qashqaraqra icha Qachqaraqra (kastilla qillqaypi: Cashcarajra / San Julian) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, Yuraq Wallapi, huk urqum, Kurunku pruwinsyapi, Kuska distritupi, Pampas distritupipas. Pikchunqa mama quchamanta 5.250 mitrum aswan hanaq.
Aqshu distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Hussein I
Warmikuna: Sharifa Dina Antoinette Avril Gardiner Alia Baha ed din Toukan Lisa Halaby
Sanka
thumb|[[Runap sinchi sankan.]] thumb|[[Kawallup sankan.]] Sanka nisqaqa simip ukhunpa hawanmi, tulluyuqmi. Ñawpanpiqa simi hawa tullum, ukhunpitaq sanka tullum. Chay rakinkunaqa sinchi sankanisqam. Qhipaq, ancha ukhu kaq rakintaq tullunnaqmi, chayrayku llamp'u sanka nisqam.
Grau pruwinsya
Simikuna
Pruwinsyapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku. /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Wanukiti distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Campo Armiño
Campo Armiño nisqaqa Piruwpi, Wankawillka suyupi, Tayaqaqa pruwinsyapi, Qullqapampa distritupi, huk llaqtam.
Sarumilla pruwinsya
Wiñay kawsay
Kamasqa, Manuel Prado Umalliqmi.
Ruqchaq distritu
Ruqchaq distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de San Marcos de Rocchac) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Tayaqaqa pruwinsyapi, Wankawillka suyupi. Uma llaqtanqa Ruqchaq (San Marcos de Rocchac) llaqtam.
Simikuna
Pukyu:
Kunsipsyun munisipyu (Santa Krus)
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta indihina runakunam tiyanku:
Bactrocera aurea
Wiñay kawsay
1952 watapi, tayta May-pa describisqanmanta, imaymana yachaykunata runakunaman riqsichipusqan.
Winterthur
Winterthur llaqtapiqa 93.546 runakunam kawsachkanku (2005).
Chiriwata listritu
Chiriwata distritu (kastilla simipi: Distrito de Chiguata) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Ariqipa pruwinsyapi, Ariqipa suyupi. Uma llaqtanqa Chiriwata llaqtam.
Marco Carrasco
Kawsay qillqa
Musiku yachachirqan Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturninpi, Lima llaqta Piruw suyu. Sorbona Yachay Sunturpi, yachankunata kusakurqan. Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturninpi, Pasifiku Yachay Sunturpipas yachachiq kutirirqan. Piruw, Asiyantinpi, qillqarqa aswan imankuna.
Lungern
right|90px thumb|right|270px|Lungern Lungern llaqtaqa Suysa mama llaqtapi huk llaqtacham, Obwalden suyupi.
Hermilio Valdizán distritu
Wiñay kawsay
Kamasqa, Manuel A. Odría Umalliq.
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Chaqchu distritu
Chaqchu distritu nisqaqa (kastilla simipi: distrito de Chaccho) Piruw mama llaqtapi huk distritum Antonio Raymondi pruwinsyapi, Anqash suyupi. Uma llaqtanqa Chaqchu llaqtam.
Mati
Mati icha Purunku (Lagenaria siceraria) nisqaqa huk chakra yuram, sapallu hinam.
Anaq, kapka, ch'ila qarayuq rurunkunatam purukunatam ruranchik. Matimantaqa chay purupi mati wayusap raphinmanta rurasqa mati upyana sutinchasqam.
Rocafuerte kiti
Rocafuerte kiti (kastilla simipi: Cantón Rocafuerte) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Manawi markapi, huk kitim. Uma llaqtanqa Rocafuerte llaqtam.
Santiago mayu (Marañun)
thumb|right|290px|Santiago mayup qallariynin ([[Namangoza mayu (lluq'i) Zamora mayu (paña)), Morona Santiago marka, Ikwadur]] thumb|right|290px Santiago mayu nisqaqa (kastilla simipi: Río Santiago) Ikwadur mama llaqtapi huk mayum, Morona Santiago markapi, Piruw mama llaqtapipas, Amarumayu suyupi, Kunturkanki pruwinsyapi, Santiago mayu distritupi. Marañun mayuman rin.
Umacha distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Arma warani
Arma; Qanqiwiri; Chaki taklla; Wisu wiri; Wara-wara; Saraqsara icha Qutu nisqaqa huk waranim.
Kristiyanuchay
thumb|[[Chiksuyup Pulunyata Bawtisaynin 966 watapi, Jan Matejko-pa llimphisqan.]] thumb|Francis Xavier-pa Paravas-ta kutirichiynin (1542 watapi). Kristiyanuchay icha Kristiyanisasyun (cristianización) nisqaqa paganu nisqa manaraq kristiyanu kaq runakunata kristiyanu iñiyta yachachispa chaskichiymi. Chay iwanhilyumanta yachachiyqa iwanhilisasyun (evangelización) nisqam.
Kristiyanuchaypa tiksinqa Jesuspa misyun (misión) nisqa kamachisqanmi: Jesus manaraq hanaq pachata rispa, disipulunkunaman nin, tukuy runallaqtakunata kamachisqaymanta yachachispa bawtisaychik nispa (Mathiyup qillqasqanpa puchukayninpi: 28:18-20), iñiqkunallam qispichisqa kanqa nispa (Markuspa qillqasqan, 16:15-16). Chay Jesuspa nisqawanqa Kristiyanu Inlisyaqa takyachinmi, huk runakunata kristiyanuchananchikmi, qispinankupaq.
187
187 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Q'aytu
thumb|200px|right|Q'aytuyuq kumanakuna (mint'ukuna) thumb|200px|right|Q'aytu Q'aytu nisqaqa imam llañupas, suytupas (suni, yanqana). May hinataq millmamanta, llipipipiq q'aytumanta icha yurakunap q'aytuchanmantam - utkhumanta icha huk yuramanta (kañamu, linu hukkunapas) - puchkanchik.
Pancho Villa
Warmi: Soledad Seáñez Holguín. Wawakuna:
Surkupampa distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Contralmirante Villar pruwinsya
Wiñay kawsay
Kamasqa, Manuel Prado Umalliqmi.
Qullqa hirka
Qullqa, Qallqa, Parun, Putaqa icha Marun (kastilla simipi: La Esfinge, Cerro Parón, Torre Aguja, Cerro Colca, La Roca Putaca, Cerro Marron, La Aguja Nevada, Torre de Paron) nisqaqa Piruw suyupi, Yuraq Hankapi, huk urqum Anqash suyupi, Waylas pruwinsyapi, Qaras distritupi, Parun qhichwapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.325 mitrum aswan hanaq.
Theodore Roosevelt
Wawakuna: Alice, Ted, Kermit, Ethel, Archie wan Quentin.
Antawaqalla ñuñuwarani
Antawaqalla ñuñu warani (ESO 350-40 icha PGC 2248 nisqapas) nisqaqa huk lenticular anillu ñuñuwaranim, yaqa 500 hunu k'anchay wata karum Sculptor hawa phuyu huñupi. D 25 isofotal diámetro 44.23 kiloparsec (144,300 wata k'ancha), yaqa 2.9–4.8 × 109 inti masayuq masayuq; hawa anillunqa 217 km/s muyuriq rit'iyuq.
Fritz Zwicky sutiyuq runam 1941 watapi tarirqan Zwickyqa tarisqantaqa "quyllurkunap dinámica nisqapi sut'inchayninta suyaq aswan sasachakuyniyuq estructurakunamanta hukninmi" nispam qhawarirqan.
Karuqhawana
rikchacha| Los Ángeles (EE.UU.) llaqtap qayllanpi Mount Wilson Observatory nisqapi 100 pulgada (2,54 m) Hooker [[Telescopio reflectante nisqa|reflector karuqhawana, Edwin Hubble sutiyuq runap llamk'achisqan galaxiakunap puka kuyuriyninta tupunanpaq, universo nisqap tukuy mast'arikuyninta tarinanpaqpas.]] Karuqhawana icha muchk'a nisqaqa karu kaq imayaykunata qhawanapaq apaykachanam, chaywantaq iliktrunikup lluqsiyninwan, ch'unqayninwan, icha kuyuriyninwan. Qallariypiqa lenteswan, kurkuyuq espejokunawan icha iskaynintinpa huñusqa instrumentullanmi niyta munan, kunanqa karuqhawana nisqa simiqa achka instrumentukunatam riman, espectro electromagnético nisqap hukniraq suyunkunata riqsiyta atiq, wakin kutitaq huk rikch'aq detectores nisqakuna.
195
195 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Awqayaku distritu
Awqayaku distritu icha José Crespo y Castillo distritu (kastilla simipi: Distrito de José Crespo y Castillo) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Wanuku suyupi, Leoncio Prado pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Awqayaku llaqtam.
Langnau im Emmental
Langnau llaqtachapiqa 9107 runakunam kawsachkanku (2014).
Tintay Punku distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Granma pruwinsya
thumb|300px|Granma pruwinsya saywitu (Kuba)
Munisipyukuna
13 munisipyukuna:
Paqariqtampu distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Bactrocera bidentata
Bactrocera bidentata nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Qutapata mamallaqta parki
Fauna
Qutapata mamallaqta parkipiqa kanmi 284 laya tulluyuqkuna (Sarmiento (2002, Colectivopi, 2003)): 66 laya ñuñuqkuna, 183 laya pisqukuna birds, 14 laya allpa yaku kawsaqkuna, 11 laya suchuqkuna, 10 layapas challwakuna. thumb|left|160px|[[Anti ukumari Tremarctos ornatus ]] thumb|left|160px|[[Tunki Rupicola peruviana]] thumb|right|180px|[[Chinchay Leopardus pardalis ]]
Linti
thumbnail|250px|Linti. Linti nisqaqa ima ch'uya, q'ispi kaqpas achkiyta ch'iqichinapaq icha pallanapaq. Chay lintikunataqa chaykamaqa ch'iqichina linti, pallana linti nichkimi.
Ñawinchikpiqa pallana linti llika qarachapim rikch'ay rikch'ata paqarichin.
Millma
Paquchap, wikuñap, llamap, wanakuppas millmanwanqa q'aytukunam puchkanchik. Chaymantam p'achakunata awanchik. Millma p'achakunaqa ancha q'uñuykuqmi.
Ariqipa pruwinsya
Pulitika rakiy
Iskay chunka isqunniyuq distritunmi kan.
Wädenswil
thumb|Wädenswil, [[Zürichsee quchawan.]] Wädenswil nisqaqa Suysa mama llaqtapi huk llaqtam, Zürich suyupi. Wädenswil llaqtapiqa 19.378 runakunam kawsachkanku (2005).
Palanta llaqta
Palanta (kastilla simipi: Palanda) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Zamora Chinchipi markapi, huk llaqtam, Palanta kitip uma llaqtanmi.
Kim Dae-jung
Qillqaqkuna
Kastilla simipi:
Kunsipsyun distritu (Ayakuchu)
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
204
204 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Sinru qillqa: Kusituy (Piruw)
Cementerio Club
K
N
TK (kusituy)
206
206 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Wikimedia Commons
thumb|150px|Logo thumb|200px|Wikimedia Commons nisqap qhapaq p'anqan. Wikimedia Commons (Wikicommons, Commons) nisqaqa Wikimedia nisqa ruruchinap huk ruraykamayninmi, 7 ñiqin tarpuy killapi 2004 p'unchawpi kamasqa, GFDL nisqa hinanisqawan (lisinsyawan) rikch'akunata, ruqyay willañiqikunata, huk multimidya willañiqikunatapas waqaychanakunapaq.
Qapachiqa distritu
Qapachiqa distritu (kastilla simipi: Distrito de Capachica) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Punu pruwinsyapi, Punu suyupi. Uma llaqtanqa Qapachiqa llaqtam.
David Hume
Tayta: Joseph Hume; Mama: Katherine Falconer.
John Galliquio
John Christian Galliquio Castro sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk Piruw mama llaqtayuq wan Universitario de Deportes piluta hayt'aqmi.
Dolores del Río
Kuyu walltay
En Mishiku
Chiqra distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Chuqiyapu
Chuqiyapu llaqta (aymara: Chiqiyapu marka)(kastilla: Nuestra Señora de La Paz), Qullasuyup uma llaqtanmi. Qullasuyup musikup chawpinmi, finansap chawpinmi, pulitiku chawpinmitapas Hinallataqsi, Chukiyapu Suyup uma llaqtanmi kan. 2015 watapi, llaqaunakunam llaqa 789 541 runakuna kaypi tiyasqan, Qullasuyupi, Chukiyapuqa kimsa ñiqi aswan hatun llaqtam kan, Santa Crus llaqtap qhipan, Altu llaqtap qhipanpis
Chukiyapuqa mitrupulip arian Altu llaqtata, Wiyacha, Achuqalla, Laha, Mikapaqa, Palca, Pukaranipas kapun. Huñusqa, Qullasuyup aswan hatun mitrupulis kanman, 1 880 000 runakunawan.
Elvis Presley
Tayta: Vernon Elvis Presley (*10-IV 1916 – †26-VI 1979),; Mama: Gladys Love Smith (*25-IV 1912 – †14-VIII 1958)
213
213 wataqa Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Guantánamo pruwinsya
thumb|300px|Guantánamo pruwinsya saywitu (Kuba)
Oscar Niemeyer
thumb|right|Niemeyer (1919) Oscar Ribeiro de Almeida Niemeyer Soares Filho sutiyuq runaqa, icha Oscar Niemeyer (* paqarisqa Rio de Janeiro llaqtapi -  wañusqa Rio de Janeiro llaqtapi), huk 🇧🇷 mama llaqtayuq wasichay kamayuqmi.
Purutun
rikchacha|Purutun Purutun icha Chiqari nisqaqa iñuku huk'ipi kaq pusituwu chaqnasqa tiksi k'atacham, huk iñuku wisnuyuq.
214
214 wataqa Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
216
216 wataqa Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Anra listritu
Simikuna
Pukyu:
Andrés de Santa Cruz
Taytan: José de Santa Cruz y Villavicencio; Maman: Juana Basilia Calahumana. Warmi: María Cernadas de la Cámara.
Virginia Woolf
Tayta: Leslie Stephen  ; Mama: Julia Jackson Duckworth.
Chūbu suyu
Runakuna
23 575 736 runakuna
219
219 wataqa Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Chūgoku suyu
Runakuna
7 563 428 runakuna
Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin
Wiñay kawsay
Kay musuq campus-qa Maranqa wakiman patan kan, kaykuna ñawpapachapi ruwamurqarqan, hinaqsi, yachay sunturqa allinchachispa, harkachispa munan —San Markus Waka hina— wakin manan kunanpacha challarqakun. 1969 watapi, yachaysunturpa p'atmakunaqa winachimurqanku —kunan suntur yachaywasikunan sutichasqa—. 1984 wata, 22 ñiqin tarpuy killapi, kunan musuq istatuto nispataq paqarimurqakun. Kunanpacha aswan 40.000 yachaqkunawan kapuaqtin, aswan 4.000 amawtakunawan kapuaptinpas, yachaysunturqa 65 p'atmankunapi yachachin, 77pi maestriakuna, 27 doctoradokuna, kunanpacha aswan mañasqa kapun. Kunan hina, 20 facultad-kunawan kan, 6 patmakunan huñusqa, paykunaqa achqa qillqakuna paqarichin, qillqarichin, 3 musiyukunawan kan, hinaqsi achka hamut'a sunturkunawan. UNESCO-paq, Piruwpi San Markus huk sapa tukuy niray yachay sunturqa kan, achka hamut'akuna uqllaninrayku
Yachay Suntur Llaqtan
thumb|right| San Markus Hatun Yachay Suntur llaqtan.
San Markus Sinku Hayt'ana Pampa
Mamallaqta San Markus Kuraq Yachay Suntur Sinku Hayt'ana Pampan (Kusa San Markus Hayt'ana Pampa hina riqsisqa), San Markus Yachay Suntur Llaqtan yaqa chawpinmin kachkan. Yaykunapaq 5 tawak'a Amezaga Avenidaqa atin, hinallataqsi, 36 tawak'a Venezuela Avenidaqa, Piruw suyupi, Lima llaptapi. 1951 watapi kicharqanku, 400 San Markus Yachay Suntur watakuna p'unchaynin yuyachinaypaq. Kay sinru hayt'ana pampapi 70 000 runakuna yaykuyta atin, ña, kunanpachaqa sapa kamachiqnin 43 000 runakuna yaykuyta saqin, ima emergencia, allin lluqsinaypaq kananrayku, kaykunatawan, Pirw mamallaqtapi huk hatun hayt'ana pampa kan.
Yachaqikunawan yachachiqkuna
right|thumb| Sanmarquinos destacados en [[Letras y Ciencias Sociales, inicios del siglo XX. ]] Paykunaqa kapun:
Pedro Zulen
Yachaywasi: Pedro Labarthe Yachachiq.
Yarinaqucha listritu
Tiyaqkuna
Distritupiqa Nawa, Yaminawa runakunam tiyanku.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Illanchaykuy
Illanchaykuy ismuykuy nisqaqa ismuykuq, radyunuklidu nisqa iñuku rikch'aqkunap illanchaspa ismuykuyninmi.
Ima illanchaykuq iñuku rikch'aqqa sapaq kuskan ismuykuy mit'ayuqmi. Chay kuskan ismuykuy mit'anpiqa imayaypa iñukunkunap kuskan kaqnin wakin imayaypa iñukukunam tukukun, alpha icha bita illanchaspa.
Karkin Kalita distritu
Simikuna
Pruwinsyapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Marilyn Monroe
thumb|right|200px|Marilyn Monroe, Gentlemen Prefer Blondes nisqa pilikulapaq qhatirapi. Marilyn Monroe icha Mirilin Munrruy sutiyuq warmiqa (1 ñiqin inti raymi killapi 1926 paqarisqa; 5 ñiqin chakra yapuy killapi 1962 wañusqa) huk aranway pukllaqsi, takiqsi, kikincha warmipas karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
Alci Acosta
Alcibiades Alfonso Acosta Cervantes sutiyuq runaqa, icha Alci Acosta (* paqarisqa Soledad llaqtapi - ), huk 🇨🇴 mama llaqtayuq takiqsi, takichaq qarqan.
Manuel Isidoro Belzu
Wuliwiyanu umalliqmi karqan (1848 watamanta 1855 watakama).
220
220 wataqa Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
The Times
Wiñay kawsay
London llaqtapi kamasqa. John Walter.
Qashash distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
K'isura
Kilugramup waranqa t'aqanmi. Ñawpaqta kay hinam sut'inchasqa karqan: wayru sintimitrup yakunpa wisnun 3,98 °C q'uñi kaypi.
El Cisne
thumb|right|200px|Basilika, El Cisne thumb|right|200px|Basilikap altarnin El Cisne nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk llaqtam, Loja markapi, Loja kitipi, El Cisne kitillip uma llaqtanmi.
Hokkaidō suyu
Runakuna
5 507 456 runakuna
Pinchikillachana
Q'uñi pinchikillachanakunapiqa ñawpaqta imatapas kañaspa yakuta q'uñichispa yaku wapsiwan turbinatam kuyuchispa pinchikilla ruraq (generator) nisqawan pinchikillatam ruran. Kaymi q'uñi pinchikillachanakuna:
Portoviejo kiti
Portoviejo kiti (kastilla simipi: Cantón Portoviejo) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Manawi markapi huk kitim. Uma llaqtanqa Portoviejo llaqtam.
Chakas distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Mariano Melgarejo
thumb|right|160px|Mariano Melgarejo Manuel Mariano Melgarejo Valencia sutiyuqqa ( paqarisqa T'arata llaqtapi, Wuliwiyapi, wañusqa Limaq llaqtapi, Piruwpi) huk 🇧🇴 mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Rupa Rupa distritu
thumb|right|290px|[[Bena Jema llaqtaqa (shipiwu simi: "Musuq llaqta"), kaylla Tinku Mariya llaqtapi, Rupa Rupa distritupi, Wallaqa mayu patanpi, kamasqa karqan. ]] Rupa Rupa distritu (kastilla simipi: Distrito de Rupa-Rupa) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wanuku suyupi, Leoncio Prado pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Tinku Mariya llaqtam.
Mariano Melgarejo
Taytan: Ignacio Valencia; Maman: Lorenza Melgarejo. Warmikuna: Rosa Rojas / Juana Sánchez.
Sirk'a iskuyay
thumb|right|220px|[[Hatun tawna sirk'api sirk'a iskuyay.]] Sirk'a iskuyay (Atherosclerosis) nisqaqa mana qatiqlla unquymi, tawna sirk'akunap pirqanpi wira, chaymantataq isku rumi paqarimuptinqa.
Elche
Misterio de Elche
thumb|Palmera Imperial - [[Huerto del Cura.]] thumb|180px|Parque municipal, dentro del [[Palmeral de Elche|Palmeral.]]
Yarqay
Mana chiqan wakipi aslla kapuqniyuq runa, achkataq wakcha runa kaptinqa, chay kapuqniyuqkunallam wirayaspa sasachakun, wakchakunataq yarqasqa kaspa wañun.
Bactrocera bogorensis
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1983 por Hardy.
Joseph Black
Chimlasay muchuyninsi qallarirqan.
Sumaku Napu - Galeras mama llaqta parki
Tarikuy
Pukyu:
Shikoku suyu
Shikoku suyu (kastilla simipi: Región de Shikoku nihun simipi: 九州地方, Hepburn simipi: Shikoku-chihō), nisqaqa huk suyum Nihun mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Matsuyama llaqtam.
Leoncio Prado distritu (Wawra)
Simikuna
Distritupiqapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
Kisa
Kisa, Ithapallu icha Itana (genus Urtica) nisqakunaqa huk qurakunam, sisi p'uchquyuq suphunkunawan k'arachiq.
Sunqu sirk'a unquy
Huk sunqu sirk'a t'uqyasqa iskuyasqamanta icha yawar khutumanta wichq'asqa kaptinqa, sunqu p'itiymi paqarin.
Rafael Quirós
Tayta: Francisco Quirós Vega; Mama: Victoria Salinas Pérez.
Gonzalo Gutiérrez Reinel
2014 watamanta 2015 watakama Piruwpa Hawa ministruninmi karqan.
Wayllapampa distritu (Rikuway)
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Tōhoku suyu
right|thumb|300px|Tōhoku suyu, Nihun.
Castellón de la Plana
thumb|right|220px thumb|right||220px[[Lledó Pallan.]] Castellón de la Plana ( valencia simipi: Castelló de la Plana) llaqtaqa 🇪🇸pi huk hatun llaqtam.
Wirakaray
Wirakarayqa kay unquykunapaq chiki ruraqmi:
José de Alencar
Alma mater:.
Qillqasqankuna
200px|thumb|right|Huk edisyun [[El guaraní|O guarani (1857).]]
Wakcha
Mana mikhunayuq runataqa yarqanmi.
U Thant
thumb|right|250px|U Thant, Huñusqa Nasyunkunap Sapsi Qillqakamayuqnin (1961 - 1971) right|250px|U Thant silq'uynin thumb|right|250px|U Thant wan [[John Kennedy]] Maha Thray Sithu U Thant sutiyuq runaqa (* paqarisqa Pantanaw llaqtapi -   wañusqa New York llaqtapi), huk 🇲🇲 mama llaqtayuq diplumatiku qarqan.
Wallqa ruranakuy
Wallqa ruranakuy nisqaqa ima ruranakuypas, kaqlla kaq ruranakuypa paqarichisqan ruranakuymi, chay hinam miraykuq.
San José Chikitus munisipyu
Simikuna
San José Chikitus munisipyupiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Kansai suyu
Kansai suyu (kastilla simipi: Región de Kansai Región de Kinki, nihun simipi: 関西地方,, Hepburn simipi: Kansai-chihō), nisqaqa huk suyum Nihun mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Osaka llaqtam.
Runakuna
22 757 897 runakuna
Wischunku distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Bactrocera brachycera
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1916 por Bezzi.
Trygve Lie
1946 watamanta 1952 watakama Huñusqa Nasyunkunap huk Sapsi Qillqakamayuqninmi karqan.
Charles de Gaulle
Charles André Joseph Marie de Gaulle  sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Lille llaqtapi - †  wañusqa Colombey-les-Deux-Églises llaqtapi), huk 🇫🇷 mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku qarqan.
Yangqin
Yangqin; Waqachina, Chunwa.
Yokohama
300px|thumb|right|Yokohama llaqta Yokohama (nihun simipi: 名古屋市, Hepburn: Yokohama-shi?), Nihun hatun llaqta, Uma llaqtam Kanagawa llaqta kamachiy llaqtam, Kantō suyu hatun llaqta. 437 km2
Sajama mamallaqta warikancha
Karu puriy
thumb|right|180px| Karu puriqkuna: 42% Buliwyamanta runakuna, 58% huk llaqtakunamanta (Alimanya, Ransiya, Ispaña, hukkunapas)
Radoje Domanović
Radoje Domanović (sirbya simi : Радоје Домановић) sutiyuq runaqa; ( paqarisqa Ovsište llaqtapi – wañusqa Beograd llaqtapi), huk 🇷🇸 mama llaqtayuq qillqaq, imapas willakuq, allí-allin riqsisqaassipayay taksa willakuyninkunawan.
Juan José Díaz
thumb|right|250px| La Habana Kathidral Juan José Díaz de Espada y Landa  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Arroyabe llaqtapi -   wañusqa La Habana llaqtapi), huk 🇪🇸 mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.
Pailón munisipyu
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Chantaku kitilli
Chantaku kitilli (kastilla simipi: Parroquia Chantaco) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Loja kitipi, Loja markapi.
Hansuyu
thumb|250px|[[Ming Panakap kamachinan pachapi Hansuyu.]] thumb|right|250px|Hansuyup chunka pusaqniyuqnintin suyunkuna, 1875 watapi. Hansuyu nisqaqa Chunwa suyup anti rakinkunam, 18-nintin suyunkunam. Chunwap mawk'a rakinkunam.
Patrice de Mac-Mahon
Marie Edmé Patrice Maurice de Mac-Mahon  sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Sully (Saône-et-Loire)  llaqtapi - †  wañusqa Montcresson llaqtapi), Ransiya mama llaqtayuq Awqaq pusaq wan pulitiku.
Miguel Loayza
Tayta: Loayza; Mama: Ríos. Warmi:, Churinkuna:.
Thein Sein
2011 watamanta 2016 watakamaqa Myanmarpa umalliqninsi karqan.
Henry Golding
Taytan: Clive Golding, Maman: Margaret Likan. Warmi:  Liv Lo (2016 watamanta ). Churinkuna:.
Pinchikilla mast'ay
E: pinchikilla suyup sinchi kaynin newton/coulomb,
Ōsaka
Wiñay kawsay
Naniwa (浪速).
Sapporo
Wiñay kawsay
Kamasqa.
Runakuna
1 888 367 runakuna.
Santiago Ramón y Cajal
1906 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Hampi Yachaypi ).
Aplaw pruwinsya
Pulitika rakiy
Chunka tawayuq distritunmi kan:
Punku p'anqa: Kawsay yachay
<h2 style="padding:3px; background:#458B00; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Qillqakuna <td width="50%">
<div style="display:block;border:1px solid #458B00;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;">
Burgos
Wiñay kawsay
1038 wata Fernando I Lyun riy, forma Kastilla riynu, Burgos kapital.
Jonas Gahr Støre
Churinkuna: 3 Yachaywasi:
Walil kitilli
Walil kitilli (kastilla simipi: Parroquia Gualel) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Loja kitipi, Loja markapi.
Luis Abelardo Núñez
Taytan: Sakuzo Takahashi; Maman: Tarcila Núñez Delgado. Warmi: María Nila Bautista Palacios. Churinkuna: (7) Tarcila Cristina, Luisa Elizabeth, María Nila, Rosana Lourdes, Luis Abelardo, Pedro wan Kelly Adela.
El Ángel kawsaykuska amachasqa allpa
El Ángel kawsaykuska amachasqa allpa (kastilla simipi: Reserva Ecológica El Angel) suyuqa amachasqam kachkan, Ikwadur mama llaqtapi, Karchi markapi, Espejo kitipi.
Caifanes
Saúl Hernández (kitara wan voz), Alfonso André (Wankar), Sabo Romo (bajo) wanDiego Herrera (Yatana qallwa wan q'iru phukuna waqachina saxofón).
Pichaqani distritu
Simikuna
Pukyu:
Maki kapchiy
thumb|200px|Maki kapchiy [[qhatu, San Isidro, Buenos Aires, Arhintina.]] thumb|right|200px|Maki kapchiy [[qhatu, Antawayllacha, Qusqu suyu, Piruw.]]
Uqu distritu
Simikuna
Pukyu:
Miraflores listritu (Ariqipa)
Miraflores distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Miraflores) Ariqipa llaqtap distritun, Piruw mama llaqtapi, Ariqipa suyupi, Ariqipa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Miraflores llaqtam.
Sendai
Runakuna
1 028 214 runakuna.
Alimanyapi mama llaqta parkikuna
14 mama llaqta parkikuna = 2,6% (Alimanya)
Carlos Mesa
Taytanː José de Mesa, Mamanː Teresa Gisbert. Warmiː Elvira Salinas Gamarra. Churinkunaː Borja (La Paz 1953; arquitecto) wan Guiomar (fotógrafa).
Asuka
Asuka (Pinnipedia) nisqakunaqa mama quchapi kawsaq aycha uquq ñuñuq uywakunam. Challwakunatam mikhunku.
Puluwaya distritu
Simikuna
Pukyu:
Sayan distritu
Simikuna
Pukyu:
Kutakachi Kayapas kawsaykuska amachasqa allpa
Uywakuna
Kutakachi Kayapas kawsaykuska amachasqa allpapiqa kay uywakunam kawsanku:
Edgar Degas
thumb|right|250px| Edgar Germain Hilaire Degas
Edgar Degas (Hilaire-Germain-Edgar de Gas) sutiyuq runaqa ( paqarisqa Paris llaqtapi -  wañusqa Paris llaqtapi) huk Ransiya mama llaqtayuq llimphiq runam karqan.
Waskaran mamallaqta wari kancha
Runakuna
thumb|right|200px|[[Warmiwan alpaqakuna, Waskaran mamallaqta parkipi]]
Mulinu distritu
Mulinu distritu (kastilla simipi: Distrito de Molino) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wanuku suyupi, Pachitiya pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Mulinu llaqtam.
André Malraux
thumb|250px|André Malraux (1901 - 1976) Georges André Malraux sutiyuq runaqa (* paqarisqa Paris llaqtapi -  wañusqa Créteil llaqtapi) huk 🇫🇷 mama llaqtap qillqaq  wan pulitiku  karqan.
Qaqaqay distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
João Cabral de Melo Neto
João Cabral de Melo Neto sutiyuq runaqa (* paqarisqa Recife llaqtapi -  wañusqa Rio de Janeiro llaqtapi) Brasil mama llaqtayuq qillqaqpas runam, purtuyis simipi qillqaqmi.
260
260 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
María Elena Moyano
Mariyaqa kasarakusqam, iskay wawayuqmi karqan. Kunantaq ayllunqa Ispañapim kawsachkan.
Bactrocera caledoniensis
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1989 por Drew.
Qiqiña distritu
Simikuna
Distritupiqa kastilla simitam, qhichwa simitam rimanku.
Hassan II
Al-Hasan ibn Muhammad, Hassan II Maruku Qhapaq, arabya simipi: صاحب الجلالة الملك) الحسن الثاني)‎ الn (*9 ñiqin anta situwa killapi 1929 paqarisqa Rabat llaqtapi - 23 ñiqin anta situwa killapi 1999 wañusqa Rabat llaqtapi). Maruku pulitiku wan Qhapaq.
263
263 wataqa Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
262
262 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
José Oregón Morales
José Oregón Morales( icha Husi Uriwun Muralis) sutiyuq runaqa (1949 watapi paqarisqa Sallqapampa (Salkabamba)'' ayllu llaqtapi, Pampas, Tayakasha llaqta, Wankawillka Suyu, Piruwpi) piruwanu qhichwa simipi, kastilla simipipas qillqaqmi.
Gilberto Freyre
Suñaykuna
Río de Janeiro, 1934; Academia Paulista de Letras, 1961; Machado de Assis, de la Academia Brasileira de Letras, 1962; Ciencias Sociales, 1964; Estado de Pernambuco, 1972; Cámara Brasileña del Libro, 1973: Asociación de Profesores de Enseñanza Oficial, 1974; Estado de Pernambuco, 1978; Premio Brasília de Literatura, 1979; Recife, 1980; Estado de São Paulo, 1980; Recife, 1985. En los Estados Unidos: Premio Anisfield-Wolf, 1957;Premio del Instituto Aspen, 1967 En Italia: Premio Internacional La Madonnina, 1969 En Inglaterra: Sir, Caballero Comandante del Imperio Británico, 1971 En Venezuela: Andrés Bello, 1978 En México: José Vasconcelos, 1974 En España: Alfonso X El Sabio, 1983 En Portugal: Santiago da Espada, 1983 En Francia: Legión de Honor, 1986
Richard Rodgers
thumb|right|250px| Richard Rodgers (1902-1979) Richard Charles Rodgers sutiyuq runaqa (* paqarisqa  New York llaqtapi -   wañusqa New York llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq takichaq.
Kenny Dalglish
Yaya: ; Mama:.
Kaylluma pruwinsya
Wiñay kawsay
Kamasqa.
Barajas distritu
Runakuna
43 423 runa
Muyupayaq
rikchacha Muyupayaq, Intuq, Muyunpi riq, muyutinpi kaq icha piriphiriku llamk'ana kayqa huk yanapaq llamk'ana, willaykunata antañiqiq man churanapaq, willayta urqunapaq. Muyupayaq llamk'ana nisqaqa tukuy llamk'ana k'itikunatam riman, llamk'anaman k'askasqa, llamk'ana llikaqta kamachisqan, ichataq manam llamk'anap ukhun k'itikunachu, ahinataq CTH icha kallpa quq hukkay. Huk rimaypiqa, muyupayaqkunatapas nisunmanmi, chay llamk'anakunataqa hasachasqallata urquspa antañiqiq sistimaman sat'inata atikun.
267
267 wataqa Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
T'unapillunya
Miray
paña|rikchacha|300x300px| Chay atenuación atmosférica nisqa microondas nisqapa chaymanta radiación infrarroja karu ch’aki wayrapi 0,001 yakupa vapor precipitable nisqawan mm. Chay grafico nisqapi urayman wichariq picos nisqakunaqa tupanmi frecuenciakunawan maypichus microondas nisqakuna aswan kallpawan ch’unqasqa kanku. Kay grafico nisqapiqa 0manta 1 THzkama frecuenciakunam kachkan; chay microondas nisqakunaqa 0,3manta 300 gigahertzkama subconjunto nisqa kanku.
Wallaqa rimay
Wallaqa rimay nisqaqa huk qhichwa simi k'iti rimaymi, Wanuku rimaykunaman kapuq, Wanuku suyupi (Piruwpi) rimasqa.
Terence Hill
Mario Girotti sutiyuq runaqa, icha  Terence Hill (*  paqarisqa Venezia llaqtapi  - ) huk 🇮🇹 mama llaqtapas kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan.
Sabandía distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
268
268 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Louis XVI
Mama: María Josefina de Sajonia
Wawakuna: 4 María Teresa Carlota (20 de diciembre de 1778 – 19 de octubre de 1851); Luis José Javier Francisco (22 de octubre de 1781 – 4 de junio de 1789); Luis Carlos (Luis XVII) (27 de marzo de 1785 – 8 de junio de 1795); María Sofía Helena Beatriz (9 de julio de 1786 – 19 de junio de 1787).
Qillqasqankuna
Kastilla simipi:
Wachis distritu
Maymanta sutin
Kay listritup sutin luqsin kay qhichwa simimanta: w'achiq; kay simi nin Intip w'achin ( Kastilla simipi = rayo solar).
San Antonio distritu (Punu)
Simikuna
Pukyu:
Werner Faymann
Yachaywasi:
Kaaniq listritu ( ' dice: toma')
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Hukllachasqa Amirika Suyukunapi mama llaqta parkikuna
humb|right|100px Hukllachasqa Amirika Suyukunapi mama llaqta parkikuna
Kaaniq listritu ( ' dice: toma')
Simikuna
Pukyu:
Hukllachasqa Amirika Suyukunapi mama llaqta parkikuna
58 mama llaqta parki
271
271 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Helen Hayes
thumb|Helen Hayes (1900 - 1979) Helen Hayes Brown sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Washington DC llaqtapi - wañusqa New York llaqtapi ) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.
Fukuoka
300px|thumb|right|Fukuoka llaqta Fukuoka (nihun simipi: 福岡市, Hepburn: Fukuoka-shi?), Nihun mama llaqtapi huk hatun llaqtam. Uma llaqtam Kanagawa llaqta kamachiy llaqtam, Kyūshū suyu hatun llaqta. 340,03 km2
Sach'aka distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Kawasaki (Kanagawa)
Runakuna
1 385 003 runakuna.
Carlos Vásquez
thumb|right|300px|Carlos "Chino" Vásquez Carlos "Chino" Vásquez Pancorbo sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lobitos distritupi -   wañusqa Limaq llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq  isanka rump'u runa qarqan.
Alma mater:
Glen Johnson
Yaya:John Stephens ; mama: Wendy Johnson
Mark-Paul Gosselaar
Yachaywaai: William S. Hart High School.
Wantar thisritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Kuntisuyus pruwinsya
Kuntisuyus pruwinsya (aymara simipi:  Kuntisuyus jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Condesuyos) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ariqipa suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Chuqipampa llaqtam.
Pulitika rakiy
Pusaq distritunmi kan:
Willkapampa kitilli
Willkapampa kitilli (kastilla simipi: Parroquia Vilcabamba) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Loja kitipi, Loja markapi. Uma llaqtanqa Willkapampa llaqtam. thumb|left|180px|Inlisya, Willkapampa
Chun Jung-myung
Chun Jung-myung (Kuryu simiː 천정명) sutiyuq runaqa ( paqarisqa Siul llaqtapi -  ) huk 🇰🇷 mama llaqtap aranway pukllaq qarqan.
Ho Chi Minh llaqta
thumb|right|220px|Ho Chi Minh llaqta. Ho Chi Minh llaqta llaqtaqa, witnam simipi Thành phố Hồ Chí Minh, ñawpaqtataq Sàigòn nisqaqa Witnam mama llaqtapi lliwmanta aswan hatun llaqtam. Dong Nam Bo suyup uma llaqtanmi.
Kitakyūshū
Wiñay kawsay
Kamasqa.
Runakuna
1 000 271 runakuna.
Calavera
Kay ruwaytaqa allinta qatipanku Mexico llaqtakunapi
Yayi Boni
Taytan: ; Maman:.
Warmi: Churinkuna: ?.
Bactrocera cheesmanae
Bactrocera cheesmanae nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
San Juan Siwas distritu
Simikuna
Pukyu:
Matu distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Kartulsuyu
Wiñay kawsay
Qispichikuy.
Joe Arroyo
Ñawpa warmi: Mary Luz Alonso (1983-2000) wan Jacqueline Ramón (2000-2011) Churinkuna:
282
282 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Masin listritu
Simikuna
Pukyu:
Emilio Colombo
Warmi: Churinkuna:.
Ha Nui
thumb|right|220px|Hanoi llaqta. Hanoi llaqtaqa, witnam simipi Hà Nội, chinu simipi 河内 Hé Nèi nisqaqa Witnam mama llaqtap uma llaqtanmi,
Bactrocera chorista
Bactrocera chorista nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1962 por May.
Centro distritu
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
6 wasi kit'i: Palacio (11), Embajadores (12), Cortes (13), Justicia (14), Universidad (15), Sol (16).
Juan de Altamirano
1525 watamanta 1526 watakama Kuba Kamachiq runa (teniente del Almirante de la Mar). Tayta: ; Mama: María.
Wayusa
Runakunaqa rurunkunata, raphinkunatapas hampinapaqmi llamk'achin.
Fredrik Reinfeldt
2006 watamanta 2014 watakama ñawpaq kuti Suwidsuyupa Uma kamayuqnin qarqan.
Bixente Lizarazu
Bixente Lizarazu (* paqarisqa Saint-Jean-de-Luz llaqtapi - ) huk 🇫🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Madidi mamallaqta parki
Allpa saywachi
left|thumb|160px|Madidi mama llaqta parki thumb|left|160px|[[Chalalan qucha]]
Kunturillu mayu
Kunturillu mayu (Condorillo, Kunturillo) icha Rocha mayu nisqaqa, Capitán Martín de la Rocha sutiyuqmanta sut'ichasqa, Buliwya suyupi, Quchapampa suyupi, juk 115 km suni mayum. Pukyunmi Quchapampa wallapi, yaku tinkuqmi Tapaqarimanta Tintayamantawan, Sakawa llaqtap antinpi. Tinkun Arqi mayuwan.
Alfonso López Michelsen
1974 watamanta 1978 watakama Kulumbya Umalliqmi qarqan.
290
290 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
You.com
rikchacha|You.compata riqsinapaq rikch'an You.com huk sapanchasqa mask'ay kuyuchina ruwasqa Palo Alto, California, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi wasichasqa chaymanta web ruwaykunata web kiti katiquriyakuna llamk'achispa pisiyachisqa qillqapi ruwan, huk ñawpaqmanta mask'ay kuyuchina kaqmanta kayqa wakhinahinata chay mayqinchus huk t'inkikuna lista rikuchinkunamanta. Kay mask'ay kuyuchinaqa ñawpaq Salesforce llamk'aqkunap kamasqanmi karqan, 9 ñiqin inti raymi killapi 2021 watapi beta llaqtapaq kicharisqa Huk tapukutichiypi, qaywa paqarichiq Richard Socher nirqa huk mask'ay kuyuchinata munasqanmanta huk turasqa sapanchana kaqwan chaymanta sapallapaqhina ruwakuy kaqwan.
Tom Tryon
thumb|right|260px| Tom Tryon (1926-1991) Tom Tryon sutiyuq runaqa ( paqarisqa Hartford llaqtapi -  wañusqa Los Angeles llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Mario Lopez
Yachaywaai: l.
Turku simi
Turku simi (Türkçe) nisqaqa Turkiyap rimayninmi. Iskay chunka hunuchá rimaqninmi kan.
Thatkichiq (antañiqiy)
Kanankuna
Chawpi llamk'ana unidadkuna (CPU) nisqakunaqa aswan computadorakunapi ñawpaq llamk'aqkunam. Paykunaqa ruwasqa kanku achka imaymana general computación ruwanakuna ruwanapaq aswan pisi dominio-específico ruwanakunallamanta. Sichus von Neumannpa arquitectura nisqapi sayasqa kaptinqa, huk unidad de control (CU), huk unidad lógica aritmética (ALU) nisqatapas, procesador registrokunatapas hap'inmi. Ruwaypiqa, sapalla computadorakunapi CPU nisqakunapas t'inkisqallataqmi, mama placa nisqawan, hatun yuyarina qullqi wasiman, sinchi waqaychaqman icha huk wiñaypaq waqaychasqaman, chaymanta periféricos nisqakunaman, ahinataq teclado, ratón.
Chamartín distritu
thumb|right|290px|Castilla Pata, Chamartín Chamartín distritu; (kastilla simipi: distrito de Chamartín, Chamartín de la Rosa, nisqaqa huk distritum Madridpi, Madrid suyupi, Ispaña mama llaqtapi.
Lech Kaczyński
2005 watamanta 2010 watakama ñawpaq kuti Pulunyapa Umalliqnin karqan.
2002 watamanta 2010 watakama ñawpaq kuti Warszawapa Kurakanin karqan.
Maurice Couve de Murville
thumb|right|Maurice Couve de Murville (1907-1999) Maurice Couve de Murville sutiyuq runaqa ( (* paqarisqa Reims llaqtapi -  wañusqa Paris llaqtapi) Ransiya mama llaqtap pulitiku qarqan, Ransiya Musiku ministru (1968) wan Uma kamayuq (1968-1969).
Alma mater:.
Chukuwitu distritu
Runakuna
7 913 runakuna (3 862 qhari, 4 051 warmi)
Kedah suyu
Wiñay kawsay
Kedah p'unchaw kamasqa 1528 watapi.
Yankana kitilli
Yankana kitilli (kastilla simipi: Parroquia Yangana) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Loja kitipi, Loja markapi.
Santa Isabel Siwas distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
San Markus listritu (Anqash)
Maymanta pachan sutin
Unay pachan sutin kasqa Allawka Pinku; chay nin allawka = lado derecho, pinku = techo, parte superior. Chay suti kan chakrat rantikur, qur qillqankupi. Pinku hatun ayllu runakunas sumaq chaskiyanku inkakunata, chay nin Inka Qarsilasu Wiqa, huk hatun ayllukunawan maqananku.
Simikuna
Pukyu:
Kelantan suyu
Pulitika rakiy
Kelantan suyu: 11 distritukuna:
Raphisapa krus k'aspi
Raphisapa krus k'aspi, P'anqasapa krus k'aspi icha Krus k'aspi chaylla, kichwapi Krus kaspi (Brownea macrophylla) nisqaqa huk chaqallu sach'am, Urin Awya Yalapi wiñaq, rikch'aq krus k'aspim.
Francis Spellman
thumb|right|250px|Kardinal Francis Spellman, 1946 right|250px|Kardinal Spellman wallqanqa| Francis Joseph Spellman sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Whitman llaqtapi -  †  wañusqa New York llaqtapi) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya
299
299 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Francis Spellman
1932 watamanta 1939 watakama Bostonpa Hatun yayanin. 1939 watamanta 1967 watakama New Yorkpa Hatun yayanin.
11
11 wataqa Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Hatunqulla distritu
Hatunqulla distritu (kastilla simipi: Distrito de Atuncolla) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Punu pruwinsyapi, Punu suyupi. Uma llaqtanqa Hatunqulla llaqtam.
Wapiti
Wapiti (Cervus canadensis; shawanwa simimanta waapiti "yuraq siki") nisqaqa Chincha Awya Yalapi kawsaq tarukam, huk iskay ruk'anayuq ñuñuqmi, yura mikhuqmi.
12
12 wataqa Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Chamberí distritu
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
6 barriukuna: Gaztambide (71), Arapiles (72), Trafalgar (73), Almagro (74), Ríos Rosas (75) wan Vallehermoso (76).
Santa Rita Siwas distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Bactrocera commina
Bactrocera commina nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Pahang suyu
Wiñay kawsay
Pahang suyu p'unchaw kamasqa.
Allpa saywachi
3°45′ C 102°30′ A
15
Wañusqakuna
10er
Juan Sourrouille
thumb|right|250px| Juan Sourrouille Juan Vital Sourrouille sutiyuq runaqa (* paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  ) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq musikuq wan pulitikupas runam qarqan.
Ingvar Carlsson
Yachaywasi:
Uyuni kachi qucha
Uyuni kachi qucha (kastilla simipi: Salar de Uyuni icha Salar de Tunupa ) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk ancha hatun kachi qucham, P'utuqsi suyupi, Antonio Quijarro pruwinsyapi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Daniel Campos pruwinsyapi, Ladislao Cabrera pruwinsyapi.
Penang suyu
Penang suyu nisqaqa (kastilla simipi: Estado de Penang), huk 🇲🇾 mama llaqtayuq suyum. Uma llaqtanqa George llaqtam.
Qarwamayu distritu (Qusqu)
Simikuna
Pukyu:
Sinru qillqa: Qillqaqkuna (Afgansuyu)
Sinru qillqa: Qillqaqkuna (Afgansuyu)
Qataq listritu
Qataq listritu (kastilla simipi: Distrito de Cátac ) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk listritum, Anqash suyupi, Rikuway pruwinsiyapi. Uma llaqtanqa Qataq llaqtam.
Colón (Unduras) suyu
thumb|300px|Colón suyu saywitu (Unduras)
Colón suyu (kastilla simipi: Departamento de Colón), nisqaqa huk suyum Unduras mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Trujillom.
Pawqas distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Sinru qillqa: Qillqaqkuna (Arabya)
Ägypten:
Comayagua suyu
Munisipyukuna
18 munisipyukuna:
Fuencarral-El Pardo distritu
thumb|right|290px|Valverd Pallan Fuencarral-El Pardo distritu; (kastilla simipi: distrito de Fuencarral-El Pardo, nisqaqa huk distritum Madridpi, Madrid suyupi, Ispaña mama llaqtapi.
Surutu mayu
Surutu mayu (kastilla simipi: Río Surutú) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk 89 km suni mayum, Santa Krus suyupi, Ichilu pruwinsyapi. Surutu mayuqa yaku tinkuqmantam Yuraq wayq'u (Quebrada Blanca) Surutu wayq'uwan (Quebrada Surutú) qallarin. Yapakani mayuman purin.
Sabah suyu
Sabah suyu nisqaqa (kastilla simipi: Estado de Sabah), huk 🇲🇾 mama llaqtayuq suyum. Uma llaqtanqa Kota Kinabalu llaqtam.
Rafael Otero López
Rafael Otero López sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Piwra llaqtapi -  wañusqa Limaq llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq takichaq kastilla simillapim qillqarqan.
Lamar pruwinsya
Simikuna
Pruwinsyapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Pulaku simi
Puluña simi icha Pulaku simi (Język polski) nisqaqa Pulunya mama llaqtap rimayninmi, islaw rimaymi. Pichqa chunka hunuchá rimaqninmi kan.
Punku p'anqa: Allpa saywachi
<h2 style="padding:12px; background:#3B5AA3; color:#FFFFFF; text-align:center; font-weight:bold; font-size:130%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;"> Allpa pachakuna
<div style="display:block;border:1px solid #3B5AA3;vertical-align: top;width:100%; background-color:#EEF1FF;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#3B5AA3; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Sencillo de la semana
23
Wañusqakuna
20er
Call of Duty: Modern Warfare II (2022 kuyuq rikch'a pukllana)
rikchacha|Call of Duty: Modern Warfare IIpata riqsinapaq rikch'an Call of Duty: Modern Warfare II nisqaqa 2022 watapi rurasqa ñawpaq runaqta ruwasqan pukllanami, Infinity Ward nisqaqta ruwasqan, Activision nisqaqta lluqsichisqan. Kayqa the 2019 reboot pata sikuwila, chaymanta chunka isqunniyuq qullqi quy hina llamk'an tukuy Call of Duty siriyipi. 28 ñiqin chakra yapuy killapi 2022 watapi lluqsirqan, PlayStation 4, PlayStation 5, Windows, Xbox One, Xbox Series X/S nisqapaqpas.
Copán suyu
Wiñay kawsay
Kamasqa
Rapayan listritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Luz Salgado
Fuerza 2011, Keiko Fujimori partidupi wankurisqa kaspa, 2011 watapi Piruwpa Kunrisunman akllasqa karqan.
Hilderaldo Bellini
Hilderaldo Luiz Bellini sutiyuq runaqa (* paqarisqa Itapira llaqtapi -  wañusqa São Paulo llaqtapi ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Asankaru pruwinsya
Simikuna
Pruwinsyapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku. /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu:
Yachachiy
2000 watapiqa Asankarupi hamawt'akuna iskay chunka yachay wasipi irqikunata iskay simipi yachachiranku.
Yupi
Yupikunata saqispa chay runataqa icha uywataq taripaytam atinchik. Mana tarisqa munaspaqa, yupinchikkunata pakasunchik.
Rasu
thumb|right|220px|[[Shuyturahu, huk rit'i urqu.]]
Bactrocera congener
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1989 por Drew.
Terengganu suyu
Terengganu suyu (Terengganu Darul Iman) nisqaqa (kastilla simipi: Estado de Terengganu), huk 🇲🇾 mama llaqtayuq suyum. Uma llaqtanqa Kuala Terengganu llaqtam.
Selangor suyu
Allpa saywachi
3°20′00″ C 101°30′00″ A
Celal Bayar
Yachaywasi:. Alma mater: Istambul Yachay Sunturnin.
27
Wañusqakuna
20er
Luis Galarreta
Alianza por el Gran Cambiowankurisqa kaspa, 2011 watapi Piruwpa Kunrisunman akllasqa karqan.
Cortés (Unduras) suyu
thumb|300px|Cortés suyu saywitu (Unduras)
Wiñay kawsay
Kamasqa
Runakuna
2 120 497 runakuna
Punku p'anqa: Kurku kallpanchay
<div style="display:block;border:1px solid #483d8b;vertical-align: top;width:99%; background-color:#EEF1FF;margin-bottom:10px;margin-top:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:12px; background:#483d8b; color:#FFFFFF; text-align:center; font-weight:bold; font-size:130%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;"> Kurku kallpanchay
<div style="display:block;border:1px solid #483d8b;vertical-align: top;width:100%; background-color:#EEF1FF;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#483d8b; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px ...
<div style="display:block;border:1px solid #483d8b;vertical-align: top;width:100%; background-color:#EEF1FF;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#483d8b; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Wikiproyectos
Yuan
Uchuy kañinaqa sintum. Pachak sintuqa huk dollarmi: • 100 ¢ = 1 $
Ciudad Lineal distritu
Runakuna
231 029 runa
Yukio Hatoyama
Ñawpaq warmi: Miyuki Hatoyama
Xbox Cloud Gaming
Kananpi suyukuna
Phuyu pukllayqa kay 28 suyukunapim kachkan: Arhintina, Awstraliya, Awstriya, Ura suyu, Prasil, Kanata, Chiksuyu, Dinamarka, Phinlandiya, Phransiya, Alimaniya, Hunqariya, Irhallp'a, Italiya, Nihun, Mishiku, Holanda, Musuq Silanda, Nurqi, Puluniya, Purtuqal, Isluwakiya, Urin Kuriya, Ispaña, Suecia, Suiza, Hukllachasqa Qhapaq Suyu, Hukllachasqa Amirika Suyukuna. 2020 watapaqqa Microsoft aswan suyukunata pachawan yapayta yuyaykushan. 2020 watapi Nuwiyinri killamanta, Microsoft ruwanakuna ruwaqkunamanta chaskiyta qallarirqa ñawpaq qhaway llimiykunapi yapasqa suyukunapi participanankupaq.
Pukyukuna
<references group="" responsive="1">
Puntuw distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Cevdet Sunay
thumb|right|Cevdet Sunay (1899-1982) right|200px| Cevdet Sunay sutiyuq runaqa (* paqarisqa Çaykara llaqtapi -  wañusqa Istanbul llaqtapi), huk 🇹🇷 mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitikumi.
Bactrocera contermina
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1989 por Drew.
Robert Young
thumb|Robert Young (1957) Robert George Young sutiyuq runaqa (  paqarisqa Chicago llaqtapi -  wañusqa Westlake Village llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Francisco Morazán suyu
thumb|300px|Francisco Morazán suyu saywitu (Unduras)
Navaandorjiyn Jadambaa
manta -kam Mungul suyu Umalliqmi.
Francisco Morazán suyu
Wiñay kawsay
Kamasqa
Pukaqucha
Pisqukuna
Pukaquchapiqa kay pisqukunam kawsanku: