cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
10 ñiqin ayamarq'a killapi
10 ñiqin ayamarq'a killapi p'unchawqa (10.11., 10-XI, 10ñ nuwimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 314 kaq (314ñ - wakllanwatapi 315ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 51 p'unchaw kanayuq.
Uyaychay
Uyaychay nisqata ruraspaqa, runa ima willakunata willa waqaychanapim - liwrupim huk qillqakunapipas, pilikulapim, internet llikapim sapsilla musyanalla ruran, chaywan chay willakunawan sapsi runakunatam sapsilla musyayta atichispa.
Ántero Flores-Aráoz
Antiru Wayta-Araus Isparsa sutiyuq runaqa ( paqarisqa Limaq llaqtapi - ), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku karqan.
Mana pinqayniyuq runam, buskabida runam, warmisapa runam, mana allin kawsay runam, llullasapam, mana sunquyniyuq runam, suwa runam, sillusapam, asnasikim, yanabolapas, ay kachusapa runam, chupachichipas kay awichucha.
Baguapim 2009 watapi pay awarunakunata wampisrunakunatapas kichwarunakunatapas wañuchiyta munarqan.
Pedro Miguel Huamanchumo
Pedro Miguel Huamanchumo Caramutti sutiyuq runaqa (* paqarisqa Truhillu llaqtapi  -  †  wañusqa  Limaq llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq takichaqmi, takiqmi, taki qillqaqmi, kitara waqachiqmi karqan, kastilla simillapim qillqarqan.
James Rodríguez
Tayta: Rodríguez; Mama: Rubio.
Suntur (mawk'a llaqta)
Suntur (Sondor) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk mawk'a llaqtam Apurimaq suyupi, Antawaylla pruwinsyapi, Paqucha distritupi.
Maaouya Ould Sid'Ahmed Taya
Taytan:, Maman:. Warmi: Churinkuna (?):
Phu Quoc antanka pampa
240px|thumb|right|Phu Quoc antanka pampa Phu Quoc antanka pampa (witnam simi: Sân bay Phú Quốc) nisqaqa Witnampi, Phú Quốc llaqta ñiqpi, huk antanka pampam.
23 ñiqin ayamarq'a killapi
23 ñiqin ayamarq'a killapi p'unchawqa (23.11., 23-XI, 23ñ nuwimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 327 kaq (327ñ - wakllanwatapi 328ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 38 p'unchaw kanayuq.
San Miguel kitilli
Runakuna
Kitillipiqa Pansaliyu Kichwa runakunam tiyanku.
James Madison
right|250 px|Madison munumintu - Montpelier plantation
Yalliq antañiqiq
Chay TOP500 sinru
Kayqa huk kunanllaraq lista antañiqiqkunamanta mayqinkunachus TOP500 sinru patapi rikhurirqanku, chaymanta "Peak speed" "Rmax" nisqa hina qusqa. 2018 watapi, Lenovoqa TOP500 hatun antañiqikunapaq aswan hatun quqmi tukurqan, 117 hukkaykuna ruwasqawan.
Alben W. Barkley
Taytan: Francis Anthony Nixon; Maman: Hannah Milhous. Warmi: Jane Hadley. Churinkuna: (3).
James Monroe
James Monroe, sutiyuq runaqa (* paqarisqa Condado Westmoreland, (Virginia) llaqtapi - †  wañusqa New York llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq pulitiku runas karqan, 4 kaq umalliqnin (1817 watamanta 1825 watakama), ñawpaq Demokratiku wan Republikanu Partidupi kaq umalliqsi.
Jonathan Motzfeldt
Tayta: ; Mama:.
Pishña
Pishña, Mayu Puma, Yaku Huk’ucha icha Pichna (Lontra longicaudis) nisqaqa, huk k'itikunapi Uchuylla pishña, wakinkunapitaq Hatun pichna nisqa huk aycha uquq ñuñuq uywam.
Xherdan Shaqiri
Hawa t'inkikuna
{{DEFAULTSORT:Shaqiri Xherdan}
Lukas Podolski
Lukas Podolski ( paqarisqa Gliwice llaqtapi -  ) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Kusupampa kitilli
Runakuna
Kitillipiqa Pansaliyu Kichwa runakunam tiyanku.
La Maná
thumb|200px|Chawpi parki, La Maná La Maná (kastilla simipi: La Maná) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Kutupaksi markapi, huk llaqtam, La Maná kitip uma llaqtanmi.
Klawil
Klawil (genus Dianthus) nisqaqa huk yura rikch'anam, qurakunam, 300-chá rikch'aqniyuq.
Alvin and the Chipmunks: The Squeakquel
Alvin and the Chipmunks: The Squeakquel kay qhipaq lliw runa karqan 20th Century Fox.
Alvin and the Chipmunks: Chipwrecked
Alvin and the Chipmunks: Chipwrecked kay qhipaq lliw runa karqan 20th Century Fox.
10 ñiqin qhapaq raymi killapi
10 ñiqin qhapaq raymi killapi p'unchawqa (10.12., 10-XII, 10ñ disimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 344 kaq (344ñ - wakllanwatapi 345ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 21 p'unchaw kanayuq.
Tampu (Kañar)
Runakuna
Tampu kitillipiqa Kañari Kichwa runakunam tiyanku.
Yatiri
Ñawpaykawsaypi
Ispaña colonización nisqawan, occidental culturaq influenciawan ima, yatiri runakunaqa occidental runakunaq sapanchasqa yuyayninmanta ñit’iykukunku, manan tradicional aymara llaqtapi ayllu yuyaywanchu. Cristiana iglesiapas sapa kutillanmi yatiri runakunata qarqorqan, kunan tiempopi religionkunapi ruwasqankuqa mana imapaq valeq kananpaqmi qhawarirqan, huk rikch’aq paganismo nisqatapas. Kayqa tikrakunmi kunan gobiernopi llamkaqkuna Yatiripa kayninta sut'imanta yanapasqankurayku, ñawpaqpiqa Santa Sedewan Concordato nisqapa kamachikuyninkunaman hina hinaspa ruwayninman hina capellán católico nisqayuq kanman karqa. Chaywanpas, normal ruwayqa yaqa llapan andino runakunapaqmi iskaynin tradicionmanta ruwaykunata chaqrun, ejemplopaq cha'lla, ima saminchaypas ima kaqninkunamanpas qosqa, sapa kutinmi ruwakun Pachamamaman, católico mañakuykunamanpas sacrificiokunawan.
Kunan pacha hampi
Maypachachus aymara runakunaqa ‘qhali kayta’ qhawarinku pachamamawan, ayllu runakunawan, ñawpa taytakunawan ima; hinallataq Yatiri runakunaqa ancha allintam ruwanku kay rimanakuykunata kallpanchanankupaq hinaspa allichanankupaq.
Yatirita sut’inchanapaq simi yachaypi qhawarisqa
Palabra yatiri yatiña hamun "yachanapaq". Chayhinam huk yatiri literalmente "pi yachaq runa" nisqa. yatiri sapaqchaq imapas ayllu llaktapi shuktakkunamantaka lliw llukshichishkakuna, yatiri tukushkakunami kan. Chay llimp’iqa waqyasqa kasqanmanta señalmi, ichaqa manan kikillanmantachu yatiri tukuchin. Kunan pachakunapi, qulliri nisqaqa neutral término nisqa, manam occidental runakunapa layqakuywan tinkuchisqanchu, achka yatiri qulliri nispa sutichasqa kanku hawa runakuna imayna kasqankumanta tapukuptinku. Estrictamente rimaspa, yatiri kanku qulliri, ichaqa qulliri huk clase especialmi kanku pikunachus chay llimp’i llimp’itapas rikurqanku, yatiri kanankupaqtaq iniciacionta ruwarqanku. Yatiri mana hayk'aqpas " yatiri " nisqachu kanku " uyankuman, aswanpas ak'ulliri nispa sutichasqa kanku " coca masticaq runa ", aytiri " pipas cocata hoqariq " otaq uñiri " cocata ñawinchaq runa".
Tupi distritu
Wiñay kawsay
Kamasqa, Oscar R. Benavides Umalliqmi.
Witu phallcha
Witu phallcha, Witu chaylla, P'inqa-p'inqa icha Hallu-hallu (Gentiana prostrata) nisqaqa huk Awya Yalapi (Piruwpi) kawsaq yuram.
Magdalena munisipyu
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla simitam lliwmanta astawan rimanku.
Baure munisipyu
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Huacaraje munisipyu
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla simitam lliwmanta astawan rimanku.
Osvaldo Ríos
Taytan: Osvaldo Ríos / Kenny Sánchez; Maman: Nellie Alonso. Warmi:. Churinkuna: (3) Giulano (p. 1990), Osvaldo Gabriel (p. 2001) wan Alessandro (p. 2009).
Aveiro distritu
Aveiro distritu (kastilla simipi Distrito de Aveiro, nisqaqa Purtugal mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Aveiro llaqtam.
Pinllupata kitilli
Pinllupata kitilli (kastilla simipi: Parroquia Pinllopata) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Kutupaksi markapi, Panwa kitipi. Uma llaqtanqa Pinllupata llaqtam.
Beja distritu
Pulitika rakiy
14 munisipyumikan:
Trigal munisipyu
Trigal (kastilla simipi: Trigal) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu Vallegrande pruwinsyapi, Santa Krus suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa El Trigal llaqtam.
Braga distritu
Braga distritu (kastilla simipi Distrito de Braga, latin: Bracara Augusta), nisqaqa Purtugal mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Braga llaqtam.
Postrer Valle munisipyu
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla simitam lliwmanta astawan rimanku.
Montalvo (Ikwadur)
Montalvo llaqtaqa Juan Montalvomanta sutichasqa (qillqaq, 1832 - 1889).
Debian
Debian nisqaqa Linux kirnilpi sayasqa aswan ñawpaq llamk'aykuna llikacham. Kay yayay-wakichiyqa internet kaqninta huk equipo voluntarios kaqwan kuskachasqa kachkan, Debian Yuyay-wakichi Umalliq pusasqa chaymanta kimsa tiksi qillqakuna: Debian Social Contract, Debian Constitution, chaymanta Debian Free Software Guidelinekuna kaqwan. Musuq rak'iykuna sapa kuti musuqchasqa kanku, chaymanta qatiq candidato kacharisqa huk pachamanta chhullunkuy kaqmanta.
Jaime Yzaga
Jaime Yzaga Tori sutiyuq runaqa (* paqarisqa Limaq llaqtapi - ) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq tennis pukllaq.
Castelo Branco distritu
Castelo Branco distritu (kastilla simipi Distrito de Castelo Branco), nisqaqa Purtugal mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Castelo Branco llaqtam.
Antañiqiq yuyana
rikchacha| [[DDR4 SDRAM nisqa|DDR4 SDRAM kamaychasqa tupu. 2021 watapi, pachakmanta 90 aswannin antañiqiq yuyana PCkunapi chaymanta qaraqkunapi llamk’achisqankuqa kay laya karqa. ]] Antañiqiq pi, yuyana nisqaqa huk llamk'ana icha llikacham, willakunata waqaychanapaq llamk'achisqa, chaylla llamk'achinapaq antañiqiqpi icha chaywan tinkuq anatañiqiqpa sinchikaqninkunapi, ruk'asqa illari yachay q'illaysapa llamk'anakunapipas. Yuyarina simiqa sapa kutim ñawpaq waqaychasqa icha qullana yuyana simiwan hukllachasqa. Yuyanapaq huk ñawpa rikch'aq simiqa waqaychasqa.
Antikuchu
rikchacha|Antikuchu Antikuchu icha anti uchu nisqaqa huk laya k'aspi t'uksina aycha Piruwmanta hamuq, chaytaq wakin Urin Apya Yala suyukunapipas ancha riqsisqam, hukniray t’ikrakuyninwan. Chayqa aychamanta huk mikhuykunamantapas, chaykunataqa k'aspipi yanusqam. Manaraq Kulumpiya pachakunapiqa antikuchutaqa llama aychapa kuchunkunawanmi yanuqku, sumaq q’apayniyuq qurakunawan, chili uchukunawan ima misk'ichaqku. Wakin antikuchu kaqkunan rikuchinku kay mikhuna p'ukuqa Piruw suyuman chayamuq watan watan yachasqa ruwana mura utaq hispanaka nisqa atipaywan tinkusqanmanta, Magreb suyupi kawra aychamanta sunqumantawan ruwasqa wakichiykuna kasqanmanta, hinallataq hatun watan watan yachasqa ruwana Ispañamantawan chay kastilla qhapaq apu, ranti kastilla qhapaq apu ima tukuyniyuqta ruwasqawan rikuchikusqanmanta.
Wikunku
Wikunku (Astrocaryum vulgare) nisqaqa Amarumayu sach'a-sach'a suyupi kawsaq chunta yuram.
Luis Horna
Taytan: Horna, Maman: Biscari. Guerrero. Warmi: Ericka. Churinkuna: 3.
Pukara munisipyu
Kantunkuna
Iskay kantunmi kan.
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Valencia (Ikwadur)
Valencia nisqaqa (kastilla simipi: Valencia) Ikwadur mama llaqtapi, Mayukuna markapi, huk llaqtam, Valencia kitip uma llaqtanmi.
David Nalbandian
Hawa t'inkikuna
* [http://www.atptennis.com/3/en/players/playerprofiles/?playernumber=N301 ATP}
Coimbra distritu
Pulitika rakiy
17 munisipyumikan:
Muquchinchi
rikchacha|Wiliwiymanta muquchinchi Muquchinchi upayana icha muquchinchillapis nisqaqa huk chiriyachikuq hinaspa asukar icha misk'illuyuq upyana, Wuliwya mikhuna yachay nisqap sapsi, kayqa lurasnukuna muthasqa, ch'akisqa wan ruwasqa huk lurasnu k'isamanata.
Chita kantun
Chita kantun icha Chacala kantun (kastilla simipi: Cantón Chita / Chacala) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi P'utuqsi suyupi, Antonio Quijarro pruwinsyapi, Uyuni munisipyupi. Uma llaqtanqa Chita llaqtam.
Gabriela Sabatini
Hawa t'inkikuna
* ITF
Gastón Gaudio
Hawa t'inkikuna
* ATP
Kirusapa chini
Kirusapa chini (Urera baccifera) nisqaqa Awya Yalapi kawsaq hampi yuram.
Guillermo Coria
Taytan: Coria, Maman:. Warmi:. Churinkuna:.
Johannes Rau
Taytan: ; Maman:. Ñawpaq warmi: Christina Delius (p. 1956). Churinkuna: (3) Anna Christina (p.1983), Philip Immanuel (p.1985) wan Laura Helene (p. 1986).
Hiliphanti
Kaymi hiliphanti rikch'aqkuna:
Unyun distritu (Piwra)
Unyun distritu (kastilla simipi: Distrito de ) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Piwra suyupi, Piwra pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Unyun llaqtam.
Meryl Streep
Alma mater: Vassar College (Kapchiy) Yale Yachay Sunturnin (Master Bellas Artes).
Puerto Quijarro munisipyu
Kantunkuna
Huk kantunmi kan.
Faro distritu
Faro distritu (kastilla simipi Distrito de Faro), nisqaqa Purtugal mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Faro llaqtam.
Eduardo Malásquez
Tayta: ; Mama: Maldonado. Warmi:, Churinkuna:.
Belisario Quevedo kitilli (Kutupaksi)
Belisario Quevedo kitilli (kastilla simipi: Parroquia Belisario Quevedo, mawk'a sutin: Guanailín) nisqaqa huk kitillim Ikwadur mama llaqtapi, Kutupaksi markapi, Latakunka kitipi. Uma llaqtanqa Belisario Quevedo llaqtam.
Gene Kelly
Taytan: James Patrick Joseph Kelly, Maman: Harriet Catherine Curran. Warmikuna: Betsy Blair (1941-1957) / Jeanne Coyne (1960-1973) / Patricia Ward (1990-†1996). Churinkuna : Kerry (con Betsy), Tim wan Bridget (con Jeanne).
Falso conejo
Wiñaykawsay
Tradición nisqapiqa churakunmi chay mikhunata, chay recetamanta hurqusqa hina, chaywanmi conejota wakichirqaku colonia pachakunapi. Quchapampa llaqtapa callenkunapim qawanchik "agachaditos" sutiyuq k'itikunapi, mana qullqipaq mikuy kasqanrayku. Boliviamanta mikhuy típico kasqanraykum, gustoman hina achka variantekuna kan. Rikuchinapaq, papawan utaq phiriyuwanlla, chay phiriyutaqa arroz tostadowanpas cambiasunmanmi, utaq chuñu p'ituwanpas (chuñu cacahuete ñut’usqawan). Hinallataqmi hukllawakunman: arroz papawan, phiriyu chuñowan, tukupaypi llapanta huñuspa.
Google Bard
Ukhun
2022 wata Qhapaq raymi killapi, OpenAI ChatGPT, huk chatbot nisqa suni simi rikch'aqkunap (LLM) GPT-3 ayllupi sayasqa. ChatGPT tiksimuyuntinpi qhawayta chaskirqan lluqsisqanmanta, huk viral Internet sensación nisqaman tukurqan. ChatGPT kaqpa manchachikuyninmanta mancharisqa Google Maskana kaqman, Google kamachiqkuna huk "puka khiputuyru (kuriqu nisqa)" willayta qurqanku, achka equipokunata wakmanta churaspa empresapa AI kallpachakuyninpi yanapanankupaq. Huk mana ancha rikusqa chaymanta mana rikusqa kuyuypi, Google kuska kamaqkuna Larry Page chaymanta Sergey Brin, pikunachus 2019 watapi tayta empresa Alphabet co-CEO hina ruwayninkumanta lluqsisqaku, empresa kamachiqkunawan emergencia huñunakuykunaman waqyasqa karqanku Google kutichiyninmanta rimanankupaq ChatGPT kaqman. Chay wata qallariypi, chay llamk'ayqa LaMDA, huk prototipo LLM,  ichataq mana llapa runaman lluqsichirqanchu. Llamk'aqkuna tapuptinku huk tukuy maki huñunakuypi sichus LaMDA huk faltasqa oportunidad karqa Googlepaq ChatGPT kaqwan atipanakuypaq, Google chaymanta Alphabet CEO Sundar Pichai, Google AI umalliq Jeff Dean kaqwan kuska, nirqa chaymanta mayk'aqchus empresa ChatGPT kaqman rikch'aq atiyniyuq karqa, kuyuypas usqhaylla chay arena kaqpi huk hatun "riesgo reputacional" kaqmanta riqsichinman Google OpenAI kaqmanta sustancialmente aswan hatun kasqanrayku. 2023 watapi enero killapi, DeepMind CEO Demis Hassabis huk ChatGPT rivalpaq plankunata burlakurqa, chaymanta Google llamkaqkuna kamachisqa karqanku ñawpaqman utqaylla purinankupaq huk ChatGPT atipanakuypi, sinchita pruebaspa "Apprentice Bard" chaymanta wak chatbots. Pichai qullqi churaqkunaman segurarqa Googlepa trimestral gananciakuna qullqi churaq waqyayninpi febrero killapi chay empresaqa LaMDApa tarikuyninta chaymanta ruwanakuna mastarinanpaq planniyuq kasqanmanta.
Buena Vista munisipyu (Santa Krus)
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Jane Fonda
Taytan: Henry Fonda; Maman: Frances Ford Seymour. Qusankuna: Roger Vadim (1965-1973) / Tom Hayden (1973-1990) / Ted Turner (1991-2001 Churinkuna: Vanessa Vadim (1968) wan Troy Garity (1973)
El Triunfo kitilli (La Maná)
El Triunfo kitilli (kastilla simipi: Parroquia El Triunfo) nisqaqa huk kitillim Ikwadur mama llaqtapi, Kutupaksi markapi. La Maná kitipi.
Ayora Wampurani
Kay llaqtaqa Ikwadurpa umalliqnin Isidro Ayoramantam sutichasqa.
Turaqari kantun
Turaqari kantun (kastilla simipi: Cantón Toracari) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, P'utuqsi suyupi, Charkas pruwinsyapi, San Pedro de Buena Vista munisipyupi. Uma llaqtanqa Turaqari (Toracari) llaqtam.
Kim Campbell
Yachaywasi:
Alexander Mackenzie
Kanatá Uma kamayuq (1873-1878).
Yapakani munisipyu
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku:
Porto distritu
Porto distritu (kastilla simipi Distrito de Oporto), nisqaqa Purtugal mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Porto llaqtam.
Mashhad
Allpa saywachi
2 772 287 runakuna. (2011)
Tabriz
thumb|right|260px| Tabriz wallqanqa thumb|right|260px| Tabriz
Allpa saywachi
38°05′00″N 46°17′00 E
2 187 998 runakuna (2011 wata).
Hernán Crespo
Warmi: Alessia Andra Rossi.'
Julu kantun (P'utuqsi)
Julu kantun (kastilla simipi: Cantón Julu) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, P'utuqsi suyupi, Charkas pruwinsyapi, T'uru T'uru munisipyupi. Uma llaqtanqa Julu llaqtam.
Piruwpi rimaykuna
Piruw suyupiqa achka rimaykunatam rimanku. Kastillanuchayrayku lliwmanta astawan rimasqa simiqa kastilla simim. Antikunapiqa qhichwa simitam, aymara simitam, Lima suyupitaq aslla haqaru simitapas rimanku. Amarumayu sach'a-sach'a suyupi lliwmanta astawan rimasqa rimaykunaqa ashaninka simim, awahun simim.
Kuchapampa kitilli (Sakisili)
Runakuna
Kitillipiqa Pansaliyu Kichwa runakunam tiyanku.
Hatunyaku chul
Hatunyaku chul (Astyanax scabripinnis) nisqaqa huk chul challwam, Amarumayu sach'a-sach'a suyup mayunkunapi kawsaq.
Armando Guebuza
Hawa t'inkikuna
mm
Pitantura kantun
Pitantura kantun (kastilla simipi: Cantón Pitantora) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi P'utuqsi suyupi, Chayanta pruwinsyapi, Rawilu munisipyupi. Uma llaqtanqa Pitantura llaqtam.
Antura kantun
Antura kantun (kastilla simipi: Cantón Antora) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi P'utuqsi suyupi, Chayanta pruwinsyapi, Rawilu munisipyupi. Uma llaqtanqa Antura llaqtam.
Colpa Bélgica munisipyu
Colpa Bélgica (kastilla simipi: Colpa Bélgica) nisqaqa kimsa ñiqin munisipyu Sara pruwinsyapi, Santa Krus suyupi, Buliwya mama llaqtapi.
Faas Wilkes
Hawa t'inkikuna
.
San Husiy Minas kitilli
Raymikuna
thumb|left|170px|[[Ayma, San Husiy Minas]]
Buliwyapi rimaykuna
Buliwyapi tukri simikuna
kamarisqa hatun kamachipi Buliwya mama llaqta kastilla simita, tukuy Buliwyapi indihina rimaykunatapas riqsichin.
Uli Hoeneß
Kawsaynin
1970 watakunapi FC Bayern München klubpi pukllaspa achka Kunti Alimanyapi achka atipaykunatam ayparqan. Alimanya mama llaqta q'unchuntinwan 1972 watapi Piluta Hayt'ay Iwrupantin Kupatam, 1974 watapitaq Piluta Hayt'ay Pachantin Kupatam ayparqan.
Olga Zubarry
Taytan: ; Maman:. Ñaqha qusan:. Churinkuna:.
Pilikulakuna
=== Kuyuq wankilli  ===
T'uru T'uru kantun
T'uru T'uru kantun (kastilla simipi: Cantón Toro Toro) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, P'utuqsi suyupi, Charkas pruwinsyapi, T'uru T'uru munisipyupi. Uma llaqtanqa T'uru T'uru llaqtam (676 llaqtayuq, 2001 watapi).
Runakuna
T'uru T'uru kantunpiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Andre Agassi
thumb|right|250px|Andre Agassi (2011)
Sillu supay
Sillu supay, Kuru-kuru icha Llawsa mura (llausa mora)  (genus Croton) nisqaqa Abya Yalap paraysapa sach'a-sach'akunapi wiñaq sach'akunam, waranqa iskay pachak rikch'aqkunam, hillisapa, achka hampi yurakunam.
Tarata rit'i urqu
Tarata (Nevado Tarata) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Waqurunchu wallapi, huk rit'i urqum Pasqu suyupi, Pasqu pruwinsyapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.000+ mitrum aswan hanaq.
Flores kitilli
Flores kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Flores) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Rispampa kitipi, Chimpurasu markapi.
Turuqa kantun
Turuqa kantun (kastilla simipi: Cantón Toroca) nisqaqa Buliwya suyupi huk kantunmi, P'utuqsi suyupi, Chayanta pruwinsyapi, Ravelo munisipyupi. Uma llaqtanqa Turuqa llaqtam (20 llaqtayuq 2001 watapi).
Marawa kantun (P'utuqsi)
Marawa kantun (kastilla simipi: Cantón Maragua) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, P'utuqsi suyupi, Chayanta pruwinsyapi, Uquri munisipyupi. Uma llaqtanqa Marawa llaqtam (283 runa, 2001 watapi).
Kupihiy kitilli
Runakuna
Kitillipiqa Puruha Kichwa runakunam tiyanku.
Yaku wakra
Yaku wakra (Yaku waka) icha Mayu waka (Trichechus inunguis) nisqaqa Amarumayupi, Amarumayu sach'a-sach'a suyup mayunkunapi kawsaq ñuñuqmi (manati, yaku waka), yura mikhuqmi.
Mineros munisipyu
Runakuna
Munisipyupiqa astawan mana indihina runakunam Qhichwa runakunapas tiyanku.
Simikuna
Mineros munisipyupiqa kastilla, qhichwa, waraniyi, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Chilip llaqta takin
<div style="font-family: Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">
VI
Christian Michelsen
11 ñiqin pawqar waray killapi 1905 watamanta 28 ñiqin kantaray killapi 1907 watakama ñawpaq kuti Nurwigapa Uma kamayuqnin karqan.
Shiw
Shiw (familia Loricariidae) nisqakunaqa huk challwakunam, bagrikunam, Amarumayu sach'a-sach'a suyupi mayukunap ukhunpi kawsaq. Ñawi rurunta hukchaytam atinku.
Alex Olmedo
Yachay wasi: High School.
Jean-Marie Villot
right|250px|Kardinal Villot wallqanqa| Jean-Marie Villot sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Saint-Amant-Tallende llaqtapi -  †  wañusqa Watikanu llaqtapi) huk 🇫🇷 mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya 20px|Kardinal Kardinal SS. Trinità al Monte Pincio.
K'aspi shiw
K'aspi shiw (genus Panaque) nisqakunaqa k'aspita (q'iruta) mikhuq shiw challwakunam, bagrikunam, Amarumayu sach'a-sach'a suyupi mayukunap ukhunpi kawsaq. Ñawi rurunta hukchaytam atinku.
Yun Chi-ho
Uralan Hansuyu mama llaqtapi Nihun kamachiyta 1910 watapi ankallikurqan.
Qillqaqkuna
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Yun Bo-seon
Ñawpaq warmi: Kong Deok-qui
Manuel A. Odría
29 ñiqin kantaray killapi 1948 p'unchawpis huk awqaq pusaqkunawan José Luis Bustamante y Rivero sutiyuq Piruwpa umalliqninta wamink'a maqaypi kamachinamanta qarqurqan. Allpa wira ruruchina, huk hatun ruruchinakunatam llaqtarirqan.
San Pidru munisipyu
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Kanchalawa
Kanchalawa icha Kachalawa (Schkuhria pinnata; Schkuhria octoaristata) nisqaqa Piruwpi kawsaq hampi yuram.
San Juan kitilli
San Juan kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia San Juan) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Rispampa kitipi, Chimpurasu markapi.
Runakuna
Kitillipiqa Puruha Kichwa runakunam tiyanku.
Musuq Wata
Huk suyukunapitaq wakin musuq wata p'unchawkunam, ahinataq Iranpi Nouruz. Inkakunaqa p'unchawpi musuq watatas phistarqan.
James Garner
Warmi: Lois Clarke (1956-2014); Churi: Greta Garner.
Luis Cabral
Tayta: Cabral; Mama: Ñawpaq warmi:
Warayu munisipyu
Warayu munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Ascensión de Guarayos) nisqaqa huk ñiqin munisipyu Warayu pruwinsyapi, Santa Krus suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Warayu wichay (Ascensión de Guarayos) llaqtam.
Munisipyupiqa Warayu runakunam kawsanku.
Eden Hazard
thumb|right|250px| Eden Hazard 2018 Eden Michael Hazard  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa La Louvière llaqtapi) huk 🇧🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Taytanqa Thierry sutiyuq, Mamanqa Carine sutiyuqmi.
Velasco Ibarra llaqta
Velasco Ibarra icha El Empalme nisqaqa (kastilla simipi: Velasco Ibarra / El Empalme) Ikwadur mama llaqtapi, Wayas markapi, huk llaqtam, El Empalme kitip uma llaqtanmi.
Qusqu suyupi rimaykuna
Qusqu suyu
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Francisco de Paula Santander
Francisco de Paula Santander y Omaña sutiyuq runaqa (* paqarisqa Cúcuta llaqtapi -  wañusqa Bogotá llaqtapi), huk 🇨🇴 mama llaqtayuq awqaq pusaqmi, pulitikum kachkan.
Uruwicha munisipyu
Kantunkuna
Kimsa kantunmi kan.
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta indihina runakunam tiyanku.
San Antonio kitilli (Chimpurasu)
San Antonio kitilli icha Santiago Kitu kitilli nisqaqa, 1982 watakama San Antonio del Lago llaqta icha San Antonio de Quito karqan,  (kastilla simipi: Parroquia Santiago de Quito) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Kulta kitipi, Chimpurasu markapi. Uma llaqtanqa Santiago Kitu llaqtam (Santiago de Quito).
Waqarimallku
Waqarimallku (waqari mallku) icha Waqa (Aegiphila peruviana) nisqaqa Piruwpi kawsaq hampi yuram.
Barkat Gourad Hamadou
Warmi:.
Sheikh Hasina
Tayta: Sheikh Mujibur Rahman; Mama:. Warmi: Churinkuna (?)
Ivan Rakitić
thumb|right|250px| Ivan Rakitić Ivan Rakitić sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Rheinfelden llaqtapi - ) huk 🇭🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Vergílio Ferreira
Taytan: António Augusto Ferreira, Maman: Josefa Ferreira. Warmi: Regina Kasprzykowsky.
Murawya
Allpa saywachi
thumb|left|200px|[[Šance qucha]] thumb|left|200px|[[Morava]]
Jacobo Majluta
thumb|right|250px| Jacobo Majluta (1934-1996) Jacobo Majluta Azar sutiyuq runaqa (* paqarisqa Santo Domingo llaqtapi -  wañusqa Tampa llaqtapi), huk 🇩🇴 mama llaqtayuq ruruchiq wan pulitiku karqan.
Rafael Escalona
thumb|350px|right| Rafael Escalona (1927-2009) Rafael Calixto Escalona Martínez sutiyuq runaqa, ( paqarisqa Valledupar llaqtapi - wañusqa Bogotá llaqtapi) huk 🇨🇴 mama llaqtayuq  takichaqmi qarqan.
Staffordshire
Staffordshire nisqaqa huk suyum Inlatirrapi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi. Uma llaqtanqa Stafford llaqtam.
Pulitika Rakiy
9 distritu <ol> <li>	Cannock Chase District</li> <li>	East Staffordshire</li> <li>	Lichfield</li> <li>	Newcastle-under-Lyme</li> <li>	South Staffordshire</li> <li>	Stafford</li> <li>	Staffordshire Moorlands</li> <li>	Stoke-on-Trent</li> <li>	Tamworth</li> </ol>
Pangor kitilli
Pangor kitilli icha Juan de Velasco kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Juan de Velasco, tayta Juan de Velascomantam sutichasqa ) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Kulta kitipi, Chimpurasu markapi. Uma llaqtanqa Pangor (Juan de Velasco) llaqtam.
Iñuma
Iñuma nisqaqa (kastilla simipi: Nevado Iñuma) Antikunapi, Piruw llaqtapi, huk rit'i urqum Barroso wallapi, Taqna suyupi, Taqna pruwinsyapi, P'allqa distritupi, Tarata pruwinsyapipas, Tarata distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.675 mitrum aswan hanaq.
Thibaut Courtois
Taytanqa Coutois sutiyuq, Mamanqa  sutiyuqmi.
Sylvanus Olympio
Sylvanus Epiphanio Olympio sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lomé llaqtapi -  wañusqa Lomé llaqtapi) huk Tugu mama llaqta pulitiku karqan.
José Camacho
Yachay wasikuna:.
Enrique Peña
thumb|right|260px| Enrique Peña (1904-1988) Enrique Peña Barrenechea sutiyuq runaqa ( paqarisqa Limaq llaqtapi -  wañusqa Limaq llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq harawi qillqaqmi.
Miguel Iglesias
Tayta: Lorenzo Iglesias Espinach Mama: Rosa Pino de Arce
Ñawpaq Warmi: Concepción Posada.
Cesc Fàbregas
Tayta:
Martin Guisse
Warmi: Juana María del Valle y Riestra. Churinkuna: Mercedes Carlota Guise Valle Riestra.
Philibert Tsiranana
Warmi: Churinkuna: ?.
Kali Linux
Kali Linux nisqaqa Debian Testing nisqa ramapim kachkan. Kali llamk'achisqan aswan mayt'ukunaqa Debian hallch'anawasikunamantam apamusqa.
Fernando Torres
Fernando José Torres Sanz sutiyuq runaqa (* paqarisqa Fuenlabrada  llaqtapi -  ), 🇪🇸 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Gentoo Linux
rikchacha|Gentoo Linuxpa riqsinapaq rikch'an rikchacha|KDE Plasma Gentoo Linux Kawsaqpatapi purichkanniyuq Gentoo Linux nisqaqa huk Linux rak'iymi, Apayku mayt'u kamachiy llikachawan ruwasqa. Mana iskayniyuqhinqa llamp'ukaq rak'iy, pukyu qillqaqa llaqtapi huñusqa kachkan ruwaqpa munasqanmanhina chaymanta sapa kuti sumaqchasqa kachkan chay huk kanan laya antañiqiqpaq. Ñawpaq-sutusqa iskayniyuqkunaqa wakin mayt'ukunapaqmi kachkan.
Andrés Manuel López Obrador
2018 watapi Mihiku akllanakuykunapi akllasqam karqan Mihikup Umalliqnin kananpaq, lliw kunkakunap 53,19-%-ninwan. p'unchawmantam Mihikup Umalliqninmi kachkan.
OpenSUSE
rikchacha|openSUSEp riqsinapaq rikch'an rikchacha|openSUSE [[KDE Plasma|KDE Plasmayuq hamp'ara]] OpenSUSE nisqaqa huk yanqalla, kicha pukyu qillqa RPMpi ruwasqa Linux rak'iymi, openSUSE yuyay-wakichiwan ruwasqa.
Ayllu yuyay-wakichip qallariy kacharinanqa SUSE Linux 10.0 niraqpa betanmi karqan.
Kiro Gligorov
Tayta: ; mama:.
San Miguel munisipyu
San Miguel munisipyu (kastilla simipi: Municipio de San Miguel de Velasco) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu José Miguel de Velasco pruwinsyapi, Santa Krus suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa San Miguel llaqtam.
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
San Miguel munisipyupiqa kastilla simitam lliwmanta astawan rimanku.
Andrés Avelino Cáceres
Andrés Avelino Cáceres Dorregaray sutiyuq runaqa, "Andis Bruju" sutichasqapas (* 10 ñiqin ayamarq'a killapi 1836 paqarisqa Ayakuchu llaqtapi, 10 ñiqin kantaray killapi 1923 wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwanu awqaq pusaqmi, kawpaqpas karqan. Hirka suyupi charapuran hatikaamusqa yaqa chilikikunata, unayraq purikachachiran. Wamachuku maqanakuypi llalliyaran.
Xavi Hernández
Xavi Hernández Creus sutiyuq runaqa, icha "Xavi" (*  paqarisqa Tarrasa llaqtapi -  ), huk 🇪🇸 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Kankawa kitilli
Runakuna
Kankawa kitillipiqa Kayampi Kichwa runakunam tiyanku.
San Diego (California)
Pulitika Rakiy
Urin anti Uralan
Jorge Marticorena
thumb|250px|right| Jorge Marticorena Cuba (1956-2021) Jorge Juan Marticorena Cuba sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Tantara llaqtapi - †  wañusqa Limaq llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq pulitikupas karqan.
2019 watapim Lurín distritu pa kurakan akllasqa tukurqan.
Enrique Verástegui
Warmi:   Carmen Ollé; Ususi: Vanessa Verástegui Ollé.
Wamink'a maqay
Awya Yalap wiñay kawsasqanpi ancha yawarsapa wamink'a maqayqa Chilipi 1973 watapi Augusto Pinochetpa maqayninmi karqan: Salvador Allende sutiyuq chiqan umalliqnintam sipirqan. Huk wamink'a maqaykunataq manam yawarniyuqchu, ahinataq Piruwpi Juan Velasco Alvaradop Fernando Belaúnde Terry-ta qarquynin.
Musée d'Orsay
Ñawpa pacha khillayñan kaynakum (Gare d'Orsay nisqa) karqan.
Inkawi munisipyu
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Sharp Corporation
rikchacha|[[Sharppa riqsinapaq rikch'an]] Sharp Corporation (シャープ株式会社, Shāpu Kabushiki-gaisha) nisqaqa Nihun mama llaqtapi achka mama llaqtakunap wakiykurkunmi, illari rurukunata ruwaq, ruraq, Sakai-ku llaqtapi, Sakai llaqtapi, Osaka suyupi umalliq wasiyuq. 2016 watamanta pacha, Chunwa ripuklika suyupi Foxconn Group nisqap aswan kapuyninmi. Sharp nisqapiqa 50.000 icha aswanniyuqchus runakunam llamk'anku tukuy pachapi. Chay llamk'ayqa 1912 wata sitwa killapi Tukiyu llaqtapi kamasqa karqan, sutintaq Ever-Sharp qallwiya lintamanta chaskisqa, chay llamk'ayta hartun ruruchiqpa kamaqnin Tokuji Hayakawa 1915 watapi paqarichirqan.
Mullaka
Mullaka icha Mullak'a (genus Muehlenbeckia) nisqaqa huk yura rikch'anam, Awya Yalapi wiñaq, hampi yurakunam.
Makhosini Dlamini
{{Pulitiku runa
Yandex Browser
rikchacha|Yandex Browserpa riqsinapaq rikch'an rikchacha|Yandex Browserpa [[Ruwaq chawpin uya|ruwaq chawpin uyan]] Yandex Browser (ruski simipi: Яндекс.Браузер) nisqaqa huk yanqallakaq web wamp'uq Rusiyap allwiyakama hatun ruruchiq Yandex nisqap ruwasqanmi, Blink web wamp'uq kuyuchinata llamk'achin, Chromium kicha pukyu qillqa yuyay-wakichipi sayasqa. Wamp'uq webp'anqa waqaychakunata Yandex hark'asqa llikchawan qhawan chaymanta urayk'uchisqa willakuykunata Kaspersky Anti-Virus kaqwan qhawan. Wamp'uq Opera Software pa Turbo allwiyakamata llamk'achillantaq web wamp'uy usqhaylla ruwanapaq pisi tinkiykuna kaqpi.
Naver Whale
Kaqninkuna
Chromium wamp'uq kaqpi ruwasqa kasqanmanta pacha 2011 watapi qallarisqanmanta, Google Chrome appkuna wamp'uqwan tinkun.
P’anqakunataqa Naver Papago qaranawanmi t’ikrakunman, chaymantataqmi Kuriya simi, Hihun simi, askha wak simikunamantapas t’ikrakunman.
Naver Whale wamp'uqqa kikin mast'ariyniyuqmi, chaykunamanmi yaykuyta atikunman Whale Store nisqawan.
Yanqalla kaq
Huk formakuna software licenciakuna quywan tinkiynin
rikchacha| Kay [[Vennpa siq'in|Venn siq'iqa willan típico relación libreware kaqwan kichasqa qullqisapa software kaqwan: David Rosen kaqmanhina Wolfire Games kaqmanta 2010 kaqpi, kichasqa qullqi software (naranja) aswan sapa kuti gratis ichaqa mana sapa kutichu. Freeware (q'umir) pisillapi pukyuta riqsichinku. ]]
Kuwiha munisipyu
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Mobutu Sese Seko
Tayta: - ; Mama: Marie Madeleine Yemo Ñawpaq warmikuna: Marie-Antoinette Mobutu / Bobi Ladawa
Wawakuna (17): Nyiwa ( wañusqa), Konga (1995 watapi wañusqa), Kongulu ( wañusqa), wan Manda ( wañusqa). François Joseph Nzanga Mobutu Ngbangawe (Agriculture Ministru) wan Yakpwa (Yaki).
Tübingen
Tübingen llaqtaqa Huk Alimanyapi llaqtam. Tübingen llaqtapiqa 83.248 runakunam kawsachkanku (2011 watapi).
BBK Electronics
Wiñaykawsay
Guangdong BBK Electronics Corporation limited nisqaqa 18 ñiqin tarpuy killapi 1995 watapi kamasqa karqan, Dongguan llaqtapi, Guangdong, Chunwa suyupi. Duan Yongping chay hatun ruruchiqta kamarirqan, ichataq "1999 watapi hatun ruruchiqpa rak'iyninkunata sapan chiqa kaykunaman t'ikrayta qallarirqan".
Marcello Motta
Marcello Gustavo Motta Velarde sutiyuq runaqa, icha Marcello Motta ( paqarisqa Limaq llaqtapi - ), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq rock takichaq, takiq wan tintawku waqachiqmi.
Punu suyupi rimaykuna
Punu suyu
/2 qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
1592
1592 wataqa Griguryanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa wakllanwatam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq k'uychichawwan qallarisqa wakllanwatam).
Isayas Afewerki
Warmi: Saba Haile Churinkuna (3):
Robert Johnson
thumb|right|250px|Robert Johnson (1911-1938) Robert Leroy Johnson sutiyuq runaqa, icha Robert Johnson ( paqarisqa Hazlehurst llaqtapi -  wañusqa Greenwood llaqtapi) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq Blues takiq, takichaq wan tintawku waqachiqmi.
Maureen O'Sullivan
Maureen Paula O'Sullivan sutiyuq warmiqa, icha Maureen O'Sullivan (*  paqarisqa Boyle llaqtapi -  wañusqa Scottsdale llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq. kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.
Maniche
Nuno Ricardo de Oliveira Ribeiro sutiyuq runaqa, icha "Maniche", (* paqarisqa Lisboa llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq   piluta hayt'aqmi.
Neil Simon
Marvin Neil Simon sutiyuq runaqa (*  paqarisqa New York llaqtapi -  wañusqa Manhattan llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq  qillqaqmi qarqan.
Brave (web wamp'uq)
Brave Software nisqap umalliq wasinqa San Francisco llaqtapi, California suyupi.
Paqcha (Wamanqa)
Paqcha nisqaqa (kastilla simipi: Paccha) huk piruwanu qhichwa ayllu llaqtacham, Winchu distritupi, Wamanqa pruwinsyapi, Ayakuchu suyupi, Piruw mama llaqtapi.
iskay pachakchá Akchiq Ñanpa maqaqninsi Paqchapi kawsaq mana ayñiyuq qharikunata hipachispa sipirqan.
1598
1598 wataqa Griguryanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq intichawwan qallarisqa chhasku watam).
Sillwi
thumb|150px|[[Hukllachasqa Amirika Suyukunap unanchanqa chunka kimsayuq pukapas yuraqpas sillwiyuqmi.]] thumb|150px|[[Sillwikurukunaqa sillwi hina rakichakunayuqmi.]] Sillwi nisqaqa imatapas chumpi, sinta hina chimpaq.
Mosaic (web wamp'uq)
rikchacha|NCSA Mosaic Wamp'uqpa qhawanapampa hap'in NCSA Mosaic nisqaqa huk saqisqa web wamp'uqmi, chaymanta huk ñawpaq kaqkunamanta ancha riqsisqa. Chayqa ancha allinmi karqan Web Wide Webpi, unanchasqa internet nisqapipas riqsisqa kananpaq, achka chawpinniyuqta hukllawaspa, ahinataq qillqa, qillqakuna. Askha Internet purutukulukunata yanapasqanraykum sutichasqa karqan, ahinataq Hanaq-qillqa Hayway Ñawpaqllut'ana, Willañiqi Hayway Ñawpaqllut'ana, Llika Willaykuna Hayway Ñawpaqllut'ana, Gopher. T'inkichikuq chawpin uya kaqnin, iñichikuqnin, sapalla antañiqiq yanapakuynin chaymanta sasan churaynin llapanku web ukhupi riqsisqa kananpaq yanaparqanku. Mosaicqa ñawpaq wamp'uqmi, siq'ikunata qillqawan chiru ukhupi rikuchiq, sapaq t'uquta qhawanamantaqa. Sapa kutim ñawpaq siq'i web wamp'uqhina willakun, ichataq ñawpaqninpi karqan WorldWideWeb, pisi riqsisqa Erwise, ViolaWWW.
Racibórz
thumb|right|180px|Racibórz Racibórz (aliman simipi: Ratibor) nisqaqa Pulunya mama llaqtapi huk llaqtam, Silisyapi. Racibórz llaqtapiqa 55.818 runakunam kawsachkanku (2014).
Róger Flores
Churinkuna: Andrés Flores Acuña.
Carlos de Céspedes
Carlos Manuel Perfecto del Carmen de Céspedes y López del Castillo sutiyuq runaqa (* 18 ñiqin ayriway killapi 1819 watapi paqarisqa Bayarmo llaqtapi - wañusqa San Lorenzo llaptapi) huk Kuba mama llaqtap pulitiku runam wan Kubap umalliqnin tukurqan.
Wallatiri
thumb|right|220px|[[Wallatiri nina urqu]] Wallatiri (Guallatiri) nisqaqa Chili mama llaqtapi, Lawqa mama llaqta parkipi, huk 6.071 m hanaq nina urqum.
Ali Mahdi Mohamed
Warmi: Churinkuna :.
Bella Flor munisipyu
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Ojo de Culebra
Ojo de Culebra nisqaqa (inlish simipi: "Shake Away") huk Ñit'isqa phirurum mishikupi takiq Lila Downs 2008 watapi rurasqa, kuyu walltay pusaqninqa Paul Cohen, Aneiro Taño, Brian Lynch karqan.
Nueva Esperanza munisipyu
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
José Bonifácio
Tayta: Bonifácio José Ribeiro de Andrada, Mama: María Bárbara da Silva. Warmi: Churinkuna (3): Carlota Emília, Gabriela Frederica wan Narcisa Cândida.
K'ukti
thumb|200px|K'uktiyuq rumi [[chaka, Corse wat'api.]] thumb|200px|[[Qurikanchapi inka punku kirma, ñawpaqpitaq ispañulkunap k'uktin.]] thumb|200px|K'ukti: 1. Clave 2. Dovela 3. Trasdós 4. Imposta 5. Intradós 6. Flecha 7. Luz, Vano 8. Contrafuerte K'ukti (arco) nisqaqa wasichaypi iskay kinrayta antuta, kuskan muyu rikch'aypi t'inkinachiq kaq, achka rumichakunamanta, tikachakunamanta ch'anasqa. Chay rumikunap llasay kallpanqa q'imina hinapi kinraykunamanmi pusanakun.
Punkarayaku
Punkarayaku (kastilla simipi: Pungarayacu) nisqaqa Ikwadurpa Napu markanpi, Archidona kitipi, Kutuntu kitillipi, paray sach'a-sach'api huk allpa wira tiyaymi.
1613
1613 wataqa Griguryanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam).
Melvyn Douglas
Alma mater: Upper Canada College.
Sapara rimaykuna
Ima rimayninkuna
Tukuy kawsaqraq sapara rimaykunaqa Piruwpim, Sapara simillataq Ikwadurpim.
1618
1618 wataqa Griguryanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq illapachawwan qallarisqa chhasku watam).
Willie Rosario
Taytan: Rosario. Mamá: Marín.
Dionisio Herrera
220px|right|thumb|Dionisio de Herrera 220px|right|thumb|Dionisio de Herrera qillqa José Dionisio de la Trinidad de Herrera y Díaz del Valle  sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin kantaray killapi 1781 watapi paqarisqa Choluteca llaqtapi - 13 ñiqin inti raymi killapi 1850 watapi wañusqa San Salvador llaqtapi) huk Unduras mama llaqtayuq taripay amachaq, qillqaq wan pulitiku runam karqan.
Tayta: Pedro Delgado Matamoros, Mama: Mariana de León Mejía. Warmi: Micael Quezada Borjas.
Altiero Spinelli
Tayta:; Mama:  Warmi:Ursula Hirschmann (1945-1986) Ñaña: Barbara Spinelli.
Sunkaru
Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
Robert Schuman
1948 watamanta 1953 watakama Ransiya mama llaqtap Hawa ministruninmi kachkan.
Macha-macha
Kaypi qhaway:
Qhichwaman Biblia t'ikrasqakuna
Kathuliku Inlisya Kastilla Atiywanmi kristiyanu iñiyta Antikunapi runakunaman apamuyta munaspapas, runakunata Dyuspa Simin Qillqata ñawiriyta manam saqillankuchu. Chayrayku Kastilal Kamachina pachapiqa Bibliata manam t'ikrarqankuchu.
1923 watapi ñawpaq kuti Waywash rimaypim – Wallaqa rimaypi – tawantin iwanhilyukuna uyaychasqa karqan. Ayakuchu suyupitaq Prisbitiriyanu Qhichwa pastur, haylli taki qillqaq Florencio Segura Gutiérrez sutiyuqmi Huwanpa Qillqasqanta t'ikrarqan, 1954 watapi Chanka runasimipi uyaychasqa. Chay kikin watapiqa hinallataq Chanka runasimipi Lukaspa qillqasqanmi paqarirqan, presbitiriyanu pastur Homer Emerson, hukin qillqaqkunap t'ikrasqan. Piruwpiqa Qhichwaman ñawpaq t'ikrasqa Musuq Rimanakuytataq 1947 watapim uyaycharqanku Qusqu qhichwa simipim, 1958 watapi Chanka runasimipim, 1977 watapi Qullasuyu qhichwa simipi, 1981 watapi Chanka runasimipi, 1986 watapi Qusqu qhichwa simipi.
Kathuliku Inlisyapi runakunapas tukuynintin Bibliata qhichwa simiman t'ikrarqanmi, Kichwa simiman Urin qhichwa simimanpas. 1973 watapi Ikwadurpi Latakunka llaqtapi Bernarda Ortiz (Coronita) sutiyuq misyunaryu warmim salesiano Antonio Brescuani, Jesuita Miguel, Francisco Ramos, ñawra k'itikunamanta hamuq indihina taytakurakunapas Bibliata kichwa simiman t'ikrayta qallarirqan. Chay t'ikrasqataqa 1997 watapi kichwa, kastilla rimaykunapim uyaycharqanku. Piruwpitaq Wankawillka llaqtapi Florencio Coronado Romaní, Dermott Molloy sutiyuq hatun yayap yanapayninwan Bibliata urin qhichwa simimanmi t'ikrarqan, qhichwa, kastilla rimaykunapi 2002 watapi uyaychasqa. Chay Dermott Molloy sutiyuqqa tawantin Iwanhilyuta Apustulkunap Rurasqankunatapas 1974 watapiñam uyaycharqan. Chay liwrukunataqa Musuq Vulgata nisqamantam t'ikrasqa. Tawantin iwanhilyukunatataq Congregación de los Sagrados Corazones (provincia del Perú) nisqap Hilario Huanca Mamani, Hermann Wendling sutiyuq taytakurankunam Punu Qhichwa simiman t'ikrarqan 2007 watapi.
Rumilla pirqa
thumb|250px|right|[[Inkakunap rurasqan rumilla pirqa, Qusqu llaqtapi (Piruwpi).]] thumb|250px|right|[[Mikines llaqtapi (Grisyapi) rumilla pirqa.]] Rumilla pirqa nisqaqa mana llut'anawan t'inkanakusqachu pirqana rumikunamanta rurasqa pirqam.
Antakilla
rikchacha|250x250px|Makirurasqa antakilla Antakillaqa huk navi ch'usaq pacha man rinta atikun. huk kuwitimanta hawakama wichamun, hinaspataq tiqsimuyu p, utaq waq pachahina p muyurichin. Chaymantari, chank'ana hina hawamanta tukupun, ñachus waqmanta kutikuyta atin.
Villa Nueva munisipyu
Villa Nueva munisipyu icha Loma Alta munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Villa Nueva / Loma Alta) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu Federico Román pruwinsyapi, Pando suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Loma Alta llaqtam (290 llaqtayuq, 2001 watapi)
Lanzhou
290px|thumb|right|Lanzhou (Gansu) Lanzhou ( chun simipi: 兰州, phinyimpi: Lánzhōu, machu: Lanchow), Chunwa llaqtap, Gansu pruwinsya uma llaqtanmi.
New Orleans (Louisiana)
New Orleans nisqa llaqtaqa, Louisiana suyup, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk hatun llaqtam. New Orleans llaqtapiqa 336.644 runakuna (2008) tiyachkan.
Antonio Raimondi
Piruwpi
Juan Pablo Duarte
Tayta: Juan José Duarte Rodríguez; Mama: Manuela Díez Jiménez
Chiñichallwa
Chiñichallwa icha Yana qarachi (Orestias agassizii) nisqaqa Titiqaqa quchapi kawsaq challwacham, huk qarachim.
Haikou
Pulitika Rakyi
290px|thumb|left 4 distritukuna:
Puerto Rico munisipyu
Puerto Rico munisipyu icha Victoria munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Puerto Rico / Victoria) nisqaqa huk ñiqin munisipyu Manuripi pruwinsyapi, Pando suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Puerto Rico llaqtam.
1639
1639 wataqa Griguryanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq atipachawwan qallarisqa chhasku watam).
Laram Q'awani
Laram Q'awani (kastilla simipi: Volcán Isluga) nisqaqa Chili mama llaqtapi, Buliwya suyup saywan ñiqpi, huk nina urqum, Tarapaka suyupi, El Tamarugal pruwinsyapi, Qullchani munisipyupi, Laram Q'awani mama llaqta parkipi. Pikchunqa mama quchamanta 5.550 mitrum aswan hanaq.
Jakaya Kikwete
1995 watamanta 2005 watakama Tansanyapa Hawa ministrunin qarqan.
Qhamiña
thumb|right|200px|Qhamiña munisipyu Qhamiña (kastilla simipi: Camiña) nisqaqa Chili mama llaqtapi huk llaqtam munisipyupas (comuna), Tarapaka suyupi, El Tamarugal pruwinsyapi.
Lizardo Montero
Alma mater: Escuela Naval del Perú.
1643
1643 wataqa Griguryanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq intichawwan qallarisqa chhasku watam).
Abel Salinas
Abel Hernán Salinas Izaguirre sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi), huk piruwanu pulitiku wan yachachiqmi.
Truman Capote
Yachaywasi:
1647
1647 wataqa Griguryanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam).
Lewisham (Lunrun borough)
Ayllumarka
rikchacha| Lewishampa ayllu makillahi nisqa sapalla wata watayuqninkunamanhina 2021 watapi|manaima
Paul Keating
1991 watamanta 1996 ñawpaq kuti Awstralyapa Uma kamayuqnin qarqan.
Manuelcha Prado
thumb|Manuelcha Prado, 2013 watapi. Manuel Prado Alarcón icha Manuelcha Prado sutiyuq runaqa ( paqarisqa Pukyu llaqtapi, Lukana pruwinsyapi, Ayakuchu suyupi) piruwanu kitara waqachiqmi, takiqmi, takichaqmi, taki qillqaqpas.
Francis Ngannou
rikchacha|Francis Zavier Ngannoupa [[Lantiqillqa|lantin]] Francis Zavier Ngannou (5 ñiqin tarpuy killa 1986 watapi paqarisqa) sutiyuq runaqa huk Kamrunmanta-Pharansis puruhisyunal chaqrusqa awqaq pusaqmi, aswan qhipamantaq Ultimate Fighting Championship (UFC) nisqapi Llasa llasaq rak'iypi atipanakurqan, chaypi karqan chay kamachiq UFC Llasallasaq Llalliq chay tanqamuymanta ripusqan pacha.
Tintin yura rikch'aq ayllu
Tintin yura rikch'aq ayllu (familia Passifloraceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, Tiksimuyuntinpi 18 rikch'anayuq, 840-chá rikch'aqniyuq.
Pedro Dulanto
thumb|right|260px|Pedro Dulanto Monterola (1889-1956) Pedro Dulanto Monterola sutiyuq runaqa (* 1889 watapi paqarisqa Chankay llaqtapi - wañusqa Limaq llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq taripay amachaq qarqan.
Nicolas Cage
Tayta: August Floyd Coppola; Mama: Joy Vogelsang Warmikuna: Patricia Arquette (1995–2001) / Lisa Marie Presley (2002) / Alice Kim (2004–presente) Churinkuna: (3) Kal-El (*2005-), Weston Coppola Cage (*1990-).
Bernardo Herrera
Medellínpi Hatun yaya (1886-1891).
Yanamayu (Ikwadur)
Yanamayu (kastilla simipi: Río Negro) nisqaqa Ikwadurpi huk mayum, Yakuampi mayup purimuq mayun.
Paul von Hindenburg
thumb|right|250px|Paul von Hindenburg (1847-1934) thumb|right|250px
Mama: Luisa Guillermina Schwickart (1807-1893), Tayta: Robert von Beneckendorff von Hindenburg (1816-1902).
Ankash suyupi rimaykuna
Anqash suyu
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Barack Obama
Premio Nobel|20px 2009 watapiqa Nobel Suñayta Qasikaypim chaskirqan.
Luis Felipe Alarco
1980 watamanta 1981 Piruwpi Yachachiy ministru (Ministro de Educación), Fernando Belaúnde Umalliq Ñawpaq guwiernu.
Banda de Música del Estado de Oaxaca
Banda de Música del Estado de Oaxaca (runa simipi: Kusituymi Taki kapchiy Suyu Oaxaka) nisqaqa huk mishikupi kusituymi, 1871 watapi paqarisqa ukhupampa llaqtapi. tawantinsuyu takikunatam ruranku kastilla simi.
Gough Whitlam
Edward Gough Whitlam sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Melbourne llaqtapi -  wañusqa Sydney llaqtapi). huk 🇦🇺 mama llaqtayuq pulitiku qarqan.
Augusto Salazar
Taytanː Augusto Salazar, Mamanː María Bondy. Warmiː Helen Orvig.
1664
1664 wataqa Griguryanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq ch'askachawwan qallarisqa wakllanwatam).
Mike Connors
Alma mater: California Yachay Suntur.
Sina munisipyu
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla simitam lliwmanta astawan rimanku.
1663
1663 wataqa Griguryanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq illapachawwan qallarisqa chhasku watam).
1665
1665 wataqa Griguryanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq intichawwan qallarisqa chhasku watam).
César Villanueva
Kaypipas qhaway
« Piruwpa wiñay kawsaynin
Puerto Gonzalo Moreno munisipyu
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Manuel Dammert
thumb|right|260px| Manuel Dammert (1949-2021) Manuel Enrique Ernesto Dammert Ego-Aguirre  sutiyuq runaqa ( paqarisqa Limaq llaqtapi - wañusqa Limaq llaqtapi), huk  🇵🇪 mama llaqtayuq waki yachaqmi (sociólogo) wan pulitiku qarqan.
Taytan: Manuel Dammert Bellido, Maman: Julia Ego-Aguirre Prideaux. Warmi:. Churinkuna: (3) Manuel, Javier Ana wan Lucía.
Piruw apulliq (1980-1992, 2013-2016, 2016-2019).
John Hurt
Taytan: Hurt Arnould Herbert (1904-1999)« Maman: Phyllis Massey (1907-1975), Warmi: Annette Robertson (1962-1964) / Donna Peacock (1984-1990) / Jo Dalton (1990-1996) / Ann Rees Meyers (2005-2017) Churinkuna: Sasha John (1990) wan Nick (1993).
Qupa sut'uma
Q'umir sut'uma icha Qupa sut'uma (Perezia virens syn. Perezia coerulescens) nisqaqa Piruwpi kawsaq hampi yuram, rikch'aq sut'umam.
1668
1668 wataqa Griguryanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa wakllanwatam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq quyllurchawwan qallarisqa wakllanwatam).
Teofilo Laime Ajacopa
Kunanqa Chuqiyapu llaqtapi San Andris Hatun Yachay Suntur (Universidad Mayor de San Andrés) nisqa yachay sunturpim llamk'achkan.
Ch'uxñaqullu
Kay llaqtap sutinqa aymara simim: ch'uxña,  ch'ujña, ch'uqña icha chujña q'umir, quta qucha,, "Q'umir urqu".
Robin Williams
Tayta: Robert Fitzgerald Williams ( – ); Mama: Laura McLaurin Smith ( – ) Warmikuna: Valerie Velardi (1978–1988) / Marsha Garces Williams (1989–2008) / Susan Schneider (2009-2014) Churinkuna: (3) Zach Williams (1983), Zelda Williams (1989), wan Cody Williams (1991).
Changchun
thumb|right|290px|Changchun (Jilin)
Markina
Markina (kastilla simipi: Marquina) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk llaqtam, Quchapampa suyupi, Killaqullu pruwinsyapi, Killaqullu munisipyupi, Killaqullu kantunpi.
Chimpu llaqta
Chimpu (kastilla simipi: Chimbo) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Bolívar markapi, huk llaqtam, Chimpu kitip uma llaqtanmi.
Arturo Frondizi
Taytan: Giulio Frondizi, Maman: de Isabella Ércoli de Frondizi. Warmi: 	Elena Faggionato de Frondizi (1933-1991) Churinkuna: Elena Frondizi (1937-1976).
Bermejo munisipyu
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
César Acuña
Yachaywasi: T'aqapampa Mixto. Yachay suntur: Truhillu Yachay Sunturnin.