cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anastasia (kuyuchisqa siq'isqa)
Anastasia nisqaqa 1997 watapi rurasqa kuyuchisqa siq'isqa pilikulam. Kuyu walltay pusaqninqa Don Bluth, Gary Goldmanmi. 20th Century Fox ruruchinapaqmi rurasqa.
Andres Tupaq Amaru
iskay kaq kuti Surata ch'utiyta pusarqan, 20.000 indihina awqaqkunata pusaspa. Mayup yakunkunata hark'aspa llaqtapi ispañulkunata atipayta munarqan.
Bono (U2)
thumb|right|260px| Bono, 2011 right|200px| Bono Paul David Hewson, KBE, sutiyuq runaqa, icha Bono  (*  paqarisqa Dublin llaqtapi - ) huk 🇮🇪 mama llaqtayuq U2 takiqmi, takina qillqaqmi, takichaqmipas aarqan.
Gerard Depardieu
Taytan: René Depardieu, Maman: Anne Depardieu Warmi: Élisabeth Guignot (1971-1996), Karine Sylla (1992), Carole Bouquet (1997–2005), Clémentine Igou (2005-) Churinkuna:	Guillaume (1971–† 2008), Julie (1973), Roxanne (1992) wan Jean (2006)
Tupaq Katari
Andres Tupaq Amaruwan iskay kaq kuti Tupaq Katari Chuqiyaputa ch'utirqan, chay kutitaq hap'isqa kaspa. Chaymantas indihina pusaqkunata, panantapas wañuchirqan.
Chalena Vásquez
Chalena Vásquez Rodríguez sutiyuq warmiqa  (*  paqarisqa Sullana llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq takiq, takichaq, tusuy  wan kastilla simipi qillqaqmi.
Tayta: ; Mama:.
Yachaywasi:
Francisco de Miranda
Taytan: Sebastián de Miranda Ravelo; Maman: Francisca Antonia Rodríguez de Espinoza.
Alma mater: Caracas Yachay suntur. thumb|250px|Recibimiento de Miranda ([[La Guaira) Mauricio Rugendas, siglo XIX.]]
Diego González Holguín
Qusqu k'itipi rimasqa simimanta ñawpaq simi qullqata, simi kamachiytapas qillqarqan. Chay runasimita chay qillqasqakunanpi suticharqan "tukuy Piruwpa sapsi rimaynin Qhichwa simi nisqa" nispa (lengua general de todo el Perú llamada lengua Qquichua).
Pilón Lajas kawsay pacha churarikusa
Uywa uywa
Challwakuna: 103 rikch'aq
Pukaurqu kantun
Pukaurqu kantun (kastilla simipi: Cantón Cerro Colorado) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi P'utuqsi suyupi, Chinchay Chichas pruwinsyapi, Qutaqayta munisipyupi. Uma llaqtanqa Pukaurqu (Cerro Colorado) llaqtam.
Carlos Gassols
Carlos Ernesto Gassols Eizaguirre sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk  🇵🇪 mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan.
Árpád Göncz
Árpád Göncz sutiyuq runaqa (* paqarisqa Budapest llaqtapi -  wañusqa Budapest llaqtapi) huk Unriya mama llaqtayuq qillqaqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.
Tlapanika simi
Tlapanika simi (Me'phaa) nisqaqa Mishikupi, Guerreropi, Morelospipas huk rimaymi, Tlapanika runakunap rimasqan, Otomanki rimaykunaman kapuq.
Tarikiya flora faunapas mama llaqta risirwa
Runakuna
Kay amachasqa suyupi Ava-Guaraní (Tupi-Guaraní) runakunam kawsanku.
Thomas Jefferson
Tayta: Peter Jefferson
Irma Lozano
Taytan: Ramiro Lozano; Maman: Suana González Qusan: José Alonso. Churinkuna: 2 María Rebeca wan Rafael Omar.
Chadwick Boseman
thumb|260px|right|Chadwick Boseman (1972-2020) Chadwick Boseman (* paqarisqa Anderson llaqtapi -  wañusqa Los Angeles llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaqmi karqan.
Jeff Bridges
Jeffrey Leon Bridges sutiyuq runaqa, icha  Jeff Bridges ( paqarisqa Los Angeles llaqtapi - ) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq  kuyu walltay aranway pukllaq runam.
Cecilia Tait
15px 1988 watapiqa Apuwasinyuq pukllaykunapi Siul llaqtapi piruwanu makiyasiq warmikunawan qullqi midallatam chaskirqan.
Amy Winehouse
250px|right| Amy Winehouse (1983-2011) Amy Jade Winehouse sutiyuq warmiqa (* 14 ñiqin tarpuy killapi 1983 paqarisqa London llaqtapi - 22 ñiqin anta situwa killapi 2011 wañusqa London llaqtapi) huk Hukllachasqa Qhapaq Suyuyuq rock takiqmi, takina qillqaqmi, takichaqmipas karqan.
Raramuri
thumb|right|270px|Iskay Raramuri warmi, [[Arareco quchap patanpi.]] thumb|right|270px|Raramuri runa, [[Tuaripa ñiqpi, 1892 watapi.]] Raramuri icha Tarawmara nisqa runakunaqa (raramuri simipi: Rarámuri, "utqaylla kallpaq") Mishiku mama llaqtapi, Chiwawa suyupi, Kunti Mama Urqukuna (Sierra Madre Occidental) nisqapi kawsaq, raramuri simita rimaq runakunam, pusaq chunka waranqa runachá.
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1986
rikchacha| Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1986 (inlish simipi: 1982 FIFA World Cup, kastilla simipi: Copa Mundial de Fútbol de 1986) nisqaqa 1986 watapi Mishiku mama llaqtapi XIII ñiqin Piluta Hayt'ay Pachantin Kupam.
Radu Vasile
Warmi:. Churinkuna: Mihai, Tudor, Ioana.
Esther Granados
Taytan: ; Maman:.
Gloria Marín
Taytan: Pedro Méndez Armendáriz; Mama: María Laura Ramos Luna Qusan: Jorge Negrete (1941 - 1952) / Abel Salazar (1958 - 1960). Churinkuna: Gloria Virginia Guadalupe Ramos Luna.
Eddie Murphy
Edward Regan Murphy, sutiyuq runaqa Eddie Murphy ( paqarisqa New York llaqtapi - ) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaqmi karqan.
Qala Qala
Qala Qala (kastilla simipi: Cala Cala) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Uru Uru suyupi, huk mawk'a llaqtam. Uru Uru llaqta nisqamantaqa 20 km karum.
Florentino Ameghino
Florentino Ameghino (*  paqarisqa Moneglia llaqtapi -  paqarisqa La Plata llaqtapi ), huk 🇦🇷 mama llaqtayuq suwuluhiyami, runa yachaq, kastilla simipi qillqaqsi qarqan.
Jules Verne
Taytaː Pierre Verne, Mamaː Sophie Allote de la Fuÿe.
Eloísa Angulo
Taytan: ; Maman:.
Delia Vallejos
Delia Parolari Vallejos de Salinas  sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Kallaw llaqtapi  -  wañusqa Kallaw llaqtapi),  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq  takiqmi qarqan, icha La Dama de la Canción Criolla / La Novia del Puerto.
Kawul
300px|right|thumb| Kabul Kawul (pharsi simi: کابل‎, Kābəl kastilla simipi: Kabul)  llaqtaqa 🇦🇫 mama llaqtap uma llaqtanmi.
Martin Van Buren
Yaya: Abraham Van Buren (1737–1817); Mama: Maria Van Alen (Hoes).
Hiwaru rimaykuna
Hiwaruqa iskaynintinmi rimay:
Antonio Canova
Antonio Canova sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Possagno llaqtapi - †  wañusqa Venezia llaqtapi), huk 🇮🇹 mama llaqtayuq ch'iquq wan llimphiqmi.
Yanisha simi
Yanisha (Yanesha), Amwisha icha Amuesha simi (Yanešač̣) nisqaqa Piruwpa Hunin, Pasqu, Wanuku suyunkunapi kawsaq 10.000 Yanisha runakunap rimayninmi.
Wahibo simi
Wahibo simi (Sikuani) nisqaqa Kulumbya, Winisuyla mama llaqtakunapi kawsaq 30.000 Wahibo runakunap rimayninmi.
Richard Schiff
Richard Schiff sutiyuq runaqa (May 27, 1955) huk aranway pukllaqmi, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
Julio Terrazas
1991 watamanta 2013 watakama Santa Krus llaqtapi Uma Hatun yaya qarqan.
Aleš Hrdlička
Taytan: Maxmilian Hrdlička, Maman: Karolina Hrdličková. Warlikuna: Marie Stickler / Wilhelmina "Mina" Mansfield.
Wichaqlla kantun
Wichaqlla kantun (kastilla simipi: Cantón Vichacla) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi P'utuqsi suyupi, Chinchay Chichas pruwinsyapi, Qutaqayta munisipyupi. Uma llaqtanqa Wichaqlla (Vichacla) llaqtam(184 llaqtayuq, 2001 watapi).
Wayuw
thumb|right|250px|Huk Wayuw warmi. Wayuw (Wayu, Wayúu, Guajiro, Wahiro) nisqa runakunaqa Winisuylaman Kulumbyamanpas kapuq Wahira yaqa wat'api kawsaq indihina runa llaqtam, 400.000-chá runam, wayuw simi rimaq.
Linus Pauling
Suñaykuna
40 doctorados Honoris causa universidades de todo el mundo.
Kariña simi
Kariña simi (Kaliña) nisqaqa 10.000 Kariña runakunap rimayninmi, Winisuyla (7.000 rimaq), Surinam, Wayana, Brasil mama llaqtakunapi rimasqa, Kariwa rimaykunaman kapuq.
Tipiqucha (Hunin)
Tipiqucha nisqaqa (kastilla simipi: Lago Tipicocha) Piruwpi huk qucham, Hunin suyupi, Shawsha pruwinsyapi, Apata distritupi.
Romain Baron
Romain Baron (1898 - 1985) huk phransya simipi qillqaqmi, Ransiyapi.
Yanomami
thumb|right|250px|Huk Yanomami wamrakuna. Yanomami (Ya̧nomamö - "runakuna") nisqa runakunaqa Winisuylaman Kulumbyamanpas kapuq Amarumayu sach'a-sach'a suyupi kawsaq indihina runa llaqtam, 20.000-chá runam, yanomami simi rimaq.
Suri Sikuri
thumb|right|220px|[[Suri Sikuri, Chuqiyapu suyu, Buliwya]] Suri Sikuri (Suri Sicuri) nisqaqa Uralan Awya Yalapi, Buliwyapi, huk tusuymi.
Philip Roth
Warmikuna: Margaret Martinson Williams (1959–1963) / Claire Bloom (1990–1995)
Tulumayu
Tulumayu nisqaqa (kastilla simipi: Río Tulumayo) Piruwpi huk mayum, Hunin suyupi, Shawsha pruwinsyapi, Munupampa distritupi.
Hamid Karzay
Taytan: Abdul Ahad Karzay; Maman:. Warmi: Zeenat Quraishi (1999–) Churinkuna: 3 (Mirwais, Malalai wan Howsi).
Hayñiq kay
A440 (La440) nisqa suynayqa 440 Hertz kaq maywiy kutinchiqniyuqmi.
Michèle Morgan
thumb|right|260px|Michèle Morgan Simone Roussel icha Michèle Morgan sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Neuilly-sur-Seine llaqtapi  -  wañusqa Meudon llaqtapi) huk 🇫🇷 mama llaqtap kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan.
Bechara El Khoury
Yaya: ; Mama:. Ñawpaq warmi: Laura Shiha Churikuna: (3) Khalil, Michel wan Huguette Yachaywasi:
8 ñiqin aymuray killapi
8 ñiqin aymuray killapi p'unchawqa (08.05., 8-V, 8ñ mayukillapi) Griguryanu kalindaryupi watap 128 kaq (128ñ - wakllanwatapi 129ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 237 p'unchaw kanayuq.
Bactrocera curvipennis
Bactrocera curvipennis nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
San Miguel (Bolívar) kiti
San Miguel (cantón)
Francisco Solano (santu)
14 ñiqin anta situwa killapi San Francisco Solano raymi p'unchawninmi.
Alberto Andrade
thumb|right|260px|Alberto Andrade Carmona (1943-2009) Alberto Manuel Andrade Carmona sutiyuq runaqa (* paqarisqa Limaq llaqtapi - †  wañusqa Washington llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq taripay amachaq, ruruchiq wan pulitikupas karqan.
José de La Mar
Tayta: Marcos de La Mar (ispanyol) Mama: Josefa Cortázar
Waskaqucha (Lima)
Waskaqucha nisqaqa (kastilla simipi: Huascacocha) Piruw mama llaqtapi huk qucham, Lima suyupi, Yawyu pruwinsyapi, Ayawiri distritupi.
Émile Zola
Qillqasqankuna
- la famille des Rougon-Macquart) (1871-1893):
- j'accuse : 1901
Bactrocera curvifera
Bactrocera curvifera nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Thabo Mbeki
Warmi: Zanele Diamini.
Tigri (Quyllur iñiy)
thumb|right|Chinapas Kalindaryu Tigri Tigri  (Chinu simipi:虎, hǔ) kimsa 12-watakuna p'allta muyu Uywakuna,, Chunwapas Kalindaryu.
Runa suti
Ñawpa suti, Ñawpaq suti, Runa suti, Runa sapaq suti, Kikin suti nisqaqa runap kikinpa sutinmi, ñawpaq nisqa sapaq sutinmi. Qhichwa runapuraqa imaymana runa sutikunatam riwsinchik. Kathuliku runakunaqa santukunap kalindaryunpi kaq kristiyanu sutikunatam qunku, kastilla simimanta chaskisqa sutikunatam. Wakin kristiyanukuna iwriyu simimanta sutikunatam qun, Bibliap Ñawpa rimanakuyninmantam, Musuq rimanakuyninmantapas. Tawantinsuyu pachapitaq runakuna chaypacha rimasqa runa simimanta sutiyuq karqan, qhichwa simimanta, aymara simimantapas sutikuna karqan. Kunan pachapas chay Tawantinsuyu sutikunatam musuqmanta qunku. Wakin mama llaqtakunapitaq huk sutikunatam qunku, ahinataq muslim sutikunam, indyu sutikunam.
Tigri (Quyllur iñiy)
Watakuna
"Tigri wata" wan signo ilimintu:
Juan Cuestas
1884 watamanta 1886 watakama Uruwayipas Yachachiy ministruninmi kanqa.
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1998
Group B
Maruku 1 - 1 🇳🇴
🇧🇷 3 - 0 Maruku
Astuqucha
Astuqucha nisqaqa (kastilla qillqaypi Astococha) Piruw mama llaqtapi huk qucham, Wankawillka suyupi, Wankawillka pruwinsyapi, Aqupampilla distritupi.
Bactrocera decepta
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1974 por Hardy.
Chikitanu simi
Chikitanu simi (Besiro) nisqaqa Buliwyapi kawsaq 6.000-chá 60.000-chá Chikitus runakunap rimayninmi, Santa Krus suyup antinpi.
Yang Shangkun
Yachay wasi: Chengdu.
Jiang Zemin
Jiang Zemin, (Chinu simipi: 江泽民, chino tradicional: 江澤民, pinyin: Jiāng Zémín, Wade-Giles: Chiang Tse-min) sutiyuq runaqa, 17 ñiqin chakra yapuy killapi 1926 watapi paqarisqa Yangzhou (Jiangsu pruwinsya) llaqtapi - 30 ñiqin ayamarq'a killapi 2022) Chunwa mama llaqtap Allwya kamayuq wan pulitiku qarqan.
Tupi simi
Amarumayu sach'a-sach'a suyupiqa ura Amarumayup patanpi kawsaq Tupinamba runakunap rimayninmanta yurisqa Amarumayu sapsi simi (Língua geral amazônica) icha ñengatu (allin rimay) nisqatas rimarqan. Chay Tupinamba mama k'itipi runakunaqa manañam tupi simitachu riman, ichataq Yanamayup patanpi, Kulumbyawan Winisuylawan saywapim 30.000-chá runakuna chay ñengatu simitaraq rimanku.
Montero
Montero
Malcolm McDowell
thumb|right|180px|Malcolm McDowell (2007) Malcolm McDowell sutiyuq runaqa (Malcolm John Taylor), ( paqarisqa Horsforth llaqtapi - ) huk 🇬🇧 Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtap aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan: Charles Taylor; Maman:  Edna McDowell Warmikuna: Margot Bennett (1975–1980) / Mary Steenburgen (1980–1990) / Kelley Kuhr (1991–) Churinkuna: Lilly Amanda (1981), Charles Malcolm (1983), Beckett Taylor (2004), Finnian Anderson (2006) wan Seamus Hudson (2009).
José Fernández
José Antonio Fernández Santini sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Cañete pruwinsyapi  -   )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.
Levon Ter-Petrosyan
Levon Ter-Petrosyan (Arminya simipi: Լևոն Տեր-Պետրոսյան) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Aleppo llaqtapi -  ) huk Arminya mama llaqtapi yachaq wan pulitiku karqan.
Chuwa Qullu kantun
Chuwa Qullu kantun (aymara rimakuna, chuwa (huk k'apra p'uku), qullu (urqu); (kastilla simipi: Cantón Chuacollo) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Jaruma pruwinsyapi, Sika Sika munisipyupi. Uma llaqtanqa Chuwa Qullu llaqtam.
1 ñiqin inti raymi killapi
1 ñiqin inti raymi killapi p'unchawqa (01.06., 1-VI, 1ñ hunyupi) Griguryanu kalindaryupi watap 152 kaq (152ñ - wakllanwatapi 153ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 213 p'unchaw kanayuq.
Eduard Shevardnadze
1985 watamanta 1990 watakama ñawpaq kuti Susyalista Suwit Republikakunap Huñunpa Hawa Ministrunin karqan.
Ayaz Mutallibov
Tayta: Niyazi Aṣraf oğlu Mütallibov; Mama: Kubra Mütallibova.
Yanapiruru
Kaypin yachanku llapa runa uywankutawan tarpuyninkunawan waqaychaypa, kay llaqtapin qhichwata rimanku, aswanqa manam kanchu pipas yanapaq, chaymi llaqtamasinkuna wañunku unquykunawan.
Aleksandr Lukașenko
Aleksandr Lukașenko sutiyuq runaqa (* paqarisqa Vitebsk llaqtapi -  ) huk Bilarus mama llaqtapi musikumi wan pulitiku karqan.
Francisco Morazán
José Francisco Morazán Quezada (* paqarisqa Tegucigalpa  llaqtapi - †  paqarisqa San Husi (Kustarika)), huk 🇭🇳 mama llaqtayuq awqaq pusaq, qillqaq wan pulitiku qarqan. 1830 watamanta 1834 wan 1835 watamanta 1839 ñawpaq kuti Chawpi Awya Yalapa Umalliqnin karqan.
Magic Johnson
thumb|Magic Johnson (2014)
Qullpapuchu Belén kantun
Qullpapuchu Belén kantun (kastilla simipi: Cantón Kollpa Pucho Belén) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Jaruma pruwinsyapi, Sika Sika munisipyupi. Uma llaqtanqa Qullpapuchu Belén llaqtam.
Robert Urich
Taytan: John Paul Urich, Maman: Cecilia Monica. Warmikuna: Barbara Rucker (1968-1974) / Heather Menzies (1975-2002). Churinkuna:
Rurichinchay
Rurichinchay icha Chinchiy (Chinchey) nisqaqa Piruwpi, Yuraq Wallapi, huk urqum, Anqash suyupi, Qarwa pruwinsyapi, San Miyil Aqu distritupi, Waras pruwinsyapi, Independencia distritupi, Wari pruwinsyapi, Wari distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 6.222 m / 6.309 mitrum aswan hanaq.
Domingo de Guzmán
thumb|right|220px|Santu Dumingo ([[Fra Angelico)]]
Charles Rogier
Charles Rogier ( * paqarisqa Saint-Quentin llaqtapi -  wañusqa Saint-Josse-ten-Noode llaqtapi). Bilhika mama llaqtap taripay amachaq, pulitiku wan Uma kamayuq.
Bactrocera digressa
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1999 por Radhakrishnan.
Algonkin rimaykuna
Algonkin rimaykuna
A. Inkill (Plains)
C. Anti (Eastern)
José Enrique Rodó
1902 watamanta Uruwayi apulliq.
Arturo Puig
Arturo José Alberto Puig Petrosini  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - ) huk  🇦🇷 mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan.
Bactrocera discipennis
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1861 por Walker.
Bactrocera dispar
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1982 por Hardy.
15 ñiqin inti raymi killapi
15 ñiqin inti raymi killapi p'unchawqa (15.06., 15-VI, 15ñ hunyupi) Griguryanu kalindaryupi watap 166 kaq (166ñ - wakllanwatapi 167ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 199 p'unchaw kanayuq.
Xiomara Alfaro
Xiomara Alfaro sutipaq warmiqa, (* paqarisqa La Habana llaqtapi -  ) sutiyuq runaqa Kuba mama llaqtayuq takiqmi kastilla simillapim qarqan.
Santa Ana mayu
Santa Ana mayu nisqaqa (kastilla simipi: Río Santa Ana) Piruw mamallaqtapi huk mayum, Wankawillka suyupi, Chuqlluqucha pruwinsyapi, Santa Ana distritupi. Chiris mayuman purin.
Yorem simi
Yorem simi icha Mayo simi (Yorem Nokki) nisqaqa chawpi Mishikupi huk rimaymi, Yorem (Mayo) runakunap rimasqan, utu astika rimaykunaman kapuq.
Tupaq Katari kantun
Tupaq Katari kantun nisqaqa (Tupaq Katarimanta sutichasqa) huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Aruma pruwinsyapi, Ayu Ayu munisipyupi. Uma llaqtanqa llaqtam.
Bactrocera diversa
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1904 por Coquillett.
Oswaldo Guayasamín
Taytan: José Miguel Guayasamín; Maman: Dolores Calero.
Río Verde kiti
Río Verde (cantão)
Seretse Khama
Seretse Khama sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Serowe llaqtapi -  wañusqa Gaborone llaqtapi) huk Butswana mama llaqtapi taripay amachaq wan pulitiku karqan.
Jean-Baptiste Bagaza
Tayta: ; Mama:.
21 ñiqin inti raymi killapi
21 ñiqin inti raymi killapi p'unchawqa (21.06., 21-VI, 21ñ hunyupi) Griguryanu kalindaryupi watap 172 kaq (172ñ - wakllanwatapi 173ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 193 p'unchaw kanayuq.
Shampuyaku distritu
Runakuna
Shampuyaku distritupiqa Llakwash runakunam tiyanku.
Hopi simi
Hopi simi (Hopilàvayi) nisqaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunap Arizona suyunpi huk rimaymi, Hopi runakunap rimasqan, utu astika rimaykunaman kapuq.
Hanan Pima simi
O'odham icha Hanan Pima simi (Oʼodham ha-ñeʼokĭ, Oʼottham ha-neoki, Oʼodham ñiok) nisqaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunapi, Mishikupipas huk rimaymi, O'odham (Hanan Pima) runakunap rimasqan, utu astika rimaykunaman kapuq.
20 ñiqin inti raymi killapi
20 ñiqin inti raymi killapi p'unchawqa (20.06., 20-VI, 20ñ hunyupi) Griguryanu kalindaryupi watap 171 kaq (171ñ - wakllanwatapi 172ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 194 p'unchaw kanayuq.
Julio Baylón
270px|right|thumb| Julio Baylón (1950-2004) Julio Alberto Temistocles Baylón Aragonés sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Changuillo distritupi -   wañusqa Lima llaqtapi  )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.
Muhammad Naguib
Yachaywasi:
José del Castillo
270px|right|thumb| José del Castillo José Antonio del Castillo Burga sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Lima llaqtapi,  -   )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.
Neil Armstrong
Neil Alden Armstrong sutiyuq runaqa (* paqarisqa Wapakoneta llaqtapi, Ohio -  wañusqa Ohio) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukunap mama llaqtayuq allwiya kamayuq (inhiñiru) runam karqan.
Huk Ñan killa : “That's one small step for a man, one giant leap for mankind” (kastilla simipi: "Es un pequeño paso para un hombre, pero un gran salto para la humanidad")
Maskoki rimaykuna
300px|thumb|right|Maskoki rimaykunap ñawpa pacha suyunkuna. Maskoki rimaykuna nisqaqa huk Awya Yala rimaykunap ayllunmi, Chincha Awya Yalapi.
Luis María Martínez
Taytan: Rosendo Martínez; maman: Ramona Rodríguez.
26 ñiqin inti raymi killapi
26 ñiqin inti raymi killapi p'unchawqa (26.06., 26-VI, 26ñ hunyupi) Griguryanu kalindaryupi watap 177 kaq (177ñ - wakllanwatapi 178ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 188 p'unchaw kanayuq.
Milner Cajahuaringa
Alma mater: Escuela de Bellas Artes de Lima.
Rubén Correa
270px|right|thumb| Rubén Correa Rubén David Correa Montenegro  sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Lima llaqtapi - )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.
José Uriburu
1930 watamanta 1932 watakama Arhintinap umalliqninmi.
Yuquspa allquchay
Qhichwa simipiqa achka rimaykunam kanku, ahinataq warmita p'akiy, hutk'uy, chankay, k'akuy, allquchay, kallpaspa yuquy, sarutay, hukkunapas.
Fernando de Abascal
Tayta: Abascal Mama: Sousa
Uralan runasimi
Südliches Quechua Southern Quechua Quechua sureño
Bactrocera ektoalangiae
Bactrocera ektoalangiae nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Bactrocera elegantis
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1992 por Tseng, Chen & Chu.
10 ñiqin anta situwa killapi
10 ñiqin anta situwa killapi p'unchawqa (10.07., 10-VII, 10ñ hulyupi) Griguryanu kalindaryupi watap 191 kaq (191ñ - wakllanwatapi 192ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 174 p'unchaw kanayuq.
Jiangsu pruwinsya
Pulitika rakiy
13 prefectura-llaqtanmi kan.
Juan Manuel Fangio
Taytan: Loreto Fangio, Maman: Herminia d'Eramo.
Patarani kantun
Patarani kantun (kastilla simipi: Cantón Patarani) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Aruma pruwinsyapi, Patakamaya munisipyupi. Uma llaqtanqa Patarani llaqtam.
Shirley MacLaine
right|thumb|300px| Shirley MacLaine Beaty (1960)
Alfredo Quesada
270px|right|thumb| Alfredo Quesada Alfredo Enrique Quesada Farias sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Talara llaqtapi,  -   )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.
Mick Jagger
Warmi: Bianca Pérez Morena de Macías "Bianca Jagger" (1971-1979) wan Jerry Hall (1990-1999) Churinkuna: Karis Hunt Jagger, Jade Sheena Jezebel Jagger (1971), Elizabeth Scarlett (1984), James Leroy Augustin (1985), Georgia May Ayeesha (1992), Gabriel Luke Beauregard (1997) wan Lucas Maurice Morad Jagger (1999).
Yachaywasi: Maypole Primary wan Country Primary School (Primary), Dartford Grammar School (Secundary).
Bactrocera enigmatica
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1982 por Hardy.
Ernesto Corripio
Taytan: ; maman:.
Uchuy sach'a allqu
Uchuy sach'a allqu, sarayaku kichwapi ichilla sacha allku (Speothos venaticus) nisqaqa huk aycha uquq ñuñuq uywam, Uralan Awya Yalapi paray sach'a-sach'ankunapi kawsaq.
Kurkunqa 60-manta 75-kama cm sunim, chupantaq 12-manta 14-kama cm. 5-manta 7-kama kilugramu llasaqmi, 23-manta 30-kama cm-taq sayaqmi.
Hatun sach'a allqu
Hatun sach'a allqu, sarayaku kichwapi atun sacha allku (Atelocynus microtis) nisqaqa huk aycha uquq ñuñuq uywam, Urin Awya Yalapi paray sach'a-sach'ankunapi kawsaq.
Papaplaya distritu
Papaplaya distritu (kastilla simipi: Distrito de Papaplaya) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, San Martin pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Papaplaya llaqtam.
Qullana kantun
Qullana kantun (kastilla simipi: Cantón Collana) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Aruma pruwinsyapi, Qullana munisipyupi. Uma llaqtanqa Qullana llaqtam.
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1938
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1938 Coupe  du Monde (inlish simipi: 1938 FIFA World Cup, kastilla simipi: Copa Mundial de Fútbol de 1938) nisqaqa 1938 watapi Ransiya mama llaqtapi III ñiqin Piluta Hayt'ay Pachantin Kupam.
Armando Robles Godoy
Taytan: Daniel Alomía Robles, Maman: Carmela Godoy. Warmi: Ada Rey. Churinkuna: Marcela wan Delba.
Enrique Casaretto
270px|right|thumb| Enrique Casaretto Enrique Casaretto Sono sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Chiklayu llaqtapi -  paqarisqa Limaq llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.
Salitre kiti
Salitre kiti (Urbina Jado kiti) (kastilla simipi: Cantón Salitre (Cantón Urbina Jado)) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Wayas markapi huk kitim. Uma llaqtanqa El Salitre llaqtam.
23 ñiqin anta situwa killapi
23 ñiqin anta situwa killapi p'unchawqa (23.07., 23-VII, 23ñ hulyupi) Griguryanu kalindaryupi watap 204 kaq (204ñ - wakllanwatapi 205ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 161 p'unchaw kanayuq.
Joe Jordan
Taytan: ; Maman:. Warmi: Churinkuna:.
Nursultan Nazarbajev
Nursultan Äbişulı Nazarbayev sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Chemolgan llaqtapi - ) huk Qasaqsuyu mama llaqtapi  pulitiku karqan.
Bactrocera expandens
Bactrocera expandens nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Bactrocera eximia
Bactrocera eximia nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Anna Pawlowa
thumb|right|200px|Anna Pavlova thumb|right|200px|Anna Pavlova (1912)
Shunti distritu
Runakuna
Kay distritupiqa Llakwash runakunam tiyanku.
Sikchus kitilli
Sikchus kitilli (kastilla simipi: Parroquia Sigchos) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Kutupaksi markapi, Sikchus kitipi. Uma llaqtanqa Sikchus llaqtam.
Liaoning pruwinsya
Liaoning pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Liaoning, chun simipi: 辽宁, phinyimpi: Liáoníng, machu: Liâu-nèn, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Shenyang llaqtam.
Alonso de Alvarado distritu
Alonso de Alvarado distritu (kastilla simipi: Distrito de ) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Lamas pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Roque llaqtam.
José Rizal
thumb|José Rizal (1861 - 1896)[[Rikcha:Jose rizal signature.svg|right|189px]]
Yani kantun
Yani kantun (kastilla simipi: Cantón Yani) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Lariqaqa pruwinsyapi, Surata munisipyupi. Uma llaqtanqa Yani llaqtam.
Jorge Chávez
Jorge Chávez Dartnell sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin inti raymi killapi 1887 paqarisqa Paris llaqtapi - † 27 ñiqin tarpuy killapi 1910 wañusqa Domodossola llaqtapi, Italyapi), Piruw Phawaq awqaq suyupi.
Ubaldo Fillol
Ubaldo Matildo Fillol (*  paqarisqa San Miguel del Monte llaqtapi -  ) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
1 ñiqin chakra yapuy killapi
1 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (01.08., 1-VIII, 1ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 213 kaq (213ñ - wakllanwatapi 214ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 152 p'unchaw kanayuq.
Caynarachi distritu
Caynarachi distritu (kastilla simipi: Distrito de Caynarachi) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, San Martin suyupi, Lamas pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Shanusi llaqtam.
Yana Khuchilla
Yana Khuchilla (kastilla qillqaypi Yana Cuchilla) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Antikunapi, huk urqum, Raya wallapi, Punu suyupi, Melgar pruwinsyapi, Santa Rosa distritupi, Chimpulla urquñiq saywapi: Punu suyu - Qusqu suyu. Pikchunqa mama quchamanta 5.472 mitrum aswan hanaq.
Cuñumbuqui distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Scipión Llona
Hawa t'inkikuna
]
Wichi simi
Wichi simi (Wichí Lhamtés) nisqaqa, mataku simi nisqapas 50.000-chá Wichi runakunap rimayninmi, Arhintina, Buliwya mama llaqtakunapi rimasqa, mataku waykuru rimaykunaman kapuq.
Miguel Obando
Miguel Obando y Bravo sutiyuq runaqa (* paqarisqa La Libertad llaqtapi -  wañusqa Manawa llaqtapi), huk 🇳🇮 mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.
Pinto Recodo distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Pukllasunchis
Pukllasunchis nisqap uyaychasqan liwrukuna
Kaymi huk uyaychasqan liwrukuna:
Wampalu kitilli
Wampalu kitilli (kastilla simipi: Parroquia Huambaló) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Tunkurawra markapi, Pelileo kitipi.
Millipaya kantun
Millipaya kantun (kastilla simipi: Cantón San Antonio de Millipaya) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Lariqaqa pruwinsyapi, Surata munisipyupi. Uma llaqtanqa Millipaya (San Antonio de Millipaya) llaqtam.
San Roque de Cumbaza distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Pukyu:
Rumisapa distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Tomás de Orrantia
Yachay wasi: Real Convictorio de San Martín.
Xstrata
Xstrata nisqaqa Suwisa mama llaqtayuq qhuya ruruchinam. Chawpi tiyayninqa Zug llaqtapim, hallch'asqa tiyaynintaq London llaqtapim. Qhuyankunaqa chunka isqunniyuq mama llaqtapim tukuy Tiksimuyuntinpi.
17 ñiqin chakra yapuy killapi
17 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (17.08., 17-VIII, 17ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 229 kaq (229ñ - wakllanwatapi 230ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 136 p'unchaw kanayuq.
Eduardo Sívori
Eduardo Sívori sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  wañusqa Buenos Aires llaqtapi), huk 🇦🇷 mama llaqtayuq llimphiqmi qarqan.
Zapatero distritu
Simikuna
Pukyu:
20 ñiqin chakra yapuy killapi
20 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (20.08., 20-VIII, 20ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 232 kaq (232ñ - wakllanwatapi 233ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 133 p'unchaw kanayuq.
Qalsata
Qalsata (Aymara simi qalsa rumikuna, -ta Aymara k'askaq (-manta), "rumikunamanta", kastilla qillqaypi Calzada) nisqaqa Antikunapi, Buliwya suyupi juk urqum, Qhapaq Wallapi, Chuqiyapu suyupi, Lariqaqa pruwinsyapi, saywapi Wanay munisipyu Surata munisipyuwan. Tarikun Q'asiri rit'i urqup uray antinpi, Ch'iyar Juqhu rit'i urqup chincha kuntinpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.874 mitrum aswan hanaq.
Tinti
Tinti (Tinte) nisqaqa Buliwyapi, Arhintinapipas, Antikunapi, huk urqum, Lipis wallapi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.849 mitrum aswan hanaq.
Ananiya kantun
Ananiya kantun (kastilla simipi: Cantón Ananea) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Lariqaqa pruwinsyapi, Takakuma munisipyupi.
Pedro Pablo Bermúdez
Yaya: Bermúdez Mama: Ascarza
25 ñiqin chakra yapuy killapi
25 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (25.08., 25-VIII, 25ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 237 kaq (237ñ - wakllanwatapi 238ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 128 p'unchaw kanayuq.
26 ñiqin chakra yapuy killapi
26 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (26.08., 26-VIII, 26ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 238 kaq (238ñ - wakllanwatapi 239ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 127 p'unchaw kanayuq.
George Bernard Shaw
George Bernard Shaw sutiyuq runaqa (* paqarisqa Dublin llaqtapi - †  wañusqa St. Lawrence llaqtapi) Ilanda mama llaqtayuq qillqaq, pulitiku runam, inlish simipi qillqaqmi.
30 ñiqin chakra yapuy killapi
30 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (30.08., 30-VIII, 30ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 242 kaq (242ñ - wakllanwatapi 243ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 123 p'unchaw kanayuq.
31 ñiqin chakra yapuy killapi
31 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (31.08., 31-VIII, 31ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 243 kaq (243ñ - wakllanwatapi 244ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 122 p'unchaw kanayuq.
Yantalu distritu
Yantalu distritu (kastilla simipi: Distrito de Yantalo) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Muyupampa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Yantalu llaqtam.
Irma Cordero
1968 watapiqa Apuwasinyuq Pukllaykunapi Mishiku llaqtapi piruwanu makiyasiq warmikunawan tawa ñiqintam chaskirqan.
Volgograd
Wiñay kawsay
1589 watamanta, Tsaritsyn suti.
Douglas Hyde
Douglas Hyde (gaelic simipi: Dubhghlas de hYde) sutiyuq runaqa, icha An Cribín Aoibhinn' (* paqarisqa Castlerea llaqtapi -  wañusqa Dublin llaqtapi) huk Iraq mama llaqtap qillqaq wan pulitiku karqan.
Teniente César López Rojas distritu
Teniente César López Rojas distritu (kastilla simipi: Distrito de Teniente César López Rojas) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Hanaq Amarumayu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Shukushuyaku llaqtam.
Corazón Aquino
1986 watamanta 1992 watakama ñawpaq kuti Philipinakunapa Umalliqnin karqan.
Lawqa mayu
Lawqa mayu (kastilla simipi: Río Lauca) nisqaqa huk 225 km suni mayum, Buliwya mama llaqtapi, Uru Uru suyupi, Litoral pruwinsyapi (Iskara munisipyupi, Iskara kantunpi, Payrumani del Litoral kantunpi, Machaqamarka Krus munisipyupi), Sajama pruwinsyapi (Turqu munisipyupi, Chachakumani kantunpi), Sawaya pruwinsyapi (Sawaya munisipyupi, Saqawaya kantunpi), Chili mama llaqtapipas, Arika Parinaqutapas suyupi, Parinaquta pruwinsyapi. Pukyunqa Qutaqutani ñiqpim. Quwiphasa kachi quchaman purin.
Mircea Snegur
Warmi: Natalia Gherman. Churinkuna:.
15 ñiqin tarpuy killapi
15 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (15.09., 15-IX, 15ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 258 kaq (258ñ - wakllanwatapi 259ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 107 p'unchaw kanayuq.
Filip Vujanović
Tayta: ; Mama:.
Takana simi
Takana simi nisqaqa Buliwyapi Chukiyapu suyupi Beni suyupipas 1.800 Takana runakunap rimayninmi, 5.000-chá Takana runapura, Panu takana rimaykunaman (Takana rimaykunaman) kapuq.
Chaka Marka kantun
Chaka Marka kantun (kastilla simipi: Cantón Desaguadero) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Inkawi pruwinsyapi, Huchusuma munisipyupi. Uma llaqtanqa Chaka Marka (Desaguadero) llaqtam.
Ştefan Kovács
thumb|right|260px|Ştefan Kovács (1920-1995) Ştefan Kovács sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Timișoara -  wañusqa  Cluj Napoca  llaqtapi) huk 🇷🇴 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Chandrika Kumaratunga
Tayta: Solomon W.R.D Bandaranaike; Mama:  Sirimavo Bandaranaike.
Pastasa distritu
Pastasa distritu (kastilla simipi: Distrito de Pastaza) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Datem del Marañón pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Ullpayaku llaqtam.
José Navarro
thumb|right|260px| José Navarro José Navarro Aramburú sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Mansirichi distritu
Mansirichi distritu (kastilla simipi: Distrito de Manseriche) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Datem del Marañón pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Saramirisa llaqtam.
Sirimavo Bandaranaike
1994 watamanta 2000 watakama ñawpaq kuti Sri Lankapa Uma kamayuqnin karqan.
Georges Pompidou
1969 watamanta 1974 watakamam ñawpaq kuti Ransiyapa Umalliqnin karqan.
Yolande Moreau
Churinkuna: Héloïse wan Nils.
Edgardo Mercado Jarrín
Yachay wasi: Taqna Mama llaqta Yachay wasi.
28 ñiqin tarpuy killapi
28 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (28.09., 28-IX, 28ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 271 kaq (271ñ - wakllanwatapi 272ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 94 p'unchaw kanayuq.
Francisco Requena
Francisco Requena, sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Mers el-Kebir llaqtapi - †  wañusqa Madrid llaqtapi), Ispaña Allpa awqaq suyupi, pulitikupas.
Ahmad Tejan Kabbah
Tayta: ; Mama:.
Piyu XII
Piyu XII, Beato Pío XII, Venerabilis Pius XII, Piyu huk chunka iskay ñiqin (latin simipi: Pius PP. XII, Italya simipi: Papa Pio XII'') sutiyuq runaqa (*2 ñiqin pawqar waray killapi 1876 paqarisqa Roma llaqtapi - † 9 ñiqin kantaray killapi 1958 wañusqa Castel Gandolfo llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
Chachakuma yura rikch'aq ayllu
Rikch'aqkuna
Kaymi huk chachakuma hina yurakuna:
Mawlli
thumb|right|200px|Mawlli mayu. thumb|right|200px Mawlli nisqaqa (kastilla simipi: río Maule, mapudungun simi Mawle "paraysapa" ) Chili mama llaqtapi huk mayum, Mawlli suyupim. 15 ñiqin pachakwatap qallarisqanpi Tawantinsuyup urin saywansi karqan, Mapuchikunawan.
Canberra
Runakuna
367 752 runa tiyanku chaypi.
Ricardo Montalbán
Pilikulakuna
Ispaña
Suququni kantun
Suququni kantun (kastilla simipi: Cantón Sococoni) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Muñecas pruwinsyapi, Chuma munisipyupi. Uma llaqtanqa Suququni llaqtam (576 llaqtayuq, 2001 watapi).
Yusof bin Ishak
1965 watamanta 1970 ñawpaq kuti Singapurpa Umalliqnin karqan.
Teresa González de Fanning
Teresa González de Fanning sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Nipiña llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk piruw mama llaqtayuq yachachiq, willay kamayuq, kastilla simipi qillqaqmi.
Tayta: Jerónim González; Mama: Josefa del Real.
Edwin Vásquez
Tayta: Gonzalo Vásquez Tejeda, Mama: Herminia Cam Ayulo
Walu
Walu (mapudungun simimanta; Nothofagus glauca) nisqaqa Chilipi, Arhintinapi wiñaq sach'am, rikch'aq wallim.
Cueca
Cueca (kastilla simipi: Cueca) nisqaqa Arhintinapi, Buliwyapi, Chilipi, Piruwpipas, huk tusuymi.
Supaypa wasin tusuq
thumb|right|160px|Supaypa wasin tusuq Supaypa wasin tusuq (kastilla simipi Danza de (las) tijeras) nisqaqa Piruwpi huk tusuymi. Supaypa wasin tusuqqa Wankawillka suyupi, Ayakuchu suyupi, Hunin suyupi, Apurimaq suyupi, Lima suyupipas aswanta tusunku.
Carlos Baquerizo Castro
Carlos Porfírio Baquerizo Castro sutiyuqqa, 4-XI-1921 paqarisqa Sikaya distritupi, Wankayu pruwinsyapi, Hunin suyupi, Piruwpi, huk Piruw mama llaqtayuq takiq runam.
Santiago Ojeda
Santiago Ojeda Correa sutiyuq runaqa (* paqarisqa Catacaos llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Hobart
right|thumb|230px|Hobart Hobart (kastilla simipi) sutiyuq llaqtaqa Awstralyap hatun llaqtanmi, Tasmania suyup uma llaqtanmi.
Raúl Párraga
Raúl Párraga Correa sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi  -  )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Rita da Cascia
Kaypipas qhaway
thumb|right|200px| Santa Rita da [[Cascia]]
Suplin distritu
Suplin distritu (kastilla simipi: Distrito de Soplin) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Rikina pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Nueva Alejandría llaqtam.
Uru Uru pukllay
Uru Uru pukllay icha Uru Uru karnawal nisqaqa (kastilla simipi: Carnaval de Oruro) Buliwya suyupi, Uru Uru llaqtapi, Uru Uru suyupi, huk raymim.
Jorge Amado
Jorge Leal Amado de Faria sutiyuq runaqa (* paqarisqa Itabuna llaqtapi -  wañusqa Salvador (Bahia) llaqtapi) huk 🇧🇷 mama llaqtayuq qillqaqpas runam, purtuyis simipi qillqaqmi.
Alma mater:.
Kenneth Kaunda
Warmi: Betty Kaunda Churinkuna (?):.
Bruce Lee
Alma mater: Washington Yachay suntur. thumb|280px|Istatua Bruce Lee - [[Hong Kong]]
Haya
Rikch'aqkuna
Kaymi rikch'aqninkuna:
Tukanu rimaykuna
Tukanu rimaykuna nisqaqa huk rimaykunap ayllunmi, Uralan Abya Yalapi, Kulumbyapi, Brasilpi, Piruwpipas.
Dawda Jawara
Dawda Kairaba Jawara sutiyuq runaqa ( paqarisqa Barajally llaqtapi) huk Gambya mama llaqtayuq pulitikum karqan.
Chordeleg
Chordeleg (kastilla simipi: Chordeleg) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Asway markapi, huk llaqtam, Chordeleg kitip uma llaqtanmi.
Padre Márquez distritu
Padre Márquez distritu (kastilla simipi: Distrito de Padre Márquez) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Ukayali pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Tiruntan llaqtam.
Burgenland
Burgenland suyupiqa 291 023 runakunam kawsachkanku.
Steiermark
Steiermark (kastilla simipi: Estiria) Awstiriya suyup. 16 362 km²
Steiermark suyupiqa 1 231 865 runakunam kawsachkanku.
Kärnten
Kärnten (kastilla simipi: Carintia) Awstiriya suyup. 9536 km²
Karlus Pichqañiqin
thumb|300px|right|Carlos I [[Ispañap Qhapaq.]] Awstiriya Carlos I kay Awstiriyanpa Carlos Huk Ñiqin (kastilla simi: Carlos I de España) sutiyuq runaqa ( paqarisqa Gante llaqtapi, Bilhikapi; wañusqa Cuacos de Yuste llaqtapi (Cáceres pruwinsyapi)) huk Ispañap Qhapaqni.
Maka Maka kantun
Kay llaqtap suntinqa aymara simim, maq'a mikhuy
Bernardino Rivadavia
Bernardino de la Trinidad González Rivadavia y Rivadavia  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - †  wañusqa Cádiz llaqtapi, Ispañapi) huk arhintinu pulitikupas runam karqan.
Mohammed Al-Deayea
Churinkuna:
Kimsantin munisipyu
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Habib Bourguiba
Tayta: ; Mama:.
Arturo Fernández
Arturo Fernández Meyzán sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa San Vicente Kañitipi llaqtapi - †  wañusqa Limaq llaqtapi),  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan pukllaykamachiqmi qarqan.
Ernesto Samper
thumb|right|260px Ernesto Samper Pizano sutiyuq runaqa ( paqarisqa Bogotá llaqtapi - ) huk 🇨🇴 mama llaqtayuq taripay amachaq] ni ni], [[musikuq wan pulitikumi qarqan.
Leonard Bernstein
Qillqasqankuna
Libros escritos por Bernstein:
Libros sobre Bernstein:
Nabón
Runakuna
Nabón kitillipiqa Kañari Kichwa runakunam tiyanku.
San Javier munisipyu (Beni)
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Uquwaya kantun
Uquwaya kantun (kastilla simipi: Cantón Ocobaya) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Urin Yunka pruwinsyapi, Chulumani munisipyupi. Uma llaqtanqa Uquwaya (Ocobaya) llaqtam.
Eduardo Fernández
Taytan: Tomás Fernández Cisneros; Tayka: Raymunda Meyzán.
Chirca kantun
Chirca kantun (kastilla simipi: Cantón Chirca) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Urin Yunka pruwinsyapi, Chulumani munisipyupi. Uma llaqtanqa Chirca llaqtam.
Dražan Jerković
Warmi: Churinkuna:
Wankani kantun (Urin Yunka)
Wankani kantun (kastilla simipi: Cantón Huancane) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Urin Yunka pruwinsyapi, Chulumani munisipyupi. Uma llaqtanqa Wankani llaqtam.
Qhiwar
Qhiwar llaqtaqa pichqa sayayuqmi: Quchakunka, Krus Kunka, Wanquqala, Warmillaqta, Sirqupata (barriyu nisqakuna), Llawlliru (sapsi, anexo nisqa). Kimsa waranqa runayuqmi, qanchis waranqa hiqtaryayuq.
Corrientes mayu kitilli
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa runakunam tiyanku.
Qhiwar
Iskay primaria yachay wasiyuqmi. Huk yachay wasiqa 1920 watamantas kan, huktaq 1963 watamantas. Chay yachay wasikunapiqa kastilla simillapis yacharqanku. Kunantaq iskay simipi iskay kawsaypi yachay nisqatam yaykuchiyta munanku.
Qhiwartaqa huk rimay k'uskiykuymantam riqsisqa llaqta. Chaypi qhichwa yachachiq Nereo Aqules Hancco Mamani sutiyuq runa yachay wasinpi yachaqaqkunap rimayninmanta, kastillanuchayninmanta k'uskiykurqan. Runakunaqa qhichwa simitam rimanku. Wakin llaqtakunapi hinaqa, Qhiwar llaqtapipas wawakuna astawantaq kastilla simitam rimanku.
Salvador Garmendia
thumb|right|260px| Salvador Garmendia right|200px| Salvador Garmendia Salvador Garmendia Graterón sutiyuq runaqa (* paqarisqa Barquisimeto llaqtapi - †  wañusqa Caracas llaqtapi) huk 🇻🇪 mama llaqtayuq kastilla simi qillqaqmi qarqan.
Taytan: Ezequiel Garmendia Maman: Dolores Graterón. Warmi: Amanda Collazos / Elisa Maggi. Churinkuna: 7.
Taylor Lautner
thumb||Taylor Lautner Taylor Lautner sutiyuq runaqa (11 ñiqin hatun puquy killapi 1992 paqarisqa) huk aranway pukllaqmi, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
Riberalta munisipyu
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Zhejiang pruwinsya
Zhejiang pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Zhejiang, chun simipi: 浙江, phinyimpi: Zhèjiān, machu: Chekiang, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Hangzhou llaqtam.
Madre Tierra kitilli
Runakuna
Madre Tierra kitillipiqa aswanta Pastasa Kichwa runakunam tiyanku.
Rashid bin Said Al Maktum
1959 watamanta 1990 watakama kuti Umalliq ranti, Uma kamayuq Hukllachasqa Arab Imiratukuna wan Emir Dubaimanta.
Tiqri mayu kitilli
Tiqri mayu kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Río Tigre) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Pastasa kitipi.
Shell kitilli
Shell kitilliqa hatun allpa wira ruruchinamantam, Shell nisqa, sutichasqa.
Kaypipas qhaway
thumb|left|170px|[[Amarumayu antanka pampa (Shell Mera, MAF antanka pampa)]] thumb|left|170px|Anti Ikwadur
Achanqaray
Achanqaray papaqa, kay yurap ch'ullan saphin, papaman rikch'asqa, chukchu hampinapaq allinmi, kaq ima k'ipchan unquykunapaqpas.
Teniente Hugo Ortiz kitilli
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa runakunam tiyanku.
António Ramalho Eanes
Taytan: Manuel dos Santos Eanes; Maman: Maria do Rosário Ramalho. Warmi: Maria Manuela Portugal Churinkuna: (2) Manuel António Neto de Portugal Ramalho Eanes (5.5.1972) wan Miguel Neto de Portugal Ramalho Eanes (20.10.1977).
5 ñiqin kantaray killapi
5 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (05.10., 5-X, 5ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 278 kaq (278ñ - wakllanwatapi 279ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 87 p'unchaw kanayuq.
Reyes munisipyu
Kantunkuna
Iskay kantunmi kan.
Arajuno kitilli
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa runakunam tiyanku.
Ruwaq (antañiqiy)
rikchacha| [[Wakichi|Antañiqiq wakichi utaq web k'iti ukhupi, huk ruwaqqa sapa kuti huk runap riqsinapaq yupi kaqwan rikuchikun]] Ruwaq icha Ruraq nisqaqa huk antañiqiq icha llika qaranata llamk'achiq utaq chaykunata t'uqpuiq runam.
Islom Karimov
Islom Abdugʻaníyevich Karimov (rusiya simipi: Ислам Абдуганиевич Каримов, Islam Abduganíevich Karímov) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Samarkand llaqtapi - ) huk Usbiksuyu mama llaqta allwya kamayuq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Roberto Boninsegna
Roberto Boninsegna sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Mantua llaqtapi -  ), huk 🇮🇹 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Gaborone
Gaborone, (Kastilla simipi: Gaborone) llaqtaqa Butswana mama llaqtap uma llaqtanmi.
José Luis Rodríguez (takiq)
Taytan: José Antonio Rodríguez; Maman: Ana González. Warmi: Lila Morillo (1966-1986) / Carolina Pérez (1996- ). Churinkuna: Liliana Rodríguez, Lilibeth Morillo, Génesis Rodríguez.
Madagaskar 3
Madagaskar 3 (inlish simipi: Madagascar 3: Europe's Most Wanted, kastilla simipi: Madagascar 3: Los Fugitivos) nisqaqa 2012 watapi rurasqa kuyuchisqa siq'isqa pilikulam. Kuyu walltay pusaqninqa Eric Darnell, Tom McGrath, Conrad Vernonmi. DreamWorks ruruchinapaqmi rurasqa. Chay pilikulaqa Madagaskar nisqap iskay kimsa pitinmi pilikula.
Intillama kitilli
Intillama kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Veracruz / Indillama) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi, Pastasa kitipi. Uma llaqtanqa Intillama llaqtam
Federico García Hurtado
Warmi: Pilar Roca. Churinkuna: Federico wan Silvia.
Qupa kiti
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Frank Sinatra
thumb|280px|Frank Sinatra wan Eleanor Roosevelt (1960).
Jens Otto Krag
Jens Otto Krag sutiyuq runaqa ( * paqarisqa Randers llaqtapi -  wañusqa Skiveren llaqtapi). huk mama llaqtayuq musikuq wan pulitikumi qarqan.
Yachaywasi:
Milan Kučan
Warmi: Štefka Kučan Churinkuna (?):.
Adam Wilhelm Moltke
Adam Wilhelm Moltke sutiyuq runaqa ( * paqarisqa Egebjerggård llaqtapi -  wañusqa København llaqtapi). huk mama llaqtayuq pulitiku wan Uma kamayuq.
Sveinn Björnsson
Warmi: Georgia Björnsson Churinkuna (?):.
Antonio Stradivari
Antonio Stradivari (Cremona, 1644 watapi paqarisqa – Cremona 1737 watapi wañusqa) sinchi jatun yachachiq lutierqa karqa.
Pitsqa
Pitsqa: chuskuwan huk;  manaqa,  kinsawan ishkay
Wankapun distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Lutier
Lutierqa runa wiyulinkunata phiskuna waqachinatawan tiwlli waqachinatawan ruwan.
Qhichwa Huñunakuy
Wiñay kawsaynin
Qhichwa Huñunakuy nisqataqa 2015 watapim kamarirqanku Philadelphia llaqtapim, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi kawsachkaq yachaqaqkuna, llak'aqkuna, yachakunam. Chaymantapacha llapa watapim huñunakunku. Llapa kuti pachakchá runakuna hamun, tukuy Hukllachasqa Amirika Suykunamantam.
2015, 2016, 2018 watakunapiqa University of Pennsylvania nisqapim huñunakurqan, 2017 watapitaq New York University nisqapim, 2019 watapi Ohio State University nisqapim, Columbus llaqtapim.
Pallqa kantun
Pallqa kantun (kastilla simipi: Cantón Palca) nisqaqa Buliwya suyupi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Pedro Domingo Murillo pruwinsyapi, Pallqa munisipyupi. Uma llaqtanqa Pallqa llaqtam (894 runa, 2001 watapi).
Awirinri
Awirinri icha Ajirinri nisqaqa (Zingiber officinale) huk laya hampi yurap sutinmi.
Manas distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Alessandro Nesta
Alessandro Nesta sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Roman llaqtapi -  ), 🇮🇹 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Vladimír Mečiar
Vladimír Mečiar sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Zvolen llaqtapi - ) huk Isluwakya mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Filippo Inzaghi
Tayta:
Niccolò Paganini
Niccolò Paganini (Genova,1782 watapi paqariqa - Nizza, kunan Nice, 1840 takichaqmi sinchi jatun wiyulinchaqwan karqan.
Piruwpa suyunkunapi rimaykuna
Piruw
/1 rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Santa Ana munisipyu
Kantunkuna
Kantun - Uma llaqta:
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Roman Herzog
1994 watamanta 1999 watakama ñawpaq kuti Alimanya llaqtapa Umalliqnin karqan.
Clint Dempsey
thumb|right|250px| Clint Dempsey Clint Drew Dempsey sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Nacogdoches llaqtapi -  ), huk 🇮🇪 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi qarqan.
François Tombalbaye
François Tombalbaye sutiyuq runaqa (* paqarisqa Moyen-Chari llaqtapi -  wañusqa N'Djamena llaqtapi) huk Chad mama llaqta amawta wan  pulitiku karqan.
Ana Lilian de la Macorra
= Kaypipas qhaway =
Ibrahim Abboud
Ibrahim Abboud sutiyuq runaqa (* paqarisqa Sudan suyupi -  wañusqa Khartum llaqtapi) huk Sudan mama llaqta awqaq pusaq wan  pulitiku karqan.
Yoshihiko Noda
Tayta: ; Mama: Yoko Kishi
Ñawpaq warmi: Hitomi Noda Churinkuna (2):
Yachaywasi:
Qhichway
Qhichway (Quichuay) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk llaqtam, Hunin suyupi, Wankayu pruwinsyapi, Qhichway distritup uma llaqtanmi.
Leonid Kravčuk
Yachaywasi:
Chankay distritu (Lima)
Simikuna
Pukyu:
Milton Obote
Warmi: Miria Obote. Churinkuna (5):
Macau
Hawa t'inkikuna
thumb|right|250px|Colina Penha. thumb|center|950px|Macau.