cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bagua distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Tsima
Tsima (Megasoma actaeon) nisqaqa huk yana suntum, umanpi waqrayuqmi, Urin Awya Yalapi kawsaq. Urqu tsimaqa umanpi qhasqhunpipas waqrayuqmi, chinataq manam waqrayuqchu. Kay suntuqa qanchis sintimitru sunikamam wiñan.
Alto Paraná suyu
thumb|300px|Chawpi suyu saywitu (Parawayi) Alto Paraná suyu (kastilla simipi: Departamento Alto Paraná), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Ciudad del Este mi.
14 895 km²
Waynaputina rit'iq
Waynaputina (wayna = zagal; putina, paqtasqaniqnin 'llakina'pa, digno de ser llorado). Huaynaputina), Umati (Omate), Kinistakilla (Quinistaquillas), Chikimuti (Chiquimote), Chiqui Putina icha Chiqipukina (Chequepuquina) nisqaqa Antikunapi, Piruw llaqtapi, huk nina urqum Muqiwa suyupi, General Sánchez Cerro pruwinsyapi, Kinistakilla distritupi, Matalaqi distritupipas. Pikchunqa mama quchamanta 4.850 mitrum aswan hanaq.
Alto Paraná suyu
Wiñay kawsay
Kamasqa
Waynaputina rit'iq
6 175 tatki mamallaqta qucha hananpi.
Alto Paraná suyu
Runakuna
793 260 runakuna
Distritukuna
22 distritukuna: right|340px
Rikuway pruwinsya
Rikuway pruwinsya (aymara simipi: Rikuway jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Recuay) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Anqash suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Rikuway llaqtam.
Wiñay kawsay
Kamasqa, Piruw pusaq chaypi: Manuyil Uriya (Manuel A. Odría).
Pulitika rakiy
Chunka distritunmi kan.
Simikuna
Rikuway pruwinsyapiqa kastilla simita, qhichwa simita rimanku. /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu:
Jared Borgetti
Jared Francisco Borgetti Echavarría sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Culiacán llaqtapi -  ), huk 🇲🇽 mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.
Inlispampa suyup riqyunkuna
Inlispampa suyup riqyunkuna
Maniqui mayu
thumb|right|200px|Maniqui mayu Maniqui mayu (kastilla simi: Río Maniqui) nisqaqa Buliwya suyupi huk mayum, Beni suyupi, José Ballivián pruwinsyapi, Beni kawsay pacha risirwapi.
Amol
thumb|right|260px|Amol thumb|right|260px|Amol
Aka suntu
Aka suntu nisqakunaqa aka mikhuq suntukunam. Chay aka suntukunaqa raphiwaqracha suntukunamanmi (familia Scarabaeidae: akatanqa nisqa Scarabaeinae, Aphodiinae urin rik'chaq ayllukunaman), Geotrupidae nisqamanpas kapun.
Awya Yalapi sunt'ichiq akatanqa (Canthon) nisqa aka suntukunam kawsan.
Jean-Auguste-Dominique Ingres
thumb|150px|Ingres thumb|150px|Ingres L´odalisque et l´ésclave (1842) Ingres (Jean Auguste Dominique Ingres) sutiyuqqa (29-VIII-1780 paqarisqa Montauban Ilaqtapi, Ransiya-pi, 14-I-1867 wañusqa Paris Ransiya-pi) huk Ransiya mama Ilaqtayuq llimphiq runam karqan.
Miguel de Unamuno
Miguel de Unamuno y Jugo sutiyuqqa (* 29 ñiqin tarpuy killapi 1864 paqarisqa Bilbao llaqtapi - 31 ñiqin qhapaq raymi killapi 1936 Salamanca wañusqa llaqta ñiqpi), Ispaña mama llaqtamanta qillqaqmi hamut'arupas karqan.
Yayan: Félix de Unamuno Larraza; Mama: Salomé Jugo Unamuno.
Warmin: Concha Lizárraga
John Hillerman
right|thumb|300px| John Hillerman (1932-2017) John Benedict Hillerman sutiyuq runaqa, ( paqarisqa Denison llaqtapi -  wañusqa Houston llaqtapi) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Miguel de Unamuno
Ensayos
thumb|230px|[[Universidad de Salamancapi Rector]]
John Hillerman
Taytanː Christopher Benedict Hillerman, Mamanː Lenora Joan Medlinger) Warmi: Churinkuna:
Kalanku distritu
Kalanku distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Calango) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Kañiti pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Kalanku (Calango) llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
Carlos Ramírez Centeno
Carlos Fernando Ramírez Centeno sutiyuq runaqa, icha El Patrón de la Cumbia, ( paqarisqa El Agustino distritu, Lima llaqtapi - wañusqa Lima llaqtapi ) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq takiqmi qarqan. Cumbia piruwpi.
Taytan: Ramírez; Maman: Centeno. Warmi: Churinkuna: (14) Carlos Ramírez Jr., Camila.
Wasiː Luis E. Valcárcel 184 Chacarilla de otero – San Juan de Lurigancho distritu Yachaywasi:
John Major
thumb|right|220px|John Major (1943-) John Major sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Carshalton llaqtapi - ), huk 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 mama llaqtayuq ruruchiq wan pulitiku, uma kamayuqninmi kachkan.
Roberto Perfumo
280px|right|thumb| [[Johan Cruyff wan Roberto Perfumo, 1974]] Roberto Alfredo Perfumo sutiyuq runaqa, icha El Mariscal (* 3 ñiqin kantaray killapi 1942 watapi paqarisqa Sarandí, Buenos Aires wamani -  wañusqa  Buenos Aires llaqtapi) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
John Major
1990 watamanta 1997 watakama Hukllachasqa Qhapaq Suyu Uma kamayuq
Taytan: Tom Major-Ball; Maman: Gwendolyn Minny. Warmi: Norma Wagstaff (1951-2003). Churinkuna: James wan Elizabeth.
Kalanku distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Jaroslavl
thumb|right|290px| Jaroslavl nisqaqa (rusu simipi: Ярославль) Rusiya mama llaqtapi, Jaroslavl suyupi, huk llaqtam. Jaroslavl llaqtapiqa 606 336 runam kawsachkan (2005).
John Major
Kaypipas qhaway
Hukllachasqa Qhapaq Suyupa wiñay kawsaynin
Kalanku distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Jaroslavl
Mayukuna
thumb|right|230px|
Kalanku distritu
Simikuna
Pukyu:
John Major
Hawa t'inkikuna
' Ufisyal qillqa web
Sunda simi
Sunda simi (Basa Sunda) nisqaqa kunti Yawa wat'api kawsaq runakunap rimayninmi. Iskay chunka pichqayuq hunuchá mama rimaqniyuq kachkan.
Landon Donovan
Landon Timothy Donovan sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Ontario llaqtapi -  ), huk 🇺🇸 mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.
Wintanilla
Wintanilla (kastilla simipi: Nevado Ventanilla) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Waytapallana wallapi, Hunin suyupi, Kunsipsyun pruwinsyapi, Qumas distritupi, Wankayu pruwinsyapipas, Paryawanka distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.000+ mitrum aswan hanaq.
Yawa simi
Yawa simi (Basa Jawa) nisqaqa chawpi, antipas Yawa wat'api kawsaq runakunap rimayninmi. Ancha achkam rimaqnin, qanchis chunka pichqayuq hunuchá mama rimaqniyuq kachkan.
Hatun Anchhi
Hatun Anchhi (kastilla simipi: Nevado Anchi Grande / Anchigrande) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Waytapallana wallapi, Hunin suyupi, Kunsipsyun pruwinsyapi, Qumas distritupi, Wankayu pruwinsyapipas, Paryawanka distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.350 mitrum aswan hanaq.
Luis Eduardo Aute
thumb|right|250px| Luis Eduardo Aute (1943-2020) Luis Eduardo Aute Gutiérrez sutiyuq runaqa (* paqarisqa Manila llaqtapi  -   wañusqa Madrid llaqtapi),  huk 🇪🇸 mama llaqtayuq qillqaq takichaq, takiq, llimphiqmi karqan, kastilla simillapim qillqarqan.
Oyambaro
thumb|right|240px|Oyambaro Oyambaro nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk llaqtam, Pichincha markapi, Kitu kitipi, Yaruki kitillipi.
Hawa t'inkikuna
}
Wen Jiabao
Wen Jiabao, (Chinu simipi: 温家宝, chino tradicional: 溫家寶, pinyin: Wēn Jiābǎo, Wade-Giles:  Wen Chia-pao) sutiyuq runaqa, (* 15 ñiqin tarpuy killapi 1942 paqarisqa Tianjin llaqtapi - ), Chunwa Runallaqta Republika mama llaqta Allwiya kamayuq wan pulitiku qarqan.
2003 watamanta 2013 watakama ñawpaq kuti Chunwa Runallaqta Republikapa Uma kamayuqnin karqan.
Ñawpaq warmi: Zhang Peili
Yunkay pruwinsya
Yunkay pruwinsya (aymara simipi: Yunkay jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Yungay) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Anqash suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Yunkay llaqtam.
Wiñay kawsay
Kamasqa, José Pardo y Barreda Umalliqmi.
Pusana rakiy
Pusaq listritunmi kan.
Simikuna
Kay wamanipiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata -- /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu:
Ahmadou Ahidjo
Ahmadou Ahidjo sutiyuq runaqa (* paqarisqa Garoua llaqtapi -  wañusqa Dakar llaqtapi) Kamirun mama llaqtayuq pulitiku wan Umalliq.
1960 watamanta 1989 watakama ñawpaq kuti Kamirunpa Umalliqnin karqan.
Ñawpaq warmi: Germaine Ahidjo Churinkuna:
Yachaywasi: Ecole Priamaire Superieure (Yaoundé).
Roberto Suazo
220px|right|thumb|Roberto Suazo Córdova Roberto Suazo Córdova sutiyuq runaqa (* paqarisqa La Paz llaqtapi -   wañusqa Tegucigalpa llaqtapi) huk 🇭🇳 mama llaqtayuq hampikamayuq wan pulitiku runam qarqan.
1982 watamanta 1986 watakama Unduras Umalliq.
Samwa simi
Samwa simi (Gagana Samoa) nisqaqa Samwap rimayninmi. Kimsa pachak waranqamanta aswan mama rimaqniyuqmi kachkan.
James Callaghan
thumb|right|220px|James Callaghan (1912-2005) right|200px|James Callaghan Leonard James Callaghan sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Portsmouth llaqtapi -  wañusqa Ringmer llaqtapi), huk 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 mama llaqtayuq musikuq wan pulitiku, uma kamayuqninmi kachkan.
Taytan: James Callaghan; Maman: Charlotte Gertrude Cundy. Warmi: Audrey Elizabeth Moulton. Churinkuna: (3) Margaret.
Kaypipas qhaway
Hukllachasqa Qhapaq Suyupa wiñay kawsaynin
Arahu
Arahu icha Pikuri (Amazona amazonica) nisqaqa Urin Awya Yalapi Amarumayu sach'a-sach'a suyupi kawsaq lurum, rikch'aq tuywismi, ancha pasaqmi.
Susana Harp
Susana Harp Iturribarría sutiyuq runaqa (- Oaxaka de Juárez, Oaxaka, Mishiku), mishikupi mama llaqtayuq takichaqmi, takiqmi, taki qillqaqmi, kitara waqachiqmi karqan, kastilla simi, mishi simillapim qillqarqan. Huk tradicional takiqsi karqan, runaqa Mishiku mama llaqtayuq takiqmi, simi kastilla karqan.
Arahu
Runap chakrankunapi murunkunata mikhuptinmi, manam munankuchu.
Awstrunisyu rimaykuna
thumb|Maypim malayu pulinisya rimaykunata rimachkanku. Awstrunisyu rimaykuna nisqaqa huk ancha hatun rimaykunap ayllunmi, Asyapi Usyanyapipas. K'askachakuq rimaykunam.
Wilaqala
thumb|right|200px|[[Wilancha, Wilaqala]] Wilaqala (kastilla simipi: Villa Rosario de Wilacala) nisqaqa Buliwya suyupi huk llaqtam, Chuqiyapu suyupi, Eliodoro Camacho pruwinsyapi, Muqu Muqu munisipyupi, Wilaqala kantunpa uma llaqtanmi.
Awstrunisyu rimaykuna
Kaymi huk awstrunisyu rimaykuna:
Wilaqala
Wilaqala llaqtap sutinqa aymara simim: wila = puka icha yawar, qala = rumi: "Pukarumi" icha "Yawarrumi".
Dionne Warwick
Qusankuna: William Elliott Churinkuna: Damon Elliott.
Chirimutu distritu
Chirimutu distritu (kastilla simipi: Distrito de Chirimoto) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Amarumayu suyupi, Rodríguez de Mendoza pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Chirimutu llaqtam.
Carlos Reina
250px|right|thumb|Carlos Reina Carlos Roberto Reina Idiáquez sutiyuq runaqa (* paqarisqa Comayagüela llaqtapi -   wañusqa Tegucigalpa llaqtapi) huk 🇭🇳 mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku runam qarqan.
José Azcona
220px|right|thumb|José Azcona José Simón Azcona del Hoyo sutiyuq runaqa (* paqarisqa La Ceiba llaqtapi -   wañusqa Tegucigalpa llaqtapi) huk 🇭🇳 mama llaqtayuq allwiya kamayuq, ruruchiq wan pulitiku runam qarqan.
Carlos Reina
1994 watamanta 1998 watakama Unduras Umalliq.
Warmi: Bessy Watson. Churinkuna: Karla Marina Reina Watson, Roberto Antonio Reina Watson, Lolita Reina Watson wanFlorencia Reina Watson.
Chirimutu distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Cobi Jones
Cobi N'Gai Jones sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Detroit llaqtapi -  ), huk 🇺🇸 mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.
Puywan urqu
Puywan (kastilla simipi: Nevado Puihuan) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Waytapallana wallapi, Hunin suyupi, Kunsipsyun pruwinsyapi, Qumas distritupi, Wankayu pruwinsyapipas, Paryawanka distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.000+ mitrum aswan hanaq.
Witi Witi
thumb|right|220px|Witi Witiqkuna, Thapay distritup kanchanpi, Qullqa qhichwa Witi Witi icha Wititi nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk tusuymi, Ariqipa suyupi, Kaylluma pruwinsyapi, Thapay distritupi.
Llikuha
Llikuha (Amazona ochrocephala) nisqaqa Urin Awya Yalapi Amarumayu sach'a-sach'a suyupi kawsaq lurum, rikch'aq tuywismi.
Anqas Urqu distritu
Anqas Urqu distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Cerro Azul) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Kañiti pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Anqas Urqu (Cerro Azul) llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Ruwantha
Ruwantha (kastilla simipi: Ruanda) nisqaqa Aprikapi huk mama llaqtam. Uma llaqtanqa Kigali llaqtam.
Wiñay kawsay
1 Anta situwa killa Kamachiy 1962 wata.
Runakuna
8 648 248 runa
Rafael Callejas
250px|right|thumb|Rafael Callejas Concacaf 2015 Rafael Leonardo Callejas Romero sutiyuq runaqa (* paqarisqa Tegucigalpa llaqtapi -   wañusqa Atlanta llaqtapi) huk 🇭🇳 mama llaqtayuq musikuq wan pulitiku runam qarqan.
1990 watamanta 1994 watakama Unduras Umalliq.
Aqhuyani distritu
Aqhuyani nisqaqa (aymara simim, kastilla qillqaypi Ajoyani) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Punu suyupi, Kallawaya pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Aqhuyani llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Carlos Flores Facussé
250px|right|thumb|Carlos Flores Facussé Carlos Roberto Flores Facussé sutiyuq runaqa (* paqarisqa Tegucigalpa llaqtapi -) huk 🇭🇳 mama llaqtayuq ruruchiq, allwiya kamayuq wan pulitiku runam qarqan.
Aqhuyani distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Phiyi simi
Phiyi simi (Na vosa vaka-Viti) nisqaqa Phiyip rimayninmi. Kimsa pachak waranqamanta aswan mama rimaqniyuqmi kachkan, Phiyi wat'api kawsaq runakunap kuskanchá.
Aqhuyani distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Carlos Flores Facussé
1998 watamanta 2002 watakama Unduras Umalliq.
Ch'uspi rasu (Hunin)
Ch'uspi (kastilla simipi: Nevado Chuspi) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Waytapallana wallapi, Hunin suyupi, Kunsipsyun pruwinsyapi, Qumas distritupi, Wankayu pruwinsyapipas, Tampu distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.400 mitrum aswan hanaq.
Yunkuyu pruwinsya
Yunkuyu pruwinsya (aymara simipi: Yunkuyu jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Yunguyo) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Titiqaqa qucha patanpi, Punu suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Yunkuyu llaqtam.
Wiñay kawsay
Kamasqa, Fernando Belaúnde Umalliqmi.
Awitya
Awitya (Ara severus) nisqaqa huk wakamayum, q'umir phuruyuqmi, aslla pukapas anqaspas.
Yunkuyu pruwinsya
Pulitika rakiy
Qanchis distritunmi kan.
Simikuna
Yunkuyu pruwinsyapiqa aswanta indihina simikunatam (aymara simi) rimanku. /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu:
Paul Biya
Paul Biya (Paul Barthélemy Biya'a bi Mvondo) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Mvomeka'a llaqtapi - ) Kamirun mama llaqtayuq pulitiku wan Umalliq.
1982 watamanta ñawpaq kuti Kamirunpa Umalliqnin karqan.
Tayta: ; Mama:
Celia Cruz
thumb|right|Celia Cruz Úrsula Hilaria Celia Caridad Cruz Alfonso, Celia Cruz sutiyuq runaqa, (* 21 ñiqin kantaray killapi 1925 watapi paqarisqa La Habana llaqtapi - † 16 ñiqin anta situwa killapi 2003 watapi wañusqa Fort Lee llaqtapi New Jersey suyupi) huk 🇨🇺 mama llaqtayuq takiqmi kastilla simillapim qarqan.
Taytan: Simón Cruz; Maman: Catalina Alfonso. Qusankuna: Pedro Knight.
Hélder Câmara
thumb|Hélder Camara
Celia Cruz
Seeco Records
Con la Sonora Matancera
*Compilaciones
Hélder Câmara
Tayta: João Eduardo Torres Câmara Filho, maçom, jornalista, crítico teatral wan funcionário de firma comercial; Mama: Adelaide Pessoa Câmara (profesora primaria).
Cochamal distritu
Cochamal distritu (kastilla simipi: Distrito de Cochamal) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Amarumayu suyupi, Rodríguez de Mendoza pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Cochamal llaqtam.
Celia Cruz
Seeco Records
Con la Orquesta de Vicentico Valdés
Cochamal distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Celia Cruz
Tico Records
Con Lino Frías y Orquesta
Hélder Câmara
Quilqasqankuna
Les Conversiones D'um Éveque, Ed. Seuil, Paris, 1977. En italiano, aleman e inlish.
Celia Cruz
Tico Records
Con la Sonora de Memo Salamanca
Fania - Vaya Label
Con la Sonora Ponceña
Con la Fania All Stars
Barry White
Barry Eugene Carter sutiyuq runaqa, icha Barry White (* paqarisqa Galveston llaqtapi -   wañusqa Los Angeles llaqtapi) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna  mama llaqtap  Soul takiqsi qarqan, takichaq qarqan.
Taytan: ; Maman:.
Álbumkuna otros artistas compuestos y/o producidos por Barry White
Los siguientes álbumes no sólo están producidos por White, sino que el trío White/Gene Page/Love Unlimited Orchestra arregla los temas (exceptuando el último título de la lista, en el cual Gene Page no participa):
Los siguientes álbumes están solamente producidos por White, sin apenas participación creativa de éste o de su orquesta: La última producción de la lista (Black Satin) contiene la canción "How I Wish We Could Do It Again", compuesta pot White y Robert Relf (enlace)
Jean Cocteau
Tayta: Georges Cocteau, Mama: Eugénie Lecomte. Warmi: Jean Marais (1937–1963). Churiː Édouard Dermit.
Qillqasqankuna
thumb|250px|right|Cocteau wan [[Ákos Bíró.]]
Dramaturgia
Kastilla aranwal
Lothar Meyer
Julius Lothar von Meyer sutipaq, (*19 ñiqin chakra yapuy killapi 1830 paqarisqa Varel llaqtapi, Alimanyapi - † 11 ñiqin ayriway killapi 1895 wañusqa Tübingen llaqtapi, Alimanyapi), huk wasichay kamayuqmi chaqllisinchi yachaqpas karqan.
Tayta: Friedrich August Meyer (physician);  Mama: Anna Biermann.
Warmi:
Suñaykuna
I don't understand this language
Panchamaku
Panchamaku (kastilla simipi: Nevado Panchamaco) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Waytapallana wallapi, Hunin suyupi, Kunsipsyun pruwinsyapi, Qumas distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.000+ mitrum aswan hanaq.
Nairobi
thumb|right|280px|Mama llaqta Kunrisyu 280px|thumb|right|Nairobi Aerial rikcha thumb|right|280px|Mama llaqta bank Nairobi (Nairuwi) llaqtaqa Kinya mama llaqtap uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay
Kamasqa wata: 1899 wan Kenyia uma llaqta 1905.
Pulitika Rakiy
8 rakiy: Central, Dagoretti, Embakasi, Kasarani, Kibera, Makadara, Pumwani wan Westlands.
Whitney Houston
Taytanː John Russell Houston (1920-2003); Mamanː Cissy Houston (1933- ) Qusankuna: Bobby Brown (1992-2007) Churinkuna: Bobbi Kristina Brown (1993-2015).
Quwasa distritu
Quwasa distritu (kastilla simipi: Distrito de Coasa) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Punu suyupi, Kallawaya pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Quwasa llaqtam.
Estève Pelabon
Estève Pelabon (Tolon, 1745 - 1808) Provençamanta uqsitan simipi qillqaq karqa. Maniclo (aranwapaq) qillqarka.
Quwasa distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Itapúa suyu
thumb|300px|Itapúa suyu saywitu (Parawayi) Itapúa suyu (kastilla simipi: Departamento de Itapúa), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Encarnación mi.
16 525 km²
Wiñay kawsay
Kamasqa
Runakuna
535 436 runakuna
Distritukuna
30 distritukuna: right|340px
Antikuna q'asa
thumb|right|200px| Antikuna q'asa icha Tíclio (kastilla simi: Abra de Antícona / Tíclio) nisqaqa Piruwpi huk 4.818 m hanaq q'asam, Lima suyupi, Waruchiri pruwinsyapi, Chikla distritupi, Hunin suyupipas, Yawli pruwinsyapi, Muruqucha distritupi, khillayñanpi Lima - Wankayu.
Teresina
Wiñay kawsay
Teresina kamasqa 16 ñiqin chakra yapuy killapi 1852 watapi.
Teresinapiqa 893 246 runakunam kawsachkanku.
Yachachiy
center|600px|thumb|Teresina.jpg
Ch'illka distritu (Kañiti)
Ch'illka distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Chilca) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Kañiti pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Ch'illka llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Pakaku
Pakaku (kastilla simipi: Nevado Pacaco) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Waytapallana wallapi, Hunin suyupi, Kunsipsyun pruwinsyapi, Qumas distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.000+ mitrum aswan hanaq.
Quri wakamayu
Quri wakamayu (Ara rubrogenys) nisqaqa huk wakamayum, q'umirpas phuruyuqmi, Buliwyallapim kawsaq. Chikichasqa rikch'aqmi.
Gamebuino
Gamebuino nisqaqa huk musuq widyu kunsulam, Ransiya qallarikuy Aurélien Rodot sutiyuqpa rurasqanmi, Gamebuino META nisqap ñawpaqninmi.
Eric Wynalda
Eric Boswell Wynalda sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Fullerton llaqtapi -  ), huk 🇺🇸 mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.
IGame Family
iGame Family nisqaqa huk musuq widyu kunsulam, Hukllachasqa Qhapaq Suyu qallarikuy Elonex sutiyuqpa rurasqanmi.
Piero
Piero Antonio Franco de Benedictis sutiyuq runaqa, icha  Piero  ( paqarisqa Galípoli llaqtapi -  ), huk 🇮🇹 🇦🇷 🇨🇴 mama llaqtayuq takiqmi, taki qillqaq wan willay kamayuq qarqan.
Taytan: Lino; Maman: Ornela. Warmiː  Churiː
Diskukuna
1995 Canciones X derecho 1996 Todas las voces todas
Ricardo Maduro
2002 watamanta 2006 watakama Unduras Umalliq.
Tayaqaqa pruwinsya
Wiñay kawsay
Kamasqa.
Pulitika Rakiy
Chunka suqtayuq distritunmi kan.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Pruwinsyapi paqarisqa
thumb|left|140px|[[Daniel Hernández]]
Renate Müller
Marie Renate Müller , "Renate Müller  chiqap sutiyuq warmiqa ( paqarisqa München - wañusqa Berlin llaqtapi) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq aranway pukllaqsi karqan.
Sandro
thumb|right|260px| Sandro (1945-2010) Roberto Sánchez sutiyuq runaqa, icha Sandro ( paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - ( wañusqa Guaymallén llaqtapi), huk 🇦🇷 mama llaqtayuq takiqmi, taki qillqaq wan aranway pukllaq qarqan.
Sunt'ichiq akatanqa
Sunt'ichiq akatanqa, nisqakunaqa (genus Canthon) Awya Yalapi kawsaq akatanqakunam, aka mikhuq suntukunam. Akatanqa mamaqa akata tullispa sunt'ichispa rump'uyachin qirisankunata mikhuchinapaq.
Caaguazú suyu
thumb|300px|Caaguazú suyu saywitu (Parawayi) Caaguazú suyu (kastilla simipi: Departamento de Caaguazú), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Coronel Oviedo mi.
11 474 km²
Wiñay kawsay
Kamasqa
Distritukuna
22 distritukuna: right|340px
Phukuna rura
Phukuna rura icha Tsima kuru mama (Megaceras) nisqakunaqa huk yana suntukunam, umanpi hatunkaray waqrayuqmi, Urin Awya Yalapi kawsaq.
Thomas Dooley
Thomas Anthony Dooley sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Fullerton llaqtapi -  ), huk 🇺🇸 mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.
Zima kuru mama
Raphiwaqracha suntukuna:
Manuel Zelaya
250px|right|thumb|Manuel Zelaya José Manuel Zelaya Rosales sutiyuq runaqa (* paqarisqa Catacamas llaqtapi -) huk 🇭🇳 mama llaqtayuq ruruchiq wan pulitiku runam qarqan.
2006 watamanta 2009 watakama Unduras Umalliq.
Auvergne-Rhône-Alpes
Auvergne-Rhône-Alpes nisqaqa Ransiya mama llaqtapi huk riqyunmi. Uma llaqtanqa Lyon llaqtam
San Pedro de la Paz
rikchacha|250px|right|San Pedro de la Paz San Pedro de la Paz nisqaqa Biyubiyu suyu mama llaqtapi huk hatun llaqtam. San Pedro de la Paz llaqtapiqa 80.447 runakunam kawsachkanku (2002 watapi).
Tahiti simi
Tahiti simi (Reo Tahiti) nisqaqa Tahiti wat'api, Ransis Pulinisyap wat'ankunapi kawsaq runakunap rimayninmi. Pachak kimsa chunka waranqachá mama rimaqniyuq kachkan.
Kiribati simi
Kiribati simi (Taetae ni Kiribati) nisqaqa Kiribatip rimayninmi. Pachak qanchis chunka waranqachá mama rimaqniyuq kachkan.
Kusi Pawqar
Kusi Pawqar utaq Kusi Pawkar utaq Kusi Paukar (pay kikinpa qillqayninpi) utaq César Augusto Guardia Mayorga ( paqarisqa; wañusqa) Piruw mamallaqtap yuyariq, runa masi kamayuq, yuyaq kamaq, simi kamayuq, runasimipi qillqaq harawiqpas karqan. Pararqa llaqtapi (Lampa distritu Pariwanaqucha pruwinsya Ayakuchu suyupi) paqarisqan. Pay Ariqipa llaqtap Universidad Nacional San Agustín-pi yacharqurqan. 1930-1960 watakunapi pay Ariqipap, Wamanqap, Quchapampap (Buliwyapi), wak yachay sunturkunapi yachachirqan. Paypa qillqasqankunaqa kimsa chunka liwrum.
Salvador Sánchez
thumb|right|250px| Salvador Sánchez Salvador Sánchez Cerén  sutiyuq runaqa ( paqarisqa Quezaltepeque llaqtapi - ) huk 🇸🇻 mama llaqtayuq yachachiq wan pulitikupas.
manta kama Salwadurpa umalliqninmi kachkan.
2014 wata akllanakuypi Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional nisqapaqmi atirqan.
William Hurtado de Mendoza
William Hurtado de Mendoza Santander sutiyuq runaqa, 1946 watapi paqarisqa Qusqu llaqtapi kastilla simipi qhichwa simipipas qillqaq Piruw suyup harawiq hamawt'apasmi. 1970 watakunapi pay Cronicawan runasimipi qillqasqa raprap kamachiqnin karqan. Kunan p'unchaw (2011) pay Lima llaqtapi Universidad Agraria de La Molina-pi yachachichkan.
Qillqasqankuna
Qhichwapi harawikuna:
Kastilla simipi hatun yachay qillqasqankuna:
Muratayu
Muratayu (kastilla simipi: Cerro Muradayo) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk urqum, Waytapallana wallapi, Hunin suyupi, Kunsipsyun pruwinsyapi, Qumas distritupi, Wankayu pruwinsyapipas, Qillqas distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.245 mitrum aswan hanaq.
Roberto Micheletti
260px|right|thumb| Roberto Micheletti Roberto Micheletti Baín sutiyuq runaqa (* paqarisqa El Progreso llaqtapi -) huk 🇭🇳 mama llaqtayuq ruruchiq wan pulitiku runam qarqan.
2009 watamanta 2010 watakama Unduras Umalliq.
Buenos Aires Yachay Suntur
thumb|200px|Buenos Aires Yachay Suntur. Buenos Aires Yachay Suntur (kastilla simipi: Universidad de Buenos Aires) nisqaqa Arhintina mama llaqtapi huk yachay sunturmi.
Mawri simi
Mawri simi (Reo Māori) nisqaqa Musuq Silandapi kawsaq Mawri runakunap rimayninmi. Pachak suqta chunka waranqachá aswan mama rimaqniyuq kachkan.
Chili Yachay Suntur
thumb|200px|Chili Yachay Suntur. Chili Yachay Suntur (kastilla simipi: Universidad de Chile) nisqaqa Chili mama llaqtapi huk yachay sunturmi.
Wiñay kawsay
Chili Yachay Suntur, kamarisqa karqan.
T'illu
T'illu (kastilla qillqaypi Tello, Tillo) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Waytapallana wallapi, Hunin suyupi, Kunsipsyun pruwinsyapi, Qumas distritupi. Pikchunqa mama quchamanta yaqa 5.050 mitrum aswan hanaq.
Santiago de Chile Yachay Suntur
Santiago de Chile Yachay Suntur (kastilla simipi: Universidad de Santiago de Chile) nisqaqa Chili mama llaqtapi huk yachay sunturmi.
Hawayi simi
Hawayi simi (‘Ōlelo Hawai‘i) nisqaqa Hawayi wat'akunapi kawsaq indihina runakunap rimayninmi. Yaqa wañusqañam rimay, kunan pachataq Hawayi indihinakuna musuqmanta yachaqayta munanku. Niihau wat'allapi tukuy runakunam (160 runa) rimanku, wawakunapas.
Kampala
thumb|right|280px|View on Kampala 280px |thumb|right|Kampala Street, Kampala Kampala llaqtaqa Uganda mama llaqtap uma llaqtanmi.
Qurani distritu
Qurani distritu (kastilla simipi: Distrito de Corani) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Punu suyupi, Kallawaya pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Qurani llaqtam.
Kampala
Wiñay kawsay
Kamasqa wata: 1890, Ugandapi uma llaqta 1962 watamanta.
Qurani distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Kampala
Pulitika Rakiy
5 rakiy: Nakawa, Kawempe, Rubaga, Central wan Makindye.
Qurani distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Quwayllu distritu
Quwayllu distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Coayllo) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Kañiti pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Quwayllu llaqtam.
Qurani distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Quwayllu distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Rodrigo Carazo
thumb|right|250px|Rodrigo Carazo (1926-2009) Rodrigo José Ramón Francisco de Jesús Carazo Odio sutiyuq runaqa (* paqarisqa Cartago -   wañusqa San José llaqtapi), huk 🇨🇷 mama llaqtayuq musikuq wan pulitiku runa qarqan. 1978 watamanta 1982 watakama ñawpaq kuti Kustarikapa Umalliqnin karqan
Quwayllu distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Karel Gott
thumb|280px| Karel Gott (1939-2019). thumb|280px| Karel Gott wan [[Jaromír Kaňák.]] Karel Gott sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Plzeň llaqtapi -  wañusqa Praha llaqtapi) huk 🇨🇿 mama llaqtayuq takiqmi qarqan.
Taytan: ; Maman:. Warmi: Ivana Macháčková /. Churinkuna: (4) Dominika, Lucie, Charlotte Ella (30/4/2006) wan Nelly Sofie (28/5/2008).
Malayalam simi
Malayalam simi (മലയാളം) nisqaqa Kerala suyup rimayninmi, Indyapi. Kimsa chunka pichqayuq hunuchá rimaqninmi kan.
Hinrustani
Hinrustani icha Hinrustanu (हिन्दुस्तानी, ہندوستانی, Hindustānī, hindī-urdū) nisqaqa chincha Waratpi, rimasqa indu k'iti rimaykunam.
Iskaynintin qillqa simim hindustani rimaymanta yurirqan: Waratpi Hinri simim, Diwanaqri siq'i llumpawan qillqasqa, Pakistan mama llaqtapitaq Urthu simitaq, arabya siq'i llumpawanmi qillqasqa. Hukllachasqa Qhapaq Suyup kasqa kulunyankunapipas mitmaqkunam rimanku. Phiyipi hindustani nisqa sutiwan tukri simipas. Chay iskaynintin simikuna ancha kaqllam, hapiqanakunallam. Baratpipas Pakistanpipas hindustani rimaypi pilikulakunatam qhawachinku, iskaynintin mama llaqtapi hapiqanalla.
Nayib Bukele
thumb|right|250px| Nayib Bukele (2015)
Nayib Armando Bukele Ortez sutiyuq runaqa ( paqarisqa San Salvador llaqtapi - ) huk 🇸🇻 mama llaqtayuq ruruchiq wan pulitikupas.
punchaw manta Salwadurpa umalliqninmi kachkan.
San Pedro (Parawayi) suyu
thumb|300px|San Pedro suyu saywitu (Parawayi) San Pedro suyu (kastilla simipi: Departamento de San Pedro), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa San Pedro Ycuamandiyúmi.
Wiñay kawsay
Kamasqa
Hugo del Carril
thumb|right|250px|Hugo del Carril (1912-1989)
San Pedro (Parawayi) suyu
Runakuna
478 612 runakuna
Hugo del Carril
Piero Bruno Hugo Fontana  sutiyuq runaqa, icha Hugo del Carril (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq takiq, kuyu walltay pusaq wan aranway pukllaqmi karqan.
San Pedro (Parawayi) suyu
Distritukuna
20 distritukuna: right|340px|Distritukuna (San Pedro suyu)
Hugo del Carril
Taytanː Ugo Fontana; Mamanː Orsolina Bertani. Warmikunaː Alicia Sixta Rodríguez (1935–1937) / Violeta Courtois (1963–1986). Churinkunaː Hugo Miguel Fontana, Eva Fontana, Marcela Alejandra Fontana, Amorina Fontana.
Pedro Calderón de la Barca
Pedro Calderón de la Barca y Barreda González de Henao Ruiz de Blasco y Riaño sutiyuq runaqa (* 17 ñiqin qhulla puquy killapi 1600 paqarisqa Madrid llaqtapi - † 25 ñiqin aymuray killapi 1681 Madrid llaqtapi wañusqa), Ispaña mama llaqtamanta qillqaqmi karqan.
Llimanta aswan riqsisqa qillqasqanqa La vida es sueño nisqa kawsay rikch'anmi karqan.
Tayta: Diego Calderón, era secretario del Consejo y Contaduría Mayor de Hacienda; Mama: Ana María de Henao
thumb|right|200px|Monumento a Calderón en [[Madrid (J. Figueras, 1878).]]
Dramas
thumb|200px|Monumento a Calderón de la Barca en la [[Plaza de Santa Ana (Madrid)]]
Demis Nikolaidis
Themistoklis "Demis" Nikolaidis (grisya simi: Θεμιστοκλής "Ντέμης" Νικολαΐδης) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Gießen llaqtapi -  ) huk  🇩🇪- mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Putkaqucha urqu
Putkaqucha (kastilla simipi: Putcacocha) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk urqum, Waytapallana wallapi, Hunin suyupi, Kunsipsyun pruwinsyapi, Qumas distritupi, Wankayu pruwinsyapipas, Qillqas distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.236 mitrum aswan hanaq.
Gujarati simi
Guyarati simi (ગુજરાતી) nisqaqa Gujarat suyup rimayninmi, Indyapi. Tawa chunka tawayuq hunuchá rimaqnin kachkan.
Wampu distritu (Rodríguez de Mendoza)
Wampu distritu (kastilla simipi: Distrito de Huambo) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Amarumayu suyupi, Rodríguez de Mendoza pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Wampu llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Led Zeppelin
right|250px|Led Zeppelin thumb|right|250px|Led Zeppelin takiqkuna. Led Zeppelin nisqaqa huk 🇬🇧 Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq hard rock kusituymi, 1977 watapi paqarisqa London llaqtapi. Robert Plant (voz), Jimmy Page (kitara), John Paul Jones (bajo) wan John Bonham (batería).
Bagua pruwinsya
Bagua pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Bagua) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Amarumayu suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Bagua llaqtam.
Wiñay kawsay
Kamasqa, Manuel Prado Umalliqmi.
Pulitika rakiy
Pichqa distritunmi kan.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: Awahun simi, qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu:
Ali Abdullah Saleh
Ali Abdullah Saleh علي عبد الله صالح sutiyuq runaqa (* paqarisqa Bayt al-Ahmar llaqtapi -  wañusqa Saná llaqtapi), huk 🇾🇪 mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku.
1990 watamanta 2012 watakama ñawpaq kuti Yamanpa Umalliqnin karqan.
Taytan: ; Maman: Ñawpaq warmi: Churinkuna:
Yachaywasi:.
Eagles
thumb|right|250px|Eagles thumb|right|250px|Don Henley Eagles (inlish simi, Agiyakuna) nisqaqa huk country rock wan hard rock kusituymi, Los Angeles llaqtayuq 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukunapi). 1971 watapim rakinakurqan.
Imperial distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
Jorge Negrete
thumb|right|260px| Jorge Negrete istatua, Guanajuato Jorge Alberto Negrete Moreno, el Charro cantor, sutiyuq runaqa (*30 ñiqin ayamarq'a killapi 1911 paqarisqa Guanajuato llaqtapi, Mishikupi  - 5 ñiqin qhapaq raymi killapi 1953 wañusqa Los Angeles llaqtapi) huk  🇲🇽 mama llaqtayuq Ranchera takiqsi karqan, runaqa  takiqmi,  simi kastilla karqan. Aranway pukllaq.
Imperial distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Jorge Negrete
Tayta:  David Negrete Fernández (teniente coronel); Mama: Emilia Moreno Anaya.
Warmikuna: Gloria Marín / María Félix
Diskukuna
Discos Póstumos
Imperial distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Kannada simi
Kannada simi (ಕನ್ನಡ) nisqaqa Karnataka suyup rimayninmi, Indyapi. Tawa chunka tawayuq hunuchá rimaqninmi kan.
Wangari Maathai
Wangari Muta Maathai (Mary Josephine Maathai), warmiqa sutiyuq, (* paqarisqa Nyeri (Kinya) llaqtapi -   wañusqa Nairobi llaqtapi ). Kenya warmi pulitiku.
Premio Nobel|20px Nobel Suñay Qasikaypi chaskirqan. 2004 watapiqa chiqniq.
Tayta:, Mama: Ñawpaq runa: Wawakuna:
Kunturkanki pruwinsya
Kunturkanki pruwinsya nisqaqa (aymara simipi: Kunturkanki jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Condorcanqui) Piruw mama llaqtapi, Amarumayu suyupi, huk pruwinsyam, José Gabriel Kunturkanki sutiyuq runamanta sutinchasqa. Uma llaqtanqa Santa María de Nieva llaqtam.
Wiñay kawsay
Kamasqa, Fernando Belaúnde Umalliqmi.
Uywakuna
thumb|left|160px|[[Luru: Leptosittaca branickii]]
Pulitika rakiy
Kimsa distritunmi kan.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, awahun simi ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu:
Oriya simi
Oriya simi (ଓଡ଼ିଆ) nisqaqa Orissa suyup rimayninmi, Indyapi. Kimsa chunka hukniyuq hunuchá rimaqnin kachkan.
Laura Chinchilla
thumb|right|250px|Laura Chinchilla Laura Chinchilla Miranda sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Carmen -  llaqtapi), huk 🇨🇷 mama llaqtayuq pulitiku runa qarqan. 2010 watamanta 2014 watakama ñawpaq kuti Kustarikapa Umalliqnin karqan
Tapichi mayu
Tapichi mayu (kastilla simipi: Río Tapiche) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Luritu suyupi, huk mayum. Ukayali mayuman rin.
Vassilios Tsiartas
Vassilios Tsiartas (grisya simi: Βασίλης Τσιάρτας) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Alexandreia llaqtapi -  ) huk  - mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Qhana
Qhana (inlish simipi: Ghana) nisqaqa Aphrikapi huk mama llaqtam.
Suyukuna
{|style="backgroundcolor=transparent" cellspacing="0" cellpadding="0"
Limapampa distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Utkupampa pruwinsya
Pulitika rakiy
Qanchis distritunmi kan.
Puerto Montt
thumb|300px|right|Puerto Montt.
Asam simi
Asam simi (অসমীয়া / Ôxômiya) nisqaqa Assam suyup rimayninmi, Indyapi. Chunka tawayuq hunuchá rimaqnin kachkan.
Puerto Montt
Puerto Montt nisqaqa Chilipi huk hatun llaqtam. Puerto Monttpiqa 175.938 runakunam kawsachkan (2002 watapi).
Krusiru distritu
Krusiru distritu (kastilla simipi: Distrito de Crucero) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Punu suyupi, Kallawaya pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Krusiru llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Mala distritu
Mala distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Mala) Piruw mama llaqtapi distritum, Lima suyupi, Kañiti pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Mala llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
James M. Buchanan
James McGill Buchanan sutiqpa runaqa, (*  paqarisqa Murfreesboro llaqtapi -  wañusqa Blacksburg llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqta musiku yachaqpas qarqan, musiku yachaypa kamaqninsi.
Tayta: Frank Samuelson, Hampiqhatuq; Mama: Ella Lipton.
Yachaywasi:
Alma mater: Chicago Yachay sunturnin, Tennesssee Yachay sunturnin
Rancagua
thumb|300px|right|Rancagua.
Rancagua nisqaqa Chilipi huk hatun llaqtam. Rancaguapiqa 214.344 runakunam kawsachkan (2002 watapi).
Cordillera suyu
thumb|300px|Cordillera suyu saywitu (Parawayi) Cordillera suyu (kastilla simipi: Departamento de Cordillera), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Caacupémi.
Temuco
thumb|300px|right|Temuco.
Cordillera suyu
4 948 km²
Wiñay kawsay
Caraguatay suyu 1906. Kamasqa
Temuco
Temuco nisqaqa Chilipi huk hatun llaqtam. Temucopiqa 245.347 runakunam kawsachkan (2002 watapi).
Cordillera suyu
Runakuna
284 658 runakuna
Distritukuna
21 distritukuna:
Chukuwitu pruwinsya
thumb|right|200px| [[San Juan de Latrán inlisyapi, Chulli]] Chukuwitu pruwinsya icha Chukuytu pruwinsya (aymara simipi: Chukuwitu jisk'a suyu / Chukuytu jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Chucuito) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Punu suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Chulli llaqtam.
Pulitika rakiy
Qanchis distritunmi kan.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Giorgos Karagounis
Giorgos Karagounis (grisya simi: Γιώργος Καραγκούνης) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Pyrgos llaqtapi -  ) huk   mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Wansu walla
Wansu walla (kastilla simipi: Cordillera del Huanzo) nisqaqa Antikunapi, Piruwpi llaqtapi, huk wallam, Apurimaq suyupi, Antapampa pruwinsyapi, Ariqipa suyupipas, Aplaw pruwinsyapi, Unyun pruwinsyapi, Kuntisuyus pruwinsyapipas, Qusqu suyupipas, Chumpiwillka pruwinsyapi. Chankuwaña urquqa llapan urqukunamanta aswan hatunmi (5.494 m hanaq).
Qullpa K'uchu
Qullpa K'uchu (kastilla qillqaypi Cullpacucho) nisqaqa Antikunapi, Piruw mama llaqtapi, huk urqum Wansu wallapi, Qusqu suyupi, Chumpiwillka pruwinsyapi, Santu Tumas distritupi. Pikchunqa mama quchamanta yaqa 5.200 mitrum aswan hanaq.
Las Condes
thumb|300px|right|Las Condes.
Las Condes nisqaqa Chilipi huk hatun llaqtam. Las Condespiqa 249.893 runakunam kawsachkan (2002 watapi).
Hessen
Hessen nisqaqa huk suyum (Land / Bundesland) Alimanya mama llaqtapi.
Distritukuna
right|350px
Floriano Peixoto
thumb|right|270px|Floriano Peixoto (1839-1895). right|220px|Floriano Peixoto [[silq'uynin]]
Floriano Vieira Peixoto sutiyuq runaqa (* paqarisqa Maceló llaqtapi -  wañusqa Rio de Janeiro llaqtapi). 🇧🇷 mama llaqtayuq pulitiku wan awqaq pusaq qarqan.
1891 watamanta 1894 watakama Brasilpa Umalliqnin qarqan.
1884 watamanta 1885 watakama Mato Grosso suyu Umalliqnin qarqan.
Taytan: ; Maman:. Warmi: Josina Vieira de Araújo Peixoto. Churinkuna: (8) Ana Peixoto (1874-1931), José Peixoto (1876-1953), Floriano Peixoto Filho (1880-1917), Maria Teresa Peixoto (1881-1915), José Floriano Peixoto (1885-?), Maria Amália Peixoto (1887-1949), Maria Josina Peixoto (1891-?), Maria Anunciada Peixoto (1893-?).
Yachaywasi: Colégio São Pedro de Alcântara.
Sana'a
thumb|right|280px|Sana'a (Yaman) Sana'a, (Arabya simipi: صنعاء, Kastilla simipi: Saná) llaqtaqa Yaman mama llaqtap uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay
Kamasqa wata:.
Runakuna
1 747 627 runakuna.
Whoopi Goldberg
right|270px|thumb|Whoopi Goldberg, 2008 Caryn Elaine Johnson sutiyuq warmiqa, icha Whoopi Goldberg ( paqarisqa New York llaqtapi - ) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaqsi karqan. Oskar Suñaytas chaskirqan.
Aranwa
Broadway Londres
Piauí suyu
Piauí suyu (purtuyis simipi: Estado do Piauí) nisqaqa Brasilpi huk suyum. Uma llaqtanqa Teresina llaqtam.
Runakuna
3 119 015 runakuna
Pulitika rakiy
224 munisipyukuna.
Hafez al-Assad
Hafez ibn 'Ali ibn Sulayman al-Assad icha Hafez al-Assad (Arabya simipi: حافظ الأسد‎ Ḥāfiẓ al-ʾAsad) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Qardaha llaqtapi -  wañusqa Damasku llaqtapi) Sirya mama llaqtayuq  pulitiku, Uma kamayuq wan Umalliq.
1971 watamanta 2000 watakama ñawpaq kuti Siryapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Ali Sulayman; Mama: Na'sa Sulayman Ñawpaq warmi: Aniseh Makluf Churinkuna: (5) Bushra (1960), Bassel (1962–1994), Bashar (1965), Majd (1966–2009), Maher (1968).
Yachaywasi:.
Ituwata distritu
Ituwata distritu (kastilla simipi: Distrito de Ituata) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Punu suyupi, Kallawaya pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Ituwata llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
José López Portillo
José Guillermo Abel López Portillo y Pacheco  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Mishiku llaqtapi – †  wañusqa Mishiku llaqtapi), huk 🇲🇽 mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1976 watamanta 1982 watakama Mishiku mama llaqta Umalliq.
Taytan: José López Portillo y Webar; Maman: Pacheco. Warmikuna: Carmen Romano Nölck / Sasha Montenegro Churinkuna: José Ramón, Carmen Beatriz, Paulina, Nabila wan Alexander
Alma materː Mishiku Mama llaqtap Awtunuma Yachay Sunturnin.
Diogo Freitas do Amaral
Diogo Freitas do Amaral sutiyuq runaqa (* paqarisqa Póvoa de Varzim llaqtapi -  wañusqa Cascais llaqtapi), huk  mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Taytan: Duarte Pinto de Carvalho Freitas do Amaral; Maman: Maria Filomena de Campos Trocado. Warmi: Maria José Salgado Sarmento de Matos. Churinkuna: (4).
Guillermo Endara
thumb|right|250px| Guillermo Endara (1936-2009) Guillermo David Endara Galimany sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa  Panama llaqtapi - †  wañusqa Panama llaqtapi), huk 🇵🇦 mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1989 watamanta 1994 watakamam ñawpaq kuti Panamapa Umalliqnin karqan.
Yachaywasi:
Şükrü Saracoğlu
thumb|right|250px|Şükrü Saracoğlu (1887-1953) Mehmet Şükrü Saracoğlu, sutipaq runaqa (* paqarisqa Ödemiş llaqtapi -  wañusqa Istanbul llaqtapi), huk 🇹🇷 mama llaqtayuq pulitiku karqan.
Talka
thumb|300px|right|Talka.
Şükrü Saracoğlu
1942 watamanta 1946 watakama kuti Turkiyapa Uma kamayuqnin karqan.
Talka
Talka nisqaqa Chilipi huk hatun llaqtam. Talkapiqa 201.797 runakunam kawsachkan (2002 watapi).
Şükrü Saracoğlu
1927 watamanta 1930 watakama Turkiyapa Musiku ministrunin.
Yachaywasi:
Serapio Calderón
Serapio Calderón Chirinos sutiyuq runaqa (*1843 paqarisqa Pawqartampu llaqtapi - †  wañusqa Qusqu llaqtapi) huk piruwanu taripay amachaqmi, kawpaqpas karqan.
Tayta: Mariano A.Calderón; Mama: Beatriz Chirinos.
Warmi: Margarita Almanza Oblitas Churinkuna: Beatriz, Edelmira wan Guillermo.
Angelos Basinas
Angelos Basinas (grisya simi: Άγγελος Μπασινάς) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Chalkida llaqtapi -  ) huk   mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Bongará pruwinsya
Bongará pruwinsya nisqaqa (aymara simipi: Bongará jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Bongará) Piruw mama llaqtapi, Amarumayu suyupi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Jumbilla llaqtam.
Wiñay kawsay
Kamasqa, José Balta Umalliqmi.
Pulitika rakiy
Chunka iskayniyuq distritunmi kan.
Brian Mulroney
Martin Brian Mulroney sutiyuq runaqa (* paqarisqa Baie-Corneau llaqtapi - ), huk 🇨🇦 mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1984 watamanta 1993 ñawpaq kuti Kanatápa Uma kamayuqnin qarqan.
Taytan: Benedict Martin Mulroney; Maman: Mary Irene O'Shea  Ñawpaq warmi: Mila Pivnički Churinkuna: (4) Caroline, Ben, Mark wan Nicolas.
Yachaywasi:
Longar distritu
Longar distritu (kastilla simipi: Distrito de Longar) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Amarumayu suyupi, Rodríguez de Mendoza pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Longar llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
OMNI Entertainment System
OMNI Entertainment System nisqaqa huk musuq widyu kunsulam, Hukllachasqa Amirika Suyukuna qallarikuy Milton Bradley Company sutiyuqpa rurasqanmi.
Ernesto Pérez
thumb|right|250px| Ernesto Pérez Balladares Ernesto Pérez Balladares González-Revilla sutiyuq runaqa, (* paqarisqa  Panama llaqtapi - ), huk 🇵🇦 mama llaqtayuq  pulitiku qarqan.
Paraguarí suyu
thumb|300px|Paraguarí suyu saywitu (Parawayi) Paraguarí suyu (kastilla simipi: Departamento de Paraguarí), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Paraguarími.
Ernesto Pérez
1994 watamanta 1999 watakamam ñawpaq kuti Panamapa Umalliqnin karqan.
Paraguarí suyu
8 705 km²
Wiñay kawsay
Kamasqa
Runakuna
239 050 runakuna
Distritukuna
17 distritukuna:
Tripoli
Wiñay kawsay
Kamasqa wata: S VII bC, Libyapi uma llaqta 1962 watamanta.
Pulitika Rakiy
5 rakiy: Nakawa, Kawempe, Rubaga, Central wan Makindye.
Francisco Bolognesi
Francisco Bolognesi Cervantes, "Gran Mariscal del Perú", sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi, Piruwpi - †  wañusqa Arica llaqtapi, Piruwpi), Piruw Awqaq suyupi, pulitikupas.