cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pawqarqulla distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Cádiz
Llaqtap amachana santun
thumb|right|280px|Simana Santa - Cádiz
Pawqarqulla distritu
Simikuna
Pukyu:
Rikch'arimuy
Rikch'arimuy nisqaqa runakunap, llaqtayuqkunap kuskan taripanankunapaq rurayninmi, tantanakuykunapi wankurisqa kaspa icha mana wankurisqa.
Antisana kawsaykuska amachasqa allpa
Antisana kawsaykuska amachasqa allpa (kastilla simipi: Reserva Ecológica Antisana) suyuqa amachasqam kachkan, Ikwadur mama llaqtapim, Napu (Quijos kitipi Archidona kitipi) Pichincha markapipasmi.
Yurakuna
thumb|right|200px|[[Chukirawa]] thumb|right|200px|[[Tirika Leopardus tigrinus]]
Marlon Brando
Marlon Brando sutiyuq runaqa (* paqarisqa Omaha llaqtapi Nebraska suyupi - †  wañusqa Los Angeles llaqtapi, California suyupi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.
Brandoqa wañurqan 2004 watapis.
Taytan: Marlon Brando (1895–1965) ; Maman: Dorothy Julia Pennebaker Brando (1897–1954), aranway pukllaq. Warmikuna: Anna Kashfi (1957–1959) Movita Castaneda (1960–1962) Tarita Teriipia (1962–1972). Churinkuna: Christian Brando (1958–2008) Miko C. Brando Rebecca Brando Kotlizky Simon Teihotu Brando Cheyenne Brando (1970–1995) Petra Brando-Corval Maimiti Brando Raiatua Brando Ninna Brando Myles Brando Timothy Brando.
Pilikulakuna
thumb|right|200px|Marlon Brando en [[Un tranvía llamado deseo (pilikula)|Un tranvía llamado deseo.]]
Kuyuy
Kuyuy nisqaqa pachaykamaypi imappas huk tiyaymanta huk tiyayman puriyninmi.
Zygmunt Haupt
Zygmunt Haupt ( paqarisqa Ułaszkowce llaqtapi - wañusqa Winchester llaqtapi), huk 🇵🇱 mama llaqtayuq qillqaqmi, llimphig hina papa awqap pusaq qarqan.
Franky Van der Elst
Franky Van der Elst sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Ninove llaqtapi - ) huk 🇧🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan willaykamachiqmi.
Warmi: Churinkuna:
Pawqarpata distritu
Pawqarpata distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Paucarpata) Ariqipa llaqtap distritun, Piruw mama llaqtapi, Ariqipa suyupi, Ariqipa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Pawqarpata llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
thumb|left|170px|Pawqarpata distritu, satillitimanta rikusqa
Antisana kawsaykuska amachasqa allpa
Uywakuna
Pisqukuna:
241
241 wataqa Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Miguel Aceves Mejía
Miguel Aceves Mejía sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Chihuahua llaqtapi -  wañusqa Mishiku llaqtapi) huk 🇲🇽 mama llaqtayuq aranway pukllaq wan takiqmi qarqan.
Taytan: Miguel Aceves; Maman: Hermínia Mejía. Warmikuna:. Churinkuna: Miguel Santiago Aceves Mejía Martínez wan Gloria Angélica Aceves.
Hulusi
Hulusi nisqaqa Chunwa mama llaqtapi paqarisqa, wirumanta rurasqa phukuna waqachinam.
Paraqas mama llaqta risirwa
Paraqas mama llaqta risirwa (kastilla simipi: Reserva Nacional de Paracas) nisqaqa Piruw mama llaqtapi amachasqa suyum, Ika suyupi, Pisqu pruwinsyapi, Paraqas distritupi.
Yurakuna
thumb|left|160px|Cressa truxillensis
Uywakuna
thumb|left|160px|[[Asukakuna, Ballestas wat'akuna]]
242
242 wataqa Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Patrice de Mac-Mahon
1873 watamanta 1879 watakamam ñawpaq kuti Ransiyapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Maurice-François de Mac-Mahon Mama:
Ñawpaq warmi: Élisabeth Charlotte Sophie de La Croix de Castries
Churinkuna:  Patrice de Mac Mahon (1855-1927) Eugène de Mac Mahon (1857-1907) Emmanuel de Mac Mahon (1859-1930) Marie de Mac Mahon (1863-1954). Yachaywasi: Lycée Louis-le-Grand Alma materi: École spéciale militaire de Saint-Cyr.
Miguel Loayza
Miguel Angel Loayza Ríos sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi -   wañusqa Buenos Aires llaqtapi )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tiziano
rikchacha|paña|220px|Tiziano (Autoretrato) rikchacha|paña|220px|Tiziano: (Asunción de la Virgen) Tiziano (Tiziano Vecelli) sutiyuq runaqa (1477 watapi paqarisqa Pieve di Cadore llaqtapi - wañusqa Venezia llaqtapi) huk 🇮🇹 mama llaqtayuq llimphiq runam qarqan.
Thein Sein
Thein Sein sutiyuq runaqa ( paqarisqa Kyoumku llaqtapi - ), huk 🇲🇲) mama llaqtayuq pulitiku awqaq pusaqsi karqan.
Bactrocera bryoniae
Bactrocera bryoniae nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1927 por Tryon.
243
243 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Henry Golding
250px|thumb|right| Henry Golding (1987 - ). Henry Ewan Golding sutiyuq runaqa, ( paqarisqa Betong, Sarawak llaqtapi - ); huk 🇲🇾. llaqtayuq aranwaypi, kuyu walltaypi, ñawikaruypipas aranway pukllaqmi qarqan.
Minutu
Minutu icha Chinini (kastilla simimanta: minuto) nisqaqa huk pacha tupum, huk urap suqta chunka ñiqin rakinmi.
Ura
Ura (latin simi icha kastilla simimanta: hora) nisqaqa huk pacha tupum, huk p'unchawpa iskay chunka tawayuq ñiqin rakinmi.
Pinchikilla mast'ay
thumb|450px|Iskay iñupura kaq pinchikilla mast'ay kayninrayku [[pinchikilla puriymi.]] Pinchikilla mast'ay nisqaqa iskay iñup pinchikilla chaqnanpura chhikan kaymi tupunapaq.
VA - VB: pinchikilla chaqnapura puchu,
r: A, B iñukunap karu kaynin.
Sikunthu
Sikunthu (kastilla simimanta: segundo) nisqaqa huk pacha tupum, huk minutup suqta chunka ñiqin rakinmi. SI tupum.
Ōsaka
300px|thumb|right|Ōsaka llaqta Ōsaka (nihun simipi: 大阪市, Hepburn: Ōsaka-shi?), Nihun hatun llaqta, Uma llaqtam Ōsaka llaqta kamachiy llaqtam, Kansai suyu hatun llaqta. 222,30 km2
Runakuna
2 669 000 runakuna.
Elías Antonio Saca
thumb|right|250px| Elías Antonio Saca González  sutiyuq runaqa, icha Toño Saca ( paqarisqa Usulután llaqtapi) huk 🇸🇻 mama llaqtayuq ruruchiq, willay kamayuq runam wan pulitikupas.
Salwadurpa umalliqninmi kachkan, p'unchawmanta pacha.
Warmi: Ana Ligia Mixco Sol de Saca. Churinkuna: Gerardo Antonio Saca, José Alejandro Saca wan Christian Saca.
Sapporo
Sapporo (nihun simipi: 札幌市, Hepburn: Sapporo-shi?), Nihun hatun llaqta, Uma llaqtam Hokkaidō llaqta kamachiy llaqtam, Hokkaidō suyu hatun llaqta.
1 121,12 km2
Uralan Hansuyu
Corea d'o Sur ཁྲའོ་ཤན་ལྷོ་རྒྱུད 大韓民國 Thai-hòn mìn-koet Հարավային Կորեա Оңтүстік Корея Respublica Coreae Corea d%27%27o Sud Corea dal sid Korea Jugore szl:Koryjo Pouedńowo தென்கொரியா Günorta Koreýa 南韓
Harriet Beecher Stowe
Harriet Beecher Stowe sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Litchfield llaqtapi  - †  wañusqa Hartfort llaqtapi  ), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtap qillqaqmi. thumb|right|270px|Harriet Beecher Stowe right|270px| Harriet Beecher Stowe [[silq'uynin.]]
Paul Cézanne
thumb|right|260px|Paul Cézanne, 1861. thumb|right|260px|Paul Cézanne: Nature morte avec oignons (Bodegón con cebollas), 1895-1900. Paul Cézanne sutiyuq runaqa (* paqarisqa Aix-en-Provence llaqtapi, Ransiyapi - †  wañusqa Aix-en-Provence llaqtapi, huk 🇫🇷 mama llaqtayuq llimphiq runam karqan.
Arinillas kawsaykuska amachasqa allpa
Arinillas kawsaykuska amachasqa allpa (kastilla simipi: Reserva Ecológica Arenillas) suyuqa amachasqam kachkan, Ikwadur mama llaqtapi, Arinillas kitipi, Wakilla kitipipas, Kuri markapim.
Paul Cézanne
Taytan: Louis-Auguste Cézanne (*28 VII 1798 - † 23 X 1886); Maman: Anne-Elisabeth Honorine Aubert (* 24 IX 1814 – †25 X 1897).
Harriet Beecher Stowe
Tayta: Lyman Beecher; Mama:. Qusan: Calvin Ellis Stove. Churinkuna: Eliza Taylor, Harriet Beecher, Henry Ellis, Frederick William, Georgiana May, Samuel Charles wan Charles Edward.
Santiago Ramón y Cajal
rikchacha|paña|200px| Santiago Ramón y Cajal(1852-1934) Santiago Ramón y Cajal (* 1 ñiqin aymuray killapi 1852 watapi paqarisqa Petilla de Aragón llaqtapi - † 17 ñiqin kantaray killapi 1934 watapi wañusqa Madrid llaqtapi); Ispaña mama llaqtap huk Hampikamayuqpi mantapas yachaqsi karqan.
Tayta: Justo Ramón Casasús, Mama: Antonia Cajal.
Alma mater: Zaragoza Yachay Sunturnin.
Hawa t'inkikuna
Katiguriya:
Davor Šuker
Davor Šuker sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Osijek llaqtapi - ) huk 🇭🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Warmi: Churinkuna:
Jules Grévy
Jules Grévy  sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Mont-sous-Vaudrey)  llaqtapi - †  wañusqa Mont-sous-Vaudrey llaqtapi), Ransiya mama llaqtayuq Taripay amachaq wan pulitiku.
1879 watamanta 1887 watakamam ñawpaq kuti Ransiyapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Grévy Mama:
Ñawpaq warmi: Coralie Fraisse
Churinkuna: Yachaywasi: Alma materi:  Université de Paris
Hawa t'inkikuna
(ransiya simipi)]
244
244 wataqa Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Severo Ochoa
rikchacha|paña|200px| Severo Ochoa monumintu (Madrid) Severo Ochoa (* 24 ñiqin tarpuy killapi 1905 watapi paqarisqa Luarca llaqtapi - † 2 ñiqin ayamarq'a killapi 1993 watapi wañusqa Madrid llaqtapi); Ispaña mama llaqtap huk hampikamayuq wan kawsay yachaqpi mantapas yachaqsi karqan.
1959 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Hampi Yachaypi ).
Tayta: Severo Manuel Ochoa, Mama: Carmen de Albornoz. Warmi: Carmen García Cobián.
Alma mater: Complutense Madrid Yachay Sunturnin.
245
245 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Winisuylapi mama llaqta parkikuna
Winisuylapi mama llaqta parkikuna
Aplaw pruwinsya
thumb|right|200px|[[Wari p'acha, Majes qhichwamanta, musiyu, Aplaw llaqtapi]] Aplaw pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Castilla) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ariqipa suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Aplaw llaqtam.
Wiñay kawsay
Kamasqa.
Castilla pruwinsyaqa Piruwpa umalliqnin Ramón Castilla y Marquesadomantam sutichasqa.
Simikuna
thumb|right|200px|Quriri llaqta, [[Uraka distritu]] /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu:
Karu puriy
200px|thumb|right|Hatun Qillqapampa rumi qillqakuna, Uraka distritu
Kaypipas qhaway
thumb|left|140px|Ramón Castilla
246
246 wataqa Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Mama simi
Mama simi icha Mama rimay nisqaqa huk runap paqarisqanmantapacha yachaqasqan rimaymi, lliwmanta astawan mamanmanta yaqachasqa, ichaqa taytanmantapas huk wawakunamantapas. Runap huk kaq, ñawpaq rimayninmi.
Paqchu distritu
Paqchu distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Paccho) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Wawra pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Paqchu llaqtam.
Simikuna
Distritupiqapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
247
247 wataqa Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Arpay
Arpay (P, inlish simipi: power, kastilla simipi: potencia) nisqaqa huk mit'api, pachapi rurasqañam, huk mit'api t'ikrasqa micham.
Kay hinam huchhanchik:
Marka listritu
Marca distrito (kastilla shimichaw: Distrito de Marca ) nishqaqa Piruw chaw, Ancash departamentochaw, Recuay provinciachaw. Uma llaqtanqa Marka llaqtam.
Simikuna
Distritochaw aswanta kastilla simita rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Noel Kempff Mercado mamallaqta parki
Noel Kempff Mercado mama llaqta parki nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, José Miguel de Velasco pruwinsyapi, Santa Krus suyupi, huk mama llaqta parkim.
Tukuy runakunap qhapaq kaynin
2000 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.
Fauna
thumb|left|180px|[[Hatun sikwanka Ramphastos toco]]
Jaramijó kiti
Jaramijó kiti (kastilla simipi: Cantón Jaramijó) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Manawi markapi, huk kitim. Uma llaqtanqa Jaramijó llaqtam.
Pulitika Rakiy
Kitillikuna:
Bactrocera buinensis
Bactrocera buinensis nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1989 por Drew.
Bactrocera bullata
Bactrocera bullata nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1989 por Drew.
Punku p'anqa: Kawsay yachay
<div style="display:block;border:1px solid #458B00;vertical-align: top;width:99%; background-color:white;margin-bottom:10px;margin-top:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:12px; background:#458B00; color:#FFFFFF; text-align:center; font-weight:bold; font-size:130%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;"> Kawsay Yachay
left|120px right|120px Kawsay yachay nisqaqa (latin simipi: Biologia; kastilla simipi: Biología) istudyah yachaymi tukuy kawsaqkunata. Kawsay yachaymi ñawpa musuqpas. Ñawpa yachay hina, Aristotelis (384 watamanta 322 watakama K.ñ.) Kawsay yachaypa taytansi. Paymi tiksikuh huk jatun qillqasqap paqarichoqnin watiqaypi.
XIX pachakwatapi, Kawsay yachay musuq yachaytam kawsay pachap wiñay kawsayninpa yanapanrayku tukuchikusqan: Schleiden Schwannpas Kawsaykuqpa Iñiyninmantam rimaranku; Pasteur Byuhinisismantam rimaran; Lamarck Darwinpas huktaq yachaqkunapas rikch'aqyaymanta rimaranku
Katiguriya:Kawsay yachay
<div style="display:block;border:1px solid #458B00;vertical-align: top;width:100%;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;">
<h2 style="padding:3px; background:#458B00; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Rikcha:LinkFA-star.png Hatunruku Ima
<div style="display:block;border:1px solid #458B00;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#458B00; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Atih ruwayta imakuna
<div style="display:block;border:1px solid #458B00;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#458B00; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Kaytataq yacharqankiri?
<div style="display:block;border:1px solid #458B00;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#458B00; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Wikiruraykamaykuna Wikiruraykamay Piruw (kastilla simipi) <div style="display:block;border:1px solid #458B00;vertical-align: top; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#458B00; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Huk punku p'anqakuna
Los Panchos
thumb|right|260px|Los Panchos, 2017 watapi. thumb|right|300px|Los Panchos, [[2015 watapi.]] Los Panchos nisqaqa kastilla simipi,  🇲🇽 mama llaqtayuq bolero kusituymi. Wankurisqa takiqninkunaqa Alfredo Bojalil Gil, Jesús Navarro Moreno wan Hernando Avilés Negrón.
Miguel Trauco
Miguel Ángel Trauco Saavedra sutiyuq runaqa (* paqarisqa Taraputu llaqtapi -  ),  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Los Panchos
Julito Rodríguez, David Ortiz, Johnny Albino, Enrique Cáceres Méndez, Raúl Shaw Moreno, Ovidio Hernández, Rafael Basurto Lara, Gabriel Vargas Aguilar, Chucho Navarro Jr. Gigliola Cinquetti, Estela Raval, María Martha Serra Lima, Eydie Gormé.
Miguel Trauco
Taytan: Miguel Trauco Saavedra; Maman: Bessy Saavedra Armas. Warmi: Carla Gálvez. Churi: Thiago.
Ricardo Blume
Ricardo Cristóbal Blume Traverso sutiyuq runaqa (* paqarisqa Limaq llaqtapi  -  wañusqa Mishiku llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan.
Taytan: Juan Carlos Federico Blume Dixon; Maman: Rosa María Traverso Magán. Warmi: Silvia Del Río (1960 watamanta).
Aranway
Ha tenido a su cargo la dirección de
Tokushima
300px|thumb|right|Tokushima llaqta Tokushima (nihun simipi: 徳島市, Hepburn: Tokushima-shi?), Nihun hatun llaqta, Uma llaqtam Tokushima llaqta kamachiy llaqtam, Shikoku suyu hatun llaqta. 191,23 km2
Wiñay kawsay
Kamasqa.
Bernardo Houssay
rikchacha|paña|200px| Bernardo Houssay (1897-1971) Bernardo Alberto Houssay (* 10 ñiqin ayriway killapi 1887 watapi paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - † 23 ñiqin tarpuy killapi 1971 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi); Arhintina mama llaqtap huk hampikamayuq mantapas yachaqsi karqan.
Makiq t'ikray
Makiq t'ikray, wakin kuti MT pisichasqa (mana pantachinachu antañiqiqwan yanapasqa t'ikraywan, makiqwan yanapasqa runa t'ikraywan icha yanapasa t'ikraywan), huk antañiqiy simikamayuq yachay ura-pampa, llamp'ukaq llamk'achiyta t'ikranapaq t'aqwiq qillqasqa utaq rimay huk simimanta wak simiman.
Pukyukuna
<references group="" responsive="1">
Bernardo Houssay
1947 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Hampi Yachaypi ).
Tayta: Houssay, Mama:. Warmi: María Angélica Catán (1896-1962).
Alma mater: Buenos Aires Yachay Sunturnin.
Burgos
Burgos llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam.
Wiñay kawsay
931 wata, Fernán González logró reunir el gobierno de los condados de Burgos, Lara, Lantarón, Cerezo y Álava, dejando a Burgos como capital del condado de Castilla.
Runakuna
178 966 runak
Raymikuna
thumb|250px|right|Gigantones en las fiestas de San Pedro de Burgos.
Yachachiy
1994 watamanta, 9 000 alumnukuna
Waqrachuku distritu
Waqrachuku distritu (kastilla simipi: Distrito de Huacrachuco) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wanuku suyupi, Marañun pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Waqrachuku llaqtam.
Tokushima
Runakuna
267 343 runakuna.
Jonas Gahr Støre
Jonas Gahr Støre ( * paqarisqa Oslo llaqtapi - ). Nurwiga mama llaqta pulitiku wan Hawa Ministru.
2005 watamanta ñawpaq kuti Nurwigapa Hawa Ministrunin karqan.
Tayta: Ulf Jonas Støre; Mama: Unni Gahr Ñawpaq warmi: Marit Slagsvold
Rimayniyuq
Rimayniyuq; (Kastilla simipi: bachiller)
Rembrandt van Rijn
|250px|thumb|right|Rembrandt: De Nachtwacht (Tutapi qhawaq) 1642, [[Rijksmuseum, Amsterdam]] thumb|right|250px|Rembrandt (Autoretrato) 1660, [[Kenwood House, London)]] Rembrandt (Rembrandt Harmenszoon van Rijn) sutiyuq runaqa ( paqarisqa Leiden llaqtapi - wañusqa Amsterdam llaqtapi) huk  mama llaqtayuq llimphiq runam karqan.
Puqsi distritu
Puqsi distritu (kastilla simipi: Distrito de Pocsi) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Ariqipa pruwinsyapi, Ariqipa suyupi. Uma llaqtanqa Puqsi llaqtam (341 runa, 2007 watapi).
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
Pinchikilla puriy
Pinchikilla puriy nisqaqa huk pinchikilla pusaqpi huk mit'api, pachapi puriq pinchikilla chaqnakunam. Q'illaypi (ahinataq yawirkapi) puriq pinchikilla chaqnayuqkunaqa iliktrunkunam (niyatiwu chaqnasqa kaq). Likidukunataq puriq pinchikillaqa iyunkunam.
Rembrandt van Rijn
Taytan: Harmen Gerritszoon van Rijn; Maman: Neeltgen Willemsdochter van Zuijtbrouck.
Puqsi distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Waqrachuku distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Constance Wu
250px|thumb|right|Constance Wu (1982 - ). Constance Tianming Wu (chun simi: 吳恬敏) sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Richmond llaqtapi - ); huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranwaypi, kuyu walltaypi, ñawikaruypipas aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan: Fang-Sheng Wu, Maman:. Qusan:. Churinkuna: (?).
Waqrachuku distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Luis Abelardo Núñez
Luis Abelardo Takahashi Nuñez sutiyuq runaqa, icha Luis Abelardo Núñez (*  paqarisqa Ferreñafe llaqtapi -  wañusqa Komaki llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq takichaq kastilla simillapim qillqarqan.
Yachaywasi:.
248
248 wataqa Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
T’aqsaq
rikchacha| Huk aswan riqsisqa ñawpinpi churana t'asaq T'aqsaq icha maqchikuna (waq sutikuna: t'aqsana makiq, p'acha t'aqsaq, t'aqsana) nisqaqa wasipi pacha t'aqsanapaq apaykachana. Kay simiqa aswantaqa yakuta llamk'aq maquinakunamanmi churakun, manataq ch'aki mayllanmantachu (chayqa huk maylla yakukunata llamk'achin, chaymanta especialista negociokuna ruwanku) utaq anchauyarina pichaqkunapaq. Chay runaqa mayllanapaq yakumanmi yapan mayllaq detergente, chaytaqa puriqlla utaq hallp'a nisqapi rantikun.
Carmelón Berrocal Evanán
Carmelón Berrocal Evanán sutiyuq runaqa (1964 watapi paqarisqa Sarwa llaqtapi, 1998 watapi wañusqa) huk Piruw mama llaqtayuq, qhichwa runakunap willaykuykunata rimaqillqaq, llimpiqpas karqan.
Qurpachana wasi
Qurpachana wasi (Kastilla simipi: casa de alojamiento) nisqaqa ima runakunata, aswanta karu puriqkunatam qurpachanapaq, mikhuchinapaq wasipas.
Nipal
Nipal nisqaqa Asyapi huk mama llaqtam.
Caifanes
thumb|right|260px| Caifanes, 2011 Caifanes nisqaqa huk 🇲🇽 mama llaqtayuq Latin pop kusituymi. 1987 watapim rakinakurqan.
249
249 wataqa Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Pichaqani distritu
Pichaqani (kastilla qillqaypi Pichacani) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Punu pruwinsyapi, Punu suyupi. Uma llaqtanqa Laraqueri llaqtam.
Wiñay kawsay
Kamasqa wata
Runakuna
5 608 runakuna (2 765 qhari, 2 843 warmi)
Akya distritu
Akya distritu; icha Akya listritu (kastilla simipi: distrito de Aquia) nisqaqa huk distritum Bolognesi pruwinsyapi, Anqash suyupi, Piruw mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Akya llaqtam.
250
250 wataqa Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Akya distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Pichaqani distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Akya distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Pichaqani distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Uqu distritu
Uqu distritu nisqaqa (kastilla simipi: distrito de Uco) Piruw mama llaqtapi distritum, Wari pruwinsyapi, Anqash suyupi. Uma llaqtanqa Uqu llaqtam.
Maymanta sutin
Kay listritup sutin samun kay qhichwa simimanta: ukhu; kastilla simipi 'profundidad', 'interior'.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Odvar Nordli
Odvar Nordli sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Tangen llaqtapi, Nurwigapi) huk Nurwiga mama llaqtayuq  pulitiku wan kawpaq runaq.
Uqu distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Maki kapchiy
Maki kapchiy nisqaqa runap makinwan rurasqan, kapchisqan sumaq imakunapas.
Odvar Nordli
Nurwiga Mama llaqta Uma kamayuq watamanta    watakama
Interior Ministru 1971 watamanta 1972 watakama.
Sendai
300px|thumb|right|Sendai llaqta Sendai (nihun simipi: 仙台市, Hepburn: Sendai-shi?), Nihun hatun llaqta, Uma llaqtam Miyagi llaqta kamachiy llaqtam, Tōhoku suyu hatun llaqta.
788,09 km2
Wiñay kawsay
Kamasqa 1600 watapi.
Miraflores listritu (Ariqipa)
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Bactrocera bullifera
Bactrocera bullifera nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1973 por Hardy.
Hieronymus Bosch
thumb|right|250px|Hieronymus Bosch (1450-1516) frameless|right|200px thumb|right|240px|Hieronymus Bosch: [[Chinkasqa Churi]] Hieronymus Bosch (Jheronimus van Aken) sutiyuq runaqa (1450 watapichá paqarisqa 's-Hertogenbosch llaqtapi, Urasuyu-pi, 1516 watapi wañusqa 's-Hertogenbosch llaqtapi) huk mama llaqtayuq llimphiq runas qarqan.
Pinchikilla hark'ay
thumb|200px|[[Pinchikilla muyu: pinchikilla mast'ayniyuq V pinchikilla pukyu, pinchikilla hark'ayninta R puriq pinchikilla puriy I.]] Pinchikilla hark'ay nisqaqa huk pinchikilla pusaqpa pinchikilla puriyman hark'aq kaynin.
Ohmpa kamachiynin nisqakama kay hinatam huchhanchik:
Joachim Gauck
Joachim Gauck sutiyuq runaqa ( paqarisqa Rostock llaqtapi) Alimanya mama llaqtayuq prutistanti tayta kuram, pulitiku runapas.
2012 watamantam 2017 watakama Alimanya mama llaqtap Umalliqninmi karqan.
Chaqlla distritu (Wanuku)
Chaqlla distritu (kastilla simipi: Distrito de Chaglla) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wanuku suyupi, Pachitiya pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Chaqlla llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Kaypipas qhaway
huk distritum
Olga Syahputra
298px|thumb|Olga Syahputra Yoga (Olga) Syahputra ( paqarisqa Jakarta llaqtapi) sutiyuq runaqa huk aranway pukllaqmi, kuyu walltaypi pukllaqmi, Indunisya.
Pinchikilla muyu
thumb|200px|Pinchikilla muyu: [[pinchikilla mast'ayniyuq V pinchikilla pukyu, pinchikilla hark'ayninta R puriq pinchikilla puriy I.]] Pinchikilla muyu nisqaqa pinchikilla pusaqkunapi muyupayaq pinchikilla chaqnakunam.
Pinchikilla muyupiqa pinchikilla pukyu nisqa pinchikilla mast'ayniyuq kaq, pinchikilla hark'ayniyuq pusaqkunam llamk'anakunapas. Pinchikillaqa pukyu nisqamanta purinmi chay pukyuman purispa kutimunmi. Chayrayku pinchikilla tiknuluhiyapi chayman kayman iskaynintinmi pinchikilla pusaq kananmi atin.
252
252 wataqa Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Gemma Chan
250px|thumb|right|Constance Wu (1982 - ). Gemma Chan  (chun simi: 陳靜) sutiyuq warmiqa ( paqarisqa London llaqtapi - ); huk 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 mama llaqtayuq aranwaypi, kuyu walltaypi, ñawikaruypipas aranway pukllaqmi qarqan.
Yuraq Walla
thumb|right|290px|Saywitu: Yuraq Walla thumb|right|290px|Yuraq Walla [[Yana Wallamanta rikusqa, Waylas qhichwawan Waskaran urquwan (chawpi, 6.768 m)]] thumb|right|200px|Waskaran mamallaqta parkipi [[wisk'acha]] thumb|right|200px|[[Piruwanu ukumari (Tremarctos ornatus)]] thumb|200px|right|[[Llankanuku quchakuna, Yuraq Walla, Piruw]]
Gemma Chan
Taytan: Chan, Maman:. Qusan:. Churinkuna: (?).
Yuraq Walla
Yuraq Walla icha Yuraq Hanka nisqaqa (kastilla simipi: Cordillera Blanca) Piruwpi Antikunapi, Kunti Wallapi, Anqash suyupi huk wallam, Waylas qhichwap antinpi kaq urqu wallqam, rit'i urqukunam.
Lliwmanta aswan pikchunkunaqa kaymi: Waskaran (6.768 m), Tullparahu (6.395 m), Shuyturahu (5.947 m), hukkunapas.
Hombres G
260px|thumb|right|Hombres G: Takiqninkunaqa kaymi. Hombres G nisqaqa 🇪🇸 mama llaqtayuq pop rock kusituymi. 1982 watapim rakinakurqan.
Alimanyapi mama llaqta parkikuna
thumb|220px|Saywitu: Alimanyapi mama llaqta parkikuna Alimanyapi mama llaqta parkikuna
Sarwa
thumb|right|200px|Inlisya, [[Sarwa]] thumb|right|200px|Sarwa llaqta Sarwa nisqaqa (kastilla simipi: Sarhua) Piruw mama llaqtapi huk llaqtam, Victor Fajardo pruwinsyapi, Ayakuchu suyupi. Sarwa distritup uma llaqtanmi.
Francisco Flores
thumb|right|250px|Francisco Flores Francisco Guillermo Flores Pérez sutiyuq runaqa ( paqarisqa Santa Ana llaqtapi - wañusqa San Salwadur llaqtapi) huk 🇸🇻 mama llaqtayuq pulitikupas.
Salwadurpa umalliqninmi kachkan, p'unchawmanta pacha.
Warmi: Lourdes Rodríguez de Flores. Churinkuna:.
Johan Neeskens
thumb|right|290px| Urasuyu silicciun Johannes Jacobus Neeskens sutiyuq runaqa, icha Johan Neeskens, (*  paqarisqa Heemstede (Urasuyu) llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Kaypipas qhaway
Piluta hayt'aq (Urasuyu)
Hawa t'inkikuna
.
Saitama
300px|thumb|right|Saitama llaqta Saitama (nihun simipi: さいたま市, Hepburn: Saitama-shi?), Nihun hatun llaqta, Uma llaqtam Saitama llaqta kamachiy llaqtam, Kantō suyu hatun llaqta.
168,33 km2
Wiñay kawsay
Kamasqa 1600 watapi.
Runakuna
1 275 331 runakuna.
Distritukuna
right|230px Distritu (ku) Saitama:
Sadi Carnot
Marie François Sadi Carnot, Sadi Carnot  sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Limoges)  llaqtapi - †  wañusqa Lyon llaqtapi), Ransiya mama llaqtayuq allwiya kamayuq wan pulitiku qarqan.
1887 watamanta 1894 watakamam ñawpaq kuti Ransiyapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Hippolyte Carnot Mama: Jeanne-Marie Dupont-Savignat (1816-1897).
Ñawpaq warmi: Cécile Dupont-White. Churinkuna: Yachaywasi: Lycée Condorcet Alma mater:   École Polytechnique wan École des Ponts et Chaussées.
Hawa t'inkikuna
(ransiya simipi)]
Carlos Mesa
thumb|right|250px|Carlos Mesa Carlos Diego Mesa Gisbert  sutiyuq runaqa ( paqarisqa Chuqiyapu llaqtapi - ) huk 🇧🇴 mama llaqtayuq willay kamayuq, qillqaq wan pulitiku qarqan.
2003 watamanta 2005 watakama Wuliwiya suyup umalliqninmi karqan.
Sataqchi
Sataqchi (Celtis) nisqakunaqa huk yura rikch'anam, qanchis chunka rikch'aqniyuq, sach'akunam, Tiksimuyuntinpi wiñaq.
Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
251
251 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Reynaldo Arenas
Reynaldo Arenas Horna sutiyuq runaqa (*16 ñiqin chakra yapuy killapi 1944 paqarisqa Lima llaqtapi -  ) huk kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan, Piruwanum.
César Milstein
rikchacha|paña|330px| César Milstein (1927-2002) César Milstein (* 8 ñiqin kantaray killapi 1927 watapi paqarisqa Bahía Blanca llaqtapi - † wañusqa Cambridge llaqtapi); 🇦🇷-🇬🇧 mama llaqtap huk hampikamayuq  mantapas yachaqsi karqan.
Quyllur llaqtayuq wawamanta
Le Petit Prince (Quyllur llaqtayuq wawamanta) nisqaqa Antoine de Saint-Exupéry-pa 1943 watapi fransis simipi qillqasqan kawsay rikch'am, lliw qillqasqankunamanta aswan riqsisqam.
César Milstein
1984 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Hampi Yachaypi ).
Quyllur llaqtayuq wawamanta
2004 watapiqa Lydia Cornejo Endara-p César Itier-papas t'ikrasqan Qhichwa simipi liwruchasqam lluqsirqan.
Bactrocera buloloensis
Bactrocera buloloensis nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
César Milstein
Tayta: Lázaro Milstein, Mama: Máxima Vapñasrsky. Warmi: Celia Prilletensky.
Alma mater: Buenos Aires Yachay Sunturnin wan Cambridge Yachay Sunturnin.
Bactrocera buloloensis
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1989 por Drew.
Hunin kiti
Hunin kiti (kastilla simipi: Cantón Junín) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Manawi markapi, huk kitim. Uma llaqtanqa Hunin llaqtam.
Punchu
thumb|250px|Punchu thumb|right|200px| Punchu (poncho) nisqaqa millmamanta awasqa kurkupaq sikllalla churana p'acham, huklla umapaq t'uquyuq.
Hunin kiti
Pulitika Rakiy
Kitillikuna:
Microsoft 365
rikchacha|Microsoft 365qta rikch'an Microsoft 365 huk ruru ayllu ruruchina llamp'ukaq kaqmanta, yanapakuymanta chaymanta phuyu-sapanchasqa yanapakuykunamanta Microsoft kaqmanta. Chayqa internetpi yanapakuykunata hapin kayhina Outlook.com, OneDrive, Microsoft Teams, wakichikuna ñawpaq Microsoft Office sutiwan qhatusqa (kaypi ruwanakuna Word, Excel, PowerPoint, chaymanta Outlook Microsoft Windows kaqpi, macOS kaqpi, apaykachana llamk'anakunapi chaymanta web kaqpi), imprisa rurukuna chaymanta yanapakuykuna kay rurukunawan tinkisqa Exchange Server, SharePoint chaymanta Yammer hina. Chantapas suscripción plankuna kay rurukuna hap'iq, chaymanta mayqinkunachus suscripción kaqpi ruwasqa licenciakuna hamp'ara chaymanta kururimana llamp'ukaq kaqman, chaymanta illari chaski chaymanta intranet yanapakuykunaman qusqa.
Maqanakuy
thumb|[[Ispaña awqaqkuna Qusquta atipan]] thumb|[[USA awqaqkuna awqanapaq p'itanayachkanku (Iraq, 2003)]] thumb|[[Otto von Bismarck, awqanwan Napoleón III, Sedan awqanakusqapi]] thumb|[[Wesel llaqta (Alimanyapi), Aliadup Iskay ñiqin Pacha Awqanakuypi thuñichisqan.]] thumb|right|Awqaq ayapampa, [[Iskay ñiqin Pacha Awqanakuymanta, Colleville-sur-mer llaqtapi, Normandiypi, Fransiyapi.]] Awqanakuy icha Maqanakuy nisqaqa mama llaqtapura hayu kayninpi awqaqkunap ayñikunawan wañuchinakunayninmi, mana thak kaptinmi.
Baruj Benacerraf
rikchacha|paña|200px| Baruj Benacerraf (1920-2011) Baruj Benacerraf (* 28 ñiqin kantaray killapi 1920 watapi paqarisqa Karakas llaqtapi - † wañusqa Boston llaqtapi); huk 🇻🇪-🇺🇸 mama llaqtayuq hampikamayuq  mantapas yachaqsi karqan.
Microsoft 365
Pukyukuna
<references group="" responsive="0">
Bactrocera buruensis
Bactrocera buruensis nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Baruj Benacerraf
1980 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Hampi Yachaypi ).
José Mauro de Vasconcelos
José Mauro de Vasconcelos sutiyuq runaqa (* paqarisqa Rio de Janeiro llaqtapi -  wañusqa São Paulo llaqtapi) Brasil mama llaqtayuq qillqaqpas runam, purtuyis simipi qillqaqmi.
253
253 wataqa Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Chuqiyapu mayu
Chuqiyapu mayu (Río Chokeyapu) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Chuqiyapu suyupi, juk mayum. Beni mayuman purin.
Baruj Benacerraf
Taytan: Benacerraf, Maman:. Warmi:.
Alma mater: Columbia Yachay Sunturnin.
José Mauro de Vasconcelos
Tayta: ; Mama:.
Warmi:  Churinkuna:
Alma mater:.
Bactrocera buruensis
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1999 por White.
Gregorio Lazzarini
thumb|right|250px| Gregorio Lazzarini (1657-1730) Gregorio Lazzarini sutiyuq runaqa  (* 1657 watapi paqarisqa Venezia llaqtapi -  wañusqa Villabona Veronese llaqtapi), huk 🇮🇹 mama llaqtayuq llimphiqmi qarqan.
Kuyuq rikch'a puklla
thumb|250 px|Free Orion ("Qispi Orion") nisqa kuyuq rikch'a puklla
Kuyuq rikch'a puklla icha kuyuq-rikch'a puklla, antañiqiq puklla nisqapas (inlish simipi: video game), huk illari puklla, huk ruwaq chawpi uyaninwan icha yaykuna apaykachanawan – ahinataq joystick, kamachiq, yatana llumpa icha kuyuy musyaq apaykachanawan – uyarinapaq rikuy yuyaykunata paqarichinanpaq. Kay yuyayqa aswanta kuyuq rikch'a qhawana llamk'anapi rikuchikun, ahinataq TV, qhawanapampa, qhawanapampa llachpana icha chiqap virtual uyarinakuna. Wakin antañiqiqpi pukllaykunaqa manan sapa kutichu graficokuna qhawarichiymanta dependen; kayhinapaq, texto aventura pukllakunata hinaspa antañiqiqpi ajedrez pukllaykunataqa teletipo impresorakunawanmi pukllachwan. Kuyuq rikch'a pukllakunaqa sapa kutim yapasqa kanku uyarinapaq kutichiykunawan, ruqyaqkunawan utaq uyarinakunawan, wakin kutitaq huk laya kutichiykunawan, haptic allwiyakama nisqawanpas.
Puluwaya distritu
Puluwaya distritu (kastilla simipi: Distrito de Polobaya ) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Ariqipa pruwinsyapi, Ariqipa suyupi. Uma llaqtanqa Puluwaya (Polobaya) llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Ichik Pampas distritu
Ichik Pampas distritu (kastilla simipi: Distrito de Pampas Chico) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Anqash suyupi, Rikuway pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Ichik Pampas llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa kastilla simita, qhichwa simita rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Arganzuela distritu
Arganzuela distritu; (kastilla simipi: distrito de Arganzuela, nisqaqa huk distritum Madridpi, Madrid suyupi, Ispaña mama llaqtapi.
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
Imperial (21), Las Acacias (22), La Chopera (23), Legazpi (24), Las Delicias (25), Palos de Moguer (26) wan Atocha (27).
Víctor Fajardo pruwinsya
thumb|right|290px|Victor Fajardo pruwinsyapi distritukuna Víctor Fajardo nisqaqa huk piruwanu pruwinsyam, Ayakuchu suyupi. Hawanqa 2.260,19 t'asra kilumitrum. Uma llaqtanqa Wankapi nisqam.
Wiñay kawsay
Kamasqa.
Pulitika rakiy
Chunka iskayniyuq distritunkunam kan:
Simikuna
Pruwinsyapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku. /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Raymikuna
thumb|right|220px|[[Qachwa tusuy, Sarwa distritu]] thumb|right|220px|Procesión de la Virgen Maria, [[Qarampa llaqta|Qarampa, Alqaminqa distritu, Victor Fajardo]]
Sayan distritu
Sayan distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Sayán) Piruw mama llaqtapi distritum, Lima suyupi, Wawra pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Sayan llaqtam.
254
254 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Sayan distritu
Simikuna
Distritupiqapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Kutakachi Kayapas kawsaykuska amachasqa allpa
Kutakachi Kayapas kawsaykuska amachasqa allpa (kastilla simipi: Reserva Ecológica Cotacachi Cayapas) suyuqa amachasqam kachkan, Ikwadur mama llaqtapi, Esmeraldas markapi, Impapura markapipas.
Runakuna
Kay amachasqa pampa ukhupiqa Otavalo Kichwa runakunam tiyanku.
Rubén Aguirre
thumb|right|200px|Rubén Aguirre, [[2016.]] Rubén Aguirre Fuentes sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Saltillo llaqtapi  -  wañusqa Puerto Vallarta llaqtapi) huk  🇲🇽 aranway pukllaq karqan.
Tayta: Aguirre; Mama: Fuentes. Warmi: Churinkuna:.
Wakchis distritu
Wakchis distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Huacchis) Piruw mama llaqtapi distritum, Wari pruwinsyapi, Anqash suyupi. Uma llaqtanqa Wakchis llaqtam.
Maymanta sutin
Kay listritup sutin qhichwa simimanta: waktsiq (Ankash qallu qillqa). Kay simi ( kamana) 'waktsiy' nin imatapas ch'amqasa(lanzar, esparcir por lo alto Kastilla simipi).
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
255
255 wataqa Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Kōbe
300px|thumb|right|Kōbe llaqta Kōbe (nihun simipi: 神戸市, Hepburn: Kōbe-shi?), Nihun hatun llaqta, Uma llaqtam Hyōgo llaqta kamachiy llaqtam, Kansai suyu hatun llaqta. 551,40 km2
Wiñay kawsay
Kamasqa.
Runakuna
1 529 116 runakuna.
Edgar Degas
Tayta: Degas, Mama:.
Trygve Bratteli
Trygve Martin Bratteli sutiyuq runaqa (* paqarisqa Nøtterøy llaqtapi -  wañusqa Oslo llaqtapi) huk Nurwiga mama llaqtayuq  pulitiku wan kawpaq runaq.
Nurwiga Mama llaqta Uma kamayuq watamanta    watakama wan  watamanta    watakama
Nurwigapas Musiku ministrunmi (1956-1960; 1962). Transportes y Comunicaciones Ministru 1963 watamanta 1964 watakama.
Hawa t'inkikuna
|work=Aftenposten Aftenposten
Jimbilla kitilli
Jimbilla kitilli (kastilla simipi: Parroquia Jimbilla) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Loja kitipi, Loja markapi.
Waskaran mamallaqta wari kancha
Waskaran mama llaqta wari kancha nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Anqash suyupi, huk mama llaqta wari kancham.
Bactrocera buvittata
Bactrocera buvittata nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Waskaran mamallaqta wari kancha
Allpa saywachi
thumb|left|160px|[[Waskaran 6 768 tatki]] thumb|left|160px|Waskaran mama llaqta parki]||Waskaran mama llaqta warikanchapi Kay mamallaqta parkipi kanmi 296 qucha, 663 chullunku qucha, 200 urqu, 44 mayupas.
Ashma ashma
thumb|left|160px|Waskaran mamallaqta parkipi [[wisk'acha]] thumb|left|160px|[[Piruwanu ukumari (Tremarctos ornatus)]]
Bactrocera buvittata
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1989 por Drew.
Waskaran mamallaqta wari kancha
Ñawpa llaqtakuna
Waskaran mamallaqta warikanchapiqa kanmi 33 ñawpa llaqta: pukarakuna, chullpakuna, pata patakuna, hukkunapas.
Llaqtakuna: Awkispukyu, Qulliqucha, Qishqipachan, Phaqcharuri, Qilqaywanka, Musuq Tampu, Kayish, Pachaqutu.
Uma kallki
Waylas kallkipita Washa waqtaman aywanapaq kan:
Mulinu distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Ch'amanaku
Ch'amanaku icha Llamk'ay nisqaqa ima ruraypas, ruranapas, rurasqapas, llamk'aqkunap, chakra runakunap, michiqkunap, yachaqkunap rurasqan.
256
256 wataqa Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Ch'amanaku
Ch'amanakuqa musikup tiksinmi, llamk'aywan chanitam ruranchik.
Kay hina ch'amanaku rikch'aqkunatam riqsinchik:
Michiq
Michiq icha Chitakamaq nisqaqa uywakunata michiq runam.
257
257 wataqa Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
André Malraux
Taytaː Fernand Georges Malraux (1875-1930), Mamaː Berthe Félicie Lamy (1877-1932) Warmiː Clara Goldsmidt / Josette Clotis, Marie-Madeleine Lioux Churinkunaː Florence, Pierre-Gauthier wan Vincent.
Qaqaqay distritu
Qaqaqay distritu; (kastilla simipi: Distrito de Cajacay) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Bolognesi pruwinsyapi, Anqash suyupi. Uma llaqtanqa Qaqaqay llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Pukyu:
Kayapas Mataje kawsaykuska amachasqa allpa
Kayapas Mataje kawsaykuska amachasqa allpa (kastilla simipi: Reserva Ecológica Manglares Cayapas Mataje) suyuqa amachasqam kachkan, Ikwadur mama llaqtapi, San Lorenzo kitipi, Eloy Alfaro kitipipas, Esmeraldas markapim.
Macedonio Villafán
Macedonio Villafán Broncano (Mashiku Willahan Prunkanu) sutiyuq runaqa (1949 watapi paqarisqa Waras llaqtapi, Anqash Suyu, Piruwpi) piruwanu anqash qhichwa simipi, kastilla simipipas qillqaqmi. 1997 watapi Porfirio Meneseswan "Mama llaqta qhichwa willakuy yallinakuy t'inka" (premio de cuento del Concurso Nacional de Literatura Quechua) nisqatam chaskirqan.
Apu Qullqihirka
Apu Qullqihirka nisqa, Anqash shimipi qillqasqa willakuyqa 22 p'anqayuq, qanchis uma rakiyuqmi. Chaypiqa Kutakancha llaqtap Apun Qullqihirkam ayllu llaqtanpa runankunap kawsasqanmanta willan, paqarisqanmanta kunan pachapi qullqi qhuyap puchukayninkama.
Sinru qillqa: Qillqaqkuna (Piruw)
Lista: Qillqaqkuna (Piruw)
Hatun Sach'amayu
Hatun Sach'amayu (Río Madeira / Madera) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Brasil mama llaqtapipas, huk 3.239 km suni mayum, Amarumayup aswan hatun purimuq mayum..
259
259 wataqa Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Ch'ullu
Ch'ullu (kastilla simipi: Chullo) nisqaqa awasqa p'acham, iskay rinripaq pakuyuq, umata chiriymanta amachanapaq.
258
258 wataqa Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
João Cabral de Melo Neto
Tayta: ; Mama:.
Warmi:  Churinkuna:
Alma mater:.
Nicolas Poussin
thumb|right|250px|Nicolas Poussin
Nicolas Poussin sutiyuq runaqa (* paqarisqa Les Andelys llaqtapi - †  wañusqa Roma llaqtapi) huk Roma mama llaqtayuq llimphiq runam karqan.
Tayta: Poussin, Mama:.
Bactrocera cacuminata
Bactrocera cacuminata nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1941 por Hering.
Kuntur Puñuna
Kunturpuñuna icha Kuntur Puñuna nisqaqa kaykunatam niyta munan:
Ruud van Nistelrooy
Rutgerus Johannes Martinius van Nistelrooij (icha Ruud van Nistelrooy) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Oss llaqtapi -  ), 🇳🇱 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Ch'away
thumb|220px|right|Ch'awachkaq chakra warmi. Ch'away nisqapiqa wakap, uwihap, kawrap ñuñunkunata ñit'ispa lichitam hurqunku.
Wallanka distritu (Waylas)
Wallanka distritu (kastilla simipi: Distrito de Huallanca) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Waylas pruwinsyapi, Anqash suyupi. Uma llaqtanqa Wallanka llaqtam.
Churuti kawsaykuska amachasqa allpa
Churuti kawsaykuska amachasqa allpa (kastilla simipi: Reserva Ecológica Manglares Churute) suyuqa amachasqam kachkan, Ikwadur mama llaqtapi, Naranjal kitipi, Wayakil kitipipas, Wayas markapim.
Wallanka distritu (Waylas)
Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
Yungaypampa, San Pedro, Queralcoto, Pampa la Libertad, Callhuash, Mayucayan, Cullashpunro, el Cruce, Eimar, Colcap.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Platiriya distritu
Platiriya distritu (kastilla simipi: Distrito de Platería) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Punu pruwinsyapi, Punu suyupi. Uma llaqtanqa Platiriya llaqtam.
Wiñay kawsay
Kamasqa wata, Fernando Belaúnde Piruw mama llaqta Umalliq.
Salvador Jorge
José Salvador Omar Jorge Blanco sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin anta situwa killapi 1926 watapi paqarisqa Santiago de los Caballeros llaqtapi - 26 ñiqin qhapaq raymi killapi 2010 watapi wañusqa Santo Domingo llaqtapi ), huk 🇩🇴 mama llaqtap qillqaq, taripay amachaq wan pulitiku karqan.
Yaya: Pedro María Jorge Arias ; Mama: Dilia Limbert Blanco Polanco.
Platiriya distritu
Runakuna
8 268 runakuna (4 084 qhari, 4 184 warmi)
260
Wañusqakuna
260er
Platiriya distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
María Elena Moyano
María Elena Moyano Delgado, Madre Coraje sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Barranco llaqtapi; wañusqa Villa El Salvador llaqtapi) huk piruwanu pulitiku warmim karqan.
María Elenaqa warmikunap hayñinkunapaqsi tanqarqan. Federación Popular de Mujeres de Villa El Salvador (Fepomuves) sutiyuq warmi tantanakuypa pusaqninmi karqan, chaymantataq Villa El Salvador barriyup kurakanmi. Villa El Salvadorpi wakcha wamrakunapaq "Lichi suyk'u" (vaso de leche) nisqa kampañatam qallarirqan. K'anchaq Ñan nisqaman kapuq ankallikunam Mariyataqa wawankunap ñawinpa ñawpanpi illapaspa sipirqanku.