cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wanta pruwinsya
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Musiku
Allpa llamk'ay
William Shatner
thumb|right|260px| William Shatner (1966) William "Bill" Shatner sutiyuq runaqa, icha William Shatner ( paqarisqa Montreal llaqtapi - llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Rázuri distritu
Rázuri distritu (kastilla simipi: Distrito de Rázuri) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Qispi kay suyupi, Asqupi pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Puerto de Malabrigo llaqtam.
William Shatner
Taytan: Joseph Shatner, Maman: Anne Shatner. Warmikuna: Gloria Rand (1956-1969) / Marcy Lafferty (1973-1996) / Nerine Kidd (1997-1999) / Elizabeth Shatner (2001-) Churinkuna: Leslie Carol Shatner (p. 1958) Lisabeth Shatner (p. 1960) wan Melanie Shatner (1964)
Hawa t'inkikuna
1931]]
Rázuri distritu
Kay distrituqa José Andrés Rázuri Estevés sutiyuqmantam sutichasqa.
Kaypipas qhaway
thumb|left|130px|José Andrés Rázuri
Khunfuqi
thumb|250px|Khunqi thumb|250px|Khunqi, 18 kaq pachakwatapi llimphisqa. Khunqi (, Yachaq Khun) icha Khunfuqi Konfusi sutiyuq runaqa (551 kñ paqarisqa; 479 kñ wañusqa) huk Chunwa mama llaqtayuq yachay wayllukuqsi karqan, ru llup'ina nisqa iñiypa kamaqninsi.
Wikipidiya:Kamachiq kananpaq mañarina
If you wish to become an administrator, feel free to place your Username below. Ichaqa qamqa kamachiq kutichiyta munanki, kay uraypi sutiykita churay, lliw qillqaqkunawan rimaykusun mañakusqankimanta (For more information, see en:Wikipedia:Administrators)
Osps7
Ñuqaqa Osama Eid kani, simikunamanta investigador, derechomanta graduado estudiante. Chaypi yachasqayraykum kastilla simita allinta yacharqani, chaymi quechua culturata, rimaytapas allinta riqsirqani. Kay Wikipidiyap rikch'aynintam llamk'achiyta qallarirqani, kastilla simipi Wikipidiyapipas permisoyuqmi kani. Sapa kutim kaypi llamk'achkani, Wikipidiya allinchayta munaspa, musuq qillqakunata paqarichiypi llamk'achkani. Mañakuykichik atiykunata quwanaykichikpaq, chaynapi yanapawananpaq editacionta hinalla ruwanaypaq hinaspa vandalismo nisqawan maqanakunaypaq.
Hinallataqmi ancha llakisqa kachkani chay Wikipedia quechuapa chiqap kayninmanta, mana yanapaqkuna kasqanrayku! Achka sasachakuykunam kachkan, chaykunatam allichanaypaq kallpanchakusaq. Ñuqa anchata interesakuni Quechua Wikipidiyata, tukuy atisqayta ruwasaq Quechua Wikipidiyata kawsarichinaypaq.
Napaykuyniy Osps7 (rimanakuy) 11:35 17 ini 2023 (UTC)
Jacksonville (Florida)
Jacksonville nisqa llaqtaqa, Florida suyup, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk hatun llaqtam. Jacksonville llaqtapiqa 807.815 runakuna (2008) tiyachkan.
Quris distritu
Quris distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de San Pedro de Coris) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Churkampa pruwinsyapi, Wankawillka suyupi. Uma llaqtanqa Quris (San Pedro de Coris) llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
572
572 wataqa Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Anti Musuq Wata
rikchacha|Musuq Wata rikchacha|Inti Raymi rikchacha|Mapuchiqta musuq wata rikchacha|Anti Musuq Wata Ikwayur suyupi rikchacha|Anti musuq wata Anti Musuq Wata icha Musuq Watalla kayqa huk antirunaqta musuq watan, chaypi inti kutimunanta suyanqu. Imay pachapi kay ruwanku, chayqa grigiyu kalindariyupi kanqa 21 - 24kaman Huniyu killapi.
Wuliwiya suyupi, 2009 watapi Evo Moralesqta suyu kamachiynin raymi kananta kanan nirqa. 2013 watapi, anti kalindariyupi 5521 watata yuyachiptin, Inti raymita 200 kitikunapi yuyachirka icha astawanchus, chaykunaka Inkallaqta, Inka Raqay, Samaypata, Uyuni ima. Hatun raymikuna wasinqa Tiwanaku llaqta, tukuy anti llaqtakunapis antirunakunawan raymi ruwanqu.
Musuq wata ruwaq suyukuna kanqu: Wuliwiya, Piruw, Ikuwayur, Chiri.
Yanisha ayllu llaqta risirwa
Yanisha ayllu llaqta risirwa (kastilla simipi: Reserva Comunal Yanesha) suyuqa amachasqam kachkan, Piruw mama llaqtapi, Pasqu suyupi, Uqshapampa pruwinsyapi, Palkasu distritupi.
Uywakuna
thumb|left|180px|[[Karunchi Penelope jacquacu]]
Runa llaqtakuna
thumb|left|120px|[[Yanisha wamrakuna, Amarumayu sach'a-sach'a suyu, Piruw]] Kay risirwapiqa chunka Yanesha ayllu llaqta tiyanku.
Ranulfo Amador Fuentes Rojas
Ranulfo Amador Fuentes Rojas sutiyuq runaqa ( paqarisqa Punki llaqtapi, Anqu distritupi, Lamar pruwinsyapi, Ayakuchu suyupi, Piruwpi) piruwanu qhichwa simipi kastilla simipipas qillqaqmi, waynu takichaqpas.
Kawsaynin
Ranulfoqa, Ranucha qayasqapas, wiñarqan Punki llaqtapi chunka hukniyuq kaq watankama. Ancha yuraq qarayuq kaptinmi, qhichwa masinkunas chikchi nispa kamiq karqan. Manaraqsi kastilla simitachu rimarqan, qhichwa simillatas. Lucía Rojas Sosa sutiyuq maman wañurqaptinsi, chunka hukniyuq watallayuq kaspa taytanwan Amadeo sutiyuq wawqinwanpas sach'a-sach'akunaman astakurqan, "chunchu" nisqa runakunawan kawsanapaq. Taytanpas wañurqaptinsi Punkiman kutimurqan, allin runakunawansi kawsaspa. Chaymantataq Limaman astakurqan yachaqanapaq llamk'anapaqpas. Piedraliza del Rímac nisqa barriyupi kawsaspa yachay wasiman rirqan. Chaypi limeño nisqa runakunas asipayaspa llakichiq karqan. Chaypachas takikunata, harawikunata, waynukunata qillqayta qallarirqan. Chunka pichqayuq watayuq kaspa ñawpaq kaq waynunta qillqarqan, Voluble (Corazón de piedra ingrata) sutiyuq, iskay simipi takina (huk wirsukuna kastilla simipi, hukkunataq qhichwa simipi). 1970 watapi qillqarqan lliwkunamanta aswan riqsisqa waynuntam, El Hombre ("Runa") nisqa, kastilla simipi. Waynunkunapaqqa takinatam rimanatapas ruraq karqan.
2002 watapi Llaqtaypa Harawin nisqa 32 harawiyuq qillqasqanpaq Qhichwa simi kapchiy mamallaqta suñay (Premio Nacional de Literatura Quechua) nisqatam chaskirqan.
573
573 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Pontifical Católica Hatun Yachay Suntur (PCUA) .
Pontificia Universidad Catolica de America (sich'anchasqa simiwan: PCUA) inlish simipi riqsisqa Pontifical Catholic University of America, nisqaqa huk sapaq yachay wasim, Miami llaqtapi, Florida suyupi, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi. 2017 watapi Jorge Luis Arteaga Salazar sutiyuq runap kamasqanmi karqan. Chaymantapas riqsisqam, Miami llaqtapi punta kaq Católica Pontifical Universidadkunamanta huknin kasqanrayku, chaynallataq quechua, aymara, awajún simikuna yachachiyta kallpanchasqanrayku.
2017 watapi, Santa Sedemanta Pontifical sutita chaskikun, chaymi kunan sutinta paqarichimun. Kunan pacha Alimanya, Hukllachasqa Amirika Suyukuna, Italia, Arhintina, Venezuela, Chili, Rusiya, Ispaña, India, Piruw, Mishiku, huk mama llaqtakunapipas tarikun.
Willarina
PCUA nisqaqa Miami llaqtapi protestante, ortodoxa, mana romano católica iglesiakunapi kaq runakunap huk institución nisqayuq kanankuraykum kamasqa karqan, chaymi llamk'ayninkupi, yachaypi llamk'ayninkupipas yachaypi yanapanman. 2017 watapi Jorge Luis Arteaga Salazar sutiyuq runap kamasqanmi, Santa Sedemanta Pontifical nisqa sutitam chaskikun.
Sira ayllu llaqta risirwa
Flora Faunapas
Sira ayllu llaqta risirwapiqa kanmi 300-chá laya pisqukuna, 124 ñuñuq, 140 suchuq, 109 challwa.
Pontifical Católica Hatun Yachay Suntur (PCUA) .
Willarina
Qhipa watakunapiqa, yachachiy programankuqa Estados Unidospi notario público nisqawan notariasqa karqa, Florida Departamento de Estado nisqawan autenticasqa, Estados Unidos Consulado nisqawantaq legalizasqa karqa. Chaymantapas, Apostille de HAYA nisqayuqmi.
Sira ayllu llaqta risirwa
Fauna
thumb|left|160px|[[Khirkinchu: Dasypus novemcinctus]] thumb|left|160px|[[Tunki Rupicola peruviana]] - -
Pontifical Católica Hatun Yachay Suntur (PCUA) .
Willarina
Kunanqa Asociación Nacional de Colegios y Empleadores (NASCE, inglés simipi siglasninpaq), Organización Internacional de Diplomacia Cultural - IOCD, Organización Diplomática Internacional de Americanos y Afro-descendientes, Asociación Europea de Educación Internacional, Consejo Intersectoral nisqapi llamk'aqmi Educación Cristianapaq, Fundación Dana nisqa.
Don Quijote
thumb|200px|right|Ñawpaq kaq Don Quijotemanta liwruchasqap liwru qatan (1605 watapi). thumb|200px|right|Don Quijote, [[Gustave Doré-pa siq'isqan.]] thumb|right|200px|Dun Quijote, [[Honoré Daumier-pa llimphisqan (1868-cha watapi).]] thumb|right|180px|Don Quijote, [[Makas, Ikwadur]] Don Quijote - El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha (Yachay sapa wiraqucha dun Qvixote Manchamantan) nisqaqa Miguel de Cervantes-pa 1605 watapi kastilla simipi qillqasqan kawsay rikch'am, lliw qillqasqankunamanta aswan riqsisqam.
2005 watapiqa Demetrio Tupaq Yupanki-p t'ikrasqan Qhichwa simipi yachayp'anqachasqam lluqsirqan.
Kawsay rikch'aqa kay hinam qallarin: Huk k'iti, la Mancha llaqta suyupin, mana yuyarina markapin, yaqa kay watakuna kama, huk axllasqa wiraqucha.
Vicente Roca
thumb|right|260px|Vicente Ramón Roca (1792-1858) right|200px| Vicente Roca siquynin Vicente Ramón Roca Rodríguez  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Wayakil llaqtapi -  wañusqa Wayakil llaqtapi) huk 🇪🇨 mama llaqtayuq qhatuq wan pulitiku runam.
1832 watapi Wayakil Kurakan.
Taytan: Bernardo Roca y Liceras; Maman: Ignacia Rodríguez y Carrascal. Warmi: Juana Andrade Fuente Fría.
Pirwa (sut'ichana)
Pirwa nisqaqa kaykunata niyta munan:
Aqus Winchu distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Machaqa Marka (Pantaleón Dalence)
Machaqa Marka (aymara simi machaqa = musuq, marka = llaqta, kastilla qillqaypi: Machacamarca) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi juk llaqtam Uru Uru suyupi, Pantaléon Dalence pruwinsyapi, Machaqa Marka munisipyup uma llaqtanmi.
Karu puriy
thumb|left|160px|[[Khillayñan musiyu, Machaqamarka]]
Ichik Silala
Ichik Silala (kastilla simipi: Cerro Silala Chico) nisqaqa Antikunapi, Buliwya suyupi huk urqum Buliwyap Kunti Wallanpi, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Qulcha "K" munisipyupi, Suniqira kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.200+ mitrum aswan hanaq.
Joaquín Sabina
300px|thumb|right|Joaquin Sabina en Madrid- Tour Vinagre y rosasJoaquín Ramón Martínez Sabina sutiyuq runaqa, icha Joaquín Sabina (*  paqarisqa Úbedad llaqtapi  -  )  Ispaña mama llaqtayuq takiqmi, qillqaq, simi kastilla karqan, takichaq qarqan.
574
574 wataqa Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Joaquín Sabina
Tayta: Jerónimo Martínez Gallego, Mama: Adela Sabina del Campo.
Warmi: Lucía Correa Churinkuna:.
Richard Greene
thumb|240px|Richard Greene Richard Marius Joseph Greene sutiyuq runaqa, icha Richard Greene (* paqarisqa Plymouth llaqtapi -  wañusqa Norfolk llaqtapi) huk 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan: Richard Abraham Greene; Maman: Kathleen Gerrard. Warmikuna: Beatriz Summers (1960-1980) / Patricia Medina (1941-1951). Churinkuna:
Espejo kiti
Espejo kiti nisqaqa (kastilla simipi: Cantón Espejo, Eugenio Espejo-manta sutichasqa ) Ikwadur mamallaqtapi, Karchi markapi huk kitim. Uma llaqtanqa Anhil llaqtam (El Ángel).
Kay kitiqa Eugenio Espejomantam sutichasqa (1747 - 1795).
Pulitika Rakiy
Kitillikuna:
Kaypipas qhaway
lluqi|rikchacha|176x176px|Eugenio Espejo
575
575 wataqa Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Rocío Dúrcal
María de los Ángeles de las Heras Ortiz sutiyuq warmiqa icha Rocío Dúrcal (* paqarisqa Madrid llaqtapi - †  wañusqa Torrelodones llaqtapi), huk 🇪🇸 mama llaqtayuq takiqsi qarqan.
Taytan: Tomas de las Heras, Maman: María Ortiz.
Qusan: Junior Antonio Morales. Churinkuna: Carmen Morales, Antonio Morales wan Shaila Dúrcal.
Kutawasi
Kutawasi (kastilla simipi: Cotahuasi) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Qutawasi qhichwapi, Ariqipa suyupi, huk llaqtam, Unyun pruwinsyap uma llaqtanmi.
576
576 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Padilla munisipyu
Padilla munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Padilla) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, Tumina pruwinsyapi, Chuqichaka suyupi. Uma llaqtanqa Padilla llaqtam.
Kantunkuna
Huk kantunmi kan: Padilla kantun.
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Padilla munisipyupiqa kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Lamas pruwinsya
Lamas pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Lamas) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, San Martín suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Lamas llaqtam.
Mikis Theodorakis
thumb| Mikis Theodorakis 1970.
Lamas pruwinsya
Pulitika Rakiy
Chunka hukniyuq distritunmi kan.
Mikis Theodorakis
Michael "Mikis" Theodorakis (grisya simipi: Μιχαήλ (Μίκης) Θεοδωράκης [ˈmicis θeoðoˈɾacis) sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Chios llaqtapi - ), huk  mama llaqtayuq harawi qillqaq, takichaqmi wan yatana qallwa waqichaq qarqan.
Lamas pruwinsya
Runakuna
Kay pruwinsyapiqa Llakwash runakunam kawsanku.
Mikis Theodorakis
Taytan:   Theodorakis, Maman:. Warmi: Myrto Altinoglou. <>Churinkuna: George Theodorakis wan Margarita Theodorakis.
Lamas pruwinsya
Simikuna
Lamas pruwinsyapiqa Lamas-Luritu kichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Claude Monet
thumb|200px|Claude Monet 1899
Claude-Oscar Monet sutiyuq runaqa (* paqarisqa Paris llaqtapi, Ransiya-pi,  wañusqa Giverny-Sur-Eure llaqtapi, Ransiya-pi) huk Ransiya mama llaqtayuq llimphiq runam karqan.
Nijmegen
right|thumb|250px| Nijmegen wallqanqa right|thumb|250px| Nijmegen llaqta Nijmegen (kastilla simipi: Nimega, Chinchay Guelderish: Nimwegen) Urasuyu llaqtaqa. Gelderland pruwinsyap aswan hatun llaqtanmi.
Runakuna
165 253 runakunam kawsachkanku (2012).
Allpa saywachi
51°49′30″N 5°51′20″ E
Llaqtapi paqarisqa runakuna
Kuraka: Hubert Bruls.
Suksu
Suksu icha Tsuktsu (mirlo, mirlu) nisqakunaqa yana patpayuq, q'illu chakiyuq, q'illu tapsayuq pisqukunam, Turdus rikch'anaman kapuq. Ichataq huk pisqukunapas chay Turdus rikch'anaman kapunku, ahinataq chiwaku.
Rikch'aqkuna
Kaymi huk suksu rikch'aqkuna, Awya Yalapi kawsaq:
Chuqiyapu kantun
Chuqiyapu kantun (kastilla simipi: Cantón La Paz) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Pedro Domingo Murillo pruwinsyapi, Chuqiyapu munisipyupi. Uma llaqtanqa Chuqiyapu llaqtam (789.585 runa, 2001 watapi).
Prudencia Ayala
Aurelia Ayala Chief sutiyuq warmiqa, icha Prudencia Ayala (*   paqarisqa San Salvador llaqtapi -  wañusqa San Salvador llaqtapi) huk 🇸🇻 mama llaqtap kastilla simipi qillqaqmi.
Katamayu kiti
Katamayu kiti (kastilla simipi: Cantón Catamayo) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Loja markapi, huk kitim. Uma llaqtanqa Katamayu llaqtam.
Masma distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Katamayu kiti
Pulitika Rakiy
Suqta kitillikunmi kan:
Masma distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Iruma kantun
Iruma kantun nisqaqa (kastilla simipi: Cantón Iruma) Buliwya suyupi huk kantunmi, Uru Uru suyupi, Uru Uru pruwinsyapi, Surakachi munisipyupi. Uma llaqtanqa Iruma llaqtam.
Awya Yala Bisunti
thumb|left|Kallpachkaq bisunti, 1887 watapi, [[Eadweard Muybridge-pa hap'isqan rikchakuna.]] Awya Yala Bisunti (Bison bison) nisqaqa Chinchay Awya Yalap inkill pampakunapi kawsaq iskay ruk'anayuq ñuñuq uywam, qachu mikhuq.
577
577 wataqa Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Pataypampa distritu
Pataypampa distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Pataypampa) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Grau pruwinsyapi, Apurimaq suyupi. Uma llaqtanqa Pataypampa llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Ichigkat muja - Kuntur walla mamallaqta wari kancha
Ichigkat muja - Kuntur mamallaqta parki (kastilla simipi: Parque Nacional Ichigkat muja - Cordillera del Cóndor) suyuqa amachasqam kachkan, Piruw mama llaqtapi, Amarumayu suyupi, Kunturkanki pruwinsyapi, Kuntur Urqukunapi.
Runakuna
Parkipiqa Awahun, Wampis runakunam tiyanku.
Pataypampa distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Sangolquí
Sangolquí nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Pichincha markapi, huk llaqtam, Rumiñawi kitip uma llaqtanmi.
Yana allpa
Yana allpa nisqaqa yana kaq, ancha puquna, achka kawsachikuy imayayniyuq kaq allpam, lliw allpa layakunamanta aswan allinmi.
Bisunti
Wisunti (genus Bison) nisqaqa Chinchay Awiya Yalapi, Iwrupapipas kawsaq qachu mikhuq iskay ruk'anayuq ñuñuq uywakunam, iskaynintin rikch'aqmi:
578
578 wataqa Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Santiago Qaw distritu
Santiago Qaw distritu (kastilla simipi: Distrito de Santiago de Cao) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Qispi kay suyupi, Asqupi pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Santiago Qaw llaqtam.
580
580 wataqa Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Lastenia Larriva de Llona
Lastenia Larriva de Llona sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi -    wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 Willay kamayuq wan Qillqaqmi.
Tayta: Pedro Luis de Larriva; Mama: Ascención Negrón.
Yachaywasi: Sagrados Corazones Belén
Shakira
thumb|right|250px|Shakira Shakira Isabel Mebarak Ripoll sutiyuqqa (2 ñiqin hatun puquy killapi 1977 paqarisqa Barranquilla llaqtapi, Kulumbyapi) Kulumbya mama llaqtayuq takiq kumpusiturpas warmim. Pop, Rock nisqakunata takin kastilla simipi inlish simipipas. Mamanqa Nidia del Carmen Ripoll Torrado, taytantaq Libanu mama llaqtapi paqarisqa Willian Mebarak Chadid. Sutinqa, Shakira arabiya simipi "k'achasapa warmi, grasyasapa warmi" niyta munansi. Indyapitaq Shakira nisqaqa achkiypa china dyusninsi.
Alimanya
Alimanya icha Alimaña (aliman simipi: Deutschland), Tantasqa Ripuwlika Alimanya (Bundesrepublik Deutschland) nisqaqa Iwrupapi huk mama llaqtam.
Shakira
Diskunkuna
Albumkuna:
Suñaykuna
Grammy Award
Alimanya
Wiñay kawsay
Hatun maqanakuykuna:
Shakira
Suñaykuna
Latin Grammy Award
Alimanya
Pulitika rakiy
16 Land nisqa suyukuna:
Shakira
Suñaykuna
Billboard Music Award
Latin Billboard Awards
Ukilla
Ukilla (kastilla simipi: Cerro Uquilla) nisqaqa Antikunapi, Buliwya suyupi, huk urqum Buliwyap Kunti Wallanpi, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Qimis munisipyupi, Qimis kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 3.917 m / 5.091 mitrum aswan hanaq.
Shakira
Suñaykuna
MTV European Music Award
MTV Video Music Awards
NRJ Music Awards France
Premios Lo Nuestro
American Music Award
World Music Award
Much Music Canada Award
Echo Award
ALMA Award
Permios Los 40 Principales
Premios Oye!
International Dance Music Award
Ritmo Latino Music Award
Nickelodeon Kids choice Award
(2000)
Premio Ondas
Globo Award
Premio Eres
BMI Award
VIVA Comet award
Amadeus Award
Luna Award
TMF Award
Bravo Supershow Otto Award
Revista TV y Novelas
Casandra Award
Premio Amigo
Orgullosamente Latino
Super Congo de Oro
Bolívar llaqta
Bolívar nisqaqa Buliwya mamallaqtapi, Quchapampa suyupi, huk llaqtam, Bolívar pruwinsyap uma llaqtanmi.
Kay llaqtaqa Simón Bolívarmantam sutichasqa.
Delaware suyu
Delaware nisqaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk suyum. Uma llaqtanqa Dover llaqtam.
579
579 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Aqupampilla distritu
Aqupampilla distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Acobambilla) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wankawillka pruwinsyapi, Wankawillka suyupi. Uma llaqtanqa Aqupampilla (San José de Acobambilla) llaqtam.
581
581 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Aqupampilla distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Anta llaqta
Anta (kastilla simipi: Anta) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Qusqu suyupi, huk llaqtam, Anta pruwinsyap uma llaqtanmi.
Delft
right|thumb|250px| Delft wallqanqa right|thumb|250px| Delft llaqta Delft, Urasuyu llaqtaqa. Zuid-Holland pruwinsyap hatun llaqtanmi.
Wiñay kawsay
Kamasqa 1246 wata.
Runakuna
96 168 runakunam kawsachkanku (2008).
Puka allpa
Puka allpa nisqaqa puka kaq, achka kimsa chani khillayniyuq (Fe3+) kaq allpam.
Halil Ergün
thumb|260px|right|       Halil Ergün Halil İbrahim Ergün sutiyuq runaqa (*  paqarisqa İznik llaqtapi -  ) huk 🇹🇷 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.
Delft
Allpa saywachi
52°0'54"N 4°21′24"E
Mira kiti
Mira kiti (kastilla simipi: Mira) nisqaqa Ikwadur mamallaqtapi, Karchi markapi, huk kitim. Uma llaqtanqa Mira llaqtam.
Pulitika Rakiy
Kitillikuna:
Dmitri Shostakovich
thumb|right|260px| Dmitri Shostakovich (1950)
Dmitri Dmitrievich Shostakovich (rusu: Дмитрий Дмитриевич Шостакович, Dmitrij Dmitrievič Šostakovič) sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Sankt Peterburg llaqtapi -  wañusqa Moskwa llaqtapi), huk 🇷🇺 mama llaqtayuq takichaqmi wan yatana qallwa waqichaq qarqan.
Chilliqa wat'a
Chilliqa wat'aqa (kastilla simipi: Isla Chelleca) Titiqaqa quchapi, Buliwyapi, huk taram, Chuqiyapu suyupi, Manqu Qhapaq pruwinsyapi.
César Hildebrandt
thumb|right|260px|César Hildebrandt César Augusto Hildebrandt Pérez-Treviño sutiyuq runaqa (* paqarisqa Limaq llaqtapi -  ), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq qillqaq wan willay kamayuq runam.
Puquna
Puquna nisqa allpaqa achka kawsachikuy imayayniyuq kaq allpam. Chaypi chakra yurakuna ancha allintam wiñaspa puqunmi. Lliwmanta aswan puquna allpaqa yana allpam.
Olivier Messiaen
thumb|right|260px| Olivier Messiaen (1986) Olivier Messiaen sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Avignon llaqtapi -  wañusqa Clichy llaqtapi), huk 🇫🇷 mama llaqtayuq takichaqmi wan puywanku waqichaq qarqan.
César Hildebrandt
Taytan: Jorge Hildebrandt Dávila; Maman: Rosa Pérez-Treviño Olivos. Churinkuna: César wan Pía.
Olivier Messiaen
Taytan: Pierre Messiaen, Maman: Cécile Sauvage. Warmikuna: Claire Delbos (1932) / Yvonne Loriod (1961).
César Hildebrandt
Yachaywasi: Colegio Militar Leoncio Prado.
Alma mater: Federico Villarreal Yachay suntur.
Nelly urqu
Nelly (kastilla simipi: Cerro Nelly) nisqaqa Buliwyapi, Antikunapi, huk urqum, Buliwyap Kunti Wallanpi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi, Q'umirqucha ñiqpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.676 mitrum aswan hanaq.
Fedor Dostoievski
Fedor Mijailovich Dostoievski (cirílicu rusiya Фёдор Михайлович Достоевский), Fiódor Mijáilovich Dostoyevski sutiyuq runaqa (* (greg) ( (jul) ) paqarisqa Moskwa llaqtapi - †  (greg) ( (jul) ) wañusqa Saint Petersburg llaqtapi), Rusiya mama llaqtamanta qillqaqmi karqan.
Tayta: Mijaíl Dostoievski; Mama: María Fedorovna.
Warmikuna:
Ch'iyara distritu (Ayakuchu)
Ch'iyara (aymara simim, kastilla qillqaypi  Chiara) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ayakuchu suyupi, Wamanqa pruwinsyapi, huk distritum. Uma llaqtanqa Ch'iyara llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Julina
Julina nisqaqa Antikunapi, Buliwya suyupi, huk urqum Buliwyap Kunti Wallanpi, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Qimis munisipyupi, Qimis kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 4.064 mitrum aswan hanaq.
Q'umirqucha urqu (P'utuqsi)
Q'umirqucha urqu (kastilla simipi: Cerro Laguna Verde) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Antikunapi, huk urqum, Buliwyap Kunti Wallanpi icha Lipis wallapi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi, Yuraqqucha ñiqpi.
Jimi Hendrix
James Marshall Hendrix sutiyuq runaqa, icha Jimi Hendrix (* paqarisqa Seattle llaqtapi -   wañusqa London llaqtapi) huk Hard Rock takiqsi karqan, takichaq, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
Tayta: James Allen "Al" Hendrix (1919–2002); Mama: Lucille Hendrix Jeter.
Medellín
Medellín (kastilla simipi: Medellín) nisqaqa Kulumbyapi huk hatun llaqtam. Antioquia suyu uma llaqtapmi. 380 km²,
Wiñay kawsay
Kamasqa
Güven Hokna
thumb|260px|right|       Güven Hokna Güven Hokna sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Ankara llaqtapi -  ) huk 🇹🇷 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan: ; Maman:. Warmi:. Churinkuna:
583
583 wataqa Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Q'aluta Wintu Luma
Q'aluta Wintu Luma (kastilla qillqaypi: Khaluta Vinto Loma) nisqaqa Antikunapi, Buliwya suyupi, huk urqum Buliwyap Kunti Wallanpi, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Qimis munisipyupi, Qimis kantunpi.
Iñapari distritu
Iñapari distritu; (kastilla simipi: distrito de Iñapari) nisqaqa huk distritum Tawamanu pruwinsyapi, Mayutata suyupi, Piruw mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Iñapari llaqtam.
Hukllachasqa Amirika Suyukuna
thumb|right|250px|Tiqsimuyupi USA saywitu thumb|right|250px|USA saywitu thumb|right| [[Barack Obama XLIV USA-pa umalliqnin]] Hukllachasqa Amirika Mamallaqtakuna (HAM) icha Hukllachasqa Apya Yala Mamallaqtakuna, icha Qurikashqa Sinchawkakuna HAS (inlish simipi United States of America; tsalaki simi ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ) USA nisqaqa Chinchay Awya Yalapi mama llaqtam.
Iñapari distritu
Runakuna
Iñapari distritupiqa Piru runakunam tiyanku.
Mariscal Cáceres pruwinsya
Mariscal Cáceres pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Mariscal Cáceres) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, San Martin suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Huwanhuy llaqtam.
Hukllachasqa Amirika Suyukuna
Kawpay Rak'iy
50 suyu:
Iñapari distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Mariscal Cáceres pruwinsya
Pulitika Rakiy
Pichqa distritunmi kan.
Hukllachasqa Amirika Suyukuna
Hatun llaqtakuna
thumb|right thumb|right|[[Chicago]] thumb|right|[[Texas suyu|Texas]] thumb|right
Iñapari distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
582
582 wataqa Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Mariscal Cáceres pruwinsya
Simikuna
Pruwinsyapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Ricardo Fernández
Ricardo Alonso Fernández González sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi  -   wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan:   Fernández; Maman: González. Warmi:
Aquyra distritu
Aquyra distritu nisqaqa (kastilla simipi Distrito de Acoria) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wankawillka pruwinsyapi, Wankawillka suyupi. Uma llaqtanqa Aquyra llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Yukris
Yukris (genus Turdus) nisqakunaqa huk takiq pisqukunam, ahinataq Antikunapi kawsaq chiwakum. Yana yukriskunaqa suksu nisqam.
Aquyra distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Yukris
Rikch'aqkuna
Kaymi yukris rikch'aqkuna:
Aquyra distritu
Simikuna
Pukyu:
Pablo Milanés
Pablo Milanés, sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Bayamo llaqtapi -  ) huk   Kuba mama llaqtapas Musuq Trova takiqsi karqan, runaqa Kuba mama llaqtayuq takiqmi, taki qillqaq, kitara waqachiq, simi kastilla karqan, takichaqpas qarqan.
Tayta: ;  Mama:
T'iraqi
T'iraqi nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Quchapampa suyupi, huk llaqtam, Tiraqi pruwinsyap uma llaqtanmi.
Sunku kantun
Sunku kantun (kastilla simipi: Cantón Zongo) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Pedro Domingo Murillo pruwinsyapi, Chuqiyapu munisipyupi. Uma llaqtanqa Sunku llaqtam (437 runa, 2001 watapi).
Santiwañis munisipyu
Santiwañis munisipyu, ñawpa suti Qarasa, (kastilla simipi: Municipio de Santivañez) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu Kapinuta pruwinsyapi, Quchapampa suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Santiwañis llaqtam.
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Simikuna
Santiwañis munisipyupiqa qhichwa, kastilla, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Hawa t'inkikuna
‎
Uqru distritu
Uqru distritu (kastilla simipi: Distrito de Ocros) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ayakuchu suyupi, Wamanqa pruwinsyapi, huk distritum. Uma llaqtanqa Uqru llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Zulfikar Ali Bhutto
Zulfikar Ali Bhutto, (urdu simipi:  ذوالفقار علی بھٹو; sindhi simipi:ذوالفقار علي ڀُٽو),
(*5 ñiqin qhulla puquy killapi - 1928 paqarisqa Larkana, Raj (Pakistan) llaqtapi - 4 ñiqin ayriway killapi - 1979 wañusqa Rawalpindi, Pakistán llaptapi). Pakistan pulitiku Uma kamayuq wan Umalliq.
1971 watamanta 1973 ñawpaq kuti Pakistanpa Umalliqnin karqan.
Prugrisu distritu
Prugrisu distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Progreso) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Grau pruwinsyapi, Apurimaq suyupi. Uma llaqtanqa Prugrisu llaqtam.
Zulfikar Ali Bhutto
Tayta: Shah Nawaz Bhutto;  Mama: Lakhi Bai
Prugrisu distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Zulfikar Ali Bhutto
Ñawpaq warmi: Shireen Amir Begum / Kurdish Begum Nusrat.
Prugrisu distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Zulfikar Ali Bhutto
Wawakuna: 4 Benazir (1953-2007), Murtaza (1954) Sanam (1957) wan Shahnawaz (1958).
Antamarka (Lukana)
Antamarka (kastilla simipi: Andamarca) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ayakuchu suyupi huk llaqtam, Lukana pruwinsyapi, Antamarka distritup uma llaqtanmi.
Zulfikar Ali Bhutto
Yachaywasi:
Abdullah Ahmad Badawi
Abdullah bin Haji Ahmad Badawi, Pak Lah sutiqpa, (*26 ñiqin ayamarq'a killapi - 1939 paqarisqa Kepala Batas (Penang) llaqtapi - ). Malasya pulitiku wan Uma kamayuq.
2003 watamanta 2009 ñawpaq kuti Malasyapa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Ahmad Badawi; Mama: Ñawpaq warmi: Jeanne Danker Wawakuna: 2
Yachaywasi: Bukit Mertajam High School
San Antonio (Texas)
San Antonio nisqa llaqtaqa, Texas suyup, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk hatun llaqtam. San Antonio llaqtapiqa 1 351 305 runakuna (2008) tiyachkan.
Tumina munisipyu
Tumina (kastilla simipi: Municipio Tomina) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, Tumina pruwinsyapi, Chuqichaka suyupi. Uma llaqtanqa Tumina llaqtam (983 llaqtayuq, 2001 watapi).
-19.15°N, -64.49167°W
Kantunkuna
Huk kantun: Tumina kantun.
Runakuna
Munisipyupiqa astawan Qhichwa runakunam tiyanku.
Prugrisu distritu
Simikuna
Pukyu:
Celica kiti
Celica kiti (kastilla simipi: Cantón Celica) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Loja markapi, huk kitim. Uma llaqtanqa Celica llaqtam.
Pulitika Rakiy
Pichqa kitillinmi kan:
Tumina munisipyu
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Tumina munisipyupiqa qhichwa, kastilla simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
San Antonio (Texas)
Yachachiy
31 Yachay sunturninkuna: Centro de Ciencias de la Salud de la Universidad de Texas, Universiadad de Texas en San Antonio, la Universidad de Texas A&M-San Antonio, Distrito escolar de El Álamo,  Universidad de Santa María,  Universidad de Nuestra Señora del Lago, Universidad de la Palabra Encarnada, la Universidad de la Trinidad wan Universidad Wayland Baptist.
José Zorrilla
José Zorrilla y Moral sutiyuq runaqa (* paqarisqa Valladolid llaqtapi  - †  Madrid llaqtapi wañusqa), Ispaña mama llaqtamanta qillqaqmi karqan.
Llimanta aswan riqsisqa qillqasqanqa Don Juan Tenorio nisqa kawsay rikch'anmi karqan.
Tayta: José Zorrilla; Mama: Nicomedes Moral.
Warmi: Florentina O'Reilly
thumb|right|200px|José Zorrilla Musiyu-Wasi
584
584 wataqa Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Tawamanu distritu
Tawamanu distritu (kastilla simipi: Distrito de Tahuamanu) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Tawamanu pruwinsyapi, Mayutata suyupi. Uma llaqtanqa San Lorenzo llaqtam.
Runakuna
Kay distritupiqa Amarakaeri, Yaminawa runakunam tiyanku.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Parya kantun
Parya kantun nisqaqa (kastilla simipi: Cantón Paria) Buliwya suyupi, huk kantunmi, Uru Uru suyupi, Uru Uru pruwinsyapi, Surakachi munisipyupi. Uma llaqtanqa Parya llaqtam.
Tawamanu distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
San Miguel de los Bancos llaqta
San Miguel de los Bancos (kastilla simipi: San Miguel de los Bancos) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Pichincha markapi, huk llaqtam, San Miguel de los Bancos kitip uma llaqtanmi.
585
585 wataqa Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Chinchay Lipis pruwinsya
Chinchay Lipis pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Nor Lípez) nisqaqa Buliwyapi, P'utuqsi suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Qulcha "K" llaqtam.
Pulitika Rakiy
Iskay munisipyunmi kan.
Runakuna
Pruwinsyapiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Simikuna
Chinchay Lipis pruwinsyapiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Gniezno
Gniezno nisqaqa Pulunya mama llaqtapi huk llaqtam. Gniezno llaqtapiqa 69.810 runakunam kawsachkanku (2014).
Hatun suksu
Hatun suksu (Turdus fuscater) nisqaqa huk takiq pisqum, suksum, Awya Yalapi kawsaq.
Montúfar kiti
Montúfar kiti (kastilla simipi: Cantón Montúfar) nisqaqa Ikwadur mamallaqtapi, Karchi markapi, huk kitim. Uma llaqtanqa San Gabriel llaqtam.
Pulitika Rakiy
Kitillikuna:
Rakhuurqu
Buliwyapi urqukuna:
Pharuy
Pharuy wat'akuna nisqaqa Atlantiku mama quchapi huk wat'akunam, Dansuyuman kapuq.
Phawchi qucha
thumb|right|250px|Saywitu Phawchi qucha (kastilla qillqaypi: Laguna Phauchi) nisqaqa Buliwya suyu, Apulupampa wallapi, huk qucham, Chuqiyapu suyupi, Franz Tamayo pruwinsyapi, Pilichuku munisipyupi, Jach'a Waracha rit'i urqu ñiqpi.
Gustavo Bueno
Gustavo Bueno Wunder sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi  -  ) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan:   Bueno; Maman: [[Rosa Wunder] Warmi:
Pansa wat'a
Pansa wat'aqa (kastilla simipi: Isla de Panza) Puwpu quchapi, Buliwya suyupi, huk taram.
Qallpa
Qallpa icha Samana allpa ( hamasha chakra ninkupas) nisqaqa mit'alla mana llamk'apusqachu chakram, allpapi kawsachikuy imayayninkuna mawk'ayasqaña kaptinmi. Sallqa yurakunam huk pachata wiñachun allin puquna allpa kakunanpaq.
586
586 wataqa Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
587
587 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Pablo Picasso
right|250px| Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso sutiyuq runaqa, icha  Pablo Picasso (* paqarisqa Málaga llaqtapi -  †  wañusqa Mougins llaqtapi), huk 🇪🇸 mama llaqtayuq ch'iquq (iskultur) wan llimphiq runam qarqan.
Taytan: José Ruiz Blasco; Maman: María Picasso López. Warmikuna: Olga Khokhlova (p. 1918; w. 1955) / Jacqueline Roque (w. 1961) Churinkuna: Paulo Picasso (4 II 1921 - 5 VI 1975) - con Olga Khokhlova; Maya Widmaier-Picasso (5 IX 1935 - ) - con Marie-Thérèse Walter; Claude Picasso (15 V 1947 - ) - con Françoise Gilot wan; Paloma Picasso (19 IV 1949) - con Françoise Gilot.
Yachay wasi: Escuela de Bellas Artes de Barcelona.
Qusmi distritu
Qusmi distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Cosme) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Churkampa pruwinsyapi, Wankawillka suyupi. Uma llaqtanqa La Esmeralda llaqtam.
Wiñay kawsay
Kamasqa, Alan García Umalliq.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Elio Di Rupo
Elio Di Rupo ( * paqarisqa Morlanwelz llaqtapi - ), huk 🇧🇪 mama llaqtayuq Chaqllisinchi yachaq, pulitiku wan Uma kamayuq.
2011 watamanta 2014 watakama ñawpaq kuti Bilhikapa Uma kamayuqnin karqan.
Taytan: ; Maman:. Ñawpaq warmi:. Churinkuna:
Yachaywasi:
Attaque 77
Attaque 77 nisqaqa huk Arhintina llaqtayuq, hardcore punk, rock alternativo & punk rock nisqa kusituymi (1987-).
Killapampa
Killapampa (kastilla simipi: Quillabamba) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Qusqu suyupi, huk llaqtam, Killapampa pruwinsyap uma llaqtanmi.
Dallas
Dallas nisqa llaqtaqa, Texas suyup, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk hatun llaqtam. Dallas llaqtapiqa 1 254 236 runakuna (2005) tiyachkan.
El Porvenir distritu (Truhillu)
El Porvenir distritu (kastilla simipi: Distrito de El Porvenir) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Qispi kay suyupi, Truhillu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa El Porvenir llaqtam.
Bolívar
Bolívar nisqaqa kaykunatam niyta munan:
Ascensión distritu
Ascensión distritu (kastilla simipi: Distrito de Ascensión) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Wankawillka pruwinsyapi, Wankawillka suyupi. Uma llaqtanqa Ascensión llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Qhanqawi
Qhanqawi (genus Isoetes, familia Isoetaceae) nisqakunaqa huk hiki p'anqa yurakunam, tuktunnaq sirk'ayuq.
Ascensión distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Qhanqawi
Rikch'aqkuna
Kay rikch'anaqa pachak pichqa chunkachá rikch'aqniyuq, ahinataq:
588
588 wataqa Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Carlos Santana
Carlos Augusto Santana Alves sutiyuq runaqa (* paqarisqa Autlán de Navarro llaqtapi -  ) huk 🇲🇽 mama llaqtayuq Hard Rock takiqsi karqan, takichaq wan kitara waqachiqmi qarqan. .
Taytan: Santana; Maman: Alves.
Vincent van Gogh
Vincent van Gogh sutiyuq runaqa ( *  paqarisqa Zundert  llaqtapi, Urasuyupi - †  wañusqa Auvers-sur-Oise llaqtapi) huk Urasuyu mama llaqtayuq llimphiq runam karqan. thumb|right|Vincent
Tayta: Theodorus van Gogh, Mama: Anna Cornelia Carbentus.
Mark Rutte
thumb|right|300px|Mark Rutte pulitiku Mark Rutte (* paqarisqa Den Haag llaqtapi -  ). Urasuyup mama llaqtap pulitiku qarqan.
2010 watamanta Urasuyupa uma kamayuqninmi kachkan.
Secretario de Estado de Educación, Cultura y Ciencia ( - ).
Inkamach'ay (Chuqichaka)
Inkamach'ay nisqaqa Buliwyapi, huk mach'aymi Chuqichaka suyupi, Oropeza pruwinsyapi, Chuqichaka munisipyupi, Chaunaca kantunpi, Chatakila mayu ñiqpi. Chuqichaka llaqta nisqamantaqa 32 km karum, Chatakila llaqta nisqamantaqa 14 km karum.
Pumamach'ayqa Inkamach'ay ñiqpi kan.
Mahathir bin Mohamad
Mahathir Mohamad  (* 20 Qhulla raymi killa 1925 paqarisqa Alo Star (Kedah) llaqtapi - ). Malasya pulitiku wan Uma kamayuq.
1981 watamanta 2003 ñawpaq kuti Malasyapa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Mohamad Iskandar; Mama:  Wan Tampawan
Ñawpaq warmi: Siti Hasmah
Wawakuna: 5
Yachaywasi: Sultan Abdul Hamid College
Supachuy munisipyu
Supachuy munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Sopachuy) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, Tumina pruwinsyapi, Chuqichaka suyupi. Uma llaqtanqa Supachuy llaqtam (1.478 llaqtayuq, 2001 watapi).
Kantunkuna
Huk kantun: Supachuy kantun.
Runakuna
Munisipyupiqa astawan Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Supachuy munisipyupiqa qhichwa, kastilla simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
589
589 wataqa Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Jan Peter Balkenende
thumb|right|300px|Jan Peter Balkenende wan George W. Busch Jan Peter Balkenende Jan Pieter Balkenende sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Biezelinge llaqtapi -  ). Urasuyup mama llaqtap wiñay kawsayuq, taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
2002 watamanta 2010 watakama Urasuyupa uma kamayuqninmi kachkan.
Tayta: Jan Pieter Balkenende, Mama: Thona Johanna Sandee. Warmi: Bianca Hoogendijk (1996–) Churinkuna: Amelie.
Yachay wasi: "Christian Lyceum Zeeland" (Goes llaqta).
Noel Nicola
Noel Nicola Reyes, sutiyuq runaqa (*  paqarisqa La Habana llaqtapi -   wañusqa La Habana llaqtapi ) huk   Kuba mama llaqtapas Musuq Trova takiqsi karqan, runaqa Kuba mama llaqtayuq takiqmi, taki qillqaq, kitara waqachiq, simi kastilla karqan, takichaqpas qarqan.
Tayta: Isaac Nicola, Mama: Eva del Carmen Reyes Sterlich.
Sipulturas kantun
Sipulturas kantun nisqaqa (kastilla simipi: Cantón Sepulturas) Buliwya suyupi huk kantunmi, Uru Uru suyupi, Uru Uru pruwinsyapi, Surakachi munisipyupi. Uma llaqtanqa Sipulturas llaqtam.
Purun
Purun nisqaqa mana chakra kaq allpam, sallqalla kaq, icha manaña llamk'apusqachu chakram, alli-allillamanta sallqayaq.
Umawa suyupi piyata icha ruphachina chakra llamk'ay nisqapiqa manaña llamk'apusqa chakrakunatam, chaqusqamanta (ruphachisqamanta) iskaymanta aswan watamantam. Ruphachisqa chakrap allpanpi chakra yurakunaqa huk, iskay watallam wiñam, chaymantataq allpapi kawsachikuy imayayninkuna mawk'ayasqañam. Llullu purun nisqapiqa - chaqusqamanta 2-6 watayuq - wiñakuqña mallkikunamanta wayukunatam, hampikunatapas pallanku. Ruk'u purun nisqapitaq - chaqusqamanta 6-20 watayuq - hatun sach'akunañam wiñam. Allillamanta yaqa sallqa sach'a-sach'a hinamanmi wiñakun.
590
590 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Radio
Radio nisqaqa kaykunata niyta munan:
Villa Virgen distritu
Villa Virgen distritu (kastilla simipi: Distrito de Villa Virgen) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Qusqu suyupi, Killapampa pruwinsyapi.
Wiñay kawsay
Kamasqa pi, Ollanta Humala Umalliqmi.
Runakuna
Villa Virgen distrupiqa Piru runakunam tiyanku.
Kañapa urqu
Kañapa urqu (kastilla simipi: Cerro Cañapa) nisqaqa Antikunapi, Buliwya suyupi, huk urqum, Buliwyap Kunti Wallanpi, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Qimis munisipyupi, Pilquya kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.882 mitrum aswan hanaq. thumb|left|180px|Kañapa urqukuna [[Asnaq qucha (Chinchay Lipis)|Asnaq quchamanta rikusqa (qulla-antimanta)]]
Mallki-mallki
thumb|200px|[[Nihunpi mallki-mallki.]] thumb|[[Sirisa mallki-mallki, Erie quchap patanpi, Kanadapi.]] Mallki-mallki nisqaqa mallkisapa muyam, wayukunata puquchinapaq.
591
591 wataqa Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Arajuno
Arajuno (kastilla simipi: Arajuno) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Pastasa markapi, huk llaqtam, Arajuno kitip uma llaqtanmi.
Siluli ch'in pacha
Siluli ch'in pacha (kastilla simipi: Desierto Siloli) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, P'utuqsi suyupi, huk ch'in pacham.
Ankichina
Liw sutikuna kanku: Karu uyarina utaq karuyarina (Radio difusora), tukachina (transmitor), wayrasimi wasi (radio emisora), anta uyari (radio)
Cujiri wat'a
thumb|left|180px|Cujiri wat'a [[Uyuni kachi quchapi]] Cujiri wat'a icha Challwawat'a (kastilla simipi: Isla del Pescado / Cujiri) nisqaqa Uyuni kachi quchapi, Buliwya suyupi, huk wat'am, P'utuqsi suyupi, Daniel Campos pruwinsyapi, Tawa munisipyupi, Qaqina kantunpi.
Tulkan kiti
Tulkan kiti (kastilla simipi: Tulcán) nisqaqa Ikwadur mamallaqtapi, Karchi markapi huk kitim. Uma llaqtanqa Tulkan llaqtam.
Chukatamani distritu
Chukatamani distritu icha Héroes Albarracín distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Chucatamani / Distrito de Héroes Albarracín) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Taqna suyupi, Tarata pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Chukatamani llaqtam.
Wiñay kawsay
Chukatamani distritu watamanta.
Runakuna
559 runakuna (303 qhari, 256 warmi
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
K'iti
K'iti nisqaqa imappas muyuyninmi. Ikwadur mama llaqtapiqa kichwapi kiti nisqaqa kantun (kastilla simipi: cantón) niyta munanmi. Piruwpi Puliwiyapipas Qhichwa pulitiku simi ñawpaqman lluqsiptinqa, chay simiqa Thistiritu (distrito) ichach pruwinsiya (provincia) niyta munanqachá.
Tukumi chuntukuna
Tukumi (kastilla simipi: Túcume) nisqakunaqa Piruw mama llaqtapi huk chuntukunam (wak'akuna), Lampalliqi suyupi, Lampalliqi pruwinsyapi, Tukumi distritupi, Tukumi ñiqpi.
Mateo Ricci
thumb|right|300px|Mateo Ricci
Mateo Ricci S.J sutiyuq runaqa (*   paqarisqa Macerata llaqtapi - †  wañusqa Pekin llaqtapi) huk  🇮🇹 kathuliku taytakura karqan.
Franco Zeffirelli
right|thumb|260px| Franco Zeffirelli (1923-2019) Gian Franco Corsi Zeffirelli  sutiyuq runaqa, icha Franco Zeffirelli ( paqarisqa Firenze llaqtapi - wañusqa Roma llaqtapi) huk 🇮🇹 mama llaqtayuq kuyu walltay pusaq runam.
Taytan: Ottorino Corsi, Maman: Alaide Garosi Cipriani.
Alma mater: Firenze Yachay Suntur.
Florencia de Mora distritu
Florencia de Mora distritu (kastilla simipi: Distrito de Florencia de Mora) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Qispi kay suyupi, Truhillu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Florencia de Mora llaqtam.
Fructuoso Rivera
José Fructuoso Rivera y Toscana sutiyuq runaqa (* paqarisqa Durazno llaqtapi - †  wañusqa Melo llaqtapi) huk Uruwayianu awqaq pusaqmi, kawpaqpas karqan.
Tayta:
Mama:
Warmi:
Chawarpampa kiti
Chawarpampa kiti (kastilla simipi: Cantón Chaguarpamba) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Loja markapi huk kitim. Uma llaqtanqa Chawarpampa llaqtam.
Pulitika Rakiy
Pichqa kitillinmi kan:
Houston
Houston nisqa llaqtaqa, Texas suyup, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk hatun llaqtam. Houston llaqtapiqa 2 242 193 runakuna (2007) tiyachkan.
593
593 wataqa Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
592
592 wataqa Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Pukachaqlla
Pukachaqlla icha pichana (Brachyotum ledifolium) nisqaqa Ikwadur mamallaqtapi kawsaq yuram.
Yakuri mama llaqta parki
Yakuri mama llaqta parki (kastilla simipi: Parque Nacional Yacurí) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk mama llaqta parkim, Loja markapi, Espíndola kiti, Zamora Chinchipi markapipas, Chinchipi kitipi, Palanta kitipi.
Kinwa distritu
Kinwa distritu (kastilla simipi:  Distrito de Quinua) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ayakuchu suyupi, Wamanqa pruwinsyapi, huk distritum. Uma llaqtanqa Kinwa llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Chachakumani (Uru Uru)
Chachakumani (Chachacomani) nisqaqa Antikunapi, Buliwya mama llaqtapi huk urqum, Uru Uru suyupi, Sajama pruwinsyapi, Turqu munisipyupi, Chachakumani kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta +4.200 mitrum aswan hanaq.