cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yoruba simi
Yoruba simi (Èdèe yorùbá) nisqaqa Kunti Aphrikapi huk rimaymi, Niqirya, Binin, Tugu mama llaqtakunapi. Iskay chunka pusaqniyuq hunuchá rimaqniyuq kachkan.
San Antonio distritu (Kañiti)
San Antonio distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de San Antonio) Piruw mama llaqtapi distritum, Lima suyupi, Kañiti pruwinsyapi. Uma llaqtanqa San Antonio llaqtam.
Bing Crosby
Makanema
1966: Stagecoach (Towards the Great Horizons, Stagecoach), Dr. Jeremiah Boone.
Igbo simi
Igbo simi (asụsụ Ndi Igbo) nisqaqa Kunti Aphrikapi huk rimaymi, Niqirya, Ikwaturyal Khiniya mama llaqtakunapi. Iskay chunka hunuchá rimaqniyuq kachkan.
San Antonio distritu (Kañiti)
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
Bing Crosby
Makanema
1964: Bing Crosby Show, Bing Collins (mndandanda waku kanema).
Kobe Bryant
thumb|Kobe Bryant
Bing Crosby
Makanema
1964: Robin ndi 7 Hoods (Achifwamba anayi aku Chicago), Allen A. Dale.
Kobe Bryant
Kobe Bean Bryant (* paqarisqa Philadelphia llaqtapi -   wañusqa Calabasas llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq isanka rump'u.
Bing Crosby
Makanema
1963: Bob Hope Amapereka The Chrysler Theatre: "The House Next Door" (mndandanda wa kanema).
Kobe Bryant
Tayta: Joe Bryant, Mama: Pamela Cox Bryant.
Bing Crosby
Makanema
1962: Njira Yopita Ku Hong Kong (Awiriwa Awiri Akukazinga, Awiri Fresco ku Orbit), Harry Turner.
Kunturkanki
Kunturkanki nisqaqa kaykunatam niyta munan:
Shaquille O'Neal
Ñawpa warmi:  Shaunie Nelson Churinkuna (4): Shareef, Amirah, Shaqir wan Me'ara.
San Antonio distritu (Kañiti)
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Pablo Antonio Cuadra
Pablo Antonio Cuadra Cardenal sutiyuq runaqa (* paqarisqa Managua llaqtapi -  wañusqa Managua llaqtapi), huk 🇳🇮  mama llaqtayuq  qillqaqpas runam, kastilla simipi qillqaqmi.
Yoruba simi
Kay simita rimajkunataj runasta llakipi urmanku.
San Antonio distritu (Kañiti)
Simikuna
Pukyu:
Bing Crosby
Makanema
1961: The DuPont Show of the Week: "Wosangalala ndi Blues", wolemba (wapa kanema wawayilesi).
Kobe Bryant
Ñawpa warmi: Vanessa Laine Churinkuna: Natalia Diamante wan  Gianna Maria-Onore Bryant.
Bing Crosby
Makanema
1960: Nthawi Yachikulu, Harvey Howard.
1959: Nenani Limodzi kwa ine, Abambo Conroy.
Kiru q'aytu
paña|rikchacha| Kirukuna chawpipi kirumanta p'ukulluta urqunapaq kiru q'aytuwan qawachinapaq rikch'a Kiru q'aytu nisqaqa kirupura pichaypi llamk'achisqa llañu filamentos nisqamanta waska, kirukuna chawpimanta icha kiru cepillo sasachakusqan icha mana chayayta atiq kitikunamanta mikhunata, kiru placatapas hurqunapaq. Sapa kuti simi pichaypi llamk'achiyninqa simi qhali kananpaqmi ruwasqa kachkan.
Bing Crosby
Makanema
1958: A Christophers: "Gogoda Pakhomo Lililonse" (mndandanda wapa kanema).
Indio
Indio nisqaqa kastilla simipi kaykunatam niyta munan:
Pachacútec llaqta
Pachacútec llaqtaqa; (kastilla simipi: Ciudad Pachacútec ) huk rakiymi Ventanilla distritupi, Qallaw suyupi, Qallaw Pruwinsyapi. Piruw mama llaqtapi.
Bing Crosby
Makanema
1958: Nthano ya Kugona Hollow, wofotokoza.
Kobe Bryant
1996 watamanta Los Angeles Lakers NBA.
Pablo Antonio Cuadra
Hatun Taytaː Vicente Cuadra Tayta: Carlos Cuadra Pasos (1879-1964); Mama: Mercedes Cardenal Arguello. Warmi: Adilia Bendaña Ramírez Churinkuna: ?
Bing Crosby
Makanema
1957: Man on Fire (Moyo wazunzidwa ndi Moyo), Earl Carleton.
1956: High Society, C.K. Dexter-Haven.
1956: Chilichonse Chapita, Bill Benson.
1956: Ford Star Jubilee: "High Tor", Van Van Dorn (mndandanda wapa kanema).
1956: Zowonetsa ku Ulcer Gulch, munthu wotchuka.
1954 Mtsikana Wadziko (Zowawa za moyo, Iye amene anabwerera chifukwa cha chikondi chake), Frank Elgin.
1954: Khrisimasi Yoyera, Bob Wallace.
Chikitus runa
Chikitus (kastilla simipi: Chiquitano icha Chiquito) nisqaqa lliw chikitanu simita rimaq runakunam, Uralan Awya Yalapi, Amarumayu sach'a-sach'a suyupi, Buliwyapi, Santa Krus suyupi tiyaq.
Jesús Lara
Jesús Lara Lara sutiyuqqa ( paqarisqa Muela llaqtapi (kunan Villa Rivero nisqa), Punata pruwinsyapi, Quchapampa suyupi, Buliwyapi, wañusqa Quchapampa llaqtapi, Buliwyapi) huk Buliwya mama llaqtayuq qillqaqmi karqan.
Mikhail Botvinnik
240px|thumb|Mikhail Botvinnik (1911-1995) Mikhail Moiseyevich Botvínnik   (rusu simi: Михаи́л Моисе́евич Ботви́нник) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Repino llaqtapi -  wañusqa Moskwa llaqtapi), huk 🇷🇺 mama llaqtayuq qhapaq chunkana pukllaqmi karqan. Achka kutiqa kay pachap kampiyunninmi karqan (1969 - 1962).
Pablo Antonio Cuadra
Alma mater:.
Jesús Lara
Harawikunata, kawsay rikch'akunata wallparqa. Qhichwa simimanta kastilla simiman huk qillqakunatam t'ikrarqan.
Lampa pruwinsya
thumb|right|290px|Lampa llaqta, [[Lampa mayu, Pukaqucha]] Lampa pruwinsya (aymara simipi: Lampa jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Lampa) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Punu suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Lampa llaqtam.
Chikitus runa
Rimay
Huk rimakuna (qhichwa simi - chikitanu simi):
Bing Crosby
Makanema
1953: Mnyamata Wam'ng'ono Wotayika, Bill Wainwright.
Lampa pruwinsya
Wiñay kawsay
Kamasqa.
Bing Crosby
Makanema
1953: Scared Stiff (Cholowa chamantha), mafupa (comeo).
Leeds
Leeds nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
Jesús Lara
Qillqasqankuna
Obras inéditas:
Wawsakuy
thumb|Wawsakuchkaq qhari. thumb|left|Wawsakuchkaq warmi: Masturbation, [[Gustav Klimt-pa llimphisqan 1913 watapi.]]
Angus Young
Angus McKinnon Young sutiyuq runaqa ( paqarisqa Glasgow llaqtapi - ) huk 🇦🇺 mama llaqtayuq takiq qarqan.
Taytanː William Young, Mamanː Margaret Young.
3 kñ
3 Kristup ñawpan wataqa (3 kñ) Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Lampa pruwinsya
Pulitika rakiy
Chunka distritunmi kan.
2 kñ
2 Kristup ñawpan wataqa (2 kñ) Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Lampa pruwinsya
Simikuna
Pruwinsyapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Wawsakuy
Wawsakuy (Latin simipi: masturbatio) nisqawanqa qhari icha warmi mana yananwan yuqunakuspa ullunta, rakha k'akaranta hawispa yuqunayayninta kikillanmi samikuspa kusiyta aypanmi.
Lampa pruwinsya
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu:
Santa Rosa distritu (Rodríguez de Mendoza)
Santa Rosa distritu (kastilla simipi: Distrito de Santa Rosa) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Amarumayu suyupi, Rodríguez de Mendoza pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Santa Rosa Wayapampa llaqtam.
Bing Crosby
Makanema
1952: Road to Bali, George Cochran.
Santa Rosa distritu (Rodríguez de Mendoza)
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Yuquypi aypay
thumb||[[Qhari yuquypi aypaspa yumata hich'anmi.]] Yuquypi aypay (Latin simipi: orgasmus, grigu simimanta: οργασμός) nisqaqa yuquypi lliwmanta aswan kusiymi, aswan q'uñikuymi. Chay kusikuyta yuqunakuywan icha wawsakuywanpas aypanmi. Qhari yuquypi aypaywanqa k'aspiyasqa ullunmanta yumanta hich'anmi.
Santa Rosa distritu (Rodríguez de Mendoza)
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Dino Merlin
Edin Dervišhalidović sutiyuq runaqa, icha Dino Merlin (*  paqarisqa Sarajevo llaqtapi  -  ) huk 🇧🇦 mama llaqtayuq takiqmi, taki qillqaqkuna  takichaqmi karqan.
Bing Crosby
Makanema
1952: Kungoti Inu ', a Jordan Blake.
1952: Mwana wa Paleface (Mwana wa Carapalida, Mwana wa nkhope ya Pale), woyendetsa galimoto (comeo).
Georges Duby
thumb|right|260px| Georges Duby (1919-1996) Georges Duby sutiyuq runaqa (* paqarisqa Paris llaqtapi - †  wañusqa Le Tholonet llaqtapi) huk 🇫🇷 mama llaqtayuq  wiñay kawsay yachaq runam qarqan. Taytan: Duby; Maman:. Warmiː Andrée Duby.
Bing Crosby
Makanema
1952: chiwonetsero chachikulu kwambiri Padziko Lapansi, owonera (comeo).
Georges Duby
Yachaywasi:. Alma mater: Lyun Yachay Sunturnin.
Norberto Alonso
Norberto Osvaldo Alonso (* paqarisqa Vicente López llaqtapi, Arhintina mama llaqtapi -  ) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Fula simi
Fula simi icha Fulfulde simi (Pulaar, Pular) nisqaqa Kunti Aphrikapi huk rimaymi. Chunka suqtayuq hunuchá rimaqniyuq kachkan.
Bing Crosby
Makanema
1951: Apa Kubwera Mkwati, Peter 'Pete' Garvey.
1950: Mr. Music, Paul Merrick.
1950: Akukwera Pamtunda (Mwambiri Akufuna), Dan Brooks.
1949: Nthano ya Sleepy Hollow ndi Lord Toad, wofotokoza
Concepción (Parawayi) suyu
thumb|300px|Concepción suyu saywitu (Parawayi) Concepción suyu (kastilla simipi: Departamento de Concepción), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Concepciónmi.
Mecklenburg-Vorpommern
Mecklenburg-Vorpommern nisqaqa huk suyum (Land/ Bundesland) Alimanya mama llaqtapi.
Concepción (Parawayi) suyu
8 705 km²
Mecklenburg-Vorpommern
Uma llaqtanqa Schwerin llaqtam.
Concepción (Parawayi) suyu
Wiñay kawsay
Kamasqa
Mecklenburg-Vorpommern
Distritukuna
thumb|left|150px|Distritukuna (Mecklenburg-Vorpommern) <li> 20px Nordvorpommern <li> 20px Nordwestmecklenburg <li> 20px Ostvorpommern <li> 20px Parchim <li> 20px Rügen <li> 20px Uecker-Randow </ol>
Concepción (Parawayi) suyu
Runakuna
239 050 runakuna
Distritukuna
9 distritukuna:
Bing Crosby
Makanema
1949: Pamwamba o 'Morning, Joe Mulqueen.
1948: Emperor Waltz (Virgil Smith).
1947: Road to Rio, Scat Sweeney.
1947: Welcome Stranger (Panjira Zosiyanasiyana), Dr. James 'Jim' Pearson.
Sheffield
Sheffield nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi, huk hatun llaqtam.
Bing Crosby
Makanema
1947: Brunette Wanga Wokondedwa (Wamdima komanso wowopsa), Harry.
1946: Blue Skies (Blue Sky), Johnny Adams.
1946: Road to Utopia, Duke Johnson / Junior Hooton.
Yaku yachay
rikchacha|400x400px| Iskusya mama [[Yaku hapina|llaqtap yakunpa hawanpi para. Yakupa uraymunan muyu nisqaman, chayninta, lluqsiynintapas hamut'ayqa yaku yachaypiqa ancha allinmi.]] Yaku yachay icha Hunu yachay nisqaqa tiksimuyupi, wak tiksimuyuhinakunapipas yakupa kuyuyninmanta, rakikuyninmanta, kamachiyninmanta yachaysapa yachaymi, yakupa muyuynin, yakupa kaqninkuna, yaku lluqsiy urayamunan sustentabilidad nisqapas. Yaku yachaypi llamk'aq runataqa yaku yachaq ninchikmi. Yaku yachaqkunaqa hallp'amanta icha pachamamamanta yachay, civil icha pachamamamanta k'illikachay, pachakamasqa tiksimuyuqillqay nisqamanta yachaq yachaqkunam. Imaymana yachana ñan khuskiq nisqawan, paqchi icha allwiya hamut'aykuna nisqawan ima, willakuy nisqakunata huñunku, t’aqwirinku ima, yakuwan tupaq sasachakuykunata allichaypi yanapanankupaq, pachamama waqaychay, pachamamapi sasachakuykuna, yaku kamachiy ima.
4 kñ
4 Kristup ñawpan wataqa (4 kñ) Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Asillu distritu
Asillu distritu (kastilla simipi: Distrito de Asillo) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Punu suyupi, Asankaru pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Asillu llaqtam.
Asillu distritu kamasqa wata 2 ñiqin aymuray killapi 1854 watapi.
Runakuna
17 215 runakuna (8 193 qhari, 9 022 warmi)
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Bing Crosby
Makanema
1945: Mabelu a St. Mary's, Bambo Chuck O'Malley.
1944: Apa Come the Waves, a Johnny Cabot.
1944: Mfumukazi ndi Pirate, chibwenzi cha Margaret.
1944: Ndikupita, Abambo Chuck O'Malley.
1943: Dixie (The River Singer), a Daniel Decatur Emmett.
Fernando Silva Espinoza
Fernando Antonio Silva Espinoza sutiyuq runaqa (* paqarisqa Managua llaqtapi -  wañusqa Managua llaqtapi), huk 🇳🇮  mama llaqtayuq hampikamayuq wan qillqaqpas runam, kastilla simipi qillqaqmi.
Bing Crosby
Makanema
1942: Njira yopita ku Morocco, Jeff Peters.
1942: Holiday Inn, Jim Hardy.
1942: Blonde Wanga Wokondedwa, bambo kutsogolo kwa Union Hall (comeo).
1941: Kubadwa kwa Blues, Jeff Lambert.
1941: Road to Zanzibar, Chuck Reardon.
1940: Chingwe ku Mtsinje, Bob Sommers.
1940: Ndikadakhala Ndi Njira Yanga (Ndi nyimbo kwina), Buzz Blackwell.
1939: Wopanga Nyenyezi, Larry Earl.
1939: East Mbali ya Kumwamba, Denny Martin.
1939: Phwando laukwati ku Paris, 'Lucky' Lawton.
1938: Imbani Ochimwa, a Joe Beebe.
1938: Dr. Rhythm, Dr. Bill Remsen.
1937: Pawiri kapena Palibe, 'Lefty' Boylan.
1936: Mtunda pa Range, Jeff Larabee.
1936: Chilichonse Chopita, Billy Crocker.
1935: Awiri a Tonight, Gilbert Gordon.
1935: Mississippi, Tom Grayson.
1934: Nayi Mtima Wanga, J. (Jasper) Paul Jones.
1934: Samandikonda, Paul Lawton.
1934: Echo basi.
1933: Akupita ku Hollywood, Bill 'Billy' Williams.
1933: Chonde, a Howard Jones.
1933: Harmony Yambiri, Eddie Bronson.
1933: College Humor, Prof. Frederick Danvers.
1933: Blue of the Night, a Jack Smith.
1932: The Big Broadcast (Bing Hornsby).
1931: Chimodzi Chimodzi.
1931: Confidence of a Co-Ed, woyimba.
1930: Kufikira Mwezi, Bing.
Kudzudzula
1945 Khrisimasi Yoyera (Khrisimasi ya Merry)
1953 Le Bing: Nyimbo Hits za ku Paris
1953 Ma Chestnuts Ena Opambana
1954 Nyimbo zoyera za Khrisimasi (za Peggy Lee ndi Danny Kaye)
1954 Bing: Nyimbo Yosangalatsa
Chiku Silisya
thumb|right|260px|Chiku Silisya Chiku Silisya  (Chiku simipi: České Slezsko, Aliman simipi: Tschechisch-Schlesien, Kastilla simipi: Silesia checa) nisqaqa Chiksuyu Ripuwlikap huk suyunmi, chinchayninpi. Uma llaqtanqa Ustrawa llaqtam.
Bing Crosby
Kudzudzula
1955 Merry Christmas (kuyambikanso kwa album ya 1945, anasinthidwa White Christmas mu 2000)
Pablo de Madalengoitia
thumb|right|250px|Pablo de Madalengoitia (1919-1999) Pablo de Madalengoitia Aubry sutiyuq runaqa (* paqarisqa Limaq llaqtapi  -  paqarisqa Limaq llaqtapi  -  ) huk { ) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq willay kamayuq, kuyu walltaypi aranway pukllaq wan pulitikumi qarqan.
Bing Crosby
Kudzudzula
1956 High Society (ndi a Frank Sinatra, a Grace Kelly, ndi a Louis Armstrong)
Pablo de Madalengoitia
Taytan: Pablo de Madalengoitia Albrecht; Maman: Natalia Aubry. Warmi: Carmen Ferreyros Pérez de Velazco. Churi: Rafael.
Cornwall
thumb|290px|right|[[West Penwith]] Cornwall (Cornualles simipi: Kernow) nisqaqa Inlatirrapi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk suyum. Uma llaqtanqa Truro llaqtam.
Bing Crosby
Kudzudzula
Nyimbo za 1956 Ndikulakalaka Ndikadakhala Woyamba Komwe Kuzungulira
Cornwall
Pulitika Rakiy
7 distritu
Karu puriy
thumb|220px|[[Men-an-Tol]] thumb|220px|[[Lanyon Quoit]]
Bing Crosby
Kudzudzula
1957 Kulumikizana Ndi Kumenyedwa
Pablo de Madalengoitia
Yachaywasi: Colegio de la Inmaculada (Limaq)
Bing Crosby
Kudzudzula
1957 Khrisimasi Amakonda Motani Khrisimasi
1957 New Tricks (Albums)
1959 Momwe West Inalowera
1959 Lowani Bing ndi Kuyimba Pamodzi
1960 Mr. Bing
1960 Nyimbo za Gang
1961 Tchuthi ku Europe
1962 Pa Mbali Yabwino
Shona simi
Shona simi (chiShona) nisqaqa huk Bantu rimaymi, Simbabwipi, Sambyapipas kawsaq Shona runakunap rimayninmi. Chunka hunuchá rimaqninmi kachkan.
Bing Crosby
Kudzudzula
1962 Ndikukufunirani Krisimasi
1963 Kubwerera ku Islands Islands
1963 Kugunda Kwakukulu Kwadziko
1964 America, Ndikumva Ukuyimba (ndi a Frank Sinatra ndi Fred Waring)
1964 Robin ndi 7 Hoods Soundtrack (ndi Frank Sinatra, Dean Martin, ndi Sammy Davis, Jr.)
1964 Nyimbo 12 za Khrisimasi (ndi Frank Sinatra ndi Fred Waring)
1965 Kuti Travelin 'Kumenyedwa Kwawiri (ndi Rosemary Clooney)
1965 Nyimbo Zomwe Ndimakonda
1968 Kukhalira Wamakono Kwambiri
1968 Nyimbo Zomwe Ndimakonda
1968 Hei Yuda Hei Bing
1972 Bing 'n' Basie (ndi Count Basie)
1975 Memoir Wakumwera
1975 Bingo yakale
1975 Maanja a Nyimbo ndi Dance Dance (ndi Fred Astaire)
1976 Live ku London Palladium
1976 Pa Nthawi yanga Yamoyo
1976 Imamverera Bwino Zabwino
1976 Makumbukidwe Okongola
Nyengo za 1977
Sacramento (California)
Sacramento (inlish simipi) llaqtaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk hatun llaqtam, California suyup uma llaqtanmi. Sacramento llaqtapiqa 620.535 runa (2008) tiyachkan.
Indyu
Indyu, In (musuq latin simipi: Indium) nisqaqa huk q'illay qallawam.
Bohemya
thumb|right|260px|Carsbad, Bohemya Bohemya  (Chiku simipi: Morava, Aliman simipi: Mähren, Kastilla simipi: Bohemia) nisqaqa Chiksuyu Ripuwlikap huk suyunmi, chinchayninpi. Uma llaqtanqa Praha llaqtam.
Xhosa simi
Xhosa simi (isiXhosa) nisqaqa huk Bantu rimaymi, Uralan Afrikapi kawsaq Xhosa runakunap rimayninmi. Uralan Afrikapi tukri simim. Pusaq hunuchá rimaqninmi kachkan.
John Henry Newman
John Henry Newman santu sutiyuq runaqa ( paqarisqa London llaqtapi -  wañusqa Birmingham llaqtapi) huk 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 mamá llaqtayuq Kathuliku Inlisya santu. Uwispu wan 🇬🇧 santu.
Taytan: John Newman, Maman:Jemina Fourdrinier.
Buzz Aldrin
thumb|right|250px|Buzz Aldrin thumb|40px|Gemini 8 thumb|40px|Apollo 11 Edwin Eugene Aldrin, Jr.;  sutiyuq runaqa, icha Buzz Aldrin (* paqarisqa Glen Ridg llaqtapi - ) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq Phawaq awqaq pusaq wan allwiya kamayuq (inhiñiru) runam karqan.
Taytan: Edwin Eugene Aldrin Sr.; Maman: Marion Moon. Warmi:
Yachay wasi: Montclair High School. Alma mater: West Point.
Hawa t'inkikuna
center|thumb|350px|Apollo XI: [[Neil Armstrong, Michael Collin wan Edwin Aldrin.]]
Willie Colón
William Anthony Colón Román  sutiyuq runaqa icha Willie Colón (* paqarisqa New York llaqtapi -  ), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtapas takichaq wan takiqsi karqan.
Tayta:. Mama:. Warmiː Margarita Flores Churinkunaː Anthony Colón wan Grecia Colón.
Elba mayu
Elba mayu (Chiku simi: Labe; aliman simi: Elbe, kastilla simi: río Elba), nisqaqa Iwrupapi huk 1 165 km suni mayum.
Santa Cruz de Flores distritu
Santa Cruz de Flores distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Santa Cruz de Flores) Piruw mama llaqtapi distritum, Lima suyupi , Kañiti pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Santa Cruz de Flores llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
8 kñ
8 Kristup ñawpan wataqa (8 kñ) Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Santa Cruz de Flores distritu
Simikuna
Pukyu:
Michael Collins
Yachay wasi: Saint Albans High School. Alma mater: West Point.
Zulu simi
Zulu simi (isiZulu) nisqaqa huk Bantu rimaymi, Uralan Afrikapi kawsaq Zulu runakunap rimayninmi. Uralan Afrikapi tukri simim. Chunka hunuchá rimaqninmi kachkan.
Christian Ramos
Christian Guillermo Martín Ramos Garagay sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi -  )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Hampiy yachay
paña|rikchacha|250x250px| Q'umir Hampiy yachay Chakana (wakin kuti Bowl of Hygieia nisqawan qatasqa), Iwrupa, Indiyapipas anchata llamk'achisqa hamiyuq wasiqta huqari qillqa icha hawan qillqasqakunapi. Hampiy yachay nisqaqa hampikunata tariy, ruway, wakichiy, quy, qhaway chaymanta qhaway yachaymi, hampikuna mana imamanta manchakuspa, allin, mana qullqipaq llamk'achiyta munaspa. Imaymana yachaymi, qhali kaymanta yachaykunata hampi yachaykunawan, pachamama yachaykunawanpas tinkuchispa. Kay profesional ruwayqa aswan clínicamente orientasqa kachkan imaraykuchus aswan hampikuna kunan ruwasqa kanku kay industrias farmacéuticas kaqwan. Kay churayman hina, farmacia ruwayqa ayllu utaq institucional farmacia hina clasificasqa. Institucional farmaciakuna ayllupi unqusqakunata chiqan qhawayta quyqa puñunaman hamuq hampiy yachayhina qhawasqa.
Brian Laudrup
Brian Laudrup sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Wien llaqtapi - ) huk 🇦🇹  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yaya: ; Mama:.
Churinkuna:
Swasi simi
Swasi simi icha Swati simi (siSwati) nisqaqa huk Bantu rimaymi, Uralan Afrikapi Swasisuyupipas tukri simim. Hunu qanchis pachak waranqachá rimaqninmi kachkan.
Tiksimuyu yachay
World geologic provinces.jpg)
Corteza oceánica {{legend|#cde|0-20 m}} {{legend|#abc|20-65 m}} {{legend|#89a|>65 m}} Zona geológica {{legend|#f96|Escudo}} {{legend|#f9c|Plataforma}} {{legend|#9fc|Tepētl}} {{legend|#9cf|Cuenca}} {{legend|#969|Zona ígnea}} {{legend|#ff9|Corteza extendida}} {{legend|#abc|Minerales}}]] !Allinchay kay p'anqata
Tiksimuyu yachay nisqaqa purun hamut'ay yachaypa huk yachana ch'apra icha k'allmami, Tiksimuyumanta huk chask'akunamantapas llakisqa, qaqakunamantam, pachap risqanman hina tikrakusqanmanta. Kunan tiksimuyu yachayqa tukuy huk Hallp'a hamut'aykunata anchatam tupan, yaku yachay nisqapas. Tiksimuyu sistima hamut'aywan tiksumuyuhina yachaywan hukllachasqam.
Q'itayay
thumb|Q'ita warmi, [[q'ita wasipi.]] thumb|Q'ita wasipi, [[Henri de Toulouse-Lautrec-pa llimphisqan.]] Q'itayay icha Warichayay nisqawan warmi (icha qharipas) yuqunakuytam huk runakunaman qhatuykun. Chay q'itayaqtaqa q'ita icha waricha ninchikmi.
Ña ancha ñawpa pachamantam warmikuna q'itayanmi, wakinpi kawsayninta mana tarispa. Chaytaqa kallipi suyaspa kikinpa wasinpi icha q'ita wasipi ruranku. Q'itayachiq runakunataq huk warmikunata munay mana munaymi q'itayachinmi. Maqanakuypitaq achka awqaqkuna kaspa qullqipaq yuqunata mañakuptinmi achka warmikuna q'itayanmi.
Antiukiya (Piruw)
Antiukiya (kastilla simipi: Antioquía) nisqaqa Piruwpi huk llaqtam, Lima suyupi, Waruchiri pruwinsyapi, Antiukiya distritup uma llaqtanmi.
9 kñ
9 Kristup ñawpan wataqa (9 kñ) Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
11 kñ
11 Kristup ñawpan wataqa (11 kñ) Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Ayllu runa
Awya Yalapi indihina runakunataqa ispañulkuna indio ("Indya mama llaqtayuq runa") nirqankus, Indyapi kachkayta iñirqaspansi. Kunan pachaqa manañam chayta munankuchu, chayraykum indihina ninkum.
Tutura distritu
Tutura distritu (kastilla simipi: Distrito de Totora) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Amarumayu suyupi, Rodríguez de Mendoza pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Tutura llaqtam.
Ayllu runa
Manan runa simipi, kunan niyanchu indihina, aswan niyan pachan runa, manaqa patsan runa; mayqan simi taqepas manam 'indihina' simita huyñunchu.
Tutura distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Kiko Ledgard
thumb|right|250px|Kiko Ledgard (1918-1999) Enrique Rodolfo Ledgard Jiménez sutiyuq runaqa, icha Kiko Ledgard (*  paqarisqa Limaq llaqtapi  -  paqarisqa Madrid llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq willay kamayuq, kuyu walltaypi aranway pukllaq wan pulitikumi qarqan.
Taytan: Carlos Ledgard Neuhaus; Maman: María Jiménez Correa. Warmi: Ana Teresa Marrou Freundt (1947-1995). Churi: (11).
Zúñiga distritu
Zúñiga distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Zúñiga) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Kañiti pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Zúñiga llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Urin Bohemya suyu
Urin Bohemya  suyu (Chiku simipi: Jihočeský kraj, Aliman simipi:  Südböhmische Region, Kastilla simipi: Bohemia Meridional) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa České Budějovice llaqtam.
Zúñiga distritu
Simikuna
Pukyu:
Bristol
Bristol nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
Oviedo
Kitillikuna
(parroquiakuna)
Rundi simi
Rundi simi (Kirundi) nisqaqa huk Bantu rimaymi, Rwandapi tukri simim. Pichqa hunuchá rimaqninmi kachkan.
Oviedo
Iñiy
Kathuliku inlisya.
Hawa t'inkikuna
thumb|700px|center|Oviedo panorámico
Intillama kuru mama
Intillama kuru mama icha Siku mama, nisqakunaqa (genus Dichotomius) Awya Yalapi kawsaq akatanqakunam, pachakchá rikch'aqninkuna.
Karlovy Vary suyu
Karlovy Vary suyu (Chiku simipi: Karlovarský kraj, Aliman simipi: Karlovarský Region, Kastilla simipi:  Karlovy Vary) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Karlovy Vary llaqtam.
12 kñ
12 Kristup ñawpan wataqa (12 kñ) Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Chawpi Bohemya suyu
Chawpi Bohemya  suyu (Chiku simipi: Středočeský kraj, Aliman simipi: Mittelböhmische Region, Kastilla simipi: Bohemia Central) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Praha llaqtam.
Manchester
Manchester nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
14 kñ
14 Kristup ñawpan wataqa (14 kñ) Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Plzeň suyu
Plzeň suyu (Chiku simipi: Plzeňský kraj, Aliman simipi: Pilsner Region, Kastilla simipi:  Plzeň) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Plzeň llaqtam.
Rapanuy
Rapanuy (Rapa Nui) icha Paskwa wat'a (Isla de Pascua) nisqaqa huk wat'am Pasiphiku mama quchapi, Chili mama llaqtaman kapuq. 1995 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.
Sancho Gracia
Taytan: Sancho, Maman: Gracia. Warmi: Noela Aguirre Gomensoro. Churikuna: Rodrigo, Félix wan Rodolfo.
Rapanuy
Rapanuy ñiqpiqa manam huk wat'akunachu kachkan. Lliwmanta aswan sispa wat'aqa Pitcairn wat'am, 2.078 km karum, kuntinpi. Chilip chalanmantataq 3.526 km karum.
Ñawpa pacha Rapanuypiqa hatun pulinisya hawaykawsaysi karqan, ancha achka runakunas, iskay chunka waranqamanta aswansi. Ancha hatun wank'akunatam rurarqan, kunanraq rikunallam (Moai, Moai Maea, "rumi wank'a" nisqa). Chay runakuna chaypi kawsay pachata, sach'a-sach'ankunata puchukachirqaptinsi, lliwmanta aswan runakunas wañurqan. Kunan pachaqa manañapunim sach'a-sach'achu, ichataq ichhu-ichhum kachkan. 700px|center|thumb|Rapanuy
Michael Laudrup
Michael Laudrup sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Frederiksberg llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
13 kñ
13 Kristup ñawpan wataqa (13 kñ) Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Michael Laudrup
Churinkuna:
Chichewa simi
Chichewa simi icha Nyanja (Chicheŵa) nisqaqa huk Bantu rimaymi, Malawipi tukri simim. Chunka hunuchá rimaqninmi kachkan.
Jorge Luis Borges
Jorge Francisco Isidoro Luis Borges sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -   wañusqa Genève llaqtapi), Arhintina mama llaqtamanta qillqaqmi yachaqpas karqan.
Miguel de Cervantes Suñay|20px 1979 watapis simi kapchiypi Miguel de Cervantes Suñaytam chaskirqan.
Yaya: Jorge Guillermo Borges (arhintinu); Mama: Leonor Acevedo Suárez (uruwayi).
Waricha
thumb|Q'ita warmi, [[q'ita wasipi.]] Waricha icha Q'ita warmi nisqaqa warichayaq (q'itayaq) warmim. Kañinapaqmi watukuq qharikunaqan yuqunakun.
Jorge Luis Borges
Antologíakuna
thumb|right|180px|Jorge Luis Borges [[1969 - Hôtel des Beaux Arts]]
Hawa t'inkikuna
Obra literaria Pensamiento político
Bob Pettit
thumb|right|300px|Bob Petitt 2013 Robert E. Lee "Bob" Pettit (* paqarisqa Baton Rouge llaqtapi -  ), Hukllachasqa Amirika Suyukunapas isanka rump'u.
Peter Schmeichel
Peter Bolesław Schmeichel sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Gladsaxe llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
15 kñ
15 Kristup ñawpan wataqa (15 kñ) Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
17 kñ
17 Kristup ñawpan wataqa (17 kñ) Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Antonio Machado
Antonio Cipriano José María y Francisco de Santa Ana Machado Ruiz, Antonio Machado, sutiyuq runaqa (* 26 ñiqin anta situwa killapi 1875 paqarisqa Sevilla llaqtapi - 22 ñiqin hatun puquy killapi 1939 Collioure wañusqa llaqta ñiqpi), huk 🇪🇸 mama llaqtap qillqaqmi yachaqpas karqan.
Peter Schmeichel
Yaya: ; Mama:.
Antonio Machado
Tayta: Antonio Machado Álvarez "Demófilo"; Mama: Ana Ruiz
Bob Pettit
Ñawpa warmi:.
Alma mater: Louisiana State (1951–1954)
Leicester
Leicester nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
Ústí nad Labem suyu
Ústí nad Labem suyu (Chiku simipi: Ústecký kraj, Aliman simipi: Aussig Region, Kastilla simipi:  Región de Ústí nad Labem) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Ústí nad Labem llaqtam.
16 kñ
16 Kristup ñawpan wataqa (16 kñ) Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Pardubice suyu
Pardubice suyu (Chiku simipi: Pardubický kraj, Aliman simipi: Pardubitzer Region, Kastilla simipi:  Región de Pardubice) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Pardubice llaqtam.
Q'umir kimsawaqra akatanqa
Q'umir kimsawaqra akatanqa, kichwapi isma kuru mama (aka kurumama) chaylla nisqapas (Oxysternon conspicillatum) nisqaqa huk q'umir akatanqam, Urin Awya Yalapi kawsaq. Urqu suntuqa umanpi kimsa waqrayuqmi, chinataq manam waqrayuqchu. Kay suntuqa akata allpap ancha ukhunmanmi p'ampachan uñankunata mikhuchinanpaq. Amarumayu sach'a-sach'a suyupi kawsaq ruru mikhuq k'usillukunap akantam mikhun, chaywan chay yurakunap murunkunata tarpuspa.
Liberec suyu
Liberec suyu (Chiku simipi: Liberecký kraj, Aliman simipi: Reichenberger Region, Kastilla simipi:  Región de Liberec) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Liberec llaqtam.
Kent
thumb|290px|right|[[Brasted, Kent]] Kent nisqaqa huk suyum Inlispampapi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi. Uma llaqtanqa Maidstone llaqtam.
Sukay
Sukay nisqaqa huk Buliwya mama llaqtayuq kusituymi. Antarata, qinata, charankuta waqachispa runa llaqta takiytam (folklore, tradisyunal nisqa takikunata) ruranku. Lliwmanta aswan riqsisqa takinkunaqa kaymi: Kuntur phawan, Mama Killa, Sikuri, Kunturkunap ankallikuynin.
Kent
Allpa saywachi
thumb|left|190px|[[Cliffs of Dover]]
Pulitika Rakiy
thumb|left|Kent suyupi distritukuna 13 distritu
Yachay tarpuy
thumb|right|290px|[[Rochester katidral]]
Awqallama distritu
Wiñay kawsay
Awqallama llaqtapi (kastilla simipi: Santo Domingo del Real de Aucallama) kamasqa 1551 wata.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Runakuna
15.846 runa.
18 kñ
18 Kristup ñawpan wataqa (18 kñ) Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Hradec Králové suyu
Hradec Králové suyu (Chiku simipi: Královéhradecký kraj, Aliman simipi: Königgrätzer Region, Kastilla simipi:  Región de Hradec Králové) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Hradec Králové llaqtam.
Pedro Gallese
Pedro David Gallese Quiroz sutiyuq runaqa (* paqarisqa Kallaw llaqtapi -  )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Taytanː José Luis Gallese; Mamanː Tatiana Quiroz. Warmiː Claudia Díaz. Churiː (1).
Óscar Valdés
Oscar Eduardo Valdés Dancuart sutiyuq runaqa ( paqarisqa Lima llaqtapi) huk piruwanu awqaq pusaqmi, pulitikupas.
Yanaquchapi, Tintayapi qhuya kamachiqkunatam yanapan, chayrayku Ollanta Humala payta Piruwpa uma kamayuqninman rurarqan, Salomón Lerner Ghitis saqirqaptinmi.
Chunkasuqtayuqmuru k'uslulu
Chunkasuqtayuqmuru k'uslulu (Eriopis connexa) nisqaqa huk k'uslulum, Antikunapim, Urin Awya Yalapi kawsaq. Suntu kurumamaqa qirisanpas ancha achka yura usakunatam mikhun.
Martin Wuttke
thumb|right|250px| Martin Wuttke (1962-) right|250px| Martin Wuttke Silq'uynin Martin Wuttke sutiyuq runaqa (*  watapi paqarisqa Gelsenkirchen llaqtapi -  ), huk 🇩🇪 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi.
Taytan: Wuttke; Maman:. Warmi: Margarita Broich. Churinkunaː (3).
K'umpu apanqura
K'umpu apanqura (Inlish simipi: Kawallu huk'uta apanqura sitikun) Kaykunaqa mama quchapi, salmuyra yakupi sillwichaki nisqakunam Limulidae ayllumanta, Xiphosura nisqa kamachiypi sapallan kawsaqmi. Sutiyuq kaptinpas manam chiqap apanqurachu icha qaraqruyyunachu: chelicerate nisqakunam, aswanta pakcha nisqakunawan aylluchasqa, ahinataq mik’umik’ukuna, chuspikuna, sira sira nisqakunawan.
K'umpu apanqurakunaqa aswantaqa kawsanku mana ancha hatun mamaqucha patan yakukunapim, muyuriqninpipas llampu, ritiyuq utaq mituyuq urakunapi. Chaykunaqa aswantaqa tarikunmi intermarea suyu nisqapi ch'iraw mit'a hatun mamaquchakunapi. Chaykunataqa Asiyapi wakin suyukunapi mikhunku, challwaqta wirahina, wanu nisqapi, hamut'ay nisqapipas (aswantaqa Limulus amebocito lisado nisqapi) llamk'achinku. Kay qhipa watakunapiqa, qucha patapi tiyaq wasikuna chinkachisqa, llumpay aymura ima, runap pisiyayninmi rikurirun. Tetrodotoxina nisqaqa huk kump'u apanqura nisqa rikch'aqpi kanman, Carcinoscorpius rotundicauda. rikchacha| K'umpu apanqura Xiphosurapa rumichsqa nisqa yupanqa 440 hunu watamanta aswanmi Ordovicio pachamanta, kunan pacha Limulidae ayllumanta aswan ñawpaq riqsichiqkunaqa yaqa 250 hunu wata ñawpaqta Triásico qallariy pachamantam. Chay hinaqa, kunankama kaq rikch'aykunataqa "kawsaq q'aytukuna" nispam riqsichirqanku. Wakin mulikular khuskiy nisqakunam Xiphosura nisqataqa Arachnida nisqa ukupi churarunku, 2019 watapi mulikular khuskiy nisqawanmi Ricinulei nisqapa ñañan huñun hina churarqaku.
Martin Wuttke
Alma materː.
K'umpu apanqura
Genera nisqa
Bicknell et al. 2021 hinallataq Lamsdell hukkunapas. 2020 watapi
rikchacha| K'umpu apanqura runtukuna
Pukyukuna
<references group="" responsive="0">
Caazapá suyu
thumb|300px|Caazapá suyu saywitu (Parawayi) Caazapá suyu waraní simi ka´avy jahasapá, significa «más allá del bosque (kastilla simipi: Departamento de Caazapá), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Caazapámi.
9 496 km²
Wiñay kawsay
Kamasqa
Runakuna
150 910 runakuna
Distritukuna
11 distritukuna:
Vista Alegre distritu (Rodríguez de Mendoza)
Vista Alegre distritu (kastilla simipi: Distrito de Vista Alegre) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Amarumayu suyupi, Rodríguez de Mendoza pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Vista Alegre llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Allyson Felix
rikchacha|paña|270px|Allyson Felix, 2015
Kalalit simi
Kalalit simi (Kalaallisut) nisqaqa Kalalit Suyupi Inuyt runakunap rimayninmi, inuit k'iti rimaymi. Kalalit Nunatpi tukri simim, pichqa chunka waranqachá rimaqninkuna kachkan.
Allyson Felix
Allyson Felix sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Los Angeles llaqtapi - ), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mamallaqtapas kallpanakuyuq, kaq purinakunapim (200m, 400 m,  4x100m).
Malta simi
Malta simi icha Malti simi (bil-Malti) nisqaqa Maltap rimayninmi. Kimsa waranqamanta aswan rimaqninmi kachkan.
Allyson Felix
Tayta: Paul, Mama: Marlean.
Malta simi
Malta simiqa arabya simimantas yurirqan, italya simiwan ch'aqrukuspa, kriyul simi hina.
Allyson Felix
Yachay wasi: High School.
Apuwasinyuq pukllaykuna 2004 Athina, Apuwasinyuq pukllaykuna 2008 Pikkin, Apuwasinyuq pukllaykuna 2012 London wan Apuwasinyuq pukllaykuna 2016 Rio de Janeiro. rikchacha|paña|270px|Allyson Felix, 2008
20 kñ
20 Kristup ñawpan wataqa (20 kñ) Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Leoncio Prado
Liyunsu Prayu Qutirris (Leoncio Prado Gutiérrez, Kastilla simipi), sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Wanuku llaqtapi, Piruwpi - † 15 ñiqin anta situwa killapi 1883 watapi wañusqa Wamachuku llaqtapi, Piruwpi), 🇵🇪 mama llaqtayuq Wamp'u awqaq suyupi wan pulitiku qarqan.
Urin Murawya suyu
Urin Murawya suyu (Chiku simipi: Jihomoravský kraj, Aliman simipi: Südmährische Region, Kastilla simipi:  Región de Moravia Meridional) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Brno llaqtam.
Leoncio Prado
Taytan: Maryanu Inasyu Prayu (Mariano Ignacio Prado); Maman: Mariya Awilina Qutirris Kurtís (María Avelina Gutiérrez Cortés). Kuwa qispinanpaq yanapakuran ispañakikunata maqar.
Emre Belözoğlu
Emre Belözoğlu sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Istambul llaqtapi - ) huk 🇹🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Asankaru distritu
Asankaru distritu (kastilla simipi: Distrito de Azángaro) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Punu suyupi, Asankaru pruwinsyapi, huk distritumm. Uma llaqtanqa Asankaru llaqtam.
Punu pruwinsya
Punu pruwinsya nisqaqa (aymara simipi: Punu jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Puno) Piruw mama llaqtapi, Punu suyupi, huk pruwinsyam.
Asankaru distritu
Asankaru distritu kamasqa wata 21 ñiqin inti raymi killapi 1825 watapi.
Punu pruwinsya
Wiñay kawsay
Kamasqa.
Asankaru distritu
Runakuna
27 823 runakuna (13 582 qhari, 14 241 warmi)
Punu pruwinsya
Pulitika rakiy
Chunka pichqayuq distritunmi kan.
Runakuna
thumb|right|200px|[[Intika wat'amanta warmikuna]] Punu pruwinsyapiqa Qhichwa runakunam, Uru runakunam tiyanku.
Emre Belözoğlu
Yaya: ; Mama:.
Asankaru distritu
Simikuna
Distritupi aswanta qhichwa simitam rimanku.
Punu pruwinsya
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Asankaru distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Punu pruwinsya
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Asankaru distritu
Simikuna
Pukyu:
22 kñ
22 Kristup ñawpan wataqa (22 kñ) Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Asankaru distritu
Yachachiy
2000 watapiqa Asankarupi hamawt'akuna iskay chunka yachay wasipi irqikunata iskay simipi yachachiranku.
Chawpikawsaq Pacha
Chawpikawsaq pacha icha Misusuyku pacha nisqaqa Tiksimuyup allpa pachap willayninmanta iskay ñiqinmanta qhipa pachakamam, pachamanta pacha yaqa 252 to 66 hunu wata ñawpaqta, Kimsaq'aytu, Hurasiku, Isku unaqkuna ta hap'ispa. Chayqa arkusawriyu suchuqkunap kamachiyninwanmi riqsichikun, Tinusawrukuna hina; achka akwayuq nisqakuna, raki-raki nisqakunapas; ruphay q'uñichiq nisqa pacha; hinallataq Panqiya nisqapa tiktuniku nisqa rakikuyninpas. Chawpikawsaq pacha nisqaqa kimsa pachakunap chawpinmi, sasachakuy kawsay wiñasqanmanta pacha: Ñawpakawsaq, Chawpikawsaq, Musukawsaq.
Punu pruwinsya
Karu puriy
thumb|right|200px|[[Istiwis wat'a, Punu llaqtañiq]] thumb|right|200px|[[Sillustani chullpakuna, Umayu qucha patanpi]]
Liu Xiang
thumb|right|270px| Liu Xiang 刘翔 thumb|right|270px| Liu Xiang Kallpanakuyuq Liu Xiang 刘翔 sutiyuq runaqa (* paqarisqa Shanghai llaqtapi - )  huk 🇨🇳 mama llaqta Kallpanakuyuqmi.
Asankaru distritu
Distritupi paqarisqa
thumbnail|150px|left|Husiy Dumingu Chuqiwanka
Liu Xiang
2004 watapiqa Apuwasinyuq pukllaykunapi Athina llaqtapi chunwayuq Kallpanakuy qharikunawan.
2008 watapiqa Apuwasinyuq pukllaykunapi Pikkin llaqtapi chunwayuq Kallpanakuy qharikunawan.
Logroño
thumb|right|280px|Paseo del Príncipe de Vergara, Logroño 280px|thumb|right|Logroño kathidral right|thumb|280px|Ebro parki (Logroño) right|thumb|280px|Valvanera Pallan Logroño llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam. La Rioja Uma llaqta.
Iñiy
Kathuliku inlisya.
Hawa t'inkikuna
thumb|700px|center|Logroño qathu
José Faustino Sánchez Carrión
thumb|José Faustino Sánchez Carrión (1785 - 1825)
Coventry
Coventry nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
José Faustino Sánchez Carrión
José Faustino Sánchez Carrión Rodríguez sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin hatun puquy killapi 1785 watapi paqarisqa Wamachuku llaqtapi - † 2 ñiqin inti raymi killapi 1825 watapi wañusqa Lima llaqtapi), huk piruwanu ankallis wan pulitiku karqan.
Guo Jingjing
thumb|right|270px| Guo Jingjing 郭晶晶 Guo Jingjing 郭晶晶 sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Baoding llaqtapi - )  huk 🇨🇳 mama llaqta saltu wayt'ayuqmi.
Pukallarapra k'uslulu
Pukallarapra k'uslulu (Cycloneda sanguinea) nisqaqa huk k'uslulum, Antikunapim, Urin Awya Yalapi kawsaq. Suntu kurumamaqa qirisanpas ancha achka yura usakunatam mikhun.
Guo Jingjing
2000 watapiqa Apuwasinyuq pukllaykunapi Sydney llaqtapi chunwayuq Wayt'ay saltu warmikunawan.
2004 watapiqa Apuwasinyuq pukllaykunapi Athina llaqtapi chunwayuq Wayt'ay saltu warmikunawan.
2008 watapiqa Apuwasinyuq pukllaykunapi Pikkin llaqtapi chunwayuq Wayt'ay saltu warmikunawan.
Olomouc suyu
Olomouc suyu (Chiku simipi: Olomoucký kraj, Aliman simipi: Olmützer Region, Kastilla simipi:  Región de Olomouc) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Olomouc llaqtam.
José Faustino Sánchez Carrión
Piruw mama llaqtapi Ispaña kamachiyta 1781 watapi ankallikurqan. Sociedad Académica de Amantes del País.
Tayta: Agustín Sánchez Carrión; Mama: Teresa Rodríguez y Ledesma.
Warmi: María Josefa Antonia Dueñas Wawakuna:
Santiago Antúnez de Mayolo
thumb|right|290px|Santiago Antúnez de Mayolo (1887-1967) Santiago Antúnez de Mayolo Gomero sutiyuq runaqa (* paqarisqa Waqllan distritupi, Piruwpi - † 20 ñiqin ayriway killapi 1967 wañusqa Lima llaqtapi) 🇵🇪 mama llaqtaq allwiya kamayuq, Pachaykamay yachaq, Yupay yachaq, yachaq wan pulitiku qarqan.
Yaya: Antúnez de Mayolo; Mama: Gomero. Warmi: Lucie Rynning. Churinkuna: Santiago Antúnez de Mayolo Rynning.
Yachaywasi: La Libertad (Waras)wan Guadalupe Pallan Mama llaqta Yachaywasi.
Alma_mater: Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin, Grenoble Yachay Sunturnin.
Yoshimar Yotún
Víctor Yoshimar Yotún Flores sutiyuq runaqa (* paqarisqa Kallaw llaqtapi -  )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Taytanː Víctor Yotún ; Mamanː María Julia Flores. Warmiː Alessandra Cordero. Churiː (1).
23 kñ
23 Kristup ñawpan wataqa (23 kñ) Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
25 kñ
25 Kristup ñawpan wataqa (25 kñ) Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
21 kñ
21 Kristup ñawpan wataqa (21 kñ) Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Zlín suyu
Zlín suyu (Chiku simipi: Zlínský kraj, Aliman simipi: Zliner Region, Kastilla simipi:  Región de Zlín) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Zlín llaqtam.
24 kñ
24 Kristup ñawpan wataqa (24 kñ) Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Víktor Onopko
Víktor Savélievich Onopko (Rusu simipi: Виктор Савельевич Онопко ), (*  paqarisqa Luhansk llaqtapi   -  ) huk 🇺🇦 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Tumipampa
Tumipampa (kastilla simipi: Cuenca) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk llaqtam, Asway markap uma llaqtanmi.
Tukuy runakunap qhapaq kaynin
1999 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.
LLaqta kitillikuna
Tumipampa llaqtapiqa kay llaqta kitillikuna tarikunku:
Yao Ming
thumb|right|270px| Yao Ming 姚明 thumb|right|270px| Yao Ming Isanka rump'uq Yao Ming 姚明 sutiyuq runaqa (* paqarisqa Shanghai llaqtapi - )  huk 🇨🇳 mama llaqtayuq Isanka rump'uqmi.
Taytan: Yao Zhiyuan, Maman: Fengdi Fang. Warmi: Ye Li.
2004 watapiqa Apuwasinyuq pukllaykunapi Sydney llaqtapi chunwayuq Isanka rump'uq qharikunawan.
2008 watapiqa Apuwasinyuq pukllaykunapi Pikkin llaqtapi chunwayuq Isanka rump'uq qharikunawan.
27 kñ
27 Kristup ñawpan wataqa (27 kñ) Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Christoph Waltz
Taytan: Johann Waltz; Maman: Elisabeth Urbancic. Warmi: Judith Holste. Churinkunaː (4).
Alma materː.
Rüştü Reçber
Rüştü Reçber sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Antalya llaqtapi - ) huk 🇹🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yaya: ; Mama:.
Churinkuna:
Alfonso Ugarte
Alfonso Ugarte y Vernal, sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin anta situwa killapi 1847 paqarisqa Iquique llaqtapi, Tarapaka suyupi, Piruwpi - † 7 ñiqin inti raymi killapi 1880 wañusqa Arica llaqtapi, Piruwpi), Piruw Awqaq suyupi, pulitikupas.
Tayta: Narciso Ugarte;   Mama: Rosa Vernal.
Kaypipas qhaway
thumb|left|250px|Francisco Bolognesi - "Tengo deberes sagrados que cumplir y los cumpliré hasta quemar el último cartucho"
280px|thumb|right|Ugarte arrojándose del Morro de [[Arica]]
Tonga simi
Tonga simi (lea faka-Tonga) nisqaqa Tongap rimayninmi. Pachak waranqamanta aswan mama rimaqniyuqmi kachkan.
Roberto Gómez Bolaños
thumb|right|290px|El chavo - Cali, Kulumbya Roberto Gómez Bolaños sutiyuq runaqa, icha Chespirito, (* paqarisqa Mishiku llaqtapi, Mishikupi  -  wañusqa Cancún llaqtapi) huk  🇲🇽 aranway pukllaq karqan.
Tayta: Francisco Gómez Linares, chaski runa; Mama: Elsa Bolaños Cacho.
Warmi: Graciela Fernández (1968-separado), Florinda Meza (2004-)
Kingston upon Hull
Kingston upon Hull icha Hull nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
Ali Daei
Ali Daei sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Ardabil llaqtapi - ) huk 🇮🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yaya: ; Mama:.
Churinkuna:
Atavillos Alto distritu
Atavillos Alto distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Atavillos Alto) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Waral pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Pirqa llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Killaqa mayu (Arhintina - Buliwya)
Killaqa mayu (kastilla simipi: Río La Quiaca / Villazón) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk mayum, P'utuqsi suyupi, Villazón llaqtaniq, Arhintina mama llaqtapipas, Jujuy wamanipi.
Murawya-Silisyan suyu
Murawya-Silisyan suyu (Chiku simipi: Moravskoslezský kraj, Aliman simipi: Mährisch-Schlesische Region, Kastilla simipi:  Región de Moravia-Silesia) nisqaqa huk 🇨🇿 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Ustrawa llaqtam.
Amambay suyu
thumb|300px|Amambay suyu saywitu (Parawayi) Amambay suyu (kastilla simipi: Departamento de Amambay), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Pedro Juan Caballeromi.
12 933 km²
Wiñay kawsay
Kamasqa
Runakuna
156 248 runakuna
Distritukuna
4 distritukuna:
29 kñ
29 Kristup ñawpan wataqa (29 kñ) Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
30 kñ
30 Kristup ñawpan wataqa (30 kñ) Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Igor Simutenkov
Igor Vitálievich Simutenkov (Rusu simipi: Игорь Витальевич Симутенков ) sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Moskwa llaqtapi   -  ) huk 🇷🇺 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Qanchist'upsi k'uslulu
Qanchist'upsi k'uslulu (Coccinella septempunctata) nisqaqa huk k'uslulum, Iwrupa, Asya, Chincha Awya Yala allpapachakunapi kawsaq. Suntu kurumamaqa qirisanpas ancha achka yura usakunatam mikhun.
Abraham Valdelomar
Pedro Abraham Valdelomar Pinto sutiyuq runaqa (* paqarisqa Ika llaqtapi, Piruwpi - †  wañusqa Wamanqa llaqtapi, Piruwpi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq qillqaqmi, willay kamayuq, simi yachaqpas qarqan.
El Caballero Carmelo, Los hijos del Sol nisqa kawsay rikch'akunatam qillqarqan.
Taytan: Anfiloquio Valdelomar Fajardo Maman: Carolina Pinto.