cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chiriwanu
Waraniyi simiman kapuq k'iti rimayninqa chiriwanu waraniyi nisqam.
Ch'iyar Juqhu
Ch'iyar Juqhu (aymara simi ch'iyara yana, juqhu t'uru t'uru, "yana t'uru t'uru", kastilla qillqaypi Chearoco, Chearaco, Chiaroco, Chiaraco)  nisqaqa Antikunapi, Qhapaq Wallapi, Buliwya suyupi, juk rit'i urqum, Chuqiyapu suyupi, Antikuna pruwinsyapi, Batallas munisipyupi, Chachakumani kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 6.127 mitrum aswan hanaq.
Tiqri distritu
Tiqri distritu (kastilla simipi: Distrito de Tigre) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Luritu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Intutu llaqtam.
Simba runa
Simba nisqakunaqa Waraniyi runakunaman kapuq indihina runa llaqtam, 7.000-chá runayuq, anti Buliwyapi (Chuqichaka suyupi Pilkumayup chinchanpi) kawsaq.
Waraniyi simiman kapuq k'iti rimayninqa simba waraniyi nisqam.
Luigi Riva
Luigi Riva sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Leggiuno llaqtapi -  ), 🇮🇹 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Pisqu chhulli
thumb|right|220px Pisqu chhulli (kastilla simipi: Gripe aviar) nisqaqa huk unquymi.
Luigi Riva
Tayta:
Fernando Cavenaghi
Fernando Ezequiel Cavenaghi  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Bragado llaqtapi - ) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Taytan: ; Maman:. Warmi: Soledad Gaynor Churinkuna: (1)
29 ñiqin tarpuy killapi
29 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (29.09., 29-IX, 29ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 272 kaq (272ñ - wakllanwatapi 273ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 93 p'unchaw kanayuq.
China wamanpinta
China wamanpinta (Chuquiraga rotundifolia) nisqaqa huk kichkasapa thansam, Antikunapi wiñaq, rikch'aq wamanpintam, chukirawamanmi rikch'akuq, ch'antasqa tuktuyuq rikch'aq aylluman kapuq.
Roberto Rojas
thumb|right|260px| Roberto Rojas Roberto Rojas Tardío sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Francisco Requena
Tayta: Francisco Requena y Molina;   Mama:  María Herrera Cabello.
Warmi: María Luisa Santisteban.
Biyubiyu
thumb|Biyubiyu mayu. Biyubiyu nisqaqa (kastilla simipi: río Biobío, mapudungun simi Biyubiyu "iskaynintin q'aytu", biyu "q'aytu") Chili mama llaqtapi huk mayum, Biyubiyu suyupim. Kastilla Kamachiy pachapi unayta Wirriynatu Piruwpa urin saywansi karqan, Mapuchikuna qispi kayninta chaypacha amachayta ayparqaptinsi.
Ahmad Tejan Kabbah
Alhaji Ahmad Tejan Kabbah (sirbya simipi: Ahmad Tejan Kabbah) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Pendembu llaqtapi -  wañusqa Freetown llaqtapi ) huk 🇸🇱 mama llaqtap musiku yachachiq wan pulitiku karqan.
27 ñiqin tarpuy killapi
27 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (27.09., 27-IX, 27ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 270 kaq (270ñ - wakllanwatapi 271ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 95 p'unchaw kanayuq.
Ahmad Tejan Kabbah
Warmi: Patricia Kabbah / Isata Jabbie Kabbah. Churinkuna (5): Mariama, Abu, Michael, Isata wan Tejan Jr.
Tayu
Tayu (Steatornis caripensis) nisqaqa huk Uralan Awya Yalapi kawsaq pisqum.
Guillermo La Rosa
thumb|right|260px| Guillermo La Rosa Guillermo Claudio La Rosa Laguna sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
30 ñiqin tarpuy killapi
30 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (30.09., 30-IX, 30ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 273 kaq (273ñ - wakllanwatapi 274ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 92 p'unchaw kanayuq.
Juan Cáceres
Juan José Cáceres Palomares sutiyuq runaqa (* paqarisqa Chankay llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Lukisani kantun
Lukisani kantun (kastilla simipi: Cantón Luquisani) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi Chuqiyapu suyupi, Muñecas pruwinsyapi, Chuma munisipyupi. Uma llaqtanqa Lukisani llaqtam (118 llaqtayuq, 2001 watapi).
Mark Twain
thumb|right|120px thumb|230px|1876. The Adventures of Tom Sawyer thumb|right|230px| Yankee in KAC Samuel Langhorne Clemens sutiyuq runaqa, icha Mark Twain (* paqarisqa Florida llaqtapi - †  wañusqa Redding llaqtapi), Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtamanta qillqaqmi karqan.
Llimanta aswan riqsisqa qillqasqanqa Tom Sawyer nisqa kawsay rikch'anmi karqan.
Qillqasqankuna
thumb|Portada del especial de [[navidad de 1899 del New York World, presentando un relato de Mark Twain.]]
Pebas distritu
Pebas distritu (kastilla simipi: Distrito de Pebas) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Mariscal Ramón Castilla pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Pebas llaqtam.
Ramón Castilla distritu
Ramón Castilla distritu (kastilla simipi: Distrito de Ramón Castilla) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Mariscal Ramón Castilla pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Kawalluqucha llaqtam.
Van Halen
thumb|250px|Van Halen, 2008. right|200px|Van Halen logo Van Halen (Mammoth) nisqaqa huk hard rock kusituymi, Pasadena llaqtayuq 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukunapi). 1972 watapim rakinakurqan.
Tamarugal pruwinsya
thumb|right|200px|Saywitu: Tamarugal pruwinsya Tamarugal pruwinsya nisqaqa (kastilla simipi: Provincia del Tamarugal) Chili mama llaqtapi, Tarapaka suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Pozo Almonte llaqtam.
Trompeteros distritu
Trompeteros distritu (kastilla simipi: Distrito de Trompeteros) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Luritu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Trompeteros llaqtam.
Chaqlaya kantun
Chaqlaya kantun (kastilla simipi: Cantón Chajlaya) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi Chuqiyapu suyupi, Muñecas pruwinsyapi, Chuma munisipyupi. Uma llaqtanqa Chaqlaya llaqtam (663 llaqtayuq, 2001 watapi).
Negritos (tusuy)
Negritos (kastilla simipi: Negritos) nisqaqa Buliwyapi huk tusuymi.
Urarinas distritu
Urarinas distritu (kastilla simipi: Distrito de Urarinas) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Luritu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Concordia llaqtam.
Américo Gallego
Américo Rubén Gallego  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Bragado llaqtapi - ) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Taytan: ; Maman:. Warmi: Churinkuna: (?)
Chañaral pruwinsya
thumb|right|200px|Saywitu: Chañaral pruwinsya
Awa runa
Awa icha Kwaiker nisqakunaqa uralan kunti Kulumbyapi 20.000-chá runayuq, chincha Ikwadurpitaq 3.000-chá runayuq runa llaqtam, awapit simita rimaq.
Chañaral pruwinsya
Chañaral pruwinsya nisqaqa (kastilla simipi: Provincia de Chañaral) Chili mama llaqtapi, Atakama suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Chañaral llaqtam.
Piyu XII
Qillqasqankuna
Insiklikakuna:
Qatin
Meminisse Iuvat, plegarias públicas en la novena de la Asunción de María (14 ñiqin anta situwa killa 1958)
Wayk'a
Wayk'a nisqaqa (aymara simim; kastilla simipi: La Huayca) Chili mama llaqtapi huk llaqtam, Tamarugal pruwinsyapi, Tarapaka suyupi.
Huasco pruwinsya
thumb|right|200px|Saywitu: Huasco pruwinsya
Huasco pruwinsya nisqaqa (kastilla simipi: Provincia de Huasco) Chili mama llaqtapi, Atakama suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Vallenar llaqtam.
Chachakuma yura rikch'aq ayllu
Chachakuma yura rikch'aq ayllu (familia Escalloniaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, isqun rikch'anayuq, 130 rikch'aqniyuq, Awya Yalapi, Malasyapi, Riyunyun wat'api, Musuq Silandapipas wiñaq.
San Pablo distritu (Mariscal Ramón Castilla)
San Pablo distritu (kastilla simipi: Distrito de San Pablo) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Mariscal Ramón Castilla pruwinsyapi. Uma llaqtanqa San Pablo de Loreto llaqtam.
Mawlli
Pukyunqa Antikunapim, Mawlli quchapim. Pasiphiku mama quchamanmi rin.
Wawiña
Wawiña nisqaqa (aymara simim; kastilla simipi: Huaviña) Chili mama llaqtapi huk llaqtam, Tamarugal pruwinsyapi, Tarapaka suyupi.
Salvador Salguero
thumb|right|260px| Salvador Salguero Rafael Salvador Salguero González sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
T'iraña
T'iraña nisqaqa (aymara simim; kastilla simipi: La Tirana) Chili mama llaqtapi huk llaqtam, Pozo Almonte kumunapi, Tamarugal pruwinsyapi, Tarapaka suyupi.
Inkas (tusuy)
Inkas nisqaqa Buliwyapi, Uru-Uru karnawalpi, huk tusuymi.
Mawki
thumb|right|200px|Inlisya, Mawki Mawki nisqaqa (aymara simim: huk laya sallqa ruru;  kastilla simipi: Mauque) Chili mama llaqtapi huk llaqtam, Qullchani munisipyupi, Tamarugal pruwinsyapi, Tarapaka suyupi.
Mocha (sut'ichana)
Mocha nisqaqa kaykunatam niyta munan:
José Altafini
José João Altafini, "Mazzola" sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Piracicaba llaqtapi -  ), 🇧🇷 🇮🇹 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta:
Tuyluni kantun
Tuyluni kantun (kastilla simipi: Cantón Tuiluni) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi Chuqiyapu suyupi, Muñecas pruwinsyapi, Chuma munisipyupi. Uma llaqtanqa Tuyluni llaqtam (116 llaqtayuq, 2001 watapi).
Juana Manuela Gorriti
Juana Manuela Gorriti Zuviría sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Horcones llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq willay kamayuq, kastilla simipi qillqaqmi.
Tayta: Hiniral José Ignacio Gorriti; Mama: Feleciana Zuviría.
Yachaywasi:
Emilio San Martín distritu
Emilio San Martín distritu (kastilla simipi: Distrito de Emilio San Martín) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Rikina pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Tamanco llaqtam.
Arwaku simi
Arwaku (ika) simiqa chincha Kulumbyapi Antikunapi 14.300 Arwaku runakunap rimayninmi.
Bribri simi
Bribri (ika) simiqa uralan Kustarikapi kawsaq 6.000-chá Bribri runakunap rimayninmi, 11.000-chá Bribri runapura.
Canberra
right|thumb|230px|Canberra Canberra (inlish simipi) sutiyuq llaqtaqa Awstralyap uma llaqtanmi. 35°18′27″S 149°07′27.9″E
Waka Waka
Waka Waka icha Waka Thoquris nisqaqa Buliwyapi, Piruwpipas, huk tusuymi.
Daniel Bertoni
Ricardo Daniel Bertoni  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Bahía Blanca llaqtapi - ) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Taytan: ; Maman:. Warmi: Churinkuna: (?)
Yuraq quywi
Yuraq quywi icha Sushchi (mapudungun simimanta; Nothofagus betuloides) nisqaqa urin Arhintinapi, urin Chilipi Pataqunya sach'a-sach'akunapi wiñaq sach'am, rikch'aq wallim, chalamanta 1000 mitrukama mama qucha hawamanta aswan hanaq wiñaq, ancha chiri kaq k'itikunapim.
Siklla
Siklla icha Wayra, kastilla simipi Doctorcitos nisqaqa, Buliwyapi Piruwpipas huk tusuymi.
Sydney
right|thumb|230px|Sydney Sydney (kastilla simipi: Sídney) sutiyuq llaqtaqa Awstralyap hatun llaqtanmi. 33°52′10″S 151°12′30″E
Ulimpiku pukllaykuna 2000
Runakuna
4 627 345 runa tiyanku chaypi.
Ricardo Montalbán
250px|thumb|right| Ricardo Montalban (1920-2009) Ricardo Gonzalo Pedro Montalbán y Merino sutiyuq runaqa, icha Ricardo Montalbán (*  paqarisqa Mishiku llaqtapi -  wañusqa Los Angeles llaqtapi) huk 🇲🇽 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi.
Hanan Tapichi distritu
Hanan Tapichi distritu (kastilla simipi: Distrito de Alto Tapiche) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Rikina pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Santa Elena llaqtam.
Ricardo Montalbán
Taytan: Genaro Montalbán; Maman: Ricarda Merino Warmikuna: Georgiana Young (1944-2007)(†) Churinkina: Laura Montalbán (1945), Mark Montalbán (1947), Anita Montalbán (1949) wan Victor Montalbán (1952).
Pilikulakuna
Mihiku
Hukllachasqa Amirika Suyukuna thumb|right|Como Mario Morales - [[Fiesta (1947)|Fiesta (1947).]]
Italya
Yawari distritu
Yawari distritu (kastilla simipi: Distrito de Yavari) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Mariscal Ramón Castilla pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Amelia llaqtam.
Ricardo Montalbán
Pilikulakuna
Piki kuyuq wankilli
José Macia (Pepe)
José Macia, "Pepe" sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Santos llaqtapi -  ), 🇧🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq qarqan.
Tayta:
Giovanni Bosco
Giovanni Melchiorre Bosco Ochienna, (kastilla simipi: San Juan Bosco), Don Bosco sutiyuq runaqa (*   paqarisqa I Becchi (Piamonte) llaqtapi - †  wañusqa Valdocco (Torino) llaqtapi) huk 🇮🇹 mama llaqtayuq kathuliku taytakura, yachachiqmi wan Santu qarqan.
31 ñiqin qhulla puquy killapi Don Buscu raymi p'unchawninmi.
Taytan:  Francisco Luis Bosco (*1780-†1817); Maman: Margarita Occhiena (*1788-†1856).
Qillqasqankuna
right|thumb|200px|Don Bosco scrittoe Torino 1865-68.jpg
Qhupiyapu pruwinsya
thumb|right|200px|Saywitu: Qhupiyapu pruwinsya Qhupiyapu pruwinsya nisqaqa (kastilla simipi: Provincia de Copiapó) Chili mama llaqtapi, Atakama suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Qhupiyapu llaqtam.
Llaqtap sutinqa Copiapó nisqa (Qhupiyapu) aymara simimantam; qhupi: llamp'u (icha llanp'u), yapu: chakra; "Llamp'u chakra" icha "Puquna chakra".
Elvira García y García
Elvira García y García Bert sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Lampalliqi llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk piruw mama llaqtayuq yachachiq, willay kamayuq, kastilla simipi qillqaqmi.
Tayta: Aurelio García y García; Mama: Eulogia Bert.
Yachaywasi: Colegio de Educandas (Truhillu).
Hugo Stiglitz
thumb|right|250px| Hugo Stiglitz Hugo Stiglitz López sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Mishiku llaqtapi - ) huk 🇲🇽 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan: Sigmund Stiglitz; Maman: María de los Ángeles López. H. Warmikuna:. Churinkuna:
Kuyu walltay
Valente Quintero]]'' (2003)
Siryono simi
Siryono simi (Sirionó) nisqaqa 600-chá Siryono runakunap rimayninmi, Buliwyapi Beni suyupi.
Yusof bin Ishak
Yusof bin Ishak, (*jawi simi pi: يوسف بن اسحاق ) sutiyuq runaqa, 12 ñiqin chakra yapuy killapi 1910 watapi paqarisqa Perak llaqtapi - 23 ñiqin ayamarq'a killapi 1970 watapi wañusqa Singapur llaqtapi) huk Singapur mama llaqtap willay kamayuq wsn pulitiku qarqan.
Quyan
Quyan, Pillin icha Walli (mapudungun simimanta; Nothofagus obliqua) nisqaqa Arhintinapi, Chilipi wiñaq sach'am, rikch'aq wallim.
Muchha
thumb|right|230px|Inlisya, Muchha Muchha nisqaqa (aymara simim: "Iray"; kastilla simipi: Mocha) Chili mama llaqtapi huk llaqtacham, Wara munisipyupi, Tamarugal pruwinsyapi, Tarapaka suyupi.
Yusof bin Ishak
Tayta: Mama:
Teresa González de Fanning
Yachaywasi:
Yusof bin Ishak
Ñawpaq warmi: Noor Aishah Churinkuna:
Qillqaqkuna
Kastilla simipi:
Kogui simi
Kogui (Kaggabba) simiqa chincha Kulumbyapi Antikunapi 10.000 Kogui runakunap rimayninmi, yaqa tukuynin manam kastillanutachu rimaq.
Yusof bin Ishak
Qillqaqkuna
Inlish simipi:
Edwin Vásquez
Edwin Vásquez Cam sutiyuq runaqa (* 28 ñiqin anta situwa killapi 1922 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - † 9 ñiqin pawqar waray killapi 1993 watapi wañusqa Lima llaqtapi ) huk piruwanu mama llaqtayuq Maki illapaq runa.
Quri medalla Ulimpiku pukllaykuna 1948 London.
Warmi: Frida Ruesta Churinkuna (7): Edwin, Frida, María del Rosario, Pedro, Luis, Patricia wan Álvaro.
Melbourne
right|thumb|230px|Melbourne Melbourne (kastilla simipi: Melbourne) sutiyuq llaqtaqa Awstralyap hatun llaqtanmi, Victoria suyup uma llaqtanmi.
37°49′14″S 144°57′41″E
Wiñay kawsay
Kamasqa 1835 watapi.
Runakuna
4 246 345 runa tiyanku chaypi.
Pandilla Puneña
Pandilla Puneña (kastilla simipi: Pandilla Puneña) nisqaqa Piruwpi, Punu suyupi, huk tusuymi.
Hatun Ninasuyu
thumb|250px|Ninasuyu saywitu. thumb|250px|Ninasuyu, hawa pachamanta rikusqa. Hatun Ninasuyu wat'a nisqaqa (kastilla simipi: Isla Grande de Tierra del Fuego) Uralan Awya Yalap uralan manyanpi kaq wat'am, Arhintinaman Chilimanpas kapuq, Magallanes k'ikllup allpa pachamanta rakisqan. Ninasuyu nisqa wat'akunamanta aswan hatun watam.
Ninasuyup uralanpiqa Urnu ñawch'iyuq Urnu wat'am, Chiliman kapuq.
Siryono
Siryono (Sirionó) nisqakunaqa Buliwyapi Beni suyupi, huk indihina runa llaqtam, 2.000-chá runayuq, tupi waraniyi rimaykunaman kapuq siryono simita rimaq.
Julio Aparicio
Julio Aparicio sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi - )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Julio César Uribe
thumb|right|260px| Julio César Uribe Julio César Uribe Flores sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Ñiri
Ñiri icha Qitirna (mapudungun simimanta; Nothofagus antarctica) nisqaqa urin Arhintinapi, urin Chilipi Ninasuyupipas wiñaq sach'am, rikch'aq wallim, 10-manta 25-manta mitru sayaq.
Julio César Uribe
Taytanː Máximo Uribe; Maman: Esperanza Flores. Churinkuna: Julio Edson Uribe
Mawe simi
Mawe simi (Mawé) nisqaqa 9.000-chá Mawe runakunap rimayninmi, Brasilpi Pará suyupi.
Zito
José Ely de Miranda sutiyuq runaqa icha Zito (* paqarisqa Roseira llaqtapi - ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Jenaro Herrera distritu
Jenaro Herrera distritu (kastilla simipi: Distrito de Jenaro Herrera) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Rikina pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Jenaro Herrera llaqtam.
Huwan-Adam II
Huwan-Adam II, Awki Liechtensteinmanta (Johannes Adam Ferdinand Alois Josef Maria Marco d'Aviano Pius) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Zürich llaqtapi -  ), huk 🇱🇮 mama llaqtayuq pulitiku wan musikuq.
1989 watamanta ñawpaq kuti Liechtensteinpa Awkinin karqan.
Tayta: Ransisku Husiy II; Mama: Georgina von Wilczek. Warmikuna: Marie Aglaë. Churinkuna: 4 (Alois Awki, Maximilian Awki, Constantin Awki wan Tatjana Ñusta. Yachaywasi:
Brisbane
right|thumb|250px|Brisbane Brisbane (kastilla simipi: Melbourne) sutiyuq llaqtaqa Awstralyap hatun llaqtanmi, Queensland suyup uma llaqtanmi.
27°28′4″S 153°1′40″E
Wiñay kawsay
Kamasqa 1824 watapi.
Linqa
Linqa (mapudungun simimanta; Nothofagus pumilio) nisqaqa urin Arhintinapi, urin Chilipi Ninasuyupipas wiñaq sach'am, rikch'aq wallim.
Brisbane
Runakuna
2 146 577 runa tiyanku chaypi (2007 watapi).
Charlottep Llikan 2
Charlottep Llikan 2 (inlish simipi: Charlotte's Web 2: Wiblur's Great Adventure) nisqaqa 2003 watapi rurasqa kuyuchisqa siq'isqa pilikulam. Kuyu walltay pusaqninqa Mario Pilusomi. Paramount ruruchinapaqmi rurasqa. Chay pilikulaqa Charlottep Llikan nisqap iskay ñiqin pitinmi pilikula.
Valencia suyu
thumb|right|300px thumb|right|[[Valencia]]
Valencia suyu nisqaqa (kastilla simipi: Comunidad Valenciana) Ispaña mama llaqtapi huk suyum (comunidad autónoma). Uma llaqtanqa Murcia llaqtam.
Mulisa
thumb|right|220px|Mulisa Mulisa (kastilla simipi: Muliza) nisqaqa Piruwpi, Pasqu suyupi, huk tusuymi.
Kaypipas qhaway
Pasqu suyu
José González Ganoza
thumb|right|260px| José González Ganoza José Manuel González Ganoza sutiyuq runaqa, icha Caico (* paqarisqa Lima llaqtapi -  wañusqa Ventanilla distritupi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Maquía distritu
Maquía distritu (kastilla simipi: Distrito de Maquía) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Rikina pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Santa Isabel llaqtam.
Friedrich Engels
thumb|260px|right|Friedrich Engels (1820-1895). Friedrich Engels sutiyuq runaqa (28 ñiqin ayamarq'a killapi 1820 watapi paqarisqa Barmen llaqtapi - 5 ñiqin chakra yapuy killapi watapi 1895 wañusqa London llaqtapi) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq kumunista pulitiku runam, yachay wayllukuqpas qarqan. 1848 hatariypi Karl Marx sutiyuq masinwan Kumunista manifistu nisqata qillqarqan. Hatariy chinkaptin, London llaqtaman ayqirqan. Chaymantataq Marxwan Marksismu nisqa yachay wayllukuytam kamarqan.
Madrid suyu
Madrid suyu nisqaqa (kastilla simipi: Comunidad de Madrid) Ispaña mama llaqtapi huk suyum (comunidad autónoma). Uma llaqtanqa Madrid llaqtam.
María Alvarado
Maria Jesús Alvarado Rivera sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Urin Chincha llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk piruw mama llaqtayuq yachachiq, willay kamayuq, kastilla simipi qillqaqmi.
Kapilu distritu
Kapilu distritu (kastilla simipi: Distrito de Capelo) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Rikina pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Flor de Punga llaqtam.
María Alvarado
Tayta: Cayetano Alvarado Arciniega; Mama: Jesús Rivera Martínez.
Sut'uqa
thumb|right|200px|Sut'uqa thumb|right|200px|Inlisya, Sut'uqa Sut'uqa nisqaqa (aymara simim; kastilla simipi: Sotoca) Chili mama llaqtapi huk llaqtam, Wara munisipyupi, Tamarugal pruwinsyapi, Tarapaka suyupi.
María Alvarado
Yachaywasi:
Darwin (Awstralya)
right|thumb|250px|Darwin Darwin (inlish simi) sutiyuq llaqtaqa Awstralyap hatun llaqtanmi, Chinchay Awstralya suyup uma llaqtanmi.
12°28′0″S 130°49′0″E
Wiñay kawsay
Kamasqa 1869 watapi.
Kuraka:.
Runakuna
120 652 runa tiyanku chaypi (2006 watapi).
Antikuna ruwli
Antikuna ruwli (Quercus humboldtii) nisqaqa chincha Antikunapi wiñaq sacham, rikch'aq ruwlim.
Hobart
42°52′0″S 147°19′0″E
Wiñay kawsay
Kamasqa 1803 watapi.
Runakuna
211 656 runa tiyanku chaypi.
Léopold Senghor
Léopold Sédar Senghor sutiyuq runaqa (* paqarisqa Joal llaqtapi -  wañusqa Verson llaqtapi) huk Sinigal mama amawta, qillqaq wan pulitiku karqan.
Tayta: Basile Diogoye Senghor; Mama: Gnilane Ndiémé Bakhou.
Warmi: Ginette Eboue / Colette Hubert Senghor Churinkuna (3):.
Raúl Párraga
Churinkuna: 2
Rita da Cascia
thumb|right|Santa Rita da Cascia Rita da Cascia, (kastilla simipi: Santa Rita de Casia), Margherita Lotti sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Roccaporena llaqtapi - †  wañusqa Cascia llaqtapi) huk 🇮🇹 mama llaqtayuq kathuliku santa qarqan.
22 ñiqin aymuray killapi Santa Rita raymi p'unchawninmi.
Taytan: Antonio Lotti; Maman: Amata Ferri
Ñawqa runa: Paolo Mancini. Wawakuna: (2) Jacopo wan Paolo
Rawli
Rawli (mapudungun simimanta; Nothofagus alpina) nisqaqa urin Arhintinapi, urin Chilipi wiñaq sach'am, rikch'aq wallim, 45-kama mitru sayaq.
Rikina distritu
Rikina distritu (kastilla simipi: Distrito de Requena) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Rikina pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Rikina llaqtam.
Witoto simi
Witoto simi (Witoto) nisqaqa 8.000-chá Witoto runakunap rimayninmi, Kulumbya (6.000-chá rimaq), Piruw (2.000-chá rimaq) mama llaqtakunapi.
Kimsantinmi k'iti rimayninkuna:
Perth
right|thumb|250px|Perth Perth (inlish simi) sutiyuq llaqtaqa Awstralyap hatun llaqtanmi, Kunti Awstralya suyup uma llaqtanmi.
Puynawa distritu
Puynawa distritu (kastilla simipi: Distrito de Puinahua) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Rikina pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Bretaña llaqtam.
Perth
31°57′11″S 115°51′32″E
Wiñay kawsay
Kamasqa 1829 watapi.
María Alvarado Trujillo
María Alvarado Trujillo sutiyuqqa icha Pastorita Huaracina, 19 ñiqin qhapaq raymi killapi 1930 paqarisqa Malwas distritupi, Piruwpi - † 24 ñiqin aymuray killapi 2001 wañusqa Lima llaqtapi, huk Piruw mama llaqtayuq takiq warmim karqan.
Perth
Wiñay kawsay
Kuraka: Peter Nattrass.
Magda Portal
Magda Portal Moreno sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk piruw mama llaqtayuq pulitiku, willay kamayuq, kastilla simipi qillqaqmi.
Tayta: Pedro Pablo Portal Ortega; Mama: Rosa Moreno del Risco.
Dom Mintoff
Dominic Mintoff icha Dom Mintoff sutiyuq runaqa (* paqarisqa Bormla llaqtapi - ) wañusqa Tarxien llaqtapi), huk 🇲🇹 mama llaqtayuq wasichay kamayuq, allwiya kamayuq wan pulitiku qarqan.
1971 watamanta 1984 watakama wan 1955-1958 ñawpaq kuti Maltapa Uma kamayuqnin karqan.
Adelaide
right|thumb|250px|Adelaide Adelaide (kastilla simipi: Adelaida) sutiyuq llaqtaqa Awstralyap hatun llaqtanmi, Urin Awstralya suyup uma llaqtanmi.
Saquena distritu
Saquena distritu (kastilla simipi: Distrito de Saquena) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Rikina pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Bagazan llaqtam.
Magda Portal
Yachaywasi:
Adelaide
27°28′4″S 153°1′40″E
Wiñay kawsay
Kamasqa 1824 watapi.
Kuraka: Martin Haese.
Runakuna
1 262 940 runa tiyanku chaypi (2011 watapi).
Dom Mintoff
Taytan:  ; Maman: Ñawpaq warmi: Moyra de Vere Bentinck (1947–1997) Churinkuna: (2) Anne wan Yana.
Leonor Efigenia Chávez Rojas
Leonor Efigenia Chávez Rojas sutiyuqqa icha Flor Pucarina, 22-IX-1935 paqarisqa Pukara distritupi, Wankayu pruwinsyapi, Piruwpi, 5-X-1987 wañusqa Lima llaqtapi, Piruwpi, huk Piruw mama llaqtayuq takiq warmim karqan.
María Alvarado Trujillo
Waynukuna:
Perth
Runakuna
1 507 900 runa tiyanku chaypi (2009 watapi).
Arm (Hatun ruruchiq)
rikchacha|Arm Ltdpa riqsinapaq rikch'an Arm nisqaqa huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq kuska pusaq, llamp'ukaq nisqap rurana llamk'ayninmi, Cambridge llaqtapi, Inlispampa mama llaqtapi. Ñawpaq llamk'ayninqa ARM thakichiqkuna (CPU) nisqap ruwayninpim. Huk chipkunatapas ruwan, llamp'ukaq wiñachiy killanakunata qun DS-5, RealView chaymanta Keil markakuna ukhupi, chaymanta llikachakuna chaymanta patapatakuna, llikacha-huk-chippi (SoC) ura pawa chaymanta llamp'ukaq qun. "holding" nisqa hatun ruruchiq hinaqa huk hatun ruruchiqkunaq qullqa haywanakunakunatapas hap'inmi. 2016 watamanta pacha, Nihun hatun tantanakuy SoftBank Group nisqap kapuyninmi.
Qiwllaqucha
Qiwllaqucha (kastilla simipi: Quiulacocha) nisqaqa huk qucham, Piruwpi, Pasqu suyupi.
Ransisku Husiy II
thumb|right|270px| Aloys Liechtensteinmanta wan Elisabeth Amalie Awstiriyamanta Ransisku Husiy II, Awki Liechtensteinmanta (Franz Josef Maria Aloys Alfred Karl Johannes Heinrich Michael Georg Ignaz Benediktus Gerhardus Majella) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Deutschlandsberg llaqtapi -   wañusqa Grabs llaqtapi), huk 🇱🇮 mama llaqtayuq pulitiku qarqan.
1938 watamanta 1989 watakama ñawpaq kuti Liechtensteinpa Awkinin karqan.
Tayta: Aloys Liechtensteinmanta; Mama: Elisabeth Amalie Awstiriyamanta. Warmikuna: Georgina von Wilczek. Churinkuna: 4 (Awki Huwan-Adam II, Phillip Awki, Nikolaus Awki, Ransisku Husiy Wensislau Awki wan Nora Ñusta. Yachaywasi:
Mayharina
Mayharina icha Manayupa (genus Desmodium) nisqakunaqa huk yura rikch'anam, chaqallu yurakunam.
Uru Uru pukllay
2001 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan (Obra Maestra del Patrimonio Oral e Intangible de la Humanidad).
Tusuykuna
Uru Uru pukllaypiqa kanmi kay tusuykuna: Diablada, Caporales, Morenada, Suri Sikuri, Llamerada, Kullawa, Waka Waka, Tobas, Kantus, Pujllay, hukkunapas.
Mayharina
Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
Juan Eduardo Hohberg
thumb|right|260px| Juan Eduardo Hohberg (1927-1996) Juan Eduardo Hohberg  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Alejo Ledesma llaqtapi - †  wañusqa Limaq llaqtapi) huk 🇦🇷  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.
Klubkuna
thumb|right|250px|Rosario Central, 1947
Jomo Kenyatta
Jomo Kenyatta ( icha Humu Kinyata)(Kamau wa Ngengi) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Gatundu llaqtapi -  wañusqa Mombasa llaqtapi) huk Kinya mama llaqta qillqaq wan pulitiku karqan.
Tayta: Ngengi wa Muigai ; Mama: Wambui.
Warmi: Grace Wahu (f. 1919 / Edna Clarke (1942–1946) / Grace Wanjiku  (d.1950) / Mama Ngina (1951–1978) Churinkuna (8): Peter Muigai, Margaret, Peter Magana, Jane,  Christine, Uhuru, Anna wan Muhoho.
Acer Inc.
rikchacha|Acerpa riqsinapaq rikch'an Acer Inc. nisqaqa huk Taywan mama llaqtapi achka mamallaqtayuq llamk'ana wasim, illari llamk'ana wasim, ñawpaq illari allwiyakamapi yachaq, Xizhi llaqtapi umalliq wasiyuq, Musuq T'aypik llaqtapi. Paypa rurunkuna PCs hamp'aramanta, PC laptop (miqllapatakuna, 2-1pikuna, t'ikranakuqkuna chaymanta Chromebookkuna), uñahamp'arakuna, qaraqkuna, waqaychay llamk'anakuna, sirma sullull kay llamk'anakuna, qhawanapampakuna, karurimanakuna chaymanta muyupayaq, chaymanta pukllay PCkuna chaymanta asisuryu nisqakuna Predator irparinwan. Acer nisqaqa pachantinpi 5 kaq hatun PC ranqhaqmi hukkay rantiywan 2022 watapi sitwa killapi.
Carlos Augusto Salaverry
Carlos Augusto Salaverry Ramírez sutiyuq runaqa (* paqarisqa Sullana llaqtapi, Piruwpi - *  París llaqtapi, Ransiyapi) huk Piruw mama llaqtayuq qillqaqmi, simi yachaqpas karqan. Diamantes y perlas, Cartas a un ángel nisqa kawsay rikch'akunatam qillqarqan.
Tayta: Felipe Santiago Salaverry Mama: Vicenta Ramírez Duarte.
Jorge Amado
Taytan: João Amado de Faria; Mamanː Eulália Leal. Warmikuna: Matilde García Rosa / Zélia Gattai Churinkuna: Lila / João Jorge, Paloma.
Yagua simi
Yagua simi (Yagua) nisqaqa 5.700-chá Yagua runakunap rimayninmi, Piruwpi Luritu suyupi, Ikitus llaqtamanta antinpi.
Inchis-inchis
Inchis-inchis (Desmodium weberbaueri) nisqaqa Urin Awya Yalapi Antikunapi wiñaq hampi yuram.
Chuchu mayharina
Chuchu mayharina icha Manayupa (Desmodium adscendens) nisqaqa Urin Awya Yalapi Antikunapi wiñaq hampi yuram.
Ayata kantun
Ayata kantun (kastilla simipi: Cantón Ayata) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi Chuqiyapu suyupi, Muñecas pruwinsyapi, Ayata munisipyupi. Uma llaqtanqa Ayata llaqtam (152 runa, 2001 watapi).
Awqapata kantun
Awqapata kantun (kastilla simipi: Cantón Aucapata) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi Chuqiyapu suyupi, Muñecas pruwinsyapi, Awqapata munisipyupi. Uma llaqtanqa Awqapata llaqtam (183 runa, 2001 watapi).
Gotemburg
right|thumb|250px| Gotemburg ( suwiri simiː Göteborg) llaqtaqa 🇸🇪 mama llaqtap uma llaqtanmi.
Caterina da Siena
thumb|right|Santa Caterina
Gotemburg
Wiñay kawsay
Kamasqa 1621 watamanta.
Runakuna
590 580 runakunam kawsachkanku (2017).
Caterina da Siena
Santa Caterina da Siena, (kastilla simipi: Santa Catalina de Siena), Caterina Benincasa sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Siena llaqtapi - †  wañusqa Roma llaqtapi) huk 🇮🇹 mama llaqtayuq kathuliku santas qarqan.
Anders Svensson
Anders Gunnar Svensson (* paqarisqa Gotemburg llaqtapi -  ) huk 🇸🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Warmi: ; Churinkuna (?):
Caterina da Siena
30 ñiqin ayriway killapi Santa Catalina raymi p'unchawninmi.
Aldo Moro
Aldo Moro sutiyup runaqa (* paqarisqa Maglima llaqtapi -  † wañusqa Roma llaqtapi Roma llaqtapi) Italya mama llaqtap pulitiku, uma kamayuqninmi kachkan.
Kenneth Kaunda
Kenneth David Kaunda sutiyuq runaqa (* paqarisqa Chinsali llaqtapi - 2021) huk Sambya mama llaqta yachachiq wan pulitiku karqan.
Kamata kantun
Kamata kantun (kastilla simipi: Cantón Camata) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi Chuqiyapu suyupi, Muñecas pruwinsyapi, Ayata munisipyupi. Uma llaqtanqa Kamata llaqtam (247 llaqtayuq, 2001 watapi).
Kenneth Kaunda
Tayta: David Kaunda; Mama:.
Caterina da Siena
Taytan: Jacopo Benincasa; Maman: Lapa Piagenti (o Piacenti)
Kuskan pusaq
rikchacha| [[Silicon monocristalino nisqa|Ullayayaq sapan piñiku manta huk tika]] Kuskan pusaq icha simikunruktur nisqaqa huk imayaymi, huk illari pusaqpa, ahinataq qallup, huk p'intuq, ahinataq k'aspip chawpinpi urmaq. Kallpachakuyninqa urmamunmi ruphay wicharisqanman hina; q’illaykunaqa chiqanpi purinku. Paypa pusay kayninkunaqa allin ñankunapim tikrasqa kanman, qhillikunata ("millachikuy") piñi wapaman yaykuchispa. Iskay chikan millachikusqa suyukuna huk piñipi kaptinqa, kuskan pusaq t'inkiyninmi kamakun. Chaqnana astaqkunap puriyninqa, chaypiqa illarikuna, iyunkuna, illari huchk'ukunapas, chay t'inkikunapi, riwrukunap, apay icha astay kallpachakuqkunap, aswan kunan pacha illari yachaykunap saphinmi. Wakin kuska purichiqkunap rikch'anachiyninkunaqa ullayayaq, hirmanumanta, kaliyu arsenido, qallawap ñiqi rak'irinkunapi "yaqa q'illay" nisqap qayllanpi kaq nipakunam. Ullayayaqmanta qhipaman, galiyu arsenyu nisqaqa iskay ñiqin aswan riqsisqa kuskan pusaqmi, lasir riwrukunapi, inti kawsaykuqpi, t'unapillunya-maywiy kutinchiq pinchikilla muyu hukllachasqakunapi, hukkunapipas llamk'achisqam. Ullayayaq nisqaqa aswan illari sirk'akunata ruwanapaq ancha chaniyuq ripam.
Aldo Moro
Tayta:; Mama: 250px|thumb|right
Bruce Lee
Bruce Jun-fan Lee (李振藩, 李小龍; pinyin: Lǐ Zhènfān, Lǐ Xiăolóng); icha Bruce Lee, sutiyuq runaqa (* paqarisqa San Francisco llaqtapi -  wañusqa Hong Kong llaqtapi) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.
Aldo Moro
Warmi: Wawakuna:
Kaypipas qhaway
Richard Drake (1996). The Aldo Moro Murder Case. Boston: Harvard University Press. ISBN 0674014812.
Pierre Werner
Pierre Werner sutiyuq runaqa (* paqarisqa Saint-André-lez-Lille llaqtapi - wañusqa Luksimbur llaqtapi), huk 🇱🇺 mama llaqtayuq  taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Zoltán Czibor
thumb|right|260px| Zoltán Czibor (1929-1997) Zoltán Czibor Suhai sutiyuq runaqa (* paqarisqa Kaposvár llaqtapi -  wañusqa Budapest llaqtapi), huk 🇭🇺 mama llaqtayuq Unriya piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiqninmi kachkan.
Tapichi distritu
Tapichi distritu (kastilla simipi: Distrito de Tapiche) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Rikina pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Iberia llaqtam.
Bruce Lee
Taytan: Lee Hoi-chuen (李海泉); Maman: Grace Ho (何愛瑜). Warmi: Linda Emery (*1945) (1964-1973). Churinkuna: Brandon Lee (1965–1993) wan Shannon Lee (1969- )
Pierre Werner
1979 watamanta 1984 watakama wan 1959-1974 ñawpaq kuti Luksimburpa Uma kamayuqnin karqan.
Marguerite Alacoque
Santa Marguerite Marie Alacoque (kastilla simipi  Margarita María de Alacoque), sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Verosvres llaqtapi - wañusqa Paray-le-Monial llaqtapi) huk 🇫🇷 mama llaqtayuq kathuliku santu qarqan.
16 ñiqin kantaray killapi Santa raymi p'unchawninmi.
Taytan: Claude Alacoque; Maman: Philiberte Lamyn.
Pierre Werner
Taytan:  ; Maman: Ñawpaq warmi: Churinkuna: (?).
Bruce Lee
Yachaywasi: Tak Sun School (德信學校) 218 Nathan Road, Kowloon, La Salle College (喇沙書院) (1951) wan St. Francis Xavier's College (聖芳濟書院). Edison Technical School (Seattle Central Community College, Capitol Hill, Seattle).
Pilikulakuna
thumb|200px|Bruce Lee sipultura - Seattle
Nonato Rufino Chuquimamani Valer
Nonato Rufino Chuquimamani Valer sutiyuq runaqa (1946 watapi paqarisqa Sullukuta ayllu llaqtapi, San Husiy distritupi, Asankaru pruwinsyapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq qhichwa simi yachachiqmi, qillqaqpas, Asankarumantam.
Kunanqa Pawqartampu llaqtapim yachachichkan. Piruwpi iskay simipi iskay kawsaypi yachay nisqapaq liwrukunatam rurachkan, Piruwpa Yachachiy Ministiryupaqpas llamk'achkapsa. Yachay wasipaq qhichwa simi qullqatam rurarqan.
San Kristuwal (Yawli)
thumb|right|220px|San Cristóbal llaqta San Cristóbal (kastilla simipi: San Cristóbal) nisqaqa Piruwpi huk llaqtam, Hunin suyupi, Yawli pruwinsyapi, Yawli distritupi.
Haya
Haya (genus Fagus) nisqakunaqa Chincha Awya Yalapi Mishikupipas, Iwrupapi, Asyapipas wiñaq sach'akunam, yura rikch'anam chunka rikch'aqniyuq.
Yakirana distritu
Yakirana distritu (kastilla simipi: Distrito de Yaquerana) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Rikina pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Angamos llaqtam.
Tukanu rimaykuna
Lliwmanta aswan rimaqniyuq tukanu rimaykunaqa kaymi:
Tukanu rimaykuna
I. Kunti Tukanu
II. Chawpi Tukanu
III. Anti Tukanu
Siwi
thumbnail|210px|[[Yuraq qurimanta kasarakuy siwi.]] Siwi icha Anillu nisqaqa muyu manya (siwi) hina kaq achalam, q'illaymanta (qurimanta, qullqimanta) rurasqa. Siwikunataqa ruk'ananchikmanmi chhitanchik.
Edward Fenech Adami
Edward Fenech Adami sutiyuq runaqa (* paqarisqa Birkirkara llaqtapi - ), huk 🇲🇹 mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Qayqu
Qayqu (kastilla qillqaypi Jaico) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Paryaqaqa walla, huk urqum, Hunin suyupi, Yawli pruwinsyapi, Suytukancha distritupi, Yawli distritupipas. Pikchunqa mama quchamanta yaqa 5.300 mitrum aswan hanaq.
Edward Fenech Adami
1971 watamanta 1984 watakama wan 1955-1958 ñawpaq kuti Maltapa Uma kamayuqnin karqan.
Taytan: Luigi Fenech Adami; Maman: Josephine Pace Ñawpaq warmi: Mary Sciberras Fenech Adami Churinkuna: (5) John, Beppe, Michael, Maria wan Luigi.
Philipp Lahm
Philipp Lahm ( paqarisqa München llaqtapi -  ) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Qarawichka
Qarawichka icha Hakaranta (genus Jacaranda) nisqakunaqa huk sach'akunam, Uralan Awya Yalapi wiñaq.
Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
Nehemia Maseribane
Sekhonyana Nehemia Maseribane sutiyuq runaqa (*  paqarisqa ? llaqtapi -  wañusqa Maseru llaqtapi ) huk Suthusuyu mama llaqta pulitiku karqan.
Burgenland
Burgenland (kastilla simipi: Burgenland) Awstiriya suyup. 3966 km²
Nehemia Maseribane
Tayta: ; Mama:.
Burgenland
Uma llaqta: Eisenstadt.
Nehemia Maseribane
Warmi: Churinkuna (?):.
Anthony Bourdain
Anthony Michael Bourdain sutiyuq runaqa, icha Anthony Bourdain (* paqarisqa New York City llaqtapi –  wañusqa Kaysersberg-Vignoble llaqtapi) huk Ñawikaruy wan kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
Kutawasi qhichwa
Kutawasi qhichwa (kastilla simipi: Cañón del Cotahuasi) nisqaqa Awya Yalapi aswan ukhuq qhichwam (3.535 m), Piruwpi, Ariqipa suyupi, Unyun pruwinsyapi, Kutawasi distritupi, Sulimana urqumanta Uquña mayukama.
Sumaq Pampa distritu (Ukayali)
Sumaq Pampa distritu (kastilla simipi: Distrito de ) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Ukayali pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Sumaq Pampa llaqtam.
Inawaya distritu
Inawaya distritu (kastilla simipi: Distrito de Inahuaya) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Ukayali pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Inawaya llaqtam.
Spyros Kyprianou
thumb|right|300px| Spyros Kyprianou, 1981 Spyros Achilleos Kyprianou (grisya simipi: Σπύρος Κυπριανού) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Limassol llaqtapi -  wañusqa Nikusya llaqtapi ) huk 🇨🇾 mama llaqtayuq musikuq, taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1960 watamanta 1972 watakama ñawpaq kuti Kiprupa Hawa Ministrunin qarqan.
Kipru suyup Rimana Wasin Umalliqnin (1976-1977 / 1996-2001).
Taytan: ; Maman:. Warmikuna: Churinkuna: (2) Markos Kyprianou.
Alma mater: City of London College wan Gray΄s Inn.
Kuntamana distritu
thumb|right|200px|[[Kuntamana llaqta]] Kuntamana distritu (kastilla simipi: Distrito de Contamana) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Ukayali pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Kuntamana llaqtam.
Said al-Uwairan
Said al-Uwairan (arabya simi: سعيد العويران) sutiyuq runaqa ( paqarisqa Riyadp llaqtapi - ) huk 🇸🇦 mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.
Pusillani kantun
Pusillani kantun (kastilla simipi: Cantón Pusillani) nisqaqa Buliwya suyupi, huk kantunmi Chuqiyapu suyupi, Muñecas pruwinsyapi, Awqapata munisipyupi. Uma llaqtanqa Pusillani llaqtam (371 runa, 2001 watapi).
Pasadena
thumb|250px|right|Pasadena, California thumb|250px|Ambasador college, Pasadena Pasadena nisqa llaqtaqa, Californiapi, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk hatun llaqtam Los Angeles kundadupi.
Said al-Uwairan
Churinkuna:
Pasadena
Wiñay kawsay
Kamasqa.
Sarayaku distritu
Sarayaku distritu (kastilla simipi: Distrito de Sarayacu) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Ukayali pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Dos de Mayo llaqtam.
Aden Abdullah Osman
Aden Abdullah Osman Daar, Aadan Cadde, (sumalya simipi: Aadan Cabdulle Cismaan Daar, arabya simipi: آدم عبد الله عثمان دار‎ ) sutiyuq runaqa (* 1908 watapi paqarisqa Beledweyne llaqtapi - wañusqa Nairobi llaqtapi ) huk Sumalya mama llaqta pulitiku karqan.
Pasadena
Allpa saywachi
60,0 km²
Judas Tadeu
thumb|right|San Giuda Taddeo, di Bicci di Lorenzo (1373–1452), Museo dell'Opera del Duomo di Firenze Judas Tadeu (kastilla simipi San Judas Tadeo, grigu simi Файлы ў катэгорыі); (* 1 watapi paqarisqa Qana llaqtapi - † wañusqa Beirut llaqtapi) Musuq Rimanakuypi nisqakamaqa Jesuspa chunka iskayniyuqnintin apustulu nisqa disipulunpura huksi karqan. Mawk'a Kristiyanu inlisyap ñawpaq kaq pusaqninsi karqan.
Pasadena
Allpa saywachi
137 122 runa kuna (2010).
Niederösterreich
Niederösterreich (kastilla simipi: Baja Austria) Awstiriya suyup. 19 174 km²
Uma llaqta: Sankt Pölten.
Niederösterreich suyupiqa 1 653 419 runakunam kawsachkanku.
Judas Tadeu
Tayta: Alfeo Cleofás; Mama: Miriam Antera
Kaypipas qhaway
thumb|right|San Judas Tadeu - San Giovanni in Laterano (Roma) thumb|right|San Judas Tadeu, Lima (Piruw)
Aden Abdullah Osman
Tayta: ; Mama:.
Warmi: Churinkuna (?):.
Oberösterreich
Oberösterreich (kastilla simipi: Alta Austria) llaqtaqa Awstiriya suyup. 11 980 km²
Uma llaqta: Linz.
Oberösterreich suyupiqa 1 453 733 runakunam kawsachkanku.
Salzburg suyu
Salzburg suyu (kastilla simipi: Estado de Salzburgo) Awstiriya suyup. 7154 km²
Steiermark
Uma llaqta: Graz.
Salzburg suyu
Uma llaqta: Salzburg.
Salzburg suyupiqa 545 742 runakunam kawsachkanku.
Nurma rit'i urqu
Nurma (kastilla qillqaypi: Nevado Norma) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Paryaqaqa walla, huk rit'i urqum Hunin suyupi, Yawli pruwinsyapi, Suytukancha distritupi, Lima suyupipas, Waruchiri pruwinsyapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.508 mitrum aswan hanaq.
Paryaqaqa walla
thumb|right|220px|Paryaqaqa [[rit'i urqu]] Paryaqaqa walla icha Paryaqaqa wallanka (kastilla qillqaypi: Cordillera de Pariacaca) nisqaqa Piruw suyup chawpi Antinpi, huk wallam, Hunin suyupi, Yawli pruwinsyapi, Shawsha pruwinsyapipas, Lima suyupipas, Waruchiri pruwinsyapi. Paryaqaqa urquqa llapan urqukunamanta aswan hanaqmi (5.750 m hanaq).
Ruwli
Ruwli (genus Quercus) nisqakunaqa Chincha Awya Yalapi Kulumbyakama, Iwrupapi, chincha Aphrikapi, Asyapipas wiñaq sach'akunam, yura rikch'anam 600-chá rikch'aqniyuq. Lliwmanta aswan rikch'aqninkunaqa Mishiku suyupim, 125-chá rikch'aqnin.
Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
Sectio Lobatae Sectio Quercus Sectio Cerris
Yana K'achi kantun
Yana K'achi kantun nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Urin Yunka pruwinsyapi, Yana K'achi munisipyupi. Uma llaqtanqa Yana K'achi llaqtam (504 runa, 2001 watapi).
Rainier III
Rainier III, Awki Munakumanta (Rainier Louis Henri Maxence Bertrand Grimaldi) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Munaku llaqtapi -  wañusqa Munaku llaqtapi), huk  mama llaqtayuq pulitiku wan musikuq.
1949 watamanta 2005 ñawpaq kuti Munakupa Awkinin karqan.
Kärnten
Uma llaqta: Klagenfurt.
Rainier III
Taytan: Pierre Polignacmanta; Maman: Charlotte Munakumanta. Warmikuna: Grace Kelly. Churinkuna: 3 (Albert Awki, Caroline Ñusta wan Stéphanie Ñusta. Yachaywasi: St Leonards-on-Sea (Inlatirra), Institut Le Rosey de Rolle (Suwisa).
Kärnten
Kärnten suyupiqa 560 300 runakunam kawsachkanku.
Rainier III
Alma mater: École libre des sciences politiques (Sciences Po).
Dési Bouterse
thumb|right|260px|Dési Bouterse Desiré Delano Bouterse sutiyuq runaqa, icha Dési Bouterse (* paqarisqa Domburg llaqtapi - ) huk 🇸🇷 mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitikupas runam qarqan.
2010 watamanta 2020 watakama watakama Surinam umalliq.
Maka Maka kantun
Maq'a Maq'a kantun (kastilla simipi: Cantón Villa Macamaca) nisqaqa Buliwya mama llaqtapipi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Umasuyu pruwinsyapi, Janq'ulaymi munisipyupi. Uma llaqtanqa Maq'a Maq'a (Villa Macamaca) llaqtam.
Dési Bouterse
Taytan; Maman:. Warmi: Ingrid Figueira Bouterse. Churi: Dino Bouterse.
Yachaywasi:
Putka
Putka (kastilla qillqaypi: Putca) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Paryaqaqa walla, huk urqum Hunin suyupi, Yawli pruwinsyapi, Suytukancha distritupi, Yawli distritupipas. Pikchunqa mama quchamanta 5.000+ mitrum aswan hanaq.
Tirol suyu
Tirol suyu (kastilla simipi: Estado de Tirol) Awstiriya suyup. 12648 km²
Uma llaqta: Innsbruck.
Tirol suyupiqa 739 002 runakunam kawsachkanku.
Bernardino Rivadavia
thumb|right|280 px|Bernardino Rivadavia
1826 watamanta 1827 watakama umallinamanta qarqurqan.
Tayta: Rivadavia, Mama:.
Warmi: Juana del Pino de Rivadavia Wawakuna:
Yachaywasi: Colegio Nacional de Buenos Aires.
Kaypipas qhaway
thumb|right|250px|Bernardino Rivadavia - [[América llaqta, Rivadavia suyupi]]
Mohammed Al-Deayea
Mohammed Abdullaziz Al-Deayea (arabya simi: محمد الدعيع ) sutiyuq runaqa ( paqarisqa Tabuk llaqtapi - ) huk 🇸🇦 mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.
Felipe Mac Gregor
thumb|right|250px| Felipe Mac Gregor, PUCP thumb|right|250px| Felipe Mac Gregor Complejo, PUCP Felipe Estanislao Mac Gregor Rolino, S.J., sutiyuq runaqa (* 20 ñiqin tarpuy killapi 1914 watapi paqarisqa Kallaw llaqtapi - † 2 ñiqin kantaray killapi 2004 watapi wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Amawta qarqan.
Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Suntur Riktur (1963-1977)
Manuel Neuer
Manuel Neuer ( paqarisqa Gelsenkirchen llaqtapi -  ) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Kanilu kitilli
Kanilu kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Canelos) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Pastasa kitipi.
Canelos kitilliqa kay kitipi wiñaq laya sach'amantam sutichasqa, Akwa ishpinku canela nisqa (latin simipi: Ocotea quixos).
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa runakunam tiyanku.
Girón
Girón (kastilla simipi: Girón) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Asway markapi, huk llaqtam, Girón kitip uma llaqtanmi.
Kimsantin munisipyu
Kimsantin (kastilla simipi: Trinidad) nisqaqa uma llaqta munisipyu Qincha pruwinsyapi, Beni suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Kimsantin llaqtam.
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Qarwachuku
Qarwachuku (kastilla qillqaypi: Carhuachuco) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Paryaqaqa walla, huk urqum Hunin suyupi, Yawli wamanipi, Suytukancha listritupi, Yawli listritupipas. Pikchunqa mama quchamanta 5.507 tatki aswan hanaq.
Habib Bourguiba
Habib Bourguiba (arabya simipi: حبيب بورقيبة‎ Ḥabīb Būrqībah) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Monastir llaqtapi -  wañusqa Monastir llaqtapi) huk Tunisya mama llaqta taripay amachaq wan pulitiku karqan.
Warmi: Mathilde Lorrain / Wassila Ben Ammar Churinkuna (2): Habib Bourguiba, Jr. wan Hajer Bourguiba.
Chulumani kantun
Chulumani kantun icha Villa de La Libertad kantun (kastilla simipi: Cantón Chulumani / Villa de La Libertad) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Urin Yunka pruwinsyapi, Chulumani munisipyupi. Uma llaqtanqa Chulumani llaqtam.
Arturo Fernández
Taytan: Tomás Fernández Cisneros; Maman: Raymunda Meyzán.
Diez de Agosto kitilli
Diez de Agosto kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Diez de Agosto) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Pastasa kitipi.
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa runakunam tiyanku.
Joe Morgan
Joe Leonard Morgan sutiyuq runaqa icha Little Joe (* paqarisqa Bonham llaqtapi -   wañusqa Danville llaqtapi], huk 🇺🇸 mama llaqtayuq kurku kallpanchaq.
Tayta: Giuseppe DiMaggio (1872-1949), Mama: Rosalia Mercurio (1878-1951).
Alberto Denegri
Alberto Denegri sutiyuq runaqa, (*),  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Vargas Guerra distritu
Vargas Guerra distritu (kastilla simipi: Distrito de Vargas Guerra) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Ukayali pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Orellana llaqtam.
Isabel Sabogal
Isabel María Sabogal Dunin-Borkowski sutiyuq warmiqa (1958 watapi paqarisqa Lima llaqtapi) qillqaqwan t'ikraqmi.
Thomas Müller
Thomas Müller ( paqarisqa Weiltheim llaqtapi -  ) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Isabel Sabogal
Kawsay qillqa
Taytanqa Limamanta José Rodolfo Sabogal Wiesse karqan; mamantaq Pulunyamanta Józefa Maria Dunin-Borkowski karqan. Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Sunturpi chiqatam yachaqarqan.
Vorarlberg
Vorarlberg (kastilla simipi: Vorarlberg) Awstiriya suyup. 2601 km²
Llaqtakuna
Uma llaqta: Bregenz.
Runakunam
Vorarlberg suyupiqa 388 711 runakunam kawsachkanku.
Ernesto Samper
Taytan:	Andrés Samper Gnecco; Maman: Helena Pizano de Samper. Warmi: Silvia Arbeláez (c. 1972)1​ / Jacquin Strouss Lucena (1979-). Churinkuna: Andrés Samper Arbeláez, Felipe Samper Strouss wan Miguel Samper Strouss.
Alma máter: Pontificia Universidad Javeriana.
Leonard Bernstein
Leonard Bernstein sutiyuq runaqa ( paqarisqa Lawrence llaqtapi - wañusqa New York llaqtapi) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq yatana qallwa waqachiq, yatawaki pusaq wan takichaq karqan.
Warmi: Felicia Montealegre. Churinkuna: Jamie, Alexander wan Nina.
Paka rit'i urqu
Paka (kastilla qillqaypi: Nevado Paca) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Paryaqaqa walla, huk rit'i urqum Lima suyupi, Waruchiri pruwinsyapi, San Mateo distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.550 mitrum aswan hanaq.
Halap
Halap, Halab (arabya simipi: حلب ), Alap, Aleppo icha Alipu (kastilla simipi: Alepo) llaqtaqa 🇸🇾 mama llaqtap llaqtanmi.
Wiñay kawsay
Kamasqa 1 800 kñ
Yunnan pruwinsya
Yunnan pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Yunnan, chun simipi: 云南, phinyimpi: Yúnnán, machu: Yünnan, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Kunming llaqtam.
Pulitika Rakiy
16 prefectura-llaqtanmi kan.
Kaarlo Juho Ståhlberg
Kaarlo Juho Ståhlberg sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Suomusslmi llaqtapi -  wañusqa Helsinki llaqtapi) huk Phinsuyu mama llaqta taripay amachaq wan pulitiku karqan.