cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nitra suyu
Nitra suyu (Isluwakya simipi: Nitrianský kraj, Aliman simipi: Neutraer Landschaftsverband, Kastilla simipi:  Región de Nitra) nisqaqa huk 🇸🇰 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Nitra llaqtam.
Inwit simi
Inuwit simi (ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ, inuktitut) nisqaqa Inuyt runakunap rimayninmi, chincha Kanadapi, Alaskapi, Kalalit Nunatpipas.
Kanadapi kri siq'i llumpawan qillqasqa Nunavut suyupi tukri simim. Kalalit Nunatpitaq latin siq'i llumpawan qillqanku. Chaypi kalalit simi (Kalaallisut) nisqa k'iti rimay hinallataqmi tukri simi, Kalalit Nunatpa rimayninmi. Tukuy inuyt rimaqkunaqa pusaq chunka waranqachá kachkan.
31 kñ
31 Kristup ñawpan wataqa (31 kñ) Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Pulinisya rimaykuna
Pulinisya rimaykuna nisqaqa Pulinisyapi wat'a-wat'a tawqapi rimaykunam, awstrunisyu rimaykunap ayllunman kapuq. K'askachakuq rimaykunam.
Kaymi huk awstrunisyu rimaykuna:
Alberto Rodríguez
Alberto Junior Rodríguez Valdelomar sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi -  )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Bradford
Bradford nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
32 kñ
32 Kristup ñawpan wataqa (32 kñ) Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Dara Torres
rikchacha|paña|280px|Dara Torres Dara Grace Torres sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Beverly Hills llaqtapi - ), 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtapas Kurku kallpanchaq. Mamallaqtapura Wayt'ay kampiun.
Tayta: Edward Torres, Mama: Marylu Kauder.
26 kñ
26 Kristup ñawpan wataqa (26 kñ) Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Dara Torres
Ñawpaq qusan: Churinkuna
Alma mater: Yachay suntur.
Waranta
Waranta (kastilla simipi: Guaranda icha San Pedro de Guaranda) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk llaqtam, Bolívar markap Waranta kitipas uma llaqtanmi.
Llaqta kitillikuna
Kimsa llaqta kitillinmi kan: Gabriel Ignacio de Veintemilla (icha Veintemilla), Angel Polibio Chávez (icha Chávez), Wanuku (Guanujo)
Hurasiku Unaq
Hurasiku Unaq nisqaqa huk tiksimuyu yachay nisqa pacham, istratiqillqa sistima nisqapas, chaymi 201.4 hunu wata ñawpaqta (Mya) Kimsaq'aytu Unaq nisqa tukukuyninmanta (Mya) qallariyninkama Isku Unaq, yaqa 145 Mya. Hurasiku nisqa pachaqa Chawpikawsaq Pachap chawpi pachanmi, Hura urqukunamantam sutichasqa, chaypim chay pachamanta isku rumi istratu nisqakuna ñawpaqta riqsichisqa karqan.
35 kñ
35 Kristup ñawpan wataqa (35 kñ) Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Žilina suyu
Žilina suyu (isluwakya simipi: Žilinský kraj, aliman simipi: Silleiner Landschaftsverband, kastilla simipi:  Región de Žilina) nisqaqa huk 🇸🇰 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Žilina llaqtam.
Andhra Pradesh
thumb|290px|Distritukuna Andhra Pradesh nisqaqa (telugu simipi: ఆంధ్ర ప్రదేశ్) Indya mama llaqtapi huk suyum (state). Uma llaqtanqa Hyderabad llaqtam.
Hicham
rikchacha|paña|270px|Hicham El Guerrouj, 2010
Hicham El Guerrouj sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Berkane llaqtapi - ), huk 🇲🇦 mamallaqtapas kallpanakuyuq, kaq purinakunapim (1500m, 5000 m).
Tayta:, Mama:.
36 kñ
36 Kristup ñawpan wataqa (36 kñ) Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Sinru qillqa: Llaqtakuna (Piruw)
Kaypi p'anqapiqa Piruwpi hatun llaqtakuna rikunki.
Vitoria
thumb|right|280px| Vitoria 280px|thumb|right|Vitoria kathidral right|thumb|280px|Musuq pata (Vitoria) Vitoria (euskera simipi: Gasteiz –piki llaqta– uficial Vitoria-Gasteiz) llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam. Álava wan Yuskadi Uma llaqta.
Iñiy
Kathuliku inlisya.
Raymikuna
left|thumb|180px|Yuraq Pallan
Hawa t'inkikuna
thumb|700px|center|Vitoria-Gasteiz
Stoke-on-Trent
Stoke-on-Trent icha Stoke nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi, huk hatun llaqtam.
Banská Bystrica suyu
Banská Bystrica suyu (isluwakya simipi: Banskobystrický kraj, aliman simipi: Neusohler Landschaftsverband, kastilla simipi:  Región de Banská Bystrica) nisqaqa huk 🇸🇰 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Banská Bystrica llaqtam.
33 kñ
33 Kristup ñawpan wataqa (33 kñ) Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Mario Florián
Mario Florián Díaz (*, Nashaa, Quntumasa, Piruw - Lima llaqtapi) Piruw mama llaqtaq kastilla simipi haqillqaqsi karqan.
Hawa t'inkikuna
[[Katiguriya:Qhari]
Atavillos Bajo distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Gholam Hossein Mazloumi
Gholam Hossein Mazloumi Tangestani sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Abadan llaqtapi - ) huk 🇮🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Niels Bohr
thumb|right|200px|NielsBohr (1885-1962). Niels Henrik David Bohr sutiyuq runaqa (7 ñiqin kantaray killapi 1885 watapi paqarisqa København llaqtapi - 18 ñiqin ayamarq'a killapi 1962 watapi wañusqa København llaqtapi) huk Dansuyu mama llaqtap pachaykamay yachaqsi karqan.
20px|Nobel Suñay 1922 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi).
Tayta: Christian Bohr, Mama: Ellen Adler.
Alma mater: København Yachay Sunturnin
38 kñ
38 Kristup ñawpan wataqa (38 kñ) Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Max Planck
thumb|right|200px|Max Planck (1933). Max Karl Ernest Ludwig Planck sutiyuq runaqa (23 ñiqin ayriway killapi 1858 watapi paqarisqa Kiel llaqtapi - 4 ñiqin kantaray killapi 1947 watapi wañusqa Göttigen llaqtapi) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq pachaykamay yachaqsi qarqan.
20px|Nobel Suñay 1918 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi Hampi Yachaytaqpi).
Prešov suyu
Prešov suyu (isluwakya simipi: Prešovský kraj, aliman simipi: Eperieser Landschaftsverband, kastilla simipi:  Región de Prešov) nisqaqa huk 🇸🇰 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Prešov llaqtam.
Košice suyu
Košice suyu (isluwakya simipi: Košický kraj, aliman simipi: Kaschauer Landschaftsverband, kastilla simipi:  Región de Košice) nisqaqa huk 🇸🇰 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Košice llaqtam.
37 kñ
37 Kristup ñawpan wataqa (37 kñ) Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Misiones suyu
thumb|300px|Misiones suyu saywitu (Parawayi) Misiones suyu (kastilla simipi: Departamento de Misiones), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa San Juan Bautistami.
9 556 km²
Runakuna
141 851 runakuna
Distritukuna
10 distritukuna:
Iwari distritu
Iwari distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Ihuarí) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Waral pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Iwari llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Hassan Nazari
Hassan Nazari sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Abadan llaqtapi - ) huk 🇮🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yaya: ; Mama:.
Churinkuna:
Iwari distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Aymara runa
Aymara runa nisqaqa lliw aymara simita rimaq runakunam, Piruw, Buliwya, Chili mama llaqtakunapi tiyaq.
José Santos Chocano
José Santos Chocano Gastañodi sutiyuq runaqa (* 14 ñiqin aymuray killapi 1875 paqarisqa Lima llaqtapi, Piruwpi - † 13 Anta situw killa 1934 wañusqa Santiago de Chile llaqtapi, Chilipi) huk Piruw mama llaqtayuq qillqaqmi, simi yachaqpas karqan. Alma América, Fiat Lux nisqa kawsay rikch'akunatam qillqarqan. Maypis Runa Simipi:  Husi Santus Chukanu Yastañulli
Aymara runa
Buliwya mama llaqtapi kawsaq Aymara runakuna
Buliwya mama llaqtapiqa 2.098.317 Aymara runakunam kawsanku, Chuqiyapu suyupi, Uru Uru suyupi, P'utuqsi suyupipas.
José Santos Chocano
Yaya: Mama:
Aymara runa
Piruw mama llaqtapi kawsaq Aymara runakuna
Kunan pachapiqa Piruw mama llaqtapi Aymara runakuna aswanta Ariqipa, Muqiwa, Punu, Taqna suyukunapi kawsanku.
José Santos Chocano
Qillqasqankuna
Escribió obras de teatro entre 1899 y 1906: "El nuevo Hamlet", "Vendimiario", "Mundo rural y urbano", "Ingénito", "Sin nombre", "El hombre sin mundo" y "Los Conquistadores".
Aymara runa
Musiku
Allpa llamk'ay, qhuya, challwa hap'iy.
Rimay
Aymara runakunaqa Aymara simitam rimanku.
Kaymi huk rimankuna (qhichwa simi - aymara simi):
Wolverhampton
Wolverhampton nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
Adán Balbín
Adán Adolfo Balbín Silva sutiyuq runaqa (* paqarisqa Waral llaqtapi -  )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Mariano Melgar
Mariyanu Lurinsu Milyar Walyiwisu (Mariano Lorenzo Melgar Valdivieso) sutiyuq runaqa (* 10 ñiqin chakra yapuy killapi 1790 paqarisqa Ariqipa llaqtapi, Piruwpi - † 12 ñiqin pawqar waray killapi 1815 wañusqa Umachiri llaqtapi, Puno suyupi, Piruwpi) huk Piruw mama llaqtayuq qillqaqmi, harawi simi yachaqpas karqan. Elegías, Carta a Silvia nisqa kawsay rikch'akunatam qillqarqan.
Tayta: Juan de Dios Melgar Sanabria Mama: Andrea Valdivieso Gallegos
39 kñ
39 Kristup ñawpan wataqa (39 kñ) Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Atal Behari Vajpayee
270px|thumb|right|Atal Behari Vajpayee 270px|right| Atal Bihari Vajpayee ̪[[Silq'uynin]]
Atal Behari Vajpayee (अटल बिहारी वाजपेयी) sutiyuq runaqa (* ̪ paqarisqa Gwalior llaqtapi - wañusqa Musuq Dehli llaqtapi), huk 🇮🇳 mama llaqtayuq pulitiku qarqan.
TaytanːKrishna Bihari Vajpayee, Mamanː Krishna Devi Churinkunaː Namita
kimsa kuti Indiap 10 ñiqin umalliqninmi karqan, ñawpaqtaqa 1996 watapi 13 p'unchawpaq, chaymantataq 13 killa 1998 watamanta 1999 watakama, chaymantataq 13 ñiqin chakra yapuy killapi 1999 watapi 22 ñiqin qhulla puquy killapi 2004 watapi hunt'asqa kamachiyta..
Asuwi
Asuwi (kastilla simipi: Azogues / San Francisco de Pelengui de Azogues) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Kañar markapi Asuwi kitip uma llaqtanmi. Asuwi llaqtapiqa 31.151 runakunam kawsachkanku (2005).
Runakuna
thumb|left|180px|[[Kañari takiqkuna, Kañar marka, Ikwadur]]
Irmã Dulce Pontes
Santa Dulce Pontes S.M.I.C.,  Maria Rita de Souza Pontes sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Salvador llaqtapi - † wañusqa Salvador llaqtapi) huk Kulumbya mama llaqtap kathuliku Santu karqan.
Santa Dulce Pontes raymi p'unchawninmi.
Taytan: Augusto Lopes Pontes; Maman: Dulce Maria de Souza.
42 kñ
42 Kristup ñawpan wataqa (42 kñ) Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
41 kñ
41 Kristup ñawpan wataqa (41 kñ) Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Presidente Hayes suyu
thumb|300px|Presidente Hayes suyu saywitu (Parawayi) Presidente Hayes suyu (kastilla simipi: Departamento de Presidente Hayes), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Villa Hayesmi.
72 907 km²
Wiñay kawsay
Kamasqa
Runakuna
103 658 runakuna
Pacha llika
Pacha llika, awariy pachan, kawsay llika (icha ch'uklla yachay llika) nisqaqa lliw kawsaqkunamantam, chaywantaq kawsaq pachamamamantam. Chay kawsaq, mana kawsayuq kumpuninti nisqakunaqa ñuñu muyukun nisqawan, kallpa usphutay nisqawan ima hukllachasqa kachkanku. Kallpa nisqataq inti wayllay nisqawanmi sistima nisqaman haykun, chaymi yurakunaq aychanman churakun. Yurakunata, hukkuna hukkunawan mikhuspa, uywakunaqa ancha allintam ruwanku imayay, kallpata ima sistima nisqapi purinanpaq. Hinallataqmi kayqa influyen chay sach'a, t'unakawsaq kawsaywisnu hayka kasqanpi. Wañusqa materia orgánica nisqakunata pakispa, ismuchiqkunaqa k'illimsayaq nisqatam wayra pachaman kutichispa kacharinku, wañusqa kawasaywisnu nisqapi waqaychasqa mikhuykunata kutichispa, yurakunap, t'unakawsaqkunappas chaylla llamk'achinapaq rikch'ayman tikraspa.
Ñawpaq kaq ruruchiy
rikchacha| Tukuy pacha mama quchapi, allpapipas fototrófico nisqakuna achka kaynin, 1997 watapi sitwa killamanta 2000 watapi agosto killakama. Biomasa autotrófica nisqapa estimación nisqa hinaqa, aslla indicador nisqallam chay potencial de producción primaria nisqamanta manataqmi chiqap estimación nisqachu chaymanta.
Ismuy
rikchacha| Ismuq kuchi aychapa pachanwan qatiqninpi
Ñuñu muyu puriy
paña|rikchacha| Nitrógeno kawsay yachay muyu
Santander
thumb|right|280px|Santander Munisipyu 280px|thumb|right|Santander kathidral right|thumb|280px|Italya plasa (Santander) right|thumb|280px|Cañadío Plasa - Santander Santander llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam. Kantawriya pruwinsyap, Kantawriya suyup uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay
Kamasqa wata 26 a C, Portus Victoriae luliobrigensium.
9 Qhulla puquy killa 1755 hatun llaqta watamanta.
Iñiy
Kathuliku inlisya.
Hawa t'inkikuna
thumb|center|700px|Santander llaqta
44 kñ
44 Kristup ñawpan wataqa (44 kñ) Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Kimsaq'aytu Unaq
Kimsaq'aytu Unaq icha Kimsayuq Unaq nisqaqa huk tiksimuyu yachay pacham, sistimam, 50,6 hunu watakunam Pirmiku pacha tukukuyninmanta 251.902 hunu wata ñawpaqta (Mya), chaykama Hurasiku Pacha qallariynin 201.36 Mya. Kimsa q'aytu nisqaqa Chawpikawsaq pachap ñawpaq kaq, aswan pisi pachanmi. Chay pacha qallariypas tukukuypas hatun chinkachiy ruwaykunawanmi riqsichikun. Kimaq'aytu Unaqqa kimsa pachakunapim rakisqa kachkan: Qallariy Kimsaq'aytu, Chawpi Kimsaq'aytu, Qhipa Kimsaq'aytu.
Ñawpaqmanta tiksimuyuqillqa
rikchacha| Ladinian etapa kachkaptin Tethys kitita qhaway rikchacha| 230 Ma hatun suyupi musuqmanta ruway
Rajiv Gandhi
270px|thumb|right|Rajiv Gandhi 270px|thumb|right| [[Indira Gandhi, Jawaharlal Nehru wan Rajiv Gandhi]] Rajiv Ratna Gandhi o Rajivaratina Gabhi Zindabad (राजीव गाँधी) sutiyuq runaqa (* ̪ paqarisqa Mumbai llaqtapi - wañusqa Tamil Nadu llaqtapi), huk 🇮🇳 mama llaqtayuq pulitiku.
Taytanː Feroze Gandhi, Mamanː Indira Gandhi Warmiː Sonia Gandhi Churinkunaː Rahul Gandhi
Runakunap astaynin
paña|rikchacha|390x390px|[[2016-pi astaypa wiñakuynin: Yaykuy (anqas), lluqsiy (killmu), mayqin (qumir), mana taripasqaku (uqhi)]] Runakunap astaynin runakunap kuyuchininmanta huk lanthimanta waq lanthikama prusisuta kan, paykunap llaqtan, paqarinantin wiñaypaq ichaqa llaqa wiñaypaq tikran. May ñinpi huk runallaqa sapallan purin, payqa waq runakunawan huñusqata huk hatun astaypa kuyuchiynin ruwan. Runakunaqa runakunap paqariynin manta waq lanthikama astarichkasqan, Aphrika manta huk paqarinamanta, runakunaqa lluqsimusqa, chaymantari lliw allpa pacha kama, lliw k'uchukama purichisqan. Hinallataqmi, llapan runakuna astaq, icha astaqpa churinta kanku.
Rajiv Gandhi
Indya mama llaqtayuq Uma kamayuq 31 ñiqin kantaray killapi 1984 watamanta watakama.
Runakunap astaynin
Hatun runakunap astaynin yaraqayraykuta, manan-llamk'ay-kaq-raykuta, maqanakuy raykuta imanaykuta kapusqan
Mariano Ibérico
Mariano Ibérico Rodríguez ( paqarisqa Kashamarka llaqtapi - wañusqa Limaq llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq yachay wayllukuqsi runa karqan.
Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.
1952 watamanta 1955 watakama Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin Riktur.
1955 Piruwpa Yachachiy ministrunin.
Southampton
Southampton nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
43 kñ
43 Kristup ñawpan wataqa (43 kñ) Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Salah Assad
Salah Assad (arabya simi: صالح عصاد‎)sutiyuq runaqa ( paqarisqa Larbaâ Nath Irathenp llaqtapi - ) huk 🇩🇿 mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.
Churinkuna:
Runakunap paqariynin
thumb|350px|Ñawpaq runakunap[[tullunkuna kusilluhina: gibun, orangutan, chimpansi, gurila, runa (Homo sapiens)]]
Runakunap paqariynin, ichaqa antropogenesis, runakunap maymantaqa lluqsisqanta taqwichin. Iñiymanta, kawsay yachaymanta achka thiyuriyakuna kachkan.
Manmohan Singh
270px|thumb|right|Manmohan Singh 270px|thumb|right|270px| Manmohan Singh, [[George Bush wan Luiz Inácio Lula da Silva]] Manmohan Singh (ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ) sutiyuq runaqa (* ̪ paqarisqa Gah llaqtapi - ), huk 🇮🇳 mama llaqtayuq musiku wan pulitiku qarqan.
Tayhanpa Yachaynin Suntur
Tayhanpa Yachaynin Suntur (한국학중앙연구원, AKS) Tayhan Republikapi huk sunturmi kan, paykunaqa Tayhan yachayninmanta allin taqwichayta munan,  Tayhanpa Kawsay Saphiynin allinchatapas t'aqwichiyta munan. 1978 watapi, Inti Raymi Killapi 22 p'uchaypi Ministry of Education & Science Technology-manta (교육과학기술부) paqarichisqan.
Tayhanpa Yachaynin
Puwlikasqa
Manmohan Singh
TaytanːGurmukh Singh, Mamanː Amrit Kaur WarmiːGursharan Kaur Churinkunaː
Junípero Serra
Junípero Serra Ferrer OFM sutiyuq rumaqa (*  paqarisqa  Petra, Ispaña - †  Monterrey) huk 🇪🇸 kathuliku taytakura wan santu qarqan.
28 ñiqin chakra yapuy killapi Junípero Serra raymi p'unchawninmi.
45 kñ
45 Kristup ñawpan wataqa (45 kñ) Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Ryan Giggs
Ryan Joseph Willson Giggs sutiyuq runaqa ( paqarisqa Cardiff llaqtapi - ) huk mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.
Churinkuna:
46 kñ
46 Kristup ñawpan wataqa (46 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Luis Advíncula
Luis Jan Piers Advíncula Castrillón sutiyuq runaqa (* paqarisqa Hanan Chincha llaqtapi -  )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Sussex
thumb|right|200px|Royal Pavilion, [[Brighton, Sussex]]thumb|right|200px|Sussex Sussex, Hukllachasqa Qhapaq Suyu.
Llaqtakuna
Brighton, Chichester, Crawley, Eastbourne, Hastings, Haywards Heath, Lewes, Worthing.
Devon
Pulitika Rakiy
10 distritu
Llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
Ashburton, Axminster, Bideford, Brixham, Bovey Tracey, Buckfastleigh, Buckland Monachorum, Burgh Island, Chudleigh Knighton, Clovelly, Crediton, Dartington, Dartmouth, Dawlish, Drewsteignton, Great Torrington, Hartland, Honiton, Ilfracombe, Ivybridge, Kingsbridge, Kingswear, Lynton, Moretonhampstead, Okehampton, Ottery St. Mary, Paignton, Postbridge, Princetown, Salcombe, Seaton, Sidmouth, Tavistock, Teignmouth, Tiverton, Torquay, Totnes, Westward Ho.
Arvydas Sabonis
thumb|right|270px| Arvydas Sabonis, 1986 thumb|right|270px| Arvydas Sabonis Isanka rump'uq Arvydas Romas Sabonis sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Kaunas llaqtapi - )  huk 🇱🇹 mama llaqta Isanka rump'uqmi.
1988 watapiqa Apuwasinyuq pukllaykunapi Siul llaqtapi URSS Isanka rump'uq qharikunawan.
1992 watapiqa Apuwasinyuq pukllaykunapi Barcelona llaqtapi Lituwa Isanka rump'uq qharikunawan.
1996 watapiqa Apuwasinyuq pukllaykunapi Atlanta llaqtapi Lituwa Isanka rump'uq qharikunawan.
Antique
rikchacha|242x242px|[[Helena Paparizou]] Antique nisqaqa huk Suwidsuyu Grisya mama llaqtayuq laïko eurodance nisqaqa kusituymi karqan.
Iskaynintin takiqkunam: Helena Paparizou & Nikos Panagiotidis.
48 kñ
48 Kristup ñawpan wataqa (48 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Pamplona
thumb|right|280px|Pamplona Munisipyu 280px|thumb|right|Altar Pamplona kathidral right|thumb|280px|Mairie plasa (Pamplona) right|thumb|280px|Pamplona Sanfermines Calle San Nicolas Pamplona llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam. Nawarra pruwinsya wan Nawarra Uma llaqta.
Wiñay kawsay
Kamasqa wata 74 a C, Pompeyo.
Iñiy
Kathuliku inlisya.
Hawa t'inkikuna
thumb|center|700px|Pamplona llaqta
47 kñ
47 Kristup ñawpan wataqa (47 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Werner Heisenberg
thumb|right|200px|Werner Heisenberg, 1933. Werner Karl Heisenberg sutiyuq runaqa (5 ñiqin qhapaq raymi killapi 1901 watapi paqarisqa Wurzburg llaqtapi - 1 ñiqin hatun puquy killapi 1976 watapi wañusqa München llaqtapi) huk Alimanya mama llaqtap pachaykamay yachaqsi karqan.
20px|Nobel Suñay 1932 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi).
Tayta: Kaspar Earnesta August Heisenberg, Mama: Annie Wecklein. Ñawpa warmi: Elisabeth Schumacher (1937–1976).
49 kñ
49 Kristup ñawpan wataqa (49 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Werner Heisenberg
Alma mater: München Yachay Sunturnin
Tulkan
Tulkan (kastilla simipi: Tulcán) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Karchi markapi, huk llaqtam, Tulkan kitip uma llaqtanmi. Tulkan llaqtapiqa 82.734 runakunam kawsachkanku (2007 watapi).
Isku Unaq
Isku Unaq nisqaqa huk tiksimuyu yachay pacham, yaqa 145 watamanta 66 hunu watakamam (Mya). Chawpikawsaq Pacha p kimsa kaq, qhipa kaq pachanmi, hinallataq aswan unay pachapas. Yaqa 79 hunu watakunapi, tukuy Rikunalla icha Phanirusuyku hiyun nisqamanta aswan unay tiksimuyu yachay nisqa pacham. Chay sutiqa latin simimanta creta, "Isku" nisqamanta hamun, chay pachaqa qhipa kuskanninpi achkam. Yaqa llapanpim K, pisichasqam, aliman simiman tikrasqanrayku Kreide.
Yuraq khachu
Yuraq khachu, kichwapi Yurak katsu icha Yurak hatsu (Platycoelia lutescens) nisqaqa huk yuraq suntum, Antikunapi kawsaq.
Ikwadur mamallaqtapi chay suntutaqa mikhunkum.
Erwin Schrödinger
thumb|right|200px|Erwin Schrödinger (1887-1961). Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger  sutiyuq runaqa (12 ñiqin chakra yapuy killapi 1887 watapi paqarisqa Erdberg llaqtapi - 4 ñiqin qhulla puquy killapi 1961 watapi wañusqa Wien llaqtapi) huk Awstiriya mama llaqtap pachaykamay yachaqsi karqan.
20px|Nobel Suñay 1933 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi).
Tayta: Rudolf Schrödinger, Mama: Georgine Emilia Brenda.
Alma mater: Wien Yachay Sunturnin
Plymouth
Plymouth nisqaqa Inlispampa suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
51 kñ
51 Kristup ñawpan wataqa (51 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Ian Rush
Ian James Rush sutiyuq runaqa ( paqarisqa St. Asaph llaqtapi - ) huk mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.
Churinkuna:
P. V. Narasimha Rao
270px|thumb|right|P. V. Narasimha Rao
Pamulaparti Venkata Narasimha Rao (पी॰ वी॰ नरसिम्हा राव) sutiyuq runaqa (* ̪ paqarisqa Gah llaqtapi - ̪  ), huk 🇮🇳 mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan. TaytanːGurmukh Singh, Mamanː Amrit Kaur WarmiːGursharan Kaur Churinkunaː
Indya mama llaqtayuq Uma kamayuq 21 ñiqin inti raymi killapi 1991 watamanta 16 ñiqin aymuray killapi 1996 watakama.
50 kñ
50 Kristup ñawpan wataqa (50 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Reading
Reading llaqtaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
52 kñ
52 Kristup ñawpan wataqa (52 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
53 kñ
53 Kristup ñawpan wataqa (53 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Eduard Buchner
rikchacha|paña|200px| Eduard Buchner (1860-1917) Eduard Buchner (* 20 ñiqin aymuray killapi 1860 watapi paqarisqa München (Alimanyapi) llaqtapi - † 12 ñiqin chakra yapuy killapi 1917 watapi wañusqa München (Alimanya) llaqtapi); Alimanya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1907 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: Eduard Buchner, Mama: Fridirike Martin.
Charles Baudelaire
thumb|right|270px| Charles Baudelaire, 1863 right|250px| Charles Baudelaire [[silq'uynin]] Charles-Pierre Baudelaire sutiyuq runaqa (  paqarisqa Paris llaqtapi -  wañusqa Paris llaqtapi) huk 🇫🇷 mama llaqtayuq qillqaq runam karqan.
Tayta: Joseph-François Baudelaire, Mama: Caroline Aupick.
Qillqasqankuna
thumb|Baudelaire, dans la [[Bibliothèque de la Pléiade, Œuvres complètes, volume I.]]
Bratislava suyu
Wiñay kawsay
1923 watamanta.
Marsheaux
rikchacha|242x242px| Marsheaux, 2009 Marsheaux nisqaqa huk Grisya mama llaqtayuq kusituymi karqan.
Iskaynintin takiqkunam: Sophie Sarigiannidou & Marianthi Melitsi.
Ernest Rutherford
thumb|right|260px| Ernest Rutherford (1871-1937) Ernest Rutherford sutiyuq runaqa (* 30 ñiqin chakra yapuy killapi 1871 watapi paqarisqa Brightwater (Musuq Silandapi) llaqtapi - † 19 ñiqin kantaray killapi 1937 watapi wañusqa Cambridge (Inlatirra) llaqtapi); huk 🇳🇿 mama llaqtayuq Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi qarqan.
1908 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Taytan: James Rutherford, Maman: Martha
Wolfgang Pauli
thumb|right|200px| Wolfgang Pauli (1900-1958). Wolfgang Pauli sutiyuq runaqa ( paqarisqa Wien llaqtapi - wañusqa Zürich llaqtapi) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq pachaykamay yachaqsi qarqan.
20px|Nobel Suñay 1945 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi).
Taytan: Wolfgang Joseph Pauli,; Maman Berta Camilla Schütz. Ñawpa warmi: Käthe Margarethe Dëppner.
Alma mater: München Yachay Sunturnin.
Gustav Hertz
thumb|right|200px|Gustav Hertz, 1925. Gustav Ludwig Hertz  sutiyuq runaqa (22 ñiqin anta situwa killapi 1887 watapi paqarisqa Wurzburg llaqtapi - 30 ñiqin kantaray killapi 1975 watapi wañusqa München llaqtapi) huk Alimanya mama llaqtap pachaykamay yachaqsi karqan.
54 kñ
54 Kristup ñawpan wataqa (54 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
William Ramsay
rikchacha|paña|200px| William Ramsay (1852-1916) William Ramsay (* 2 ñiqin kantaray killapi 1852 watapi paqarisqa Glasgow (Iskusyapi) llaqtapi - † 23 ñiqin anta situwa killapi 1916 watapi wañusqa High Wycombe (Inlatirra) llaqtapi); Hukllachasqa Qhapaq Suyuyuq mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
Gustav Hertz
20px|Nobel Suñay 1925 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi).
William Ramsay
1904 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Gustav Hertz
Tayta: Gustav Theodor Hertz (1858–1904), Mama: Auguste Arning. Ñawpa warmi: Ellen Dihlmann (†1941). Churinkuna (2): Carl Helmut Hertz wan Johannes Heinrich Hertz.
William Ramsay
Tayta: William Ramsay, Mama: Catherine Robertson.
Alma mater: Glasgow Yachay Sunturnin wan Tübingen Yachay Sunturnin
Gustav Hertz
Alma mater: München Yachay Sunturnin, Georg-August Göttingen Yachay Sunturnin (1906–1907), Ludwig Maximilians München Yachay Sunturnin (1907–1908), wan Humboldt Berlin Yachay Sunturnin (1908–1911).
Tristan Corbière
thumb|right|270px| Tristan Corbière Édouard-Joachim Corbière icha Tristan Corbière  sutiyuq runaqa (  paqarisqa Ploujean llaqtapi -  wañusqa Morlaix llaqtapi) huk 🇫🇷 mama llaqtayuq harawi qillqaq runam karqan.
Tayta: Jean Antoine René Édouard Corbière dit Édouard Corbière, Mamaː Angélique Aspasie.
Chinchay Chungcheong pruwinsya
Chinchay Chungcheong pruwinsya (kuryu simipi: 충청북도; hanja: 忠清北道, kastilla simipi: Provincia de Chungcheong del Norte) nisqaqa  huk 🇰🇷 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin.
Roy Keane
Roy Maurice Keane sutiyuq runaqa ( paqarisqa Cork llaqtapi - ) huk 🇮🇪 mama llaqtap piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq qarqan.
Churinkuna:
Chinchay Chungcheong pruwinsya
Wiñay kawsay
1896 kamasqa wata.
Rantikuq (antañiqiy)
wak=|rikchacha|200x200px| Huk rantikuq [[antañiqiq kuna chawpillika kaqnintakama huk qaraq antañiqiqwan rimanakusqankumanta antañiqiq llika siq'i]] Antañiqiy nisqapi, huk rantikuq nisqaqa huk antañiqiq sinch'ikaq nisqap llamk'ayninmi icha llamp'ukaqpa llamk'ayninmi, huk qaraqpa ruwasqan llamk'ayman yaykuq, llamk'ana llikakunap rantikuq–qaraq nisqa rikch'ayninpa huknin kaqnin hina. Qaraq sapa kuti (ichaqa mana sapa kutichu) wak antañiqiq llikachapi kachkan, chayhina kaqtinqa rantikuq huk llika ñanninta qaranaman yaykun.
Arthur Rimbaud
thumb|right|270px| Arthur Rimbaud right|250px| Arthur Rimbaud [[silq'uynin]] Jean Nicolas Arthur Rimbaud sutiyuq runaqa (  paqarisqa Charleville-Mézières, llaqtapi -  wañusqa Marselle llaqtapi) huk 🇫🇷 mama llaqtayuq harawi qillqaq runam karqan.
Qillqasqankuna
thumb|Couverture de la huk édition des « Poésies complètes » de Rimbaud.
Mérida
thumb|right|280px|Merida Roman Theatre 280px|thumb|right|Mérida kathidral
right|thumb|280px|Puente Lusitania Mérida Mérida llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam. Badajoz wan Ikstrimadura Uma llaqta.
Wiñay kawsay
Kamasqa wata 25 a. C.
Iñiy
Kathuliku inlisya. (Watikanu qatiq).
Hawa t'inkikuna
thumb|center|700px|Hatun Plasa - Mérida llaqta
Qaraq distritu
Qaraq distritu icha 27 de Noviembre distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de 27 de Noviembre) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Waral pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Qaraq llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Urin Chungcheong pruwinsya
Urin Chungcheong pruwinsya (kuryu simipi: 충청남도; hanja, 忠清南道; kastilla simipi: Provincia de Chungcheong del Sur) nisqaqa huk 🇰🇷 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin.
Wiñay kawsay
1896 kamasqa wata.
Llaqtakuna
Uma llaqtanqa Hongseong llaqtam
56 kñ
56 Kristup ñawpan wataqa (56 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Jonida Maliqi
rikchacha|Jonida Maliqi Iwrupisyunpim Jonida Maliqi (26 ñiqin pawqar waray killapi 1983 watapi paqarisqa Tirana llaqtapi) huk Albanya mama llaqtayuq takiqmi. 2009 Iwrupisyun Taki Atipanakuy Albanyapaq karqanmi, Ktheju tokësmi takirqan.
Henri Moissan
rikchacha|paña|200px| Henri Moissan (1852-1907) Henri Moissan sutiyuq runaqa (* 28 ñiqin tarpuy killapi 1852 watapi paqarisqa Paris (Ransyapi) llaqtapi - † 20 ñiqin hatun puquy killapi 1907 watapi wañusqa Paris (Ransya) llaqtapi); Ransya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1906 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi).
Tayta: Moissan, Mama:.
Alma mater: École supérieure de pharmacie Paris.
Nottingham
Nottingham nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
Dorset
Allpa saywachi
thumbnail|left|190px|[[Chapmans Pool, Dorset]] thumbnail|left|190px|[[Frome mayu, Dorset.]]
Pulitika Rakiy
thumb|left|190px|Dorset suyupiqa distritukuna 8 distritu <ol> <li>	Weymouth and Portland</li> <li>	West Dorset	</li> <li>	North Dorset</li> <li>   Purbeck	</li> <li>	East Dorset	</li> <li>	Christchurch</li> <li>	Bournemouth </li> <li>   Poole       </li> </ol>
Karu puriy
thumb|right|220px|[[Latimers, Highcliffe, Dorset]]
Wilhelm Ostwald
rikchacha|paña|200px| Wilhelm Ostwald (1853-1932) Friedrich Wilhelm Ostwald (* 2 ñiqin tarpuy killapi 1853 watapi paqarisqa Riga (Litunyapi) llaqtapi - † 3 ñiqin ayriway killapi 1932 watapi wañusqa Grossbothen (Alimanya) llaqtapi); Alimanya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1909 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Alma mater: Dorpat Yachay Sunturnin
Gangwon pruwinsya
Gangwon pruwinsya (kuryu simipi: hangul, 강원도; hanja, 江原道; kastilla simipi: Provincia de Gangwon) nisqaqa  huk 🇰🇷 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin.
Wiñay kawsay
1395 kamasqa wata.
Llaqtakuna
Uma llaqtanqa Chuncheon llaqtam.
55 kñ
55 Kristup ñawpan wataqa (55 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
58 kñ
58 Kristup ñawpan wataqa (58 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Heinrich Hertz
thumb|right|200px|Heinrich Hertz, 1925. right|200px| Heinrich Rudolf Hertz  sutiyuq runaqa (22 ñiqin hatun puquy killapi 1857 watapi paqarisqa Hamburg llaqtapi - 1 ñiqin qhulla puquy killapi 1894 watapi wañusqa Bonn llaqtapi) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq pachaykamay yachaqsi karqan.
Taytan: Gustav Ferdinand Hertz (David Gustav Hertz) (1827–1914); Maman: Anna Elisabeth Doll (1864–1941). Ñawpa warmi: Ellen Dihlmann (†1941). Churinkuna (2): Johanna Hertz (1887–1967) wan Mathilde Hertz (1891–1975).
Alma mater: München Yachay Sunturnin wan Berlin Yachay Sunturnin.
Hermann Emil Fischer
rikchacha|paña|200px| Hermann Emil Fischer (1852-1919) Hermann Emil Louis Fischer Emil Fischer sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin kantaray killapi 1852 watapi paqarisqa Euskirchen (Alimanyapi) llaqtapi - † 15 ñiqin anta situwa killapi 1919 watapi wañusqa Berlin (Alimanya) llaqtapi); Alimanya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
Tayta: Fischer, Mama:.
Alma mater: Bonn Yachay Sunturnin wan Strasbourg Yachay Sunturnin
59 kñ
59 Kristup ñawpan wataqa (59 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Ñeembucú suyu
thumb|300px|Ñeembucú suyu saywitu (Parawayi) Ñeembucú suyu (kastilla simipi: Departamento de Ñeembucú), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Pilarmi.
12 147 km²
Wiñay kawsay
Pilar suyu (1906). Kamasqa
Runakuna
83 504 runakuna
Distritukuna
16 distritukuna:
Bambara simi
Bambara simi (Bamanankan) nisqaqa Kunti Aphrikapi huk rimaymi. Chunka hunuchá rimaqniyuq kachkan, ichataq kimsa hunallachá mama rimaq.
Rispampa
thumb|right|290px|Tiyay Rispampa nisqaqa (kastilla simipi: Riobamba icha San Pedro de Riobamba) Ikwadur mama llaqtapi huk llaqtam, Rispampa kitipi, Chimpurasu markap uma llaqtanmi. Rispampa llaqtapiqa 135.588 runakunam kawsachkanku (2005).
Kitillikuna
Pichqa llaqta kitillinmi kan: Lizarzaburu kitilli, Maldonado kitilli, Velasco kitilli, Veloz kitilli, Yaruquíes kitilli.
Alan Shearer
Alan Shearer sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Newcastle upon Tyne llaqtapi - ) huk 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.
Yaya: ; mama:
Gyeonggi pruwinsya
Gyeonggi pruwinsya (kuryu simipi: hangul, 경기도; hanja: 京畿道;; kastilla simipi: Provincia de Gyeonggi) nisqaqa  huk 🇰🇷 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin.
CA Colón
CA Colón (Club Atlético Colón), icha Colón de Santa Fe icha Colón, nisqaqa huk Arhintinapa piluta hayt'ay klubmi.
60 kñ
60 Kristup ñawpan wataqa (60 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Sinqa suntu
Sinqa suntu nisqakunaqa (familia Curculionidae) huk suntukunam, umanpa ñawpan sinqamanmi rikch'akun. Yura mikhuqmi. 40.000-chá rikch'aqninkuna.
Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
Utu astika rimaykuna
300px|thumb|right|[[Hukllachasqa Amirika Suyukunapi, chincha Mishikupi utu astika rimaykuna.]] 300px|thumb|right|[[Mishikupi utu astika rimaykuna.]] Utu astika rimaykuna nisqaqa huk Awya Yala rimaykunap ayllunmi, Chinchay Awya Yalapi Chawpi Awya Yalapipas.
Utu astika rimaykunap urin ayllunkuna
Chincha utu astika rimaykuna
Hopi
Tübatulabal
Numic
Takic
Urin utu astika rimaykuna
Pimanu (Tepiman) Tarakahitiku Corachol-Aztecan
Yaykuna (antañiqiq llikay)
Antañiqiq llikapi, yaykuna icha yaykuna yupana nisqaqa huk yupaymi, hukllachasqa tukukuyniyuqta riqsichinapaq chaymanta willayta huk sapanchasqa yanapakuyman pusanapaq. Llika llamkana patapi, llamk'aykuna llika ukhupi, huk yaykuna nisqaqa huk umachasqa kutichina ruwaymi, huk sapanchasqa ruwayta icha huk laya llika yanapakuyta riqsichiq. Huk yaykuna yaupana llamp'ukaq nivelpi sapa apay prutukulupaq chaymanta direccionkuna huñunakuypaq riqsisqa puerto yupaywan chayman qusqa. Aswan riqsisqa apaykachana protocolokuna yaykuna yupanakunata llamk'achiqkuna kanku Transmisión Control Protocolo (TCP) chaymanta Usuario Datagram Protocol (UDP); chay yaykuna yupanakunaqa 16 bits mana firmasqa yupaykunam.
Wolof simi
Wolof simi (Wolof) nisqaqa Kunti Aphrikapi huk rimaymi. Chunka kimsayuq hunuchá rimaqniyuq kachkan, ichataq kimsa hunullachá mama rimaq. Senegalpi runakunap 40 %-ninpa mama rimayninmi, 80 %-nintaq rimanmi, mamapas iskay ñiqin rimaypas hina.
Pedro Infante
José Pedro Infante Cruz, El Ídolo de Guamuchil, sutiyuq runaqa (*18 ñiqin ayamarq'a killapi 1917 paqarisqa Mazatlán llaqtapi, Mishikupi  - 15 ñiqin ayriway killapi 1957 wañusqa Mérida llaqtapi) huk  🇲🇽 mama llaqtayuq Ranchera takiqsi qarqan, runaqa takiqmi,  simi kastilla qarqan.
Taytan: Delfino Infante García; Maman: Refugio Cruz Aranda. Warmikuna: María Luisa León / Lupita Torrentera / Irma Aguirre Martínez. Churinkuna: Guadalupe Infante López. Dora Luisa Infante León. Graciela Margarita, Pedro wan Guadalupe Infante Torrentera. Irma Infante Aguirre.
Chunta kuru
Chunta kuru, Chunta kuru mama, Burashi mama icha Shikita kuru (Rhynchophorus palmarum) nisqaqa huk yana sinqa suntum, Urin Awya Yalapi kawsaq. Qirisankunaqa chuntakunapim kawsan, yurap ukhunta mikhuspa. Chayrayku ancha sasachaq chakra yura waqlliqmi.
Boquerón suyu
thumb|300px|Boquerón suyu saywitu (Parawayi) Boquerón suyu (kastilla simipi: Departamento de Boquerón), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Filadelfiami.
91 699 km²
Wiñay kawsay
Pilar suyu (1906). Kamasqa
Runakuna
69 648 runakuna
Distritukuna
3 distritukuna:
Pancho Saavedra
rikchacha|Pancho Saavedra Francisco Javier Saavedra Guerra (Kurikú, 25 ñiqin ayamarqa killapi 1977), icha «Pancho» Saavedra, huk Chili mama llaqtayuq ñawikaruy rikuriq.
Victor Grignard
rikchacha|paña|200px| Victor Grignard (1871-1935) Victor Grignard sutiyuq runaqa (* 6 ñiqin aymuray killapi 1871 watapi paqarisqa Cherbourg (Ransya) llaqtapi - † 13 ñiqin qhapaq raymi killapi 1935 watapi wañusqa Lyon (Ransya) llaqtapi); Ransya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
Norfolk
Norfolk nisqaqa huk suyum Inlatirrapi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi. Uma llaqtanqa Norwich llaqtam.
Pancho Saavedra
Lugares que hablanpi kan.
61 kñ
61 Kristup ñawpan wataqa (61 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Derby
Derby nisqaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
Norfolk
Allpa saywachi
thumb|left|190px|[[Happisburgh ]]
Victor Grignard
1912 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi).
Norfolk
Flora Faunapas
thumb|left|190px|[[Sheringham Park]]
Victor Grignard
Tayta: Grignard, Mama:.
Honorio Delgado
250px|thumb|right| Honorio Delgado (Ayamarka "El Angel", Limaq) Honorio Delgado Espinoza sutiyuq runaqa (* paqarisqa Ariqipa llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq simi yachaqsi, nuna yachaqsi, hampi yachaqsi, hampikamayuq qarqan.
Norfolk
Pulitika Rakiy
thumb|left|Norfolk suyupi distritukuna 7 distritu
Victor Grignard
Alma mater: Lyon Yachay Sunturnin.
Norfolk
Llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
thumb|right|220px|[[Blickling Hall, Norfolk]] thumb|right|220px|[[Wells-next-the-Sea]] Hatun llaqtakuna: Norwich, King's Lynn, Great Yarmouth.
Honorio Delgado
1948 wata Piruwpa Yachachiy ministrunin.
Taytan: Juan Ramón Delgado; Maman: Luisa Espinoza. Warmi: Helene Rehe (†1984).
Alma_mater: Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin.
Chinchay Gyeongsang pruwinsya
Chinchay Gyeongsang pruwinsya (kuryu simipi: hangul, 경상북도; hanja: 慶尙北道; ;; kastilla simipi: Provincia de Gyeongsang del Norte) nisqaqa  huk 🇰🇷 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin.
Wiñay kawsay
1413 kamasqa wata.
Llaqtakuna
Uma llaqtanqa Andong llaqtam.
Otto Wallach
rikchacha|paña|200px| Otto Wallach (1847-1931) Otto Wallach sutiyuq runaqa (* 27 ñiqin pawqar waray killapi 1847 watapi paqarisqa Königsberg (Alimanya) llaqtapi - † 26 ñiqin hatun puquy killapi 1931 watapi wañusqa Göttingen (Alimanya) llaqtapi); Alimanya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
Tayta: Otto Wallach, Mama:.
Alma mater: Berlin Yachay Sunturnin wan Göttingen Yachay Sunturnin.
Paul Sabatier
rikchacha|paña|200px| Paul Sabatier (1854-1941) Paul Sabatier sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin ayamarq'a killapi 1854 watapi paqarisqa Carcassonne (Ransya) llaqtapi - † 14 ñiqin chakra yapuy killapi 1941 watapi wañusqa Toulouse (Ransya) llaqtapi); Ransya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1912 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi).
Tayta: Sabatier, Mama:.
Alma mater: Collège de France, École normale supérieure, Lycée Pierre-de-Fermat
Adolf von Baeyer
rikchacha|paña|200px| Adolf von Baeyer (1852-1919) Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer  sutiyuq runaqa (* 31 ñiqin kantaray killapi 1835 watapi paqarisqa Berlin (Alimanyapi) llaqtapi - † 20 ñiqin chakra yapuy killapi 1917 watapi wañusqa Starnberg (Alimanya) llaqtapi); Alimanya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1905 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi).
Cantinflas
Fortino Mario Alfonso Moreno Reyes, Cantinflas, sutiyuq runaqa (* 12 ñiqin chakra yapuy killapi 1911 paqarisqa Mishiku llaqtapi, Mishikupi  - 20 ñiqin ayriway killapi 1993 wañusqa Mishiku llaqtapi) huk  Aranway pukllaq karqan, runaqa Mishiku mama llaqtayuq.
Adolf von Baeyer
Tayta: Johann Jacob Baeyer, Mama: Eugenie Hitzig.
Cantinflas
Tayta:  Pedro Moreno Esquivel, chaski runa; Mama: Soledad Guízar Reyes de Moreno.
Adolf von Baeyer
Alma mater: Berlin Yachay Sunturnin wan Heidelberg Yachay Sunturnin
Cantinflas
Warmi: Valentina Ivanova Zubareff, rusiya llaqtamanta, (1936-1966).
Churinkuna: Mario Arturo Moreno Ivanova (*1961- )
62 kñ
62 Kristup ñawpan wataqa (62 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Wakina
Wakina icha Qhatuna nisqaqa imapas ruwaspa icha rantispa, makipuraspa (ahinataq imakunatapas, qaranakunatapas) kawsayta tariymi icha qullqita tariymi. Hinallataqmi "ima ruwaypas utaq imprisapis qullqi urqunakupaq yaykusqa".
Paylla (mikhuna)
rikchacha|275x275px| mama quchamanta mikhuykuna paylla Paylla, ichataq paylla ar-rusman, (walinsiyanu paylla nisqamanta, chaymi 'k'allana' niyta munan, chaymantataqmi riman mayqin p'uyñuwanchus chay receta ruwasqa kachkan chaymanta mayqintaq sutinta qun, kaytaq kutinpi Latin patella) nisqaqa ar-rusmanta wayk'unapaq mikhuymi, kunan Valenciana Comunidadmanta paqarimuq, kunan pacha tukuy Ispañapi ancha riqsisqa, tukuy tiksimuyuntinpi mikhuy wasikunapi mikhusqa. Kay recetapiqa ar-rustaqa huk mikhuykunawan kuska huk k'allananpi wayk’unku, aswantaqa sakhiyuq, hap’inayuq ima. Paylla sutiqa iskayninmanta riman kay recetamanta utaq wayk’usqa mikhuymanta chanta kay wayk’unapaq apaykachasqa p’uyñumanta ima, kay qhipa kaqtaq payllira sutichasqataq, huk término qallariypi mana allin qhawasqa ichaqa kay llamk’ayninwan kastilla simipi chaskisqa. Chayqa huch'uyllamanta hamuq mikhuymi, ñawpaq kutita Ispañapi Valencia llaqtapi Albufera suyupi willasqa.
David Beckham
David Robert Joseph Beckham sutiyuq runaqa (* paqarisqa London llaqtapi - ) huk 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
63 kñ
63 Kristup ñawpan wataqa (63 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Lingala simi
Lingala simi (Lingála) nisqaqa chawpi Aphrikapi kawsaq runakunap rimayninmi. Chunka hunuchá rimaqnin kachkan, ichataq iskay hunullachá mama rimaq.
65 kñ
65 Kristup ñawpan wataqa (65 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
66 kñ
66 Kristup ñawpan wataqa (66 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Dudley
Dudley llaqtaqa Inlatirra suyupi, Hukllachasqa Qhapaq Suyupi huk hatun llaqtam.
Akan simi
Akan simi (akan) nisqaqa Kunti Aphrikapi huk rimaymi, Niqirya, Ikwaturyal Khiniya mama llaqtakunapi. Yaqa iskay chunka hunuchá rimaqniyuq kachkan. Ancha k'iti rimaysapam.
Kaymi huk k'iti rimayninkuna:
Urin Gyeongsang pruwinsya
Urin Gyeongsang pruwinsya (kuryu simipi: hangul, 경상남도; hanja: 慶尙南道; ;; kastilla simipi: Provincia de Gyeongsang del Sur) nisqaqa  huk 🇰🇷 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin.
Wiñay kawsay
1896 kamasqa wata.
Llaqtakuna
Uma llaqtanqa Changwon llaqtam.
Jeju pruwinsya
Jeju pruwinsya (kuryu simipi: hangul, 제주특별자치도; hanja, 濟州特別自治道; kastilla simipi: Provincia de Jeju) nisqaqa  huk 🇰🇷 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin.
Wiñay kawsay
1946 kamasqa wata.
Llaqtakuna
Uma llaqtanqa Jeju llaqtam.
67 kñ
67 Kristup ñawpan wataqa (67 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Tamil Nadu
Tamil Nadu nisqaqa (tamil simipi: தமிழ் நாடு) Indya mama llaqtapi huk suyum (state). Uma llaqtanqa Chennai llaqtam.
Kallpaq suntu
Kallpaq suntu nisqakunaqa (familia Carabidae) huk suntukunam, allpa hawanpi utqaylla kallpaq palamakunam. Lliwmanta aswan rikch'aqninkuna aycha mikhuq kaspa wakin palamakunatam, kurucha kunatam mikhun. 30.000-chá rikch'aqninkuna.
Daejeon
Wiñay kawsay
Kamasqa
Chinchay Jeolla pruwinsya
Chinchay Jeolla pruwinsya (kuryu simipi: hangul, 전라북도; hanja: 全羅北道; ;; kastilla simipi: Provincia de Jeolla del Norte) nisqaqa  huk 🇰🇷 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin.
Alfred Werner
rikchacha|paña|200px| Alfred Werner (1866-1919) Alfred Werner sutiyuq runaqa (* paqarisqa Mulhouse (Ransya) llaqtapi - †  wañusqa Zürich (Suwisa) llaqtapi); huk  mama llaqtayuq Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi qarqan.
Santa Cruz de Tenerife
Santa Cruz de Tenerife llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam, Santa Cruz de Tenerife pruwinsyapi. Tenerife wat'ap uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay
Kamasqa 3 Aymuray killa 1494 wata Santa Cruz de Santiago de Tenerife
Alfred Werner
1913 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi).
Chinchay Jeolla pruwinsya
Wiñay kawsay
1896 kamasqa wata.
Alto Parawayi suyu
thumb|300px|Alto Parawayi suyu saywitu (Parawayi) Alto Parawayi suyu (kastilla simipi: Departamento de Alto Paraguay), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Fuerte Olimpomi.
Alfred Werner
Taytan: Alfred Werner, Maman:.
Rimaqpamapap Hutunpatan
rikchacha|Rimaqpampap hutunpatan Rimaqpamapap Hutunpatan, Rimaqpampap Ayñipata icha Plaza Mayor de Lima icha nisqaqa Piruw mama llaqtap uma llaqtan Rimaq llaqtap kamasqanmi. Chayqa llaqtapa hatun espacio público nisqanmi. Lima llaqtap ñawpa pacha chawpinpi tarikun, muyuriqninpiqa allin yuyaywanmi hatarinku Piruwpa Kamachiy Wasin, Lima Katedral, Tabernáculo Iglesia, Lima Arzobispo Palacio, Lima Municipal Palacio hinaspa Club de la Unión. Munisipiyuwan Catedralwan uyapura testigo kanku chay sello de la rastro hispano nisqamanta.
Alfred Werner
Alma mater: Suwisa Federal Institute (Polytechnikum), Zurich.
Alto Parawayi suyu
82 349 km²
Wiñay kawsay
Pilar suyu (1906). Kamasqa
Rimaqpamapap Hutunpatan
Rimaqpampap Ayñipata nisqapiqa Junín nisqa ch'usaq, Unión nisqa, Huallaga nisqa, Carabaya nisqa t'aqa ima chimpakun.
Santa Cruz de Tenerife
Distritukuna
200px|thumb|left|Distritukuna Tiniriphi
Sport Club Corinthians Paulista
Sport Club Corinthians Paulista nisqaqa huk brasilanu piluta hayt'ay klubmi.
Alto Parawayi suyu
Runakuna
21 034 runakuna
Sport Club Corinthians Paulista
Wiñay kawsay
kamarisqa karqan.
68 kñ
68 Kristup ñawpan wataqa (68 kñ) manaraq Hulyanu kalindaryuyuq watam karqan, ichataq Romanu kalindaryuyuq.
Rimaqpamapap Hutunpatan
Willarina
Ispañamanta rey Carlos I 1523 watapi Mosoq pachapi llaqtakuna kamasqa kananpaq Ordenanzakunata kamachirqan. Chaykunapim qawarichikurqa, llaqtapa sayarichisqanpa planonta ruwaruspanku, Plaza Alcaldepa maypi kasqanmantapacha cuerdawan, rejillawan rakisqa kananta, chaynapi llaqta sapa kuti mastarikunanpaq. Llaqta musuqmanta sayarichiypi, 18 ñiqin kantaray killapi 1535 watapi, atipaq Francisco Pizarro, rikuchisqa ruwayman hina, tarpurqan, hatun plaza kananpaq destinasqa sitio chawpipi, rollo utaq pilar (huk hatun k'aspi chaymi huk columna hina servirqan condenasqakunata wañuchinankupaq). rikchacha| [[José Effio p Fundación de Lima (1897 siq'isqa, Museo Nacional de Antropología, Arqueología y Historia de Perú nisqap huñusqanpa hukninmi).]] rikchacha| Reyes Llaqtap Plaza Mayornin, [[Waman Puma|Guamán Pomapa nisqanman hina ( Musuq Crónica y Buen Gobierno, 1615).]]
Urin Jeolla pruwinsya
Urin Jeolla pruwinsya (kuryu simipi: hangul, 전라남도; hanja: 全羅南道; ;; kastilla simipi: Provincia de Jeolla del Sur) nisqaqa  huk 🇰🇷 Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin.