cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hunin distritu
Hunin distritu (kastilla simipi: Distrito de Junín) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Hunin suyupi, Hunin pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Hunin llaqtam.
Yanawara rit'i urqu
Yanawara (kastilla qillqaypi: Nevado Yanahuara) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Raya wallapi, Punu suyupi, Lampa pruwinsyapi, Paratiya distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.350 mitrum aswan hanaq.
Hunin distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Ullqumayu distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Cristóbal Rojas
Cristóbal Rojas Poleo sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Cúa llaqtapi - †  wañusqa Karakas llaqtapi), huk 🇻🇪 mama llaqtayuq llimphiqpas karqan.
Ullqumayu distritu
Simikuna
Pukyu:
Cristóbal Rojas
Taytan: Cristóbal Rojas; Mama : Alejandra Poleo.
Muruchachaq
thumb|[[Absidia nisqa t'inki k'allampap muruchachaqnin.]] thumb|Huk [[raki-rakip raphin ukhupi muruchachaqninkuna (rikch'aq: Asplenium scolopendrium).]] Muruchachaq (latin simipi: sporangium, grigu simimanta: σπόρος [spóros] "murucha" + αγγείον [angeíon] "manka") nisqapiqa yurakuna, k'allampakuna muruchankunatam paqarichin.
Olivia de Havilland
290px|thumb|right|Olivia de Havilland Olivia Mary de Havilland sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Tokyo llaqtapi -  wañusqa Paris llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranwaypi, kuyu walltaypi pukllaqmi karqan, Oskar Suñaytas chaskirqan.
Charlton Heston
thumb|right|290px|Ben-Hur (1959 kuyu walltay) John Charles Carter sutiyuq runaqa icha Charlton Heston (*  paqarisqa Evanston llaqtapi Illinois suyupi - †  wañusqa Beverly Hills llaqtapi, California suyupi) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan, yuq. [[Oskar Suñay.
Olivia de Havilland
Taytan: Walter de Havilland, Maman: Lillian Fontaine. Qusan: Marcus Goodrich (1946-1953), Pierre Galante (1955-1979). Churinkuna: Benjamin.
Kaypipas qhaway
\
Hunin distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Unturis distritu
Unturis distritu (kastilla simipi: Distrito de Ondores) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Hunin suyupi, Hunin pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Unturis (Ondores) llaqtam.
Wiñay kawsay
Kamasqa, Manuel Prado Umalliqmi.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Hanan Kadmalka
220px|thumb|right|Hanan Kadmalka, [[Laqha distritu, Chuta pruwinsya]] Hanan Kadmalka (kastilla simipi: Cadmalca Alto) nisqaqa Piruwpi huk llaqta, Kashamarka suyupi, Chuta pruwinsyapi, Laqha distritupi. thumb|left|150px|Saywitu
Unturis distritu
Simikuna
Pukyu:
Laurence Olivier
Laurence Kerr Olivier sutiyuq runaqa (22 ñiqin aymuray killapi 1907 watapi paqarisqa Dorking llaqtapi - 11 ñiqin anta situwa killapi 1989 watapi wañusqa Steyning llaqtapi), Hukllachasqa Qhapaq Suyupi), huk 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿  mama llaqtayuq Kuyu walltay pukllaq aranway pukllaqmi wan kuyu walltay pusaq karqan. Oskar Suñaytas chaskirqan.
Warmi: Jill Esmond (1930–40) / Vivien Leigh (1940-1960) / Joan Plowright (1961-1989)) Churinkuna:
Santa Juana rit'i urqu
Santa Juana (kastilla qillqaypi: Nevado Santa Juana) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, Raya wallapi, huk rit'i urqum, Punu suyupi, Melgar pruwinsyapi, Nuñuwa distritupi, Santa Rosa distritupipas. Pikchunqa mama quchamanta 5.200+ mitrum aswan hanaq.
Yasser Arafat
Mohammed Abdel Rahman Abdel Raouf Arafat al-Qudwa al-Husseini , Yasser Arafat , (arabya simipi: محمد عبد الرؤوف عرفات القدوة الحسيني) sutipaq runaqa (* paqarisqa El Cairo llaqtapi -  paqarisqa Clamart llaqtapi). Palestina mama llaqtap Allwiya kamayuqpi wan pulitiku.
Premio Nobel|20px Nobel Suñay Qasikaypi chaskirqan. 1994 watapiqa chiqniq.
1996 watamanta 2004 watakama 5 ñawpaq kuti Palistina kamachikuypa Umalliqnin karqan.
Tayta: Abdel Raouf al-Qudwa al-Husseini; Mama: Zahwa Abul Saud. Ñawpaq warmi: Suha Tawil Ususi: (1) Zahwa Arafat
Yachaywasi:
Waykira
Waykira (kastilla qillqaypi: Nevado Huayquera) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Raya wallapi, Punu suyupi, Lampa pruwinsyapi, P'allqa distritupi, Paratiya distritupipas. Pikchunqa mama quchamanta 5.171 mitrum aswan hanaq.
Rikch'aq kawsanakuy
thumb|[[K'allampa saphi: Sach'ap saphinpi wiñaq k'allampa q'aytukuna (kaypi awidul sach'a, Amanita k'allampa).]] thumb|[[Kusma qara: Laquwan kawsanakuq k'allampa, sach'a hawapi.]] Rikch'aq kawsanakuy (simbiosis, συμβίωσις) nisqapiqa iskay rikch'aqman kapuq kawsaqkuna kawsanakunmi, llapanmi chitakuspan, hawmakuspan. Mana atamchaypi hinam, manam mayqinpas huktapas waqllichinchu, yanapanakullankum.
Yasser Arafat
Yachay suntur: University of King Fuad I thumb|right|290px|[[Yitzchak Rabin, Bill Clinton wan Yasser Arafat, 13 ñiqin tarpuy killapi 1993]] thumb|right|290px|Yasser Arafat
Rikch'aq kawsanakuy
Rikch'aq kawsanakuqkunaqa uywakunam, yurakunam, k'allampakunam, añakikunapas, ahinataq kusma qarapi kawsanakuq k'allampapas laqupas icha k'allampa saphi nisqapi kawsanakuq k'allampapas yurapas.
Alberto Quintero
thumb|right|230px| Alberto Quintero Panama llaqta Alberto Abdiel Quintero Medina sutiyuq runaqa (* paqarisqa Panamá llaqtapi -  )  huk 🇵🇦 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Ransisku Salesmanta
Ransisku Salesmanta santu, (ransiya simipi François de Sales; kastilla simipi: Francisco de Satles) sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Sales llaqtapi - †  wañusqa Lyon llaqtapi) huk 🇫🇷 mama llaqtayuq Dyusmanta yachachiq, kathuliku taytakura, Hatun yaya wan Santu karqan.
Santu Ransisku Salesmanta raymi p'unchawninmi.
Taytan: François de Sales de Boisy; Maman: Françoise de Sionnaz.
Arturo Michelena
Francisco Arturo Michelena Castillo sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Valincia llaqtapi - †  wañusqa Karakas llaqtapi), huk 🇻🇪 mama llaqtayuq llimphiqpas qarqan.
Tayta: juan Antonio Michelena (1832-1918); Mama: Socorro Castillo (?-1909).
Juan Macías
16 kaq p'unchawqa sitimripi San Juan Macías raymi p'unchawninmi.
Persepolis F.C.
Persepolis F.C. (Inlish simi: Persepolis Football Club) nisqaqa huk Iranu piluta hayt'ay klubmi.
Antonio Herrera
Antonio Herrera Toro sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Valincia llaqtapi - †  wañusqa Caracas llaqtapi), Winisuylapi llimphiqpas karqan.
Tayta: Juan José Herrera; Mama: Teresa Toro.
Os Resentidos
Os Resentidos nisqaqa huk Ispaña llaqtayuq, rock alternativo & pop rock nisqa kusituymi (1984-1994).
Martín Tovar
Martín Tovar y Tovar sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Karakas llaqtapi - †  wañusqa Karakas llaqtapi), huk 🇻🇪 mama llaqtayuq llimphiqpas qarqan.
Enrique Lizalde
Enrique Lizalde Chávez sutiyuq runaqa (* paqarisqa Tepic llaqtapi  -  wañusqa Mishiku llaqtapi ) huk 🇲🇽 mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan: Juan Lizalde; Maman: María Luisa Chávez García de la Cadena.
Dyusmanta yachay
Yaya yachay, Dyus yachay icha Thiyuluhiya nisqaqa (grigu simimanta: θεολογία, chaymanta latin simipi theologia, kastilla simipi teología) Dyusmanta icha dyuskunamanta, iñiymantapas hamut'aymi.
Los Bunkers
Los Bunkers nisqaqa huk Chili llaqtayuq, rock alternativo, folk rock & indie rock nisqa kusituymi.
Luis Chávez y González
Luis Chávez y González sutiyuq runaqa (* paqarisqa El Rosario llaqtapi - †  wañusqa Mejicanos llaqtapi) huk 🇸🇻 mama llaqtap kathuliku taytakura wan Uma Hatun yaya San Salvadorpi karqan.
San Salvadorpi Uma Hatun yaya (1938-1977)
Taytan: Chávez; Maman: González.
De Saloon
De Saloon nisqaqa huk Chili llaqtayuq, rock alternativo, pop rock & indie rock nisqa kusituymi.
Albertus Magnus
Albertus Magnus Santu, OP (kastilla simipi: San Alberto Magno, OP), sutiyuq runaqa (* 1193 watapi paqarisqa Lauingen llaqtapi - †  wañusqa Köln llaqtapi) huk Yachay wayllukuyuq, Dyusmanta yachachiq, Allpa saywachi yachaq, kathuliku taytakura, Hatun yaya wan Santu karqan.
15 ñiqin ayamarq'a killapi San Albertus Magnus raymi p'unchawninmi.
Alma mater Padova Yachay Sunturnin.
Tayta: ; Mama:.
Joan Crawford
Joan Crawford icha Lucille Fay Le Sueur (chiqap) sutiyuq warmiqa (* 23 ñiqin pawqar waray killapi 1904 paqarisqa San Antonio llaqtapi, Texas suyupi - 10 ñiqin aymuray killapi 1977 wañusqa New York llaqtapi) aranwaypi, kuyu walltaypi Aranway pukllaqmi karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq. Oskar Suñaytas chaskirqan.
Qusan: Douglas Fairbanks Jr., Franchot Tone, Philip Terry, Alfred Nu Steele. Churinkuna: Christina wan Christopher.
Rosalio Castillo
Rosalio José Castillo Lara sutiyuq runaqa (* paqarisqa San Casimiro Güiripa llaqtapi -  †  wañusqa Caracas llaqtapi) huk Winisuyla mama llaqtayuq kathuliku Salesianukuna San Giovanni Bosco Taytakura wan Uma Hatun yaya Precausapi karqan.
Precausapi Uma Hatun yaya (1982-2007)
Katharine Graham
Katharine Meyer Graham sutiyuq warmiqa (* paqarisqa New York  llaqtapi -  wañusqa Sun Valley  llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtamanta willay kamayuq wan qillqaqmi qarqan.
Taytan: Eugene Meyer, Mamanː Agnes E. Meyer Qusanː Phil Graham (1940–1963). Churiː Donald Graham.
Alma materː Chicago Yachay Sunturnin.
Luís de Camões
Luís Vaz de Camões (* 1524 watapi paqarisqa Lisboa llaqtapi - wañusqa Lisboa llaqtap) Purtugal mama llaqtap, purtuyis simipi qillqaqsi karqan.
Miguel Miranda y Gómez
Miguel Darío Miranda y Gómez sutiyuq runaqa (* paqarisqa León llaqtapi -  †  wañusqa Mishiku llaqtapi) huk 🇲🇽 mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Uma Hatun yaya Miihiku llaqtapi karqan.
Miihiku llaqtapi Uma Hatun yaya (1956-1977)
Taytan: Cipriano Miranda, maman: María de las Nieves Gómez.
Wisaw
Wisaw llaqtaqa Khiniya-Wisaw mama llaqtap uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay
Kamasqa 1687 watamanta.
Ignacio Velasco
Antonio Ignacio Velasco García sutiyuq runaqa (* paqarisqa Acarigua llaqtapi -  †  wañusqa Caracas llaqtapi) huk Winisuyla mama llaqtayuq kathuliku Salesianukuna San Giovanni Bosco Taytakura wan Uma Hatun yaya Caracaspi karqan.
Alma mater: Torino Salesyianu Yachay sunturnin.
Caracaspi Uma Hatun yaya (1995-2003)
Ciutat Vella de Barcelona
thumb|right|290px|Santa Eulalia Kathidral, Barcelona thumb|right|290px|Rambla, Ciutat Vella, Barcelona
Ciutat Vella de Barcelona; (kastilla simipi: distrito de Ciutat Vella de Barcelona, nisqaqa huk distritum Barcelonapi, Katalunyapi, Ispaña mama llaqtapi.
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
4 barriukuna:
Runakuna
111 290 runa
Iñiy
Kathuliku inlisya.
Muskaya
Muskaya (kastilla qillqaypi: Nevado Moscaya) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, Raya wallapi, huk rit'i urqum, Punu suyupi, Melgar pruwinsyapi, Nuñuwa distritupi, Qusqu suyupipas, K'anas pruwinsyapi, Layu distritupi, Qanchi pruwinsyapipas, Marankani distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.400 mitrum aswan hanaq.
Felipe Hermosa
Felipe Santiago Hermosa y Sarmiento sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Qusqu llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 kathuliku taytakura qarqan.
José Maria Eça de Queirós
José Maria Eça de Queirós (* watapi paqarisqa Póvo de Varczim llaqtapi -  wañusqa París llaqtap) Purtugal mama llaqtap, purtuyis simipi qillqaqsi karqan.
Tayta: José Maria de Almeida Teixeira de Queirós, Mama: Carolina Augusta Pereira de Eça
Felipe Hermosa
1943 watamanta 1956 watakama Qusqupi Uma Hatun yaya.
Tunis
Tunis (arabya simipi: تونس العاصمة‎) llaqtaqa Tunisya mama llaqtap uma llaqtanmi.
Antonio Pérez
Antonio Adolfo Pérez y Aguilar sutiyuq runaqa (* paqarisqa San Salvador llaqtapi - †  wañusqa San Salvador llaqtapi) huk 🇸🇻 mama llaqtap kathuliku taytakura wan Uma Hatun yaya San Salvadorpi karqan.
San Salvadorpi Uma Hatun yaya (1913-1926)
Taytan: Pérez; Maman: Aguilar.
Clark Gable
thumb|right|290px|Clark Gable (It Happened One Night kuyu walltay 1934) William Clark Gable sutiyuq runaqa, Clark Gable (* 1 ñiqin hatun puquy killapi 1901 paqarisqa Cadiz llaqtapi Ohio suyupi - † 16 ñiqin ayamarq'a killapi 1960 wañusqa Los Angeles llaqtapi, California suyupi) huk kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq. Oskar Suñaytas chaskirqan.
Warmikuna: Josephine Dillon (1924-1930), Maria "Ria" Franklin Printiss Lucas Langham (1931-1939), Carole Lombard (1939-1942), Sylvia Ashley (1949-1952), Kay Williams (1955-1960).
Juan de Zumárraga
thumb|right|270px|:Juan de Zumárraga OFM. Juan de Zumárraga O.F.M. sutiyuq runaqa (* 1468 paqarisqa Durango llaqtapi - † wañusqa Mishiku llaqtapi) huk 🇪🇸 mama llaqtap kathuliku taytakura wan Uma Hatun yaya Mishiku llaqtapi karqan.
Clark Gable
Churinkuna:.
Pilikulakuna
thumb|right|310px|Gary Cooper - Gone With the Wind tráiler (kuyu walltay 1939)
Juan de Zumárraga
Mishiku llaqtapi Uma Hatun yaya (1546-1548)
Taytan: Zumárraga; Maman:.
Chuku yura
Chuku yura, Yunka amasisa icha Amasisa chaylla (Erythrina poeppigiana) nisqaqa huk chaqallu sach'am, rikch'aq amasisam. Tuktunkunataqa q'intikunam sisachan.
Kunka rit'i urqu
Kunka (kastilla qillqaypi: Nevado Cunca) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, Raya wallapi, huk rit'i urqum, Punu suyupi, Melgar pruwinsyapi, Santa Rosa distritupi, Qusqu suyupipas, K'anas pruwinsyapi, Layu distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.200+ mitrum aswan hanaq.
Ignacio Ellacuría
250px|thumb|right|Ignacio Ellacuria Beascoechea
Gonzalo de Campo
thumb|right|260px| Gonzalo de Campo (1572-1626) Gonzalo López de Campo o de Ocampo sutiyuq runaqa (* 1572 watapi paqarisqa Madrid llaqtapi - † wañusqa Rikuway llaqtapi) huk 🇪🇸 kathuliku taytakura qarqan.
Ignacio Ellacuría
Ignacio Ellacuría Beascoechea S.J. sutiyuq runaqa (* paqarisqa Portugalete llaqtapi - †  wañusqa San Salvador llaqtapi) huk 🇪🇸 mama llaqtap qillqaq, yachay wayllukuq, kathuliku taytakura, Dyusmanta yachachiq wan  Qispichiy yaya yachay nisqamanta yachaqmi..
José Simeón Cañas Yachay Sunturninpi Rector
Gonzalo de Campo
1625 watamanta 1626 watakama Limapi Uma Hatun yaya.
Taytan: Fernando López de Campo; Maman: María Rojas de Santa Gadea.
Ignacio Ellacuría
Taytan: Ellacuría; Maman: Beascochea.
Suñaykuna
thumb|190px|Placa Mártires UCA
Qiwñaqucha
thumb|right|220px|Qiwñaqucha thumb|right|220px|Hatun Qiwña Kiswarani Qullana amachasqa allpa
Qiwñaqucha nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk qucham, Qusqu suyupi, Khallka pruwinsyapi, Laris distritupi, Hatun Qiwña Kiswarani Qullana amachasqa allpapi.
Bartolomé Lobo Guerrero
Taytan: Alonso Lobo Guerrero; Maman: Catalina de Góngora.
Mugadishu
Mugadishu (kastilla simipi: Mogadiscio; Mogadishu; sumalí simi: Muqdisho; arabya simi: مقديشو‎ Maqadīshū) llaqtaqa Sumalya mama llaqtap uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay
Kamasqa watamanta.
Richard Daniel Alarcón Urrutia
Richard Daniel Alarcón Urrutia sutiyuq runaqa ( paqarisqa Lima llaqtapi -  ) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq kathuliku taytakuram. Kunanqa Qusqup hatun yayanmi qarqan.
m taytakura tukurqan, taqmi Qusqup hatun yayan.
José Garibi
Guadalajarapi Uma Hatun yaya (1936-1969)
Wankayuq distritu
Wankayuq distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Huancayo) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Sunin suyupi, Wankayuq pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Wankayuq llaqtam.
Eixample distritu
thumb|right|290px|La Sagrada Familia Kathidral, Barcelona thumb|right|290px|Turupi Plasa, Eixample, Barcelona
Wankayuq distritu
Wiñay kawsay
Kamasqa, Ramón Castilla Umalliqmi.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Eixample distritu
Eixample distritu; L'Eixample, (kastilla simipi: distrito del Ensanche), nisqaqa huk distritum Barcelonapi, Katalunyapi, Ispaña mama llaqtapi.
Wankayuq distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Paulo Evaristo Arns
São Paulopi Uma Hatun yaya (1956-1977)
Taytan: Gabriel Arns, maman: Helana Arns.
Eixample distritu
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
4 barriukuna:
Runakuna
262 485 runa
Iñiy
Kathuliku inlisya.
Frank Capra
right|thumb|300px| Frank Capra Frank Capra Francesco Rosario Capra sutiyuq runaqa, (18 ñiqin aymuray killapi 1897 watapi paqarisqa Bisacquino llaqtapi - 3 ñiqin tarpuy killapi 1991 watapi wañusqa La Quinta) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyu walltay pusaq runam. Oskar Suñaytas chaskirqan.
Vicente de Valverde
thumb|right|260px| Vicente de Valverde (1498-1541 ) Vicente de Valverde y Álvarez de Toledo O.P. sutiyuq runaqa (* 1498 watapi paqarisqa Urupisa llaqtapi - †  1541 watapi wañusqa Puná llaqtapi) huk 🇪🇸 kathuliku taytakura qarqan. ( Wisinti Llanlla ukrupitawan Tuliyupita Alwaris Ankash qallu''')
1538 watamanta 1541 watakama Qusqupi Hatun yaya.
Taytanː Francisco de Valverde y Pizarro, Mamanː Ana Álvarez de Toledo.
Wañutsir, ñawinman achaq quri shututa wiñayarqan, niyanmi.
Enrique Pélach
thumb|right| 250px| Enric Pélach Feliú (1917 - 2007) Enrique Pèlach y Feliú  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Anglés llaqtapi - †  wañusqa Awankay llaqtapi) huk 🇪🇸 🇵🇪 mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.
1944 watamanta taytakura. Awankay Hatun yaya (1968 - 1992)
Pasul
Pasul icha Sach'a purutu (Sachapurutu), kichwapi Watu purutu (Erythrina edulis) nisqaqa huk wayuq chaqallu sach'am. Prutinasapa rurunkunatam mikhunchik. thumb|left|150px|Pasul (Pumapunku, Ikwadur)
Piyu X
Piyu X, Piyu huk chunka ñiqin (latin simipi: Pius PP. X, Italya simipi: Papa Pio X) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Treviso llaqtapi - †  wausqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
Tayta: Giovanni Battista Sarto (1792–1852), Mama: Margarita Sanson (1813–1894).
Aloísio Lorscheider
Taytan:, maman:.
Luis Sebastiani
Luis Abilio Sebastiani AguirreS.M., sutiyuq runaqa ( paqarisqa Kallaw llaqtapi - wañusqa Limaq llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq kathuliku taytakuram. Kunanqa Wamanqap hatun yayanmi qarqan.
manta kathuliku taytakura.
Amasisa
{{Taxobox }}
Amasisa icha China wayruru (genus Erythrina) nisqakunaqa huk yurakunam, sach'akunam, chaqallu yura rikch'aq aylluman kapuq. 130-chá rikch'aqninkunaqa Urin Awya Yala, Chawpi Awya Yala, Asya allpapachakunapim wiñan. Tuktunkunataqa pisqukunam (q'intikunam) sisachan.
Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
Piyu IX
Biatu Piyu IX, Piyu huk isqun ñiqin (latin simipi: Pius PP. IX, Italya simipi: Papa Pio IX) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Senigallia llaqtapi - †  wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
watamanta Tayta Papam.
Giovanni Maria Giambattista Pietro Pellegrino Isidoro Mastai Ferretti sutiyuq runaqa.
Tayta: Girolamo Mastai Ferretti, Mama: Caterina Solazzi.
Michael Somare
Michael Somare sutipaq runaqa (* paqarisqa Rabaul llaqtapi -  wañusqa Pot Mosbi llaqtapi), huk 🇵🇬 mama llaqtayuq pulitiku wan Umalliq.
1975 watamanta 1980 watakama kuti Papwa Ñukinipa Uma kamayuqnin karqan.
Yachaywasi:
Qispichiy yaya yachay
thumb|upright|[[Gustavo Gutiérrez, 2007]] thumb|upright|[[Leonardo Boff, 2003]] Qispichiy yaya yachay icha Qispichiy thiyuluhiya (Teología de la liberación) nisqaqa Awya Yalapi paqarisqa kristiyanu yaya yachay puririymi, wakchakunap kunkan nikuq.
Qispichiy yaya yachayqa wakcha runakunata llakichisqa, ñit'isqa, sarupasqa kaymanta qispichiytam munan. Dyuspa Simin Qillqapi qillqasqakunamanta ch'uyanchaspa, wakchap hayñinkunaqa Dyuspa hayñinkunam, Dyusqa wakchakunatam akllan nispa. Hinallataq Jesus wakchakunawan kikinchakun, pichus wakchata saminchan icha ñakapan, hinallataqmi taripay p'unchawpi Dyuspa chaskisqan icha q'illisqan kanqa. Qispichiy yaya yachayta q'imiq lliwmanta aswan riqsisqa taytakurakunaqa piruwanu Gustavo Gutiérrezmi, brasiliru Leonardo Boffmi, ikwaduryanu Leonidas Proañopas.
Qarwakallanka distritu
Qarwakallanka distritu nisqaqa ("q'illu kallanka", kastilla simipi: Distrito de Carhuacallanga) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Hunin suyupi, Wankayu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Qarwakallanka llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Pukyu:
Sants-Montjuïc distritu
thumb|right|290px|Badalpi Rambla, Sants-Montjuïc thumb|right|290px|San Jordi Palasyu, Barcelona thumb|right|290px|Sants-Montjuïc, Barcelona
Sants-Montjuïc distritu; (kastilla simipi: distrito de Sants-Montjuic), nisqaqa huk distritum Barcelonapi, Katalunyapi, Ispaña mama llaqtapi.
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
8 barriukuna:
Runakuna
177 636 runa
Iñiy
Kathuliku inlisya.
Hipólito Yrigoyen
Juan Hipólito del Sagrado Corazón de Jesús Irigoyen, Hipólito Yrigoyen sutiyuq runaqa ( paqarisqa Balvanera de Buenos Aires llaqtapi - † wañusqa Buenos Aires llaqtapi, Arhintinapi) huk arhintinu taripay amachaq, pulitikupas runam karqan.
1916 watamanta 1922 watakamaqa José Uriburu sutiyuq karqan, 1928 watamanta 1930 Marcelo de Alvear.
Iskay kuti Arhintinap umalliqninmi akllasqa karqan: 1916, 1928 musuqlla umalliq tukurqan
Tayta: Martín Yrigoyen Dolhagaray, Mama: Marcelina Alem.
Warmikuna: Luisa Bacichi de Yrigoyen Wawakuna: 1 Elena
Vilamor (kuyu walltay)
Vilamor nisqaqa huk pilikulam, 2012 watapi rurasqa. Kuyu walltay pusaqninqa Ignacio Vilar karqan.
Hipólito Yrigoyen
Alma mater: Universidad de Buenos Aires.
Kaypipas qhaway
thumb|200px|[[Hipólito Yrigoyen, jefe revolucionario en 1893. Dibujo de Demócrito (Eduardo Sojo) publicado en la Revista Don Quijote]] thumb|right|Hipólito Yrigoyen en [[1893]]
Sarah Bernhardt
thumb|270px|Sarah Bernhardt 270px|right| [[sipultura]]
Rosine Bernardt y Henriette-Marie-Sarah Bernardt  sutiyuq warmiqa, icha Sarah Bernhardt (* paqarisqa París llaqtapi -  wañusqa Paris llaqtapi) huk 🇫🇷 mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Taytanː ; Mamanː Judith-Julie Bernardt (1821-1876). Qusan: Jacques Damala (1882–1889) Churi
Aranwa
thumb|350px|Sarah Bernhardt en Cléopâtre. thumb|220px|Sarah Bernhardt en Ruy Blas. thumb|220px|Cartel de [[Alfons Mucha para La Dame aux camélias.]]
Les Corts distritu
thumb|right|290px|Loreto Rambla, Les Corts thumb|right|290px|Camp nou, Barcelona thumb|right|290px|Zona Universitària, Les Corts, Barcelona
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
3 barriukuna:
Runakuna
82 588 runa
Iñiy
Kathuliku inlisya.
Wiñay kawsay
Kamasqa 1836 wata
Doentes (kuyu walltay)
Doentes nisqaqa huk pilikulam, 2011 watapi rurasqa. Kuyu walltay pusaqninqa Gustavo Balza karqan.
Piyu VIII
Piyu VIII, Piyu huk pusaq ñiqin (latin simipi: Pius PP. VIII, Italya simipi: Papa Pio VIII) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Senigallia llaqtapi - † wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
Francesco Saverio Maria Felice Castiglioni Ghisleri sutiyuq runaqa.
Activision
rikchacha|Activisionpa riqsinapaq rikch'an Activision Publishing, Inc. nisqaqa huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyuq-rikch'a pukllana uyaychachiqmi, Santa Monica llaqtapi, California suyupi. Chayqa tayta hatun ruruchiqninpaq, Activision Blizzard, uyaychachiq qhatu llamk'ayhinam llamk'an, achka subsidiario estudiokunamantam. Activisionqa huk hatun kimsa kaq kuyuq-rikch'a pukllana uyaychachiqkunam, 2016 watapi Hukllachasqa Amirika Suyukunap aswan hatun uyaychachiqninmi karqan.
Piyu VIII
Tayta: Ottavio Castiglioni, Mama: Sanzia Ghisleri.
Huruchi
thumb|[[Ruwlip huruchin.]] Huruchi (Juruchi) icha Sinkhan nisqaqa yurap qaranpa hawa kaq istratunmi, wañusqa kawsaykuqkunamantam. Huk sach'akunaqa ancha rakhu huruchiyuqmi, paykunamanta puturatam ruranku.
Peter O'Neill
2011 watamanta Papwa Ñukinipa Uma kamayuqnin karqan.
Piyu VII
Piyu VII, Piyu huk qanchis ñiqin (latin simipi: Pius PP. VII, Italya simipi: Papa Pio VII) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Cesena llaqtapi - † wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
Peter O'Neill
Tayta: Brian O'Neill; Mama: Awambo Yari Warmiː Lynda May Babao.
Piyu VII
watamanta watakama Tayta Papam.
Peter O'Neill
Yachaywasi:
Thuta
thumb|Hesperiidae rikch'aq aylluman kapuq huk pillpintu. Thuta,  Susu, Susan icha Puyu (familia Tineidae) nisqakunaqa huk tuta pillpintukunam. Qirisankunaqa millmatam, chukchatam, waqratam mikhun. Chayrayku p'achata mikhuspa runata waqllichinmi.
Piyu VII
Barnaba Niccolò Maria Luigi Chiaramonti sutiyuq runaqa.
Tayta: Scipione Chiaramonti, Mama: Juana Ghini.
Martha Hildebrandt
thumb|270px| Martha Hildebrandt Martha Luz Hildebrandt Pérez-Treviño sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Chikama distritupi, La Libertad suyupi -  ), huk 🇵🇪 mama llaqtap pulitiku warmim, simi yachaqpas.
Putura
thumb|[[Chaparrup qaran, Purtugalpi.]] Putura nisqaqa chaparrup, huk sach'akunappas huruchinmanta kuchusqa imaykanam, ancha chhallam llamp'upas. Puturamantaqa butilla kirpanakunatam ruranku.
Mayu amasisa
Mayu amasisa icha Amasisa chaylla (Erythrina fusca) nisqaqa huk chaqallu sach'am, rikch'aq amasisam. Tuktunkunataqa q'intikunam sisachan. Chay amasisaqa Awya Yalapim, Asyapipas wiñan. Murunkunaqa misk'i yakupi mamaqucha yakupipas tuytun, mana wañusqa.
Martha Hildebrandt
Kawsasqan
Taytan: Jorge Hildebrandt Dávila; Maman: Áurea Luz Pérez-Treviño Olivos. Qusan: Leonardo Altuve Carrillo Churin: Martha Isabel Altuve Hildebrandt (1961).
Sixto Durán
Sixto Alfonso Durán Ballén Cordovez sutiyuq runaqa (* paqarisqa Boston llaqtapi -  wañusqa Kitu llaqtapi), huk 🇪🇨 mama llaqtayuq wasikamayuq wan pulitiku runam.
Martha Hildebrandt
Kawsasqan
Martha Hildebrandtqa Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturninpim yachayninta hunt'arqan.
Thuta
Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
Martha Hildebrandt
Kawsasqan
Alianza por el Futuro, Alberto Fujimori partidupi wankurisqa kaspa, 2006 watapi Piruwpa Kunrisunman akllasqa karqan. Chaypi kunrisu umalliqmanmi akllasqa karqan.
Fernando Vargas
Fernando Vargas Ruiz de Somocurcio sutiyuq runaqa (* paqarisqa Ariqipa llaqtapi -  †  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.
Ariqipa Uma Hatun yaya (1980-1995) Piwra Hatun yaya (1978-1980). Waras Hatun yaya (1972-1978).
Taytanː Alberto Vargas Carbajal; Mamanː Carmen Ruiz de Somocurcio.
K'allampa saphi
thumb|[[Lactarius deliciosus, pinu hawa k'allampa saphipi kawsanakuq k'allampa.]] thumb|Hawa k'allampa saphi: Sach'ap [[saphinpi wiñaq k'allampa q'aytukuna (kaypi awidul sach'a, Amanita k'allampa).]] thumb|K'allmaykuq k'allampa saphi: [[Linup saphi kawsaykuqninpi wiñaq k'allmaykuq saphi k'allampap k'allampa q'aytunkuna.]] thumb|Imahina k'allmaykuq saphi k'allampa k'allmaykuq k'allampa saphipi wiñan. K'allampa saphi (mykorriza, μυκόρριζα) nisqapiqa k'allampa sach'awan icha huk yurawan kawsanakunmi. K'allampa q'aytukunam wiñan yurap saphinpi. Llapan kawsanakuqmi chitanakun, hawmakuspan: K'allampaqa yurata yanapan allpamanta iyunkunata (wanuchanakunata: phusphuru, chhukwi, isku, kaliyu) hurquywan, yurataq inti wayllaywan rurasqa k'illimsayakukunatam k'allampaman quykun. Huk k'allampakunam, yurakunapas mana k'allampa saphiwan kaptinqa manam kawsayta atinmanchu - kamachi kawsanakuqmi.
Layakuna
Hawa k'allampa saphi: K'allampa q'aytukunaqa yurap kawsaykuqkunap chawpillanpi wiñan, manataqmi kawsaykuqkuanp ukhunpichu. Ahinataq awidul (Betula) nisqawan Amanita muscaria, pinu (Pinus) nisqawan Lactarius deliciosus.
Ukhu k'allampa saphi: K'allampa q'aytukunaqa yurap kawsaykuqkunap ukhunpipas wiñan. Ahinataq arsi (Acer) nisqawan t'inki k'allampakuna, kawallu kastaña (Aesculus) nisqawan t'inki k'allampakuna.
K'allmaykuq k'allampa saphi: K'allampa q'aytukunaqa yurap kawsaykuqkunap ukhunpi wiñaspa k'allmacha-k'allmachakunatam ruraykun. Ahinataq triyupi huk riwikunapi, qachu yura (Poaeceae) nisqapi wiñaq k'allmaykuq saphi k'allampakuna (Glomeromycetes).
Sixto Durán
1970 watamanta 1978 watakama Kitupa Kurakan.
1992 watamanta 1996 watakama Ikwayurpa umalliqninmi (Mamallaktata Pushak nisqa) kachkan, Rodrigo Borjata qatispa.
Taytan: Sixto Enrique Durán Ballén Romero, Maman: María Eugenia Cordovez Caicedo Warmi: Josefina Villalobos Churinkuna: Jorge, Alicia, Susana, Isabel, Cristina, Josefina, Sixto wan Antonio.
Call of Duty: Warzone
rikchacha|Call of Duty Warzonepa riqsinapaq rikch'an Call of Duty: Warzone nisqaqa huk yanqhalla-pukllanapaq qhapaq maqanaku kuyuq-rikch'a pukllanami, 10 ñiqin ayamarq'a killapi 2020 watapi lluqsisqa, PlayStation 4, Windows, Xbox One nisqapaqpas. Pukllayqa 2019 watapi Call of Duty: Modern Warfare nisqap hukninmi, 2020 watapi Call of Duty: Black Ops: Cold War nisqawan 2021 watapi Call of Duty: Vanguard nisqawanpas tinkisqam, ichataq manam mayqin ñawpaq rimasqa titulukunatapas rantiyta munanchu, chaymanta riqsichisqa karqan Modern Warfare nisqap 2 kaq pachanpi. Warzone nisqaqa Infinity Ward, Raven Softwarewan nisqap ruwasqanmi karqan (qhipa kaqtaqa Chiri Awqanakuypa ' hukllanakuyninta qatispa sapallan ruraqmi karqan) Activision nisqap lluqsichisqan. Warzone 150 pukllaqkunapura internetpi achka pukllaq maqanakuyta saqin, wakin pisi pacha pukllay ñankuna 200 pukllaqkunata yanapaptinpas. Pukllayqa iskaynintinmi, chimpa-patapata pukllayta, chimpa-patapata ñawpaqman puriytapas kimsa ñawpaq rimasqa titulukunapura.
Alexander Bustamante
Sir William Alexander Clarke Bustamante  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Hanover kitipi -  wañusqa [ [Kingston] ] llaqtapi  ). huk 🇯🇲 mama llaqtap pulitiku wan Umalliq.
1962 watamanta 1967 watakama kuti Shamaykapa Uma kamayuqnin karqan.
Ruud Lubbers
Rudolphus Franciscus Marie Lubbers sutiyuq runaqa, icha Ruud Lubbers (* paqarisqa Rotterdam llaqtapi -  wañusqa Rotterdam llaqtapi). huk 🇳🇱 mama llaqtayuq pulitiku qarqan.
Alexander Bustamante
Tayta: Bustamante; Mama:   Warmiː Gladys Longbridge (1962–1977).
Yachaywasi:
Ruud Lubbers
1982 watamanta 1994 watakama Urasuyupa uma kamayuqninmi kachkan.
Mariano Holguin
thumb|right|250px| Mariano Holguín (1860-1945)
Francisco Mariano Emilio Holguín y Maldonado O.F.M. , sutiyuq runaqa (* paqarisqa Ariqipa llaqtapi -  †  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.
Ariqipa Hatun yaya (1906-1943) wan Uma Hatun yaya (1943-1945)
Waras Hatun yaya (1904-1906).
Taytanː Manuel Holguín; Mamanː Manuela Maldonado.
Daniel Peredo
Daniel Kirino Peredo Menchola sutiyuq runaqa (* paqarisqa Chiklayu llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq Kurku kallpanchay willay kamayuq wan qillqaqmi qarqan.
Yana waqrasapa tsima kuru mama
Yana waqrasapa tsima kuru mama (Enema pan) nisqaqa huk yana suntum, umanpi qhasqunpipas iskay ancha suni waqrayuqmi, Urin Awya Yalapi kawsaq. Kay suntuqa tawa kuskanniyuq sintimitru sunikamam wiñan.
João da Cruz e Sousa
thumb|250px|right|João da Cruz e Sousa
João da Cruz e Sousa sutiyuq runaqa (* paqarisqa Florianópolis llaqtapi -   wañusqa Antônio Carlos llaqtapi) huk 🇧🇷 mama llaqtayuq harawi purtugal simipi qillqaqsi karqan.
Piyu VI
Piyu VI, Piyu huk suqta ñiqin (latin simipi: Pius PP. VI, Italya simipi: Papa Pio VI) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Cesena llaqtapi - †  wañusqa Valence-sur-Rhône llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
watamanta watakama Tayta Papam.
Angelo Onofrio Melchiorre Natale Giovanni Antonio Braschi dei Bandi sutiyuq runaqa.
Tayta: Marco Aurelio Tommaso Braschi (1684-1759), Mama: Anna Teresa Bandi (1690-1730).
Hat'alliykuy
thumb|Hat'alliykuyninchikllawanmi tiksimuyupi kawsasunchik. Hat'alliykuy nisqaqa imawanpas ruraymi, chayta allin kakunanpaq, musuq wiñayninmanta ama aswantachu qichuna tiyan.
Ahinataq sach'a kamay nisqapi musuq sach'akuna wiñayninmanta ama aswan sach'akunata muthunchikchu. Chayqa hat'alliykuq sach'a kamaymi. Ichataq ima ruraypipas, ima musikuypipas kay hinatam rurana tiyan, allinta kawsanapaq. Chay hina kaq kururaytaqa hat'alliykuq kururay ninchikmi.
Binidiktu XIV
Binidiktu XIV, Binidiktu XIV huk chunka tawa ñiqin (latin simipi: Benedictus PP. XIV, Italya simipi: Benedetto XIV) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Bologna llaqtapi - †  wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
watamanta watakama Tayta Papam.
Prospero Lorenzo Lambertini sutiyuq runaqa.
Tayta: Marcello Lambertini, Mama: Lucrezia Bulgarini.
Pocho Rospigliosi
thumb|right|250px| Pocho Rospigliosi (1930-1988) Carlos Alfonso Rospigliosi Rivarola sutiyuq runaqa, icha Pocho Rospigliosi (* paqarisqa Lima llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq Kurku kallpanchay willay kamayuqmi qarqan.
Warmiː Gladys Moyano. Churinkunaː José Luis, Juan Carlos (*1957-†2009), Lucy, Luis Miguel (*1965-†2009).
Kanlli
Kanlli (Margyricarpus pinnatus) nisqaqa huk thansacham, Antikunapi wiñaq, achala wayta hina llamk'achisqam.
Konstantinos Stefanopoulos
Konstantinos Stefanopoulos (grisya simipi: Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος) sutiyuq runaqa, icha "Kostis" (* paqarisqa Patras llaqtapi -  wañusqa Athina llaqtapi), huk 🇬🇷 mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1995 watamanta 2005 watakama ñawpaq kuti Grisyapa Umalliqnin karqan.
Binidiktu XIII
watamanta watakama Tayta Papam.
Konstantinos Stefanopoulos
Tayta: Stephanopoulos Dimitrios; Mama:  Briseida Filopoulou Ñawpaq warmi: Churinkuna:
Yachaywasi:
Binidiktu XIII
Pietro Francesco Orsini sutiyuq runaqa.
Tayta: Fernando III Orsini, Mama: Giovanna Frangipane della Tolfa del Tufo.
Konstantinos Simitis
Konstantinos Simitis (grisya simipi: Κωνσταντίνος Γ. Σημίτης) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Piraeus), huk 🇬🇷 mama llaqtap taripay amachaq, musiku wan pulitiku qarqan.
1996 watamanta 2004 watakama 1995 ñawpaq kuti Grisyapa Uma kamayuqnin karqan.
Taytan: Georgios Simitis; Maman:  Ñawpaq warmi: Daphni Arkadiou Churinkuna: Fiona wan Marilena.
Griguryu XVI
Griguryu XVI, Griguryu huk  chunka suqta ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. XVI, Italya simipi: Gregorio XVI) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Belluno llaqtapi - †  wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
watamanta watakama Tayta Papam.
Bartolomeo Alberto Cappellari Pagani Gesa sutiyuq runaqa.
Tayta: Giovanni Battista Cappellari, Mama: Giulia Pagani Gesa de Pesariis.
Osvaldo Dorticós
Osvaldo Dorticós Torrado sutiyuq runaqa (* paqarisqa Cienfuegos llaqtapi —  wañusqa La Habana llaqtapi) huk 🇨🇺 mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Raúl Castro
Taytan: Ángel Castro Argiz; Maman: Lina Ruz González Warmi: Churinkuna:
Osvaldo Dorticós
Taytan: ; Maman: Warmi: Churinkuna:
Venancio Shinki
Venancio Shinki Huamán sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Supi llaqtapi -   wañusqa Lima llaqtapi), 🇵🇪 mama llaqtayuq llimphiqpas qarqan.
Taytan: Kitsuke Shinki; Maman: Filomena Huamán.
Michael Manley
right|250px|thumb
Norman Michael Manley sutiyuq runaqa ( paqarisqa Kingston lllaqtapi —  wañusqa Kingston llaqtapi) huk 🇯🇲 musiku wan pulitiku qarqan.
1972 watamanta 1980 watakama wan 1989 watamanta 1992 watakama Shamayka Uma kamayuq.
Gràcia distritu
thumb|right|290px|San Husiy Inlisya, Gràcia thumb|right|290px|Parc Guell, Barcelona thumb|right|290px|Sol Plasa, Gràcia, Barcelona
Gràcia distritu; (kastilla simipi: distrito de Gracia), nisqaqa huk distritum Barcelonapi, Katalunyapi, Ispaña mama llaqtapi.
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
5 barriukuna:
Runakuna
120 087 runa
Wiñay kawsay
Kamasqa 1626 wata.
Uyari
Uyari icha Awriyu nisqaqa aswanta t'uqya icha ruqyami, unancha nisqapi kachasqa kasqanrayku. Chaymantapas rimakunmanmi:
Kururay
Kururay nisqaqa (musuq simi, kururmanta, kurusqa q'aytumanta sutichasqa, kastilla simipi: desarrollo) imappas tukukuyninmi, wiñariyninmi, puquyninmi, allinyayninmi. Kaytapas qhaway:
Percival Patterson
Percival James Patterson sutiyuq runaqa ( paqarisqa Kingston llaqtapi — ) huk 🇯🇲 taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1992 watamanta 2006 watakama Shamayka Uma kamayuq.
Llikacha
Llikacha, Awari icha Sistima nisqaqa hukllachasqa icha hukllachasqa nipakuna huñusqakunam, hukllachasqa llapanta ruwanapaq huk kamachiykunamanhina llamk'aq. Huk llikacha, muyurisqa, pachamamawan kallpachasqa, saywakuna, pawa, munanayachiy nisqawanmi willakun, llamk'ayninpipas rikuchikun. Llikachakunaqa llikacha ñasa nisqamanta huk llikacha hamut'ay kunamanta yachaymi.
Llikachakuna achka sapsi kaqninkuna chaymanta kayninkuna nisqayuq kanku, chaymanta pawa, llamk'ana(kuna), kayqan chaymanta chawpitinkuchikuy.
Hamut'anakuna
rikchacha|252x252px| Kicha llikachakunaqa yaykusqa, lluqsiy puriyniyuqmi, chaymi rikuchin imayay chhalay, kallpa icha willaypa muyuriqninwan t'inkinakuykunata.
Teresa Gisbert
Teresa Gisbert Carbonell sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Chuqiyapu llaqtapi -  wañusqa Chuqiyapu llaqtapi) huk 🇧🇴 mama llaqtayuq wasichay kamayuq wan Wiñay kawsaypi qillqaqmi.
HTML
Web wamp'uqkuna HTML qillqakunata web qaraqmanta utaq kiti waqaychasqamanta chaskinku chaymanta qillqakunata achka rurinniyuq web p'anqakunaman ruwanku. HTML huk web p'anqap ruwayninta simantikasqalla willan chaymanta qallariypi rikhuriyninpaq unanchakuna churasqa.
Teresa Gisbert
Taytan: ; Maman:. Churi: Carlos de Mesa.
Alma mater: San Andris Hatun Yachay Sunturnin
Qillqasqankuna
Wan José de Mesa
Independiente
Binidiktu XI
thumb|right|280px| Binidiktu XI (1240-1304) Biatu Binidiktu XI, Binidiktu XI huk chunka huk ñiqin (latin simipi: Benedictus PP. XI, Italya simipi: Benedetto XI) Nicolás Boccasini sutiyuq runaqa (* 1240 watapi paqarisqa Treviso llaqtapi - †  wañusqa Perugia llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
Elmar Rojas
Elmar René Rojas Azurdias (* 1942 watapi paqarisqa San Raymundo llaqtapi -   wañusqa Watimala llaqtapi), huk  🇬🇹 mama llaqtayuq wasichay kamayuq, llimphiq wan pulitikusi qarqan.
Binidiktu XII
thumb|right|280px| Binidiktu XII (1280-1342) Binidiktu XII, Binidiktu XII huk chunka iskay ñiqin (latin simipi: Benedictus PP. XII, Italya simipi: Benedetto XII) Jacques Fournier sutiyuq runaqa (* 1280 watapi paqarisqa Saverdun llaqtapi - †  wañusqa Avignon llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
Binidiktu XI
watamanta watakama Tayta Papam.
HTML5
rikchacha|HTML5pa riqsinapaq rikch'an HTML5 nisqaqa huk sanampachiy simim, tukuy pachantinpi (WWW) willakuykunata ruwanapaq, rikuchiypaqpas llamk'achisqa. Pichqa kaq, qhipa kaq hatun HTML laya kaqmi, World Wide Web Consortium (W3C) nisqap yuyaychasqanmi. Kunan willayqa HTML Kawsaq Kamachiy nisqawan riqsisqam. Chayqa Web Hypertext Application Technology Working Group (WHATWG) kaqwan waqaychasqa kachkan, huk hatun wamp'uq ranqhaqkunap tantanakuynin (Apple, Google, Mozilla, Microsoft).
Binidiktu XII
watamanta watakama Tayta Papam.
Eduardo San Román
Eduardo Ángel San Román Torres sutiyuq runaqa (* paqarisqa Ariqipa llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq Kurku kallpanchay willay kamayuqmi qarqan.
Elmar Rojas
1986 watamanta 1991 watakama Kawsay saphi wan Kurku kallpanchay ministrus chaskirqan.
Rodolfo Gaona
Rodolfo Bernal Gaona sutiyuq runaqa icha El Califa de León ( paqarisqa León llaqtapi –  wañusqa Mishiku llaqtapi), huk 🇲🇽 turup wañuchiq.
Eduardo San Román
Warmiː. Churinkunaː.
Binidiktu VIII
watamanta watakama Tayta Papam.
Hatunkaray waqrasapa suntu
thumb|left|upright|Hatunkaray waqrasapa suntup [[qirisan.]] Hatunkaray waqrasapa suntu (Dynastes hercules) nisqaqa huk ancha hatun suntum, Tiksimuyuntinpi lliw suntukunamanta aswan hatunmi. Urqu suntuqa umanpi qhasqunpipas waqrayuqmi, chinataq manam waqrayuqchu. Kay suntuqa chunka qanchisniyuq sintimitru sunikamam wiñan. Chawpi Awya Yala, Urin Awya Yalapim kawsan.
Horta-Guinardó distritu
thumb|right|290px| Laberint d'Horta Parki, Horta-Guinardó thumb|right|290px|Hospital de la Santa Creu wan San Pau, Barcelona thumb|right|290px|Horta-Guinardó, Barcelona
Horta-Guinardó distritu; (kastilla simipi: distrito de Horta-Guinardó), nisqaqa huk distritum Barcelonapi, Katalunyapi, Ispaña mama llaqtapi.
Hatunkaray waqrasapa suntu
Runakuna qirisankunatam mikhun.
Horta-Guinardó distritu
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
11 barriukuna:
Runakuna
169 920 runa
Iñiy
Kathuliku inlisya.
Joko Widodo
Joko Widodo sutiyuq runaqa (* paqarisqa Surakarta llaqtapi - ), huk 🇮🇩 mama llaqtap allwiya kamayuq  wan pulitiku karqan.
2014 watamanta ñawpaq kuti Indunisyapa Umalliqnin karqan.
2012 watamanta 2014 watakama ñawpaq kuti Jakartapa Kamachiq runan karqan.
2005 watamanta 2012 watakama ñawpaq kuti Surakartapa Kurakan karqan.
Tayta: ;  Mama:. Ñawpaq warmi: Iriana Widodo Churinkuna: Gibran Rakabuming Raka, Kahiyang Ayu wan Kaesang Pangarep.
Yachaywasi: State Primary School 111, Tirtoyoso
Piruwpi pacha kuyuy (1746)
Piruwpi pacha kuyuy (1746) nisqaqa 28 ñiqin kantaray killapi 1746, 22:40 pachapi qallarirqan, 3-4 minutu pachata kuyuchispa, 9.0 graduyuq. Qallariy chawpinqa Piruwpa chalanpi karqan. José Antonio Manso de Velasco Piruwpa Wirriynin.
Roberto Salinas
Warmiː Elba Torres. Churinkunaː 4.
Christian Cueva
Cueva ctmr sutiyuq runaqa (* paqarisqa Truhillu llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Renato Tapia
Renato Fabrizio Tapia Cortijo sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi -  ), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Nou Barris distritu
thumb|right|290px|Noubarris Munisipyu, Barcelona thumb|right|290px|Noubarrispi Rambla, Nou Barris
Nou Barris distritu; (kastilla simipi: distrito de Nou Barris), nisqaqa huk distritum Barcelonapi, Katalunyapi, Ispaña mama llaqtapi.
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
12 barriukuna:
Runakuna
164 981 runa
Iñiy
Kathuliku inlisya.
The Beach Boys
right|250px The Beach Boys nisqaqa huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq Rock kusituymi, 1961 watapi Brian Wilson-pa, Mike Love-pa, Al Jardine-pa, David Marks-pa, Bruce Johnston-pa paqarichisqan.
Humberto Martínez Morosini
Humberto Augusto Martínez Morosini sutiyuq runaqa (* paqarisqa Ariqipa llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq Kurku kallpanchay willay kamayuqmi qarqan.
Warmiː Emma Meza. Churinkunaː (4) Humberto, Roberto, Milagros wan Marisol.
Humberto Vásquez
Humberto Vásquez Machicado sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Santa Krus llaqtapi -  wañusqa Chuqiyapu llaqtapi) huk 🇧🇴 mama llaqtayuq taripay amachaq wan Wiñay kawsaypi qillqaqmi.
Taytan: ; Maman:. Churi:.
Yachaywasi:
Alma mater: Gabriel René Moreno Yachay Sunturnin
Ernesto García Calderón
thumb|right|250px| Ernesto García Calderón (1937-1978) Ernesto García Calderón sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq hampikamayuq wan willay kamayuqmi qarqan.
Warmiː Lina Orbe. Churinkunaː (3).
Griguryu XI
thumb|right|280px| Griguryu XI wallqanqa (1370 - 1378) Griguryu XI, Griguryu XI huk chunka huk ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. XI, Italya simipi: Gregorio XI) sutiyuq runaqa (* 1336 watapi paqarisqa Rosiers-d'Égletons llaqtapi - †  wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
Maurice Chevalier
thumb|280px| Maurice Chevalier (1888-1972). Maurice Auguste Chevalier sutiyuq runaqa (* paqarisqa Paris llaqtapi -  wañusqa Paris llaqtapi) huk 🇫🇷 mama llaqtayuq aranway pukllaq wan takiqsi qarqan.
Griguryu XI
watamanta watakama Tayta Papam.
Maurice Chevalier
Warmikuna: Yvonne Vallée (1927–1932) / Nita Raya (1937–1946)  Churinkuna:.
Griguryu XII
thumb|right|280px| Griguryu XII wallqanqa (1406 -1415) Griguryu XII, Griguryu XII huk chunka iskay ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. XIX, Italya simipi: Gregorio XII) Angelo Correr sutiyuq runaqa (* 1326 watapi paqarisqa Venezia llaqtapi - †  wañusqa Recanati llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
RSA (ukhulli qillqay)
RSA (Rivest–Shamir–Adleman) nisqaqa huk tukuy runapaq-kichana ukhulli llikachami, ancha llamk'achisqa waqaychasqa willaykunata apachinapaq. Hinallataqmi aswan ñawpaq kaqkunamanta huknin. "RSA" uchuychasqaqa Ron Rivest, Adi Shamir, Leonard Adleman sutiyuq runakunap ayllu sutinninkunamantam hamun, paykunam alkuritmuta lliwpa qayllanpi willarqanku 1977. Huk rikch'aq llikacham pakallapi 1973 watapi Kamachiqkuna Willanakuykuna Umalliqwasi (GCHQ) (Piritañamanta unanchakuna yachay ahinsiya) nisqapi ruwasqa karqan Inlispampamanta yupay yachaq Clifford Cocks sutiyuq runa. Chay llikachaqa 1997 watapin manaña p'atachasqachu karqan. rikchacha| [[Adi Shamir sutiyuq runa|Adi Shamir, RSA nisqap kuska kamaqnin (hukkunaqa Ron Rivest, Leonard Adlemanwan)]]
Griguryu XIV
thumb|right|280px| Griguryu XIV wallqanqa (1590 - 1591) Griguryu XIV, Griguryu XIV huk chunka tawa ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. XIV, Italya simipi: Gregorio XIV) Niccolò Sfondrati sutiyuq runaqa (*  watapi paqarisqa Somma Lombardo llaqtapi - †  wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
Sarrià - Sant Gervasi distritu
thumb|right|290px|Pia yachay wasi, Sarrià - Sant Gervasi thumb|right|290px|Mandripi Rambla, Sarrià - Sant Gervasi thumb|right|290px|Sagrat.Cor, Barcelona thumb|right|290px|Collserola, Sarrià - Sant Gervasi, Barcelona
Griguryu XIV
manta kama Tayta Papam.
Sarrià - Sant Gervasi distritu
Sarrià - Sant Gervasi distritu; (kastilla simipi: distrito de Sarrià-Sant Gervasi), nisqaqa huk distritum Barcelonapi, Katalunyapi, Ispaña mama llaqtapi.
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
6 barriukuna:
Iñiy
Kathuliku inlisya.
Robbie Williams
Robert Peter Williams sutiyuq runaqa, icha Robbie Williams (* paqarisqa Stoke-on-Trent llaqtapi - ) huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq rock takichaq, kitara wasichaq wan takiqsi karqan.
Gary Barlow
Gary Barlow sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Frodsham llaqtapi - ) huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq rock takichaq, piano wasichaq wan takiqsi karqan.
André Carrillo
thumb|right|250px| André Carrillo, Piruw mama llaqtayuq quchu, Ikwatur 2017 André Martín Carrillo Díaz sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Gary Barlow
Tayta: Colin; Mama: Marjorie.
Warmi: Dawn Andrews. Churinkuna: (3) Daniel (*2000-), Emily (*2002-) wan Margarita (*2009-).
José Gómez Ortega
thumb|right|260px|José Gómez Ortega "Joselito" (1895-1920) José Gómez Ortega sutiyuq runaqa icha Joselito ( paqarisqa Gelves llaqtapi –  wañusqa Talavera de la Reina llaqtapi), huk 🇪🇸 turup wañuchiq.
Hayt’allpa
rikchacha| Iskay qallayuq, kimsa qallayuq, tawa qallayuq hayt'allpakuna mayqinkunachus 2000 watapi muyuriqpi rikhurirqanku Hayt’allpa icha Iskutir kayqa huk runap purichisqan k'ikllu antawakunam, manillar, qhatasaqa, qallakunayuq, chakiwan pampamanta tanqaspa puriq runap purichisqan. Kunan pachaqa aswan riqsisqa hayt'allpakunaqa ch'aqu q'illaymanta, titaniyummanta, asirumantam ruwasqa. Wakin sullk’a wawakunapaq ruwasqa hayt'allpakunaqa 3 - 4 qallayuqmi (ichaqa yaqa llapanmi 2 qallayuq) llirpumanta ruwasqa, manataqmi patarasqachu. Hanaq-atipay hayt'allpa muturmuyukunatapas ruwanku.
Carlos Bianchi
Carlos Bianchi sutiyuq runaqa, icha "Virrey" (* 26 ñiqin ayriway killapi 1949 paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - ) huk Arhintina mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.
Robbie Williams
Tayta: Pete Conway; Mama: Teresa Jeanette Williams.
André Carrillo
Taytan: Alex Carrillo; Maman: Ana María Díaz Talaviña. Warmi: Suhaila Jad. Churinkuna: (2) Samira wan Cedric (2017).
Robbie Williams
Warmi: Ayda Field. Churinkuna: Theodora Rose 'Teddy' Williams.
Griguryu X
thumb|right|280px| Griguryu X wallqanqa (1370 - 1378) Griguryu X, Griguryu X huk chunka ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. X, Italya simipi: Gregorio X) Teobaldo Visconti sutiyuq runaqa (* 1210 watapi paqarisqa Rosiers-d'Égletons llaqtapi - †  wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
manta kama Tayta Papam.
Griguryu XV
thumb|right|280px| Griguryu XV wallqanqa (1621 - 1623) Griguryu XV, Griguryu XV huk chunka pichqa ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. XV, Italya simipi: Gregorio XV) Alessandro Ludovisi sutiyuq runaqa (*  watapi paqarisqa Bologna llaqtapi - †  wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
manta kama Tayta Papam.