cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
William Miller
William Miller sutiyuq runaqa, Willirmu Millir; Kastila simipi: Guillermo Miller (*  paqarisqa Wingham llaqtapi - wañusqa Lima llaqtapi), 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 mama llaqtayuq  awqaq pusaq, Uralan Abya Yalapi mamallaqtakunap Ispañamanta qispichiqnin Ispaña Amirika Kacharikuna Awqanakuypi, kamarikuspa kunan kachkaq mama llaqtakunapaq awqarqan, Chilipaq, Piruwpaqpas.
Killawaya munisipyu
Killawaya munisipyu, Qhillawaya munisipyu, Khillawaya munisipyu icha Qillawaya munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Quiabaya) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, Lariqaqa pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi. Uma llaqtanqa Killawaya / Qhillawaya / Khillawaya / Qillawaya (Quiabaya) llaqtam (357 runa, 2001 watapi).
Kay llaqtap sutinqa aymara simim.
Ernesto Sabato
Ernesto Sabato sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -   wañusqa Santos Lugares llaqtapi), Arhintina mama llaqtamanta qillqaqmi yachaqpas karqan.
Killawaya munisipyu
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Ernesto Sabato
Miguel de Cervantes Suñay|20px 1984 watapis simi kapchiypi Miguel de Cervantes Suñaytam chaskirqan.
Killawaya munisipyu
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Ernesto Sabato
Payyuyaykuna
200px|thumb|Ernesto Sabato, junto a Ben Molar y [[Julio de Caro.]]
Killawaya munisipyu
Simikuna
Kiyawaya munisipyupiqa aymara, kastilla, qhichwa, simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Nieto Alcalá-Zamora
thumb|250px|right| Nieto Alcalá-Zamora ((1877-1949) Nieto Alcalá-Zamora y Torres sutiyuq runaqa (* paqarisqa Priego de Córdoba llaqtapi -  wañusqa Buenos Aires llaqtapi). Ispaña mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Karu rimay tuyru
Karu rimay tuyru icha Karu rimay yupay (kastilla simipi: prefijo telefónico) nisqaqa huk llaqtap icha k'itip karu rimanapaq yupaymi, ch'ulla runap icha wasip karu rimay yupaypa ñawpaqninpi karu rimay antaman ñit'inam.
Nieto Alcalá-Zamora
1931 watamanta 1936 watakama Ispaña Umalliq.
Karu rimay tuyru
Kaymi mama llaqtakunap karu rimay tuyrunkuna, Mamallaqtapura karu willanapaq tantanakuy (Unión Internacional de Telecomunicaciones, UIT) nisqap kamasqan, E.164 nisqa kamalliy qillqasqanpi.
Nieto Alcalá-Zamora
1917 watamanta 1918 watakama Fomento Ministrupi.
Karu rimay tuyru
Suyu 1 – Chinchay Apya Yala (Chawpi Apya Yalap Wat'ankunapas)
(North American Numbering Plan Area)
Zona 0 Maere Wat'akuna
075 Malu Oy 087 Hey
Nieto Alcalá-Zamora
Tayta: Alcalá Zamora; Mama: Torres. Ñawpaq warmi: Wawakuna:.
Yachaywasi:.
Alma mater: Granada Yachay sunturnin
El Niño
El Niño nisqaqa (kastilla simimanta, wawa, maqt'acha, wawacha kaqraq Jesuscha, Nawidad p'unchawkunarayku) sapa kimsamanta pusaqkama watapi Inti Raymi icha Nawidad p'unchawkunapi Piruwpa chalanpi Pasiphiku mama quchap yakunpa q'uñikuyninmi.
Chay q'uñikuywanqa yakupi sallqa uywachakunam wañukun. Chayrayku challwakunam ayqikun icha yarqaywan wañukunmi, manaña mikhunata tarispa. Chayrayku chay watakunapi challwaqkuna nawidad p'unchawkunapi manañam challwakunata hap'inchu, mana allin musikuyninmanta anchata llakikuspa.
Pasiphiku mama quchapi yakup chiriyayninqa La Niña nisqam.
Hisuw
thumb|right|270px|Qhipaq Sina: [[Duccio di Buoninsegna-p siq'isqan]] thumb|right|270px|Kruskunap Urqun [[Lituwa mama llaqtapi]] Hisuw icha Hishu sutiyuq runaqa (iwriyu simimanta: יהושע [iehoshua], aramayu simipi ישוע [Jeshua, Jeshu], grigu simipi: Ιησούς [Iēsoús]) kristiyanu iñiypa kamaqnin karqan. Chay kristiyanu iñiykamaqa Apuyayapa Churin karqan.
Hisuwpa kawsasqanmantaqa Apuyayapa Simin Qillqam Matiyu, Markus, Lukas, Huwan (alliwillayyuq) nisqakunap qillqasqankunapi willakun. Chay Apuyaya simin qillqapi qillqakunataqa musuq willay ninchik (grigu simimanta: Ευαγγέλιον [euangélion] "allin willakuy").
Kimsa chunka watayuq kaspa, Hisuwqa huryukunata Apuyayapa qhapaq kayninmantam yachachiyta qallarirqan. Huwan ushachiq sutiyuqmi Hisuwtaqa Hurllan mayupi  ushachirqan. Hisuwpa chunka iskayniyuq yachakuqninkunam karqan. Urqupi Kamikuy nisqapi musuq kamachikunamantam rimarqan, Yayayku nisqa mañaymantapas willaspa.
Qhipaq Sina nisqapiqa "Wañusaq. Kay t'antaqa kurkuymi. Mikhuychik yuyawanaykichikpaq. Kay winuqa yawarniy. Kayqa musuq rimanakuymi. Upyaychik huchaykichikkunata qispisunaykichikpaq." nispa t'antata winutapas yachakuqninkunawanqa rakinakurqan.
Huras Iskarioti, huk yachakuqnin, Hisuwta wasanchaspa Yerusalempi hudyu awqa yachachiqkunaman qupurqan. Paykunaqa Jesusta romanu apuq Pontius Pilatusman wañunapaq qurqan. Chay Pontius Pilatusqa Jesusta Kruspi wañuchichirqan.
Kristiyanu iñiykama, Jesusqa iñiqnin runakunata huchankunamanta qispichinapaq, hanaq pachapi wiñay kawsanankupaq, kikinpa kawsanta Kruspi qurqan. Kimsa kaq p'unchawpi wañusqamanta sayarispa kawsarirqan. Chaymantapacha Jesu Kristu sutiyuqmi. Hanaq pachaman huqarikuspa, kunanqa Dyuspa pañanpim tiyachkan. Kay pachap puchukayninpi hamunqa runakunata taripanapaq. Chaymantataq iñiqninkunaqa wiñaypaq kawsanqaku, mana iñiqtaq wiñaypaq wañunqaku.
Mit'a yachay
Mit'a yachay nisqaqa tiksimuyup wayra pachanpi kaqkunamanta yachaymi, ahinataq:
Wayllas Krus kantun
Wayllas Krus kantun (kastilla simipi: Cantón Cruz de Huayllas) nisqaqa Buliwya suyupi huk kantunmi, Uru Uru suyupi, Sawaya pruwinsyapi, Sawaya munisipyupi. Uma llaqtanqa Wayllas Krus llaqtam.
Runa ñit'inakuy
thumb|right|280px|Runa ñit'inakuy 1994 thumb|right|280px|Runa ñit'inakuy ([[Mama llaqtakuna) 2006]]
Lucas Moura
thumb|300px|Lucas Moura Lucas Rodrigues Moura da Silva sutiyuq runaqa, icha Lucas Moura ( paqarisqa São Paulo llaqtapi) huk 🇧🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Wapsi antakuyu
thumb|right|Wapsi antakuyuyuq [[antakuru.]] Wapsi antakuyu nisqaqa wapsi kuyuchina antakuyum, yaku wapsiwan (k'illimsawan quñichisqa) kuyuchisqa.
Kunan pacha manañam achkatachu llamk'achisqa, chay rantitaq Diesel antakuyu, pinchikilla antaykuyukunapas.
Thin Shoes
Thin Shoes nisqaqa huk Suwidsuyu mama llaqtayuq Rock kusituymi, 2000s watapi paqarisqa Stockholm llaqtapi.
Q'umir umiña
thumb|right|220px|Q'umir umiña Q'umir umiña, Be3Al2Si6O18 (esmeralda) nisqaqa huk q'umir umiñam.
Corrales distritu
Corrales distritu (kastilla simipi: Distrito de Corrales) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Tumpis suyupi, Tumpis pruwinsyapi. Uma llaqtanqa San Pedro de los Incas llaqtam.
Llanqira kantun
Llanqira kantun (kastilla simipi: Cantón Llanquera) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Uru Uru suyupi, Chinchay Qaranqa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Llanqira llaqtam (214 runa, 2001 watapi).
Amasiq simikuna
Amasiq nisqa rimaykunaqa chincha Aphrikapi huk rimaykunam, Aphruasyatiku rimaykunaman kapuq, kimsa chunka hunu rimaqninchá.
Sinru qillqa: Yatawaki
Lista: Yatawaki;
Pacha suyu
400px|right|Pacha suyukuna Pacha suyu (kastilla simipi: Huso horario)
Ravelo munisipyu
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Munisipyupiqa qhichwa, kastilla simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Kaykay distritu
Kaykay distritu; (kastilla simipi: Distrito de Caicay) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Pawqartampu pruwinsyapi, Qusqu suyupi. Uma llaqtanqa Kaykay llaqtam.
Wayaqa uywa
Wayaqa uywa icha Marsupiyal nisqakunaqa ñuñuq uywakunap inphraklasi wayaqa-uywa nisqap mayqinpis. Lliw kunankama kaq wayaqa-uywakunaqa Awstralasiya, Wallasiya, Amirika nisqakunapim. Yaqa tukuy kay rikch'aqkunapaq huk sapaq kaynin, uñankunata huk wayaqapi apasqanku. Kawsaq wayaqa-uywakunaqa opossumkuna, Tasmaniya supaykuna, kanqarukuna, kuwalakuna, wum-chiñikuna, wallawikuna, wandikukuna nisqakunam hukkunapis, achka chinkasqa rikch'aqkunapis, ahinataq thilasina, riqsisqataq.
Kaykay distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Wayaqa uywa
Taqina
Marsupialia aswanta rakisqa kachkan kayhinata:
Kaykay distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Wayaqa uywa
Taqina
† – Extinct
Nawirá
thumb|right|220px|Jesuspa paqariynin ([[Fra Filippo Lippi-pa llimphisqan).]] thumb|right|220px|[[Ayakuchu suyumanta maki kapchiy]]
Kaykay distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Nawirá
Nawirá icha  Wisuw yurii (kastilla simipi: Navidad) nisqa p'unchawpiqa, iskay chunka pichqayuq kaq p'unchawpi qhapaq raymi killapim kristiyanukuna Jesuspa Belen llaqtapi paqarisqantam, wata hunt'aynintam phistakunku.
Imatataq Apuyayapa Simin Qillqa nin
Apuyayapa Simin Qillqa Lukaspa Qillqaspanpi kaytam Hisuwpa yurisqanmanta willawanchik :
Raymikuy
Phistakuq runapuraqa Allinlla Raymi! nispa napaykunakunkum. Chinchay Abya Yalapi Iwrupapipas runapura kamarikunata, t'inkakunatam quykupuq. Santa Klaus (Papa Noel) sutiyuq runas wawakunaman chay kamarikunata qupuyta hamuqsi.
Kuraka
Kuraka nisqaqa (kastilla simipi: alcalde) huk llaqtap (hatun llaqtap, uchuy llaqtap, ayllu llaqtap) pusaqnin runam.
Fernando Llorente
thumb|Fernando Llorente Fernando Javier Llorente Torres  sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Pamplona llaqtapi -  ) huk 🇪🇸 mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.
Wayllan distritu
Wayllan distritu (kastilla simipi: Distrito de Huayllán) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Anqash suyupi, Pumapampa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Wayllan llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Matawasi distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Pukyu:
Mendoza (Amarumayu)
Mendoza (kastilla simipi: Mendoza) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Amarumayu suyupi, huk llaqtam, Rodríguez de Mendoza pruwinsyap uma llaqtanmi.
Robbie Keane
thumb|Robbie Keane Robert David Keane  sutiyuq runaqa, icha Robbie Keane  (*  paqarisqa Tallaght llaqtapi -  ) huk 🇮🇪 mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.
Wang Yi
Wang Yi sutiyuq runaqa (chinu simi: 王毅, pinyin: Wáng Yí); (*  paqarisqa Pikkin llaqtapi - ) huk Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtami diplumatiku wan pulitiku runam.
2013 watamantapacha Chunwa Runallaqta Republikap hawa ministrunmi
Litoral pruwinsya
Pulitika Rakiy
Pichqa munisipyunmi kan:
Runakuna
Pruwinsyapiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Litoral pruwinsyapiqa kastilla, aymara, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Chuntarahu
Chuntarahu (kastilla simipi: Chontaraju) nisqaqa Antikunapi, Piruw llaqtapi, huk urqum Chunta wallapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.000 mitrum aswan hanaq.
Juan Pablo Vergara
Juan Pablo Vergara Martínez sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi  -   wañusqa Hullaqa llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Taytan: Vergara; Maman: Martínez.
Makiq
rikchacha| Huk Honda F1 usqalla awtu icha rampa [[Kuyuchina|kuyuchiq.]] Kuyuri q'illay, Qallwa, Makiq, Makiyana, Makirina, Makiriq icha Makina (maki makiymanta maki kaq Qhishwa siminchikpi runa yanapananpaq, Kastilla simpi: máquina, Ilinika simimanta makhana, kayqa Ñawpaq-Inru-Iwrupa simikunamanta: "atiy, atiniyuq") kayqa kallpata, arpaytawan llamk'achispa, kuyuyta kamachispa ima ruwayta ruwanapaq aychap llikam. Kay simitaqa astawanta rimanku kapchisqa anta llamk'anakunaman, ahinataq kuyuchinakunata llamk'achiqkunata, ichataq sallqa pacha kawsay yachay makru-mulikula kuna nisqapaqpis, ahinataq mulikular makiqkunaman. Makiqkunataqa uywakunawan, runakunawan purichiyta atin, wayrawan, yakuwan hina tiqsi muyu kallpakunawan, chakllisinch'i, thirmal, icha pinchikilla nisqawanpis, chaymantataqmi huk mikanismu sistimakuna nisqatapis churan, chaykunam aktuwaqpa yaykuyninta ruwanku, lluqsiy kallpakunapa, kuyuyninpa ispisiphika aplikasiyunninta aypanapaq. Hinallataq antañiqiqkuna, sinsurkuna nisqakunapis kanman, chaykunam llamk'ayta qhawanku, kuyuytapis t'ukusqanku, sapa kutim sutichanku mikaniku sistimakuna nispa.
Aqchi urqu
Aqchi (kastilla simipi: Acchi) nisqaqa Antikunapi, Piruw llaqtapi, huk urqum Chunta wallapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.281 mitrum aswan hanaq.
Purani Churikimpaya
Purani Churikimpaya nisqaqa (kastilla simipi: Jardín Botánico de Purani Churiquimbaya) huk butaniku muyam Buliwyapi, Chuqiyapu suyupi, Lariqaqa pruwinsyapi, Surata llaqta ñiqpi, mama quchap hawanmanta 2700 mitrumanta 3100 mitrukama aswan hanaq, 1999 watapi kamasqa.
Anqas umiña
thumb|right|220px|Anqas umiña Anqas umiña, CuAl6(PO4)4(OH)8•5H2O (turquesa, jacinto) nisqaqa huk anqas umiñam.
Umasuyu pruwinsya
Umasuyu pruwinsya (aymara simipi: Umasuyu jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Omasuyos) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Chuqiyapu suyupi. Uma llaqtanqa Jach'ak'achi llaqtam.
Pulitika Rakiy
Suqta munisipyunmi kan.
Runakuna
Pruwinsyapiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Daddy Yankee
300px|right|thumb|Daddy Yankee right|200px Raymond Luis Ayala Rodríguez sutiyuq runaqa, icha Daddy Yankee ( paqarisqa Rio Piedras, San Juan llaqtapi) huk 🇵🇷 mama llaqtayuq takiqmi. Sinchi millaypuni takin, atataw.
Yuthu papa
Yuthu papa, kipa papa, apharu, k'ita papa (ita papa) icha llutu papa (Solanum berthaultii) nisqaqa Buliwyapi chinchay-kunti Arhintinapipas wiñaq yuram.
Daddy Yankee
Warmiː Mireddys González. <bɾ>Churinkunaː Yamilette Ayala González, Jeremy Ayala González wan Jesaaelys Ayala González.
Google Tikray
thumb|250px|right|Google Translate Google Tikray icha Google T'ikray (inlish simimanta Google Translate) nisqaqa achka simipi kikillanmanta t'ikray llikacham, Google nisqap rurasqan, qusqanpas, huk simimanta wak simiman chiqa pachapi qillqa, kunka, siq’i utaq Widiyu t’ikranapaq. Huk web chawpi-uyata qun, chaymanta kuyuchina chawpi-uyakuna iOS kaqpaq chaymanta Android kaqpaq, chaymanta huk API kaqwan, mayqinchus ruwaqkuna mask'aq mast'ariykunata, ruwanakuna chaymanta wak llamp'ukaq ruwanapaq llamk'achiy atikunku. Google Tikray 133 simikunaman tikray atiyniyuq hukniray patakunapi, sistima huk mana qullqiyuq yanapakuyta qun chaymanta sapa p'unchaw 200 hunumanta aswan runakuna llamk'achinku.
Yuthu papa
Buliwyapiqa Quchapampa suyupi kawsan, Arhintinapiqa Qhatamarka wamanipi, Jujuy wamanipi Salta wamanipipas wiñan.
Umalliq ranti
thumb|right|260px| [[Mercedes Aráoz, Mircidis Araus (Piruwpa Umalliq rantinin) ]] Umalliq ranti (kastilla simipi: Vicepresidente) nisqaqa umalliq ranti kawpaq runam.
Google Tikray
Hinallataq huk mast'ariy Google Chrome wamp'uqpaq kan; 2010 watapi pawqar waray killapi, Google Tikray, Google Chrome wamp'uqpa estándar kaqpi tinkisqa karqan, qhawasqa web p'anqata kikillanmanta t'ikrananpaq.
Kay app chiqa pachapi qillqa t'ikray atiyniyuq karurimana llamk'ana kaqpa rikch'a hap'iq kaqninta llamk'achispa, "Instant" akllana kaqnintakama. K'uyuy ankucha llika kaqpa llamk'aynin.
Lurikanchumanta San Huwan listritu
Lurikanchumanta San Huwan listritu (LSH; kastilla simipi: distrito de San Juan de Lurigancho, SJL) huk listritum Limaq pruwinsyapi, Limaq suyupi, Piruw mama llaqtapi.
Wiñay kawsay
Puncha'w 13 ñiqin qhulla puquy killapi 1967 watapi, Fernando Belaúnde Umalliq.
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
Uma llaqtanqa San Juan de Lurigancho llaqtam.
Runakuna
1 047 725 runakuna.
Hamanq'ay
Hamanq'ay (genus Hippeastrum) nisqaqa huk yurakunap rikch'anam, 75 rikch'aqniyuq, tukuynin Awya Yalapi wiñaq.
Rikch'aqkuna
Kaymi huk hamanq'ay rikch'aqkuna:
San Miyil kantun (Chinchay Qaranqa)
San Miyil kantun (kastilla simipi: Cantón San Miguel) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Uru-Uru suyupi, Chinchay Qaranqa pruwinsyapi, Wayllamarka munisipyupi. Uma llaqtanqa San Miyil llaqtam.
Don Murray
260px|thumb|right| [[Otis Yong wan Don Murray ]]right|200px| Don Murray silq'uynin Donald Patrick Murray sutiyuq runaqa, icha Don Murray, ( paqarisqa Hollywood llaqtapi - llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.
Taytanː Dennis Aloisius Murray, Maman Ethel Cook. Warmikuna: Hope Lange (1956-1961) / Bettie Johnson (1962-2004). Churinkuna: (5) Christopher, Patricia, Coleen, Sean wan Michael.
Luis La Puerta
Luis La Puerta de Mendoza sutiyuq runaqa (* 25 ñiqin chakra yapuy killapi 1811 paqarisqa Qusqu llaqtapi - 21 ñiqin kantaray killapi 1896 wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwanu Awqaq pusaqmi wan pulitiku karqan.
Kids Diana Show
Kids Diana Show (31 ñiqin ayamarq'a killapi 2014 watapi paqarisqa), internetpi Kids Diana Show sutiyuq, huk Ukranya YouTubermi.
Dianaqa 2020 watapi 10 kaq wata Streamy Awards nisqapaqmi akllasqa karqan, Kids & Family nisqa categoría nisqapi, hinallataq 2021 watapi Cortometrajes nisqapaq, Tayta-mama, Familia y Niños nisqa categoría nisqapi.
Willarina
Olenawan Volodymyr Kidisyukwanmi YouTube nisqapi videokunata ruwayta qallarirqanku, huk kusirikuy hina, Dianapa wawqin Roma naceptin. Ukranya mama llaqtapi kyiv llaqtapi paqarisqa. Dianaqa ñawpaq kutita videopi rikurirqa 2015 watapi Elena YouTube nisqapi huk canalta qallarichiptin, Dianamanta videokunata amistadninkunaman ayllunkunamanpas rakinanpaq.
K'ayrani distritu
K'ayrani distritu (aymara simipi K'ayrani jisk'a t'aqa suyu, kastilla simipi: Distrito de Cairani ) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Taqna suyupi, Kantarawi pruwinsyapi. Uma llaqtanqa K'ayrani llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Yuan Guiren
Yuan Guiren sutiyuq runaqa (chinu simipi: 袁贵仁, chinu tradicional: 袁貴仁, pinyin: Yuán Guìrén); (*  paqarisqa Guzhen llaqtapi - ) huk Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtami yachachiqmi  wan pulitiku runam.
K'ayrani distritu
Simikuna
Pukyu:
Yuan Guiren
2009 watamantapacha Chunwa Runallaqta Republikap Yachachiy ministrunmi
Pedro Carbo kiti
Pulitika Rakiy
Kitillikuna:
Adela Zamudio
Paz Juana Plácida Adela Rafaela Zamudio Rivero sutiyuq warmiqa icha "Soledad" ( paqarisqa Quchapampa llaqtapi - wañusqa Quchapampa llaqtapi) huk 🇧🇴 mama llaqtayuq qillqaqmi karqan.
Harawikunata, kawsay rikch'akunata wallparqa.
Kaypipas qhaway
Bibliografía Augusto Guzmán: Adela Zamudio, Biografía de una Mujer ilustre. Editorial "Juventud", La Paz 1986.
Wapsi kuyuchina
thumb|350px|Wapsi kuyuchina. thumb|350px|Wapsi kuyuchina. Wapsi kuyuchina yaku wapsip ñit'iyninwan llamk'aq kuyuchinam.
Rawraq k'illimsawan huk paylapi yaku t'impuptin chaymanta hamuq yaku wapsi asiru tiñiqipi asiru tanqana p'alltata tanqan, huk kuti huk kinraymantam, huk kutitaq wakin kinraymantam, iskaynintin hutk'ukuna hukchaqlla kichasqa wichq'asqa kaptinmi. Chaywanmi tanqana p'allta huk asiru k'aspitam hukchaqlla hawaman urawan tanqapayanmi. Chay k'aspimanta kuyupayayqa muquyuq k'aspiwan muyuriq asiru t'urpimanmi astakun.
Azurduy llaqta
Azurduy (kastilla simipi: Azurduy) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Chuqichaka suyupi, huk llaqtam, Azurduy pruwinsyap uma llaqtanmi.
Wapsi kuyuchina
Ñawpaq antakurukunam wapsi kuyuchinawan kuyuchisqa karqan: wapsi antakuyuwan.
Azurduy llaqta
Kay llaqtaqa Juana Azurduy de Padillamantam sutichasqa.
Sergio Agüero
thumb| Kun Agüero Sergio Leonel Agüero sutiyuq runaqa, icha Kun Agüero  (*  paqarisqa Quilmes (Buenos Aires) llaqtapi -  ) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.
Wapsi kuyuchina
James Watt chay wapsi kuyuchinataqa kamarirqan, 1769 watapi rikurichispa.
Sergio Agüero
Hawa t'inkikuna
i
Arkhimidis
thumb|Arkhimides, [[Domenico Fetti-p llimphisqan, 1620 watapi, Alte-Meister-Museum, Dresden.]] Arkhimidis (grigu simipi: Αρχιμήδης) (287 Kristup ñawpan watapis paqarisqa Siracusa llaqtapi; 212 Kristup ñawpan watapis wañusqa) huk grigu yupay yachaqsi karqan. Arkhimidispa kamariynin nisqamanta, chiqaluwamanta, muyu t'asrachay nisqamanta, wanqhanamanta, pillinku tanqanamanta, kururaymanta hukkunamantapas yuyaychakurqan.
Q'illu umiña
thumb|right|220px|Q'illu umiña right|thumb|220px|Q'illu umiña Q'illu umiña, Al2SiO4(OH, F)2 (topacio) nisqaqa huk q'illu umiñam.
Julu kantun (Uru Uru)
Julu kantun (kastilla simipi: Cantón Julo) nisqaqa Buliwya suyupi huk kantunmi, Uru Uru suyupi, Sawaya pruwinsyapi, Sawaya munisipyupi. Uma llaqtanqa Julu llaqtam.
Stuart Whitman
260px|thumb|right| Stuart Whitman wan [[Ina Balin]]right|200px| Stuart Whitman silq'uynin Stuart Maxwell Whitman sutiyuq runaqa, icha Stuart Whitman, ( paqarisqa San Francisco llaqtapi -  wañusqa Montecito llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.
Taytanː Joseph Whitman, Maman: Cecilia Gold. Warmikuna: Patricia LaLonde (1952-1966) / Caroline Boubis (1966-1974) / Julia Vadimovna Paradiz (2004-2020). Churinkuna: (5).
Pinchikilla kuyuchina
thumb|right|320px|Llamk'achkaq pinchikilla kuyuchinapi [[llut'ariy suyu.]] thumb|Pinchikilla kuyuchinakuna.
Pinchikilla kuyuchina nisqaqa pinchikilla michata kuyuy michaman t'ikraq kuyuchinam.
Pinchikilla kuyuchinapiqa tiyaq llut'arinawan paqarichisqa llut'ariy suyupi pinchikilla kururmi muyurikun, t'urpita muyurichispa. Hukchana nisqawan hukchaykuq pinchikilla puriyrayku kururpa llut'ariyninpas hukchaykun, chaywan tiyaq llut'arinap puchunkunawan aysanakuspa karunchanakuspa kuyunmi.
Millu
thumb|right|220px|Millu Millu (Al2(SO4)3) nisqaqa Aluminyu salina puchq'uchasqam'''.
Pinchikilla kuyuchina
Pinchikilla kuyuchinaqa pinchikilla ruraqpa t'ikrasqa llamk'ananmi. Pinchikilla kuyuchina pinchikilla ruraq hinam llamk'anman, pinchikilla raraqtaq pinchikilla kuyuchina hinam.
Emiliano Sala
thumb|right|260px| Emiliano Sala (1990-2019) Emiliano Raúl Sala Taffarel sutiyuq runaqa (* paqarisqa Cucululú llaqtapi  -   wañusqa Canal Manchamantapi)  huk 🇦🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Taytan: Horacio Sala; Maman: Mercedes Taffarel.
Josip Broz Tito
Josip Broz Tito, Tito sutiyuq runaqa ( paqarisqa Kumrovec llaqtapi - wañusqa Ljubljana llaqtapi)  25px|Yuguslawya Yuguslawya mama llaqtayuq pulitiku awqaq pusaqsi karqan.
1953 watamanta 1980 watakamaqa Yuguslawyapa umalliqninsi karqan.
Rawray kuyuchina
thumb|350px|Tawantin mit'a kuyuchina. Rawray kuyuchina nisqaqa ukhunpi rawranap (allpa wiramanta rurasqa, hukkunapas) rawrayninwan tukukuq wapsikunap ñit'iyninwan llamk'aq kuyuchinam.
Antawakunam rawray kuyuchinayuq.
Rawranap pusampuyninkamaqa kay rawray kuyuchinakunatam rakinachinchik:
Huk asiru tiñiqipi hayk'a kuyuy mit'akunakamataq kaykunatam rakinachinchik: Huklla kuyuy mit'apim rawraq rawrachina kuyuchina p'alltatam kuyuchin. Huk mit'akunapitaq kachkaqraq kuyuy michawan purin.
Bactrocera hastigerina
Bactrocera hastigerina nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Wiñay kawsay
Describisqanmanta tayta Hardy, 1954.
Laqa
thumb|right|220px|Laqa [[qhuya, Bethesda, Kamripi.]] thumb|right|220px|Laqa [[wasi, Alimanyapi.]] Laqa icha Pisara nisqaqa (kastilla simipi: pizarra) ancha ñit'isqa ch'aqumanta tukusqa, rikch'arakusqa qiqllam, achka last'akunam palltasqa hina rikch'akuq.
Laqamantaqa wasi qatakunatam, qillqana pirqakunatas ruranku.
Wayllay distritu
Wayllay distritu (kastilla simipi: Distrito de Huayllay) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Pasqu pruwinsyapi, Pasqu suyupi. Uma llaqtanqa Wayllay llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
La Cruz distritu
La Cruz distritu (kastilla simipi: Distrito de La Cruz) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Tumpis suyupi, Tumpis pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Caleta Cruz llaqtam.
Parupampa distritu
Parupampa distritu (kastilla simipi: Distrito de Parobamba) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Anqash suyupi, Pumapampa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Parupampa llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Rumiwayin
Rumiwayin, Chikchi icha Matador (kastilla simipi: Rumihuayín / Checchi / Matador) nisqaqa Antikunapi, Piruw llaqtapi, huk urqum Rawra wallapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.500 mitrum aswan hanaq.
Waru waru
thumb|right|290px|[[Waru waru, Illawi distritu, Punu pruwinsya]] Waru waru (kastilla simipi: camellón) Unu sayana pampakunapi hatuchaq wachukuna. Titiqaqa qayllakunapi waru waru chakrakunaqa achka rikukun. Paray watapiqa yurakunata unu mana huqarinchu, kaqtaq ch’aki watapipas wachu unumanta hurquspa yurachakunata qarpana kaq kasqa.
Aya-aya
Aya-aya (genus Alonsoa) nisqakunaqa kiswar yura rikch'aq aylluman kapuq yurakunap rikch'anam.
Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqhinkuna:
Qillqanancha kamay
Qillqanancha kamay icha Alhibra (algebra) nisqaqa yupaypura apanakuymanta, hayk'a kayninmantapas yachaymi, yupay yachaypa urin yachayninmi. Chay yupaykunataqa paqtachanipi qillqananchakunawanmi qillqanchik.
Álgebra paqarinanmanta nisqan 'reconstitución de huesos'; icha sutin kanman Tullu churay (Qosqo); shutin kanqa maypis Tullu patsátsiq (Áncash)
Yachay suntur
Universidad ñiyqa kay latin simipi ñiymanta paqarqan: Universitas magistrorum et scholarum, icha "Amawtapaq yachachikuqpaqwan huñunakuy".
Mitu distritu
Mitu listritu (kastilla simipi: Distrito de Mito) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk listritum, Hunin suyupi, Kunsipsyun pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Mitu llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Tipuani munisipyu
Tipuani munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Tipuani) nisqaqa suqta ñiqin munisipyu Lariqaqa pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Tipuani llaqtam.
Kantunkuna
Tawa kantunmi kan:
Runakuna
Munisipyupiqa kay runa llaqtakunam tiyanku:
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Tipuani munisipyupiqa kastilla, aymara, qhichwa, simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Yupaylliy
Yupaylliy, Chhikaynay, Huchhay, Maychikayachiy icha Kalkulay (latin simipi: calculare, calculus) nisqaqa yupaykunata yupa hap'ichiypa kamachinankunawan t'inkinakuspa musuq yupayta chaskiymi.
Yupaylliytaqa yachay wasipim yachaqanchik.
Chay yupaylliypa layankunaqa kaymi:
Bactrocera heppneri
Bactrocera heppneri nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Wiñay kawsay
Describisqanmanta tayta White, 1999.
Challapampa distritu
Challapampa distritu; (kastilla simipi: Distrito de Challabamba) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Pawqartampu pruwinsyapi, Qusqu suyupi. Uma llaqtanqa Challapampa llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Alicia Maguiña
Qusakuna: Eduardo Bryce Echenique / Carlos Hayre.
Nuyuy
thumb|200px|Alicante llaqtapi (Ispañapi) nuyuy Nuyuy nisqa kachkaspaqa, ancha achka yakum mayuwan icha mama quchamanta huqarikuspa llaqtanchikkunata chakranchikkunatapas qataykuspa hamun.
Alfredo Pérez Rubalcaba
thumb|right|250px| Alfredo Pérez Rubalcaba Alfredo Pérez Rubalcaba sutiyuq runaqa (* paqarisqa Solares llaqtapi -  wañusqa Mahahonda llaqtapi), huk 🇪🇸 mama llaqtayuq chaqllisinchi yachaq wan pulitikumi qarqan.
2010 watamanta 2011 watakama ñawpaq kuti Ispañapa Uma kamayuq rantinin qarqan.
Ispaña Yachachiy Ministru (1992-1993).
Taytan: J ; Maman:. Ñawpaq warmin: Pilar Goya. Churinkuna:.
Lamrama distritu
Lamrama distritu (kastilla simipi Distrito de Lambrama) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Awankay pruwinsyapi, Apurimaq suyupi. Uma llaqtanqa Lamrama (Lambrama) llaqtam.
Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
llapan llaqtamasiycunata peru, apurimac,lambrama nisq'anku suyupi napayakamuni, nuq'a Leonidas Silva Ccanri. Internitpi mashkamuspa tarimuni kay pagina web ninq'ankuta, kay llaqtaypi lambrama sepas q'arikuna kaycu ashka, manan pipis nukaycumanta yuyarimuankucho empresatan ruayta munaycu, chaypaqmi pi runapis yanapariwanacuna munaycuman.
q'aynatan nuq'aycucca rimaycu runa simitaq'a, llapan lambrama masiycunata uyarichiyta munayman llanq'arisun ya llaqtanchis wiñarinanpa'q.
nuq`'a llapan sonq'oyhuan rimayamusaq:
Apuyaya Simin
rikchacha|paña|250px|Dyuspa Simin Qillqa ([[Johannes Gutenberg)]] rikchacha|paña|250px|Dyuspa Simin Qillqa, 1407
Lamrama distritu
Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
lambrama llaq`taypi nuq'a wiñani taq'sa casccaymanta pacha wacacunata, cabracuna, ccuchicunata, uywacunata michispa, chaypin yuyayta q'apipa rikchani, inaspan chipito orcco chimpaypi tiascca. jinalla wiñani llaqtaymanta lluqsimunaycama, lluqsiruspañataq sonq'oy manapunin tiyariyta munachu lambramallapin tiayta gustarucusq'a. cuna carupi cani pero manan llaqtayta k'onccanta atiymanchu, chaymi nuq'a waq'ani sapa yuyarispa, caru llactatan purimushani llactamasiycuna raycu, llactay raycu, chay chipito orccoyta mañarucusaq, maytaña risaq chayq'a ccanña ya chipito amaya q'onqaruanquichu.
Apuyaya Simin
Apuyaya Simin, Ch'uya Qillqa (Chuya Qillqa), Apuyaya willay icha Panqa yachaypanqa nisqaqa kristiyanukunap Apuyayamanta willaq qillqanmi, liwrukunap liwrun nisqapas. Kristiyanu iñiykamaqa Apuyayapa kamachisqan runakunap qillqasqan.
Apuyaya siminpiqa iskay rakim: Ñawpa Rimanakuywan Musuq Rimanakuymi.
Ñawpa Rimanakuyqa Hudyukunap iwriyu simipi qillqasqan. Musuq Rimanakuy nisqataq grigu simipi qillqasqa kaspa Jesusmantam willakun.
Qhichwa simiman t'ikrasqakuna
Bibliaqa lliw pachapi qillqakunamantaqa aswan rimaykunaman t'ikrasqam. Tukuy Bibliaqa suqta Qhichwa simi rimaykunamanñam t'ikrasqa. Kaypim lluqsisqanpa watankuna (wichq'achiqkunapi: Musuq Rimanakuypa):
Apuyaya Siminpa yachaypanqankuna
Qhichwa simi t'ikrasqakunapi kastilla simi liwru sutikunatapas llamk'achiptinkum, kaypipas kastilla simipi sutinkunata qillqamunchik:
Managua
Manawa  (kastilla simipi: Villa de Santiago de Managua) llaqtaqa Nikarawa mama llaqtap uma llaqtanmi. Manawa llaqta 1 817 096 runakunam kawsachkanku (2005).
Lamrama distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
Managua
Pulitiku rakiy
5 munisipyu
Lamrama distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Yawatisuyu
thumb|right|280px|Yawatisuyu ([[NASA)]] Yawatisuyu (kastilla simipi: Islas Galápagos) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Pasiphiku mama quchapi, huk wat'akunam, Ikwadur mama llaqtap markapas. Uma llaqtanqa Puerto Baquerizo Moreno llaqtam.
1978 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.
Allpa saywachi
Chunka tawayuq hatun wat'anmi, ~ pachak uchuy wat'anmi kan.
Runakuna
Yawatisuyu wat'akunapiqa 19.184 runam kawsachkanku (2006), 18.640 runam 2001 watapi.
Pirna
Pirna (Kastilla simi: pierna)
Liu Shaoqi
thumb|right|300px|Liu Shaoqi (1898-1969) Liu Shaoqi (Chinu simipi: 刘少奇, chinu tradicional: 劉少奇, pinyin: Liú Shàoqí, Wade-Giles:  Liu Shao-ch'i) sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin ayamarq'a killapi 1898 paqarisqa Ningxiang llaqtapi - 12 ñiqin ayamarq'a killapi 1969 wañusqa Kaifeng llaqtapi). Chunwa mama llaqtap pulitiku qarqan.
1959 watamanta 1968 watakamam ñawpaq kuti Chunwa Runallaqta Republikapas umalliqnin karqan.
Ñawpaq warmi:
Qillqaqkuna
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Willay
Willay nisqaqa ima willasqapas. Kaykunata qhaway:
Buliwya Achka Nasyun Kamachi Quq Rimana Huñunakuy
2009 watakama Mamallaqtap Rimana Wasin (Congreso Nacional) nisqa karqan, chaypachataq, Evo Morales mamallaqtap umalliqnin kachkaptin, Achka Nasyun Kamachi Quq Rimana Huñunakuy (Asamblea Legislativa Plurinacional de Bolivia) nisqaman kutirqanku. , Evo Morales ña Buliwyap umalliq kayninmanta qarqurqaptin, Eva Copa, Susyalismuman Rikch'arimuy (MAS) nisqapi wankurisqa, Buliwya Achka Nasyun Kamachi Quq Rimana Huñunakuypa umalliqnin akllasqa karqan.
Wankapampa distritu (Piwra)
Wankapampa distritu (kastilla simipi: Distrito de Huancabamba ) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wankapampa pruwinsyapi, Piwra suyupi. Uma llaqtanqa Wankapampa llaqtam.
Runakuna
30 116 runakuna (14 870 qhari, 15 246 warmi)
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Francisco Diez Canseco
Francisco Diez Canseco Corbacho sutiyuq runaqa (* 21 ñiqin pawqar waray killapi 1821 paqarisqa Ariqipa llaqtapi - 5 ñiqin kantaray killapi 1884 wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwanu Awqaq pusaqmi wan pulitiku karqan.
Alan Ladd
260px|thumb|right| Alan Ladd (1913-1964)right|200px|  Alan Ladd silq'uynin Alan Walbridge Ladd sutiyuq runaqa, icha Alan Ladd, ( paqarisqa Hot Springs llaqtapi -  wañusqa Palm Springs llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.
Taytanː Alan Ladd, Maman: Ina Raleigh. Warmikuna: Sue Carol (1942-1964) / Marjorie Jane Harrold (1936-1941). Churinkuna: (3) Alan Gavin Ladd Jr., Alana wan David.
Chullpa
thumb|right|290px|[[Chullpa, Sillustani, Titiqaqa qucha]] thumb|right|180px|[[Chullpa, Sillustani]] Chullpaqa wasikunamanta aswan hatun ( 12 m) sayayniyuq rumimanta pirqasqa ñawpa runakunapa aya wasin. Sillustanipi, Punu suyupi, Piruwpi, ñawpa chullpakuna kachkanraq, chaypis ayataqa pakapuqku.
Sinru qillqa: Cutervo mama llaqta parkipi flora
Aspleniaceae
Blechnaceae
Cyatheaceae
Dennstaedtiaceae
Dicksoniaceae
Dryopteridaceae
Equisetaceae
Gleicheniaceae
Roberto Fontanarrosa
Roberto Alfredo Fontanarrosa sutiyuq runaqa icha "El Negro Fontanarrosa" (*  paqarisqa Rosario llaqtapi -  Rosario wañusqa llaqtapi), 🇦🇷 mama llaqtamanta qillqaqmi karqan.
Sinru qillqa: Cutervo mama llaqta parkipi flora
Hymenophyllaceae
Roberto Fontanarrosa
Yaya: ; Mama: Warmi: Gabriela Mahy Churinkuna: Franco.
Sinru qillqa: Cutervo mama llaqta parkipi flora
Lomariopsidaceae
Nephrolepidaceae
Polypodiaceae
Pteridaceae
Thelypteridaceae
Vittariaceae
Gymnospermae
Podocarpaceae (Intimpa yura rikch'aq ayllu)
Monocotyledoneae
Amaryllidaceae
Araceae
Arecaceae
Bromeliaceae
Burmanniaceae
Commelinaceae
Cyperaceae
Dioscoreaceae
Eriocaulaceae
Iridaceae
Juncaceae
Liliaceae
Orchidaceae
Smilacaceae
Xyridaceae
Warayu pruwinsya
Warayu pruwinsya (aymara simipi: Warayu jisk'a suyu; kastilla simipi: Guarayos) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Santa Krus suyupi. Uma llaqtanqa Warayu wichay llaqtam. Warayu pruwinsyapiqa Warayu runakunam kawsanku.
Sinru qillqa: Cutervo mama llaqta parkipi flora
Dicotyledoneae
Warayu pruwinsya
Pulitika Rakiy
Kimsa munisipyunmi kan:
Sinru qillqa: Cutervo mama llaqta parkipi flora
Acanthaceae
Warayu pruwinsya
Runakuna
Pruwinsyapiqa aswanta indihina runakunam tiyanku.
Sinru qillqa: Cutervo mama llaqta parkipi flora
Actinidiaceae
Warayu pruwinsya
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Sinru qillqa: Cutervo mama llaqta parkipi flora
Amaranthaceae
Apiaceae
Apocynaceae
Aquifoliaceae
Araliaceae
Asclepiadaceae
Asteraceae
Begoniaceae
Berberidaceae
Bignoniaceae
Boraginaceae
Brunelliaceae
Cactaceae
Campanulaceae
Capparaceae
Caprifoliaceae
Caricaceae
Caryophyllaceae
Cecropiaceae
Celastraceae
Chloranthaceae
Clethraceae
Clusiaceae
Convolvulaceae
Cucurbitaceae
Cunoniaceae
Cyrillaceae
Elaeocarpaceae
Euphorbiaceae
Fabaceae
Flacourtiaceae
Gentianaceae
Gesneriaceae
Gunneraceae
Icacinaceae
Lamiaceae
Lauraceae
Loasaceae
Loganiaceae
Loranthaceae
Lythraceae
Malpighiaceae
Malvaceae
Melastomataceae
Suwasi wat'a
thumb|right|220px|Suwasi wat'a Suwasi nisqaqa (kastilla simipi: Isla Suasi) Titiqaqa quchapi huk wat'am, Piruw mama llaqtapi, Punu suyupi, Muhu pruwinsyapi, Qunima distritupi.
Sinru qillqa: Cutervo mama llaqta parkipi flora
Meliaceae
Monimiaceae
Moraceae
Myricaceae
Myrsinaceae
Myrtaceae
Nyctaginaceae
Oxalidaceae
Papaveraceae
Passifloraceae
Phytolaccaceae
Piperaceae
Plantaginaceae
Polemoniaceae
Polygalaceae
Polygonaceae
Proteaceae
Ranunculaceae
Rosaceae
Sabiaceae
Alcides Arguedas
Alcides Arguedas Díaz sutiyuq runaqa ( paqarisqa Chuqiyapu llaqtapi - wañusqa Chulumani llaqtapi) huk 🇧🇴 mama llaqtayuq taripay amachaq wan qillqaqmi karqan.
Taytan: Fructuoso Arguedas; Maman: Sabina Díaz. Warmi: Laura Tapia Carro. Churinkuna: (3).
Sinru qillqa: Cutervo mama llaqta parkipi flora
Sapindaceae
Sapotaceae
Saxifragaceae
Scrophulariaceae
Solanaceae
Staphyleaceae
Sterculiaceae
Styracaceae
Symplocaceae
Theaceae
Tropaeolaceae
Urticaceae
Violaceae
Vitaceae
Vochysiaceae
Winteraceae
Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa/2008
thumb|250px|right|Qhichwa [[Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa Archiwukuna: * Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa/2007 * Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa/2008 * Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa/2009]] Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa/2008
Chuqichampi kantun
Chuqichampi kantun (kastilla simipi: Cantón Chuquichampi)) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Uru Uru suyupi, Chinchay Qaranqa pruwinsyapi, Wayllamarka munisipyupi. Uma llaqtanqa Chuqichampi llaqtam (249 runa, 2001 watapi).
Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa/2008
Purbo T
Hi, I'd like to request a bot flag for Purbo T (contributions) Thank you! --Purodha 23:59 17 phi 2008 (UTC)
BOTarate
Hello! I ask for permission to run my bot BOTarate at this wiki, and get a bot flag for it. Thanks! Rastrojo 14:41 4 may 2008 (UTC)
Botes
Hola. Yo escribi pedida en Metawiki que los stewards darian bot "flags" para Ruraq:VolkovBot, Ruraq:TXiKiBoT, Ruraq:Escarbot, Ruraq:Thijs!bot que no molestaran en la pagina de cambios recientes. Si hay algunos objecciones, escriban aqui. Hugo.arg 21:10 10 may 2008 (UTC)
WikiDreamer Bot
I start my bot now for 50 test edits. Thanks! --WikiDreamer 00:11 22 hul 2008 (UTC)
SpBot
Hello. I would like to get a bot-flag on this wiki.
Ptbotgourou
--Gdgourou 11:31 25 sit 2008 (UTC)
Ima hinam akllanki, Wikipidiya:Imanapura akllay qhaway.
Wikipidiya en Cusco
thumb|200px|Volante finalizado. Hola a todos! Estaré unos días en Cusco, y para apoyar tanto a la Wikipidiya, tomaré fotos que puedan resultar útiles para ilustrar diversos artículos. También trataré de divulgar un poco el uso de la Wikipidiya, para ver si conseguimos nuevos colaboradores =) (más información en: Ruraq:Kanon6917/Qusqu:viajeypublicidad, no puedo prometer nada pero tengo muchas esperanzas en que sea posible. Siendo eso, todo, me despido!. Hasta pronto.--Kanon6917 18:31 17 ini 2008 (UTC)
Betawiki: better support for your language in MediaWiki
Dear community. I am writing to you to promote a special wiki called Betawiki. This wiki facilitates the localisation (l10n) of the MediaWiki interface. You may have changed many messages here to use your language in the interface, but if you would log in to for example the Japanese language Wiktionary, you would not be able to use the interface as well translated as here. In fact, of 1,736 messages in the core of MediaWiki. Betawiki also supports the translation of messages for 126 extensions, with 2,174 messages. Many of them are used in WMF projects and they are vital for understanding the wiki. Translators for over 100 languages contribute their work to MediaWiki this way every month.
If you wish to contribute to better support of your language in MediaWiki, as well as for many MediaWiki extensions, please visit Betawiki, create an account and request translator privileges. You can see the current status of localisation of your language on MediaWiki.org and do not forget to get in touch with others that may already be working on your language on Betawiki.
Puerto de Mejillones pruwinsya
Pulitika Rakiy
Kimsa munisipyunmi kan.
Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa/2008
Betawiki: better support for your language in MediaWiki
If you have any further questions, please let me know on my talk page on Betawiki. We will try and assist you as much as possible, for example by importing all messages from a local wiki for you to start with, if you so desire.
Puerto de Mejillones pruwinsya
Runakuna
Pruwinsyapiqa astawan Aymara runakunam tiyanku.
Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa/2008
Betawiki: better support for your language in MediaWiki
You can also find us on the Freenode IRC network in the channel #mediawiki-i18n where we will be happy to help you get started.
Manual for new and small Wikipedias
Hello, at Meta there are pages created to help new and small Wikipedias: Basic manual and Basic Wikipedia and Help pages. You are welcome to have a look and comment. Kind regards --Ziko 22:52 15 awu 2008 (UTC)
Puerto de Mejillones pruwinsya
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Puerto de Mejillones pruwinsyapiqa kastilla, aymara, qhichwa, simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Qullqipata distritu
Qullqipata distritu; (kastilla simipi: Distrito  de Colquepata) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Pawqartampu pruwinsyapi, Qusqu suyupi. Uma llaqtanqa Qullqipata llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Santa Rusa distritu (Kunsipsyun)
Santa Rusa distritu (kastilla simipi: Distrito de Santa Rosa de Ocopa) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Hunin suyupi, Kunsipsyun pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Santa Rusa llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Bactrocera hispidula
Bactrocera hispidula nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Wiñay kawsay
Describisqanmanta tayta May, 1958.
Takupaya (Chuqichaka)
Takupaya icha Zudáñez (kastilla simipi: Tacopaya / Villa Zudáñez) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Chuqichaka suyupi, huk llaqtam, Zudáñez pruwinsyap uma llaqtanmi. Zudáñez llaqtaqa (Takupaya) Jaime de Zudáñezmantam sutichasqa.