cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kaarlo Juho Ståhlberg
Tayta: Johan (Janne) Gabriel Ståhlberg; Mama: Amanda Gustafa Castrén.
Warmi: Hedvig Irene Wåhlberg (1869-1917) / Ester Hällström Churinkuna (6): Kaarlo (1894–1977), Aino (1895–1974), Elli (1899–1986), Aune (1901–1967), Juho (1907–1973) wan Kyllikki (1908–1994)..
Louis Gerhard De Geer
Louis Gerard De Geer of Finspång sutiyuq runaqa ( * paqarisqa Finspång llaqtapi -  wañusqa Hanaskog llaqtapi). Suwidsuyu mama llaqta musiku, pulitiku wan Uma kamayuq.
-manta kama ñawpaq kuti Suwidsuyupa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: ; Mama: Ñawpaq warmi: Churinkuna:
Yachaywasi:
Nabón
Nabón (kastilla simipi: Nabón) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Asway markapi, huk llaqtam, Nabón kitip uma llaqtanmi.
Wayllakancha
Wayllakancha (icha Wallakancha?) (kastilla qillqaypi: Nevado Huayllacancha / Huallacancha) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Paryaqaqa walla, huk rit'i urqum Hunin suyupi, Yawli pruwinsyapi, Suytukancha distritupi, Yawli distritupipas. Pikchunqa mama quchamanta 5.500 mitrum aswan hanaq.
Saqru
thumb|[[Elephantip ukhu saqrun.]] thumb|[[Runa saqru (ukhu saqru), Nerja mach'aypi, Málaga ñiqpi, Ispañapi.]] thumb|[[K'ayrap ukhu saqrun.]] thumb|[[Sisip hawa saqrun.]] Saqru icha Karka, kichwapi Karkanka nisqaqa ima uywap q'imina kapka kaqninmi, ukhu saqru (tulluntin: tulluyuq uywakunapi) icha hawa saqru (sinchi qara: sillwichakikunapi).
El Triunfo kitilli (Pastasa)
El Triunfo kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia El Triunfo) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Pastasa kitipi.
Mera kitilli
Mera kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Mera) Ikwadur mama llaqtapi huk llaqta kitillim, Pastasa markapi. Mera kitipi. Uma llaqtanqa Mera llaqtam (669 llaqtayuq, 2001 watapi).
Mera kitilliqa qillqaq Juan León Meramanta sutichasqa (Ikwadurpa llaqta takinmanta kastilla simi rimakuna).
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa runakunam tiyanku.
Kaypipas qhaway
thumb|left|170px|[[Amarumayu antanka pampa]] thumb|left|170px|Anti Ikwadur
Fátima kitilli
Fátima kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Fátima) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Pastasa kitipi.
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa runakunam tiyanku.
Chris Pine
thumb|Chris Pine Chris Pine sutiyuq runaqa (26 ñiqin chakra yapuy killapi 1980 paqarisqa) huk aranway pukllaqmi, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
Jens Lehmann
Jens Gerhard Lehmann ( paqarisqa Essen llaqtapi -  ) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Warmi: Conny Hompesch; Churinkuna: Mats (*2000) wan Liselotta (*2006).
San Javier munisipyu (Beni)
San Javier munisipyu (kastilla simipi: Municipio de San Javier) nisqaqa huk ñiqin munisipyu Qincha pruwinsyapi, Beni suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa San Javier llaqtam.
Oña
Oña nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Asway markapi, huk llaqtam, Oña kitip uma llaqtanmi.
Aníbal Ciocca
thumb|270px|right|Delantera Quinquenio Nacional -  A. Ciocca. Aníbal Ciocca (* paqarisqa -  wañusqa), huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
San Javier munisipyu (Beni)
Runakuna
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla simitam lliwmanta astawan rimanku.
Barbu Catargiu
Barbu Catargiu sutiyuq runaqa (* paqarisqa  -  wañusqa Bukuresti llaqtapi) huk Rumanya mama llaqtayuq willay kamayuquqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.
Tayta: Stephen Catargiu, Mama: Țiței (Stanca) Văcărescu
Warmi:. Churinkuna:.
Eduardo Fernández
Eduardo Fernández Meyzán sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa San Vicente Kañitipi llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi),  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan pukllaykamachiqmi qarqan.
Emomali Rahmon
Emomali Sharifovich Rahmonov Emomali Rahmon (tayik simipi: Эмомалии Раҳмон o امامعلی رحمان).1) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Kulob llaqtapi -  ) huk Tayiksuyu mama llaqta pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Warmi: Azizmo Asadullayeva Churinkuna (9): Rustam, Somon, Firuza, Ozoda, Rukhshona, Takhmina, Parvina, Zarrina wan Farzona.
Atilio García
thumb|270px|right| A. García. thumb|270px|right|Delantera Quinquenio Nacional -  A. García.
Atilio Ceferino García Pérez  (* paqarisqa Junín llaqtapi -  wañusqa Montevideo llaqtapi), huk 🇦🇷  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Vazgen Manukyan
thumb|right|280px|Vazgen Manukyan Vazgen Manukyan (arminya simipi: Վազգեն Մանուկյան) (* paqarisqa Gyumri llaqtapi  -   ), huk Arminya mama llaqtap Hamut'ay yachachiq wan pulitiku qarqan.
-manta -kama Arminya Uma kamayuq.
Nur Mohammad Taraki
Nur Mohammad Taraki (pastu simi: نور محمد ترکی) sutiyuq runaqa   ( paqarisqa Ghazni llaqtapi  -  wañusqa Kawul llaqtapi), huk 🇦🇫 mama llaqtayuq willay kamayuq, qillqaq wan pulitiku qarqan.
-manta -kama Aqanisuyu Uma kamayuq.
Juho Kusti Paasikivi
thumb|right|260px|Juho Kusti Paasikivi (1870-1956) right|200p| Paasikivi Johan Gustaf Hellstén sutiyuq runaqa, icha Juho Kusti Paasikivi (* paqarisqa Hämeenkoski llaqtapi -   wañusqa Helsinki llaqtapi ) huk 🇫🇮 mama llaqtayuq  pulitikupi karqan.
Taytan: ; Maman:. Warmi: Alli Paasikivi Ahtisaari. Churin: Annikki Paasikivi.
Yachaywasi:  Lyseo
Qunqusyantaq
Qunqusyantaq (kastilla qillqaypi: Cuncusyantac) nisqaqa Piruw llaqtapi, Paryaqaqa wallapi, huk urqum Lima suyupi, Waruchiri pruwinsyapi, San Mateo distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.538 mitrum aswan hanaq.
Chuya suyu
Chuya suyu (kastilla simipi: Departamento Choya) nisqaqa Arhintina suyupi, Santiago del Estero wamanipi huk suyum. Uma llaqtanqa Frías llaqtam.
Hilarion Capucci
thumb|right|260px|Hilarion Capucci Hilarion Capucci sutiyuq runaqa (* paqarisqa Aleppo - † wañusqa Roma llaqtapi) huk 🇸🇾 mama llaqtayuq kathuliku milkita Aeropolipa Caesarea in Palaestina wan Jerusalem Haitun yaya.
Panchakutu
Panchakutu (kastilla qillqaypi: Nevado Panchacoto) nisqaqa Piruwpi, Paryaqaqa wallapi, huk rit'i urqum Hunin suyupi, Yawli pruwinsyapi, Suytukancha distritupi, Lima suyupipas, Waruchiri pruwinsyapi, San Mateo distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.400+ mitrum aswan hanaq.
Pawti
Pawti (kastilla simipi: Paute) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Asway markapi, huk llaqtam, Pawti kitip uma llaqtanmi.
Dražan Jerković
Dražan Jerković sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Šibenik llaqtapi -  wañusqa Zagreb llaqtapi) huk 🇭🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq qarqan.
Loch Ness
thumb|right|230px|Loch Ness thumb|right|230px|Ness qucha saywitu Ness qucha (inlish simipi: Loch Ness, gaélic simipi: Loch Nis), nisqaqa Iskusya suyupi (Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapi) huk hatun qucham.
Osvaldo Piazza
Osvaldo Piazza (* paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - ) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan pukllaykamachiqmi qarqan.
Warmi: Churinkuna:
Chunwa Aylluchaq Pusana Raki
rikchacha|208x208px|Partido Comunista de China nisqap sananchan Chunwa Aylluchaq Pusana Raki (ChAPR) ( kastilla simipi: Partido Comunista de China (PCCh)) nisqaqa huk chunwamanta kumunista partidum, 1921 watapi Chen Duxiu-p kamarisqan.
Qhiwar
Qhiwar (kastilla simipi: Qquehuar) nisqaqa Sikuwani distritupi (Qanchi pruwinsyapi, Qusqu suyupi, Piruwpi), Qusqumanta Punukama khillay ñanpi huk ayllu llaqtam, Sikuwani llaqtamanta qanchis kilumitru karum.
Corrientes mayu kitilli
Corrientes mayu kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Río Corrientes) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Pastasa kitipi.
Qhiwar
Ñawpa pacha Pampa Qhiwar llaqtapi kimsa kurakas kawsarqanku: Apu Chillka, Apu Qhuqru, Apu Hump'iri. 20 ñiqin pachakwatap qallarisqanpis asindadukunas hamurqanku runakunap allapanta qichuspa. Chaywanpas, Piruwpa kamachinan (Augusto Leguía) Qhiwar ayllu llaqta riqsirirqanmi. 1964 watapi Qhiwarniyuq runakuna allpankunata tiyapuykacharqankus mana aypaspa. 1973 watapitaq general Velascop llamk'aqninsi asindaduta qarqurqan allpankunata runakunaman kutichispa. Chayrayku 2001 watapi Qhiwar runakuna Velascopaq wank'atas churarqanku.
Mauro Cantoro
Roberto Mauro Cantoro (* paqarisqa Ramos Mejía llaqtapi - ) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan pukllaykamachiqmi qarqan.
Warmi: Churinkuna:
Salvador Garmendia
Yachay wasi:
Haya (sut'ichana)
Yurakuna:
'''Llaqtakuna:
Kutusuma kantun
Kutusuma kantun (kastilla simipi: Cantón Cutusuma icha Villa Asunta) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Urin Yunka pruwinsyapi, Chulumani munisipyupi. Uma llaqtanqa Kutusuma (Cutusuma) llaqtam.
Qunawiri mayu
Qunawiri mayu nisqaqa (kastilla simipi: Río Conaviri) Piruw mama llaqtapi huk mayum, Punu suyupi, Punu pruwinsyapi, Mañasu distritupi.
Riberalta munisipyu
Riberalta munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Riberalta) nisqaqa huk ñiqin munisipyu Vaca Díez pruwinsyapi, Beni suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Riberalta llaqtam.
Kantunkuna
Tawa kantunmi kan.
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Ponce Enríquez llaqta
Ponce Enríquez (kastilla simipi: Ponce Enríquez) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Asway markapi, huk llaqtam, Camilo Ponce Enríquez kitip uma llaqtanmi.
Zhejiang pruwinsya
Pulitika Rakiy
11 prefectura-llaqtanmi kan.
Wararayuq
Wararayuq (kastilla qillqaypi: Cerro Huararayoc)) nisqaqa Piruw llaqtapi, Paryaqaqa wallapi, huk rit'i urqum Lima suyupi, Waruchiri pruwinsyapi, Qinti distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.354 mitrum aswan hanaq.
Fatos Nano
Fatos Nano sutiyuq runaqa (* paqarisqa Tirana llaqtapi -  ) huk Albanya mama llaqta musiku yachaq wan pulitiku karqan.
Tayta: Thanas Nano; Mama: Maria Shuteriqi.
Warmi: Xhoana Nano Churinkuna (2): Sokol wan Edlira.
Bibiano Zapirain
thumb|270px|right|Delantera Quinquenio Nacional -  Bibiano Zapirain Bibiano Zapirain (* paqarisqa Tomás Gomensoro  -  wañusqa Bogotá llaqtapi), huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Madre Tierra kitilli
Madre Tierra kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Madre Tierra) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Mera kitipi.
Kaypipas qhaway
thumb|left|170px|[[Amarumayu antanka pampa (Shell Mera, MAF antanka pampa)]] thumb|left|170px|Anti Ikwadur
Suyruqucha rit'i urqu (Paryaqaqa)
Suyruqucha (kastilla qillqaypi: Suerococha / Suiricocha) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Paryaqaqa walla, huk rit'i urqum Hunin suyupi, Shawsha pruwinsyapi, Kanchayllu distritupi, Lima suyupipas, Waruchiri pruwinsyapi, Qinti distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.600 mitrum aswan hanaq.
Dundee
Dundee (Kastilla simipi: Dundee, Iskusya simi: Dundee Gaelic simi: Dùn Dèagh) llaqtaqa Iskusya mama llaqtapi huk llaqtam. Dundee 190.000 runakunam kawsachkanku (2008).
Hawa t'inkikuna
thumb|center|600px|Dundee
Rashid bin Said Al Maktum
260px|thumb|right| Rashid bin Said Al Maktum (arabya simi: بن سعيد آل مكت. )
(1912 watapi paqarisqa- wañusqa), huk 🇦🇪 mama llaqtayuq pulitiku.
ARM wasimusika
rikchacha|Rasberry pipi ARM chipniyuq ARM (huch'uy qillqawan arm sutiwan istilisasqa, ñawpaqqa Advanced RISC Machinekunap huch'uyninmi karqan, qallariyninpitaq Acorn RISC Machine) nisqaqa huk pisiyachisqa kamachiy huñu antanñiqiq (RISC) kamachiy huñu wasimusikakunap ayllunmi, antañiqiq thatkichiqkunapaq, imaymana muyuriqkunapaq wakichisqa. Arm Ltd. wasimusikakunata ruwan chaymanta wak hatun ruruchiqkunaman lisinsiyata qun, paykuna kikin rurunkuta ruwanku mayqinkunachus huk utaq aswan chay wasimusikakunata ruwanku, chaymanta llikacha huk chippi (SoC) chaymanta llikacha rak'itupupi (SOM) ruwaykunata, chaymanta wak nipakuna churanku kayhina yuyarina, chawpin uyakuna, ankichinakuna ima. Hinallataq, kay kamachiy huñu wasimusikakuna ruwaq sunqukunata ruwan chaymanta kay ch'antakunata achka hatun ruruchiqkunaman lisinsiyata qun chaymanta chay sunqu ch'antakunata kikin rurunkuman yaykuchinku. paña|rikchacha| Chip nisqapi t'unathatkichiqpi sayasqa llikacha
Amarumayu antanka pampa
thumb|right|230px|Amarumayu antanka panpa (Shell Mera MAF antanka panpa) Amarumayu antanka panpa (kastilla simipi: Areopuerto Rio Amazonas) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk antanka pampam, Pastasa markapi, Mera kitipi, Shell Mera llaqtapi.
Lasa kantun
Lasa kantun (kastilla simipi: Cantón Laza) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Urin Yunka pruwinsyapi, Irupana munisipyupi. Uma llaqtanqa Lasa llaqtam.
Tiqri mayu kitilli
Runakuna
Kitillipiqa Sapara runakunam tiyanku.
Wayaramirin munisipyu
Wayaramirin munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Guayaramerín) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu Vaca Díez pruwinsyapi, Beni suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Wayaramirin llaqtam.
Kantunkuna
Tawa kantunmi kan.
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla, aymara, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku.
Shell kitilli
Shell kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Shell) mawk'a sutin Kuchimuntunku (Cuchimondongo, kitipi kawsaq wankanakunarayku) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Mera kitipi.
Gustavo Grondona
Gustavo Héctor Grondona Maio (* paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - ) huk 🇦🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Warmi: Churinkuna:
Kanaki
Kanaki icha Musuq Kaliduniya (Kanaky icha Collectivité d'Outre-mer de Nouvelle-Calédonie) nisqaqa Ransiya mama llaqtap huk kulunyanmi, Usiyanyapi wat'akunam. Pulitiku, musiku chawpinqa Numea llaqtam.
Achanqaray
thumb|right|Begonia aconitifolia Achanqaray, Achanqara (Qusqu, Buliwya) icha Achankaray (Anqash) (genus Begonia) nisqakunaqa waytasapa qurakunam, 800 rikch'aqniyuq rikch'anam, Awya Yalapi, Aphrikapi Asyapipas wiñaq, achanqaray t'ikakuna ayllumantam (Begoniáceae). thumb|left|140px|[[tuktukuna, urqu chinawan]]
Achka achala waytakunam. Iska iskaymanta urqu chinantinpi t'ikan, pukamanta pantikama llimphikunapi. Wiru tulluyuq, hatun muyu raphiyuq, raphinpa wasanpi anku hina puriqniyuq. T'ikanpa tullunqa tunpan sunin, wiruna, qhatqi, purgapaq allinmi.
Yunka Achanqaraq nisqaqa achanqaraypa huk ayllunmi, sach'a yuram, huk utaq iskay mitru nisqata hanankama. Wiñan yunka ukhupim, Chawpi Awya Yalamanta Ura Awya Yalakama. Hatun raphiyuqmi, warku warku t'ikayuqmi.
1 ñiqin kantaray killapi
1 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (01.10., 1-X, 1ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 274 kaq (274ñ - wakllanwatapi 275ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 91 p'unchaw kanayuq.
Valentin Ivanov
Valentín Kozmich Ivanov (Valentín Kuzmič Ivanov; Валенти́н Козьми́ч Ивано́в) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Moscow llaqtapi -  wañusqa Moscow llaqtapi) huk  🇷🇺 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq qarqan.
Warmi: Churinkuna:
2 ñiqin kantaray killapi
2 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (02.10., 2-X, 2ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 275 kaq (275ñ - wakllanwatapi 276ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 90 p'unchaw kanayuq.
Wilhelm Naeff
thumb|right|280px|Wilhelm Matthias Naeff (1802-1881) Wilhelm Matthias Naeff sutiyuq runaqa (* paqarisqa Altstätten llaqtapi –  wañusqa ), Suwisa mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Alma mater: Heidelberg Yachay Sunturnin
Partidu: Freisinnig-Demokratische Partei (alimanya simi).
4 ñiqin kantaray killapi
4 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (04.10., 4-X, 4ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 277 kaq (277ñ - wakllanwatapi 278ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 88 p'unchaw kanayuq.
Teniente Hugo Ortiz kitilli
Teniente Hugo Ortiz kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Teniente Hugo Ortiz) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi, Pastasa kitipi.
Kitilliqa awqaq runamanta Hugo Ortiz Garcés sutichasqam (1920 - 1942).
António Ramalho Eanes
António dos Santos Ramalho Eanes  sutiyuq runaqa (* p'unchawpi paqarisqa Alcains llaqtapi - ), huk  mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitikumi qarqan.
Pukara (Ikwadur)
Pukara (kastilla simipi: Pucará) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Asway markapi, huk llaqtam, Pukara kitip uma llaqtanmi.
3 ñiqin kantaray killapi
3 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (03.10., 3-X, 3ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 276 kaq (276ñ - wakllanwatapi 277ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 89 p'unchaw kanayuq.
Qutukawsay llika
rikchacha|Qillqahina rikuchisqa Qutukawsay llikap pawan. Qutukawsay lika nisqaqa huk huñusqa kawsay ruwaqkunamanta (ahinataq sapan runakuna icha tantanakuykunamanta), huñusqa thiyariku watasqakunamanta, ruwaqpura huk kawsaypura t'inkinakuykunamantapas ruwasqa kawsay wasim. Qutukawsay lika qhawariyqa huk huñusqa ruwaykunatan qun, llapan qutukawsay chiqa kaykunaq ruwayninta t’aqwinapaq hinallataq imaymana ñasakuna sut’inchaspa chay ruwaykunapi rikusqa ruwaykunata. Kay pawakuna yachayqa qutukawsay llika khuski wanmi, llaqtapi hinallataq tiksimuyuntinpi ruwaykunata riqsinanpaq, sunquyachikuq chiqa kaykunata tarinapaq, llika k'uchitapas qawarinapaq.
Kurbanguly Berdymukhamedov
Kurbanguly Mälikgulyýewiç Berdymukhamedov (rusiya simipi: Гурбангулы Бердымухаммедов Gurbanguly Berdymukhammedov o Курбанкули Бердымухамедов Kurbankuli Berdymukhamedov) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Babarab llaqtapi - ) huk Turkminsuyu mama llaqta Kiru hampikamayuq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Warmi: Churinkuna (?):.
Oleh Protasov
Oleh Valerievich Protasov (Rusu simipi: Оле́г Вале́рьевич Прота́сов; ukranya simipi: Олег Валерійович Прота́сов), ( paqarisqa Dnipropetrovsk llaqtapi  -  ) huk 🇺🇦 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.
Warmi:, Churinkuna:.
Reyes munisipyu
Reyes (kastilla simipi: Reyes) nisqaqa huk ñiqin munisipyu José Ballivián pruwinsyapi, Beni suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Reyes llaqtam.
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla simitam lliwmanta astawan rimanku.
Kuraray kitilli
Kuraray kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Curaray) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Arajuno kitipi.
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa runakunam tiyanku.
6 ñiqin kantaray killapi
6 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (06.10., 6-X, 6ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 279 kaq (279ñ - wakllanwatapi 280ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 86 p'unchaw kanayuq.
Arajuno kitilli
Arajuno kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Arajuno) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Arajuno kitipi. Uma llaqtanqa Arajuno llaqtam.
7 ñiqin kantaray killapi
7 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (07.10., 7-X, 7ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 280 kaq (280ñ - wakllanwatapi 281ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 85 p'unchaw kanayuq.
Ruwaq (antañiqiy)
Huk ruwaq achka kutipiqa ruwaq yupanayuqmi, ruwaq-suti (utaq ruwaq suti) llamk'anaman riqsichisqa. Wak sutikuna ruwaq-suti kaqpaq kanku yaykuy suti, qhawanapampa suti (utaq qhawanapampa suti), yupana suti, sawkay suti (utaq hawa suti) chaymanta handle utaq nick inlis simimanta, chaymanta kikin llaqtamanta waskhar ankichina simikaqmanta urqusqa.
Wakin llamp'ukaq rurukuna huk llamkanakunaman yanapakuykunata qun chaymanta mana chiqa tukukuq ruwaqkunayuqchu.
Islom Karimov
Warmi: Tatyana Akbarovna Karimova Churinkuna (2): Gulnara Karimova wan Lola Karimova-Tillyaeva.
Ruwaq (antañiqiy)
Qhipa kaq ruwaq
Qhipa kaq ruwaq utaq llamk'achiq icha tukukuypa llamk'achiqnin
Edmund Barton
Edmund Barton sutiyuq runaqa (* 18 ñiqin qhulla puquy killapi 1849 paqarisqa Glebe llaqtapi - 7 ñiqin qhulla puquy killapi watapi wañusqa Medlow Bath llaqtapi). Awstralya mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Roberto Boninsegna
Tayta:
Thorvald Stauning
Thorvald August Marinus Stauning sutiyuq runaqa ( * paqarisqa København llaqtapi -  wañusqa København llaqtapi). huk mama llaqtayuq pulitiku wan Uma kamayuq.
Edmund Barton
1901 watamanta 1903 ñawpaq kuti Awstralyapa Uma kamayuqnin wan Awstralya Hawa ministru karqan.
Tayta: William Barton; Mama: Mary Louise Barton. Ñawpaq warmi: Jane Mason Ross Churinkuna (6): Edmund Alfred (1879 – 1949), Wilfrid Alexander (1880–1953), Jean Alice (1882–1957), Arnold Hubert (1884 – 1948), Oswald (1888 – 1956) wan Leila Stephanie (1892–1976).
Yachaywasi:
Jonas Furrer
thumb|right|280px|Jonas Furrer (1805-1861) Jonas Furrer sutiyuq runaqa (* paqarisqa Winterthur llaqtapi –  wañusqa Bad Ragaz llaqtapi), Suwisa mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Web k'iti
Web k'iti icha llika k'iti huk web p'anqakuna chaymanta tupaq willaykuna huñusqa, huk sapsi chaskinancha sutiwan riqsisqa chaymanta huk web qaraqpipas lluqsisqa. Web k'itikuna aswanta huk yuyanchapaq utaq munanayachiypaq qhawarisqa kanku, ahinataq willatkuna, yachachiy, makipura, kusirikuy utaq qutukawsay llikay. Web p'anqakunapura Hanaq t'inkinakuyqa k'itip puriyninta pusan, sapa kuti huk qullana p'anqawan qallarikun. 2022 watapi Qhapaq Raymi killamanta, Top 5 aswan watukusqa web k'itikuna Google Mask'ay, YouTube, Facebook, Twitter, Instagram. rikchacha|295x295px| [[NASA|Nasa.gov nisqap qullana p'anqan 2015 watapi]]
José Luis Rodríguez (takiq)
right|thumb|300px|José Luis Rodríguez José Luis Rodríguez González  icha  El Puma sutiyuq runaqa ( paqarisqa Karakas llaqtapi - ), huk 🇻🇪 mama llaqtayuq ruruchiq, takiq wan aranway pukllaqpas qarqan.
Jonas Furrer
Alma mater: Heidelberg Yachay Sunturnin
Partidu: Freisinnig-Demokratische Partei (alimanya simi).
Thorvald Stauning
Yachaywasi:
Taka kantun
Taka kantun (kastilla simipi: Cantón Taca) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Urin Yunka pruwinsyapi, Irupana munisipyupi. Uma llaqtanqa Taka llaqtam (183 llaqtayuq, 2001 watapi).
John Wayne
thumb|right|290px|John Wayne Marion Robert Morrison sutiyuq runaqa, John Wayne (* 26 ñiqin aymuray killapi 1907 paqarisqa Winterset llaqtapi Iowa suyupi - † 11 ñiqin inti raymi killapi 1979 wañusqa Los Angeles llaqtapi, California suyupi) huk kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq. Oskar Suñaytas chaskirqan.
Wayneqa wañurqan 1979 watapis.
Wawakuna:
Josephine Alicia Saenz:
Pilar Pallete:
Pilikulakuna
thumb|280px|John Wayne en [[The Searchers (1956)]] thumb|right|280px|John Wayne [[Operation Pacific.]]
Santa Isabel (Asway)
Santa Isabel nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Asway markapi, huk llaqtam, Santa Isabel kitip uma llaqtanmi.
Runakuna
Santa Isabel kitillipiqa Kañari Kichwa runakunam tiyanku.
Kulta kucha
thumb|right|220px|[[Chimpurasu nina urqu Kulta kuchamanta rikusqa]] Kulta kucha (Kulta qucha) nisqaqa (kastilla simipi: Laguna de Colta) Ikwadur mama llaqtapi huk qucham, Chimpurasu markapi, Kulta kitipi, San Antonio kitillipi.
Hanaq kay: 3.300 m
Sillp'anchu
rikchacha|Sillp'anchup rikch'an Sillp'anchu nisqaqa huk Wuliwya mama llaqtapi Quchapampa llaqtamanta ancha riqsisqa mikhuymi. Allinta wakichisqa kaptinqa, kayqa hatun, hunt’asqa mikhuymi kanman, imaymana k'illimsayakukunawan, wirakunawan ima. Chayqa llarupa sapsi qatanmantam, aswantaqa yuraq, chaymantataq t'impusqa, phatmasqa papa qata. Chaymantataq, huk llañu aycha ñut’usqa, chaymantataq huk qata ch'illtu phatmasqa. Chaymantapas, siwulla, rimulacha, qhurita nisqakunatam hukllapi chaqruspa huk utaq iskay runtu rawk'asqata churanku.
Intillama kitilli
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa runakunam tiyanku.
Sillp'anchu
Sillp'anchuqa tarisunmanmi "Tarankapichu" sutiyuq laya sanwich nisqapi, chaypiqa tukuy imayuqmi (llarupas).
9 ñiqin kantaray killapi
9 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (09.10., 9-X, 9ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 282 kaq (282ñ - wakllanwatapi 283ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 83 p'unchaw kanayuq.
Federico García Hurtado
Federico García Hurtado de Mendoza sutiyuq runaqa, icha Fico García ( * paqarisqa Qusqu llaqtapi - †  wañusqa Limaq llaqtapi) huk  🇵🇪 mama llaqtayuq qillqaq wan kuyu walltay pusaq runam qarqan.
Saparmyrat Nyýazow
Saparmyrat Ataýewiç Nyýazow (rusiya simipi: Сапармура́т Атаевич Ния́зов) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Babarab llaqtapi -  wañusqa Ashkawat llaqtapi) huk Turkminsuyu mama llaqta allway kamayuq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Warmi: Muza Sokolova Churinkuna (?):.
Nicolas Bochsa
right|260px Robert Nicolas Charles Bochsa ( paqarisqa Montmédy llaqtapi – wañusqa Sydney llaqtapi), huk  🇫🇷 mama llaqtayuq takichaq wan harpa waqachiqpas qarqan.
Wank'a
thumb|David, [[Michelangelop ch'iqusqan.]] thumb|Medio cuerpo, [[Miguel de Cervantes Saavedra-p ch'iqusqan, Sevilla llaqtapi samk'ay wasip ñawpanpi.]] Wank'a (estatua) nisqaqa ch'iqusqa hutun rumim, icha q'illaymanta ch'iqusqapas.
Wanki = imagen, representación en cuadro.
Chikaluma kantun
Chikaluma kantun (kastilla simipi: Cantón Chicaloma) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Urin Yunka pruwinsyapi, Irupana munisipyupi. Uma llaqtanqa Chikaluma (Chicaloma) llaqtam (634 llaqtayuq, 2001 watapi).
ROG Phone
rikchacha|ROG Phonepa [[Irpa Irpa|rima irparin]] rikchacha ROG Phone nisqaqa Android pukllay karurimna Asus nisqap ruwasqanmi, ROG yachayniyuq karurimanap ñawpaq mirayninpas. 8 ñiqin qhapaq raymi killapi 2018 watapi Computex antañiqiq expo nisqapi willasqa karqan, ñawpaq Asus karurimana aswanta pukllaqkunaman qhawarisqa. Razer Phone, Xiaomi Black Shark, ZTE Nubia Red Magic nisqawanmi atipanakunku.
Kichwa Hatari
Kichwa Hatari nisqaqa huk ankichiy wasim, kichwa simipi rimaykuspa kachaykuq, Hukllachasqa Amirika Suyukunapim.
Simón Bolívar kitilli
Simón Bolívar kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Simón Bolívar) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Pastasa kitipi.
Hugo Blanco (takichaq)
right|thumb|300px| Hugo Blanco (1940-2015) Hugo César Blanco Manzo icha  Hugo Blanco sutiyuq runaqa ( paqarisqa Karakas llaqtapi - wañusqa Karakas llaqtapi ), huk 🇻🇪 mama llaqtayuq takichaq wan harpa waqachiqpas qarqan.
Edward Luckhoo
Edward Victor Luckhoo sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Musuq Ámsterdam llaqtapi -  wañusqa Yorkshire llaqtapi) huk Wayana mama llaqta awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Hugo Blanco (takichaq)
Taytan: Blanco; Maman: Manzo. Warmi: Ana Isabel Aranguren Mancebo. Churinkuna: Hugo David, Hugo César y Hugo Raúl Blanco Aranguren.
Fabio Capello
Fabio Capello (* paqarisqa San Canzian d'Isonzo llaqtapi -  ) huk  🇮🇹 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.
Edward Luckhoo
Tayta: ; Mama:.
Simón Bolívar kitilli
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa, Shuwar, Achuar runakunam tiyanku.
Edward Luckhoo
Warmi: Churinkuna (?):.
10 ñiqin kantaray killapi
10 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (10.10., 10-X, 10ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 283 kaq (283ñ - wakllanwatapi 284ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 82 p'unchaw kanayuq.
11 ñiqin kantaray killapi
11 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (11.10., 11-X, 11ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 284 kaq (284ñ - wakllanwatapi 285ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 81 p'unchaw kanayuq.
Kichwa Hatari
Wiñay kawsaynin
Kichwa Hatari nisqataqa 2014 watapim kamarirqanku New York llaqtapim. Llamk'aqninkunaqa Charlie Uruchima, Segundo Angamarca, Fabian Muenala sutiyuq runakunam, Ikwadur mamallaqtamanta hamuq.
Tianjin
Tianjin (chun simi: 天津, pinyin: Tiānjìn, macchu: Tientsin) llaqtaqa Chunwa mama llaqtapi huk hatun llaqtam. Tianjin llaqtapiqa runakunam kawsachkanku.
Hatuchaq willaku
paña|rikchacha|400x400px| Mana siwuk siq'i wiñaynin [[ruk'asqa tiksimuyuntinpi willay-waqaychay atiymanta chaymanta analuhiku waqaychay pisiyaynin ]] Hatuchaq willaku icha hatun willakuqa ñawpaqta willaku huñukunamanta riman mayqinkunachus ancha hatun icha sasachakuyniyuq kanku ñawpaq willaku-thatkichiy ruwana wakichi llamp'ukaq kaqwan llamk'anapaq. Achka yaykusqakuna (wachukuna) aswan khipukamay atiyta qun, aswan sasachakuyniyuq willaytaq (aswan kapuyninkuna icha tunukuna) aswan hatun llulla tariy taripaman apayta atinman. Wakin kuti suchuylla llamk'achiptinkupas huk chiqanpi mana chanin sut'ichay kasqanrayku, hatuchaq willakukunata aswan allinta willakuqhina rikukuyninqa hatuchaq willakukunawan t'inkisqa kachkan, chayta mana hamut'ayta atirqaykuchu aswan pisi qullqikunallapi llamk'achisqa kaptinku.
Pumuna kitilli
Pumuna kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Pomona) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi, Pastasa kitipi.
14 ñiqin kantaray killapi
14 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (14.10., 14-X, 14ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 287 kaq (287ñ - wakllanwatapi 288ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 78 p'unchaw kanayuq.
Qupa kiti
Qupa distritu (kastilla qillqaypi Copa) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Qaqatampu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Qupa llaqtam.
Kichwa Hatari
Wiñay kawsaynin
Wakichinkunaqa internet nisqapim, Radio El Tambo Stereo nisqapipas.
Qupa kiti
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Kichwa Hatari
Wiñay kawsaynin
2017 nisqapi Kichwa Hatariqa Qhichwa Huñunakuy nisqap Qhichwa Suñaynintam chaskirqan.
Qupa kiti
Simikuna
Pukyu:
Anker Jørgensen
Anker Jørgensen sutiyuq runaqa ( * paqarisqa København llaqtapi -  wañusqa Valby llaqtapi). huk mama llaqtayuq pulitikumi qarqan.
Yachaywasi:
San Fernando (Asway)
San Fernando nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Asway markapi, huk llaqtam, San Fernando kitip uma llaqtanmi.
8 ñiqin kantaray killapi
8 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (08.10., 8-X, 8ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 281 kaq (281ñ - wakllanwatapi 282ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 84 p'unchaw kanayuq.
12 ñiqin kantaray killapi
12 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (12.10., 12-X, 12ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 285 kaq (285ñ - wakllanwatapi 286ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 80 p'unchaw kanayuq.
Frank Sinatra
thumb|280px|Sinatra wan [[Laurence Harvey - "The Manchurian Candidate".]] Frank Albert Sinatra, La Voz, sutiyuq runaqa (* paqarisqa Hoboken llaqtapi, New Jersey suyupi - †  wañusqa Los Angeles llaqtapi, California suyupi) huk takiqsi karqan, takichaq, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
Wawa: Nancy, Frank, Tina
13 ñiqin kantaray killapi
13 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (13.10., 13-X, 13ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 286 kaq (286ñ - wakllanwatapi 287ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 79 p'unchaw kanayuq.
15 ñiqin kantaray killapi
15 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (15.10., 15-X, 15ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 288 kaq (288ñ - wakllanwatapi 289ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 77 p'unchaw kanayuq.
Alcides Mendoza
Alcides Mendoza Castro, sutiyuq runaqa (* 14 ñiqin pawqar waray killapi 1928 paqarisqa Mariscal Cáceres llaqtapi - † 20 ñiqin inti raymi killapi 2012 wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtapi kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.
1951 watamanta taytakura. Awankay Hatun yaya (1962-1967) Qusqu Hatun yaya (1983-2003)
Tunari kantun
Tunari kantun nisqaqa (kastilla simipi: Cantón Villa Tunari) Buliwya suyupi huk kantunmi, Quchapampa suyupi, Chapari pruwinsyapi, Tunari munisipyupi. Uma llaqtanqa Tunari llaqtam (Villa Tunari) (2.510 llaqtayuq, 2001 watapi).
Angélica María
María Angélica Hartman Ortiz sutiyuq warmiqa icha Angélica María (* paqarisqa New Orleans llaqtapi  -   ) huk 🇺🇸 🇲🇽 Mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.
Tayta: Arnold Frederic Hartman; Mama: Angélica de Jesús Ortiz Sandoval (1924-1996) Qusan: Raúl Vale Churinkuna: Angélica Vale.
Antachuki
wak=|rikchacha| Soyuz-FG antachuki "Gagarinpa qallariyninmanta" (Siti 1/5), Baikonur Cosmodrome nisqamanta kachaykun Antachuki icha kuwiti nisqaqa huk antakuyuq icha ch'usaq wamp'u, antanka tanqachakuy nisqawan utqaylla purinanpaq mana muyuriq wayrata llamk'achispa.
Mamallaqtapura Qullqi Qullqa
thumb|MQQ-pa tiyana wasin, [[Washington DC llaqtapi.]] Mamallaqtapura Qullqi Qullqa (MQQ) nisqaqa (inlish simipi: International Monetary Fund IMF, kastilla simipi: Fondo Monetario Internacional FMI) huk mamallaqtapura tantanakuymi, Huñusqa Nasyunkunaman kapuq.
Antachuki
Antachuki kuyuchinaqa ancha utqaylla qarqusqa ayqinaman kutichiywan ñitikunatam ruwan. Antachukikunap kuyuchinankunaqa tukuyninpim llamk'anku antawa ukhupi apasqa propulsormanta; chayraykum huk antachukiqa ch'usaqpa ch'usaq p'ulinpi phawanman. Antachukikunaqa aswan allintam llamk'anku ch'usaqpi, wayra pachap chimpapuray ñit'iyninraykutaq manaña kallpayuqmi.
Mamallaqtapura Qullqi Qullqa
MQQ-qa 22 ñiqin anta situwa killapi 1944 Bretton Woods llaqtapi (Hukllachasqa Amirika Suyukunapi) mamallaqta kamachiqpura huñunakuypim makarisqas karqan.
MQQ tantanakuypi lliwmanta aswan qullqisapa mamallaqtakunam lliwmanta aswan akllana atiyniyuqmi kachkan: Hukllachasqa Amirika Suyukuna 17,08 %, Nihun 6,13 %, Alimanya 5,99 %, Ransiya 4,95 %, Hukllachasqa Qhapaq Suyu 4,95 %.
MQQ-qa huk mama llaqtakunaman muchuptinqa kañinawan manuchinmi.
Milan Kučan
Milan Kučan sutiyuq runaqa (* paqarisqa Križevci llaqtapi -  ) huk Isluwinya mama llaqta pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Arthur Chung
Raymond Arthur Chung sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Windsor Forest llaqtapi -  wañusqa Bel Air Springs llaqtapi) huk Wayana mama llaqta awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Warmi: Doreen Chung Churinkuna (?):.
Gianluigi Buffon
Gianluigi Buffon Masocco sutiyuq runaqa (* paqarisqa  Carrara llaqtapi -  ) huk 🇮🇹 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Adam Wilhelm Moltke
Taytan: Joachim Godske Moltke. Warmikuna: Frederikke Louise Knuth / Marie Elisabeth Knuth. Churinkuna: Frederik Moltke wan Christian Moltke.
Victorio Lanza kantun
Victorio Lanza kantun (kastilla simipi: Cantón Victorio Lanza) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Urin Yunka pruwinsyapi, Irupana munisipyupi. Uma llaqtanqa Victorio Lanza llaqtam (181 llaqtayuq, 2001 watapi).
Kunkuwana
Kunkuwana nisqaqa (Tigrisoma lineatum) huk pisqum, Chawpi Awya Yalapi Urin Awya Yalapiwan kawsaq.
Urin rikch'aqkuna
Iskay urin rikch'aq kanmi:
Kunuwa
Kunuwa nisqaqa (Triolena pluvialis) huk laya hampi yurap sutinmi. Ikwadur q'uñi allpasllapi tiyan.
Gianluigi Buffon
Yaya: Adriano Buffon.
Warmi: Alena Šeredová, Churinkuna: Louis (*2007) wan David Lee (*2009).
Irupana kantun
Irupana kantun (kastilla simipi: Cantón Irupana) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Urin Yunka pruwinsyapi, Irupana munisipyupi. Uma llaqtanqa Irupana llaqtam (1.882 llaqtayuq, 2001 watapi).
16 ñiqin kantaray killapi
16 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (16.10., 16-X, 16ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 289 kaq (289ñ - wakllanwatapi 290ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 76 p'unchaw kanayuq.
17 ñiqin kantaray killapi
17 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (17.10., 17-X, 17ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 290 kaq (290ñ - wakllanwatapi 291ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 75 p'unchaw kanayuq.
Qom
rikchacha|Qom Qom (Pharsi simipi: قم) ' hatun llaqtaqa  Iran mama llaqtap, Qom pruwynsyapi uma llaqtami.
Allpa saywachi
34º66' N 50º88' E
1 084 036 runakuna. (2011)
San Borja munisipyu
San Borja (kastilla simipi: San Borja) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu José Ballivián pruwinsyapi, Beni suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa San Borja llaqtam.
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta mana indihina runakunam, hukkuna runa llaqtakunapas tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla simitam lliwmanta astawan rimanku.
Cano Estremera
Carlos Enrique Estremera Colón sutiyuq runaqa icha Cano Estremera (* paqarisqa Santurce llaqtapi -  wañusqa San Huwan llaqtapi), huk 🇵🇷 mama llaqtayuq takiqsi karqan.
Taytan: Aquilino Estremera. Maman: Juanita Colón. Warmi: Yamira Arce. Churinkunaː
Hans Christian Hansen
Hans Christian Svane Hansen sutiyuq runaqa ( * paqarisqa Aarhus llaqtapi -  wañusqa København llaqtapi). huk mama llaqtayuq pulitikumi qarqan.
Taytan:. Warmikuna:. Churinkuna:.
Alessandro Del Piero
Alessandro Del Piero Olivari sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Conegliano llaqtapi -  ), 🇮🇹 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta:
21 ñiqin kantaray killapi
21 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (21.10., 21-X, 21ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 294 kaq (294ñ - wakllanwatapi 295ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 71 p'unchaw kanayuq.
César Itier
César Itier sutiyuq runaqa huk simikunamanta yachaqmi, t'ikraqpas. Aswanta Qhichwa simimantam yachan.
Cesar Itierqa 1962 watapi Francia llaqtapim paqarirqan. Wayna runa kaspa Qusqu llaqtata rispa chaypi kimsa watam kakurqan, Qichwa rimayta allin yachananpaq.
Kunanqa Paris llaqtapi INALCO (Institut National des Langues et Civilisations Orientales) nisqa universidapim llamk'achkan.
Sveinn Björnsson
Sveinn Björnsson sutiyuq runaqa (* paqarisqa København llaqtapi -  wañusqa Reykjavik llaqtapi) huk Islandya mama llaqta taripay amachaq pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
19 ñiqin kantaray killapi
19 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (19.10., 19-X, 19ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 292 kaq (292ñ - wakllanwatapi 293ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 73 p'unchaw kanayuq.
Santa Rosa munisipyu
Santa Rosa (kastilla simipi: Santa Rosa de Yacuma) nisqaqa kimsa ñiqin munisipyu José Ballivián pruwinsyapi, Beni suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Santa Rosa Yakumamanta llaqtam.
Kantunkuna
Huk kantunmi kan.
Runakuna
Munisipyupiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Enrique Guzmán
Enrique Alejandro Guzmán Vargas  sutiyuq runaqa icha Enrique Guzmán (*  paqarisqa Caracas llaqtapi -   ) huk 🇲🇽 mama llaqtayuq  takiqsi wan aranway pukllaq qarqan.
Santa Rosa munisipyu
Simikuna
Munisipyupiqa kastilla, aymara, qhichwa simitam lliwmanta astawan rimanku.
Enrique Guzmán
Taytan: Jaime Guzmán Esparza; Maman: Elena Vargas Warmikunaː Silvia Pinal (1967-1976) / Rosalba Welter Portes Gil. Churinkunaː: Alejandra Guzmán, Luis Enrique Guzmán, Daniela wan Enrique.
Xi'an
Xi'an (Chinu simipi: 西安; Romanizacion: pinyim simipi: Xī'ān, macchu: Sian), Chunwa mama llaqtapi huk hatun llaqtam, Shaanxi pruwinsyap uma llaqtanmi. Xi'an llaqtapiqa 8 252 000 runakunam kawsachkanku.
Antonio Stradivari
Niccolò Amatiqa Antonio Straviripa yachachiq karqa, Stradivariqa Giuseppe Guarneri "del Gesu"pa yachachiq karqa.
Sevilla de Oro
Sevilla de Oro nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Asway markapi, huk llaqtam, Sevilla de Oro kitip uma llaqtanmi.
Sarayaku kitilli
Sarayaku kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Sarayacu) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi. Pastasa kitipi. Uma llaqtanqa Sarayaku llaqtam.
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa runakunam Sapara runakunapas tiyanku.
20 ñiqin kantaray killapi
20 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (20.10., 20-X, 20ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 293 kaq (293ñ - wakllanwatapi 294ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 72 p'unchaw kanayuq.
18 ñiqin kantaray killapi
18 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (18.10., 18-X, 18ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 291 kaq (291ñ - wakllanwatapi 292ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 74 p'unchaw kanayuq.
Irma Alvarez Ccoscco
Irma Alvarez Ccoscco (Irma Alwaris Qusqu) sutiyuq warmiqa (paqarisqa Hakira llaqtapi, Kutapampa pruwinsyapi, Apurimaq suyupi) piruwanu qhichwa simipi kastilla simipipas qillqaqmi, sumaq qillqay yachaqpas.
Llamp'u kaqpi unay simikunata kallpachananpaq, Alwaris Qusqup aktivismunqa ancha yupaychasqam; Llamp'u kaq kipu-qillqaqkunawan llamk’aspan, akademiku-sibiku kamariqkunapi haykuchinanpaq
Irma Alwaris Qusquqa qhichwa simipi llamp'u kaqtam qillqan. Piruw mamallaqtapi, Hukllachasqa Amirika Suyukunapipas ankichiypi qhichwa simi, huk ayllu runa rimaykunapipas wakichiykunatam qallarirqan, chaypi kulunyalismu nisqap puchukaynin kananpaq.
2014 watamantapacha Irmaqa Washington DC llaqtapi National Museum of the American Indian nisqapim llamk'arqan.
2018 watapi “Runasimpi Qillqaspa” -sutiyuq wamaq film-ta riqsirichisqanmi, Antikunapi Qichwa rimaqkunaman likanachinanpaq llamk’ayninmanta Chaymantaraq, Piruwpi, Hukllachasqa Amirika Suyukuna-pi Qichwa simimanta proyektukunapi Inbolukrasqa kasqa, Wayrasimipaq, llamp’u-kaqpaqpas
Usi
Usi nisqaqa Kikihana distritu, Qispiqanchi pruwinsyapi, Qusqu suyupi huk ayllu llaqtacham. Usi llaqtapiqa César Itiermi tawa chunka willaykuykunatam pallarqan.
Wankapun distritu
Wankapun distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Huancapón) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Qaqatampu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Wankapun llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Pukyu:
23 ñiqin kantaray killapi
23 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (23.10., 23-X, 23ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 296 kaq (296ñ - wakllanwatapi 297ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 69 p'unchaw kanayuq.
Muntiagiya
Muntiagiya (Monte Águila) nisqaqa Chili mama llaqtapi Biyubiyu suyupi huk hatun llaqtam. Monte Águila llaqtapiqa 6.090 iyaq kawsachkanku (2002).
Lutier
Ñaupaj jatunwan lutierqa Andrea Amati, Niccolò Amati, Jacob Stainer, Antonio Stradivari, Giuseppe Guarneri del Gesù kanku.
Qhichwa Huñunakuy
Qhichwa Huñunakuy, inlish simipi Quechua Alliance nisqaqa Antikuna nisqamanta hamuq, qhichwa simi rimaq runakunap tantanakuyninmi, Hukllachasqa Amirika Suyukunapim.
22 ñiqin kantaray killapi
22 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (22.10., 22-X, 22ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 295 kaq (295ñ - wakllanwatapi 296ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 70 p'unchaw kanayuq.
Qhichwa Huñunakuy
Qhichwa Suñay
Qhichwa Huñunakuy nisqaqa llaqa wata Qhichwa Suñay nisqatam qun. Kay runakunam chay Qhichwa Suñay nisqataqa chaskirqan:
Roberto Cabañas
Roberto Cabañas González sutiyuq ruqnaqa, (* paqarisqa Pilar llaqtapi -  wañusqa Pilar llaqtapi)  huk 🇵🇾 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiqmi.
Tayta: Cabañas; Mama: González.
Andajes distritu
Andajes distritu (kastilla simipi: Distrito de Andajes) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Lima suyupi, Uyun pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Andajes llaqtam.
Elva Ambía
Elva Ambía (Ilwa Ampiya) sutiyuq warmiqa (1941 watapi paqarisqa Wankawillka suyupi) piruwanu qhichwa simipi kastilla simipipas qillqaqmi, sumaq qillqay yachaqpas.
Ninón Sevilla
Emelia Pérez Castellanos icha Ninón Sevilla sutiyuq warmiqa, (* paqarisqa La Habana llaqtapi -   wañusqa Mishiku llaqtapi) huk 🇨🇺 mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Elva Ambía
Elva Ambía, Wankawillka suyupi paqarirqaspapas, Apurimaq suyupi Chinchiru llaqtapis wiñarqan. Sipas kachkasparaq, Lima llaqtatas rirqan llamk'anapaq, chaymantataq, 22 watayuq kachkaspa, Hukllachasqa Amirika Suyukunaman. New York llaqtapi p'acha phawrikapis llamk'arqan, waki yanapay wasikunapipas, yachay wasikunapipas. Ñawiriy wasikunapi qhichwa simipi liwrukunata maskaspa, mana imatapas tarirqan. Chaymantapacha chay qhichwa simita New York llaqtapi mast'arinapaq llamk'arqan. 2012 watapi huk piruwanu runakunawan Quechua Collective of New York nisqatam t'iksirqan. Chay runakunawan kuskaqa New York llaqtapi rimay llamk'ana wasikunatam, kawsaysaphi tukuriykunatam, yachay wakichiykunatapas ruran.
Ninón Sevilla
Taytan: Pérez; Maman: Castellanos.
Qusan: José Gil / Pedro Arturo Calderón Churinkuna: Genaro Lozano
Caujul distritu
Caujul distritu (kastilla simipi: Distrito de Caujul) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Uyun pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Caujul llaqtam.
Elva Ambía
2015 watapi rurasqa Viviendo con el Quechua/Living Quechua nisqa pilikulam Elva Ambíap rurayninkunamanta willan. 2018 watapi Elva Ambía Qhichwa Huñunakuy nisqap Qhichwa Suñaynintam chaskirqan. 2017 watapi Elvaqa Qoricha nisqa liwruchatam uyaycharqan, wawakunapaq, kimsa rimaykunapi: qhichwa, kastillanu, inlis.
Pallqa kantun
Runakuna
Kantunpiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
24 ñiqin kantaray killapi
24 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (24.10., 24-X, 24ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 297 kaq (297ñ - wakllanwatapi 298ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 68 p'unchaw kanayuq.
Manas distritu
Manas distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Manás) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Qaqatampu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Manas llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Pukyu:
K'urkur llaqta
thumb|right|200px|[[K'urkur llaqta|K'urku llaqtaqa K'urkur mayup patanpi]] K'urkur (kastilla qillqaypi Gorgor) nisqaqa Piruw llaqtapi huk llaqtam, Lima suyupi, Qaqatampu pruwinsyapi, K'urkur distritup uma llaqtanmi, K'urkur mayup patanpi tiyaq.
Siksik
Siksik (kastilla simipi: Sígsig) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Asway markapi, huk llaqtam, Siksik kitip uma llaqtanmi.
Carmen Escalante Gutiérrez
Carmen Escalante Gutiérrez sutiyuq warmiqa Piruw mama llaqtayuq qillqaqmi, runa yachaqpas.
Kawsay qillqa
Carmen Escalante Gutiérrezqa Lima llaqtapi Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Suntur (PUCP) nisqapi dukturyaspa runa yachaq (antropóloga) tukurqan. Qusqu llaqtapi Mama Llaqtap San Antonio Abad Yachay Sunturnin (UNSAAC) nisqapi yachachirqan. Pablo de Olavide Yachay Suntur (Universidad Pablo de Olavide) nisqapi Sevilla llatqapi, Ispaña mama llaqtapi qhichwa simipi rimaspa duktur qillqasqantas amacharqan, allillan chaninchasqa kaspa.
Ayllun
Carmen Escalante Gutiérrezqa Ricardo Valderrama Fernándezwanmi (1945–2020) kasarakusqa karqan, kuskan kimsa churiyuqmi.
Andrea Amati
Andrea Amati (Cremona, 1505 watapi paqarisqa – Cremona 1577 watapi wañusqa) yachachiq lutierqa karqa.
Huqñiquin wiyulin rawanman, huqñiquin wiyulinpa lutierqa kanman.
Antonio Amatiwan Girolamo Amatiwan churin kanku. Lutierwanqa kanku.
Siwanku
Siwanku icha Shiwanku nisqaqa (Milvago chimachima) hap'iq pisqum, Chawpi Awya Yalapi Urin Awya Yalapiwan kawsaq.
25 ñiqin kantaray killapi
25 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (25.10., 25-X, 25ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 298 kaq (298ñ - wakllanwatapi 299ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 67 p'unchaw kanayuq.
Alessandro Nesta
Tayta:
Qollanan maria
Qollanan Maria: Kaymi kan Sumaq takikuy. Ñaupaq karan uj munay jarawi Aclla Wasipi Qollanan warmikunapaq takina. Kunanqa kanraqmi sumaq takikuy Virgen Mariaman takinapaq.
Hatun yaku aychawa
Hatun yaku aychawa nisqaqa (Odontostilbe roloffi) huk laya challwap sutin, Ikwadur mama llaqtapi kawsaq (Napu mayu, Sumaku Napu - Galeras mama llaqta parki).
Vladimír Mečiar
Tayta: ; Mama:. Warmi: Margarita Mečiar. Churinkuna:
Nawan distritu
Nawan distritu (kastilla simipi: Distrito de Naván) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Lima suyupi, Uyun pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Nawan llaqtam.
Melchor de Talamantes
Melchor de Talamantes sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi – †  paqarisqa San Juan de Ulúa llaqtapi) piruw-mishikunapas taytakura.
Yachaywasi: San Pedro Nolasco. Yachay suntur: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.
Filippo Inzaghi
Filippo Inzaghi sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Piacenza llaqtapi -  ), 🇮🇹 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
27 ñiqin kantaray killapi
27 ñiqin kantaray killapi p'unchawqa (27.10., 27-X, 27ñ uktuwripi) Griguryanu kalindaryupi watap 300 kaq (300ñ - wakllanwatapi 301ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 65 p'unchaw kanayuq.
Puyu kitilli
Puyu kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Puyo) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Pastasa markapi, Pastasa kitipi. Uma llaqtanqa Puyu llaqtam.
Runakuna
Kitillipiqa Pastasa Kichwa runakunam tiyanku.
Giuseppe Guarneri del Gesù
Giuseppe Guarneri del Gesù (Cremona, 1698 watapi paqarisqa – Cremona 1744 watapi wañusqa) hatun yachachiq lutierqa karqa.
Hatun yachachiq lutier Giuseppe Giovanni Battista Guarneri churin alumnunwan karqa.
Huq riquisqa wiyulin Il Cannone mi, hatun wiyulinpa waqachinaq takichaqwan Niccolò Paganini payoq karqa.