cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Punku p'anqa: Hampi yachay
Hawa T'inkikuna
<div style="display:block;border:1px solid #2E8B57;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#2E8B57; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Wikiproyectos
<div style="display:block;border:1px solid #2E8B57;vertical-align: top; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background: #2E8B57; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Otros portales
46
46 wataqa Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
45
Wañusqakuna
40er
46
Wañusqakuna
40er
Oromo simi
Oromo simi (ኦሮሚኛ ’Orominya) nisqaqa Ithiyupyapi lliwmanta aswan runakunap rimayninmi. Iskay chunka pichqayuq hunuchá rimaqninmi kachkan.
Clifton Webb
thumb|right|260px| Clifton Webb (1889-1966) Webb Parmelee Hollenbeck sutiyuq runaqa, icha  Clifton Webb (  paqarisqa Indianapolis llaqtapi -  wañusqa Beverly Hills llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq tusuyuq, takiq wan aranway pukllaq qarqan.
Taytanː Jacob Grant Hollenbeck (1867 – 1939), Mamanː Mabelle A. Parmelee o Parmalee (1869 – 1960).
Kulunya
thumb|200px|right|Awya Yalapi kasqa kulunyakuna. thumb|200px|right|1945 watapi kachkaqraq kulunyakuna. Mitma, Kuluña icha Kulunya nisqaqa huk karuq kaq mama llaqtap atisqan, kapuynin hina hap'isqa suyum, manañam qispichu kachkaq, warkukuq, manam kacharisqachu.
Kulunya pacha nisqapi Iwrupapi mama llaqtakuna - Ispaña, Purtuyal, Inlispampa, Ransiya, Urasuyu, qhipaqtaq (chunka isqunniyuq kaq pachakwatap puchukayninpi) Alimanyapas, Italyapas - Aprikapi, Asyapi, Apya Yalapi, Awustaralyapi, Usiyanyapi suyukunata, mama llaqtakunata kulunyacharqan, chaypi kawsaq inrihina runakunata sarupaspa.
Abya Yalapi Kastilla Atiy nisqawan indihinakunap muchuyninmi qallarirqan.
Abya Yalapi mitma wiraquchakuna chunka pusaqniyuq kaq pachakwatap puchukayninpi (Hukllachasqa Amirika Suyukuna, Inlatirramanta), chunka isqunniyuq kaq pachakwatapi (Ispaña Amirika Kacharikuna Awqanakuypi: Ispañamanta, Purtugalmanta) qispikurqan, indihinakunata qhipaqmanraq sarupaspa. Asyapi, Aprikapi kaq runa llaqtakuna iskay chunka kaq pachakwatallapi, Iskay ñiqin pachantin maqanakuypa qhipanpi qispikurqan. Chay mama llaqtakunaqa kunanraqmi musikunwan Iwrupa mama llaqtakunamanta, Hukllachasqa Amirika Suyukunamanta wachuriq kachkanraqmi. Chaytaqa musuq kulunya pachatam ninchik.
Kunan pachaqa Tiksimuyupi pisillaraqmi kulunyakuna:
Amhara simi
Amhara simi (አማርኛ, ämerəña) nisqaqa Ithiyupyapi runakunap rimaynin, Ithiyupyap tukri siminmi. Iskay chunka hunumanta aswan rimaqninmi kachkan.
Waywash rimay
Waywash rimay nisqakunaqa chawpi suyukunapi - Anqash, Wanuku, Pasqu, Hunin suyukunapi - rimasqa qhichwa simip k'iti rimayninkunam:
Kay hinam rimanku:
David Cameron
David Cameron (* 9 ñiqin kantaray killapi 1966 p'unchawpi paqarisqa London llaqtapi - ) huk 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq pulitiku uma kamayuqninmi kachkan.
2010 watamanta Hukllachasqa Qhapaq Suyu Uma kamayuq
Taytan: Donald Cameron (* – †); Maman: Mary Fleur Mount (*1934). Warmi: Samantha Sheffield, Churinkuna: Ivan Reginald Ian (†), Nancy Gwen, Arthur Elwen wan Florence Rose Endellion.
Punku p'anqa: Yachay tarpuy
<div style="display:block;border:1px solid #000000;vertical-align: top;width:99%; background-color:white;margin-bottom:10px;margin-top:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:12px; background:#000000; color:#EEC900; text-align:center; font-weight:bold; font-size:130%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;"> Yachay tarpuy
Katiguriya: Yachay tarpuy Yachay tarpuy
<div style="display:block;border:1px solid ;vertical-align: top;width:100%;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;">
<h2 style="padding:3px; background:#000000; color:#EEC900; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Pankakuna <td width="50%">
Kaypipas qhaway
<div style="display:block;border:1px solid #000000;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;">
<h2 style="padding:3px; background:#000000; color:#EEC900; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Rikcha:LinkFA-star.png Artículo destacado
<div style="display:block;border:1px solid #000000;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#000000; color:#EEC900; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Cumpleaños
<div style="display:block;border:1px solid #000000;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#000000; color:#EEC900; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Cosas que puedes hacer
<div style="display:block;border:1px solid #000000;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#000000; color:#EEC900; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px ¿Sabías que...
47
47 wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Punku p'anqa: Yachay tarpuy
Kaypipas qhaway
<div style="display:block;border:1px solid #000000;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#000000; color:#EEC900; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Wikiproyectos
47
Wañusqakuna
40er
Punku p'anqa: Yachay tarpuy
Kaypipas qhaway
<div style="display:block;border:1px solid #000000;vertical-align: top; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#000000; color:#EEC900; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Otros portales
Rutpa qillqasqan
Rutpa qillqasqan (kastilla simipi: Libro de Rut) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk liwrum.
Telavi
300px|right|thumb| Telavi Telavi (Kartulsuyu simi: თელავი, kastilla simipi: Telavi)  llaqtaqa Kartulsuyu mama llaqtap uma llaqtanmi, Kurá mayu (მტკვარი, Kakheti.
19 629 runakuna (2014) - 16,85 km².
Islas de la Bahía suyu
thumb|300px|Islas de la Bahía suyu saywitu (Unduras)
Islas de la Bahía suyu (kastilla simipi: Departamento de Islas de la Bahía), nisqaqa huk suyum Unduras mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Roatán.
260 km²
Wiñay kawsay
Kamasqa
Runakuna
232 509 runakuna
Munisipyukuna
4 munisipyukuna:
Robert Wagner
right|thumb|300px| Robert Wagner Robert John Wagner Jr. sutiyuq runaqa, icha  Robert Wagner ( paqarisqa Detroit llaqtapi - ) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq  Kuyu walltay aranway pukllaq runam.
Taytan: Robert John Wagner Sr. ; Maman: Hazel Boe. Warmikuna: Natalie Wood / Marion Marshall / Jill St. John. Churinkuna: (2)
Alma mater: Saint Monica Catholic High School.
Sumali simi
Sumali simi (af Soomaali) nisqaqa Sumalya mama llaqta runakunap rimayninmi, tukri siminpas. Iskay chunka pichqayuq hunuchá rimaqninmi kachkan.
Ratata allpa
250px|thumb|Ratata allpa. 350px|thumb|[[Mungulya|Mungul awqaqkuna nihun Samuraykunaman ratata allpayuq bumbatam chamqachkan, Mungul Nihunman ch'utaykunapi.]] Ratata allpa nisqaqa huk t'uqyayllam, 75% Kalyu qullpa (KNO3), 15% k'illimsa, 10% salinamanta chaqrusqam.
Frank Lampard
Frank James Lampard sutiyuq runaqa, (* 20 ñiqin inti raymi killapi 1978 watapi paqarisqa London llaqtapi - ) huk Inlatirra mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Ratata allpa
Qullpa muksichaqta quptin k'illimsawan salina rawraspa chimlasaywan (CO2) salina iskaymuksim (SO2), qullpachaq wapsipas tukukun.
48
48 wataqa Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Ismael Miranda
Ismael Miranda Carrero sutiyuq runaqa icha «El Niño Bonito». (* paqarisqa Aguada llaqtapi -  ), huk 🇵🇷 mama llaqtapas takiqsi qarqan.
48
Wañusqakuna
40er
Ismael Miranda
Taytan: Miranda. Maman: Carrero. Churinkunaː.
Lawqa mama llaqta parki
Lawqa mama llaqta parki icha Lawqha mama llaqta parki (lawqha: aymara simi; kastilla simipi: Parque Nacional Lauca) suyuqa amachasqam, Chili mama llaqtapi, Arika Parinaqutapas suyupi.
Domingo Sarmiento
Domingo Faustino Sarmiento sutiyuq runaqa (*15 ñiqin hatun puquy killapi 1811 p'unchawpi paqarisqa San Juan llaqtapi - † 11 ñiqin tarpuy killapi 1888 wañusqa Asunción llaqtapi, Parawaypi) huk arhintinu amauta, pulitikupas runam karqan.
1868 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1874 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan.
Tayta: José Clemente Quiroga Sarmiento; Mama: Paula Albarracín.
Warmikuna: Benita Martínez Pastoriza (1848-1888)
Wawakuna: Ana Faustina Sarmiento wan Dominguito Fidel Sarmiento.
Yachaywasi: Escuela de la Patria (San Juan).
Kaypipas qhaway
thumb|150px| Sarmiento: Gobernador de San Juan (1862-1864)
Fruto Chamorro
Fruto Chamorro Pérez  sutiyuq runaqa ( paqarisqa Watimala llaqtapi - wañusqa Granada llaqtapi ) huk nikarawa pulitiku runam, Nikarawap awqaq pusaq, pulitiku wan umalliqninmi kachkan.
1854 watamanta 1855 watakamañam umalliq karqan.
Samuelpa iskay ñiqin qillqasqan
Samuelpa iskay ñiqin qillqasqan (kastilla simipi: Segundo Libro de Samuel) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk liwrum.
Achasiri
Achasiri nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk urqum, Quwasa distritupi, Kallawaya pruwinsyapi, Punu suyupi.
Taripakuqkunap qillqasqan
Taripakuqkunap qillqasqan (kastilla simipi: Libro de los Jueces) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk liwrum.
Toribio Rodríguez de Mendoza
thumb|Toribio Rodríguez de Mendoza
Toribio Rodríguez de Mendoza Collantes sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Chachapuyas llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi), huk piruwanu tayta kura wan ankallis karqan.
Piruw mama llaqtapi Ispaña kamachiyta 1781 watapi ankallikurqan. Sociedad Académica de Amantes del País umalliq.
Tayta: Rodríguez de Mendoza Mama: Collantes
Yachay wasikuna: Seminario de San Carlos wan San Marcelo (Trujillo) wan Seminario Santu Toribio (Lima).
Yachay suntur: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin
Samuelpa huk ñiqin qillqasqan
Samuelpa huk ñiqin qillqasqan (kastilla simipi: Primer Libro de Samuel) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk liwrum.
Lluqisa
Lluqisa (kastilla qillqaypi: Lloccesa) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk rit'i urqum, Punu suyupi, Kallawaya pruwinsyapi, Makusani distritupi, Melgar pruwinsyapipas, Nuñuwa distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.158 mitrum aswan hanaq.
James Cagney
thumb|right|260px| James Cagney (1899-1986) James Francis Cagney Jr. sutiyuq runaqa, icha  James Cagney (  paqarisqa New York llaqtapi -  wañusqa Stanford, New York llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq tusuyuq wan aranway pukllaq qarqan.
Taytanː James Francis Cagney Sr. (1875–1918), Mamanː Carolyn Elizabeth Nelson (1877–1945). Warmi: Frances Vernon. Churinkuna: (2).
49
49 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Wañusqakuna
40er
Waqar distritu
Waqar distritu (kastilla simipi: Distrito de Huacar) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wanuku suyupi, Ampu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Waqar llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Richard Widmark
thumb|right|260px| Richard Widmark (1914-2008) Richard Weedt Widmark. sutiyuq runaqa, icha  Richard Widmark (  paqarisqa Sunrise llaqtapi -  wañusqa Roxbury llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq tusuyuq wan aranway pukllaq qarqan.
Wamp'uy rimay
Wamp'uy rimay nisqakunaqa urin, chinchay suyukunapi, manataq chawpi suyukunapichu - Kulumbyapi, Ikwadurpi, chinchay Piruwpi, urin Piruwpi, Buliwyapi, Arhintinapi - rimasqa qhichwa simip k'iti rimayninkunam:
Richard Widmark
Taytanː James Francis Cagney Sr. (1875–1918), Mamanː Carolyn Elizabeth Nelson (1877–1945). Warmi: Jean Hazlewood (1942-1997) / Susan Blanchard (1999-2008). Churi: Anne Heath Widmark (1969).
Wamp'uy rimay
Kay hinatam rimanku:
Ayri
thumb|Champi (ayri). Ayri, Champi  (Chanpi), Ch'iqtana (QSHKS qillqaypi Ch'eqtana) icha Hacha (kastilla simimanta, Buliwyapi Jacha, ankashpi Haacha, hachiilla, kichwapi Tumi  nisqaqa q'iruta, yamt'ata ch'iqtanapaq irraminta nisqa llamk'anam, q'imina hina k'awchi khillay k'ulluwan k'aspim.
Ñawpa pacha ch'iqtanakunataqa ayñi hinam awqakunata wañuchinapaq llamk'achirqan.
Wañuy wanaypipas q'umalliqta wañuchinapaq llamk'achirqan.
Yanawara distritu
Yanawara distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Yanahuara) Ariqipa llaqtap distritun, Piruw mama llaqtapi, Ariqipa suyupi, Ariqipa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Yanawara llaqtam.
Zizinho
Tomás Soares da Silva sutiyuq runaqa, icha Zizinho, (* paqarisqa São Gonçalo -  wañusqa Niterói llaqtapi), huk 🇧🇷 mama llaqtap piluta hayt'aqmi karqan.
Yanawara distritu
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
Purus mayu
thumb|right|290px|[[Purus mayu]] thumb|right|220px|Saywitu Purus mayu nisqaqa huk mayum Piruwpi, Ukayali suyupi Brasilpipas.
Yanawara distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Jeremy Renner
thumb|Jeremy Renner Jeremy Renner sutiyuq runaqa (7 ñiqin qhulla puquy killapi 1971 paqarisqa) huk aranway pukllaqmi, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
BTS
BTS (    Boy Scouts nisqakuna mana balayuq ), Bangtan Boys sutiyuqpas, Urin Kuriya mama llaqtapi huk waynakuna takiq huñum, 2010 watapi kamasqa. Chay bandaqa Jin, Suga, J-Hope, RM, Jimin, V, Jungkook, paykunam kuska qillqanku, kuskataqmi aswan achka materialninkuta ruranku. Qallariypiqa hip hop huñu, musiku estilonkuqa wiñarqanmi achka género nisqakunata churanankupaq, lirismo nisqataqmi uma qhali kay, yachaywasi edadpi wayna sipaskunapa sasachakuyninkuna hinaspa edadman hamuy, chinkachiy, kikin kuyakuyman puriy, sapankama kay, hinallataq riqsisqa kay, riqsisqa kaypa imakuna ruwasqanmantapas. Discografía nisqankupas, ladonpi llamkasqankupas literatura, filosofía hinaspa psicológico nisqa hamutaykunamanmi rimarirqa, chaynallataqmi universomanta willakuypa puririyninpas.
Ponciano Corral
Ponciano Corral sutiyuq runaqa ( paqarisqa Kustarika suyupi - wañusqa Granada llaqtapi  ) huk nikarawa pulitiku runam, Nikarawap awqaq pusaq, pulitiku wan 1855 umalliqninmi kachkan.
BTS
BTS 2013 watapi Big Hit Entertainment nisqap kamachiyninpi 2 Cool 4 Skool nisqa sapalla diskuwan qallarirqan. BTS nisqaqa ñawpaq kuti Kuriya simipi, Nihun simipi istudyu diskunkunatam lluqsichirqan, Dark & Wild, Wake Up nisqakunatapas, 2014 watapi. Chay qutup iskay ñiqin Kuriyap istudyu diskun, Wings (2016), ñawpaq kuti huk hunu copiata Corea del Surpi rantisqa karqan. 2017 watapaqqa BTSqa pachantinpi musiku qhatumanmi chimparqan, Corea olatapas Hukllachasqa Amirika Suyukunaman pusarqan, ñawpaq Kuriyap tantanakuyninmi karqan, Grabacion Industria Asociación de América (RIAA) nisqamanta Quri certificacionta chaskiq, " Mic Drop " nisqa takiyninrayku, as hinallataq Corea del Surmanta ñawpaq kaq acto Billboard 200 nisqapi ñawpaqman puriq, Love Yourself: Tear (2018) nisqa istudyu diskunwan. 2020 watapi, BTS huk pisi qutukunamanta Beatles (1966–1968 watapi) tawa EE.UU RIAA nisqa; chay watallapitaqmi, ñawpaq tukuy Corea del Sur nisqapi kaq actopas karqan, iskaynintin Billboard Hot nisqapi huk numeroman chayananpaq 100 hinaspa Billboard Global nisqa 200 Grammy-paq akllasqa " Dynamite " nisqa takiyninwan. Qatiqnin lluqsichisqakuna " Savage Love ", " Life Goes On ", " Butter ", " Permission to Dance " nisqakunam aswan utqaylla rurarqan, tawa EE.UU.
Ponciano Corral
Ñawpa warmi: Ricarda Argüello Chamorro. Churinkuna (2): Carmen wan Sofía.
BTS
2022 watamanta, BTS nisqaqa Corea del Sur nisqap willayninpi aswan rantisqa artistam Circle Chart nisqaman hina, 30 hunumanta aswan diskukunatam rantirqan. Paykunap istudyu diskun Map of the Soul: 7 (2020) nisqaqa tukuy pachap aswan rantisqa diskunmi Corea del Sur suyupi, chaynallataqmi ñawpaq kaq chay suyupi tawa, pichqa hunu registrado rantiykunata atipaq. Paykunaqa ñawpaq mana inlish simi rimaq, Awya Yalapi rurasqa actom, Wembley Estadiopi, Rose Bowlpipas ( Love Yourself World Tour, 2019) kunsirtukunata rantikuq, chaymantataqmi Federación Internacional de la Industria Fonográfica 's (IFPI) Global Recording Artist nisqa sutichasqa karqan de Año 2020, 2021 watakunapaqpas. Chay qutup allin qhawarisqankunaqa achka Amerika Musiku Suñay, Billboard Musiku Suñay, Quri Disk Suñay, pichqa Grammy Suñaykunapaq akllasqakunam. Musikumanta hawapi, kimsa sesiones de Naciones Unidas Hatun Huñunakuypi rimarqanku, UNICEFwan kuska 2017 watapi, Love Myself anti-violencia campañata hatarichinankupaq. Time ' s internacional tapapi " Next Generation Leaders " hina rikuchisqa, " Princes of Pop " sutichasqa, BTS Time ' s listakunapipas rikurirqa 25 aswan atiyniyuq runakuna internetpi (2017–2019) chaymanta 100 aswan atiyniyuq runakuna kay pachapi (2019), hinallataq 2018 watapi aswan wayna chaskiqkuna karqan Corea del Sur Orden de Mérito Cultural nisqa, Corea culturata, simita mast’ariypi yanapasqankumanta.14 ñiqin qhapaq raymi killapi 2022 p'unchawpi, chay qutuqa qutu ruwaykunapi samayta wakichisqata willarqan, chaywantaq chay tantanakuypi kaqkuna Corea del Sur suyupi kamachisqa awqaq suyu llamk'ayninkuta tukunankupaq, 2025 watapi huk kuti huñunakuypaq yuyaykusqa. Jin, aswan kuraq miembrum, ñawpaq kaq matriculakurqan, 13 ñiqin disimri killapi 2022 watapi.
Fernando Calmell del Solar
thumb|right|260px| Fernando Calmell del Solar (1922-1994) José Fernando Calmell del Solar Zúñiga sutiyuq runaqa (* paqarisqa Wankayu llaqtapi -  wañusqa Limaq llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq allwiya kamayuq wan pulitiku qarqan.
BTS
Influenciakuna
BTS nisqaqa Seo Taiji wan Boys, Nas, Eminem, Kanye West, Drake, Post Malone, Charlie Puth, Danger nisqakunatam musikumanta yuyaycharqan. Hinallataqmi Queenta huk influencia hina citarqanku, " Live Aid nisqap videonkunata qhawaspa wiñasqankuta " nispa. Londres llaqtapi Wembley Estadiopi concierto ruwasqankupi, Jin Queenta yupaycharqan, Freddie Mercurypa "ay-oh" takiyninpa huk versión nisqapi runakunata pusaspa. "Hip Hop Phile" mayqinchus lluqsirqa mayk'aqchus BTS hip-hop yuyaynin aswan hatun kachkaptin, paykunata kallpachaq artistakunaman yupaychayta qun, chaymanta Corea del Sur qutu Epik High, Jay-Z, Biggie, CL Smooth, hukkunapas.
Fernando Calmell del Solar
Taytan: Javier Calmell del Solar, Maman: Villacorta. Warmi: Nélida Díaz Somosierra. Churin: Eduardo Calmell del Solar.
Sessue Hayakawa
thumb|right|260px|Sessue Hayakawa (1889-1973) Sessue Hayakawa  (nihun simi: 早川 雪洲 Hayakawa Sesshū?) sutiyuq runaqa ( * paqarisqa Nanaura llaqtapi -  wañusqa Tokyo llaqtapi) huk  mama llaqtayuq aranway pukllaq runam qarqan.
50
50 wataqa Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
BTS
Influenciakuna
2016 watapi Wings nisqa diskunqa Hermann Hesse sutiyuq runap wiñayninman chayaq novelanmantam, Demian sutiyuq. "Blood Sweat & Tears" nisqa takiyninkuqa Friedrich Nietzschepa Thus Spoke Zarathustra nisqa takiynintam riman, musiku videonpiqa Herbert James Draperpa The Lament for Icarus, Pieter Bruegelpa Landscape with the Fall of Icarus, Bruegelpa The Fall nisqa takiyninpas rikusqa rimaykunam kachkan Rebelde Angelkunamanta. Literaturamanta, huk qillqakunamantapas llamk'ayninkuta kallpachaqkunamantaqa Haruki Murakami, Ursula K. Le Guin, Carl Jung, George Orwell wan Nietzsche sutiyuq runakunap qillqasqanmi. Munakuy Kikiyki serieqa Erich Frommpa The Art of Loving, nisqa takiyninwanmi kallpachasqa karqan, 2018 watapi "Magic Shop" nisqa takiyninpas Love Yourself: Tear nisqamanta James R. Dotypa yuyariynin Into the Magic Shop nisqamanta yuyaychasqam karqan.
50
Wañusqakuna
50er
Chiku simi
Chiku simi (Čeština) nisqaqa Chiksuyu mama llaqtap rimayninmi, islaw rimaymi. Chunka iskayniyuq hunuchá rimaqninmi kachkan.
Swahili simi
Swahili simi (Kiswahili) nisqaqa Anti Aphrika chalapi kawsaq runakunap rimayninmi, Tansanyap, Kinyappas tukri siminmi. Tawa chunka pichqayuq hunuchá rimaqnin kachkan, ichataq pichqa hunullachá mama rimaq.
Takarpucha
200px|thumb|Khillay takarpuchakuna. Takarpucha, Kilampu icha Klawu nisqaqa uchuy takarpum, khillaymanta rurasqa, iskay rakikunata, k'ullukunata, p'alltakunata t'inkinapaq. Takarpuchataq takanawanmi k'ulluman sat'inchik.
Mae West
thumb|right|260px| Mae West (1893-2000) Mary Jane West sutiyuq warmiqa, icha Mae West (  paqarisqa New York llaqtapi -  wañusqa Los Angeles llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq takiq wan aranway pukllaq qarqan.
Taytanː John Patrick West, Mamanː Tillie Delker. Qusankuna: Frank Szatkus / Guido Deiro.
Miguel Ángel Asturias
20px|Nobel suñay Nobel Suñay Simi Kapchiypi 1967 watapis simi kapchiy Nobel suñaytas chaskirqan.
Miskheta
300px|right|thumb| Miskheta Miskheta (kartul simi: მცხეთა, kastilla simipi: Misjeta)  llaqtaqa Kartulsuyu mama llaqtap Tukuy runakunap qhapaq kaynin llaqtanmi, Aragwi mayu.
Miguel Ángel Asturias
Tayta: Ernesto Asturias Girón, (abugadu), Mama:  María Rosales de Asturias (amauta)
Punku p'anqa: Taki kapchiy
<div style="display:block;border:1px solid #6666EE;vertical-align: top;width:99%; background-color:#EEF1FF;margin-bottom:10px;margin-top:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:12px; background:#6666EE; color:#FFFFFF; text-align:center; font-weight:bold; font-size:130%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;"> Taki kapchiy
Miguel Ángel Asturias
Warmikuna: 1939-1947: Clemencia Amado, Wawakuna: Miguel wan Rodrigo Ángel 1947-1974: Blanca Mora y Araujo.
Miskheta
7940 runakuna.
Punku p'anqa: Taki kapchiy
right|100px
Miskheta
Kaypipas qhaway
Kartli
Punku p'anqa: Taki kapchiy
Taki kapchiyqa qati-qatilla, uyaywakunam huk mit'api, ñiqichisqa icha mana ñiqichisqa.
Taki kapchiy
<div style="display:block;border:1px solid #6666EE;vertical-align: top;width:100%;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;">
<h2 style="padding:3px; background:#6666FF; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Qillqakuna <td width="50%">
<div style="display:block;border:1px solid #6666EE;vertical-align: top;width:100%; background-color:#EEF1FF;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;">
<h2 style="padding:3px; background:#6666FF; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Rikcha:LinkFA-star.png Artículo destacado
<div style="display:block;border:1px solid #6666EE;vertical-align: top;width:100%; background-color:#EEF1FF;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#6666FF; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Cumpleaños
<div style="display:block;border:1px solid #6666EE;vertical-align: top;width:100%; background-color:#EEF1FF;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#6666FF; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Cosas que puedes hacer
<div style="display:block;border:1px solid #6666EE;vertical-align: top;width:100%; background-color:#EEF1FF;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#6666FF; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px ¿Sabías que...
<div style="display:block;border:1px solid #6666EE;vertical-align: top;width:100%; background-color:#EEF1FF;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#6666FF; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">20px Wikiproyectos
<div style="display:block;border:1px solid #6666EE;vertical-align: top; background-color:#EEF1FF;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#6666FF; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Otros portales
David Ancca
David Ancca Cuyo sutiyuq runaqa (* paqarisqa Espinar pruwinsyapi -  ) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq yachachiq wan aranway pukllaqmi qarqan.
Jorge Flores Ochoa
Jorge Flores Ochoa sutiyuq runaqa, ( paqarisqa Qusqu llaqtapi -  wañusqa Qusqu llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq antropologo nisqa runa yachaq.
Federico Tórrez Márquez
Federico Tórrez Márquez sutiyuq runaqa (1965 watapi paqarisqa Altu llaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Buliwyapi) buliwyanu aymara simipi qillqaqmi.
Federicoqa 2010 watapi Chuqiyapu llaqtapi Waman Puma Suñaytam chaskirqan, ñawpaq kawsay rikch'antapaq, Jach’a Tantachawita-Pachakuti (Hatun Tantanakuymanta Pachakutiyman) sutiyuq. Waranqa liwrukunatam ch'ipachiranku, ichataq 2014 watakama pusaq chunkallatas rantichirqanku.
Jorge Flores Ochoa
¿ watamanta ? watakama Riktur Mama Llaqtap San Antunyu Apach Yachay Sunturninpi.
Josh Duhamel
thumb||Josh Duhamel Josh Duhamel sutiyuq runaqa (14 ñiqin ayamarq'a killapi 1972 paqarisqa) huk aranway pukllaqmi, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
David Ancca
Warmi:
Jorge Flores Ochoa
Yachaywasi: Colegio Salesiano Qusqu.
51
51 wataqa Hulyanu kalindaryukama ch'askachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
52
52 wataqa Hulyanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
Wañusqakuna
50er
Gene Autry
Orvon Grover Autry  sutiyuq runaqa, icha Gene Autry, (* paqarisqa Tioga llaqtapi - †  wañusqa Los Angeles llaqtapi suyupi) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq wan takiqmi qarqan.
La Paz (Unduras) suyu
thumb|300px|La Paz suyu saywitu (Unduras)
Yarapampa distritu
Yarapampa distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Yarabamba) Piruw mama llaqtapi distritum, Ariqipa pruwinsyapi, Ariqipa suyupi. Uma llaqtanqa Yarapampa llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
La Paz (Unduras) suyu
2 525 km²
Wiñay kawsay
Kamasqa
Runakuna
196 322 runakuna
Munisipyukuna
19 munisipyukuna:
Saywa
thumb|right|300px|[[Mishikuwan Hukllachasqa Amirika Suyukunap saywan, San Diego (California) (HAS, lluq'i), Tijuana (Mishiku, paña)]] Saywa nisqaqa iskay suyupura - mama llaqtapurapas - khuskan manyanninmi. Saywap huk kinrayninpiqa huk suyum, wakin kinrayninpitaq wakin suyum.
David Ancca
Churinkuna:
Saywa
Saywakunataqa saywa rumikunawanmi tiyachinku. Chay rumipuraqa siwk siq'ikunam saywa kan.
Yarapampa distritu
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Saywa
Mama llaqtakunapurataq achka saywakunaqa hatun qinchayuqmi, pirqayuqmi, ahinataq 1961 watamanta 1989 watakama Berlin pirqam, chay pachapi Kunti Alimanyawan Anti Alimanyap saywanpas, kunantaq Urin Kuriyawan Chinchay Kuriyap saywanmi, Mishikuwan Hukllachasqa Amirika Suyukunap saywanpas, Mishikumanta llamk'ay maskaq runakunata HAS-man chayamuymanta hark'anapaq.
Yarapampa distritu
Simikuna
Pukyu:
Saywa
Chakrakunataqa rumi pirqakunatam icha yura saywakunawanmi saywanachinku.
Tony Blair
thumb|right|220px|Tony Blair (2010) Sir Anthony Charles Lynton Blair  sutiyuq runaqa icha Tony Blair (* 6 ñiqin aymuray killapi 1953 p'unchawpi paqarisqa Edinburgh llaqtapi, Iskusyapi mama llaqtapi) Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtap uma kamayuqninmi kachkan.
Josh Duhamel
Tayta: Larry Duhamel; Mama: Bonny Duhamel
Tony Blair
Tayta: Leo Blair,  Mama:.
Estuardo Nuñez
Estuardo Nuñez Hague sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin tarpuy killapi 1908 paqarisqa Limaq llaqtapi - wañusqa Limaq llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq qillqaq runam, kastilla simipi qillqaqmi.
Shahrukh Khan
thumb|right|270px|Sharukh Khan right|270px|Sharukh Khan [[Silq'uynin]] Shahrukh Khan sutiyuq runaqa ( paqarisqa Musuq Dilhi llaqtapi - ) huk 🇮🇳 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi.
Tony Blair
Ñawpaq warmi: Cherie Booth; Churinkuna: Euan, Nicholas, Kathryn wan Leo.
Estuardo Nuñez
Taytan: Maximiliano Núñez Delgado de la Flor; Maman: Rosa Hague. Warmi: Carlota Carvallo; Churinkuna: 6.
Qhapaqkunap iskay ñiqin qillqasqan
Qhapaqkunap iskay ñiqin qillqasqan (kastilla simipi: Segundo Libro de los Reyes) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk liwrum.
Estuardo Nuñez
Yachaywasi: Colegio Alemán (Lima).
Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin
Zulema Pary Montesinos
Zulemaqa 2012 watapi Chuqiyapu llaqtapi Waman Puma Suñaytam chaskirqan, ñawpaq kawsay rikch'antapaq, Sumaq Urqu sutiyuq. Chay willakuyninpiqa Sumaq Urqu Apup wiñay kawsayninmanta willan. Waranqa liwrukunatam ch'ipachiranku, ichataq 2014 watakama suqta chunkallatas rantichirqanku.
Jean Harlow
thumb|right|260px| Jean Harlow (1893-2000) Harlean Harlow Carpenter,  sutiyuq warmiqa, icha Jean Harlow (  paqarisqa Kansas llaqtapi -  wañusqa Los Angeles llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Shahrukh Khan
Taytanː Meer Taj Mohammed Khan, Mamanː Lateef Fatima. Warmiː Gauri Khan Churinkunaː Aryan, Suhana, AbRam.
Jean Harlow
Taytanː Mont Clair Carpenter, Mamanː Jean Poe Harlow. Qusankuna: Charles McGrew (1927-1929) / Paul Bern (1932) / Harold Rosson (1933-1934).
Kilampu
Kilampu (Philander opossum) nisqaqa huk rikch'aq q'arachupam, Chawpi, Urin Awya Yalapi kawsaq.
Shahrukh Khan
Alma materː Jamia Millia Islamia
Aynín mayu
Aynín mayu kastilla simipi: Río Ainín) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Patiwillka qhichwapi, Buluñisi pruwinsyapi Anqash suyupi, huk mayum.
Waman Puma Suñay
Waman Puma Suñay nisqaqa Buliwyapi 2010 watamanta sapa iskay wata qusqa suñaymi, Buliwyapi indihina nisqa rimaypi qillqasqa willakuypaq, Waman Puma sutiyuq qillqaqmanta sutichasqa.
Chay suñaytaqa Buliwyanu Kultura Ministiryu (7.700 buliwyanuwan), Santillana liwruchaqkuna, Buliwyapi Ispaña Imbahada, Repsol, Banco Sol, Corporación Andina de Fomento (CAF) nisqa ima qullqichan 70.000 buliwyanuwan.
Kaymi huk suñaychasqakuna:
Isluwakya simi
Isluwakya simi (slovenčina, slovenský jazyk) nisqaqa Isluwakya mama llaqtap rimayninmi, islaw rimaymi. Suqta hunuchá rimaqninmi kachkan.
Krunikamanta huk ñiqin qillqasqa
Krunikamanta huk ñiqin qillqasqa (kastilla simipi: Primer Libro de las Crónicas) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk liwrum.
Ariquma
Ariquma (kastilla simipi: Aricoma) nisqaqa Piruw llaqtapi, huk rit'i urqum Punu suyupi, Kallawaya pruwinsyapi, Krusiru distritupi, Sandia pruwinsyapipas, Patampuku distritupi, Ariquma quchañiq.
Uqunqati distritu
Uqunqati distritu (kastilla simipi: Distrito de Ocongate) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Awsanqati urqup kinrayninpi, Qispiqanchi pruwinsyapi, Qusqu suyupi. Uma llaqtanqa Uqunqati llaqtam.
Simikuna
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Arthur Friedenreich
Arthur Friedenreich sutiyuq runaqa (* paqarisqa Pau Grande llaqtapi wañusqa ) huk 🇧🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Lempira (Unduras) suyu
thumb|300px|Lempira suyu saywitu (Unduras)
Lempira suyu (kastilla simipi: Departamento de Lempira), nisqaqa huk suyum Unduras mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Gracias.
4 228 km²
Wiñay kawsay
Kamasqa
Runakuna
315 565 runakuna
Munisipyukuna
28 munisipyukuna:
Watimala
Watimala nisqaqa (kastilla simipi: Guatemala, nawatl simimanta: Cuauhtēmallān) Chawpi Awya Yalapi huk mama llaqtam.
Simikuna
Watimala: 30%-chá mistikuna, 10%-chá wiraquchakuna, 60%-chá runa indihina nisqakuna.
53
53 wataqa Hulyanu kalindaryukama killachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Atuq waqachi
Atuq waqachi (Cylindropuntia tunicata = Opuntia tunicata) nisqaqa huk kichkasapa sintuqmi, atuqkunata huk sallqa uywakunatapas ayqichinapaq wiñachisqa qinchakunapi, yura saywakunapi.
53
Wañusqakuna
50er
Qhapaqkunap huk ñiqin qillqasqan
Qhapaqkunap huk ñiqin qillqasqan (kastilla simipi: Primer Libro de los Reyes) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk liwrum.
Christian Wulff
2010 watamanta 2012 watakamam Alimanya mama llaqtap Umalliqninmi karqan. Maki p'akichikuymanta ch'ataptinkum, kamachinanmanta ithirirqanmi.
Chaymantataqmi Joachim Gauck sutiyuq pulitikum akllasqa karqan.
54
54 wataqa Hulyanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Wañusqakuna
50er
Yura saywa
thumb|right|270px|[[Alimanyapi yura saywakuna, Ostfriesland.]] thumb|right|270px|[[Alimanyapi sach'ayuq thansayuqpas saywa, Eifel.]] Yura saywa icha Yura qincha nisqaqa huk siq'iman churamusqa yurakunamanta - ch'apramanta, thansamanta, sach'akunamanta rurasqa - chakrapura, wayllapura saywam.
Kichkasapa yurakunawan qinchasqa chakrataqa yura mikhuqkunamantam, qinchapi uywasqakunatataq aycha mikhuqkunamantam amachanku, ahinataq kichkasapa atuq waqachiwanmi, allqu kichkawanpas.
Anqasmarka distritu
Anqasmarka distritu; (kastilla simipi: Distrito de Angasmarca) nisqaqa huk distritum Santiago Chuku pruwinsyapi, Qispi kay suyupi, Piruw mama llaqtapi.
Aqupanpa listritu (Siwas)
Aqupanpa listritu (kastilla simipi: Distrito de Acobamba) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Siwas pruwinsyapi, Anqash suyupi. Uma llaqtanqa Aqupanpa llaqtam.
Chaqlla distritu (Lima)
Chaqlla distritu (kastilla simipi: Distrito de San Antonio de Chaclla) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Lima suyupi, Waruchiri pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Chaqlla llaqtam.
Aqupanpa listritu (Siwas)
Simikuna
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Esrap qillqasqan
Esrap qillqasqan (kastilla simipi: Libro de Esdras) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk liwrum.
Isluwinya simi
Isluwinya simi (slovenščina, slovenski jezik) nisqaqa Isluwinya mama llaqtap rimayninmi, islaw rimaymi. Iskay hunuchá rimaqninmi kachkan.
Yuyayyaku mama llaqta parki
Yuyayyaku mama llaqta parki (kastilla simipi: Parque Nacional Llullaillaco) mama llaqta parkiqa, suyuqa amachasqam, kachkan, Chili mama llaqtapi, Antofagasta suyupi.
Helmut Schmidt
Helmut Heinrich Waldemar Schmidt sutiyuq runaqa ( paqarisqa Hamburg llaqtapi -  wañusqa Hamburg llaqtapi) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq pulitikum, Alimanyap Susyaldimukrata Partidunpi (SPD) wankurisqa.
1974 watamanta 1982 watakama kunti Alimanya mama llaqtap kansillirninmi karqan.
55
55 wataqa Hulyanu kalindaryukama quyllurchawwan qallarisqa chhasku watam karqan.
Kim Novak
thumb|right|260px| Kim Novak (1933-) Marilyn Pauline Novak West sutiyuq warmiqa, icha Kim Novak ( paqarisqa Chicago llaqtapi - llaqtapi), huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Taytanː Joseph Novak, Mamanː Blanche Kral. Qusankuna: Richard Johnson (1965-1966) / Michael Brandon (1973-1974) / Robert Malloy (1976).
San Fransisku distritu (Ampu)
San Fransisku distritu (kastilla simipi: Distrito de San Francisco) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wanuku suyupi, Ampu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Mosca llaqtam.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
Pukyu:
Krunikamanta iskay ñiqin qillqasqa
Krunikamanta iskay ñiqin qillqasqa (kastilla simipi: Segundo Libro de las Crónicas) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk liwrum.
Tom Hanks
Thomas Jeffrey Hanks sutiyuq runaqa, icha Tom Hanks ( paqarisqa Concord llaqtapi - ) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtap kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan. 1993 wan 1994 Oskar Suñay.
Steve McQueen
right|thumb|300px| Steve McQueen (1930-1980) Terrence Steven McQueen sutiyuq runaqa, icha Steve McQueen ( paqarisqa Beech Grove llaqtapi -  wañusqa Juárez llaqtapi) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq  Kuyu walltay aranway pukllaq runam.
Warmikuna: Neile Adams (1956-1972) / Ali MacGraw (1973-1978) / Barbara Minty (1980) Churinkuna: (2) Terry Leslie (1959 – †1998) wan Chad (1960).
Tom Hanks
Taytanː Mefford Hanks, Mamanː Janet Marylyn Warmikuna: Samantha Lewes (1978-1985) / Rita Wilson (1988- )) Churinkunaː Colin Hanks (1977), Elizabeth Ann Hanks (1982), Chester Hanks (1990) wan Truman Theodore Hanks (1996).
Sofía Mulanovich
thumb|right|Sofía Mulanovich. Sofía Mulanovich Aljovín sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Punta Hermosa distritupi, Lima llaqtapi, Perupi - ) huk piruwanu mama llaqtayuq surfista warmim.
Tom Hanks
Hawa t'inkikuna
]
Charles Boyer
thumb|right|250px| Charles Boyer (1928-2000) Charles Boyer sutiyuq runaqa (* paqarisqa Figeac llaqtapi -  wañusqa Phoenix llaqtapi ) huk 🇫🇷 mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan: Maurice Boyer, Maman: Augustine Louise Durand. Warmi: Pat Paterson (1934-1978). Churi: Michael Charles Boyer (1943 – 1965).
Qirupampa pruwinsya
Qirupampa pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Sucre) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ayakuchu suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Qirupampa llaqtam.
Nehemiyap qillqasqan
Nehemiyap qillqasqan (kastilla simipi: Libro de Nehemías) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk liwrum.
Qirupampa pruwinsya
Wiñay kawsay
Kamasqa wata, Alan García Umalliqmi.
Pulitika rakiy
Chunka hukniyuq distritunmi kan.
Simikuna
Pruwinsyapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:
Karu puriy
Larqay distritupi:
Tuksi challwa
Kay bagri challwakuna:
Qirupampa pruwinsya
Yachachiy
Chincachkanña yachiccuna kunanqa manan pipas cancho pi gelljaico, ñaupacca ccura cuna yachachiwaranchiq qillqayta yupayta. Lima llaqtapi hatun yachay huasicunapiccajcuna rimaicuson.YUYAREICUICHEK LLACTAMACEICUNA, ama jonjaicho kay runa ciminchikta.
Tuqti
Tuqti (genus Juglans) nisqa kapka ruruyuq yurakunaqa huk sach'akunam, urmaykuq 5-25-man rakisqa raphiyuq, 10-manta 40-kama hanaqman wiñaq, tukuy Tiksimuyuntinpi.
Ocotepeque suyu
Ocotepeque suyu (kastilla simipi: Departamento de Ocotepeque), nisqaqa huk suyum Unduras mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Ocotepeque.
1 680 km²
Wiñay kawsay
Kamasqa
Runakuna
101 761 runakuna
Munisipyukuna
16 munisipyukuna:
José de la Riva Agüero y Osma
José de la Riva Agüero y Osma sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq taripay amachaq, pulitiku wan wiñay kawsayp runam karqan.
56
56 wataqa Hulyanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan.
José de la Riva Agüero y Osma
1933 watamanta 1934 watakama Piruwpa Uma kamayuqninmi karqan.
56
Wañusqakuna
50er
José de la Riva Agüero y Osma
Taytan: José Carlos Francisco de la Riva Agüero y Riglos; Maman: María de los Dolores de Osma y Sancho-Dávila.
Juditpa qillqasqan
Juditpa qillqasqan (kastilla simipi: Libro de Judit) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk apokriphu liwrum.
Tobiyap qillqasqan
Tobiyap qillqasqan (kastilla simipi: Libro de Tobías) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk apokriphu liwrum.
Félix Ortega
thumb|right|260px| Félix Ortega (1922-1994) Félix Ortega Arce sutiyuq runaqa (* paqarisqa Muya distritupi -  wañusqa Wankayu llaqtapi), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq hampikamayuq wan pulitiku qarqan.
Norma Talmadge
Taytanː Fred Talmadge, Mamanː Margaret Talmadge. Qusankuna: Carvel James (1946 - 1957) / George Jessel (1934 - 1939) / Joseph M. Schenck (1916 - 1934).
Félix Ortega
Taytan: Benigno Ortega, Maman: Eugenia Arce. Warmi: Álvarez. Churin: Félix Ortega Álvarez.
Cachicadán distritu
Cachicadán distritu; (kastilla simipi: Distrito de Cachicadán) nisqaqa huk distritum Santiago Chuku pruwinsyapi, Qispi kay suyupi, Piruw mama llaqtapi.
Félix Ortega
Yachaywasikuna: Escuela N° 511 wan Gran Unidad Escolar Santa Isabel. Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin.
29 ñiqin pawqar waray killapi 1987 watapi K'anchaq Ñan nisqaman kapuq pulitikukunam ñawpanpi illapaspa sipirqanku.
Punku p'anqa: Pachaykamay
<div style="display:block;border:1px solid #2F4F2F;vertical-align: top;width:99%; background-color:white;margin-bottom:10px;margin-top:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:12px; background:#2F4F2F; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:130%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;"> Pachaykamay
Pachaykamay icha Phisika nisqaqa (grigu simipi Φυσική, chaymanta kastilla simipi física; grigu simipi φύσισ (phisis), "sallqa, pachamama") imayaymanta, michakunamanta yachaymi. Pachaykamay <div style="display:block;border:1px solid ;vertical-align: top;width:100%;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;">
<h2 style="padding:3px; background:#2F4F2F; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Qillqakuna <td width="50%">
<div style="display:block;border:1px solid #2E8B57;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;">
<h2 style="padding:3px; background:#2F4F2F; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;"> Artículo destacado
<div style="display:block;border:1px solid #2F4F2F;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#2F4F2F; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;"> Cumpleaños
<div style="display:block;border:1px solid #2F4F2F;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#2F4F2F; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;"> Cosas que puedes hacer
<div style="display:block;border:1px solid #2F4F2F;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#2F4F2F; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">
<div style="display:block;border:1px solid #2F4F2F;vertical-align: top;width:100%; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#2F4F2F; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;"> Wikiproyectos
<div style="display:block;border:1px solid #2F4F2F;vertical-align: top; background-color:white;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background: #2F4F2F; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Otros portales
Leônidas da Silva
Leônidas da Silva (* paqarisqa Río de Janeiro llaqtapi  - Cotia,  wañusqa Cotia llaqtapi]]) huk 🇧🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Zully Moreno
thumb|right|260px|Zully Moreno Zulema Esther González Borbón sutiyuq warmiqa, icha Zully Moreno (* paqarisqa Villa Ballester llaqtapi -  wañusqa Buenos Aires llaqtapi huk 🇦🇷 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan: ; Maman:. Qusan: Luis César Amadori. Churi: 1.
Bío-Bío Yachay Suntur
Bío-Bío Yachay Suntur (kastilla simipi: Universidad del Bío-Bío) nisqaqa Chili mama llaqtapi huk yachay sunturmi.
Zully Moreno
Pilikulakuna
thumb|250px|right|Zully Moreno wan [[Ernesto Bianco. 1954.]]
Bío-Bío Yachay Suntur
Wiñay kawsay
Bío-Bío Yachay Suntur, kamarisqa karqan.
Nicolás de Araníbar
thumb|right|Nicolás de Araníbar (1767-1851)
Nicolás de Araníbar Fernández Cornejo ( watapi paqarisqa Lukumpa llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqta taripay amachaqsi wan pulitiku runa karqan.
Tayta: Joaquín de Araníbar y Fernández Cornejo; Maman: Cipriana Fernández Cornejo y Rendón.
1823 Piruwpa Kunsituyinti Kunrisun.
Silvana Mangano
Silvana Mangano sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Roma llaqtapi - wañusqa Madrid llaqtapi) huk 🇮🇹 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.
Nicolás de Araníbar
1835 watamanta 1836 watakama Piruw Hatun yachaq tantari Umalliq.
Silvana Mangano
Qusan: Dino De Laurentiis (1949–1988). Churinkuna: Verónica, Raffaella, Francesca wan Federico.
Hermann Hesse
border|160px|right thumb|200px|Escritorio de Hesse, en el Museo Gaienhofen
Hermann Karl Hesse (pronunciado /ˈhɛɐman ˈhɛsə/) (*2 ñiqin anta situwa killapi 1877 Calw, Baden-Wurtemberg, paqarisqa llaqtapi - † 9 ñiqin chakra yapuy killapi 1962 Montagnola, Tesino, llaqtapi Suwisapi), huk 🇩🇪 mama llaqtayuq qillqaq runam qarqan, aliman simipi qillqaqsi qarqan.
20px|Nobel suñay Nobel Suñay Simi Kapchiypi 1946 watapis simi kapchiy Nobel suñaytas chaskirqan.
Taytan: Johannes Hesse (*1847), Maman: María Marie Gundert (*1842). Warmikunaː Mia Hesse-Bernoulli / Ruth Wenger (1924-1927) / Ninon Hesse (1931-1962). Churinkunaː Bruno, Heiner wan Martin.
Esterpa qillqasqan
rikchacha Esterpa qillqasqan (kastilla simipi: Libro de Ester) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Ñawpa Rimanakuyninpi huk liwrum.
Manuel Amador
280px|thumb|right Manuel Amador Guerrero Pérez-Rojas sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa  Turbaco llaqtapi -  wañusqa Panama llaqtapi). Panama mama llaqta hampikamayuq wan pulitiku qarqan.
1904 watamanta 1908 watakamam ñawpaq kuti Panamapa Umalliqnin karqan.