cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
19 ñiqin chakra yapuy killapi
19 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (19.08., 19-VIII, 19ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 231 kaq (231ñ - wakllanwatapi 232ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 134 p'unchaw kanayuq.
Chumisa kantun
Chumisa kantun (kastilla simipi: Cantón Chumisa) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Lariqaqa pruwinsyapi, Takakuma munisipyupi.
Zapatero distritu
Zapatero distritu (kastilla simipi: Distrito de Zapatero) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, San Martin suyupi, Lamas pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Zapatero llaqtam.
Runakuna
Kay distritupiqa Llakwash runakunam kawsanku.
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Shanao distritu
Shanao distritu (kastilla simipi: Distrito de Shanao) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, San Martin suyupi, Lamas pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Shanao llaqtam.
Jorge Sampaio
Jorge Fernando Branco de Sampaio sutiyuq runaqa (* p'unchawpi paqarisqa Lisboa llaqtapi - ), hul  mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Shanao distritu
Runakuna
Kay distritupiqa Llakwash runakunam kawsanku.
Jorge Sampaio
Taytan: Arnaldo Sampaio (1908–1984); Maman: Fernanda Bensaúde Branco de Sampaio (1908–2000) Warmi: Maria José Rodrigues Ritta Churinkuna: 2.
Shanao distritu
Simikuna
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
21 ñiqin chakra yapuy killapi
21 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (21.08., 21-VIII, 21ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 233 kaq (233ñ - wakllanwatapi 234ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 132 p'unchaw kanayuq.
Shanao distritu
Simikuna
Pukyu:
Q'asiri rit'i urqu (Buliwya)
Q'asiri (aymara simi, kastilla qillqaypi: Kasiri / Casiri) nisqaqa Antikunapi, Buliwya suyupi, huk urqum Qhapaq Wallapi, Chuqiyapu suyupi, Lariqaqa pruwinsyapi, Surata munisipyupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.850 / 5.857 mitrum aswan hanaq.
José de Aguirre
José Mariano de Aguirre y Mayora sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi), huk piruwanu taytakura, taripay amachaq wan qillqaq runapas. ( Maypis sutin: Husi Maryanu Ayiirri Mayura)
1823 watamanta 1824 watakama wan 1833 watamanta 1835 watakama Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin Rector karqan.
Yaya:Juan Millán de Aguirre y Elola; Mama: Joaquina Mayora y Ardiles.
Runayay wasi: Real Convictorio de San Carlos. Hutsannaq Karlus Qhapaq malta yachakaanan
Chikicha kitilli
Chikicha kitilli (kastilla simipi: Parroquia Chiquicha) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Tunkurawa markapi. Pelileo kitipi.
Jujan
Jujan icha Alfredo Baquerizo Moreno (kastilla simipi: Jujan / Alfredo Baquerizo Moreno) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Wayas markapi, huk llaqtam, Jujan kitip uma llaqtanmi.
Niwaqli simi
Niwaqli simi (Ashlushlay) nisqaqa 18.000-chá Niwaqli runakunap rimayninmi, Parawayi, Arhintina (200-chá rimaq) mama llaqtakunapi rimasqa, mataku waykuru rimaykunaman kapuq.
Chiara d'Assisi
thumb|280px|Santa Chiara d'Assisi inlisya, [[Lima-Piruw]] Chiara d'Assisi, OF, (kastilla simipi Santa Clara de Asís, OF, Chiara (Clara) Favarone sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Assisi llaqtapi -  wañusqa Assisi llaqtapi) huk 🇮🇹 mama llaqtayuq kathuliku santas aarqan.
11 ñiqin chakra yapuy killapi Santa Clara raymi p'unchawninmi.
Taytan: Bartolomé Favarone; Maman: Ortolana D'Arezzo
Kaypipas qhaway
thumb|center|600px| [[Assisi]]
22 ñiqin chakra yapuy killapi
22 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (22.08., 22-VIII, 22ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 234 kaq (234ñ - wakllanwatapi 235ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 131 p'unchaw kanayuq.
José Cabero
José Ignacio Lucas Cabero y Salazar sutiyuq runaqa (* 1781 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - 1837 watapi wañusqa Lima llaqtapi), huk piruwanu taripay amachaq, pulitiku wan Amawta runapas.
1812 watamanta 1813 watakama Lima kurakan
1816 watamanta 1819 watakama Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin Rector karqan.
1828 watamanta 1831 watakama Piruw Hatun yachaq tantari Umalliq.
Bolívar kitilli
Bolívar kitilli (kastilla simipi: Parroquia Bolívar) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Tunkurawra markapi, Pelileo kitipi.
José Cabero
Tayta: Lucas Cabero y Cabero-Isásaga; Mama: Josefa Salazar y Robles.
Yachay wasi: Real Convictorio de San Carlos.
Ana Obregón
Ana Victoria García Obregón  sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Madrid llaqtapi  -  ) huk 🇪🇸 Mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan.
Tayta: Antonio García Fernández; Mama:  Ana María Obregón Navarro.
23 ñiqin chakra yapuy killapi
23 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (23.08., 23-VIII, 23ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 235 kaq (235ñ - wakllanwatapi 236ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 130 p'unchaw kanayuq.
Ana Obregón
Runa:
Churinkuna: Alejandro Lecquio García.
Suñaykuna
Premios Goya
Wikunku distritu
thumb|right|180px|[[El Breo phaqcha, Wikunku distritu]] Wikunku distritu (kastilla simipi: Distrito de Huicungo) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Mariscal Cáceres pruwinsyapi, Abiseo mayu mamallaqta parki. Uma llaqtanqa Wikunku llaqtam.
Pedro Pablo Bermúdez
Piiru Pawllu Wirmuyis Ascarsa; Kastilla simipi: Pedro Pablo Bermúdez Ascarza sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Tarma llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwanu  pulitiku Awqaq pusaqmi.
Warmi: Warmakuna:
Calzada distritu
Calzada distritu (kastilla simipi: Distrito de Calzada) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Muyupampa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Calzada llaqtam.
Pachisa distritu
Pachisa distritu (kastilla simipi: Distrito de Pachiza) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Mariscal Cáceres pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Pachisa llaqtam.
Edmondo De Amicis
Edmondo De Amicis sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Oneglia llaqtapi - †  Bordighera wañusqa llaqtapi), Italya mama llaqtamanta qillqaqmi yachachiqpas karqan.
Qillqasqankuna
thumb|150px|right|Kawsay rikch'a: "Sunqu".
Jean-Paul Laurens
thumb|right|250px| Jean-Paul Laurens (1838-1921) right|250px| Jean Paul Laurens Silq'uynin right|200px| Jean-Paul Laurens sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Fourquevaux llaqtapi -  wañusqa Paris llaqtapi), huk 🇫🇷 mama llaqtayuq ch'iquq (iskultur) wan llimphiqmi qarqan.
Taytan: ; Maman:. Warmi: Madeleine Willemsens. Churinkuna: Paul Albert Laurens (1870–1934) and Jean-Pierre Laurens (1875–1932).
Qullapampa kantun
Qullapampa kantun nisqaqa (kastilla simipi: Cantón Collabamba) Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Lariqaqa pruwinsyapi, Takakuma munisipyupi.
Reinaldo Giudici
Reinaldo Giudici  sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Lenno llaqtapi -  wañusqa Buenos Aires llaqtapi), huk 🇮🇹 🇦🇷 mama llaqtayuq llimphiqmi qarqan.
Colin Firth
thumb|right|260px| Colin Firth, 2011 Colin Andrew Firth sutiyuq runaqa ( paqarisqa Grayshott llaqtapi - ) huk 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 mama llaqtayuq aranway pukllaq runam.
Reinaldo Giudici
Taytanː, Mamanː Ja. Warmiː.
Colin Firth
Taytan: David Norman Lewis Firth; Maman: Shirley Jean Rolles. Warmikuna: Livia Giuggioli (1997-2019) / Meg Tilly (1989-1994). Churinkuna: (3) Con Meg Tilly: William Firth. Con Livia Giuggioli: Matteo Firth-Giuggioli, Luca Firth-Giuggioli
Alma mater: Royal Conservatoire of Scotland.
Reinaldo Giudici
Yachaywasiː.
27 ñiqin chakra yapuy killapi
27 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (27.08., 27-VIII, 27ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 239 kaq (239ñ - wakllanwatapi 240ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 126 p'unchaw kanayuq.
Lurumayu urqu
Lurumayu icha Luru Mayu (Cerro Loromayu / Loro Mayo) nisqaqa Buliwyapi, Antikunapi, Lipis wallapi, huk urqum, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.516 m / 5.793 mitrum aswan hanaq.
Christian Doppler
Christian Andreas Doppler sutiyuq runaqa (* paqarisqa Salzburg llaqtapi;  wañusqa Venezia llaqtapi) Awstiriya mama llaqtayuq Pachaykamay, yupay yachaqmi karqan.
Hawa t'inkikuna
]
24 ñiqin chakra yapuy killapi
24 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (24.08., 24-VIII, 24ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 236 kaq (236ñ - wakllanwatapi 237ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 129 p'unchaw kanayuq.
Habana distritu
Habana distritu (kastilla simipi: Distrito de Habana) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Muyupampa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Habana llaqtam.
28 ñiqin chakra yapuy killapi
28 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (28.08., 28-VIII, 28ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 240 kaq (240ñ - wakllanwatapi 241ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 125 p'unchaw kanayuq.
26 ñiqin chakra yapuy killapi
Wañusqakuna
̈
Pajarillo distritu
Pajarillo distritu (kastilla simipi: Distrito de ) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Mariscal Cáceres pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Pajarillo llaqtam.
BRICS
rikchacha|Ripuklika suyu umalliq, Jair Bolsonaro, BRICS umalliqkunaq ayllun lantin kashaqtin. BRICS nisqaqa pichqa umalliq wiñaq mama llaqtakunap sutinmi: Parasil, Rusiya, Inriya, Chunwa, Urin Aphirika. Ñawpaq tawaqa qallariypiqa "BRIC" (icha "BRICs") nisqawanmi huñusqa karqan, 2001 watapi Goldman Sachs nisqap qullqi yachaq Jim O'Neill sutiyuq runap rurasqanmi, paymi chay simita paqarichirqan utqaylla wiñaq qullqichakuykunata willanapaq, 2050 watapi huñusqa tiksimuyuntinpi qullqichakuypi kamachikuq; Urin Aphirika suyuqa 2010 watapi yapasqa karqan.
Ernesto de la Cárcova
Ernesto Celedonio Emeterio de la Cárcova  sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  wañusqa Buenos Aires llaqtapi), huk 🇦🇷 mama llaqtayuq llimphiqmi qarqan.
Taytanː Tiburcio de la Cárcova Sáenz, Mamanː Juana Aurelia de Arrotea. Warmiː Dolores Matea Pérez del Cerro.
Yachaywasiː Colegio Nacional de Buenos Aires.
George Bernard Shaw
Nobel Suñay|20px 1925 watapis simi kapchiypi Nobel Suñaytam chaskirqan.
Tayta: George Carr Shaw (1814–85); Mama: Lucinda Elizabeth Gurly (1830–1913).
Warmi:
Yachaywasi: Wesley College
Qillqasqankuna
right|thumb|Pygmalion serie - 1914
Suñaykuna
right|thumb|George Bernard Shaw istatua (Kanada)
Bactrocera fraserensis
Bactrocera fraserensis nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Ofelia Guilmáin
Ofelia Guilmáin  sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Madrid llaqtapi  -  wañusqa Mishiku llaqtapi) huk 🇪🇸/🇲🇽 Mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan.
Bactrocera fraserensis
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 2010 por Chua.
Ofelia Guilmáin
Tayta: Mama: Churikuna (4): actores: Juan Ferrara, Lucía Guilmáin wan Esther Guilmáin.
Balzar
Balzar icha San Jacinto de Balzar (kastilla simipi: Balzar) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Wayas markapi, huk llaqtam, Balzar kitip uma llaqtanmi.
Huwanhuy distritu
thumb|right|200px| Plasa, Huwanhuy thumb|right|200px|Puerto Amberes, [[Wallaqa mayu, Huwanhuy]] thumb|right|70px|wallqanqa, Huwanhuy Huwanhuy distritu (kastilla simipi: Distrito de Juanjui) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Mariscal Cáceres pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Huwanhuy llaqtam.
Balao
Balao (kastilla simipi: Balao) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Wayas markapi, huk llaqtam, Balao kitip uma llaqtanmi.
Wanakuni
Wanakuni (Huanacuni) nisqaqa Antikunapi, Apulupampa wallapi, huk urqum, Buliwyapi, Chuqiyapu suyupi, Franz Tamayo pruwinsyapi, Pilichuku munisipyupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.796 mitrum aswan hanaq.
Pachalika kitilli
Pachalika kitilli icha Benítez kitilli (kastilla simipi: Parroquia Pachalica / Benítez) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Tunkurawa markapi. Pelileo kitipi.
Shandong pruwinsya
Shandong pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Shandong, chun simipi: 山东, phinyimpi: Shāndōng, machu: Shantung, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Jinan llaqtam.
Pulitika rakiy
17 prefectura-llaqtanmi kan.
Soritor distritu
Soritor distritu (kastilla simipi: Distrito de ) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Muyupampa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Soritor llaqtam.
Hirohito
Hirohito (裕仁), Shōwa Hatun Qhapaq (昭和天皇:Shōwa Tennō), (*  paqarisqa Tokio llaqtapi –   wañusqa Tokio llaqtapi),  124º Hapun pa hatun qhapaqnin
1926 watamanta 1989 watakama Nihun hatun qhapaqnin.
Tayta: Taishō; Mama: Teimi.
Ñawpaq Warmi: Kōjun (Kuni Ñust'a Nagako:久邇宮良子女王, Kuni no miya Nagako joō)
Churikuna: Teru, Hisa, Taka, Yori, Tsugu, Yoshi, Suga.
Kimsa Chata (Buliwya-Chili)
Kimsa Chata (aymara simi, qhichwa simipas kimsa, pukina simi chata urqu, "kimsa urqu", kastilla qillqaypi Quimsachata) nisqakunaqa Antikunapi, Buliwya mama llaqtapi, Chili mama llaqtapipas, kimsa urqukunam: Kapurata, Aqutanku, Umurata.
Alexandre Pétion
Anne Alexandre Sabès Pétion Alexandre Pétion sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Port au Prince llaqtapi -  paqarisqa Port au Prince llaqtapi) huk Ayti mama llaqtap awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Warmi: Marie-Madeleine Lachenais. Churinkuna:.
Jepelacio distritu
Jepelacio distritu (kastilla simipi: Distrito de Jepelacio) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Muyupampa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Jepelacio llaqtam.
Bactrocera frauenfeldi
Bactrocera frauenfeldi nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1868 por Schiner.
Coca-Cola
rikchacha|Coca-Colap riqsinapaq rikch'an rikchacha Coca-Cola, icha Cola, nisqaqa huk The Coca-Cola Company nisqap ruwasqan karpunisasqa nisqa wapsi upyana. 2013 watapi, Coca-Cola rurukuna 200 suyukunapi utaq astawan suyupi rantisqa karqan, chaymanta mikhuqkuna 1,8 waranqa hunumantapis utaq astawanchus upyarqanku hatun ruruchiqkunaq ukyanan sapa p’unchay. Coca-Cola 2018 watapi Fortune 500 lista nisqapi 87 kaqpi karqan, Hukllachasqa Amirika suyupi aswan hatun hatun ruruchiqkuna llapan qullqi chaskisqanmanhina. Interbrandpa "aswan allin tiksimuyuntinpi irpari" 2020 watapi yachayninmanta hapipakuspa, Coca-Colaqa suqta kaq aswan chaniyuq irparim karqan.
Bactrocera freidbergi
Bactrocera freidbergi nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1999 por White.
Qumpaya kantun
Qumpaya kantun (kastilla simipi: Cantón Combaya) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Lariqaqa pruwinsyapi, Qumpaya munisipyupi. Uma llaqtanqa Qumpaya llaqtam (424 runa, 2001 watapi).
Chukirawa
Chukirawa (Chuquiraga jussieui) nisqaqa huk thansam, Antikunapi wiñaq, 150 cm-kama sayaq, ch'antasqa tuktuyuq rikch'aq aylluman kapuq.
Pelileo kitilli
Pelileo kitilli (kastilla simipi: Parroquia Pelileo) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Tunkurawa markapi, Pelileo kitipi. Uma llaqtanqa Pelileo llaqtam.
2 ñiqin tarpuy killapi
2 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (02.09., 2-IX, 2ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 245 kaq (245ñ - wakllanwatapi 246ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 120 p'unchaw kanayuq.
Balsa Puerto distritu
Balsa Puerto distritu (kastilla simipi: Distrito de Balsa Puerto) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Hanaq Amarumayu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Balsa Puerto llaqtam.
Akihito
Akihito (明仁), Heisei Hatun Qhapaq (平成天皇, Heisei-tennō), (*  paqarisqa Tokio llaqtapi – ),  125º Hapun pa hatun qhapaqnin (1989-2019)
Tayta: Hirohito (裕仁),; Mama: Kōjun.
Ñawpaq Warmi: Michiko Hatun Quya, (皇后美智子 Kōgō Michiko) Michiko Shōda (正田 美智子, Shōda Michiko)
Churikuna:
Hugo Gastulo
Alejandro Hugo Gastulo Ramírez sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi - )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
1 ñiqin tarpuy killapi
1 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (01.09., 1-IX, 1ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 244 kaq (244ñ - wakllanwatapi 245ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 121 p'unchaw kanayuq.
Jeberos distritu
Jeberos distritu (kastilla simipi: Distrito de Jeberos) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Hanaq Amarumayu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Jeberos llaqtam.
Irma Cordero
Irma Cordero Bonilla sutiyuq warmiqa (8 ñiqin pawqar waray killapi 1942 paqarisqa Piwra llaqtapi -  wañusqa Limaq llaqtapi) huk 🇵🇪 mama llaqtayuq makiyasiyqmi
Taytan: Cordero; Maman: Bonilla
Yachaywasi:
Bucay
Bucay icha General Antonio Elizalde (kastilla simipi: Bucay / General Antonio Elizalde) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Wayas markapi, huk llaqtam, Bucay kitip uma llaqtanmi.
29 ñiqin chakra yapuy killapi
29 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (29.08., 29-VIII, 29ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 241 kaq (241ñ - wakllanwatapi 242ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 124 p'unchaw kanayuq.
Schruns
thumb|300px|right| Schruns. Schruns nisqaqa Awstiriyapi huk llaqta, Bludenz distritu Vorarlberg suyu m.
Schrunspiqa 3 706 runakunam kawsachkan (2016 watapi).
Wankapampa mayu (Piwra)
Wankapampa mayu (kastilla simipi: Rìo Huancabamba) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk mayum, Piwra suyupi, Wankapampa pruwinsyapi, El Carmen de la Frontera distritupi, Sondor distritupi, Sondorillo distritupi, Wankapampa distritupi.
Saransk
thumb|right|290px| Saransk nisqaqa (rusu simipi: Сара́нск) 🇷🇺 mama llaqtapi, Mordovia suyupi, huk llaqtam. Samara llaqtapiqa 314 789 runam kawsachkan (2017).
Robert Kennedy
thumb|right|250px|Robert Kennedy (1925-1968) right|200px|Robert Kennedy Sign Robert Francis Kennedy,  Rubir Ransys Kiiniyi, sutiyuq runaqa, icha Bobby (*  paqarisqa Brookline (Massachusetts) llaqtapi - †  wañusqa Los Angeles llaqtapi) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikumi qarqan.
Saransk
Wiñay kawsay
1641 watamanta
Robert Kennedy
Demokrata Partidupi kaq apulliqsi.
Taytan: Joseph P. Kennedy, Maman: Rose Fitzgerald. Warmi: Ethel Skakel Churinkuna: 11
Universidade Federal de Goiás
thumb|300px|Universidade Federal de Goiás Goiás Yachay Suntur (purtuyis simipi: Universidade Federal de Goiás) nisqaqa Brasil mama llaqtapi huk yachay sunturmi.
Barbra Streisand
thumb|right|200px|Barbra Streisand, 1962 Barbara Joan Streisand icha Barbra Streisand sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Brooklyn llaqtapi - ) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq takiqmi, takichaq wan aranway pukllaq.
Taytan: Emanuel Streisand; Maman: Diana (Ida Rosen). Qusankuna: Elliott Gould (1963 watamanta 1971 watakama) /James Brolin (1998 watamanta) Churinkuna: Jason Gould.
Violeta Chamorro
Violeta Barrios Torres, "Violeta Barrios de Chamorro" sutiyuq warmiqa (* paqarisqa Rivas llaqtapi - llaqtapi), huk 🇳🇮 mama llaqtayuq willay kamayuq wan pulitiku qarqan.
Schruns
Kuraka: Jürgen Kuster.
Violeta Chamorro
1990 watamanta 1997 watakama ñawpaq kuti Nikarawapa Umalliqnin karqan.
Taytan: Carlos Barrios Sacasa; Maman: Amalia Torres Hurtado. Ñawpaq qusan: Pedro Joaquín Chamorro Cardenal Churinkuna: (1) Pedro Joaquín Chamorro Barrios.
Muhammad Najib ar-Ruba'i
Muhammad Najib ar-Ruba'i (arabya simipi: محمد نجيب الربيعي) sutiyuq runaqa (* 1904 watapi paqarisqa Bagdad llaqtapi - 1983 waatpi wañusqa Bagdad llaqtapi) huk Iraq mama llaqtap awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Warmi:. Churinkuna:.
Musu simi
Musu simi (Moxeño) nisqaqa 10.000-chá Musu runakunap rimayninmi, Buliwyap Beni suyunpi kawsaq 20.000-chá Musu runapura, Arawak rimaykunaman kapuq.
Lagunas distritu (Luritu)
Lagunas distritu (kastilla simipi: Distrito de Lagunas) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Alto Amazonas pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Lagunas llaqtam.
Musu simi
Iskaynintin k'iti rimayninmi:
Huk rimakuna (Qhichwa simi - musu simi):
Matthias Sammer
Matthias Sammer  sutiyuq runaqa ( paqarisqa Dresden llaqtapi - ) huk 🇩🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Taytan: Klaus Sammer.
Félix Martínez
José Félix Martínez Romero sutiyuq runaqa, icha  El chévere del ritmo (* paqarisqa Ika llaqtapi  - ), huk 🇵🇪 mama llaqtayuq takiqmi karqan.
Banda Sonora de New York wan Banda Sonora La Cheverísima.
4 ñiqin tarpuy killapi
4 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (04.09., 4-IX, 4ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 247 kaq (247ñ - wakllanwatapi 248ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 118 p'unchaw kanayuq.
Volgograd
thumb|right|290px| Volgograd Volgograd nisqaqa (rusu simipi: Волгогра́д) 🇷🇺 mama llaqtapi, huk Volvograd oblast llaqtam. Volvograd llaqtapiqa 1 015 586 runam kawsachkan (2017).
Kuraka
Román Grebénnikov
Kaypipas qhaway
Yosif Stalin
Edward Kennedy
thumb|right|250px|Edward Kennedy (1932-2009) right|200px|Edward Kennedy Sign Edward Moore Kennedy,  Idwar Mur Kiiniyi, sutiyuq runaqa, icha Ted (*  paqarisqa Boston llaqtapi - †  wañusqa Hyannis Port llaqtapi) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikumi qarqan.
The Coca-Cola Company
rikchacha|The Coca-Cola Companypa riqsinapaq rikch'an rikchacha|Coca-Colapa umalliq wasin Atalanta llaptapi The Coca-Cola Company nisqaqa huk Hukllachasqa Amirika Suyukunap achka mama llaqtayuq llamk'ayninmi, 1892 watapi kamasqa, aswan riqsisqa Coca-Cola nisqap ruraqnin hina. Chay upyanakuna ruwaq hatun ruruchiqqa huk mana alkulniyuq upyanakuna sinchikunata, upyana hampikunatapas, alkulniyuq upyanakunatapas ruwanmi, rantikun, qhatunpas. Kay hatun ruruchiqpa qullqi qullqanqa NYSE nisqapim kachkan, chaymi DJIA nisqapi hinaspa S&P 500 hinaspa S&P 100 nisqapipas kachkan.
3 ñiqin tarpuy killapi
3 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (03.09., 3-IX, 3ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 246 kaq (246ñ - wakllanwatapi 247ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 119 p'unchaw kanayuq.
Edward Kennedy
Demokrata Partidupi kaq apulliqsi.
Taytan: Joseph P. Kennedy, Maman: Rose Fitzgerald. Warmi: Virginia Joan Bennett Kennedy (1958-1982) / Victoria Reggie Kennedy (1992-2009) Churinkuna: 	Kara, Edward Jr. wan Patrick.
Kunturiri rit'i urqu (Paqaqi)
Kunturiri (Kastilla simipi: Nevado Condoriri) nisqaqa Antikunapi, Buliwyapi huk rit'i urqum, Chuqiyapu suyupi, Paqaqi pruwinsyapi, Q'alaq'utu munisipyupi, Ulluma kantunpi, saywapi: Chuqiyapu suyu - Uru Uru suyu - Chili. Pikchunqa mama quchamanta 5.762 mitrum aswan hanaq.
5 ñiqin tarpuy killapi
5 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (05.09., 5-IX, 5ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 248 kaq (248ñ - wakllanwatapi 249ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 117 p'unchaw kanayuq.
Douglas Hyde
Tayta: ; Mama:.
Warmi: Lucy Cometina Kurtz. Churinkuna (2): Nuala wan Una.
Geoffrey Rush
right|thumb|300px| Geoffrey Rush (1951) Geoffrey Roy Rush sutiyuq runaqa, icha Geoffrey Rush ( paqarisqa Toowoomba llaqtapi - ) huk 🇦🇺 mama llaqtayuq aranway pukllaq runam.
Bravo urqu
Bravo (Cerro Bravo) nisqaqa Buliwyapi, Antikunapi, huk urqum, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.375 m / 5.734 mitrum aswan hanaq.
Mário Zagallo
Mário Jorge Lobo Zagallo sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Maceió llaqtapi - ) huk 🇧🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiqmi karqan.
Geoffrey Rush
1996 Oskar Suñaytas chaskirqan.
Muammar Z.A.
Muammar Zainal Asyikin paqarisqa Pemalang, Jawa Tengah, Indunisya. thumb|Muammar Z.A.
Geoffrey Rush
Taytan: Roy Baden Rush; Maman: Kiehne. Warmi: Jane Menelaus (1988 watamanta) Churinkuna: (2) Angélica (p. 1992) wan James (p. 1995).
Mário Zagallo
Yaya: ; Mama:.
Churinkuna:
Santa Krus distritu (Hanaq Amarumayu)
Santa Krus distritu (kastilla simipi: Distrito de Santa Cruz) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Hanaq Amarumayu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Santa Krus llaqtam.
7 ñiqin tarpuy killapi
7 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (07.09., 7-IX, 7ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 250 kaq (250ñ - wakllanwatapi 251ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 115 p'unchaw kanayuq.
Mariah Carey
thumb|270px|Mariah Carey, [[2013]] Mariah Carey (* paqarisqa Huntington llaqtapi - ) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna  mama llaqtayuq pop takiqmi, tusuqmi, aranway pukllaqpas.
Taytanː: Alfred Roy Carey; Mamanː [ Patricia Hickey Qusankuna: Tommy Mottola (1993-1997) / Nick Cannon (2008-2014) Churinkuna:
6 ñiqin tarpuy killapi
6 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (06.09., 6-IX, 6ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 249 kaq (249ñ - wakllanwatapi 250ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 116 p'unchaw kanayuq.
Anthony Mamo
Sir Anthony Joseph Mamo sutiyuq runaqa (* paqarisqa Birkirkara llaqtapi -  wañusqa Mosta llaqtapi) huk Malta mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku karqan.
Mutsuhito
Mutsuhito (睦仁?), Meiji Hatun Qhapaq (明治天皇, Meiji Tennō?), (*  paqarisqa Kioto llaqtapi –  wañusqa Tokio llaqtapi ),  122º Hapun pa hatun qhapaqnin
Anthony Mamo
Tayta: Joseph Mamo; Mama: Carla Brincat.
Mutsuhito
1867 watamanta 1912 watakama Nihun hatun qhapaqnin.
Anthony Mamo
Warmi: Margaret Agius. Churinkuna:.
Mutsuhito
Tayta: Kōmei (裕仁),; Mama: Nakayama Yoshiko.
Ñawpaq Warmi: Shōken Hatun Quya, (皇后美智子 Kōgō Michiko) Haruko (正田 美智子, Shōda Michiko)
Warmikuna: Mitsuko (1853–1873), Natsuko (1856–1873), Yanagiwara Naruko (1855–1943), Chigusa Kotoko (1855–1944) wan Sono Sachiko (1867–1947).
Corazón Aquino
María Corazón Sumulong Cojuangco Aquino, "Corazón Aquino" sutipaq warmika (* paqarisqa Paniqui llaqtapi - †  paqarisqa Makati llaqtapi). Philipinakunapi pulitiku.
Colimes
Colimes (kastilla simipi: Colimes) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Wayas markapi, huk llaqtam, Colimes kitip uma llaqtanmi.
Ottorino Sartor
Ottorino Sartor Espinoza sutiyuq runaqa (* paqarisqa Chankay llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Corazón Aquino
Tayta: Cojuangco; Mama: Sumulong
Ñawpaq runa: Benigno Servillano “Ninoy” Aquino, Jr.
Wawakuna: (5) Benigno Simeon Aquino III,, Maria Elena A. Cruz, Aurora Corazon A. Abellada, Victoria Eliza A. Dee wan Kristina Bernadette A. Yap.
Yachay wasi: Ravenhill Academy, Philladephia, Notre Dame Convent School, New York wan College of Mount Saint Vincent, New York.
Yine simi
Yine simi (Yine) nisqaqa 3.000-chá Yine runakunap rimayninmi, Piruwpi Umawa suyukunapi, Arawak rimaykunaman kapuq.
Mutsuhito
Churikuna: 15
Mururqu (Buliwya)
Mururqu (Morurco) nisqaqa Antikunapi, Buliwya mama llaqtapi, huk urqum, Lipis wallapi, P'utuqsi suyupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.670 m / 5.680 mitrum aswan hanaq.
11 ñiqin tarpuy killapi
11 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (11.09., 11-IX, 11ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 254 kaq (254ñ - wakllanwatapi 255ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 111 p'unchaw kanayuq.
8 ñiqin tarpuy killapi
8 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (08.09., 8-IX, 8ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 251 kaq (251ñ - wakllanwatapi 252ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 114 p'unchaw kanayuq.
Bonete urqu (Buliwya)
Bonete (kastilla simipi: Cerro Bonete / Cerro Bonete Placa) nisqaqa Antikunapi, Buliwyapi, huk urqum, Lipis wallapi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, Muhiniti munisipyupi, Bonete Palca kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.451 m / 5.641 mitrum aswan hanaq.
Mircea Snegur
Mircea Ilon Snegur (rusiya simipi: Мирча Иванович Снегур) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Trifăneşti llaqtapi - ) huk Mulduwa mama llaqtap pulitiku karqan.
13 ñiqin tarpuy killapi
13 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (13.09., 13-IX, 13ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 256 kaq (256ñ - wakllanwatapi 257ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 109 p'unchaw kanayuq.
Mircea Snegur
Tayta: ; Mama:.
Shanxi pruwinsya
Shanxi pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Shanxi, chun simipi: 山西, phinyimpi: Shānxī, machu: Shansi, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Taiyuan llaqtam.
Yurimawas distritu
Yurimawas distritu (kastilla simipi: Distrito de Yurimaguas) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Hanaq Amarumayu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Yurimawas llaqtam.
Warayu simi
Warayu simi (Guarayu) nisqaqa 6.000-chá Warayu runakunap rimayninmi, Buliwyapi Santa Krus suyupi.
Mateja Matevski
Mateja Matevski sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Istanbul llaqtapi -   wañusqa Skopje llaqtapi), huk 🇲🇰 mama llaqtamanta willay kamayuq wan qillqaqmi qarqan.
Yachaywasi:.
10 ñiqin tarpuy killapi
10 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (10.09., 10-IX, 10ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 253 kaq (253ñ - wakllanwatapi 254ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 112 p'unchaw kanayuq.
Shanxi pruwinsya
Pulitika rakiy
11 prefectura-llaqtanmi kan.
Mateja Matevski
Alma materː Skopje Yachay Sunturnin
Yurimawas distritu
Runakuna
Yurimawas distritupiqa Chayawita runakunam tiyanku.
Juan Ferrara
thumb|right|250px| Juan Ferrara Juan Félix Gutiérrez Puerta sutiyuq runaqa, icha Juan Ferrara (* paqarisqa Guadalajara llaqtapi - ) huk 🇲🇽 mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.
Vicente Feola
Vicente Ítalo Feola sutiyuq runaqa (*  paqarisqa São Paulo llaqtapi -   paqarisqa São Paulo llaqtapi) huk 🇧🇷 mama llaqtayuq  pukllaykamachiqmi karqan.
Juan Ferrara
Taytan: ; Maman: Ofelia Guilmáin. Warmikuna: Alicia Bonet / Helena Rojo. Churinkuna: Juan Carlos Bonet wan Mauricio Bonet.
Vicente Feola
Yaya: ; Mama:.
Jaime Duarte
thumb|right|260px| Jaime Duarte Jaime Eduardo Duarte Huerta sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Surijaya kantun
Surijaya kantun (kastilla simipi: Cantón San Pedro de Sorejaya) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Lariqaqa pruwinsyapi, Qumpaya munisipyupi.
Bactrocera froggatti
Bactrocera froggatti nisqaqa huk palama m (Insecta). Bactrocera rikch'anamanta, Tephritidae rikch'aq ayllu manta, Iskaylla rapra (Diptera) rikch'aq ñiqi mantam kan.
Phu Cat antanka pampa
240px|thumb|right|Phu Cat antanka Phu Cat antanka pampa (: Sân bay Phu Cat) nisqaqa Witnampi, Quy Nhon llaqta ñiqpi, huk antanka pampam.
Bactrocera froggatti
Wiñay kawsay
Fue descrita para la hamut'ay en el wata 1919 por Bezzi.
Anduwa distritu
Anduwa distritu (kastilla simipi: Distrito de Andoas) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Datem del Marañón pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Alianza Cristiana llaqtam. Anduwa distritupiqa Anduwa runakunam kawsan.
Urqu wamanripa
Urqu wamanripa, "Chiqap wamanripa" icha Wamanripa (Wamanlipa) chaylla (Senecio tephrosioides) nisqaqa huk quram, Antikunapi wiñaq, ch'antasqa tuktuyuq rikch'aq aylluman kapuq.
José Ferrer
thumb|right|260px| José Ferrer (1912-1992) José Tomas Ferrer Machuca y Cintrón sutiyuq runaqa ( paqarisqa San Juan llaqtapi - paqarisqa Miami) huk 🇵🇷 mama llaqtayuq aranway pukllaq runam.
Taytan: Rafael Ferrer; Maman: María Cintrón Providencia. Warmikuna: Uta Hagen (1938–1948) / Phyllis Hill (1948–1953) / Rosemary Clooney (1953–1961)-(1964–1967) / Stella Magee (1977–1992). Churi: Miguel Ferrer.
Alma mater: Princeton Yachay Sunturnin.
9 ñiqin tarpuy killapi
9 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (09.09., 9-IX, 9ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 252 kaq (252ñ - wakllanwatapi 253ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 113 p'unchaw kanayuq.
Urqu wamanripa
Raphinkunawan q'uñi yakutam ch'uquspaqa upyanchik.
16 ñiqin tarpuy killapi
16 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (16.09., 16-IX, 16ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 259 kaq (259ñ - wakllanwatapi 260ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 106 p'unchaw kanayuq.
Filip Vujanović
Filip Vujanović (sirbya simipi:Филип Вујановић) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Beograd llaqtapi - ) huk Yanaurqu mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku karqan.
12 ñiqin tarpuy killapi
12 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (12.09., 12-IX, 12ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 255 kaq (255ñ - wakllanwatapi 256ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 110 p'unchaw kanayuq.
Filip Vujanović
Warmi: Svetlana Vujanović. Churinkuna: Tatjana, Nina wan Danilo.
Samora Machel
Samora Moisés Machel sutiyuq runaqa (* paqarisqa Xilembena llaqtapi -  wañusqa Mbuzini llaqtapi) huk Musambik mama llaqtap awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Warmi: Sorita Tchaicomo, Josina Mutemba, Graça Simbine. Churinkuna: Joscelina (1958), Idelson (1959) wan Olívia (1961) / Josina (1976) wan Malengane (1978).
17 ñiqin tarpuy killapi
17 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (17.09., 17-IX, 17ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 260 kaq (260ñ - wakllanwatapi 261ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 105 p'unchaw kanayuq.
Coronel Marcelino Maridueña llaqta
Coronel Marcelino Maridueña (kastilla simipi: Coronel Marcelino Maridueña) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Wayas markapi, huk llaqtam, Marcelino Maridueña kitip uma llaqtanmi.
Urqu wamanpinta
Urqu wamanpinta icha Wamanpinta chaylla (Chuquiraga spinosa) nisqaqa huk kichkasapa thansam, Antikunapi wiñaq, rikch'aq wamanpintam, chukirawamanmi rikch'akuq, ch'antasqa tuktuyuq rikch'aq aylluman kapuq.
Tuktunkunata puka tullpunapaqmi llamk'achinku.
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014
thumb|280px|Piluta Hayt'ay Pachantin Kupata aliman atipaqkuna, kupawan,. thumb|280px|[[Mario Götze punkuta taripachkan tukukuy pukllaypi, Alimanya – Arhintina, .]] thumb|280px|Brasil – Hurwatsuyu (ñawpaq kaq pukllay, ). thumb|280px|Kustarika – Inlatirra,. thumb|280px|Ikwadurpa [[qispi hayt'aynin, Ikwadur – Suwisa, .]]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014  (inlish simipi: FIFA World Cup 2014, kastilla simipi: Copa Mundial de Fútbol de 2014) nisqaqa 2014 watapi Brasil mama llaqtapi XX ñiqin Piluta Hayt'ay Pachantin Kupam.
Takana simi
Huk rimakuna (qhichwa simi - takana simi):
Daule
Daule (kastilla simipi: Daule) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Wayas markapi, huk llaqtam, Daule kitip uma llaqtanmi.
Wiyacha kantun
Wiyacha kantun (kastilla simipi: Cantón Viacha) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Inkawi pruwinsyapi, Wiyacha munisipyupi. Uma llaqtanqa Wiyacha llaqtam (29.108 runa, 2001 watapi).
Araral
Araral nisqaqa Antikunapi, Buliwyap Kunti Wallanpi, huk urqum, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Qimis munisipyupi, Pilquya kantunpi, Chilipas, Antofagasta suyupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.688 mitrum aswan hanaq.
Barranca distritu (Datem del Marañón)
Barranca distritu (kastilla simipi: Distrito de Barranca) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Datem del Marañón pruwinsyapi. Uma llaqtanqa San Lorenzo llaqtam.
Rodolfo Manzo
thumb|right|260px| Rodolfo Manzo Rodolfo Manzo Audante sutiyuq runaqa (* paqarisqa San Vicente Kañitipi llaqtapi - )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Guillermo Dávila
right|thumb|300px|Guillermo Dávila Guillermo José Dávila Ruiz icha  Guillermo Dávila sutiyuq runaqa ( paqarisqa Caracas llaqtapi - ), huk 🇻🇪 mama llaqtayuq takiq wan aranway pukllaqmi qarqan.
19 ñiqin tarpuy killapi
19 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (19.09., 19-IX, 19ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 262 kaq (262ñ - wakllanwatapi 263ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 103 p'unchaw kanayuq.
Guillermo Dávila
Warmikuna: Chiquinquirá Delgado (1991-1999) Laura Echevarría (2007-). Churinkunaː	Daniela Dávila, Marielena Dávila, Guillermo Dávila wan Vasco Madueño.
Diskukuna
Compilaciones
Yawar Mallku
Yawar Mallku nisqaqa huk buliwyanu pilikulam, 1969 watapi qhichwa simipim rurasqa. Kuyu walltay pusaqninqa Jorge Sanjinés karqan.
Pilikulaqa Buliwyapi Qhichwa ayllu llaqtachap sayarisqanmanta willaykun, Hukllachasqa Amirika Suyukunamanta hamuq kururay yanapaqkuna mana willaspa warminkunata qumichaptinmi.
Jorge Sanjinés
Jorge Sanjinés sutiyuq runaqa ( paqarisqa Chuqiyapu llaqtapi) huk 🇧🇴 mama llaqtayuq kuyu walltay pusaqmi.
Warayu runa
Warayu (Guarayu) nisqakunaqa Buliwyapi Santa Krus suyupi huk indihina runa llaqtam, 7.000-chá runayuq, tupi waraniyi rimaykunaman kapuq warayu simi rimaq.
Rimay
Warayu runakunaqa warayu simitam rimanku.
Huk sutikuna (qhichwa simi - warayu simi)
Aymoré Moreira
Aymoré Moreira sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Miracema llaqtapi -  wañusqa Salvador Bahía llaqtapi) huk 🇧🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiqmi karqan.
Yaya: ; Mama:.
José Velásquez
thumb|right|260px| José Velásquez José Manuel Velásquez Castillo sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi - )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
14 ñiqin tarpuy killapi
14 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (14.09., 14-IX, 14ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 257 kaq (257ñ - wakllanwatapi 258ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 108 p'unchaw kanayuq.
Roberto Mosquera
thumb|right|260px| Roberto Mosquera Roberto Mosquera Vera sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi - )  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan pukllaykamachiqmi qarqan.
Raí
Raí Souza Vieira de Oliveira sutiyuq runaqa; icha Raí (* paqarisqa Ribeirão Preto llaqtapi - )  huk 🇧🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
23 ñiqin tarpuy killapi
23 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (23.09., 23-IX, 23ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 266 kaq (266ñ - wakllanwatapi 267ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 99 p'unchaw kanayuq.
18 ñiqin tarpuy killapi
18 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (18.09., 18-IX, 18ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 261 kaq (261ñ - wakllanwatapi 262ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 104 p'unchaw kanayuq.
21 ñiqin tarpuy killapi
21 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (21.09., 21-IX, 21ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 264 kaq (264ñ - wakllanwatapi 265ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 101 p'unchaw kanayuq.
22 ñiqin tarpuy killapi
22 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (22.09., 22-IX, 22ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 265 kaq (265ñ - wakllanwatapi 266ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 100 p'unchaw kanayuq.
Chuma kantun
Chuma icha Aymara simimanta Ch'uma (kastilla simipi: Cantón Chuma) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Muñecas pruwinsyapi, Chuma munisipyupi. Uma llaqtanqa Chuma / Ch'uma llaqtam (392 llaqtayuq, 2001 watapi).
Chandrika Kumaratunga
Chandrika Bandaranaike Kumaratunga sutiyuq warmiqa (Sinhala simi: චන්ද්‍රිකා බන්ඩාරනායක කුමාරතුංග, Tamil simi: சந்திரிகா பண்டாரநாயக்க குமாரதுங்க) (* paqarisqa Kulumbu llaqtapi - llaqtapi). Sri Lanka mama llaqtap Umalliqpi pulitiku.
1994 watamanta 2005 watakama ñawpaq kuti Sri Lankapa Umalliqnin karqan.
Ñawpaq runa: Vijaya Kumaratunga
Wawakuna: ( 2 ) Yasodhara wan Vimukthi
Alma mater: Paris Yachay suntur
Dominique Mbonyumutwa
Dominique Mbonyumutwa sutiyuq runaqa (* paqarisqa Gitarama pruwinsyapi -  wañusqa Brussel llaqtapi) huk Rwanda mama pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Warmi:. Churinkuna:.
Machu Such'i Qhuchi
Machu Such'i Qhuchi (Machu Suchi Cuchi / Matchu Suchi Cuchi / Machu Suchi Coochi) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Antikunapi, huk urqum, Apulupampa wallapi, Chuqiyapu suyupi, Franz Tamayo pruwinsyapi, Pilichuku munisipyupi, Such'i quchap antinpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.679 mitrum aswan hanaq.
Timusi kantun
Timusi kantun (kastilla simipi: Cantón Timusi) nisqaqa huk kantunmi Buliwya mamallaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Muñecas pruwinsyapi, Chuma munisipyupi. Uma llaqtanqa Timusi llaqtam (275 llaqtayuq, 2001 watapi).
Nawta distritu
Nawta distritu (kastilla simipi: Distrito de Nauta) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Luritu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Nawta llaqtam.
Muruna distritu
Muruna distritu (kastilla simipi: Distrito de Morona) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Datem del Marañón pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Puerto Alegría llaqtam.
26 ñiqin tarpuy killapi
26 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (26.09., 26-IX, 26ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 269 kaq (269ñ - wakllanwatapi 270ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 96 p'unchaw kanayuq.
Kawapanas distritu
Kawapanas distritu (kastilla simipi: Distrito de Cahuapanas) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Datem del Marañón pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Santa María de Cahuapanas llaqtam.
Universal Pictures
rikchacha|Universal Picturespa riqsinapaq rikch'an Universal Pictures (kamachiypi Universal City Studios LLC, Universal Studios, icha Universal nisqallapas riqsisqa; ñawpaqtaq Universal Film Manufacturing Company sutiyuq Universal-International Pictures Inc.) nisqaqa huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyuq walltha ruwanawan rak'iq llamk'aymi, Comcast nisqap kapuyninmi, NBCUniversal nisqapNBCUniversal Film and Entertainment rakiynin.
Pedro Portillo
Pedro Portillo, sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Wachu llaqtapi - †  wañusqa Lima llaqtapi), Piruw Allpa awqaq suyupi, pulitikupas.
Tayta: Portillo;   Mama:.
Hamani Diori
thumb|right|250px|Hamani Diori medal Hamani Diori sutiyuq runaqa (* paqarisqa Soudouré llaqtapi -  wañusqa Rabat llaqtapi) huk Niqir mama llaqtap yachachiq, awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Warmi: Aïchatou Diori Churinkuna:.
Quino
thumb|right|250px| Quino (1932-2020) right|200px| Quino Joaquín Salvador Lavado Tejón,  sutiyuq runaqa, icha Quino (*  paqarisqa Mendoza llaqtapi -  wañusqa Mendoza llaqtapi), huk 🇦🇷 mama llaqtayuq comic siq'inchaq karqan.
Warmi: Alicia Colombo.
24 ñiqin tarpuy killapi
24 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (24.09., 24-IX, 24ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 267 kaq (267ñ - wakllanwatapi 268ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 98 p'unchaw kanayuq.
Sirimavo Bandaranaike
Sirimavo Ratwatte Dias Bandaranaike, Sirimavo Bandaranaike sutipaq warmika (* paqarisqa Kulumbu llaqtapi -  paqarisqa Kulumbu llaqtapi). Sri Lankapi pulitiku.
Tayta: Barnes Ratwatte Dissawe;  Mama:  Rosalind Mahawelatenne Kumarihamy.
Ñawpaq runa: Solomon Bandaranaike
Wawakuna: (3) Chandrika Kumaratunga, Sunethra Bandaranaike wan Anura Bandaranaike.
Yachay wasi: St Bridget's Convent, Colombo.
Denzel Washington
Denzel Hanzel Washington Jr sutiyuq runaqa,  ( paqarisqa Mount Vernon llaqtapi - ) huk 🇺🇸 Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtap kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan. 1989 wan 2001 Oskar Suñay.
Taytanː Denzel Hanzel Washington, Sr; Mamanː Lennis "Lynne" (Lowe), Warmikuna: Pauletta Washington (1983 watamanta) Churinkunaː John David (1984), Katia (1986), Olivia (1991) wan Malcolm (1991).
Hawa t'inkikuna
]
Sichuan pruwinsya
Sichuan pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Sichuan, chun simipi: 四川, phinyimpi: Sìchuān, machu: Szechwan, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Chengdu llaqtam.
Pulitika rakiy
21 prefectura-llaqtanmi kan.
Georges Pompidou
Georges Jean Raymond Pompidou sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Montboudif (Cantal) llaqtapi - †  wañusqa Paris llaqtapi), huk 🇫🇷 mama llaqtayuq qullqi wasiq pulitikumi qarqan.
Taytan: Léon Pompidou (1887-1969), Maman: Marie-Louise Chavagnac (1886-1945). Ñawpaq warmi: Claude Cahour. Churinkuna: Alain
Yachaywasi: Lapèrouse (Albi), Pierre de Fermat, Liceo Louis-le-Grand.
Qillqasqankuna
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Mbya
Mbya (Mbyá) nisqakunaqa Waraniyi runakunaman kapuq indihina runa llaqtam, 16.000-chá runayuq, chincha Arhintinapi (Misiones wamanipi), anti Parawayipi, urin Brasilpipas kawsaq.
Boris Tadić
Boris Tadić (sirbya simipi: Борис Тадић) sutiyuq runaqa (* paqarisqa Sarajevo llaqtapi - ) huk Sirbya mama nuna yachachiq wan pulitiku karqan.
Mbya
Waraniyi simiman kapuq k'iti rimayninqa mbya waraniyi nisqam.
Boris Tadić
Tayta: ; Mama:.
Warmi: Tatjana Tadić. Churinkuna:.
Jallawaya
Jallawaya, Jach'a Pata icha Jach'apata (kastilla qillqaypi: Jachcha Pata / Jachapata / Huachapata ) nisqaqa Buliwya suyupi, Antikunapi, huk urqum, Qhapaq Wallapi, Chuqiyapu suyupi, Antikuna pruwinsyapi, Batallas munisipyupi, Kirani kantunpi, Chachakumani, Wara Warani, Janq'u Laya urqukuna ñiqpi, Janq'u quta (qucha) ñiqpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.424 m / 5.680 mitrum aswan hanaq.
Parinari distritu
Parinari distritu (kastilla simipi: Distrito de Parinari) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Luritu suyupi, Luritu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Parinari llaqtam.
Wilama
Wilama (Vilama) nisqaqa Antikunapi huk urqum, Arhintinapi, Buliwyapipas. Buliwya suyupiqa P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi tiyan, Arhintina suyupi Jujuy wamanipim. Pikchunqa mama quchamanta 5.678 mitrum aswan hanaq.
Edgardo Mercado Jarrín
Luis Edgardo Mercado Jarrín (* paqarisqa Lima llaqtapi  - †  wañusqa Lima llaqtapi ), huk piruwanu Awqaq pusaq wan pulitikupas karqan.
25 ñiqin tarpuy killapi
25 ñiqin tarpuy killapi p'unchawqa (25.09., 25-IX, 25ñ sitimripi) Griguryanu kalindaryupi watap 268 kaq (268ñ - wakllanwatapi 269ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 97 p'unchaw kanayuq.
Yolande Moreau
thumb|right|250px| Yolande Moreau (1953-) Yolande Moreau sutiyuq warmiqa, (* paqarisqa Brussel llaqtapi - ), huk 🇧🇪 mama llaqtayuq aranway pukllaq karqan.
Edgardo Mercado Jarrín
1973 watamanta 1975 watakama Piruw uma kamayuqpas karqan.
Tayta: Alejandro Mercado ; Mama: Florinda Jarrín Warmi:
Alma mater:.
Ernesto Labarthe
thumb|right|260px|Ernesto Labarthe Flores Ernesto Enrique Labarthe Flores  sutiyuq runaqa (* paqarisqa Lima llaqtapi)  huk 🇵🇪 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Verónika Mendoza
thumb|Verónika Mendoza, [[Hugo Carrillo Cavero|Hugo Carrillowan, huk runakunawanpas, Atuqpa Chupan nisqa riwistata rikuchichkaspa.]] Verónika Fanny Mendoza Frisch sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Qusqu llaqtapi) huk piruwanu nuna yachaqmi, kastilla simita yachachiqmi, pulitikupas. 2011 watamanta 2016 watakama mit'apaq Piruwpa Kunrisunpi akllasqam karqan Qusqu suyupaq. Kunanqa Kuskanchik Piruwpaq (Juntos por el Perú) nisqap pusaqninmi kachkan.
Paris llaqtapi Université de Paris VII Denis Diderot nisqa yachay sunturpi nuna yachaytam yachaqarqan, 2003 watapi yachayta hunt'aspa. Chaymantataq Musuq Sorbonne yachay sunturpi Waki yachaytam yachaqarqan master nisqata 2006 watapi hunt'aspa, chaymanta kastilla simi iskay kaq rimay yachachiyta yachaqarqan karu yachay nisqawan Madridpi Universidad Nacional de Educación a Distancia nisqapi. Kastilla simita yachachirqan Paris llaqtapi, Qusqu llaqtapi kaq Pukllasunchis tantanakuypa yachay wasinpipas.
Partido Nacionalista Peruano (PNP) nisqapi wankurikurqan 2007 watapi. akllanakuykunapi Piruwpa Kunrisunman akllasqa karqan Gana Perú nisqapaq. 47 088 akllaytam chaskirqan.
Tintayapi kaq Xstrata rurachinap anta qhuya qhuyawan awqa kaq thutuq runakunatam yanapan. Wardyakuna iskay thutuq runata wañuchiptin Veronika Gana Perú nisqap kunrisista huñuntam saqirqan.
2016 watapi umallina akllanakuykunapi Frente Amplio por Justicia, Vida y Libertad nisqapi wankurisqa kaspa Umalliq tukuyta munaspa aynirqan, kimsalla kaq tukuspa iskay ñiqin akllanakuy muyuta manam yaykurqanchu, Pedro Pablo Kuczynskim, Keiko Fujimoripas atiptinmi. Chay iskay kaq muyupaqqa, fujimorismo nisqa mana kutimunanpaq, akllaq runakunata qayarqan, Kuczynskita akllachunku, Keiko manam atipananchu, nispa.
Zinho
Zinho (Crizam César de Oliveira Filho ) sutiyuq runaqa; (* 17 ñiqin inti raymi killapi 1967 watapi paqarisqa Nova Iguaçu llaqtapi - ) sutiyuq runaqa huk 🇧🇷 mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq qarqan.
Verónika Mendoza
2017 watapi Frente Amplio nisqamanta lluqsirqan, Musuq Piruw nisqa huñuta kamarispa.
2020 watapi Kuskanchik Piruwpaq nisqa huñup pusaqnin tukurqan. Piruw akllanakuykunapim Piruwpa umalliqnin kananpaq Verónika Mendoza Frischqa tukuy akllaykunamanta 7,865%-ninta chaskirqan, suqta ñiqin tukuspa.
Chiriwanu
Chiriwanu (Chiriguano) nisqakunaqa Waraniyi runakunaman kapuq indihina runa llaqtam, 100.000-chá runayuq, Hatun Chakupi - anti Buliwyapi (Santa Krus suyupi), kunti Parawayipi, chincha Arhintinapipas (Salta wamani, Formosa wamani, Chaku wamanipi) - kawsaq.