نثر
سفر نامه سفرنامه هم يو ادبي صنف دى چې زياتره د مشاهدې سره تعلق لري او د تخليق عنصر پکې ډېر کم وي. په سفر نامه کې ټول هغه واقعات او حالات بيانول کيږي چې د ليکوال ( سفر کوونکي ) لخوا ليدل شوي وي د سفر نامې د ليکلو لپاره لومړنى شرط سفر کول دي هغه سفر چې سفر کوونکى ( سيلانى ) يې خالص د سيل او تفريح لپاره کوي دغه سفر کوونکى سفر نامه نه شي ليکلى  ځکه چې عامه سفر کوونکي د يو اهم هدف او مقصد لپاره ځي چې دا له هغه نا اشنا ځايونو او منظرو څخه هيڅ خوند نشي اخيستى. دغه ځايونه د يو سيلاني لپاره او دغه خلق نا اشنا او عجيب وي ددغې نا اشنا ځايونو او د خلقو ليدل دسيلاني تجسس ورسره راغواړي دغه هر څه چې دايې وينې او خوند تري اخلي همغسې نورو ته بيانوي چې سفر نامه په بيانونکيو صنفونو کې شمېرلى شو. د سفرنامې په اړه کشاف نتقيدي صېب وايې : يو سيلاني چې د خپل جغرافيايې چاپېر يال نه ووځي او بل ځاى ته ورسي هلته څه څيزونه د ده د مانوس چاپېريال نه د اختلاف په وجه او د اختلاف معاشرت په وجه د ده دلچسپي او حيرانتيا باعث شي او د هغه خبرې چې په دواړو چاپېريالونوکې يو شان والى لري هغه هم د اشتراک په وجه د ده لپاره خوندورې وي هغه سيلاني دا خبرې د نورو خپلو وطنوالو لپاره ليکي دغه ليک ته په ادب کې سفرنامه وايې. په سفرنامه کې د ليدل شوو ځايونو د جغرافيوي موقعيت نه علاوه د هغه ځاى د خلکو د ژوند ژواک ، دطور طريقو ، د هغوۍ د عاداتونو او خصلتونو ،د هغه ځاى د اب و هوا ، د هغه ځاى د قدرتي منظرو ،د هغه وطن د ميوو او بوټو په هکله معلومات ورکولى شي. د هغه وطن تاريخي اهميت او د لارې متعلق معلومات يو سفرنامه ليکونکى لوستونکو ته ورکوي. دسفر نامې خصوصيت : د يو وطن جغرافيوي موقعيت يا اړخ سفر کوونکى زيات ځان ته راکاږي او هغه د جماداتو ،نباتاتو او حيواناتو په مختلفو قسمونو معلومولو او ليدلو کې يوه خوشالي محسوس کوي او بيا د دغې اظهار په ادبي انداز کې نورو ته وړاندې کوي. کشاف تنقيدي صېب وايې چې ښه سفر نامه هغه ده چې په هغې کې د مشاهدې ژوروالى ، د ثقافتي مطالعې چل د اختلاف باوجود د انسانيت د بنيادي يوالي شعور ، دغير او اجنبي ملکونو او ښاريو د ژوند داسې صحيح پېژندګلو شامله وي چې پکې صداقت وي او د لوستونکو لپاره دلچسپه ،خيال انګيزه او بصيرت افروزه وي. لنډه داچې سفر نامه تش د ليدلو کتلو ځايونو ذکر ته نشي ويل کيداى تر کومې چې پکې د ليکوال تخيل شامل شوى نه وي مطلب داچې په سفر نامه کې د ليدلو کتلو څيزونو د هغې وطن د آب و هوا د هغې وطن د جغرافيايې ذکر په ادبي الفاظو کې رانغښتل د خپلو داخلي کيفياتو ،احساساتو او قلبي وارداتو سره بيانولو ته سفرنامه وئيلى شو. ژباړه ( ترجمه ) ژباړه په خپل ذات کې يو هنر دى چې نن ورځ يې ډېر پرمختګ کړيدى. ژباړه نه د يوې ژبې پرمختګ او علمي ذخيرو زياتولو او غني کولو په برخه کې پوره اهميت لري ژباړه د ترجمې مفغن شکل دى. (( ترجمه )) چې عربي کلمه ده لغوي معنا يې اړول او نقلول دي او په ادبي اصطلاح له يوې ژبي څخه بلې ژبې ته د مفاهمو ، معناو او مطالبو اړولو او ليږدولو ته ترجمه يا د ترجمې فن وايې. د نړۍ پر مخ ولسونه او ملتو نه د ذهني او مادي ودې له مخې په بېلا بېلو پوړونو کې واقع دي ځينې ډېر پرمختللي ،ځينې د پرمختګ په حال کې او ځينې د بېلا بېلو عواملو له مخې له دغه کاروانه ډېروروسته پاتي دي د يادونې وړ پرمختګ او وده يې نده کړې. په ژباړې سره د هيوادونو ،ولسونو او ملتونو تر منځ اشنايې پيداکيږي همدارنګه په دغه ذريعه فکرونه يو او بل ته انتقاليږي. او دولسونو تر منځ معنوي ارتباط او پېژندګلوي ټينګيږي. هغه هيوادونه چې په ذهني او فکري لحاظ ورويته پاتي دي او غواړي چې په عقيدوي ، فکري او علمي لحاظ د هغو هيوادونو پيروي وکړي چې په دغو ساحو کې پر مخ تللي دي نو لازمه ده چې لومړى د هغو هيوادونو ژبه زده کړي  او د هغوى په هر اړخيزه برخه ځان پوه کړي. که چيرې ژباړونکى په دوواړو ( ٢ ) ژبو کې پوره مهارت ، لياقت او پوهه ونلري او د دوواړو ( ٢ ) ژبو د بيان په طريقو ،لفظي او معنوي ښيګڼو ، اصطلاحاتو ،تشبيهاتو او تر ترجمې لاندې نثري يا شعري اثر په اصله موضوع باندې پوره خبر نه وي. نو پدې صورت کې يې په ژباړه کې برياليتوب نشي تر لاسه کولاى. بريالى ژباړونکى هغه څوک دى چې د يوه اثر په اصل روح باندې ځان پوه کړي او د هغه غوره مفهوم خپلې ژبي ته راواړوي. د محى الدين (( هاشمي )) په ليکنه ژباړه په عمومي توګه په دووه (٢) ډوله ده ١_ ازاده ژباړه ٢_ ميخانيکي يا ټکي پر ټکي ژباړه. د ښې ژباړې حصوصيت ١_ تر ټولو مهمه ځانګړنه دا ده چې د ژبي له محاورې سره برابره وي. ٢_ د ښې ژباړنې يوه علمي ځانګړنه دا ده چې د معنا او محتوا له مخې له اصل سره سمه وي. ٣_ د ژباړې ژبه بايد ساده ،اسانه او روانه وي .داسې چې لوستونکى ترې پوره مطلب په اسانۍ سره واخيستلى شي. ٤_ په ژباړه کې بايد اصلي مطلب ټول راشي او لوستونکى پرې د ژباړې ګومان ونکړي بلکې د خپلې ژبي مضمون ورته ښکاره شي.