cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بنګ
په نړیواله کچه په ۲۰۱۳ زکال کې ۶۰۴۰۰ کیلوګرامه چرس په قانوني توګه تولید شوي. په ۲۰۱۴ زکال کې د اټکل شمېر له مخې ۱۸۲.۵ میلیونه د چرسو کاروونکو شتون درلود (۳.۸٪ یې له ۱۵ څخه تر ۶۴ کلونو عمر دي). په دغې فیصدي کې له ۱۹۹۸ زکال څخه تر ۲۰۱۴ زکال پورې کوم پام وړ بدلون نه دی راغلی.
بي بي فاطمة زهرا
[2] . بحارالانوار، ۴۳ ټوک، ۸۶ مخ.
واني بوجن
ژوندلیک
د آها لړۍ وروسته، هغې د دیومګل سریال لاسلیک کړ، چې په سن تلویزیون کې خپور شوی او په 2013 کې د ویکټون پروډکشن لخوا تولید شوی. هغې د ستیا پریا رول لوبولی و. Divyamagal Sathiyapriya د تلویزیوني صنعت تر ټولو مشهوره څېره ده. د دیومګل سریال ټول شهرت واني بھوجن ته راوړي او په تامل ناډو کې یو له خورا لیدل شوي سریالونو څخه و. د دې لړۍ نږدې هره برخه به د یوټیوب 1 ملیون لیدونو ته ورسیږي. دا اوس څلورم کال دی چې دا لړۍ په بریالیتوب سره پرمخ وړل کیږي. زه به یې هم ترلاسه کړم
د ځنګل نرسري
دځنګل نرسري(Forest Nursery)
هغه نرسري چې يواځې دنيالګيودانتقال لپاره بسترونه لري دکوم څخه چې نيالګي انتقال شوي اودځنګل دکرلولپاره اماده وي د(Transplanting nursery) څخه عبارت دی.
دنرسري اهداف اواهميت
۲- ځينې انوع په کراره وده کوي که چيرته دغه انواع په مستقيمه  توګه وکرل شي، نو رامنځته شوي نيالګي به دهرزه ګياه ؤ په واسطه له منځه ولاړشي،نوددې لپاره بايد دغه تخمونه په نرسري کې وکرل شي.
دروزنځای صنف بندي
c- (Ornamental nursery): هغه نرسري ده په کوم کې چې دزينت په منظورنيالګي روزل کيږي،يا هم دکورونودضرورت په منظورهمدارنګه دلارو لپاره دنيالګيو روزنه په کې ترسره کيږي.
دبنياد په اساس دنرسري ډولونه:
c- (Industrial nursery): دلرګيودلويوکمپنيولخواجوړېږي اوتنظميږي داد زيات وخت لپاره په نظرکې نيول کيږي،اوهرکال يولوی حجم (Seedling) دښه کيفيت لرګيودتوليدپه منظورتري لاس ته راځي.
b- (Whole sale nursery): په دې ډول نرسري کې نيالګي په عمده شکل خرڅيږي،چې دادلوي سايزاودايمي نرسري وي.
(2): Pot or container growing production nursery:
هغه نرسري ده چې نيالګي يې په لوښواوپلاستيکي خريطوکې روزل کيږي.
(Selection of site for nursery)
۳-               Sociological factor
۴-   Biological factor
-اقتصادي فکتورونه:
دنرسرۍ ساحهArea of nursery) (
*  حمايه کونکې پايې د (۴۵) درجوپه زاويه دکونج دپايې په مقابل کې نصبيږي.
همدارنګه دهرې نرسرۍ دبسترونوپه يوطرف کې دتراکتوردسرک اوپه بل طرف داوبو چينلونه وي.ياپه بل عبارت دهردووبسترونوڅخه وروسته دتراکتورلپاره يوه لاره جوړه شي.
دسامان الا توتحويل خانه:-
دبستر تيارول (Preparation of bed)
Size of beds: - دبسترونواندازه ديوې ساحې څخه بلې ته فرق کوي عمومي دبسترونوعرض (۲.۱) متره وي مګرپه ځينووختونوکې په عمومي ډول دغه پراخوالی (۸.۱) متره ته رسيږي.
- خاوره ښه ژوره قلبه شي
۳- ماله (Harrowing) :
2- Cornel peat moss late mixture:
مايکوريزا (Mycorrhiza)  :
۱- Ectotrophic : په دې حالت کې فنګس د(Basidio my cetes) په کلاس پورې اړه لري دريښودپاسه يوقشرمنځته راوړي هايفاله قشرڅخه راوځي فنګس کارټيکس ته ننوځي اوددې لارې هايفاوته دحجروترمنخ خاليګاوې دودې کولوزمينه برابروي.
۲- Endotrophic :په دې کې فنګس د(phycomycetes) په کلاس پورې اړه لري دوې دانفرادې هايفاپه شکل دريښوپه سطحه موجودې وي اوکارټيکس حجروته نفوذکوي چې له امله يې ځينې وختونه حجرې دمريوشکل غوره کوي.
Sowing of Seed in beds   په بستر کې د تخمونوکرل:-
دکوچنيونيالګيولپاره چري کيدای شي چې (15cm) جداوالې ولري اودغټونيالګيو لپاره فاصلي ددی څخه هم بايدزياتي وي.
ت‌. دBlotter paper  :دايو کاغذدی داسې چې سل داني تخمونه دهغي پرمخ باندي همواراومرطوبيږي ذکرشوي کاغذرطوبت ساتی اودتخم نموپه اسانۍ سره امکان کوي هغه تخمونه چې شنه شوي دي شميريې ددی له لاري دټوکيدنې فيصدي ټاکوو.
ب‌. Scarification: ددې لپاره چې دځينوتخمونوپوستکي نازکه شي د اوبو اوهوا نفوذ پيداکړي نو په يو سخت جسم باندي دهغي دموښلوڅخه استفاده کيږي پدې معنی چې تخم يوپه يو سخت جسم باندي موښي اووروست کرل کيږي داطريقه دفرياتوري دنظر کاملاً بي ضرره ده يواځي وخت پري ضايع کيږي.
تخمونه بايد په داسي شکل وکرل شي چې په کڅوړه کې چې دتخم دوه چندپه خاوره کې سوري کيږي اوبيا پکې تخم اچول کيږي اودپاسه پري خاوره اچول کيږي ښه بايد تخته شي دکرلوڅخه وروسته بايداوبه شي.
دتخمونومقدار( Quantity of seed)
دغوښتل شوي تخم دوزن په ګرامW=weight of seed required
معلوم شول چې په يوکيلوکې دژونديوتخمونوتعداد۱۸۷ دانې دی.
دبوټواوبسترونوترمنځ فاصله په سانتي مترده په متريې اړوواومعلومووچې په ټوله ساحه کې څومره بوټي کرل کيږي.
X=6000m2/0,7000,20m =6000m2/0,14m2=42857
سيوري کول (Shading)
دنيالګيولپاره سيوري دلاندې شيانوپه خاطرجوړيږي.
اوبوخور(Irrigation
۳– By Flooding : دابيارۍ داطريقه په وچوساحواوپه هغه بسترونوکې چې دلمرپواسطه زيانمن شوي وي استعماليږي پدې طريقه کې بسترونوته په سيلابي شکل اوبه ورکول کيږي ۱۵ ــ۱۰ سانتي مترپه اوږدوالي .ځينې وخت دغه اوبه په خاوره کې هم نفوذکوي .داطريقه دهغه تخموولپاره چې کوچنې وي داستعمال وړنده ځکه چې دزياتواوبوله وجې تخمونه ورستيږي اوهمدارنګه نيالګي اوهر اوبخورڅخه وروسته ماتيږي.
سیلویکلچري سیستمونه
د سيلويکلچر د سيستمونو طبقه بندې
C: د لاس رسۍ سيستم   (Accessory system)
يوعمومي ترکيب دسيلويکلچري سيستمونه په لاندې ډول ورکړل شوي دي.
د بيا نوې کولو ميتود
ب: په دي طريقي سره د تيزو وده کوونکو او بهرني انواعو معرفي کول امکان لري.
1:ديپارتمنتي کرنه:
په دې متيود کې د ساحي په نښه کول، د ونو په نښه کول، قطع کول، کرل، پلټنه کول او پام لرنه د ځنګل د ديپارتمنت د مسلکي غړو له خوا ترسره کيږي دا کارونه د ورځنيو مزدورانو يا قراداديانو په مرسته ترسره کيږي.
5:د ودي اندازه يې چټکه ده.
7:د ځمکې د لوڅيدو له کبله د هر زه بوټو زياتوالي ډير وي.
3:د پټۍ پراخوالی د تخم په انتشار پوري اړه لري.
د ځنګل نرسري
په لوخوکې کرنه ( Plants containers)
دوي دعضوي سرو په شان دخاورې حاصل خيزۍ په اساس سره نشي برابرولې مګر دخاورې اونوعي دضرورت په وخت کې استعماليږي.
سیلویکلچري سیستمونه
د سيلويکلچر د سيستمونو طبقه بندې
2:نوي نيالګي د هغه ونو څخه ملاتړ ترلاسه کوي کومې چې شاو خوا ولاړي وي.
4:دځمکې د لوڅيدني له امله د خاورې تخريب او هرزه بوټي زيات وي.
3:د باد يخ وهني او نورو ناوړه فکتورنو څخه نوي نيالګي ساتي.
اهداف
د قطع کولو ميتود
زيات شمير ونې په جنوبي او لويديځو اړخونو ساتل کيږي ترڅو د ګرمو بادونو او د لمر وړانګو څخه د ساتني امکانات برابر کړي.
3:سخت اقليمي شرايط د بيانوي کولو موده اوږدوي.
3:د هرزه بوټود حملې خطرکم وي.
4:نوي نيالګي د يخوهنې او باد او نورو خطرونو څخه محفوظ وي.
3:په هغه ځايونو کې د تطبيق وړ ندي چيرته چې نوي ټوکيدلي نيالګي د اقليمي فکتورونو څخه ساتنې ته اړتيا لري.
b ۲Group system    (
3:که کرونده کې يا ساحه کمه وي نو د قطعي تر منځ لږ وخت ورکړی شي.
c۲Shelter wood strip system       (
1)  تخمي قطع کول د احاطې د يو طرف څخه بل ته د يو تنګ قطار په شکل ترسره کيږي.
(1 د قطارونو قطع کول به مشکل وي.
داهغه سيلويکلچري سيستم دی چې په کې د بيا نوي کولو لپاره په ټوله ځنګلي ساحه کې تقسيم تر سره کېږي او په نتيجه کې يو متفاوت عمر لرونکی ځنګل لاسته راځيداسيستم د لاندې ټکو له امله له نورو سيستمونو څخه توپير کوي.
a)    د بيا نوي کولو په منظور په ټول ځنګل کې قطع کونه په تقسيمي شکل صورت نيسي.
5)  دا لړۍ په همدې ډول د ټولو برخو لپاره دوامداره وي.
7)  دقطع کوني موده بدلون مومي چې ځيني وخت ۱۰-۲۰ کالو پوري رسيږي.
c)  نارسيدلې ونې ،چې د رنګړي کيدونکې  قطار لاندې راغلي وي بايد قطع شي.
د انتخابي سيستم د تطبيق شرايط
4)    د نيالګيو پاسنی چتر اصلي وی.
5)    لاندې چتر د طبيعي ټوګيدني څخه منځ ته راځي خو ددې لاندې نور بوټي هم کيښودل کيږي.
8)    دا سيستم د ځانګړو ونو  د زياتوالي سره مرسته کوي کوم چې په خلاصه ساحه کې نه روزل کيږي.
2)    هلته د تطبيق وړ دی،چيرته چې  سيوری خوښوونکي ونې زياتې وي.
2)     کم مهارت ته ضرورت لري.
3)  کاپيس ځنګلونه لاپسې هم ښه کوي.
5)  د يوي ټاکلي سيمي څخه زيات عايد تر لاسه کيږي.
10)په پنځم او لسم کال بايد پالنه کې په شمول د قطعې ،سوزوني، د ختونکو غوڅول او رنګړي تر سره شي.
11)تر لاسه شوی فصل به هم عمره وي د هدف وړ لرګيو لاندې او لرګيو پاسنی فصل به هم عمره نه وي.
4)  د ښکلا د نظره يو مناسب ارزښت لرونکی وي.
زيانونه
2)  دا دخاوري حاصلخيزي راکموي.
D-  دCoppice انتخابي سيستم.
د پالنې ا هميت
b)   مرض لومړی په ټيټ قدي ، وروسته پاتې او حساس  نبات حمله کوي او وروسته لوي نبات ته انتقاليږي نو بايد له منځه يوړل شي.
5: pruning
که جرات نه لرئ، مه خفه کیږئ! دلته یې لاملونه او حلارې لوستلای شئ
د ارواپوهنې یو عالم وايي، چې ځان ته ارزښت نه ورکول یا ځان بې ارزښته ګڼل خپله د بې جراتۍ لامل کېږي.
۱ـ له ځان سره مو مینه کول زده کړئ.
۵ـ ځان د یو مبارز شخص په توګه ومنئ، چې څنګه وکولای شئ له نورو سره داسې اړیکې ولرئ چئ له خپلو حقونو دفاع وکړئ او با جراته واوسئ.
که جرات نه لرئ، مه خفه کیږئ! دلته یې لاملونه او حلارې لوستلای شئ: که جرات نه لرئ، مه خفه کیږئ! دلته یې لاملونه او حلارې لوستلای شئ: د بې جراتۍ لاملونه
حاجي عبداللطيف
پاڅون، مشرتوب او جهاد
دا چي ښاغلی حاجي عبداللطيف صاحب څنګه دومره پرمختګ وکړ او دې ځای ته يې ځان وﺭساوه په لاندې مرکه کې اورېدلای سئ:
آمنه شيخ
مسلک
په 2007 کې، آمنه شیخ د شرجیل بلوچ او خالد احمد په ټیلیفوني فلم، ګورمک سینګ ویل کې د کوچني سکرین کیریر پيل کړ. دا د سعادت حسن منټو د ناول، د ګورمک سېنګ د ولا پر بنسټ ولاړ دی. هغې د فرانسوي برانډ L'Oréal (د ښکلا تولیداتو شرکت) د ویاندې په توګه نړیوال شهرت ترلاسه کړ. په 2008 کې، آمنه شیخ په دریو لویو ټیلیفونو کې راڅرګند شو: اسمان چو لی، پیچس قدم پر موت او بارش می دیور. د سید علي رضا په ټلیفوني فلم اسمان چاه کې آمنه شیخ د یوه ریکشا چلوونکي رول لوبولی چې د خپلې کورنۍ یوازینی روزونکی وي. آمنه شیخ باید د کراچۍ په تر ټولو مصروفه لویه لار په ایم اے جناح روډ او ګارډن ایریا کې ریکشا چلول زده کړي وي. په سړک کې یوه لویه کامره نصب شوې وه او آمنه باید رښتیني مسافر جذب کړي. په همدې کال کې، آمنه شیخ د ریحانه سیګل د فیشن شو سره د موډل کولو پیل وکړ.
امام حسن او امام حسین (حسنین)
د کتاب نامه: اسانه اسلامپوهنه ( د ژڼیو لپاره)
داچې انسان تل لارښود ته اړمن دی، (لکه اوبو، خوړو او هوا ته  چې اړمن دی) امامت او مشري د یوه ځانګړي وخت لپاره نه ده؛ بلکې د لمر په څېر د تل لپاره د هدایت او ښیون په وړانګو عقلونه او اندونه رڼا کوي.
هو! ژوند هغه مهال خوږ دی، چې مشر، قانون او اخلاق الهي وي. [1] . بحارالانوار، ۴۳ ټوک، ۲۷ مخ.
د عامه مالوماتو شبکه
تاریخ
تجربوي پیکټ سویچنګ شبکې د لومړي عامه ډیټا شبکې څخه مخکې وې چې په 1970يمو کلونو کې يې فعالیت پیل شوی و. په لومړنیو بېلګو کې شامل دي: RETD / Iberpac په هسپانیه کې، کوم چې په 1972 کې لومړی PDN و؛  په فرانسه کې RCP / Transpac ؛ په متحده ایالاتو کې Telenet ، Tymnet او CompuServe ؛ EPSS / د پیکټ سویچ جریان، په انګلستان کې؛ EIN / Euronet په EEC کې ; DATAPAC په کاناډا کې؛ او AUSTPAC په استرالیا کې.
خپره شوې لورنه (امام مهدي)
د کتاب ځانګړنې:
خدای د اسلام پېغمبر او نور پېغمبران ځکه مبعوث کړي دي، چې انسانان له خپلې لورنې برخمن کړي.
رسول الله (ص) د امام مهدي په باب وايي :
د اقلیم غورځنګ
په ۲۰۱۹ کال کې د اقلیم نړیوال اعتراض
د اعتراضونو دوهمه څپه د سپټمبر په ۲۷مه وه چې شاوخوا ۲ میلیونه کسانو په ۲۴۰۰ لاریونونو کې برخه واخیسته. په ايټاليا کې د يو ميليون او په نيوزيلنډ کې د ۱۷۰ زرو کسانو د اعتراضونو شمېرې خپرې شوې دي. په مونټریال کې چې ګریټا ټنبرګ خبرې په کې وکړې، د مونټریال ښوونځي بورډ د خپلو ۱۱۴۰۰۰ زده کونکو ټولګي لغوه کړل. په مونټریال کې د څو فدرالي ګوندونو د مشرانو په ګډون په سلګونو زره خلکو په لاریون کې برخه اخیستې وه.
د افغانستان د ۱۹۶۴ زکال اساسي قانون
له ۲۰۰۴ زکال څخه تر ۲۰۲۱ زکال پورې د افغانستان د ۲۰۰۴ زکال اساسي قانون د نورو قوانینو بنسټ جوړاوه. په ۲۰۲۱ زکال کې وروسته له هغه چې طالبان په افغانستان کې واک ته ورسېدل، د دوی چارواکو اعلان وکړ چې د ۱۹۶۴ زکال د اساسي قانون هغه برخې چې «له اسلامي شریعت سره په ټکر کې نه دي» په هېواد کې به یې د ادارې په موخه د موقت حکومت پر مهال پلې کړي. ورته مهال دغه پرېکړه د طالبانو د مشر هیبت الله اخندزاده له خوا د ۲۰۲۲ زکال په وروستیو کې لغو شوه او استدلال یې وکړ چې دواړه اساسي قوانین له اسلامي شریعت سره په ټکر کې دي.
مقررات
د قضایه قوې او د انتخابي ولایتي شورا ګانو بېرته رغول شوی جوړښت تائید شو، خو اساسي قانون د هغو د جوړولو ډول یا دندې نه وې ټاکلې. په بشپړه توګه د دولت جوړولو اړوند د اساسي قانون نیمګړتیاو دغه قانون ته د لنډ مهالتوب ځانګړنه ورکړه. لږ تر لږه اویا مادو یې د اجرايي کېدو په موخه د ملي شورا له خوا د نورو قوانینو جوړولو ته اړتیا لرله.
اغېزې او ارزونه
د قانون جوړونکو او د وزارت خونو د لوړ پوړو چارواکو ترمنځ پراخې ټولنیزې او کلتوري تشې شتون درلود. ډېر کم پخواني چارواکي په هغه معاصرو لارو چارو او بهرنیو تجاربو پوهېدل چې د وزارت خونو لوړ پوړي چارواکي ورسره بلد و. د ولسي جرګې له ۹۰ سلنه زیاتو غړو له کلیوالي حوزو څخه استازولي کوله. قانون جوړونکو حق درلود په مستقیمه بڼه له وزیرانو او لوړ پوړو چارواکو سره ناندرۍ ووهي. دغه چاره د لوړ پوړو چارواکو پر ځای د منځنۍ کچې له ولایتي چارواکو سره چې ډېر لږ واکونه او اطلاعات یې لرل په اسانۍ ترسره کېدله. اساسي قانون د سیاستونو په برخه کې د اجرایوي او مققنې قوو ترمنځ اړیکو ته چندان پام نه درلود، خو له هغو څخه د ملاتړ کولو یا نه کولو مانع وه نه ګرځېد.
ښاري چاپېريالپوهنه
تاريخ
له تاريخي اړخه چاپېريال پوهنې په اصلي طبيعي ټولنو تمرکز درلود، خو تر ۱۹۷۰ز لسيزې پورې، ډېرو چاپېريالپوهانو د خپلو لېوالتياوو په بدلون پيل وکړ او د هغې چاپېريال پوهنې د تعاملاتو پر لور ولاړل چې په ښاري چاپېريالونو کې او د ښاري چاپېريالونو له امله منځ ته راځي. د « The Re-Naturalized Human» په نوم په ۱۹۷۷ز کال کې د «جين-ماري پيلټ» کتاب، په ۱۹۷۸ز کال کې د « Urbanization and the diversity of insects» په نوم د «برين ډاويس» خپور کړی اثر او په ۱۹۷۹ز کال کې د « The soil, flora and vegetation of Berlin's wastelands » په عنوان د «Sukopp et al » ليکنه يو لړ هغه لومړۍ خپرونې دي چې د ښاري چاپېريالپوهنې اهميت يې د يوې جلا او د چاپېريال پوهنې د يوې بېلې بڼې په توګه معرفي کړ، کټ مټ په هغه طريقه لکه يو څوک چې د طبيعي منظرو چاپېريالپوهنې ته د وګړو چاپېريالپوهنې څخه په جلا نظر ګوري. د «Landscape Ecology» په نوم د «فورمن» او «ګوډرون» کتاب په لومړي ځل د ټولو منظرو په پنځو پراخو ډولونو وېشلو سره ښاري جوړښتونه او منظرې له نورو منظرو څخه جلا کړې. دا بڼې د خلکو د اغېز پر زياتوالي وېشل شوې وې چې اصلي طبيعي چاپېريالانو څخه نيولې بيا دا لړۍ تر ښاري مرکزونو پورې رسېږي.
اخروی نړۍ
شاوخوا ته چې ګورو؛ نو ترسترګو کېږي، چې هر څه په خپل ځای کې ایښوول شوي دي. که ماشوم بېوسې دی؛ نو موروپلار د هغه مینې له کبله چې ورسره لري یې، پالنه یې کوي او ټولې ستونزې یې ورهواروي. توکاڼې ترخې یا تروې نه دي، چې و مو نه کړوي او اوښکه تروه ده، چې سترګه وساتي.
الله د لاس پر ګوتو ډېر پوټکی ایښی دی، چې په راکت کولو کې ستونزه و نه لري، زنګون یې هم داسې پنځولې، چې راکت کړای شي. د سترګو وریځې، باڼه، ګاټي او کاسه ټول داسې پنځول شوي، چې سترګه مو خوندي وي. شونډې مو نرمې دي، چې په اسانۍ خبره وکولای شو او د خوړو پر مهال خواړه له خولې راتویې نشي. له ځمکې سره د لمر واټن یې داسې اوډون کړی، چې و مو نه سوزوي. خاوره یې راته وړیا چاڼخونه ګرځولې، چې چټلۍ اوبه ورننوځي؛ خو رڼې او پاکې ترې راووځي، هر څه ته چې ګورو، د خدای ځواک او واک پکې وینو؛ نو آیا شونې ده، چې هغه الله چې زموږ بدن او په ټوله نړۍ کې یې دومره ښکلا، هنر، صنعت او حکمتونه ایښي دي، تر څه مودې روسته، د انسان په مړینې سره، هر څه ته د پای ټکی کېږدي؟
یوې بېلګې ته پام وکړئ:
که یو څوک ډېرو خلکو ته مېلمستیا وکړي او پر دسترخوان په خورا نظم ډول ډول خواړه، څښاک، سبزیانې او مېوې کېږدي؛ په مېلمستون کې یې ښکلا ته ډول ډول پردې او څراغونه راځړولي وي؛ خو مېلمانه یو بل ته د درناوي پر ځای پر یو بل یرغل وکړي، یو د بل حق تر پښو لاندې او ولتاړي او تر څه مودې روسته، شخړه پای ته ورسي، دسترخوان راټول، څراغونه بند او مېلمستیا پای ومومي؛ نو آیا خلک به دې سړي ته چې دا مېلمستیا یې چمتو کړې وه، نه وايي، چې زحمتونه دې تویې ولاړل او مېلمستیا دې هڅې وه؟ آیا داسې نه ده، چې له دې مېلمنو یوه ګټنه شوې وه او د مېلمستیا یوه موخه وای؟
نو هغه الله چې یوه کوچنۍ قلمه ونه کولای شي او د غاښونو تر لوېدو روسته د اوږد ژوند لپاره بیاځلي کلک غاښ راویستلی شي او په مني کې رژېدلې ونې په پسرلي کې بیا زرغونولی شي او ویده بېرته راويښولی شي؛ نو مړي هم بېرته راژوندي کولای شي؛ ځکه که بیا یې راژوندي نه کړي او انسان په مرګ ورک او پوپناه شي؛نو د هغې بې ګټې مېلمستیا په شان به وي، چې مېلمانه یو پر بل تېری وکړي او دسترخوان راټول شي.
آنتوني ګیدنز
ګیدنز له ۱۹۹۷ زکال څخه تر ۲۰۰۳ زکال پورې په لندن کې د اقتصاد د کالج (London School of Economics) د رئیس په توګه خدمت وکړ او اوس مهال د همدغه کالج د ټولنپوهنې له څانګې څخه متقاعد پروفیسور دی. نوموړی همدارنګه د ټول عمر لپاره د کمبرېچ د کېنګز کالج علمي همکار دی.
بیوګرافي
ګیدنز په کمبرېج پوهنتون کې د کینګز کالج د علمي غړي په توګه کلونه کار وکړ او په ۱۹۸۷ زکال کې یې د بشپړ ښوونکي څوکۍ ترلاسه کړه. نوموړی د پولیټي پرېس نشریې (۱۹۸۵) یو له بنسټګرو څخه دی. له ۱۹۹۷ زکال څخه تر ۲۰۰۳ زکال پورې په لندن کې د اقتصاد کالج مشر او د عامه پالیسۍ اړوند د څېړنیز انستیتوت د سلاکارانو د شورا غړی و. له دې سربېره یې د وخت د لومړي وزیر ټوني بلېر د سلاکارۍ دنده هم لرله. دا د ګیدنز د دریمې سیاسي لارې کړنلار وه چې د بلېر سیاسي لیدلوری یې جوړاوه. نوموړی د بریتانیا په سیاسي بحثونو کې یو له جنجالي ګډون کوونکو څخه و چې په رسنیو کې یې د راڅرګندیدو پر مهال او همدارنګه یې د خپلو مقالو پر مټ (چې ډېری یې په نیو سټېټ من مجله کې خپره شوې) په کارګر ګوند کې له منځلارو کیڼ اړخو ملاتړ کاوه.
نوموړی په ۲۰۰۴ زکال کې د لندن د انفیلډ سیمې د سوت ګېت برخې د بارون لقب د ټول عمر لپاره ترلاسه کړ او د بارون ګیدنز په توګه یې د کارګر ګوند په استازولۍ د لارډانو (مشرانو) جرګې ته لار ومونده. نوموړي ګڼ شمېر علمي ویاړونه ترلاسه کړي دي.
اياصوفيه
عيسايي اهميت
هاګیا سوفیا هم د پام وړ وه چې دا د رومن کاتولیک کلیسا څخه زوړ وه. دا په دریمه پیړۍ کې د ورته رومي پاچا قسطنطین لخوا تاسیس شوی و، چې د روم لومړنی عیسوی پاچا و او وروسته یې ښار د بازنطیم څخه قسطنطنیه نومول شوی و. د شاوخوا زرو کلونو لپاره، دا ودانۍ او کلیسا د ټولې عیسوي نړۍ د مذهبي او روحاني مرکز په توګه کارول کیده. عیسویان باوري شوي وو چې دا کلیسا به هیڅکله د دوی ملکیت پریږدي. دا د هغه د دیني او احساساتي تړاو نښه ده چې حتی اوس هم د ارتودوکس کلیسا مشر د هغه له نوم سره "د قسطنطنیه کلیسا اوریدل" لیکي.
د اسلام بریا
د فتحې په ورځ د مازدیګر له لمانځه وروسته سلطان محمد فاتح اعلان وکړ چې «انشاءالله موږ به د مازدیګر لمونځ په آیه صوفیه کې ادا کړو». نو په همدې ورځ فتحه شوه او په دې ځمکه کې د مازدیګر لومړی لمونځ ادا شو، له هغې وروسته لومړۍ جمعه هم په همدې ورځ ولوستل شوه.
د جومات بیا رغونه
د ۲۰۲۰ کال د جولای په ۱۰ مه د ترکیې سترې محکمې د اياصوفیا په جومات بدلولو پرېکړه تصویب کړه او په رسمي ډول یې د موزیم په توګه د دې جومات د حیثیت د لغوه کولو پرېکړه وکړه. وروسته د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان د اياصوفیا جومات د بیا رغولو پرېکړه لاسلیک کړه.
سرچينې
وېشنيزه:اياسوفيا وېشنيزه:اياصوفيا وېشنيزه:ترکيه وېشنيزه:ترکي ښارونه وېشنيزه:قسطنطينيه وېشنيزه:اسلامبول وېشنيزه:استانبول وېشنيزه:بازنطيني سترواکي وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
د تونس کلتور
په دې سیمه کې د افریقايي کلیسا په نماینده ګي د عیسویت له شتون څخه د څو پېړیو تيرېدو وروسته، عربي اسلامي فتحانو دا هېواد ټول ونیو او د القیرون په نوم د یو نوی ښار بنسټ یې کېـښود. القیرون  د مذهبي او فکري فعالیتونو د مرکز په توګه هم پېژندل کېـږي.
کلتوري تنوع
په شپاړلسمه پېـړۍ کې د ترکیې د فتحې پر مهال، جوماتونه لکه په تونس کې د سیدی مهریز جومات په هغه شکل جوړ شو چې په قسطنطنیه کې و. خو زوایانو عموما د شمالي افریقا خپل سټایل ساتلي و.
ارتودوکس یهودیت
ارتودوکس یهودیت یوه متمرکزه فرقه نه ده. د نوموړې فرقې د بېلابېلو فرعي ګروپونو تر منځ اړیکې ځینې وخت ترینګلې کېږي او د ارتودوکسیَت دقیق حدود تر سختو بحثونو لاندې راځي. په اټکلي ډول، ارتودوکس یهودیت ښایي د حریدي یهودیت، چې ډېر محافظه کار او مُنزوی دی، او معاصر ارتودوکس یهودیت تر منځ، کوم چې بهر ټولنې ته نسبتاً بې تعصبه او پرانیستی دی، ووېشل شي. دغه دواړې څانګې بیا پخپله له مستقلو ټولنو څخه تشکیل شوې دي. دغه دواړې څانګې په ګډه سره،  تقریباً په منظم ډول انحصار پالې دي، چې ارتودوکسي عقیده د یهودیت یوه بڼه نه، بلکې پخپله یهودیت بولي.
ثواب او عذاب
هغوی ځواب ورکوي:
لومړی وايي: ((قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ[1]= موږ له لمونځ کوونکيو ځنې نه وو،))
پاکه ټيکنالوژي
د ۲۰۰۰ز کال په شا اوخوا کې، کله چې په دې ټيکنالوژۍ توجه زياته شوه، نو د پاکې ټيکنالوژۍ په برخه کې په پانګونه کې هم زياتوالی راغی. د ملګرو متلونو د چاپېريال ساتنې د پروګرام تر مخې د باد، لمريزې او بايوفيول شرکتونو په ۲۰۰۷ز کال کې په مالي مرسته کې ۱۴۸ ميليارده امريکايي ډالره تر ټولو لوړ مبلغ تر لاسه کړ، ځکه چې د تيلو زیاتېدونکي نرخونه او اقليمي بدلون تګلارو په نوې کېدو وړ انرژۍ کې د پانګونې هڅونه وکړه. له دې مبلغ څخه ۵۰ ميليارډه ډالره د باد طاقت کې لګول شوي. په ټوليز ډول، له ۲۰۰۶ څخه تر ۲۰۰۷ز کال پورې د پاکې انرژۍ او د انرژۍ د اغېزمنتيا په صنعتونو کې په پانګونه کې ۶۰٪ زياتوالی راغلی. په ۲۰۰۹ز کال کې، «ايج» وړاندوينه کړې وه چې د پاکې ټيکنالوژۍ درې ستر سکتورونه به تر ۲۰۱۸ز کال پورې ۳۲۵.۱ ميليارده عايد ولري چې هغه درې ډګرونه لمريز فوټوولټيک، د باد طاقت او بايوفيول دي.
شنې
د شنو ونې
شنې دوه ډوله ونې لري چې یوه ته شرون او بل ته اوژګی ویل کېږي خو خلک د شرون شنې زیاته خوښوي.
د دویمې نړیوالې جګړې د دیپلماسۍ تاریخچه
ملګري ملتونه
د ۱۹۴۲ زکال په جنوري میاشت کې د ملګرو ملتونو اعلامیې متفقینو ته رسمیت ورکړ. له څلورو لویو هېوادونو (متحده ایالاتو، بریتانیا، شوروي اتحاد او چین) سره ګڼ شمېر نور هېوادونه هم د متفقینو په لیکه کې د دغې اعلامیې په لاسلیک کولو او له محور ځواکونو سره د جګړې په اعلانولو ورګډ شول. په ۱۹۴۵ زکال کې د روزولټ تر مشرۍ لاندې «ملګري ملتونه» په نوی سازمان واوښتل او د له منځه تللې د ملتونو ټولنې ځای یې ونیو.
د بې سيم غوښتنليک پروتوکول
د WAP فشار
د WAP Push په ځانګړتیا کې شامل شوی ترڅو د WAP مینځپانګې ته اجازه ورکړي چې د لږترلږه کارونکي مداخلې سره ګرځنده هینډسیټ ته فشار ورکړي. د WAP پش اساسا یو ځانګړی کوډ شوی پیغام دی چې پکې د WAP پته لینک شامل دی.
اروپا
د 2003 او 2004 ترمنځ WAP د بېسیم خدماتو (لکه Vodafone Live!، T-Mobile T-Zones او نور په اسانۍ سره د لاسرسي وړ خدماتو) په معرفي کولو سره یو پیاوړی بیا راژوندی کړی. د آپریټر عواید د GPRS او UMTS ډیټا د لیږد له لارې رامینځته شوي، کوم چې د دودیزو ویب سایټونو او ISPs لخوا کارول کیږي په پرتله یو مختلف سوداګریز ماډل دی. د ګرځنده ډیټا ټولنې په وینا، په انګلستان کې د WAP ترافیک له 2003 څخه تر 2004 دوه چنده شوی.
د WAP څخه د پروتوکول ډیزاین درسونه
ډیری جنجالي، په ځانګړې توګه د IP اړخ څخه ډیری لپاره، د IP په اړه د WAP ډیزاین و. د WAP د لیږد پرت پروتوکول، WTP، د UDP په اړه خپل د بیرته لیږد میکانیزمونه کاروي ترڅو د لوړ پاکټ ضایع کولو شبکو کې د TCP نشتوالي ستونزه حل کړي.
سرچينې
وېشنيزه:موبايل اړيکو وېشنيزه:بې سيمه وېشنيزه:بې سيم وېشنيزه:افغان بې وېشنيزه:انټرنېټ برو وېشنيزه:د بې سيمه اړيکو غوښتنليک وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
سالار تورکان
تاریخ
د توکمپوهانو د نظر له مخې، د دوی پلرونه شاید د سلجوق ترکانو د اوغوز قوم څخه راغلي وي او بالاخره د 14 او 15 پیړیو په اوږدو کې د کانسو (د دوی اوسنی موقعیت) کې میشته شوي. د سالارانو د تاریخي دورې په اوږدو کې، داسې انګیرل کیږي چې د دوی پلرونه د تبتیانو، هان چینایانو او منګولیانو سره یوځای شوي ترڅو د نن ورځې سالار جوړ شي. په 1781 کې د سالارانو د بغاوت پایله د تورکانو لپاره وېجاړونکې وه. لکه څنګه چې د کینګ کورنۍ پوځ دغه پاڅون په کلکه وځپل. په داسې حال کې چې په دې پېښه کې د سالارانو د ټول نفوس ۴۰ سلنه وژل شوي دي.
کلتور
سالاران د مغول یوان امپراتورانو د واکمنۍ پر مهال د چین په چینګای ایالت کې وو. دوی خپله اوغوز ترکي ژبه د پیړیو راهیسې ساتلې ده، کوم چې د قراګوم لخوا ویل شوي ترکمن ژبې ته ورته دی.
هويي وګړي
هوي قوم (هوي، خوي يا خويي ژو) په چين کې د يو لوی قوم نوم دی. هويي قوم د چين په شمال کې ژوند کوي او زياتره يې مسلمانان دي. دغه قوم په حقيقت کې د چين د اصلي قبيلې هان قوم يوه برخه ده چې له هغوی سره يې توپير دا دی چې دوی مسلمانان دي او په ۲۰۱۸ کال کې يې شمېر ۱۵ ميليونه اټکل شوي دي.
زینوفوبیا
لرغونې اروپا
تورپوستي افریقایان بیا د بهرنیانو او عجیبه خلکو په توګه په نظر کې نیول کېـدل، او کېـدای شي دوی د ګواښونکي اجنبایانو په توګه ګڼل کېدل. نو له همدې امله په رومي ادبیاتو کې د ځینو منفي ټکو پرته دوی په ندرت سره ذکر شوي. د دې سربیره تاریخ لیکونکی اپین ادعا کوي چې د پوځ قومندان مارکوس جینوس بروټس تر میلاد ۴۲ کال دمخه د فیلپیا تر جګړې وړاندې د کمپ څخه بهر د یو ایتوپیان وګړي سره ولیدل خو سرتېرو یې په فوري توګه هغه کس ټوټې ټوټې کړ او د هغه شکل یې د رومي سپکاوی او بد شګون یاد کړ ځکه دوی عقیده درلوده چې تور رنګ د مرګ رنګ دي.
په اندونیزیا کې بشري حقونه
د بخښنې د نړیوال سازمان، د بشري حقونو د څار ډلې او د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزارت راپورونه په اندونزیا کې د بشري حقونو د وضعیت اړوند خپلو راپورونو کې د لویدیځې نوې ګینې سیمې (Western New Guinea) وضعیت، له مذهبي، جنسیتي او جنسي لږکیو سره چلن، جنسي او د مثل د تولید حقونو، د ښځو، ماشومانو، همجنس ګرایانو او معلولو وګړو حقونو، د بیان او ټولنو جوړولو آزادیو ته نغوته کوي.
څنګه کولای شئ د هاضمې سیستم پیاوړی کړئ؟
شین چای:
نوټ: میټابولوزم metabolism هغه ماده ده چې بدن کې خواړه تبادله کوي او له زیان ورکولو څخه یې ساتي.
کله چې ولاړیږئ آیا سترګې مو توریږي او د خستګۍ احساس کوئ؟
کله چې ولاړیږئ آیا سترګې مو توریږي او د خستګۍ احساس کوئ؟
والعصر سورت (تفسیر)
((إِلا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا  بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ)) خو بې له هغوى چې ايمان يې راوړى او ښه (كارونه) يې كړي او يو بل ته يې د حق سپارښتنه او د زغم سپارښتنه کړې وي.
د بشپر ایمان نښه داده
له خپلو هڅو دې لاس پر سر نشو؛ خو باید ومنو، چې زموږ  هڅې، اند او کړلارې د الله د ارادې په مخ کې ډپېدای نشي.
معمولا په قرآن کریم د (آمنوا) کلیمې ترڅنګ د (عملوا الصالحات) کلیمه راغلې، تر څو ووايي، چې ((ایمان)) باید له ((نېکو کړنو)) سره مل وي.
[5]  عصر/ لومړی آیت
رسنيزې اړيکې
د انټرنېټ مقررات
په ټوله نړۍ کې حکومتونو هڅه کړې چې د انټرنیټ شرکتونو ته مقررات وغځوي، که د اړيکو چمتو کونکي یا د غوښتنلیک خدماتو چمتو کونکي ، او که په کور دننه یا بهر میشته وي. په ژورنالیستیکي محتوياتو اغېزه کېدی شي سخت وي، ځکه چې انټرنیټي شرکتونه کولی شي د احتیاط په برخه کې ډېره غلطي وکړي او د الګوریتمیک په شمول د خبرونو راپورونه له مینځه یوسي، په داسې حال کې چې د اغېزمنو خبرونو تولیدوونکو ته د حل لپاره ناکافي فرصتونه وړاندې کوي.
د پنځګر ویناوې (حمد سورت)
= الرَّحْمـنِ الرَّحِيمِ = (هغه الله چې ) لوراند او لورين دى.
رسنيزې اړيکې
اغېزې
اغیزې د احساساتو او مزاجونو دي چې خلک یې احساس کوي. رسنۍ له خلکو سره د هغو فرصتونو په برابرولو سره مرسته کوي چې د هغوی د احساساتو اداره کوي خپلې ستونزې هېرې کړي. دا احساسات ډار، غوسه، خندا او لیوالتیا دي. کله چې دا ډول احساسات په افرادو راځي، موږ تلویزون لیدلو، لوبې کولو، یا فلمونو اوریدو ته ځو. دا اثر کیدای شي د مجموعي اغیزو سره تړاو ولري ځکه چې دا کیدای شي د احساساتو او احساساتو ترکیب وي چې زموږ د تیر یا اوسني وخت څخه وي چې دا د ویره یا قهر احساس رامینځته کوي چې موږ یې د تلویزیون په لیدلو سره اداره کوو (McQuail 2010, p. 460).
د پنځګر ویناوې (حمد سورت)
= إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ = (پالونكيه!) يوازې تا لمانځوو او يوازې له تا مرسته غواړو.
نو موږ یوازې ستا بندګي کوو او یوازې له تا مرسته غواړو (ایاک نعبدو و ایاک نستعین)
له نورو سره نېکي کول لاملېږي، چې که کومه ورځ موږ په ستونزو کې یو؛ نو هغه به راسره مرسته کوي، چې نېکي مو ورسره کړې ده. له نورو سره نېکي کول، له خدایه د مننې یو ډول دی.
سترګې- ژبه- شونډې
د سترګې انځور اخستنه، اوډونولو ته اړتیا نه لري، ستړیا نه لري، هم ساده انځور اخلي، هم رنګي. آیا د انځور اخستو دستګاه چې له څلېښینو اوبو جوړه شوې او په میلیونو انځورونه اخلي، پنځګر نه لري؟
سترګې نور خلک اغېزمنوي، د استاد له سترګو د زده کړیال د سترګو حیا.
= (وَلِسَانًا وَشَفَتَیْنِ= او يوه ژبه او دوې شونډې؟!) = ژپه په دوو شونډو کلیمې جوړوي او بې شونډوو ډېری کلمات او غږونه نشي جوړولی.
په ژبه خوند څکل کېږي.
د خولې د اوبو تولید نه لږ دی نه ډېر، چې له خولې راتویې شي او نه دومره لږ دی،چې انسان دې اړ کړي، چې تل د اوبو ترڅنګ ووسي.
رښتیا که شونډې یو د بل د پاسه نه وای او پرانستې وای؛ نو انسان څومره بدرنګېده، د خوړو او څښلو پر مهال به یې خواړه او اوبه له خولې راتویېدې او له خورا ستونزو سره به مخ و.
فلیکس هوفویت – بوینی
د افریقايي دیموکراتیکې شورا او کمونیستي اتحاد بنسټ اېښودل
د اساسي قانون د شورا د دویمې غونډې د جوړېدو پر مهال افریقايي استازو د استعماري لیبرالېزم پر وړاندې چې په پخوانۍ غونډه کې په رد شوي اساسي قانون کې یې ځای درلود؛ شدید غبرګون څرګند کړ. نوی متن چې د ۱۹۴۶ زکال د اکتوبر په ۱۳ مه د رایو ورکوونکو له خوا تصویب شو، د افریقايي استازو شمېر یې له ۳۰ څخه ۲۴ ته په کې راکم کړی و او همدارنګه یې د هغو کسانو شمېر هم را کم کړ چې د رایو ورکولو حق یې درلود. له دې سره یو شمېر استعماري موضوعات پر خپل حالت پاتې شول چې له مخې یې اجرایوي قوې د فرمانونو پر بنسټ واک چلاوه او پر استعماري ادارې یې نظارت کمزوری کاوه. افریقايي استازو احساس وکړ چې دا چاره د مشهور جمهوري غوښتونکي خوځښت (MRP) او سوسیالیستانو په ژمنو کې خیانت دی او دې پایلې ته ورسېدل چې اړتیا لري له فرانسوي ګوندونو جلا یو دایمي ائتلاف رامنځته کړي. هوفویت- بویني لومړنی کس و چې دغه وړاندیز یې خپلو افریقايي همکارانو ته ورکړ او د فرانسوي سوډان په باماکو کې یې په اکتوبر میاشت کې د غونډې جوړولو په موخه د هغوی بشپړ ملاتړ ترلاسه کړ. د فرانسې دولت د دغې غونډې د خرابولو په موخه خپلې بشپړې هڅې وکړې، په ځانګړې توګه له هېواده بهر سوسیالیست وزیر په دغه غونډه کې د هغو افریقايي سوسیالیستانو په متقاعد کولو کې بریالی و چې د دغې غونډې له اصلي مروجینو څخه و، څو په غونډه کې برخه وانخلي.
که د روباټ (Robot) په اړه نه پوهیږئ
که د روباټ (Robot) په اړه نه پوهیږئ دا لیکنه حتماً ولولئ که د روباټ (Robot) په اړه نه پوهیږئ دا لیکنه حتماً ولولئ
له سختیو به نه ډارېږو
زده کړه، کار کول، د نورو چوپړ او دې ته ورته چارې ستونزمنې دي؛ خو عالمېدل، پر خپلو پښو درېدل او محبوبېدل ورسره دي.
جنیټیکي ورته والی
د واډینګټون آزمېښتونه
د کونراډ اچ واډینګټون کلاسیک آزمېښت (۱۹۴۲) په ډروسوفېلا مچانو مخ پر ودې جنینونو کې یو شدید چاپېریالي غبرګون رامنځته کړ. د ایټر بخار په ځواب کې، د ځینو جنینونو تناسب یو راډیکال فینوټایپي بدلون، یوه دوهمه سینه، رامنځته کړه. د آزمېښت په دې مرحله کې، بایټوراکس (دوه ګونې سینې) ذاتي نه دي؛ او د یوه غیر معمول چاپېریال لخوا هڅول کېږي. له هغه وروسته واډینګټون د ډروسوفیلا مچ په مکرر ډول د کابو ۲۰ نسلونو لپاره د بایټوراکس فینوټایپ لپاره وټاکه. له دې وخت وروسته، ځینې ډروسوفیلا مچان پرته له دې چې له ایټر سره درمان شي بایټوراکس سینې یې رامنځته کړې.
نوې-ډاروینیزم یا لامارکیزم
د جنیټیکي ورته والي په هکله د واډینګټون نظریه د بحث وړ وه. تکاملي بیولوژیسټ ټئوډوسیوس ډوبژانسکي او رانسټ مایر دواړو فکر کاوه چې واډینګټون له جنیټیکي ورته والي څخه په لامارکي اصطلاح کې د وراثت ملاتړ لپاره کاروي. هغوی د اکتسابي ځانګړتیاوو په میراث وړلو څخه انکار وکړ او وې ویل چې واډینګټون یوازې د هغو جنیټیکي ډولونو طبیعي ټاکنه لیدلې ده چې له پخوا یې د مطالعې وړ ټولنو کې شتون درلود. په خپله واډینګټون خپلې پایلې د نوې-ډارویني په لاره تفسیر کړې، په ځانګړې توګه یې ټینګار وکړ چې هغوی «د هغه چا لپاره لږه آرامتیا رامنځته کوي چې غواړي باور وکړي چې د سازګارۍ لپاره چاپېریالي اغیزې د میراثي بدلونونو رامنځته کولو ته تمایل لري». تکاملي پرمختیایي بیولوژیسټ آدام اس ویلکینس ولیکل چې «[واډینګټون] په خپل ټول ژوند کې... په پراخه توګه د نوې – ډارویني تکاملي نظریې منتقد په توګه پېژندل کېده. د هغه نیوکو... پر هغه څه تمرکز درلود چې هغه ته د جېن ټاکنې او صفت تکامل دواړو غیرواقعي او «اټومیسټي» ښکارېدې». په ځانګړې توګه، د ویلکینس په وینا، واډینګټون احساس کاوه چې نوي-ډاروینيان په شدت د جېن پراخه تعاملاتو او د مېوټیشني اغیزو «تصادفي توب» پدیدې څخه په شدت غفلت کړی دی، کومه چې په دې ټیوري کې مطرح شوې، هغه غلطه وه. سربېره پردې چې واډینګټون د نوې ډارویني ترکیبي تکامل له نظریې څخه نیوکه وکړه، هغه همدارنګه خپل ځان ډارویني توصیف کړ او د خپلو څېړنو پر اساس د یو پراخ تکاملي سنټېز غوښتونکی شو. واډینګټون د خپلو آزمېښتونو پر اساس د جنیټیکي تفسیر څخه انکار وکړ، خو هغه یې «د هغې نسخې په توګه چې ما غوښتل ماشومانو ته وویل شي» تلقي کړه او بحث یې د «د ماهیت پرځای د بیان طریقې» په توګه په پام کې ونیوه. جنیټیکي جذب او اړونده د بالډوین اغېزه دواړه، انعطاف منونکې فینوټایپي نظریې دي چې په هغه کې د ارګانیزم فیزیولوژیکي اړخونه او رفتار تر مستقیمې اغېزې لاندې راځي. تکاملي ایکولوژیسټ اریکا کریسپو بیان کوي چې د هغوی توپیر په دې کې دی چی جنیټيکي ورته والی د پلاسټيسیټي سطحه راټیټوي (د کانالیزه کېدو په هکله د واډینګټون اصلي تعریف ته بېرته راستنېږو؛ په داسې حال کې چې د بالډوېن اغېزه کېدای شي هغه زیات کړي) خو فینوټایپي منځني ارزښت ته بدلون نه ورکوي (چېرته چې د بالډوېن اغېزه هغه بدلوي). کریسپو جنیټیکي ورته والی د جنیټیکي استوګنځي یوې بڼې په توګه تعریفوي، «د جنیټیک او چاپېریال‌ په اساس نوو ځانګړتیاوو په ځواب کې تکامل» چې په خپل وار سره د هغه له نظره د بالډوین اغېزې اصلي محور دی.
اسلامي اخلاق (دروغ)
یوویشتمه زده: اسلامي اخلاق (دروغ)
په زرونو ښه انسانان، د نااهلو د دروغ  ویلو له لامله ښکېل او ان وژل شوي دي او یا په بند کې بندیوان شوي دي. ټول پېغمبران، دورغ ویل ګناه ګڼي.
انوشکا شيټي
لومړنی ژوند او مسلک
په ۲۰۱۰ کال کې په دغو تامیل فلمونو کې بریاوې ترلاسه شوې، انوشکا په ۲۰۱۰ کال کې په تامل فلم سنګم کې کار وکړ او په ۲۰۱۳ کال کې ورته په سینګهم ۲ فلم کې هم د کار کولو چانس ورکړل شو. انوشکا د سویلي هند په سوپر هټ فلمونو لکه ونام، مرچي، لینگا، باهوبلي او رودرمادیوي کې کار کړی دی. په ۲۰۱۵ کال کې انوشکا یو ځل بیا هغه وخت د ټولو پام ځانته راواړوله کله چې هغې په ۲۰۱۵ کال کې په ۳۳ کلنۍ کې په سوپر هټ فلم باهوبلي کې د اداکار پراباس د مور ملکې رودرمات رول لوبولی و، دغه فلم ډېر هټ شو او د فلمونو ټول ریکارډونه یې مات کړل. د بکس دفتر د 2015 په پای کې ریلیز شو، اداکارې انوشکا شیټي په ریدرما دیوي کې مخکښ رول لوبولی و، یو فلم چې د شلمې پیړۍ د کاکاتیا کورنۍ د ملکې پاچاهۍ انځوروي، په دې فلم کې رانا دګوبتي او اللو ارجن هم شامل وو. نن ورځ انوشکا شیټي په عمده توګه د سویلي هند سوپر سټار هیروین ده، هغې په تامل او تیلګو فلمونو کې د لویو اداکارانو تر څنګ کار کړی دی لکه رجنی کانت، ناګ ارجن، نندمورتي بالاکرشنا، مهیش بابو، الو ارجن، رانا دګوبتي، ویجي، سوریا، روی تیجا او په ګډه کار کړی. لکه څنګه چې د انوشکا راتلونکي فلمونو لپاره، هغه اوس مهال په "ساز زیرو" کې کار کوي، چې ډیر ژر به په باکس آفس کې خپور شي. د دې تر څنګ به انوشکا د باهوبلي په دویمه او د سنګم په تیري سیکولز کې هم لیدل کیږي. انوشکا د Antiques Aqua سمارټ فون برانډ سفیره هم ده او په څو اعلاناتو کې یې هم کار کړی دی.
شمالي ويتنام
شمالي ویتنام، په رسمي ډول د ویتنام دیموکراتیک جمهوریت (ویتنامي: Việt Nam Dân của Cộng hòa) یو کمونیست حکومت و، چې په 1945 کې تاسیس شو.
پاول ګوډمن
ژوند
ګوډمن د ۱۹۱۱ زکال د سپټمبر په ۹ مه په نیویارک ښار کې د اګوستا او بارنیټ ګوډمن په کورنۍ کې وزېږېد. د هغه سفاردی یهودي اجدادو یوه پېړۍ وړاندې د ختیځ اروپايي موج څخه مخکې له جرمني څخه نیویارک ښار ته راکډه شوي و. نیکه یې د امریکا په کورنۍ جګړه کې ونډه لرله او کورنۍ یې نسبتا هوسا ژوند درلود. د اقتصادي ستونزو له امله مات شوي پلار یې د نوموړي له زیږون وړاندې کورنۍ پرېښوده او پاول له الیس (۱۹۰۲-۱۹۶۹ زکال) او پرسیوال (۱۹۰۴- ۱۹۸۹ زکال) وروسته د دوی د کورنی څلورم او وروستی ماشوم شو. د ګوډمن مور کور په کور ګرځېدونکې د زنانه کالیو پلورونکې وه او ګوډمن یې له خپلو خاله ګانو او خور سره د نیویارک ښار په واشنګټن هایس، منهتن کې چې هغوی هم ټیټې ټولنېزې طبقې ته اړوندې وې پرېښود. هغه د عبراني ژبې ښوونځي او د ښار دولتي ښوونځیو ته ولاړ، په زده کړو کې مخکښ و او د منهتن سره یې شدیده لېوالتیا پیدا کړه. ګوډمن په ټاونسینډ هاریس هال ښوونځي کې د زده کړو پر مهال د ادبیاتو او ژبو په برخه کې ښه وځلېد او په ۱۹۲۷ زکال کې په عالي درجه له دغه ښوونځي فارغ شو. نوموړي همدغه کال د نیویارک په سیټي کالج کې د فلسفې په برخه کې په زده کړو پیل وکړ او د فیلسوف موریس رافائل کوهن تر اغېز لاندې راغی چې له امله یې خپل د ژوند ملګري او خپله فکري ټولنیزه کړۍ وموندله. ګوډمن هغه مهال چې د لیسانس زده کړو پر مهال یې د پیټرکروپوتکین اړوند ولوستل د «ټولنې له انارشېزم» سره یې اشنايي پیدا کړه او د خپل ژوند په اوږدو کې یې دغه اړوندتیا وساتله. نوموړي په ۱۹۳۱ زکال کې د لوی اقتصادي ناورین په لومړیو کې خپل د لیسانس سند ترلاسه کړ.
کيرتي کلهاري
لومړنی ژوند او شاليد
کیرتي کلهاري په ممبۍ کې زېږېدلې او لويه شوې. د هغه کورنۍ د راجستان د جهنجهنو ولسوالۍ څخه ده.
سرچينې
وېشنيزه:1985 زېږېدنې
د پښتو لېونی فلسفي شاعر؛ خان عبدالغنی خان د امام حسین مرثیه
په دنیا کی دی تیر شوي ډیر بی رحمه ،بلاګان
خو یزید ترې شاته پټ شو، چارچاپيره جنګ شروع شو
اسلامي اخلاق (ژبه)
لیکوال: شیخ محسن قرآیتي (د تفسیر نور مفسر)
１１-                موروپلار ته ترخه خبره و نه کړو.
= د ګناهونو سرچینه: = دلته د ژبې ځینو ګناهونو ته اشاره کوو:
1-      په ژبه بل ته پېغور ورکولای شو او له ځانه یې خپه کولای شو. (وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ[3]=  افسوس دې وې پر هر بدژبي عيب لټوونكي ( پېغور ورکوونکي)! )
مي ټو غورځنګ (کوېټ)
په کوېټ کې د مي ټو کمپاین د فبرورۍ په 2017 کې هغه وخت پیل شو کله چې په امریکا کې زېږېدلی کوېټ فېشن او ښکلا بلاګګر آسیا الفرج د فبروري په 5 په دوه نیم دقیقو ویډیو کې د ښځو د جنسي ځورونې په اړه په ښکاره ډول خبرې وکړې. مي تو غورځنګ ډېری محلي او نړیوال بدیلونه لري، د ښځو په وړاندې د جنسي ځورونې او تیري په وړاندې  حرکت دی. اسياالفرج تور لګوي چې د هغې په ګډون ښځې د کوېټ په هره کوڅه کې له جنسي، لفظي او جسمي پلوه ځورول کېږي. هغه وويل، د دې وخت را رسېدلى چې د دا ډول پېښو مخنيوى وشي.
مي ټو غورځنګ (نايجيريا)
د بي بي سي خبرونه او اغېز يې
په 2019 کې، بي بي سي یو راپور خپور کړ چې په نایجیریا او ګانا کې د نامتو پروفیسورانو له خوا جنسي ځورونې افشا شوي. یو پروفیسور د لاګوس پوهنتون ته د یوې ځوانې میرمنې د داخلیدو په وعده سره غواړي دا جنسي خوښي ترلاسه کړي، نه پوهیږي چې هغه ښځه چې د هغه مخې ته ولاړه وه واقعا یوه ژورنالیست ده. بیا یې د خپل دفتر دروازه وتړله او ښځې ته یې په بې رحمانه ډول لاسونه ووهل. هغې دا هم ومنله چې دلته ښځې د خپل کار لپاره له دې لارې خپل بدن کاروي. ویډیو نوره غوسه راپارولې او #sexforgrades (د لوړو زده کړو لپاره د بدن څخه خوند اخیستل) هشټاګ په ټولنیزو رسنیو کې ونیول. په څو ورځو کې، د نایجیریا مقننه د پروفیسورانو لخوا د جنسي تیري په وړاندې یو قانون تصویب کړ، چې ولسمشر یې هم د هغه د ملاتړ غږ وکړ.
سړی
جنسي هورمونونه
هغه هورمون چې د ویښتو د ودې لپاره مسؤل دی د ټسټورسټون په نوم یادیږي. دا هورمون د دواړو جنسونو په بدن کې شتون لري، مګر دا د نارینه هورمون په نوم یادیږي ځکه چې دا په نارینه وو کې شاوخوا 50:1 دی.
د نارینه وو سمبول
د مریخ نښه یوه دایره ده چې په پورتني ښي کونج کې د تیر سره ده. په پخوانیو لیکل شویو متنونو کې، دا د جګړې د خدای د ډال او تورې استازیتوب کولو سمبول دی.
دا سمبول په کیمیا کې د نارینه جنس، سیارې مریخ او عنصر اوسپنې ښودلو لپاره کارول کیږي. دا سمبول د مریخ (د رومي خدای)، آریس (یوناني خدای)، د وولوو فابریکې لوګو، او د نارینه تشنابونو استازیتوب لپاره هم کارول کیږي.
نېټه
په وروستیو کلونو کې، د فیمینیزم او د نارینه وو د حقونو غورځنګ په څیر مفکورې د نارینه او ښځو ترمنځ د مساوي حقونو لپاره رامینځته شوي.
ځانپلورنه
نارینه هم کېدای شي د مختلفو دلیلونو لپاره په فحشا کې ښکېل وي. که څه هم نارینه د ښځو په پرتله د فاحشو لږه سلنه جوړوي.
د اېتیپرو ستونزه
د اېتیپرو معما يا د اېتيپرو ستونزه (په Euthyphro dillema کې  )، د اپلاتون د ایتیفرو په ډیالوګ کې لیدل کیږي، کله چې سوکرات له ایتیفرو څخه پوښتنه کوي، "ایا خدایان له متقیانو سره مینه لري ځکه چې دوی متقیان دي ، یا متقیان دي ځکه چې خدایان ورسره مینه لري"؟
د سويلي افريقا اقتصاد
تاریخ
د ۲۰۰۹ز کال په اپريل مياشت کې، د دې وېرو سره سره چې سويلي افريقا به ژر د ۲۰۰۰ز لسيزې په وروستيو کې له منځ ته راغلي اقتصادي بحران سره يو ځای شي، د احتياطي بانک مشر «ټيټو ايمبويني» او د خزانې وزير «ټريور مينويل» پر دې موضوع اختلاف پيدا کړ: په داسې حال کې چې «مينويل» د څلورمې برخې اقتصادي ودې وړاندوينه وکړه، خو «ايمبويني» له دې څخه د زيات کمښت اټکل وکړ: «په تخنيکي توګه» هغه وويل، «دا يو اقتصادي بحران دی». په ۲۰۰۹ز کال کې، د نوبل جايزې ګټونکي اقتصاد پوه «جوزف سټګلټز» سويلي افريقا ته خبرداری ورکړ چې د ۲۰۰۷-۲۰۰۹ز کلونو نړيوال مالي بحران په منځ کې د پړسوب په نښه کول بايد د دويمې درجې اندېښنه وي.
د ۲۰۱۷ز کال د اپريل په مياشت کې، د ولسمشر «جيکب زوما» له خوا د خزانې وزير «پروين ګوردن» په ګډون د کابينې د نهه غړيو په لرې کولو سره په هېواد کې سياسي ګډوډي منځ ته راغله. د ماليې وزير هغه مرکزي څوک و چې په سويلي افريقا کې يې د بيا باور پر ځای کولو هڅې کولې. د دې ګډوډۍ په پايله کې، « S&P Global» د ۲۰۱۷ز کال د اپريل په درېیمه نېټه د دوشنبې په ورځ د سويلي افريقا د اعتبار رتبه د ناخوښۍ حالت ته راښکته کړه. د Fitch درجه بندۍ د ۲۰۱۷ز کال د اپريل په اومه نېټه د جمعې په ورځ د هغوی پيروي وکړه او د دې هېواد د اعتبار حالت يې د BBB فرعي پانګونې درجې ته راښکته کړ. د کابينې د غړيو د ردوبدل کولو څخه وروسته اونۍ کې د سويلي افريقا «رانډ» (د سويلي افريقا پولي واحد) کې له ۱۱٪ څخه زيات تاوان منځ ته راغی.
نړیوالې اوبه
د نړیوالو اوبو پر سر شخړه
د رسمي شخړو سربیره د سومالیا حکومت د سومالیا په ځمکنیو اوبو باندې لږ کنټرول لري، چې په پایله کې ډېری سمندري غلاګانې، د کثافاتو غیرقانوني ډنډونه او پرته له اجازې کب نیولو پیښې رامنځته شوي.
په برېښنايي شاک باندې درملنه
د ECT په یوه معمول دوره کې څو ځله د دغې چارې تجویز شاملېږي چې معمولا په اونۍ کې دوه یا درې ځله ترسره کېږي تر هغه مهاله چې ناروغ نورې د ناروغۍ علامې وه نه لري. ECT د بیهوښۍ او عضلاني آرامښت پر مهال ترسره کېږي. د ECT څخه ګټنه کېدای شي په درې ډوله د اجرا له مخې توپیر ولري: د الکترودونو ځای پر ځای کول، د فریکونسي پر مټ درملنه او د برېښنايي محرک موج له ډول څخه ګټنه. دغه درملیز پارامترونه کېدای شي د نامطلوبو جانبي عوارضو او د ناروغۍ د درمنلې په برخه کې پام وړ توپیرونه رامنځته کړي.
د فرانسې او عثماني سترواکۍ ائتلاف
مخینه
فرانسې خپله لومړۍ هوکړه یا کاپیټولاسیون په ۱۵۰۰ زکال کې د مصر له مملوک سلطنت سره د یوولسم لویي او دویم بایزید د واکمنۍ پر مهال لاسلیک کړه، چې له مخې یې د مصر سلطان پام وړ امتیازات فرانسویانو او کاتالونیا ته ومنل او بیا وروسته د سلیمان له خوا هم تمدید شوه.
په مرکزي اروپا کې د متحدینو د موندلو هڅو هغه مهال زور واخیست چې فرانسوي واکمن لومړي فرانسېس د ۱۵۲۵ زکال د فبروري په ۲۴مه په پاویا جګړه کې د روم د سترواکۍ د سترواک پنځم چارلز له سرتېرو څخه ماته وخوړه. له څو میاشتو بند وروسته لومړی فرانسېس اړ شو د مادرید له سپکاوي ډکه هوکړه لاسلیک کړي چې له مخې یې بورګوندي او شارولا د روم سترواکۍ ته پرېښودل، د ایټالیا په جاه طلبۍ یې سترګې پټې کړې او خپله شتمني او ویاړونه یې خاین دریم چارلز ته چې د بوربن دوک و وسپارل. دغه وضعیت لومړی فرانسېس اړ کړ څو د هابسبورګ د پیاوړي سترواک پر ضد د لوی سلیمان په څېر متحد ومومي.
پوهاند فضل ولي ناګار
چاپ اثار او ناچاپ اثار
۱۰_ ادبي کره کتنه
دین او روغتیا
لیکوال: شیخ محسن قرآیتي (د تفسیر نور مفسر)
وېبپاڼه:www.andyal.com
له آنحضرت (ص) سره به تل مسواک و.
د لومړۍ نړیوالې جګړې د منځني ختيځ صحنه
عثمانيان او مرکزي ځواکونه
د لومړۍ نړیوالې جګړې په پيل سره المانيانو د ختيځ لپاره يوه استخباراتي اداره جوړه کړې وه. دا اداره د استخباراتي معلوماتو په راټولولو او په فارس، مصر او افغانستان کې تخريبي ماموريتونو کې ښکېله وه، څو وکولای شي د انګريز-روسيې تړون له منځه يوسي. د عثمانيانو د جګړې وزير انور پاشا ادعا کړې چې که د پارس په مهمو ښارونو کې روسانو ته ماتې ورکړای شوې وای، نو اذربايجان او همدا راز منځني ختيځ او د قفقاز پر لور به يې لاره پرانيستې وای.
حجاب
[1] . عبس/ ۲۴ آیت.
نزهت پټان
سیاسي دندې
په ۲۰۰۶ کال کې د وزیر اعلی ارباب غلام رحیم په مشرۍ د سندهـ صوبې په کابینه کې شامل شو او د وزیر اعلی د سلاکار په توګه وټاکل شو.
احد حام
د ژورنالېزم مسلک
احد حام په ۱۸۹۶ زکال کې عبراني مياشتنۍ ها-شېلواه “Ha-Shiloah” رامنځته کړه، چې د شلمې پېړۍ په لومړيو کې د عبراني ژبې مخکښ ادبي مهالنۍ وه. ياده مهالنۍ يا موقوته خپرونه د اهياساف “Ahiasaf” له لورې وارسا کې خپره شوه. دا د يهودي ملتپالنې د ودې يوه وسيله او د يهوديت اړوند د تېرو او اوسنيو مسئلو  د بحث لپاره کړنلاره يا منشور و. ياد نوم له يو سيند څخه اخېستل شوی دی، چې په بني اسرائيل ۸:۶ کې يې يادونه شوې ده: «د شېلواه اوبه په بطي ډول بهېږي»، چې په نامستقيم ډول د مقالې د منځلارۍ دريځ ته اشاره کوي.
د فلسطين کتنې
احد حام په ۱۸۹۱ ز کال فلسطين ته خپل لومړی سفر وکړ. ياد سفر د دې اندېښنې له امله رامنځته شوی و، چې د بن موسی د يافا “Jaffa” غړي د راتونکو کډواليو او د ځمکو د بيو لوړولو کې د مرستې لپاره د ځمکو اخېستلو ناسم چلند کاوه. د صيهونيت د ستر دنني کره کتونکي په توګه نوم يا اعتبار د “A Truth from Eretz Yisrael” په نوم مقالې څخه سرچينه اخلي، چې په ۱۸۹۱ ز کال کې د نوموړي له کتنې څخه لږه موده وروسته د پمفلېټ په بڼه خپور شو، چې نوموړي په کې يوه برخه کې روښانه کړه چې: "موږ چې له هېواده د باندې ژوند کوو، په دې باور يو چې نږدې ټول ايريتز اسرائيل سيمه اوسمهال نا اباده دښته ده او يو څوک چې هر ډول غواړي، کولی شي هلته ځمکه واخلی. مګر دا رښتيا نه دي. دا خورا ستونزمنه ده چې ياده سيمه کې هغه کرل شوې کروندې ومومۍ، چې د کرنې لپاره نه دي کارول شوي. يوازې دا شګلن پټي يا د تيږو غرونه چې د کښت لپاره ښه چمتو کول يې ښايي د سخت کار پانګونې او ستر لګښت ته اړتيا ولري، نا کرل شوي پاتې دي او دا هم د دې له امله چې عربان د لرې راتلونکي لپاره اوسمهال د خورا زيات کار کولو لېوالتيا نه لري. د همدې له امله د څارویو لپاره د غوره ځمکې موندل خورا ستونزمن دي. او نه يوازې بزګران، مګر شتمن ځمکوال هم په دومره اسانۍ سره خپلې ښه ځمکې نه پلوري. موږ چې له هېواد څخه د باندې ژوند کوو په دې باور يو، چې عربان ټول د وحشي دښتې خلک دي، چې لکه د خرو غوندې نه هغه څه ويني او نه پرې پوهېږي، چې د دوی شا او خوا پېښېږي. مګر دا يوه مرګونې يا ستره تېروتنه ده. عربان لکه د نورو ټولو سامي وګړو غوندې ځيرک او هوښيار دي. د سوريې او ايريتز اسرائيل سيمو ټول ښارګوټي له عرب سوداګرو څخه ډک دي، چې د خلکو د کارونې او بېخي لکه د اروپايانو په څېر د هر هغه چا د څارلو په څرنګوالي باندې پوهېږي، چې دوی ورسره معامله کوي. عربان او په ځانګړي ډول ښاري روڼ اندي هر هغه څه چې موږ يې کوو يا يې پر ځمکه باندې د کولو هيله لرو، ګوري او پرې پوهېږي، مګر چپ پاتي دي او داسې ښيي چې هيڅ شی هم نه ويني. دوی د اوس لپاره زموږ چارې د خپل ځان پر وړاندې د راتلونکي ګواښ د وړاندې کوونکي په توګه نه ګڼي. ... مګر که چېرې هغه وخت راورسېږي چې زموږ د خلکو ژوند په ايريتز اسرائيل کې تر هغه بريده وده وکړي، موږ په کې په لږ يا ډېر ډول د دوی ځای ونيسو، اصلي اوسېدونکي به په دومره اسانۍ سره غاړې ته نه شي."
اسلام او روغتیا
د کتاب ځانګړنې:
２- د خلکو ان د دښمنانو د څښاک اوبه مه چټلوئ.
５- تر غوړو خوړو روسته یخې اوبه مه څښئ.
６- تر خوړو مخکې مو لاسونه ووینځئ، وینځلي لاسونه مه وچوئ؛ ځکه کېدای شي پر هغه ټوکر چې لاسونه وچوئ، ککړتیا ولري.
１２-                خواړه باید په ناسته او داسې وخت کې وخوړل شي، چې حرکت و نه لرئ.
اېسپرانتو
د ساینس پوهانو له خوا د اېسپرانتو ژبې کارول
د ساینس او ټیکنالوژۍ په ډګر کې د بې شمیره اسپرانتو کتابونو، مجلو، کنفرانسونو او ویب پاڼو شتون د ساینسي مفکورو په بیانولو کې د دې ژبې وړتیا او ځواک څرګندوي؛ خو ښايي د اسپرانتو د نړيوالې ژبې د وړتياوو په اړه د دقيقو علمي مسايلو د بيانولو او د دې هدف د لغتونو او ځانګړو کلمو د بډايتوب په اړه، د نوبل د جايزې ګټونکي پوهانو ته اشاره کول کافي وي چې يا په اسپرانتو ژبه پوهيږي او دا د دې لپاره وکاروئ چې دوی د ساینسي توکو او کتابونو له لیکلو او خپرولو څخه ګټه پورته کړې وي او یا یې په دې برخه کې د اسپرانټو د وړتیا او ځواک په اړه خپله خوله خلاصه کړې وي او سپارښتنه یې کړې وه چې دا ژبه د ساینس او ټکنالوژۍ په نړۍ کې د یوې ګډې ژبې په توګه وکارول شي. په نړۍ کې د دوی پرمختګ ګړندی کړئ. د مثال په توګه، د اقتصاد په برخه کې د 1994 نوبل جایزې ګټونکي جرمن ریین هارډ زیلټین (-1930)، د کوچني عمر څخه اسپرانتو زده کړه او خپل لومړی کتاب یې په اسپرانتو کې د "ګیم تیوري" په اړه ولیکه. ریین هارډ زیلټن، د لوبې تیورۍ جوړوونکی، او د دې تیورۍ د وړاندې کولو لپاره په 1994 کې د نوبل جایزې ګټونکی، د دې تیورۍ په اړه خپل لومړی کتاب په اېسپرانتو کې لیکلی دی.
ترمینلونه
په اسپرانتو کې د اصطلاحي کلمو ګرامري هویت د دوی د پایونو په واسطه پیژندل کیږي، لکه o، کوم چې د اسم پای دی، لکه پترو، چې د پلار معنی لري، او الف، چې د صفت پای دی، لکه د پاترا، معنی د پلرونو یا پلرونو یا د پلار پورې اړوند / اړوند؛ یا ای، کوم چې د فعل پای دی، لکه بیل، چې د ښکلا معنی لري، او لکه څنګه چې د اوسني دور فعل پای دی، لکه بیلاس، چې معنی یې ښکلا ده.
د اېسپرانتو لغتونو اصل
د اسپرانټو ډیری کلمې د لاتیني (رومن) ژبو څخه اخیستل شوي لکه فرانسوي، ایټالوي او هسپانوي، او بیا د آلماني ژبو لکه آلمان، هالنډي او انګلیسي څخه اخیستل شوي. لرغونې یوناني ژبه په ځانګړي ډول د ساینسي اصطلاحاتو لپاره کارول شوې او لږ مقدار د سلاویک ژبو لکه پولنډي او روسی له ریښو څخه پور اخیستل شوی. ښکاره خبره ده چې په دې ژبه کې هم د ډېرو موجوده ژبو په څېر کلمات او د کلتورونو ځانګړي اظهارات د همدې کلتور د ژبې له ريښو څخه اخيستل کېږي.
د اسپرانټو زده کړې لپاره وړیا آنلاین سرچینې
د اسپرانتو ژبې د زده کړې نړیوال او وړیا سایټ (په 40 ژبو کې، په شمول د فارسي، عربي، انګلیسي، فرانسوي، او نور)
د فضایي شټل مدار ګرځېدونکې الوتکه
د فضایي شټل مدار ګرځېدونکې الوتکه، د فضایي شټل فضايي الوتکه ده،  دا د مداري فضايي بېړۍ یو سیستم و چې تر یوه حده د بیا کارولو وړ و او د درول شوي «فضایي شټل» پروګرام یوه برخه وه. دغه لېږدوونکې وسیله چې له ۱۹۷۷ ز کال څخه تر ۲۰۱۱ ز کال پورې د متحدو ایالتونو د فضايي ماموریت ناسا له‌خوا اداره کېده، کولای یې شول چې د ځمکې ښکتني مدار ته ستور مزلي او بارونه ولېږدوي، په فضا کې عملیات وکړي، بېرته اتومسفیر ته دننه شي او د یوې بې‌ماشینه یا ګلایډر الوتکې په څېر ښکته شي او ستور مزلي او بارونه ځمکې ته را وګرځوي.