ليپتوسپېروزس
تداوي يا Tretment :- ددې ناروغۍ دتداوي لپاره په انسانانو او حيواناتو کې دمختلفو انتې بيوتيکونو استعمالول لکه Ampincilin, streptomycin , tetracycline  ښه نتيجه ورکوي. مهمه نقطه چې داهميت وړده دpincilin او streptomycin  مصرف دليپتوسپيرورونو دموقتې دفعې څخه مخنيوى کوي. په انسانانو کې دليپتوسپيروزس دتداوي لپاره دpincilin او همدارنگه streptomycin  او tetracycline  څخه دکلورو انفينکول او Erytrocin  دتجزې او دInvitro  په شکل تحقيقات صورت نېولى دى او ضدنقيس گد اوشات ددې دواگانو په مقابل کې ورکړل شويدي. په هرحال که چيرته انتې بيوتيکونه موثر وي بايد تداوى ترڅلوروورځو پورې ادامه پيداکړي. دپيسيلين قوي دوز دزرق په شکل 400 000 IU دعضلې دلارې هرڅلور ساعته وروسته بايد يوځل تطبيق شي .tetracycline هم موثر دي. بايد په ياد ولرو چې دپنسيلين دزرق نه 4 يا 6 ساعته وروسته يو غبرگون دJarish hexzema په نوم چې دانسان دليپتوسپيرونو دفعاليت ضد دى ممکن منځ ته راوړي عمومي عقيده په دې وه چې دانتې بيوتيکونو داستعمال دپينځه ورځو وروسته ممکن خپل موثريت دلاسه ورکړي. انتخابى دوايې streptomycin ده چې دبدن په دوه کيلو وزن باندې 12 mgr  دورڅې دوه ځلې ددرې ورځو لپاره دعضلې دلارې ورکول کېږي Oxytetracyclin  يو دوز 20 mg/kg b.w  ممکن موثروي. Pincilin دناروغۍ په عامل باندې ښه تاثير لري بنا دغواگانو په 3000000 IU  3-5 gr گرامه streptomycin  سره يو ځاى دورځې دوه ځلې دعضلې دلارې د5-6 ورځو لپاره تطبيق کېږې. که چيرته تشخيص او تداوي دنښودښکاره کيدو څخه فورآ وروسته وليدل شي نو کيداى شي چې Abortion  څخه مخنيوى وشي او بچي به هم ژوندي پاتې شي، په هغه صورت کې چې دناروغۍ سره هموگلوبين يوريا او کم خوني وليدل شي دحيوان دښه تقويه په خاطر دجيگولر وريد دلارې وينه ورکولاى شي او تقويه کوونکې دواگانې هم مفيدې دي. اگر چې ددې ناروغۍ په مکمل ډول له منځه وړل امکان نه لري ولې بيا چې ديوې خوا تداوي په ښه صورت سره ترسره او دبلې خوا دواکسيناسيون په واسطه او دحفظ الصحوي شرايطو دمراعات په وسيله کولاى شو چې ددې ناروغۍ څخه ځان وساتو. دAzotemia  په زياتوالى او دزيړي په پرمختگ سره بايد دمايعاتو او الکترولايتونو څخه استفاده وکړو څرنگه چې دپښتورگو ضايعات دليپتوسپيرونو له کبله دي، چې دبرگشت قابليت لرونکې دي نو پدې خاطر کوم مريضان چې دAzotemia  په وينه کې ښيې بايد دperitonial dialysis  او يا هم دHemo – dialysis  تر  ناروغۍ لاندې تداوي شي. بعضى طبيبانو او متخصيصينو شخصي او انفرادي نظريات داسې ورکړيدي چې هغه مريضانو ته چې دبېلوروبين اندازه يې په وينه کې په فوق العاده اندازه زياتيږى Hyper bilirubinemia دويني ورکول ورته مفيد وي. کنترول او مخنيوى يا Prophylaxes :- څرنگه چې وحشي څارويو او په خاصه توگه په ژوونکو ، موږکانو ، موش خرما ، نولي ، کې په زيات ډول انفکشن خپوروي .. نو مشکله ده چې دڅارويو مخامخ کېدل دلېپتوسپېروزس سره کنترول شي. ولې کولاى شوچې کنترول يې دواکسينو په وسيله ترسره کړو تر ټولو ښه کنترول يې واکسين دى. ددې ناروغۍ دوقايې په خاطر بايد دژوونکو او زراعتي حيواناتو دادراروپه واسطه داوبو دملوث کيدو څخه مخه ونيسي. هغه شيدې چې دحيوان څخه په لاس راځي بايد ښه جوش شي او بيا په مصرف ورسيږى. دزبحه شوي حيوان غوښه پخه شي، حفظ الصحه مراعت شي دطويلى نظافت داوبو ښه جوش کول او پاک غذايې مواد دناروغۍ دکنترول لپاره زيات داهميت وړدي. ددې ناروغۍ په مقابل کې بايد دواکسينونو تطبيق توصيه شي. چې ددې واکسينونو معافيت تريو کال پورې دوام پيداکوي. ددې ناروغۍ موثر څوقسمه واکسين دډيرى مودې راپديخوا په زياتو هېوادونو کې موجود دي. په دې فرض چې سيرووارونه serovars په واکسين کې موجود وي. نتيجه گيرى يا Result :- لېپتوسپېروزس دټولو اهلى کورنيو څارويو او انسان بکتريايې ساري ناروغي ده چې په بېلابېلو کلينيکي نښو کې لکه هيمولايتيک انيميا زيړى ، هيموگلوبين يوريا او Abortion  سره ليدل کېږې دانه يوازې دمالدارۍ جامعې او دهېواد اقتصاد دړې وړې کول بلکې دانساني طبابت له نظره هم داهميت وړدي. ددې ناروغۍ له امله په کليو – بانډو – او دهېواد په بېلابېلو منطقو کې ځاى او يا يې زيانونه رسيږي چې دتلفاتو اندازه يې د20-45% پورې ده. نو ددې مشکل دحل په خاطر لازم ليدل کېږې چې ددې خطرناکه ناروغۍ دتشخيص په خاطر بايد ختى الواسع کوشش وشي ترڅوددې خطرناکې ناروغۍ په مقابل کې دفارم ټول څاروي واکسين شي. ناروغه څاروي دجوړو څخه جلاشي او په فارم کې قرنطين وضع شي او حفظ الصحه مراعات شي. په فارم او کورونو کې موږکان او نولي کنترول شي او له هغه څړ ځاى څخه چې واړه ژوونکې پکې موجودوي استفاده ونه شي همدارنگه لبني محصولات بايد جوش او دحيوان غوښه ښه پخه شي دناروغۍ تشخيص او تداوي بايد په خپل وخت سره ترسره شي. ترڅودزياتو تلفاتو مخه ونيول شي او کوم څاروي چې Abortion  وکړي دبې ځايه لاس وهنې څخه ډډه وشي او سقط شوي بچي او پلاسنتا دسمبالولو لپاره مخصوص لباس واغوستل شي او ساحه ضد عفوني شي.