cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تیمم (فقهي احکام)
تيمم په څه څه كېږي؟
حنبليانو صعيد يواځې خاورې ته ويلى دى او د نورو په نزد پر شګه او تيږه تيمم روا نۀ وى؛خو له دې ټولو سره سره اماميانو ويلي دي: د اړتيا پر وخت تيمم پر شګه او غټو تيږو روا دى.
1، مساله: ټول مذهبونه مني، چې د لمانځه له وخته مخكې تيمم روا ندۍ، يواځې حنفيانو ويلي دي، چې د لمانځه له وخته مخكې تيمم روا دى.
حنفيانو ويلي دي: لمونځ ماتېږي.
'''حنفيانو او شافعيانو ويلي دي: نۀ يې له فرضي او نۀ له قضايي لمانځه غاړه خلاصېږي. د حنفيانو په نزد د لمانځه د ادا‌ء كولو معنى دا ده، چې ځان د لمونځغاړو په څېر كړي. شافعيان بيا وايي: په خپله لمونځ دې وكړي؛نو كه عذر يې لرې شو، له شرعې سره سم دې يې راوګرځوي.'''
څلورګونو مذهبونو : په ايت كې له “وجه” ټول مخ مراد دى.
عبد العزيز بن عبدالرحمن بن فيصل آل سعود
سرچينې
وېشنيزه:عربان وېشنيزه:سعودی عربستان وېشنيزه:آل سعود کورنۍ
باسماچي خوځښت
مخینه
د ۱۹۱۶ زکال پر مهال په روسي ترکستان کې په پراخه کچه تاوتریخوالي پیل شول، هغه مهال چې تزاري دولت د اجباري پوځي خدمت څخه د مسلمانانو معافیت ته پای ټکی کېښود. دغه چاره لامل وګرځېده څو په ۱۹۱۶ زکال کې د معاصر قزاقستان او ازبکستان په مرکزیت سره د مرکزي آسیا پاڅون رامنځته شي چې بیا د پوځي حکومت په اعلانېدو له منځه ولاړ. د مرکزي آسیا د وګړو (په ځانګړې توګه د قزاقانو) او روسي وګړو ترمنځ شخړې دواړو خواوو ته د پرېمانه تلفاتو د اوښتو لامل وګرځېدې. په زرګونو کسان مړه شول او په سلګونو زره نور ګاونډيو هېوادونو په ځانګړې توګه چین ته وتښتېدل. په ۱۹۱۶زکال کې د مرکزي آسیا پاڅون د روسیې پر ضد په لویه کچه پاڅون و چې د تزار دویم نیکولاس د واکمنۍ له راپرځېدو وروسته کال کې یې بومي مقاومت ته لار هواره کړه.
محمد اکرم خاکرېزوال
باندنۍ تړنې
طالبانو د جومات په چاودنې کې د لاس لرل رد کړل
ملا اصغر
واروی، يارانو نبي ناست په جماعت و جبرييل و پرې راغلی له ښه خدايه پرې رحمت و واروی عالمه عالمان د ملک ډيوه دی عام و خاص بې جلب نيسي، دوی ناست د پاک رسول په ميراثه دي عالمان گوره سواره د روغې لارې دوی سواره د شريعت دي، وسکه هر گمراه نه رسي د شريعت په چارې
پیام انور مجله
3.               ډاکټر محمدرحیم درانی
د چاپ مرستیال:
= مونږ سره رابطه = زمونږ ایمیل: payameanwar@gmail.com
د مړي احکام
لمبوونكي او لمبېدونكي ته واجب دي،چې نر دې نر او ښځه دې ښځه ولمبوي.
مالكيانو او شافعيانو ويلي دي: يو بل دې نۀ لمبوي،ځكه باين او رجعي طلاق يو شان دى.
څه ډول غسل؟
اماميانو ويلي دى: په تودو اوبو د مړي لمبول مكروه دى؛خو حنفيان بيا تودې اوبه غوره ګني.حنبليانو، مالكيانو او شافعيانو سړې اوبه مستحبې ګڼلې دي.
پر شهيد لمونځ (د جنازى لمونځ )
ټول مذهبونه يوه خوله دي،چې د مسلمانانو او د هغوى د بچيو كه د هر مذهب او فرقې وي پر مړي لمونځ واجب دى او پر دې هم يوه خوله دي، چې لمونځ تر غسل او كفنولو مخكې نۀ كېږي؛خو شهيد بيا بې غسله او بې كفنه په خپلو جامو كې ښخېږي. شافعيانو په جامو او بې جامو ښخولو كې ازادي او خوښه وركړېده؛خو د شهيد پر جنازې بيا سره وېشلي دي، شافعيانو، مالكيانو او حنبليانو ويلي دي: لمونځ (جنازه) يې ندى پكار. اماميانو او حنفيانو ويلى دي. د شهيد جنازه د نورو مړيو په څېر واجب ده.
اولياء
اماميانو ويلي دي: د مړي د سمبالښت په باب د واجباتو صحيحوالى د مړي د ولي په اجازې پورې اړه لري؛نو كه څوك د ولي له اجازې پرته د مړي غسل، كفن او خوږبويي مږنه (حنوط) وكړي، باطل دي او بيا راغبرګول (اعاده) يې واجب دي؛ځكه دا كار بايد يا ولى په خپله وكړي او يا دى چاته اجازه وركړي؛خو كه له اجازې وركولو او يا په خپله كولو ډډه وكري، د اجازې ارزښت يې له منځه ځي. د اماميانو په نزد مېړه د ښځې په ټولو خپلوانو كې ښځې ته نژدې دى او نور خپلوان د ميراث په ترتيب سره دي، يعنى درې برخې دي، لومړى پلرونه او زامن چى تر دويمې درجې يعنې وروڼو او نيكونو مخكې (مقدم) دي او پلار پر ټولو لومړۍ درجه غړيو مخكى دى او دويمه درجه پر درېمې چې ترونه او دايانى وي مخكې دي او پلار پر ټولو لومړۍ درجه غړيومخكى دى او په دويمه درجه كې نيكه پر ورور مخكې دى. په هره درجه (خپلوانو) كې كه نارينه نۀ وي،ولايت ښځې ته پريښوول كېږي. كه وروڼه،ترونه او دايانې زيات وي، بيا نو كارد ټولو په اجازې پورې اړه لري.
د مړى د لمانځه څرنګوالى
دا وو د مړي د جنازې د لمانځه د واجباتو لنډيز، كه نۀ هر مذهب ځانګړې اوږدې دعاګانې لري.
یاداشتونه او سرچینې
2 ابن قدامه المغنى – اټ- 207م
پخوانی انسان
د څېړنې تاریخچه
په ګران ډولېنا کې د پلیستوسن رسوبي مواد له  TD1 څخه تر TD11 («trinchera dolina"  یا "sinkhole trench») پورې یوولسو واحدونو وېشل کېږي. پخوانی انسان يې په TD6 واحد کې وموندل شو، چې په پایله کې په سیمه کې د څېړنو په غوره واحد بدل شو. د کیندنې ټيم له ۱۹۹۴ تر ۱۹۹۵ کال پورې په لومړنیو سیمه‌ییزو فصلونو کې په سویل ختیځه برخه کې د ۶ متر مربع (۶۵ فوټ) په مساحت یوه ازمویښتي کنده وکیندله (تر څو وګوري چې په دې واحد کې نورو ډېرو سپړنو ته اړتیا شته که نه). انساني فوسیلونه د لومړي ځل لپاره ارورا مارټین ناجارا کشف کړل؛ دا ۳۰ سانتي متریزه (۱۲ اینچه) سطحه چې یاد پاتې‌شوني په‌کې کشف شول د ارورا (قطبي سپېده داغ) پوړ په نوم یادیږي. د ۲۰۰۰مې لسیزې په لومړیو کې په مرکزي برخه کې د ۱۳ متر مربع (۱۴۰ فوټ) په اندازه یوه مثلثي برخه وکیندل شوه. انساني فوسیلونه په شمالي برخو کې هم وموندل شول. په ټوله کې د پخواني انسان ۱۷۰ نمونې موندل شوې دي. تر ټولو غوره خوندي پاتي شوي واحدونه  ATD6-15  او  ATD6-69 دي (په احتمالي ډول له یو فرد سره تواړ لري) چې په روښانه ډول د مخ اناتومي څرګندوي. له ورپسې سیمه‌ییز فصلونو څخه شاوخوا ۶۰ نورې بېلګې ترلاسه شوې. د پخواني انسان د اسکلېټ ترلاسه شوې برخې دا دي: د مخ عناصر، ګروې/ د ټټر دوه لوی هډوکي، لیڅه/ساعد، ګوتې، ګونډې او څو شمزۍ/فقرې او پوښتۍ.
په ۲۰۰۷ کال کې د ښکتنۍ زامې یوه ټوټه ATE9-1 له غاښونو سره د سیما ډېل اېلفنټ (د فیل کندې) ته نږدې د TE9 («trinchera elefante ») په واحد کې وموندل شوه چې له ۲۰ تر ۲۵ کلن فرد پورې تړلې وه او په لنډمهال ډول د کاربونیل له‌خوا پخواني انسان ته ځانګړې شوه. په دې سیمه کې سربېره پر دې د ډبرو بڅرکي او د قصابۍ شواهد هم موجود وو. په ۲۰۱۱ کال کې د سیما ډېل الفانته موادو تر یوې ژورې تجزیې او شننې وروسته کارسټرو او ملګري یې د نوعې د ډلبندۍ په اړه ډاډمن نه و او دا یې غوره ګڼله چې د هومو نوعه پرېږدي. (د نوعو د تعینولو په تړاو د کومې نظريې پرته) د ګڼو نورو کشفیاتو په تمه وو.
جهان نما ماڼۍ
جهان نما ماڼۍجهان‌نما قصر د افغانستان د سمنگان ولایت له تاریخي ماڼیو څخه گڼل کېږي. دا ماڼۍ د امیر عبدالرحمن خان په پېر کې د نوموړي ولایت په خُلم تاشقرغان ولسوالۍ کې جوړ شوی، چې په خواشینۍ سره %۴۰ سلنه زیان ورته رسېدلی او د وخت د اطلاعاتو او کولتور وزارت هم له پامه غورځولې.
مھاویر
مَهاویر د بودایي په پالي متنونو کې د نیگانتا ناته‌پوته په نامه یادوي چې په خپل پېر کې زیاتره په همدې نوم یادېده.
لايق زاده لايق
دندې
لایق زاده صاحب یو مهربان، بې احساسه، مینه ناک، زړه سواند، اود سپیڅلو اخلاقو څښتن دی. دی د علم، پوهې او ادب سره ځانگړې مینه لري، او په دې لاره کې یې د ستاینې وړ او گټور آثار خپلو مینه والو وړاندې کړي دي.
لیکلي اثار
۱۶- ای گمبد خضرا (نعتيه ټولکه)، چې ورته د پاکستان وزير اعظم له خوا پر ۲۰۱۰ زېږدي کال جایزه ورکړل شوه.
۱۹- «ځلنده ستوری» چې د سوات د ماما خېلو منظوم تاريخ دی.
۲۲- ورانې کرښې (شعري ټولگه).
مارچ
اخځونه
وېشنيزه:گریگوري کلیز
پښتو هادی ټی وی
= هادي ټي وي د نورو چینلو په مقابله کښې = دې وخت کې د هادي ټی وي نورو چینلو سره مقابله د حق او باطل مقابله ده، په داسې وخت کې چې طاغوتی طاقتونه د رسنو له لارې په منظمې طریقې سره په اسلامي ژوند او ټولنې بریدونه کوي او په ښکلو او نوو نوو طریقو، فلمونو او ډرامو او وړو کلپونو سره اسلامي ژوند له منځه وړي، زمونږ دا دنده او ذمه جوړیږي چې د هادي ټي وي له خپرونو او نشریاتو خلک خبر کړو او دا هڅه او کوشش وکړو چې د هادي ټي وي په استازو کې شو او دې چینل سره هر ډول مرسته او مدد وکړو. په دې کې هیڅ شک نشته چې دې وخت دا یوازینې چینل دی چې په شپاړسو ژبو کې اسلامی تعلیمات او د اهلبیتو علیهم السلام زده کړې د نړۍ ګټ ګټ ته رسوي.
که ډش لري نو له  yahsat یې کتلی شئ زمونږ فریکوینسی:
او د پاکستان په وخت سهار له 4:30 تر 10:30 او ماځیګر 2:30 تر 8:30
فیس بک پيج: https://www.facebook.com/pas.haditv/
مې
مې د گریگوري کلیز پېنځمه میاشت ده، چې ۳۱ ورځې لري.
اخځونه
وېشنيزه:گریگوري کلیز
جولای
جولای دگریگوري کلیز اوومه میاشت ده، چې ۳۱ ورځې لري.
اگسټ
اخځونه
وېشنيزه:گریگوري کلیز
سپټمبر
اخځونه
وېشنيزه:گریگوري کلیز
سيد يوسف مېړنی
سيد يوسف مېړنی د افغان ملت گوند يو مشر و.
اکتوبر
اکتوبر دگریگوري کلیز لسمه میاشت ده، چې ۳۱ ورځې لري.
ډيسمبر
اخځونه
وېشنيزه:گریگوري کلیز
نومبر
اخځونه
وېشنيزه:گریگوري کلیز
2013
2013ز کال= 1392 - 1391 لمريز ليږديز (1435 - 1434 سپوږميز ليږديز)
د ماراتا – پورتګال جګړه (۱۶۸۳-۱۶۸۴)
شالید/پس‌منظر
کله چې سامباجي د پورتګالیانو او مغولو تر منځ اړیکې په اړه معلومات ترلاسه کړل خپله تېری‌کوونکې تګلاره يې پلې کړه. د پورتګال وایسرای فرانسیسکو ډي تاوورا د سامباجي نیول غوښتل.
د چاول تیاتر
برهمن پېشوا نیلوپات پینګل پر چاول برج فشار وساته. ماراتایانو د ۱۶۸۳ کال په جولای کې خپل کلي لوټ کړل. هغوی د ۱۶۸۳ کال د اګست په لسمه د چاول په محاصره کې له ۲۰۰۰ سپرو او ۶۰۰۰ پلیو پوځیانو سره  چاول محاصره کړ.
د پونډا جګړه
د پونډا کلا د وېله ګوا مرکزي ښار ته نږدې د ماراتا یو ستراتیژیک مرکز و. له دې امله پورتګالي وایسرای فرانسیسکو ډي تاوورا د ۱۶۸۳ کال په اکتوبر کې پر یاده سیمه د برید مشري وکړه او هڅه يې وکړه چې پر ګوا له بریدونو څخه مخنیوی وکړي.د پورتګال وایسرای داسې انګېرلې وه چې سامباجي به پونډا له ډېرې ویجاړې شوې کلا څخه ووځي او د پانهالا کلا ته به لاړشي. هغه له ۱۲۰۶ پورتګالي او ۲۵۰۰ کومکي عیسوي سرتېرو سره د سالسېټ کلا په لور حرکت وکړ. د کونکان ډېری دسای‌یانو (اربابان) له پورتګالیانو سره دوستانه اړیکې لرلې. دسای بیچولیم او راناس سانقلم د پورتګال په خاوره کې ژوند کاوه. د پونډا دسای دولبا او د نانودی، ریووډا او پیرنا ستروجي راین د ماراتایانو پر خلاف له پورتګالیانو سره یوځای شول.
د افغانستان وخت
وېشنيزه:وخت وېشنيزه:افغانستان
تړمه ييزه پراختیا
کرښیزه پراختیا
لکه نامه څخه چې ښکاري توکی کرښیز په بله وینا په یوه خوا او یا په یوه لیکه اوږدېږي. داسې توکي لکه سیم او یا میله کرښیز اوږدېږي او اوږدوالی یې په دغه فورمول شمېرل کېږي:
عبدالخالق اخلاص
سرچينې
۱- http://kunar.gov.af/ps/page/10561/11363
پاټريک متيو
پاټریک متيو (20 اکتوبر 1790-8 جون 1874) د غلو دانو سوداګر، د ميوو کروندګر، ځنګل پالونکی، او بزګر و، چا چې په عموم کې باغواني، ځنګل پالنه او کرنپوهنې په پوهېدو کې خپله ونډه درلوده، داسې حال کې چې ډېره پاملرنه يې برتانوي سمندري ځواک ساتنې او نويو مستعمرو (مستملکات) ته خوراک رسول وو. نوموړي په 1831ز کال کې د طبيعي غوراوي بنسټيز تصور، د تکاملي تطابق او انواع جوړېدنه کې د يو ميکانيزم په توګه وړاندې کړ (يعنې د مثبت طبيعي غوراوي د پايلې په توګه، له دې مخکې په پراخه کچه پېژندل شوی، د بقا په هلو ځلو کې د افرادو په لرې کولو کې د منفي کردار برعکس)، خو خپلو اندونو ته يې زيات پرمختګ او شهرت ورنه کړ. د پايلې په توګه، کله چې چارلس داروين په 1859ز کال کې د «On the Origin of Species» په نوم خپل اثر خپور کړ، هغه او «الفريډ رسل واليس» د دوی ساينسي سيالانو د طبيعي غوراوي په مټ د تکاملي نظريې ابتداء (يو له بل څخه په خپلواک ډول) کونکي وبلل؛ دا وړانديز شوی چې داروين او/يا واليس د متيو د لومړي کار سره مخ شوی وو، خو د دې کوم کره ثبوت نه شته. د « On the Origin of Species» اثر له خپرېدو وروسته، متیو له داروين سره اړیکه ونيوله، چا چې د کتاب په نورو نسخو کې ومنله چې طبيعي غوراوي اصولو اټکل د متيو د لنډ بيان څخه شوې و، کوم چې تر ډېره بريده د هغه د 1831ز کال کتاب «On Naval Timber and Arboriculture» په ضميمو او ملحقاتو کې موجود دی.
ميلوش زېمان
ژوند
میلوش زېمان په ۱۹۴۴ کال کی په کولین ښار کی زېږېدلی. نوموړي په پراگ کی د ۱۹۶۵ څخه تر ۱۹۶۹ پورې د اقتصاد په پوهنتون کی د وټې ساينسونو په څانگه کې خپلې زده کړې وکړې او په ۱۹۶۹ کال کی دیپلوم يې ترلاسه کړ. په ۱۹۶۹ کال کی د کمونستی گوند غړی شو. خو هغه په ۱۹۷۰ کی مجبور شو د خپلو نظرونو په سبب کمونستی گوند خوشی وکړي. میلوش زېمان تر انقلاب وروسته په ۱۹۸۹ کال کی د چکوسلواکیا پارلمان غړی شو. نوموړي په ۱۹۹۳ کال کی د دمکرات اجتماعی د گوند مشر شو او په ۱۹۹۸ کال کی د چېک د جمهوریت وزیر اعظم وټاکل شو.
کلمپ
سرچینې
۱-http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/clamp
عبيد الله جان کندهاری
مخينه
عبيدالله کندهاري د استاد مهوش غږ ډېر خوښاوه او د خوشال خان خټک، رحمن بابا، عبدالحنان بارکزي، حمزه شينواري، سيد عبدالخالق ، گلبيدار، عبدالغفار بريالي، ملا حسن اخوند، ملا ميران، محمد نور، ولي محمد مخلص،عبدالسلام، عبدالکريم رسوا، عبيدالله ځيگر خون، عبدالباقي دلرېش شعرونه يې په سندرو کې ويل.
عبيدالله جان کندهاری د افغانستان ترڅنگ په د کوزې پښتونخوا په کوټه کې هم ډېره اوڅارتيا او مينه وال درلودل. نوموړي به ډېری مهال د وتلي او نامتو شاعر سيد عبدالخالق صادق شعرونه په سندرو کې ويل، چي تر اوسه يې هم ياد په ټول افغانستان کې ژوندی پاتې دی.
غلام مجتبی پتنگ
وېشنيزه:افغان وزيران
گنگسيت
یا په بل عبارت گنگسیت د هغه حالت څخه عبارت ده چې په هغه کې د ادراک، پوهې او توازن تشوش موجود وي.
۱۲-د فشار ټیټوالی.
۱۷-depression.
۲۹- داخلي وینه بهیدنه.
۳۵- غذایي تسمم.
يومکی
خلفي سطحه ( Dorsal surface)
له پورته څخه ښکته خوا ته قوسي شوې ده یعنې لیندۍ ته ورته شکل لري چې د Spine په واسطه په دوه غیر مساوي برخو ویشل شوې ؛ په دې ډول چې د Spine څخه پورته برخه د Supra spinous fossa او له Spine څخه ښکته برخه د Infra spinous fossa په نوم یادیږي. Supra spinous fossa چې له Infra spinous fossa څخه کوچنۍ ده مقعر او ښوی جوړښت لري ، فقري نهایت یې نظر عضدي نهایت ته پراخه ده. له ۲/۳ انسي برخې څخه یې Supra spinatus عضله منشاء اخلي. Infra spinous fossa چې نسبتاً Supra spinous fossa ته ډیر لوی والی لري ، د فقري څنډې په علوي برخه کې یې ؛ یو کم عمقه مقعریت لیدل کیږي چې مرکزي قسمت یې د یوې محدبې راوتلې برخې لرونکې ده. او د ابطي څنډې خواته یوه ژوره میزابه لیدل کیږي چې له علوي څخه سفلي برخې ته اوږده شوې ده. ددې Fossa له ۲/۳ انسې برخې څخه Infra spinatus عضله منشاء اخلي  او ۱/۳ وحشي برخه یې ددې  عضلې په واسطه پوښل شوې ده. خلفي سطحه یې د ابطي څنډې خواته ؛ دوه نیم سانتي متره له سفلي زاویې څخه پورته د یوې جگې موړې په واسطه په نښه شوې ده کومه چې د Glenoid cavity له سفلي برخې څخه ؛ ښکته او خلف ته د فقري څنډې په لوري سیر لري. ددغې موړې ( Ridge) له پاسه فبروزي پرده ( fibrous Septum ) ارتکاز کوي. دغه فبروزي پرده Intra spinatus عضله له Teres major او Teres minor څخه جلاکوي. ددغې موړې او ابطي کنار ترمنځ سطحه ؛ په ۲/۳ علوي برخه کې کم سورې ده او له مرکزي برخې څخه یې یوه میزابه تیریږي چې دا میزابه Scapular circumflex vessels احتوا کوي. په دې ۲/۳ علوي برخې باندې Teres minor عضله ارتکاز کوي. ددې سطحې ۱/۳ سفلي برخه نسبتاً پراخه او تقریباً مثلثي شکل لري له کومې نه چې Teres major او Latissimus dorsi عضلات منشاء اخلي.
څنډې
دا هډوکی درې څنډې لري چې له علوي ، ابطي او فقري څنډو څڅه عبارت دي. علوي څنډه یې ترټولو لنډه او نرۍ ده، مقعر شکل لري ، له انسي زاویې څخه د Coracoid process تر قاعدې پورې امتداد لري.دې څنډې ته په حیواناتو کې Cranial border هم ویل کیږي. ابطي څنډه ( Axillary border ) یا وحشي څنډه  یې په دې درې واړو څنډو کې ډبله څنډه ده. دا په علوي کې د Glemoid cavity له سفلي څنډې څڅه شروع او په مایل ډول سفلي خلفي خواته د سفلي زاویې په لور امتداد لري. دې څنډې ته په حیواناتو کې Caudal border ویل کیږي. فقري څنډه ( Vertebral border ) یا انسي څنډه ؛ په درې واړو څنډو کې اوږده ترینه څنډه ده چې له انسي څخه د سفلي زاویې په لوري امتداد لري. دا څنډه په حیواناتو کې د Dorsal border په نوم یادیږي.
غلام محمد زرملوال
غلام محمد زرملوال (زوکړه د ۱۳۱۸ ل کال وری، د پکتيا ولايت، زرمت - مړينه د ۱۳۹۱ ل کال د سلواغې لومړۍ نېټه، لندن)(د ۲۰۱۳ ز کال د جنوري ۱۹) ) (په انگرېزي:Ghulam Muhammad Zarmalwal) يو افغان ليکوال، ژباړن، ژورناليست او ټولنيز شخصيت وو.
अ़
وېشنيزه:د ديواناگري ژبې توري
بوټځمکپوهنه
بوټځمکپوهنه (په انگرېزي:Phytogeography له يوناني ژبېphyto = بوټي او geography ځمکپوهنه يو تړنگنوم دی) د ژونځمکپوهنې يوه څانگه ده چې د ځمکې په هوارې د بوټو د بېلابېل توکمونو جغرافي وېش اړونده بحث کوي او د ځمکې په هوارې د بوټو اغېزې څېړي.
1390 لمريز
1390 لمريز= 2011 - 2012ز کال (1432 - 1433 سپوږميز ليږديز).
نثار احمد صمد
ډاکټر نثار احمد صمد واصفي (زوکړه ۱۳۳۴ لمريز لېږدي (۱۹۵۵) ز کال، کندهار) د افغانستان  يو پښتو ژبی لیکوال، څېړونکی او ژباړن دی.
چاپ شوي نښيرونه يې
۱۱ ـ د پند او عبرت قصې، لومړی ټوک، (ليکنه)، د ۲۰۱۰ ز کال چاپ. ۱۲ ـ د پند او عبرت قصې، دويم ټوک، (ليکنه)، د ۲۰۱۴ ز کال چاپ.
۱۳ ـ د پند او عبرت قصې، درېیم ټوک، (ليکنه)، د ۲۰۱۸ ې کال چاپ.
۱۹ ـ اول د ځان اصلاح، لومړی ټوک، (ليکنه)، د ۲۰۱۷ ز کال چاپ. ۲۰ ـ اول د ځان اصلاح، دوهم ټوک، (ليکنه)، د ۲۰۱۸ ز کال چاپ.
د ليکوال ناچاپ نښيرونه
۸ ـ پښتني نکلونه، عایشه احمد او راجربوز، (ژباړه).
۱۷ ـ د مقالو ټولگه، (ليکنه).
ستاينې او ډالۍ
۲ ـ په ۲۰۰۸ ز کې د کاناډا د «سنیکا کالج » له خوا د ژورنالیزم او رسنيزې کارندتيا ستاینلیک.
ولسپال
وېشنيزه:سياسي هڅوب
شيدې
اکثره خلک د شيدو څخه په خپل طبیعي شکل گټه اخلي او ځینې نور د شيدو له محصولاتو څخه اسنفاده کوي.
په همدې ډول د شيدو شحمي برخه ؛ اړین شحمي اسیدونه ( چې په بدن کې نشي جوړولی ) هم په خپل جوړښت لري.
د شيدو په مایع برخه کې غټ ترین جوړښت د Casein پروتين د micelles څخه عبارت دی.
سرچينې
۶-http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/archive/6/6b/ 20090608124747!Lactose_etc.png
۸- http://www.ilri.org/infoserv/webpub/fulldocs/ilca_manual4/milkchemistry .htm
هېوادپالنه
وېشنيزه:سياسي هڅوب
سمونتيا
سمونتيا يا ريفورم د اصلاح معنا لري. هغه اقدامات په ريفورم كې حسابيږي چې د يوې ټولنې د سياسي، اقتصادي او اجتماعي ژوند د ښه كولو له پاره په كار اچول كېږي. د ريفورم په وسيله د ټولنې سياسي، اقتصادي او اجتماعي حالات له بيخه تغير نه خوري، بلكې د مسلط سياسي، اقتصادي او اجتماعي نظام په چاپيريال كې صورت نيسي او ورو ورو د زيارايستونكو د ژوند سطحه لوړيږي. ريفورمونه د اجتماعي او اقتصادي ژوند په بيلو بيلو برخو كې سرته رسيږي لكه: اداري ريفورم، د ځمكو ريفورم، د تجارت ريفورم ،تعلیمی ریفورم او داسې نور.
ايډيالوژي
ايډيالوژي په لغت كې مفكورې ته ويل كېږي او په اصطلاح كې د ټولو سياسي، اقتصادي، اجتماعي، هنري او حقوقي نظرياتو مجموعې ته ايډيالوژي وايي. يا په بله ژبه د تاکتيک او ستراتيژۍ مجموعې ته ايډيالوژي وايي.
ولسپالنه
ملپتالنه یو اند يا هغه خوځښت دی چې باور لري ملت بايد له دولت سره همغاړی وي. ملتپالنه د يو خوځښت په توګه هڅه کوي چې د يو ټاکلي ملت ګټو ته وده ورکړي (د خلکو د يوې ډلې په ډول)، په ځانګړي ډول د يو دولت د رامنځ ته کولو په موخه په خپله خاوره د يو ملت د حاکميت د تر لاسه کولو او ساتلو لپاره (خپلواکی حکومت). د ملتپالنې اند  دا دی چې يو  ملت بايد له بهرنۍ لاسوهنې پرته خپله خپل ځان اداره کړي (خپلواکې پرېکړې)، دا چې قوم د سياست يو بېلګه ييز او طبيعي بنسټ دی او دا چې ملت د سياسي ځواک يواځينۍ او قانوني سرچینه ده. د ملتپالنې بله موخه دا ده چې د کلتور، توکم، جغرافيايي موقعيت، ژبې، سياست (يا حکومت)، دين، دودونو او په يو واحد تاريخ کې د ګډې عقيدې پر بنسټ د يو واحد ملت پېژندګلو وساتي، همدا راز د ملتپالنې موخه ملي وحدت او يووالي ته وده ورکول دي. په همدې بنسټ ملتپالنه د يو ملت دوديز د کلتور ساتلو او ودې ورکولو کوښښ کوي. «ملت» جلا جلا تعريفونه لري چې په پايله کې يې ډول ډول ملتپالنه منځ ته راځي. دوه مختلف ډولړه يې توکميزه ملتپالنه او مدني ملتپالنه دي.
اصطلاحات (ويي پېژندنه)
ملتپالنه چې له داسې يو نوم څخه اخستل شوی چې «ملتونه» په ګوته کوي، يو نوی ټکی دی؛ په انګليسي ژبه کې د دې اصطلاح تاريخ ۱۷۸۹ز ته رسېږي. دې اصطلاح په لومړي ځل په نولسمه پېړۍ کې اهميت خپل کړ. له ۱۹۱۴ز کال وروسته په تېزۍ سره د دې اصطلاح معنا منفي لور ته ولاړه. ګلينډا سلوګا وايي چې «شلمه پېړۍ په داسې حال کې چې د ملتپالنې لپاره د ژورې ناهيلۍ وخت و، د نړيوال توب لپاره يو لوی پړاو هم و».
تاريخچه
د صنعتي انقلاب له امله، يو واحد او تر يو ملت پورې تړلی اقتصاد او ملي ولسي دايره رامنځ ته شوه، کله چې برتانويان د خپلو ولايتونو، ښارونو يا کورنيو د کوچنيو ډلو پر ځای په لويه کې د يو هېواد په توګه پېژندل کېدل. لومړۍ هېواد پالنه ولسي ملتپالنه د اتلسمې پېړۍ په نيمايي کې راڅرګنده شوه، د انګلستان حکومت او د دوی ليکوالانو او روښانفکرانو په فعال ډول وده ورکړه. ملتپالانو په ډېر جديت سره ملي نښې، سرودونه، افسانې، بيرغونه او روايتونه جوړ کړل او په پراخه کچه ګټه ځينې واخستل شوه. يونين جيک په ۱۸۰۱ز کال کې د ملي په توګه ومنل شو. تاماس ارنی په ۱۷۴۰ز کال کې د هېوادنۍ مېنې سرود "Rule, Britannia!" وليکه او کارتون جوړونکي جان اربوتنوت په ۱۷۱۲ز کال کې د ملي انګليسي د روحيې د انځور کولو په موخه د جان بول کردار رامنځ ته کړ.
اوښتون
اوښتون يا انقلاب هغه مثبت او بنيادي حالت دى چې د يوې ټولنې د ژوندانه په سياسي، اقتصادي او اجتماعي برخو كې په كيفي او كمي توگه منځ ته راځي. د ټولنپوهنې له نظره په يوه ټولنه كې د يوه زاړه نظام پر ځاى د نوي او مترقي نظام ټينگيدل د انقلاب څخه عبارت دى. انقلابونه عموماً د ښكته څخه پورته خواته صورت مومي. دا بنيادي تغيرات او تحولات د خلكو او ولسونو په اراده او حركت منځ ته راځي. په ټولنو كې ناانډولي، ظلم او استبداد له منځه وړي. د حقوقو برابري، ملي واكمني او ټولنيز عدالت منځ ته راوړي. د عيني او ذهني شرايطو سمون په ټولنه كې د انقلاب د برياليتوب اولني اساسات دي. كه چيرې عيني او ذهني شرايط دواړه او يا يو د دوى څخه تيار نه وي، د انقلاب منځ ته راتگ او برياليتوب ناممكنه دى. تراوسه د بشر په تاريخ كې پنځه ډوله انقلابونه سرته رسيدلي دي، اجتماعي، سياسي، كلتوري، صنعتي او ديني انقلابونه
وېشنيزه:اوښتون
کتيتر
کتیتر (په انگرېزي: Catheter) په طبابت کې يوه تيوب ته ورته جوړښت ته وايي چې د بدن خاليگاوو، قناتونو او رگونو ته د درېناژ د ترسره کولو، د مايعاتو يا گازاتو د تطبيق او يا د ځينو عملياتي سامان آلاتو د داخلولو لپاره بدن کې دننه کيږي. کتېترونه له بېلابېلو څيزونو لکه پلاستيک، رابر، شيشې او يا فلزاتو څخه جوړ شوي. کتيتر په بدن کې د لنډمهال او يا دايمي ډول پرېښودل کېږي او يا دا چې په وقفوي ډول د مجوفو اعضاؤو لکه مثانې د تخلیې لپاره کارېږي. د سندونو د تطبیق عملیې ته Catheterization وييل کېږي. کتيتر کیدای شي سخت او یا نرم وي.
د کتېترونو جوړښت، ډولونه او کارېدنه
ټول کتیترونه د ادرار له کڅوړې سره نښلول کیږي. د ادرار دوه ډوله کڅوړې ( Urine bag ) وجود لري:
د تریز بوټي
وېشنيزه:تريز ډوله بوټي
زده کړه
4-     دزدکړې چاپیریال او ځای:
سپر هېواد
بفر سټیټ یا سپر هېواد چې په لغت كې د حايل او جدا كوونكي په معنا دى او د بفر سټيټ اصطلاح د دوه لويو رقيبو دولتونو ترمنځ يو ضعيف مملكت چې د دواړو گاونډيانو سره نسبتاً مشابه روابط ساتي او د دوى د مخامخ جنگ د مخنيوي په خاطر د دواړو دولتونو په موافقه د دواړو دولتونو له حملې څخه د يو بل په گټه مصئون وي. دواړه لوى دولتونه په خپلو منځو كې د بفرسټيټ د ځمكې تماميت او ملي حاكميت يو بل ته تضمينوي او په خپله يې په رسميت پيژني ترڅو په نورو ساحو كې خپلې پراختيا غوښتنې او استعماري پرمختگ ته په ډاډه زړه ادامه وركړاى شي. په ۱۹ مه پيړۍ كې او حتى د شلمې پيړۍ په لومړۍ ربع كې افغانستان د روس او انگليسي امپراطورۍ ترمنځه د بفرسټيټ په حيث د دواړو له خوا پيژندل شوى ؤ.
دانش خپرندويه ټولنه
مخينه
اسد الله دانش ساپى د بل هر انسان په څېر د خپل چاپېريال تر اغېز لاندې و او دغه اغېز يې د شخصيت په جوړښت كې ستره برخه لرله. دى تر هغې چې لا په هېواد كې دننه و د كورنۍ په چاپېريال كې يې له كتاب سره اړيكي موندلي وو او ورسره روږدى شوى و. د كورنۍ تر كړۍ بهر يې هم له هغو كړيو سره نژدې پېژندگلوي او راشه درشه لرله، چې هغوى ته هم كتابونه د يوه مانيز ارزښت په توگه گران وو. دغه مانيز اړيكي د دانش ساپي مينه له پوهې او معنويت سره پياوړې كړه او د هغې په څپو كې يې "دانش" بلنوم غوره كړ. د هغې تودې مينې په تاو كې چې "دانش" له پوهې سره لرله، غوښتل يې په دې برخه كې بېلا، بېل اكاډيميك پړاوونه بشپړ كړي؛ خو د هېواد د ميليونو ځلميانو په څېر د جگړې او بدمرغه بحران له امله دغه ارمان ته څومره، چې ده غوښتل پوره ونه شو رسېداى. سره له دې هم له پوهې او معنويت سره دده په مينه كې كمى رانغى او خپل ژوند يې له كتاب سره داسې پيوند كړ، چې نوم يې د لسگونو زره كتابونو پر پاڼو وليكل شو.
د هند پېښليک
تر میلاد وړاندې د دویمې زریزې په لومړیو کې دوامداره وچکالي د دې لامل شوه چې د سند درې اوسېدونکي له لویو ښاري مرکزونو څخه کلیو ته خواره واره شي. تقریباً هماغه مهال اندو اریایي قبیلې د کډوالۍ په ګڼو څپو کې له مرکزي اسیا څخه پنجاب ته ولېږدېدې. د دوی ویدي دوره (تر میلاد وړاندې ۱۵۰۰-۵۰۰) د دغو قبیلو په لویو ویدي سرودونو سره مشخصه شوه. کوچیاني اندو اریایان له پنجاب څخه د ګنګ دښتې پر لوري خواره شول او د هغې ډېری برخې یې د کروندګرۍ لپاره صافې کړې. د ویدي سرودونو مجموعه تر میلاد وړاندې په ۶۰۰ کال کې د یوه نوي سیمه‌ييز فرهنګ په را څرګندېدو سره بشپړه شوه. کوچني مشران یا جاناپاډان په لویو ایالتونو یا ماهاجاناپاډونو کې راټول شول او یو ځل بیا ښاري ژوند ته مخه شوه. دغه ښاریتوب په «لویه ماګاډا» کې له نویو مذهبي خوځښتونو سره مل شو او پایله یې د نویو دیني مفاهیمو پیدایښت و؛ له دې ډلې جنېزم او بودایېزم وو چې له ویدي دین سره د اړوندو برهمني کشیشانو په مشرۍ یې د برهمنېزم د مخ پر ودې نفوذ او مذهبي تشریفاتو مخالفت کاوه. د دغو خوځښتونو د بریالیتوب له امله ویدي برهمنېزم د هند په نیمه وچه کې له موجودو مذهبي فرهنګونو سره ګډ شو او هندویېزم یې رامنځته کړ.
د ۱۸مې پېړۍ له منځنیو کلونو څخه د ۱۹مې پېړۍ تر منځنیو کلونو پورې د هند ډېرې سیمې په تدریجي ډول د ختیځ هند کمپنۍ لاندې کړې، دا یوه بريتانیايي کمپنۍ وه چې د بریتانیا د دولت له‌خوا یې د یوه خپلواک قدرت په توګه فعالیت کاوه. په هند کې د دغې کمپنۍ د واکمنېدو مخالفت په ۱۸۵۷ کال کې د هند د پاڅون لامل شو چې د مرکزي او شمالي هند ځینو برخو ته یې ټکان ورکړ او بالاخره دغه کمپنۍ منحل شوه. تر هغه وروسته هند په مستقیم ډول د بریتانیا د تاج و تخت له‌خوا د بریتانوي هند په توګه اداره کېده. تر لومړۍ نړیوالې جګړې وروسته د مهاتما ګاندي په مشرۍ د خپلواکۍ لپاره یوه سراسري مبارزه پیل شوه او د عدم تشدد په خاطر د پام وړ وګرځېده. وروسته د هند د مسلمانانو ټولنې یو داسې ملي هېواد وغوښت چې اکثریت مسلمان وي. بالاخره بریتانوي هند د ۱۹۴۷ کال په اګسټ میاشت کې پر دوو برخو «هند او پاکستان» ووېشل شو او هر یو یې خپلواک شو.
ځمکواکي
اصطلاح
په ۱۸ پېړۍ کې ادم سمېت چې د اقتصادي نظامونو د تشرېح کولو په لټه کې و، په ۱۱۷۶ز کال کې يې «د ملتونو شتمني» نومي کتاب کې يې په ګټور ډول د فيوډالي حکومت او فيوډالي نظام بڼې رامنځته (اختراع) کړې. د «فيوډالي نظام» عبارت په ۱۷۳۶ز کال کې د توماس مادوکس په “Baronia Anglica” نومي کتاب کې راڅرګند شو، چې د کتاب د ليکوال له مړينې (۱۷۲۷ز کال) څخه نهه کالونه وروسته خپور شو. په ۱۷۷۱ز کال کې جان وايتاکر “John Whitaker” په خپل «د مانچستر تاريخ» نومي کتاب کې په لومړي ځل د فيوډالېزم ويی او د فيوډالي هرم مفکوره وکارول.
3 جنوري
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
مونارشي
وېشنيزه:سياسي هڅوب
عبدالروف خان خاکي
مولوي عبدالروف خان خاکي (د صفر مياشت ۵م . کال ۱۲۶۷م س.) د کندهار د يو نوموتې مولوي حبيب الله چې د کندهاري محقق په نوم مشهور و کور کې وزېږېد .د امير حبيب الله خان په دربار کې د شاهي مدرسې ښوونکی و. دی د کندهار سيمې يو دينپوه مولوي و. دی د سراج الاخبار جريدې بنسټگر او چلوونکی و. لومړنۍ گڼه يې په کال ۱۹۰۵م زېږيز کې خپره شوه چې امير حبيب الله خان ورباندې بډوالی وښود او وروسته د لومړۍ گڼې يې يوولس کاله په خپروونې بنديز ولگاوه.
فدراسيون
د متحده ايالاتو په اساسي قانون کې، چې د ۱۷۸۹ز کال د مارچ له څلورمې نېټې نافذ العمل شو، متحده ايالات تر ټولو پخوانی فدراسيون دی، په داسې حال کې چې نوی فدراسيون نيپال دی، کله چې دې هېواد د ۲۰۱۵ز کال د سپتمبر مياشتې په شلمه نېټه خپل اساسي قانون عملي کړ.
نېفروټېک ساينډروم
سرچينې
وېشنيزه:ناروغۍ
بهسود ولسوالۍ (ننگرهار)
دبهسودو ولسوال نعمت الله نورزى وايي په بهسود ولسوالۍ کې ٤٨ ښوونځي ، لېسې او مدرسې موجودي دي ، چې پکې ٣١٧٧٨ زره هلکان او ١٥٠٧١ نجونې په تعليم بوخت دي او د  ٩٤٠  ښوونکو له لوري ورته تدريس ورکول کيږي.
چت
چت د کوټې يا لارو د قدم وهلو سطحې ته وايي.
د اوبو چينه
د اوبو چينه هغه ځای ته وايي چېرې چې په طبعي ډول اوبه د ځمکې سطحې ته راپورته کيږي او روانيږي.
وېشنيزه:د اوبو چينه وېشنيزه:د څښلو اوبه وېشنيزه:ځمکپوهنه
توکمپالنه
توکمپالنه (په انگرېزي: Racism) دې باور ته ويل کېږي چې ګوندې ځينې انسانان د خپلو ميراثي ځانګړنو پر بنسټ، د جلا ځانګړتياوو او چلندونو څښتنان دي او په همدې اساس، د يو بل توکم په پرتله د غوره توکم په توګه وېشل کېږي. همدا راز توکمپالنه د تعصب، تبعيض، يا د نورو په وړاندې تضاد بلل کېدای شي، ځکه چې دوی يو بل توکم يا قوميت لري. د توکمپالنی اوسني ډولونه ډېر ځله د خلکو تر منځ د مختلفو بيولوژيکي توپيرونو په اړوند د ټولنيز درک پر بنسټ ولاړ دي. شونې ده چې دا ډول اندونه، د ټولنيزو کړنو، کارونو، باورونو يا سياسي نظامونو بڼه غوره کړي، په کوم کې چې بېلا بېل توکمونه د ځانګړتياوو، توانايۍ يا د ګډو فرض کړای شوو څرنګتياوو پر بنسټ، يو له بل څخه غوره يا کم ډلبندي شي. داسې هڅې شوي دي چې، توکمپاليز باورونه، له علمي لارو چارو څخه روا(مشروع) وګڼل شي، چې ډېری يې بې بنسټه بلل شوي دي.
د سياسي جوړښت له نظره (د بېلګې په ډول اپارتاييډ) کوم چې د تعصباتو د څرګندونو يا د کرکجنو کارونو او يا قوانينو ملاتړ کوي، شونې ده چې په توکمپاله نظرياتو کې ټولنيز اړخونه هم شامل وي، لکه: اصليت پالنه، له پرديو ویره، پردي کېدل، جلا والی، په ميراثي بنسټ ډلبندي او غوره والی.
رېښه پېژندنه، تعريف او کارېدل
په نولسمه پېړۍ کې، ډېرو پوهانو باور درلود، چې انسانان بايد د توکم پر ابنسټ ووېشل شي. د توکمپالنې اصطلاح هغه نوم دی، چې د توکمپالۍ حالت بيانوي. د دې باور منل چې شونې ده او يا بايد انسانان د بېلا بېلو وړتياوو او تمايلاتو پر اساس وېشل کېدای شي، چې په همدې بنسټ ممکنه ده، د يوې سياسي نظريې محرک وګرځي، په کوم کې چې حقوق او امتيازات د توکميزو برخو پر بنسټ وېشل شوي وي. شونې ده چې د «توکمپال» ټکی يا يو نوم يا يو ستاینوم(صفت) وي، که نوم وبلل شي، نو د هغه کس ښودنه به کوي، چې توکمپاله باورنه لري. د «توکم» ټکي رېښه روښانه نه ده. ژبپوهان په عموم کې يوه خوله دي چې دا ټکی انګليسي ژبې ته له فرانسوي ژبې لېږدېدلی دی، خو په دې اړه توافق نه شته چې دا ټکی هغو ژبو ته څه ډول راغلی، چې لاتيني بنسټ لري. وروستۍ وړانديزونه دا دي چې، دا ټکی د عربي ژبې د رأس له لفظ څخه راايستل شوی، چې معنا يې «سر، پيل، اصليت» دی، يا د عبري ژبې له روش کليمې څخه اخستل شوی، چې معنا يې د عربي ژبې لفظ ته ورته ده. د توکم لومړي اندپوهان په دې نظر و، چې ځينو توکمونو په نورو غوراوی درلود او په همدې بنسټ، دوی باور لاره، چې له توکمونو سره جلا جلا چلند کول په بشپړه معنا عادلانه و. دې لومړيو نظريو، د نيمه علمي څېړنيزو انګېرنو لارښوونه کړې، د توکميزو توپيرونو د اټکل لپاره مناسب تعريف او دې فرضيې ته د بڼې ورکولو ډله یيزې هڅې ته په عمومي ډول، د ساينسي توکمپالنې نوم ورکول کېږي، که څه هم د حقيقي پوهې د نشتوالي له امله، د دې ادعا د ملاتړ لپاره دا اصطلاح ناسم نوم دی.
شانگهای د همکاريو سازمان
شانگهای د همکاريو سازمان يو اروسيايي امنيتي سازمان د کوم چې بنسټ په ۲۰۰۱ز کال کې د چين هېواد شانگهای په ښار کې د قزاقستان، قرغزستان، روسيه، تاجکستان، ازبکستان او د چين هيوادونو د مشرانو لخوا جوړ شو.
کوشانيان
کوشانیان په ډېر احتمال سره د یوچي کنفدریشن له پنځو نه یوه ډله وه، چې په احتمالي توګه د توچاري نژاد، اندو-اروپايي کوچیان و، کومو چې د چین له شمال لویدیځ (سینکیانګ او جانسو) نه کډه کړې وه او په لرغوني باختر کې مېشت شوي و. د دغې سلسلې بنسټ اېښودونکي کوجولو کدفیزس، له یوناني باختري دودونو وروسته د یونان د مذهبي نظریو او ایکنوګرافي پلوی و، د هندویزم کلتور پیروي یې کوله او د هندو رب النوع شیوا عبادت یې کاوه. کوشانیان په عام ډول تر ډېره د بودیزم کلک ملاتړي وو، چې د کنشکا د سترواکۍ په پیل سره دوی په خپلو عبادت ځایونو کې د زردشتي دین عناصر وګومارل. دوی مرکزي اسیا او چین ته د بودیزم په لېږدولو کې مهم رول ولوباوه.
سرچینې
وېشنيزه:کوشانيان
گندا سېنگ
مړينه
پروفیسر گندا سینگ د ۱۹۸۷ زیږدي کال د ډيسمبر د میاشتې پر ۲۷ نېټه د پنجاب په پتياله ښار کې مړ شو.
سرچينې
وېشنيزه:هندي تاريخپوهان وېشنيزه:هندي ليکوال
منگلور
ختیځ منگلور
ختیځ منگلور چې د ۱ نمبر منگلور یا اکا ماروف په نامه هم یادېږي؛ یوه کلیوالي شورا ده. دا د منگلور په ختیځ کې موقعیت لري. ختیځ منگلور د اکا معروف پښتنو اوسېدنځای دی چې دا هم د بابوزي توکم ټبر گنل کېږي. ختیځ منگلور، اکا معروف کې حقدادخېل، مازیدخېل، ملکانان، میاگان، ملایان او نور توکمونه اوسېږي.
طهارت (پاکي)
ژباړه: او (الله) هغه دى چې له خپل رحمته [=باران] مخكې مخكې زېري وركوونكي بادونه لېږي او موږ له اسمانه پاكې اوبه راښكته كړې دي.)) (3)
'''او طهور “پاكوالى” پاك او پاكوونكى دى. دا چې ځينې اوبه لږې او يا زياتى وي او ځينى د نورو څيزونو (لكه مېوه) ځوښه وي، يا له بل څه (لكه خټې) سره ګډې وي او ځينې يې طبيعي وي؛ نو فقهاوو پر دوو برخو وېشلې دي: مطلقى او مضافې.'''
مطلقې اوبه :
مطلقې هغه اوبه دي، چى پر خپل طبيعت پاتې وي، لكه له اسمانه چى راكښته شي، يا لكه له ځمكى چى راوخوټېږي، چې له بل صفت پرته ورته اوبه ووايى او يا هغه چې د پيدايښت خلقت له سټې راوباسي، لكه د باران، سيندونو، ويالو او څاګانو اوبه، او څه چى له ځمكى راوخوټېږي او هغه چى له واورې او كنګل ويلي شي.
مضافې هغه اوبه دي، چې له جسمونو را ايستل شوې يا ځبيښل شوې وي، لكه ليمو يا انګور يا هغه اوبه چې له اّره (اصله) مطلقې وي؛خو يو څه پرې ورزيات كړي چې له خپل لومړني طبيعته راووځي،لكه ګلاب يا ګاز لرونكي اوبه، مضافې اوبه له حنفي مذهب پرته په نورو كې پاكې دي؛خو پاكوونكې ندي؛خو امام ابوحنيفه اجازه وركړې، چى هره مايع چې پليتي له منځه وړي،بې له غوړيو هغه چې په پخلي كې رنګ واړوي پاكه ده په اماميه وو كې سيد مرتضى له دوی سره يوه خوله دى.
مذهبونه هم مني چى په مضافو اوبو اودس او غسل روا ندى؛خو يواځې حنفي مذهب دى چې په بدايه المجتهد او نهايه المقتصد، د ابن رشد تاليف 32مخ د 1354 كال چاپ او د مجمع الانهر 37 مخ د استانبول چاپ كې راغلي دي:
'''اماميان وايي: كثير د دې حديث (اذا بلغ الما قدر كر لم ينجسه) “اوبه چى تر دوو كرو ورسېږي، څه شى يې نۀ پليتوي” له مخى د يو كر هومره وي او كر 1200 عراقي رطله (27تنكه) كېږي. حنفيانو ويلي دي: كثير هغه دى، چى اوبه دومره شي،چې كه يوه خوا يې روانې شي؛نو بل اړخ ونۀ خوځېږي.(7)'''
روانې او ولاړې اوبه :
مذهبونه د روانو اوبو په باب يوه خوله ندي،حنفى وايى: روان څيز لږ وي، كه ډېر له خپلې سرچينې او مادې سره پيوست وي، كه نۀ وي،له ناپاكو سره په لګيدو نۀ ناولې كېږى،بلكې كه په يوه لوښي كې ناولې او په بل كې پاكې اوبه وي او له پاسه راتويې شي او په هوا كې تر ګډون وروسته راكښته شي،ټولې پاكې دي.همداراز كه پر ځمكه روانې وي، ( 8) رواني يې د ډاډ وړ ده او هر څنګه چې وي، د ډيرو (كثير) حكم لري؛خو كه روانې نۀ وي،د لږو (قليل) په څېر دي، كه څه هم له ځمكې راوخوټكېږي، له همدې امله يې حكم كړى دى،چې كه د باران اوبه پر ناپاكه ځمكه را واوري او روانې نشي، ځمكه بيا هم ناپاكه ده.
د ناپاكو اوبو پاكېدنه :
حنفيان وايى: ناولې اوبه په بهېدو پاكېږي، كه په يوه لګن يا ښانك كې ناولې اوبه وي او اوبه پرې واچول شي،چې له مورګو يې اوبه روانې شي، پاكېږي همداراز كه ناولې اوبه په ډنډ، ډنډونكي يا جوغړى كې وي او څنګ ته يې بل جوغړى وكيندل شي او په يوه نري لښتي كى هغه ناولې اوبه ټولې وروبهول شي؛نو پاكېږي كه په نوي ډنډوكي كې دا اوبه بيا ناولې شوې، درېم ډنډونكى دې وكيندل شي او بيا همغه كار وشي، اوبه پاكېږي او همداسې پسې بيا بيا.
========================================
يادداښتونه:
(6) _ كر د اوبو يوه پيمانه او مېچ دى، چى د شرعې په ژبه كې يې اوږده، ساره او ژوروالى دوى نيمې لوېشتې وي، هغه لوښى چې څه كم درى نيم ليتره اوبه واخلي، قلتان هغه مكعب چې 500 بغدادې رطله (2564ګرامه) وزن واخلې او هره څنډه يې څه له پاسه يوه څنګله (يا نيم ګز) وي.
د ژويو او ځناورو متيازې (فضله) :
ژوي او څاروي الوتونكي او هر هغه ځېل (نوع) چى حلال غوښی وي، كه حرام غوښی.
سپېروبى (2) او هوسوبى / ودى، مذى :
'''د حنفيانو، شافعيانو او مالكيانو په نزد ناولې او د اماميانو په نزد پاك دي. حنبليانو يې تر منځ د حلال غوښي او حرام غوښي كرښه راكښلې ده او وايى، چې مذى پاكه او ودى ناپاكه ده. مذى هغه نرۍ اوبه دي چې د شوق پر وخت له مخكې لارې وځي او ودي هغه ټينګې اوبه دي، چې تر تشو متيازو وروسته راوځي.'''
پريښوونې، جوټه :
اماميان وايي: د سپي او سركوزي په څير ناوليو ځناورو جوټه ناولې ده او د پاك حيوان حلال وي،كه مردار، جوټه پاكه ده، يعنې د هر حيوان د جوټې پاكوالى او ناپاكوالى د هغه حيوان د بدن تابع دى.
يادداښتونه:
(4) _ ابن عابدين، 1ټ ، 156 م
(6) _ الفقه على المذاهب الاربعه- 1ټ، د قضا الحاجه بحث
لمر:
'''حنفيانو ويلي دي:ځمكه او ونې په وچولو په لمر وي، كه په باد، پاكېږي. ماليكانو، حنبليانو او شافعيانو ويلي دي: ځمكه د لمر په وړانګو (تودوخه) او باد نۀ پاكېږى،بلكې اوبه پرې بهول په كار دي. البته د پاكوالي په څرنګوالي كې يې يوه خوله ندي.'''
خوټكېدل/ ايشېدل:
========================================
لاس يا ځان لګول/ لمس:
حنفيانو ويلى دي: كه لګېدل په لك شوي الت وي، اودس ماتېږي.
كانګې/ قى:
كانګې د حنبليانو په نزد اودس ماتوي؛خو حنفيان وايى: كه په ډكه خوله وي، ماتوي يې شافعيان او مالكيان يې مات نۀ ګني.
د اوداسه هدفونه:
حنفيانو ويلي دي: د قراّن ليكل او پرې لاس راكښل جايز ندي، كه ليكل يې ناعربي هم وي، البته له يادو ويل يې روا دي، اماميانو ويلى دي: بى اودسه د قراّن پر توريو لاس تېرول جايز ندي، پخپله په قراّن كى وي كه ترې بهر؛خو لوستل ليكل او ساتنې ته يې رااخيستل او نا عربي ليكل د لاس تېرول حرام ندي؛خو بى اودسه د خداى پر نامه په هره ژبه وى او هر چېرې چې وي د قراّن دننه وي، كه بهر،حرام دي.
_ ابگن عابدين، اټ، 215م
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
د جناب غسل په دوو صورتو كې واجبېږي:
مساله: كه يو څوك له خوبه راويښ شو او داسى څه لوندوالى يې وليد،چې نۀ پوهېږي دا مني دى، كه سپېروبي (مذي) حنفيان وايى:غسل واجب دى،شافعيان او اماميان يې واجب نۀ بولي؛ځكه پاكوالى (طهارت) يقينى دى او ناولتيا شكمنه.حنبليان وايى: كه خوب له نظر يا لذتناك او خوندور خياله وړاندې و؛ نوغسل پرې واجب ندى؛خو كه تر خوندور او لذت پيداكوونكي سببه وروسته و؛نو واجب ده چې د شكمن لوندوالي له امله غسل وكړي.
ج: چې غوولى (مفعول) ژوندى انسان وي؛خو كه څاروى يا مړى وي؛غسل نۀ واجبېږي.
د جنابت د غسل واجبات:
== '''څه چې په اوداسه كې واجب دي، هغه په غسل كى هم واجب دي. پاكى او مطلقى اوبه: د بدن پاكوالي او پوټكي ته د اوبو د رسېدو دمخنيوونكي (حايل) نشتوالى، لكه په اوداسه كې چې تېر شول او نيت پكې واجب دى،د حنفيانو په نزد چې هغوى نيت دغسل د صحيح كېدو له شرطونو ندې ګڼلې.''' == څلورګوني مذهبونه په غسل كې څه ځانګړي حالتونه نۀ شرطوي او همدومره وايي، چې اوبه هر څنګه چې وي، بايد پر ټول بدن تېرې شي، له پاسه يا د لاندې پيلول څه باك نلري.حنفيان پوزې او خولې ته اوبه اچول واجب ګڼي او وايي: له سر،ښي خوا، بيا كيڼې خوا پيلول مستحب دي.
(1) _ ابن عابدين، اټ، 128م، شرح المهذب، اټ، 251م
ټول مذهبونه پردې يوه خوله دي، چې د نجلۍ تر نه كلنۍ وړاندې وينه حيض نشي كېداى؛بلكى هغه د ناروغۍ او ټپ (جراحت) وينه ده او همدارنګه د ياسې ښځې وينه چى د ياسيتوب په منګ كې وي حنبليانو پنځوس كاله ښوولي.
اماميانو ويلي دي: نا قريشى او مشكوكى ښځې تهد يائستوب اندازه پنځوس كاله؛ خو په قريشى ښځه كې شپېته كاله دی.
حنفيانو او اماميانو ويلي دي: د حيض لږه موده درې او زياته يې لس ورځې ده او نوره وينه چى تر درو ورځو كمه او تر لسو ورځو زياته وي، حيض ندى.
مالكيانو ويلي دي: زياته اندازه،نا امينداوارۍ (نه حامله توب) ته پنځلس ورځې ده او لږې ته يې څه اندازه نشته.
د حيض احكام:
== د قراّن پر توريو له لاس لګولو او په جومات كې له پاتى كېدو تمېدو پرته چې څه پر جنب حرام وو، هغه پر حايضې هم حرام دي او د حيض په ورځو كې يې لمونځ او روژه نۀ كېږي؛خو د خوړليو روژو قضايي بايد راوړي؛خو قضا شوي لمونځونه د احاديثو د حكم او د لمونځونو د پيټي د دروندوالي له امله قضايي نلري؛خو روژه چې پيټې يې سپك دى اعاده لري. == '''د حايضى ښځې طلاقول حرام دي؛خو كه طلاقه شي،طلاقېږي. د څلورګونو مذهبونو په نزد طلاقوونكي ګناه كړې، اماميان وايي، كه په ښځه كې ډوبپېدا (دخول) شوى وي او يا خاوند د ښځې اميندواري (دوځاني) نۀ غواړي،طلاق ماتېږي د حاضې او اميندوارې (دوځانې) او نا دخولې (چى دخول پكې نۀ وي شوى) ښځې چې خاوند يې پر ځاى (حاضر) نۀ وي، طلاقول صحيح دي، چى تفصيل به، كه خير وي د طلاق په باب كې راشي.'''
'''شافعيانو او مالكيانو ويلي دي:د صدقى وركړه،مستحبه ده، نۀ واجبه. خو نور ټول مذهبونه بيا پر ښځى كفاره نۀ ګڼي؛ خو كه ښځه خوښمنه او لېواله وه؛ نو ګناه يې بولي.'''
(1) دحيض وينه درحم د پاكيدو او نوي تخمي دپخيدونښه هم ده.( ژباړن)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اماميانو او مالكيانو ويلي دي: د نفاس وينه هغه ده،چې تر زيږون او يا ترې وروسته له زيلانځه (رحم) راځي.
حنبليانو ويلي دي: دا هغه وينه ده،چې د كوچني له زيږون سره سمه تر دوه درو ورځو او يا د زېږون د نښو نښانو له ښكاره كېدو سره راځي.
ځانگړواله
ځانګړواله، «د یوه وګړي ځانګړنې؛ ځانګړي طبیعي جوړښت» درلودلو ته اړوند «د یوه وګړي په توګه د پاتې کېدلو څرنګوالي؛ ځانګړتوب» ته هم ویل کېږي. ځانګړواله له هنري او بوهمي ګټو او ژواکونو سره تړاو لري، چې په هغو کې، د بشرپال فلسفي دریځونو او اخلاقو په څېر د دود دستور او د خلکو عمومي اندونو ته د پام‌اړونې پر خلاف، ډېره لېوالتیا ځان‌جوړونې او ځان‌ازمایښت ته اړول کېږي.
فرد (وګړی)
فرد په یوې ټولګه کې یو شخص یا ځانګړی څيز ته ویل کېږي. په ۱۵مې پېړۍ کې او مخکې تر هغو، او همدا راز نن په احصائیه او مېتافزیک کې، فرد د یوه «وېش نه‌منونکي» څیز معنی ورکوي، چې په ټولیزه توګه له عددي پلوه یو مفرد څیز بیانوي، خو ځیني وخت، د «ځانګړو نومونو د مسألې په څېر»، د یوه «شخص» په معنی دی. له ۱۷مې پېړۍ راهیسې، «فرد» جلاوالی (ځانته‌والی/بېلوالی) ښیي، لکه په ځانګړواله کې. فردیت، په ځانګړواله کیفیت یا حالت کې د پروت وګړي شتون بیانوي؛ داسې یو وګړی چې ځان‌ته بېلې اړتیاوې، موخې او غوښتنې لري او د هغو پر بنسټ، له نورو وګړو سره د پرتله کېدلو پر مهال، له هر چا څخه جلا ګڼل کېږي او ځانتنی شخصیت لري.
سیالي ځانګړواله
د آکسفورډ قاموس له‌مخې، په یوې ټولنه کې «سیالي ځانګړواله، هغه لیدلوری دی چې بریالیتوب او نابریالیتوب دې د وړتیا له‌مخې وټاکل شي». هلې‌ځلې او وړتیا د بریا اړین شرط په توګه پېژندل کېږي. سیالۍ، د کوچنیو ډالیو او محدود امتیازاتو په وېشلو کې د منلو وړ یوې وسیلې په توګه انګېرل کېږي.
مصنوعي زړه
مصنوعي زړه له هغه ارټیفیشل اورگان څخه عبارت دی چې د انسان یا حیوان د اصلي زړه پر ځای لگول کېږي، او دوه یا څلورو کلونو پورې د اصلي زړه دنده پرمخ وړلای شي. د زړونو پیوندونې پروسه د یوویشتمې پېړۍ په دویمه لسیزه کې پیل شوې چې د یو لړ عملیاتو په کولو سره یې پایله ښه ارزول شوې. ددې لړۍ لومړنی عملیات د فرانسوي ډاکټرانو په وسیله ترسره شو چې د غوا او مصنوعي الاتو د مرکب څخه یې یو مصنوعي زړه جوړ او پیوند کړ! فرانسوي ډاکټرانو د يوې پرمختللې جراحي عملياتو په ترڅ کې يو مصنوعي زړه يوه ناروغ ته چې له قلبي ناروغيو کړېده ور پيوند کړ، دا زړه به تر راتلونکو ۵ کلونو پورې د يوه موقتي زړه په توگه درزېږي. دا مصنوعي زړه چې د لاسي ساعتونو د بېټريو په ډول بېټريو باندې کار کوي بېټرۍ يې له بدن د باندې پر پوستکي لگول کېږي. د غوا او ماشيني توکو څخه جوړ شوی زړه د پخوانيو مصنوعي زړونو برخلاف اوس د ۵ کلنو لپاره ددې سړي په بدن کې نصب شي او تر راتلونکو ۵ کلونو پورې به فرانسوي ډاکټران د عمري زړه په جوړولو کار پیل کړي، چې بيا يې وروسته له ۵ کلونو پورې په ياد سړي کې نصب کړي. فرانسوي ډاکټرانو وويل : کله مو چې زړه ناروغ ته ورپيوند کړ له عملياتو وروسته ناروغ په ښه وضعيت کې وو، او کوم جدي مشکل یې نه درلود، خو د کارمټ اجرايوي رییس مارسيلو کانويټي وايي: موږ د لومړني مصنوعي زړه له پيوند څخه خوښ او راضی يوو، که څه هم ددې زړه د زړېدلو وخت ډېر کم دی، خو موږ د راتلونکي لپاره تياری نیسو چې ۵ کاله وروسته نوموړي ته دايمي زړه ور پیوند کړو. دا مصنوعي زړه د اروپا د هوايي او فضايي دفاع د شرکت د فرانسوي پوهانوله خوا  چې په هالنډ کې يې مرکز دی ،جوړ شوی دی، وزن یې ۹۰۰ گرامه دی چې د يوه عادي زړه دری برابره دروند دی، ددې زړه عضلات منقبض کېدلای شي او د داسې حس گرونو درلودونکی دی چې د وينې جريان د انسان د بدن د حرکت په نظر کې نيولو سره پمپ کوي. ددې زړه په داخل کې هغه برخې چې د انسان له بدن سره بايد ونښلول شي د غوا د زړه له ځينو کوچنيو برخو څخه جوړې دي ، ځکه چې داسې گومان کېده، چې د مصنوعي موادو نښلول به له انساني رگونو سره د وينې د لخته کېدو لامل شي. دا مصنوعي زړه به د هغو زرگونو کسانو لپاره چې د زړه د ناروغي له امله کړېږي په راتلونکې کې مرسته وکړي، چې له خپل دې رنځ څخه په امان شي. ياده دې وي، چې په نړۍ کې لومړی ځل د زړه دپيوند عمليات په ۱۹۶۰ لسيزه کې د سويلي افريقا د يوه ډاکټر له خوا تر سره شوي دي.
کینډۍ:د سنا ملي جرگه
وېشنيزه:Politics and government templates
باکو
ریښه پېژندنه
په ۱۹مه پېړۍ کې مشهوره ریښه پېژنونه هغه د فارسي بادکوبه (‌Bad-Kube یانې د باد وهلي ښار، چې د باد او کوبه له ترکیب څخه جوړ شوی، او د ځپلو په فعل کې ریښه لري، اخیستل شوی، له همدې کبله هغه ځای ته اشاره کوي چې هلته سخت او تیز باد چلېږي، لکه باکو په شان، چې د اوړي سخت واورین طوفانونه او تیز بادونه تجربه کوي). دا مشهور نوم (Badkube په عصري آذربایجاني لیک کې) تر نولسمې پېړۍ د ښار لقب په توګه وټاکل شو (د بېلګې په توګه په آکینچي، ۱ جلد، ۱ شمېره، ۱ پاڼه کې کارول شوی)، او همدارنګه د ښار عصري لقب «د بادونو ښار» (په آذربایجاني کې: Küləklər şəhəri ) سره هم نږدې والی لري. بله عامه او لږ احتمالي ریښه پېژنونه دا نوم له باغکوی څخه اخیستل شوي ویي په توګه، چې د «د خدای ښار» معنا ورکوي، توضیح کوي. باګا (اوس باغ یا Bagh) او کوی د «خدای» او «ښار» لپاره د زړې فارسي ژبې ویۍ دي؛ کولی شو د باغکوی نوم له بغداد («خدای – ورکړي») سره پرتله کړو چې په هغه کې داد په زړه فارسي کې د ورکړې په معنا ده.
د شیروانشاهانو ظهور او صفوي دوره
د شیروان دورې پر باکو او نور ننني آذربایجان باندې ډېره اغیزه وغورځوله. د ۱۲مې او ۱۴مې پېړۍ په منځ کې، په باکو او شاوخوا ښارونو کې لویې قلعې جوړې شوې. د باکو خلیج په ټاپو کې د نجلۍ قلعه، د رامانا برج، نارداران قلعه، د شاګان قلعه، د مردکان قلعه، ګرده قلعه او همدارنګه د سابایل نامتو قلعه همدې دورې اړوند دي. د باکو‌ ښاري دیوالونه هم بیاورغول شول او پیاوړي شول.
سیتا قاسمي (سندرغاړې)
سرچينې
وېشنيزه:سندرغاړې
هستوي وسلې
ازموینه او په کار اچول
هستوي وسلې يوازې دوه ځلې په جګړو کې کارول شوې دي، دواړه ځلې د دويمې نړيوالې جګړې د پای په شېبو کې د متحده ايالاتو له خوا د جاپان په وړاندې. د ۱۹۴۵ز کال د اګست په شپږمه نېټه، د متحده ايالاتو د پوځ هوايي ځواکونو د جاپان په هيروشيما ښار ټوپک ته ورته چاودېدونکی بم چې د «کوچني هلک» مستعار نوم ورکړل شوی و، وچاوداوه. درې ورځې وروسته د اګست په نهمه نېټه، د متحده ايالاتو د پوځ هوايي ځواک يو پاټونيمي له داخله چاودېدونکې بڼې چاودېدونکی بم چې د «چاغ سړي» مستعار نوم ورکړل شوی و، د چاپان د نګاساکي پر ښار وچاوداوه. دا بمبارۍ د زيانونو لامل وګرځېده، چې په پايله کې يې نږدې دوه سوه زره ملکيان او پوځيان ووژل شول. د دې بمبارۍ اخلاق او د جاپان په تسليمۍ کې د هغې برخه د بحث موضوع ده.
ډولونه
د هستوي وسلو دوه اساسي ډولونه شته: يو ډول هغه دی چې د خپلې انرژۍ ډېره برخه يوازې د هستوي عکس العملونو له چاودنې نه تر لاسه کوي او دويم يې هغه ډول دی چې د چاودنې غبرګونونه، د هستوي چاودنې د غبرګونونو د يو ځای کولو د پيلولو لپاره کاروي، کوم چې د ټولې وتونکې انرژۍ زياته برخه توليدوي.
چاودېدونکې وسلې
په چاودېدونکو وسلو کې، د چاودېدو وړ موادو حجم (غني شوي يورانيوم يا پلوټونيوم) په فوق بحراني حالت بدليږي، چې د هستوي ځنځيري غبرګونونو د چټکې ودې امکانات برابروي يا له دې لارې چې د فرعي کړکېچنو موادو يوه برخه په يوه بله برخه وولي (د ټوپک په ډول) يا په کيمياوي تيلو چلېدونکو چاودېدونکو توکو د لينزونو په کارولو سره د چاودېدونکو توکو د يوې فرعي بحراني کرې يا سلينډر په فشارولو سره. دویمه طريقه، د «چاودنې» لاره، د لومړۍ طريقې په پرتله ډېره پېچلې او ډېره اغېزناکه ده (کوچنۍ، کمه ډبله او د چاودنې وړ قیمتي تيلو ته اړتيا لري).
حاد مايلوييد ليوکېمي
ډلبندي
د AML تر ټولو عامه کارېدونکې دوه ډلبندۍ دي، زړه ډلبندي، فرانسوي-امريکايي-برتانيوي (FAB) سيستم او نوې ډلبندي د روغتيا نړېوال تنظيم (WHO) پر بنسټ جوړ سيستم دی.
تورکي ژبه
ډلبندي
په دې اړوند پرله پسې ډول بحثونه روان دي چې ايا ترکي کورنۍ خپله د يوې پراخې التايک کورنۍ غړې ده که نه، په يادو ژبو کې جاپاني، کوريايي، منګوليايي او تنګوسي شاملې دي. د نولسمې پېړۍ د اورال-التايک اند په اړه اختلافات شته، کوم اند چې ترکي له فنلنډي، هنګري او التايک ژبو سره ډلبندې کړې ده. دا اند تر ډېره بريده په درې واقعيتونو ولاړ و، هغه دا چې د دې ژبو درې ځانګړتياوې سره شريکې دي: يو له بل سره نښتل، غږيز همغاړيتوب او د ګرامري جنسيت کمښت.
سرچینې
وېشنيزه:ژبې
گایوس واليریوس کاتولوس
گایوس واليریوس کاتولوس (په لاتيني: Gaius Valerius Catullus) ( د مخزېږد ۸۷ – ۵۴ کلونه) د لرغوني روم یو له ډېرو نامتو شاعرانو څخه گڼل کيږي. دی د سیسرون او سیزار د واکمنيو پر مهال د رومي شاعرۍ تر ټولو لوی استازی دی. د گایوس کاتولوس د ژوند لیک په اړه کره مالومات لږ ساتل شوي دي. دېر احتمال لري ، چې د مخزېږد پر ۸۷ کال زېږېدلی وي. ( د روم د بنسټ اېښودو د ۶۶۷ کال پر شاخوا ) کاتولوس د ایټالیا په شمال ختيځ کې د ویرونا په ښار کې زېږدلی دی. داسې ښکاري ، چې ده د شمالي ايټالیا په ځمکه والو پورې يې اړه درلوده. دا مالومه ده چې سیزار به تل د ده د پلار مېلمه وو. دی پخپله څانگه کې د وړاندې تگ لپاره روم ته وکوچېد او هلته د ځوانانو په لاوبالي ژوند کې ښکېل شو. په روم کې د ځوانو شاعرانو د یوې ډلې مشر شو ، داسې چې د ملگرتیا په ټینگو غوټو سره تړلی وو ، او د (( یامب )) موسیقۍ الې په غږولو کې تر ټولو مخکې وو. ده به عشقي شعرونه لیکل او په ځینو شعرونو کې به یې پر ټاکلو نامتو سیاسي او ټولنيزو اشخاصو نېوکې کولې او ورپورې خندل به يې. د شاعر د ملگریو ، چې ده خپل ډېر شعرونه ورته ډالۍ کړل ، په منځ کې گایوس لیسینیوس کالویوس ، گایوس هیلویوس سیننا ده ته ډېر نږدې ول. په روم کې له یوې ښځې سره د شاعر کاتولوس د مينې کیسه پیل شوه ، چې ده پخپلو شعرونو کې د (( لېسبیا )) په نامه یاده کړې او د هغې ستاینه يې کړې ده. د کاتولوس له اثارو مالوميږي ، چې دی هغه مهال د نثري ادب له لویو استازیو سره ، لکه سیسرون ، ویاند گورتېنزي ، کورنېلي نېپوت ، او نورو سره اړېکي درلودل. دغه نثري لیکوال هغه مهال د نثري ادب تر ټولو لوی استازي ول. د شاعر پلار په ویرونا ولایت کې یو ستر کور درلود ، چې د سیرمیون په ټاپووزمه کې وو. دغه ټاپوزومه د (( لاکوس بېناکوس )) اوسنۍ (( لاگو دي گاردو )) ته نږدې موقعیت درلود. یاده ټاپووزمه د شاعر کاتولوس له خوا پخپلو شعرونو کې د یو ډېر ښکلي او تر نورو ټولو ټاپووزمو د ښه ټاپووزمه په توگه ستایل شوی دی. سربېره پر دې ، د (( تیبورا )) په سیمه کې يې هم یو بل لوی کور درلود ، خو دی بیا هم شتمن نه گڼل کېده. پر ۵۷ مخزېږد کال ده (( ویفین )) ته شاعر (( لوسي میمییا )) بدرگه کړ. هغه چې تیتوس ليوکریتوس کاروس ورته خپله یوه بولـله ( قصیده ) ډالۍ کړې وه. کاتولوس د بېرته راتگ پر مهال د خپل ورور ، چې په تروی براته کې خښ وو ، قبر ته ورغی. ده د خپل دغه ورور په مړينې پسې ډېر په رښتوني ډول ، په ژورې خواشينۍ سره اوښکې تویولې. کاتولوس په اسیا کې نږدې دوه کاله تېر کړل او له هغه وروسته د سمندر له لارې خپل هېواد ته راستون شو ، ورپسې د بېناکه جهیل ته ځي او له هغه ځایه خپل کور ، چې په سیرمیون کې وو ، ستنيږي. هلته له خپل پلار سره له لیدنې کتنې وروسته روم ته ستنیږي. کاتولوس دومره اوږد عمر ونه کړ ، وخته مړ شو ، ایله په ایله يې ۳۰ کاله د ژوند تېر شوي وو ، چې په حق ورسيد. د ده د مړينې کال سم کره مالوم نه دی ، خو ښايي چې ۵۴ یا هم ۴۷ کال وي. ( د روم د بنسټ اېښودو ۷۰۷ کال وو ). سپېڅلی (( یرونییم )) لیکي ، چې کاتولوس پر ۸۷ مخزېږد کال زېږېدلی او د ۳۰ کالو وو ، چې په حق ورسېد. خو لکه څنگه چې يې ځينې شعرونه له ۵۷ مخزېږد کاله وروسته لیکل شوي ، نو په دې خاطر ویلای شو ، چې (( یرونییم )) د شاعر د زېږېدنې په نېټه کې تېروتنه کوي یا هم د مړينې پر مهال د ده د عمر په تړاو. د ده په شاعرۍ کې تر ټولو وروستني کلونه ۵۵ – ۵۴ یاد شوي دي. =د کاتولوس کتاب= د کاتولوس اثار په منځنيو پېړیو کې ورک شوي ول. د ده د شعرونو یواځینی غونډ پر ۱۳ زېږدي پېړۍ ، د ده په پلرني ښار ویرونا کې موندل شوی وو ، چې یوازې یو ټوک ( یوه نسخه ) یې وه. قلمي نسخه یې ورکه شوې ، خو له هغې څخه دوه کاپي نورې لیکل شوې وې.
دراوړ
دراوړ نوم د هند اصلي خلکو لپاره استعماليږي، دا يو قوم و او اوس هم په جنوبي هند کې شتون لري، 25000 کاله وړاندې اريايانو د هندوستان په گڼ شمېر سيمو حمله وکړه چې په هغه وخت کې هندوستان کې دراوړ نومې قومونه اباد ول. دراوړ ډېر شريف او عزت دار قوم گڼل کيدو، کله چې اريايانو په دوي حمله ترسره کړه نو دوي يې د هند د شمالي سيمو څخه جنوبي سيمو ته وځغلول، دراوړ لاړل او هم پدغه جنوبي سيمو کې اباد شول، اوسنۍ زمانې کې مهم دراوړي توکمونو کې تامل، مليالم، تيلگو او داسې نور له ټولو لوی نسلونه دي
محمد امین خان
محمد امین خان (امیر محمد امین خان) د امیر شیر علی خان او امير محمد اعظم خان ورور وو. د امیر شیر علی خان لخوا د کندهار د نیولو په خاطر جې په هغه وخت کې یې محمد امین خان امیر وو. شیر علی خان خپل زوی محمد علی خان د نوموړی مقابل کې کندهار ته د جنګ په خاطر ولیږه چې په پایله کې یې محمد امین خان او نوړی وراره او شیر علی خان زوی محمد علی خان ووژل شول.
4P نظریه
مارکیټینگ کمپلکس (نظریه 4P) (Marketing mix) — маркетинговая теория, основанная на четырёх основных «координатах» маркетингового планирования: