cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خښته
د الخاني په دوره کې د خښتو جوړولو هنر
په دې دوره کې، د خښتو آرشیف پوښونو د تخنیک او پلي کولو پراخه تکامل تر هغه ځایه پورې کړ چې موږ د یو ډیر اغیزمن او ښه شکل لرونکي سلطاني گنبد د ظهور شاهدان یو چې شاوخوا 25.40 سانتي متره قطر او د ځمکې څخه 50 متره لوړوالی لري. د سینه خورا استثنایی تطبیق. د دې گنبد جوړیدل د اروپایی کلیساګانو په ډیری گنبدونو مستقیم تاثیر لري ، په ځانګړي توګه په فلورنس کې د سانتا ماریا ډیل فور کلیسا گنبد چې د سلطانیه گنبد شاوخوا سل کاله وروسته جوړ شوی و. همدارنګه، په دې دوره کې، د خښتو د جوړولو هنر د کورونو د گنبدونو د کونجونو د جوړولو خورا په زړه پورې پړاو ته ننوځي چې په ځانګړي ډول په نښه شوي، مقرنس شوي، د هر ډول خوب کولو او مستقیم ګلانو او د خښتو کراس بارونو رول سره. د خښتو او ټایلونو ترکیب چې دا ډول په زړه پوري نندارتونونه ښکلوي. د دې دورې د خښتو د ډیری کارونو څخه، دا ممکنه ده چې د ورامن جومات، د یزد لوی جومات، او همدارنګه د اصفهان په لوی جومات کې د شاګردانو د قطار په قربانګاه کې د خښتو مکرانونو څخه کار واخیستل شي. په دې وخت کې موږ د وړو مهري خښتو د راڅرګندېدو شاهدان یو، چې د یوې لوحې په اندازه او دوه لوړوالی یې د 5 x 5 او 5 x 10 سانتي مترو په اندازه د جلال الله نوم لیکل شوی او د غوټیو نقشه یې د قطارونو په منځ کې ایښې ده. خښتې د خښتو په جوړولو کې یو استثنایی شکل او سینګار رامینځته کوي لکه تختې ، د اصفهان په جامع جومات کې د عمر جومات د زده کونکو څنګ ته نښلونکی دهلیز او همدارنګه د خښتو ځینې ځانګړي اثار چې په غلام روتمسي کې د مهري دوه اندازې لري. په سلطانیه گنبد کې پورتنۍ پوړونه. د الخاني د دورې د خښتو د جوړولو د هنر یوه غوره نمونه د جنبان منار بې ساري ودانۍ ده، چې کله موږ له دوو خورا نازکو او تنګو منارونو څخه یوه ته حرکت کوو، بل منار حرکت کوي. ټوله ودانۍ به ګام په ګام د چت له ساحې څخه د ځمکې سطحې ته حرکت کوي.
ګېميسټوس پلېتون
نوموی
د هغه له مړینې وروسته، د پلېتون نومون (Νόμων συγγραφή) یا Nómoi (Νόμοι، "د قوانینو کتاب") کشف شو. دا د شهزادګۍ تیوډورا په قبضه کې راغله ، د ډیمیټریوس پالیولوګوس میرمن ، د موریا آمر. تیوډورا د قسطنطنیه پادري سکالیریوس ته، چې اوس دوهم ګیناډیس، د قسطنطنیه مشر دی، له هغه څخه د هغه د مشورې غوښتنه وکړه. هغه بیرته راستانه کړه، هغې ته یې مشوره ورکړه چې دا ویجاړ کړي. موریا د سلطان محمد II لخوا تر برید لاندې وه، او تیوډورا د ډیمیټریوس سره قسطنطنیه ته وتښتېده چیرې چې هغې دا نسخه ګیناډیوس ته وسپارله، د داسې نامتو عالم د کار یوازینۍ کاپي له منځه وړلو ته زړه نازړه وه. ګیناډیس په 1460 کې وسوځاوه ؛ په هرصورت، د اکسرچ جوزف ته په یوه لیک کې (کوم چې لاهم ژوندی دی) هغه د کتاب توضیحات، د څپرکي سرلیکونه او د منځپانګې لنډ لنډیز وړاندې کوي. داسې بریښي چې د سټویک فلسفې او زردشتي تصوف د یوځای کیدو استازیتوب کوي ، او د ستورپوهنې ، ډیمونونو او د روح مهاجرت په اړه یې بحث کړی. هغه د مذهبي مراسمو او سندرو سپارښتنه وکړه چې د کلاسیک خدایانو غوښتنه وکړي، لکه زیوس ، چې هغه د نړیوالو اصولو او سیارې قدرتونو په توګه لیدلی. انسان، د معبودانو د خپلوانو په توګه، باید د خیر په لور هڅه وکړي. پلېتون باور درلود چې کائنات په وخت کې پیل یا پای نلري، او د بشپړ پیدا کیدو سره، هیڅ شی نشي اضافه کیدی. هغه د بدې لنډې واکمنۍ مفکوره رد کړه چې د تلپاتې خوښۍ سره تعقیب کیږي، او دا یې وګڼله چې د انسان روح بیا زیږیدلی، د خدایانو لخوا په پرله پسې بدنونو کې د الهی حکم پوره کولو لپاره لارښود شوی. همدغه الهی حکم، د هغه په عقیده، د مچیو تنظیم، د میږیانو وړاندوینه او د مچیو وړتیا، او همدارنګه د نباتاتو وده، مقناطیسي جذب، او د پارا او سرو زرو یوځای کول اداره کوي.
د کندهار مرکزی زندان
د کندهار مرکزي زندان چې د سرپوزې زندان په نوم هم یادیږي د افغانستان په کندهار ولایت کې د ټیټې کچې امنیت لرونکی زندان دی. دا د پخوا څخه د کندهار ولایت د عامو مجرمینو د زندانې کولو لپاره کارول شوی دی. په وروستیو دوو لسیزو کې له دغه مرکز څخه د طالبانو او نورو یاغیانو د نیولو لپاره هم کار اخیستل شوی دی. دا زندان د "سرپوزې" په نوم د کندهار ښار په یوه تاریخي سیمه کې موقیعت لري. تر ۲۰۱۷م کال پورې په زندان کې نږدې ۱۹۰۰ بندیان دي او سرپرست یې ډګروال عبدالولی حصارک دی.
بدري ٣١٣ قطعه
بدري ٣١٣ قطعە د افغانستان د اسلامی امارت د پوځ یوه قطعه ده. د دې واحد نوم د د حقاني شبکې سره نږدې تړاو لري، چې د راپورونو له مخې دوی ته روزنه ورکول کیږي. د بدري ٣١٣ په څیر د طالبانو لوړ پوړي واحدونه د افغانستان په نیولو کې خورا مهم دي. د ۲۰۲۱ کال په جولای او اګست کې طالبانو د بدري ۳۱۳ کنډک په اړه آنلاین ویډیو په مختلفو محلي ژبو، انګلیسي او عربي ژبه کې خپره کړه.
اېبلا
د ارشیف دوره
د ارشیف دور چې د مرديخ د دويمې بي یو (IIB1) په نوم یاديږي له میلاد څخه مخکې نږدې د ۲۳۰۰ او ۲۴۰۰ کلونو تر منځ وه. د دورې پای د «لومړني تخریب» په نوم یاديږي چې اساساً د سلطنتي مانۍ (چې د «G» ماڼۍ په نوم یاديږي او د پخوانۍ «G2 » پر سر رغول شوې) او تر ډېره د اکروسفيل (د یونان په اتن کې د یوې مشهورې ماڼۍ نوم، ژباړن) تخريب ته اشاره کوي. د ارشیف په دوره کې اېبلا په شمال او ختيځ کې د سوريې په ټولو ښارونو واک درلود چې په ارشیفونو کې یاد شوي. د هغې دورې اړوند ډېری تابلوګانې د اقتصادي مسایلو په اړه دي خو سلطنتي لیکونه او ديپلوماتیک اسناد هم په‌کې شاملېږي.
وزیر د پاچا لوړ پوړی چارواکی و. د دې منصب خاوند ډېر صلاحیتونه لرل؛ تر ټولو ځواکمن وزیر ایبریوم و چې د خپل سلف اورکم په دوره کې یې د ابرسل پر وړاندې لښکرلېږد وکړ. اېبلا د ایسار-دامو د واکمنۍ په بهیر کې د ماري خلاف جګړې ته دوام ورکړ، چې د اېبلا متحد ناګار يې له ماتې سره مخ کړ او د برني/پورتني بین النهرین له لارې يې د اېبلا او د بین النهرین د سویل تر منځ سوداګریزې لارې وتړلې. اېبلا د لاس‌پوڅو یاغیانو خلاف منظم لښکر لېږدونه تر سره کړل، چې له ډلې يې پر ارامي برید او قطنا ته څېرمه د ابعل په سویلي سیمه لښکرلېږد یادولی شو. له ماري سره د جګړو د حل او فصل لپاره ایسار-دامو له ناګار او کېش سره متحد شو. د دغې لښکر لېږد مشري د اېبلي وزیر اېبي-سپېش پر غاړه وه چې  ترقا ته څېرمه جګړه کې يې ترکیبي پوځ بریا ته ورساوه. متحدینو هم په ارامي برید وکړ او هغه يې ولکه کړه او د اېبي-سپنېش زوی مالک یې واکمن وټاکل شو. اېبلا تر لښکرلېږد څو کاله وروسته په احتمالي ډول د ایساردامو تر مړینې وروسته له خپل لومړني ويجاړي سره مخ شوه.
د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي قانون
د خپلواکو مېرمنو په نامه بنسټ له کانګرس وغوښتل څو د ښځو د تناسلي آلې د غوڅولو یا ختنه کولو (female genital mutilation) جزا زیاته او همدارنګه ورسره د مبارزې په موخه بودیجه برابره کړي. د ناروغیو څخه د مخنیوي او کنټرول مرکز د شمېرو له مخې په متحده ایالاتو کې ۵۱۳۰۰۰ ښځې او نجونې د ختنه کولو له ګواښ سره مخ دي یا هم له وړاندې پرې دغه چاره ترسره شوې ده. د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د قانون د ۲۰۱۹ زکال د استازو د جرګې په نسخه (VAWA, H.R. 1585) کې د ښځو د ختنه کولو لپاره کومې فدرال جزا شتون نه درلود. دغه قانون د ۲۰۲۲ زکال د مارچ په ۱۵مه د ولسمشر جوبایډن له خوا بیا ځلي د پلي کېدو وړ یا مجاز وګرځېد.
مخینه
ورته مهال د ۱۹۷۰- ۱۹۹۰ کلونو پر مهال کورنی تاوتریخوالی یوه خصوصي موضوع ګڼل کېده او آن ځینې وختونه پولیسو هم پرې سترګې پټولې. د زورزا پر بنسټ د ۱۹۷۰- ۱۹۹۰ زکلونو ترمنځ «د ۱۹۷۰مې لسیزې په اوږدو او د ۱۹۸۰مې لسیزې په پیل کې د جزایي قانون له مخې په کورني تاوتریخوالي کې د ټپي کېدو د پېښو په تړاو افسران داسې روزل شوي و چې باور یې درلود کورني تاوتریخوالي خصوصي چارو ته اړوندېږي او د عمومي مداخلې سره مناسب نه دي». په خواشینۍ سره نیول کېدو د متجاوزینو ممانعت نه شو کولای او نه یې به هم مجازات کېدل. په اوماها، شارلوت او میلواکی کې د دریو ترسره شوو څېړنو پایلو وښووله چې یوازې نیول کېدل د تاوتریخوالو کوونکو د بیاځلي اقدام مانع نه ګرځي.
پرمېندر ناګرا
حوالې
وېشنيزه:1975 زېږېدنې وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې وېشنيزه:هندي سينما وېشنيزه:پښتو فلمونه وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:هند
پدميني
سرچينې
وېشنيزه:1932 زېږېدنې وېشنيزه:هندي فلمي ستوري وېشنيزه:هندوراس
د پولينډ - ليتوانيا د ګډو ګټو دولت
دې اتحاد د خپل وخت د نورو دولتونو له منځه زياتې بې جوړې بڼې درلودې. سياسي نظام يې پر شاهانه واک باندې د سختو څارنو له مخې مشخص شوی و. دا څارنې د دوه جرګه ييز پارلمان د يوې قانون ايښودونکې ډلې (سيجم) له لورې په قانوني ډول رامنځته شوې وې، چې د اشرافيت له مخې اداره کېده. د فردي ځانګړتيا دا نظام د ۱۷۹۱ز کال د اساسي قانوني له مخې تر پاچاهۍ او اتحاديې يا فدراسيون پورې د ديموکراسۍ معاصرو مفاهيمو لپاره لار ماتونکی و. که څه هم د ګډو ګټو دوه جوړونکي دولتونه په رسمي ډول برابر وو، مګر پولينډ په اتحاديه کې واکمن ملګری و.
نوم
په ۱۷ پېړۍ او ورڅخه وروسته موده کې ياد دولت «د پولينډ د ګډو ګټو تر ټولو سوچه يا روڼ دولت» (پولينډي: Najjaśniejsza Rzeczpospolita Polska ؛ لاتيني: Serenissima Res Publica Poloniae)، د پولينډي پاچاهۍ د ګډو ګټو دولت يا د پوليڼد د ګډو ګټو دولت په توګه هم پېژندل کېده.
د ښځو سلامتیا
د ښځو سلامتیا د هغو د ګڼو ځانګړو اړخونو د لرلو له امله له نارینه وو سره توپیر لري. د ښځو سلامتیا د وګړو د سلامتیا بېلګه ده، د روغتیا د نړیوال سازمان په تعریف کې سلامتیا د «جسمي، اروايي او ټولنیزې بشپړې هوساینې په توګه توضېح شوې نه دا چې یوازې ناتواني یا ناروغي شتون وه نه لري». یو شمېر ډېر بیا دغه مورد په ساده بڼه د نسل د تولید په برخه کې د ښځو روغتیا ته اړوند بولي خو نور بیا د هغو لپاره له پراخه تعریف کار اخلي چې د ښځو بشپړې روغتیا ته اړوندېږي او په ښه توګه د «ښځې د روغتیا» په توګه بیان کېدلې شي. دغه توپیرونه تر ډېره پورې په مخ پر ودې هېوادونو کې شتون لري چېرې چې د ښځو په روغتیا کې د هغوی پر وړاندې ګواښونه او تجارب یې دواړه شتون لري او وضعیت لا پسې کړکېچن کوي.
کي لاګر
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:0em; padding-right:12px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float; margin:em" align="left"
د انطاکيه د ځايناستي جګړه
شاليد
د اروشليم د لومړي هينري “Henry I of Jerusalem” په منځګړتوب سره سوله بېرته تامين شوې وه؛ نوموړي ليو او بوهيموند دواړه دې ته وهڅول چې پر يو بل باندې د حاکميت له ادعاوو څخه ډډه وکړي. د ليوس له لورې د باګراس اشغال يا نيونه تاييد شوه. د بوهيموند مشر زوی رېموند د ليو له ورېرې او د نوموړي له وارثې اليس “Alice” سره واده وکړ. رېموند په ۱۱۹۷ زکال کې مړ شو، مګر کونډې يې د نوموړي له مړينې څخه وروسته زوی (رېموند-روپين) وزېږاوه. نږدې شپېته کلن درېيم بوهيموند اليس او د هغې زوی ارمنستان ته واستول، چې څرګندوي چې نوموړي نه غوښتل چې د خپل لمسي دا حق ومني، چې له هغه څخه وروسته دې انطاکيه کې د نوموړي ځايناستی شي.
ريک رول کول
سرچينې
وېشنيزه:انټرنېټي کلتور وېشنيزه:انټرنېټي ويوکي وېشنيزه:انټرنېټي موضوعات وېشنيزه:انټرنېټ تانبه وېشنيزه:انټرنېټ برو وېشنيزه:انټرنېټ وېشنيزه:انټرنېټي اصطلاحات
د هنګري د ۱۹۵۶ زکال انقلاب
په پایله کې هنګري وګړي د انقلابي ملیشه ځواکونو په توګه د ÁVH پر وړاندې تنظیم شول؛ دوی د هنګري سیمه ئیز کمونېست مشران او د ÁVH افسران ونیول بلاخره یې هغوی مړه او یا راوځړول؛ کمونېزم ضد سیاسي بندیان را خوشي او په وسلو سمبال کړای شول. انقلاب کوونکو خپلو سیاسي، اقتصادي او ټولنیزو غوښتونو ته د لاسرسي په موخه د هنګري له کارګر ګوند (Magyar Dolgozók Pártja) څخه د ښاري حکومتونو واکونه واخیستل او هغه یې سیمه ئیزو شورا ګانو (د کارګرانو شوراګانو) ته وسپارل. د ایمره ناګي نوي حکومت د دولتي امنیت اداره منحل او له وارسا تړون څخه یې د هنګري د وتو اعلان وکړ؛ همدارنګه یې ژمنه وکړه چې آزادې ټاکنې به ترسره کړي. همدا و چې د اکتوبر په وروستیو کې شدیدې نښتې راکمې شوې.
د شوروي اشغال
د ۱۹۴۵ زکال له ټاکنو وروسته د دولتي امنیت (Államvédelmi Hatóság یا ÁVH) کنټرول په ائتلافي حکومت کې د کوچنیو مالکینو د خپلواک ګوند له لاسه ووت او کمونېست ګوند ته وسپارل شو. د دولتي امنیت ادارې غیرکمونیستي سیاسي مخالفین د ګواښلو او دروغو تورنو پر بنسټ وځپل هغوی یې بند ته اچول او همدارنګه به یې شکنجه کول. د څو ګوندي دیموکراسۍ د واکمنۍ څلور کلنه لنډه دوره هغه مهال پای ته ورسېده چې د هنګري سوسیال دیموکرات ګوند له کمونیست ګوند سره ادغام شو او د هنګري د خلکو په کارګر ګوند واوښت چې له امله یې له کوم مخالف لرلو پرته د ۱۹۴۹ زکال په پارلماني ټاکنو کې خپل نوماند معرفي کړ. له دې وروسته د ۱۹۴۹ زکال د اګست په ۲۰مه د هنګري د خلکو جمهوریت د بریا ادعا وکړه او سوسیالیستي دولت یې اعلان کړ؛ په دې سره یې له شوروي اتحاد سره د کمکان (اقتصادي همکاریو شورا) هوکړه د دوه اړخیزو مرستو په موخه لاسلیک کړه او اجازه یې ورکړه چې د سره پوځ سرتېري په هنګري کې مستقر شي.
فرانسس کرېک
فرانسس هاري کومپټن کرېک “Francis Harry Compton Crick” (زوکړه: ۱۹۱۶ د جون ۸، مړينه: ۲۰۰۴ د جولای ۲۸)، چې د طبيعي پوهې د پرمختګ برخه کې د شاهي کورنۍ انعام يا جايزه “OM FSR” هم ورکول شوې ده، يو انګرېز ماليکولي بيولوژي پوه، حياتي فزيکپوه او عصبي ساينس پوه و. نوموړي، جېمز واټسن او روزالېند فرانکلين د ډي اوکسي ربونيوکليک اسيد “DNA” ماليکول د مارپېچ جوړښت په روښانولو کې ستره ونډه ولوبوله. په ۱۹۵۳ زکال کې د طبيعت په اړه د کرېک او واټسن څېړنې د “DNA” د جوړښت او دندو په اړه د پوهېدنې بنسټ کېښود. دوی له ماورېس وېلکېنس “Maurice Wilkins” سره په ګډه د نيوکليک اسيد د ماليکولي جوړښت او ژونديو موادو کې د معلوماتو د لېږد برخه کې د هغې د ارزښت اړوند موندنو له امله، د فزيالوژي يا طب برخه کې د ۱۹۶۲ زکال نړيوال انعام “Noble Prize in Physiology or Medicine” په ورکولو سره ستايل شوي وو.
اورګاسم
د ښځو اورګاسم
د نارينه وو په پرتله په ښځو کې د جنسي خوند وروستي پړاو ته رسېدل خورا پېچلی او توپير لرونکې مسله ده، ښځينه په منځنۍ توګه د ۱۰ څخه تر ۲۰ دقيقو پورې په ارګاسمي حالت کې وي، د يادونې وړ ده چې دا ۱۰ څخه تر ۲۰ دقيقې وخت د دوی د اورګاسم وخت وي، نه ارګاسم ته د رسېدو وخت. عمر پر اورګاسم ډېر اغېزې لري، کومې ښځي چې ډېر عمر لري، ژر اورګاسم ته رسېږي او کومې ښځې چې ډېر عمر لري په ځنډ سره اورګاسم ته رسېږي.
ژر انزالېدل
چلند
که دواړه خواوې په ورته وخت کې اورګاسم ته ورسېږي، حتی که دوی د یو څه وخت لپاره ورته نږدې هم وي ، نو دوی بريالۍ جنسي اړیکه درلوده. ډیری نارینه د جنسي اړیکې دمخه د لوبې کولو او مينې څخه غافل دي ، نو د دوی جنسي ملګری له ځانه وروسته اورګاسم ته رسوي، کوم چې کولی شي رنځ او ډېرې ستونزې رامینځته کړي او د وخت دمخه انزال ته وده ورکړي. او همدا راز میرمن اړوي ترڅو په خپله ځان اورګاسم ته ورسوي چې دا کار د ګڼ شمېر ستونزو سبب کېږي.
اورګاسم
سرچينه
د انګرېزي ويکيپېډيا پوهنغونډ
چارلوټ پرکينز ګيلمن
چارلوټ پرکينز ګيلمن چې کورنی نوم يې پرکينز دی او د خپل لومړي واده يعنې چارلوټ پرکينز سټيټسن “Charlotte Perkins Stetson” په نوم هم يادېږي، د ژوند موده يې (۱۸۶۰ز کال، جولای، ۳ مه څخه د ۱۹۳۵ ز کال، اګسټ تر ۱۷ می نېټې پورې) وه. نوموړې يوه امريکايۍ انسان پلوې، ناول ليکونکې، ليکواله، تدريس کوونکې، د ټولنيز سمون ګټندويه او د انسان د نسل سمون غوښتونکې وه. هغه يو ايتوپيايی فيمينيسټ يا د ښځو حقونو د برابرۍ پلوې وه او د خپلې نا زړښت پالو مفاهيمو او د ژوند ډول له امله د فيمينيسټانو د راتلونکو نسلونو لپاره يې د يو موډل په توګه خدمت وکړ. ګيلمن د ښځو د عزت يا نامتووالي په ملي خونه “National Women’s Hall of Fame” کې ګومارل شوې ده. نن ورځ يې تر ټولو زيات د يادونې وړ کار د «ژيړ ديوالي کاغذ» په نوم د خپل نيمه ژوندليک لنډه کيسه ده، چې نوموړې له زېږون څخه وروسته د يوې سختې رواني ناروغۍ (postpartum psychosis) له زغملو څخه وروسته وليکه.
بلوغت
چارلوټ پرکينز ګيلمن په ۱۸۹۴ ز کال خپله لور ختيځ ته ولېږله، چې د هغه له پخواني خاوند او دويمې ښځې سره ژوند وکړي، چې د ګيلمن ملګرې “Grace Ellery Channing” وه. ګېلمن په خپل يادښت کې راپور ورکړ، چې نوموړې د يادې جوړې لپاره ځکه خوښمنه وه، چې د کترين دويمه مور د لومړۍ هغې په څېر [او ښايي] په ځينو برخو کې ورڅخه زياته غوره وه. ګيلمن د پلرنيو حقونو په اړه وده وال نظرونه درلودل او ويې منل، چې «پخواني خاوند يې د [کترين] د ټولنې په ځينو برخو کې حق درلود او په ورته وخت کې کترين هم د خپل پلار د پېژندلو او ورسره د مينې کولو حق درلود».
اوږدمهاله اورګاسم
لارې چارې
بېلابېلې لارې چارې وړاندیز شوي ، چې ځینې یې ممکن د یو کس لپاره کار وکړي. دا هم باید په پام کې ونیول شي چې ډېرې لارې چارې تمرکز او تمرین ته اړتیا لري ، او معمولا شخص په اوږد مهال کې دا وړتیا ترلاسه کوي. ترڅو بيا وکولای شي د جنسي اړيکې پر مهال جنسي خوند وځنډوي او په تاخير سره انزال شي.
فردي لارې چارې
یو سړی کولی شي د هغه د تناسلي برخې ټول عضلات آرام کړي او د تناسل هڅول ودروي. په دې حالت کې د عضلاتو آرام کول د انزال د نل والوز بند ساتي او د غدود لخوا د سراو تولید سره سره انزال نه کېږي.
مایل
اختصار
په منظم یا غیر منظم ډول، په انګلیسي کې مایل په مختلفو ډولونو لکه mi، M، ml او m اختصاری شوی. د امریکا د سټنډرډونو او ټکنالوژۍ ملي انسټیټیوټ اوس mi وړاندیز کوي او کاروي ترڅو د SI له متر (m) او میلي متر (ml) سره ګډوډ نشي. خو مشتق شوي واحدات لکه مایل فی ساعت یا میل فی ګیلن د mi/h  او mi/gal پرځای د mph او mpg په بڼه اختصار شوي. په انګلستان کې، د سړک نښې m د مایل د اختصار په توګه کاروي په داسې حال کې چې د لوړوالي او عرض حدود m د متر د اختصار په توګه کاروي، چې کېدای شي د فوټ او انچ تر څنګ را څرګند شي. د بي بي سي بڼه وړاندیز کوي چې "د 'مایل' لپاره هېڅ د هوکړه شوی اختصار نشته" او له همدې امله باید د ځایونو په ښودلو کې په پوره ډول ولیکل شي.
عربي
عربي مايل (الميل) د واټن لپاره عام عربي واحد نه و. پرځای یې، عربو او پارسیانو په دودیز ډول اوږد فرسنګ یا "عربي لیګ" کارول کېده. خو عربي مایل د منځنیو پېړیو جغرافیه پوهانو او ساینس پوهانو له خوا کارول کېده او د سمندري یا جغرافیایي مایل یو ډول مخکینۍ بڼه وه. دې رومي مایل پراخ کړ ترڅو د عرض البلد د قوس له ۱ دقیقې د نجومي تخمین سره سم په مستقیم ډول د شمال او سوېل د نصف النهار په اوږدو کې سنجش شي. که څه هم د تخمین په کره ارزښت کې اختلاف دی، خو د ۱.۸ او ۲.۰ کیلومترو ترمنځ و.
انګلیسي
د انګلیسي واحدونو سرچینه "ډېره مبهمه او ناڅرګنده" ده، خو داسې ښکاري چې د رومي سیسټم سره د بومي برېتانوي او جرمنيي سیسټمونو ترکیب وي چې دواړه د بارلېکارن (اوربش دانې) څخه اخیستل شوي دي. ښایي په لسمه پېړۍ کې د اډګر په واکمنۍ کې، د انګلیسي طول اسمي نمونه فزیکي معیار لېڅ په اندازه د اوسپنې میله وه (یارډسټک) چې په وینچسټر کې د پاچا له خوا ټاکل شوې وه؛ چې وروسته فوټ د هغه یو پر دریمه برخه وه اوږدوالی درلود. ویل کېږي چې لومړي هېنري په ۱۱۰۱ کال کې د خپل لېڅ په اندازه یو نوی معیار را منځ ته کړ. د مګنا کارتا (د آزادۍ ستر منشور) له صادرېدو وروسته، د پارلمان اشرافو مشرانو، جان او د هغه زوی ته لارښوونه وکړه چې د پاچا معیاري مقیاس (Mensura Domini Regis) او وزن په خزانه کې وساتي، چې وروسته یې سیمه ییز معیارونه وټاکل تر هغه چې په ۱۹ پېړۍ کې منسوخ شول. داسې ویل کېږي چې د زېړو (الیاژ) نوي معیارونه د اوم هېنري او لومړۍ الیزابېت په وخت کې را منځ ته شوي دي.
قانوني
انګلیسي قانوني مایل په ۱۹۹۳ کال کې د ملکې لومړۍ الیزابېت د واکمنۍ په وخت کې د پارلمان د وزن او اندازې د قانون پر بنسټ رامنځ ته شو. د یارد او میلې د ترکیب په اړه ګامونو د فوټ طول او د هغې اړوند مقیاسات لنډ کړي وو، چې د مایل د تشخیص د دوه بېلابېلو تګلارو لامل شو. په کارونو کې د سروې کونکي د میلې اهمیت او د دریم هېنري په مشرۍ ترسره شوې سروې ته په کتو، د میلې په طول کې د ۱۱/۱ کمښت کولای شو په مالیه کې د پام وړ زیاتوالی راولي. پارلمان د دې پر ځای د ۸ فرلانګ مایل (چې له میلې څخه اخیستل شو و)، ساتل غوره کړل او د زاړه رومي ارزښت څخه په هر مایل کې د فوټو شمېر زیات کړي. د قانون د اجرا وړ متن داسې وایي: "یو مایل باید اته فرلانګ وي، هر فرلانګ څلوېښت میلې وي او هره میله باید شپاړس نیم فوټه وي." له همدې امله قانوني مایل ۵۲۸۰ فوټه یا ۱۷۶۰ یارد دی. دا واټن په واحد ډول نه و منل شوی. رابرټ مورډن د ۱۷ پېړۍ په نقشو کې څو مقیاسات درلودل چې په کې دوامدار سیمه ییز ارزښتونو ګډون درلود: د بېلګې په توګه، د هغه د هیمپشایر نقشې، د ۱: ۱.۲۳ په نسبت دوه مختلف "مایلونه" درلودل او د هغه د دورسټ نقشې ۱: ۱.۲۳: ۱.۴۱ په نسبت دری مقیاسات درلودل. په دواړو حالتونو کې، دودیز سیمه ییز واحدونه د قانوني مایل څخه اوږده وو. په ۱۹۵۹ کال د نړیوال تړون له مخې نړیوال مایل د انګلیسي قانوني مایل ځایناستی شو.
سکاتلنډي
په قانوني ډول دری ځله لغوه شو: لومړی د سکاټلنډ د پارلمان د ۱۶۸۵ کال د قانون له خوا، بیا د ۱۷۰۷ کال د انګلستان سره د اتحاد د تړون له خوا، او په پای کې د ۱۸۲۴ کال د وزن او اندازه د قانون له خوا. د ۱۸ پېړۍ په اوږدو کې دا د دودیز واحد په توګه کارول کېده خو د دې پېړۍ په وروستیو کې لغوه شو.
پرتګالی
پرتګالی مایل (milha) په پرتګال او برازیل کې کارول کېده او له متریک سیستم څخه وړاندې ۲.۰۸۷۳ کیلومتره و.
سامويل ګريډلي هاو
د ژوند لومړي کلونه او زده کړه
«هاو» د ماساچوسټس د بوسټن ښار په «پيرل» سرک د ۱۸۰۱ز کال د نومبر په لسمه زېږېدلی و. د هغه پلار «جوزف نيلس هاو» د بېړۍ څښتن او په بوسټن کې د سنۍ جوړولو مالک و. تر هغه وخته دا سوداګري بريالۍ روانه وه، تر څو د ۱۸۱۲ز کال د جګړې پر مهال هغه د متحده ايالاتو حکومت ته سنۍ (رسۍ) مهيا کړې، خو هغه ته کله هم د هغې قيمت ورنه کړل شو. د نوموړي مور «پيټي (ګريډلي) هاو» نومېده، څوک چې د خپل وخت يوه تر ټولو ښکلې ښځه بلل کېده. د «سمويل ګريډلي هاو» نېکه «ايډوارډ کامپټن هاو» د بوسټن په «ټي پارټي» کې له هندوستانيانو څخه يو و.
د نړيوالتوب تاريخ
لومړنی يا برسېرن نړيوالتوب
د موندنې دورې “Age of Discovery” نړيوالتوب کې پراخه بدلون راوړ او لومړۍ دوره ده، چې يوروشيا او افريقا په کې له نوې نړۍ سره د بنسټيزې کلتوري، مادي او بيولوژيکي تبادلې برخو کې بوخت شول. دا دوره د ۱۵ پېړۍ په وروستيو کې پيل شوه، چې د لايبريا ټاپووزمې او پرتګال او کاستيا دوه پاچاهيو په کې د “Cape of Good Hope” شا او خوا او امريکا ته لومړني سپړونکي سمندري سفرونه وکړل، چې امريکا په ۱۴۹۲ز کال د کرېستوفر کولمب له لورې وموند يا کشف شوه. د ۱۶ پېړۍ له تېرېدلو څخه لږه موده وړاندې پرتګال له افريقا څخه اسيا او برازيل ته د سوداګريزو ځايونو (فابريکو) رامنځته کول پيل کړل، چې موخه يې د غلامانو، سرو زرو، درملو او لرګيو غوندي سيمه ييزو توليداتو سره راکړه ورکړه وه او د هند ټاټوبی “House of India” په نوم يې تر شاهي انحصار لاندې نړيواله سوداګري راوپېژندله.
جنسي اعتراض
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:0em; padding-right:12px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float; margin:em" align="left"
بهرنۍ لینک
وېشنيزه:جنسي اړيکې وېشنيزه:سيکس او قانون
د سیول ملي پوهنتون
د سیول ملي پوهنتون په انګلیسي Seoul National University} په کوریایي 서울대학교 د 1946م کال په اګوست کې د کوریایي د حکومت الخوا د لومړنی حکومتی پوهنتون په حیث ودان ورغول شو.
د اسکندريې هيروکليس
ژوند
هغه د پنځمې پېړۍ په لومړیو کې په اتن کې د پلوتارک (نیوپلاټونیسټ) لاندې زده کړه وکړه او څو کاله یې په خپل پلرني ښار کې تدریس وکړ. داسې بریښي چې هغه له اسکندريې څخه شړل شوی و او په قسطنطنیه کې یې استوګنه کوله ، چېرې چې هغه په محکمه کې جرم وکړ. دمشقیس په لاندې ډول دی:"'هغه بازانټیم ته لاړ او هلته یې د واکمنو په کړنو نيوکه وکړه، چې له کبله يې هغه محاکمې ته راکش کړای شو او د نارينه وو يوې ډلې هغه دومره وواهه چې په وینو کې ډوب شو، د خپل لاس کږه لمده کړه او قاضي ته یې وویل: سایکلپس، راشه!، شراب وڅښه ځکه چې تاسو د انسان غوښه خوړلې ده. '"د اوډیسي (9.347) په حواله، هیروکليس د عیسوی یوکریسټ (خدايي ماښام) په دود ملنډې وهلې.
بښنه (اپلاتون)
پېژندنه
د محاکمې په جریان کې، سوکرات د اوریټرانو، د هغه د تورنو کسانو تقلید، تمثیل او اصلاح کوي، او له جیوري څخه یې غوښتي چې د هغه د بیانونو په حقیقت کې قضاوت وکړي، نه د هغه د وینا کولو مهارت ( cf. ليسياس XIX 1,2,3; عیسا X 1 ; اېسوکرات  ېس XV 79; ایشینز II 24). سوکرات وايي چې هغه به پیچلې ژبه نه کاروي - په احتیاط سره ترتیب شوي آرائشی ټکي او جملې - مګر د یوناني ژبې د عام محاورې په کارولو سره به خبرې وکړي. سوکرات وايي چې هغه به په هغه ډول خبرې کوي چې ده په ایګورا کې کارولې او د پیسو په میزونو کې چې د هغه مورنۍ ژبه او د هغه هیواد فیشن دی. که څه هم د فساد او بې کفایتۍ تورونو ته د لږ تر لږه رعایت سره د قضایي تعصبونو د خوښولو فرصت وړاندې شوی، سوکرات د مرګ له سزا څخه د مخنیوي لپاره خپل صداقت نه ورکوي. قضاوت سوکرات په مرګ محکوم کړ.
دویمه برخه: د سوکرات د سزا غوښتنه
سوکرات د جزا پر ځای د انعام وړاندیز کولو سره د محکمې مخالفت کوي - په عامه لګښت کې دایمي ساتنه. هغه یادونه وکړه چې د هغه په وړاندې د قضاوت رایه نږدې وه. په دې رګ کې، سوکرات بیا په تیاره طنز کې ښکیل شو او وړاندیز یې وکړ چې میلیتس د سوکرات  په وړاندې د هغه د تورونو په حق کې د راټول شوي قاضیانو د پنځمې برخې رایې ترلاسه کولو قانوني اړتیا پوره نه کولو له امله په لنډ ډول له لوی جریمې څخه وتښتید. په دې توګه، سوکرات د میلیتس لپاره مالي پایله خپره کړه چې په یوه قضیه کې د مدعی په توګه وګڼل شي - ځکه چې د اتنیانو حقوقي سیسټم په مدعی باندې د مالي پلوه سخت جریمې په لګولو سره د فضول قضاوت هڅول که د قاضیانو رایه له پنځمې برخې څخه کمه وي. د قاضیانو شمیر چې د قضیې ډول ته اړتیا لري.
د نور فزیک
د اپتیک علم له زیات شمېر اړوندو څانګو لکه نجوم، د انجنیرۍ له بېلابېلو څانګو، عکاسۍ، او طب (په ځانګړې توګه د سترګو له طب سره (له اوفتالمولوژي (د سترګو طب) او اوپتومېترۍ (لید سنجۍ) سره  په کومو کې چې د فزیولوژیکي اپتیک په نامه شهرت لري)) تړاو لري  او په یادو ځانګو کې مطالعه کېږي. د اپتیک عملي کارونې په زیات شمېر تکنالوژیو او ورځنیو شیانو کې موندل کېږي، چې هندارې، عدسیې، تلسکوپونه، مایکروسکوپونه، لایزرونه او نوري فایبرونه پکې شامل دي.
ستِتوسکوپ
تاریخ
سټیتوسکوپ په فرانسه کې په 1816 کې د رینی لینیک لخوا په پاریس کې د نیکر-انفنټس مالډیس روغتون کې اختراع شو. چې د لرګي څخه يې جوړ کړی وو، دا ځکه چې نوموړي کله ښځينه ناروغان کتل نو پر سينه يا شا به يې غوږ نشو کېښودای، د شرم احساس يې کاوه، د نارينه وو د ساه معلومولو لپاره به نوموړي بې له خجالته د هغوی پر سينه غوږ ایښوده، خو د ښځو لپاره يې دا حل لاره پیدا کړل، د لرګي په وسيله يې استِتوسکوپ جوړ کړ، او هغه به يې د ښځې په سینه کېښودل ترڅو د هغې زړه او ساه اخيستنې ته غوږ ونیسي. که څه هم هغه يوازې لرګی وو او په ډېر مشکل سره يې غږ اورېدلی شو په 1840 کې ، گولډینګ برډ یو سټیتوسکوپ تشریح کړ چې هغه د انعطاف وړ کيفيت سره جوړ کړی و. د هغه را وروسته بيا ډېرو نورو کسانو په بېلابېلو ډولونه جوړ کړ. کې تر دا مهاله يې يو ډېر غوره ډول جوړ کړی دی.
مينانه جنسي تېری
مينانه جنسي تېری د پېژندلو او د ملګرتیا څخه د ناوړه ګټې اخیستنې یو ډول جنسي تېری ده. دواړه اصطلاحات اکثرا د یو بل سره د تبادلې وړ کارول کیږي، خو دواړه بايد يو شان ونه ګڼل شي، ځکه په پېژندګلو جنسي تېري کي مينه نه وي موجوده او د هر چا په وړاندې ترسره کېدای شي، خو په مينه ناک جنسي تېري کې په مالومه نېټه د هغه چا په وړاندې جنسي تېری ترسره کيږي له چا سره چې يو شخص د مينې اړيکې لري.
د لاسونو لړزېدل
زياتره کسان د پرېشانۍ پر مهال د لاسونو لړزه لري او ځينې کسان بيا پرته له پرېشانۍ، د لاسونو لړزیدل بېلابېل ډولونه او لاملونه لري چې په دې ليکنې کې به ټولو ته اشاره وکړم.
د لاس د لړزې لاملونه
• مولټېپل سکلورېزس: د MS سره ډیری خلک د لړزې ځینې حالتونه لري. دا لړزه اکثراً هغه وخت پیښېږي کله چې ناروغي د مرکزي عصبي سیسټم په لارو کې اغېزمن رول درلودلی وي.
د تړلې دورې تلویزیوني سیسټم
ټکنالوجي
د ۱۹۹۰ز لسیزې په اوږدو کې، دیجیتلي مولتي‌پلکس کولو پراختیا ومونده، او د څوګونو کمرو لپاره یې د هم‌مهاله ثبتولو او همدا راز د تایم‌لپس او «یوازې حرکت یا motion-only» ثبتولو امکان رامنځ‌ته کړ. په‌دې توګه وخت او لګښت تر ډېره بریده سپما شو او په پایله کې د CCTV د کارونې ډګر لا پراخ شو.
د برازیل کلتور
تاریخ
اصلي اوسیدونکو له خوا جذب شوې. د برازیل ځینې سیمې، په ځانګړې توګه باهیا، د موسیقۍ، خواړو، نڅا او ژبې په برخه کې د پام وړ افریقایي میراثونو درلودونکې دي.
توره ګوبلکه
توره ګوبلکه يا قارچ ‌په انګرېزي: (Black Fungus) د يوه ویروس نوم دی، توره ګوبلکه يا فنګس په خاوره کې د موکورمايکوزيس په نوم يوه راشنه کېدونکې ماده ده او په خاورو کې رشد يا وده کوي.
لامل
دا ناروغي تر ډېره يو وېروس ګڼل شوی، خو تر ډېره بيا يوه ناروغي ده، چې د هوا ککړتيا, او نظافت، پاکوالي نه مراعاتولو له امله پېښېږي.
اوږد پارلمان
د سترافورد اعدام
دهغوی ا صلی موخه ایرل سترافورد وه Earl Strafford و ( ایرل یولقب دی)، هغه له دې خبر و او چارلس ته يې په ټینګار وویل چې د لندن په برج باندی نظامي یرغل وکړي او د پارلمان هغه غړې او ملګري یې ونیسي چې له سکاتلندیانو سره په خاینانه مکاتباتو تورن و. په داسې حال کې چارلس په دې کې ځنډ کاوه، پېم Pym لومړی حمله وکړه ، د نومبر په ۱۱ سترافورد Strafford، لومړی احضار، بیا ونیول شو او د لندن برج ته واستول شو. نورې موخې لکه جان فینچ John Finch بهر ته وتښتیده، سراسقف ویلیم لاودWilliam Laud د ۱۶۴۰ په دسمبر کې ونیول شو او په برج کې له سترافورد سره یوځای شو.
ستر مخالفت
له دې سمونونو هغو کسانو ډیر ملاتړ وکړ چې وروسته رویالیستان یا سلطنت غوښتونکي شول لکه ادوارد هیدې Edward Hyde ، ویسکنت فالکلند Viscount Falkland  او سر جان سترانګ وې Sir John Strangways. دې خلکو له پېم Pym  او دهغه له ملاتړوسره دا توپیر درلود چې هغوی داردوله چې چارلس به د مخالفت د شواهدو سره سره په خپلو ژمنو ونه دریږي. چارلس له هغو کسات واخیست چې په ۱۶۲۸ ز کال کې یې د حقونو لاس ته راوړلو عریضه وړاندې کړې وه. هغه له سکاتلندیانو سره  په ۱۶۳۹ ز کال داسې وخت کې په شرایطو هوکړه وکړه چې هغوی د بل یرغل تابیا نیوله. هغه او هنرایتی ماریا Henrietta Maria ( د انګلستان، سکاتلند او ایرلند ملکه ۱۶۰۹ تر ۱۶۶۹ز) دواړو په ډاګه بهرنیو سفیرانو ته وویل چې ټول انحصاری امتیازونه لنډ مهاله دی او که اړینه وه د زور له لارې به بیرته واخیستل شي.
ارتور مېلر
د ژوند لومړي کلونه
مېلر په لومړيو کې په مشيګان پوهنتون کې د ورځپاڼې لیکنې په برخه کې زده‌کړې وکړې او د زد‌ه‌کړيالانو ورځپاڼې، ډېلي مشیګان ورځپاڼې او همدارنګه يې د ګارګوېل طنزیه مجلې ته طنزیه ليکنې وکړې. د دې وخت په بهیر کې هغه د نو‌وېلېن په نوم خپله لومړۍ ډرامه ولیکله. مېلر خپله څانګه په انګلیسي بدله کړه چې ورپسې يې د نو‌وېلېن ډرامې لپاره د اوري‌هوپډ جایزه ترلاسه کړه. دې جایزې هغه ته د هغه لومړنۍ پېژندګلوي وروښوده او د دې لامل شوه چې هغه په دې وپوهېږي چې کولی شي د یو مسلکي ډرامه ليکونکي په توګه کار وکړي. مېلر د ډرامه ليکنې په یو سمینار کې چې د بانفوذه پروفیسور کېنټ روو له‌خوا په‌کې تدريس کېده ګډون وکړ او هغه په‌خپلو لومړنیو هڅو کې نوموړي ته د ډرامه ليکنې په برخه کې زده‌کړې ورکړې؛ روو پردې ټېنګار کاوه چې یوه ډرامه باید څه ډول جوړه شي چې موخنه اغېزمنتيا پر ځای پرېږدي، یا هغه څه چې مېلر د ډرامې د جوړښت ډيناميک بولي. روو هغه د کره او پر ځای نیوکو په وړاندې کولو سره پوره وهڅاوه او د ټول عمر لپاره يې په ملګري بدل شو. مېلر د خپل پاتې عمر په بهیر کې له خپل پوهنتون سره غښتلې اړيکې لرلې او په ۱۹۸۵ کال کې يې د پوهنتون د ارتور مېلر جایزه او په ۱۹۹۹ کال کې يې د ډراماتیکو لیکنو لپاره د ارتورمېلر جایزه رامنځته کړه او په ۲۰۰۰ کال کې يې خپل نوم د ارتور مېلر تياتر ته ځانګړی کړ. مېلر په ۱۹۳۷ کال کې د هونړس اټ ډون (د سپېده‌چاود وياړ) وليکه چې د هغه لپاره يې هم د اوري‌هاپووډ جایزه خپله کړه. هغه په ۱۹۳۸ کال کې تر فراغت وروسته د فېدرال د تياتر له پروژې سره چې په تياتر کې د دندو د رامنځته کولو لپاره د نيوډېل یو اژانس و یوځای شو. هغه د شلمې پېړۍ په فاکس کې د فلم لیکونکي په توګه د سودارتور له وړاندیز سره سره د تیاتر پروژه وټاکله. په دې توګه کانګرېس د کمونیستانو د احتمالي نفوذ په اړه اندېښمن و او دا پروژه يې په ۱۹۳۹ کال کې وتړله. مېلر په هر حال د راډیويي ډارمو ليکنې ته دوام ورکړ چې ځينې يې له CBS څخه خپرېدې په ورته وخت کې يې د بروکلين د سمندري بېړیو د جوړونې په کارخونه کې کار پيل کړ.
ايسټر هوبارټ موريس
د ژوند لومړي کلونه
د سټينفورډ پوهنتون د يوې څېړنې تر مخې، په لومړي سر کې، د سرو زرو د هجوم په منځ کې امکانات ښه وو، چېرې چې د ساوت پاس ښار کانونو او اړوندو سوداګريو د ۱۸۶۸ز کال او ۱۸۶۹ز کلونو په موده کې ۲۰۰۰ مزدورانو ته دنده برابره کړه، خو له دې وورسته مات شو. تر ۱۸۷۰ز کال پورې ډېرو کان کيندونکو دا سيمه خوشې کړې وه او دلته يوازې ۴۶۰ اوسېدونکي پاتې وو. تر ۱۸۷۵ز کال پورې له سلو هم کم پاتې شول.
په ساوت پاس ښار کې د سولې قاضۍ
موريس د قاضۍ په توګه په ساوت پاس ښار کې په ۱۸۷۰ز کال کې د خپل کار موده د «سټالمين» په توقيف کولو سره پيل کړه، چا چې نوموړې ته د خپلې محکمې د اسنادو له سپارلو انکار وکړ. «Lynne Cheney» وايي چې: په پايله کې موريس خپله قضيه په خپله له محکمې څخه په دې دليل خارج کړه چې هغه په دې قضيه کې د يوه ګټه اخستونکي اړخ په توګه د سټالمين د توقيف (نيولو) واک نه لري. موريس په يوه لرګينه خونه کې پر يوه لرګينه تخته په کيناستو سره خپله محکمه له خپلو اسنادو سره له سره پيل کړه. چيني وايي: "کله چې د هغې په محکمه کې راڅرګندېدونکو وکيلانو هڅه وکړه چې د حقوقي اصطلاحاتو او تخنيکي نکاتو سره هغه شرمنده کړي، هغې ومنله چې کمه روزنه يې تر لاسه کړې، خو ډېر ژر يې هغوی وپوهول چې دوی د چا په محکمه کې حضور لري. يو وکيل چې د هغې له ټاکنې مخکې يې وکالت کړی و وايی چې: هغې په ټګي کوونکو هېڅ رحم نه درلود."موريس په محکمه کې د خپلو زامنو ملاتړ ته پاملرنه وکړه. هغې ارچيبالډ د ولسوالۍ د منشي او رابرټ ته يې له وخت وروسته د مرستيال منشي دنده وسپارله، هغې د محکمې د ثبت او راجستر د ساتلو او د نيولو د حکم د چمتو کولو دنده په غاړه درلوده. د هغې د مېړه جان ملاتړ ډېر زيات نه و. جان په سختۍ سره د خپلې مېرمنې له ټاکنې سره مخالفت وښود او د معلوماتو پربنسټ په محکمه کې يې داسې يو حالت رامنځ ته کړ چې، ايستر د هغه زنداني کولو ته اړ شوه.
عبدالرحمن (ارتداد)
عبدالرحمن (چې په ۱۹۶۵ کال کې یې نړۍ ته سترګې پرانیستې) یو افغان وګړی دی چې د ۲۰۰۶ کال په فبروري میاشت کې ونیول شو او د اسلام د پرېښودو او عیسویت ته د اوښتو له امله د مرګ په  سزا وګواښول شو. د بهرنیو حکومتونو تر سخت فشار لاندې، د ۲۰۰۶ کال د مارچ په ۲۶ نېټه، محکمې د "تحقیقاتي تشو" له امله د هغه قضیه بېرته څارنوالانو مسترد کړه. نوموړی د مارچ په ۲۷ نېته له زندانه خوشی شو او کورنۍ ته یې وسپارل شو. د مارچ په ۲۹، عبدالرحمن وروسته له هغه ايټاليا ته ورسېد چې د ايټاليا حکومت نوموړي د سياسي پناه وړانديز وکړ.
لومړی ژوند
کله چې هغه بېرته افغانستان ته راوګرځېد، مور او پلار یې عاق کړ او ویې ویل: " موږ هغه په خپل کور کې نه غواړو ځکه چې هغه له اسلام نه بل دین ته اوښتی" او "عبدالرحمن غواړي چې زما د ماشومانو او کورنۍ اخلاق بدل کړي. نوموړی په سم لوري روان نه دی، ما هغه له کوره ایستلی دی." په همدې وخت کې یې لوڼو وویل چې هغه له موږ سره ناوړه چلند کوي او موږ ته ګواښونه او سپکاوی کوي، هغه هېڅ  کومه دنده نه لري او ماته یې کومه ټوټه کالی یا کومه ټوټه د ډوډۍ نه ده راکړې. هغه یوازې په نوم پلار دی" او "هغه وویل چې زما پلار دی، خو کله چې هغه بېرته افغانستان ته راغلی، د پلار په څېر یې چلند نه دی کړی. هغه موږ ګواښوي او موږ ټول له هغه وېرېږو او د اسلام په دين ايمان نه لري."
په پنجاب کې بغاوت
شالید
په ۱۹۷۸ کال کې د سک - نیرنکاري نښتې د سیکانو په ټولنه کې وې، خو په پنجاب او ډیلي کې د ځینو هندوانو سنت نیرنکاري پلوه دریځ د نور وېش لامل شو. په دې کې د جان سنګ غړو لکه هربنس لال کنه، چې د امرتسر لپاره یې د سپېڅلې ښار د دریځ پر وړاندې په یوه لاریون کې برخه اخیستې وه، ګډون درلود او د "کچا، کارا، کرپان، بجو انکو پاکستان" په څېر پاروونکي شعارونه یې پورته کول چې معنی یې ("هغه څوک چې ۵ ک اغوندي (سیکان)، پاکستان ته ولېږی")، د سختو ضد لاریونونو لامل شو.
جولیان هاکسلی
تکامل
هاکسلي او بیولوژېست اګوست وایزمن په طبیعي انتخاب باندې د تکامل د لومړني عامل په توګه ټینګار درلود. هاکسلي د شلمې پېړۍ په نیمايي کې د معاصر تکاملي سنتز په برخه کې له اصلي مخکښانو څخه و. نوموړی د عامو وګړو ترمنځ د ژوند پوهنې د علم ترویج کوونکی و چې په ځانګړې توګه یې په دریو مواردو تمرکز درلود.
تکاملي سنتز
هاکسلي د نوي سنتز او تکاملي سنتز اصطلاحات رامنځته کړل؛ همدارنګه یې په ۱۹۳۸ زکال کې د کلاین اصطلاح اختراع کړه څو هغو نوعو ته اشاره وکړي چې غړي یې د فرعي انواعو په لرلو په یوه جغرافیي سیمه کې د شخصیت له دوامداره بدلون سره مخ کېږي. د کلاین لرغونې نمونه د شمالي قطب په چاپېر کې د لاروس هیلۍ فرعي ډولونه و. کلاین د حلقوي نوعو څرګندونکې بېلګه وه.
هېروهېتو
د ژوند لومړي وختونه
هېروهېتو د ۱۹۰۱ زکال د اپرېل په ۲۹ نېټه د خپل نيکه سترواک ميجي د واکمنۍ پر مهال د توکيو په اوياما ماڼۍ نومي سيمه کې وزېږدې، چې د ۲۱ کلن شهزاده يوشيهيتو (راتلونکي سترواک تايشو) او ۱۷ کلنې شهزادګۍ ساداکو (راتلونکې سترواکې تيمي) مشر زوی و. نوموړی د سترواک ميجي او ياناګېهارا ناروکو لمسی و. د هغه د کوچنيوالي وړ نوم شهزاه مېچي و.
بهرنی سفر
د ۱۹۲۱ زکال د مارچ له ۳ څخه د سپټمبر تر ۳ نېټې پورې شهزاده له انګليستان، فرانسې، نيدرلېنډ، بلجيم، ايټاليې او واتيکان ښار څخه رسمي ليدنه وکړه. دا د شهزاده له لورې د لويديځې اروپا لومړنۍ کتنه وه. جاپان کې د پياوړي مخالفت سربېره دا سفر د دولتي چارو د پخوانيو جاپاني پوهانو له لکه ياماګاتا ارېتومو او سېونجي کېنموچي په هڅو سره درک شوی و.
د پاچا نيابت
د هېروهېتو د نيابت پر مهال ډېرې مهمې پېښې رامنځته شوې:
د اندونیزیا کلتور
نڅا
اندونیزیايي نڅا د توکمیزو ډلو د متنوع کلتور چې د اندونیزیا ملت یې جوړ کړی ښکارندويي کوي. دلته  اتریشي ریښې او د میلانیزیایي قبیلوي نڅا ډولونه د لیدو وړ دي، او د ګاونډیو اسیايي هیوادونو، لکه: هند، چین او منځني ختیځ ته د استعمار له لارې د اروپا لویدیځ سبکونو اغېزې هم له ورایه ښکاري. هره توکمیزه ډله خپلې ځانګړې نڅاوې لري، چې د اندونیزیا د اصلي نڅاګانو شمېر له ۳۰۰۰ نه زیات دی. په هرحال، د اندونیزیا نڅاوې په درېیو دورو: د ماقبل التارخ دوره، د هندو/بودايي دوره، او د اسلام دوره، او په دوو ژانرونو: د دربار نڅا او ولسي نڅا ویشلای شو.
ادبیات
په عصري اندونیزیايي لیکوالانو کې سینو ګومیرا ادجیدرما، اندریا هیراتا، حبیب الرحمن ال شیرازي، ایو اوتامي، ګاس تاف ساکای، ایکا کورنیوان، راتیه کومالا، ډی، اوکا روسمیني شامل دي. د دوی ځینې اثار نورو ژبو ته ژباړل شوي دي.
د ژوند تمه
د ژوند تمه د هغه اوسط وخت یو احصایوي سنجش دی چې یو ارګانیزم (ژوندی جسم) د زیږون د کال، اوسني عمر، او نورو ډیموګرافیکي لاملونو لکه جنسیت، پر بنسټ د ژوند تمه لري. ترټولو عام کارول شوی سنجش د زیږون په وخت کې د ژوند تمه (LEB) ده، چې په دوه بڼو تعریف کېدای شي. د هملیکي LEB د زیږون د همزولي د ژوند اوسط اوږدوالی دی (یعنې ټول هغه کسان چې په یو کال کې زیږېدلي دي) او یوازې د هغو هملیکو کسانو لپاره محاسبه کېدای شي چې ډېر دمخه زېږیدلی وي او ټول غړي یې مړه شوي وي. دوره یي LEB د یوې فرضي هملیکې ډلې د ژوند اوسط اوږدوالی دی چې د زیږون څخه تر مړینې پورې، په یو ټاکل شوي کال کې د مړینې د کچې د مشاهداتو په پرتله په فرضي ډول وي.
د افغانستان د فوټبال ملي لوبډله
د افغانستان د فوټبال لوبډله د افغانستان ملي لوبډله ده او د افغانستان د فوټبال فدراسیون تر کنټرول لاندې فعالیت کوي. دا لوبډله په ۱۹۲۲ کال کې تاسیس شوه او په ۱۹۴۱ کال کې یې خپله لومړۍ نړیواله لوبه په کابل کې د ایران پر وړاندې ترسره کړه. افغانستان وروسته په ۱۹۴۸ کال کې د فیفا غړی شو او په  ۱۹۵۴ کال کې یې د آسیا د فوټبال فدراسیون د بنسټ ایښودونکو په توګه غړیتوب ترلاسه کړ. دوی خپلې کورنۍ لوبې د افغانستان د پلازمېنې کابل په غازي ملي المپیک لوبغالي کې ترسره کولې. په ۲۰۱۳ کال کې، افغانستان د سوېلي آسیا د فوټبال فدراسیون  یا SAFF اتلولي وګټله او د "فیفا د غوره لوبې جایزه" یې ترلاسه کړه. افغانستان هېڅکله هم د آسیا جام سیالیو ته لار نه ده موندلې.
۲۰۰۱-۲۰۱۰ کلونه
افغانستان د لومړي ځل لپاره په ۲۰۰۳ کال کې د فوټبال نړیوال جام سیالیو ته هڅې پیل کړې او د ۲۰۰۶ کال د فوټبال د نړیوال جام د غوراوي په سیالیو کې یې له ترکمنستان سره لوبه وکړه. دوی دواړه لوبې په مجموعي ډول  ۰-۱۳وبایللې. که څه هم افغانستان د ۱۹۴۸ کال راهیسې  د فیفا غړی دی، خو دا لومړی ځل و چې د فیفا د نړیوال جام د غوراوي په سیالیو کې  یې ګډون وکړ. دې لوبډله د ۲۰۰۵ کال د سوېلي آسیا د فوټبال فدراسیون د سرو زرو په کپ کې د ګډون لپاره پاکستان ته لاړه چې له مالدیف نه یې ماته وخوره.
افغان غوره لیګ
د افغانستان د فوټبال فدراسیون د افغانستان د فوټبال په تاریخ کې د لومړي ځل لپاره داسې لیګ اعلان کړ چې په کې ۸ لوبډلې له یو بل سره سیالي کوي. دا لیګ په ۲۰۱۲ کال کې په لاره واچول شو چې لومړي فصل یې د همدې کال له سپټمبر څخه تر اکتوبر پورې دوام وکړ. په ۲۰۱۲ کال ۸ ټیمونه همزمان رامنځ ته شول او افتتاحیه سیالي کوونکي شول.
خطوط براهمی
شاه ليد
د براهمي ليکدود نوم د برهما او برهمن څخه اخیستل شوی چې مانا یې دا ده چې دا ليکدود د هندوانو د خدای برهما له خوا رامینځته شوی. لومړنی براهمي ليکدود د آرامي ليکدود څخه اخیستل شوی او له هغه ځایه د فينيقي ليکدود څخه اخیستل شوی. دا ليکدود د دېوناګري ليکدود دی چې د هندي لیکلو لپاره کارول کیږي. د براهمي ليکدود لومړني شواهد په پاکستان کې د سېند د سیند په تمدن کې وموندل شول.
پرتلنه
وينګ
د براهمي ليکدودونو نوملړ
شمالي براهمي ليکدود
دېوناګري ليکدود
تهانا ليکدود
نیپالي
مليالم ليکدود
د المان او جاپان اړيکې
لومړۍ اړيکې او د جاپان د ګوښه کېدنې يا انزوا پای (له ۱۸۷۱ز کال څخه وړاندې)
د جاپان او المان تر منځ اړيکې له توکيوګاوا شوګيونېټ ‘Tokugawa Shogunate’ (۱۶۰۳-۱۸۶۸زکال) څخه پيلېږي او دا هغه مهال و، چې المانيان د هالنډ په پلوۍ د ختيځ هند هالنډي شرکت لپاره د کار کولو په موخه جاپان ته ورسېدل. لومړني غوره مستند دليلونه په ترتيب سره ۱۶۹۰ او ۱۸۲۰ ز لسيزو کې د انګيلبيرټ کايمپفر “Engelbert Kaempfer” (۱۶۵۱-۱۷۱۶ز کال) او فيليپ فرانز بالتاسار اون سيبولډ “Philipp Franz Balthasar von Siebold” (۱۷۹۶-۱۸۶۶ز کال) ډاکترانو دي. دواړو ډيجيما کې د هالنډ د سوداګريزې پوستې له رئيس سره ايډو “Edo” ته د زور يا جبري سفر پر مهال شوګن “Shogun”’ ته د درناوي لپاره لاړل. سيبولډ د “Nippon, Archiv zur Beschreibung von Japan” (نيپون، د جاپان د تشرېح ارشيف) نومي کتاب ليکوال شو، چې شلمه پېړۍ کې د جاپان په اړه د معلوماتو له خورا ارزښتناکو سرچينو څخه دی؛ نوموړي له ۱۹۷۹ز کال راهيسې خپلې هغه لاسته راوړنې چې په خپل وياړ يې د المان له لورې د کالني انعام په ورکړې سره پېژندل شوې وې، جاپاني پوهانو ته ورکړې. له جاپان څخه د اون سيبولډ دويمه ليدنه (۱۸۶۲-۱۸۵۹زکال) يو ناورين ځکه شو، چې نوموړي جاپان کې د هالنډي سياست د اغېزمنولو هڅه وکړه او کوښښ يې وکړ، چې ياد هېواد کې د سياسي استازي په توګه يوه تل پاتې دنده تر لاسه کړي.
مېټا فزيک(ارستو)
مابعدالطبیعات يا مېټا فزيک ( یوناني : τὰ μετὰ τὰ φυσικά،؛ لاتیني : Metaphysica ) د ارستو یو له اصلي کارونو څخه دی، په کوم کې چې هغه هغه نظریه رامینځته کوي چې هغه لومړی فلسفه بولي. دا کار د مختلفو متنونو دی چې د خلاصو موضوعاتو درملنه کوي، په ځانګړې توګه د مادې تیوري ، د علت مختلف ډولونه، بڼه او ماده ، د ریاضیکي شیانو شتون او کاسموس ، چې وروسته د فلسفې ډېره برخه جوړوي. د میتافزیک په نوم پیژندل کیږي.
مریخ ته انساني ماموریت
پر مریخ ناسته
یو شمر بې انسانه فضایي بېړۍ د مریخ پر سطحه ښکته شوې دي چې د «سکاپارلي اي.ډي.اېم» په څېر ځینې یې د ښکته کېدو پر مهال د ستونزمنې ناستې له امله ناکامې شوې هم دي. «بېګل ۲» په ۲۰۰۳ کې ناکامه شوه. بریالۍ فضايي بېړۍ دا دي:
ټکنالوژيکي نوښتونه او خنډونه
په داسې حال کې چې انسانان خالص اکسیجن تنفس کوي، معمولا د نایتروجن په څېر اضافي ګازونه په تنفسي ترکیب کې شاملېږي. یو احتمال دا دی چې د مریخ له اتوموسفیر څخه نایتروجن او ارګون ترلاسه کړي، خو له یو بل څخه یې جلا کول ګران دي. په پایله کې ویلی شو چې د مریخ په استوګنځایونو کې ښايي ۴۰ سلنه ارګون، ۴۰ سلنه نایتروجن او ۲۰ سلنه اکسیجن وکارول شي.
ډله ييز جنسي تېری
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:0em; padding-right:12px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float; margin:em" align="left" ډله يیز جنسي تېری هغه وخت پېښیږي کله چې یو ډله خلک د یو کس په وړاندې په جنسي تېري لاس پورې کړي. د ډله يیز جنسي تېري یوه بېلګه د څلورو کسانو له خوا په ریټي پارسن جنسي تېري پېښه ده. دا پېښه د ۲۰۱۱ کال په نومبر میاشت کې رامنځ ته شوه او جنسي تېري کوونکو د جنسي تېري د پېښې انځورونه واخیستل او په ښوونځي او ښار کې یې خپاره کړل. له هغې وروسته، ریتي په ښوونځي کې د هغې د ټولګیوالو لخوا په لفظي توګه ځورول شوې او ځینو خلکو هغې ته پیغامونه لېږلي او په انټرنیټ کې یې له هغې نه د جنسي اړيکو غوښتنه کړې وه. راټي بالاخره د ۲۰۱۳ کال د اپرېل په اوومه د ځان ځړولو سره ځان وژنه وکړه.
اني بيسانټ
د ژوند لومړي وختونه
بيسانټ د خپلې عقيدې يا ايمان پوښتل پيل کړل. نوموړې د نصيحت لپاره د کليسا مخکښو غړو ته مخه وکړه او د “Edward Bouverie Pusey” ليدلو ته لاړه، چې د انګلېنډ په کليسا کې د اکسفورډ خوځښت له مشرانو څخه و. کله چې بياسنټ له هغه څخه د خپلو پوښتنو د ځوابولو په موخه د کتابونو د سپارښتنې غوښتنه وکړه، نوموړي ورته وويل چې «تا وار له مخه ډېری هغه کتابونه لوستي دي». نوموړې د واده د بيا رغولو په موخه د وروستۍ بې پايلې هڅې د کولو په موخه بېرته فرنک ته ستنه شوه.
د افغانستان ریلیف موسسه
د مرستو برابرول
د ۲۰۰۲ زکال په فبروري میاشت کې د لومړي ځل لپاره له ۳۰ کلونو وروسته یوه ۷۴۷ سوداګریزه الوتکه د کابل په نړیوال هوايي ډګر کې راکښته شوه او اړتیا وړ بشردوستانه مرستې یې افغانستان ته ورسولې. د افغانستان ریلیف موسسې د اېور ګرین نړیوال هوايي شرکت (Evergreen International Airlines) ته اړوند د اېورګرین بشري مرستندویه خدمتونو د بنسټ او مري کورپس (Mercy Corps) په نومونو د دوه غیر انتفاعي بنسټونو او همدارنګه د مایکروسافټ په مرسته د دوه میلیون ډالرو په ارزښت توکي راغونډ کړي و چې د دغې الوتکې پر مټ یې کابل ته ولېږل. په دغو توکو کې د حفظ الصحې د ساتنې وسایل، د نویو زیږدلو ماشومانو لپاره اړتیا وړ ټوکي، د کورنیو حیواناتو خوراکي توکي، ژمنۍ جامې، کمپلې، د ښوونځي وسایل او طبي وسایل شامل و.
اسيدور (اسکندريه)
ژوند
اسیدور په اسکندریه کې زېږېدلی و. په اتن کې، هغه د پروکلوس ترلاس لاندې زده کړه وکړه، او د مارینس څخه يې د ارستو نظریه زده کړه. د دمشقیس په وینا، "اسیدور د پروکلوس په لیدو حیران شو، د لیدلو وړ او په زړه پورې، هغه فکر کاوه چې هغه په پروکلوس کې د ریښتینې فلسفې مخ ویني." پروکلس د خپلې برخې لپاره "د اسیدور ظاهري ته حیرانتیا درلوده، ځکه چې دا د الهي او فلسفي ژوند څخه ډک و." دمشقیس موږ ته دا هم وايي چې "اسیدور، د سادګۍ سربېره، په ځانګړې توګه د رېښتیا سره مینه درلوده، او د هغه څه څخه چې اړین و، مستقیم خبرې کول، او په خپل ځان کې هیڅ شی نه درلود." په سوډا کې ادعا شوې چې اسیدور د هایپتیا میړه و، باید غلط وي ځکه چې اسیدور د هایپتیا له مړینې ډیر وخت وروسته زیږیدلی و. دا په بل ځای پورې اړه لري چې اسیدور د ډومنا په نوم یوه ښځه درلوده چې د خپل زوی له زیږون څخه پنځه ورځې وروسته مړه شوه چې دوی یې پروکلوس نومیده.
فدرالي ټولنه
بنسټ ايښودنه
په ۲۰۱۸ز کال کې پوليټيکو مجلې وليکل چې: «دا هيڅ مبالغه نه ده چې وړانديز وکړو، چې دا ناسته ښايي د زده کونکو خورا ګټور ناسته وه؛ يانې په تېرو پېښو او حالاتو د غور کولو له مخې يو پلان و او د دې لپاره جوړ شوی و، چې د لرې پايلو د تر لاسه کولو په موخه له فکري راښکون سره ځوانه لېوالتيا څه ډول يو ځای کېږي». ټولنه څرګندوي چې «د هغو اصولو پر بنسټ رامنځته شوې ده، چې دولت د ازادۍ ساتلو لپاره ستون لري، د حکومتي قوو يا واکونو بېلتون زموږ په اساسي قانون کې مرکزي دی او دا چې د دې ويل په ټينګار سره د قضايه قوې د کار برخه او دنده ده، چې قانون څه شی دی، نه دا چې بايد څه ډول وي».
شاليد
فدرالي ټولنه د نوښتي ځواب مفاهيمو “Creative Response Concepts” په نوم شرکت د عمومي اړيکو پېرودونکې ده.
ساکنه برېښنا (ولاړه/ جامده)
ساکنه برېښنا، د موادو په منځ يا په سطحه يا په منځ کې ناانډوله برېښنايي چارجونه دي. دا چارج تر هغه وخته پاتې کېږي، ت څو وکولای شي چې د برېښنايي جريان يا برېښنايي اخراج په واسطه وړاندې حرکت وکړي. ساکنې برېښنا ته د جاري برېښنا سره د  توپير له امله نوم ورکړل شوی، په داسې حال کې چې يو برېښنايي چارج د برېښنايي لېږدونکي يا فضا په مټ چلېږي او انرژي لېږدوي.
اتومونو
تودوخه د ځانګړو موادو په اتومونو يا مليکولونو کې د چارج جلا کېدل منځ ته راوړي. ټول پيرواليکټريک مواد پيزواليکټريک هم دي.د تودوخې او فشار د غبرګون اتومي يا ماليکولي خصوصيتونه يو له بل سره نژدې اړيکه لري.
لرې کول او مخنوی
په صنعتي جوړښتونو کې لکه د رنګ يا د وړو کارخونې، همدا راز په روغتونونو کې، له فرش سره د اړيکې له امله د جامد چارج د جمع کېدو د مخنيوي لپاره، کله کله د ساکن ضد خونديتابه بوټان کارول کېږي. په دې بوټانو کې د ښه رسېدو لرونکي تلې وي. د ساکنې برېښنا ضد بوټان بايد له انسوليټيک بوټانو سره ګډ وډ نه کړای شي، کوم چې په ټوله معنا معکوسه ګټه وړاندې کوي – د مرکزي ولتاژ څخه د ځينو سختو برېښنايي ټکانونو په وړاندې تر يو بريده خونديتوب وړاندې کوي.
اټک
د اټک ښار کلا د هغه ځای نوم دی چې د سلپ د سیند په غاړه جوړه شوې، ويل کيږي کله چې امپراتور اکبر اعظم د خپل ورور میرزا چې د کابل کندهار واکمن و ، بغاوت د خپل جنرال راجا مان سینګ په واسطه غلی کړ اود اټک د ساتنې او ابادونې لپاره يې، له بنارس څخه کب نيوونکي راوستل، ترڅو يې د اټک شاوخوا اباد کړي، هغوی ته يې جاګيرونه او ځمکې ورکړې او د بنګال څخه کشتۍ جوړوونکي هم راوستل شو او د دې سیند په غاړه میشت کړای شول، پهآيین اکبري کې راغلي دي چې په هغه وخت کې د کشمیر او قابل ديا کې څلوېښت زره کشتۍ موجودې وې.
د اټک مشهور کلي
¤ فټوچک
د جنتیک انجنیري
د جنتیک انجنیري (په انګلیسي: Genetic Engineering)، چې د جنتیک سمون یا د جنتیک لاس‌وهنې په توګه هم پېژندل کېږي، د ټکنالوجي په کارولو او لاس‌وهنې سره د یوه ژوندي موجود د جېنونو سمون یا تنظیمول دي. دغه انجنیري د یو لړ ټکنالوجیکي تخنیکونو ټولګه ده چې، د پرمختللو یا نویو اورګانیزمونو د تولید په موخه د نوعو ترمنځ او د هغو د پولو په اوږدو کې د نویو جېنونو د لېږدولو په شمول، د حجرو په جنتیکي جوړښت کې د بدلون راوستلو په موخه کارول کېږي. نوې DNA د بیاترکیب شوې DNA مېتودونو په کارولو سره یا د DNA مصنوعي سنتیز کولو په واسطه، د ټاکلې جنتیکي مادې له جلا کولو یا کاپي کولو له‌لارې ترلاسه کېږي. په ټولیزه توګه، یو جوړښت رامنځ‌ته کېږي او کوربه ژوندي موجود ته د دغه DNA دننه کولو لپاره ورڅخه ګټه اخېستل کېږي.د لومړۍ بیاترکیب شوې DNA مالیکول په ۱۹۷۲ز کال کې د پاول بېرګ له‌خوا، د لمدا ویروس او د بیزو SV40 ویروس یوځای کولو له‌لارې رامنځ ته شو. د جېنونو پر دننه کولو سربېره، دغه بهیر د جېنونو لېرې کولو یا «پرزولو» په موخه هم کارېدلای شي. نوې DNA کېدای شي په تصادفي توګه دننه شي، یا د جېنوم یوې ځانګړې برخې لپاره په پام کې ونیول شي.
مېري ولسټونکرافټ
د ژوند لومړني وختونه
ولسټونکرافټ د ۱۷۵۹ز کال د اپرېل په ۲۷ مه نېټه د لندن په سپیټېلفیلډ کې وزېږېدله. هغه د الیزابېت ډیکسون او ایډوارډ جان ولسټونکرافټ په اووه اولادونو کې دویم اولاد و. که څه هم، چې د نوموړې د ماشومتوب په وخت کې یې کورنۍ مناسب عاید درلود، پلار یې ورو-ورو په قماري پروژو کې کورنۍ سپما تس نس کړه. په پایله کې کورنۍ د مالی لحاظه بې ثباته شوه او د ولسټونکرافټ د ځوانۍ په دوران کې یې کورنۍ څو واره نقل مکان کولو ته اړ شوه. د کورنۍ مالي حالت تر دې حده خراب شو چې د ولسټونکرافټ پلار هغه مجبوره کړه، ترڅو هغه پیسې چې دې ته د بلوغ په وخت کې په ترکه کې رسېدې، بېرته ورکړي. پر دې سربېره، هغه ظاهراً یو غوسه ناک و، چې د نشي په حالت کې به یې مېرمن وهله. د نوې ځوانۍ په عمر کې به ولسټونکرافټ د خپلې مور د ژغورنې په پار د هغې د خوب د کوټې په وره کې څملاستله. ولسټونکرافټ د ټول ژوند لپاره د هغې د خویندو ایورینا او الیزا لپاره د مور نقش ولوباوه. په یوه پرېکړه کوونکې شېبه کې په ۱۷۸۴ز کال کې، هغې الیزا چې احتمالاً د زیږون وروسته د ژورخفګان په رنځ باندې اخته وه، وهڅوله چې خپل ماشوم او خاوند پرېږدي؛ ولسټونکرافټ د الیزا د تېښتې لپاره ټول تدابیر ونیول، چې د نوموړې دا کړنه د ټولنیزو نورمونو د ننګونې لپاره د هغې د لېوالتیا ښودنه کوي. په هر صورت، د دې پرېکړې انساني زیانونه شدید وو: خور یې له ټولنیزې رټنې ځورېدله او ځکه چې بیا ځل یې واده نشو کولای، د غربت ژوند او سخت کار په کولو باندې محکومه وه.
'د یوې نوې ډلې پیل'
په ۱۷۸۵زکال کې د بلډ تر مرګ وروسته د ولسټونکرافټ ملګرو د هغې سره مرسته وکړه ترڅو، په ایرلنډ کې انګلیسي-آیرلنډۍ کینګزبورو کورنۍ د نجونو د شخصي ښوونکې په توګه دنده ترلاسه کړي. که څه هم هغه د مېرمن کینګزبورو سره جوړه نه شوه راتلای، خو ماشومانو ته یوه الهام بښونکې ښوونکې ثابته شوه؛ د ولسټونکرافټ له زده کوونکو څخه د مېرګېریټ کینګ په نامه یوې نجلۍ وروسته وویل 'د هغې ذهن یې له ټولو خرافاتو پاک کړ'. د ولسټونکرافټ د دې کال ځینو تجربو د ماشومانو په اړه د هغې یوازیني کتاب، له حقیقي ژونده اصلي کیسې (د ۱۷۸۸ز کال چاپ) ته لاره پیدا کړه.
د سکاټلنډ ملکه، ماري
ماري یوځل ادعا کړې وه چې د الیزابت تاج او تخت دې ته اړوند دی چې ډیری انګلیسي کاتولیکانو، له دې ډلې د شمال په پاڅون کې ګډون کوونکو ټولو غړو نوموړې د انګلسان مشروع حاکمه بلله. الیزابت د یو ګواښ په توګه د ماري له ګڼلو وروسته د انګلیس په قلمرو کې دننه په بېلابېلو قلا ګانو او نورو کورونو کې محدوده کړه. له ۱۸ نیمو کلونو وروسته، ماري په ۱۵۸۶ زکال کې د الیزابت د ترور په توطئه کې د لاس لرلو په تور مجرمه وپېژندل شول او راتلونکی کال په فوتورینګهای ماڼۍ (Fotheringhay Castle) کې ترې سر غوڅ کړای شو. د ماري ژوند، واده، اصل او نسب، د الیزابت د ترورو په توطئه کې پر هغې د لاس لرلو ادعا او بیا یې اعدام لامل وګرځېدل چې نوموړې د پېړیو لپاره په کلتوري ډګر کې د نفاق اچونکي او تر ډېره عاشقانه تاریخي شخصیت په توګه وپېژندل شي.
عثماني خلافت
له لیبیا سره
عثمانیانو په داخل کې له سیاسي بې ثباتۍ نه سر ټکاوه. ملتپالو پاڅونونو چې په تیرو پنځوسو کلونو کې یې امپراتورۍ ځپلې وه، نور هم زور واخیست. ولس د اوږدې غلطې حکومتدارۍ او د نظامي شخړو په برخه کې د عثمانیانو د ضعف له امله نا امیده شوی و. په غبرګون کې یې، په ۱۹۱۳ کې CUP د دویمې کودتا مشري وکړه او د حکومت بشپړ کنټرول یې ترلاسه کړ.