cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کټواز
الف : د كټواز تاريخي اوضاع
دزابل داټغرسیمی ته ولاړاودعادل خان توخی دغلجیومشرسره په ګډه يی دګند هار صفوی حکومت سره ډیرجنکونه اومقابلی وکړی ؛ چی بیا وروسته د ده زوی سید الله خان ناصرد هوتکی د و ری سپه سالار د هوتکیانو به د وره ډیرخدمات سرته ورسول ؛ اودمیرویس خان هوتک په برخلیک ټاکونکی لویه جرګ کی چی۱۷۰۹ ۱۰۸۸ کی دکند هارپه ما نجه کی وشوه ؛ چی میرویس خان داجرکه وه چی زمونږ هیواد په ازادی اویوالی تمامه شوه. په دی جرګه کی قطعی پریکړه وکړی شوه چی په کندهار کی دمصنوی حکومت حاکم له منځه یووړل شی اوازادی اعلان شی. په دی جرګه کی دلوی کندهار اودهغه شاوخواټولو قومونو برخه لرله .چی مهم کسان یی: میرویس خان ؛ یحی خان ؛یونس نورزی نورخان نورزی  ؛ عزیز نورزی چی دخپلی قبیلی په نمایندګی یی په جرګه کی برخه لرله ؛ عزیز خان نورزی  دګرګین دوژل  کیدو په وخت کی افغانی ځواکونو سپه سلار په ټوګه ټاکل شوی وه اوله دی جنګ څخه وروسته په زیاتره هغه جګړوکی چی دمیرویس خان له زمانی څخه تر ۱۱۵۰ ه پوری په ۳۰ کلونوکی (په ټوله ۳۰کلنه هوټکی دوره کی چی دننه اویادهیواد څخه بهر شوی دی دده نوم دافغانی ځواکونودیوه مشهور جنرال په توګه یاتکړی دی . داصفحان فتح کی یی هم له شامحمود هوتک سره برخه لرله؛ اولاخره له نادرافشارسره اله ډیر و جنګووروسته دکلات په  جنګ کی ونیول شواوسترګوله نعمت څخه محروم کړل شو. سید ال خان سربیره پریوه نظامی سترعالم اود پښتوژبی شاعرهم وه (بینوا).۱۶۰.۱۵۹
دغازي ادي نوم شبیعه وه په کلي او کورکې د الماسي په نامه مشهوره وه. دادهیواد د جنوبي سیمي د پکتیا ولایت د کټواز اوسیدونکي وه او په خټه سلیمانخیله وه. د غازي ادي کورني زیاتره په کوچیتوب کې ژوند کاوه، د سرحدي سیمو دي خوا اوها خواته به تله او راتله، میړه ئي حبیب الله نومیده، غازي ادي یوه قوي هیکله ښځه وه، او وطندوستي ملي شهامت ددي د اخلاقو نمونه ګڼل کیده.
هغه وخت چي د انګریزانو قواوي خوست ته ننوتي نو د سلیمانخیلو د قوم او د خوست د شاوخوا سیمو یوزیات شمیر غازیان د خوستیانو په مرسته د انګریزانو په مخالفت و دریدل یو شمیر راړه خلک او زړي ښځي چي کافي اسلحه ئي نه درلوده د خوراکې شیانو د وړلو او راوړلو له پاره په دي ملي معرکې کې شامل شول که څه هم د خوست په جنګ کې ئي زیات بریالیتوب په نصیب نه شو خو د پیوار د کوتل په پیچو موکي او انګریزانو ته ډیر مالي او ځاني تاوانونه ورسول انګریزانو د ټوپکو او داسي نورو اسلحو تفوق درلود خو بیاهم غازیانو په ډیره میړانه د وطن د ننګ او ناموس څخه مدافعه کوله، غازي ادي په جنګ کې د ملي مدافعینو مورچوته باروت او محرک رسول او په خپلو قوي اوږو سره ئي د اوبو موشکان چلول، په دغه مبارزی کی دغازی ادی میړه او ځوان زوي د پکتیا د یوشمیر نورومدافعینو سره شهیدان شول. د غي حادثي ددي په غوض کې چي د غازي ادي روحیات ضعیفه کړي، او ژړانده ئي وګرځوي بالعکس ددي ملي احساساتو او د انګریزانو څخه د انتقام اخستلو جذبه په ښور راوستله په ډیر صبر، مسانت، حوصله او میړانه ئي د خپل ځوانیمرګ زوي ټوپک او قطار روزنه چي د انګریزانو د لښکرو څخه په شبخون او داړه کې اخستي وه را واخیستل او په مستقیم ډول د وطن د دفاع او ملي نوامیسو په ساتلو کې ئي فعاله برخه واخیستله. د پیوار، خوښۍ، چارآسیا، سنګ نوشتي په غزاګانو کې ئي دومره دلاوري، میړانه او شهامت ښکاره کړ چي د نوروملي مدافعینو د ننګ او غبطي احساسات ئي په ښور راوستل غازیان به د غازي ادي تر رهنمائي لاندي جنګیدل. دسنګ نوشتی په ملي مبارزي کې چي د دښمن قواوي د دواړو خوا وو یعني جنوبي او شرقي پلوه سره یو ځاي شوي وي او شمیر ئي زیات او قوي معلومیده، ملي مبارزین ددي د پاره چي زړه ئي ونه لوېږي او په غزم کې ئي خلل پیښ نه شي د جنګ د مخه ئي یوه غونډه وکړه او ددغي غوندي په نتیجه کې د افیصله وشوه چي په هیڅ ډول سختو شرایطو کې تر ځو چي مري باید د جنګ میدان پرینږدي ځو فاتح او شهیدان شي په دغه وخت کې غازي ادي د ملي مدافعینو د غونډي څخه ولاړه شوه لاسونه ئي د اسمان خواته پورته کړه په ډیر عجز او نیاز ئي د لوي خداي څخه و غوښتل چي لویه خدایه ته پوهېږي چي پروطن باندي غلیم راغلي دي زمونږ ټول ملي مفاخر ډنګ او قومي ژوندون ئي په خطر کې اچولې، له دي سره چي زه ستاد رضا او ملت د خدمت پرځاي کولو توان پرم، خوستا توفیق او مهرباني پدي پاکه لاره کې غواړم، معرکه کې مي مه شرموه فتح او یا شهادت مي په نصیب کړه له همدي وروسته د غي نومیالي غازي ادي په ټولو سیمه این وروڅیرمه معرکو کې ګډون کاؤ، په ملي شهامت او افغاني هوډ جنګیده، غازي محمد جان خان وردګ چي د غازي ادي د میړاني او ملي شهامت څخه خبر شو ددي پر میړاني او ملي شهامت ئي افرین ووایه، دي ته ئي د توپخاني څخه یو آس د پوره ایراق سره وروباښه... او بالاخره د قلعه قاضي، شیر دروازي او علي آباده ټول مهم ځایونه او کلي غازیانو ونیول او انګریزانو ئي د شیرپور په کلا کې محصور کړل.
د امیر حبیب الله خان د دوري څخه وروسته چي کله په ۱۹۱۹ ز کې د هغه زوي امیرامان الله خان پاچا شو چي هغه له انګریزانو څخه د کاملي آزادي لپاره د جهاد اعلان کړل شو او ده خپل فرمانونه ټولو سرحدي قومونو ته ورسول، چي د هیواد سهیلي برخي وزیرستان، ږوب، کټواز او ګوملي قومونو او قبیلو ته ئي هم خپل فرمانونه د ملا عبدالرزاق اندړ، ملا عبدالغني علیخیل ښرنئی او آدم خان سلیمانخیل ښرنئی په واسطه ورسول، چي له هغه وروسته د وزیرستان، ږوب، کټواز او ګوملي قومونو دواڼه د اشکې په کلۍ کې په ۱۲۹۸ ه غوئي کې غونډه وکړه چي دغي غونډي په سهیلي جبه کې د فرنګیانو د پوځي ځواک په وړاندي د افغانستان خپلواک تامین کړه، چي په دي جهاد کې د وزیرو، مسعودو، کاکړو، مندوخیلو، خروټو او د سلیمانخیلو قومونو برخه لرله چي د سلیمانخیلو د لښکرو په مشري فتح خان او نواب خان سلیمانخیل برخه اخیستي وه. چي په نوموړي غونډه کې د برید لپاره ۴ محاذونه وټاکل شول:
مربوط وه څلورو نفرو چي :شيرمحمد خان له ښرني ،محمد عمرخان كوچي ديحي خيلو،آدم خان دخيركوټ اوعبدالقدوس خان دوازي خواڅخه دكټواز نماينده ګې كوله چي په دي لويه جرګه كي دملي شورا د۱۱ دوري وكيلانوهم ګډون درلود چي په شوراكي هم دكټواز دلوي حكومت څخه ۴نفره : امير محمد دخيركوټ ،دريا خان دښرني څخه محمدخان دوازي خوا اوكشميرخان ديحي خيلوڅخه برخه لرله .(فيض زاد) ۲۲۴
ب : کټواز د تاریخ په اوږدو په ملیکی ویش کی
بیا په ۱۳۴۲ ه کی د نوی دیموکراتیک اساسی قانون په منځ ته راتګ سره په اداری ملکی ویش کی هم بنسټیز بدلونونه راغلو چی د هغوبدولونو په اساس د ۱۳۴۲ ه د کب په ۲۷ د لمړی ځل لپاره هیواد په ۲۹ ولایتو وویشل شو او بیا په لوئی ولسوالیو، لمړۍ ، دوهمه دریمه او څلورمه درجه علاقداریو وویشل شو ، چی په دغه بدلون داداری واحدو شمیر ۲۴۳ ته ورسیده. (عارض ) دتاریخ په اوږدوکی ) ۴۲.
چی په نوموړی ویش کی کټواز د غزنی څخه بیل او د پکتیا څخه د ځینو بیلو شوو په ګډون نوی ولایت ته ارتقاء وکړه. ( کلنۍ ) ۴۲ ۱۳۴۳ ۲۳۱
دښرنی سیمه چی دولایت مرکز دی چی ۱۰۹ کلی او ۱۰۵۱کیلومتره مربع پراخوالی لری. دخیرکوټ (زرغون ښار) ولسوالی چی ۱۴۰ کلی او ۱۶۸۷ کیلو متره مربع پراخوالی لری چی مخکی د کټواز مرکز وه او اوس هم د کټواز مرکز شمیرل کیږی ، او نوری ۱۱ ولسوالی د کټواز پدی ډول دی :
د کټواز کلتوری او ټولنیز وضعیت
۵ – سلطانیخل ګلوال:په اوړی کی په یخی خیلواو په ژمی کی زرملن ته ځی.
۲۳ – حسن خان خیل: په اوړی کی اومنه او په ژمی کی زرملن او پښتونخوا ته ځی.
هغه کوچیان چي په ژمی او دوبی کې کټوازیه وازه خواکې میلي لری هغه قومونه په دي ډول دي: د ایدادخیل، الیزی، هارون خیل، لنګرخیل، سډان، میریاڼي، الیاس خیل، نظرخیل، قربان خیل، جانک خیل، پاینده خیل او نور.
دکتوازاقتصادی وضیعت
او له ډیروپخوازمانویی دافغنستان اوختیځوسیمو(هندوستان)ترمنځ په سوداګری کی مهم رولریی دی
سرچینې
ليکوال او څېړونکى خان محمد پکتين https://plus.google.com/102944214648772600460/posts/SZgRHFeYYhB
ووتسکي
ووتسکي (ووچ ولایت) په پولنډي Województwo łódzkie) د هالنډ هیواد په مرکزي برخه کې پروت ولایت دی.
چارلز کورټېس
چارلز کورټېس (د ۱۸۶۰زکال د جنوري له ۲۵- د ۱۹۳۶ز کال د فبروري تر ۸) یو امریکایی څارنوال او د کنزاس په استازیتوب جمهوري غوښتونکی سیاستوال و چې د ۱۹۲۹ز کال نه تر ۱۹۳۳ ز کال پورې یې د متحده ایالاتو د یودېرشم مرستیال ولسمشر په توګه خدمت وکړ. نوموړي مخکې هم د ۱۹۲۴ ز کال نه تر ۱۹۲۹ ز کال پورې د سنا د اکثریت مشر په توګه خدمت وکړ.
د احصایې او معلوماتو ملي اداره
د احصایې او معلوماتو ملي اداره چې مخکې د احصایې مرکزي ادارې تر نوم لاندې کار کاوه، په ۱۳۵۱ لمریز کال کې د افغانستان اسلامي جمهوري دولت په چوکاټ کې د یوې خپلواکې ادارې په توګه جوړه شوه څو د یو ملي احصاییوی سېستم په جوړولو سره، د احصایيوي معلوماتو په ټولو برخو کې د ښه مدیریت په موخه همغږي رامنځته کړي.
دا اداره د افغانستان د ادارو په کچه یو اکاډمیک او مهم بنسټ دی چې د احصایې برخه کې یې ګڼ شمېر فعالیتونه ترسره کړي چې مهمه یې د نفوسو سرشمېرنه او د لومړي ځل لپاره د سرشمېرنې په پار کور په کور نوملړ جوړول و چې د 1354-1357 کلونو پورې ترسره شو. بلاخره په 1358 کال کې په افغانستان کې د نفوسو لومړنۍ سرشمېرنه ترسره شوه. تر اوسه پورې ددې ادارې نور فعالیتونه لکه د نمونه يي سروې پلي کول، د جاريه سروې ګانو څخه د ارقامو او شمېرو راټولول او د احصاییوي معلوماتو خپرول یادولی شو.
مخېینه
مالي او اداري معاونیت د همغږي رامنځته کوونکي او د نورو برخو د ملاتړ کوونکي په توګه فعالیت کوي چې تر ډېره د بشري سرچينو، خدمتونو، تدارکاتو او مالي برخو کې دې ادارې ته خدمتونه وړاندې کوي.
دا اداره همدا اوس د (ځواب ویوونکي او احصاییوي اساسي سېسټم جوړول) لیدلوري لرلو، د احصایيوي ارقامو ثبتولو د یوه واحد سېسټم جوړولو په موخه او په هېواد کې د احصاییوي فعالیتونو انسجام او همغږۍ ټینګښت برخه کې کار کوي. د احصایې او معلوماتو ملي اداره د یوه ملي بنسټ په توګه، ژمنه ده څو هېوادوالو او ملي او نړیوالو بنسټونو ته چټک، باکیفیته او برابر خدمتونه وړاندې کړي.
ادارې تشکیلاتي جوړښت
د نفوسو د احوال ثبتولو معاونیت، د دیموګرافیکي او حیاتي معلوماتو د ثبت او د هېواد د وګړو د هویت د تثبیت مرجع ده، چې خلکو ته د کیفیت لرونکو خدمتونو وړاندې کولو په موخه کار کوي تر څو د ښې حکومتولۍ په برخه کې د مثبت بدلون را وستلو په برخه کې خپل رول ولوبوي.
معاونیتونه
د احصایې او معلوماتو ملي ادارې د احصایې معاونیت د هېواد په کچه د رسمي احصاييوي شمېرو (ارقامو) د راټولولو، يوځاي کولو، شننې او خپرولو په برخه کې مسوولیت او قانوني صلاحيت لري. دا معاونيت د افغانستان د احصاييوي سېستمونو معياري جوړولو، پياوړتیا، پراختيا او په اقتصادي، ټولنيزو او چاپيريالي برخو کې د کيفيت لرونکو شمېرنو د برابرولو د هڅې او لټون دنده لري. د احصایې قانون پر بنسټ، دا معاونیت د اړوندو وزارتونو/ ادارو او د ملي سروې ګانو له لارې د وګړو، سوداګرۍ، مالي مسايلو، اقتصاد، کرنې، روغتيا، چاپيريال او د وګړو د ټوليز وضعيت احصایوي شميرې راټولوي او له يوځای کولو او شننې وروسته یې خپرولو ته چمتو کوي. دغه احصاييوي شمېرې او معلومات د پاليسيو او تګلارو په جوړولو، د پراختيايي پروګرامونو په پلي کولو، ارزونو او علمي څېړنو کې ډېر اهميت لري. هغه احصايې چې د احصایې معاونيت له لارې تحليل او خپرېږي، عبارت دي له:
د نفوسو د احوال ثبتولو معاونیت
په ۱۳۹۷ کال د هېواد ولسمشرۍ ماڼۍ د فرمان پر بنسټ، د نفوسو د احوال ثبتولو مرکزي اداره، د احصایې او معلوماتو ملي ادارې سره مدغم شوه او اوس د (نفوسو د احوال ثبتولو معاونیت) تر نوم لاندې خپلې چارې پرمخ بیايي.
د څارنې او ارزونې رياست
دا رياست، د پرمختیايي پروژو او پلانونو د پلي کولو د څارنې او ارزونې معیارونه ترتیب او جوړوي. د څرګندو لارښوودونو پلي کول او د ادارې د پالیسيو د پلي کولو څرنګوالي په اړه څارنه او ارزونه او واکمنو مقاماتو ته یې د پرېکړو په پار وړاندې کول د دې ریاست مهمې موخې دي. د ادارې پرمختیايي بودیجې پلي کولو څخه څارنه، د لارښوودونو او سروې ګانو د پوښتنلیکونو طرحه کول، د ارقامو سمونه او په مرکز او ولایتونو کې د نظارتي چېک لېستونو منظمه څارنه؛ د دې رياست له نورو مسووليتونو څخه شمېرل کېږي.
د آسان خدمت ریاست
د آسان خدمت ریاست د هېواد په ټولو ولایتونو کې د مرکزونو په جوړولو سره کولای شي هېوادوالو ته د خدمتونو د وړاندې کولو په برخه کې لازمې اسانتیاوې برابرې کړي او د فساد مخه ونیسي. په دې مرکزونو کې د ټولو اړوندو دولتي ادارو لپاره زمینه برابرېږي چې تر چتر لاندې هیوادوالو ته مختلف عامه خدمتونه وړاندې کړي. خدمتونه په داسې ډول وړاندې کېږي چې خلک د آسان خدمت مرکزونو ته مراجعه وکړي او په ټاکل شویو غرفو کې د خدمتونو چمتو کوونکو سره په مستقیم ډول اړیکه ونیسي او خدمتونه ترلاسه کړي.
د تدارکاتو رياست
دا رياست د تدارکاتو قانون او کړنلارو د پلي کېدو څارنې، له طرحو څخه څارنه، د داوطلبۍ سندونو ترتیب او تاييد، شرطپاڼې، د نرخ اخیستو اسنادو وړاندیزونه، تدارکاتي اعلانونه او د اسنادو او وړاندیزونو وړاندې کولو په موخه کار کوي څو تدارکاتي بهیرونه په سمه توګه ترسره کړي او د معیاري تدارکاتي اسنادو پړاوونو طی کولو برخه کې فعاليت کوي. د افر پرانیستو پلاوي د ټاکلو وړاندیز، پېرلو ارزونې او نور تدارکاتي بهیرونو ترسره کول هم د دې رياست له واکونو څخه دي.
د جغرافيايي معلوماتو د انسجام ریاست
دا ریاست د پوهنې، لوړو زده کړو او روغتیا برخه کې ټولنیزې، کمي او کیفي ملي سروې ګانې د فرېم او کچې له مخې د جغرافيايي سيمو د تثبيت، د څړځایونو اټکل، د سپوږمکۍ انځورونو نه په ګټنې د حيواناتو ژوند او له هغوی څخه د ترلاسه شویو ګټو په هکله ترسره کوي. د جفرافيايي معلوماتو راټولول او پروسس، په طبیعي پېښو کې د زیانمنو شوو سیمو په موخه د دې معلوماتو تقسیم بندي او سټنډرډ جوړول او د آفت وهلو سیمو لکه د واورو ښوېدنو، سېلاب، زلزلې، ځمکې ښوېدنې تثبیتوي او د زیانمنو وګړو د ثبت په برخه کې فعالیت کوي.
پیرو
رېښه
د دې هېواد نوم کېدای شي، د یو ځایي واکمن له نوم بیرو څخه اخیستل شوی وي چې د 16مې پیړۍ په لومړیو کې یې د پاناما ښار د سان میګویل خلیج ته نږدې ژوند کاوه. هسپانوي فاتحانو، چې په ۱۵۲۲ز کال کې راغلي وو، باور درلود چې دا د نوې نړۍ تر ټولو جنوبي برخه ده. کله چې فرانسېسکو پیزارو د لرې سویل پر سیمو برید وکړ، دا سیمې د بیرو یا پیرو په نوم ونومول شوې.
د افغانستان ملي پوليس
په افغانستان کې د پوليسو تاريخي مخينه:
تر ۱۳۲۶ کال مخکې د «حربي شانزي» او «حربي پوهنتون» ډېر تکړه افسران هم د څه مودې لپاره د پوليسو په اکاډمۍ کې روزل شوي او د پوليسو د افسرانو په توګه په دندو وګمارل شول. تر دې چې د پوليسو د ښې روزنې او روزنې په موخه د کابل ښار په افشارو ولسوالۍ کې "د پوليسو اکاډمۍ" جوړه شوه [۵] په هغه وخت کې د پوليسو په اکاډمۍ کې درې ډوله روزنه وه:
1. هغه درې کلنه زده کړه چې د پولیسو په تعلیم کې د لیسانس درجې ته لار هواروي په اردو کې د دوهم کال فراغت سره مساوي ده.
د افغان ملي پولیسو تشکيلاتي جوړښت
وېشنيزه:د افغانستان حکومت
غريزه
غرېزې د ژوندیو موجوداتو ذاتي او پېچلې رفتاري مخ بېلګې دي چې د ډېری جنسونو په غړو کې لیدل کېږي او له هغو غبرګونونو سره یې باید توپير وشي کوم چې د يوه ځانګړي پاروونکي یا محرک پر وړاندې د ژوندیو ژوو ساده غبرګونونه دي، لکه د تېزې رڼا په وخت کې د سترګې د کسي کوچني کېدل او یا هم د زنګون د ټپولو پر وخت د پښې د لاندېنۍ برخې خوځېدل. د ارادي وړتیا نه شتون بايد د ثابت عمل د مخکېنۍ بېلګې یا ماډل (FAP) د بدلون له ناتوانۍ سره ګډوډ نه شي. د بېلګې په توګه، انسانان ښایي وتوانېږي چې یوه پارېدلې د ثابت عمل مخکېنۍ بېلګه په شعوري توګه د هغې د فعالېدو د ټکي په پېژندلو سره بدله او اصلاح کړي او په ډېر ساده ډول یې ترسره کول نور ودروي، په داسې حال کې چې څاروي بیا د کافي او پياوړې ارادي وړتیا نه لرلو له امله ښایي ونه توانېږي چې د ثابت عمل له خپلو مخکېنیو بېلګو څخه جلا شي، په ځانګړې توګه کله چې هغه فعال هم شي.
په ارواپوهنه کې
سېګمنډ فروييډ د بدني اړتیاوو هغه ذهني انځورونه غرېزې وبلل چې د غوښتنو په بڼه بيانېږي.
جنيټيکي ناروغي (ميراثي اختلال)
له ۶۰۰۰ څخه زيات معلومې شوې جنيټيکي ناروغۍ شته او په طبي ادبياتو کې نوې جنيټيکي ناروغۍ په پرله پسې ډول تشريح کېږي. له ۶۰۰ څخه د زياتو جنيټيکي ناروغيو درملنه کېدای شي. په ۵۰ کې شا او خوا يو تن په پېژندل شوي يو-جين ناروغۍ اخته وي، په داسې حال کې چې په شا اوخوا ۲۶۳ کې يو تن په کروموزومي ناروغۍ اخته وي. شا او خوا ۶۵٪ تنه په پيدايښتي (ذاتي/ميراثي) ډول د جنټيکي بدلون په پايله کې د روغتيا له يو نه يو ډول ستونزې سره مخ وي. د جنيټيکي ناروغيو د پام وړ زيات شمېر له امله، نږدې په ۲۱ کسانو کې يو تن چې په جنټيکي ناروغۍ اخته شوی، د «نادر» (هغه ناروغۍ چې کميابې وي) په توګه ډلبندي کېږي (عموماً په ۲۰۰۰ کسانو کې له يو څخه پر کم د اغېز کولو په توګه موندل شوی). ډيری جنيټيکي ناروغۍ خپله نادرې (کم پيدا) وي.
د مغولو امپراتوري
د مغولو امپراتوري (په مغولي: Монголын Эзэнт Гүрэн, Mongolyn Ezent Güren; Их Монгол улс, Ikh Mongol Uls) د ۱۲۰۶ کال څخه تر ۱۳۶۸ کال پورې په آسيا او ختيځي اروپا کې د انسانانو په تاريخ کې تر ټولو ستره او قدرتمنده واکمنی وه. مساحت یی ۳۳ میلیونه کیلومتره مربع وو او په دی واکمنی کی تقريبا ۱۰۰ میلیونه ننه ژوند کول. د واکمني نفوس په ځانگړي ډول د مغولي، تورکي او تونقوزي قبیلو څخه جوړ شوي وو. د مغولو د امپراتوري بنسټ ایښودونکی تېموجن وو چې د مغولو قبيلې یی ټول کړ او په ۱۲۰۶ کال کې د چنگېز خان (د مغولو خانانو تر ټولو لوي واکمن) په توگه وټاکل شو. کله چې تېموجن چنگېز خان شو نو پر چین، مرکزي آسيا، ايران، قافقاز او اروپا باندي یی بريد وکړ. په ۱۲۴۱ کال کې د مغولو پوځ مجارستان ته ورسېده.مغولیانو غوښتل چی مصر (۱۲۶۰)، ویټنام، اندونيزيا او جاپان (۱۲۷۴ ، ۱۲۸۱) ونیو خو پوځ یی ماته وخوړله. کله چی په ۱۲۶۰ کال کې د چنگېز خان لمسی قوبلاي خان د ټولو مغولیانو واکمن شو. خو د جغتای خانات او د  طلايي اورډا خانات د قوبلاي خان ټاکنه رد کړل او د قوبلاي خان  تر مړينې وروسته په ۱۲۶۴ کال کی د مغولو ټول امپراطوري پای ته ورسېده او په څلورو خاناتو (چغتایي خانات، د ایلخانانو واکمني، یوآن خانات او د طلايي اورډا خانات) تقسیم شو.
د اقلیمې بدلون اقتصادي اړخ
د نړیوالې تودوخې د ناڅرګندتیا په وړاندې یو له ځوابونو نه د ترتیبي  پرېکړو کولو ستراتیژي غوره کول دي. داستراتیژي په ګوته کوي، چې د نړیوالې تودوخې په اړه پریکړې ممکن په نیمګړو معلوماتو سره ترسره شي، خو دا پریکړې به احتمالي اوږدمهاله اغېزې ولري. حکومتونه کولی شي، د نړیوالې تودوخې په وړاندې د خپل غبرګون تګلاره د یوې برخې په توګه د خطر مدیریت وکاروي. د بېلګې په توګه: د خطر پر بنسټ چلند د اقلیم د اغېزو کمیتونو لپاره کارول کېدای شي، کوم چې په اقتصادي توګه یې اندازه کول ستونزمن دي، د نمونې په توګه: په سیمه ییزو خلکو باندې د نړیوالې تودوخې اغېزې.
تودوخه
شنونکو دا هم لیدلي دي چېد اقلیم د حساسیت په اړه ناڅرګندتیا د اقلیم  بدلون اقتصادي اټکلونو باندي اغېزې کوي. د لګښت او ګټو تحلیل (CBA) نه د تګلارې لارښود کېدایشي ،د ګومارل شوې انګیرنې پر بنسټ خورا متفاوت وي. Hassler et al د یو لړ اټکلونو ازمېښت کولو لپاره د اړونده ارزونې ماډلینګ کاروي او هغه څه چې په حد کې پېښېږي.
جي اېف ۱۷ تهنډر
جي اېف ۱۷ تهنډر ( په اردو: جے ایف-17 تھنڈر، په چینی:枭龙, 梟龍 ) د جټ یوه برید کوونکې ښکاري الوتکه ده چی د ۲۰۰۷ کال څخه د چین او پاکستان لخوا جوړېږی. دغه الوتکه په ځانگړی ډول د پاکستان د هوایی ځواکونو لپاره سوی ده. جی اف ۱۷ تهنډر کولای شي چې پر هوایی او ځمکني هدفونو د راکتونو په مرسته بریدونه وکړی. دغه ښکاري الوتکه هم په شپه کی او هم د باران په وخت کې الوتلای شي لنډه دا چې په هر ډول موسم کې خپل هدف په نښه کولای شي.
جان کالوین
جینوا ته له راګرځېدو وروسته کالوین د دغه ښار د یو شمېر مخکښو کورنیو له مخالفت سربېره چې هڅه یې کوله د هغه واکونه راکم کړي، د کلیسايي حکومت او مذهبي مراسمو نوي ډولونه وړاندې کړل. په دغه دوره کې هسپانوي میکائیل سروتوس چې د رومن کاتولیکانو او هم د پروتستانتانو له خوا د تثلیث په برخه کې د بدعتي نظریاتو لرونکی ګڼل کېده جینوا ته راغی. نوموړی د کالوین له خوا محکوم شو او د بدعت په جرم د ښاري شورا له خوا په اور کې وسوزول شو. جینوا ته د هغه د ملاتړو کډوالو په راتلو او د ښاري شورا لپاره د تازه ټاکنو له امله د کالوین مخالفین اړ شول پر شا شي. کالوین د خپل ژوندانه وروستي کلونه په جینوا او ټوله اروپا کې د اصلاحاتو په ترویج تېر کړل.
د ملتونو لیګ
مخینه
د ملتونو د سوله ییزې ټولنې مفکوره د ۱۷۹۵ز کال په لومړیو کې وړاندې شوې وه، یعنې هغه مهال چې د امانویل کانټ تلپاتې سولې: د جګړې د کنټرول لپاره یوه فلسفي خاکه او د دولتونو ترمنځ د سولې د پراختیا لپاره د ملتونو د لیګ مفکوره بیان کړه. کانت د یوې سوله ییزې ټولنې د جوړولو لپاره کوښښ کاوه، نه د نړیوال حکومت لپاره. هغه په دې هیله و، چې هر دولت به ځان یو خپلواک دولت اعلان کړي، چې خپلو اتباعو ته درناوی وکړي او له بهرنیو لیدونکو سره معقولانه چلند وکړي، نو په دې توګه په ټوله نړۍ کې سوله ییزه ټولنه دودوي. د ډله ییز امنیت د ودې لپاره نړیواله همکاري په ۱۹مه پېړۍ کې له ناپلیونیک جګړو وروسته د اروپا له پلان سره رامنځته شوه، ترڅو د اروپایي هېوادونو ترمنځ حالت عادي وساتي او له دې امله د جګړې مخه ونیسي.
په ۱۹۱۰ز کال کې نړیوال قانون رامنځته شو، دغه قانون د جینوا له لومړي کنوانسیون سره، چې د جګړې پرمهال یې بشردوستانه مرستې کولې او د ۱۸۹۹ز او ۱۹۰۷ز کال نړیوال هاګ کنوانسیونونه، چې د جګړې مقررات او د نړیوالو جګړو سوله ییز حل یې کاوه، رامنځته شو. ټیوډرو روزویلت په ۱۹۱۰ز کال کې د نوبل جایزې د ترلاسه کولو پرمهال وویل:«که چېرې هغه زبرځواکونه، چې په ریښتیني ډول د سولې غوښتونکې دي، د سولې اتحادیه جوړه کړي، نو دا به یو شاهکار وي».
د ابو څاګانې
Drilled wells
دا ډول څآه ګانې کيبل لرونکي وسايلو، ميز ډوله څرخونکي، يا top-head rotary style په وسيله کيندل کيږي، دغه درې واړه طريقې کيندونکي برمې کاروي چې د قطع کولو عمل تر سره کړي او څاه تشکيل کړي نو له دې امله برمه کاري په نوم هم ياديږي. برمه شوي څآه ګانې په ساده ډول د لاسه په وسيله د برمه کاري په طريقه (augering, sludging, jetting, driving, hand percussion) په وسيله يا د مشين په وسيله برمه کاري (څرخيدل، د څاه سوري ته د څټک داخلول اولاندې غورځولو، وهلو) په وسيله تر سره کيږي. د ژور تيګو څرخونکي برمه کاري سيستم تر ټول عامه طريقه ده. څرخونکي د دې څاه ګانو په جوړولو کې تر ۹۰ سلنې پورې کارول کيږي. د کيندل شوي څاه ګانو په پرتله دغه څاه د ډير ژورې نقطې څخه اوبه تر لاهس کوي او تر سلګونو مترو لاندې حرکت کوي. د برقي پمپونه په برمه شوي څاه ګانو کې په نړيواله کچه کارول کيږي. خاص ډول په اطرافي او لږ نفوس لرونکي سيمو کې، او له دې لارې د دې څاه څخه ټيرو سيمو ته اوبه د شاروالي له لارې اوبه رسول کيږي. د برمه کاري ډير شمير ماشينونه په لاريو، ټيلرونو او يا نورو موټرو کې ځاي پر ځاي شوي دي او کار کوي. دغه څاه ګانې په ځينو سيمو کې د ۳ څخه تر ۱۸ مترو پورې ژوروالي لري خو په ځينو نور سيمو کې تر ۹۰۰ مترو پورې يې هم ژوروالي رسيږي. څرخونکي برمه کوونکي مشينونه يو فولادي برخه کاروي، چې تر ۶ مترو پورې يې اوږدوالي رسيږي او د فولادو ملمع شوي برخې چې کيندنه کوي د يو او بل سره په کلک ډول نښتي دي. ځينې د برمه کولو څرخي ماشينونه طرحه شوي تر څو يو فولات په خپل ځان کې نصب کړي او د څآه په داخل کې د برمې سره يو ځاي د بور د سوري کې د کيندلو لپآره کار کوي. د څرخي سټايل برمه کولو بل ډول چې د خټو څرخونکي په نوم ياديږي د خټو او يا د مايع د برمه کولو لپآره کارول کيږي چې د برمې په اوږدو کې تغير خوري نو په دوامداره ډول ثابت ډول سره هايدروليک فشار توليدوي چې د بور د سوري د څنګ ديوالونه خلاص پريږيدي او څاه وکيندل شي. د برمه کولو د ماشينري تر ټولو زور ډول يې کيبلي سامانونه دي چې په اوس وخت کې هم کارول کيږي. او په خاص ډول داسې طرحه شوي دي چې د بور په سوري کې پورته او ښکته شي، او د برمې خوځيدل د دې سبب کيږي چې د سوري قاعده يو څه پورته او بيا يې وغورځوي او د کبيل طرحه د دې سبب کيږي چې يو څخه قعت شي نوځکه د برمې عمل تر سره کوي. برمه شوي څاه ګانې د فابريکو په وسيله جوړ شوي پايپ په وسيله جوړيږي او دغه پايپونه فولادي او يا پلاستيکي پي وي سي دي. د فولادي پايپونو برخې کله چې سوري ډيريږې د يو او بل سره ولډنګ کيږي او يا يو د بل سره په کلک ډول تاويږي حال دا چې د پي وي سي پلاستيکي پايپونه په لومړي سره کې ويلډ او بيا په سوري کې داخليږي. او يا د دوي د يو ځآي کيدو برخې د سريخ په وسيله په کلک ډول تړل کيږي. د نصبولو برخې يا ټوټې تقريباً تر ۶ مترو يا له دې څخه ډير اوږدوالي لري او قطر يې د ۶ څخه تر ۱۲ انچو پورې رسيږي. چې دغه اندازه د څاه څخه د کار اخيستولو او د ځمکې د اوبو په ځانګړتياوو پورې اړه لري.
املین پنکرسټ
پنکرسټ د «منچېسټر» ښار په «موس سایډ» سیمه کې زېږېدلې ده. پلار او مور یې سیاسي فعالان وو. دا په ۱۴ کلنۍ کې د ښځو د رایې د حق ترلاسه کولو له غورځنګ سره بلده شوه. پنکرسټ د ښځو د رایې د حق اتحادیه جوړه کړه چې د متاهلو او مجردو ښځو لپاره یې د رایې د حق مبارزه کوله. کله چې دغه اداره له منځه لاړه، دې هڅه وکړه چې د خپل سوسیالېست ملګري «کیر هارډي» له لارې د کارګرو له کیڼ اړخي خپلواک ګوند سره یوځای شي، خو د جنسیت له امله د ګوند محلي څانګې د دې غړیتوب ونه مانه.
پنکرسټ د ښځو ټولنیزه او سیاسي اتحادیه د ښځو پر ګوند بدله کړه، موخه یې دا وه چې په عمومي برخو کې د ښځو برابري بنسټیزه کړي. د ژوند په وروستیو کلونو کې د بولشویزم ګواښ اندېښمنه کړه او له محافظه کار ګوند سره یوځای شوه. دا په ۱۹۲۷ ز کال کې د «وایټ چپل» او «سنټ جورج» لپاره د محافظه کارانو د ګوند نومانده وټاکل شوه. اغلې پنکرسټ د ۱۹۲۸ز کال د جون میاشتې په ۱۴مه نېټه په داسې حال کې مړه شوه، چې یوازې څو اونۍ وړاندې محافظه کار دولت د ۱۹۲۸ ز کال په قانون کې تر ۲۱ کلنۍ لوړو ښځو ته د رایې حق ورکړ.
۴ طرف
وېشنيزه:افغاني چاپي رسنۍ
چویی جونګ وون
چویی جونګ وون په چینایي |崔政原) د سویلي کوریا یوه سینماګر|سینماګره او مډل|مډله ده. د نوموړی قد ۱۶۷ cm او وزن یې ۴۷ km دی. جونګ وون په د بادونو سیمه نوم کې هم لوبیدلی وه چې د جومونګ افسانه سریال دوهم فصل دی.
اشرف علي تهانوي
مخينه
تهانوي صاحب له فراغت نه وروسته،هغه په کانپور کي ديني زده کړي وکړې.په ډېرلنډ وخت هغه په تصوف کي ځانګړى مقام ترلاسه کړ .د هغه تدريس ګڼ شمېر زدكوونكي جذب کړل او د هغه څېړني او ليکني په اسلامي ښوونيزو مراکزو کي مشهوري شوې.په دغو کلو کي تهانوى صاحب مختلفو ښارو او کلو ته د خلکو د اصلاح په خاطر سفرونه وکړل،او دده له سفر وروسته به دده بيانونه چاپېدل. تر دې مهاله د ډېرو کمو علماوو بيانونه به ددوى په ژوند کي چاپېدل.په کانپور کي د اوسېدلو پر مهال يې د خلکو د اصلاح ارمان زيات شو.
آبادي (اونيزه)
آبادي د کابل نه خپرېدونکې يوه اونيزه ده.
انصار (اونيزه)
وېشنيزه:افغاني چاپي رسنۍ
شفعه
١: مشکوة رواه  احمد  والترميذى  وا بو دا ؤد  و ا بن ما جه والد ارمى صفحه – ٢٧٧ جلد اول  با ب الشفعه. دوهــم فصــل د شفعــى اصطـلا حـات ، شــروط ، ثبـو ت اول مبـحث : دشفعـى اصـطـلا حـا ت- الف: الشفيع هغه چا ته ويل کيږي چې د هغه حق د شفعي وي. ب : المشفوع فيه هغه ځمکي ته وايي چې د شفعي حق ورپوري متعلق وي. ج : المشفوع به هغه ملک د شفيع دي چې پدي سره حق د شفعي واجب دي. د : الخليط دا په معني د شريک دى په حقوقو د ملکيت کي لکه يوه حصه د ا وبو اولاري. ه : الجار چې پيوسته دي د خرڅيدونکي ځمکي سره او فاصله يي نه وي په مابين د ملک او مبيعه کي حتي چي لاره هم ونلري. دوهـم مبـحث :د شفعـى شـروط- د شفعي شروط په لاندي ډول دي. ١: بايد چې عقار د يو چا په ملکيت کي موجود وي اگر که د تقسيم وړ نه وي. ٢: بايد چې مبيعه صحيح او نافظ وي او يا هم دا چي بيعه فاسده وي خودفسخى حق پکي ساقط وي او د خرڅونکي په گټه د شرط او خيار شرط څخه خالي نه وي. ٣: بايد چې د مبيعي بدل مال وي همدغه شان چي د کوم عقار په ذريعه شفعه ثابتيږى نو په هغه کي دا شرط دي چي د هغه عقار د اخيستلو په وخت کي چي هغه په شفعه باندي نيول کيږى هغه د شفعه وړونکي په ملکيت کي وى .(١) ٤ بل دا چې د شفعه وړونکي لخوا په بيعه باندي دلالتا او ياصراحتا رضايت نه وي شوي. (١) ٥: بل داچې شفيع به شريک وي په مشفوع فيه کي. ٦: بل دا چې راوځي به مشفوع فيه په هغه تصرف چي خا وند وي په عوض مالي سره. ٧: بل دا چې طلب به کوى شفيع سمدستي. دريـم مبـحث : د شفعـى ثبـو ت- د افغانستان د مدني قانون د ( ٢٢٢٣) مادى له مخي شفعه د خرڅولو وروسته د موجيبه سببونو د موجوديت په حالت کي او هغه سببونه چي شفعه مينځ ته راوړي د هغي د موجوديت په حالت کي ثابتيږي همدارنگه د مدني قانون (٢٢٢٤) مادى په اساس په هغه بيعه کي چي شفعه ثابتيږي بايد پورتني شروط ولري خو په لاندي سورتونو کي سورت نه نيسي. ١: په بي عوضه هبه ، صدقي او د ميراث وړلو په اساس او يا هم د وصيت او يا په هغه عقار کي چي بدل مال نه وي. ٢: په هغه منقولاتو کي چي په ځمکه باندي نصب شوي وي بي د ځمکي که هغه خرڅ شوي وي لکه منقولات ا و وني د ځمکي په طبيعت او يووالي سره خرڅي کړاي شي نو پدي صورت کي شفعه ثابتيږى. ٣: په هغه بناؤ او و نو کي چي هغه ددولت په ملکيت کي ولاړي وي. ٤: وقف او هم وقف لپاره شفعه نشته. ٥: د شريکانو تر مينځ د عقار په تقسيم اوويش کي شفعه نشته. ٦: په هغه بيعه کي چي خرڅونکي خيار شرط ولري مگر دا چي خرڅونکي خيار شرط ساقط کړي نو پدي صورت کي لازم گڼل کيږي. ٧: په هغه مبيعه کي چي په علني ډول سره د مزايدي په شکل يې صورت نيولي وي او يا هم دا چي د قانون د احکامو سره سم ددولت لخوا خرڅ شوي وي. ٨: په هغه مبيعه کي چي د اصولو او فروعو تر مينځ او يا هم د زوجينو تر منځ صورت نيسي. ٩: په هغه مبيعه کي چې د ا ستملاک او يا هم د جماعت جوړولو او يا د هغي سره د يو ځاي کيدو د پاره خرڅ شوي دي. ١٠: په نورو ټولو هغه مواردو کي چي قانون پيش بيني کړي دي. (١)
منگنيز
سرچينې
<!doctype html><html itemscope="" itemtype="http://schema.org/SearchResultsPage" lang="en"> <meta charset="UTF-8"><meta content="origin" name="referrer"><meta content="Anb2GUnhMjfTIX0D2a4a6NPAqPI5GaxxRAiF81XTjHJ2qK4E3Hw3VFM4eaJBgRzz45CNPt624audv+wHOJwfAAEAAABieyJvcmlnaW4iOiJodHRwczovL2dvb2dsZS5jb206NDQzIiwiZmVhdHVyZSI6IlRydXN0VG9rZW5zIiwiZXhwaXJ5IjoxNjI2MjIwNzk5LCJpc1N1YmRvbWFpbiI6dHJ1ZX0=" http-equiv="origin-trial"><meta content="/images/branding/googleg/1x/googleg_standard_color_128dp.png" itemprop="image"> manganese uses - Google Search <script nonce="YR0pijbI1LNVZ2F/8fZy6w==">(function{window.google={kEI:'Ry8pYcbPMc389AP3t7QY',kEXPI:'31',u:'b81a95e8',kBL:'2n4T'};google.sn='web';google.kHL='en';});(function{
بخوان
بخوان د کابل نه خپرېدونکې يوه اونيزه ده.
رونالد دورکین
خصوصي ژوند او مړینه
له قاضي «لرند هند» سره د دندې ترسره کولو پر مهال، دورکین له خپلې راتلونکې مېرمن «بتسي رُس» سره وپېژندل او د آنتوني او جنیفر په نومونو یې دوه‌ګوني زامن وزېږېدل. بتسي د نیویارک د یوه تکړه سوداګر لور وه او له دورکین سره یې په ۱۹۵۸ز کې واده وکړ او په ۲۰۰۰ز کې د سرطان له‌امله مړه شوه. د بتسي له مړینې وروسته، دورکین د نامتو پیانوغږوونکي آلفرېد برندل له کونډې مېرمن «اېرېنه برندل» سره واده وکړ.
د ۲۰۱۰مو کلونو د ساينس-افسانه فلمونو لړليک
دا د هغو ساينس-افسانه فلمونو لړليک دی چې په ۲۰۱۰مو کلونو کې خپاره شوي دي. که څه هم نور ژانرونه لري، خو ساينس-افسانه د دې فلمونو اصلي موضوع ده. دا فلمونه سينمايي نندارچيانو ته د سوداګريز فلمي صنعت له خوا خپاره شوي او له ګڼ‌شمېر بیاکتنو او نیوکو سره مخامخ شوي دي.
لاسي کار
د شیانو په جوړولو کې د ذهن، سترګو او لاسونو فعالیت او همغږي ته لاسي کار وايي او یا هغه مهارت چې ماشومان د جوړولو په برخه کې پیاوړي کوي لاسي کار ده. ماشومان له دوه کلنۍ په جوړولو پيل کوي.
لاسي کار د ماشوم دقت، تفکر، تخیيل، خلاقیت، پر نفس اعتماد، عاطفه ، خپل منځي اړیکې، همکاري او د پنځه ګونو حواسو ترمنځ ارتباط پیاوړی کوي. لاسي کار د ماشومانو د تخیيل د پیاوړي کولو سربېره، دوی له فکره واقعیت ته بیایي او هغه کارونه چې په فکر کې یې وي، په عمل کې یې وړاندې کوي، دا چې ماشومان په خپل ژوند لږ کنټرول لري د لاسي کار په جوړولو کې په غوڅوونکو وسایلو سره په کار کولو خطر (رېسک) تجربه کوي، هغوی له دې ډول وسایلو سره عادي کيږي، د خپلې ویرې پر وړاندې ځان پیاوړی کولی شي او پر نفس یې باور زیاتيږي. ماشومان له نویو او تازه تجربو سره اشنا کوي، زدکوونکي ته نوی فکر، غیر عادي او عجیبې پوښتنې پیدا کوي، چې د کوچني لاسي کار د جوړولو له فکر څخه یې، فکر د فضایي بېړیو، بالاستیک توغندیو، الوتکو، لویو کښتیو او نورو تر جوړولو بیایي.
د پولينډ تاريخچه (۱۹۸۹ – ز کلونه)
فشار، سمون ، اقتصادي او سياسي هڅې  د دې دوران د Pope John Paul II په توګه د Karol Wojtyle د ۱۹۷۸ زکال په ټاکنو سره د نويو ځانګړتياوو غوښتنه وکړه. د Wojtyla د تمې خلاف پورته کېدنې [ترفېع] د اقتدار خوښوونکو او د Nomenklatura د نظريې له مخې ادراه کېدونکي سوسياليست پلوي دولتي نظام د نه ګټورتوب پر وړاندې مخالفت، په ځانګړې ډول په ۱۹۷۹ ز کال کې له پولينډ څخه د Pope په لومړۍ ليدنې سره پياوړی کړ. د ۱۹۸۰ ز کال اګسټ په لومړي کې د اعتصابونو يوې نوې څپې په پايله کې د «يووالي» په نوم د سوداګرۍ خپلواکه اتحاديه رامنځته شوه، چې مشري يې Lech Walesa کوله. د مخالفت مخ پر وده پياوړتيا او فعاليت د Wojciech Jaruzelski حکومت اړ کړ، چې د ۱۹۸۱ ز کال په ډسمبر کې جنګي قانون اعلان کړي. که څه هم په شوروي اتحاد کې د ميخايل ګربچوف (Mikhail Gorbachev) په حکومتي سمونونو، د لويديځ له لوري زياتېدونکي او بې کفايته اقتصاد له امله نظام له خپلو سيالانو سره خبرو اترو کولو ته اړ و. د ۱۹۸۹ ز کال ګردي مېز خبرو (Round Table Talks) د ۱۹۸۹ز کال  ټاکنو کې د يووالي [د سوداګرۍ خپلواکه اتحاديه] ګډون ته لاره هواره کړه. د دې اتحاديې د نوماندانو سترې بريا په مرکزي او ختيځه اروپا کې له کمونيستي حکومت څخه د بدلونو لومړی پرله پسې والی راپورته کړ. Jaruzelski په ۱۹۹۰ ز کال کې هغه مهال له ولسمشرۍ څخه استعفا وکړه، چې د ولسمشريزې ټاکنې ترې نه Wales وګټلې.
جوزف کمبل
مخینه
په ۱۹۲۱ زکال کې کمبل د کانټیکات د نیو میلفورډ له کانټربري ښوونځي فارغ شو. هغه مهال چې د دارتموث په کالج کې و بیولوژي او ریاضیات یې ولوستل، خو پرېکړه یې وکړه چې انساني علومو ته مخه کړي. نوموړی له دې ځایه د کلمبیا پوهنتون ته تبدیل شو چې په ۱۹۲۵ زکال کې یې د انګریزي ادبیاتو لیسانس او په ۱۹۲۷ زکال کې یې د منځنیو پېړیو د ادبیاتو په برخه کې د ماسټرۍ سند ترلاسه کړ. په دارتموث کې له دلتا تاو دلتا کالج سره یوځای شو. نوموړي د یو تکړه ورزشکار په توګه د میداني مڼدو په سیالیو کې جوایز ترلاسه کړل او د یوې مودې لپاره د نیم مایل فاصلې په منډه کې د نړۍ تر ټولو چټک منډه وهونکی و.
سارالارنس کالج
کمبل په سارالارنس کالج کې له ۳۸ کاله تدریس وروسته په ۱۹۷۲ زکال کې تقاعد شو.
الاسمای
الاسمای Al-Asmai 739ز تر 831ز حیوانیات او نباتیات باندې څېړنه او ليكنې.ترلاسه شوې كتابونه يې: کتاب الخلیل ، کتاب خلق الانسان (چې پدې كتاب كې د انسان پېداښـت شننه ده).
رحمت الله نبیل
رحمتالله نبیل په قوم پښتون دی چې په 1348 کال کې د میدان وردګو ولایت په جغتو ولسوالۍ کې زیږیدلی دی.
ايزابل ارسولا تاشي
مسلک
د ښځو دې ادارو په ټول ټاپو کې پر زده کړه او ټولنيزو خدماتو وړاندې کولو تمرکز درلود. په ۱۹۵۵ز کال کې له نېواک څخه د خلاصېدو د هڅو پر مهال، PEM د خلکو د ملي خوځښت د ښڅو د څانګې په توګه بيا فعال شو.تاشي او نورې ښځې کور په کور ګرځېدې او د نوماندانو لپاره يې د بسپنې تر لاسه کول او مبارزې سمبالولې.هغې همداراز د څېړونکې په توګه کار وکړ، د برتانوي پارلمان د غړو د ويناوو متنونه يې لوستل، دا متنونه د هانسارد په نوم پېژندل کېدې او نوموړې به د ويناوو لپاره په لېکنو کې مرسته کوله.
تاشي له ګڼو کليوالو شوراګانو سره د اړيکو يوه شبکه جوړه کړه او د خلکو ملي خوځښت (PNM) په جوړولو کې د ايريک وليامز لپاره ارزښتناکه پانګه وګرځېده. په ۱۹۵۶ز کال کې تاشي د ګوند يوه مرستياله وټاکل شوه او په ورته وخت کې د ګوند د ښځو د څانګې او همداراز د FWI د مشرې په توګه يې وکار وکړ. په ۱۹۵۹ز کال کې د هغې واده له منځه ولاړ او تاشي خپل ډېر وخت سياست ته وقف کړ او په دې توګه يې ملي شهرت وموند. کله چې ټرينيډاډ او ټوباګو خپلواکي تر لاسه کړه او په ۱۹۶۱ز کال کې ټاکنې تر سره شوې، تاشي له دې کبله ناهيلي شوه چې د ښځو نقش يوازې د نارينه وو تر ملاتړ پورې محدود شوی دی، هغې د اسپانيې ختيځې ولسوالۍ بندر څخه ځان نوماند کړ او له اوه زره څخه په زياتو رايو سره يې ټاکنې وګټلې. د استازو نوي مجلس ته تر بريا وروسته هغه په ټرينيډاډ کې په دې برخه کې خدمت کونکې لومړۍ مېرمن شوه. هغه وروسته د پارلمان د منشۍ په توګه وټاکل شوه، هغې همداراز په سيمه ايز حکومتولۍ او ټولنې د پرمختګ په برخه کې کار وکړ. دې ادارې په ټاپو کې د روغتيا، اوبو او بدرفت د اړتياوو د ډاډمن کولو په برخه کې مسئوليت په غاړه درلود.
ملي آرمان
وېشنيزه:افغاني چاپي رسنۍ
جان پي کينيډي
د ژوند لومړي وختونه او زده کړې
د کينيډي ځانګړې تعليمي موسسې (کالج) زده کړې د ۱۸۱۲ ز کال جګړې له امله له خنډ سره مخ شوې. نوموړی په ۱۸۱۴ زکال له فوځ سره يو ځای شو او د د بالتيمور د پينځم سپکو وسله والو سپارو له متحد شرکت سره يې فوځي قدم وواهه. ياد شرکت «د بالتيمور پينځم:Baltimore 5th» په نوم هم پېژندل کېده، چې له شتمنو سوداګرو، وکيلانو او نورو مسلکيانو څخه جوړ فوځي واحد و. هغه د فوځي ژوند د تښتېدنو د ټوکې اندازه وليکله. لکه: کله يې چې خپل بوټان ورک کړل او د “dancing pumps” پر لور يې قدم وواهه. که څه هم جګړه سخته وه او کينيډي د بلېډنسبرګ په ويجاړونکې جګړه کې ځکه ګډون وکړ چې برتانيې د هېواد د ملي شورا نوې ماڼۍ ته ګواښ وکړ؛ د واشنګنټن ډي سي ايالت وزير جېمز مونرو “James Monroe” پينځم بالتيمور ته امر وکړ، چې د مخکينۍ کرښې له کيڼ اړخ څخه د يو ميل د څلورمې برخې په اندازه لرې تر لاس لاندې ځای ته شاتګ وکړي. وروسته له هغې چې برتانوي ځواکونه له پل څخه تېر شول، پينځم بالتيمور مخ پر وړاندې لاړه. جګړه سخته وه او د مخ پر وړاندې راتلونکو برتانوي افسرانو له ډلې نږدې هر يو يې وويشتل شو، مګر وروسته انګرېزانو کنګريف توغندي واورول. پينځم بالتيمور په لومړيو کې ټينګ ودرېد، مګر کله چې ښي خوا ته دوه کنډکونه وتښتېدل دوی هم مات شول. کينيډي خپل پلېټکښ ټوپک وغورځاوه او د جېمز ډبليو مککوللو “James W. Mcculloh” په نوم ټپي شوی ملګری سرتېری يې خوندي ځای ته ورساوه. کينيډي وروسته د “North Point” په جګړه کې هم وجنګېده، چې بالتيمور يې لکه د ملي شورا د مانۍ غوندې له سوځېدنې څخه وژغوره. د جګړې په وخت کې يوه بله اړيکه چې د نوموړي په وروستي سياسي او سوداګريز مسلک کې پرېکنده يا مهمه ثابت شوه، له جورج پي باډي “George Peabody” سره وه. جورج وروسته د بالتيمور او اوهايو د رېل پټلۍ په مالي تامين کې مرسته وکړه او د مورګان جرګې “House of Morgan” او همدرانګه پي باډي انسټيټيوټ “Peabody Institute” بنسټ يې کښود.
کينيډي خپل اوړي د ويرجينيا په مارټينسبرګ “Martinsburg, Virginia” کې تېر کړل، چې نوموړي په کې د خپل خپلوان قاضي ايډمنډ پينډلټون “Judge Edmund Pendleton” تر لارښوونې لاندې قانون ولوست (د هېوادپال ايډمنډ پينډليټون اولاده، چې د ويرجينيا د استياف محکمه کې يې دنده درلوده). جان پي کينيډي به وروسته زياتره وخت په مارټينسبرګ کې د خپلې ځوانۍ د اوړي موسمونو پر بنسټ د سويلي کښتونو په اړه نرم ژوند ته اشاره وکړه. نوموړي وروسته د فلادلفيا له بډايه کاکا څخه يو څه ميراث پيسې تر لاسه کړې او په ۱۸۲۹ ز کال يې له اليزابيت ګری “Elizabeth Gray” سره واده وکړ، چې پلار يې ايډوارډ ګری “Edward Gray” د ايليکوټ له ژرندو (ميلونو) څخه ښکته پر پاټاپسکو سيند “Patapsco River” باندې د يو خپل کور په درلودلو سره يو شتمن ژرنده ګری (د ميل څښتن) و. د ايډوارډ ګری د پيسو سخا د دې لامله شوه، چې کينيډي د يوې لسيزې لپاره د قانون چاره پرېږدي او ليکل وکړي.
ادبي ژوند
د کينيډي انډيوالان او شخصي ملګري جورج هنري کالورټ “George Henry Calvert”، جيمز فينېمور کووپر “James Fenimore Cooper”، چارلس ډيکېنس “Charles Dickens”، واشنګټن ايروېنګ ‘Washington Irving”، ايډګر الن پوی Edgar Allan Poe”، ويليم ګيلمور سېمس “William Gilmore Simms” او وليليم مېکپيس تېکيری “William Makepeace Thackeray” دي. د نوموړي د ۱۸۵۸ ز کال د سپټمبر د مياشتې ورځني يادښت کې راغلي، چې تېکيري له نوموړي څخه په “The Virginians” نومي څپرکي کې د مرستې غوښتنه وکړه او کينيډي هم د ياد څپرکي ته د نندرايز ليکل شويو انځورونو په ورکولو سره له هغه سره مرسته وکړه.
الجاحظ
الجاحظ AlJahiz 776ز تر868ز تاریخ، الهایات، حیوانیات او فلسفه كې څېړنه او لكنې كړي. له پوهانو دده ليكنې تر ۲۰۰ پورې ښوولي، چې لدې ډلې څخه يواځې ۳۰ كتابونه موندل چې لدې ډلې څخه کتاب الحیوان، کتاب البخلاء، كتاب البیان والتبیین او داسې نور د يادولو وړ دي.
د شهید شیرودي لوبغالي
تر انقلاب وړاندې د دغه ورزشي کمپلکس نوم د تهران امجدیه و.
بهايي
بهایی دین یا بهایی عقیده (چې ځينې يې بهائیت او بهايی هم ليکي) دا یو توحیدی، ابراهیمي او ایراني دین دی چې حسین علي نوري، ملقب په بهاءالله، په ۱۹ پیړۍ کې تاسیس کړ. بهائیان په دې باور دي چې پیغمبران "د وحی د تدریجي ظهور" له بهیر سره تړلي دي. د دې بهیر له مخې، خدای د وخت د غوښتنو او د انسان د پوهاوي له ظرفيت سره سم، په پرله پسې او تدريجي ډول هغه ته خپل تعليمات وړاندې کوي.
د حقیقت پلټنه
په بهائی آثارو کی د حقیقت پلټنه په آزاده توګه د هر انسان تر ټولو اساسی دنده ګڼل کیږی. بهاءالله په ټینګار سره وایی چی انسان باید نړی پخپلو سترګو وګوری نه د بل چا په سترګو. بهائی تعلیمات وایی چی هر انسان باید پرته د خپل ټولنی د دودونو ړانده تقلید پر ځای د حقیقت لټون وکړی. بهائی ښونه وایی چی انسان د حقیقت د درک کولو وړتیا لری چی وکولی شی د عقل قدرت څخه کار واخلی چی د حقیقت موندلو لپاره خدای انسان ته ورکړی. په بهائیت کی یو منل شوی اصل دی چی هرڅوک کولی شی چی خپل دین پرته له کوم جبر او فشار نه انتخاب کړی. هغه اولادونه چی په بهائی کورنی کی د بلوغ سن ۱۵ کلنی ته رسیږی باید د خپلی عقیدی او دین انتخاب په خپله پریکړه وکړی.
د علم او دین تطابق
علم او دین د بهائی بڼستیزو اصولو څخه دی. بهائی آثار علم او دین یو د بل په مقابل کی په ټکر نه وینی بلکه دا د دواړه په بڼستیز همغږی ټینګار کوی. د بهائی تعلیماتو په وینا چی حقیقت یو دی، علم او دین دواړه د حقیقت د پیژندلو او پوهیدو لامل وی. د بهائیت له نظره د واقعیت له درک لپاره هم باید علم او هم باید دین ته رجوع وشی. بهائیان پدی باور دی چی دین پرته له علم او عقلانیت نه توهمات، خرافات او تعصباتو ته مخه کوی. همدارنګه علم پرته له دین او اخلاقو نه د وچی مادیزم وسیله ګرزی.
تاریخ
د بهائیانو په باور بهائی آئین تارخ د دوو ایرانی پیغمبرانو رسالت، باب او بهاءالله پیلیږی. باب د بهائی دین شارع او مبشر دی. باب په خپله لڼده موده د رسالت کی په خپلو آثارو کی د بل رسالت د ظهور خبر ورکرل. چی دا وعده د ده د وژل کیدو وروسته څه کم یولسیزه کی تحقق وموند. د بهاءالله د رسالت په اعلانولو ډیرو پروانو د باب پر بهاءالله ایمان راوړل. د وخت او زمان په تیریدو سره د بهاءالله د ښونی پر بنیاد چی بهائی ټولنه وکولای شی خپل یوالی د الهی تعلیماتو په رنا کی په سمه توګه خوندی پاتی شی نو تر بهاءالله وروسته د دی دین مشرتابه باید د بهاءالله لخوا مخکی له مخی په بشپړه توګه د عهد او میثاق په نام ایښودل شوی چی د دغه پیمان په ړنا کی تر بهاءالله وروسته د بهائی ټولنی د لارښونی او مشرتابه د بهاءالله مشر زوی عبدالبهاء ته همدارنګه تر عبدالبهاء وروسته شوقی ربانی ته چی د عبدالبهاء لمسه کیږی سپارل شوی دی. په همدی ډول د بهاءالله د مخکنی لارښوونی پر بڼسټ وروسته تر شوقی افندی دا مشرتابه نه کسیز هئیت (بیت العدل اعظم) ته چی په هره پنځو کلونو کی د نړیوالی بهائی ټولنی لخوا انتخابیږی سپارل شوی چی د الهی عهد او ژمنه د بهائی ټولنی د یوالی، اتحاد او د استحکام حفاظت او ضمانت کوی.
شوقی افندی ربانی
هغه د خپلی ویناګانی په ترڅ کی د عبدالبهاء کتبی لیکلو او وصت نامه باندی تکیه کړی وو. د هغه په خپل تعبیر بهائی اداری نظم منشور دی. د بهائی د اداری نظم بڼسټ کښیښود او پس له دی چی د بهاءالله او عبدالبهاء آثار یی دقیقه توګه د بهائی اداری او تشکیلاتی موسساتو د ایجادولو لپاره یی نوی قواعد ابلاغ کر. همدارنګه د نورو اقداماتو سره سم موازی د بهائی د آثارو ژبارنه فارسی او عربی ژبی څخه و انګلیسی ته چی دا په راتلونکو ژبارونو دپاره چی د بهائی آثار د ژبارنی لپاره یوه ښه نمونه او قاعده کیدایشی. د نبیل زرندی تاریخی کتاب چی په لمری کلونو کی لیکل شوی وو دی تلخیص او وژبارل د مطالع الانوار په نام خپور شو. همدارنګه د ده بل اثر د بهائی آئین تاریخی کتاب دی چی ګاد پاسس بای په نام یادیږی. دی وروسته تر دی چی د بهائی اداری نظم جوړ کر کله چی بهائی نه کسیز انتخابی شوراګانی جوړ کرای شو پس له هغه د بهائی دین د خپراوی لپاره منظم پرگرامونه ترسره کړه. همدارنګه ملی او بین المللی نقش یی د دی منظور لپاره طرح کړه. شوقی افندی شخصا د ډیرو لیکونو چی شمیر یی ۱۷۰۰۰ ته رسیږی وو بهائی ټولنی ته تول نړی ته لیږل شوی او بهائی ټولنی د نقشو او پلانو سره هڅولی دی. په همدی ډول د ده مشرتابه په دوران کی د بهائی ټولنی په ډیرو ممالکو کی میژ ته او استقرار وموندلی.
د بهاء الله آثار
بهاء الله مختلف متنونه، په شمول د کتابونه، لیکونه او رسالی پریښی دی چې بهائیان د خدای کلمه ګڼي. د بهاء الله اثار په اصل کې په فارسي او عربي ژبو لیکل شوي وو او ڼ ورځ له اتو سوو څخه زیاتو ژبو ته ژباړل شوي دي. د دغو آثارو ځینې یې دا دي:
ناټو
تاریخچه
د شمالي اتلانتیک تړون، تر هغه مهاله چې د کوریا جګړې د یو واحد پوځي جوړښت له کارولو سره د ناټو پر جوړښت او پلي کولو پیل وکړ، تر ډېره غیر فعال و، په دې معنا چې نظامي جوړښت یې سم او بشپړ شو: د اروپا د متحدو قدرتونو د ستر مرکز (SHAPE) جوړېدل په کې شاملېږي. په ۱۹۵۱ ز کال کې په دغه جوړښت کې د اروپایي قدرتونو د ائتلاف د عالي مرکزي ادارې جوړېدل شامل وو چې په ۱۹۵۱ زکال کې د ستانګس (STANAGs) او دوه اړخیزه  سوفاس (SOFAs) په ګډون د لویدیځې ټولنې پوځي جوړښتونه او پلانونه په‌کې ومنل شول. په ۱۹۵۲ ز کال کې د ناټو د عمومي سرمنشي پوست د دغې ټولنې د غیرنظامي مشرتابه په توګه رامنځته شو. په دغه کال کې د لومړي ځل لپاره د مېنبرېس تمرینات (د ناټو لومړني ستر سمندري تمرینات و او د نوي رامنځته شوي اتلانتیک د متفیقینو د قوماندې (ACLANT) په واسطه د شمالي اتلانتیک تړون په دوو اصلي پوځي قومندانیو کې تر سره شول، ژباړن) او له دې سازمان سره د ترکیې او یونان د یو ځای کېدلو د تړون شاهد هم وو. د لندن او پاریس تر کنفرانسونو وروسته  لویديځ المان ته د بیا ځلې وسله‌وال کېدو اجازه ورکړل شوه، ځکه هغوی د ۱۹۵۵ ز کال د مې په میاشت کې له ناټو سره یوځای شول، چې دا په خپل وار سره د شوروي تر ولکې لاندې د ورشو تړون د رامنځته کېدو اصلي لامل وو چې د سړې جګړې دواړه مخالفې ډلې يې مشخصولې.
لېږد ۳۶
سرچينې
وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
عزيز الله واصفی
عزيز الله واصفي د کندهار ولايت له مخورو او پېژندل شويو څېرو څخه دى، چې د ظاهرشاه په پير كې د كندهار د خلكو لخوا د ولسي جرگې د استازي په توگه ټاكل شوې ؤ. په ۱۹۷۵ز كال د سردار داود خان لخوا د كرنې او اوبه خوړ د وزير په توگه مقرر شو. په ۱۹۷۷ز د سردار داود خان په كابينه كې د لويې جرگې كې د رييس په توگه وټاكل شو، چې پدې ټاكلو سره يې اداري قانونيت او ټاكنو ته غوره قوت وروبخلو. پدې وروستيو كې په روم كې د ظاهر شاه له سلاكارانو څخه وټاكل شو.
په عامه پوهنه کې خلقت او تکامل
اروپایي شورا
تدوین او تصویب
دمعدې دناروغي په اړه لارښوونه
0784905730
0703498671
ادرس:#کابل_چهلستون_پل_حسن
روډولف ارنهایم
مسلکي ژوند
ښاغلي ارنهایم د خپل عمر د شل کلنۍ لسیزې په منځ کلونو کې د سټکهېلشواین (Stachelschwein) ژورنال لپاره د فلم د تنقید په برخه کې لیکل پیل کړل. په ورته وخت کې نوموړي خپل اثار د ډي وېلټبوهن ژورنال مسؤول مدیر سیګفریډ جاکوبسن ته واستول او د هغه له لوري هم ومنل شول. کله چې جاکوبسن په ۱۹۲۸ کال کې مړ شو، اوسیټزکي یې دنده په غاړه واخیسته او بیا آرنهایم تر ۱۹۳۳ کال پورې په کلتوري برخه کې کار وکړ. د ۱۹۳۲ کال په مني کې ارنهایم د نازیانو له واک ته رسېدو نږدې درې میاشتې وړاندې، د برلینر ټجبلاټ (Berliner Tageblatt) ورځپاڼه کې یوه مقاله خپره کړه. دا مقاله د چارلي چاپلین او اډولف هټلر د برېتونو د ماهیت په اړه وه او پر دې یې بحث کړی و، چې برېتونه د انسان د شخصیت له نظره له پوزې سره څه کوي. د دې مقالې د وخت په پام کې نیولو سره او دا چې په ۱۹۳۳ کال کې د هغه کتاب "فلم د هنر په توګه" پېر او پلور نور د نازیانو له لوري اجازه نه لرله، د ارنهایم ځینو ملګرو هغه ته مشوره ورکړه چې باید له هېواده ووځي او په دې توګه د ۱۹۳۳ کال په اګست کې روم ته ولاړ.
امام ابن حبان
شاګردان
ابن حبان تر زدکړو پای ته رسېدو وروسته داسلامي نړۍ بېلابیلو ځوانانوته دعلم رڼا ورسول اوپه دې ترځ کي ایرانیان او نوره اسلامي نړۍ له پوهي څخه برخمنه سول چي اکثره شاګردان یې هم له ایران څخه وه.
آثار اوکتابونه
کتاب الثقات
اينځر
سپارښتنى
لکه څرنگه چي د انځرو کرل او د لوړ توليد د لاس ته راوړلو لپاره د افغانستان زياتري سيمي خصوصاً مشرقي ولايتونه لکه ننگرهار، لغمان، کونړ او داسي نورو گرمو سيمو کي په زړه پوري وده کولاي شي. داميوه دطبقه بندي له مخي د Moracea په فاميلي او علمي نوم ئي Ficus crarica دي. د اسيا لويه وچه ئي منشع او په هسپانيه،هالنډ، فرانسه او داسي نورو هيوادنو کي کرل کيږي. څلور مهم انواع لري لکه Cuprifig، Symrna fig، White sun، Comman چي ټول مونث او مذکر گلان لري او د پانړيژو ميوه جاتو له ډلي څخه دي. د وني عمر ئي له ٥٠ څخه تر ٧٠ کالو پوري دي او ريښي تر ١٠ مټرو پوري رسيږي. کا ل کښـي يو ځل ميوه نيسي ولي بعضي ورايټي د اوړي په دري مياشتو کي دري ځل حاصل ورکوي او د وني جگ والي د ٨ مټرو څخه ١٠ مټرو پوري رسيږي. ډيره لوړه ونه ښه نه ده تاوده گرم اقليم ته نسبت ژمي څخه ترجيع ورکوي. د شبنم يا يخ وهني په مقابل کي مقاومت نلري د دوو مټرو پوري زړه پوري نمو کوي د نمو د پاره ورته بهترين پي ايچ ٥٫٥ څخه تر ٦ پوري دي شاخبري د وديز موسم څخه تر مخه اجرا کوو تر څو نبات کوي  او د وني فزيکي حالت ښوالي ومومي د پاڼي يو بريدگي لري سپينه شيره لري که چيرته د انسان په بدن توي شي حارښ منځ ته راوړي. د ميوي شا او خوا پاڼي نه نلري کوو ځکه د ميوي سوځيدو باعث گرځي. او Self pollination نبات دي. مهم امراض Leaf spot، Fig rust دي بايد د له منځڅ وړلو يا مخنيوي لپاره علمي اومخکني اقدامات وکړو.
لېږد ۴۴
سرچينې
وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
دليپ کمار
مخکنی ژوند:
نوموړی د هند سنیما بالي ووډ ستر ستوری وو. نیمه پېړۍ یې پر یاده سنیما واکداري وکړه په سلګونو فلمونو کې کار وکړ تر ټولو مشهور فلم یې "مغل اعظم" وو.
مړینه:
دلیپ کمار د جولای پر ۷ مه نېټه ۲۰۲۱ میلادي کې ومړ.
د دوام وړ ځنګل مديريت
د انسانيت تغذيه او ساتنه او په تلپاتې ډول د ايکوسيستمونو نه ګټه اخيستل بشپړوونکي او په نږدې ډول يو پر بل باندي تکيه کوونکې موخې دي. ځنګلونه اوبه وړاندې کوي، د اقليم بدلون کموي او د زياتو هغو القاح کوونکو لپاره هستوګنځای برابروي، چې د تلپاتې خوړو د توليد لپاره اړين دي. اټکل شوې ده چې د نړۍ د خوړو حاصلاتو ۷۵ سلنه د نړيوالو خوړو د ٪۳۵ توليد استازولي کوي، چې د مېوې، ترکاري يا د تخم توليد لپاره د ژوو له القاح نه ګټه پورته کوي.
جان جای
د کورنۍ تاريخچه
د جای مور «ماری وان کورتلاند» نومېده، له هالنډي توکم څخه وه، چې په ۱۷۲۸ز کې يې په هالنډي کليسا کې له پيټر جای سره واده وکړ. دوی لس بچيان لرل او يوازې اوه يې ستر شول. د ماري پلار «جاکوبوس ون کورتلاند» په ۱۶۵۸ز کال کې په نيو امسټرډام کې زېږېدلی و. «کورتلاند» د نيويارک د قانون جوړولو په جرګه کې دنده تر سره کړې او دوه ځلې د نيويارک د ښاروال په توګه ټاکل شوی، همدا راز، ګڼې قضايي او پوځي دندې يې تر لاسه کړي. ماری او د «جاکوبوس» زوی فريډريک کورتلاند دواړو د جای په کورنۍ کې ودونه کړي وو.
کلاسیک لېبرالیزم
کلاسیک لېبرالیزم یوه سیاسي آیډیولوژي او د لېبرالیزم یوه څانګه ده چې د آزاد بازار او آزاد اقتصاد، په محدود دولت باندې ټینګار سره د قانون تر حاکمیت لاندې مدني آزادۍ، اقتصادي آزادي او سیاسي آزادي پلوي ده. د ۱۹مې پېړۍ په لومړیو کې یې پراختیا ومونده او د مخکېنۍ پېړۍ د نظرونو پر اساس په اروپا او شمالي آمریکا کې ښاري کېدو او صنعتي انقلاب ته د یو ځواب په توګه راڅرګنده شوه.
ابهینوګپت
استادان
د ده تر دولسو تنو زياتو استادانو نومونه پرته له جزياتو څخه یاد شوي دي. داسې انګېرل کېږي چې ابهینوګپت ډېر ثانوي ښوونکي لرل. پردې سربېره، هغه د خپل ژوند په اوږدو کې یو لوی شمېر متنونه راټول کړي وو چې له کومو څخه چې نوموړي په خپل تر ټولو مهم اثر کې نقل قولونه رااخیستي دي، او دا هیله یې لرلې چې یو همغږی، ټول شموله سیستم رامنځته کړي، چېرې چې د بېلابېلو متنونو تضادونه په یو غوره لرلید کې د ادغام له لارې حل کېدای شي.
د پښتو ژبدود
۱ نرمه (ی ay):
هغه ی ده چې له (ی) څخه د مخه توری زور لري او پسته ویله کېږي دا ډول (ی) ساده لیکله کېږي ټکی او کومه بله نښه نه لري دا ی په حقیقت کې له دووغږونو څخه جوړه شوېده یانې یو غبرگ غږ ده چې یوغږیې خپلواک(واولِ) اوبل يې نيم واک(سیمي واولِ) دی زیاتره د مفردو نارینه نومونواوفعلونوله پاره راځي لکه: سړی لرگی، اغزی،   تللی،   لیکلی،   وهلی. (ټول مفرد). ۲ څرگنده (معروفه) « ي I »: هغه ده چې له دې څخه دمخه توری اوږد زیرلري او د(ي) تلفظ په لنډ ډول کېږي دا ډول (ي) څنگ په څنگ دوه ټکي لري دا یو خپلواک غږ دی زیاتره نارینه نومونه چې په (یay)پای ته رسیدلي وي د جمع حالت له پاره یې راځي اوپه ځینونسبتي ستایننومونواوکِسبي نومو کې هم استعمالېږي لکه: سړي،   لرگي،   اغزي،   کالي،   راځي، نه خوري،   دوبي، توپچي.
۹۴ تجنيس:
داهغه ادبي فن دی چې شاعر په خپل کلام کې داسې کلمات راوړي چې هم شکله، خودبېلو ماناوو لرونکي وي لکه: ميل رفتن مکن ای دوست دمې باما باش برلب جوی طرب جوی وبکف ساغربگیر ۹۵ ملمع: په لغت کې په نجيبه فلزاتو،  نورو فلراتو ته استر ورکولو ته وايي اوپه ادبي اصطلاح کې هغه فن ته وایي چې د یو بیت یوه مسره په یوه ژبه او بله یې په یوه بله ژبه وي لکه: الهی من نمیدانم به علم خود تو میداني څوک د گدا کړ په دنیا چاته د ورکړه سلطاني
۲۵۳ (عدد)
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۵۳:
هلک که انجلۍ
هلک که انجلۍ؟
یو انسان ۴۶ کروموزومونه ( chromosome)او يا ۲۳ جوړې کروموزومنه لري. ۲۳ کروموزومونه د پلار له خوا څخه او ۲۳ د مور لخوا څخه. پدې ۲۳ جوړو کروموزومونو کې یې ۲۲ جوړې (يانې ۴۴ کروموزومونه) آوټوزوم(Autosome) کروموزومونه دي (یانې هر ۲۲ کروموزومونه یو شانته دي او یو ډول دنده لري) او ۲۳مه جوړه یې ګونوزوم/ جنسي کروموزومونه
د ښځې تخمه ( ovum )۲۳م کروموزوم تل ،،ایکس،،(X) کروموزوم لري. او د نر مني (سپرم) چې په سوو میلیونو دي، نیم سپرم یې ،،ايکس،، (X) او نیم سپرم یې ،،وای،،(Y) دي.
محمد بن موسی خوارزمي
د هغه د الجبر کتاب د يو عبارتي او مربع معادلو په سيستماتيک حلونو کې لومړنی اثر بلل کېږي. او په همدې نتيجه کې هغه ته د الجبر د پلار نوم ورکړ شوی او همدا لقب دی د داوفېنټوس سره شريکوي. لاطين translations of his Arithmetic, on the Indian numerals, introduced the decimal positional number system to the Western world in the 12th century. He revised and updated Ptolemy's Geography as well as writing several works on astronomy and astrology.
سرچينې
‎
خبري ارزښت
د ښاغلي سهار د راپورتاژ انځورونه د هر لوستونکي د اوښکو سبب گرځي، خو د بي بي سي هغه بیا یوه خوني او یاغي ډله راپېژني چې پرته له وسلو او زورواکۍ بل څه نه پېژني. که دغه د بي بي سي خبر او د ښاغلي سهار راپورتاژ یو له بل سره په ژورنالېستي څانگیزه توگه سره پرتله کړو، د بي بي خبر د ښاغلي سهار د راپورتاژ پر وړاندې "څه ناڅه" خو یو خوا پرېږده چې هېڅ د اهمیت وړ هم نه دی.