cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
زیړوک ولسوالی
شاعران او لیکوالان: محمدرسول فکرمند، داود ځډران، عالم فکروال، قدردان، سیدمرجان تنګیوال، نادمین، مادا ځدراڼ، ګل راوف سباون، صابرګل څپاند، محمد الروف دانش
داکو بکو سندرې
زما دماشومتوب داکو بکو سندره
دا کلـــــــــــــــــې د چـــــــــــــــــــا ده
دا داوسپنې ګولۍ
سرسنډکو
درخانۍخورې لستوڼي کې دې څه دې
ابـــــاسين بېرې بيرې
اکو بکو ، سر سيندکو
زلمی ناست دی په دوکان
غشی ولي په ميدان
دا ميدان داسې ښکارېږي لکه ستوری د اسمان
= دکندهاردماشومانو داکو بکو سندره: = --
دم بلــــکې
ستا په لستوڼی کې خواږه دی که ترخه
ورور می ناست په دوکان
یا به مړ کو رضاخان
جوګۍ دواړو کوناټو په منځ کې درد دی
ده ویل ځان به کم محکم
چی داسلام یم خدمتگار
غداري وکړه دغه غدار
اکو بکو. . . ..
ډیر گرم نه دی حکیم جان
دا زموژ اووه واړه مشران
د خدای کور کې دخدای فرمان
سر سېندکو ،
دا کرزی مې جوړ سلطان
غشې ولې پر مېدان
پلار نېکه نه خو دوی غله
څوک ېی وژنې په بمان
ترهگر وژنې غرېب خلک
اکو بکو سر سيندکو
مخکې وايي
ايشم بيشم اونې ته ختې شم
کوه قاف ( دقاف غر )
دبیلګې په ډول په دې بیت کې :
د کرنې له امله د ګلخانه‌يي ګازونو خپرېدل
مالداري
په ۲۰۱۰ ز کال کې په نړیواله کچه د ټولو کرنیزو فعالیتونو په پایله کې په خپرو شویو ګلخانه‌يي ګازونو کې ۴۳ سلنه ونډه د کولمو د داخلي تخمر وه. د یوه نړیوال تحلیل له مخې د رومېنټ حیواناتو غوښه د نورو حیواناتو د غوښو او پروتیني سرچینو په پرتله لوړه اندازه کاربن لري. په نړیواله کچه د رومینټ (یا څلور معده‌يي شخوند وهونکو) حیواناتو له‌خوا د میتان تولید له ۱۵ تر ۲۰ سلنې پورې ښودل شوی دی.
سورة يونس
وېشنيزه:قران وېشنيزه:قراني سورتونه
د پوهې او عدالت تړاو
په تاریخ کې سوکه سوکه «دموکراسۍ» او «سوسیالیزم» د خپل قوت او کمزورۍ ټکي ښکاره کړل. «دموکراسي» یو زړه راښکونی ښوونځی و او خلکو ته یې د سیاسي آزادیو، دین ټاکنې، بوختیا ټاکنې امنیت او د بشرې حقوقو د پلي کولو زېری ورکاوه.دا ټول جذاب زېري وو خو افسوس چې په دموکراسۍ کې د شونتیاوو او مادي برخمنیو په اړه لازمې ننګېرنې نه لیدل کېږي. له همدې امله راروسته د مارکسېزم د ښوونځي مشرانو، دموکراتیکې ازادۍ بورژواییزې ټګۍ برګۍ وبللې او د پانګې د ازادۍ یوه فرع یې وګڼله او داسې وښووه چې دا ازادۍ یوازې د یوځانګړي قوم د ګټو خوندي کولو او د یوې ټاکلې طبقې دحالاتو سمسمکي ته په پام کې وې او په دموکراتیکو سنبالولو او تدابېرو کې بشریت لکه څنګه چې بشریت دی د پام وړ نه دی او یوازې د ځانګړې طبقې چارې په پام کې دي او د خللکو واکمني پر خلکو نه، چې بیا هم پر نورو د یوې طبقې واکمني په پام کې نیول شوې ده. له همدې امله مارکسېزم په بورژوا دموکراسۍ پسې په نیوکو پیل وکړ، او هڅه یې وکړه چې د ټولنو بېوزلیو ته وروښیي، چې د دموکراسۍ ادعایي عدالت مازې شګي ګل او سراب دی او باید د عدالت حقیقت په بل ځای کې ولټوو. سوسیالېزم او مارکسېزم تر هرڅه ډېر د پانګوالی او پکې د پراته ظلم په کره کولو پسې راواخېسته، هغه ظلم چې په چل ول یې ځان د عدالت په جامو کې ښووه. سوسیالېزم خلکو ته د داسې ټولنې وعده ورکوله، چې انسانان پکې د خپلو اړتیاوو او استحقاق هومره له طبیعي نعمتونو او مادي امکاناتو برخمنېږي؛ هغه ټولنه چې یوه طبقه پر بلې زور نه چلوي؛ بې طبقې ټولنه چې مدیریت او قدرت پکې شته؛ خو د بېوزلیو پر ضد نه کارېږي، مفکوره او ایدیالوژي شته؛ خو نه د واکمن نظام مخونې ته. دا ژمنې چې ظاهراً پر قوي علمي اړمونو ولاړې وې د ډېری انسانانو پر زړونو – بیوزلي او اندیالان د ډېری بېوزلیو او اندیالو انسانانو زړونه یې واړول او له مخې یې حکومت او ټولنه جوړه کړه او په همدې پېړۍ کې وزیږېد او پر پښو ودرېد او که ونه وایو چې ومړ؛ نو په همدې پېړۍ کې راوپرځېد هم.
په یوه ځای کې خپل یو والي ته کاږي: ان عملک..... امانة.
« یو امت او ملت هله پاکي وینی او مانیزه او انساني سمسکی ور پر برخه کېږي، چې کمزوری پکې بې ډاره او بې تړتړي توبه له غښتلي او قوی خپل حق واخلي».
په بله وینا، ضعیف کشي (مظلوم) او ضعیف پروري (ظالم) دواړه ناپاکه دي او باید دیني ټولنه له دواړو پاکه وي. د چار ظاهر خو دادی چې مساله یوازې په ورمندیز غونډال پورې تړاو لري؛ خو که پام مو وي د دښمنی برید، د عدالت او حق پالنې روستۍ او خورا ټیټه مرتبه ده او باید د ځواکونو سمسکۍ، سنبالنه، د امکاناتو ویشنه او د حکومت دود او طریقه هومره عادلانه وي چې پر محرومیت، بې برخېتوب او حق لتاړنه پای ته ونه رسي، و به یې منو، چې دا توصیه ټولوحکومتي نظامونو ته ده.
حقیقتاً د یو سیاسي غونډال د سلامتی یوه له نښو داده له دې سره جوخت چې خپلو وګړیو ته حقوق او واک ورکوي، ډېر مکلفیتونه هم ورته وضع او فرض کړي. مفسرانو (ملا محمد محسن فیض کاشاني، تفسیر صافي) تر «النبی اولی بالمؤمنین من انفسهم: » آیت لاندې لیکلي، چې د عامو یهودو اسلام راوړل په دې پار و، چې ویل یې، تردې روسته پر ځان او خپلې کورنۍ خوندي شول ځکه پوه شول چې پېغمبر(ص) تر ځانه د دوی په اړه خورا پازوال دی.
«عدل یوه پراخي لري؛ خو که څوک یې تنګ بولي؛ نو پوه دې شي، بې عدالتي ترې خورا تنګه ده».
فيرنګيان
فيرنګيان چي په پخوانيو فاړسي، اردو او پښتو تاریخونو کې د انګریزانو هیواد فرنګستان ته ویل کیده. دفرنګ او فیرنګ کلمو چې کله پښتو ته لاره پیداکړه نو پرنګي یا پیرنګي ترې جوړ شو ،ځکه پښتانه د(ف) توری یا حرف په سمه توګه ټول عمر نه شي تلفظ کولی او د (ف) پر ځای یې ( پ) تلفظ کوي نو ځکه  دفرنګي پرڅای یې پرنګی یا پیرنګی تلفظ کوي.
د پوهې او عدالت تړاو
(الف) د نبی اکرم(ص) په یوې دعا کې راغلي دي:
فيرنګيان
ولې انګریزانو ته پیرنګیان ویل کیږي ؟
په پخوا وختونوکې اروپایانو یا دیورپ اوسیدونکوته فرانکيش (Frankish) ویل کیدل. عربانو به دوی ته فرنجي (په پښتو: فيرنګي، په انګريزي: Faranji)، ترکانو به ورته فیرنګي Feringhee او ایرانیانو به دوی ته فرنګي Farangi ویل.
د پوهې او عدالت تړاو
یعنې تر «ګټورې پوهې» نور ډېر څه نه غواړي او نه د خپل وجود هېواد ته د ورننوتو لار ورکوي.
خو نن دا لاسبري ښه په ډاګه شوې ده او د کار ویشنه، د کارپوهیو او تخصص ډولاډولي، درسنیو خارق العاده قدرت، د انسانانو د ژوند پر کونجونو د حکومتونو شیطاني منګولې او د جګړېزو وسلو ستر ویجاړوونکی قوت ( چې ټول د معلوماتو زیږنده ده) دا یې تر نانټي بریده ور رسولی دی. که د علم له ټولېزې مانا چې ګرد ژوند او معیشت ته بڼه ورکوي، راکوز شو او «خبر» ته پام وکړو، همدا حکم به همدلته هم روان ووینو. په اوسني وخت کې د رسنیو نظام له هېښنده قوت او پراختیا برخمن دی، چې بیخي د تېر وخت له رسنیز نظام سره د پرتلې وړ نه دی. نن ولسي ستر حرکتونه، د انسانانو د خپلمنځي معلوماتو له خپرولو راولاړ شوي دي، ډېرې حرکتونه چې نن پېښېږي او په تېرو کې یې د پېښېدو شونتیا نه وه، یوازېنی دلیل یې دا و، چې په تېرو کې خبر له یوه ځایه بل ځای ته په ځنډ رسېده. که چا پي صنعت رادبره شوی نه وای؛ نو د فرانسې انقلاب نه رامنځ ته کېده.
نو ځکه په نوې نړۍ کې، عادلانه واکمني کول، یوازې په دې پورې اړوند نه ده چې په تولنه کې ثروت او قدرت په عادلانه توګه ووېشل شي. د معرفت او معلوماتو عادلانه ویشنه هم شرط دی نه یوازې خبرونه؛ بلکې علوم هم. تل له تخصصه یې د متخصیصینو ارتزاق شکمن و او نن خو لا شکمن او بلابد دی.
د اندیال سایت غوښتننه:
ځنگلي پیل
وېشنيزه:پيلان
د تلپاتې پراختیا لسمه موخه
د ۱.۱۰ موخه دا ده، چې د نفوس تر ۴۰سلنې ټیټې برخې ته عایداتي وده له ملي اوسط نه په لوړه کچه ساتل دي. دا موخه د "ګډې نېکمرغۍ" په نامه یادېږي او د SDG1 بشپړونکې ده، چې د بې کچې بېوزلۍ له منځه وړل دي او دا موخه د ټولو هېوادونو لپاره اړینه ده. له ۲۰۱۲ز نه تر ۲۰۱۷ز کلونو په موده کې په ۷۳هېوادونو کې، د نفوس تر ۴۰سلنې ټیټې برخې، خپلو عایداتو ته وده ورکړې، بیاهم په هغو هېوادونو کې چې د ارقاموو لرونکي دي، د نفوس تر ۴۰سلنه ټیټه برخه له ټولو عایداتو او لګښتونو نه تر ۲۵سلنې لږ هغه ترلاسه کوي.
۲.۱۰ نښه: نړیوال ټولنیز، اقتصادي او سیاسي شمولیت ته وده ورکول.
دا موخه یو شاخص ۱.۲.۱۰ لري، چې "دوی جنس، سن او معلولیت ته په کتو هغه خلک دي، چې د منځني عاید له ۵۰سلنې نه ښکته ژوند لري".
۳.۱۰ نښه: د برابرو فرصتونو تضمین کول او تبعیض ته د پای ټکی اېښودل.
دا موخه یو شاخص ۱.۳.۱۰ لري، چې "د نفوس په اړه یو راپور دی، چې په تېرو ۱۲ میاشتو کې د نړیوالو بشري حقونو د قانون له مخې توپیري چلند منع شوی دی".
سعودي عربستان
په دغه هېواد کې د ۱۹۳۸ ز کال د مارچ په درېیمه نېټه تیل کشف شول، چې ورپسې په ختیځ ولایت کې څو ځایه نور هم کشف شول. له هغه مهال نه سعودي عربستان د نړی د نفتو دویم لوی تولیدونکی (د امریکا له متحده ایالاتو وروسته) او د نړۍ د نفتو تر ټولو لوی صادرونکی هېواد دی، چې د نړۍ په کچه د تیلو دویمې لویې او د ګازو پنځمې لویې زېرمې لري. دغه پاچهي د لوړ انساني شاخص په لرلوسره د نړیوال بانک د لوړ عاید لرونکي اقتصاد په توګه طبقه بندي کېږي او یوازنی عربي هېواد دی، چې د لوړو اقتصاد لرونکو G20 هېوادونو غړیتوب لري.
پېښلیک
په ۱۶ پیړۍ کی عربستان عثمنی حکمرانان لاس ته ور غلی. په ۱۸ کال کی یو عالم محمد ابن عبد الواهب په سعودی عربستان کی یو مذهبی ډله تاسیس کړ. دغه مذهبی ډله په عربستان کی افراطی مذهبی ایدیولوژی ( عقیده ) خپورکړ. دغه غقیده د الوهابیة په نوم یادیږی. الوهابیة په اوس وخت کی د سعودی عربستان دولتی ایدیولوژی دی. په ۱۹ پیړی کی سعودی کورنۍ د مصر او عثمنی دولت په خلاف جگړه وکړل. په ۱۹۰۴ کال کی سعودی کورنۍ النجد ونیول. په ۱۹۲۴ کال کی الحجاز، المدینة او مکة د بریطانیا پوځ لخوا نیول شو. مگر تر درې کالو وروسته دغه ښارونه خپلواک شو. سعودی عربستان په ۱۹۳۲ کال کی د بریطانیا د پوځ تر وتلو وروسته تاسیس شو.
اوښکي
اوښکي د انسانانو د سترګو څخه د بهيدونکو اوبو يو ډول دي چي زيات وخت د ژړا پر وخت بهيول کيږی، او اوښکي همدارنګه د غم خوشحالي، درد او داسي وختونو په راتګ سره هم بهيږي. دا صرف د انسانانو څخه نه بهيږي، اوښکي د حيواناتو څخه هم بهيږي.
۱۵۷ (عدد)
په کلینډر کې
۱۵۷ کولاي سي:
د احادیثومشهور کتابونه
۲: صحیح مسلم د دې کتاب لیکوال ابو الحسین مسلم بن حجاج نیشاپوری قشیری دی. چی د امام بخاری له تکړه شاګردانو څخه وو. صحیح مسلم د امام بخاری له کتاب څخه ورورسته دویم کره کتاب دی. د احادیثو شمیره یی له تکرار سره (۷۷۴۸) او بی له تکراره (۳۰۳۳) دی. صحیح مسلم هم زیاتی شرحې لری، لکه د الاکمال قاضی عیاض (ح)، المفهم د امام قرطبي (ح) او مشهوره یی المنهاج د امام نووي (ح) شرحه ده.
د سرچينې کمښت
د کمښت محاسبه
د سرچينو د کمښت بندولو په موخه په يوه هڅه کې، نظرپوهان د کمښت د محاسبې له مفهوم سره مخامخ کړي دي. د green accounting په توګه يو څه زيات پېژندل شوې د کمښت محاسبه د مارکېټ په اقتصاد سره پر يو يو مساوي توازن باندې د طبيعت د ارزښت لپاره د حساب موخه لري. د سرچينې د کمښت محاسبه د اړينو سمونونو د اټکلولو په موخه د دوی د کارونې او ورته د لاسرسي وړ طبيعي سرمايې د کمښت له امله له هېوادونو نه چمتو شوي معلومات کاروي. طبيعي پانګه، لکه: د منرالي زېرمو يا د لرګيو د زېرمو غوندې طبيعي سرچينې دي. په ګڼو بېلابېلو اغېزو کې د کمښت د محاسبې عوامل د سرچينې تر کمزورې کېدنې پورې د کلونو شمېر، د سرچينې د استخراج يا تر لاسه کولو لګښت او د سرچينې غوښتنه دي. د سرچينې د را اېستلو صنعتونه په مخ پر وده هېوادونو کې د اقتصادي فعاليت پراخه برخه جوړوي. دا په خپل وار په مخ پر وده هېوادونو کې د سرچينې کمښت او چاپيريالي تنزيل يا تخريب رهبري کوي. نظرپوهان استدلال کوي چې مخ پر وده هېوادونو کې د سرچينې د کمښت محاسبې عملي کول اړينې دي. د کمښت محاسبه د طبيعي سرچينو او ايکوسيستمونو د ټولنيز ارزښت د اندازه کولو غوښتنه هم کوي. د ټولنيز ارزښت اندازه کول د ايکوسيستم خدمتونو په واسطه غوښتل کېږي، چې د کورنيو، ټولنو او اقتصاد لپاره د طبيعت د ګټو په توګه پېژندل شوي دي.
په متحده ایالاتو کې د يهود‌دوښمنۍ تاریخچه
د دولت په کچه د یهودوښمنۍ د احساساتو لومړنۍ پېښه د امریکا د کورنۍ جګړې په بهیر کې، کله چې جنرال اولسیس ګرانټ تر خپل کنترول لاندې سیمو کېنتاکي او میسسیپي څخه د یهودیانو د عمومي شړلو امر (په چټکۍ سره د ولسمشر ابراهام لېنکېن له خوا لغوه شو) صادر کړ ثبت شوې.
دلنګرکوټ کلا
مهم دیو سفزیه درته وایمه ښکاره
د پولينډ تاريخ (۱۹۳۹ – ۱۹۱۸ز کلونه)
پولينډ د ۱۹۱۸ ز کال په نومبر کې د استريا-هنګري، جرمني او روسي سترواکيو تر منځ له يوې پېړۍ څخه د زياتې وېشنې يا تجزيې څخه وروسته يو ځل بيا راڅرګند شو. د دې هېواد خپلواکي او له ۱۹۱۸ څخه تر ۱۹۲۱ ز کال پورې د پولې (سرحدي) جګړو په لړۍ کې د ګتل شوې سيمې ډېره برخه د ۱۹۱۹ ز کال په جون کې د Versailles تړون له مخې د برياليو ځواکونو له لوري ومنل شوه. د پولينډ پولې په ۱۹۲۲ ز کال کې برابرې [تثبيت] شوې او په ۱۹۲۳ ز کال کې په رسميت وپېژندل شوې. د هېواد سياسي بڼه تر هغه وخته پورې ديموکراتيک وه، چې Jozef Pilsudski (۱۹۳۵ – ۱۸۶۷ ز کلونه) د ۱۹۲۶ ز کال په می کې واک تر لاسه کړ او ولسواکي پای ته ورسېده. د کرنې د وېش د خوځښت تګلارې بزګرانو ته د ځمکو بيا وېش ته لاره هواره کړه او هېواد د ۱۹۲۱ او ۱۹۳۹ ز کلونو تر منځ د پام وړ اقتصادي وده وکړه. د نفوس درېيمه برخه د اوکراينانو، يهودانو، بيلاروسانو، ليتوانيايانو او جرمنيانو لږه کي وو.
عزت الله ذکي
هڅي
ذکي د معلوماتي ټکنالوژۍ «کمپيوټر_ساینس» ترڅنګ په پښتو ژورنالیزم او پښتو آدبیاتو کي ځانګړی او کافي مهارت لري.
سرچینې
وېشنيزه: افغانان وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه: افغاني ليکوال وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:نوميالي افغانان وېشنيزه: پښتانه څېړونکي وېشنيزه: افغان څېړونکي وېشنيزه: افغان خبريالان
د بلجیم تاریخ
اتیا کلنه جګړه (۱۵۶۸-۱۶۴۸ز کلونه) د شمالي هالنډ جمهوریت او سویلي هالنډ ترمنځ د ویش لامل شوه چې بلجیم او لوګزامبورګ هم له هغه ځایه وده وکړه.
د نوښار پښتو ادبي جرگه
د دې جرگې دندې
د پښتو ادبي جرگې ځانگړې کړنلاره نه ده خپره شوې خو د جوړېدو هدف ېې روښانه دی او هغه دا چې جرگې د پښتو ژبې د ودې ادبي پرمختگ نوی او ملي ادب د پرمختيا او په پښتو کې د ادبي غونډو او مشاعرو دودول او د پښتو د لويو اديبانو نمانځل و. ارواښاد خلیق ددې جرگې د جوړېدلو د پرېکړې په ترڅ کې په ضمني ډول د جرگې دندې هم ښيي او لیکي :
شمالي قطبي سمندر
شمالي امريکا
د Thule دود يا کلتور له نږدې ۲۰۰ مخکې له ميلاد څخه تر ۱۶۰۰ ميلادي پورې ادامه وکړه، چې د Bering Strait له نږدې وختونو څخه راښکاره کېږي او وروسته د شمالي امريکا نږدې د شمالي قطب نږدې ټوله سيمه رانغاړي. د Thule وګړي د Inuit نيکونه وو، چې اوس په الاسکا، شمال ختيځ پولو (قلمرو)، Nunavut، شمالي کيوبيک، Labrador او ګرينلېنډ کې ژوند کوي.
۱۹ پېړۍ
Fridtjof Nansen لومړنی شخص و، چې په ۱۸۹۶ ز کې يې د شمالي قطب سمندر څخه د بېړۍ په واسطه تېر شو.
شلمه پېړۍ
په دويم نړيوال جنګ کې د شمالي قطب سمندر اروپايي سيمه په پياوړي ډول مبحث شوې وه: د شوروي اتحاديې د بيا ملاتړ په موخه متحده ژمنتيا د خپلو شمالي بندرونو له لارې، د جرمني سمندري او هوايي ځواکونو له لوري له مخالفت سره مخ شو.
سوخوي سو-۷ (الوتکه)
طرحه او پرمختګ اومعلومات
د مهماتون د نښلونې لپاره یې څلور د وزرو لاندې او د دوه د سینې لاندې ځایونه لرل په دې ځایونو کې لاندې یاد شوي مهمات نصب کېدای شو:
Kh-27
آند
د فکر (thought) او (thinking) اصطلاحت په زيات اوعامه توګه حسي شعوري شناختي پړاوونو ته راجع کېږي، چې کولی شي له حسي تحريک نه په خپلواک ډول رامنځته شي. د دوی تر ټولو زياتې نمونه يې بېلګې قضاوت کوونه، استدلال، د مفهوم جوړښت، د ستونزې حل، غور او فکر دي، مګر نورو ذهني پړاوونو، لکه: د يوې نظريې ملاحظه کول، حافظه يا تصور هم په کې ډېرځله شامل دي. دا پړاوونه کولی شي، د ادراک برعکس د حسي غړو په دننه کې خپلواک واقع شي، مګر کله چې به تر ټولو پراخ حس کې وپوهېدل شي، هره يوه ذهني پېښه کېدای شي، د ادراک او غير ارادي ذهني پړاوونو په ګډون د فکر د يوې بڼې په توګه وپوهېدل شي. په لږه اندازه په يوه بېل حس کې، د فکر (thought) اصطلاح په خپله ذهني پړاوونو ته نه راجع کېږي؛ بلکې ذهني حالتونو يا د نظرياتو سيستمونو ته چې په دې اړه د دې پړاوونو په واسطه راغلي دي، راجع کېږي.
هینریک سانیلیویسي
هنریک سانیلیویسي (رومانیايي تلفظ: [ˈhenrik saniˈelevit͡ʃʲ]، لومړی نوم یې هم هینري، هینري یا انریک، کورنۍ نوم يې سانیلیویسي؛ د ۱۸۷۵ کال د سېپټمبر په ۱۲مه زېږېدلی او د ۱۹۵۱ کال د فبروري په ۱۹مه مړ شوی) یو رومانیايی خبریال او ادبي کره‌کتونکی و، چې د انسانپوهنې، توکم‌کښنې، ټولنپوهنې، ژوپوهنې په برخه کې لیکنو لپاره هم په یاد پاتې شوی. هغه چې په لومړیو کې د کنستانتین فلسفې دوبروژانو-ګریا د سیاسي کړۍ توندلاری سوسیالیست و، په ځان کې يې نورې اغېزې ځای پرځای کړې او په ۱۹۰۵ کال کې يې د کورنتول نو (نوي میلان) په نوم خپله ادبي کره کتنه رامنځته کړه. سانیلیویسي او د هغه ملګری ګارابیت ابرایلیانو د «پوپورانیزم» له بنسټ اېښودونکو څخه وو، چې د کروندګرو او چپ‌پالانو له غورځنګ سره یې تړاو درلود. په هر حال سانیلیویسي ډېر زر ځان له مارکسیزم او کروندګرۍ څخه بېل کړ او دودپال رومانیايي ادبیات یې نقد کړل او د کاریګرانو لپاره یې د نیوکلاسیزم (لویدیځ کلتوري غورځنګ) وړاندوینه وکړه. د ساماناتورول د سیال ښوونځي له مجلې سره د هغه تودې مرکې هغه له نورو پوپورانیستانو څخه بېل کړ چې په پای کې يې د «ارتجاع» په توګه محکوم کړ. د لومړۍ نړیوالې جګړې په بهیر کې د هغه مبهم شخصیت ډېرو اختلافاتو احاطه کړی و.
لومړي کلونه
په داسې حال کې چې لا په بوتوشاني کې زده‌کوونکی و، دغه تنکي ځوان په سوسیالیستي مطبوعاتو کې خپل کار پیل کړ، د لنډ‌مهاله پرولتارول په نوم یې خپله ورځپاڼه تاسیس کړه او د هغې جوړښتي سمون یې پرغاړه واخیست. هغه په خپل ټاټوبي کې له ښوونځي څخه فارغ شو او د ادبیاتو او فلسفې په برخه کې يې له بخاریست پوهنتون څخه خپله لیسانس درجه ترلاسه کړه.
سانیلیوینسي په ۱۹۰۱ کال کې په برلین پوهنتون کې د انسانپوهنې په څانګه کې د تخصص لپاره د المان په سترواکۍ کې و. په ۱۹۰۴ کال کې د فرانسې په پاریس ښار کې و او د Société Anthropologique (ټولنیزې انسانپوهنې) په برخه کې يې وینا وکړه. د هغه د رسمي رسالې موضوع د فیزیکي انسانپوهنې د معاصرو انګېرنو په اړه وه چې په لومړۍ درجه کې يې د سویډني ډاکتر انتون نیستروم نظریې وننګولې. سانیلیویسي د نیستروم د دې باور په اړه چې «[2]ډولیکو سیفالیک» خلک غیر نارمل دي خبرې وکړې. رومانیایانو له داسې استدلال سره چې نیستروم د انسانپوهنې د ټولو معلوماتو پر وړاندې دریږي، وړاندیز وکړ چې د یو کس د کوپړۍ بڼه له ژوولو سره تعیینېږي. Société/ټولنې په ټوله کې د هغه تفسیر عجیب نه خوښوونکی ومونده. یو نفوذلرونکي توکمیز تیوریست، جوزف ډینیکر هم په ځانګړې توګه د سانیلیویسي «عجیب او غلط استدلال» ته په اشارې دا نظر رد کړ او ويې ویل چې په طبعي توګه براخیوسیفالیک کوپړۍ یواځې د «منګولویید/ زېړ پوستو» وې.
کریپټوکرنسي (مجازي پیسې)
د دغو فردي سیکو (د سیکې جمع) د مالکیت سوابق په یو ډیجیټل لیچر کې ساتل کېږي چې د هغو د راکړې ورکړې د سوابقو خوندیتوب، د اضافي سکو د جوړولو کنټرول او د سکې د مالکیت لېږدولو تائید د پیاوړي کوډ لرونکي کمپیوټري ډیټابیس په مرسته ترسره کېږي. کوډ لرونکي پیسې د هغو د نامه سربېره د پیسو په سنتي معني په پام کې نه نیول کېږي؛ چې د توکو، اسهامو او همدارنګه د پولي واحدونو په ډل بندۍ کې د هغه له په پام کې نیولو سربېره د هغو اړوند بېلابېل چلندونه ترسره کېږي او له دې سربېره په عملي ډګر کې د جلا شتمنۍ په توګه په پام کې نیول کېږي. د کوډونو یو شمېر طرحې د کریپټوکرنسیو د اعتبار ساتنې په موخه د هغو د اعتبار له ارزونې ګټنه کوي. د اسهامو د ثبات په موډل کې د هغو مالکین خپل ټوکنونه د وثیقې په توګه وړاندې کوي. چې د دغې چارې په بدل کې هغوی د خپلو اسهامو د کچې په اندازه ټوکنونه اخلي. په ټولیز ډول ډول د ټوکنونو دغه اسهام لرونکي د وخت په تیرېدو سره د شبکې د فیس، نویو جوړو شوو سکو یا هم د ګټې د نورو مکانیزمونو له مخې په ټوکنونو کې خپل ملکیت زیاتوي.
اقتصاد
له کوډ لرونکې پیسو څخه تر ډېره پورې د بانکي او دولتي بنسټونو بهر ګټنه کېږي او د انټرنټ له لارې یې راکړه ورکړه کېږي.
بلاکي ګټه
د کار له مخې ثابتې شوې کریپټوکرنسۍ، لکه بیټ کوین د هغو جوړوونکو/استخراج کوونکو ته د بلاکي ګټې انګېزه ورکوي. دغه ضمني باور شتون لري چې جوړوونکو ته د بلاکي ګټې یا د لېږد را لېږد د مزد ورکړه د هغو د بلاکي زنځیر پر ګټې اغېز نه کوي، خو یوې څېړنې ښودلې چې کېدای شي، د یو لړ ځانګړو شرایطو له مخې بیا داسې نه وي.
هغه ګټې چې د دغو سیکو استخراج کوونکو ته ورکول شوې، د دې لامل کېږي چې زیاتې کریپټوکرنسۍ بازار ته وړاندې کړي. په دې باندې په ډاډمنېدو چې د راکړې ورکړې تائید یوه لګښمتنه سوداګري ده او تر هغه مهاله چې ښېګڼې غوښتونکې غوټې د هغو محاسباتي توان کنټرول کوي کېدای شي د شبکې یو موټی والی وساتل شي. د تصدیق کولو لوګاریتمونه د پروسس کولو په موخه زیاتې برېښنا ته اړتیا لري نو د دې لپاره چې بلاکي زنځیر په سمه توګه کار وکړي د برېښنا زیات لګښت د تصدیق لګښت لوړ کوي. استخراج کوونکي نه یوازې باید د لوګاریتمونو لپاره د قیمتي تجهیزاتو اړوند لګښتونه د لوګاریتمي ستونزو د حل په موخه په پام کې ونیسي، بلکې د حل لارې د موندو په موخه باید په پام وړ کچه برېښنا هم په پام کې ولري. په ټولیز ډول بلاکي ګټه د برېښنا او تجهیزاتو له لګښت زیاته ده، خو کېدای شي تل داسې نه وي.
خوشال بابا او درنتهمبور جیل
ستر خوشال بابا د هند دمغولي واکمن اورنګزیب درنتهمبور په جیل کې دوه کاله څلور میاشتې او شل ورځې قید تیر کړی دی .دا د۱۶۶۶-۱۶۶۷او د۱۶۶۸ کلونو مو ده وه .درنتهمبور زندان دهند دراجستهان په سوای مادهیپور کې بروت دي .غه جیل درنتهمبور په کلا کې وچې دغه کلا( قلعه) او جیل په ۹۴۴ زیږدیز کال دراجا سجراج ویر سینګ ناګیل له خوا چې دجاټانو دیو کوچنی ایالت ( سټيټ ) واکمن و جوړه شوې وه .بیا وروسته په دولسمې زیږدیزې پیړۍ کې دڅوهانو ( چوهانو) مشهور واکمن پر تهوي راج ونیوله .په هند باندې دپښتنو غوریانو دسلطنت په وخت کې دغوري واکمنانو په لاس کې وه او ورپسې په ترتیب سره دالتتمش ، سلطان نصیرالدین محمد او دهند دغلجیو واکمنانو هر یوه سلطان جلا ل الدین فیروزشاه غلجي او سلطان علاء الدین غلجي لاسته ورغله.ورپسې درنتهمبور کلا دهند دمیوار دسیمې دراجاګانو راناهمیر سینګ او راناکومبها په لاس کې وه چې وروسته درانا کومبها دزوی رانا اودی سینګ ته په لاس ورغله. دمیوار دسیمې دراجاګانو وروسته درنتهمبور کلا دګوجرات دواکمن بهادرشاه او ورپسې دمغولو لاس ته ورغله. مغولو ددغه کلا نه دجیلخانې په ډول کار اخیست او په تیره بیا اورنګزیب خپل ټول دښمنان درنتهمبور په جیل کې بندیان کړي وو چې زموږ بابا ستر خوشال هم پکې وو.
داچې بند دماسره دي
څږک چې نرد رالره راوړي
له همه هوسه دوردي
په غه باد مې خاطر واشي
بوی دمشکو ورسره دی
چارلز سامنر
سامنر څو څو ځله خپل سیاسي ګوند بدل کړ، ځکه چې په ۱۸۳۰مو ز کلونو او ۱۸۴۰مو ز کلونو کې د غلامۍ ضد ائتلافونه ډېر شول، وپرځېدل او په پای کې په ۱۸۵۰مه ز لسیزه کې د جمهوري‌غوښتونکي ګوند په توګه راټول شول، دا هغه تړاو و چې سامنر یې ډېر مشهور کړ. ده خپله ډېره انرژي پر فدرال دولت د هغو سویلي غلام‌لرونکو د نفوذ ختمولو ته وقف کړه چې د غلامۍ د پراختیا په لټه کې وو. د ۱۸۵۶ ز کال د مې میاشتې په ۲۲مه نېټه، د سویلي کارولینا ډیموکراټ استازي «پرسټون بروکس» د سنا په منځ کې سامنر په لکړه د مرګ تر حده وواهه. علت دا و چې سامنر «د کانزاس پر وړاندې جنایت» په نامه د غلامۍ ضد وینا وکړه. په دې وینا کې یې د دغه سناتور خپلوان او د سويلي کارولینا استازی «انډو باټلر» د غلامۍ دلال وباله، د باټلر پر خبرو یې ملنډې ووهلې او نور داسې شخصي سپکاوی یې ورته وکړ چې د باټلر اخلاق، ځیرکي او وطن‌دوستي یې په کې سپکه کړه. دغه پېښه چې په پراخه کچه رسنیزه شوې وه، له امله یې سامنر کلک ټپي شو او د دواړو د مشهورېدو لامل هم شوه. سامنر څو کاله وروسته بیا سنا ته را وګرځېد. ماساچوسټ ایالت نه یوازې دا چې د سامنر ځای په بل چا ډک نه‌کړ، بلکې بیاځلي یې انتخاب کړ او د ده مېز یې په سنا کې د دغې پېښې د یادګار په توګه خالي پرېښود. دغې پېښې د هېواد په قطبي کېدو کې پوره مرسته وکړه، چې پایله یې کورنۍ جګړه وه.
ټاټوبی نیوز
ټاټوبی (اونيزه)
ټاټوبی اوونيزه، چې يوه ملي، خپلواکه، سياسي، کلتوري او ټولنيزه چاپي خپرونه ده، د ۲۰۰۷م کال په اوايلو کې یې خپل چاپي مطبوعاتي فعاليت پيل کړی دی.
دریوس کوارلِس
هغه د میلیون ډالري عالم: د سکالرشیپ د سیالۍ ګټونکي کتاب لیکوال دی. دغه کتاب د کالج د لګښتونو او مرستې لپاره د محصلینو لارښود دی. د سکالرشیپ د سیالۍ ګټونکی کتاب په ټوله نړۍ کې له ۴۰ زره زیاتو محصلینو سره مرسته کړې چې په امریکا کې لوړې زده کړې د لاس لاسي وړ کړي. دغه راز توانېدلی چې د مشورې په کتګورۍ کې د امازون د زیات پلورونکو کتابونو په لړ کې راشي. دریوس او د سکالرشیپ د سیالۍ ګټونکی کتاب په اړه د هغه لید لوری د زده کړو د استطاعت په برخه کې په ځینو خبري شبکو لکه سي ان ان، ان بي سي نیوز او ام ټي وي کې خپورشوی دی. د «له سپین پوستو خلکو ډک دفتر کې تور پوستی» په نوم د لومړني لیکوال په توګه د دریوس لومړنی آپ خپور شو، چې له ۱۰۰ زره ځله زیات لوستل شوی دی او له دې امله په کاري چاپېریال کې د توکم او فرهنګ په اړه د لینکدن (LinkedIn) په ډېرو لوستو مقالو کې راغلې ده.
د تشبث نور فعالیتونه
دریوس دغه راز، د تک ګروف (TechGroove) محصلینو ته د فرهنګي او ټکنالوژۍ فیستیوال له یوه جوړونکو نه دی. د تک ګروف کلنی فیستیوال  د ۲۰۱۷ ز کال د اپرېل په میاشت کې د اتلانتا په مرکز کې جوړ شو چې د اتلانتا له ټولو بنسټونو له ۱۰۰ زیاتو محصلینو په کې د تیندر، لینکدین او موزیلا له لارې چې د دغه پروګرام له اصلي تمویلوونکو وو، ګډون کړی وو.
هايدروسفير
هايدروسفير (چې له لرغوني يوناني «ὕδωρ (húdōr) يعنې اوبه» او «σφαῖρα (sphaîra) يعنې کره» څخه اخېستل شوی دی) د اوبو ترکيب شوې کتله ده، چې د يوې سيارې، کوچنۍ سيارې يا طبيعي سپوږمکۍ پر سطحه باندې، ترې لاندې يا ورڅخه پورته موندل کېږي. که څه هم د ځمکې هايدروسفير د نږدې ۴ ميليون کالونو لپاره شته، مګر په بڼه يا شکل کې بدلون ته دوام ورکوي. دا د سمندري پوړ يا فرش د خپرېدنې او د لويې وچې د کارونې له امله دی، چې ځمکه او سمندر بيا ترتيبوي.
د اټکل له مخې پر ځمکه باندې ۱،۳۸۶ بيليون کيلومتر مکعب (۳۳۳ ميليون ميل مکعب) اوبه شته. دا د ځمکې په قشر کې د خاورې د لنده بل، د ځمکې د سر اوبه او پيرمافروسټ (هغه ځمکې چې د دوه يا زياتو کالونو لپاره د ځمکې پر سر يا تر سمندر لاندې له صفر سانتي ګريد يا ۳۲ فارنهايت څخه ښکته حرارت درجه کې پاتې کېږي) د اوبو ګازي، مايع او کنګل بڼې رانغاړي؛ سمندرونه او سمندرګي، جهيلونه، سيندونه او ويالې، لندې ځمکې، يخچالونه، يخ او واوره او همدا راز په هوا کې بخار، کوچني څاڅکي او بلورونه او د بايوسفير ژوندي نباتات، ژوي او يو حجروي ژوندي موجودات د ځمکې مخ پوښي. مالګينې اوبه د د اوبو د دې اندازې ۹۷،۵ سلنه جوړوي، په داسې حال کې چې تازه اوبه يوازې د پاتې ۲،۵ سلنه ځواب ويونکي دي. له دوه سلنه تازه اوبو ځنې ٪۶۸،۹ يې د يخ او تل پاتې واورې په بڼه دي، چې ارکتيک، انترکتيکا او غرني يخچالونه پوښي، ٪۳۰،۸ يې تر ځمکې لاندې تازه اوبو په بڼه دي او پر ځمکه باندې د تازه اوبو يوازې ٪۰،۳ په اسانۍ سره د لاسرسي وړ جهيلونو، زېرمو او سيندونو سيستمونو کې دي.
د اوبو دوران
له يوې سيمې يا زېرمې څخه بلې ته د اوبو لېږد ته د اوبو دوران وايي. زېرمې اتموسفيري لنده بل (واوره، باران او ورېځې)، ويالې، سمندرونه، سيندونه، جهيلونه، تر ځمکې لاندې اوبه، تر ځمکې لاندې تر ځمکې لاندې اوبو سره د خړوب شوې اوبه زبېښونکې مادې جسم، د قطبي يخ سرپوښونه او خړوبه شوې ځمکې دي. د تودوخې او رڼا په بڼه لمريزه انرژي او د ځمکې د جاذبې قوه له ساعتونو څخه تر زرګونو کالونو په اوږدو کې له يوې سيمې څخه بلې ته د لېږد لامل کېږي. زياتره تبخير له سمندرونو څخه تر لاسه کېږي او د باران يا واورې په بڼه بېرته ځمکې ته ورګرځي. پاکول يا لوړتيا “Sublimation” له واورې يا يخ څخه تبخير ته وايي. تاو يا خوله کېدنه “Transpiration” د خورا کوچنيو سوريو يا د ونو د پاڼو د سوريو له لارې د اوبو ايستنې ته وايي. “Evapotranspiration” اصطلاح د اوبه پېژندنې د پوهانو يا هايدرولوجيستانو له لورې د “Transpiration” ، “Sublimation” او تبخير يا “Evaporation” درې واړو بهيرونو ترکيب ته وايي.
د ځانګړو تازه اوبو شتون
د ځانګړو تازه اوبو شتون د هر سړي له کارونې څخه وروسته د تازه اوبو پاتې شونو ته وايي. د تازه اوبو سرچينې د وخت او فضا د اصولو له مخې په نابربر ډول وېشل شوي دي او په ورته سيمه کې په مياشتو کې له سيلابونو څخه د اوبو زېرمو ته ځي. په ۱۹۹۸ ز کال کې د ټول نفوس ٪۷۶ په کال کې د يو شخص لپاره له ۵،۰ زره مکعب څخه لږې ځانګړې اوبه درلودې. وار له مخه په ۱۹۹۸ زکال کې د نړيوال نفوس ٪۳۵ د اوبو رسولو له خورا ټيټ يا د ناورين په توګه اوبه رسونه وزغمله او شيکلومانوف اټکل وکړ، چې ياد حالت به د ۲۱ پېړۍ په ۲۰۲۵ کال کې نور هم ناوړه شي او د ځمکې د نفوس ډېره برخه به د اوبو رسولو تر ټيټې يا ناورين حالتونو لاندې ژوند کوي. په هايدروسفير کې د اوبو يوازې ۲،۵ سلنه تازه اوبه دي، چې له ډلې يې يوازې ۰،۲۵ سلنه زموږ د کارونې وړ دي.
سلېمان ماکو
دماکو ژوند
دسلیمان ماکو پلار بارک خان صابزی نومید او په قوم پښتون ماکو و .که چيرې د ما کو پښتنو دنسب شجره وګورو نودماکو دقبیلې خلک سړ بني پښتانه او د درانيو دپنجپای په ښاخ پورې اړه لري ٠ ددوی د وګړو شمېر لږ دی ٠ ددوی يو شمېر په کندهار او يو شمېر هم دنورزيو پښتنو سره يو ځای ميشته دي ٠
الکاين
لاسته راغلی کلسیم کارباید په خپل وارسره داوبوتراغیزی لاندی په استلین اوکلسیم هایدرواکساید بدلیږي.
دCl2 اوBr2 هلوجنونه په همدی توګه دالکاینونو سره یوځای کیږي اوپه ښه توګه هلوجنشن دCH2Cl2 په موجودیت کی داسی مخ په وړاندی ځي داوبوسره جمعي تعامل په همدی توګه الکاینونه داوبوسره دتیزابو په مرسته دکتلست په توګه یوځای کیږي،چی دتعامل محصول یی یوenol کیږي یوenol یودکاربن-کاربن دوه ګونی اړیکه دsp2 په کاربنونوباندی په یوه کاربن OH ګروپ لري ،په پای کی دene لرل ددوه ګونی اړیکی ښکارندوی دی اوOH دOl څرګندونه کوي، کله چی دادواړه وروستی سره یوځای شي نودene وروستی e لمنځه وزي اودOl سره یی داسی یوځای کوي داسی en-ol اینول سمدستي په کیتون بدلیږي،کاربن دوګونی اړیکه داکسجن سره دCorbonyl کاربونیل ګروپ په نوم یادیږي.یو Ketone دالکایل ددوه ګروپونواودیوه کاربونیل څخه جوړشویدی یوAldehyde دیوکاربونیل کروپ اودیوه هایدروجن څخه جوړشویدی. یو کیتون اویواینول یواځی دیوی دوه ګونی اړیکی اویوه هایدروجن په موقیعت کی سره توپیرلري،کیتون اواینول دتوتومیري Keto-enol-tautomers په نوم سره یادیږي. Tautomers هغه ایزومیرونه دي چی یودبل معادل دي په توتومیرونوبدلیدل د توتومیریزیشن Tautomerization په نوم یادیږي. داوبویوځای کیدل دیوانترنل الکاین سره چی یوشان ګروپ ولري دsp په هر کاربن باندی حمله کوي اوپه نتیجه کی یوکیتون لاسته راځي.
دګنګا او جمنا سیندونه
دجمنا سیند ته په انګریزي ژبه کې ( Yamuna ) وایی، داسیند هم دشمالي هندوستان داتهر کهنډ دایالت نه دهیمالیا دغره نه سر چینه اخلي دهند د اتهر کهنډ ، پنجاب ، هار یانا ، ډيلي او آګرې سیمې خړوبوي او دهند داتهر پردیش دالله آباد په ښار کې دګنګا دسیند سره یو ځای کیږي .دغه سیند ۱۳۷۶ کیلو مټره اوږدوالی لري ږ دغه سند دډیلي دختیزې برخې نه تیریږي او هم دهند د آګرې دښار دتاج محل دمشهورې ما ڼۍ تر څنګ بهیږي او کله چې په
الکاين
دکربوکسیلیک اسید اواستلین دجمعي تعامل څخه وینیل ایستر جوړیږي.
په پورتني تعامل کی دبنزین محاصله کمه ده .دبنزین ترڅنګ نورجانبي مرکبات لکه Biphenyl,Naphthalin اوځینی نوراروماتیکي مرکبات حاصلیږي.دبنزین محاصله ډیره لوړیږي که استلین ته دبنزین په محلل کی د{(C6H5)3P}Ni(CO)2Triphenylphosphin Nikelcabonyl کتلست سره د15bar فشارلاندی د60-70 درجوپوری تودوخه درکړل شي په دی وخت کی88 سلنه بنزین اوپه جانبي ډول 12 سلنه شتیرین styrene   (vinylbenzene)  لاسته راځي.
فرانسیسکو فریر
د دغه ښوونځي نږدې ۱۲۰ څانګې په ټوله هسپانیا کې جوړې شوې. د فریر د څرګندېدو چټکتیا ایالتي او د کلیسا چارواکي له ګواښونو سره مخامخ کړل، هغو چې ښوونځي یې د یاغیتوبونو لپاره جبهه بلله. فریر په ۱۹۰۶ زکال کې د هسپانوي پاچا د وژنې په هڅه کې د ونډې لرلو په تور ونیول شو، هغه تور چې یوازې د هغه د ښوونځیو تړلو په موخه و، خو په پای کې د نړیوالو فشارونو له امله یو کال وروسته خوشی شو. فریر د هسپانیا د انقلابي ارمانونو د مدافع په توګه اروپا ته سفر وکړ او له آزادي غوښتونکو زده کړو څخه یې د ملاتړ سازمان تاسیس کړ او خپل نشریات یې بېرته پیل کړل.
دشیدو بندسوی کانال
لاملونه
د شیدو بندول د مور د شیدو یوه عامه ستونزه ده او د یو شمیر دلایلو له امله رامینځته کیدای شي:
نښې نښانې
د شیدو بندیدل لاندې عام نښې لري :
درملنه
– ازادې جامې اغوستل
– د بوټو چای څکل
د ښځو زده کړې
د ښځو پر وړاندې تاوتريخوالی
په پاکستان کې له ۲۰۱۳ ز کال وروسته د ښځو د رسمي کچې زده کړې تر منځ منفي اړيکه او د ښځو پر وړاندې د تاوتريخوالي احتمال وموندل شو. څېړونکي د نمونې اخېستو واورې توپ يانې (Snowball) مېتود څخه کار واخېست چې ګډون کوونکي په کې راجع شوي دي. اخلاقي او د محرميت موضوعاتو دا يو مناسب مېتود ګرځولی دی. يو معلومات ورکوونکي د معلوماتو په راټولولو کې لويه ونډه ولوبوله چې وروسته بيا کراس چک شوې وه. د تاوتريخوالي د قربانيانو نمونه د کليوالو او ښاري ټولنو دواړو ټولنو څخه د ۶۰ - ۱۸ کلونو عمر لرونکو مېرمنو څخه جوړه شوې وه. څېړنې د فزيکي تاوتريخوالي بېلابېل ډولونه بيان کړل چې د مخه وو او په دې اړه يې يو نظر وړاندې کړی چې په مېرمنو ان په کليوالي او ښاري ټولنو کې څه تېرېږي. په دې څېړنه کې په ښوونه او روزنه کې د تاوتريخوالي په له منځه وړلو کې د حل او اړتيا په توګه ټينګار شوی و. د سياسي او ټولنيزو خنډونو په اړه بحث ته اړتيا ده.
۱۶۰ (عدد)
سرچينې
وېشنيزه:۱۶۰ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
شاهرخ خان
د لوبگر په توگه
په ۲۰۰۳ کې، شاه رخ خان په منځني توگه بريالي رومېنټک فلم، چلتی چلتی، کې لوبگري وکړه. په همدې کال، هغې په بل رومېنټک ډرامه فلم، کل هو نا هو، کې لوبگري وکړه. دا فلم کرن جوهر ليکلی وو او نېکېل اډواني ډاېرېکټ کړی وو. په دې فلم کې د شاه رخ خان لوبگري، چې د زړه د ناروغ په توگه يې کار کړی وو، ډېره خوښه او وستاېل شوه. دا فلم په انډيا او په بهر دواړو کې د همدې کال د لوی بريالي فلم په توگه راڅرگند شو.
د ټلوېژن کوربه په توگه
په ۲۰۰۷ کې، شاه رخ خان د کون بنېگا کروړ پتي، چې د هو وانټس ټو بي ای ملينير هندي لمسېه ده، د درېم پړاو د کوربه په توگه د امېتاب بچن ځاېناستی شو. امېتاب بچن د ۵ کالو لپاره د ۲۰۰۰-۰۵ پورې د دې ښودنې کوربه پاتې شوی وو. په ۲۲ جنوري، ۲۰۰۷، کون بنيگا کروړ پتي، چې شاه رخ خان يې نوی کوربه وو، خپره شوه او وروسته بيا په ۱۹ اپرېل، ۲۰۰۷ کې ختمه شوه. په ۲۵ اپرېل، ۲۰۰۸، شاه رخ خان د کيا اپ پانچوي پاس سې تېز هی ښودنې کوربه توب پېل کړ، چې د ار يو سمارټر دېن ای ففد گرېډر هندي لمېسه ده. په ياده دې وي چې دا دواړه ښودنې، کيا اپ پانچوي پاس سې تېز هی او کون بنېگا کروړ پتي، په سټار پلس خپرېدل.
وېليم شېکسپيير
ويليم شكسپير (۲۶اپرېل ۱۵۶۴م زېږدي ـ ۲۳ اپرېل ۱۶۱۶م زېږدي)(په انگرېزي: William Shakespear) يو انگرېز شاعر ، ننداره لیکوال او لوبگر و. په لويه کچه د انگرېزي ژبې تر ټولو تکړه او مخکښ لیکوال گڼل شوی او بې جوړې د نندارو لیکوال او لوبگر هم و .دی تر ډېره د انگلنډ ملي شاعر گڼل کېږي او ورته د "Bard of Avon" ستاينوم هم ورپه برخه شوی دا ځکه چې دی د سټرټفورډ په سیمه زېږېدلی او ماغه ځای کې خښ دی. د ښاغلي شکسپيير تر ټولو ډېره ونډه په ننداره لیکوالي کې ده او د عمر لويه برخه یې لوبگرۍ کې تېره شوې چې د نندارو لیکنې لمخې یې ۳۸ په بر کې نیسي. د ۱۵۴ پورې لنډ او بې سرلیکه شعرونه ترې پاتې دي او برسېره پر هغو دوه قصيده یي شعرونه يې هم لیکلي دي ، او څو لیکنې هم ترې گڼل کېږي چې د کښلو لیکلو مودې یې ندي مالومې. د ويليم شکسپيير نندارې د نړۍ ژونديو ژبو ته ژباړل شوي او تمثیل شوي. ويليم شکسپیير په سټرټفورډ ـ اپون ـ اېوان کې زېږېدلی او لوی شوی. د ۱۸ کالو په عمر هغه د ٫ان هيداوې، سره واده وکړ. ان هيداوې څخه یې درې ماشومان راوړل : سوسانه او دوه غبرگولي هېمنټ او جوډيت. شکسپيير د ۱۵۸۵ م زېږدي او ۱۵۹۲م زېږدي کالونو تر منځ يې د لوبگر ، لیکوال او په لندن کې د لوبگرۍ د کمپنۍ چې نوم یې د لارډ چمبرلېن سړي يادېده په برخې لرلو سره خپل کار په بريالیتوب سره پیل کړ. وروسته یې د کمپنۍ نوم د پاچا سړي ته واړاؤه. داسې ښکاري چې په کال ۱۶۱۳م زېږدي کې د سټرټفورډ په ښار کې د ۴۹ په عمر په کور کېناست چې وروسته له درې کالو مړ شو. د شکسپيير د ځاني ژوند ځینې داسې بېلگې پاتې شوي چې د ځینو مسايلو په څرگندونه کې شکونه راولاړوي ، د بېلگې په توگه د هغه د پږنیز حالت او ظاهري اړخ ، جنسي حالت ، دیني گروهې چې مالومات یې ناڅرگند دي او داسې هم ښايي چې د هغه څخه پاتې نښېرونو کې د نورو لیکوالانو ونډې هم شاملې وي. د شکسپيير تر ټولو ډېر مشهوره کښنې له ۱۵۸۹ زېږدي څخه تر ۱۶۱۳م زېږدي پورې د يادولو وړ دي. د هغه په لومړنيو نندارو کې خندنيز ځېل او تاريخي ځېل ډېر ځلېد ه چې د هغه په کارونو کې تر ټولو مخکښه ځېلونه همدغه يادېږي. وروسته یې تراژیدي ځېل ته مخه کړه چې تر ۱۶۰۸م زېږدي پورې يې همدې ځېل باندې آزمويښتونه کول. دغه ځینې بېلگې یې لکه : هېملېټ ، کنگ ليېر ، اوتېلو او ماکبېت په انگرېزي ژبه کې تر ټولو ښکلي بېلگې گڼل کېږي. د شکسپيير د ژوندپه پای پړاؤ کې ده په تراژیده ـ خندني ځېل کښنې کړي چې رومانس ځېل په نوم هم نومېږي او پدغه ځېل کې یې ورسره د نورو لیکوالو گډکار برېښي. د شکسپيير ډېری چاپي نښېرونه د هغه په ژوند کې په رازو رازو کيفيتي ټوکونو راوتلي دي. په ۱۶۲۳م زېږدي کې جان هېمنگېز او هنري کونډېل په نوم د شکسپيير دوه نژدو ملگرو او لوبگره ملکارانو یې د First Folio (فرسټ فوليو) په نوم یې ټولې ننداريزې په يو ټوک کې د شکسپيير په نوم خپرې کړې خو وروسته بيا څرگند شول چې په هغو کې يوازې دوه ننداريزې د شکسپيير وې. د هغه په پیليزې یې د بېن جانسن په نوم يو شعر چاپ شوی چې په شعر کې يې د شکسپيير ستاینه کړې ده او ورسره یې داسې وړانديز کړی چې د ٫٫ د عمر ځانگړي پير لپاره نه ، خو د ټول عمر لپاره،،. د شکسپيير اثار په ۲۰مې پېړۍ او ۲۱تمې پېړۍ کې بيا بيا را اخيستل شوي او د نويو خوځښتنو لخوا نندارو کې او د علمي بورسونو لپاره وړاندې شوي. همدارنگه د ژباړو له لارې نورو کولتورونو کې بيا اړول شوي او په سیاسي توگه یې مفهومونه په نړۍ کې په نورو ډولونو اخيستل شوي.
سرچینې
وېشنيزه:انگرېزي ليکوال وېشنيزه:د ۱۵۶۴ زېږېدنې وېشنيزه:د ۱۶۱۶ مړينې وېشنيزه:انگرېزي ډرامه ليکونکي
اینکو تېرمز
اینکو تیرمز Incoterms هغه کلمه ده چی د «International Commercial Terms» مخفف دی او د نریوال تجارت اصطلاحاتو معنی ورکوی. دغه اصطلاحات په نریوال تجارت کی د خرحونکو او اخیستونکو ترمینح د مسئولیتونو او مصارفو دپاره کارول کیژی.
سروبي ولسوالۍ
د سروبي ولسوالۍ د کابل ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۴۴۰۰۰ وگړو ته رسېږي. د سروبي ولسوالۍ ۹۰٪ وگړي پښتانه، او پاتې ۱۰٪ برخه پشیي جوړوي.
نجيب الله کابلى
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
وامبو خلک
وامبو قوم د افریقایي هیواد نامیبیا د وګړو ترټولو ډیره ۴۹,۵۰% جوړوی.
ډیوډ وډر
زده کړې
ووډارډ وډرډ په ټولنیزو څیړنو لپاره نوی ښوونځی او کالیفورنیا په سانتا باربرا پوهنتون کې زده کړې کړي.
د خوب ماشين
له ۱۹۸۹ څخه تر ۲۰۰۷ پورې وډارډ د د خوب ماشين نقل جوړ کړ، ستروبیسکوک (یو داسې وسیله ده چې د چټک هوایي حرکت اعتراض کولو لپاره کارول کیږي ورو ورو حرکت یا سټیشن شتون لري.) د برون ګیسین او ایان سوومرویل لخوا جوړ شوی چې پکې یو اوږد سلاټین سلینډر شامل دی، د مسو یا کاغذ څخه جوړ شوی، د بریښنا څراغ چاپیره څرخيږي- کله چې په تړل شوي سترګو/ بندو سترکو وګوی نو ماشین ذهني ابراتیکونه رامینځته کوي د مخدره توکیو سره  يا خوب ليدنې سره مقایسه کيږي. د خوب ماشين کې د  ولیم ایس بروروز ۱۹۹۶ وڼده اخيستنه د لاس اینجلس کاونټ آرټ موزیم ورسته  لید بیاکتنې په اړه وډارډ د لیکوال سره ملګرتیا وکړه او هغه ته یې د "بوتیمین ماډل" (کاغذ) د خوب ماشين سره د خپل ٨٣ او وروستي کليزې لپاره   وړاندې کړ. سوتبي پخوانی ماشين په يو شخصی اخيستونکې باندې په ۲۰۰۲ کال کې خرڅ کړو، او ورسته دا یو اوږد مهال پور په څیر د بورغ لخوا په سپينسر هنری موزيم کې پاتی شو.
باندنۍ تړنې
وېشنيزه:1964 زېږېدنې
افغانستان پېژندنه
د افغانستان ژبې او ادبیات
د افغانستان تاریخي ابدات
تاج محمد مجاهد
تاج محمد مجاهد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
اسمان تير ۳۱ (الوتکه)
طرحه او جوړښت
وزن : ۶۵۰ کیلو ګرامه
عرفان الله عرفان
عرفان الله عرفان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
کولمبيا
کولمبيا د «United Nations, the WTO, the OECD, the OAS, the Pacific Alliance, the Andean Community, and a NATO Global Partner» په ګډون د سترو نړيوالو او سيمه ييزو سازمانونو غړی هېواد دی. د دې هېواد متنوع اقتصاد په سويلي امريکا کې درېم ستر اقتصاد دی، په داسې حال کې چې ميکرو اقتصاد يې ثبات او د اوږدې مودې ودې لپاره يې غوره شونتياوې شته.
رېښه
د «کولمبيا» نوم د ايټالوي ماڼو (سمندري سياح/سمندر يونی) کروسټوفر کولمبس د نوم له وروستۍ برخې څخه اخستل شوی دی. دا ټولې نړۍ ته د اشارې په توګه تصور کېږي. په ۱۸۱۹ز کال کې دا نوم د کولمبيا جمهوريت له خوا خپل کړای شو، کومې چې د نوې ګراناډا د پخواني نائب السلطنة له سيمو څخه جوړه شوې وې (اوسنۍ کولمبيا، پاناما، وينزويلا، ايکواډور او شمال لويديځ برازيل).
داوود هاشمي
داوود هاشمي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
د افریقايي الاصله - امریکایي مېرمنو د رايې ورکولو غورځنګ
افریقایي الاصله-امریکایي مېرمنو په ۱۸۳۰ کلونو کې د سیاسي حقونو لپاره لاریون پیل کړ. د بوسټون ښځینه د غلامۍ ضد ټولنه، د فلاډیلفیا ښځینه د غلامۍ ضد ټولنه او د نیویارک ښځینه د غلامۍ ضد ټولنه جوړه کړه. دغه ګڼ کلتوریزې ډلې د ښځو د سیاسي نظریاتو بنسټیزې څرګندوونکې وي او دوی په مستقیم ډول د کورنۍ جګړې څخه مخکې او وروسته د رايې ورکولو د حقونو فعالیت ته لاره هواره کړه. د نولسمې پیړۍ په اوږدو کې افريقايي الاصله - امريکايي مېرمنو لکه هیریټ فورټین پورویس (Harriet Forten Purvis)، مري این شاډ کیري (Mary Ann Shadd Cary)، او فرانسیس ایلن واتکینز هارپر (Frances Ellen Watkins Harper) په یو وخت کې په دوو جبهو کې کار کاوه. د افريقايي الاصله - امریکایي نارینه وو او سپین پوستو مېرمنو یادونه کوله چې غوښتل یې چې تور پوستې مېرمنې قانوني حقونو ته اړتیا لري، په ځانګړې توګه د رايې ورکولو حق ته.
ایروستات
نوم یې له دوه یونانۍ کلیمو ترکیب شوی. د (ἀήρ – aer) مانا هوا ده او د (στατός – statos) مانا درېدنه ده. د هوا په پرتله سپکه الوتکه ده کوم چې د خپل الوت کوونکي ګاز په ذریعه پورته تګ کوي. دوه ډوله بالونونه دي یو ډول یې د ځواک په ذریعه الوت کوي د هوایي بېړۍ (airship balloon) په نامه یادیږي او بل ډول یې له ځواک پرته الوت کوي او یوازې بالون نوم ورته اخیستل کیږي. ممکن تړل شوی وي او یا په هوا کې ازاد وي. د دې ډول الوتکو غلظت د اتموسفیر د هوا د غلظت په پرتله کم وي. یو یا څو نري پوښونه وي کوم چې په الوت کوونکي ګآز پړسول شوي وي. په هوایي بېړیو کې کوم پوښ چې ګاز لري په بهرني بل استر باندې د ساتنې لپاره پوښل شوی وي.
غفورشه
منګل
قدريه يزدان پرست
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
د افريقا اقتصاد
تاريخ
د افريقا ځينو برخو له عربي پاچاييو سره نږدې سوداګريزې اړيکې درلودې او د عثماني سترواکۍ پر مهال، په زیات شمېر کې افريقايانو د اسلام په منلو پيل وکړ. دې پرمختګ او تر څنګ يې د هند سمندر ته د سوداګريزې لارې د پيدا کولو وړتيالرلو، د يو شاهي ځواک په توګه پرتګاليان تر نيمه سهارايي افريقا پورې راورسول. استعماري لېوالتياوو نوي صنعتونه جوړ کړل، تر څو د خرما تيلو، ربړ، پمبې، قيمتي فلزاتو، پخلي مسالو، د پلور فصلونو نورو توکو په توګه د اروپا اړتياوې پوره کړي، عموماً دوی د اتلانتيک اقتصاد سره په ساحلي سيمو کې راټول شول.
د شلمې پېړۍ اوښتون
د شلمې پېړۍ په اوږدو کې د افريقايي هېوادونو له خپلواکۍ وروسته، د دې لويې وچې ډېرې سيمې اقتصادي، سياسي او ټولنيزو بدلونونو په خپله غېږه کې ونیولې. خو په وروستیو کلونو کې د ځينو هېوادونو تر منځ اقتصادي اړيکې بيا ليدل شوي دي.
سارا کوګینګلوا-اماهیلا
سرا کوګینګلوا په سویل لویدیځه افریقا کې د پروت هیواد نامیبیا لومړی وزیر دی.
طاهره ميرزاد
طاهره ميرزاد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
فوکویوکا
پوکویوکا ښار په جاپاني ژبه 福岡市) د جاپان هیواد د کیوشو ټاپو په شمال کې پروت ښار دی.
سامعه سادات
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
غلجي
دا چي ابن اشعث د دیرالجماجم په جنګونو کي له ماتېدلو څخه وروسته بیرته د هند د ملوکو خواته، چي د ترکانو، خلجیانو او غوز د اوسېدلو سیمي یې تر کنټرول لاندي وې، ورغلی دی نو دا لیري خبره  نه ده چي د حجاج سره په جنګونو کي به یې هم له دغو قومونو څخه کار اخیستی وي.
بیا له پسه فیروز شاه چي امرا وو ×××××× پرورش یې د غلجیو په دولت وو
د بهلول او د شېرشاه خبري اورم ××××× چه په هند کي پښتانه وو پاچاهان
یا هغه پښتانه نور وو دا څه نور شول ×××× یا د خدای دی اوس دا هسي شان فرمان
له بلي خوا هیڅ تاریخ دا نه ده ښودلې چي خلجیانو چېري په تُرکي ژبه خبری کولې. په افغانستان کي یې مثال نسته او په هند کي د ډهلي، آګرې، دکن، بنګال، کشمیر، جونپور او مالوې په ټولو دربارونو کي په فارسي خبري کېدلې او هرڅه تواریخ او اسناد چي موږ ته په لاس راغلي دي په فارسي ژبه لیکل سوي دي. سر اولف کېرو هم دغه خبره کوي او وايي چي هیچا د سلطان جلال الدین خلجي د ژبي په باره کي څه نه دي ویلي. دا نه ده معلومه چي هغه خلجي ویله، ترکي، فارسي او که پښتو یې خبري کولې. دی وايي هیچا د خلجیانو د سابقې او د کوم بل قوم سره د خپلویو او یا توپیرونو په باب څه نه دي لیکلي؛ او یوازي دونه یې ویلي دي چي دوی ترکان نه ول او له افغانانو سره یې یو ځای ژوند کړی وو. هغه کتاب ص ۱۳۲
۱: اصطخري، ابواسحق ابراهیم. مسالک و ممالک. تهران چاپ سوم ۱۳۶۸
۲: عتبي، ابونصر محمد بن عبدالجبار. ترجمه تاریخ یمیني.تهران چاب سوم ۱۳۷۴
۷: برني، ضیاءالدین. تاریخ فیروزشاهي، اُردو. څلورم چاپ لاهور ۲۰۰۴
پوليش
پوليش د پولنډ د تابعيت لرونکو ته انسانانو ته ويل کېږي. د پولنډيانو يو ډير لوي تاريخ دي کوم له ٣٠٠٠ کاله مخکي څخه را پيل سوي دي.
عبدالقادر گيلاني
مخينه
9.     زوى دسيد علاوالدين محمد رحمة الله تعالى عليه.
د مالتوزيان لومه
د مالتوزيان لومه یا دام و هغو پوښتونو ته ځواب ورکوي چې یوه ټولنه څنګه باید پرمختګ وکړي او د انساني ټولنې د پرمختګ او ترقي اصلي عوامل څه دي؟ دا نظریه د توماس رابرټ مالتوز لخوا وړاندي شوي ده او د هغه په نوم نومول شوي ده.
عبدالقادر گيلاني
د غوث الاعظم رحمه الله تعالي د نسب مورنۍ سلسله
عبدالقادر الجيلانيرحمه الله ته الله عزوجل په وړکتوب کي ولايت ورکړى وو:
په همدې وخت کي يو سړى تيريدى کوم چي ما نه پيژندى د ملائکو ځخه يې همداخبره واوريدل يوې ملکي ته يې وويل داڅنگه کوچنى دى ملکي ورته وويل ډير ژر به دده يو لوى شان وي ده ته به هر څه ورکړل سي او الله جل جلاله ته به نږدې کيږي.
دى مبارک فرمايې کله چه زه کوچنى وم او وه به مي غوښتل تر څو دکوچنيانو سره بازۍ وکړم يو اواز به مي واوريدى چي راته به وويل شوه چيرته ځې اې مبارکه ! زه به وويريدم او خپل ځان به مي دمور په غيږ کي واچاوه.
مراکش
رېښه
د فارسي، اردو او پنجابي په ګډون، همدا نوم اوس هم په ځینو ژبو کې  دې هېواد ته کارول کېږي. د انګليسي Morocoo نوم د هسپانوي نوم Marruecos انګليسي شوې بڼه ده. هسپانيايي نوم هم له لرغونې توسکاني کلیمې Morrocco نه اخیستل شوی و او په ايټالوي ژبه کې د دې هېواد لپاره کارېدونکی ټکی Marocco بیا له توسکاني ژبې اخیستل شوی دی.
اسماعيل سړبنی
شيخ اسماعيل سربېره پر دې چې لوی ستانه او زيرک شيخ و، د پښتو ژبې شاعر هم و، دده يو طبعي خوندور شعر په پټه خزانه کې راغلی دی چې ده د خپل کاکا د ځوی خرښبون په بېلتانه کې وييلی او هغه داسې دی
شفيقه نوري
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
د افغانستان جګړه (۲۰۰۱- تر اوسه)
د «جګړې پروژې د لګښت» په وينا دې جګړې افغانستان کې ۱۷۶،۰۰۰ خلک ووژل؛ د دوی په منځ کې ۴۶۳۱۹ ملکيان دي، ۶۹۰۹۵ پوځيان او پوليس دي او لږ تر لږه ۵۲،۸۹۳ د مخالفينو جنګيالي دي. د ملګرو ملتونو په وينا په ۲۰۰۱ز کال کې تر بريد وروسته له پنځه اعشاريه اوه ميليونه پخوانيو کډوالو څخه بېرته افغانستان ته راستانه شوي. په هر حال، په ۲۰۲۱ز کال کې د طالبانو له خوا د جګړې د بيا تازه کولو له امله دوه اعشاريه شپږ ميليونه افغانان يا په کډوالۍ کې پاتې شول او يا هم وتښتېدل، ډيری يې پاکستان او ايران ته او نور څلور ميليونه افغانان د هېواد په داخل کې په کور دننه بې ځايه شوي خلک دي. *
د افغانستان د جګړې موخې او پايلې
ظاهراً پر افغانستان د امریکايي يرغل تر شا د اسامه بن لادن قضیه وه او همدا راز په دې جګړه کې د امریکایانو نورې موخې، د طالبانو د اسلامي امارت ړنګول، بلکې خپله د طالبانو ختمول، د افغان اردو جوړونه او دغه راز د طالبانو د اسلامي امارت پرځای د یوه دېموکراتيک نظام رامنځته کول وو، چې هېواد ته سوله او ثبات راوړي. که چېرې امريکا ته د اسامه ورسپارل له طالبانو څخه د امریکا يوازېنۍ تقاضا وه؛ نو په کار وه، چې د هغه له وژل کېدو سره امریکا نور له دې سیمې وتلې وای؛ خو خبره هومره هم ساده نه ده، بلکې امریکایان دلته نورې ډېرې پټې او ښکاره ګټې لري، البته په يوه توپير سره، چې دوی لا پر دې نه دي توانېدلي چې په کافي توګه خپلې څرګندې موخې خوندي یا ترلاسه کړي. په دغو څرګندو موخو کې د طالبانو او القاعدې ختمول وو، چې له یوې خوا طالبان ورځ تر بلې پياوړي کېږي او امریکایان ورسره ان له ۲۰۱۰ کال راهیسې په خبرو اترو مصروف دي او له بلې خوا القاعده شبکه هم د پخوا په څېر خپل فعاليت لري، بلکې د دوی انشعابي ډلې “داعش” په [عراق او سوريهکې تر پخوانيو ډلو زياته خونړۍ جګړه پيل کړې ده. د ځينې شنونکو په اند د دوی نورې موخې د چین، ایران او روسیې حصارول و، چې په دې موخو کې هم تر ډېره نه دي بريالي شوي او دوی دلته د منځنۍ اسیا بډايه منابعو راوستلي وو؛ خو د مغرورانه پاليسۍ له امله يې دا منابع یې هم نه دي ترلاسه کړي. اوس چې د امریکا پر جګړې ۱۳ کلونه تېرېږي، د امريکا د دفاع وزارت د شمېرو له مخې، يوازې ۲۳۸۶ امریکايي سرتېري په دې جګړه کې وژل شوي او لسګونه زره نور ټپيان شوي او د امریکا لخوا پرې تقریباً یو تریلیون ډالره مصارف هم راغلي دي؛ خو نه د دوی په اصطلاح “تروریزم” ختم شو، نه طالبان! نه يې هم افغانستان ته سوله راوړه او نه يې هم د یوه باثباته نظام بنسټ کېښودلای شوی؛ بلکې دلته پر دې نظام د نړۍ تر ټولو د فاسد هېواد نښان لګېدلی، په مخدره موادو کې د نړۍ ۹۰ سلنه تقاضا پوره کوي، او ورځ تر بلې پکښی امنيت او ثبات خپل ځای ناامنيو او بې ثباتۍ ته پرېږدي. په دې جګړه کې لسګونه زره افغانان شهيدان شول. که څه هم د نړيوالو ځواکونو په بريدونو او بمباريو کې د ملکي وګړو د تلفاتو شمېرل سخت برېښي؛ خو ترڅنګ یې دا چې د دغو ملکي تلفاتو کچه معلومول ولې سخت دي؟ خپله د يوه امریکايي جنرال له دې مشهورې جملې، چې: “تاسو پوهیږئ موږ مړي نه شمېرو“ څخه هم جوتیږي. که دوی د مړو شمېرو ته پاملرنه نه کوي، نو د ملکي کسانو تلفات هم ورته د اندېښنې وړ نه دي. ستونزمنه ده، چې د امریکایانو د بریدونو له کبله د ملکي تلفاتو په اړه دقیق ارقام جوت شي، البته په دې اړه ډېرو مرکزونو او ادارو څېړنې کړې دي لکه: یوناما، هیومن رایټس واچ، د افغانستان د بشري حقونو کمیسون، د یو شمېر پوهنتونو او نړیوالو ورځپاڼو ارقام او … خو دا څېړنې هم کاملاً يو طرفه او په يوه څېړنيزه ليکنه کې يې راوړل له انصافه لرې برېښي.
روسي وسله وال ځواکونه
د روسیې وسله وال ځواکونه چې د نړۍ د دویم لوی پوځ په توګه ډلبندي کېږي، په نړۍ کې تر ټولو زیاتې اټومي وسلې لري چې آن له متحده ایالاتو هم مخکښ دي. هغوی د بالستیک توغندیو لرونکی د نړۍ دویم لوی اوبتل اداره کوي. همدارنګه روسي پوځ له هغو لویو دریو ځواکونو څخه یو دی (له چین او متحده ایالاتو سره) چې ستراتیژیکې بم غورځونکې الوتکې لري. روسیه ادعا کوي چې د نړۍ په کچه تر ټولو زیاتې جنګي بېړۍ او پیاوړی هوايي او سمندریز ځواک لري. په ۲۰۲۰ زکال کې روسیه د ۶۱.۷ امریکايي ډالرو نظامي بودیجې لرلو له امله په نړۍ کې څلورم ځایګی درلود. د روسیې د قانون له مخې له ۱۸ کلنۍ عمر څخه تر ۲۷ کلنۍ عمر پورې ټول نارینه وګړي اړ دي یو کال پوځي خدمت ترسره کړي. له دې سره په تاکتیکي او عملیاتي دواړو ډګرونو کې د هغوی په جګړه ئیزو لارو چارو کې یو شمېر نیمګړتیاوې په اوکراین باندې د ۲۰۲۲ زکال په برید کې څرګندې شوي دي.
جوړښت
د ۲۰۱۸ زکال په جولای میاشت کې یوه سیاسي- نظامي اداره رامنځته شوه څو د شوروي د وسله والو ځواکونو ترمنځ د آیډیالوژیکې روزنې مسئولیت چې له منځه تللی و بیا را منځته کړي.
ښویدونکی استدلال
ښویدونکی استدلال او تېروتنې
ځیني لیکوونکي د ښویدونکي پېښې او ښویدونکي استدلالتر منځ توپیر کوي. د ښویدونکي استدلالپېښه کېدای شي د یو لړ مشروطه بیانونو له خوا د هغې استازیتوب وشي چې په لاندې ډول ښودل کېږي:
د استدلال ډولونه
مفهومي ښویدونکی استدلال چې ټروډي ګوویر هغه ښویدونکی زغم یا منحل کېدل بولي د سوریټس پاراډکس سره نیژدې تړاو لري. د بېلګې په توګه، د ښویدونکي استدلال د سیاق په اړه میرلي سالمون وایي چې «ښویدونکی استدلال د لرغوني استدلال یوه بڼه ده. د ون فراسن په وینا (د علمي انځور) دلیل په Sextus Empiricus  کې موندل شوې کوم چې ښیي چې مباشرت (محارم) غیر اخلاقي نه دی، ځکه د مور د پښې په لویې ګوتې باندې د لاس د کوچنۍ ګوتې وهل غیر اخلاقي کار نه دی او پاتې نور هم یوازې د درجې په توپیر سره توپیر کوي.
د ښویدونکي استدلال د ځانګړتیاوو تعریف
بېلابېلو لیکوونکو هڅه کړې څو د ښویدونکي استدلال له دغو بېلابېلو بڼو یوه کلي طبقه بندي وکړي. نورو لیکوالانو یو کامل تعریف وړاندې کړی چې د ښویدونکي استدلال  تنوع په خپله لمن کې رانغاړي. یوجین ولوخ وایي، «زما په اند د ښویدونکي استدلال په تر ټولو بشپړ تعریف کې باید ټول هغه حالتونه وپوښل شي چې د A پریکړه ممکن ستاسو لپاره جذابه وي، د دې لامل شي چې په مادي توګه د B د پریکړې احتمال د نورو له خوا ټاکل کېږي او تاسو یې مخالفت کوئ، زیات کړي.