cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
هوښیار ډیزاین
که څه هم د هوښیار ډیزاین عبارت پخوا د ډیزاین دلیل په هکله په الهیاتي بحثونو کې یاد شوی وو، په اوسنۍ کارونه کې د هغه اولینه خپرېدنه یې د تخلیق ویي بدیل په توګه د پانډاګانو او خلکو په کتاب کې وه، چې په ۱۹۸۹م کال کې د تخلیق درسي کتاب وو او د ښوونځي بیولوژي ټولګیو کې به تدریس کېده. دا اصطلاح د کتاب په مسودې کې ځای پرځای شوې وه، البته د پیدایښت ساینس او تخلیق سرچینې په توګه، خو په ۱۹۸۷م کال کې د اډوارډز د اګیلاز په وړاندې دعوا کې، د سترې محکمې د پرېکړې څخه وروسته، د تخلیق علم تدریس په دولتي ښوونځیو کې د اساسي قانون پر بنسټ منع کړل شو. د ۱۹۹۰مې لسیزې له منځه، د هوښیار ډیزاین خوځښت (IDM) چې د ډیسکاوري موسسې لخوا یې ملاتړ کېده، د دولتي ښوونځيو د بیولوژي مضمون په خپرونو کې د هوښیار ډیزاین د ننه کولو څخه ملاتړ وکړ. دا کار په ۲۰۰۵م کال کې د کیتزمیلر د دوور سیمې د ښوونځي په وړاندې د محکمې لامل شو چې هلته څرګند شول هوښیار ډیزاین یو علم ندی، هغه «نشي کولی ځان د تخلیق ګرایۍ مخکینیو او مذهبي پایلې څخه جلا کړي» او له همدې کبله د متحده ایالتونو د اساسي قانون د لومړي بند په اساس یې په دولتي ښوونځيو کې د دې علم دودول نقض کړل.
فرانک کاپرا
کاپرا د ۱۹۳۰مې زېږدیزې لسیزې په بهیر کې، د تر ټولو غوره ډایرېکټر لپاره د اکادمۍ له شپږو نوماندیو څخه د دریو جایزو په ګټلو سره، ورسره په نورو کټګوریو کې له نهو نوماندیو څخه د اوسکار د دریو نورو جایزو په ګټلو سره د امریکا د فلم تر ټولو اغېزناک  ډایرېکټر شو. د هغه د مخکښو فلمونو په منځ کې، دا هر څه په یوه شپه کې پېښ شول (۱۹۴۳ز کال)، ښاغلی دیدز ښار ته ځي (۱۹۳۶ز کال)، ته یې له ځان سره نشې وړلی (۱۹۳۸ز کال)، ښاغلی سمېت واشنګټن ته ځي (۱۹۳۹ز کال) فلمونه وو. د دویمې نړیوالې جګړې په بهیر کې کاپرا د امریکا د متحده ایالاتو د ارودو په سېګنال څانګه کې خدمت وکړ او د موږ ولې جنګ کوو سریال په څېر یې د پروپاګند فلمونه تولید کړل.
لومړۍ نړیواله جګړه او وروسته
د کالج څخه له فارغېدو ژر وروسته، کاپرا د متحده ایالاتو په اردو کې د احتیاطي افسرانو د روزنې څانګې په بشپړولو سره  د دویم بریدمن په توګه وګمارل شو. په اردو کې هغه توپخانه یي ځواکونو ته د سان فرانسېسکو په فورټ پاینټ کې زیاضي ور زده کړه. پلار یې د جګړې په بهیر کې په یوه پېښه کې مړ شو (۱۹۱۶ز کال). په اردو کې، کاپرا په هسپانوۍ انفلونزا اخته شو، او له طبي نظره ورته رخصت ورکړل شو تر څو له خپلې مور سره ژوند وکړي. په ۱۹۲۰ز کال کې هغه ته د متحده ایالاتو د تبعه تابعیت ورکړل شو، چې نوم یې ورسره فرانک روسېل کاپرا شو. کاپرا چې په کور کې د هغه له خپلو خویندو او وروڼو، او مور سره اوسېده، د کورنۍ یوازینی هغه غړی و چې تر کالجه یې زده کړې کړې وې، خو نوموړی سره له دې چې یوازینی هغه څوک و چې په په ناوړه توګه بې کاره پاتې شو. له یو کال بې کارۍ وروسته، د دې په لیدلو سره چې خویندې او وروڼه یې څرنګه ثابتې دندې لري، نوموړي دا احساس وکړ چې ناکام دی، او نوموړي حالت په هغه باندې د خپګان د حملو د راتګ لامل شو.
د هغه د نس مزمن دردونه وروسته معلوم شول چې د یو نا تشخیص شوي چاودلي اپېنډکس له امله وو. وروسته له هغې چې کاپرا په کور کې راښه شو، نوموړی کډه شو او پاتې څو کاله یې په کالیفورنیا کې په یو ارزانه هوټل کې او په باروړونکو موټرو پسې په نښلېدو سره، د متحده ایالاتو په لوېدیځ کې په لالهاندۍ سره تېر کړل. هغه د خپلو مصارفو د تامین لپاره، په فارمونو، د فېلمونو د اضافي کارکوونکي په توګه، د پوکر له لوبو سره، او د نفتو د سیمه ییزو څاګانو د ونډو په پلورلو سره تامینول.
په افغانستان کې د جګړې مخالفت (۲۰۰۱ – ۲۰۲۱)
د یرغل پر وړاندې د ملکي افغانانو مخالف
په ۲۰۰۶ کال کې د افغانستان په څلورو سوېلي ولایتونو کې د طالبانو پر وړاندې د امریکا په مشرۍ د څو اونیو پراخو پوځي عملیاتو په لړ کې، افغان ولسمشر حامد کرزي د زیاتو افغانانو د وژنې پر ضد خبرې وکړې: زموږ لپاره دا د منلو وړ نه ده چې په دې جګړه کې افغانان ووژل شي. په تېرو دریو یا څلورو اونیو کې، له ۵۰۰ څخه تر ۶۰۰ پورې افغانان وژل شوي دي. که طالبان هم وي، د دې خاورې زامن دي.
بين کارلين
د ژوند لومړي کلونه او پوځي خدمت
فريډريک بينجمين کارلين د ۱۹۱۲ز کال د جولای په اوه ويشتمه نېټه د لويديځې استراليا په نارتام سيمه کې زېږېدلی و، کوم چې د ويټ بيلټ په يالت کې يو کوچنی ښارګوټی دی. مور يې پخوانۍ «چارليټ اميليا برامويل» هغه مهال مړه شوې وه، کله چې کارلين څلور کلن و او پالنه يې پلار فريډريک سيسيل کارن کړې وه، څوک چې يو برېښنايي انجنير و او د لويدېځې استراليا د حکومت د اورګاډي له ادارې سره يې کار کاوه. په لس کلنۍ کې، کارلين په پرت کې د « Guildford Grammar» ښوونځي ته واستول شو. په ۱۹۲۹ز کال کې يې ښوونځی پرېښود، او په «کالګورلي» کې د کانونو په ښوونځي کې شامل شو، چېرته هغه د کانونو د استخراج د انجنيرۍ زده کړې وکړې. کله چې د انجنير په توګه وړ وبلل شو، د ګولفيډل د سيمې په شا او خوا کې يې د يوې مودې لپاره کار وکړ. خو په ۱۹۳۹ز کال کې د چين پکين ته ولاړ چې د برتانيې د ډبرو سکرو د استخراج شرکت لپاره کار وکړي.
الفرېد بیوملر
ژوندلیک
بیوملر په برلین او بن کې د فلسفې او هنر تاریخ له زده کړو وروسته، په ۱۹۱۴ کال کې په مونخ کې د کانټ په ښایسته پېژندنه کې د عمومي اعتبار مسئله (the problem of general validity in Kant's aesthetics) په اړه د یوې مقالې په لیکلو سره خپله ډوکتورا ترلاسه کړه. هغه له ۱۹۲۴ کال څخه په دریسډن تخنیکي پوهنتون کې درس وکړ، هلته یې وړتیا ومونده او په ۱۹۲۸ کال کې د پوهنوال او په ۱۹۲۹ کال کې پوهاند شو. د پوهنځۍ له دخالت پرته، د کلتور ملي سوسیالیست پروسي وزیر، برنارډ روسټ له خوا په ۱۹۳۳ کال په برلین پوهنتون کې د فلسفې او سیاسي روزنپوهنې د استادۍ نوې رامنځته شوې څوکۍ ته وټاکل شو او په عین وخت کې د سیاسي روزنپوهنې لپاره د نوي جوړ شوي انسټیټیوټ رئیس وټاکل شو. ویکتور کلیمپیر څرګنده کړه، "د برلین ضعیف استادان: بیوملر د دوی فیلسوف، نیوبرټ د دوی رومانیست". هغه د خپل نږدې ملګري، ارنسټ نیکیش ترڅنګ د وایډرسټنډ جورنال په لومړیو ټوکونو کې مرسته کړې وه. هغه د Zeitschrift für National Revolutionäre Politik سره د "لوپولډ مارتین" او "وولف ایکر" په مستعار نومونو مرسته وکړه.
د مصر کلتور
ادبيات
ډېرو مصريانو باور درلود کله چې د دوی فرعون مړ شي دوی به اړ وي چې دا فرعون د يو اهرام د داخل په ژورو کې خښ کړي. د لرغوني مصري ادبياتو تاريخ له زېږد مخکې په درېيمه زريزه کې تر زړې پاچايۍ پورې رسېږي. مذهبي ادبيات يې د مذهبي مشرانو او د مړستون له متونونو پېژندل شوي دي. تر ټولو لرغوني موجود مصري ادبيات د اهرام متنونه دي: د واکمنو د مزارونو په شا او خوا کې توږل شوي نکلونه او مذهبي مراسم. د لرغوني مصر په وروستيو بې دينه ادبياتو کې د معرفت متون شامل دي چې د فلسفي لارښوونو ځينې بڼې دي. د بېلګې په ډول د « Ptahhotep» لارښوونې د يو « Egto» (د دويمې مخزېږديزې زريزې منځ) په واسطه اخلاقي متلونه دي او داسې برېښي چې له يوې خاصې اداري طبقې څخه تر لاسه شوي دي او په نوې پاچايۍ کې يې لمانځنه او درناوی کېدو (د دويمې زريزې تر پايه پورې). په هغه وخت کې چې د اهرام متنونه د تابوت متنونه وګرځېدل (احتمالاً د زړې پاچايۍ له پای ته رسېدو وروسته)، په پايله کې د نوي پاچايۍ پر مهال د مړستون ادبياتو خپل تر ټولو غوره شهکار (اثر) توليد کړ، د مړيو کتاب.
د يوناني-رومي پړاو پر مهال (۳۳۲ مخزېږديز -۶۳۹ز)، مصري ادبيات نورو ژبو ته ژباړل شوي وو او یوناني-رومي ادبيات له ځايي هنر سره د ليکلو په يوه نوې طريقه تړل شوي وو. د «روسيټا سټون» له همدې پړاو څخه ده، کومه چې اوسني علم ته د مرموزو مصري ليکنو د پرانيستلو لپاره يوه کلي وګرځېده. د درېيمې مخزېږديزې پېړۍ په اوږدو کې د الکسندريې ښار خپل کتابتون نږدې په نيم ميليون په لاس لیکل شويو کتابونو ډک کړ. د السکندريې د زده کړې مرکز همدا راز د عبري بايبل يوناني ژباړه «سيپټواګينټ» وړاندې کړه.
ایکوسیستم
په یوه ایکوسیستم (یا ایکولوژيکي سیستم) کې ټول موجودات او هغه فزیکي چاپېریال شاملېږي چې له دغو موجوداتو سره تعامل لري. دغه ژوندۍ او غیر ژوندۍ برخې د مغذي موادو د څرخو او د انرژۍ د جریان له لارې سره تړلې دي. انرژي د فوټوسنتېز له لارې سیستم ته داخلېږي او د نبات په نسج کې ځای پرځای کېږي. حیوانات د نباتاتو او یو بل له لارې په تغذیه کېدو سره په سیستم کې د مادې او انرژۍ په حرکت کې مهم رول لري. همدا راز دوی د نباتي او میکروبي بیولوژيکي کتلې پر اندازه هم اغېز کوي. تجزیه کوونکي د مړو عضوي موادو په تجزیه کولو سره کاربن اتومسفیر ته ګرځوي او د مغذي موادو څرخه په داسې ډول تسهیلوي یا اسانوي چې په مړه بیولوژيکي کتله کې زېرمه شوي مغذي مواد پر داسې بڼه بدلوي چې نباتاتو او میکروبونو ته یې استفاده اسانه وي.
دویمه صلیبي جګړه
د ادیسا سقوط
دویم ژوسلین د ۱۱۴۴ ز کال په وروستیو کې له اورتوکېدیانو سره متحد شو او تقریباً له خپلو ټولو ځواکونو سره له ادیسا څخه ووت، ترڅو د حلب په وړاندې د اورتوکېدیانو له پوځونو څخه ملاتړ وکړي. زنګي چې تر دمخکې په ۱۱۴۳ ز کال کې د فولک له مړینې څخه د ګټې اخیستنې په لټه کې و، په بېړه د شمال په لور لاړ، ترڅو هلته ادیسا محاصره کړي، چې تر یوې میاشتې وروسته بیا د ۱۱۴۴ ز کال د دسمبر میاشتې په ۲۴مه نېټه یې هغه فتح او ترلاسه کړ. دویم ژوسلین تر ډېره وخته له توبېسل څخه د دې سیمې په پاتې نورو سیمو او ښارونو باندې واکمني وکړه؛ خو لږ لږ پاتې نورې سیمې هم د مسلمانانو واک ته ورغلې یا دا چې په بېزانسیانو وپلورل شوې. خپله زنګي په ټول اسلام کې د «دین ساتونکي او مدافع» په نامه او مالک المنصور بیا د «ځواکمن یا بریالي پاچاه» په نامه وهڅول شو. په دې توګه هغه د ادیسا یا هم د انطاکیاه شهزاده نشینه سیمې په پاتې نوره برخه د ویرې له امله تعقیب نه کړه. د موصل پېښو هغه دېته اړ کړ، ترڅو بېرته کور ته یې راوګرځي او یوځل بیا یې د دمشق نیولو هوډ وکړ. خو په ۱۱۴۶ ز کال کې د غلام په وسیله ووژل شو او د هغه زوی نورالدین په حلب کې د هغه ځایناستی شو.
د اسراییل او فلسطین شخړه
تاریخ
په ۲۰۰۶ز کال کې د حماس ډلې د فلسطین په پارلماني ټاکنو کې ۴۴ سلنه اکثریت وګاټه. هاخوا بیا د فلسطین په پارلماني ټاکنو کې د حماس ډلې بریا په غبرګون کې اسراییلو وویل که چیرې حماس د اسراییلو او  فلسطین پخوانیو تړونونو ته غاړه کې نږدې نو اقتصادي بندیزونه به پیل کړي او له زورزیاتي نه به کار واخلي ترڅو د اسراییلو د شتون حق په رسمیت وپیژني، خو د حماس ډلې د اسراییلو له خوا یادې غوښتنې رد کړی دی. دغه راز په ۲۰۰۷ز کال کې وروسته له هغه چې د فتح او حماس تر منځ د فلسطین داخلي سیاسي مبارزه د غزې د جګړې لامل شوه، حماس د سیمې بشپړ کنټرول په لاس کې واخیست.
پغمان
شلمه پېړۍ
بالاخره دا باغونه د ځایي او بهرنیو سیلانیانو لپاره په مشهور ځای بدل شول. شتمنو کابلیانو هلته د اوړي کورونه درلودل چې غلامان او وينځې یې هلته په کار ګمارلې وې.
۲۱مه پېړۍ
د پغمان په غونډۍ کې نوې جوړه شوې ماڼۍ په ۲۰۱۴ کال کې د خلکو پر مخ پرانیستل شوه. د ماڼۍ چاپېر په زرګونو ونې کېنول شوي ونې او همدارنګه د وزلوبې یو لړبغالی، یو آبشار او نور د پام وړ ځایونه په کې لیدل کېږي. د ماڼۍ ننه برخه په دودیزو لاسي افغاني غالیو او نورو دودیزو توکو سینګار شوې ده، چې د لویو جشنونو لپاره په پام کې نیول شوې وه.
اقلیم
پغمان مرطوب براعظمي اقلیم لري (د کوپین اقلیم طبقه بندي Dsb). په پغمان کې د کال منځنۍ تودوخې درجه ۹.۱ سانتيګراد ( ۴۸.۴ فارنهایت ) ده. په اوسط ډول تر ټولو ګرمه میاشت د جولای میاشت ده چې د تودوخې منځنۍ درجه ۲۱.۰  سانتی گراد (۶۹.۸ درجه فارنهایت) ته رسېږي. په اوسط ډول تر ټولو سړه میاشت د جنوري میاشت ده، چې د تودوخې منځنۍ درجه  5.3- درجه سانتیگراد (۲۲.۵ درجه فارنهایت) ته لوېږي.
دریم نیکفوروس بوتانیاټس
دریم نیکفوروس بوتانیاټس، لاتیني یې Nicephorus III Botaniates (په یوناني: Νικηφόρος Βοτανειάτης، ۱۰۰۲ – ۱۰۸۱)  د ۱۰۷۸ کال د جنوري د ۷ څخه د ۱۰۸۱ کال د اپریل تر ۱ پورې د بیزانس سترواک ؤ. دی په ۱۰۰۲ کال کې د بیزانسي سترواک، نهم کنستانتین مونوماخوس په واکمنۍ کې جنرال شو او د پچنګ په بغاوت (۱۰۴۸ - ۱۰۵۳) کې یې خدمت وکړ. د زیګوس پاس په جګړه (Battle of Zygos Pass) کې مخکې له دې چې د بیزانس آډرینوپل ښار ته ورسېږي، یوولس ورځې یې ځورونې وزغملې، د دې جګړې وروسته د پچنګانو څخه د خپلو ځواکونو د لېرې کولو لپاره د هغه کړنو د همرتبه افسرانو پام ځانته راواړوه او د مجسټروس (magistros) لقب یې د انعام په توګه ترلاسه کړ. نیکفوروس د بیزانسي سترواک ښپږم مایکل برینګاس په وړاندې د لومړي اسحاق کومننوس په بغاوت کې خدمت وکړ، چې د پیټرو په مهمه جګړه کې یې د ځواکونو مشري وکړه. د سترواک لسم کنستانتین دوکاس تر واک لاندې د تسالونیکا دوکس وشو، په دې ځای کې تقریباً تر ۱۰۰۰ کال پورې پاتې شو او په دې کال کې د انطاکیې دوکس بیا وټاکل شو. کله چې د انطاکیې ؤ، هغه د حلب امارت له لوري زیاتره یرغلونه په شا وتمبول. کله چې لسم کنستانتین په ۱۰۶۷ کال کې مړ شو، د هغه مېرمنې، سترواکې آیدوکیا مکرمبولټیسا په پام کې ونیول چې نیکفوروس مېړه او سترواک غوره کړي، خو پرځای یې څلورم رومانوس ډیوجن وټاکه. د بیزانس په آناتولي باندې د سلجوقیانو د پرله پسې بریدونو له امله د سمدستي ځای کښېناستنې اړتیا رامنځته شوه، نو آیډوکیا  د قسطنطنیې مشر اتم جان او د بیزانس جرګې موافقه وکړه چې د دوی لومړیتوب له سترواکۍ  څخه دفاع ده او دوی د ځواکونو د مشرۍ لپاره یوه سترواک ته اړتیا درلوده ترڅو ترکانو په شا وتنبوي. نیکفوروس د جرګې د خوښې نوماند ؤ، خو په انطاکیه کې یې په ډګر کې د ځواکونو مشري کوله او لاهم متهل ؤ. رومانوس چې یو ځل سترواک وټاکل شو، نیکفوروس یې په آناتوليکي بند (Anatolic Theme) کې خپلو شتمنیو ته جلاوطن کړ او هلته هر هغه وخت پورې پاتې شو چې د سترواک اووم مایکل له خوا د تقاعدۍ څخه بهر کړل شو او د آناتوليکي بند کوروپلاتس (kouropalates) او والي وټاکل شو.
نیکفوروس په ۱۰۷۸ کال کې کله چې د سترواک مایکل څخه يې غوښتنه وکړه چې د بیزانس په آناتولي کې د خرابېدونکي وضعیت په اړه ځواب ووایی، د سترواک مایکل سره ښکیل شو او ښکاره سپکاوی یې ورته وکړ. نیکفوروس د خپل ځان د ساتنې لپاره د اصلي مېشتو ځواکونو او ترکي اجیرانو یو لښکر راټول کړ او د ۱۰۷۷ کال په جولای یا اکتوبر کې یې ځان سترواک اعلان کړ. نیکفوروس د خپل نظامي ځیرکتبا او کورني شهرت له امله قوي ملاتړې اډه جوړه کړه او وروسته د ۱۰۷۸ کال د جنوري په ۷ د بیزانس جرګې له خوا په رسمیت وپېژندل شو، بیا یې د قسطنطنیې د اوسېدونکو په مرسته تخت ونیو. کله چې نیکفوروس سترواک ؤ، د نیکفوروس برینیوس، نیکفوروس باسیلاکس او کنستانتین دوکاس بغاوتونو، همدارنګه د ورانجیاني ساتونکي له لوي د ترور هڅې په ګډون د زیات شمېر بغاوتونو سره مخ شو. نیکیفوروس سترواکۍ تجلیاتو څخه ګټه پورته کړه او د خپل مشروعیت او ملاتړ د زیاتوالي لپاره یې ډېر ګامونه واخیستل، لکه د پوځ او د خپلو ملاتړو لپاره د مالي مرستو په برخه کې د زیاتو پیسو مصرفول، د ټولو پاتې پورونو بخښل او د کوچنیو قانوني اصلاحاتو رامنځته کول. له دیپلوماتیک پلوه، نیکفوروس په ترتیب سره د تربیزونډ او آناتولي واليانو تیوډور ګبراس او فیلارېتوس براخامیوس له اطاعت څخه ځان ډاډه کړ، چې د بیزانس په آناتولي کې د سلجوقیانو د پرله پسې یرغلونو له امله د بیزانس له سترواکۍ څخه عملاً خپلواک شوی ؤ.
لوړې منځنۍ دورې
ګرجستان
د ګرجستان پاچا څلورم ډیویډ (۱۰۸۹-۱۱۲۵ز کلونه) د بریالۍ واکمنۍ پرمهال، د ګرجستان پاچهۍ ځواک ته ورسېده او د سلجوقیانو سترواکۍ یې له خپلو ځمکو وشړله. د سلجوقي ترکانو پر وړاندې د ددګوري په جګړه کې د (۱۱۲۱ز ) کال د ډېوېډ پرېکنده بريا چې په پای کې ګرجستان خپله له لاسه وتلې پلازمېنه تبليسي بېرته ونيوله، دا د ګرجستان د زرینېدورې پيل و.
سوداګرۍ او راکړه ورکړه
په شمالي اروپا کې، هانسیټیک ټولنه د سمندر له لارې د آزادو ښارونو د سوداګرۍ ودې ورکولو لپاره په ۱۲ پیړۍ کې رامنځته شوه او د لوبک ښار په ۱۱۵۸-۱۱۵۹ ز کال کې تاسیس شو چې وروسته یې په ټولنې کې نفوذ پیدا کړ. د سپېڅلي روم سترواکۍ ډیری شمالي ښارونه په ګډون د امستردام، کولون، بریمن، هانوفر او برلین د هانسيټیک په ښارونو کې شامل شوو.
ساینس
د منځنۍ دورې په لومړیو کې فلسفي او ساینسي ښوونو د پخوانیو یوناني متنونو په څو نسخو او تبصرو ولاړه وه چې د لویدیځ روم سترواکۍ له ړنګیدو وروسته په لویدیځه اروپا کې پاتې و. ډیری یې یوازې په لاتیني ژبې ولوستل شو، ځکه چې یوناني پوهه خورا محدوده وه. دا کیسه د ۱۲ پیړۍ د رنسانس په بهیر کې بدله شوه. د اروپا فکري بیا رغونه د منځنیو پیړیو پوهنتونونو له زیږون سره پیل شوه. په هسپانیې او سیسیل کې د Reconquista په وخت کې له اسلامي نړۍ سره د اړیکو په ترڅ کې او همداشان د صلیبي جګړو په وخت کې د بیزانس نړۍ او د شام مسلمانانو اروپایانو ته د دې اجازه ورکړه چې ساینسي عربي او یوناني متنونو په ګډون د ارستو، الهازن او اوروس آثارو ته لاسرسی ومومي.
د ټولنې روغتيا
د ټولنې روغتيايي رضاکانو نوم هغه مهال سملاسي د ټولنې پر روغتيايي کارمندانو بدلېږي، کله چې دوی د مياشتينۍ حق الزحمة يا معاش پر بنسټ ګومارل شوي وي.
دا په طبي او کلنيکي علومو کې د زده کړې يو ستر ډګر دی، کوم چې د ټولنو او وګړو د ډلو د روغتيايي حالت پالنې، ساتنې او ښه کولو ته پاملرنه کوي. دا د زده کړې يوه جلا څانګه ده، کومه چې په عامې روغتيا يا د وقاوي روغتيايي پاملرنې په جلا ښوونځي کې تدريس کېږي. د روغتيا نړيوال سازمان د ټولنې روغتيا په دې ډول تعريف کړې ده:"د خلکو په منځ کې د جذباتي او جسماني روغتيا ساتنې لپاره چاپېريالي، ټولنیز او اقتصادي سرچينې په هغه طريقه عملي کول چې د هغوی هيلې مخ په وړاندې وړي او د دوی په خپله بې سارې چاپېريال کې د دوی اړتياوې پوره کوي."په ټولنو کې تر سره کېدونکې طبي مداخلې په درې کتګوريو کې ډلبندي کېدای شي چې هغه دا دي: لومړۍ پاملرنه، ثانوي پاملرنه، د درېيمې درجې پاملرنه. هره کتګوري د ټولنې يا وګړو د يوې ډلې پر لور په یوه مختلفه کچه او ليدلوري تمرکز لري. په متحده ايالاتو کې، د ټولنې روغتيا رېښې د ابتدايي روغتيايي پاملرنې په برياليتوبونو کې نغښتي دي. د ابتدايي روغتيايي پاملرنې د پروګرامونو موخه دا ده چې د خطر عوامل کم کړي او روغتيايي ودې او مخنيوي زيات کړي. د دويمې درجې روغتيايي پاملرنه د روغتون تر پاملرنې پورې اړونده ده، چېرته چې د روغتون د څانګې په جوړښت کې دقيقه پاملرنه تجويز کېږي. د درېيمې درجې روغتيايي پاملرنه د لوړ تخصص پاملرنې ته اشاره کوي چې عموماً پکې ناروغۍ او د معلوليت مديريت شامل وي.
د ټولنې د روغتيا اندازه کول
ټولنيزې رسنۍ د روغتيا د معلوماتو په شننو کې هم ستره ونډه لري. څېړنو ښودلې ده چې ټولنيزې رسني کولای شي په خلکو اغېز ولري، څو خپل غېر روغتيايي چلندونه بدل کړي او د هغو مداخلو هڅونه وکړي چې کولای شي روغتيايي حالت ته ښه والی ورکړي. د جغرافيايي معلوماتو د سيستمونو (GIS) تر څنګ د ټولنيزو رسنیو شمېرې څېړونو ته د روغتيا او ښه والي لپاره د ټولنې د معيارونو لا زيات بشپړ انځور وړاندې کولای شي.
سټېسي ابرمز
د جورجیا عمومي اسامبله
د ټایم مجلې د راپور له مخې ابرمز «په پام‌وړ ډول کولی شي په‌خپل ځان وویاړي چې په یوازې ځان یې د جورجیا په تاریخ کې تر ټولو لوی مالیاتي زیات‌والی ودراوه.» امبرز په ۲۰۱۱ کال کې استدلال وکړ چې پر عاید د مالیاتو د کمولو لپاره د جمهوري غوښتونکو وړاندیز او په ورته حال کې د کېبل پر خدمتونو د مالیاتو ډېرول د ډېرو خلکو له خوا د ورکړل شویو خالصو مالیاتو زیات‌والي پر لور ځي. هغې دا لایحه تجزیه او تحلیل کړه او پایلو يې وښوده چې د جورجیا خلک به د مالیاتو ۸۲ سلنه زیات‌والي شاهدان وي او د خپل تحلیل يوه یوه پاڼه يې په مجلس کې د هر قانون جوړوونکي د میز پر سر کېښوده. دا لایحه په پر لپسې ډول له ماتې سره مخ شوه.
مصري عبادتځای (معبد)
مصري عبادتځايونه خدايانو ته د رسمي عبادت کولو او په لرغوني مصر او تر مصري واکمنۍ لاندې مذهبونو کې د فرعونانو په ياد کې جوړ شوي وو. عبادتځايونو ته د خدايانو يا پاچايانو د کورونو په سترګه کتل کېدل، چاته چې دوی خپل ځانونه وقف کړي وو. په دې عبادتځايونو کې مصريانو ګڼ عبادتونه تر سره کړي دي، د مصري دين مرکزي کارونه دا دي: خدايانو ته ډالۍ وړاندې کول، د مېلو له لارې د دوی افسانوي تعامل بيا فعالول او د ګډوډۍ د ځواکونو مخه نيول. خدای ته د دې عبادتونو تر سره کول اړين بلل کېدل، څو هغه د «مات» ساتنې ته دوم ورکړي، کوم چې د کايناتو اسماني نظم دی. خدای ته کور جوړول او پالل د فرعون مسئوليتونه وو، چا چې په همدې بنسټ د عبادتځای د جوړولو او پاللو لپاره غېر معمولي سرچينې وقف کړې وې. اړتيا ته په کتنې سره، فرعونانو خپلې ډېرې مذهبي دندې د مذهبي مشرانو ډلې ته لېږدولې، خو ډېر عام خلک په مراسمو کې له نېغ په نېغه ګډون څخه ايستل شوي وو او د يو عبادتځای ډېر سپېڅلي ځای ته د هغوی ننوتل منع و. په هرحال، د ټولو مصري طبقو لپاره عبادتځای يو مهم مذهبي ځای و، څوک به چې هلته د لمانځه، ډاليو وړاندې کولو او له هغه خدای څخه د غيبي لارښوونو د تر لاسه کولو لپاره ورتلل چې هلته به مېشت و.
مذهبي
که څه هم فرعون خپل واکونه سپارل، خو د عبادتځای د مراسمو تر سره کول بیا هم يو رسمي مسئوليت و، کوم چې د لوړې درجې راهبانو پورې محدود و. په ډېرو مراسمو کې د عام ولس ګډون منع شوی و. د دې پر ځای په مصر کې ډېرې مذهبي چارې له دولتي عبادتځايونو جلا، په خصوصي او اجتماعي مزارونو کې تر سره کېدې. د انسان او اله د پولو تر منځ د لومړۍ اړيکې په توګه، عامو مصريانو عبادتځايونو ته زيات درناوی درلود.
د بلغاریې اقتصاد
د ۲۰ پیړۍ پیل څخه تر۱۹۹۰ کال پورې
په بلغاریه کې لومړۍ معاصره فابریکه په ۱۸۳۶ز کال کې په «سیلوین» کې جوړه شوه؛ له هغې راهیسي او په ځانګړي ډول د ۱۸۶۰ز کال څخه وروسته، د بلغاریې اقتصاد په ټوله کې د پرمختګ په حال کې و، په ځانګړي ډول په شلمه پېړۍ او په ۱۹۲۰ز لسيزه کې دا پرمختګ محسوس شو. د ۱۹۳۰ز کال په اوږدو کې، د بلغاریې اقتصاد له پوځي اړخه دالمان پورې اړوند اقتصاد په توګه تشريح شوی دی. د ۱۹۴۰ز کال په لومړیو کې، څنګه چې په دويم نړیوال جنګ کې د المان ماتې پيل شوه، د بلغاریې اقتصاد د زوال سره مخ شو. په ټوله کې، د ۱۸۸۰ز او ۱۹۴۵ز کلونو تر منځ موده د پياوړې صنعتي کولو مودې په توګه يادېږي (د ۱۷ او ۱۸ پیړۍ بلغاريې په پراخه کچه یو لوی غیر پرمختللی صنعت درلود، کرنه،لاسي صنایع او یو څه سوداګري يې يواځې يو څه پرمختللې برخه وه). د سوسیالیزم پړاو کې، څنګه چې د خصوصي بازار نوښتونه د دولت له خوا تنظمېدل، د بلغاریايي اقتصاد صنعتي کیدو ته دوام ورکړ، که څه هم په ازاد بازار کې د پام وړ کمښت راغلی و. بیا هم، د بلغاریایي اقتصاد د سړک زېربناوو او هوايي لېږد په نوې کولو، تر څنګ يې د تور سمندر شاوخوا او په غره ییزو سیمو کې سیاحتي سيمو په جوړولو سره په ټوله کې د پام وړ اقتصادي پرمختګ کړی.
جیوکرونولوژي
جیوکرونولوژي په کرونولوژيکه پوړ پېژندنه کې د اصلي برخې په توګه کارېږي چې هڅه کوي ټولو فوسیلي مجموعو ته مطلق سني تاریخونه را وباسي او د ځمکې او نورو اسماني اجرامو جیولوژيکي تاریخ مشخص کړي.
مات زړه
نا پېچلې غم
د ډیری غمجنو اشخاصو لپاره ، د غم له لارې سفر به په نهایت کې د خپل عزیز پرته ژوند ته د منلو وړ تنظیم کولو پای ته ورسوي. د Kübler-Ross ماډل وړاندیز کوي چې د یو عزیز له لاسه ورکولو وروسته د غم پنځه مرحلې شتون لري: انکار، غوسه، معامله، خپګان او منل. او په داسې حال کې چې دا پیژندل شوي چې ماتم کونکي د بې حسۍ لومړنۍ دورې څخه تیریږي چې د خپګان لامل کیږي او په پای کې بیا تنظیم او بیا رغونه کیږي، ډیری عصري غم متخصصین پیژني چې د غم تجربو توپیرونه او روانیتوب د کلتوري ډلو ترمنځ په شدت او اوږدوالی کې د پام وړ توپیر لري، په انفرادي توګه د شخص څخه بل شخص ته. همدارنګه په اړیکو کې د پانګې اچونې مقدار پورې اړه لري.
رواني صدمه
ماتم کونکي ممکن د بې وسۍ شدید فشار هم تجربه کړي. که دوی تکراري هڅې وکړي چې خپل مینه وال بیرته راستنیدو ته اړ کړي او ناکامه شي، دوی به د کار لپاره بې وسه او ناکافي احساس کړي. د یو چا د 'محدود ظرفیت' احساس کول کولی شي په رواني کې د غلطۍ کرښه رامینځته کړي کوم چې شخص په لومړنیو اړیکو کې د لوړ احساساتي غبرګونونو سره مخ کوي.
بهرنۍ اړیکې
وېشنيزه:وېشنيز وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
په فضایي ماموریتونو کې د ښځو ونډه
کاناډا
کاناډا دوه ښځې تر اوسه فضا ته لېږلې دي.
د اروپا په هکله د شکمنوالي فلسفه
د ۲۰۱۵ز کال راهیسې د اروپايي ټولنې په ډیري هېوادونو کې د بیکارۍ د کچې د راټیټېدو او د کډوالو د کړکېچ د پای ته رسیدو په پایله کې په اروپايي ټولنې باندې د خلکو باور زیات شو. دغه راز د ۲۰۱۹ز کال له ټاکنو وروسته د یوروبارومیټر سروې ښیي چې ۶۸ سلنه خلکو له اروپايي ټولنې ملاتړ کړی، چې دا له ۱۹۸۳ز کال راهیسې ترټولو لوړه کچه ده، ځکه هغه وخت کې دا باور چې اروپایې ټولنه په سم لوري نه ده روانه ۵۰ سلنې ته لوړ شوي و. همدارنګه په اروپايي ټولنې باور د کوویډ-۱۹ وبا په پیل کې ډېره وده کړې وه، خو د ۲۰۲۱ز کال تر مارچ پورې دا بېرته پخوانۍ کچې ته راټیټه شوه.
جرمني
د المان لپاره بدیل (AfD) د المان ترټولو لوی اروپايي شکمن ګوند دی. دغه ګوند د ۲۰۱۷ز کال په سپټمبر کې د ۹۴ څوکیو په ترلاسه کولو سره د المان پارلمان ته وټاکل شو. AfD په پیل کې د اروپایې تولنې په وړاندې د نرم دریځه شکاکیت درلودنکی و چې ځان یې د اروپا او د اروپايي ټولنې ملاتړ کونکۍ ګوند باله، خو د یوروزون مخالفت یې کاوه او په یوروزون کې یې د اصلاحاتو غوښتنه کوله. دغه راز د ۲۰۱۴ز کال د اروپا د پارلمان په ټاکنو کې یاد ګوند د ۷ سلنه رایو په ګټلو سره  پنځم ځای خپل کړ او په دې توګه یې ۷ څوکۍ وګټلې او د Eurosceptic اروپايي محافظه کارانو او اصلاح غوښتونکو غړی شو.
د جاپان تسلیمېدل
په ځایي وخت د سهار ۸:۱۵ بجې او د ۱۹۴۵ز کال د اګست شپږمه وه چې امریکا د جاپان پر هیروشیما ښار اټوم بم وغورځاوه. له دې چارې چې شپاړس ساعته ووتل؛ نو د امریکا ولسمشر هیري ایس ټرومن بیا غوښتنه وکړه چې جاپان دې تسلیم شي. دا خبرداری یې هم ورکړ چې د هوا له لارې به یې د تباهۍ د داسې باران په وسیله له منځه یوسي چې پر ځمکه د لیدو وړ نه وي. شوروي اتحاد هم له هغه تړون نه سرغړونه وکړه چې له جاپان سره یې د بې طرفۍ په اړه کړی و او د ۱۹۴۵ز کال د اګست په اتمه یې ماښام ناوخته اعلان وکړ چې له جاپان سره به جګړه کوي، دا کار یې ځکه وکړ چې له امریکا سره یې د یالتا تړون درلود. د جاپان پر ګوډاکي ایالت مانچوکو یې د ۱۹۴۵ز کال د اګست په نهمه په نیمه شپه برید وکړ. متحده ایالاتو څو ساعته وروسته د جاپان پر ناګاساکي ښار دویم اټومي بم وغورځاوه. د پېښو په لړ کې سترواک هیرویتو امر وکړ چې د لارښوونو عالي شورا دې د پوټسډام اعلامیې شرطونه ومني، په دې اعلامیه کې د جګړې د ختمولو شرایط وړاندې شوي وو. سترواک هیرویتو د اګست په ۱۵مه وینا ثبت کړه اود راډیو له لارې یې خپره کړه، په دې وینا کې یې اعلان وکړ چې جاپان یې متحدینو ته تسلیم کړ. دا کار یې د پردې تر شا له څو ورځنیو خبرو او له ناکامې کودتا وروسته ترسره کړ.
AirPods or AirPods Pro
ډیر پلور تل غوره شی ندی. د Apple AirPods 3rd یا د لومړي نسل Apple AirPods 3rd واخلئ. ګروپونه ډیر ګران دي او هغه چا ته ښه خدمت کوي چې دمخه د آپیل ایکوسیستم سره علاقه لري ، مګر د سیالانو کرښه کولی شي تاسو ویره کړي او دوی د اعتبار وړ دي ، هدف یې د ارزانه معاملې څخه لوړ دی. مګر ماکا او معیاري ماډلونه عالي آډیو او شور انزوا وړاندیز کوي
په ۱۹۳۶ زکال کې د هسپانیا انقلاب
د انقلاب دریم پړاو (نومبر ۱۹۳۶ – جنوري ۱۹۳۷ زکال): د بریا دویم حکومت
د ډسمبر په ۱۷ مه نېټه په مسکو کې پروډا ورځپاڼې په خپله سرمقاله کې څرګنده کړه چې: «په کاتالونیا کې لا له وړاندې د تورتسکیستانو او انارکو سندیکالیستانو تصفیه پیل شوې؛ دغه تصفیه په شوروي اتحاد کې د هماغې تصفیې د انرژي پر مټ ترسره شوې ده». ستالینېستانو د هر هغه ډول فاشیشت ضد چارو، جمعي سازۍ او نورو انقلابي چارو په انحلال لاس پورې کړی و چې د مسکو له اوامرو څخه په کې تابعیت نه کېده.
جېمز واټسن
جېمز ډووي واټسن (زوکړه د ۱۹۲۸ ز کال اپرېل ۶مه) یو امریکایی مالیکولي بیولوجېسټ، وراثت پوه او ژوی پېژندونکی دی. په ۱۹۵۳ ز کال کې هغه له فرانسېس کرېک سره په ګډه هغه علمي مقاله ولیکله چې د ډي ان اې مالیکول دوه ګونی مارپېچ جوړښت یې وړاندیز کړ. په ۱۹۶۲ ز کال کې واټسن، کرېک او ماریس وېلکېنز ته “د نیوکلوئیک اسیدونو مالیکولي جوړښت او په ژوندیو موجوداتو کې د معلوماتو لېږد لپاره د هغې اهمیت په اړه د دوی څېړنو او موندنو لپاره” په فزیولوژي او طبابت برخه کې د نوبل جایزه ورکړل شوه. په ورپسې کلونو کې دا څرګنده شوه چې واټسن او ملګرو یې د دوی بله همکاره روزالینډ فرانکلېن چې له دوی سره د دوه ګوني مارپېچ جوړښت اړونده څېړنو او موندنو کې یې څومره ونډه درلوده سترګې پټې کړې دي.
واټسن په ۱۹۴۷ز کال کې د شیکاګو پوهنتون څخه په ساینسي زده کړو کې لېسانس او په ۱۹۵۰ ز کال کې د انډیانا پوهنتون څخه دکتورا ترلاسه کړه. هغه د کوپنهاګن په پوهنتون کې د هېرمن کلکار او اُول مالوو سره د دوکتورا په پای کې له یو کال څېړنې وروسته، په انګلستان کې د کمبرېج پوهنتون کوېنډیش لابراتوار کې کار کاوه، چې هلته یې د لومړي ځل لپاره له خپل راتلونکي همکار فرانسېس کرېک سره ولیدل. واټسن له ۱۹۵۶ ز کال څخه تر ۱۹۷۶ ز کال پورې د هاروارډ پوهنتون د بیولوژي په پوهنځۍ کې د مالیکولي بیولوژۍ په برخه کې په څیړنو باندې بوخت و.
لوریا، ډېلبروک، او د فېج ګروپ
د فاژ ګروپ هغه فکري وسیله وه چې له لارې یې واټسن یو کاري ساینس پوه جوړ شو. تر ټولو مهمه دا چې د فاژ ګروپ غړو احساس وکړ چې دوی د جين فزیکي څرنګوالي موندلو ته نږدې دي. واټسن په ۱۹۴۹ ز کال کې له فیلکس آروویټز سره یو د زده کړې دوره واخيسته چې د هغه وخت دودیزه نظریه هم پکې شامله وه: دا چې جینونه پروټینونه دي او د ځان د بیا را منځته کولو وړتیا لري. د کروموزومونو بله لویه مالیکولي برخه ډي ان اې چې ډېری د "کمعقله ټیټرا نوکلیوټایډ" په توګه ګڼل کېده چې یوازې د جوړښت یوه برخه ده تر څو پروټینونه پرې ودرېږي. واټسن ان په هغه لومړیو وختونو کې د فاژ ګروپ له لارې د اوري­-مک لیدوډ-مک کارټي تجربه باندې پوه و چې ډي ان اې یې د جنیټیک مالیکول په توګه ګڼلو. واټسن په خپله څېړنیزه پروژه کې د باکتریايي ویروسونو غیر فعالولو لپاره د ایکس وړانګو څخه کار اخیست.
جیکوب زوما
کورنۍ تګلاره
زوما په سویلي افریقا کې د ۲۰۰۸ز کال د نړیوال مالي ناورین په لوړ اغېز کې راڅرګند شو او دا د سویلي افریقا لومړی ناورین و، چې د اپارټایډ د پای ته رسېدو پرمهال رامنځته شو. هغه د کار له پیلېدا وروسته د ټرور ماویل په مشرۍ د ملي پلان جوړونې کمیسیون جوړ کړ. دغه کمیسیون د ملي پراختیا اوږدمهاله کړنلاره په دې موخه جوړه کړه، چې د دولت تګلارې همغږې کړي، ترڅو مرکزي اقتصادي او ټولنیزې موخې تر ۲۰۳۰ز کال پورې تدوین کړي. دغه پلان په ۲۰۱۱ز کال کې خپور شو او په ۲۰۱۲ز کال کې د زوما د کابینې له خوا تصویب شو، خو د هغه مخالفین وایي، چې دغه پلان د زوما د ولسمشرۍ پرمهال په بریالیتوب سره نه و پلی شوی.
د کار د ارزښت نظریه
د ارزښت او کار تعریف
کله چې د کار د ارزښت نظریې په هکله خبرې کوو، «ارزښت» پرته له هیڅ کوم وړ صفت څخه باید له نظري اړخه د خرڅلاو وړ توکي تولید لپاره د کار اړینې تلې ته اشاره وکړي، له هغې جملې څخه هغه اړین کار چې د هرې رښتینې سرمایې ودې لپاره چې د تولید لپاره کارول کېږي. هم ډېوېډ ریکارډو او هم کارل مارکس هڅه وکړه ترڅو د کار ټولې برخې اندازه او مجسم کړي ترڅو د یوه توکي د واقعي بیې یا طبیعي بیې په هکله یوه نظریه رامنځته کړي. د کار د ارزښت نظریه چې د آدام اسمیت له لوري وړاندې شوه د تېر شوي کار د کمیت تعیینولو لپاره یې اړتیا نه درلوده، او همدارنګه د ابزارو (سرمایې) رامنځته کولو لپاره د اړتیا وړ کار سره چې کېدای شي د یوه توکي په تولید کې وکارول شي سره یې اړیکه نه درلوده. د اسمیت د ارزښت نظریه د ګټې یا کارونې وروستنیو نظریو سره ډېه ورته وه، ځکه چې اسمیت اعلان وکړ چې یو توکی د هرهغه کار ارزښت درلود چې په نورو کې یې سپارښت کاوه (ارزښت په سوداګري کې) یا هر کار چې ځان نه «ساتنه» کوله (استفادې ته ارزښت ورکول)، یا هم دواړه. په هرحال، دا «ارزشت» په یوه خاص وخت کې د رسونې او غوښتنې (عرضه او تقاضا) تابع دی: "د هر څه رښتینې بیه، هغه څه چې په رښتیا یو کس غواړي هغه لاس ته راوړي، د هغه شي محنت او زحمت دی چې د ترلاسه کولو لپاره یې لګوي. هغه څه چې په رښتیا د هغه چا لپاره چې لاس ته یې راوړی او غواړي هغه له منځه یوسي یا هغه له بل څه سره بدل کړي، ارزښت لري محنت او زحمت دی چې کولی شي د خپل ځان لپاره یې وساتي او پر نورو یې تحمیل کړي. (د ملتونو شتمني ۱ کتاب، پنځم څپرکی)"د اسمیت د بیې نظریه د یو توکي تولید لپاره لګول شوي پخواني کار پورې هیڅ اړیکه نلري. دا یوازې د هغه کار څخه خبرې کوي چې په اوسني وخت کې کولی شي «امر» وکړي یا «وساتي». اوس چې د بګۍ د اس دوره ګټه نلري، د هغه د جوړولو لپاره د ټول لګول شوي کار په نه پام کې نیولو سره، توکی په سوداګري یا کارونه کې له اقتصادي اړخه بې ارزښته دی.
ښځې په کاري ځواک کې
ورته مهال په بانکوالۍ او نورو کاري چاپېریالونو کې د ښځو د مساواتو په زیاتوالي سره کېدای شي تر ۲۰۲۵ زکال پورې نړیوال اقتصاد تر ۲۸ ټریلیون ډالرو لوړ شي.
مصر پېژندنه
مصر پېژندنه (له مصر او يونان څخه - λογία, -logia؛ په عربۍ کې علم المصريات)د لرغوني مصري تاريخ، ژبې، ادب، دين، مهندسۍ او هنر مطالعه ده چې له پنځمې مخزېږديزې زريزې څخه په څلورمه زېږديزه پېړۍ کې د دې هېواد پر اصلي دينونو د عمل کولو پای ته رسېدو پورې موده کې تر مطالعې لاندې نيول کېږي. په دې برخه کې کار کوونکی «مصر پېژندونکی» بلل کېږي. په اروپا کې، په ځانګړي ډول د دې لويې وچې په اړه، مصر پېژندنه په بنسټيز ډول د لغوي تخصص يوه څانګه بلل کېږي، په داسې حال کې چې په شمالي امريکا کې دا علم د لرغونپېژندنې يوه څانګه بلل کېږي.
د انګولا کورنۍ جګړه
يونيټا/ د انګولا د بشپړې خپلواکۍ لپاره د کمونیست ضد ملي اتحادیه
د يونيټا اصلي ټولنیز بنسټونه د مرکزي انګولا او-ویمبوندو وو چې د هېواد د نفوس نږدې یو پر درېیمه برخه يې جوړوله، خو دې سازمان د ختيځې انګولا په څو کم‌شمېر لرونکو خلکو کې هم ريښې لرلې. يونیټا په ۱۹۶۶ کال کې د جوناز ساوېمبي په‌واسطه چې تر هغه مهال د FNLA له مخکښو مشرانو څخه وو رامنځته شوه. د استعمار ضد جګړې په بهیر کې یونيټا د چين د خلکو د جمهوریت ملاتړ ترلاسه کړ. د کورنۍ جګړې له پيل سره متحده ایالاتو پرېکړه وکړه چې له يونيټا څخه ملاتړ وکړي او په راتلونکو لسیزو کې يې له یونيټا سره په‌خپلو مرستو کې د پام‌وړ زیات‌والی راوړ. په وروستۍ دوره کې د يونيټا اصلي متحد د سویلي افریقا اپارتایډ رژیم و.
د بیماران صندوق
موندنه
دغه صندوقچه لرغون پوه چارلز ماسون د ۱۸۳۳ زکال او ۱۸۳۸ زکال ترمنځ په افغانستان کې د خپلو چارو پر مهال ومونده چې دننه په کې د اندو – سکایي پاچا دویم آزس مهال ته اړوندې سکې وې، له دې سره چې د رابرټ سینیر وروستۍ څېړنو ښوولې چې دویم آزس هېڅکله هم شتون نه درلود او د هغه پاچاهۍ ته منسوبې نښانې په ډېر احتمال سره باید لومړي آزس ته اړوندې وي. تر ټولو وروستۍ څېړنې (۲۰۱۵ زکال) دغه سکې اندوسکایي پاچا خاراهوستس او د هغه زوی موجاتریا ته اړوندې بللې چې هغوی له مړینې وروسته توکي د آز په نامه ضرب وهل.
توضېح
دغه کوچنۍ صندوقچه چې د لرغونې نړۍ د کوچنیو صندوقچو یاد رامنځته کوي؛ له دروازې پرته وموندل شوه او په لاندې کې یې د اوبو د لاله ګل (لوتوس ګل) انځور کښل شوی.
دغه صندوقچه د بودا د هلنیستي څېرې (په منظمه بڼه د هغه ولاړه، یوناني ډول ژست، غوټه شوي وېښتان، تاو برېتونه او د هغه واقعي اجرا) ډول ښيي چې په شاوخوا کې یې هندي براهما او سکارا جوړ شوي، د ټولو انځورونه د یوناني رومي معمارۍ په شکل د قوسي طاقچو (چې «هوم آرکېډ»، یا کیټیا ورته ویل کېږي) په واسطه چاپېر شوي. په ټولیز ډول اته مجسمې په کې په برجسته ډول کښل شوې (د براهمن – بودا – اندرا دوه یو ډول جوړښتونه او د دغو دواړو ترمنځ د دوه پیروانو یا بوداوېستانو انځورونه شتون لري) همدارنګه په دوه قطارونو کې د بدخشان یاقوت کارول شوي.
نسواري رنګه يېږ
فزیکي ځانګړتیاوې
د کوډیاک ټاپو نسواري ږیره د قطبي ریچھو په پرتله یو څه لوی دي. ځینو سرچینو دا دوه ریښتان مساوي معرفي کړي. دا دوه ریښتان په ځمکه کې ترټولو لوی ښکار دي. نسواري ږیره له ۹۰ کیلو ګرامه (کوچني ښځینه ریچھو) څخه تر ۸۰۰ کیلو ګرامه پورې (د لویو نرانو لپاره) وزن لري. د نسواري ریچھ نفوس په کوم ډول خواړه کې چې دوی یې مصرفوي د پام وړ توپیر لري. په عموم کې، هغه څوک چې د سمندر په غاړه وي او کبونه خوري، اوږد ژوند کوي او ډیر وزن لري؛ د مثال په توګه، نسواري ږیره چې په الاسکا کې ژوند کوي له 800 کیلوګرام څخه ډیر وزن لري او 230 سانتي متره لوړ دی. نسواري ږیره 10-13 سانتي متره اوږده لکۍ لري. نسواري ږیره د خپلو اوږو په اوږدو کې ډیر غوړیدلي عضلې لري چې دا د نورو ډولونو څخه توپیر کوي. د نسواري خره تر ټولو کوچنی ډول یوریشیايي نسواري ږیره ده، چې بالغه ښځه یې ۹۰ کیلو ګرامه وزن لري.
وفاق المدارس العربية
https://www.wifaqulmadaris.org/
د پايښت وړ ښار جوړونه
د ورته اصولو پرتلنه
د پايښت وړ ښار جوړونه د هغو عواملو د رانغاړلو له مخې د نوې ښار جوړونې تشې ډکوي، چې د دې ويکيپيډيا د ننوت په لارښود پراګراف کې لښتليک شوي دي.
چټکه وده د پايښت وړ ښار جوړونې اړوند تګلاره ده. لکه څرنګه چې د ښاري پلان جوړونکو له لورې فکر کېږي، چټکه وده د کور جوړونې د توازن په څېر د سترو دندو په تر لاسه کولو کې مرسته کوي، مګر ښايي د ځای فکر نامشخص پرېږدي او اشاره ورته ونه کړي. په داسې حال کې چې نوې ښار جوړونه ښايي د ځای د فکر ياد اړخ پر ځای کړي، مګر د هغو ټولنو لارښود تګلاره نه شي ګڼل کېدلی، چې د انرژي برخه کې پر ځان بسيا دي. د ايکولوژيکي ښار تګلاره د دوی د ځاني پياوړتياوو او کمزوريو برخه کې د دوه نورو تګلارو بشپړونکي ګڼل کېږي.
چارلس ډاروین
ډاروین په ۱۸۵۹ ز کال کې د On the Origin of Species په نوم کتاب خپور کړ چې د تکامل نظریه یې په کې له قانع کوونکو شواهدو سره تشریح کړې وې. د ډاروین دغه علمي کشف دې سربېره چې د ژوندانه ټول علوم یو له بل سره نښلوي، په ژوند کې بدلونونه هم توضیح کوي''. ''
ب ام و
تاریخچه
تر دویمې نړیوالې جګړې پورې د طیارو ماشینونه، موټرسایکلونه او اتوموبیلونه/موټرونه د BMW اصلي محصولات و. د جګړې پر مهال BMW د خپل مدیر فرانتس یوزف پاپ د خوښې پر خلاف د ۴۰۰۰۰ غلامو کارګرو په لرلو د الوتکو د ماشینونو په جوړولو تمرکز وکړ. دغه کارګر تر ډېره پورې د اجباري کار د کمپونو بندیان و چې تر ټولو مخکښ یې داخائو و. د موټرسایکلو تولید جلا دوام درولود خو د موټرو تولید په مطلقه توګه ودرول شو.
وجود او ماهيت
سرچينې
ابودیت، عبدالرسول (۲۰۰۸). د حکمت صدري سیسټم عاید. لومړی حجم. تهران: اړخ.
د شونتيا او اړتيا دليل
د کانټ دوهم شکل
د کانت په وینا که موږ وپوښتو چې ولې فرض دی؟ موږ دې ته څه ځواب لرو:
کاناډا د افغانستان په جګړه کې
د کاناډا وسله والو ځواکونو (CAF ) د اېتلافي غړو تر منځ، د في نفر د تلفاتو لوړه کچه درلوده. ۱۵۹ کاناډايي سرتېري  د جګړې په ډګر کې او ۲۲ نور په غیر جنګي حالاتو کې مړه شول. د جګړې په وړاندې ولسي مخالفت د وخت په تېریدو سره زیات شو، او په جګړه کې د کاناډا د ماموریت مالي لګښت تر ۲۰۱۱ کال پورې ۱۸.۵ ملیارده ډالر وښودل شو. د ۲۰۱۴ کال په مارچ میاشت  کې د CAF وروستي سرتېري له افغانستان څخه ووتل.
تاریخ
د کاناډا او ناټو سرتېرو د بوسنیا، سومالیا او هایتي په سوله ساتو ماموریتونو کې هڅه وکړه چې د سیمه ایزو او نړیوالو پرمختیایي سازمانونو سره خپلې همکارۍ پراخې کړي، د بیارغونې موخو ته په ګډه کار وکړي. چې په افغانستان کې د کاناډا د ښکېتیا تګلاره د همدې موډل پر بنسټ وه.
په سویلي افریقا کې بشري حقونه
کلیوال (سیمه يیز) ښوونځي
په سویلي افریقا کې ډېری زده کړې په کلیوالي ښوونځیو کې کېږي. په حقیقت کې، نږدې ۷۹ سلنه تورپوستي سویلي افریقایان په کلیوالي ټولنو کې ژوند کوي، خو حکومت په دې کلیوالي سیمو کې د تعلیم په کیفیت کې غفلت کړی. په کلیوالي ښوونځیو کې ستونزې دا دي: کمزورې اسانتیاوې، د پاکو اوبو نه شتون، د سرچینو نه شتون او غیر فعال ښوونکي. د خرابو تاسیساتو په پام کې نیولو سره، ځینې ښوونځي په ساختماني لحاظ استحکام نه لري او د سقوط  له خطر سره مخامخ دي، ځینې ښوونځي ، ان برېښنا هم نه لري. ډیری ښوونځي چې له ۵۰۰ څخه ډېر ماشومان لري، د تشنابونو لپاره مناسبه حفظ الصحه نه لري. په داسې حال کې چې ځینې ښوونځي هیڅ تشنابونه نه لري. سربیره پردې، ډېری کلیوالي ښوونځي په لرې پرتو سیمو کې دي چې پاکو اوبو ته مستقیم لاسرسی نه لري. په عمومي توګه، ناپاکې اوبه په کیلومترو لرې وي، ځکه چې څاروي یې څښي او په کې لامبي. د اوبو نشتوالی د ورځې په اوږدو کې کله چې تودوخه لوړه وي، یوه ځانګړې مسئله ده. د دې کلیوالي ښوونځیو لرې والی هم یوه ځانګړې ستونزه ده، ځکه چې د زده کوونکو له کورونو څخه ډېرلرې دي او ډیری ښوونځي دا مسئله د ترانسپورت له لارې نه حل کوي. سربیره پردې، ډېری ښوونځي د زده کړې لپاره اړین کتابونه او تجهیزات نه لري. د ۲۰۱۰ ز کال په جون کې، دولتي جریدې ومنله چې د زده کړې دغه نامناسبه چاپېریال د ښوونکو د غیر حاضرۍ کچه او د زده کوونکو د درس پرېښودلو کچه لوړ وي. ځینې ​​زده کوونکي د خوړلو لپاره کافي خواړه نه لري او د ښوونځي پرمهال وږی وي. دا لوږه د تمرکز نشتوالي لامل کېږي او د زده کړې له چاپېریاله خوند اخلي.
د معلولیت لرونکو ماشومانو حقوق
که څه هم سویلي افریقا په ۲۰۰۷ ز کال کې د معلولیت لرونکو اشخاصو کنوانسیون لاسلیک کړی، معلولیت لرونکي ماشومان اوس هم تعلیم ته مساوي لاسرسی نه لري. په ډېری حالتونو کې، یو دولتي ښوونځی کولای شي مشخص کړي چې کوم زده کوونکي د شمولیت وړ دي او ښوونځی ممکن په اسانۍ سره معلول ماشوم پرته له کومو عواقبو رد کړي. په هغو قضیو کې چې زده کوونکی په عامه ښوونځي کې د شمولیت وړ وي، یو ښوونځی ممکن د معلولو ماشومان په مؤثره توګه د زده کړې لپاره اړینې سرچینې ونه لري. سربیره پردې، په دولتي ښوونځیو کې معلول ماشومان مجبور دي فیسونه ورکړي - لکه د مرسته کوونکو لپاره - چې نور زده کوونکي یې ورکولو ته اړتیا نه لري. سویلي افریقا داسې ښوونځي لري چې د معلولیت لرونکو زده کوونکو لپاره اسانتیاوې برابروي، مګر دغه ښوونځي محدود دي او فیسونو ته اړتیا لري. دغه محدود شمېر ښوونځي ماشومان دې ته اړ باسي چې یا یې يو څوک ورسوي یا له ګران ټرانسپورت څخه کار واخلي. په ۲۰۰۰  زکال کې، د ماشومانو د حقونو په اړه د ملګرو ملتونو کمیټې په ځانګړي ډول د وړیا لومړنيو زده کړو د تضمین کولو لپاره د سویلي افریقا د ژمنې د نه پلي کیدو په اړه اندېښنه درلوده. سویلي افریقا لاهم د ټولو لپاره د وړیا لومړنیو زده کړو د چمتو کولو لپاره مبارزه کوي. سربیره پردې، ډېری معلول زده کوونکي نه شي کولای لوړ کیفیت زده کړو ته لاسرسی ولري، ځکه چې دوی د هغو ښوونځیو لپاره د انتظار لیست کې دي چې ځانګړې اړتیاوې زده کوونکو ته برابروي. د مثال په توګه: په ۲۰۱۵ زکا کې، نږدې ۵،۵۵۲ معلولیت لرونکي ماشومان د انتظار لیست کې وو.
کریس واټسن
په ۱۹۰۴ز کال کې لومړی وزیر
د واټسن تر مشرۍ لاندې کارګر ګوند د ۱۹۰۳ز کال په فډرالي ټاکنو کې خپلې رایې دوه برابره کړې. سره له دې چې دریوو ګوندونو شاوخوا ورته څوکۍ لرلې، خو کارګر ګوند د واک انډول ساتنې ته دوام ورکړ. د واټسن او ډیکین ترمنځ د ۱۹۰۴ز کال په اپرېل کې، د صنعتي اړیکو د قوانینو د پراخولو په مسئله کې د موافقتنامې او منځګړیتوب قانون په اړه اختلافات پیدا شول، چې په پایله کې ډیکین استعفا ورکړه. ریډ له دغه دریځه انکار وکړ او واټسن د اسټرالیا د کارګر ګوند لومړی وزیر او په نړۍ کې په ملي کچه د کارګر دولت د مشر په توګه وټاکل شو (انډرسن ډاوسن د ۱۸۹۹ز کال په ډسمبر کې په کوینزلنډ کې د لنډمهاله کارګر دولت مشري کړې وه) دا په حقیقت کې، په ملي کچه د نړۍ لومړی سوسیالیست یا سوسیال ډیموکراټیک حکومت و. واټسن یوازې ۳۷ کاله عمر درلود او د اسټرالیا په تاریخ کې تر ټولو ځوان لومړی وزیر پاتې شوی دی.
د واټسن لومړۍ
د واټسن لومړۍ مېرمن اډا په ۱۹۲۱ز کال کې مړه شوه، د ۱۹۲۵ز کال د اکټوبر په ۳۰مه یې له انتونیا ماري ګلاډیس ډولان سره په هماغې کلیسا کې واده وکړ، چې لومړنی واده یې په کې کړی و. هغه د لوېدیځ اسټرالیا ۲۳ کلنه خدمتکاره وه او له واټسن سره یې په سیډني کې په داسې وخت کې ولیدل، چې دې یې میز پاکاوه. دوی په ۱۹۲۷ز کال کې د جاکلین دان واټسن په نامه د یوې لور څښتنان شول.
اټومي بې وسلې کول
سازمانونه
په وروستیو کلونو کې د امریکا یو شمېر نامتو سیاستوالو هم د اټومي بې وسلې کولو ملاتړ کړی دی، چې د یادو سیاستوالو له ډلې نه سام نون، ویلیم پیري، هینري کیسنجر او جورج شولټز له حکومتونو نه وغوښتل چې له اټومي وسلو نه د پاکې نړۍ لید ته غاړه کیږدي او په بېلابېلو اپ-ایډ کالمونو(op-ed columns) کې د دې موخې پای ته رسولو لپاره د سمدستي ګامونو یو مهم پروګرام وړاندیز کړی او د دې اجنډا د پرمختګ لپاره د اټومي امنیت پروژه رامنځته کړه. دغه راز ځینې سازمانونه لکه ګلوبل زیرو د نړۍ د ۳۰۰ مشرانو یوه نړیواله بې طرفه ډله ده چې د ټولو اټومي وسلو له منځه وړلو لپاره وقف شوې هم رامنځته شوي.
تاریخ
دغه راز کله چې د ارام سمندر د بم ازموینې په پایله کې د یوې جاپاني کب نیولو کښتۍ د (Lucky Dragon) په نامه کارکونکي اغېزمن کړه او له امله یې اوه میاشتې وروسته یو کب نیونکی په جاپان کې مړ شو نو ځکه د لومړي ځل لپاره په ۱۹۵۴ز کال کې اټومي وسلو د ازمایښت نه د راډیو اکټیو پایلو د خلکو پام ځانته راواړوه، چې یادې پیښې په ټوله نړۍ کې د پراخې اندیښنې لامل شو او په دې توګه د اټومي ضد حرکتونو په چټکۍ سره وده وکړه.
د اټومي وسلو ضد خوځښتونه
د ۱۹۶۱ز کال د نومبر په لومړۍ نېټه د سړې جګړې په اوج کې شاوخوا ۵۰ زره ښځو « د سولې لپاره د ښځو د اعتصاب » په نوم د امریکا په ۶۰ ښارونو کې د اتومي وسلو پر ضد مظاهرې وکړې، چې دا په شلمه پېړۍ کې د ښځو تر ټولو لویه ملي سوله ییزه مظاهره وه.
سيد جلال الدين اشتياني
ژباړې
د نظري تصوف په برخه کې هم کولای شو د قیصاري د خطبو تعلیق او تصحیح او سریزه (د محمد رضا قمشای له حاشیو سره)، د ابن عربی د فوس الحکم په باب د جندی د تفسیر تصحیح او تعلیق هم ذکر کړو.
د شوروي اتحاد جمهوریتونه
عمومي کتنه
له ایالتي اداري سلسله مراتبو سره، هلته د ګوندي سازمانونو موازي جوړښتونو شتون درلود چې سیاسي دفتر ته یې اجازه ورکوله ترڅو پر جمهوریتونو لا ډېر کنټرول ولري. دولتي اداري ارګانونو ته د ګوند موازي ارګانونو لخوا لارښوونه کېده او د ټولو ګوندي او دولتي چارواکو انتصاب د ګوند مرکزي ارګانونو تایید ته اړتیا لرله.
د یوه ماشوم پالیسي
په چېن کې د کورنۍ د تنظیم پالیسي‌ګانې په ۱۹۷۰ز لسیزه کې د وګړوشمېر زیاتوالي د وېر او ګواښ له‌امله پيل شوې او چارواکو د واده لپاره تر ټولو لږ عمر کچه لوړه کړه او له خلکو یې وغوښتل چې لږ ماشومان ولري او د ولادتونو ترمنځ ډېر واټن پرېږدي. دولتي چارواکو له نظره، د وګړو له حده زیات شمېر به، د ملي اقتصاد په غښتلي کولو او د وګړو د ژوند د معیارونو لوړولو پروګرام پر وړاندې خنډ وګرځي. له یوې لسیزې پوره او منظمو هڅو وروسته د یوه ماشوم درلودلو یو ټولیز بندیز په ۱۹۸۰ز کې ولګول شو. وروسته بیا په ۱۹۸۲ز کې، د چین خلق جمهوریت په اساسي قانون کې ولیکل شو. څرنګه چې په اساسي قانون راغلي وو، یو مېرمن او خاوند اړ دي د کورنۍ د تنظیم شرایط په پوره توګه رعایت کړي. ټولو کورنیو باندې محدودیت وضع شوی ؤ ترڅو یوازې یو ماشوم ولري. وروسته، د وګړو ځانګړو ډلو لپاره ځیني استثنائات په پام کې ونیول شول. د ۱۹۸۰ز لسیزې په نیمایي کې، که چېرې په کلیو کې د یوې مېرمنې او خاوند لومړی ماشوم لور وه، د دوه‌یم ماشوم درلودلو حق هم ورکړل شو. د ځینو نور ډلو لپاره، په تېره بیا قومي اقلیتونو ته، استثنا ورکړل شوه. په ۲۰۱۵ز کال کې، دولت د یوه ماشوم درلودلو ټول پاتې بندیزونه لېرې کړل او د دوو ماشومانو محدودیت یې وضع کړ. د ۲۰۲۱ز کال په مې میاشت کې دغه بندیز، درې ماشومانو بندیز ته راټیټ شو، د ۲۰۲۱ز کال په جولای میاشت کې ټول بندیزونه او همدا راز اړوند جریمې لېرې شوې.
اباکان
ابکان (په روسي: Абакан; خاکاس ژبه: Агбан) د روسیې د خاکاسیا جمهوریت پلازمېنه ده. دا د 2010 سرشمېرنې له مخې ( 165,214) نفوس لري.
مولوي مجيب الرحمن انصاري
مجیب الرحمن انصاري د هرات یو پېژندل شوی شخصیت او مشهور ویناوال دی. هغه له ډېرو کلونو راهیسې د هرات ګذرګاه جامع جومات چې د خواجه عبدالله انصاري مقبرې ته څېرمه دی، مبلغ دی. هغه په هرات او حتی له هرات څخه بهر په خپل ځانګړي غږ او احساساتي بیان سره وتوانېد چې ډېر پیروان پرځان راټول کړي.
مولوي مجیب الرحمن انصاري د نوروز اختر د مشرکانو اختر بللی دی
مجیب الرحمن په افغانستان کې یو له سلفي متعصبو عالمانو څخه و چې تل یې د جمهوري دولت پر ضد، د طالبانو په پلوي، له حده زیات مذهب او د ښځو له اساسي حقونو او کلتوري دودونو سره مخالفت واعظې کولې او دغو سخت دریځيو یې شهرت پیدا کړ. هغه په خپلو مطبوعاتي کنفرانسونو کې ښځینه او ښځینه خبریالانو ته اجازه نه ورکوله چې په مطبوعاتي کنفرانس کې ګډون وکړي
ابدولينو
سرچينې
وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:د روسيې ښارونه
پټ لاس
د سوداګرۍ او بازار د راکړې ورکړې نظر چې په اوتومات ډول شخصي ګټې د ټولنیزو موخو پر لوري بدلوي، د «لیسه فر» د اقتصادي فلسفې لپاره مهمه توجیه ده چې د نیوکلاسیک اقتصاد تر شا پرته ده. له دې نظره د اقتصادي ایډیالوژيو تر منځ لوی اختلاف د «پټ لاس» د ځواک په اړه د نظري اختلاف په توګه په پام کې نیولی شو. په بدیلونو ماډلونو کې، د لویې کچې د صنعت په توګه د مالي چارو او تبلیغاتو په څېر قوتونه چې د سمېت د ژوند په اوږدو کې د راڅرګندېدو په حال کې وو، د دغه مفهوم ګټورتیا کموي.
د دغې اصطلاح تعبیرونه تر هغه ډېر عام شوي دي چې سمېت کارول او ځینې اکاډمیکي سرچینې ادعا کوي چې د دغه مفهوم اوسنۍ پوهه په وروستیو کې خودجوشه یا خپله راټوکېدونکي نظم ته د کارولو لپاره «پاول ساموېل» خلق کړې ده.
یمحاض
تاريخچه
حلب د لرغون‌پېژندونکو له‌خوا لږ څه کیندل شوی دی، ځکه حلب د خپل اوږدمهال تاريخ په بهیر کې کله هم په بشپړ ډول نه دی پرېښول شوی او مدرن ښار د لرغونې ښار پر ځای ورجوړ شوی. له دې امله د یمحاض په اړه ډېر معلومات په الالاخ او ماري کې له کشف شویو لوحو څخه ترلاسه کېږي.
د هسپانیې ــ امریکې جګړه
د کیوبا خپلواکي اصلي موضوع وه. له څو کلونو راهیسې په کیوبا کې د هسپانیوي استعمار پر وړاندې پاڅونونو دوام درلود. د هسپانیې - امریکې جګړې ته د متحده ایالاتو تر ننوتلو وروسته له دې پاڅونونو ملاتړ وکړ. تر دې دمخه هم د جګړې په اړه لکه په ۱۸۷۳ کال کې د ویرجینیوس مسایلو په اړه وېر شتون درلود. خو د ۱۸۹۰ لسیزې په وروستیو کې د امریکا عمومي نظرونه د پاڅون د ملاتړ په اړه د خلکو د کنټرول د جبري کار کولو د کمپونو د رامنځته کولو په پار متزلزله شو. د خلکو د لیوالتیاوو د ډېروالي او د ډیرو ورځپاڼو او مجلو د پلورلو لپاره ژېړ ژورنالیزم له اغراقه ډکو مبالغو ته دوام ورکړ.
تر کومه ځایه چې هسپانیې پورې اړه لري، یو ملتپال غورځنګ شتون درلود، چې هغه کې لیکل شويو مطبوعاتو کلیدي رول درلود، او ددې لامل شو چې د هسپانیې حکومت تسلیم نه شي او کیوبا هم متحده ایالاتو باندې وپلوري، لکه څنګه چې یې مخکې په ۱۸۲۱ کال کې هغه هېواد ته فلوریډا سپارلی و. که د هسپانیې حکومت کیوبا ته انتقال ورکړی وای نو د هسپانیې ټولنه به خاینه ګڼل کېده او په ډېر احتمال سره چې یو نوی انقلاب به رامنځته شوی و. نو حکومت دا غوره وګڼل چې له مخکې یوه ماتې خوړلې جګړه په لار واچوي ددې پر ځای چې له خطره ډک انقلاب رامنځته شي.
د خپلو مستعمراتو پر وړاندې د هسپانیې چلند
د ټاپووزمې له جګړې (۱۸۰۷- ۱۸۱۴) نه ګډې ستونزې را ولاړې شوې، د هسپانیې او امریکې د خپلواکۍ په جګړو کې چې د  ۱۹ پیړۍ په لومړیو کې پېښ شوې په امریکا کې یې خپلې ډېری مستعمرې له لاسه ورکړې او همدارنګه درې کارلیستي جګړې (۱۸۳۲- ۱۸۷۶) هم د هسپانیوي استعمار د ضعف ښکارندويي کوي. هسپانيوي لیبرالي اشرافو لکه انتونیو کانواس ډیل کاستیلو او ایمیلیو کاسټیلر د «سترواکۍ» د مفهوم نوي تفسیرونه یا څرګندونې وړاندې کړې ترڅو چې د هسپانیې د نوې راټوکېدلې ملتپالنې مفکورې سره همغږي شي. په ۱۸۸۲ کال کې کینووس د مادرید پوهنتون په یوې وینا کې د هسپانیې د ولس په اړه خپل نظر داسې څرګند کړ چې د کلتوري او ژبنیو عناصرو پر بنسټ ــ د اتلانتیک په دواړو خواوو کې ــ شتون لري او د هسپانیې اړوند سیمې سره تړي.
د المان د بزګرانو جګړه
د روم مدني قانون
د نايټس پاڅون “Knight’s Revolt” پر مهال زړور “knights” چې لويديځ المان کې د رينيلېنډ “Rhineland” لږ ځمکوال وو، په ۱۵۲۲ – ۱۵۲۳ز کالونو کې سرکښۍ يا بغاوت کې راپورته شول. د دوی نظريه مذهبي وه او ګڼو مشرانو يې له روم سره د وېش او نوې المانۍ کليسا په اړه د لوتر نظريې څرګندې کړې. که څه هم د نايټس پاڅون په بنسټيز ډول مذهبي نه و، د مزاج يا طبيعت له مخې محافظه کار و او د فيوډالي نظم ساتل يې غوښتل. شواليانو؟ “knights” د پيسو د نوي امر يا فرمان په خلاف پاڅون وکړ، چې دوی يې له منځه وړل.
فیمینېستان او د هسپانیا کورنۍ جګړه
سیاسي فعالیت
له ۱۹۲۷ زکال څخه تر ۱۹۲۹ زکال پورې د هسپانیا د ملي شورا (کرتس خنرالس) په غونډو کې د نوي اساسي قانون د مسودې په جوړولو کار پیل شو چې په ۵۵ ماده کې یې ښځو ته د رایو د ورکړې بشپړ حق په کې ورکړی و. دغه ماده تائید نه شوه، خو له دې سره هم ښځې په ولسي جرګه کې د کار کولو په شرایطو برابرې وګڼل شوې او د ۱۹۲۷ زکال د اکتوبر په لسمه په دغه جرګه کې ۱۵ څوکۍ ښځو ته ورکړل شوې.
لویه کډوالي (افریقایي امریکایان)
لویه کډوالي چې ځینې وختونه د شمال پر لور لویه کډوالي یا د تورپوستو د کډوالي په نوم یادېږي، د سویلي متحده ایالاتو له کلیوالي سیمو څخه شمال ختیځ، منځني لوېدیځ او لوېدیځو ښاري سیمو ته د شپږ مېلیونو افریقایي امریکایانو کډه کېدل وو، چې د ۱۹۱۶ او ۱۹۷۰ ز کلونو ترمنځ پېښه شوه. اصلي لامل یې په سویلي ایالتونو کې خراب اقتصادي شرایط او هم د جیم کرو د قوانینو د پلي کېدو له امله رایج توکمیز بېلتون او تبعیض و. د کډوالۍ له امله راغلی تاریخي بدلون ډېر پراخ شو، ځکه چې کډوالو په عمومي توګه د متحده ایالاتو د هغه وخت لویو ښارونو (نیویارک ښار، شیکاګو، دیټرویټ، لاس انجلس، فلادیلفیا، پیټسبورګ، کلیولنډ، بالتیمور، او واشنګټن ډي سي) ته لاړل، چې په هغه وخت کې دغو ښارونو په متحده ایالاتو کې کلتوري، ټولنیز، سیاسي او اقتصادي مرکزي نفوذ درلود. هلته افریقایي امریکایانو خپل ځان ته اغېزمنې ټولنې جوړې کړې. د ایزابل ویلکرسون په وینا: کډوال او د کډوالو اولاده د جیم کرو د محدودونکې آیډیالوژۍ او محرومیت په وړاندې مبارزې ته اړ شول. سره له دې چې د ډېرو کسانو لپاره د سویل پرېښودل لوی غم او ټول خنډونه چې کډوال په خپلو نویو کورونو کې ور سره مخامخ شول، کډوالي د انفرادي او ډله ییز عامل یو ګام و، چې د امریکا د تاریخ لاره یې بدله کړه، چې د دوی د کړنو پر بنسټ په حقیقت کې "د خپلواکۍ اعلامیه" " ولیکل شوه.
د وارسا تړون
ختیځ جرمني په ۱۹۹۰ زکال کې د جرمني له اتحاد وروسته له دغه تړون ووت. دغه تړون د ۱۹۹۱ زکال د فبروري په ۲۵ مه د پاتې شپږو غړو هېوادونو د بهرنیو چارو او دفاع وزیرانو په ناسته کې چې په هنګري کې جوړه شوې وه له منځه ولاړ. خپله شوروي اتحاد د ۱۹۹۱ زکال په ډسمبر میاشت کې وپاشل شو، په داسې حال کې چې د پخواني شوروي اتحاد جمهوریتونو ډېر ژر د ټولیز امنیت د هوکړې سازمان رامنځته کړ. په راتلونکو شلو کلونو کې د وارسا تړون غړي هېوادونه یوازې د شوري اتحاد له جمهوریتونو پرته (ختیځ جرمني له لویدیځ جرمني سره د اتحاد پر بنسټ او د چک او سلواک جمهوریتونه د جلا هېوادونو په توګه) او سربېره پردې بالتیک هېوادونه چې د شوري اتحاد برخه و له ناټو سازمان سره یوځای شول.
جوړښت
په داسې حال کې چې وارسا تړون د ناټو په څېر د جمعي امنیت اتحاد ته ورته و، خو له هغو سره یې اساسي توپیرونه لرل. د دغې تړون اته غړي هېوادونه ژمن و چې که چېرې په یو غړي هېواد برید وشي ټول به یې ځواب ته وردانګي؛ همدارنګه د غړو هېوادونو ترمنځ اړیکې د یو بل په کورنیو چارو کې د متقابلې لاس وهنې څخه د ډډه کولو، د یوبل ملي حاکمیت ته د درناوي او سیاسي خپلواکۍ پر بنسټ وې.
لتويا
تاريخچه
په ۱۲ پېړۍ کې د لتويا په خاوره کې وانيما “Vanema”، وينتاوا “Ventava”، بانداوا “Bandava”، پيماري “Piemare”، دوفزاري “Duvzare”، سيلېجا “Sēlija”، کوکنيسي “Koknese”، جيرسيکا “Jersika”، تالاوا “Tālava ” او ادزيلي “Adzele” په نومونو بېلې سيمې وې، چې هرې يوې يې خپل واکمنان درلودل.
ښځې په روسيه کې
قانوني بدلونونه
په ۱۷۳۰ز کال انا آيوانووا (Anna Ivanova) د فردي وراثت قانون لغو کړ. دا له هغه وخته چې په ۱۷۱۴ز کال Peter د لومړي ځل لپاره اعلان کړی و. د اشرافو تر منځ د سیالۍ يو ستر دليل و. له ۱۷۳۱ز کال څخه وروسته د شتمنۍ اړوند حقوقو کې د ځمکې وراثت هم شامل شو. مېرمنو ته یې په ملکيت کې هغه ستر ځواک ورکړ چې تمه يې کېده او يا به يې د واده په جهېز کې تر لاسه کړی و.
نانسي ريګن
نانسي ډاويس ريګن (Nancy Davis Reagan) چې د ان فرانسس روبينز په نوم د ۱۹۲۱ ز کال د جولای پر ۶ نېټه زېږېدلې ده او د ۲۰۱۶ ز کال د مارچ په ۶ نېټه وفات شوه، يوه امريکايۍ فلمې اداکاره او له ۱۹۸۱ څخه تر ۱۹۸۹ ز کال پورې د متحده ايالتونو لومړۍ مېرمن وه. نوموړې د ولسمشر رونالډ ريګن “Ronald Reagan” دويمه مېرمن وه.