cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سوکالي
تاریخچه
د میانه منځنیو پېړیو څخه وړاندې د مرستندویه تادیاتو (انتقالي تادیاتو) په اړه نسبتا لږ احصایوي معلومات موجود دي. په منځنیو پېړیو کې او تر صنعتي انقلاب پورې، په اروپا کې د هوساینې د تادیاتو فعالیتونه د شخصي ورکړې یا صدقي له لارې، د بېلابېلو ډلو او کړنو له لوري د دیني احکامو پر بنسټ پر مخ وړل کېدل. په اروپا کې د هوساینې په لومړیو پروګرامونو کې د ۱۶۰۱ کال د انګلیسي بې وزلو قانون دی، چې سیمه ایزو کشیشانو ته یې د بې وزلو لپاره د هوساینې تادیاتو چمتو کولو مسؤلیت ورکړ. دې سیستم د ۱۹ پېړۍ د بې وزلو د قانون د تعدیل له لوري ، چې د درالمساکین سیستم یې معرفي کړ، پراخ بدلون وموند.
د هوساینې په عصري دولتونو کې آلمان، فرانسه، هالنډ او همدارنګه نورډیک هېوادونه لکه آیسلنډ، سویډن، ناروې، ډنمارک او فنلنډ ګډون لري چې د نورډیک ماډل په نوم یو سیستم کاروي. ایسپینګ-انډرسن د هوساینې تر ټولو پرمختللي دولتي سیستمونه په دریو برخو وېشلي دي: سوسیال دیموکرات، محافظه کاره او لیبرال.
شمس الدین کاکړ
مخينه
د گلرخ په هوا درسته شپه رفتن کړم - د شبنم په څېر پښې یبلی سر سرتور ځم
اخځليک
۳- http://hotakonline.com/uploads/Maqalay/Others/shamsuddin.kakar.pdf
کامگار خان خټک
مخينه
کامگار خان خټک د نامدار خان خټک زوی، د اشرف خان هجري لمسی او د ستر کلاسیک شاعر او ليکوال خوشال خان خټک کړوسی دی. هغه د خپل وخت يو نامتو شاعر وو.
چاپ شوي نښيرونه يې
۲-
اخځليک
۲- http://www.afghandata.org:8080/xmlui/handle/azu/13439
په افغانستان کې د ۲۰۰۴ زکال ولسمشریزې ټاکنې
نوماندان او اړوند مسایل
د نوماندانو په لړ کې لیکوال او شاعر لطیف پدارم او محمد ابراهیم راشد د کډوالو افغانانو د حقونو پیاوړي ملاتړي و. سید اسحاق ګیلاني چې د شوروي د اشغال پر مهال یې په جګړه کې ونډه لرله د یو روڼ آندي مسلمان په توګه یې د صوفي مسلمانانو د اقلیت په استازولۍ ځان نوماند کړ. ټولو نوماندانو ادعا کوله چې کولای شي د افغانستان د بېلابېلو ټولنو او اړخونو ترمنځ د اړیکو پل رامنځته کړي. د ماشومانو د ناروغیو ډاکټر او د کابل د طب پوهنځي استاد غلام فاروق نجرابي بیا د مذهبي، قومي او جنسیتي تبعیض د پای ته رسولو ژمنه وکړه او ادعا یې وکړه چې کولای شي له طالبانو سره هم جوړ راشي. محفوظ نداحي چې د انتقالي دورې د کانونکو او صنعت د وزیر په توګه یې دنده ترسره کړې وه، ټول نوماندان یې د قبیلوي یا ګوندي کرښو پر بنسټ وبلل او هغوی یې تورن کړل چې د ملي یووالي لپاره واقعي طرح نه لري. په داسې حال کې چې اماتور بوکسر او پخواني مجاهد سید عبدالهادي دبیر په دولتي څوکیو باندې د خپلوانو په ګمارنې نیوکه لرله او د منتخب پارلمان د برخې په توګه یې د علماوو د یوې ملي شورا د جوړولو غوښتنه وکړه.
پرايميټ
د نورو تي لرونکو په پرتله، د پرايميټ ماغزه (د جسم د اندازې له اړخه) ستر دي، سربېره پر دې د هغوی زيات باور د ليدلو د قوې په زياتوالي دی، په نسبت د بوی کولو د حس چې په ډېرو تي لرونکو کې د ليدو حس زيات پياوړی دی. همدې ځانګړتياوو په بیزوګیانو او ايپس کې زياته وده کړې، خو په «لورز» او «ليمر» کې په څرګند ډول کم و. ځينې پرايميټ «trichromats» (د درې رنګونو والا) وي، کوم چې د رنګ د پوهاوي د رسولو لپاره درې خپلواکې لارې لري. له ايپس پرته، خو د انسانانو په ګډون، د « prosimians» او بیزوګیانو په ګډون ځينې پرايميټ لکۍ هم لري. د ډېرو پرايميټ ګوتې مخالف لور ته وي. ډېر ډولونه يې له جنسي اړخه مختلف دي، په توپٍير کې يې شونې ده د عضلاتو حجم، د وازدې وېش، د خاصرې لګن پراخوالی، د نېښ لرونکو غاښونو اندازه، د ويښتانو وېش او رنګ شامل وي. پرايميټ د دوی د اندازې د نورو تي لرونکو په پرتله کرار کرار وده کوي، وروسته بلوغ ته رسېږي او اوږد عمر لري. دا يې تر انواعو پورې اړه لري، چې ځينې بالغان يې يواځې، په يو ځای شويو جوړو کې يا د سلګونو غړيو په ډلو کې ژوند کوي. د ګوريلا، انسانانو او «بابونز» په ګډون ځينې پرايميټ په ونو کې د ژوند پر ځای په ځمکو ژوند کوي، خو ټول انواع په ونو له ختلو سره بلد دي (په انسانو کې هم لیدل کېدای شي، د بېلګې په ډول: لکه په لوبو کې د ختلو وړتيا يا د پارکور په څېر لوبو کې). په ونو د ختلو په تخنيکونو کې يې له يوې ونې نه بلې ونې ته ټوپ کول او د ونو د څانګو په منځ کې تاوېدل راتاوېدل شامل دي (له څانګو راځړېدل)؛ په ځمکه د حرکت کولو په تخنيکونو کې په دوو اندامونو قدم وهل (په پښو تګ) او په څلورو پښو اصلاح شوی تګ (د ګوتو د بندونو په مټ تګ کول) شامل دي.
پرايميټ تر ټولو زيات ټولنيز ژوي دي، جوړې يا د کورنۍ ډلې جوړوي، د يوه نر لرونکي، د ګڼو نرانو- ګڼو ښځو لورنکې ډلې لري. له انسانانو پرته نور پخواني لږ تر لږه څلور ډوله ټولنيز نظامونه لري، ډېری يې د ډلو په منځ کې د ځوانو ښځينه وو، د شتون اندازې ته په کتنې سره تعريف شوي دي. ګڼ لومړي انواع تر يو بريده، د ونو اړوند دي: په استثنایي بڼه يې انسانان، ځينې نور ستر بیزوګیان او بامبونز دي، دې ټولو ونې د ځمکې لپاره پرېښودې او اوس په ټولو لويو وچو کې ژوند کوي.
ټریسټان زارا
د ژوند لومړي او د سیبولول کلونه
هغه په ۱۱ کلنۍ کې بخاریست ته کډه شو او د سکیمېټس ټیرن په لیلیه ښوونځي کې يې زده‌کړې وکړې. باور دا دی چې ځوان زارا په یو دولتي ښوونځي کې چې د سېڼټ ساوا د ملي کالج یا د اسفانټوا ګئیورګه ښوونځي په نوم پېژندل کېده خپلې متوسطه زده‌کړې پای ته ورسولې. د ۱۹۱۲ کال په اکتوبر کې کله چې زارا ۱۶ کلن و، له خپلو ملګرو وینیا او مارسل سره د سیمبولول (دهنري مجلې نوم) په سمونګرۍ کې یو ځای شو. دا منل شوې چې د دې کار لپاره پانګه جانکو او وینه برابره کړې وه. زارا هم د وینیا په څېر له خپل ځوان همکار ژاک ‎جي. کاسټین سره نږدې و چې وروسته يې هغه خپل هڅوونکی و مینه‌وال اعلان کړ.
مورای جرستن هابر
مسلک
جرستن هابر له ۱۹۵۳ تر ۱۹۵۸ ز کال پورې د پنسیلوانیا پوهنتون د ریاضي په پوهنځي کې د مرستیال ښوونکي په توګه دنده تر سره کړ، وروسته یې بیا (۱۹۵۸ تر ۱۹۶۱ ز کال) د پروفیسور درجې ته ارتقا وکړه او بیا د پوهنتون د ښوونکي/پروفیسور (۱۹۶۱ تر نن پورې) او په هغه پوهنتون کې یې د ریاضي د پوهنځي د مشر په توګه ارتقا وکړه. د هغه د خوښې وړ څېړنیزې حوزې دا دي: د الجبري شکل د بدلون نظریه، نړیوال الجبر، د کوانټوم ډلې او د حقوقو اما پېژندنه. هغه کارونه چې د ده د شهرت لامل شول هغه په نظري فزیک کې د نوموړي څېړنې او د جرستن هابر د الجبر اختراع و.
جاستن ترودو
د ۲۰۰۸ کال په فدرالو ټاکنو کې تر یوه بریالي ټاکنیز کمپاین وروسته په ولسي جرګه (House of Commons) کې د پاپینو ټولنې استازی وټاکل شو. نوموړي په ۲۰۰۹ کال کې د ځوانانو او ګڼ‌کلتورۍ په برخه کې د لېبرال ګوند د رسمي اپوزیسیون د شنونکي او څارونکي غړي په توګه کار وکړ او په ورپسې کال کې د تابعیت او کډوالۍ د برخې څارونکی غړی شو. په ۲۰۱۱ کال کې بیا د ثانوي زده‌کړو او ورزش برخې د شنونکي په توګه وټاکل شو. ټروډو د ۲۰۱۳ کال په اپرېل میاشت کې د لېبرال ګوند مشري وګټله او د ۲۰۱۵ کال په فدرال ټاکنو کې یې خپل ګوند بریالی کړ او د درېیمې رتبې لېبرالان یې له ۳۶ څوکیو څخه ۱۸۴ څوکیو ته ورسول چې دا د کاناډا په ټاکنو کې د یوه ګوند تر ټولو لوړ شمېر دی.
اصلیت او زیږېدنه
د ۱۹۷۱ کال د جون په ۲۳مه نېټه د لومړي وزیر دفتر اعلان وکړ چې د لومړي وزیر پیر ټروډو مېرمن د څلورو میاشتو امېندواره ده. جسټن ټروډو د همدغه کال د کرېسمېس په ورځ د شپې په ۹:۲۷ بجو د اوټاوا په ښاري روغتون کې وزیږېد. دی د کاناډا په تاریخ کې دویم کس دی چې پر داسې مهال زیږېږي چې پلار یې لومړی وزیر دی. تر ده وړاندې د جان اې مک‌ډونالډ لور مارګارټ مري ټیوډورا مک‌ډونالډ (۱۸۶۹ د فېبرورۍ ۸مه - ۱۹۳۳ د جنورۍ ۲۸مه) ده چې دا ډول زیږېدلې وه. د ټروډو کوچني وروڼه الکساندر (ساچا) (د ۱۹۷۳ د ډسمبر په ۲۵مه زیږېدلی) او مېشل (د ۱۹۷۵ د اکتوبر په دویمه زیږېدلی او د ۱۹۹۸ کال د نومبر تر ۱۳مې ژوندی و).
اناهيتا راتبزاد
باندنۍ تړنې
۳- https://vk.com/@indoiranskiy.mgimo-afganskaya-passionariya-anahita-ratebzad
پروټين
تاريخچه او رېښه
پروټين په لومړي ځل د هالنډي کيمياپوه «جرارډوس يوهانس مولډر» له خوا تشرېح شوي وو او په ۱۸۳۸ز کال کې  سويډني کيميا پوه «جانس جيکب برزيليس» له خوا دا نوم ورکړل شو. «مولډر» د عامو پروټينونو بنسټيزه تجزيه وکړه او معلومه يې کړه، چې نږدې ټول پروټينونه يو شان تجرباتی فارموله لري، چې هغه دا ده « C400H620N100O120P1S1». هغه دې سترې پايلې ته ورسېد چې شونې ده دوی د يو ډول (ډېر ستر) ماليکول درلودونکي وي. د دې ماليکولونو د بيانولو لپاره د «پروټين» اصطلاح، د مولډر همکار «برزيليس» وړانديز کړې وه، د پروټين ټکی « protein» له يوناني ټکي « πρώτειος» نه اخستل شوی، چې معنا يې ده «لومړی»، «مخکښ»، يا «په سر کې درېدونکی»، + -in. مولډر د امينو اسسيډ ليوسين په څېر د پروټينو د تخريب توليدات وپېژندل، د کوم لپاره چې هغه د 131 Da (نږدې صحيح) ماليکولي وزن وموند. له «پروټين» مخکې نور نومونه کارېدل، لکه «البومينز» يا «البومينس مواد» (په الماني ژبه کې يې Eiweisskörper بولي).
سینګیانګ
سین ګیانګ (شینګیانګ) په یغوري شینجاڭ) په چینایي 新疆 ) زوړ نوم د چین ترکستان) د چین هیواد په شمال لویدیځ کې د یاد هیواد د کنټرول لاندې نیمه خپلواکه آیالات دی. د سینګیانګ وګړي یغور ترک تبار دي او رسمي ژبه یې یغوري او چینایي ده. ارومچي د سینګیانګ آیالات مرکز او لوی ښار دی. سینګیانګ آیالات د افغانستان د بدخشان ولايت سره ګډه پوله لري.
طارق جمیل
طارق جمیل په يوه ځمکواله کورنۍ پوري اړه لري. هغه په پنجاب ايالت، خانيوال ضلع، تلمبه ښار، ميال چنول سره نږدې زېږېدلی دی.(۶)
جميل د لاهور په کنګ اډوارډ طبي پوهنتون کي دmbbs لپاره داخله وکړه. د زده کړو په دوران کي يې له تبليغي ډلي سره اړيکه پيدا شوه. د ديني جذبې په وجه يې اسلامي زده کړي پيل کړې. او د رائيونډ په جامعه عربيه کي يې قرآن، حديث، تصوف، منطق او اسلامي فقه ولوستل.(۲) هغه د ديوبندي مسلک پيرو ده.(۳)
د فریډم هاوس د امبولانسونو خدمتونه
مخینه(شالید)
په پتسبورګ کې، د ښار پولیسو د امبولانس خدمتونه په ښار کې د ننه ترسره کول او ناروغان یې د پولیسوموټر کې لېږدول، په داسې حال کې چې د جنازې د بدرګې سیمه ییزمرکزونه او د امبولانس خدمتونه یې د ښار په شاو خوا کې وړاندې کول. تر ډېره په تورپوستو سیمو کې خدمتونو ته د انتظارتمې، په ځانګړي ډول د هیل په سیمه کې چې له اقتصادي پلوه په ښه حالت کې نه وه، تر وخت زیاتې وې. په دې سربېره، د پولیسو او ټولنې ترمنځ کړکېچ د دې لامل شو، چې ډېری خلک له پولیسو سره اړیکه ونه نیسي.
ګومارنې او روزنې
ډاکټر پيټر سافار، مرستندویانو ته روزنه طرحه او عملي کړه، یوه ۳۲ اونیزه ۳۰۰ ساعته دوره چې په کې اناتومي، فزیولوژي، CPR، لومړنۍ پرمختللې مرستې، نرسنګ او تدافعي موټرچلوول شامل وو. له هغو کسانو سره به چې د لېسې دوره یې نه وه بشپړه  کړې، مرسته کېده، چې د لېسې معادل خپل بریلیک (GED) ترلاسه کړي.
ډاکټر سافار له ډاکټر ران ستوارټ او پاول پاریس سره د یوه روزنیز نصاب د جوړولو په برخه کې کار کاوه، چې ډېر ژر مرسته کوونکي د ټولې نړۍ په کچه سمبال کړي. ډاکټر سافار ډېر ژر له ځوان او ځان غوښتونکي نانسي کارولین سره و پېژندل، چې د خپلې طبي دورې د بشپړولو په حال کې و. نوموړي غوښتل چې له سافار، سټوارټ او پاریس سره د فریډم هاوس مرستندویانو ته د نوي نصاب په جوړولو کې مرسته وکړي. سټوارټ او پاریس دغه راز، د یوه ځای د موندنې په لټه کې وو، چې د پتسبورګ سیمې خلک وکړای شي، د طبي مرستو لومړیتوبونو د زده کړو لپاره ورشي.
چال چلند او میراث
د فریډم  هاوس مرسته کوونکي، مخکې له دې چې خپل امبولانسونه ترلاسه کړي، په ۱۹۶۸ ز کال کې د پاچا د ترور په بغاوت کې له ټپیانو سره د مرستې لپاره، له پولیسو سره په امبولانسونو کې کار کاوه. ښار د فریډم هاوس د امبولانسونو له خدمتونو سره، د ښار په مرکز او ځینو برخو په ځانګړې توګه د تور پوستو له سیمو د بېړني لېږد رالېږد لپاره تړون وکړ.
فزیک
په فزیک کې پرمختګونه ډېری په نویو ټیکنالوژیو کې پرمختګونو ته لاره هواروي. د بېلګې په توګه: د الکترومقناطیس، د جامد حالت فزیک او هستوي فزیک په پوهه کې پرمختګونه په مستقیم ډول د نوو محصولاتو، لکه: تلویزیون، کمپیوټر، کورني وسایل او اټومي وسلو د پراختیا لامل شوي، چې په نننۍ عصري ټولنه کې یې د پام وړ بدلون راوړی دی، په ترمودینامیک فزیک کې پرمختګونه د صنعتي کېدو لامل شول او په میخانیک فزیک کې پرمختګونه د محاسبې د پراختیا سبب شول.
اسلامي او اروپایي منځنۍ پېړۍ
ترټولو د پام وړ نوښتونه، د نور فزیک او د لید په برخه کې وو چې، د ډېرو ساینس پوهانو ،لکه: ابن سهل، الکندي، ابن الهیثم، الفاریسي او ابن سینا له آثارو نه لاسته راغلل. تر ټولو د پام وړ اثر د نور فزیک کتاب و چې ( د کتاب المناظر په نوم هم یادېږي) چې د ابن الهیثم له خوا لیکل شوی دې  او په هغه کې یې په قاطع ډول د لید په اړه د لرغوني یونان نظریه نه یوازې ناسمه ثابته کړه، بلکې یوه نوې تیوري یې هم وړاندې کړه. هغه په نوموړي کتاب کې د تیارې کمرې یا camera obscura  پېښې څېړنه وړاندې کړه (د هغه د بې له لنزه کامرې زر کلنه نسخه) او د سترګو خپله کار کولو طریقه یې نور هم تر څېړنې لاندې ونیوله. هغه د علمیاتو او د پخوانیو پوهانو د پوهې په کارولو سره وتوانېد، چې تشرېح کړي ،چې سترګو ته رڼا څنګه ننوځي. هغه وویل چې: د رڼا وړانګه متمرکزه ده، خو د سترګو شاته د رڼا خپرېدو د څرنګوالي په اړه رېښتیني توضیحات باید تر ۱۶۰۴ ز کال پورې انتظار وکړي. د عکاسۍ د عصري پرمختګ نه سلګونه کاله وړاندې، د رڼا په اړه د هغه مقالې تیاره کامره تشرېح کړه.
سرچينې
پنځپوهنه وېشنيزه:پوهنه
اروزګان ولایت
ولسوالۍ
د روزگان د ليکلو دود په زياته پيمانه د هغو ليکوالو له لوري په اوښتي ډول ليکل کيږي چي د دري ژبي ليکدود سره تړاو لري. د دري ژبووگړو تر منځ په وياندي ( شفاهي ) ادب کي عادي او معمول ده چي يو شمير نومونو او يا کلموته د الف توري زياتوي اود خپلي مفاهمې لړۍ جاري ساتي او د انديښنې پرته د خپل پام وړ کلمه يا نوم د ويلو وړ گرځوي ، د بيلگي په توگه يوشمير هغه نومونه او کلمې چي د ( س ) په توري پيليږي ، د هغوسره د الف په زياتولو نوم ته بله څيره او نوئ املايې او ليکنيز ډول ورکوي ، چي په پښتوژبه کي د ( ستر ) کلمه په ( استر ) او د ( سپين ) کلمه په ( اسپين ) يې څرگندي بيلگي دي. د روزگان د نوم بدلون په ( اروزگان ) هم همداسي يو اوښتون دئ ، چي دري ژبو ليکوالو هغه شان چي اوريدلي يې دي او يا يې ويلي دي ، د نوم اصل او منشا ته يې د پام کولو پرته ، په (( ارزگا ن )) يا (( اوروزگان )) ليکلئ او معمول کړيدئ.
په ۲۰۲۲ زکال کې په افغانستان باندې د پاکستان هوايي بریدونه
ملګرو ملتونو تائید کړه چې په دغو هوايي بریدونو کې په ټولیزه توګه ۲۰ ماشومان له دې ډلې ۱۲ نجونې او درې هلکان په خوست ولایت او درې نجونې او ۲ هلکان هم په کنړ ولایت کې په خپلو کورونو کې وژل شوي. په کابل کې د طالبانو ادارې د تلفاتو شمېرې اعلان نه کړې، خو وه یې ویل چې په دغو بریدونو کې ملکي وګړي وژل شوي او په دیپلماتیکه بڼه یې د دغو بریدونو اړوند اعتراض کړی. داسې ښکاري چې دغه هوايي بریدونه د اپرېل په ۱۴مه په شمالي وزیرستان کې د پاکستاني پوځ په کاروان باندې د برید په غبرګون کې وشول چې له امله یې اووه پاکستاني سرتېري ووژل شول. پاکستاني رسنیو او د طالبانو تر ولکې لاندې د افغانستان یو شمېر رسنیو راپورونه خپاره کړل چې په دغو بریدونو کې د پاکستاني طالبانو د تحریک وسله وال کسان په نښه شوي. همدارنګه د راپورونو له مخې د اپرېل په ۱۵ مه د خوست ولایت په ګربزو ولسوالۍ کې د شپې پر نهو بجو د طالب ځواکونو او پاکستاني سرتېرو ترمنځ هم نښته شوې وه چې له امله یې دوه طالب جنګیالي وژل شوي و.
د پاکستان دولت
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت اعلان وکړ چې د پوځي اقدام اړوند د خپرو شوو راپورونو د «ارزونې» په حال کې دی. د پاکستان دولت او پوځ په ښکاره توګه د دغو هوايي بریدونو اړوند کوم نظر وړاندې نه کړ. پاکستاني رسنیو بیا راپور ورکړ چې په دغو بریدونو کې د افغانستان په خاوره کې د پاکستاني طالبانو د تحریک جنګیالي په نښه شوي. په کابل کې د پاکستان سفارت په افغانستان کې هر ډول هوايي برید رد کړ، خو څرګنده یې کړه چې سفیر منصور احمد خان او طالب چارواکو د سرحدي موضوعاتو د حل په موخه خبرې اترې کړې دي.
مولداویایي ژبه
ملداویایي په (مولداویایي) limba) moldovenească/лимба молдовеняскэ) د رومانیایي ژبې یوه لهجه ده چې د رومانیا هیواړدشمالختیحّو برخو سره ډیر ورته والی لري.
ولادمیر بوکوفسکي
وروسته له هغه چې نوموړی د ۱۹۷۶ زکال په وروستیو کې له شوروي اتحاد څخه تبعید کړای شو، بیا یې هم د شوروي نظام سره خپل څرګند مخالفت ښکاره کاوه او په روسیه کې یې د شوروي د ځای ناستي رژیم نیمګړتیاوو ته ګوته نیوله. د یو فعال، لیکوال او نیوروفیزیولوژېست په توګه نوموړی په شوروي اتحاد کې د اروايي درملنې څخه د ناوړه سیاسي ګټنې د افشا کولو او د هغو د درولو په موخه د مبارزې کولو له امله ستایل کېږي.
وروستی ځل نیونه (۱۹۷۱ زکال) او بندي کېدل
د یو شمېر اسنادو له خپرېدو وروسته بوکوفسکي د پراوډا په نامه د کمونېست ګوند د ورځپاڼې له خوا «په شوروي ضد فعالیتونو کې ښکېل کوڅه ډب بدخواه» وبلل شو؛ همدا و چې د ۱۹۷۱ زکال د مارچ په ۲۹مه ونیول شو. په پیل کې نوموړی لېفورتوو بند ته یووړل شو خو تر اګست میاشتې پورې یې نږدې درې میاشتې په سربسکي انستیتیوت کې تېرې کړې او دا ځل نوموړی له رواني پلوه سالم او د محاکمې په شرایطو برابر وګڼل شو.
شوروي اتحاد ته بېرته راستنېدل (۱۹۹۱ زکال)
ولادیمیر بوکوفسکي د ۱۹۹۱ زکال په اپرېل میاشت کې له پنځلس کلن تبعید وروسته یو ځل بیا مسکو ته راغی.
د ګوګل تاریخچه
لومړني پړاوونه
پېج د خپل پایلیک(تېزس) د موضوع په اړه د تحقیق په بهیر کې، د نورو موضوعاتو په څنګ کې د ورلډ وایډ وېب(World Wide Web) د ریاضیکي ځانګړتیاوو په لټه کې و، چې د نوموړي لېنک جوړښت یې د لوی ګراف په توګه باله. د پېج څارونکي، ټېري وینوګراد، نوموړی وهڅاوه چې دا موضوع غوره کړي (کوم چې وروسته نوموړي د "تر ټولو غوره مشوره چې تر اوسه مې ترلاسه کړې" په توګه یاده کړ، همداراز پېج د دې مسئلې په موندلو تمرکز وکړ چې کومې ویب پاڼې د یوې ځانګړې پاڼې سره لېنک کېدای شي، د دې په پام کې نیولو سره چې د دې ډول بک لېنکونو(backlinks ) شمېر او ماهیت د دې پاڼې په اړه ارزښتناکه معلومات وو. (په علمي خپرونو کې د استناد د اصولو په پام کې نیولو سره). پېج خپل نظرونه حسن ته وړاندې کړل، چې نوموړي د پېج د نظریاتو د پلي کولو لپاره کوډ لیکل پیل کړل.
BackRub په جاوا او پایتون کې لیکل شوی او په بېلابېلو سن الټراس او انټیل پینټیم کاروونکو لینوکسونو کې چلېږي. لومړنی ډېټابیس یې په سن الټرا II کې له ۲۸GB ډېسک سره ساتل کیږي. سکاټ حسن او آلن سټریمبرګ خورا د پام وړ تطبیقي  مرسته وړاندې کړې. سرګي برېن هم ډېر دخیل و زیاتې مننې مستحق دی.
ترنک او جلدک ولسوالۍ
سرچينې
وېشنيزه:د زابل ولايت وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
دای چوپان ولسوالۍ
سرچينې
وېشنيزه:د زابل ولايت وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
آدم خیل دره
دره آدم خیل د خیبر پښتونخوا آیالات د خیبر ولسوالۍ کې پرته دره ده. د یادې درې ډیره یې وګړي په وسلو جوړولو بوخت دي.
هنري لاورنس
واده او کورنۍ
هغه د ۱۷۵۰ز کال د جون په پنځه وېشتمه نېټه د سويلي کارولينا د وريځو د بزګرې کورنۍ له غړې «الينر بال» سره واده وکړ. دوی ديارلس بچيان درلودل، ډېری يې په ماشومتوب کې مړه شول. الينر په ۱۷۷۰ز کې د خپل وروستي ماشوم له زېږولو يوه مياشت وروسته مړه شوه. لاورنس خپل درې زامن د زده کړې لپاره لندن ته بوتلل او خپل مشر زوی يې لاورنس وهڅاوه، چې قانون ولولي. د خپلو زده کړو له بشپړولو پرته جان لاورنس په ۱۷۷۶ز کال کې بېرته متحده ايالاتو ته راستون شو، تر څو د امريکا په انقلابي پوځ کې خدمت وکړي.
سياسي دنده
بریتانويانو لاورنس په خيانت تورن کړ، انګلستان ته يې بوت او د لندن په برج کې يې بندي کړ (هغه يوازينی امريکايي دی چې ياد برج کې يې بند تېر کړی). امريکايانو د هغه د بند پر ضد نيوکې وکړې. په ډګر کې ډېری نيول شوي کسان جنګي بنديان بلل کېدل، په داسې حال کې چې ډېر ځله شرايط وېروونکي و، د بنديانو تبادله او د پوسته خانې امتيازات منل شوی کار و. د بند پر مهال «ريچارډ اوسوالډ» له هغه سره مرسته کوله اوسوالډ د لاورنس د سوداګرۍ پخوانی شريک او د بانس ټاپو اصلي څښتن و، ياد ټاپو په «سيراليون» سمندر کې د مريانو د سوداګرۍ مرکز و. اوسوالډ د لاورنس په استازيتوب د بریتانيې له حکومت سره خبرې کولې. په پايله کې د ۱۷۸۱ز کال د دسمبر په يو دېرشمه نېټه، هغه د جنرال لارډ کورنواليس سره تبادله او خوشې شو او هغه د امسټرډام پر لور خپل سفر ته دوام ورکړ. هغه د امريکا د هڅو لپاره په بسپنو راټولولو کې مرسته وکړه.
څلورګوني کنګلونه
روښانول (تشرېح)
د ځمکپېژندونکو په نظر: د يو يخي عصر (پړاو) پېژندنه پر ځمکه د زيات يخ پر شتون کېږي. له څلورګونو کنګلونو مخکې، لږ تر لږه د څلورو جيولوژيکي پړاوونو په اوږدو کې پر ځمکه يخ جوړ شوی دی: کارو (۳۶۰-۲۶۰ ميلونه کاله)، اینډين-سهارن (۴۵۰-۴۲۰ ميلونه کاله)، کريوجينين (۷۲۰-۶۳۵ ميلونه کاله) او هورونين (۲۴۰۰-۲۱۰۰ ميليونه کاله).
کروموزوم
د مایوزس په لړ کې او ورپسې جنسي تکثر کې کروموزومي بیاترکیب په جنیټیکي تنوع کې مهم رول لري. که دا جوړښتونه د هغو پروسو له لارې چې د کروموزومي بې ثباتي او ځای پرځای کېدو په نوم یادېږي، په غلطه توګه ورکې لاسوهنه وشي، حجره کېدای شي د مایټوټیک ناورین سره مخامخ شي. په معمول ډول، دا کېدای شي حجره اپوپټوزس ته اړباسي کوم چې د حجرې د مړینې لامل کېږي، خو کله کله په حجره کې بدلون دا لړۍ له خنډ سره مخ کوي او په پایله کې د سرطان د پرمختګ لامل کېږي.
د DNA بسته بندي
پروکاریوټي کروموزومونه او پلازمیډونه، د یوکاریوټيDNA  په شان، په عمومي توګه ډېر سره پېچل شوي دي. نقل، تنظیم او تکثیر ته د لاسرسي لپاره باید DNA لومړی په ارامه حالت کې پرېښودل شي.
کاکړ ولسوالۍ
سرچينې
وېشنيزه:د زابل ولايت وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
مونتینګرویي ژبه
مونته نګرویي ژبه په (مونتینګرویي) Crnogorski) یاهم  Црногорски језик) دا ژبه د مونتینګرو هیواد رسمي ژبه او د اشتوکاوي ژبو له کورنۍ څخه یوه ده. د لومړی ځل لپاره یاده ژبه په ۱۹۹۰م کال کې له صربي ژبې نه جدا شوه او د دوه خروفو په اظافه کولو سره نور یې نور د صربي ژبې الفابټ کاروي.
د ملا تیر لرونکي ژوي
رېښه (د ملا تير لرونکي ټکي vertebrate  د لغت ریښه)
''د ورټیبریټ کیلمه د لاتینی کیلمې ورټیبرس (پلیني) نه اخیستل شوې ده چې معنا یی د،ه د ملا د تير بند (نخاعې بند). ''
د سويلی کوريا اقتصاد
له ۱۹۶۰ لسيزې څخه تر ۱۹۸۰ لسيزې پورې چټکه وده
د سړې جګړې له امله سويلي کوريا له متحده ايالاتو څخه بسپنه تر لاسه کوي او له څو کلونو راهيسې بهرنۍ\ی اقتصادي او پوځي ملاتړ روان دی. «چاو بولز» پر کورني اقتصاد واکمنېدل پيل کړل او په پايله کې په نړیواله کچه مسابقتي وګرځېد. د «چاوبولز» لاندې کارکونکو په خپلو مزدونو او کاري شرايطو پرمختګ ليدل پيل کړل، کوم چې په کورني استعمال کې د زياتوالي لامل وګرځېد. تر ۱۹۸۰ز لسيزې پورې، دا هېواد له ښکته عايد څخه منځنۍ کچې عايد ته راپورته شو.
اوش ولایت
اوش په قرغزي ژبه Ош областы ) په انګلیسي Osh Region) د قرغزستان هیواد له سویلي ولایتونو څخه یو دی. د اوش ولایت مرکز اوش ښار دی.
د هم‌جنس پالونکو ودونه
په مقابل کې تر۲۰۲۱ ز کال پورې ۳۳ هېوادونو، په خپل اساسي قانون کې د واده په اړه ځينې تعريفونه په پام کې نيولي دي چې د هم‌جنس پالانو له ودونو څخه مخنيوی کوي او ډېری يې په وروستيو لسيزو کې د مخنيوي په پار تصويب شوي دي. ځينې نورو هېوادونو بيا خپل اساسي قانون، د اسلام په چوکاټ کې جوړ کړی دی، چې په ټوله کې د هم‌جنس پالانو له ودونو سره مخالف دی. که ياد قوانين د يو درجن په توګه فرض کړل شي، نيمو پخوانيو او نيمو وروستيو کې هم‌جنس پالنه، په خپله د يوه جرم په توګه پېژندل شوې ده.
د دوهمې نړیوالې جګړې په اوږدو کې د متحدینو جنګي جنایتونه
ماګوېس
د فرانسې په لویدیځ کې د ښامار عملیاتو د کښته کېدو او د ۱۹۴۴م کال په آګسټ کې د آلمان د نظامي اشغال د سقوط وروسته، د آلمان دېری پوځیانو ونشو کړای چې له فرانسې څخه وتښتي او د فرانسې داخلي پوځ ته تسلیم شول. مقاومت د ورماخت لږ او د ګسټاپو او اس اس زندانیانو ډېری کسان اعدام کړل.
ارغسان ولسوالۍ
د پوهني په برخه کي
په ١٣٩٠ ل کي د ښوونځيو د زده کونکو شمېر ٧٧٠ تنه ته ورسېدی، د کېملزو لمړی ښوونځی، د ننگ لمړی ښوونځى،او په بريزو کي دمنځنی ښوونځي پرانستل سوي.
فریتیوف شوون
فرانسه (۱۹۲۰-۱۹۴۰)
د شوون پلار په ۱۹۲۰ کال کې ومړ او د هغه مور پرېکړه وکړه چې د فرانسې مولوز ته څېرمه له خپلو تنکیو زامنو سره خپلې کورنۍ ته راستنه شي، چېرته چې شوون د ورسای تړون پر بسنټ د فرانسې ښاروندي ترلاسه کړه. هغه ته یو کال وروسته په ۱۴ کلنی کې د کاتولیک په توګه د تعمید غسل ورکړل شو. په ۱۹۲۳ کال کې یې ورور د تراپیست یوې صومعې ته دننه شو او شوون د کورنۍ د لګښتونو د تامینولو لپاره ښوونځی پرېښود او د ټوکر د طراح په توګه يې دنده پیدا کړه.
وروسته هغه ځان د بهاګاواد ګیتا او ویدانتا په نړۍ کې ډوب کړ. هغه لس کاله د هندوییزم د دعوت دې لړۍ کې پاتې شو، که څه هم هغه په بشپړه توګه په دې پوه و چې په‌خپله هېڅ‌کله هندو کېدی نه‌شي. په ۱۹۲۴ کال کې چې لا یې په مولوز کې ژوند کاوه، د رنه ګنون په نوم فرانسوي فلیسوف اثار یې کشف کړل چې د هغه د فکرې پوهاوي له منلو سره یې مرسته وکړه او د هغه د کشف شویو میتافزیکي اوصولو څخه یې ملاتړ وکړ. شوون وروسته د ګنون په اړه وویل چې هغه «د هر هغه څه ځواکمن او ژور نظریه پوه و چې مینه يې ورسره لرله»
د مالیکولي بیولوژۍ تاریخ
د مالیکولي بیولوژۍ (molecular biology) تاریخ په ۱۹۳۰مه لسیزه کې د مختلفو، پخوانیو بېلابېلو بیولوژیکي او فزیکي څانګو په یوځای کولو سره چې له بایو کېمیا، جنېتیک، مایکروبیولوژي، ویرولوژي او فزیک څخه عبارت دي، پیل شو. زیات شمېر فزیک پوهانو او کېمیا پوهانو هم په دې موخه چې د ژوندیو موجودات په اړه په اساسي توګه پوهه تر لاسه کړي په دې برخه کې دلچسپي درلوده چې  مالیکولي بیولوژي به له څه شي څخه بحث کوي.
د سریلانکا اقتصاد
له خپلواکۍ تر ۱۹۷۷
د سریلانکا ټولنیز نښه کوونکي په استثنايي توګه لوړ ګڼل کیدل. د نولسمې پیړۍ په وروستيو کې سوداد لا دمخه ۲۱.۷٪ و. د ۱۹۴۶ز کال د ملاریا د له منځه وړلو تګلارې له ۱۹۴۶ز څخه تر ۱۹۴۷ز کال پورې د مرګ کچه په زرو کې له شل څخه څوارلس ته راښکته کړه. په ۱۹۴۸ز کال کې د یو سریلانکایی د زیږون په وخت کې د ژوند اټکل څلور پنځوس کاله و، يعنې له جاپان څخه لږ څه ښکته چې ۵۷.۵ و. په سریلانکا کې په ۱۹۵۰ز کال کې د ماشومانو د مړینې کچه په هرو زرو ژوندیو زیږونونو کې ۸۲، مالیزیا ۹۱ او فلیپین ۱۰۲ وه.
دهراود ولسوالۍ
د لرغونپوهانو او تاريخ پوهانو پر دې ټکي پوره يوالۍ شته چي د لومړنيو مدنيتو نو اصلي ټاټوبۍ د لويو سيندونو او پراخو بحيرو شاه او خواسيمي وې، چي هلته پخواني انسانان ميشت شوي او د تمدن د زيږيدو ، ودي او پر اختيا زمينه يې برابره کړيده. په لرغوني مصر کي د نيل سند پر شاه او خوا پخوانۍ مدنيت چي پنځه زره کاله پخوا تر زيږد اوج ته رسيدلۍ وو؛ د دجلې او فرات سندونو له برکته د بين النهرين تمدن څلورزره کاله پخوا تر ميلاد مينځ ته راغلۍ او پراختيا يې موندلې وه ؛ د سيند سند په حوزه کي د موهنجودارو او هرپې مدنيت درې زره کاله پخوا تر زيږد چي پاتي شوني يې د هند د تاريخ پيلامه بلل شوې ، ؛ همداشان د مديتراني بحيري پر څنډو پراته يوناني او رومي مدنيتونه د پياوړو بيلگو په توگه يادولای شو. د افغانستان د پنځه زره کلن تاريخ د ثبوت لپاره هم د هلمند سند او دهغه مرستيال سندونه وسيله گرځيدلي او د لرغوني مدنيت زمينه يې د پخواني منډيگک د اوسيدونکو لپاره برابره کړيده. فرانسوي لرغونپوه ( کزل ) او دهغه نور افغاني او فرانسوي علمي ټيم دا څرگنده کړل چي : درې زره کاله پخوا تر زيږد ، د منديگک اوسيدونکو په لرغوني افغانستان کي د يوه بې ساري تمدن بنسټ ايښۍ چي د افغانستان د د پنځه زره کلن تاريخ د لومړي فصل په توگه ثابت او منل شويدۍ. د منديگک ، بست کلاه ، لښکرگاه او يوشمير نورو تاريخي او لرغونو سيمود ښيرازۍ د عامل په توگه د هلمند سند او دهغه دمعاونينو ارزښتمن رول څرگند دۍ. د همدې سند له برکته د دهراوت ولسوالۍ د پام وړ برخي سمسوري او ابادي دي. د هلمند سند اود هغه مرستيال سندونه لکه د تيري او ساخر سندونه په دهراوت ولسوالۍ کي له يوي خوا د کرهڼي لپاره مناسب شرايط برابر کړي او له بله پلوه يې په لرغونو زمانو کي د گڼو انسانانو د ميشت او اوسيدو هر اړ خيزه امکانات برابر کړيدي ، چي د دې ادعا د ثبوت لپاره د دهراوت ولسوالۍ د هغو لرغونو ودانيو په پاتي شوني څرگند او بر ملا شواهد دي .د بيلگي په توگه کلا مورچه ، سره کلاه ، لوی ديوال ( کټه ديوال ) دودوان او داسي نور يادولای شو.
چلندپالنه
نومهاله تیوري: راډیکالي چلندپالنه
بوروس فرېدریک سکېنر، راډیکالي چلندپالنه، د «چلند تجربي شننې» د جاجي بنسټ په توګه، وړاندې کړه. دغه لیدلوری، د چلند په تړاو د څېړنو له نورو تګلارو څخه، د بېلابېلو اړخونو له پلوه توپیر لري؛ خو تر ټولو ستر توپیر بیا دا دی چې راډیکالي چلندپالنه، د احساساتو، د ذهن حالتونو او باطن‌لېدنې (چې دغه چلندونه د علمي څېړنې سکالو هم ده) د منلو په ترڅ کې، له میتودولوجیکي چلندپالنې سره په ټکر کې راڅرګندېږي. د بېلګې په توګه: میتودولوجیکي چلندپالنه، غیرارادي غبرګون، د ټولو چلندونو لپاره د یوه موډل په توګه، ردوي او له چلندپوهنې څخه، د فزیولوجي یوه بشپړوونکي خو خپلواک ساینس په توګه، دفاع کوي. راډیکالي چلندپالنه کې په پراخه توګه، د امریکایي واقعیت‌پالنې (پراګماتیزم) په شانې د لوېدیځ ګڼ‌شمېر فزیولوجیکي څنډې رانغاړل کېږي
عبدالله بن عبدالعزیز آل سعود
لومړنی ژوند
ویل کېږي، چې عبدالله د ۱۹۲۴ ز کال د اګست په لومړۍ نېټه په ریاض کې زېږېدلی، خو ځینې سرچينې دا نېټه ناسمه بولي او ښیي چې، هغه نژدې اته کاله تر دې نېټې مشر و. هغه د پاچا عبدالعزیز لسم زوی و. د هغه مور فهدة بنت عاصي الشوریم د السعود کورنۍ د پخوانیو سیالانو (الرشید کورنۍ)  د کورنۍ  غړې وه. هغه د شمر په ځواکمنه قبیله کې زېږدلې وه او د قبیلې د پخواني رئیس عاصي بن شوریم لور وه. کله چې عبدالله شپږ کلن و ،هغه مړه شوه. عبدالله د نوف او سیتا په نامه دوه کوچنۍ سکه خویندې لرلې او د عبدالعزیز بن سعود او مشعل بن سعود په نامه دوه ناسکه مورني وروڼه لرل چې د سعود بن عبدالعزیز الرشید سره یې د مور د لومړني واده حاصل و. مادوي الرشید داسې استدالال کوي چې: د پاچا عبدالعزیز د زامنو تر منځ د عبدالله لوړ موقف ته په رسېدو کې د ځنډ لامل د هغه مورنۍ جرړې او په خبرو کولو کې يې د ژبې د بندوالي پخوانۍ تجربه وه.
نوري سرچينې
وېشنيزه:د ۱۹۲۴ زېږدي کال زوکړې وېشنيزه:د ۲۰۱۵ زېږدي کال مړي وېشنيزه:عربي سياستوال وېشنيزه:په نري رنځ مړه شوي کسان وېشنيزه:د سعود کورنۍ وېشنيزه:د سعودي عربستان پاچايان وېشنيزه:مسلمان پاچايان وېشنيزه:د سوعدي عرب سياست وېشنيزه:د سعودي لومړي وزيران (صدراعظمان) وېشنيزه:د پولنډ هېواد څخه د سپین گوربت پېرودونکي) وېشنيزه:د سعودي عرب شتمن بیليونران وېشنيزه:د سعودي عرب شهزاده گان وېشنيزه:د سعودي عرب سُني مسلمانان
ډیلي
ډیلي د هندوستان په شمال کښې یو ښار دئ. د ښار نوې برخه چې نوی ډیلي نومېږي اوس د هندوستان پلازمېنه ده. د ښار زړه برخه زوړ ډيلي دئ.
د جمهوري غوښتونکي ګوند تاریخچه (متحده ایالات)
د ۱۹۶۴ ز کال د مدني حقونو قانون، د ۱۹۶۵ ز کال د رای ورکوونې د حقونو قانون او د سویلي ستراتیژۍ نه وروسته، د ګوند اصلي بنسټ بدل شو، داسې چې په ولسمشریزو سیاستونو کې سویلي ایالتونه ډېر باوري جمهوري غوښتونکي او شمال ختیځ ایالتونه ډېر باوري ډیموکراتان شول. سپین پوستي رایه ورکوونکي له ۱۹۶۰ ز کلونو نه وروسته په زیاتېدونکي توګه د جمهوري غوښتونکي ګوند سره یوځای شول. جمهوري غوښتونکي ګوند د وېډ پر وړاندې د رو په قضیه کې د سترې محکمې د ۱۹۷۳ ز کال پرېکړې وروسته د خپل ګوند په تګلاره کې د جنین د سقط کولو سره مخالفت وکړ او د انجیلیانو په منځ کې یې ځانته ملاتړ زیات کړ. جمهوري غوښتونکي ګوند، له ۱۹۶۸ ز کال نه تر ۱۹۸۸ز کال پورې د ولسمشرۍ له شپږو ټاکنو نه په پنځو کې ګټوکی شو. دوه دورې ولسمشر رونالډ ریګن د بدلون غوښتونکي ګوند مشر و، چې له ۱۹۸۱ ز کال نه تر ۱۹۸۹ ز کال پورې یې ریاست په غاړه درلود. د هغه محافظه کاره سیاستونو، د حکومت د ټولنیزو لګښتونو کمښت او مقررات، لوړ نظامي لګښتونه، ټیټ مالیات او د شوروي اتحاد پر وړاندې د پياوړي بهرنی سیاست غوښتنه وکړه. په ګوند باندې د ریګن نفوذ تر راتلونکې پېړۍ پورې دوام وکړ.
وټو
ویټو (وتو) په لاتیني Veto) یوه لاتیني کلمه ده چې (زه یې منع کوم) زه یې نه منم معنی ورکوي چې نن ورځ تر ډیره دا لغات د ملګرو ملتونو امنیت شورا کې کاریږي.
د مسيحيانو ځورول
له تاريخي پلوه د مسيحيانو ځورول د مسيحيت پړاو له لومړۍ پېړۍ تر اوسه روان دي. د مسيحيت د منځ ته راتلو وروسته مسيحي مبلغين او هغه څوک چې مسيحيت يې منلی دواړه د ځورولو موخه ګرځېدلي، ځينې وخت د دوی د ګروهې له امله وژل شوي دي.
د هلمند ولایت جګړه
سنګین
د سنګین ولسوالۍ (د وګړو شمېر یې شاوخوا ۳۰۰۰۰ تنه دی) د افغانستان په سویل کې مهم سوداګریز مرکز دی؛ باور دا دې چې په سیمه کې د مخدره موادو تر ټولو لوی بازار همدلته دی. له همدې امله دغه ولسوالۍ د طالبانو او ائتلافي ځواکونو لپاره په یوې ستراتیژیکې موخې اوښتې وه. ویل کېږي چې دغه ولسوالۍ د ۲۰۰۶ زکال له جون میاشتې وړاندې تر ډېره بریده د یاغیانو په لاس کې وه.
په متحده ايالتونو کې د بيان ازادي
د وينا حق د خپلواکۍ لومړنۍ سمون نه يوازې د وينا پر منځپانګه او د وينا کولو وړتيا باندې ډېری حکومتي بنديزونه تشرېح کوي، مګر د معلوماتو د ترلاسه کولو حق هم خوندي کوي، د ډېری هغه حکومتي بنديزونو يا خنډونو مخنيوی کوي، چې د ويونکو تر منځ توپير کوي، د ځانګړې يا معلومه وينا لپاره د وګړو د زيان ځواب وينه ټاکي او له وګړو يا شرکتونو څخه د وينا د هغه ځانګړي ډول د ويلو يا مالي تامين د حکومت د غوښتنې مخنيوی کوي، چې دوی يې په خپله خوښه نه مني.
لاندی
د لاندي موسم
خلک د لاندي پوسونه په سره څیله (نومبر میاشت) کې حلالوي او وچوي یې او په توره څیله (دسمبر) او سپینه څیله(جنوري،فروري) کې یې بیا پخوي.
ايتن الين
لومړی واده او د ځوانۍ لومړي کلونه
د ډېرو روايتونو پر بنسټ، الين په خپل لومړي واده خوښ نه و. د هغه مېرمن سخته مذهبي وه، په هغه يې نيوکې کولې، نه يې سم ليکل کولای شول نه لوستل. له بلې خوا د هغه چلند کله کله رنګين مزاجه و او هغه په زده کړه کې لېوالتيا درلوده. بيا هم دوی په ۱۷۸۳ز کال کې د ميري تر مرګه يو ځای پاتې شول. دوی پنځه بچيان لرل، چې يوازې دوه يې بلوغ ته ورسېدل.
لاندی
د لاندي څخه د پرسنده د تیارولو طریقه
د لاندي له پوسه څخه تر پرسنده (وچه غوښه) تیارېدو پورې ټولې کابو څلور مرحلې دي چې هغه په لاندې ډول دي.
دریمه مرحله
څلورمه مرحله
سرچینې
https://arkbiodiv.com/persendadry-meat-cousine-of-pashtun-afghan-2/
د افغانستان – تاجکستان پوله
د افغانستان او د تاجکستان ترمنځ پوله ۱۳۵۷ کیلومتره (۸۴۳ مایله) اوږدوالی لري چې په لویدیځ لوري کې د ازبکستان سره له درې ګونې سرحدي نقطې پیلېږي او په ختیځ کې له چین سره درې ګونې سرحدي نقطې ته رسېږي، دغه پوله یوازې د واخان د دهلېز په اوږدو کې د هغو له تر ټولو لرې ختیځې برخې پرته په بشپړه توګه د آمو، پنج او پامیر د سیندونو په اوږدو کې موقعیت لري.
تاریخچه
په ۲۰۲۱ زکال کې وروسته له هغه چې طالبانو د افغانستان حکومت خپل کړ، ګڼ شمېر پخواني افغان سرتېري او ملکي وګړي له پولې هاغاړه تېر شول. ورته مهال د تاجکستان دولت د پولې د امنیت ساتلو په موخه په سرحدي سیمو کې ګڼ شمېر سرتېري ځای پر ځای کړل.
په میانمار (برما) کې د ښځو حقونه
روغتیا
سره له دې چې په میانمار کې د جنین سقط کول ناقانونه دي خو د میندو د ټولو مړینو شاوخوا 10سلنه مړینه د جنین په سقط پورې اړونده بلل شوې او شل سلنه هم په واده شویو ښځو کې د امېندوارۍ د مخنیوي لپاره اړتیا نه ده پوره شوې. په ټول هېواد کې د جنسي پوهاوي کمښت په ځوانانو او پېغلو کې د بارورۍ د 16.9سلنه لوړې کچې لامل شوی.
هاوارډ فلوري
فلوري له اډلاید پوهنتون څخه فارغ شو او په اکسفورډ پوهنتون کې یې د روډز سکالرشېپ او همدارنګه یې په متحده ایالاتو کې د راکفلر بنسټ د مالي ملاتړ په مرسته نورې لوړې زده کړې هم وکړې. نوموړی په ۱۹۳۵ زکال کې په اکسفورډ کې د پتالوژۍ برخې ته اړوند د ویلیام ډان کالج مشر وټاکل شو. هغه په پنسلین باندې له کار سربېره د لیزوزیم د انزایمونو، له امیدوارۍ څخه د مخه نیونکو درملو او سفالوسپورین په ګډون په ګڼ شمېر نورو موادو هم کار وکړ. نوموړي په کانبرا کې د اسټرالیا د ملي پوهنتون او د جان کریتین د طبي څېړنو د پوهنتون په تاسیس کې ونډه لرله او له ۱۹۶۵ زکال راهیسې یې په ۱۹۶۸ زکال کې د خپلې مړینې تر مهاله د اسټرالیا د ملي پوهنتون د مشر په توګه خدمت وکړ. نوموړی د سلطنتي ټولنې همکار غړی وټاکل شو او له ۱۹۶۰ زکال څخه یې تر ۱۹۶۵ زکال پورې د هغو مشري هم وکړه؛ دغه مهال نوموړي کارلتون هاوس تریس ماڼۍ ته د دغې ټولنې پر لېږد او همدارنګه له اروپايي بنسټونو سره د هغو د اړیکو په رامنځته کېدو نظارت درلود. په ۱۹۶۲ زکال کې نوموړی د اکسفورډ د کوینز کالج ناظم وټاکل شو.
د پولنډ هیواد ایداري وېش
د پولند هیواد د ولایتونو نوملړ (د پولنډ ولایتونه) پولنډ په ۱۶ ایداري برخو ویشل شوی دی.
محمود شاه درانی
تیمور شاه د ۱۷۹۳ز کال د می په ۲۰مه مړ شو. دې چارې په دراني سترواکۍ کې د ځایناستي کړکېچ رامنځته کړ. د هرات واکمن محمود په کندهار کې له خپل ورور همایون سره د زمان شاه دراني پر وړاندې یو ځای شو. زمان شاه د محمود ورور و او د تیمور شاه له خوا د دراني سترواکۍ لپاره ټاکل شوی ځایناستی و. زمان شاه په کابل کې د خپل تاج و تخت لپاره ټول مدعي سیالان راوبلل. وروسته یې خپل ټول ناسکه وروڼه د پینځو ورځو لپاره بندیان کړي وو، دوی له لوږې مړه کېدل، تر هغه وخته چې زمان شاه د دراني سترواکۍ د واکمن په توګه په رسمیت وپېژني، هماغه و، چې ټولو د محمود شاه په ګډون زمان شاه د واکمن په توګه وپېژاند.
اسماعیل یکا
اسماعیل یک په ترکي İsmail YK) زوکړه ۵ جولای ۱۹۷۸ هامم یو ترکی پاپ سندرغاړی دی.
په مقدونيه کې د ۲۰۰۱ کال ياغيتوب
شاليد
که څه هم مقدونيه د يوګوسلاويا د يوې تر ټولو بې وسه سيمې په توګه ورڅخه بېله شوه، مګر په ديموکراتيک ډول د پرله پسې ټاکل شويو حکومتونو له لورې زغمل شوې ټولنيزې اقتصادي مداخلو په هېواد کې د اقتصادي انځور پرمختګ اداره کړ. د کړکېچ د نړيوالې ډلې (Interenational Crisis Group) د معلوماتو له مخې په ۱۹۹۹ ز کال کې نږدې ٪۳ وده وه. د ۲۰۰۰ ز کال کال دويمه نيمايي هم د ثابتې ودې شاهد وه، چې د همدې کال د ناخالص کورني محصول د ٪۵ زیاتوالي لامل شوه. د ۲۰۰۱ ز کال په جنوري کې حکومت د دويم کال لپاره په رديف کې اضافي بوديجه اټکل کړه. په ۲۰۰۰ ز کال کال کې د هېواد راپورته کېدونکي منځني پوړ د نويو موټرانو پېر، د ودانيو پراختياوې او له هېواده د باندې د اوړي رخصتيو لپاره پلان جوړونې پيل کړې.
که څه هم د مقدونيه توکميز ډېره کي او د البانيا توکميز پراخه لږه کي په ۱۹۹۱ ز کال کې د هېواد د خپلواکۍ له اعلان څخه مخکې او وروسته دواړو وختونو کې په سختۍ سره ګډ اوسېدلي دي، مګر اړيکې يې په عمومي ډول سوله ييزې وې. د مقدونيه پرله پسې حکومتونو د البانيا ډلې د يووالي د ملګرو په توګه رانغاړلي او د سياسي خبرو اترو له لارې بېلابېلې ستونزې حل شوې وې. حالت د ۲۰۰۱ ز کال تر پيل پورې لږ يا ډېر خوښ برېښېده. که څه هم د پېښو اصلي لامل د مقدونيه د حکومتونو له لورې په هېواد کې د الباني ژبې او الباني توغ يا بيرغ د کارونې مخنيوی و. په ۱۹۹۷ ز کال کې د اساسي قانون محکمې (Constitutional Court) د البانيايي بېرغ کارونې مخنیوی وکړ، چې د لاريونونو لامل شو.
مقدونيه کې د البانيا غوښتنې
د مقدونيه جمهوريت له خپلواکۍ راهيسې پر خپلو کورنيو چارو باندې د تمرکز کولو هڅه کوي. د ديموکراسۍ وده او د توکمونو تر منځ همغاړې اړيکې د نوي دولت د اصلي موخې په توګه مشخص شوې ده. په ۱۹۹۱ ز کال کې له لومړنيو ديموکراتيکو ټاکنو راهيسې د هېواد البانيايي وګړو په هېواد کې د پام وړ سياسي ونډې د لوبولو په موخه ټولې بنسټيزې او سياسي موکې کارولې دي. په هېواد کې بېلابېلې البانيايي سياسي ډلې وې، چې کړو وړو او فصاحت او بلاغت (لکه د مقدونيې د سياسي ډلې يا بلاک د ګوندونو په حالت کې) يې په دې پورې تړلی و، چې ايا دوی په اداره کېدونکي يووالي کې وو او که نه. د دې سياسي بې ثباتيو سره سره البانيايي ډلې يا ګوندونه له کمونيست څخه مخکې ټولو مقدونيايي حکومتونو کې د يووالي د ملګرو په توګه شامل وو.
پرتګالي ژبه
په نړۍ کې د پرتګالي ژبه شتون.
ژاک لاکان
لاکان د فرویدي مفاهیمو بشپړه محدوده، د فروید په تفکر باندې په ټینګار کولو سره بیا له سره پیل او تر بحث لاندې راوسته او په ژبپوهنه او انسان پېژندنه کې له رغښتوالي څخه نیولې بیا د هغه په خپل کار کې له پراختیا ورکولو سره کوم چې هغه وروسته د  لومړي ترتیب منطق او مکان پېژندنې څخه د فارمولونو په پلي کولو سره پیاوړې کړه. د دغې نوي مسیر په ټاکلو سره او په کلینيکي چارو کې د جنجالي نوښتونو په معرفي کولو سره لاکان او د هغه لارویان د رواني څېړنې له نړیوالې ټولنې څخه وایستل شول. په پایله کې، لاکان هڅه وکړه تر څو د رواني څېړنې  اړوند نوې ادارې تاسیس کړي تر څو خپل کار ته وده او پراختیا ورکړي، کوم ته چې نوموړي په اروا پوهنه او فطري رواني څېړنو کې له هغو متداولو میلانونو سره په تضاد کې چې له ټولنیزو نورمونو سره د انطباق وړ دي، د "فروید ته د راګرځېدو" نوم ورکړ.
پاپ موسیقي
د پاپ موسیقي یوه پیژندل شوې څیره مایکل جکسون. پاپ موسیقي Pop music) یعنی ټول خوښې موسیقي چې هر اوریدونکی یې خوښوي.
په ماليزيا کې مذهبي خپلواکي
په ماليزيا کې د اسلامي قانون ساحه
په دې هېواد کې له یوبل سره دوه برابر قضايي نظامونه پر مخ وړل کېږي. يو د پارلمان له خوا پر تصويب شوي قانون ولاړ بې دينه قضايي نظام دی. دويم يې شريعت دی (شريعة، اسلامي قانون). په څرګند ډول شرعي محکمې يوازې په هغو خلکو واک لري چې خپل ځان ته مسلمانان وايي. په دې معنا چې نامسلمانان، په شرعي محکمو کې قانوني ځای نه لري.
مارټین هایډېګر
د هایډېګر د هستۍ او وخت کتاب (چاپ کال، ۱۹۲۷) په متن کې «ډازاین» (هستي) اصطلاح د هستۍ د هغه ډول په توګه معرفي شوې چې انسانان یې لري. ډازاین د «هلته موجودیت» په معنا ژباړل شوې ده. هایډېګر باوري و چې ډازاین اوس مهال یو عیني او د پري انټولوژۍ یو درک لري چې د ژوند کولو د څرنګوالي بڼه جوړوي. هغه د هستۍ دا حالت «په نړۍ کې موجودیت» بولي. ډازاین او «په دې نړۍ کې موجودیت» دواړه یو دي: د [ˈmaʁtiːn ˈhaɪdɛɡɐ] مفاهم لږ تر لږه د ډیکارټ رنه له زمانې راهیسې د عقل‌پالنې له فلسفې او د هغې د موضوع/هدف له لید سره په تضاد کې دي. هایډېګر په ښکاره توګه له ډيکارټ سره  مخالف دی او د هغه د ډازاین تحلیل د هستۍ د معنا موندلو ته د نږدې‌والي لپاره کاروي. د هایډېګر د څېړونکي مایکل ویلر په وینا دا معنا «له هغه څه سره تړاو لري چې هستي د هستۍ په توګه د پوهې وړ ګرځوي».
لومړي کلونه
هغه په فرایبورګ پوهنتون کې د دینپوهنې په برخه کې د زده‌کړې پر مهال وروسته خپله د زده‌کړو څانګه په داسې حال کې فلسفې ته بدله کړه چې کلیسا يې ملاتړ کاوه. هایډېګر په ۱۹۱۴ کال کې د نیوټومیزم او نیوکانټیانیزم تر اغېز لاندې په ارواپوهنه کې د ارټور اشنایډر په لارښوونه خپل د دوکتورا تېزس پای ته ورساوه. په ۱۹۱۶ کال کې يې د ډانس اسکوټوس په اړه د نیو-کانټيني هېنرېک رېکرټ په لارښوونه او د اډمونډ هوسرل د فنومنولوژۍ تر اغېز لاندې خپله د وینیا افسانه د خپل هابیلیشن/مافوق دوکتورا (تر ټولو لوړه تحصیلي درجه) له تیزس سره پای ته ورسوله. هغه د ۱۹۱۶ کال د جون په ۲۳مه هڅه وکړه چې په فرایبورک پوهنتون کې د (کاتولیک) فلسفې بست ترلاسه کړي خو د هاینريک هینکه له ملاتړ سره سره یې ماته وخوړه.
د ډبرې منځنۍ لرغونې دوره
دا په دې دوره کې وه چې نیندرتال انسانان شاوخوا 300,000 څخه تر 30,000 کاله وړاندې په اروپا کې راڅرګند شول او په دې دوره کې موندل شوي ترټولو زاړه انسانان د 195,000 کلونو دمخه دي. همدارنګه، تر ۱۵۰،۰۰۰ کاله وړاندې د حوا په مایتوکونډریا د بدلونونو سره د عصري انسانانو فزیکولوژیکي جلا کول او شاوخوا کاله وړاندې د کروموزوم ډوله همجنسي انسانانو څرګندیدل د دې دورې نورې پیښې وې. همدارنګه د افریقايي اصل له مخې عصري انسانانو له ۷۰۰۰۰ څخه تر ۱۰۰۰۰۰ کاله وړاندې له افريقا څخه د هجرت (کډوالۍ) پرېکړه وکړه، او د خپلې خاورې په پراخولو سره يې د عصري انسانانو پرځای د نیندرتال (Neanderthals) او پرهېزګاره انسانانو ځای پر ځای کول د دې دور یوه بله مهمه پیښه وه.
اورانوس
اورانوس (سمبول: ) له لمر څخه اوومه سیاره ده. نوم یې د یوناني افسانو له مخې د یونانیانو د آسمان رب النوع اورانوس ده چې د اریس (مریخ) غور نیکه، د زیوس (مشتري) نیکه او د کرونوس (زهل) پلار و. په لمریز نظام کې درېمه لویه وړانګه او څلورمه لویه حجم لرونکې سیاره ده. اورانوس په جوړښت کې نیپتون ته ورته ده او دواړه د ګڼ شمېر کیمیاوي ترکیبونو لرونکې دي چې د مشتري او زهرې له ګازي سیارو نه توپیر لري. له همدې امله ساینس پوهان تر ډېره اورانوس او نیپتون " د لویو یخي" سیارو په توګه طبقه بندي کوي، څو له نورو ګازي لویو سیارو یې توپیر وشي. د اورانوس فضا ( اتومسفیر) د هغه د لومړني ترکیب له مخې چې له هیلیوم او هایدروجن ګاز نه جوړ دی، د زحل او مشتري په څېر دی، خو په پراخه کچه د اوبو، امونیا او میتان "یخونه" لري او نور هایدروکاربني ترکیبات لري. دغه سیاره په لمریز نظام کې تر ټولو یخ سیاروي اتومسفیر لري، چې لږترلږه تودوخه یې ۴۹ کالوین (-۲۲۴ سانتي ګراد درجه؛ -۳۷۱ فارنهایت درجه) ده،دغه سیاره د ورېځو پېچلی جوړښت لري او داسې ښکاري چې، اوبه د ورېځو وروستۍ او میتان یې پورتنۍ لایه جوړوي. د اورانوس دننه له یخ او ډبرو جوړ دی.
کشف
هرشل له خپل دغه کشف څخه ستوري پېژندونکی رویال نېویل ماسکلین (Royal Nevil Maskelyne) خبر کړ او له هغه یې د ۱۷۸۱ ز کال د اپریل په ۲۳ مه دغسې یو ګېچ کوونکی ځواب ترلاسه کړ: "زه نه پوهېږم چې دې ته څه ووایم. دا د لمر د مدار کړۍ ته نږدې د یوې منظمې سیارې په څېر د یوه لکۍ لرونکي ستوري په توګه په بیضوي مدار کې په حیرانوونکي ډول څرخي او ما تر اوسه په هغې کې هېڅ کُما (coma) یا لکۍ نه ده لیدلې".
کوکنار
کـوکــنار چې لاتين نوم یې papaver somniferum دي او دخوب راوړنکې معنا ورکوي د کوکنارو بوټى د يو کلنو گياوو له جملي څخه دي لوړ والي یې ١٠٠-١٥٠ سانتي مترو پوري رسيږي. نرۍ ساقه لري او پاڼې یې شين خړ ته ورته رنگ لري او په متناوب ډول سره پورته طرف ته خپري شوي وي پاڼې یې ښويه او بي ويښتانو وي د بعضو بوټو د پاڼو په لاندي برخه کې کوچني کوچني ويښتان وي چې د پاڼې قاعده یې ٣٠ سانتي متره طول لري او هره پاڼه یې  د اري د غاښونو  په څير بيضوي شکله جوړښت لري ( د بورس په څير)  د پاڼې د منځنئ برخي طول یې ٢٥ سانتي متره او پورتني برخه یې ١٠ سانتي متره طول لري. د پاڼې په منځ کې زيات کوچني کوچني رگونه موجود دي چې دغه پاڼه موج داره وي د پاڼې اخرنئ برخه د بوټي ساقه پوښوي. کوکنار چې بزگران یې د مني په موسم کې کري او د پسرلي په موسم کې تري خپل محصول لاسته راوړي بعضي بوټي یې يو او بعضي یې څو انشعابي ساقي پيدا کوي چې هريو بوټي یې ديو څخه تر لسو عددو پوري گلان کوي چې دغه گلان مخکې له غوړيدو څخه نرم وي لومړي غوټي وي چې دغه غوټي شين رنگ او بيضوي شکل لري د سر په برخه کې غونجه وي چې د هري غوټي طول ٣-٥.٤ سانتي متره پوري رسيږي. غوټي وروسته د څو ورڅو څخه گ ل کېږي گل په ترتيب سره څلور پاڼې لري بعضي یې له دغو گلانو څخه سپين ، سور او نور بيلابيل رنگونه لري دغه گلان دوه ډوله وي يویې منفرد (١)  او بل یې  خوشه یې ډوله وي چې دساقي په قاعده کې قرار لري د گل د پاڼې صفحه بيضوي شکله وي چې ١٠ سانتي متره طول لري او قاعده یې کوچني ده. د گل مرکزي برخه د Carpule))په نوم ياديږي. گل وروسته د څو وروځو څخه غورځيږي او غوزه منځته راځي چې د غوزي د سر برخه پري پري او دچارگل په رقم وي داخلي برخه یې هم پردي پردي وي چې د هغه په منځ کې د کوکنارو دانه يعني خشخاش شتون لري. د کوکنارو د بوټي غوزه کروي او بعضي یې بيضوي شکل لري چې ٥ سانتي متره قطر لري د غوزي تخم يا دانه زيات غوړ لري چې دترياکو توليدونکې نوعي یې سپين ، ژير روښان رنگ لري او د شحمو توليدونکې نوعي ئئ خړ ، ابي يا تور رنگ لري. يو بله گياه چې د کوکنار و په شکل په پټيو ، دشتو او سيوري لرونکې ځايونو کې راشنه کېږي چې د Papaver rhoeas  په نوم ياديږي. طول یې د ١٠-٢٥سانتي متره پوري رسيږي د دغه بوټي پاڼه ويښته لرونکې ده ساقه یې نرئ او پاڼه یې زياتره د ساقي په قاعده کې شنه کېږي د پاڼې شکل یې اره ماننده دي گلان یې قرمزي رنگ لري اکثره یې يو گل کوي مگر ځيني یې څو گلان هم کوي گل یې بي بويه وي د دغه بوټي دانه د خشخاش سره مشابه ده غوزه یې هم عينآ د کوکنارو په رقم ده ولي يوه اندازه د کوکنارو څخه کوچنئ ده د دي په ترکېب کې يو لکالویېد رياډين (Rheadine)  چې فارمول ئئ C12H12O6  دي او دوه اسيدونه Rheadique acid  او بل ئئ Papaverique acid   شامل دي د مسموميت فيصدي یې ترياکو ته ورته ده چې په طبابت کې ددغه گيا ه دگل څخه د اراموونکې مادي په حيث کار اخلي. د کوکنارو په غوزه کې د اوبو د فيصدئ مقدار ديارلسو ته رسيږي او د الکلويدونو د فيصدئ مقدار یې په لاندي جدول کې ښودل شوي.
په افغانستان کې د هندویزم تاریخچه
د هندو-اریايانو کډه کېدل
شاخه­ی از قبیله‌های که به زبان هندو-اروپایی صحبت نموده و به‌نام آریایی‌ها شناخته می‌شوند در میان سال‌های 2000 تا 1200 پیش از میلاد شروع به مهاجرت به این منطقه نمودند. منابع مختلف در رابطه به تاریخ مهاجرت هندو-آریایی‌ها اختلاف نظر دارند. باور براین است که اَوِستا احتمالاً در اوایل 1800 پیش از میلاد در آریانای باستان نوشته شده است، آریانا نخستین نام افغانستان بوده و نشان‌دهنده یک ارتباط اولیه با مردمان قبایل غرب ایران امروزی یا مناطق هم‌جوار آسیای مرکزی یا مناطق شمالی ایران در قرن ششم پیش از میلاد می­باشد.بناً قبیله‌های هندو-آریایی شامل قبیله ودائی بودند که از دین ودائی پیروی می‌کردند. هم‌چنین گفته می‌شود که مردمان هندو-آریایی که در این منطقه زیست داشتند، مردمان پشه­یی و نورستانی‌ها، از آیین هندو پیروی می‌کردند. پشتون‌ها نیز از جمله اقوامی پنداشته می‌شوند که دارای اجداد ودائی به‌نام پاکتاس هستند، هرچند ادعاهای وجود دارد که پشتون‌ها یکی از ده قبیله گم­شده بنی اسرائیل هستند.
کلاسیک عصر
د افغانستان په کلاسیک تاریخ کې د هندوانو دین له میلاد څخه ۲۵۰ کاله وړاندې بیا له میلاد څخه ۵۶۵ کاله وروسته د ګڼ شمېر دیني بدلونونو او پراختیاوو شاهد و او له نورو ادیانو سره یې ښې اړیکې درلودي. د دې لامل دا و چې د هندو دین او بودايي دین ګډې ریښې لري او دا دوه ادیان د تاریخ په زیاترو وختونو کې د دوو بېلو دینونو/فرقو په توګه نه بلکې په یوه دیني سنت کې د دوو سیالو تمایلاتو په توګه ګڼل کېدل. په کلاسیک عصر کې په دې خاوره کې څو پاچاهۍ رامنځته شوې دي، لکه د بلخ یوناني دولت او د هلنیسټي په عصر کې د هند یوناني دولت، همداشان ځینې نور دولتونه لکه د هند سترواکي، د هند د اشکانیانو دولت او سیمه ایز دولتونه لکه د هپتالیانو پاچاهي او د هون سترواکي. په افغانستان کې د هندو دین له کوشاني شاهنشاهي او زیاتره د ګوپتا له سترواکي را وروسته چې د ستر هند او د افغان هندوانو د هندو کېدو سره پای ته ورسېد، بیرته له سره را ژوندی شو.
مغول سترواکي
په افغانستان کې له پر له پسې بریدونو او جګړو نه وروسته، د هندوانو جمیعت په تدریج سره کم شو، خو بیا هم زیاتره هندوان ان وروسته له هغه چې د مغول سترواکي پر دغه خاوره باندې واکمني تر لاسه کړه هلته پاتې شول او په سوداګریزو او پوځي چارو کې بوخت وو، په تېره بیا کله چې بابر کابل ونیو او د هغه نوم یې د «هندوستان بازار» کېښود. وروسته له هغه چې جلال الدین محمد اکبر واک ته ورسېد نو زیاتره هندوان یې د خپلې سترواکۍ په لوړو چوکیو وګومارل.
د سیک سترواکي
کله چې د سیک سترواکي د رنجیت سینګ تر مشرۍ لاندې د نوشار او سیدو له جګړو وروسته رامنځته شوه او خپل سترواکي یې د کابل تر سیند پورې را وغځووله، نو د خالصه تر سترواکي لاندې د هندو او سیک دینونه بیا افغانستان ته راغلل. د هري سینګ ناولا تر مشرۍ لاندې د سیک په قلمرو کې ګڼ شمېر قوانین معرفي شول تر څو له هندوانو او د هغوی له مذهبي عقایدو څخه ساتنه وکړي، له هغې ډلې د غوايي د حلالولو لپاره د (اعدام) درنه سزا. وروسته له هغه چې دوست محمد خان د جمرود په جګړه کې ماتې وخوړه، نو زیات شمېر هندوان په کابل کې په لوړو دولتي چوکیو باندې وګومارل شول او دا کار د دې لامل شو چې په افغانستان کې یو ځل بیا هندوان او سیکان راشي. همداشان په کابل او نورو سیمو کې ګڼ شمېر د هندوانو معبدونه له سره ورغوول شول. زیاتره هندوان د پنجاب او سند اوسیدونکي وو.
ډروتی ډې
د "ډې" دین اړول د اوږد یوازیتوب (The Long Loneliness) په نوم د هغې د ۱۹۵۲ز کال په اټوبیوګرافۍ کې بیان شوی دی. ډې همدارنګه یوه فعاله ژورنالسټه وه او خپل ټولنیز فعالیت يې په لیکنو کې تشریح کړی دی. په ۱۹۱۷ز کال کې، هغه د الیس پاول د رایې حق غوښتونکي سوله ییز خاموش ساتونکي (Silent Sentinels) غورځنګ غړې وه او له همدې امله زنداني شوه. په ۱۹۳۰ لسیزه کې ډې د خپل ملګري او فعال پیټر ماورین سره یوځای د کاتولیک کارګرانو غورځنګ رامنځ ته کړ او هلته يې د یوه سوله غوښتوونکي غورځنګ په توګه هم له بې وزلو او بې کوره وګړو سره په مستقیم ډول مرسته کوله او هم يې په سوله ییزه توګه د دوی په استازولۍ مستقیم اقدام کاوه. هغې په مدني سرغړاوي لاس پورې کړ او په ۱۹۵۵، ۱۹۵۷ ز کلونو او بیا په پینځه اویا کلنۍ کې په ۱۹۷۳ز کال کې زنداني شوه.
ټولنیز فعالیت
هغې به ۱۹۱۷ز کال کې د روسیې د فبرورۍ میاشتې انقلاب، د سلطنت سقوط او د یوه سمونپال حکومت رامنځ ته کېدل ولمانځل. د ۱۹۱۷ ز کال په نوامبر میاشت کې، هغه پر سپینه ماڼۍ د اعتصاب او لاریون د مخ ته وړلو د مشرۍ په تور ونیول شو. هلته، هغې د ښځو د رای حق لپاره مبارزه کوله او دغه کار د الیس پاول او ښځو ملي ګوند له لوري د تنظیم شوي خاموش ساتونکي کمپاین یوه برخه وه. هغې ته په زندان کې د ۳۰ ورځو سزا واورول شوه، خو یواځې ۱۵ ورځې وروسته له زندان څخه خوشې شوه. هغې د زندان لس ورځې د نه خوړو اعتصاب کړی و.
اردن
لرغونی پړاو
په سويلي شام کې پیاوړي ښارونه او د ښارونو مرکزونه په لومړي ځل د ژېړو (برونز) په عصر کې (له زېږد مخکې ۳۶۰۰-۱۲۰۰) کې جوړ شول. وداي فاينان د مسو د را ايستلو مرکز وګرځېد – دا فلز د ژېړو د توليد لپاره په پراخه کچه وکارول شو. سوداګري او د خلکو تګ راتګ په منځني ختيځ کې خپل اوج ته ورسېد، تمدنونه يې پراخ او سم کړل. د «ټرانس جورډان» په هغو سيمو کې کلي په چټکتيا سره پراخ شول، چېرې چې د اوبو باوري سرچينې او کرنيزې ځمکې وې.لرغوني مصريان د شام پر لور وغځېدل او په پايله کې يې د اردن د سمندر دواړه غاړې په واک کې واخستې.
جوزف مک کارټي
مک کارټي چې د ویسکانسین په ګرانډ چوټ کې وزېږېد، په ۱۹۴۲ زکال کې سمندري ځواک ته شامل شو او هلته یې د بم غورځونکو الوتکو لپاره د اطلاعاتي افسر په توګه خدمت وکړ. د دویمې نړیوالې جګړې وروسته هغه د جګړنۍ رتبه ترلاسه کړه. هغه په دواطلب ډول د توپچي - څارونکي په توګه ۱۲ عملیات ترسره کړل چې ډېری یې خوندي و. له یوه عملیاتو ترسره کولو وروسته هغه ته اجازه ورکړل شوه چې څومره مهمات چې زړه یې غواړي کارولی شي، تر ډېره هم د نارګیل (کوپرې) په ځنګلونو باندې چې له امله یې هغه د «تعقیب کوونکي ښکاري جو یا Tail-Gunner Joe» لقب خپل کړ. وروسته بیا وویل شول چې د هغه د اتلولیو په یو شمېر ادعاو کې له جعل او مبالغې کار اخیستل شوی چې لامل وګرځېد منتقدین یې له دغې اصطلاح څخه په هغه د ریشخند وهلو په موخه کار واخلي.
په ۱۹۵۴ زکال کې د مک کارټي د پراخو تبلیغاتي ناستو نشرېدو او ورپسې په همدغه کال کې د وایومینګ د سناتور لسټر سي هانټ ځان وژنې د هغه محبوبیت او ملاتړ کم رنګه کړ. د ۱۹۵۴ زکال د ډسمبر په ۲ مه سنا په ۶۷ موافقو او ۲۲ مخالفو رایو سره نوموړی وغانده او له سنا څخه یې ویوست؛ له همدې امله نوموړی د هغو لږ شمېر سناتورانو په کتار کې راغی چې تر اوسه په دې ډول تنبیه شوي. له دې وروسته یې د خپلې مړینې تر مهاله د کمونېزم او سوسیالېزم پر خلاف ویناوو ته دوام ورکړ. نوموړی د ۱۹۵۷ زکال د مۍ په دویمه د مریلنډ د بتزدا سیمې په پوځي روغتون کې د ۴۸ کلونو په عمر ومړ. ډاکټرانو له دې وړاندې د هغه د ناوړه روغتیايي حالت اړوند راپور نه و ورکړی، خو یو شمېر ژوند لیک لیکونکي څرګندوي چې هغه په الکولو باندې د اعتیاد او یا هم زیات څښاک له امله مړ شوی.
ګوچي
ګوچی شرکت په ایټالوي Gucci) د سینګار توکو (کالې/ګاڼې/بوټان) او داسی نورو وسایلو وړاندی کونکی شرکت (کمپنې) ده. وچي د ایټالیا هیواد اړوند دی او یاد شرکت نوم هم له ورته کلی اخیستل شوی دی.
ویکیپېډیا:لاسلیک
د لاسلیک بدلون
برای تغییر شکل امضای خود می‌توانید از متن ساده، کدهای HTML و الگوهای ویکی‌پدیا استفاده کنید. برای این کار باید به بخش ترجیحات خود رفته و متنی را که می‌خواهید جایگزین امضای شما شود را در فیلد «امضا» وارد کنید و سپس روی دکمهٔ ذخیرهٔ ترجیحات کلیک کنید.