cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
په لاتیني بڼه د فارسي ژبې لیکنه
د بهايي فارسي رومي کول
د بهايي فارسي د رومي کولو اړوند مفصله تشرېح د بهايي آئین د کتاب په پوښ باندې موندل کېږي.
ASCII انټرنټي رومي کول
په آنلاین چټ، ټولنیزو شبکو، برېښنالیک او لنډ لیکلي پیغام کې په لاتیني الفبا باندې (د فارسي الفبا پر ځای) د فارسي ژبې لیکنه دود ده. دغه چارې په پیل کې تر ډېره له دې امله پراختیا ومونده چې داسې سافټ وېرونو شتون نه درلود چې د فارسي الفبا د لیکنې وړتیا ولري/ یا هم د دغه ډول سافټ وېرونو په موجودیت خلک خبر نه و. په داسې حال چې په وروستیو عاملو سیسټمونو کې د فارسي ژبې لیکنه امکان لري، خو لا هم داسې زیات موارد شتون لري چې په هغو کې فارسي الفبا ته لاسرسی نه شي کېدای او اړتیا ده چې د فارسي د لیکنې لپاره په کې له ځای نیونکې لارې یا هم له لاتین حروفو ګټنه وشي. د لیکنې دغه ډول ته ځینې وختونه فېنګلېش یا پېنګلېش هم ویل کېږي. په ګڼ شمېر مواردو کې دا د پورته یادو شوو علمي سیسټمونو (لکه د ALA-LC یا BGN/PCGN) لنډ مهاله ساده کول دي، خو هر ډول ځانګړي توري یا هم دیاکراتیک نښې په کې له پامه غورځول کېږي. د ع توری کېدای شي د "3" عدد په لیکلو بیان شي، لکه د عربي چټ په الفبا کې (په داسې حال کې چې دغه چاره ډېره لږ ترسره کېږي). د املا جزیات هم د ویونکي د ژبنۍ لهجې سره اړیکه لري؛ د بېلګې په توګه د [[u خپلواک توری یا واول تر ډېره د "oo" په توګه لیکل کېږي خو په جرمني او یو شمېر نورو اروپايي هېوادونو کې فارسي ژب ویونکي تر ډېره له "u" ګټنه کوي.
اسماني صورت/ د ستورو ټولګه
پېژندنه
دواړه ډول پېژندل شوي فلکۍ صورتونه ۸۸ چې د ستورپېژندنې نړیوالې ټولنې او هغه چې د تاریخ په بهیر کې د بېلابېلو کلتورونو له خوا په رسمیت پېژندل شوي، په بنسټيز ډول انځوریزې بڼې او څېرې دي چې یوازې پر باوري اساس په حقیقي اسمان کې لیدل کېږي. ډېری په رسمیت پېژندل شوي اسماني صورتونه په نږدې ختيځ او مدیترانه کې د لرغونو نکلي/اسطوره‌يي تصوراتو پر بنسټ دي، خو د شیدو لارې په کهکشان کې د ځمکې د فزیکي موقعیت حقیقت لا هم داسې بڼې تولیدوي چې د انسان د ذهن په واسطه له یو بل سره نښلول کېږي. د مثال په ډول د ښکاري ملاتړونی ( Orion's Belt) څه ناڅه یوه بشپړه بصري کرښه جوړوي. اېچ. اې. رې/ H.A. Rey (امریکايي الاصله جرمني لیکوال او انځورګر، ژباړن) د ستورو/نجوم په اړه مشهور کتابونه ولیکل، چې د اسماني صورتونو تخیلي ماهیت او د هغوی هنري او اسطوره‌يي بنسټ او د هغوی له پېژندلو څخه علمي کارونه د معینو انځورونو له لارې ورکړل شویو کلاسیکو نومونو ته په پام سره په ګوته کوي.
سل سوالونه
59 سوال : تفتیش څه شی ده ؟ ځواب – تفتیش د منظمي بازرسي عملیه ، د معاملتو اوحساباتو تحلیل ، د دولتي او غير دولتي بنسټونو راپورنه او ګزارشات دي چي د فعالیتونو او مالي کال په پای ته رسېدو اسنادو ته په ک تو ترسره کېږي. 60 سوال : داخلي تفتیش څه شی ده ؟ ځواب داخلي تفتیش د کال په اوږدو کي په دوامداره توګه د مالي او حسابي فعالیتونو ارزیابي ، بررسي او رهنمايې 61 سوال : خارجي تفتیش څه شی ده ؟ ځواب: خارجي تفتیش د تر تفتیش لاندې مرجع په مالي مسایلو باندي نظر څرګندوي او د داخلي تفتیش په فعالیتونو تکیه کوي او هغه بررسي د نړیوال تفتیش )انتوسای( د معیارونو په اساس ده او د دولت ریس او پارلمان ته راپور ورکوونکی ده. 62 سوال : کنټرول څه شی ده او په څو ډوله ده ؟ ځواب – کنټرول له هغې پروسې څخه عبارت ده چي له پلانګذاري شویو فعالیتونو سره د ترسره شویو فعالیتونو مطابقت تر غور او بررسي لاندې نیسي. کنټرول په دوه ډوله ده ۱ – مخکنی (قبلي) کنټرول : د ماليې وزارت د استازي لخوا په دوامداره توګه ترسره کېږي. ۲- وروستی (بعدي) کنټرول : د هر مالي کال په پای ته رسېدو د پلان مطابق د کنټرول او تفتیش ادارې لخوا ترسره کېږي. 63 سوال : تشکیل څه شی ده ؟ ځواب تشکیل د دندو له وېشلو ، دندو د تثبیت ، صلاحیت د تفویض او اداري واحدونو ترمنځ د منطقي اړيکو له رامنځته کولو څخه عبارت ده
افغاني متلونه
ټولګې
د افغاني ژبو د متلونو په اړه لږ تر لږه د څلورو ژبو ټولګې په انګریزې ژبه ژباړل شوې دي چې هغه دا دي: دري، پښتو، پشه يي او بلوچي. د پښتو، دري او بلوچي متلونو د ټولګو عربي نسخه د همدې مقالې په پای کې لینکونو کې د ډاونلوډ وړ دي.
د افغاني متلونو تحلیل
په افغانستان کې د جګړې او بې ثباتۍ په اړه د خبرو کولو په مهال له متلونو او د ژبې له نورو هنرونو څخه کار اخیستل، د مارګریټ میلز له خوا د څېړنې موضوع ده.
اقتصادي بسیاینه
په تیوریکي توګه په ځینو مواردو کې، په ځانګړې توګه کله چې د تولید تشه کمه شي اقتصادي بسیاینه کولای شي برعکس اغېزه ولري او د اقتصادي ودې د خوځښت لامل کېـږي. د بېلګې په توګه، کله چې یو اقتصاد له ظرفیت سره او یا له ظرفیت سره نژدې کار کوي، د لنډ مهال د کسر لوړ لګښتونه (انګېزه) کولای شي د سود نرخ لوړ کړي، په شخصي پانګونه کې د کموالی لامل کېږي چې په پایله کې اقتصادي وده کموي. چېرته چې اضافي ظرفیت وجود لري دا انګېزه کولای شي کاروبار او تولید ډېر کړي. البرټو الیسینا، کارل فاویرو او فرانسیسکو ګیواززي په دې بحث کوي چې اقتصادي بسیاینه کېدای شي په داسې شرایطو کې پراختیا ومومي چېرته چې د دولت د لګښتونو کموالی د مجموعي تقاضا د ډېرېدو (شخصي مصرف، شخصي پانګونه او صادراتو) په واسطه جبران شي.
سري اوروبېندو
په پونډیچېري کې یې د یوه روحاني ریاضت یوه طریقه رامنځته کړه، چې هغه د انټیګرال یوګا (Integral Yoga) په نوم یاده کړه. د هغه د لیدلوري مرکزي موضوع په الهي وجود کې الهي ژوند ته د انساني ژوند ارتقا وه. هغه پر یوه داسې ​​روحاني ادراک باور درلود چې نه یوازې دا چې انساني طبیعت آزادوي بلکې بدلوي یې هم، او په ځمکه کې یوه الهي ژوند ته لاره برابروي. په ۱۹۲۶ کال کې د هغه د روحاني همکارې میرا الفاسا (د "مور" په نوم یادېږي) په مرسته د سري اوروبېندو آشرام ټولنه تاسیس شوه.
له سیاست څخه روحانیت ته بدلون
د ۱۹۰۵ کال په جولای میاشت کې بیا د هند وایسرای لارډ کرزون بنګال تجزیه کړ. دغه کار د انګرېزانو پرضد د خلکو غوسه راوپاروله، چې د مدني ناکراریو او د انقلابیانو د ډلو لخوا د ملتپال کمپاین یا مبارزې لامل شو او اوروبېندو هم پکې شامل و. په ۱۹۰۸ کال کې خُدیرام بوس او پرافولا چاکي د مګېسټرېټ کینګسفورډ د وژلو هڅه وکړه. کینګسفورډ هغه قاضي و چې د ملتپالو پرضد په ځانګړې توګه د سختو سزاګانو په ورکولو مشهور و. که څه هم د هغه د آس په بګۍ کې اېښودل شوی بم خپل هدف ته ونه رسېد او پرځای یې په بله بګۍ کې ځای پر ځای شوی و چې په پایله کې یې دوې برېتانوۍ مېرمنې، چې د وکیل پرنګل کینیډي مېرمن او لور وې، ووژل شوې. اوروبېندو هم د برید د پلانولو او څارنې په تور نیول شوی و او د علي‌پور په زندان کې په انفرادي سلول کې بندي شوی و. د علي‌پور د بمي قضيې محاکمې يو کال دوام وکړ، خو بالاخره د ۱۹۰۹ کال د مې په شپږمه هغه ته برائت ورکړل شو. د نوموړي مدافع وکيل چترنجن داس و.
صدف ډوله ژوي
وېشنيزه:كلک څرمنې ژوې
ماده
د کوارکس او لیپټونز پر بنسټ
لیپټونز (تر ټولو مشهور الکترون دی) او کوارکس (له دې څخه بیریونونه جوړ شوي، لکه پروټون او نیوټرون) د اتومونو په جوړولو کې سره یوځای کیږي، چې په پایله کې مالیکولونه جوړوي. ځکه چې اتومونه او مالیکولونه مادې ته ویل کیږي، نو طبیعي ده چې تعریف یې داسې وي لکه: "عادي ماده هغه څه دي چې د ورته شیانو څخه جوړ شوي وي، له کوم چې اتومونه او مالیکولونه جوړ شوي وي».
جیرالد رودولف فورډ
لومړنی ژوند
فورډ د ۱۹۱۳ز کال د جولای په ۱۴مه د نیبراسکا  په اوماها کې وزېږېد. هغه د ډوروتي ایر ګارډنر او لیسلي لینچ کینګ سینیر یوازینی بچی و، چې پلار یې د وړیو سوداګري کوله. ګارډنر د خپل زوی له زېږون نه  شپاړس ورځې وروسته له کینګ نه جلا شوه. ګارډنر او کینګ د ډسمبر په ۱۹۱۳ز کال کې طلاق واخېست او هغې د خپل زوی بشپړه پالنه وکړه. د فورډ پلرنی نيکه چارلس هنري کینګ تر ۱۹۳۰ز کال پورې د هغه له مرګ نه لږ وخت دمخه هم د فوړډ ملاتړ کاوه.
عبدالله بن سلام
ايمان راوړل
بيا هغه ورځ راغله چي نبي علیه سلام مکه پرېښوده او يثرب ته راغی، کله چي يثرب ته راورسېد او په قبا کي تم شو، يو سړی راغی او په خلکو کي يې د محمد عليه سلام د راتګ اوازه خپره کړه.
بازارموندنه
وېشنيزه:بازارموندنه وېشنيزه:وټه
شكمنتوب فلسفه
سرچیني
وېشنيزه:فسلفه وېشنيزه:غربی فلسفه
غونډ
غونډ مستقل کنډک، رېجيمنټ، په عسکری کې د کنډک (بټېلين ) او لوا (بريگه ډير) ترمنځ د عسکرو يو تشکيل دی چې د ٣- ٤ کنډکو او نورو ضمايمو څخه جوړدی
سرچينې
‎
کنډک
کنډک د پياده لښکر درويا څلور ټوليو ته چې ٣٠٠ يا ٤٠٠ تنه کېږي کنډک وايي.
توکل
د توکل اصطلاحي تعريف
بل ځای الله جل جلاله فرمايي :
توکل دعبادت په مقام کي
مسلمان بنده بايد د بنده ګي او عبادت محور په الله جل جلاله  باندي توکل او دهمغه ذات څخه د خپل عبادت  د قبلېدلو دعا وګرځوي ، الله جل جلاله فرمايي:
توکل د جهاد په مقام کي
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَنْ يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ (11) سورة المائدة.
توکل د هجرت په مقام کي
دا آيت شريف د الله جل جلاله په لاره کي د هجرت په اړه نازل شويدى پخپله حضرت پيغمبر صلی الله عليه وسلم او د هغه يارانو او اصحابو هم هجرت وکړ ،دوى دوه ځلي حبشې ته مهاجر شول ، الله جل جلاله د پيغمبر صلی الله عليه وسلم او دهغه د اصحابو د هجرت په اړه فرمايي :
توکل د مشورې او مصلحت په مقام کې
په دې آيت شريف کي او مصلحت د اسبابو څخه شمېرل شوي دي ،نظرونه او وړانديزونه اسباب دي او صحيح او درست نظرونه او وړانديزونه کولاى شي چي په درست تصميم او عزم نيولو کي مرسته وکړي خو دا بايد هېر نکړو چي که هر څومره پوه او لوى مشاورين ولرو بايد په الله جل جلاله باندي له توکل څخه لاس په سر نشو، په همدې اساس په تصميم نيولو او مشوره کي هم بايد په تر ټولو پوه مشاور الله جل جلاله توکل وکړو.
توکل د رزق او روزي په مقام کي
يوبل مهم او اړين ځای چي هلته بايد مومن بنده په خپل رب پرېکنده او قاطع توکل وکړي هغه د روزي ګټلو يا لاسته راوړو په مقام او ځای کي توکل دی ، الله جل جلاله فرمايي:
توکل د تړونونو او ميثاقونو په مقام کي
ژباړه: اويعقوب عليه السلام خپلو زامنو ته له شفقت څخه وويل: اې زما زامنو تاسو مصر ته له يوې دروازې مه ورننوځی، بلکه له بېلابېلو دروازو ورننوزی ځکه زه نشم دفع کولی هيڅ شی د الله جل جلاله له قضا اوقدر څخه، او نه دى حکم او نشته قضا، مگر خاص الله جل جلاله لره ده، په همغه مي توکل کړی دي او په همغه باندي دي، ټول توکل کوونکي توکل وکړي.
د توکل عملي بېلګې
دريم مطلب :
(إِنَّ رَجُلاً أَتَانِى وَأَنَا نَائِمٌ فَأَخَذَ السَّيْفَ فَاسْتَيْقَظْتُ وَهُوَ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِى فَلَمْ أَشْعُرْ إِلاَّ وَالسَّيْفُ صَلْتًا فِى يَدِهِ فَقَالَ لِى مَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّى قَالَ قُلْتُ اللَّهُ. ثُمَّ قَالَ فِى الثَّانِيَةِ مَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّى قَالَ قُلْتُ اللَّهُ . قَالَ فَشَامَ السَّيْفَ فَهَا هُوَ ذَا جَالِسٌ).
څوک به دې دفاع وکړي ؟
څلورم مطلب :
ژباړه : او توښه واخلی له ځان سره، بې شکه چې تر ټولو ښه توښه پرهېزګاري ده، او له ما (الله جل جلاله )څخه ووېرېږى اې د عقل خاوندانو.
امام احمد رحمة الله علیه  په خپل سند سره له حضرت ابو هريره رضي الله عنه  څخه يو روايت نقل کوي چې فرمايې : يوه ښځه او د هغې مېړه وو چې دوى د خوراک لپاره څه نه شواى پيدا کولى، يو ځل يې مېړه له سفر څخه کورته راستون سو، هغه چې ستړيا او لوږې پسې اخيستی وو، خپلې ښځې ته يې وويل : آيا د خوراک لپاره څه سته چې يې وخورم ؟
(يا رب إنك قد ضمنت لمن خرج في سبيلك أن تحفظ عليه وإني قد فقدت عنزا من غنمي وصيصيتي وإني أنشدك عنزي وصيصيتي). مسند احمدبن حنبل : مسندالکوفيين
ژباړه : ای پروردګاره ! تاخو بې له شکه د هغه کسانو د اموالو او اموراتو د ساتنې وعده او ضمانت کړی کوم چې ستا په لاره کې وزي او زما يوه وزه او د اوبدلو وسيله ورکه شوې اې الله جل جلاله ! زه يې له تا څخه بېرته غواړم.
ویلیم بېورېج
د نژاد د اصلاح علم
بېورېج د نژاد د اصلاح علم ټولنې غړی ؤ، چې دې ټولنې د تکثیر د کنټرول له لارې د بشري نسل د 'ښه کېدو' لپاره د میتودونو څېړنې ته وده ورکړه. په ۱۹۰۹ ز کال کې یې وړاندیز وکړ، چې هغه نارینه چې کار نه شي کولی د دولت لخوا باید ملاتړ وشي "خو نه یوازې د رایې حق بلکې د مدني آزادۍ او د پلارتوب په ګډون، په بشپړ او دایمي ډول د تبعې ټول حقونه له لاسه ورکوي." په داسې حال کې چې د لندن د اقتصاد مکتب رئیس، بېورېج هڅه وکړه چې د ټولنیزې بیولوژۍ څانګه رامنځته کړي. که څه هم هېڅکله په بشپړ ډول جوړه شوی نه وه، لانسلوټ هوګبن، د نژاد د اصلاح سخت مخالف، یې رئیس ونومول شو. د LSE پخوانی رئیس جان اشورت قیاس وکړ چې د نژاد د اصلاح علم د ژورې څېړنې په اړه د هغې د موافقینو او مخالفینو تر منځ اختلاف د دې لامل شو چې د بېورېج په ۱۹۳۷ کال کې یاد مکتب خوشی کړي.
انټوني فلیو
مړینه
انټوني فلیو د اپریل په ۸مه، ۲۰۱۰ز کال په داسې حال کې ومړ چې په څښتن تعالی بشپړ گروهمن و!
بوټپوهنه
بوټپوهنه د ژونپېوهنې يا بيالوژۍ يوه څانگه ده. په لنډه توگه يو څه داسې تعريف لري: بوټپوهنه د بوټو د ژوند په هکله يوه ساينسي زده کړه ده. د ژونپوهنې د يوې څانگې په توگه ورته د بوټو ساينس يا پوهه او يا هم د بوټوژونپوهنه وايي چې په انگليسي ژبه د بوټاني په نامه يادېږي. پدې زده کړې کې د بوټو زغښت، رغښت يا جوړونې، برار او ودې په هکله بشپړه پوهاوی او په دغو کې د زاتي توپيرونو څېړنې ته هم بوټپوهنه وايي. بوټي پېژندنه د ډول ډول گلانو،وښښو، سابو، اغزو او د ونو د دغو بوټو د ودې لپاره برابر چاپېريال، څره، اوبه او نور کمياوي موادو په اړه معلومات ورکوي.
اقتصادي وده
وده په معمول ډول د واقعي شرایطو پر بنسټ– یعنې د انفلاسیون سره سم د شرایطو پر بنسټ – محاسبه کېږي ترڅو د تولید شوو توکو پر قمیت د انفلاسیون بدلوونکې اغېزي لرې کړي. د اقتصادي ودې محاسبه د ملي عاید د محاسبې پر بنسټ ترسره کېږي. لکه څنګه چې اقتصادي وده د ناخالص کورني تولید (جي ډي پي) په کلنۍ سلنه کې د بدلون له مخې اندازه کېږي، دا تګلاره خپلې ګټې او نیمګړتیاوې له ځانه سره لري. د هېوادونو د اقتصادي ودې کچه په عمومي ډول د GDP او د نفوس د نسبت (سرانه عاید)  په پرتله کولوسره ترسره کېږي.
طبي بوټي
٢- ختمي ګل:
٢-انځور: اصيل ګلاب زنجبيل:
شبت يا garden dill يو کلن بوټی دی په وحشي ډولونو کې يې د بوټو لوړوالی ۲۰-۵۰cm ته رسېږي اوس د بذري سبو په توګه د کښت پراخه ساحه لري په افغانستان کې يې هم کرنه په دغه وروستيو کلونو کې رواج شوې ده اوس يې له کرنې او ګټورتوب څخه ډېر خلک خبر دي خو بياهم زيات شمېر وګړي دغه ارزښتناک بوټى ښه نه پېژني- د شبت بوټی شين روښانه رنګ لري  ډنډر يې قوی او استوانه يې شکل لري. متناوبې پاڼې لري او هم يې له پاڼو او ډنډر څخه استفاده کيږي  په خپل کېمياوي ترکيب کې البومينو سيدي مواد، غوړ، ديپانتين، فارافين او فيلانډرن مواد لري. شبت له ډېر پخوا وختونو څخه انسانانو د طبي بوټي په توګه پيژندلى دی. چې لرغونتوب يې دولسمې پيړۍ ته رسيږي دا بوټی د بډوډو او سينې د درد ضدخواص لري نزله او زکام ته هم ګټور دی له ريښو څخه د نقرس (Goutte) د ناروغۍ په ضد کار اخيستل کېږی.د شبت له دانو څخه (Hydropisise) د ناروغۍ په ضد کار اخلي او غوړ يې د غوږونو د درد لپاره ګټور دی. معده پياوړي کوي او هضم ته ګټور دی د ګيډې باد له مينځه وړي  ادرار زياتوي  او د وينې د کموالي ښه دارو دي. دميندو شيدي زياتوي او د وجود دردونه اراموي د هضمي ويشولې اوبه د کانګو د مخنيوي او د معدې د درد د مخنيوي لپاره ګټورې دي. ځينی وخت د ديګ د مسالې په توګه هم کارول کيږي.
زمونږ هيواد د مهمو اوقيمتي رښتني طبي بوټي لرونکو څخه شميرل کېږی. د سينې تکليف، شديد ريزش، ټوخي او بلغم لپاره مهمه ده. زمونږ د هيواد مرکزي سيمو، غرونو او دښتو کې موندل کيږي. حاصل يې په اوړي کې راټوليږي په معاصر طب کې د کېمياوي صفت د ترقی له برکته څو څو ډوله درملو کې ورڅخه اسفاده کېږي او په همدي خاطر يې بيعه ورځ په ورځ لوړيږي. خوږولې دونې د پوستکو او پاڼو جوشانده د ټوخلې د هاضمې خرابۍ مزمن او حار روماتيزم، زکام نزله او دا ډول نورو ناروغيو علاج دي همدارنګه ډير قوي عفونې ضد علاج دې. د ولې د خاخ پوستکي دوام لرونکي دايمي تبې قطع کوي او عصبي اختلالات رفع کوي د دي منظور لپاره          gr ۴۰-۵۰ د خوږه ولي پوستکي په يو ليتر اوبو کې جوش کړي او دا اوبه سهار او مازيګر يو يو ګيلاس وڅښي. د دوامداره تبو تدواي به وشي. د ولې د پاڼو جوشانده (يا عصاره اوبه) د سر درد لپاره په سر باندي مښی چې د سر درد تداوي ده. نکريزې:
بارتنګ يا برتنګ چې ځنې سيمو کې يې زوف هم بولي په وحشي ډول په پولو او پټيو کې شنه کيږي يو کلن بوټی دی شنې پلنې پاڼې لري چې د هغوی د منځه نری ډنډر وده کوي او بيا د همدغو ډنډرو په څوکو باندي د بارتنګ تخمونه او دانې رامينځ ته کيږي د زوف دانې ډېر کوچنۍ او ګرد غونډ شکل لري چې په اوړي کې پخېږي او وروسته تر راټولولو په کڅوړه کې ساتل کيږي د سينې، ټوخي، بلغم، او سوزاک لپاره خوړل کيږي زاتره ميندې يې شيدې خوړونکو کوچنيو ماشومانو ته ورکوي معده او کولمې يې نورماله ساتي د زوف دانې ايشول شويو اوبو کې ګډوي، او بيا يې ماشومانو ته ورکوي. شاتره:
د لرغوني یونان فلسفه
تر سقراط وړاندې فلسفه
کوم فیلسوفان چې د سقراط تر مړینې مخکې فعال وو، هغوی هله «تر سقراط مخکې فیلسوفان» وبلل شول چې په 1903 کال کې د هرمان ډیلز (Fragmente der Vorsokratiker) کتاب خپور شو، که څه هم دغه اصطلاح له هغه څخه نه وه اخیستل شوې. دغه اصطلاح ځکه مناسبه بلل کېږي چې د «آتن مکتب» (چې له سقراط، اپلاتون او ارسطو څخه جوړ و) په فلسفه کې د نوې تګلارې د را څرګندېدو نښانه وه. د فریدریش نیچې دا نظریه چې یاد بدلون د سقراط پر ځای له اپلاتون سره پیل شو (که څه هم د هغه د «اپلاتون څخه مخکې فلسفې» او «مخکې سقراطي»  دورې څخه د غوره‌توب د برلاسي مخنیوی یې نه دی کړی.
د مالیزیا تاریخ
مالیزیا په یو ستراتیژیک سمندریزمسیر کې موقعیت لري چې له امله یې دغه هېواد د نړیوالې سوداګرۍ او بېلابېلو کلتورونو سره مخامخ دی. په کره ډول د «مالیزیا نوم» یوه معاصره اصطلاح ده چې د ۲۰ مې پېړۍ په دویمه نیمايي کې رامنځته شوې. په داسې حال کې چې معاصره مالیزیا د مالایا او بورنئو تاریخ چې له تاریخ وړاندې مهال نه زرګونه کلونو پخوا ته اړوندېږي، د خپل تاریخ په توګه بولي او له همدې امله په دغه پاڼه کې ورته اشاره شوې ده.
په داسې حال کې چې مسلمانان د ۱۰ مې پېړۍ په پیل کې له مالای ټاپووزمې تېر شول، خو تر ۱۴ مې پېړۍ پورې اسلام دلته واکمن نه شو. په ۱۴ مه پېړۍ کې د اسلام په منلو سره دغه سیمه د څو سلطنتونو د رامنځته کېدو شاهده وه، چې تر ټولو پېژندل شوي یې د مالاکا او برونئی سلطنتونه دي. اسلام په مالايي وګړو ژور اغېز درلود، خو د هغوی تر اغېز لاندې هم و. پرتګالیان لومړنی اروپايي استعماري ځواک و چې په ۱۵۱۱ ز کال کې یې د مالاکا په نیولو د مالایي په ټاپووزمه او سوېل ختیځه آسیا کې واک وموند، چې وروسته په ۱۶۴۱ ز کال کې هالنډیان هم دغې سیمې ته ورسېدل. په داسې حال کې چې دا یوازې بریتانویان و چې په جسلټون، کوچینګ، پنانګ او سنګاپور کې یې د اډو له جوړولو وروسته وکولای شول، په پایله کې په ټول دغه قلمرو کې چې اوس مهال مالیزیا ده، خپل واک خوندي کړي. په ۱۸۲۴ ز کال کې د بریتانویانو او هالنډیانو ترمنځ د هوکړې له مخې د بریتانوي مالایا او هالنډي ختیځ هند (چې اوس اندونیزیا ده) ترمنځ پوله وټاکل شوه. له بله پلوه په ۱۹۰۹ ز کال کې د انګلیس – سیام هوکړې له مخې د بریتانوي مالایا او سیام (اوس تایلنډ دی) ترمنځ پوله څرګنده شوه. د بهرني نفوذ څلورم پړاو بیا د چینايي او هندي کاریګرو کډوالي وه، څو په مالایي ټاپووزمه او بورنئو کې د استعماري اقتصاد اړتیاوې پوره کړي.
ډلگۍ
سرچينه
وېشنيزه:پوځي وييونه
تيودور پارکر
لومړي پادری
پارکر ۱۸۳۶ ز کال په بوسټون سيمه (G 80) کې د خطابو په کتنه کې تېر کړ، مګر د کورنيو لاملونو له مخې يې په ۱۸۳۷ ز کال په “West Roxbury” کې د کشيش يا پير په توګه دريځ ومنه. نوموړي په لومړيو کې ياد درک د هڅونې او کار درولو په پرتله لږ وګڼه. که څه هم د پيرۍ له ژوند سره يې سمون وکړ او د يو زيات کوونکي په توګه يې د بوسټون نږدې سيمو کې په بېلابېلو خطابو کې وعظ يا تبليغ وکړ. د يو ټينګ او اغېزناک ويناوال په توګه يې پراخه شهرت تر لاسه کړ. په ۱۸۴۰ ز کال کې هاروارډ نوموړي ته د هغه د پراخه زده کړې پر بنسټ د وياړ (افتخاري) ماسټر سند انعام ورکړ.
زيد بن حارث
هغه مهال چي دابختور غلام دحضرت محمد   ﷺ په تربیه کی ګرځیدی راګرځيدی د ده دقيمتي صحبت برتري ورته حاصله وه، د ده له ستروعاداتوڅخه برخمن کیدی، د ده په ورکتیاسره د ده دمغمومې مور،نه اوښکي وچيدې، نه یې ژړاتم کیده اونه یې زړه آرام کاوه، د دې پرافسوس اوغمونودې خبري نورهم غمونه ور زیاتول چي دانه وه خبره چي ژوندی دی، دا یې امید وساتي اوکه مړ دی دا ورڅخه ناهیلي شي؟
ورپسې بیرغ عبدالله بن رواحة رضی الله عنه ته په لاس ورغلی هغه هم په پوره ميړانه متانت سره دفاع ورڅخه وکړه چي په نتیجه کي یې هغه څه ته ورسید چي د ده دوه ملګري ور رسیدلي وو.
نوکان
مصنوعي نوکان مکروه دي:
مصنوعی نوکان ایښوول اواستعمالول مکروه دي.
د ځمکې تاریخ
د هادین دوره ، د ژوندانه د باور وړ نښو (فوسیلونو) وړاندې دورې استازولي کوي چې د ځمکې له جوړېدو پیلېږي او ۴.۰ بیلیونه کاله وړاندې پای ته رسېږي. ورپسې د آرکئن او پروتروزوئیک دورې په ځمکه باندې د ژوند د پیل او لومړني تکامل څرګندويي کوي. د فانیروزوئیک دوره بیا په درېو دورو وېشل کېږي: فالازوئیک، د بې هډوکو ژوندیو موجوداتو، کبانو او د ځمکې پر سر د لومړني ژوند دوره؛ میسوزوئیک، چې د غیر الوتونکو ډایناسورانو د رامنځته کېدو، واکمنۍ او انقراض دوره ده او سینوزوئیک چې د تي لرونکو ژوندیو موجوداتو د رامنځته کېدو شاهده ده. د پېژندنې وړ انسانان ۲ میلیونه کاله وړاندې رامنځته شوي چې د ځمک پوهنې په مقیاس کې ډېر کوچنی پړاو دی.
د ښځو په وړاندې د تاوتریخوالي د ختمولو اعلاميه
د ښځو په وړاندې د تاوتریخوالي تعريف
(ج) د دولت له خوا په هر ځای کې رامنځ ته کېدونکی يا بښل کېدونکی بدني، جنسي يا رواني تاوتریخوالی.
ادميرال پتنگ
پېژندنه
ادميرال پتنگ د لویو پتنگانو څخه دی چی په ورځ کی ژوند کوي. دغه پتنگ درې جوړې پښې، دوې جوړې وزرونه، کوچني سر او دوه اوږده انتنونه لري. وزرونه یی سرې ترښکې لري. د وزرونو پلنوالي یی د ۴۵ میلیمتر څخه تر ۵۰ میلیمتر پورې وی. چنجی یی تور رنگ لری او نېښ لرونکی بوټي خوري.
ټولنیزه ځنګلداري
لغمان پوهنتون
(۱۶-۱)شکل دټولنيزې ځنګلدارۍ تاريخچه دSocial Forestry اصطلاح دلومړي ځل لپاره په ۱۹۷۶م کال په هندکې دملي زراعت کميسون له لورې استعمال شوه. داهغه وخت و چې دهنددولت دموجوده ځنګلونو دپايښت لپاره دونودکرلو امر وکړ. مقصديې دځنګلونو جوړول اودغير زراعتي ځمکوترکرلاندې راوړل وه. ځنګلي زراعتي ځمکي چې دانسانانوداوسيدوځايونوته نژدې وي اودانسانانو دفعاليتونوپواسطه يې ځنګلات کم شوي وه احداثولوته ضرورت وو. په زراعتي کروندوکې دننه اوګيرچاپيره دونوکرل ضروري وه. داورګاړي پټلۍ، سيندونواونهرونوترغاړودونې کښينول شوې اوهمدارنګه په کليواوبيکاره ځمکوکې ونې کښينول شوې. دټولنيزې يااجتماعي ځنګلدارۍ مقصددعاموخلکو پواسطه دونو دشمېرزياتوالی ترڅودکورونو دابادۍ، دسون لرګي، اودحيواناتوغذايې ضرورت پوره شي. دکليوالي ځنګلاتونظريه چې دکليوالو خلکوضرورت پوره کړي څه نوې خبره نده دسلګونوکلونوراهسې موجوده وه خواوس يونوی کردار ورکړشو. ددې پلان په پېژندلوسره دولت محلي ټولنې دځنګلي منابعومطابق معرفي کړي.اواوس دطبعي منابعوپه اداره کې دکليوالو برخه اخيستل زيات شوي دي. ټولنيزې ځنګلدارۍ دپلان په واسطه دولت محلي برخه اخيستنې کم شوي ځنګلات اودعاموځمکو بياابادول شامل کړي. دټولنيزې ځنګلدارۍ دپلان ضرورت ځکه احساس شوچې هندوستان زياته کليوالي ابادي لري چې تراوسه دسون دلرګيواونورو ژونديوموجوداتودخوراک دپخولواوځان ګرمولولپاره ترې ګټه اخلي. همدارنګه دافغانستان په نورستان اوکنړ ولايتونو کې په ۱۹۹۲-۱۹۹۳م کلونوکې ټولنيزه ځنګلاداري دمديرا(Madera) اونارويژن (Norwegian) موسسو لخوا پيل شوه اودکارساحې يې برګيمټال، کامديش اوواماپه ولسواليوکې دي. دټولنيزې ځنګلدارۍ اهميت (Importance Of Social Forestry) دځنګلونو اهميت د دوه لارو له مخې دمطالعې وړ دي. 1.	دځنګلونو توليدي ارزښتونوبيانول:- •	خلکوته دسون موادبرابرول ترڅو حيواني فضله په خپلوکروندوکې استعمال کړي. •	دځنګلي سيموڅخه ليرې ميشتوکليوالي خلکو دڅارويولپاره علوفه برابرول. •	دبيلا بيلو ايکوسيستمونو درامنځ ته کولو لارې دزراعت ساتنه. •	دکليوالي او ښاري خلکو دفايدې په منظوردځنګلونوايجادول. •	دلرګيو څخه په صنعتي پروسوکې لکه الکول جوړول اوغوړوپه توليد کې استفاده کېږي. •	دلرګيو څخه درنګ جوړولوکې کاراخيستل کېږي. •	دلرګيو څخه دکاغذ په جوړولوکې استفاده کېږي. •	دزياتوناروغيومخه نيسي لکه 32 فيصده دروماتيزم (Rheumatism) ناروغۍ څخه مخنيوی کوي. •	دلرګيو کورونه د40-50 فيصده دانرژۍ مصرف کموي. دسوخت لرګي: زمونږ 80 فيصده خلک کليوالي ژوندلري چې معمولاً دوي لرګيونه دسوخت دموادو په حيث کاراخلي. ټول لرګي دحرارت دتوليد په نسبت ديوشان خصوصياتو لرونکي ندي، چې سفيدارکم حرارت توليدوي معمولاً دلوړو وچو اوغرنيو نباتاتو لرګي زيات حرارت توليدوي اوهغه نباتات چې اوبلنوټيټو ګرموځايونوکې شنه کېږي کم حرارت توليدوي. دحرارت ترڅنګ دوچو سيمولرګي دزيات مقاومت لرونکي دي نسبت اوبلنوټيټو سيمولرګيوته. دمثال په ډول دکابل سفيداردپيښورسفيدارو په نسبت ګران دي ځکه چې دکابل سفيدار واينې يې زرنه خوري اودکلکوالي عوامل يې دادی چې سريع نموکوي نوځکه پوده اونازکه نوي، دپيښور سفيداروريښې سوليدلي وي اودکابل دسفيدارريښې سوليدلي نه وي. دپيښوردسفيدارو زايلم اوفلويم غټ وي نسبت دکابل سفيداروته. ميوې: ځنګلي ونې ميوې توليدوي اودهغې ميوې دانسانانو داستفادې وړګرځي اودغذايې ارزښتونو ترڅنګ اقتصادي ارزښتونه هم لوړيږي لکه جلغوزې، پسته،غوزان (چهارمغز)، زيتون ، کرکڼې اوبيرې اوداسې نور. عمده ميوې داقتصاد پراختيالپاره جلغوزې او پسته ده.
دکرنيزې ځنګلدارۍ ډولونه (Types of agro forestry) عموماًAgro forestry څلورډولونه لري کوم چې په راکړی شوي سيستم کې دپيداوارو اوتوليدي توانايې داصلاح اوادارې لپاره پکارېږي په لاندې ډول دي. 1.	Silvopasture agro forestry 2.	Silvoarable agro forestry 3.	Forest forming 4.	Forest gardening
(۱۶-۱۰)شکل دSilvoarable کرنيزه ځنګلدارۍ 2.	دځنګل کرنه (Forest farming):- دادځنګل پوهنې يوشکل دی په کوم کې چې مختلف ډوله نباتات دځنګلونودجوړښت لپاره کرل کېږي.لکه څنګه چې معلومه شوې په ځنګلي ساحوکې په زيات مقداراورښت اوري دغيرې ځنګلي سيموپرمقايسه.نولدې امله دځنګلي سيموخاورې زياتې حاصلخيزې وي دعاموځمکوخاورو په پرتله اوداډيره اسانه ده چې په ښه ډول دفارم جوړونه ترسره کړو.
(۱۶-۱۴)شکل دکليوالي ځنګلدارۍ 8ـ دسون دلرګيوځنګلداري (Fuel forestry): دا هغه ځنګلونه دي کوم چې ددولتي ځنګلونوڅخه لرې مېشتوکليوالوټولنولپاره دکليوپه شاړوځمکوکې دسون موادو، کوچنيولرګيو، علوفي اونورودبرابرولوپه منظورروزل کېږي.
د ویکتوریا دوره
اصطلاحات او دوره بندي
په کره توګه د ویکتوریا دوره د انګلستان او ایرلیند د ملکې په توګه د ویکتوریا د واکمنۍ موده پوښي، د ۱۸۳۷ز کال د جون په ۲۰مه د ملکې د تره، یعنې څلورم ویلیام له مړینې وروسته د هغې د سلطنت له مودې نه د ۱۹۰۱ز کال د جنوري تر ۲۰مې، یعنې د هغې تر مړینې پورې اړونده موده ده. وروسته یې مشر زوی اووم ادوارد ځایناستی شو. د هغې واکمنۍ ۶۳ کاله او اووه میاشتې دوام وکړ، چې دا له بلې هر یوې دورې نه اوږده موده وه. د دې دورې د ستاینې او بیانولو لپاره د «ویکتوریایي» اصطلاح په خپله دوره یعنې معاصر وخت کې کارول کېده. همدارنګه دا دوره په پراخه معنی د داسې یوې دورې په توګه هم پېژندل شوې، چې له هغې سره نږدې نورو دورو په پرتله ځانګړي حساسیتونه او ځانګړتیاوې لري. ځینې وخت یې د پیل نېټه د ویکتوریا له الحاق نه مخکې ښودل کېږي، په عمومي توګه (د ۱۸۳۰ز لسیزې په لړ کې) د ۱۸۳۲ز کال د اصلاحاتو له قانون نه د تېرېدو یا حرکت لپاره ښودل کېږي، چې د انګلستان او ولز په ټاکنیز سیستم کې یې پراخ بدلونونه رامنځته کړل. هغه تعریفونه چې په هغې دوره کې د حساسیت یا بدلېدونکي سیاست له امله دي، هغو هم د «ویکتوریایي» اصطلاح د ارزښت په هکله ځینې شکونه رامنځته کړي دي، که څه هم د یادې اصطلاح په هکله ځینې دفاعيې هم موجودې دي.
سټیون سپیلبرګ
سټیون آلن سپیلبرګ (زوکړه: د ۱۹۴۶ زکال د ډسمبر ۱۸مه) یو امریکايي فلم جوړونکی دی. نوموړی د هالیوډ د نوې معاصرې دورې له مهمو څېرو او د معاصرو ډېرو پلورل شوو فلمونو مخکښ دی چې له سوداګریز پلوه په تاریخي کچه تر ټولو بریالی فلم جوړونکی (ډایرکټر) بلل کېږي. نوموړي د دریو اوسکار جایزو، دوه بفتا جایزو او د امریکايي فلم جوړونکو د څلورو جایزو په ګډون ګڼ شمېر جوایز ترلاسه کړي. له دې سربېره یې په ۱۹۹۵ زکال کې د امریکایي فلمونو د بنسټ د یو عمر لاسته راوړنو جایزه، په ۲۰۰۶ زکال کې د کنډې مرکز جایزه، په ۲۰۰۹ زکال کې د سیسیل بي. ډمیل ګولډن ګلوب جایزه او په ۲۰۱۵ زکال کې یې د امریکا د ولسمشرۍ ماڼۍ څخه د آزادۍ مډال ترلاسه کړی. د هغه اووه فلمونه د کانګرس د کتابتون له خوا د «مهمو کلتوري، تاریخي او ښکلا پېژندونکو» اثارو په توګه د فلمونو په ملي نوملړ کې ثبت شوي دي.
عثمانې ټولواکمني
د قسطنطنیې (ننني استانبول) د پلازمینې په توګه او د مدیترانې حوزې پر شاوخوا سیمو له واکمنۍ سره، عثماني امپراتوري د شپږو پېړیو لپاره د ختیځې او لوېدیځې نړۍ ترمنځ د اړیکو او تعامل په مرکز کې وه. که څه هم یو وخت نظر دا و، چې دغه امپراتوري د لومړي سلیمان یا سلیمان اعظم له مړینې وروسته د زوال دورې ته داخله شوې وه، خو دا نظر نور د ډېری علمي تاریخپوهانو له خوا نه تاییدېږي. دغې امپراتورۍ د ۱۷مې پېړۍ په اوږدو کې او د ۱۸مې پېړۍ په ډېره برخه کې پیاوړی اقتصاد، ټولنې او اردو لرلي دي. له دې سره سره، له ۱۷۴۰ کال تر ۱۷۶۸ کال پورې د یوې اوږدې سوله‌ییزې مودې پرمهال عثماني نظامي سیسټم د دوی له اروپایي سیالانو، هابسبورګ امپراتورۍ (Habsburg) او روسي امپراتوریو څخه وروسته پاتې شو. عثمانیان بالاخره د ۱۸مې پېړۍ په وروستیو او د ۱۹مې پېړۍ په لومړیو کې له سختو پوځي ماتو سره مخ شول. د یونان د خپلواکۍ بریالۍ جګړه هم د لندن له تړون (۱۸۳۰) او د قسطنطنیې له تړون (۱۸۳۲) وروسته د خپلواکۍ له اخیستلو سره پای ته ورسېده. همدغې او نورو ماتو عثماني دولت دې ته اړ ایست چې د سمونونو او عصري کولو یو هراړخیز بهیر پیل کړي، چې د تنظیمات (Tanzimat) په نوم یادېده. په دې توګه، د ۱۹مې پېړۍ په اوږدو کې، عثماني دولت د نورو ځمکو له لاسه ورکړې او په ځانګړې توګه په بالکان کې چې د یو شمېر نوو دولتونو له راڅرګندېدو سره سره، په داخلي توګه بېرته خورا پیاوړی او منظم شو.
سرچينې او ياداښتونه
وېشنيزه:عثمان پیر
تاووس پتنگ
پېژندنه
تاووس پتنگ د ورځني اروپايی پتنگانو څخه تر ټولو مشهور او گن شمیر لرونکی ژوي دی. نوموړي پتنگ څلور پرمختيايی مرحلې (هگی، چنجي، شفیره او پتنگ) لري. د تاووس پتنگ ښځينه د نيښ لرونکي بوټو او چندرۍ تر پاڼو لاندي هگی اچوي. کله چی چنجی د هگی څخه وځی نو خپله ځاله جوړوی. د تاووس پتنگ چنجی د چندرۍ او نيښ لرونکي بوټو پانې خوري. چنجي تور رنگ لري. وروسته چنجی په تورو ځایو کی په یوې شفیرې تبدیل شوي دی. زیږ شوی پتنگ قهوه یی رنگ لري، درې جوړې پښې او دوه اوږده انتنونه لري. د وزرونو پلنوالي یی ۶۴ میلیمترو ته رسېږي.
احمد ضيا مسعود
احمد ضيا مسعود (په انگرېزي: Ahmad Zia Massud) د جميعت د گوند پخوانی وياند دی. هغه د افغانستان د ولسمشر لومړی مرستيال هم پاتې شوی او د احمد شاه مسعود ورور او د مسعود بنياد ريس هم دی. کله چې د افغانستان د ولسمشر د مرستيالۍ له دندې بې برخې شو نو د افغان دولت د مخالفينو په کتار کې ودرېد او د جبهه ملي په نامه يې يوه سياسي ټلواله جوړه کړه چې په دې ټلوالې کې يې خپل پخواني ملگري لکه عبدالله عبدالله، عبدالرشيد دوستم، محقق، لطيف پدرام او عبدالرب رسول سياف ورگډ کړل. دا سياسي ډله د افغانستان د فدرالي کېدو لپاره هڅې کوي او غواړي چې په افغانستان کې د سيمه واکيو له مخې خپل د نفوذ په سيمو کې د مرکزي حکومت لاس لنډ کړي او د تل خپل سياسي قدرت د خپل د نفوذ په سيمو کې ژوندی وساتي. احمد ضيا مسعود د افغانستان د پخواني ولسمشر برهان الدين رباني ځوم هم دی.
د مینسک هوکړې
دغې هوکړې ونه شو کولای، جګړه ودروي، له همدې امله د دویم مینسک په نامه نوې اپډېټ شوې هوکړه د ۲۰۱۵ زکال د فبروري په ۱۲ مه نېټه لاسلیک شوه. په دغه هوکړه کې یو شمېر اقدامات له دې ډلې اوربند، د جګړې له لومړۍ کرښې د درنو وسلو لرې کول، د جنګي بندیانو خوشي کول، د اوکراین په اساسي قانون کې سمونونه، د دونباس ځانګړو سیمو ته د خپلواکۍ ورکول او د اوکراین دولت ته د هېواد د پولو د کنټرول بېرته سپارل شامل و. په داسې حال کې چې له دغې هوکړې وروسته جګړه ختمه نه شوه خو کمه شوه او همدارنګه د هوکړې مفادات هم په بشپړ ډول پلي نه شول. د نورماندي جوړښت اړخونو هوکړه وکړه چې مینسک ۲ باید په راتلونکي کې د شخړو د هواري په موخه د بنسټ په توګه پاتې شي.
مینسک II
له خبرو اترو وروسته د فبروري په ۱۲ مه نېټه اعلان وشو چې ښکېلو غاړو د سولې لپاره د نوو ګامونو په اړه چې په دویم مینسک پېژندل کېږي هوکړه کړې. په دغه هوکړه کې د اروپا د امنیت او همکاریو د سازمان تر څار لاندې له قید او شرط پرته د فبروري له ۱۵ مې نېټې وروسته اوربند، د جګړې له لومړۍ کرښې د درنو وسلو لرې کول، د جنګي بندیانو خوشي کول او د اوکراین په اساسي قانون کې اصلاحات و.
الکولي مشروبات (شراب)
فائده:
په دغودواړوایاتونوکي دشرابواوخماردحُرمت تائیداوتاکيد په لس ډوله شوی دی: ۱: داچې جمله ئې په ((انما) سره پیل شوې ده تاکيدفائده کوي. ۲: دبت پرستۍ په شان ئې وفرمایل. ۳: پلیت ئې وبلل. ۴:دشیطان عمل ئې وباله. ۵: داجتناب امرئې ترې صادرکړ. ۶: داچې اجتناب ئې دخلاصون سبب دی. ۷: داچې دبغض، عداوت اوکينې موجب دی. ۸: داچې دخدای له ذکراویادڅخه ګرځوونکي دي. ۹: داچې حصاروونکي دی له لمانځه. ۱۰: داچې صریح امرصادرشوی دي چې دشرابوله څښلواوخماروکولوڅخه واوړي. دشرابوبندېدل په تدریجي ډول سره صورت ونیوی، داځکه چې دعربولپاره ئې پرېښودل ناشونی وو، اودانسان تروس هم تېره وه، نوځکه په درومرحلوکي شراب بندشول؛ نبی کریم صلی الله علیه وسلم ورته (اُمُّ الخبايث) یعنی دټولوناوړوریښه، او(اُمُّ الفواحش)یعنی دټولوبې حیاکارونوریښه، ویلی دي اوهمدارنګه دنسائی په یوه حدیث کي راغلی دی چې شراب اوایمان نشی سره یوځای کېدلای، اودترمذی په یوه حدیث کي دشرابوپه هکله ئې پرلسوکسانولعنت ویل شوی دي دشرابودحکم اودصحابه کرامورضی الله عنهم اجمعين جذبه دلومړی حکم سره سم هغوصحابه کراموچې شراب ئې دخپلوځانولپاره ایښی وه، هغه ئې دخاوروسره خاورې کړل، دحضرت عبدالله بن عمررضی الله عنه بیان دی چې کله نبی کریم صلی الله علیه وسلم اعلان وکړ چې شراب حرام دی دچاپه لاسوکي چې دشرابولوښی وه هغه ئې ټول وغورځول، دشرابومنګیان اوخُمان ئې ټوله دکوروڅخه دباندی مات کړل؛ حضرت انس رضی الله عنه په یوه مجلس کي ساقی ؤ، ابوطلحه، ابوعبیده بن جراح، ابی بن کعب اوسهیل رضی الله عنهم اجمعین هم هلته موجودوه کله چې ئې دشرابودحرمت اعلان واورېدی نوټول خُمان اومنګیان ئې مات کړل اوټول شراب ئې توی کړل. په ځینوروایاتوکي راځی چې په دغه مهال دشرابوجامونه دخلکووشونډانوته رسېدلی هم وه، چې ټول ئې وغورځول، په هغه ورځ دمدینې منورې په کوڅوکې شراب دباران داوبوپه شان بهېدل، اووروسته چې به باران وشونودشرابودرنګ اوخوند احساس هرچاکولای شوای. دمدینې منورې په ښارکي چې کوم شراب دتجارت لپاره پراته وه دهغوټولودټولېدو حکم نبی کریم صلی الله علیه وسلم وکړ، چې صحابه کراموهغه راټول کړل اوپخپله نبی کریم صلی الله علیه وسلم پخپلومبارکولاسونوسره دشرابومنګیان اوخُمان مات کړل اوپاته نوروصحابه کراموله منځه یووړل، یوه صحابی چې دشام څخه ئې دشرابوتجارت کاوه، هغه شراب چې ئې دشام څخه راوړی وه هغه ئې پریوه غونډۍ کښېښودل ، بیائې دنبی کریم صلی الله علیه وسلم څخه دشرابودحکم په اړه پوښتنه وکړل، نونبی کریم صلی الله علیه وسلم ورته وویل چې هغه ټول توی که!هغه صحابي هم په ډېره مینه سره هغه له منځه یووړل اوټول ئې توی کړل. تفسیرمعارف القرآن، ټوک ۱، پاڼه ۱۹۵ـ ۲۰۵)
د کمونیستي مفکورو لیکلړ
مارکسیزم
د مارکس دنظریې لرونکو اقتصادپوهانو او پلویانو له نظره  کپتالیزم  یا پانګوالي له دې امله یوه متزلزله او ناپایداره اقتصادي چلښت دی چې د د ګټې وټې د تنزیل ،د ټولنیزو مرستوپه موخه او  نظامي تاړاکونو په وخت کې د کارګرانو له معاشونوڅخه خپل تاوان جبرانوي،سوسیالیستي نظام له انساني فطرت سره سم د یوه کارګري انقلاب له لارې د کپتالیزم ځای نیسي اوپه محصولاتو یا  تولیداتو خپله ولکه  ټینګوي.د مارکسیستانو د کړکېچ یا  بحران د تیوري سره سم،سوسیالیزم یوه حتمي پېښېدونکې واقعه نه ده،بلکې یوه اقتصادي اړتیا ده.
ارتودوکس یا اصلي مارکسیزم
د یوه شرط په توګه،ارتودوکس مارکسیزم د تاریخي او منطقي ماتریالیزم یا مادیت ته رجوع کوي نه اصولي او طبیعي جنبه لرونکې کلاسیکل(لرغونپالي) مارکسیزم ته،پرته له دې چې د مارکس تنګ فکري پورې ونښلي او یا یې د دلیل په توګه وړاندې کړي.د ارتودوکس مارکسیزم یو ډېر مهم څېړونکی چی په کي اطریشی مفکرکارل کاوتسکي و.
لېنینیزم
لېنینیزم د یوه انقلابي ګوند سیاسي نظریه او د سوسیالیستي نظام د رامینځ ته کولو لپاره د کارګري دیکتاتوری یوه پیلامه ده، د  روسي انقلابي ولادیمیرلېنین له خوا صیقل شوه او د نوموړې په نوم ونومول شوه، په لېنینیزم کې د ارتودوکس مارکسیزم  سیاسي او اقتصادي نظریو ته پراختیا ورکړل شوي اود لېنین مارکسیستي نظریې هم پکې د امپریالیزم د اصلي تیوریکي څېړنه  له تحلیل سره شوې، د ګوند اصول یا کړنلاره او د انقلاب له لارې وروسته د نویو اقتصادي کړنلارو یا پالیسیو اوسوسیالیزم پلې کول او د شلمې پېړۍ په  لومړیو کې په روسیه کې د سیاسي سوسیالیزم عملي کول د دې سیاسي نظریې برخې دي.
سمونيار
وېشنيزه:پوځي وييونه
کورنی تاوتريخوالی
کورنی تاوتريخوالی ډېرهغه وخت پېښېږي، چې ناوړه ګټه اخيستونکي کېدای شي حس کړي، چې ناوړه ګټه اخيستنه يو مناسب عمل دی، د منلو وړ ده، توجيه شوې يا د راپور ورکولو امکان نه لري. دا کېدای شي په ماشومانو او د کورنۍ نورو غړو کې د نسلونو تر منځ د تاوتريخوالي دوران رامينځته کړي، چې کېدای شي دا ډول تاوتريخوالی د منلو يا توجيه وړ احساس وګڼي. ډېر خلک ځانونه له دې امله هم د ناوړه ګټه اخيستونکو يا قربانيانو په توګه نه پېژني، چې دوی کېدای شي خپلې تجربې د کورنۍ شخړې په توګه وګڼي، چې له واکه وتلي دي. د کورني تاوتريخوالي په اړه پوهاوی، درک، پېژندنه، اسناد او شواهد په هرهېواد کې په پراخه کچه توپير لري. کورنی تاوتريخوالی ډېر ځله د اجباري يا په ماشومتوب کې د ودونو په وختونو کې رامنځته کېږي.
چينايي دوديزه درملگري
تاريخ
د چين د ژيړ سيند د دواړو غاړو  سيمه د چين  د  دودیز طب  د رامنځته کيدو سرچينه  گڼل کيږي  او  وړاندې  له  وړاندې  نه  په دي سيمه کې  اړوند طبي  علمي سيستم  جوړ شوي  و. د چين د عنعنوي طب د پرمختيا  په  اوږد  تاريخ کې  بيلا بيل  اړوند احتراعات ،   ډير  مشهور ډاکتران  او  مهمې  اړوندې  طبي  علمي ډلې  او  اثارونه  رامنځ  ته شوي  وو.
د چين د دودیز طب بنسټیزه اندپوهنه
د چين د دودیز طب بنسټیزه اندپوهنه  د انسان  د بدني  حياتي  فعاليتونو او د ناروغيو د بدليدو د  قانون   سره سم  رامنځته شوې  او پکې  د ناروغيو د علتونو،  د تشخيص د طريقو ،  د درملنه لارې ،  د ناروغۍ د مصنونيت   ، د روغتيا د ساتنې  او د داسي نورو محتوياتو څخه عبارت  دي.
د چين د قديمي  فلسفې له نظره  د  انسان  په شمول   هر  طبيعي موجودات ټول  متناقض  موجودات  دي. د چين عنعنوي طب  د  نوموړي تيورۍ  په نظر  د انسانو د بدن  د پاسني   او لاندني  برخې ،  د بدن  د بهرنيو او داخلي  بيلا بيلو برخو  او د انسان او  د طبيعي  چاپيريال  ترمنځ  نه يوازي  نژدي  اړيکې  لري  بلکه   يو له بل  سره  متناقض هم  دي. نو که د نوموړو بيلا بيلو خواوو  ترمنځ   د روابطو هماهنگۍ خرابه شي ،  ناروغۍ  به  پيدا شي.
د تماس نيولو درملنه
وېشنيزه:طب وېشنيزه:دودیزه درملگري
توليدي اړيکې
توليدي اړيکې هغه اړيکې دي چې په طبیعت کې د انسانانو د عمل په جریان کې د انسانانو ترمینځ رامينځته کيږي او دا ښیې چې د کار او تولید وسیلې د انسانانو ترمینځ څنګه وېشل کیږي.
ميسو امريکا
د ميسو امريکا ځانګړی دود په ۱۶ مه پېړۍ کې په هسپانوي بريا سره پای ته ورسېده. په راتلونکو پېړيو کې د ميسو امريکا اصلي کلتورونه په پرله پسې ډول د هسپانوي استعماري حکومت منونکي يا تابع شول. د ميسو امريکا کلتوري د کلتوري ميراث اړخونه او هم د هغو بومي يا اصلي وګړو په منځ کې پايي، چې په ميسوامريکا کې اوسېږي. زياتره يې اوس هم په خپلو پلرنيو ژبو خبرې کوي او هغه زيات دودونه ساتي، چې بېرته د دوی د ميسو امريکا (Mesoamerican) رېښو ته ورګرځي.
انځورکښنه
نقاشي د تجسمي یا لیدونکو هنرونو تر ټولو مهم ډول دی چې د انځور کښنې، کمپوز جوړولو (طراحي) او حرکاتو (لکه په حرکي نقاشي کې)، داستاني (لکه په داستاني هنر کې) او مفهومي (لکه په مفهومي هنر کې) عناصر له ځان سره لري. نقاشي کېدلای شي د طبیعت څرګندونکې او یا نمایشي وي ( لکه د بې ځانه طبیعت نقاشي او منظره)، انځوریزه، مفهومي، سمبولیکه (لکه په سمبولي هنر کې)، احساسي (لکه په احساس بیانونکي هنر (Expressionism) کې) او سیاسي ماهیت لرونکې (لکه په آرتیوزم (Artivism کې ) وي.
د نقاشي د تاریخ یوه برخه په ختیځ او لویدیځ دواړو کې د مذهبي هنرونو تر اغېز لاندې ده. د دغه ډول نقاشیو په بېلګو کې له هغو هنري آثارو چې افسانوي څېرې یې په خټینولوښو (کردوړي ـ تیکر کې) پنځولې، د سیستین کلیسا په چت کې تر بابیبلي صحنو او د بودا د ژوندانه تر صحنو (یا ختیځې مذهبي سرچینې ته اړوند ټول انځورونه) ټول په کې شاملېږي.
محمد بن قاسم
محمد بن قاسم او د سندي سیمو فتحه
محمد بن قاسم تر ۶ کلنو پورې په دې سیمو کې فتوحات جاري وساتل، اسلام یې تر ملتان او د پنجاب تر جنوبه ورساوه.
سرچينې
3ـ الدولة الامویة عوامل الازدهار و تداعیات الانهیار- د.علی صلابی؛
افغانستان په ۲۰۱۹ز کال کې
جون
د اسټرالیا د اقتصاد او سولې انسټیټیوټ له خوا د نړۍ د سولې د شاخص له مخې افغانستان د سورېې هېواد په شاته پرېښودلو سره د نړۍ تر ټولو ناکراره هیواد وبلل شو. تېر کال افغانستان  د بل هر هېواد په پرتله د سیمه ییزو پولیسو په باور کې تر ټولو لوی کمښت تجربه کړی، چې ۳۲ سلنې ته رسېږۍ.
د ښځې تناسلي آله
د ښځې تناسلي آله
د ښځې تناسلي آله يو ارتجاعى نل دی چی اوږدوالي یی ۷ - ۸ سانتيمتره او قطر یی ۳ - ۵ سانتیمتره وي. دچوخړو (چخړو) پردو پنډوالي ۳ - ۵ ميليمتره وي او رنگ یی گلابي دی خو کله چې ښځه امیدواره ده نو دچوخړو پردو رنگ په ارغواني رنگ تبديل کېدلای شي. د ښځې تناسلي آله معمولا تړل شوي ده خو د زیږولو او جنسي اړيکو په صورت کی اوږدوالي او قطر یی درې ځله لوي کېدلای شی. د د ښځې تناسلي آله په پېل کې او رحم ته نژدې د بارټولین غدې(مرغړی) پرتې دي چې سپين یا ژیړ بلغم تولید کوي او کوس د دي بلغم په مرسته غوړوي. د روغې ښځې کوس يو شمیر باکتریاگان لکه L''. crispatus, L. gasseri, L. iners a L. jensinii.48 L. acidophilus'' لري. د د ښځې تناسلي آلې چاپېريال او داخلي برخه ترش (تريووالی یی ۳،۵ - ۴،۵ pH وي) ده چی د پاټوجېنو باکټرياگانو توليدولو ويجاړ کوي او د ښځې صحت د باکتریاگانو رنځونو څخه ساتلای شی. د باکرې د ښځې تناسلي آلې لومړنۍ جنسي اړيکې مخکې د د ښځې د تناسلي آلې د پردې په مرسته پوښ شوي ده.
د کانډيډا الپيکانس د رنځ درملنه
د ښځې د تناسلي آلې د ناروغی علاج آسانه دی. کله چې ښځه د تناسلي آلې ناروغی چی د Candida albicans منځ ته راځي لري نو درملونه لکه Econazol, Clotrimazol, د ښځې تناسلي آلې ته ورکوي یا ښځينه تناسلي آلې ته طبيعي درملونه چی د باکټریاگانو لکه Streptococcus salivarius, Streptococcus thermophylus, Lactobacillus delbruckii, Lactobacillus bulgaricus محتوی لري ورکولای شی.
هنري فورډ
د ژوند لومړي وختونه
کله یې چې مور په ۱۸۷۶ کال کې مړه شوه، فورډ ډېر زیات غمجن شو. پلار یې تمه لرله چې دی به د کور د فارم یا کښت‌زار مسؤلیت واخلي، خو ده دغه کار ته شا کړه. ده وروسته ولیکل: "ما هېڅکله هم له فارم سره مینه نه‌لرله، یوازې له هغې مور سره مې مینه لرله چې په دې فارم کې وه."
مسلکي مخینه
فورډ د ۱۹۰۱ کال په اکتوبر میاشت کې د «سي هارولډ وېلز» په مرسته یو ۲۶ هارس‌پاوره موټر طرحه او جوړ کړ او په بریاليتوب سره یې وځغلاوه. په دې بریالیتوب سره مورفي او د «ډیرویټ د موټرو شرکت» نورو شریکانو د ۱۹۰۱ کال د نومبر میاشتې په ۳۰مه نېټه «هنري فورډ شرکت» جوړ کړ چې هنري فورډ یې مشر انجنیر و. په ۱۹۰۲ کال کې مورفي د «هنري ام. لېلنډ» په نامه یو کس د مشاور په توګه راوست، فورډ د دغه کار په غبرګون کې له دغه شرکت څخه چې په خپل نامه یې هم و، لاړ. د فورډ په تلو سره لېلنډ د شرکت نوم «د کاډیلاک د موټرو شرکت» ته بدل کړ.
فورډ له پخواني بایسکل ځغلوونکي ټام کوپر سره لاس یو کړ او څه باندې ۸۰ هارس‌پاوره وسیله یې تولید کړه، ټاکل شوې وه چې دغه وسیله د ۱۹۰۲ کال په اکتوبر میاشت کې «بارني اولډفېلډ» په یوه سیالۍ کې د بریا لپاره ځغلولې وای. فورډ د خپل یوه پخواني ملګري «الکساندر وای. مالکومسن» چې په ډيټرویټ کې یې د ډبرو سکاره پلورل، ملاتړ ترلاسه کړ. دوی په ګډه د (Ford & Malcomson, Ltd) په نامه د موټرو د تولید شرکت جوړ کړ. فورډ د یوه ارزان‌بیه موټر پر طراحۍ پیل وکړ، ورپسې دواړو یوه کارخونه په کرایه ونیوله او د «جان ډوج او هوراس ډوج» له اړوند موټر پلورنځي سره یې تړون وکړ چې څه باندې ۱۶۰،۰۰۰ ډالره سهم پر غاړه واخلي. د دوی خرڅلاو ټکنی و او کله چې جان او هوراس د خپلو لومړیو پیسو غوښتنه وکړه، کیسه پر کړکېچ بدله شوه.
انسلم
لومړنې ژوند
انسلم د شمالي اېټالیا په برگونډي (د اوسني اوستا درې پلازمېنه) اوستا په نامه یوه ښار کې زېږېدلې دی. د انسلم کورنۍ یوه درنه او مړه کورنۍ وه، چې د ډېرو زمکو او جایدادونو څښتنه وه. د ده پلار (گندولف) له موره پیدا ... و، او له ورایه تریخ او عصبي ښکارېدو. اېرمېنبېرا (د هغه مور) یوه پرهېزگاره او محتاطه ښځه وه. هغې ماشوم انسلم ته په دېر احتایط سره دیني لارښوونې وکړې، او د عیسوي دین په بنسټونو یې ښه و روزه.
افغانستان په ۲۰۰۲ ز کال کې
سپټمبر
پنجشنبه د سپټمبر ۵ – د کابل ښار په زړه کې یو موټر بم وچاودید چې په ترڅ کې یې څه باندې ۳۰ افغانان ووژل شول.
اکټوبر
چهارشنبه د اکټوبر ۲۳ – په اسداباد کې د امریکايانو پر کمپ باندې د هاوان ګولۍ ولګېده.
جمالیات
د کلمې ريښه
د جمالیات اصطلاح د جرمني فیلسوف الکساندر بومګارټن له لوري په ۱۷۳۵ کال کې په خپله رساله "Meditationes philosophicae de nonnullis ad poema pertinentibus" (پښتو: د شعر اړوند ځینو مسایلو فلسفي نظرونه") کې له نوې معنا سره اختصاص او ابداع شوې وه. بومګارټن "جمالیات" غوره کړل ځکه هغه غوښتل د هنر پر تجربه د پوهې د یوې وسیلې په توګه ټینګار وکړي. په ښکلا "Aesthetica" (۱۷۵۰) ټوټه کې د جمالیاتو په اړه د بومګارټن تعریف ډېری وختونه د عصري جمالیاتو لومړی تعریف ګڼل کېږي.
جمالیات او د هنر فلسفه
جمالیات پوهان یا ښکلا پېژندونکي د هنر یو ممکن کلتوري مفهوم یا تصور له بشپړ نظري یا تیوریکي تصور یا مفهوم سره پرتله کوي. دوی د هنر ډولونه د هغه فزیکي، ټولنیز او کلتوري چاپېریال ته په پام سره مطالعه کوي. جمالیات پوهان له ارواپوهنې هم کار اخلي ترڅو پوه شي چې خلک د هنر د توکو او مسایلو په برخه کې څه ډول ګوري، اوري، تصور کوي، فکر کوي، زده‌کړه کوي او عمل کوي. جمالیاتي ارواپوهنه تخلیقي بهیر او جمالیاتي تجربې مطالعه کوي.
آزادي پاله سوسیالیزم
آزادي پاله سوسیالیزم په ټولیزه توګه د دولت مفهوم ردوي او ادعا کوي چې پر آزادۍ او عدالت ولاړه ټولنه یوازې هغه وخت رامنځته کېدای شي چې هغه استبدادي نهادونه چې د تولیدي اوزارو ځینې برخې کنټرولوي او اکثریت د مالکې طبقې یا د سیاسي او اقتصادي نخبه ‌ګانو اطاعت کوي، له منځه لاړ شي. آزادي پاله سوسیالیسټان پر مستقیمه ډیموکراسۍ د غیرمتمرکزه ساختارونو او فدرال یا کنفدرال اتحادیو لکه د وګړو/خلکو مجلسونه، کوپراتیفونه، آزادي پاله ښاروالۍ، سوداګریزې اتحادیې او د کارګرانو له شوراګانو دفاع کوي. دا کار د پېژندنې، انتقاد او د بشر په ژوند کې د ټولو نامشروع اقتدارونو د له منځه وړلو لپاره د آزادۍ او آزادې ټولنې له لارې د یو عمومي غږ په توګه ترسره کېږي. آزادي پاله سوسیالیزم د استبدادي او مخکښ بولشویزم/لنینیزم او د فابیانیزم/ټولنیزې ډیموکراسۍ د رفورمیزم څخه توپیر لري.
د کین اړخه آزادي پالنې سوسیالیسټي وزر او بڼه، پخواني او اوسني خوځښتونه او جریانونه چې معمولاً د آزادي پاله سوسیالیستانو په توګه تعریفېږي عبارت دي له: آنارشیزم (په ځانګړې توګه د انارشیزم فکري مکتبونه لکه آنارکو کمونیزم، آنارکو سندیکالیزم، راټولوونکی آنارشیزم، شین آنارشیزم، فردګرا آنارشیزم، موچوالیزم او ټولنیز آنارشیزم) او همدارنګه کمونالیزم، د ډیموکراټیک سوسیالیزم ځینې بڼې، صنفي سوسیالیزم، آزادي پاله مارکسیزم (اوتونومیزم، شورایي کمونیزم، د نورو له منځه کین اړخه کمونیزم)، مشارکت ګرایی، انقلابي سندیکالیزم او د یوټوپیایي سوسیالیزم ځینې نسخې.
تعریف
اولنۍ آنارشیسټي مجلې چې د آزادي پالنې اصطلاح یې وکاروله د Le Libertaire، Journal du Mouvement Social وه او د ۱۸۵۸ او ۱۸۶۱م کالونو ترمنځ د آزادي پاله فرانسوي کمونیسټ ژوزف دژاک لخوا په نیویارک ښار کې خپرېده. د دې اصطلاح بله ثبت شوې کارونه په اروپا کې وه، کله چې د آزادي پاله کمونیزم اصطلاح په لو هاور کې د فرانسې منطقه يي آنارشیسټ کانګرس (۱۶-۲۲ نوامبر ۱۸۸۰) کې وکارول شوه. د ۱۸۸۱م کال په جنوري کې د «آزادي پاله یا آنارشیست کمونیزم» په هکله یو فرانسوي منشور صادر شو. بالاخره په ۱۸۹۵م کال کې، نامتو آنارشیستانو سباستین فوره او لویز میشل، د Le Libertaire کتاب په فرانسه کې خپور کړ. دا اصطلاح خپله د فرانسوي libertaire کلمې څخه سرچینه اخلي چې په فرانسه کې د آنارشیستي خپرونو ممنوعیت نه د تېښتې لپاره کارول کېده. په دې دود کې، د آزادي پالنې اصطلاح عموماً د آنارشیزم مترادفې، د دې اصطلاح د اصلي معنا، په توګه کارول کېږي. د اروپایي سوسیالیسټ حرکت په چوکاټ کې، د آزادي پاله اصطلاح په دودیز ډول د هغو سوسیالیستانو د تشریح کولو لپاره کارول کېږي چې له دولتي استبداد او سوسیالیزم سره مخالف وو، لکه میخایل باکونین او تر ډېره له ټولنیز آنارشیزم سره همغږي لري، په داسې حال کې چې فردګرا آنارشیزم هم آزادي پاله سوسیالیست دی. غیرلاکي فردګرایي د آزادي پاله سوسیالیزم په ګډون، سوسیالیزم په بر کې نیسي.
ساز او سرود داسلام او طب له نظره
کتاب نوم : ساز او سرود د اسلام او طب له نظره
چاپځی : کابل
کال: 1402
دچاپ حق دژباړونکی سره محفوظ دی
دساز او سرود په اړه د علماء كرامو څرګندونې :  11
امام ابن حزم ( رح ) او دسندرو روا والي :  17
پدي اړه بايد پاملرنه وشي چي :  26
دساز اوسرود ډير بداثرات دانسان په وجودكې:  31
غنا سندرو ته وايي چې  :  درواغو،فحشآء او عشق بازۍ ته جذب او نور لهو لعب پکې وي او مزامير د موسيقی آلاتو ته وايي.
مشهورو محديثينو ددې حديث په صحيح والي مهر لګولى دى او صحيح يې بللى دى لكه امام ابن حبان ( رح ) اسماعيلي ( رح ) ، ابن صلاح ( رح ) ،  ابن حجر ( رح ) ، ابن تيميه رح، طحاوي رحمه الله، ابن قيم رحمه الله، صنعاني رحمه الله  او داسې نو رو.
له پيغمبر صلى الله عليه وسلم څخه روايت دى،  چې فرمايلي يې دي:  خامخا به زما په امت كې په ځمكه كې ډوبيدل د اسمان له لوري په ډبرو او ياكوم بل څيز ويشتل د شكلو نو بدليدل (مسخ كيدل ) به پيښيږي دا په هغه وخت كې منځ ته راځي،  چې خلك شراب وڅښي،  سندرغاړو ته پام واړوي او ډولونه ووهي (مطلب دا، چې ساز او سرود خپور كړي) دا حديث د اسنادو په مجموع سره  صحيح دى،  [12]سلسله صحيحه ۲۲۰۳ نمبر وګورئ.
اما م ابن صلاح ويلي دي، چې د ساز او سرود په حرام والي اجماع شوې،  له هرچا څخه چې داجماع داهليت لرونكې وي دساز او سرود دروا والي او ياهم له اجماع سره د مخالفت خبره نه ده ثابته شوې، قاسم بن محمدرحمه الله ويلي دي، چې ساز اوسرود باطل او ناروا دي باطل شى به ضرور جهنم ته ځي.
امام مالك رحمه الله د ساز او سرود او د هغه له اوريدلو څخه منع كړې ده، كله،  چې دامام مالك (رح) څخه دسندرغاړي او ډول وهونكي په هكله پوښتنه وشوه، ده وويل: اياكوم عاقل هم دا وايي، چې سندرې صحيح دي؟
= په اسلام كې د فاسق حكم دادى: = شاهدي يې نه قبليږي، كله،  چې مړشي نيكان خلك يې جنازه نه كوي،  بلكې بې علمه او لااوبالي خلك يې جنازه كوي،  امام ابن قيم (رح)  د امام شافعي رحمه الله دمذهب بيان دارنګه واضح كړى دى.
الجامع لاحكام القرآن وګورئ.
همدارنګه له حضرت عايشې رضى الله تعالى عنها څخه حديث روايت شوى،  چې ويلي يې دي: حضرت ابوبكر رضى الله عنه زموږ كره راغى او زما سره دوه انصارې نجونې وې،  كومې سندرې، چې انصارو د بعاث په جګړه كې ويلې وې، هغه يې زمزمه كولې،  حضرت عا يشه رضى الله عنها وايي: دغه دواړه نجونې سندرغاړې نه وې، حضرت ابوبكر(رض) وويل: ايا د پيغمبر صلى الله عليه وسلم په كور كې هم دشيطان شپيلۍ غږيږي، يعنې سندرې ويل كيږي. په دې ورځ كوچنى اختروه ، نو پيغمبر صلى الله عليه وسلم وفرمايل: اې ابوبكره، د هر قوم لپاره اختروي او دغه زموږ اختردى. داحديث صحيح دى. [18]سنن ابن ماجه ۱۵۴۰ نمبر وګورئ اودغه راز، مجموع الفتاوى ۳۰ ټوك ۲۱۶ مخ وګورئ.
= امام ابن حزم ( رح ) او دسندرو روا والي : = مشهوره او معلومه خبره داده،  چې امام ابن حزم ( رح ) سندرې روا بللې،  لكه څنګه يې، چې په خپل كتاب المحلي كې  هم ذكر كړي دي،  مګر هغه څه، چې غواړو بايدخلك په دې  وپوهوو،  چې كله د امام ابن حزم ( رح )  ياكوم بل عالم په اړه واورئ، چې سندرې روا بولي،  نو ذهنونوته يې دغه ورځني ساز اوسرود راشي كوم،  چې په ټلويزوني چينلونو،  راډيوګانو هوټلونو او كانسرتونو كې موجود دي،  نو دا ډيره لويه خطا ده،  ځكه دا ډول ساز اوسرود هيڅ مسلمان روانه بولي،  داسې يولوى عالم خو په ځاى پريږده،  لكه امام ابن حزم ( رح ) غوندې،  نو ټول علماء كرام دهغه سندرواو ساز په حرام والي سره متفق دي،  چې فحشاء،  فسق او يا ګناه ته انسا ن كشوي او تشويق كوي يې،  موږ د نن ورځې ساز اوسرودوينو، چې څومره ثابت حرام څيزونه پكې منځ ته راځي، د ښځو لوڅ او بربنډ حالت دښځو او نارينه و ګډ بې حيا ګډون او اختلاط، د زنا اوبې لارۍ خواته ښكاره بلنه،  د شرابو څښل، په داسې حال كې،  چې سندرغاړې لوڅه او يالوڅې ته ورته د مرضي زړونو د بې حيا اووچو سترګو په وړاندې په داسې ډول د مينې او محبت بابولالې وايي،  چې احساس او خيال يې په عقل خپلې منګولې نښلولې وي او ټول كتونكي،  ښځې او نارينه كاږه واږه يو په بل ځانونه وراچوي دالله جل جلاله  په قهر او نافرمانۍ كې اخته خپلې غوپې وهي له همدې امله وايو: څوك، چې په خلكو كې دامام ابن حزم ( رح ) دسندرو دحلال والي خبره خپروي،  په دې د پوه شي،  چې پرته له كوم قيد اوشرط څخه په ټولنه كې ددې خبر ې خپرول څه تاثير لري، او اغيزې يې څه دي؟ نو دالله جل جلاله  څخه ووېرېږئ، او په دې پوه شئ، چې ددې كار پايله څه ده؟ او بايد خپل ځان د الله جل جلاله  په پاكه او سپېڅلې لاره  برابركړئ،  بيا د په دې پوه شي،  چې كه دكوم شي په اړه امام ابن حزم ( رح )  اوياكوم بل څوك دحلال والي وايي او د پيغمبر صلى الله عليه وسلم څخه په څرګند ډول د حرام والي امر راځي، نو تاته د الله جل جلاله  په وړاندې د پيغمبر صلى الله عليه وسلم څخه  پرته د بل چا امر منل كومه ګټه نه شي رسولى.
بې له شكه،  الله جل جلاله فرمايلي دي: (وَمَا آَتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا [الحشر/7][20]
ژباړه: پس ودويريږي هغه كسان، چې مخالفت كوي له امره (حكمه ) ددغه (رسول زما) له دې نه، چې ورسيږي دوى ته څه فتنه ( آفت په دنيا كې ) يا ورسيږي دوى ته عذاب درد ناك په اخرت كې.
۳ – تحرير آلات طرب د شيخ الباني ليكنه:
نو بايد د هغو خلكو ملګري وكړئ او ځانونه ورسره يوځاى كړئ،  چې الله پاك يې په اړه فرمايلي (وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ [المؤمنون/3] .[24]
دوهم فصل :
ژباړه: