cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
وای کروموزوم
کشف
دغه کروموزوم ته فقط په دې خاطر د وای "Y" نوم ورکړل شو چې د هینکینګ اېکس "X" توری په الفبايي ډول تعقیب شي. دا نظر ناسم دی چې وای کروموزوم ځکه وای بلل کېږي چې ظاهري بڼه یې د انګلیسي ژبې د وای "Y" توري ته ورته ده. ټول کروموزومونه تر مایکروسکوپ لاندې د یوه بې شکله حباب په ډول ښکاري او یوازې د میتوسېس په جریان کې مشخص شکل اخلي. دا شکل د ټولو کروموزومونو لپاره په مبهم ډول X شکل دی. دا یو تصادف دی چې وای کروموزوم د میتوسېس په جریان کې دوه ډېر لنډ ښاخونه لري او د Y  شکل ته ورته ښکاري.
د توطیې تیوري
کله چې د توطیې تیوري په حاشیه یې مخاطبینو پورې محدود شي، نو بیا په ډله ییزو رسنیو، انټرنېټ او ټولنیزو رسنیو کې دود کېږي، چې د شلمې پېړۍ په وروستیو او د یووېشتمې پېړۍ په لومړیو کې د یوې کلتوري ښکارندې په توګه رامنځته شو. دا په ټوله نړۍ کې ډېر پراخ دي او زیاتره دا باور لري او ان ځینې یې د وګړو د اکثریت له خوا ساتل کېږي. د توطیې د باورونو د کمولو لپاره لارې چارې دا دي چې، یوه ټولنه باید پرانیستي وساتل شي او د ټولو خلکو د تحلیلي تفکر مهارتونه ښه والی ومومي. .
ریښه پېژندنه (ایتمولوژي) او کارونه یې
رابرټ بلاسکیویچ وايي چې د دغې اصطلاح بېلګې د نولسمې پېړۍ په لومړیو کې کارېدلې او زیاتوي چې:  د دې اصطلاح کارول تل یو ډول له سپکاوي څخه ډک و. د هغې څېړنې له مخې چې د انډرو مک کنزي-مک هارګ له خوا تر سره شوه، هلته ښیي چې د دې پرخلاف په نولسمه پېړۍ کې د توطیې تیوري په ساده توګه «له یوې توطیې څخه د منلو وړ وړاندیز وړاندې کوي» او«په دغه پړاو کې هېڅ منفي یا مثبت معنا نه لري»، که څه هم ځینې وختونه په دغه نوم فرضیې تر ګوتنیونې لاندې راغلې دي. «د توطیې تیوري» اصطلاح، په خپله د توطیې د نظریې یوه موضوع ده چې ادعا کوي، دا اصطلاح د( CIA) له خوا مشهوره شوه، تر څو پر توطیه باورلرونکي خلک بې باوره کړي، په تېره بیا د وارین کمیسیون منتقدین چې پر هغو باندې په ملنډې وهلو سره دود شوه. د سیاسي علومو عالم لنس ډی هاوین-سمیټ په ۲۰۱۳ زکال کې په خپل لیکل شوي کتاب(( په امریکا کې د توطیې تیوري)) کې وړاندیز کوي چې دغه اصطلاح له ۱۹۶۴ز کال را وروسته، د خلکو ورځنۍ ژبې ته را دننه شوه، ځکه چې په دې کال کې د وارین کمیسیون د ولسمشر جان ایف کنیډي د وژنې په اړه خپلې موندنې خپرې کړې او د نیویارک ټایمز ورځپاڼې په هغه کال کې په خپلو پنځو مقالو کې دا اصطلاح وکاروله. که څه هم د ډي هاوین-سمیټ دا وړاندیز د ټوبینګن پوهنتون د امریکا د ادبي او کلتوري تاریخ د ښوونکي مایکل بټر له خوا تر ګوتنیوونې لاندې راغلی او هغه هم په دې خاطر چې ډي هاوین-سمټ چې د CIA کوم سند (د وارن د رپوتټ د ګوتنیوونې په اړه) ته اشاره کړې ده، چې په ۱۹۷۶ کې د معلوماتو د ازادۍ د قانون له تصویب وروسته خپور شو، هلته په مفرد بڼه «د توطیې تیوري» یا په جمع بڼه «د توطیې تیوري ګانې» نه دي راغلې او په یوه جمله کې یې داسې راغلي دي: «د توطیې تیوري ګانو په کراتو زموږ پر سازمان باندې شک کړی دی، د بېلګې په توګه: دا چې دوی په غلطه سره دا ادعا کوي چې لي هاروي اوسوالډ زموږ لپاره کار کوي».
ماري اېل جمهوريت
د ماري اېل جمهوریت (په روسي ژبه: Республика Марий Ел; Plain Mari: Марий Эл Республик; غرنۍ ماري: Мары Эл Республик) د روسيې فدرالي موضوع ( جمهوريت ) ده. پلازمېنه یې د یوشکر اولا ښار دی. ماری ال د روسیې د 2010 سرشمېرنې له مخې يې 696,459 نفوس درلود.
سرچينې
وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روس وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
چارليماګني
چارليماګني يا ستر چارلس (زوکړه: ۷۴۷ د اپرېل ۲، مړينه: ۸۱۴ د جنوري ۲۸) د کارولينګي کورنۍ غړی و، چې له ۷۶۸ز کال څخه د فرانکس پاچا “King of the Frank”، له ۷۷۴ز کال څخه د لومباردس پاچا “King of Lombards” او له ۸۰۰ کال څخه د مقدس روم لومړنی سترواک و. چارليماګني د لويديځې او مرکزي اروپا د ډېری برخو په يو ځای کولو بريالی شو او لومړنی پېژندل شوی سترواک و، چې نږدې درې پېړۍ وړاندې يې د لويديځ روم د سترواکۍ له ړنګېدلو څخه وروسته له لويديځې اروپا څخه واکمني وکړه. د فرانک هغه پراخه دولت چې چارليماګني رامنځته کړی و، د کارولينګي سترواکۍ په نوم يادېده. نوموړی د درېيم انټيپاپ پاشال نومي قانون له لورې (چې وروسته بې اعتباره وګڼل شو) قانوني شخص ګڼل شوی و او اوسمهال په کاتوليک کليسا کې د ځينو نورو له لورې سپېڅلی او ستر شخص (چې د سپېڅلتيا په لاره کې يو ګام دی) ګڼل کېږي.
د فلمونو په نړۍ کې ښځې
دغې موضوع ته اړوندې په انګریزي ژبه باندې ګڼ شمېر علمي څېړنې او رسنیزې خپرونې تر ډېره پورې د متحده ایالاتو د فلمونو په صنعت (هالیووډ) باندې تمرکز لري، په داسې حال کې چې دغه ډول نابرابرۍ په نورو هېوادونو کې هم شتون لري. دغه لږ ونډې ته «سلولوئیدي چت» ویل کېږي چې د کاري تبعیض د «شیشه یي چت» یا glass ceiling د اصطلاح یو ډول دی.
ښځو تل په فلمي رولونو کې ونډه لرلې، خو په دوامداره توګه دا په لږ کچه وه او په پام وړ توګه یې د منځنۍ کچې له مخې لږ امتیازات هم ترلاسه کړي. بل پلو د نږدې څو لسیزو لپاره د فلم جوړونې کلیدی چارې تر ډېره پورې د نارینه ډایرکټرانو او فلم اخیستونکو له خوا مخته وړل کېږي. د بېلګې په توګه د فلم د لیکوال نوم په معمول ډول نارینه وي، آن که په خوا کې یې پیاوړې ښځینه لیکوالانې هم شتون ولري او د هغو ترمنځ یې وده کړې وي. په دې وروستیو کې ښځو ډېری دغو برخو ته مخه کړه او په هغو کې یې ونډه لرلې ده.
د برېښنايي موټرو تاریخچه
په عملي بڼه کارېدونکي برېښنايي نقلیه وسایط د ۱۸۹۰مې لسیزې پر مهال راڅرګند شول. دغو نقلیه وسایطو تر ۱۹۰۰ زکال پورې د ځمکنۍ چټکتیا ریکارډ خپل کړی و. د ۲۰مې پېړۍ پر مهال په ټوله نړۍ کې له دغو ډول موټرو څخه ګټنه د سون توکو پر مټ چلېدونکو موټرو په پرتله د هغو د لوړې بیې، د چټکتیا د کچې د کموالي او همدارنګه د هغو د بټریو د لږ کارکولو له امله راکمه شوه. له دې سره له برېښنا څخه ګټنې په بار پورته کوونکو وسایلو او همدارنګه د عامه ترانسپورټ په وسایلو په ځانګړې توګه په ریل ګاډو کې دوام وموند.
برېښنايي ریل ګاډي
په ۱۸۳۴ زکال کې ورمونټي آهنګر توماس ډاونپورټ پورته یادو شوو ماشینونو ته ورته داسې یو ماشین جوړ کړ چې په لنډ، دایروي او برېښنا لرونکي مسیر کې یې کار کوه. لومړنی پیژندل شوی برېښنايي ریل ګاډی د ۱۸۳۷ زکال پر مهال په سکاټلند کې د ابردیني کیمیاپوه رابرټ ډیوېډسون له خوا جوړ شو چې برېښنا یې د ګالوانیکي بټریو له خوا تامین کېدله. ډیوېډسون وروسته د ګلواني په نامه لوی ریل ګاډی یا لوکوموتیو جوړ کړ او په ۱۸۴۱ زکال کې یې د سکاټلنډي هنرونو د سلطنتي ټولنې په نندارتون کې نندارې ته وړاندې کړ. دغه ریل ۶۱۰۰ کیلوګرامي وزن (۶ لوی ټنه) په ۲.۴ کیلومتره (۱.۵ مایله) فاصله کې په ساعت کې د ۶.۴ کیلومتره (۴ مایله) په سرعت لېږدولی شو. له دغې اختراع څخه راتلونکی کال د ایډنبورګ او ګلاسکو ترمنځ د اوسپنې په پټلۍ کې ګټنه وشوه خو د بټریو د کار لږ وړتیا یې لامل وګرځېده په عامه توګه ترې ګټنه وه نشي. دغه ریل ګاډی د اوسپنې پټلۍ د کارکوونکی له خوا چې هغه یې د خپل شغلي امنیت پر وړاندې ګواښ باله له منځه یووړل شو.
پېنزا ولايت
حوالې
وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:روسي ختيځپوهان وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روس وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي رادارونه
لوی پاسټر
مسلک
په همدې ۱۸۵۴ز کال کې، نوموړی د «ليلي» پوهنتون کې د علومو د پوهنځي رئيس وټاکل شو، چېرته چې هغه د تخمير په اړه خپلې څېړنې پيل کړې. دا همدا وخت و چې پاسټر خپله ډېره نقل شوې تبصره دود کړه چې ویلي يې دي: « ''dans les champs de l'observation, le hasard ne favorise que les esprits prepares» («د مشاهدې په ډګر کې، فرصت يواځې چمتو شوی ذهن غوره کوي»). ''
محمد بن عبدالوهاب
شالید
ویل کیږي چې محمد بن عبد الوهاب په 1703 ز کال کې په مرکزي عربستان، نجد سیمه کې د عیینه په کلي کې د بنو تمیم په ځایي او بې وزله عربه قبیله کې زیږیدلی و. د وهابي خوځښت تر ظهور وړاندې په سيمه کې د اسلامي زده کړو تاريخ ډېر محدود و. له همدې امله ابن عبدالوهاب په ځوانۍ کې اسلامي زده کړو ته لږ لاس رسی درلود. خو بیا هم په دغه سیمه کې د سني فقهې د حنبلي مذهب یو شمیر د پام وړ فقیهانو شتون درلود، هغه فقهي مذهب چې په دې سیمه کې په پراخه کچه عمل پرې کېدو. په حقیقت کې د ابن عبدالوهاب خپله کورنۍ کې هم زیات شمیر دیني عالمان شته وو چې د ده پلار عبدالوهاب د نجد یو حنبلي مذهبه مفتي و او د ده نیکه سلیمان د حنبلي مذهب قاضي و.
سمارا ولايت
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
ډبره
د ډبرې دورې
۳= آتشی ډبره ;
۵= تسخیر ;
دا ممکنه ده چې په بیلابیلو ټکو کې د بشپړ ډبرې دورې مداخله وکړئ. د بېلګې په توګه، د ځمکې له سطحې لاندې د اورښت لرونکې ډبرې جوړېدای شي، چې هېڅکله هم راښکاره نه شي او د هوا د نشتوالي له امله به هېڅکله په خاورو بدل نه شي. له بلې خوا، دا ممکنه ده چې ورته ډبرې د لوړ فشار او تودوخې تابع وي او په مستقیم ډول په میټامورفیک ډبرې بدل شي پرته لدې چې د منځني سیډیمینري مرحلې څخه تیر شي. د بشپړ دورې مداخله هغه وخت رامینځته کیږي کله چې د سیډیمینټري ډبرې یا میټامورفیک ډبرې په بشپړ دوره کې خپلې لارې ته دوام ورکړي او بل پړاو ته ننوځي، د هوا له خوا برید کیږي.
د ډبرې دورې شاید لومړی د 18 پیړۍ په وروستیو کې د جیمز هاټن لخوا وړاندیز شوی و. هغه په خپل کتاب کې د ځمکې نظریه وايي؛ نو موږ په یو لوري کې رهبري کیږو چیرې چې موږ کولی شو پدې ساحه کې د مادې گردش مشاهده کړو. یو جریان چې د طبیعت په سیسټم کې د یو ډول اقتصاد فعالیت څرګندوي. د ځمکې یو حالت د ودې او زیاتوالي حالت دی او بل حالت د زوال او زوال حالت دی. له همدې امله نړۍ په یوه کونج کې له منځه تللې او په بل کونج کې بیا رغول کیږي، او هغه پروسې چې نړۍ یې له مینځه وړي د ساینس په سترګو کې د هغه پروسې په څیر روښانه دي چې بیا رغونه کوي.
اورېدونکې ډبرې
ټول اورګاني ډبرې له دومره ګرمې ډبرې څخه جوړې شوې دي چې په مایع حالت کې وې. ځینې یې د ګرمو ډبرو او مایعاتو څخه جوړ شوي دي چې د اور وژنې څخه راوتلي دي. دا ډول مایع ډبرې لاوا بلل کیږي. ځینې ایګني ډبرې د مګما (ټیفتال) څخه جوړیږي. مګما یوه مایع ډبره ده چې د ځمکې د سطحې لاندې ده. لومړنۍ ډبرې چې د ځمکې په کرسټ کې رامینځته شوې د اور وژنې ډبرې وې. د اورګاډي ډبرې لا تر اوسه هم جوړیږي، چې یو یې د اوبیسیډین دی. دا ډبره اکثره د volcanic شیشې په نوم یادیږي، دا یوه ښکلې ډبره ده، مګر د دې څخه جوړ شوي شیان ډیر لږ دي. کله چې دوی د نقاشۍ هڅه کوي، دا په ځانګړي ډول ماتیږي. Obsidian د چټک یخولو لاوا څخه ترلاسه کیږي. بیسالټ تور دی، مګر دا د obsidian چمک نلري. دا ډبره د لاوا څخه ترلاسه کیږي چې ورو ورو سړه کیږي. کله چې بیسالټ یخ شي، دا ماتیږي او ځینې وختونه له هغې څخه مسدس کالمونه راپورته کیږي. د پخوانیو وختونو خلک د دې کالمونو څخه حیران وو لکه څنګه چې دوی په لاس جوړ شوي وي.
کیمیاوي ډلبندي
ډبرې پخپله د ساده برخو څخه جوړ شوي دي چې منرالونه بلل کیږي. منرالونه جامد ، طبیعي، معمولا کرسټال ، غیر عضوي ، همجنسي مادې دي چې ځانګړي کیمیاوي ترکیبونه لري. تر اوسه پورې، په طبیعت کې له 3000 څخه ډیر منرالونه پیژندل شوي، چې یوازې 24 منرالونه د ځمکې د کرسټ په ډبرو کې شتون لري، او دوی ته د ډبرې جوړونکي منرالونه ویل کیږي. ځکه چې هغه منرالونه چې ډبرې جوړوي متنوع دي، په دوی کې د ځینو نورو کیمیاوي مرکباتو مقدار پورې اړه لري، ډبرې په څلورو کټګوریو ویشل شوي دي:
د جوړښت اصل
په ځمکه کې د اوروجني او اوروجني دوه پروسې د ډبرو او تیږو د جوړولو لامل کیږي.
د ودانیو ډبرې
طبیعي ډبره
استبداد ضد
وخت
له دویمې نړیوالې جګړې وروسته په اروپا کې د فاشیزم ضد تجربې پر بنسټ د زورواکۍ ضد احساسات موجود وو. دا احساس د اشغال په وړاندې قوي دریځ او د زبرځواکونو د پراخیدو له امله رامینځته شوي ویره ته منسوب شوی و. حاکمیت هم د کلتوري او بوهیمیا ضد حرکتونو برخه وه. په 1950 لسیزه کې، د بیټ نسل له سیاسي پلوه افراطي و، او تر یوې اندازې پورې د دوی د استبدادي ضد چلند د فعالینو لخوا په 1960 کلونو کې کارول کیده. هپیانو او د 1960 لسیزې لوی کلتور ضد حرکتونو د ژوند طرز او فعالیت غوره کړ چې په ایډیالوژیکي لید کې یې د حاکمیت ضد عدم تشدد وسیلې کارولې. د دې غورځنګ په اړه چلند په لاندې ډول و: "هیپيان د ټولو ظالمانه سلسلې ځواک جوړښتونو سره مخالف وو ځکه چې دا سازمانونه د هپیانو د اهدافو خلاف دي چې سوله، مینه او آزادي دي. هیپیان خپل باورونه په نورو باندې نه مجبوروي. بلکه، دوی هڅه کوي نړۍ د حکمت او خپل ژوند ښودلو له لارې بدله کړي. په 1970 لسیزه کې، استبداديزم د پنک فرعي کلتور سره تړلی شو.
د اسيا کلتور
د اسيا په کلتور کې د هنر، ودانۍ، موسيقۍ، ادب، ژوند د طريقې، فلسفې، سياست او دين ټوليز او متنوع دودونه او رواجونه رانغښتي دي، کوم چې له تاريخ څخه مخکې راهيسې د اسیا لويې وچې د ګڼو توکميزو ډلو له خوا پلي شوي او دوام ورکړل شوی دی. د ګڼو کلتوري دايرو او له څلورو څخه د درې لرغونو سمندري درو له مدنيتونو څخه خپاره شوي د پراخه تنوع په منځ کې د اسيا د يو ځانګړی کلتور يا نړيوالو عناصرو پېژندګلو پېچلې ده. په هر حال، دا لويه وچه عموماً په شپږو جغرافيايي فرعي سيمو وېشل شوې، کومې چې د پام وړ مشترکاتو ځانګړتيا لري، لکه کلتور، دين، ژبه او اړوند توکميز (نژادي) يوشان والی. دا سیمې دا دي: مرکزي اسيا، ختيځه اسيا، شمالي اسيا، سويلي اسيا، سويل ختيځه اسيا او لويديځه اسيا.
په ایران کې د ښځو د حقونو ډلې
د ایراني ښځو خوځښت لاهم خپلو هڅو ته دوام ورکاوه څو د اصلاحاتو پر بهیر خپل اغېز ولري، په ځانګړي ډول د یو میلیون لاسلیکونو په راغونډولو سره څو دښځو پر وړاندې تبعیض ته د پای ټکی کېږدي.
له اسلامي انقلاب وروسته
په ایران کې د ۱۹۷۹ کال د فبروري میاشتې له انقلاب وروسته، دښځو وضعیت په اساسي بڼه بدلون وموند. د ۱۹۷۸-۷۹ پورې په انقلاب کې د ښځو ونډه په مخکینیو لسیزو کې د  ښځو اړوند سازمانونو د هڅو پایله وه، له دې ډلې له ۱۹۶۰ مې لسیزې څخه تر ۷۰ مې پورې د هغو سازمانونو کوم چې ښځې یې له امله په خپل سیاسي رول وپوهېدې، او دوی ته یې دا درک ورکړ چې ځانونه څرګند کړي. ښځو له یوازاد او برابر دولت څخه په ملاتړ لاریون وکړ. د وخت په تېرېدو ښځو هغه یو شمېر حقونه چې د شاه په وخت کې یې ترلاسه کړي وو، په سیستماتیکه بڼه له لاسه ورکړل، د قانون له مخې، لکه د اجباري حجاب په ځانګړي ډول د ټکري یا چادر په اغوستو سره. له انقلاب وروسته ډېر ژر، د اجباري حجاب کولو او هغو حقونو اړوند چې د "کورنۍ ساتنې د قانون" له مخې ښځو ته ورکړل شوي وو اوازې خپرې شوې چې دا د "اسلام پر ضد" دي. دغه اوازې د یو شمېر دولتي چارواکو له خوا رد شوې او ګڼ شمېر ښځو هم د هغو له منلو انکار وکړ. خو له دې سره، ډېر وخت لا نه وو تېر، چې دغه اوازې په حقیقت بدلې شوې.
پي اېس (يونيکس)
يا پي اېس يونيکس په يونيکس شبه کې په ډېری عامل سيستمونو کې يو تګلار ده چې د هغې په وسيله تر جريان لاندې پروسې (سملاسي) چاپوي.
ایان فلمینګ
ایان لنکستر فلمینګ (زوکړه: د ۱۹۰۸ زکال د مۍ ۲۸ مه – مړینه: د ۱۹۶۴ زکال د اګست ۱۲ مه) بریتانوي لیکوال و چې تر ډېره له جګړې وروسته د جیمز بانډ په نامه د جاسوسي ناولونو د لیکلو له امله شهرت لري. فلمینګ د رابرټ فلمینګ سوداګریز بانک ته د اړوندې بډایې کورنۍ څخه و چې پلار یې له ۱۹۱۰ زکال څخه وروسته په ۱۹۱۷ زکال کې په لویدیځه جبهه کې د مړینې تر مهاله د هېنلي څخه د پارلمان استازی و. فلمینګ په ایتن کالج او سن هارسټ پوځي پوهنتون او د لنډ مهال لپاره په مونیخ او جینوا پوهنتونونو کې زده کړې وکړې؛ نوموړی وړاندې له دې چې لیکوالۍ ته مخه کړي څو ځایه یې دندې یې ترسره کړې.
زوکړه او کورنۍ
د فلمینګ مشر ورور پیټر (۱۹۰۷- ۱۹۷۱ زکال) سفرنامه لیکونکی شو او له فلمي لوبغاړې سلیا جانسون سره یې واده وکړ. پیټر د دویمې نړیوالې جګړې پر مهال له ګرناډیر ګارد سره خدمت وکړ؛ وروسته د کالین ګوبنیز تر نظر لاندې د کمکي پوځي واحدونو د جوړولو مسئولیت ور تر غاړې شو او په ناروې او یونان کې یې له کرښې شاته عملیاتو کې ونډه واخیسته.
زده کړې او لومړنی ژوند
په ۱۹۲۱ زکال کې فلمینګ د ایتون په کالج کې نوم ثبت کړ. نوموړي له تحصیلي پلوه پام وړ بریا نه لرله، خو په ورزش کې مخکښ و او د ۱۹۲۵ زکال څخه یې تر ۱۹۲۷ زکال پورې د دوه کلونو لپاره د ویکټور لوډوروم («د لوبو د ګټونکي») عنوان خپل کړی و. نوموړي همدارنګه د ویورن (The Wyvern) په نامه د ښوونځي یوه مجله هم مخته وړه. په ایتون کې د هغه د ژوندانه سبک لامل وګرځېد څو د خپل کور له مالک اي. وي. سلېټر سره یې اړیکې خرابي شي، د هغه د فلمینګ له چلن، غوړو وېښتانو، د هغه د موټرونو د مالکیت او له ښځو سره یې له اړیکو بد راتلل. سلېټر د فلمینګ مور متقاعده کړه چې نوموړی ډېر ژر له ایتون څخه بهر کړي هغه د چمتووالي په یوه کورس کې شامل کړي څو د سن هارسټ سلطنتي پوځي کالج ته لار ومومي. نوموړي دلته نږدې یوکال تېر کړ او په ۱۹۲۷ زکال کې په سوزاک باندې له اخته کېدو وروسته یې د کمیسیون د حق له ترلاسه کولو وړاندې دغه ځای خوشی کړ.
ادب او ژوند
د درویش دراني شعر
په دونباس کې د جګړې اړوند نړیوال غبرګونونه
ګڼ شمېر هېوادونو او نړیوالو سازمانونو د روسیې او اوکراین د روانې جګړې په اوږدو کې د ۲۰۱۴ زکال په اپرېل میاشت کې د اوکراین په دونباس سیمه باندې د برید اړوند غبرګونونه وښودل. د ۲۰۱۴ زکال په اګست میاشت کې هغه مهال چې په دونباس سیمه کې د روسي ځواکونو مداخلې پراختیا ومونده، ډېری هېوادونو دغه چاره د اوکراین د ځمکنۍ بشپړتیا تر پښو لاندې کوونکې وبلله.
شعرونه
ده تياره او زه په ماته بيړۍ ناست يم
هغې پورې جزيره کې رڼايي ده
ښار تياره دی، هديره کې رڼايي ده
اوم جان پالایولوګوس
شالید او لومړی ژوند
اندرونیکوس له پنځم جان وړاندې ناروغ او د ۱۳۳۵ کال د جون په ۲۸ مړ شو. اوم جان د سیلمبریا په شاوخوا کې د خپل پلار قلمرو په میراث کې ترلاسه کړ او د ۱۳۸۱ کال له تړون سره سم یې د بایسیلیوس د لقب کارولو حق هم په میراث یوړ، چې د بیزانس سترواکۍ یو ټیټ پوړی مرستیال سترواک شو. هغه د خپل پلار څخه د پنځم جان د قانوني وارث حق په میراث کې درلود. اوم جان د نوي سترواک په توګه له خپل دریځ څخه، د عثماني سترواکۍ، په ځانګړې توګه د اول بایزید له واکمنۍ (۱۳۸۹) څخه، او د جینوایانو ملاتړ ترلاسه کړ. د جینوایانو ملاتړ د پنځم جان له پامه و نه وت. ویل کېږي چې پنځم جان د ۱۳۸۷ او ۱۳۹۱ کلونو ترمنځ په ځینو وختونو کې، جینوایانو ته یې شکایت کړی و چې د ګالتا اوسیدونکي د اوم جان ستاینه کوي اوهغه ته احترام کوي چې ګواکي هغه لوړپوړی سترواک دی او د پنځم جان د مناسب احترام څخه انکار کوي.
د کروشيا اقتصاد
د کروشيا اقتصاد د لوړ عايد خدمت پر بنسټ مخ پر وده اقتصاد دی، چې درېیم سکتور يې د ټول کورني ناخالص توليد “GDP” ٪۶۰ جوړوي. کروشيا په ۲۰۰۰ ز کال کې د سوداګرۍ له نړيوال سازمان سره يو ځای شوه، په ۲۰۰۹ ز کال ناټو سره يو ځای شوه او د ۲۰۱۳ زکال د جولای په ۱ نېټه د اروپايي ټولنې غړې شوه. د دې هېواد اقتصاد د مالي کړکېچ له امله خورا زيانمن شو، چې د اقتصادي سمونونو له بطي بهير سره يو ځای په کورني ناخالص توليد کې د ۱۲،۵ سلنه پرله پسې کمښت او شپږ کالونو اقتصادي کسر لامل شول. کروشيا د ۲۰۱۴ز کال په وروستۍ څلورمه (ربعه) کې په رسمي ډول له اقتصادي شاتګ څخه راپورته شوه او له يادې مودې راهيسې يې د کورني ناخالص عايد پرله پسې وده درلوده. د هېواد اقتصاد په ۲۰۱۹ز کال کې له کړکېچ څخه مخکې کچو ته ورسېد او وده په ۲۰۲۱ز کال کې هغه مهال تر ټولو لوړه شوه، چې کروشيا له ۱۹۹۱ ز کال راهيسې د کورني ناخالص توليد تر ټولو ستره وده ثبت کړه.
په ۲۰۲۱ زکال کې کروشيا د هغو هېوادونو لښتليک کې شامله شوه، چې د موټر د توليد خپل صنعت يې درلود او په دې لړ کې رېماک اټوموبايلي شرکت د نيويرا نومي موټرو “Rimac Automobili’s Nevera” توليد پيل شو. ياد شرکت د همدې کال په نومبر کې د بوګاتي اټوموبايلس “Bugatti Automibiles” شرکت هم په غاړه واخېست او زاګريب سيمه کې يې د “Rimac Campus” په نوم د خپل نوي مرکز يا ادارې جوړول پيل کړل، چې د رېماک د ټولو راتلونکو توليداتو لپاره به د شرکت د نړيوالې څېړنې او پرمختګ او توليد د بنسټ او همدا راز د بوګاټي د راتلونکو موډلونو لپاره د څېړنې او پرمختګ د ټاټوبي په توګه خدمت وکړي. همدا راز ياد شرکت پلان لري، چې په خپله ګرځېدونکي صنعت څخه د بېلابېلو توليدونکو لپاهر د بټرۍ سيستمونه هم جوړ کړي.
له ۱۹۹۰ ز کال څخه مخکې
د ۱۹ پېړۍ پر مهال د کروشيا سلطنت “Kingdom of Croatia” د وګړو ډېری برخه کرنه کې بوخت وه. همدې وخت کې زياتره صنعتي څانګې رامنځته شوې. لکه: د ځنګلاتو او لرګيو صنعت (د دړو يا لرګيو جوړونه، د اشخار يا پوتاس کاروبونيت توليد، د چارتراش د توليد ماشينونه، بېړۍ جوړونه). د يادو برخو له ډلې تر ټولو ګټور يې لرګي جوړونه وه، چې خورا زياته وده يې په ۱۸۲۰ز لسيزه کې کالوواک او سيساک سيمو ته نږدې د څېړۍ ځنګلونو په پاکولو او بيا ځل په ۱۸۵۰ز لسيزه کې د ساوا او دراوا سيندونو په اوږدو کې د زېمناکه څېړۍ کتلو سره پيل شوه. بېړۍ او په ځانګړي ډول د اوږد واټن بېړيو جوړولو په هېواد کې د ۱۸۵۰ز لسيزې اتريشي سترواکۍ کې ستره ونډه ولوبوله. سيساک او ويوکووار سيمې د سمندري کښتۍ جوړونې مرکزونه وو. سلاونيا هم يوه خورا کرنيزه سيمه وه او د ورېښمو د توليد له امله پېژندل کېدله. کرنه او د څارويو روزل د هېواد د اوسېدونکو خورا ګټورې بوختياوې وې. کروشيا هر ډول غلې دانې، د کنف يا سونډ بوټي، کتان، تمباکو او په پراخه کچو سوس توليد کړل.
فاتح ویلیام
مخینه
سکاندنیاویانو د لومړي ځل لپاره د تمې پېړۍ په وروستیو کې د نورماندي په سیمه باندې حملې کول پیل کړل. د سکندنویانو دایمي هستوګنځی له ۹۱۱ ز کال څخه مخکې جوړ شو، یعنې هغه مهال کله چې د رولو په نامه د وایکینګ یو مشر او د فرانسې پادشاه چارلز دې هوکړې ته ورسېدل چې د روئېن سیمه به رولو ته ورکوي. د روئن د شاوخوا سیمې د نورماندي راتلونکو د دوک مېشتو په اصلي هسته بدلې شوې. کله چې د لسمې پېړۍ په پای کې په انګلستان باندې د سکندنویا حملې زیاتې شوې، نورماندي د یوې پایګاه او اډې په توګه وکارول شوه، چې د انګلستان او نورماندي تر منځ اړیکې یې لا ډېرې خرابولای شوې، د دې اوضاع ښه کولو اړوند هلو ځلو لپاره پاچاه اتلرد چمتو نه و؛ خو د دویم ریچارد خور په ۱۰۰۲ ز کال کې دوک نورماندي د خپل دویم خاوند په توګه ځان لپاره وټاکه.
خودمختاري/ خپلواکي
اداري خپلواکۍ/ خودمختاري
اداري خودمختاري زیاتره د ځان بسیاینې مترادف ده، او ډېری دولتونه په دې وېره کې وو چې ګواکې دا ادارې به د یوې خپلواکه، بې بنسټه او بېلتون غوښتونکې لوري ته سوق شي. په داسې حال کې چې خودمختاري ته باید د ځان بسیاینې د مبارزو د حل په سترګه وکتل شي. ځان بسیاینه د آزادی په لور يو خوځښت دی په داسې حال کې چې خپلواکي په یوه هېواد کې د بېلابېلو سیمو / ډلو د ځای په ځای کولو یوه لاره ده. اداري خودمختاري کولای شي په ټولنه کې د لږکیو/ اقلیتونو او نژادي ګروپونو /ډلو په اړه شخړې هوارې کړي او بنسټونو ته د ډېرې خپلواکۍ ورکړه د دوی او د مرکزي حکومت ترمنځ د ډیپلوماتیکو اړیکو په رامنځته کولو کې مرسته کوي.
عینیت
یو محدود شمېر اکادمیک فیلسوفان د رنډ د فلسفې ملاتړ کوي، خو زیات نور یې له پامه غورځوي او یا یې ردوي. له دې سره، عینیت د فردي آزادۍ غوښتونکو او امریکایی محافظه کارانو ترمنځ د پام وړ نفوذ لري. د عینیت خوځښت چې رنډ یې تاسیس کړ، هڅه کوي چې د نوموړې نظرونه خلکو ته او په عملي چاپېریال کې خپاره کړي.
محرمیت
کله چې یو شی یو کس ته محرم وي، پدې معنی وي چې یو څه په ذاتي ډول ځانګړي یا حساس وي. د محرمیت ساحه د امنیت یا خوندیتوب سره، چې د معلوماتو د مناسب استعمال او ساتنه تر بحث لاندې نیست، یو څه تماس کوي. محرمیت ممکن د بدني بشپړتیا بڼه هم واخلي. دا حق چې د حکومت، شرکتونو یا افرادو لخوا د محرمیت د غیر قانوني لاس رسي تابع نه وي، چې د ډېری هېوادونو د محرمیت د قوانینو، او په ځینو مواردو کې، اساسي قانون برخه دی.
تکنالوژي
نوې تکنالوژي کولای شي د شخصي معلوماتو د راټولولو لپاره نوې لارې هم رامنځ ته کړي. د بېلګې په توګه، په متحده ایالاتو کې، داسې انګېرل کېدل چې د تودوخې سینسرونه چې د مرجوانا د کرنې د عملیاتو موندلو لپاره کارول کېږي د منلو وړ دي. د دې عام لیدلوري برعکس، په ۲۰۰۱ کال کې، د متحده ایالاتو د دولت پر وړاندې د د کېلو په قضیه (533 U.S. 27) کې پریکړه وشوه چې د تودوخې د تشخیص د وسیلو کارول چې له اجازه نامې پرته سابقه نامعلوم معلومات بربنډ کړې، په حقیقت کې د محرمیت سرغړونه ده. په ۲۰۰۹ کال کې، د غږ پیژندنې د سافټویر په رقابت کې د شرکتونو تر منځ د سیالۍ له رامنځ ته کېدو وروسته، اپل او امایزون له خپلو کارمندانو و غوښتل  چې محرمو شیبو ته غوږ ونیسي او په کره توګه معلومات و لیکي.
تبلیغات په متحده ایالاتو کې
د خلیج جګړه
د متحده ایالاتو د وګړو پر افکارو باندې د اغیزې کولو د نورو وسایلو تر څنګ لکه په سیمه کې پر مېشتو امریکايي سرتیرو باندې د عراق د جنایتونو په اړه د کتابونو وېش، ټي شرټونه او په پوهنتونونو کې د «ازاد کویټ» ویناوال او د تلویزیونونو لپاره په لسګونو ویډیويي خبرونو خپرول ترتیب او وکاریدل. د امریکا د کانګریس د ځینو غړو په وړاندې یوې ځوانې ښځې چې ځان یې د کویټ د پلازمېنې په یوه روغتون کې نرسه پیژندله، د عراقي سرتیرو په اړه یې ویل چې هغوی له انکواټور څخه واړه ماشومان را اخیستل او پر ځمکه به یې اچول تر څو مړه شي.
نوې آشوري سترواکي
مخینه
امبریالیزم او نړیوالې او ټولشموله سترواکۍ د جوړولو هیله د نوې آشوري سترواکۍ له پورته کیدو د مخه په لرغونې نژدې ختیځ کې د شاهی ایدیالوژۍ یوه له پخوا جوړه شوې جنبه وه. د بین النهرین د پاچاهۍ د لړۍ پخوانۍ دوره ( شاوخوا ۲۹۰۰-۲۳۵۰ م زکې) کې د مختلفو ښاري دولتونو سومري واکمانانو ( چې مهم یې Ur, Uruk, Lagash, Umma  Kish ) و په خپل منځ کې وجنګېدل ترڅو وړې او تسلط درلودونکې سترواکۍ جوړې کړي او د نورو ښاري دولتونو په پرتله لوړ دریځ لاس ته راوړي. په پای کې دا واړه جنګونه د نړیوال تسلط لاس ته راوړلوله پاره د عمومي هیلې لامل شول. د نړیوال تسلط موقف ته رسیدل  په دې وخت کې په تمامه معنی ناشوني کار نه وځکه باور دا و چې  پین النهرین له ټولې نړۍ سره برابر دی. د بین النهرین له پخوانیونړیوالو فاتحینو له ډلې یو هم  د اروک Uruk پاچا لوګالزګسی Lugalzaggesi وچې په څلوویشتمه م ز پیړۍ کې یې د بین النهرین ټوله ښکتنۍ برخه فتح کړه. عمومی باور دادی چې د بین النهرین لومړۍ لویه سترواکي به د اکادیاني Akkadian سترواکي وي چې بنسټ یې شا اوخوا په ۲۳۳۴ م ز کال کې د اکاد د لړۍ د سرګن نومي پاچا له خوا کېښول شو.
فرانک اګوون
د ګوام د قانون جوړونې ۳۲م مجلس
سناتور اګوون د ۲۰۱۳ز کال د جنوري په ۷مه له خپلې مېرمنې او بچیانو سره خپل دفتر ته لاړ او د سناتورۍ لپاره یې لوړه وکړه. اګوون د متحده ایالاتو د پوځ ځای په ځای کولو، کورني امنیت، د پخوانیو سرتېرو او د ګوام د قضاییه قوې د مشر په توګه وټاکل شو.
سناتور اګوون د ۲۰۱۴ز کال په ډسمبر کې د ۳۲-۲۰۸ شمېرې عمومي قانون د ۱ برخې د سمون لپاره لایحه وړاندې کړه، چې دا د ۲۰۱۴ز کال د رقابتي تنخوا له قانون نه د I Liheslaturan Guahan سناتورانو له لرې کولو سره په تړاو کې وه.
شعرونه د کوچي
پوی خو به شمه که مطلب ته د خبرې لاړ شم
برټرانډ راسل
راسل یو سوله غوښتونکی او د امپریالیزم ضد مدافعینو څخه و چې د اېندین/ لرغونو امریکایانو د لیګ مشري یې پر غاړه وه. هغه مخکې تر دې چې د اتومي انحصار له خوا چمتو شوی فرصت له منځه لاړ شي او له لېوالتیا سره نړیوال دولت ته د ښه راغلاست پرېکړه وکړي، کله نا کله يې له اتومي جګړې څخه د مخنیوي پلوي کوله. هغه د لومړۍ نړيوالې جګړې په بهیر کې د خپلې سوله غوښتنې له امله بندي شو. راسل ورورسته پرېکړه وکړه چې د نازي المان د الدوف هېټلر پروړاندې جګړه «له دوو شیطانانو سره تر جګړې لږ اړينه ده» او همدارنګه يې پر ستاليني ټوټالیتاریزم نیوکه وکړه، د ويتنام خلاف يې د متحده ايالاتو جکړه محکومه کړه او د اتومي بې وسلې کولو له څرګندو پلويانو څخه و. راسل په ۱۹۵۰ کال کې په ادبیاتو کې «د خپلو هغو بېلابېلو او مهمو لیکنو لپاره چې په هغه وخت کې يې د انسان‌دوستۍ او فکري ازادۍ څخه د دفاع لپاره لیکلې وې» د نوبل جایزه ترلاسه کړه. هغه همدارنګه په ۱۹۳۲ کال کې د ډي. مورګان مډال، په ۱۹۳۴ کال کې د سېلي‌وېسټر، په ۱۹۵۷ کال کې د کالېنګا جایزې په ۱۹۶۳ کال کې د جیوروزلېم  جایزې ګټونکی هم شو.
په عربي نړۍ کې ښځې
له اسلام وړاندې عربې ښځې
ګڼ شمېر لیکوالانو له اسلام وړاندې سعودي عربستان کې د ښځو د ځایګي اړوند بحثونه کړي او د هغو موندنې له یو بل سره ګډې دي. د عربي قبایلو د رواجونو له مخې چې د اسلام د ظهور پر مهال یې هم په عربستان کې شتون درلود، د یوې عمومي قاعدې په توګه ښځو په عملي توګه هېڅ قانوني ځایګی نه درلود. هغوی د خپلو سرپرستانو له خوا د ټاکل شوې کچې پیسو په بدل کې د واده په موخه خرڅول کېدلې، مېړه چې په هر څه به واکمن و، کولای یې شو رابطه فسخ کړي او ښځو د هغه په مالکیت یا میراث کې هېڅ حق نه درلود او یا به یې هم ډېر لږ حق درلود. بل پلو یو شمېر نور لیکوالان بیا په دې اړوند یوه خوله دي چې له اسلام وړاندې عربستان کې ښځې په ډېر بېوزله حالت کې وې؛ دوی د نویو زېږېدلو نجونو ژوندي خښولو، نامحدودو ودونو، له والدینو سره واده او نورو مواردو ته اشاره کوي.
دا په ټولیزه توګه منل شوې چې اسلام د عربي ټولنې جوړښت ته بدلون ورکړ، تر ډېره بریده یې وګړي یو موټي کړل او په ټوله دغه سیمه کې یې جنسیتي موضوعات اصلاح او معیاري کړل. د اسلامي مطالعاتو د پروفیسور ویلیام مونتګومري واټ په خبره، اسلام د «مالکیت، میراث، تحصیل او طلاق د حقونو په تائید» د ښځو په وضعیت کې مثبت بدلون رامنځته کړ.
له اسلام وروسته ښځې
اسلام په ټولنه کې د ښځو ځایګی د پخوانیو هر ډول قدرتونو پر خلاف په یو ځل بدل کړ، په داسې توګه چې په عمومي او کورني ډګر کې یې د هغوی ځایګی لوړ کړ او هغوی یې د خدای پر وړاندې له اخلاقي او حقوقي پلوه له نارینه و سره برابرې وبللې. اسلام ښځو ته یو لړ حقونه ورکړل چې نارینه یې د هغو په ورکړې مکلف وبلل لکه مهر، میراث او په طلاق کې د نفقې ورکړه؛ همدارنګه یې د نویو زېږدلو نجونو وژنه منع اعلان کړه. د اسلام سپېڅلي پیغمبر حضرت محمد(ص) خپله فرمایلي چې تر ټولو ښه نارینه هغه دی چې د خپلو ښځو لپاره ښه وي. همدارنګه یې د هغې پوښتنې په ځواب کې چې باید له چا سره ښه وکړل شي وړاندې له دې چې د پلار اړوند ووايي درې ځله یې د مور سره په ښه چلن ټینګار وکړ. همدارنګه یې وفرمایل چې څوک درې لوڼې ولري او په هغو رحم وکړي د هغو لپاره جنت لازمي دی؛ خپله د ده نسب هم یوازې د هغه د یوې لور فاطمې(رض) څخه دی. ښځې یې خدیجې(رض)هم له ټولو مخکې اسلام ومانه، هغه مخکښه سوداګره او بډایه وه چې له خپل مېړه څخه یې غوره اقتصادي وضعیت درلود.
پورته وړونکې قوه
که چېرې د هغو چاپېر سیال هوا وي دغې قوې ته بیا ایروډینامیکي قوه ویل کېږي. که چېرې اوبه او یا هم بله مایع وي ورته هایدرو ډینامیکي قوه ویل کېږي.
هېپارخوس
ژوند او کار
هېپارخوس د بیتینیا په نیکایا (په یوناني ژبه: Νίκαια) کې نړۍ ته سترګې پرانیستې. د ژوند کره نیټې یې ناڅرګنده دي، خو بطلیموس هغه ته د ۱۴۷ څخه ۱۲۷ کلونه مخکې له میلاد نه د ستورپوهنې مشاهدات اړوند ګني او د دې ځینې یې په روډس کې ترسره شوي چې د ۱۶۲ کال مخکې له میلاد نه پخواني مشاهدې ښایي د هغه له خوا ترسره شوې وي. د هغه د زیږون نیټه (شاوخوا ۱۹۰ مخکې له میلاد نه) د ډیلامبر له خو د اثارو د شواهد پر بنسټ محاسبه شوی دی.
په بیتینیا کې په دویمه او دریمه پېړۍ کې، د هغه په ویاړ سکې جوړې شوې چې د هغه نوم پې لیکل شوی و  لري او هغه له یوې کرې سره ښیي.
بابلي سرچینې
د یونان پخواني ستورپوهانو او ریاضي پوهانو تر یوې کچې د بابل د ستورپوهنې تر اغېز لاندې وو، د بېلګې په توګه د میتونیک دوران او ساروس دوران دوراني اړیکې ښایي د بابلي سرچینو څخه اخیستل شوي وي ("د بابل ستورپوهنې کتابونه" وګورئ). داسې بریښي چې هېپارخوس لومړنی کس و چې د بابل د ستورپوهنې له پوهې او تخنیکونو یې په سیستماتیک ډول ګټه پورته کړه. په څلورمه پېړۍ کې ایودوکسوس او په دریمه پېړۍ کې تیموخاریس او اریستیلوس له وړاندې په د لمر مدار د ۳۶۰ برخو (درجو، یوناني: موریرا) په ۶۰ قوسي دقیقو و ثانیو وېشلی و او هېپارخوس دې دود ته دوام ورکړ. دا یوازې د هېپارخوس په وخت کې و (-دوهمه پېړۍ) چې دا وېش د ټولو ریاضیکي دروانونو لپاره (شاید د هېپارخوس د هم عصر هایپسیکلس له خوا) معرفي شو. برعکس، ایراتوستینس (دریمه پېړۍ) یو ساده ۶۰ درجه سیسټم وکارو چې یوه دایره یې په ۶۰ برخو ووېشله. هېپارخوس د بابلي ستورپوهنې کیوبېت (cubit) واحد (په اکادي ژبه کې ammatu، په یوناني ژبه کې πῆχυς pēchys) هم وکارو  چې د ۲ درجې، یا ۲.۵ درجې (لوی کیوبېت) و.
د ځمکې په اتومسفیر کې کاربن ډای اکسایډ
پخوانی غلظت
د کاربن ډای اکسایډ غلظت د ځمکې په ۴.۵۴ میلیارد کلن تاریخ کې ډېر بېلابېل دی. داسې انګېرل کېږي چې د ځمکې تر جوړېدو لږ وروسته د ځمکې په لومړي اتوموسفیر کې غلظت موجود و. دویم اتوموسفیر چې تر ډېره پورې له نایتروجن او کاربن ډای اکسایډ څخه جوړ و، له اتشفشان څخه د وتونکو ګازونو په مرسته تولید شو او هغو ګازونو تکمیل کړ چې په ځمکه کې د لویو ستوریو د درنې بمبارۍ په وروستیو کې تولید شوي وو. د کاربن ډای اکسایډ د خپرښت لویه برخه ډېر زر په اوبو کې منحل شوه او د کاربونېټ په رسوباتو کې داخله شوه.
د مریخ اتومسفیر
د مریخ اتوموسفیر د هغو ګازونو پوړ دی چی مریخ سیاره یې پوښلې ده. په جوړښت کې یې تر ډېره کاربن ډای اکسایډ (۵۹ سلنه)، مالیکولي نایتروجن (۲.۸ سلنه) او ارګون (۲ سلنه) شامل دي. کمه اندازه د اوبو بخار، اکسیجن، کاربن مونو اکسایډ، هایدروجن او نجیبه ګازونه هم په کې شته. د مریخ اتوموسفیر د ځمکې د اتوموسفیر په پرتله ډېر نازک دی. د سطحې اوسط فشار یې یوازې ۶۱۰ پاسکاله (۰.۰۸۸ پي اېس ای) دی چې ارزښت یې د ځمکې په پرتله ۱ سلنه کم دی. اوسنی نازک مریخي اتوموسفیر د سطحې پر مخ د مایع اوبو د موجودیت مخنیوی کوي، خو ډېری څېړنې څرګندوي چې مریخي اتوموسفیر پخوا ډېر ډبل و. د پسرلي او مني د موسمونو اعظمي تراکم د ژمي په جریان کې هغه مهال ۲۵ سلنې ته راټيټېږي چې کاربن ډای اکسایډ د قطبونو په څنډو کې څه ناڅه کنګل شي. په مریخ کې تر ټولو لوړ اتوموسفیري تراکم له هغه تراکم سره برابر دی چې د ځمکې له سطحې څخه ۳۵ کیلومتره (۲۲ مایله) لوړ موندل کېږي او کابو ۰.۰۲۰ کیلو ګرام پر متر مکعب دی. د دې سیارې د هستې له کمزوري کېدو راهیسې د مریخ اتوموسفیر فضا ته د خپلې کتلې د بایللو په حالت کې دی او د ګازونو لیکي یا وتنه یې لا هم دوام لري.
د مریخ اتوموسفیر د ځمکې د اتومسفیر په پرتله سوړ دی. له لمر څخه د ډېر واټن له امله مریخ کمه اندازه لمریزه انرژي ترلاسه کوي او لږه اندازه مؤثره تودوخه لري چی شاوخوا ۲۱۰ کالوین (۶۳- سانتي ګراد؛ ۸۲- فارنهایټ) ده. د مریخ د سطحې متوسطه اندازه خپرېدونکې تودوخه ۲۱۵ کالوین (۵۸- سانتي ګراد؛ ۷۳- فارنهایټ) ده چې له انترکتیکا سره د پرتلې وړ ده. د مریخ په اتومسفیر کې د ګلخانه‌یي ګازونو کمزوری اغېز (۵ درجې سانتي ګرېد؛ ۹ درجې فارنهایت) او په مقابل کې د ځمکې پر مخ ۳۳ سانتي ګرېد درجې یا ۵۹ فارنهایټ د نورو ګلخانه‌يي ګازونو په لږوالي سره تشرېح کېدای شي. په لاندېني اتوموسفیر کې د تودوخې ورځنۍ اندازه د لږې تودوخې له کبله لوړه وي؛ په ځینو سیمو کې سطحې ته نږدې د تودوخې درجه له ۷۵ سانتي ګراد (۱۰۳ فارنهایټ) څخه پیل تر ۰ سانتي ګراد درجې (۳۲ فارنهایټ) پورې کېږي. د مریخ د اتوموسفیر د پورتنۍ برخې تودوخه هم د ځمکې په پرتله ډېره ټيټه ده، ځکه چې هلته سټراسټوسفیک اوزون نشته او په لوړو ارتفاعاتو کې د کاربن ډای اکساید وړانګو د سړولو اغېزې موجودې دي.
د دوړو بوړبوکۍ او د دوړو توپانونه په مریخ کې عام دي چې کله کله له ځمکې څخه د تلسکوپونو په مرسته هم لیدل کېدای شي او ان په ۲۰۱۸ کال کې د سیارې په رنګ او روښانتیا کې بدلون له تلسکوپ پرته په سترګو لیدل کېده. د سیارې په شاوخوا کې د دوړو توپانونه (د دوړو نړیوال توپانونه) په متوسط ډول په مریخ کې د ځمکې په هرو پنځه نیمو کلونو (او د مریخ په هرو ۳ کلونو) کې پېښېږي او ښايي د مریخ پلټونکو بېړیو عملیات وګواښي. د لویو دوړو توپانونو ته د غبرګون یا ځواب وینې میکانیزم لا تر اوسه پوره څرګند نه دی. ویل شوي چې دغه توپانونه د دواړو سپوږمیو له جاذبوي اغېزو سره یوه کمزورې اړیکه لري چې تر یوه حده په ځمکه کې د مد او جزر جوړېدو ته ورته ده.
سپکې سپورې
سپکې سپورې په ټولنیزه توګه د ژبې ناوړه کارول دي، چې کېدای شي لعنت، ښکنځل، ښېراوې یا فحش، کرغېړنې یا ناسزا ویل وي. له دې امله، سپکې سپورې د ژبې داسې کارولو ته ویل کېږي چې ځینې وختونه بې ادبه، سپین سترګې، بې شرمه، یا له کلتوري پلوه، سپکاوی ګڼل کېږي یا په ځینو دینونو کې ګناه وګڼل شي. داسې ژبه ښایي د یو چا یا یو څه ټیټوالی وښیې، یا د یو څه په وړاندې د زیات احساس څرګندونه وګڼل شي. ځینې ​​کلمې ښایي د ټینګارکوونکو په توګه هم وکارول شي.
ریښه
د profane اصطلاح د کلاسیکې لاتین ژبې له profanus څخه ریښه اخلي، چې لفظي معنی یې "د معبد په مخکې (یا بهر)"،ده. په دې کې د pro معنی "بهر" او د fanum معنی "معبد" یا "سپېڅلی ځای" دی. د ۱۴۵۰ لسیزې په پیل کې د profane اصطلاح یا "مقدساتو ته سپکاوی" یا "د سیکولر موخې" مفهوم درلوده. سپکې سپورې دین یا دیني څېرو ته د سیکولري توهین په معنی وې، په داسې حال کې چې کفر ویل په دین او دیني څېرو ډېر شدید برید و، چې ګناه ګڼل کېده او په زیاتره مسیحي لوېدیځه نړۍ کې د خدای د لسو حکمونو څخه مستقیمه سرغړونه وه. همدارنګه، د انجیل ډېری آیتونه فحش ویل منع کوي. په ځینو هېوادونو کې، ډېری وختونه د سپکو سپورو یا سپکاوي کلمات کفري ریښې لري چې د عیسویانو له نفوذ وروسته د خدایانو او معبودانو له نومونو څخه بدعت ته واوښتې او داسې کارول کېږي لکه د فنلنډي ژبې مشهوره کلمه perkele (پلید روح) چې انګېرل کېږي د تندر د خدای یوکو (Ukko) اصلي نوم دی، چې د فنلنډي معبد د کافري دین ستر خدای دی.
تاریخچه
هغه کلمې چې اوس مهال سپکې سپورې ګنل کېږي په منځني پیړیو کې په انګلیسي ژبه کې معمول خبرې اترې وې. د الیزابیت په دوره کې، ځینې ننداره لیکونکي، لکه شکسپیر، په لویه کچه د دې کلمو د مستقیم کارولو څخه ډډه کوله، مګر نورو، لکه بېن جانسن، په خپلو ډرامو کې کارولې دي. ښایي د fuck کلمه په لومړي ځل په ۱۵مه پیړۍ کې په انګلیسي کې وکارول (پور) شوه، خو په د shit استفاده په انګلیسي کې خورا پخوانۍ ده، چې د پروتو-جرمن کلمې skit څخه ریښه لري، بیا په منځنۍ انګلیسي کې د schitte کلمې بدله شوه، چې د مدفوع په معنی ده او shiten فعل بڼه ده چې معنې مدفوع کول دي. یوه بله سپکه damn ده، چې ريښه یې په لاتیني ژبه کې ده او معنی خرابول ضرر روسول یا زیان رسول دي.
جان اډامز جونیور (د نیبراسکا سیاستوال)
سیاست
په ۱۹۳۶ کال کې، اډامز د نیبراسکا د مقننه قوې پر مقننه مجلس له بدلون سره مخالفت وکړ. هغه په نهمې سیمې کې دنده ترسره کوله، هغې سیمې کې د کمینګ واټ، پراټ واټ، دوه څلوېشتم واټ، او د میسوري سیند شامل وو. په هرحال، د ۱۹۳۷ کال په ټاکنو کې، هغه ۸۰ سلنه رایې د سپین پوستو له خوا ترلاسه کړې وې، او خپل سپین پوستي ډیموکراټ سیال اډګر ډي تامپسون (۷۳۱۳ رایې د ۶۶۸۱ رایو پر وړاندې) ته یې ماتې ورکړه. هغه په ټاکنو کې د پلور او عایداتو له مالیاتو سره خپل مخالفت، د قاضیانو په ټاکنو کې د والي د ټاکلو په هکله د هغه ملاتړ، او د بیکارۍ بیمې او تعلیمي تمویل ملاتړ ته اشاره وکړه. د ۱۹۳۹ کال د قانون جوړونې په مجلس کې اډامز جونیور ډاکټر هیري فوسټر ته (۵۸۰۸ رایې د ۵۶۳۲ رایو پر وړاندې) ماتې ورکړه او د نویو مالیاتو پر وړاندې یې مبارزه وکړه. اډامز جونیور یو ځل بیا د ۱۹۴۱ کال د قانون جوړونې په ټاکنو کې ډاکټر هیري فوسټر ته ماتې ورکړه (۸۵۱۵ رایې د ۷۹۰۵ رایو پر وړاندې) او د نویو وضع شویو مالیاتو پر وړاندې او د دولت او قانون جوړونې په پروسو کې د بېلابېلو اصلاحاتو په ملاتړ مبارزه  وکړه. اډامز د ۱۹۴۲ کال په ټاکنو کې فوسټر ته (۴۱۷۵ رایې د  ۳۹۵۷ رایو پر وړاندې) ماتې ورکړه.
د سعودي عربستان کلتور
واده
په دودیز ډول، په سعودي عربستان (او د خلیج فارس په نورو هیوادونو) کې، کورنۍ د ټبر یا قبیلې او د کورنیو ملاحظاتو په پام کې نیولو سره ودونه تنظیموي. په جبري توګه هم ودونه ترسره شوي دي. زامن او لوڼې دې ته هڅول شوي چې «د تره زوی یا لور یا نورو خپلوانو سره واده وکړي» ترڅو چې د کورنۍ او قبیلې ترمنځ اړیکې لا پیاوړې او غښتلې شي، «یا کله ناکله د شخړو یا ناخوالو د ختمولو لپاره له بلې قبیلې سره واده وکړي». لږ تر لږه په ۱۹۹۰ لسیزه کې، ډیری ودونه په سعودي عربستان کې «کورني» وو – یعنې د نږدې خپلوانو تر منځ – معمولا د تره له لومړي اولاد (لور یا زوی) یا کله ناکله دویم اولاد سره ودونه شوي. او په سعودي عربستان کې د تره اولادونو ترمنځ ودونه په نړۍ کې تر ټولو لوړه کچه ده.
ځلانده اتر
ذرات د څپو پر وړاندې
په اوولسمه پېړۍ کې رابرټ بویل د اتر د فرضیې ملاتړی و. د بویل په باور اتر له ډېرو ظریفو ذراتو څخه جوړ دی چې یو ډول یې د خلا نشتوالی او د اجسامو ترمنځ میخانیکي غبرګونونه او بل ډول یې یو شمېر نورې ښکارندې لکه مقناطیسي توب (احتمالا د جاذبې قوه) توضیح کوي چې پرته له دې یوازې د مایکروسکوپي اجسامو میخانیکي غبرګونه د توضیح وړ دي «په داسې حال کې چې په لرغوني اتر کې یوازې له یو پاشلي او ډېر ظریف جوهر پرته بل څه ته پام نه و شوی، خو په اوس مهال کې راضي یو چې اجازه ورکړو د داسې ذراتو شتون ومنو چې تل په هوا کې له شمالي قطب څخه سویلي لور ته درومي».
مقداري څېړنه
ټولکتنه
مقداري څېړنه عموماً د علمي طريقې له نظرياتو سره نږدې اړونده ده، په کومه کې چې لاندې موارد شامل کېدای شي:
سره له دې چې په نړۍ کې مقداري تحقيق له هغه وخته شته، له کله چې خلکو په لومړي ځل د پېښو يا موخو په ثبتولو پيل وکړ، کوم چې شمېرل کېدل، بيا هم د مقداري پروسو د اوسني اند رېښې د «اګوسټ کومټي» د مثبتپالنې په چوکاټ کې خپرې دي. مثبتپالنې د مشاهدو له لارې د علمي طريقو په کارولو ټينګار کړی، تر څو د فرضيو تجربوي تشريح وکړي او د دې اټکل وکړي چې يوه ښکارنده څه، چېرته، ولې، څنګه او کله منځ ته راغلې. د «کومټي» په څېر مثبتالو علماوو د انساني چلند د پخوانيو روحاني تشريحاتو له پرمختګ مخکې، يواځې په علمي طريقو باور درلود.
باکمېنسټر فولر
فولر بېلابېلو نوښتونو ته پراختيا ورکړه چې تر ډېره د معمارۍ طرحې او جيودوزیکي ګومبۍ په‌کې شاملې وې؛ د فلورین په نوم کاربني مالیکولونه وروسته د نورو پوهانو له‌خوا د ساختماني او ریاضیکي جوړښت له مخې جيودوزیکي متحدالمرکزونو ته د ورته‌والي له امله ونومول شول. هغه همدارنګه له ۱۹۷۴ څخه تر ۱۹۸۳ کال پورې د مېنسا نړيوالې ټولنې د دویم نړیوال رییس په توګه خدمت وکړ.
لیس اسپین
د ځوانۍ وخت او زده کړه
د ویتنام جګړې په بهیر کې اسپین له خپلې مېرمنې (راتلونکې مېرمنې) مورین شیا سره په سیګون کې ولیدل. شیا چې د هالینس له کالج نه فارغه شوې وه، له اسپین سره یې هله پېژندګلوي وشوه کله چې هغې یوه څیړنیز شرکت ته کار کاوه او د ویتکونګ له پناه غوښتونکو سره یې مرکه کوله. د پروژې تر بشپړېدو وروسته، هغه ویسکانس ته لاړه ترڅو چې په ۱۹۶۸ کال کې د ویسکانسین ایالت لپاره د اسپين د خزانه دارۍ د ناکام وړاندیز لپاره کار وکړي. ددې جوړې کوژده د ۱۹۶۸ کال په اکتوبر میاشت کې وشوه او د ۱۹۶۹ کال په جنورۍ میاشت کې د نیویارک په هیلزډیل کې چې د شیا ټاټوبی و واده وکړ. په ۱۹۷۹ کال کې دې جوړې له یو او بل نه په داسې حال کې طلاق واخیسته چې اولاد یې نه درلود.
جادویي چراغ
دغه پروجکټور تر ډېره پورې د اوولسمې پېړۍ پر مهال پراختیا ومونده او په معمول ډول د تفریحي موخو لپاره کارول کېده چې بیا په ۱۹مې پېړۍ کې ترې په مخ پر زیاتېدونکې بڼه د زده کړو په ډګر کې کار اخیستل پیل شول. د ۱۹مې پېړۍ په وروستیو کې د هغو کوچني ډولونه د تفریحي وسایلو په توګه په پریمانه کچه تولید شول. له جاودیي فانوس څخه ګټنې له اتلسمې پېړۍ څخه د ۲۰مې پېړۍ تر نیمايي پورې په پراخه کچې وده وکړه؛ هغه مهال چې د هغو یوه کوچنۍ کړای شوې بڼه یا سلایډ پروجکټور چې په کې د انځورونو له ۳۵ ملي متري سلایډونو ګټه اخیستل کېده راووته.
د رڼا ککړتیا
پر عامه روغتیا اغېزې
د ۲۰۰۹ کال په جون میاشت کې د امریکا طبي ټولنې د رڼا د ککړتیا د کنترول په برخه کې یوه پالیسي جوړه کړه. د دغې پرېکړې په اړه په خپرو شویو خبرونو کې راغلي وو چې سترګې برېښوونکې رڼا عامې روغتیا ته د یوه ګواښ په توګه د موټر چلولو د ناامنه شرایطو لامل کېږي. په ځانګړې توګه په عمر خوړلو کسانو کې چمک یا برېښېدل د رنګونو تمایز له منځه وړي او د شپې پر مهال د نه لیدو ستونزه رامنځته کوي.
ابو سعيد ميرزا
له تيموري شهزاده ګانو سره ټکرونه
د تیموري شهزادګانو تر منځ ټکرونو په پام کې نيولو سره، د قره قویونلو واکمن جهان شاه، له دې حالت ګټه واخيسته او خپل ځواکونه يې د سيمې پر لور رهي کړل، او په 1458ز کال کې يې هرات ونيو. جهان شاه له وړاندې د لويديځو تیموري سیمو په نیولو کې لويې سوبې تر لاسه کړې وې. په هر حال نوموړی د خپل زوی حسن علي له بغاوت سره مخ و، نوموړی اړ شو چې خپلۍ وروستۍ نيولې سيمې خوشې کړي، او په دې ډول ابو سعيد وکولای شول خراسان بيا سره يو ځای کړي، چا چې بالاخره هرات خپله پلازمېنه وټاکله. د دوه واکمنو تر منځ د ملګرتيا اړيکې جوړې شوې، چې د 1460 لسيزې په اوږدو کې د دواړو واکمنو تر منځ ګڼ سفارتي ماموريتونه منځ ته راغلل. په دې موده کې ابو سعید د خپل واک راټولولو ته دوام ورکړ. په 1459ز کال کې، هغه د سرخس په جګړه کې د درې تیموري شهزادګانو هر یو سلطان سنجر، ابراهیم میرزا او علاءالدولة شریک پوځ ته ماتې ورکړه. سنجر ونيول شو او له جګړې وروسته اعدام شو، او پاتې دوه په تبعيد کې وروسته مړه شول. د ابوالقاسم بابر شړل شوی زوی محمود هم شا او خوا همدې وخت کې مړ شوی. د ډېرو مخالفینو په مړينې سره، ابوسعید اوس تر مازندران او سیستان پورې د خپلې واکمنۍ د پراخولو سرچینې درلودې. ان سلطان وتوانيد چې بدخشان ونيسي، هغه سيمه چې خپله تيمور هم په کومه سيمه يوازې تش په نوم واکمني تر لاسه کړې وه.
ډېوېډ لېنچ
ډېوېډ کېټ لېنچ (د ۱۹۴۶ کال د جنوري په ۲۰مه زېږېدلی) یو امریکایی فلم جوړوونکی، انځورګر، بصري هنرمند، اداکار/موسیقار، لیکوال او انسان دوست دی. په ۲۰۱۹ کال کې یې ویاړلې علمي جایزه ترلاسه  کړې، درې ځله د غوره کارګردان په توګه د اوسکار جایزې ته نوماند شوی، دوه ځله یې د ترټولو غوره بهرني فلم لپاره د سېزار جایزه او همدارنګه یې د کنېس په فیستیوال/ دفلمونو نړیوال فیستوال کې د ډور پالم (په انګلیسي ژبه ګولډن پالم، د سرو زرو وږی/څانګه تر ټولو لوړه فلمي جایزه، ژباړن) او د وینز د فلم په فیستیوال کې د ټولې لاسته راونې په نوم فلم لپاره د کولډن لاین/ د سرو زرو زمری جایزې ګټونکی دی. په ۲۰۱۷ کال کې د ګاردین ورځپاڼې له خوا رامنځته شوې د منتقدانو یوې ډلې اعلان وکړ چې "په پایله کې تر ټولو بحثونو وروسته هېڅوک هم دا خبره نه شي کولی چې ډېوېډ لېنچ دې د دې دور تر ټولو غوره فلم جوړوونکی وي. حال دا چې ال مووي هغه "د مدرنې امریکایي فلم جوړونې د رینانس/ بیاراژوندي کوونکي سړي په توګه یادوي." د هغه کار د دې لامل شو چې د فلمي منتقد پایولین کېل له خوا د تر ټولو غوره سریال جوړوونکي لقب خپل کړي.
د يونان کلتور
بيزانسي يونان
په ۳۳۰مخزېږديز کې قسطنطنيې ته د رومي سترواکۍ د پلازمېنې د بيا لېږدولو او شا او خوا ۱۵۰ کاله وروسته د لوېديځې رومي سترواکۍ له سقوط وروسته، د ختيځې رومي سترواکۍ يا بيزانس سترواکۍ معمارانو ښاري ديوالونه، ماڼۍ، د ډرامو وړاندې کولو ميدانونه، پلونه، ويالې او کليساګانې جوړې کړې. د بيزانس له خوا د کليسا جوړه شوې تر ټولو مشهوره بڼه يې «باسليکا» وه، کومه چې ډېره پراخه وه او په دې سترواکۍ کې د جوړو شويو ټولو صومعو په منځ کې يې زياته وده وکړه. د سيمه ييزې هڅونې د سمون او موافقت په مټ، د بيزانس د ودانۍ سبک په ختيځ ارتودوکس هېوادنو کې د ودانيزو سبکونو لپاره د هڅونې یوې مهمې وسيلې په توګه وکارول شو. د بېلګې په ډول، په رومانيه کې، د « Brâncovenesc» سبک تر ډېره بريده پر بيزانس مهندسۍ ولاړ دی، خو خپل انفرادي رومانيايي خصوصيات هم لري.
سوله غوښتنه
تعریف
سوله غوښتنه د نظریاتو پراخه طیف رانغاړي؛ له دې ډلې؛ دغه باور چې کېدلای شي نړیوال اختلافات په سوله ئیز ډول حل شي، د جګړې او پوځ د هر ډول بنسټونو د له منځه وړو غوښتنه، د هر ډول ټولنیز بنسټ (انارشیستي یا آزاد خیاله سوله غوښتونکي) پر وړاندې د دولتي ځواک له کارولو سره مخالفت، سیاسي، اقتصادي یا ټولنیزو اهدافو ته د رسېدو په موخه له فزیکي تاوتریخوالي څخه نه ګټنه، د زور ویلو له منځه وړل او په هر ډول شرایطو آن له ځان او نورو څخه د دفاع په موخه له تاوتریخوالي سره مخالفت، په کې شاملېږي. د سولې غوښتنې په برخه کې تاریخ لیکونکي پیټربروک او توماس پل سوکنات سوله غوښتنه (pacifism) «د هغې معنې له مخې چې عموما په انګلیسي ژب ویونکې سیمو کې منل شوې» له قید او شرط پرته د جګړې د ټولو ډولونو د رد په توګه تعریف کوي. فیلسوف جني تیچمن د سولې غوښتنې (pacifism) اصلي معنی «له جګړې پالنې سره مخالفت» بولي او هغه د جګړې د ټولو ډولونو د رد په توګه تعریف کوي. د تیچمن عقاید د برایان اورن له خوا په داسې توګه خلاصه شوي: «... یو سوله غوښتونکی جګړه رد کوي او باور پر دې لري چې هېڅ داسې اخلاقي دلیل شتون نه لري چې وکولای شي جګړې ته توسل دې توجیه کړي. د یو سوله غوښتونکي لپاره جګړه تل یوه غلطه چاره ده». د دغې معنی له مخې دغه فلسفه پر دې بنسټ ده چې هدف، وسیله نه شي توجیه کولای. د پاسفیک کلمه (pacific) پر مصالحې دلالت کوي.
نژاد او جینیټیک
څېړونکو د نژاد او جینيټيک تر منځ اړیکه د هغو هڅو د یوې برخې په توګه څېړلې ده چې له مخې یې د انسان په نژادي یا توکمیزه ډلبندۍ کې د بيولوژي د رول یا ونډې د شونتیا کچه معلومه کړي.
په پورټوریکو برید
په پورټوریکو برید د هسپانیا – امریکا د جګړې پر مهال د پورټوریکو په ټاپو باندې د امریکايي پوځ ځمکني او سمندري عملیات و. دغه برید د ۱۸۹۸ زکال د مۍ په ۱۲ مه هغه مهال پیل شو کله چې د متحده ایالاتو سمندري ځواکونو د دغه ټاپو په پلازمېنه سان خوان باندې برید وکړ. په داسې حال کې چې ښار ته اوښتي زیانونه ډېر کم و خو امریکایانو وکولای شول د سان خوان د خلیج په نامه د دغه ښار بندر کلابند کړي. د جون په ۲۲ مه د ایزابل ۲ په نامه کروزر بېړۍ او د ټېرور په نامه له منځه وړونکې هسپانوي بېړۍ برید ضد عملیات پیل کړل خو وه یې نشو کولای دغه کلابندي ماته کړي او په دې کې ټېرور (Terror) بېړۍ هم له منځه ولاړه.
ريچارډ ډوکينز
زده کړه
ډوکينز د «ټنبرجن» تر څارنې لاندې د څېړونکي محصل په توګه خپل کار ته دوام ورکړ او تر ۱۹۶۶ز کال پورې يې په فلسفه کې د دوکتورا سند تر لاسه کړ او د يو بل کال لپاره د څېړنې د همکار په توګه پاتې شو. ټنبرجن د ژويو د چلند د مطالعې په برخه کې يو مخکښ و، په ځانګړي ډول د غريزې، زده کړې او انتخاب په برخو کې، په دې پړاو کې د ډوکينز څېړنې د ژويو د پرېکړه کولو د نمونو په اړوند وې. په ۱۹۸۹ز کال کې اکسفرډ هغه ته DSc ورکړ.
استادي (تدريس/د ښوونکي دنده)
له ۱۹۶۷ څخه تر ۱۹۶۹ز کال پورې، ډوکينز د برکلي د کليفورنيا پوهنتون کې د ژوپوهنې مرستيال پروفيسر و. په دې موده کې، د برکلي د کلفورنيا پوهنتون محصلين او پوهنځي تر ډېره بريده د ويتنام د روانې جګړې مخالف وو او ډاوکينز هم د جګړې ضد لاریونونو او فعالیتونو کې ښکېل و. نوموړی په ۱۹۷۰ز کال کې د استاد په توګه اکسفرډ پوهنتون ته راستون شو. په ۱۹۹۰ز کال کې، نوموړی په ژوپوهنه کې لوړ پوړی استاد شو. په ۱۹۹۵ز کال کې، هغه په اکسفرډ کې د ساينس د عامې پوهې لپاره د «سيموني» پروفيسر په توګه وټاکل شو، دا دنده د «چارلس سیموني» له خوا په دې څرګند نيت ورکړل شوې وه چې «د دې دندې لرونکي څخه د کومې علمي څانګې په عام فهم کې د مهمې ونډې تمه کېدای شي» او دا چې د دې دندې لومړی تر لاسه کونکی به ريچارډ ډوکينز وي. نوموړي له ۱۹۹۵ څخه تر ۲۰۰۸ز کال پورې د پروفيسرۍ دا منصب په واک کې درلود.
سمارا
سمارا Самара یو ښار دی چې د روسیې د وولګا فدرالي ولسوالۍ په سمارا ولايت کې موقعیت لري. دا په سمارا اوبلاست اداري مرکز هم دی.
جمهوریت غوښتنه
لرغونی روم
روميانو د سترواکیو په لومړيو وختونو کې خپل دولت ته لا هم "Res Publica"  ويل ځکه چې ظاهراً، د دولت تشکیل د لومړیو سترواکانو له خوا په پراخه کچه له بدلون و نه موند. د جمهوريت د دورې څو ادارې چې د منفردو کسانو تر واک لاندې وې، د یو کس تر کنټرول لاندې مدغم شوې. دا بدلونونه دایمي شول او په تدریجي ډول یې حاکمیت سترواک ته ولېږدو.
نېژني نوګورود
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" نېژني نوګورود Нижний Новгород د روسیې د وولګا فدرالي ولسوالۍ په نېژني نوګورود ولايت کې یو ښار دی او د روسیې د نزني نووګورود اوبلاست اداري مرکز دی.
= د نېژني نوګورود 800 مه کلیزه - یو لوی کلیز جشن و چې په 2021 کې ولمانځل شو. = د 2015 د سپتمبر په 22، د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین یو فرمان لاسلیک کړ "د نزني نووګورود ښار د تاسیس د 800 کالیزې لمانځل". د لمانځلو نېټه د رسمي نسخې له مخې، د نېژني نوګورود کټاس په 1221 کې ترسره شو. دا معلومات د لومړي ځل لپاره د څلورمې پېړۍ په لارینټین کوډیکس کې خپاره شوي: "په دې کال کې شهزاده یوري ویسولوډوویچ د اوکا سیند په خوله کې ښار تاسیس کړ او د نووی ګراد نوم یې ورکړ". د ښار ورځ د اګست په دریمه شنبه لمانځل کیږي. د کلیزې جشنونه به د اګست له 19 څخه تر 21 پورې ترسره شي - هغه دوره چې ښار تاسیس شوی و.
پایداره کرنه
کرنیز ځنګلونه
کرنیز ځنګل له کرنیزو محصولاتو سره د ونو او سریو یا ګلپوټیو د ترکیب یا یوځای کېدو له تعامل څخه کار اخلي. دغه چاره د ځمکې د بېلابېل، ښېرازه، ګټور او پایدار کارندوالي د سیستمونو رامنځته کولو لپاره کرنیزې ټکنالوژۍ د ځنګلدارۍ له ټکنالوژيو سره ترکیبوي. ونې یا ګلپوټي تر ډېره په کرنیزو سیستمونو کې کارول کېږي یا هم نالرګین ځنګلي محصولات په ځنګلي چاپېریالونو کې کرل کېږي.
لرګی
تاریخ
د لرګي تاريخ د کاربن د تاريخ موندلو په مټ او په يو شمېر انواعو کې د «ډيندروکرونولوژي» (د تاریخ موندلو علم) په واسطه کېدای شي، تر څو دا معلومه شي چې د لرګي شيان کله جوړ شوي دي.
غوټې
په يوه ونه کې غوټه يا خو د يوې اړخيزې څانګې بنسټ وي، يا مړه شوې غوټۍ وي. يوه غوټه (کله چې د يوې اړخيزې څانګې بنسټ وی) په مخروطي شکل کې وي (په همدې بنسټ د دايروي عرضي مقطع وي) د داخلي څوکې سره د ډډ د قطر په هغه ځای کې، په کوم کې چې د بوټي عروقي کمبيم موقعيت لري، په هغه حالت کې چې څانګه به د غوټۍ په توګه جوړېده.
اپرنا باجپايي
مسلکي ژوند
اپرنا باجپايي خپل مسلکي کیریر د ماډلېنګ سره پیل کړ او په مختلفو اعلاناتو کې راڅرګنده شوه، د هغې له ډلې د عامر خان سره د نرم څښاک سوداګریز. کړی و، چې د دې اعلان په ليدو سيسي کمار د ایسان د رول لپاره اپرنا غوره کړه په دې فلم کې هغې د اداکار ویبهو ریډي سره یوځای کار کړی و، په کوم کې چې هغې د کالج نجلۍ، ریشما شیوراج، چې يوه شتمنه کناډي ژبې نجلۍ ده، رول لوبولی دی. فلم د ۲۰۱۰ کال په ډسمبر کې خپور شو. په دې کې د دواړو د کارکردګۍ ستاینه وشوه.
اپرنا سين
سرچينې
وېشنيزه:1945 زېږېدنې وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې
کیټ میلټ
کاترین مورای میلټ (زوکړه: د ۱۹۳۴ زکال د سپټمبر ۱۴ مه – مړینه: د ۲۰۱۷ زکال د سپټمبر ۶ مه) فیمنیسټ امریکايي لیکواله، روزونکې، هنرمنده او فعاله وه. هغې په اکسفورډ پوهنتون کې زده کړې وکړې او لومړنۍ امریکايي مېرمن وه چې د اکسفورډ په سنټ هیلډا کالج کې یې له زده کړو وروسته لومړۍ درجه ویاړلی سند ترلاسه کړ. نوموړې «د فیمینېزم په دویمې څپې باندې د اساسي اغېز کوونکې» په توګه توصیف کېږي او تر ډېره پورې د جنسي سیاست په نامه خپل کتاب (۱۹۷۰ زکال) له امله چې په کولمبیا پوهنتون کې یې د دوکتورا د پای لیک پر بنسټ و پېژندل کېږي. خبریاله لیزا فیذرسټون «د جنین قانوني سقط، په کاري ډګر کې حرفوي مساواتو او همدارنګه جنسي آزادۍ» ته لاسرسی چې وړاندې یې ګمان نه کېده؛ تر یوه بریده د میلټ هڅو ته اړوند بولي.
افغان عربان
عبدالله یوسف عزام
عبدالله یوسف عزام (زوکړه: ۱۹۴۱ زکال – وفات: ۱۹۸۹ زکال) تر ډېره په مسلمانه او عربي نړۍ کې د افغان مجاهدینو د آرمانونو د پوره کولو لپاره د شور او شوق رامنځته کولو له امله پېژندل کېږي. هغه مهال چې شوروي اتحاد په ۱۹۷۹ زکال کې په افغانستان برید وکړ؛ عزام د مسلمانو هېوادونو څخه د دفاع، له ایمان وروسته لومړني مسئولیت تر نامه لاندې فتوا صادره کړه او د افغانستان جهاد یې په ټولو مسلمانانو باندې فرض عین اعلان کړ. هغه څرګنده کړه چې «د عربو څخه هر کس چې کولای شي په فلسطین کې جهاد وکړي، باید له هماغه ځایه یې پیل کړي او که چېرې یې هلته نه شي کولای باید افغانستان ته ولاړ شي». په داسې حال کې چې د فلسطین جهاد د یو شمېر لاملونو له امله ډېر اهمیت درلود خو څرګندوله یې چې «دا زموږ نظر دی چې موږ باید له فلسطین وړاندې جهاد په افغانستان کې پیل کړو». له دغه حکم څخه نورو شیخانو له دې ډلې د سعودي عربستان لوی مفتي عبدالعزیز بن باز هم ملاتړ وکړ.