cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د بدن بد بوی
3. د عطرو استعمال: ډاکټر عبدالولي اعتماد وایي چي د عطرو استعمال، هم د ښکلا او هم د بدن د ښه بوی لپاره یو غوره لار ده، چي تاسي کولای سی هر ورځ یې استعمال کړی. پیاد ولری چي عطر مو په غاړه او د پوستکي هغه برخي چي د لمر شعاع ته برابریږي مه استعمالوی، ځکه ځیني عطر د برګاموت مادي په درلودلو سره د پوستکي د لکي لامل ګرځي. 4. کالي ( لباس) کله چي کالي،یخنکاک، جرابي یا هم بلوز رانیسی. فکر مو وي چي دا لباسونه د طبیعي یا نخي الیاف څخه جوړ سوي وي. طبیعي یا نخي الیافونه تر نورو لباسو هوا ژر تیرولای سي، همدا موضوع ددې سبب کیږي چي خوله کمه تولید سي او په نتیجه کي د بدن نه خوښونکی بوی کم سي. دا لیکنه تاسي ته د ډاکټر عبدالولي اعتماد لخوا چمتو سوېده. 5. په غذایي خوړولو کي احتیاط: د ځینو غذاو څخه پرهیز وکړی لکه پیاز، اوږه، تندي او مصاله لرونکي غذاوي او الکول، ځکه دا غذاوي د بدن بد بوی نور هم زیاتوي.
غازي مير زمان خان
سرچينې
وېشنيزه:د افغانستان نوميالي وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:پښتانه غازيان وېشنيزه:د افغان-انگليس د جگړې اتلان وېشنيزه:افغاني غازيان وېشنيزه:غازيان
مهريز ولسوالي
سرچينې
وېشنيزه:د يزد ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
جده
وېشنيزه:سعودي عربستان
آنتونیو د الیویرا سالازار
مخالفت
په داسې حال کې چې نوي دولت (Estado Novo) سالازارته پراخ سیاسي واکونه ورکړي و، هغه د خپلو مخالفینو د ځپلو په موخه له سانسور او PIDE  مخفي پولیسو کار اخیست. د هغه پر وړاندې د اپوزیسیون مشر هامبرتو دلګادو چې په ښکاره توګه یې د ۱۹۵۸ زکال په ولسمشریزو ټاکنو کې هغه له ګواښونو سره مخامخ کړ، لومړی یې تبعید کړ او بیا وروسته د سالازار د مخفي پولیسو له خوا ووژل شو. سالازار د هسپانیا په کورنۍ جګړه کې له فرانسیسکو فرانکو ملاتړ وکړاو د دویمې نړیوالې جګړې پر مهال یې د پرتګال او هسپانیا په بې پلویتوب کې مهم رول درلود او هم  یې له متفقینو سره مرسته کوله.
مخینه
سالازار د ۱۸۸۹ زکال د اپرېل ۲۸ مه Santa Comba Dão (Viseu District) ته څېرمه د Vimieiro سیمې په یوه منځنۍ عاید لرونکې کورنۍ کې وزېږېد، د هغه پلار، چې د ډېرو لږو ځمکو خاوند و، د کرنیزو چارو د کارګر په توګه یې کار پیل کړ او د Perestrelos په نامه په سانتا کوموبا دائو سیمه کې د بډایه ځمکې لرونکو کورنیو د ټولنې مدیر شو چې دغو کورنیو په Viseu او Coimbra سیمو کې پراخې ځمکې لرلې. هغه د آنتونو د اولیویرا (۱۸۳۹-۱۹۳۲ زکال) او د هغه د مېرمنې ماریا دو رسګیت سالازار (۱۸۴۵- ۱۹۲۶ زکال) له پنځو ماشومانو یوازنی نارینه بچی و. د پرتګالیانو د نوم اېښودو د رسومو له مخې، چې د مور کورنی نوم لومړی په نوم کې راولي، د سالازار نوم «انتونیو سالازار د اولیویرا» شو – هغه نمونه چې د څلورو نورو خویندو په نومونو کې یې هم ترې ګټنه وشو، خو د نامعلومو د لایلو له امله چې تر اوسه نه دي معلوم، د هغه د نوم ترتیب سرچپه شو او هغه په «آنتونیو د اولیویرا سالازار» واوښت. د هغه څلور مشرانې خویندې ماریا دورسګیت سالازار د اولیویرا د ابتدایه ښوونځي ښوونکې، الیسا سالازار د اولیویرا، ماریا لئوپولدینا سالازار د اولیویرا او لورا سالازار د اولیویرا وې. لورا په ۱۸۸۷ زکال کې له آبل پایس دسوزا سره چې د سالازار د مالیې د وزیر ماریو پایس دسوزار ورور و، واده وکړ.
هيله جريده
هيله جريده د افغان ښوو ځوانانو د ملي ټولني له لاري يوه مياشتني  خپرونه ده  چي  په هلمند ولايت كي خپريږي. دغه جريده د هلمند ولايت نه خپريږي  چي په هغه كي   ادبي ،فرهنگي ، ټولنيز اونوري څيړنيزي   ليكني  پكي خپريږي. دغه جريده د هيواد دريو ولايتونو ته به وه غزول شي  هغه به په هغي كي لكه قندهار ،نيمروز ، او هلمند  په ولايتونو  خپروني لري. هيله يواځيني جريده چي تراوسه پوري د كوم چا لخوا نه تمويل كيږي نوموړي جريده ازاده او خپلواكه ده يواځيني عايد يي د تجارتي اعلاناتو له لوري ترسره كيږي د هيلي په اړه او ددي ټولني په اړه به نوي معلومات پ راتلونكي كي خپاره شي.
فضل هادي شينواری
سياسي ژوند
سره له دې چې په دغه موده کې فضل هادي شنيواري له جهادي مشر عبدالرب رسول سياف او د طالبانو له نورو مخالفينو سره ملگرى و، خو په دغه موده کې د شمالي ټلوالې تر واک لاندې سېمو ته ولاړه نه.
مړينه
پخوانی قاضي القضات فضل هادي شينواری په هند کې ومړ
سرچينې
وېشنيزه:مولويان وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:افغان قاضيان وېشنيزه:افغان مجاهدین
اېثار معنی
اېثار معنی/ځان ردول/ جانبازی، فداکاری، قربانی/تاثیرات اثر
9 سپټمبر
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
12 سپټمبر
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
دليجان ولسوالي
سرچينې
وېشنيزه:د مرکزي ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
ارنسټ رنان
زېږون او کورنۍ
نوموړي د بریټني په ټریګویئر کې د کب نیونکو یوه کورنۍ کې نړۍ ته سترګې پرانیستې. نیکه یې چې د کب نیولو خپلې کښتۍ په واسطه لږ شتمني برابره کړه، په ټریګویئر کې یې یو کور وپيرود او هلته مېشت شو، او پلار یې چې د یوې کوچنۍ کټر کښتۍ کپټان او یو کلک جمهوریت غوښتونکی ؤ، د ګاونډي ښار لانیون د سلطنت پلوه سوداګر له لور سره یې واده وکړ. رنان په خپل ټول ژوند کې د خپل پلار او مور د سیاسي باورونو تر منځ د تضاد څخه خبر ؤ. پنځه کلن ؤ چې پلار یې مړ شو او خور یې، هنریټ، چې دولس ز کاله له ده نه لویه وه، د کورنۍ معنوي مشره شوه. هغه چې په ټریګویئر کې د نجونو لپاره د ښوونځۍ د ساتلو په هڅه کې ناکامه شوه، دا ځای یې خوشی کړ او د ځوانو مېرمنو لیلیه لرونکې ښوونځۍ کې د ښوونکې په توګه پاریس ته لاړه.
مالینکه ژبه
مالینکه د افریقایي ژبو څخه یوه ده چې په ګینه هیواد کې پری وګړي خبرې کوي.
خرطوم
خرطوم په انګلیسي Khartoum) د سوډان هیواد پلازمینه او دوهم لوی ښار دی چې د افریقا په لویه وچه کې موقیعت لري.
توکمپالنه (ټولنيزعلم)
د توکمپالنې رېښه او پرمختګ
د ټي ډبليو اډورنو (T.W Adorno) د (Authoritarian Personality) [واک خوښوونکي شخصيت] ۱۹۵۰نظريې، ډونالډ ټي کېمپبېل (Donald T. Campbell) د (Realistic Group Conflict Theory) [حقيقت پالې ډلې د شخړې نظريه] ۱۹۷۲ نظريې او هنري ټاجفيل (Henri Tajfel) د (Social identity theory) [د ټولنيز پېژاند نظريه] ۱۹۸۶ نظريې په ګډون د توکمپالنې د ټولنيز او روانپوهنيز پوهاوي په وسیله څو بېلابېلې نظريې پياوړې شوې دي. دې نظريو مرسته کړې ده، چې توکمپالنه په دې مفهوم سره بېله کړي، چې هغه چال چلندونه ښه وپېژني، چې د خپلې او پردۍ ډلې له امله په ټول تاريخ او ټولنه کې د توپير لامل شوي دي.
احمد ولي کرزی
مخينه
احمد ولي کرزى په ١٣۴۱لمريز (۱۹۶۱) ز کال کي د د کندهار ولايت د ډنډ ولسوالۍ په کرز سيمه کې وزېږېد. پلار يې عبدالاحد کرزى او نيکه يې خير محمد نومېده. کرز د کندهار هغه سيمه ده چې ښار ته نژدې پرته ده او د ولسمشر کرزي او د ده د کورنۍ پلرنى ټاټوبى دى.
10 سپټمبر
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
الکساندر هرتسن
ژوند
هرزن له خپلې مېرمنې نتالیا څلور ماشومان لرل. د هرزن مور او یو زوی یې په ۱۸۵۱ زکال کې د بېړۍ د ډوبېدو په پېښه کې له منځه لاړل. د هغه ښځې له جرمني شاعر ګئورګ هرویګ سره نامشروع اړیکه پیدا کړه او په ۱۸۵۲ زکال کې د تبرکلوز د ناروغۍ له امله مړه شوه. همدغه کال هرزن جینیوا د لندن په مقصد پرېښود او هلته د ګڼو کلونو لپاره پاتې شو. هغه د خپلې لوڼو د د روزنې په موخه Malwida von Meysenbug استخدام کړه. هغه د آزدې روسیې له مطبوعاتو سره چې په ۱۸۵۳ زکال کې یې بنسټ کېښودل شو، هڅه وکړه د روسیې په اوضاع اغېز وکړي او د روسي بزګرانو وضعیت ښه شي، هغه موضوع چې د ده اصلي آیډیال وه.
جمال عبدالناصر
لومړنی ژوند
د ناصر کورنۍ د هغه د پلار د دندې له امله تل سفرونه لرل. په ۱۹۲۱ زکال کې یې اسیوط او په ۱۹۲۳ زکال کې یې خطاطبه ته کډه وکړه، چېرې چې د ناصر پلار دلته پستي ادارې مخته وړې. ناصر تر ۱۹۲۴ زکال پورې د وسپنې د پټلۍ د کارکوونکو د زامنو په ښوونځي کې زده کړې او بیا په قاهره کې د خپل تره کور ته ولېږل شو او هلته یې په نهحاسین ابتدايي ښوونځي کې زده کړې وکړې.
مړینه او د جنازې مراسم
د ۱۹۷۰ زکال د سپټمبر په ۲۸ مه د عربي اتحادیې د مشرانو د غونډې له پای ته رسېدو وروسته ناصر د وروستي عربي مشر له ملتیا څو ساعته وروسته د زړه سکته وکړه. هغه له ځنډ پرته خپل کور ته ولېږدول شو او ډاکټرانو یې له هغه پالنه پیل کړه، خو څو ساعته وروسته د غرمې وروسته شپږ بجو په شاوخوا کې د ۵۲ کلنۍ په عمر ومړ. د هغه د ډاکټر الساوي حبیبي په خبره د ناصر ناڅاپي مړینه د شریانونو د بندښت، وریدي پړسوب او اوږد مهالې شکرې ناروغۍ له امله وه. ناصر همدارنګه ډېر سګرټ وهل او په کورنۍ کې یې د زړه د ناروغۍ مخینه لرله – دوه نور وروڼه یې په ۵۰ کلنۍ کې د همدغې ناروغۍ له امله مړه شوي و. د ناصر د روغتیايي وضعیت په اړه خلکو له وړاندې خبر نه درلود او دوه ځله وړاندې یې په ۱۹۶۶ زکال او د ۱۹۶۹ زکال په سپټمبر میاشت کې د زړه سکته کړې وه.
چاپېريال پالنه
پېژندنې
چاپېریال پالنه يو ټولنيز خوځښت په ګوته کوي، چې د هغې فعاليت او زده کړې په واسطه د دې لپاره د سياسي پړاو د اغېزمنولو غوښتنه کوي، چې طبيعي سرچينې او ايکوسيستمونه وژغوري.
زرینه شلمه لسیزه
اقتصاد
شلمه لسیزه د اقتصادي ودې او پراخ پرمختګ لسیزه وه، له دې سره د جګړې د وخت ویجاړۍ او ځنډېدلي لګښتونه بېرته ورغول شول، د ودانیو جوړولو وده وکړه، مصرفي توکو؛ لکه: موټرو چټکه وده وکړه او برېښنا په شمالي امریکا او اروپا او یو څو نورو پرمختللو هېوادونو کې لکه په اسټرالیا کې رامنځته شوه. د امریکا اقتصاد، چې په بریالیتوب یې خپل اقتصاد د جګړې له وخته د سولې وخت ته ولېږداوه، وده وکړه او د اروپا د پرمختګ لپاره یې هم پورونه چمتو کړل. ځینې سکتورونه؛ لکه: کرنه او د سکرو کان له ناورین سره مخامخ شول. امریکا په نړۍ کې تر ټولو بډایه هېواد شو او له ۱۹مې پېړۍ راهیسې د نړۍ په ناخالصو تولیداتو کې تر ټولو لوی هېواد شو، خو د اروپا اقتصاد چې له جګړې وروسته یې بیارغونه ډېره ستونزمنه وه، نو تر ۱۹۲۴ز کال پورې یې وده ونه کړه.
د المان ویمر کلتور
ویمر کلتور په المان کې د وایمر جمهوریت پر مهال د هنرونو او علومو وده وه، دا کلتور له ۱۹۱۸ز کال نه تر ۱۹۳۳ز کال پورې و، کله چې اډولف هټلر واک ته ورسېد. په ۱۹۲۰ ز لسیزه کې برلین د ویمر کلتور لپاره په زړه پوری مرکز و. الماني ژبی اطریش په ځانګړي ډول وین، چې د المان برخه هم نه ده، خو د ویمار د کلتور یوه برخه ګڼل کېږي. باهاوس یو المانی هنري ښوونځی و، چې له ۱۹۱۹ نه تر ۱۹۳۳ز کال پورې په کې لاسي صنایع او ښکلي هنرونه جوړېدل.
المان او په ځانګړي ډول برلین په ډېرو برخو کې د روڼ اندو، هنرمندانو او نوښتګرو لپاره ښېرازه ځمکه وه. ټولنیز چاپېریال ګډوډ و او سیاست په زړه پوری و. په ۱۹۱۸ز کال کې د المان د پوهنتون ټول پوهنځۍ د یهودي پوهانو لپاره په نړیواله کچه پرانیستل شوي وو.
په ۲۰۱۱ کال کې په پاکستان کې د ناټو برید
د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیرې، هیلري کلنټن د ۲۰۱۲ کال د جولای په ۳ مه نېټه په رسمي توګه د پاکستان پوځ ته د اوښتو زیانونو له امله بښنه وغوښته. ورپسې پاکستان د ناټو اکمالاتي لاره بېرته پرانیستې.
برید
تر ٢٤ پورې پاکستاني پوځيان په دغو بريدونو کې ووژل شول، چې په کې دوه افسران، جګړن مجاهد ميراني او تورن عثمان علي هم شامل وو. ديارلس نور سرتېري ټپيان شول. دواړو لورو ادعا کوله چې لومړی پر دوی بریدونه شوی. فرضي پوله، او همدارنګه د افغانستان د سرحدي سیمو په شاوخوا کې د طالب جنګیالیو د تګ راتګ سابقه، د پېښې د ممکنه لاملونو په توګه یاد شوي دي.
د پاکستان ادعاوې
تورن جنرال اثر عباس د آی ایس آی د عامه اړیکو عمومي رئیس، ناټو وننګوله چې "که دوی ادعا کوي چې ډزې د پاکستان له خوا پیل شوي، ثبوت دې وړاندې کړي. زموږ له خوا هېڅ ډزې نه دي شوي." هغه وویل چې ناټو او افغانستان "په دې وخت کې، هڅه کوي چې په عذرونو له وضعیت څخه ځان خلاص کړي، د دوی تلفات چېرته دي؟"  په عین حال کې، دا ادعا د پاکستان له خوا په کلکه رد شوه چې د پاکستاني چارواکو له خوا د هوایي برید اجازه ورکړل شوې وه. حتی ادعا یې وکړه چې برید له هغه نور هم دوه ساعته دوام وکړ، چې پاکستاني چارواکو اېتلافي ځواکونو ته د درېدو خبرداری ورکړ.
لياقت علي خان
شخصي ژوند
نواب زاده لياقت علي خان د نواب رستم خان دویم زوی و، په 2 اکتوبر کال 1896 کې کې وزېږد. د لياقت علي خان مور د هغه لپاره د قرآن او احاديثو د زده کړې غم وکړ. په کال 1918 کې يې خپله ماسټري د علي گړ پوهنتون څخه ترلاسه کړه، په 1918 کې يې د جهانگير بېگم سره نکاح وکړه، له زده کړو څخه وروسته نوموړی برېټانيې ته ولاړ او هلته يې اکسفورډ پوهنتون څخه د خپلې پاتې زده کړې ترلاسه کړی.
د روسيې او اوکراين د جګړې پر مهال نړيوال بنديزونه
د متحده ايالتونو او اروپايي ټولنې بنديزونه به د ۲۰۲۲ ز کال تر فبروري پورې ادامه ولري. د ۲۰۲۲ ز کال په جنوري کې اروپايي ټولنې د بنديزونو تر ټولو وروستۍ کچه د ۲۰۲۲ ز کال د جولای تر ۳۱ مې پورې اعلان کړه. د ۲۰۲۲ ز کال فبروري کې پر اوکراین د روسيې له يرغل څخه وروسته متحده ايالتونو، اروپايي ټولنې او د چين په ګډون نورو هېوادونو د Vladimir Putin او نورو حکومتي غړو په اړه خپل بنديزونه وړاندې کړل يا يې د پام وړ پراخ کړل او غوره شوي روسي بانکونه يې له SWIFT څخه پرې کړل [واېستل]، چې همدا د روسيې د ۲۰۲۲ ز کال مالي کړکېچ او له روسيې او بيلاروس سره د پراخ نړيوال پرېکون سبب شول.
لومړی پړاو: د ۲۰۱۴ مارچ/اپرېل
د ۲۰۱۴ ز کال د مارچ پر ۱۷ مه د کريميا د خلکو ظاهري نظرپوښتنې (pseudo-referendum) څخه يوه ورځ وروسته او ولسمشر پوتين له لوري د خپلواک دولت په توګه د کريميا په رسميت پېژندنې فرمان له لاسليک کولو څخه څو ساعتونه مخکې متحده ايالتونو، اروپايي ټولنې او کاناډا په ځانګړي ډول په نښه شوي بنديزونه وړاندې کړل. د ولسمشر پوتين د ياد فرمان لاسليک، د روسيې له لورې د کريميا د تړلتيا بنسټ کېښود. د اروپايي ټولنې بنسټيز بنديز د دوی خاورې ته د عملونو لپاره د ځواب ويونکو طبيعي اشخاصو او لکه څرنګه چې په ضميمه کې لېست شوي دي، له دوی سره د طبيعي مل اشخاصو د ورننوتلو د مخنيوي موخه لرله، چې د اوکراین ځمکنۍ بشپړتيا زيانمنوي. اروپايي ټولنې په ختيځ اوکراین کې د تاوتريخوالي پای ته رسولو په موخه د روسي اتحاديې يا فدراسيون له لارې د نرمښت يا د پرله پسې کموالي ګامونو په نه شتون کې خپل بنديزونه ولګول. دې ټولنې په ورته وخت کې روښانه کړل، چې اروپايي ټولنه د خپلو پرېکړو بېرته اخيستلو او د اوکراین کړکېچ په اړه د حل لارې موندلو په موخه په فعال ډول او له پېچلتيا پرته د روسيې د مرستې پېلولو پر مهال له روسيې سره بيا بوختېدلو [يو ځای کېدلو] ته چمتو ده.
قاهره
ايتمولوژي
ځيني وختونه دې ښار ته د اسکندريايي وګړو له لورې په نارسمي ډول قاهره (مصري عربي: کايرو) ويل کېږي.
لرغونې استوګنې
که څه هم د معاصرې قاهرې اصليتونه [رامنځته کېدنې] په عمومي ډول په لومړۍ زيږديز زريزه کې د استوګنو يوې لړۍ ته ورګرځي. د څلورمې پېړۍ دورې ته نږدې دا چې ممپيس لا هم خپل ارزښت له لاسه ورکاوه، روميانو د نيل د ختيځې څنډې په اوږدو کې يوه لويه پوځي کلا جوړه کړه. د بابيلون “Babylon” په نوم ياده کلا د رومي سترواک ډيوکليتين “Diocletian”’ (۲۸۵ – ۳۰۵) له لورې د هغه کانال په ننوت يا د ننوتلو ځای کې جوړه شوه، چې نيل له سور سمندرګي “Red Sea” سره نښلوي، چې وار له مخه د سترواک ټراجان “Trajan” (۹۸ – ۱۱۵) له لورې جوړ شوی و. د کلا يو څه زيات شمالي لور ته د ننۍ الازبکيه “al-Azbakiya” سيمې ته نږدې يو بندر و او يوه د مخې يا سنګر سيمه يې پياوړې کړه، چې د “Tendunyas” يا ام دنيان په نوم پېژندل کېږي. په داسې حال کې چې په ځانګړي دول له رومي ټينګوالي [پاچاهۍ] څخه په سيمه کې له اوومې پېړۍ څخه مخکې بل هيڅ لرغونی جوړښت نه دی ساتل شوی، مګر تاريخي ثبوت وړانديز کوي چې د اندازې وړ يو ښار شتون درلود. دا ښار دومره مهم و، چې په ۴۴۹ زکال يې اسقف يا مسيحي ملا کورش “Cyrus” د افسس په دويمه شورا “Second Council of Ephesus” کې ګډون وکړ.
18 سپټمبر
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
عبدالوکيل سوله مل شينواری
عبدالوکيل سوله مل شينواری (زوکړه ۱۳۴۳ لمريز لېږدي کال د ننگرهار ولايت د هسکې مېنې ولسوالي) يو افغان کيسه ليکوال او اديب دی.
پهلو
فګاره شینواري
حیواني سره یاعضوي سره
د کمپوسټ د جوړولو (تیارولو) له پاره مواد
۱- د غله جاتو پروړه (بوس) کوم چې د حیواناتو د تغذیې له پاره ضروري نه وي. ۲- د کروندې هرزه ګیاوې او واښه. ۳ – د ګنیو پاڼې او پاتې شوني د جوارو او باجرې ټانټې. ۴- کورنۍ خځلې (کثافت) او د سبزیجاتو او میوه جاتو پاتې شوني. ۵- د نباتاتو پاتې شوني او د لرګیو ایره. ۶- د حیواناتو په متیازو چټله شوې خاوره. کمپوسټ د سبزیجاتو د پاتې شونو او د نورو بېکاره موادو، د غواګانو د غوشایو او متیازو د ګډېدلو او هم د ښارګوټي د چټلو موادو او انساني فاضله موادو څخه جوړیږي. دغه ډول کمپوسټ دوه ډولونه لري او په طبیعت کې سره تفاوت لري او د دې په ترکیب په لاندې ډول دی : ۱- کلیوال کمپوسټ : دغه ډول کمپوسټ د کروندې د اضافي موادو لکه : بوس، نباتي پاتې شوني، د ګنیو پاڼې، سبوس، د پنبې تنې، هرزه ګیاوې، د ونو د مړو شوو برخو بقایاوې، د متیازو په واسطه چټله خاوره د غوجلې موادو او پروړې څخه جوړیږي. دغه ډول کمپوسټ کې 0.4% - 0.8% نایتروجن د0.3% - 0.6% پورې P2O5 او 0.7% - 1.0% پورې K2O شامل دي. ۲- د ښارګوټي کمپوسټ : دغه ډول کمپوسټ د ښارګوټي د چټلو موادو او انساني فاضله موادو څخه تیاریږي (جوړیږي) په دغه ډول کمپوسټ کې 1% - 2% پورې نایتروجن، 1% پورې P2O5 او 5% د K2O شامل دي. د کمپوسټ له پاره ضروري اړتیاوې ۱- د بېکاره عضوي موادو یوه لویه کتله جوړول A massive organic refuse : کمپوسټ په عمومي توګه د بېکاره موادو مختلفو ډولونو څخه جوړیږي چې دغه مواد باید په زیات مقدار سره موجود وي ، دغه عضوي بېکاره مواد په عادي توګه په لوړ نسبت سره نایتروجن او کاربن لري. ۲ -  په مناسب ډول خوځول (اړول ) : د عضوي موادو تجزیه د مایکرو ارګانیزمونو په وسیله صورت نیسي او دوی باید د کمپوسټ کندو ته د Suitable Stater په توګه علاوه شي، دغه کېدای شي چې میتیازې ، غوشایه، د انسانانو فاضله مواد، خټې ، ناولتیا اوسي. فعاله مواد کېدای شي چې غېر عضوي مواد لکه امونیم سلفیټ، سودیم نایتریت، کلسیم سیاناماید وي. ۳ – اوبه : د میکروبي فعالیت له پاره اوبه یو د مهمو اړتیاوو څخه شمېرل کیږی، د کروندې په بېکاره موادو کې باید ۵۰ ٪ - ۶۰٪ اوبه د کمپوسټ د ښې تجزیې له پاره موجود وي. د کمپوسټ د ډېرۍ جوړولو له پاره اوبه ضروري دي چې د تبخیر او بهېدنې له لارې ښه تجزیه تر سره شي. ۴ – هوا : د کروندې فاضله موادو د تجزیې له پاره په مناسبه اندازه اکسېجن او د اکسیدېشن پروسې ته اړتیا لیدل کیږي، هوازي تجزیه د تجزیې په لومړیو مرحلو کې واقع کیږي نو په دغه وخت کې باید هوا په کافي اندازې سره موجوده وي. د ۱۰ – ۱۵ ورځو په دوران کې د کمپوسټ د ډېرۍ د اړولو په وخت شاید هوا واخلي، د عضوي موادو او نایتروجن له منځه تګ د کمولو له پاره نوره تجزیه په غیر هوازي توګه په کار اچول کیږي. مایع عضوي سره مایع عضوي سره د لیګیوم د شنو پاڼو د تجزیې څخه جوړیږي چې پاڼې تریخوالی ولري.
Fym
د Farmyard عضوي سره د فارم د حیواناتو د اضافي موادو او خوراکي موادو جامد او مایع یو ګډ مخلوط دی د (F.Y.M) د حیواناتو د فارم جامد او مایع مواد دي، دا ډېره پخوانۍ او ډېره مشهوره عضوي سره ده.
فرانسیسکو سوارز
ژوند او کاري یون
هغه د بېلابېلو سکالوګانو په هکله لیکنې لري او ګڼ‌شمېر آثار یې له ځانه پرېښودل (په لاتین ژبه یې بشپړ اثر شپږ ویشتو ته رسېږي). د سوارز ډېري لیکنې او رسالې د حقوقو، د کلیسا او دولت ترمنځ اړیکو، مېتافزیک او الهیات‌پوهنې په هکله دي. هغه د نړیوالو حقوقو د پلار په توګه پېژندل کېږي. د هغه Disputationes metaphysicae (مېتافزیکي مناظرې) اثر په اوولسمې پېړۍ کې، په پراخه توګه په اروپا کې لوستل کېده او ځیني څېړونکي دغه کتاب د هغه تر ټولو ژور او ستر اثر ګڼي.
مېتافزیک
د سوارز په اند، مېتافزیک د واقعي جوهر (او وجود) علم دی؛ موخه یې تر ډېره واقعي وجود دی، نه مفهومي وجود او غیرمادي خلقت بیانوي، نه مادي خلقت. هغه (د مخکېنیو فلسفي مکتونه په څېر) پر دې باور ؤ چې د خدای په هکله جوهر او وجود یوشان دی، خو له آکوینس او نورو سره موافق نه‌ؤ چې د بې‌پایه موجوداتو ذات او وجود سره توپیر لري. هغه استدلال وکړ چې دغه دوه یوازې له مفهومي پلوه سره توپیر لري: د دې په ځای چې د تفکیک وړ وي، یوازې په منطقي ډول جلا ګڼل کېدلای شي.
شاهزاده سرای
تاريخچه
په افغانستان کې د پيسو د تبادلې او سراپۍ چارې لومړی ځل پر ۱۸۶۳ زېږدي کال د افغانستان د واکمن امير شېر علي خان د واکمنۍ په وخت کې په کندهار کې پیل شوې، خو ډېره لومړنۍ (ابتدایي) بڼه یې درلودله. د کابل د اسعارو د تبادلې، د پیسو د راکړې ورکړې او بدلولو منځۍ د شاهزاده سرای چې ځیني خلک یې د شازده سرای هم بولي، پر ۱۳۳۴ لمريز کال د احمد شاه بابا له لمسیانو څخه یوخ کس شاهزاده عبدالعزیز خان له خوا چې د کابل د اندرابیو په گذر کې اوسیده، جوړ شو، نو ځکه دغه سرای د هغه د نامه له کبله د شاهزاده سرای په نامه یادېږي. نوموړي په هماغه وخت کې د افغانستان د حکومته د ۷۰۰ زره افغانیو په بدل کې یوه ټوټه ځمکه، چې د کابل پل خشتي جومات ته څېرمه د کابل سیند پر غاړه پرته وه، رانیوله او دلته یې یو سرای پکې جوړ کړ چې نن د شاهزاده سرای په نامه یادیږي او د اسعارو د بدلولو یو مشهور مرکز گڼل کېږي.
پوځي څارگره اداره (د چېک جمهوريت)
سوگ په هلمند کی
سوگ Special Operation Group سوگ یوه پوځي او پوليسی ډله وه چی په هلمند ولایت کی په ۲۰۰۸ کال کی یی د امریکایی ځواکونو سره همکاري کوله. دغه ډله په دی ولایت کی د بشردوستانو کار کونکو سره هم مرسته او همکاري کوله. د سوگ پوځی ډله په ۲۰۰۹ کال کی د چېک د حکومت لخوا لغو شوه. په دی کال کی د سوگ څو عسکرانو وویل چی د هلمند او لوگر په ولایتونو کی په عملیاتو کی  پرته له ترهگرانو او نورو مخالفینو نه  قومی  خلک او ماشومان يي هم په قصدي ډول وژل او څو عسکرانو پر پوځي لباس باندی نازي سمبلونه (نښې) هم درلودل د سوگ قوماندانان ډگروال Miroslav Murček  ډگروال  Petr Krčmář   او جگړن  Pavel Horňák  ول.
رغاويز اوښتون
صنعتي انقلاب، لومړی په لویه بریتانیا کې پیل شو، چې د تخنیک او معمارۍ په برخو کې ډېری نوښتونو بریتانوۍ سرچینه لرله. د ۱۸ مې پېړۍ په نیمایي کې، بریتانیا د نړۍ مخکښ سوداګریز هېواد و، چې په شمالي امریکا او کارابین کې یې د خپلو مستعمرو په ګډون، د هند په نیمه لویه وچه کې د پراخ پوځي او سیاسي واک په لرلو سره، په ځانګړې توګه په وروسته صنعتي شوي مغولي بنګال کې د ختیځ هند د کمپنۍ د چارو له مخې یوه لویه سوداګریزه سترواکي رهبري کوله. د سوداګرۍ د کچې زیاتوالی او د هغو پراختیا د صنعتي انقلاب له لویو مهمو لاملونو څخه و.
غلام محمد نيازی
غلام محمد نيازی په افغانستان کې د اسلامي نهضت بنسټگر او انقلابي شخصيت په نامه پېژندل کېږي. هغه په مصر کې زده کړې کړي وې او بيا د کابل پوهنتون د شريعياتو په پوهنځي کې استاد شو. څه موده وروسته د شرعياتو پوهنځي رييس وټاکل شو. وروسته بيا د کمونستي رژبم له لورې ووژل شو.
مړينه
محمد عظيم نيازی د استاذ غلام محمد نيازي زوی وايي: ۱۹۷۴ز کې د پنجشنبې ورځ وه، د شپې نهه بجې پوليسان زمونږ کورته چې خيرخانه کې و، راغلل او ويې ويل چې له استاذ سره مو لږ کار دي، له څو پوښتنو وروسته به يې بېرته کورته راولو، خو داسې ونه شول، استاذ نيازی د درې کالو لپاره په يوه انفرادي کوټه کې بندي و، درې کاله وروسته يې له دې کوټې ووېست او استاذ نيازی يې په ابدي حبس محکوم کړ، تر هغې چې د ترکي حکومت رامنځ ته شو، کله چې د نور ترکي کودتا وشوه، له هغې وروسته مو له پلار سره اړيکې وشلېدې بيا نو پوه نه شو چې ژوندی دی او که د الهي رحمت لور ته منتقل شوی.
خرم‌بيد ولسوالي
سرچينې
وېشنيزه:د فارس ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
زیمبابوې
د سيسيل رودز د بریتانيې د سويلي افريقا شرکت (British South Africa Company of Cecil Rhodes) په لومړي ځل د ۱۸۹۰ زکال پر مهال نننۍ سيمه خپل بريد يا پوله وټاکله. دا هغه مهال و چې ياد شرکت “Mashonaland” او وروسته د “Metabele” وګړو له لورې له يو سخت ټينګار يا مقاومت څخه (چې د Metabele د لومړۍ جګړې په نوم يادېږي) “Meatabeleland” سيمې ونيولې. د شرکت حکومت په ۱۹۲۳ز کې د برتانيې د خپلواکه مستعمرې په توګه د سويلي روديشيا (Rhodesia) په رامنځته کېدنې سره پای ته ورسېد. په ۱۹۶۵ز کې د محافظه کار سپين پوستو حکومت په يو اړخيز ډول د روديشيا په نوم خپلواکي اعلان کړه. ياد دولت يوه نړېواله ګوښه کېدنه يا انزوا او له تور پوستو ملتپالو ځواکونو سره ۱۵ کلنه چريکي جګړه وزغمله، چې د سولې په يو تړون کې تر ټول لوړ ټکي ته ورسېدې. ياد تړون د ۱۹۸۰ ز کال په اپرېل کې يوه نړيواله خپلواکي او د زيمبابوی په نوم تل پاتې يا رسمي خپلواکي رامنځته کړه. زيمبابوی وروسته د ملتو له ګډو ګټو سازمان سره يو ځای شو، چې د روبرت موګابي (Robert Mugabe) تر مشرۍ لاندې د وخت د حکومت له لورې د نړيوال قانون د ماتېدنې له امله يې غړيتوب وځنډول او د ۲۰۰۳ ز په ډسمبر کې ترې بېرته واخيستل شو.
24 سپټمبر
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
مغولي ژبه
سرچینې
Wikipedia contributors، "Mongolian language،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mongolian_language&oldid=184018627 (accessed January ۱۷، ۲۰۰۸).
هېرټا مولر
ژوند او مسلک
په ۱۹۸۵ زېږدیز کال کښي دجرمني په لوېدیځ کښي مولر ته اجازه ورنه کړل سوه چي نوموړې هلته شپې او ورځي سبا کړي. ددې څخه وروسته مولر ته په کال ۱۹۸۷ زېږدیز کښي اجازه ورکول سوه چي مولر دي د خپل خاوند ناول لیکونکي “ریچاړد واگنر” سره ولاړه سي. دوی هغه وخت دبرلین په لوېدیځ کښي مېشت سول او اوس هم هلته ژوند کوي. د ۱۹۸۷ څخه په ورپسې کلونو کښي مولر دجرمني پوهنتونونو سره ترڅنگ دبهرني ملکونو په پوهنتونونو کښي بیانیې هم ورکړي دي. همداشاني مولر په ۱۹۹۵ زېږدیز کال کښي دجرمني د لیکني او شاعری اکاډمۍ و عضویت ته ټاکل سوې وه.
د داخلي احتراق انجن
د سوداګرۍ له پلوه د داخلي احتراق لومړی بریالی انجن اتین لنوار (Étienne Lenoir له خوا د ۱۸۶۰ کال شاوخوا کې  جوړ شو او د داخلي احتراق لومړی عصري انجن د نیکولاس اوټو له خوا په ۱۸۷۶ کال کې جوړ شو (اوټو انجن وګورئ).
برعکس، د خارجي احتراق په انجنونو لکه د بخار یا سټرلینګ په انجنونو کې انرژي هغه متحرک فلویید ته لیږدول کېږي چې د احتراق محصولاتو سره کډ، مخلوط یا په کې شامل نه وي. د خارجي احتراق انجنونو په متحرک فلوییدونو کې هوا، ګرمې اوبه، تر فشار لاندې اوبه یا حتی مایع سوډیم چې په اېشوبي کې تودیږي، شامل دي.
د سږو اوندنه خنډيزه ناروغي
سرچينې
وېشنيزه:ناروغۍ
د داخلي احتراق انجن
پداسې حال کې چې ګڼ شمېر ثابتې کارونې شته دي، د داخلي احتراق زیاتره انجنونه په ګرځنده کارونو کې کارول کېږي او د وسایطو لکه موټرونو، الوتکو او کښتیو لپاره د انرژي لومړنۍ سرچینه ده.
کارونې
چېرې چې د توان پر وزن لوړو نسبتونو ته اړتیا وي، هلته د داخلي احتراق انجنونه د احتراق توربینونو په بڼه یا ځینې وختونه د ونکل انجنونو په بڼه څرګند کېږي. ځواکمنو الوتکو کې معمولا د داخلي احتراق انجن کارول شوی، چې ممکن یو متقابل انجن وي. په الوتکو کې کولی شي پرځای یې د جیټ انجنونه وکاورل شي او په چورلکو کولی شي پر ځای یې د توربوشفټونو څخه کار واخلي، چې دواړه د توربینونو ډولونه دي. مسافر وړونکې الوتکې د محرکه ځواک د چمتو کولو سربیره، کولی شي د داخلی احتراق یو جلا انجن د مرستندویه ځواک واحد په توګه وکاروي. د ونکل انجنونه په زیاتره بې پیلوټه الوتکو کې نصب شوي.
متقابل
د میخانیکي/ترموډینامیک سایکل په واسطه (له دغو سایکلونو څخه اکثراً کار اخیستل، خو معمولا په هایبرېډي وسایطو او همدارنګه په نورو وسایطو کې چې د سونګ مؤثریت په پار تولید کېږي، موندل کېږي):
محمد افضل شوق
بټنوک|289px|شلېدلی امېل بټنوک|289px|شلېدلی امېل محمد افضل شوق (۱۹۵۷ ز کال - د ۲۰۱۰ ز کال د نومبر ۱۳، اسلام اباد) (په انگرېزي: Muhammad Afzal Shauq) يو پښتون شاعر، ليکوال او سېلانی څېړونکی وو.
باندنۍ تړنې
۲- https://larawbar.net/22796.html#.X2ci8dSF5kg
وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان
ماکرومالیکول
تعریف
د څانګو په منځ کې د لویو مالیکولونو د توصیف لپاره د دې اصطلاح کارونه توپیر لري. د بېلګې په توګه، په داسې حال کې چې بیولوژي ماکرومالیکول ته د ژوندیو موجوداتو په شمول د څلورو لویو مالیکولونو په توګه اشاره کوي، په کیمیا کې، دا اصطلاح کېدای شي د دوه یا څو مالیکولونو ټولګې ته اشاره ولري چې د کووالانټي اړیکو پرځای د مالیکولونو ترمنځ ځواکونو له لورې یوځای نیول شوي چې په اسانۍ سره نه جلا کېږي.
خطي بایوپولیمېرونه
DNA، RNA او پروټینونه ټول د اړونده جوړونکو بلاکونو له یو تکراري جوړښت (د DNA او RNA په صورت کې نوکلیوټایډونو، د پروټینونو په صورت کې امینو اسیډونو) څخه مشتمل دي. په عموم کې، دوی ټول بې شاخې پولیمرونه دي او له همدې کبله کولی شي د یوه تار په توګه راڅرګند شي. په اصل کې، هغوی د مهرو د تار په څېر هم لیدلی شو چې هره مهره د واحد نوکلیوټایډ یا امینو اسیډ مونومېر ښکارندویي کوي چې د کیمیایي کووالانټ اړیکو له لارې یوه ډېر اوږد زنځیر سره نښلول شوي دي.
پروټینونه د کاټالایز لپاره اصلاح شوي دي
پروټینونه د کاټالیز او بایوکیمیایي غبرګونونو مسئوله فعاله ماکرومالیکولونه دي چې له ژوند نه ساتنه کوي. پروټینونه د ژوندي موجود ټولې دندې ترسره کوي، د بېلګې په توګه فوټوسنټېز، عصبي دنده، لید او حرکت.
د ویتنام جګړه
دا شخړه، د هند او چین له لومړۍ جګړې نه د فرانسې د استعماري دولت او د ويت مین (Viet Minh) په نوم یو کيڼ انقلابي غورځنګ تر منځ رامنځته شوه. په ۱۹۵۴ز کال کې له اندوچین نه د فرانسې تر پوځي خروج وروسته، متحده ایالتونو د سویلي ویتنام د دولت مالي او نظامي مسؤلیت پر غاړه واخیست. ویت کونګ / Việt Cộng (VC) چې فرانټ نشنل ډی لېبرېشن ډو سد ویت/ Front national de libération du Sud-Viêt (NLF) چې د ملي آزادۍ د جبهې په معنا ده، د شمالي ویتنام تر لارښوونې لاندې د سویلي ویتنام د مشترکې جبهې په نوم پېژندل کېږي، په سویل کې یوه چریکي جګړه پيل کړه. شمالي ویتنام هم  د۱۹۵۰ز لسیزې په منځ کې د یاغیانو په ملاتړ پر لاؤس برید وکړ او د هوچي مېن ټرېیل (Ho Chi Minh Trail) لاریې د وېټ کونګ (Việt Cộng) د پياوړتیا او خوندیتوب لپاره رامنځته کړه. په ۱۹۶۴ ز کال کې د ولسمشر جان کېنيډي په مشرۍ د MAAG پروګرام له لارې، د متحده ایالتونو ښکېلتیا ۲۳۰۰۰ پوځي سلاکارانو ته لوړه شوه، چې په ۱۹۵۹ز کال کې دا شمېره يوازې زر وه، تر ۱۹۶۳ز کال پورې شمالي ویتنام، سویلي ویتنام ته د جګړې لپاره ۴۰۰۰۰ سرتېري لېږلي وو.
د 1964 ز کال د اګېست په لومړیو کې د تونکېن خلیج په پېښه کې ادعا شوې، چې امریکایي ویجاړوونکی، د شمالي ویتنام د چټک برید له بېړۍ سره ټکر شوی. په ځواب کې یې د متحده ایالتونو کانګرېس د تونکېن خلیج پرېکړه لیک تصویب کړ او ولسمشر لېندون بي جانسن Lyndon B. Johnson ته یې په ویتنام کې د امریکا د پوځي حضور د زیات والي پراخ واک ورکړ. جانسن د لومړي ځل لپاره د جنګي واحدونو د ځای پر ځای کولو امر وکړ او د سرتېرو شمېره یې 184000 ته لوړه کړه. د ویتنام د خلکو اردو (PAVN) چې د شمالي ویتنام د اردو (NVA) په نوم هم پېژندل کېږي، د سویلي ویتنام او متحده ایالتونو له ځواکونو سره په دودیزو جګړو کې ښکېل وو. متحده ایالتونو له لږ پرمختګ سره سره د خپلو ځواکونو ډېرولو ته د پام وړ دوام ورکړ. د 1966 ز کال  په وروستیو کې د امریکا د دفاع وزیر مک نامارا (McNamara)  چې د جګړې له اصلي بنسټ اېښودونکو نه و، د بریا په اړه شکمنې څرګندونې پیل کړې. د متحده ایالتونو او سویلي ویتنام ځواکونه، د لټون او تخریب عملیاتو د تر سره کولو لپاره په هوایي برترۍ او پراخ اورځواک تکیه وو چې ځمکني ځواکونه، توپخونې او هوایي بریدونه په کې شامل وو. متحده ایالتونو د ویتنام  او لاؤس پر وړاندې په لویه کچه ستراتيژیکې بمبارۍ هم تر سره کړې. چین او شوروي اتحاد د سویلي ویتنام تر شا ولاړ وو.
په 1969 ز کال کې په لویه کچه د تتو بریدونو په بهیر کې، د VC او PAVN بریدونو له زیاتېدو سره له جنګ نه د امریکا داخلي ملاتړ مخ په کمېدو شو. تر  تتو بریدونو وروسته، د ویتنام جمهوري ځواکونو (ARVN) د غفلت یوې دورې له تېرولو سره پراختیا ومونده او د متحده ایالتونو تر دوکتورین وروسته ماډل شو. VC د 1968 کال په پاتې برخه کې د تت برید او ورپسې د متحده ایالاتو د ARVN عملیاتو په بهیر کې درانه زیانونه وليدل او له ۵۰۰۰۰ نه زیات کسان یې له لاسه ورکړل. د کال تر پایه پورې VC یاغیانو په سویلي ویتنام کې هېڅ کوم قلمرو په واک کې نه درلود او په ۱۹۶۹زکال یې ګومارل ۸۰ سلنه راکم شول، چې دا د چریکي عملیاتو سخت کمښت ښیي، چې له شمال نه د PVAN له عادي سرتېرو نه د کار اخیستلو اړتیا پېښوي. په 1969 ز کال کې شمالي ویتنام په سویلي ویتنام کې یو لنډمهالی انقلابي حکومت اعلام کړ، تر څو راکم شوي VC ته لا نړیواله بڼه ورکړي، خو له هغه مهال وروسته سویلي چریکیان په شا وتمبول شول، ځکه د PAVN ځواکونو د ترکیبي دودیزو وسلو جګړه پیل کړه. په ۱۹۷۰ ز کال کې په سویل کې له ۷۰ سلنه نه زیات کمونیستي سرتېري له شمال نه وو او د سویل تر ولکه لاندې VC واحدونه نور نه وو. عملیات له ملي پولو نه تېر شول: شمالي ویتنام په لومړیو کې له لاؤس نه په داسې حال کې د تدارکاتي او اکمالاتي لارې په توګه کار واخیست، چې په ۱۹۶۹ز کال کې يې له کامبوډیا نه هم کار اخیستی و. د کمبوډیا لار، په ۱۹۶۹ز کال کې د متحده ایالتونو له خوا بمبار شو، په داسې حال کې چې لاؤس په ۱۹۶۴ ز کې په سخت ډول بمبار شوی و. د کمیر روج (Khmer Rouge) په غوښتنه، د کمبوډیا ملي شورا له خوا د پاچا نوردوم سیهانوک (Norodom Sihanouk) ګوښه کول، په هېواد کې د PAVN د برید لامل شول او د کمبوډیا کورنۍ جګړې ته يې وده ورکړه او د متحده ایالتونو ـ ARVN د مخالف یرغل لامل شو.
د ختیځې آسیا تاریخ
شالید
دغه سیمې، یا د چین، جاپان او کوریا تمدنونه، د ډېرو کورنیو یا حکومتی سیسټمونو له لارې اداره کېدل او پر عین سیمه د کورنیو تر منځ جګړو یا د سیمو تر منځ جګړو د سیمو پولې وربدلې کړې دي. له تاریخ څخه وړاندې موده کې، هومو اېرېکتوس له ۱,۸ میلیونه څخه ۴۰۰۰۰ کاله وړاندې پورې په ختيځه او سوېل ختیځه آسیا کې اوسېدل.
د ۱۷مې پېړۍ څخه راوروسته، د ختیځې اسیا هېوادونو لکه چین، جاپان او کوریا د اروپايي هېوادونو د تماس په ځواب کې وپتېیله چې د ګوښه توب (انزواګرايی) سیاست غوره کړي. په ۱۷مه او ۱۸مه پېړۍ کې دغې سیمې ستره اقتصادي او کلتوري وده درلوده. د قوینګ د وخت چین سیمه لاندې کړې وه خو د اېډو د وخت جاپان په بشپړه توګه خپلواک پاتې شو. په هغه زمانه کېله اروپايي سوداګرو او پوهانو سره محدودې اړیکې د سترې برطانيې د ختیځ هند کمپنۍ د سر راپورته کولو او د جاپان هالنډي مطالعاتو د پیل لامل شوې. د قوینګ د وخت چین ونشوای کولای چې د تریاکو جګړې پر مهال د سترې برطانیې، فرانسې او روسیې په څېر د ګڼو استعماري هېوادونو د لښکرکشیو پر وړاندې له خپل ځانه دفاع وکړي. په ورته مهال جاپان د مېجي واکمنۍ پر مهال د غربي کېدلو لاره ونیوله او هڅه يې وګړه چې د اروپا او غربي نړۍ د سیاسي او اقتصادي ماډلونو څخه په پېروۍ ځان عصري کړي. د جاپان راپورته کېدونکې امپراطوري په ۱۹۱۰م کال کې په زور کوریا له خپلې خاروې سره یوځای کړه. د کلونو کورنۍ جګړې او انحطاط څخه وروسته، د چین وروستي امپراطور په ۱۹۱۲م کال کې په خپلې استعفاء سره د چین امپراطوري تاریخ ته د پای ټکی کېښود چې د څه باندې دوه زره کلونو راهیسې یې له قوین څخه تر قوینګ پورې دوام کړی و.
مقننه قوه
مقننه قوه یا ملی شورا د دولت یو عالی ارگان دی چی د قانون جوړونی، د ملت څخه استازیتوب او د حکومت یا د اجرایه قوی له گړنو څخه د څارنی دنده او صلاحیت لری. په بعضی هیوادونو کی مقننه قوه په نامه د پارلمان یادیگی او پارلمان د فرانسوی کلمی له (parlement) چی له (parler) څخه اخسیتل شوی ده یعنی خبریکول یا بحث کول معنی ورکوی. د افغانستان مققنه قوه یا ملی شورا له دوه مجلسونو څخه تشکیل شوی ده ولسي جرگه او مشرانو جرگه.
اجرايي قوه
اجرايه قوه يا حکومت د دولت هغه ارگان دی چی د قانون د پلی کولو دنده لری. د اجرايه قوې غړی عموما ًد وزيرانو په نامه يادېږی.
د پښتنو لړليک
ح
= خ =
28 سپټمبر
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
گازپيالوگرام
سرچینې
۲-Emil A,Tnagho,Jack W.McAninch, Smith’s general urology, 17th edition, 2008,Lange medical book, New York Chicago San Francisco Lisbon London Madrid Mexico City Milan New Delhi San Juan Seoul Singapore Sydney Toronto.
ژوندون ټلويزيون
خپرونې
وېشنيزه:افغاني رسنۍ
د ژوندون ټلوېزون وبپاڼه
فرانسیسکو آی ماډېرو
فرانسیسکو ایکناسیو ماډېرو ګونزالز (اسپانیوي تلفظ کې: [fɾanˈsisko iɣˈnasjo maˈðeɾo ɣonˈsales]؛ زوکړه د ۱۸۷۳م کال د اکټوبر ۳۰مه – مړینه د ۱۹۱۳م کال د فبرورۍ ۲۲مه) یو مکسیکویي سوداګر، انقلابي، لیکوال او د مکسیکو ولسمشر وو چې په ۱۹۱۱م کال کې د مکسیکو ۳۷م ولسمشر په توګه وټاکل شو او د ۱۹۱۳م کال په فبرورۍ کې د یوې کودتا په ترڅ کې له واکه لرې او ترور کړای شو. هغه په مکسیکو کې د یوې پیاوړې کورنۍ غړی وو. د هغه د شتمنۍ سربېره، هغه د ټولنیز عدالت او ډیموکراسۍ مدافع وو. ماډېرو د ۱۹۱۰ کال کې د ولسمشرۍ لپاره د اوږدمهالي ولسمشر پورفیریو ډیاز ننګولو او د مکسیکو انقلاب کې د مهم رول لوبولو له امله نامتو وو. د هغه له زنداني کېدو وروسته، د ۱۹۱۰م کال په اوړي کې له درغلۍ ډکې ټاکنې ترسره شوې، چې د همدې لپاره هغه د ۱۹۱۰م کال په خپل سن لویس پوتوسي په پلان کې د وروستۍ چارې په توګه له تاوتریخوالي ډکه توګه د ډیاز دولت ړنګولو غوښتونکی شو، کوم چې د مکسیکو انقلاب ناڅاپه پیل ګڼل کېږي.
ښه وينا کول
دا خبره مې ځکه وکړه چې هر انسان د خبرو کولو وړتیا لري خو چې زیار وګالي، نن درته هغه چارې در په ګوته کوم چې تاسې سره په ښې ویناوالۍ کې مرسته کوي
لمانځه ترجمه
. اَلْحَمْدُ                            ټول صفتونه
نَعْبُدُ                                    عبادت کوو
الْمَغْضُوْبِ                           چې غضب کړى شوى
وَ لَمْ یُوْلَدْۙ۝۳                   او نه له چانه زېږيدلى
الله اکبر                                  (الله تعالى ډېر لوى دى)
السَّلاَمُ عَلَيْكَ                         سلام دې وي په تا باندې
وَبَرَكَاتُهُ                                   او برکتونه د هغه ( الله تعالی)
لاري پيج
د ژوند لوړني کلونه او ښوونه او روزنه
پيج د مارچ په۲۶ ، ۱۹۷۳ ز کال د‌ ميشيګان په لانسنګ کې زیږیدلی دی، د هغه مور یهودي ده؛ نیکه یي وروسته اسراییلو ته مهاجر شو، که څه هم د پيج د کورنۍ وده کول سیکولر وه. د هغه پلار، کارل ویکتور پیج سر، د میشیګان پوهنتون څخه په کمپیوټر ساینس کې پی ایچ ډی ترلاسه کړه. د بي بي سي خبريال ويل سميل هغه د "کمپيوټر ساينس او ​​مصنوعي ذهانت په برخه کې مخکښ" وباله. د پيج پلرنۍ کورنۍ د پروټیسټانټ څخه وه. د پيج پلار په میشیګان ایالت کې د کمپیوټر ساینس پوهنتون کې پروفیسور و، او د هغه مور ګلوریا په ورته موسسه کې د لیمان بریګس کالج کې د کمپیوټر برنامې ښوونکې وه.
د اکتشاف دوره
د پرتګالیانو په مشرۍ بهر پراخ کشفیات د اروپا په کلتور کې د یوه ځواکمن فکتور په توګه څرګند شول، په ځانګړې توګه د اروپایانو ښکېلېدل او د امریکا د لویې وچې استعمار. همدا راز دا په ډېری اروپایي هېوادونو کې د حکومتي سیاست په توګه د ډېرېدونکي استعمار د منلو ښکارندويي کوي، له همدې امله ځینې وخت د اروپا د استعمار له لومړۍ څپې سره مترادف دی.
مفهوم
د اکتشاف مفهوم ډېر دقیق شوی او په مهم ډول د پړاوونو د دې ډل‌بندۍ د تاریخ اصلي اصطلاح ښيي. د «اکتشافاتو د دورې» اصطلاح په تاریخي ادبیاتو کې شته او لا هم معمولاً کارېږي. جي اېچ پري، په نورو ټکو دغه دوره د پېژندګلوۍ دوره هم بللې او دا استدلال کوي چې نه یوازې د اروپا د اکشتافاتو دوران په هغو سیمو کې و چې تر اوسه د هغوی لپاره آشنا نه وې، بلکې د جغرافیايي پوهې او تجربي علومو د پراختیا لامل هم شو. «دا د واک او د علومو، تکنالوژۍ او ورځني کار په اړه د تجربي راټولونو د علم لومړنۍ لویې بریاوې هم بلل کېږي چې د اوسنۍ لوېدیځې معاصرې نړۍ اساسي ځانګړنه بلل کېږي» انتوني پاګډن د اډمونډو اوګورمن د څېړنې په اړه دا د هغې بیانیې لپاره کاروي چې هغه ویلي وو «د ټولو اروپایانو لپاره د 1492 کال د اکتوبر میاشتې پېښې یو «کشف» و». اوګورمن لا ډېر استدلال کوي چې له نویو سیمو سره فزیکي او جغرافیايي مخامخ کېدل په خپل نړۍ لید کې د دې نوې پوهې د ادغام لپاره د اروپایانو د هڅو په پرتله لږ اهمیت لري، هغه څه چې هغه یې «د امریکا اختراع» بولي.
غیرجنسي بیا توليد
اګاموجينسيس
اګاموجينسيس د بيا توليد هغه بڼه ده، په کومه کې چې نارينه ګاميټ نه وي شامل. بېلګې يې پارټينوجينسيس او اپوميکسيس دي.
جغتاي ولسوالي
سرچينې
وېشنيزه:د خراسان رضوي ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
هڅوب
رېښه
په ۱۹۸۶ز کال کې فیلسوف اډوارد اېس کاسې ولیکل: "د کلتور کلیمه د منځنیو پېړیو په انګلیسي ژبه کې د "کرل شوي ځای" معنا لري او عینِ کیلمه د لاتین ژبې په کولیرې colere کلیمه کې چې د مېشتېدو، پاملرنې، کرنې او عبادت په معنا ده او کولتوس یا cultus کلیمه کې چې د 'A فرقې، په ځانګړې توګه مذهبي هغې' په معنا ده، رېښه لري. کلتوري اوسېدل، کلتور لرل، په داسې ځای کې د مېشتېدلو په معنا دي چې د کرنې لپاره پوره بسنه وکړي –د هغې پر وړاندې مسئول وی، هغې ته ځواب ووايي او په غور او دقت سره  پام ورته وکړي.
افغانان (آسټراليا)
د يادولو وړ خلک
د يادولو وړ افغانان او يا هم د افغانانو له زوزاتو نه
سهیل خټک
د شعر بېلگې یې
چې تدبير يې د هنر شو لاځوابه - عقيدت يې تر دعا اورسېدلو يره هیله په هر زړه کې شوه راپورته - غږ د يرې تر بلا اورسېدلو
ليونتوب !
د رېګان دور/عصر
د رېګان په دور کې تر رېګان پورته شخصیتونه او نظریې شاملېدې؛ هغه معمولاً  د پراخ بنسټه محافظه کار غورځنګ د مشر  په توګه پېژندل کېږي چې  نظریې يې د هېوادنیو  پالیسيو د جوړونې لکه د مالیاتو، هوساینې، دفاع، فدارالي قضاوت، او سړې جګړې په برخه کې غالبې/ برلاسې وې. د رېګان د دور له نورو لویو محافظه کارو څېرو او سازمانونو څخه جېري فال وېل، فیلیس، شالافلای، نیوټ ګېنګرېچ او د هریتېج بنسټ ته اشاره کولی شو. د رېنکوېستRehnquist) ) محکمې د رېګان د ولسمشرۍ پر مهال پرانیستل شوې چې څو محافظه کارې پرېکړې يې صادرې کړې. د رېګان دور چې د رېګان له ولسمشرۍ سره او په ډېرو پراخو تعریفونو کې د جرالډ فورډ، جېمي کارتر، جورج اېچ. ډبلیو. بوش، بېل کلېنټون، جورج ډبلیو. بوش، بارک اوباما،  ډونالډ ټرامپ او جیوبایډن له ولسمشرۍ سره سمون خوري. لېبرالیان معمولاً د رېګان پر دور د خواشینۍ څرګندونه کوي. حال دا چې محافظه کاران یې معمولاً ستایي او په یویشتمه پېړۍ کې يې د دوام غوښتونکي دي. لېبرالیان هم د پام وړ اغېزمن شول او  درېيمې لارې ته یې لار هواره کړه.
د کندهار تاریخ
د کندهار لرغوني آبدات
موى مبارك، شاه مقصودآغا، بابا ولي، حضرت جي بابا، جمال بابا، شين غزى اصحابي، دارو نيكه، پير ملا محمدجان اخوند، صابرشاه ملنګ، ميرويس هوتک، احمد شاه درانی، زرغونه انا، ملالۍ، شېرسرخ، ملاشېراخند، سپين كوڅى بابا، صوفي صاحب، اخوند صاحب، ابراهيم خليفه بابا، د ميوندشهيدانو څلورلارى، ميا نورمحمد صاحب مزار، خوجك بابا، ملاكټه اخوند، ملا اکا، ملا عبدالحق اخوند، شېخ قلندر، ملا حسن ساکزى، کاکو بابا، بګت بابا، پير زالو بابا، ملا صالح محمد اخوند، ډنګربابا، كابلي شاه، پير زنګي بابا، کاکو بابا، کوټ بابا، زنجير پا، خواجه ملک، جان لالا، شېخ قلندر، يک خاک شهيدان، د شنو ګومبتو زيارت او داسي نور. .
گوجرانواله
گوجرانواله د پاکستان يو ښار دی، دا ښار د پاکستان په پنجاب ايالت کې دی.په کال 1998 کې ددې ښار د وگړو شمېر 11,24,799 و. د 1998 وگړ شمارۍ له مخې دا د پاکستان 7م لوی ښار دی. او دا د پنجاب ايالت په لوی ښارونو کې حسابيږي.
اسپيزيا
سرچينې
موږ بايد هغه سرچينې وسيلې وګڼو چې د هغې یادونه کوي، ان که هغه په بنسټيز ډول حقيقت ته بدلون هم ورکړي.
په پاکستان کې LGBT حقونه
په پاکستان کې LGBT حقونه نه څو شتون لري. 6 کال راهیسې د اکتوبر 1860، دا غير قانوني په homosexual اعمالو (سره د عین جنس يو کس جنسي تماس لري) د ګډون شوې. د ګاونډي هند هیواد په خلاف، د دې قانون تر اوسه لغوه شوي نه دي (او يا د رسیدلي بېغمه). بازيو په توګه په پاکستان کې ناروا مرستيال هم فکر د. په پاکستان کې د سترو دینونو د بازيو تصويب نه شي. له دې امله، په هېواد کې زيات شمېر خلک بازيو او د بديل د جنس د نورو ډولونو په وړاندې دي.
سورة الزخرف
وېشنيزه:قران وېشنيزه:قراني سورتونه
په قرانکریم کی دعاګانې
که ویره درسره وی چی زما زړه به ګمراه شی: رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّاب ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ژوپوهنه
سرچينې
وېشنيزه:پوهنه
هريړه
هريړه (په لاتين:Terminalia chebula په انگرېزي: Black Myrobalan يا Chebulic Myrobalan; په چينايي: 诃子 he zi; په سنسيکريت: haritaki; په تېبېتي: A-ru-ra) د Terminalia د ونې يوه نه لاس ته راغلې يو درمل دی، چې په سوېلي آسيا کې په هند او نيپال کې او په سوېل لوېديځه آسيا کې په چين او په سوېل کې سريلانکا، مالېزيا او وېتنام کې موندل کېږي.
امان الله ساپی
ليکلي نښيرونه او ژباړې
۱- پټه خزانه (عربی ته ژباړه، الخزانةالخفیة). دوکتور صافي په ډېره ایماندارۍ دا تاریخي اثر ژباړلی او عربي نړۍ ته یې ورپېژندلی دی. ۲- د رحمان بابا ديوان (عربي ته ژباړه)، د ۱۹۹۶ ز کال چاپ.
جورج اوروېل
بېلر په هند کې وزېږېد او په انګلستان کې لوی شو او زده کړې یې وکړې. له ښوونځي وروسته، هغه په برما کې یو امپراتوري پولیس شو، د انګلستان سافولک، ته له بېرته راتګ مخکې، چېرته چې هغه د جورج اوروېل په توګه خپل لیکوالۍ مسلک پیل کړ – د هغه نوم د یوه په زړه پوري ځای، د اوروېل سیند څخه الهام اخیستل شوی وو. هغه په ژوند کې کله کله خبریالي‌ کوله او همدارنګه کله چې یې په لندن کې ژوند کاوه د ښوونکي یا کتاب پلورونکي په توګه یې کار کاوه.د ۱۹۲۰مې لسیزې له وروستیو د ۱۹۳۰مې لسیزې تر لومړیو پورې، د یوه لیکوال په توګه د هغه بریالیتوب زیات شو او لومړني کتابونه یې خپاره شول. هغه د اسپانیا په کورنۍ جګړه کې ټپي شو چې انګلستان ته په بېرته راتګ کې د هغه د لومړنۍ دورې ناروغۍ لامل شو. د دوهمې نړیوالې جګړې په اوږدو کې د خبریال په توګه یې د بي بي سي لپاره کار کاوه. د څارویو فارم کتاب خپرول د هغه په ژوند کې د شهرت لامل شو. د خپل ژوند په وروستیو کلونو کې هغه په ۱۹۸۴ باندې کار وکړ او په سکاټلنډ او لندن کې یې د جورا په منځ کې خپل مېشت ځای بدل کړ.
لومړني کلونه
اریک آرتور بېلر د ۱۹۰۳م کال د جون په ۲۵مه د برتانوي هند، بنګال په مطهري کې د «لاندنۍ منځنۍ مخ په لوړېدو طبقې» کورنۍ کې وزېږېد. د هغه غور نیکه، چارلز بېلر یو شتمن نجیب زاده کلیوال او له دورست څخه د جامایکا ورکو کروند مالک وو چې له مېرمن ماري فېن، د وسټ مورلنډ اتم آرل لور، سره یې واده وکړ. د هغه نیکه، ټوماس ریچارډ آرټور بېلر، یو انګلیسی روحاني وو او د اوروېل پلار ریچارډ والمزلي بېلر وو چې د هند د ملکي خدمتونو اپینو برخه کې یې د اپینو فرعي مرستیال په توګه کار کاوه او په چین باندې د پلورلو لپاره یې د اپینو په تولید او ساتنې باندې نظارت کاوه. د هغه مور، آیډا مېبل بلېر (کورنی نوم یې لیموزین وو)، د برما په مولمین کې، چېرته چې د هغې پلار په اټکلي پانګه اچونو مصروف وو، لویه شوه. اریک دوه خوندې لرلې: مارجوري، له هغه څخه پنځه کاله مشره؛ او آورېل، له هغه څخه پنځه کاله کشره. کله چې اریک یو کلن وو، مور یې هغه او مارجوري انګلستان ته یوړل. په ۲۰۱۴م کال کې په مطهري کې د اوروېل په پلرني کور او د هغه د زېږون په ځای د بیارغونې کار پیل شو.
سايکس-پيکوټ تړون
له عربانو سره پخواني تړونونه (۱۹۱۵ جولای – ۱۹۱۶ مارچ)
د عرب د خپلواکۍ سيمه په دې ډول مشخص شوه، چې شمال کې به د عرض البلد تر ۳۷ درجو پورې د مارسينا او ادانا له لورې راچاپېر شوې وي، چې په دې درجه کې د ايران تر پولې پورې بيرجيک، اورفا، ميډيټ، جيريزت (ابن عما) او عماديه سيمې پرتې دي؛ په ختيځ کې به د بصره خليج پورې د ايارن د پولو له لورې، سويل کې د عدن له اوسني ځای څخه پرته د هند سمندر له لورې، لويديځ کې د سوريې له ځينو برخو څخه پرته، چې د ډاماسکس، هومس، هاما او الپو سيمو لويديځ ته پرتې دي، د سور سمندرګي او تر ميرسينا “Mersina” پورې د مديترانې سمندرګي له لورې راچاپېر شوې ده.
4 اکتوبر
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
کریستوفر کولومبس
د کولمبس وروستې ژوند، ناروغۍ او مرګ
کولمبس تل ادعا کوله چې، د غیر مذهبي خلکو اندونه د هغه د سپړنې یو له لاملونو نه و، خو هغه په ​​​​وروستیو کلونو کې په زیاتیدونکې توګه مذهبي شو. کولمبس د خپل زوی (ډیاګو) او د هغه د ملګري کارتوزیان راهب (ګاسپر ګوریسیو) په مرسته، د ژوند په ​​وروستیو کلونو کې دوه کتابونه ولیکل: چې لومړې یې د امتیازاتو کتاب (۱۵۰۲ز) وه، چې د هسپانوي پاچهې نه د انعامونو توضیح او مستند کولو په  اړه وه، چې هغه باور درلود چې هغه او د هغه وارثان یې مستحق دي. دویم یې د نبوتونو کتاب (۱۵۰۵ز) و، په کوم کې چې د بائبل له عبارتونو نه د هغه د لاسته راوړنو د ځای په ځای کولو لپاره کارول شوي.
اتيزم
لړۍ
د رد شوي پدیدې سلسلې ته په پام سره، ملحد ممکن د اولوهیت له شتون څخه د هر ډول روحاني، مافوق الفطرت یا ماورایي مفکورو تر شتون پورې، لکه، بودیزم، هندویزم، جینیزم او تایوزیم سره مبارزه وکړي.
جېن باپټېست لامارک
په ۱۸۰۱ کال کې یې د غیر فقاریه حیواناتو د طبقه‌بندۍ سیستم(animaux sans vertèbres) خپور کړ،چې د غیر فقاریه حیواناتو د طبقه‌بندۍ په برخه کې لوی ګام و،ویل کېږي چې دا اصطلاح هم ده رامنځته کړې. په ۱۸۰۲ کال کې دی لومړنی کس و چې د طبیعت پوهنې کلیمه یې له اوسني مفهوم سره په یوه مقاله کې وکاروله. لامارک د یوې باوريسرچينې/ مرجعې په توګه د غیر فقاریه حیواناتو د پېژندنې په اړه خپل کار ته دوام ورکړ. هغه لږترلږه په مالاکولوژي (بحري ژوي تر مطالعې لاندې نیسي) کې د پام‌وړ جوړښتونو د طبقه پېژندونکي په توګه یاد شوی.
مدرنه دوره لامارک عموماً د وراثت د اکتسابي  ځانکړنو د تیوري په وجه په یاد لري چې د لامارکیسم (Lamarckism ) په نوم یادېده البته دا نوم د هغه تر مړینې وروسته پرې کېښودل شو، همداراز د نرم وراثت او د کار اخیستلو/نه اخیستلو د تیوري په نوم هم ياديږي، چې هغه په ۱۸۰۹ کې په فیلاسوفي زولوژیک (Philosophie Zoologique ) کې تشريح کړې ده. که څه هم د نرم وراثت نظریه له مودو راهیسې له لامارک څخه د مخه شته وه، خو یوازې د دلامارک د تکامل نظریې یوه کوچنۍ برخه جوړوي، چې د هغه په وخت کې ډېری تاریخ پوهانومنلې ده، د تکامل په نظریه کې د لامارک ګډون دبیولوژیکي تکامل لومړنۍ منسجمه نظریه وه، چې په هغه کې  یو پېچلی کيمياوي ځواک ټول ژوندي موجودات د پېچلتیا له سطحې څخه لوړ کړل او د هغوي دويمه ارتباطي ځانګړنه یې د ځانګړنو د نه کارولو  او کارولو نظریې څخه په کاراخیستلو سره  د ځايي چاپېریال  سره جوړه کړه، چې له ټولو نورو موجوداتو څخه یې دوی جلا کول.پوهانو په دې اړه بحث کړی چې ايا د نسلونو تر منځ د اپي جنتیک (epigenetic) پرمختګ معنا لري که نه؟چې لامارک تر یو ځایه سم و یا نه.
روانسر ولسوالي
روانسر ولسوالي (په فارسي: شهرستان روانسر) د ايران د کرمانشاه ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د روانسر ښار دی. دا ولسوالي ۴۷٬۶۵۷ تنه نفوس لري. . د روانسر ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۸۳ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د کرمانشاه ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
پاني پت
درې لوی جنګونه په 1526 ، 1556 او 1761 کې ښار ته نږدې شوي. دا ښار په هند کې د "اوبدلو ښار" او " د ټوکر ښار" په توګه مشهور دی. دا د "د کارېدلې پانګې" په نوم هم پېژندل کیږي ځکه چې "د ټوکرونو د ریسایکل کولو نړیوال مرکز" دی. . پاني پت په هند کې د ککړې شوې صنعتي سیمې په لست کې شامل دی. د ښار د چاپېریال د ککړتیا جامع شاخص (CEPI) د انکلیشور (ګوجرات) د 88.50 په پرتله 71.91 دی. د پاني پت وژونکی میدان د دریوو جګړو ځای دی چې د هند تاریخ یې بدل کړ، په پایله کې یې د پښتنو د واکمنۍ پرځای مغل امپراتورۍ رامنځته کول او تایید کړل، او همدارنګه په شمالي هند کې د مراټي کنفدرېشن پرېکړه کونکې ماتې.
جغرافيه
د پاني پت موقعيت : 29.3875°N, 76.97°W دا د 219 اوسط لوړوالي سره   (718متره پښې ).
سرچينې
<references group="" responsive="1">
داکار
داکار په انګلیسي Dakar) په افریقا کې پروت د سینیګال هیواد پلازمینه ده.
د داکار شاوخوا سیمه په پنځلسمې پېړۍ کې مېشته شوې وه. پرتګالیانو د کپ-وېرت ساحل په ګوریه ټاپو کې په ژوند پیل وکړ او دغه ټاپو یې د اتلانتیک غلامانو د سوداګرۍ هډه وګرځوله. فرانسې په ۱۶۷۷ز کال کې دغه ټاپو ونیوله. په نولسمې پېړۍ کې د غلامانو د سوداګرۍ پای ته رسېدلو او فرانسې ته د اصلي سیمې په ضمیمه کېدلو سره، داکار د سیمې یو ستر بندر او د فرانسې ښکېلاک‌ګرې ټولواکمنۍ یو لوی ښار وګرځېده. په ۱۹۰۲ز کې، داکار د سېنت-لویس ځای ونیوه او د فرانسې د لوېدیځې افریقا پلازمېنه شوه. له ۱۹۵۹ څخه تر ۱۹۶۰ز پورې، داکار د لنډمهال «مالي اتحاد» پلازمېنه وه. په ۱۹۶۰ز کې دغه ښار د سېنېګال خپلواک جمهوریت پلازمېنه شوه.
ریچارډ کوبډن
کوبډن په ځوانۍ کې بریالی سوداګریز سفر کوونکی و چې په سابډن ښار کې چې دی ورسره ښه بلد و؛ په یوه مطبعه کې شریک و، خو په مانچستر کې اوسېد. له دې سره هغه ډېر ژر ځان په سیاست کې بوخت ولید او سفرونو یې هغه په دې باوري کړ چې د نړیوالو اړیکو د کلي په توګه د آزادې سوداګرۍ (د محافظت شوې سوداګرۍ ضد) فضلیت لوړ دی.
نجيب محفوظ
ليکلي آثار
وېشنيزه:مصري ليکوال وېشنيزه:عرب ليکوال
استقلاب
د غړيو استقلاب
ټول سېلونه او له دغو سېلونو څخه جوړ شوي غړي (عضلات) د کار د سرته رسولو له پاره انرژي مصرفوي د کيمياوي انرژۍ منبع A.T.P يا Tiriphasphate Adenosin يا په A.D.P يا Diphasphate Adenosin بدلېږي او که انرژي ته د لږ وخت له پاره اړتيا وي،نو A.d.p بېرته په A.T.P بدلېږي. کاربوهايډرېټونه په هوازی او غیر هوازی توگه په استقلاب کې رسېدای شي. په شدیده و تمريناتو کې کله چې گلايکوجن مصرف شي شحمي آزاد اسیدونه د انرژۍ منبع جوړوي.
سېلفي انځور کښنه
سیلفي (Selfie) هغه انځورونه دي، چې خلک په وېب کامرو یا د ګرځنده تیلېفون په کامرو د ځان انځور اخلي او د خواله پر رسنیو یې خپروي. سیلفي څه ډول تصویرونوته ویل کېـږي: ۲۰۱۴ کال د 'سیلفي' کال و او ۲۰۱۵ کال کې د 'سیلفي' اخیستل هنري شول، چې اوس یوه خطرناک پړاو ته رسېدلي. خلک د یوه انځور اخیستو آن ځان د مرګ خولې ته هم ورکوي. یا هم روسۍ نجلۍ دسېلفي عکس قرباني! سیلفي څه ډول تصویرونوته ویل کېـږي: يوه روسۍ ۱۲ کلنه نجلۍ د سېلفي تصویر د اخيستو پرمهال له بالکون څخه لوېدلې او مړه شوې ده. د راپورونو له مخې اوکسانا په ۱۷م پوړ کې د خپل اپارتمان د بالکون په ژۍ ناسته او سېلفي تصویر يې اخيستی چې په دې وخت کې يې توازن له لاسه ورکړی او ځمکې ته غورځېدلې. په وروستيو کلونو کې په خطرناکو ځايونو کې د سېلفي عکسونو اخيستل د ټولنيزو شبکو په لېونتوب بدل شوی چې د نړۍ له بېلابېلو برخو څخه په ټولنيزو شبکو شريکېږي. اوکسانا خپلې مور ته ویلي د چکر په نیت روانه وه، خو ترې وړاندې یې غوښتل سېلفي واخلي. هغې خپل دا انځور خپلې ملګرې ته استولی، چې د پولیسو په وینا، تر عکس اخیستو وروسته یې د بدن انډول له لاسه ورکړی او لاندې ځمکې ته رالوېدلې. د رپوټونو له مخې، د هغې ملګرې پوی شوې چې ګني هغه په یوه خطرناک ځای کې ده، همدا ده چې هغې ته یې د زنګ وهلو هڅه کړې ده چا ځواب نه ورکاوه اوهغه مړه شوې وه د سیلفي اخیستونکو د مړینې شمېر کال تر بله لوړېږي، .د څېړونکو موندنې ښيي چې په ۲۰۱۴ کال کې ۱۵، په ۲۰۱۵ کال کې ۳۹ او د ۲۰۱۶ په لومړيو اتو میاشتو کې ۷۳ سیلفي اخیستونکي مړه شوي دي په روسیه کې روان کال یوشمېر کسانو د ځان د سیلفي اخیستو په خاطر ځانونه آن د مرګ تر خولې هم ورکړل. په یوه پېښه کې، دوه نارینه چې غوښتل یې د اورال غرونو پر سر د یوه لاسي بم د کړۍ خلاصولو پرمهال د ځان انځور واخلي، ووژل شول. په تېر جولای میاشت کې، یو ځوان چې تازه له پوهنتون نه فارغ شوی و، هوډ وکړ چې د مسکو پر پله ځان وځړوي او د ځان سیلفي واخلي، خو بخت ورسره یاري ونه کړه او له پله ولوېد او مړشو
تړلې لیکنې
انځور کښنه کامره مبایل انځورونه
تورکيه
نوم
د ممالیکو سلطنت ته هم تلکي دولت ويل کېدل.
زمبیا
دا سیمه د لومړي ځل لپاره د خویسان خلکو له خوا د اوسېدو وړ وګرځېده، دا سیمه په ۱۳مه پېړۍ کې د بانټو د پراختیا تر اغېز لاندې راغله. په ۱۸مه پېړۍ کې د اروپایي کاشفانو په دوام بریتانیا دا سیمه د ۱۹مې پېړۍ په پای کې د بریتانیا په شمال -لویدیځه رودزیا او  شمال -ختیځه رودزیا مستعمره کې خپله   تحت الحمایه وګرځوله. دې دواړو په ۱۹۱۱ ز کال کې شمالي رودزیا رامنځته کړه. زامبیا د استعماري دورې په ډېره برخه کې د سویلي افریقا د بریتانوي شرکت په مشوره له لندن څخه د یو منصوب دولت له خوا اداره کېده.