cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د عثماني سترواکۍ کلاسيکي عصر
۱۴۵۱-۱۴۸- محمد الثاني
يوه بله مهمه سياسي هسته د «سپين ګډ» په نوم ترکمنان وو، کومو چې د محمد الثاني ختيځې تګلارې جوړې کړې. د «اوزون حسن» په مشرۍ کې، دې ترکمنې پاچايۍ په ختيځ کې واک تر لاسه کړ، خو د «ټريبيزانډ» او وينس جمهوريت له مسيحي طاقتونو سره د پیاوړو اړيکو او د ترکمني او کرماني قبيلو د اتحاد له امله، محمد هغوی ته د خپل واک په وړاندې د يو ګواښ په توګه کتل. نوموړي په ۱۴۷۳ز کال کې د اوزون حسن پر ضد د يوې بريالۍ جګړې مشري وکړه، د کوم په پايله کې چې د «اوټلوکبيلي» په جګړه کې عثماني سترواکۍ پرېکنده بريا تر لاسه کړه.
پلوتين
اپلاتون
د نوې اپلاتوني فلسفې یو مهم استازي په توګه، پلوتين د اپلاتون له فلسفې څخه يو څه ډېر اغېزمن شوی ځکه چې هغه خپله فلسفه د "اپلاتون د فلسفې د اشارو او رازونو تفسیر" ګڼي. هغه اپلاتون "په سپېڅلو رازونو پوه" ګڼي. د هغه په ډیرو 54 مقالو کې، هغه د اپلاتون جملو ته اشاره کوي او تشریح کوي.
د پلوتين په وینا ژوند
د پلوتين لپاره، پورتنۍ نړۍ زموږ اصلي او وطن دی، هغه د اپلاتون په ژبه خپلو ملګرو ته غږ کوي: "پاڅېږه، ترڅو خپل ګران وطن ته وتښتو، زموږ وطن او زموږ پلار هلته دي، موږ پخپله راغلي یو. له هغه ځایه." خو له دې نړۍ څخه څنګه وتښتو؟ "پښې په دې سفر کې بې ګټې دي... موږ اسونو او کښتیو ته اړتیا نه لرو ... موږ باید یوه سترګې وتړو او بله سترګې خلاصې کړو ... هغه سترګه چې هرڅوک لري مګر یوازې یو څو خلک ترې ګټه پورته کوي."
اسانه لار
د پورتنۍ نقطې له مخې، د دې ټکي ترلاسه کول دومره ستونزمن ندي. که فتح کول او وژنه او جنګونه د لوبې په څیر وي، نو موږ باید د 72 هیوادونو جګړې ته بخښنه وکړو ځکه چې هرڅوک د خپل برخلیک په اړه عذر لري. انسانان داسې دي چې هر یو د خپل طبیعت او اخلاقي ځانګړتیاوو سره سم هغه ځای غوره کوي چې د هغه لپاره مناسب وي او هلته لوبې پیل کوي. یو یې ناروا خبرې کوي او ناوړه کارونه کوي او بل یې په عمل او وینا کې برعکس دی.
تېلېکلېس
سرچينې
وېشنيزه:فلسفي اندونه وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس وېشنيزه:فلسفي مفسرین وېشنيزه:فلسفي ويوکي وېشنيزه:فلسفي ويپانگه وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه وېشنيزه:فلسفي ویي وېشنيزه:فلسفي وییپانگه وېشنيزه:فلسفي څانگې وېشنيزه:فلسفه
د سينې سرطان
د سینې سرطان ډولونه
په ښځو کې د سينې سرطان په لویه کچه پر دوه ډوله دی،:
Lobular Carcinoma: د سينې سرطان په دې ډول کې ، د ناروغۍ په وروستيو پړاوونو کې ناروغي د وجود نورې برخې او نسجونه هم تر بريد لاندې نيسي، دا په ښځو کې د سرطان پيچلی ډول بلل کېږي.
سرچينې
[Https://Facebook.com/Safi19official Https://facebook.com/Safi19official]
لايسيډېس سيرېني
سرچينې
وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس وېشنيزه:فلسفي ويوکي وېشنيزه:فلسفي ويپانگه وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه وېشنيزه:فلسفي ویي وېشنيزه:فلسفي وییپانگه وېشنيزه:فلسفي څانگې
اسلامي تمدن ځلانده ستوري
ابن نفيس رحمه الله د طب په برخه کې «الشامل» په نوم کتاب ليکلې چې حجم يې درې سوه جلدو ته رسيږي ؛ همدارنګه ابن نفيس رحمه الله د سترګو د علاج په برخه کې د «المهذب» په نوم کتاب ليکلې چې په دې کتاب کې د سترګو اړوند ناروغۍ او درملنه يې ښودل شوې. همدارنګه ابن نفيس رحمه الله د لمړي ځل لپاره د وينې دوران کشف کړ.
ژباړه: مصباح الدین مصباح
خوښي
نور وګوره
د ژوند ښه کیفیت وېشنيزه:روغتياپوهنه وېشنيزه:روغتيا
ماډيول:Navbar/styles.css
/* */ .navbar { display: inline; font-size: 88%; font-weight: normal; }
.navbar-brackets::after { margin-right: -0.125em; content: ' ]'; }
ترتولیان
ژوند
د خپل ژوند په نیمايي کې (شاوخوا ۲۰۷ زکال) هغه د مونتانېزم «نوې وړاندوینې» ته جذب شو، خو نن ورځ ډېری څېړونکي دغه موضوع رد کوي چې ترتولیان کلیسا پرېښې او یا هم کافر شوی. «موږ باید وپوښتو چې که چېرې ترتولیانوس مرتد شوی وي، آیا د سیپریان لارښود بیا هغه خپل ښوونکی باله. له دې امله چې هېڅ لرغونی لیکوال د سیپریان لارښود په اندازه د ارتداد اړوند دومره متعصب نه و نو بیا به بالکل د دغې پوښتنې ځواب منفي و».
د بوتان کلتور
بوتان هېواد چې د همالیا په څنډو کې موقعیت لري، پر خپلې جغرافیایي انزوا باندې يې ددې لپاره تکیه کړې ترڅو د بهرنیو کلتورونو له اغېزو نه په امان کې پاتې شي. بوتان چې د لږ نفوس درلودونکی هېواد دی په جنوب کې له هند سره او شمال کې له چین سره ګډه پوله لري، دې هېواد له اوږدې مودې راهیسې له کلتوري او اقتصادي پلوه د خپل کلتوري میراث او خپلواکۍ د ساتلو په موخه د انزوا غوښتنې سخت سیاست ساتلی دی. یوازې د شلمې پیړۍ په وروستیو لسیزو کې بهرنیانو ته ددې هېواد د لیدو یا سفر کولو اجازه ورکړل شوه، او تر هغه وروسته هم یوازې محدود شمېر ته اجازه ورکړل شوې ده. په دې توګه، بوتان په ډېر بریالیتوب سره د خپل کلتور هغه اړخونه چې په مستقیمه توګه د ۱۷ پېړۍ تر اواسطو پورې رسېږي، ساتلي دي.
دین
نږدې ۲۳ سلنه نفوس یې هندوان دي. په بوتان کې د مسلمانانو لږ نفوس شتون لري چې د ټول هیواد ۰،۲ سلنه نفوس په برکې نیسي. په ټولیز ډول، ۷۵ سلنه نفوس یې بودایی، او ۰،۴ سلنه نور ادیان دي.
منډيګک تاريخي بنسټ
ماموريت
منډيګک په يوه ځانګړې تګلاره د نړۍ بېلابېلو سرچينو په مټ د افغان تاريخ کيفيته، خلاق او مستند مواد خپرول، د څېړنو، زده کړو او پوهاوی، د تاريخي زېرمو بيا رغول، د تاريخي څېړنيزو اسنادو راټولول، ډلبندي وړاندې کول او د خلکو سره شريکول؛ همدارنګه د افغان تاريخ اړوند څېړونکو سره په تېسيز، مونوګراف، او مقاله ليکلو کي مرسته ، خپله دنده بولي.
موخه
افغان تاريخ د منډيګک تاريخي بنسټ اصلي محتوا ده، د افغانستان د لرغوني او معاصر تاريخ اکاډميکه، بې پلوه او ناپېيلې تاريخ ليکنه خپله دنده بولي، منډيګک د تاريخي پېښو په اړه د نظرونو تنوع، د تاريخي بحثونو په ژورتيا او پراخېدو کې بنيادي عامل ګڼي.
سرچينه
د منډيګک تاريخي بنسټ رسمي ويب سايټ
چارتېزم
په پای کې د چارتيزم له رنګېدلو څخه وروسته انګليستان لومړني پينځه سمونونه تصويب کړل.
معاصره فلسفې
مسلکي کول
... د ځانګړي اندیال په حیث د فیلسوف ورځ – چې له ځانګړي پیغام سره یو مستعد هنردوست دی – په عملي توګه له منځه تللی.
د ارجنټاین کلتور
د ارجنټاین کلتور د دې هېواد د جغرافیه په څیر مختلف او د قومي ډلو ترکیب دي. همداراز د ارجنټاین عصري کلتور د ايټالوي، اسپانوي او ځینو نورو اروپايي کډوالۍ  له امله په لویه کچه اغیزمن شو. په داسې حال کې چې د امریکايي ــ هندي او افریقايي عناصرو ریښې او نفوذ لا هم په لږه اندازه د موسیقۍ او هنر په څانګو کې موجود دي. بونیس ایرس د دوی کلتوري پلازمینه په لویه کچه د اروپايي وګړو د رواج او په معماري کې د اروپايي سبکونو له امله پيژندل کېـږي. موزیمونه، سینماګانې او ګالري په ټولو لویو ښاري مرکزونو کې شتون لري. په تیره بیا دودیز تاسیاست لکه : ادبي بنرونه ، یا داسې بنرونه چې د موسیقۍ د بیلابېلو ژانرونو ژوندۍ موسیقۍ خپروي.
برهما
برهما د هندو تثلیث لومړی عنصر دی او د خدای د تخليقي صفاتو استازيتوب کوي. د هندو فلسفې له مخې، درې قوتونه په کائنات او انساني ژوند واکمن دي. هغه کسان چې د تخليق، الهيت او مرګ سره تړاو لري. هندوان په دې باور دي چې د خدای وحدت په دریو برخو ویشل شوی. لومړی برهما د کائناتو خالق دی. دوهم وشنو د پالونکي معنی لري. دریمه خپرونه د مرګ ورکونکي ده. هندوان یوازې وشنو او شو عبادت کوي. د ګوپتا دورې څخه، د برهما عبادت کم شوی، دا ځکه چې د هندویزم له مخې، برهما کائنات جوړ کړ او بیا د هغه کار پای ته ورسید او هغه اوس فعال نه دی، نو د هغه عبادت ته اړتیا نشته. اوس په هندوانو کې لږ تر لږه څوک د برهما عبادت کوي. د هندویزم له مخې، ویشنو لس ځله په دې نړۍ کې د اوتار په توګه راڅرګند شو. په اوومه موقع راما او په اتمه موقع کرشنا. د برهما له کلمې څخه اخيستل شوی چې د زېږون لپاره کارول کيږي.
سپینۀ علمي بهیر
* ۵* - عبدالله مشال (د سیدخېل متوسطه ښوونځي ښوونکی, 0773258718)
د جلندهر پښتانه
د جلندهر پښتانه:
په جلندهر ښار کې د ډیرې پخوا زمانې نه پښتانه استوګن شوي دي .په دې ښار کې د لاندنیو پښتنو قبیلو خلک اوسي لوديان، سوريان ، موسی خیل او اورمړ. اورمړ دلته په ۱۶۱۷ میلادی کال د وزیرستان د کانیګروم نه دشیخ درویش او موسی خان سره دلته راغلی وو او دا ټول د پیر روښان مریدان وو، پیر روښان هم په 1525 زیږدیز کال کې په جلندهر کې د قاضي عبدالله په کور کې زیږیدلی و. اوس هم د دغو اورمړو کلی هلته شته چې بستی شیخ او بستي پیردادخان نومیږی. د جلندهر لودي پښتانه د اورمړو نه د مخه دلته راغلي وو ځکه د اکبر باچا د وخت په تاریخ آئین اکبري کې راغلي دي یاد کتاب لیکي چې کله لودیانو جلندر ونیوه نو مالیه یې د کال څوارلس لکه روپۍ وه. دغه لودیان په پیل کې دجلندهر د سیمې په شمال ختیز ډهوګرۍ ,او کوټ بوري خان کې اوسیدل. د یادو پښتني قبیلو ډېری وګړي اوس هلته مېشت دي.
ایوب استاد
ایوب استاد د افغانستان د پښتو ژبې نوميالی سندرغاړی و. استاد ایوب په ۱۹۲۶ز کال د ننګرهار ولایت سره رود ولسوالۍ کې پیدا شوی و.نوموړي تر نیمه پېړۍ هم پښتو موسیقۍ ته چوپړ ووهو.
راتلونکی
په روانپوهنه کې
انساني چلند د راتلونکې تمې رانغاړونکی پېژندل شوی دی. د تمې يا چمتووالي کړه وړه د راتلونکي پر لور د يوې فزيالوژيکي نظريې پايله کېدلی شي. لکه: د ښه راتلونکي فلسفه، د بد راتلونکي فلسفه او هيله.
نژاد او روغتیا
د نژادي روغتیا نابرابرۍ
روغتیايي نابرابرۍ په نژادي او قومي ډلو کې د روغتیا او روغتیا پالنې په کیفیت کې تشو ته ویل کېږي. د متحدو ایالتونو د روغتیایي سرچینو او خدماتو اداره روغتیایي توپیرونه د ناروغۍ په شتون، روغتیايي پایلو، یا روغتیايي پالنو ته په لاسرسي کې د ځانګړنو توپیرونو په توګه تعریفوي. روغتیا ژوند ته د هیله‌مندۍ او د ناروغیو د رامنځته کېدو په څېر متغیراتو له لارې اټکل کېږي یا اندازه کېږي.
د افغانستان نفوس پوهنه
فارسي (دري) او پښتو دواړه د هېواد رسمي ژبې دي. دري د زیاتره وګړو لپاره بین القومي ګډې ژبې په توګه کارول کېږي. پښتو د هندوکش د غرونو سوېل لور ته او په ګاونډي پاکستان کې تر اندوس سیند پورې په پراخه کچه کارول کېږي. ازبکي او ترکمني کوچنۍ ژبې دي چې د شمال په ځینو برخو کې تکلم کېږي. څو-ژبیتوب په ټول هېواد کې، په ځانګړې توګه په لویو ښارونو کې عام دی.
اوسني او وروستي معلومات
په ۲۰۱۱ کال د افغانستان د مرکزي احصایې ادارې کې ویلي وو چې په افغانستان کې د مېشتو افغانانو مجموعي شمېر شاوخوا ۲۶ میلیونه و او تر ۲۰۱۷ کال پورې دا شمېر ۲۹.۲ میلیونو ته ورسېد. له دې جملې څخه ۱۵ میلیونه نارینه او ۱۴.۲ میلیونه ښځینه دي. تمه کېږي چې تر ۲۰۵۰ کال پورې د هېواد نفوس ۸۲ میلیونو ته ورسېږي.
په تېره لسیزه کې د ښاري سیمو نفوس چټکه وده تجربه کړې، چې د ۵ میلیون څخه د زیاتو بهرمېشتو د بېرته راستنیدو له امله ده. په افغانستان کې یوازینی ښار چې له یو میلیون څخه زیات اوسېدونکي لري، پلازمېنه کابل دی.
ښاري کېدل
د نفوس ښاري کېدل: د ټول نفوس ۲۶٪  (۲۰۲۰ کال)
له ماشومانو ناوړه ګټه اخیستنه
تاریخ
په متحده ایالاتو کې د ماشوم د ناوړه ګټه اخیستنې څېړنه په 1970مه لسیزه کې د یوه اکادمیک ډسپلین په توګه رامنځته شوه. الیزابیت ینګ برهل وویل چې د ماشومانو د مدافعینو د ډېریدونکي شمېر سره سره او د ماشومانو په ساتنه کې رامنځته شوې لېوالتیا، د ماشومانو په ډلبندي (ځورول شوي) او (نه ځورول شوي ) کې یو مصنوعي توپیر رامنځته کړ چې دې کار د ماشومانو د حقونو مفهوم په ساده ډول د ناوړه چلند څخه د ساتنې لپاره محدود کړ، او په ټولنه کې په عمومي توګه د ماشومانو په وړاندې د تبعیض په اړه یې د څیړنې مخه ونیوله. د ینګ بروهیل په وینا د ماشومانو د ناوړه ګټه اخیستنې او غفلت د څېړنې د طریقې یو بل تاثیر دا و چې په دې اړه غور کول بند کړي چې دې ماشومانو خپل درک د ناوړه چلند څخه څه دي او د دوی په وړاندې د لویانو چلند څومره ارزښت لري. ینګ -برویل لیکلي چې کله په ټولنه کې د لویانو په وړاندې د ماشومانو په ارثي کموالي باور شتون ولري، ټول ماشومان ځورېږي او غیر له دې چې دوی ځورول شوي او کنه دوی د "ناوړه ګټه اخیستل شوي" په توګه لیبل کیږي.
د منهاتن پروژه
یاده پروژه د اتومي بمونو دوو ډولونو ته په پراختیا ورکولو تمامه شوه: یو ډول یې نسبتاً ساده ټوپک ډوله هستوي ټوټه کېدونکې وسله وه او دویمه یې ډېره مغلقه له داخل څخه چاودېدونکې وسله وه. د ډنګر سړي ټوپک ډوله طرحه له پلاتینیوم سره د کارولو لپاره غیر عملي ثابته شوه، نو ځکه یوه ساده ټوپک ډوله وسله چې  کوچینی هلک نومېده، او د یورانیوم- ۲۳۵ ایزوتوپ یې وکاراوه کوم چې د طبیعي یورانیومو یوازې ۰.۷ سلنه جوړوي. له هغه ځایه چې دغه ایزوتوپ په کېمیاوي لحاظ له یورانیوم-۲۳۸ ایزوتوپ سره یو شان و، او له هغه سره یې تقریباً یو شان کتله لرله، نو د دغو دوو جلا کول ستونزمن کار ثابت شو. د یورانیومو د غني کولو لپاره درۍ مېتودونه وکارول شول: الکترومقناطیسي، ګازي او حرارتي. ساینس پوهانو د دغه کار زیاتره برخه د تېنتسي په آک رېج کې د کلېنټون د انجنیرۍ په کار ځای کې تر سره کړه.
نبیل قریشي
مسلک
په 2014 کې، قریشي د "نا مالوم افراد" سره د ډایریکټرۍ پیل وکړ، کوم چې هغه د خپل کالج ملګري فضا علي میرزا سره په ګډه لیکلی و، چې دا فلم یې د مهدي علي سره یوځای د خپل فلموالا انځورونو له لارې تولید کړ. کامیډي تریلر ستوري فهد مصطفی، محسن عباس حیدر، او اوره هوکان، د اکتوبر په 6، 2014، B هم فلمز کې په کور دننه خپور شو. دا فلم په پاکستان کې د باکس آفس مشهور شو او د 2015 کال تر مارچ پورې یې د 12.2 کروړه ₨9 کروړه بودیجې سره ګټلې. په 14م لکس سټایل ایوارډز کې، نا مالوم افراد د غوره فلم جایزه وګټله، نبیل د غوره ډایرکټر او غوره اصلي غږیز سندرې لپاره لکس سټایل ایوارډ وګاټه. د هغه د فلم "نه مالوم افراد" لپاره د "بلي" سندرې، چې هغه له میرزا سره شریکې کړې.
د متحـده عربي اماراتو تاریخ
په متحده عربي امارت کې لاسته راغلې مصنوعي شیان دا څرګندوي چې دلته د انسان د اوسېدو تاریخ، لـېـږد رالېـږد او د سوداګري مخینه ۱۲۵۰۰۰ کلونو ته رسېـږي. دا سیمه پخوا د ماګان د خلکو د اوسېدو ځای و چې په سومریانو مشهور و، چا چې له دواړو ساحلي ښارونو او د برونز له کارګرو او داخلي ویلي کوونکي سره سوداګري کوله. د انډس په دره کې د هاراپا له کلتور سره د سوداګري غني تاریخ د زیوراتو او نورو اثارو له پیدایښت سره تړاو لري. همدارنګه داسې سترې اولومړنۍ نښې نښانې شته چې له افغانستان، باختر او شام سره سوداګري ترې جوتېـږي.
لوډوېک بولټزمان
ماشومتوب او تعلیم
بولټزمان په ۱۸۶۳ کال کې په وین پوهنتون کې د ریاضياتو او فزیک زده کړه پیل کړې. په ۱۸۶۶ کال کې یې خپله ډوکتورا او په ۱۸۶۹ کال کې یې د تدریس وړتیا سند (venia legendi) ترلاسه کړل. بولټزمان د فزیک انسټیټیوټ مدیر، جوزف سټیفن سره له نږدې کار کاوه. دا سټیفن ؤ چې بولټزمان یې ماکسویل کار سره آشنا کړ.
علمي مسلک
بولټزمان په ۱۸۹۰ کال کې د آلمان د باواریا په مونیخ پوهنتون کې د نظري فزیک رئیس وټاکل شو.
فزیک
په ۱۸۰۸ کال کې د جان ډیلټون کشفیاتو راهیسې، زیاتره کیمیا پوهانو، په سکاټلینډ کې جیمز کلرک مکسویل او په متحده ایالاتو کې یوشیا ویلارډ ګیبز په اتومونو او مالیکولونو کې د بولټزمان باور درلود، خو د فزیک مؤسساتو تر ډېرو لسیزو وروسته دا باور نه درلود. بولټزمن د خپل وخت د فزیک وتلې آلماني مجلې له اډېټر سره اوږدمهاله اختلاف درلود، دې اډېټر بولټزمان ته اجازه ورنه کړه چې اتومونو او مالیکولونو ته له مناسبو نظري جوړښتونو پرته بل شی ووايي. د بولټزمن له مړینې یوازې څو کاله وروسته، د کلویدونو تعلیق په هکله د پرین مطالعاتو (۱۹۰۸ - ۱۹۰۹)، چې د انشټین د ۱۹۰۵ کال نظري مطالعاتو پربنسټ وشوې، د آووګاډرو عدد او د بولټزمان ثابت قېمتونه یې تائید کړل او نړۍ یې قانع کړه چې دا کوچني ذرات په رښتیا شته دي.
جان لېنون
د یو لوبغاړي، لیکونکي، او شریک سندرې لیکونکي په توګه د بیل بورډ مجلې په هاټ ۱۰۰ جدول کې  لېنون ۲۵ داني سندرې چې په یواځیني ځان یې ویلې/لیکلې/اجرا کړې وې د لومړۍ شمېرې ځای خپل کړی و. د هغه تر ټولو غوره پلور لرونکی البوم، ډبل فینټسي، د ۱۹۸۱ز کال د ګریمي اوارډز د کال د غوره البوم جایزه وګټله. په ۱۹۸۲ز کال کې لېنون په موسیقۍ کې د پام وړ ونډې په خاطر د بريټ اوارډ جایزه تر لاسه کړه. په ۲۰۰۲ز کال کې لېنون د بي بي سي د سل غوره انګریزانو په تاریخي ټاکنو کې اتم مقام تر لاسه کړ. رولینګ سټون هغه د تاریخ پنځم تر ټولو لوی سندرغاړی او اته دیرشم تر ټولو ستر هنرمند په حیث درجه بندي کړ. هغه د سانګ رایټرز د مشاهیرو په تالار کې (په ۱۹۹۷ز کال کې) او د راک او رال موسیقۍ د مشاهیرو په تالار کې (دوه ځلې، په ۱۹۸۸ز کال کې د بیټلز موسیقي ګروپ د غړي په حیث او په ۱۹۹۴ز کال کې په یواځیني ځان د هنرمند په حیث) شامل شوی وو.
توکمپالنه (جرم)
ICSPCA د توکمپالنې جرم څه ډول تعريف کړی
د اوسني کنوانسيون د موخې په نظر کې نيولو سره سم، د «د توکمپالنې جرم» اصطلاح، په کوم کې چې به د بېلتون او توپیري چلند داسې تګلارې او کړنلارې شاملې وي، کومې چې په سويلي افريقا کې دود دي، بايد د لاندې ناانساني کارونو لپاره وکارول شي، کوم کارونه چې د يوې توکميزې ډلې د خلکو له خوا د يوې بلې توکميزې ډلې د خلکو په وړاندې په دې موخه تر سره شوې وي، څو پر هغوی خپل واک قايم او وساتي او په منظم ډول يې وځپي (ظلم وکړي):
II. د يوې توکميزې ډلې يا ډلو د غړيو د وقار يا آزادۍ تر پښو لاندې کولو يا هغوی د ځورولو يا ظالمانه چلند، غیر انساني يا د سپکاوي چلند يا سزا ورکولو په موخه ګرځولو سره هغوی ته د جدي بدني يا رواني زيان رسولو له لارې.
و. له دې امله د خلکو او سازمانونو په وړاندې ظلم او ستم کول چې دوی د توکمپالنې مخالفت کوي، په دې ډول چې دوی له خپلو بنسټيزو حقوقو او آزاديو څخه بې برخې کړای شي.
د سوریې کلتور
ادبیات
د تاریخي ناول ژانر، چې د نبیل سلیمان، فواز حدید، خیری الذهبي او د سیریس بنسټ له خوا مشهور شو، ځینې وخت د  یوې وسیلې په توګه د حال زمانې د نقد لپاره د تېر وخت د انځورنې له لارې ترې کار اخیستل کېده. د سوریې عامیانه روایت، چې د تاریخي داستان یو فرعي ژانر دی، له جادویي ریالیزم سره ګډ دی او د حال زمانې د پټ انتقاد لپاره ترې د یوې وسیلې په توګه کار اخیستل کېږي. سلیم برکات په سویډن کې سوریي کډوال دی، چې د دغه ژانر غوره څېره ده. د سوریې په معاصرو ادبیاتو کې علمي تخییلي او راتلونکې ارمان ښاري (نوحاد شریف، طالب عمران) شامل دي، چې ښایي د مخالفت لپاره د یوې رسنۍ په توګه کار وکړي.
معماري
د لرغونو ښارونو دودیز کورونه په دمشق، حلب او د سوريې په نورو ښارونو کې ساتل شوي دي او په بېلابېلو سیمو کې په دودیز ډول د ژوند کولو لپاره ځایونه جوړ شوي دي، چې په مینځ کې یې یوه فواره ده، چې د چینې له اوبو نه سرچینه اخلي او د سیټروس پر ونو، انګورو او ګلانو ډیزاین شوي دي.
توماس وولسی
لومړنی ژوند
وولسي د اشرافو د ځواک د راکمولو اړوند د اووم هنري له چارو ګټه وکړه. پاچا لیوالتیا لرله، د هغو کسانو ملاتړ وکړي چې بې وزله مخینه یې لرله. اووم هنري، وولسي د سلطنتي کشیش په توګه وټاکه. په دغه څوکۍ وولسي د ریچارډ فاکس د منشي په توګه کار وکړ؛ هغه وموندله چې وولسي د ستونزمنو چارو د مخته وړ وړتیا او شجاعت لري. په پام وړ توګه واکونو ته د وولسي د لاسرسي لامل د هغه له ساده مخینې، ځیرکتیا، اداري وړتیاوو، سختو هڅو، ځان غوښتنې او له پاچا سره د هغه له اړیکو سرچینه اخیسته. د ۱۵۰۸ زکال په اپرېل میاشت کې وولسي سکاټلنډ ته ولېږل شو څو له پاچا څلورم جیمز سره د الډ اتحاد (د انګلستان پر خلاف د فرانسې او سکاټلنډ اتحاد) اړوند خبرې وکړي.
د سوریې کلتور
سپورټ
که څه هم په دمشق کې د عباسین لوبغالی د سوریې د فوټبال د ملي لوبډلې کوربه دی؛ نو زیاتره ځایي ټیمونه په نورو ښارونو او سټېډیمونو کې مېشت دي. د سوریې ملي ټيم د حضور د جواز په اخیستو سره د اسیا د ملتونو د جام په څلورو لوبو کې بریاوې خپلې کړې. د دغه ټیم لومړۍ لوبه د ۱۹۴۹ز کال د نومبر په ۲۰مه وه، چې ترکیې ته یې د 7–0 وبایلله. د سوریې لویه بریا د مالدیف پر وړاندې وه، چې د ۱۹۹۴ز کال د جون په ۴مه یې هغوی ته 12-0 ماتې ورکړه. دغه لوبډله له ۲۰۱۸ز کال را په دېخوا د فیفا له خوا په نړیواله کچه ۷۵ مقام لري.
توماس وولسی
شهرت ته رسېدل
هغه مخکښ سلاکاران چې پاچا اتم هنري ته له خپل پلار څخه ورپاتې و؛ ریچارډ فاکس (زوکړه: شاوخوا ۱۴۴۸- مړینه: ۱۵۲۸ زکال؛ له ۱۵۰۱ زکال څخه تر ۱۵۲۸ زکال پورې د وینچسټر کشیش و) او ویلیام وارهام (زوکړه: شاوخوا ۱۴۵۰ زکال – مړینه: ۱۵۳۲ زکال؛ له ۱۵۰۳ زکال څخه تر ۱۵۳۲ زکال پورې د کانټربري کشیش و) وو. دوی ډېری محتاط او محافظه کاره و او پاچا ته یې لارښوونه کوله څو د خپل پلار په څېر د محتاط مدیر په توګه چارې مخته یوسي. هنري ډېر ژر داسې کسان د خپلو سلاکارانو په ډله کې وګمارل چې د هغه له لیدلورو او غوښتنو سره یې سمه مشوره ورکوله. تر ۱۵۱۱ زکال پورې وولسي په شدیده توګه د جګړې مخالف و، خو هغه مهال چې پاچا له فرانسې سره د جګړې اړوند خپله لېوالتیا څرګنده کړه، وولسي خپل لیدلوري د پاچا له لیدلورو سره همغږی کړل او د سلاکارانو په خصوصي شورا کې یې د جګړې په ګټه قانع کوونکې وینا وکړه. وارهام او او فاکس چې په فرانسه باندې د برید اړوند د پاچا په لیوالتیا کې شریک نه و له واکه ګوښه کړای شول (۱۵۱۵/۱۵۱۶ زکال) او پر ځای یې وولسي د پاچا د باور وړ سلاکار او مدیر په توګه وټاکل شو. هغه مهال چې وارهام په ۱۵۱۵ زکال کې د لومړي وزارت (لارډ چانسلر) له څوکۍ استعفا ورکړه، هنري، وولسي د هغه ځای ناستی وټاکه. د دې احتمال هم شتون لري چې هغه دې د وولسي د فشار له امله استعفا ورکړې وي.
له فرانسې سره جګړه
د فرانسې پر وړاندې د انګلیسانو لومړۍ لښکرکشي تر یوه بریده پورې له فردیناند سره د اتحاد د نه باوري توب له امله بریالۍ نه وه. هنري د دغو عملیاتو له تېروتنو درس واخیست او په ۱۵۱۳ زکال کې یې د پاپ په ملاتړ له مکسیمیلیان سره په ګډه په فرانسې برید وکړ؛ د فرانسې دوه ښارونه یې ونیول او فرانسوي ځواکونه یې پر شا وتمبول. د جګړې پر مهال د وولسي له خوا د انګلستان د ګڼ شمېر ځواکونو د اړتیاوو برابرول او هغوی ته یې رسول د انګلیسانو د بریا اصلي لامل و. نوموړي د ۱۵۱۴ زکال د اګست په اوومه د انګلستان او فرانسې ترمنځ د هوکړې په خبرو اترو کې مهمه ونډه لرله چې د دواړو هېوادونو ترمنځ یې لنډ مهالې سوله تضمین کړه. د دغې هوکړې له مخې دوولسم لوئي د هنري له کوچنۍ خور ماري سره واده وکړ. له دې سربېره انګلستان د تورنای اشغال کړی ښار وساته او همدارنګه یې په فرانسه کې د تقاعد د کلني حقونو د کچې د لوړوالي ژمنه وکړه.
د الیزابیت دوره
روغتیا
د تور مرګ ناروغۍ خپریدل په ۱۴۹۸، ۱۵۳۵، ۱۵۴۳، ۱۵۶۳، ۱۵۸۹ او ۱۶۰۳ ز کلونو کې پیښ شوي. د دې ناروغۍ د چټکو خپریدو لامل د موږکانو ډیروالی و چې د دې ناروغۍ لیږدونکو ورږو له خوا اخته شوي و.
توماس وولسی
له فرانسې سره جګړه
ملکې ماري چې په ښکاره توګه یې له هنري څخه ژمنه اخیستې وه چې که چېرې لویي ومري کولای شي له هر چا سره چې غواړي واده وکړي. د لوئي له مړینې وروسته هغې په پټه د لومړي فرانسېس په مرسته له سافولک سره واده وکړ او په دې سره د واده کولو پر مټ له بل اتحاد څخه مخه ونیول شوه. له دې امله چې ماري یوازنۍ شهزادګۍ وه چې هنري کولای شول له هغې څخه د اتحاد د تضمین په موخه کار واخلي دا یوه شدیده ضربه وه. وروسته وولسي د فرانسې پر ضد له هسپانیا او د روم له مقدسې سترواکۍ سره د اتحاد وړاندیز وکړ.
د الیزابیت دوره
زده کړه
زده کړې په بې ساري توګه د تیوډر په دورې کې پرمختګ وکړ. تر دې وخته لږ ماشومان ښوونځيو ته تلل. هغه کسان هم چې تلل د هغو پلرونه شتمن او د لوړو رتبو څښتنان وو چې د هغوی د فیس ورکولو توان یې درلود. هلکانو ته اجازه ورکړل شوې وه چې ښوونځيو ته لاړ شي او په ۴ کلنۍ کې یې پیل وکړ، کله چې ۷ کلن شوو د ګرامر ښوونځي ته لاړل. نجونې یا د مور او پلار له خوا په کور کې ساتل کېدې ترڅو د کور په کارونو کې مرسته وکړي یا به دباندې کارکولو لپاره لېږل کېدې ترڅو کورنۍ ته پیسې راوړي. دوی ښوونځي ته نه لېږل کېدې. هلکانو د کار لپاره او نجونو د واده او د کور د سمبالولو لپاره زده کړې کولې، ترڅو چې له واده وروسته وکولای شي د کور او ماشومانو ساتنه وکړي.
د ګندهارا هنر
شاليد
د ګندهارا هنر په حقیقت کې د یونان، ساکا، پارتیان او کیشان تمدنونو جوهر دی. د ګندهارا هنر مرکز ټکسلا و، خو ریښې یې پېښور، مردان، سوات، افغانستان او حتی منځنۍ اسیا ته غځېدلې. ګندهارا د اوسني خيبرپښتونخوا ايالت او شاوخوا نورې سيمې وې چې ريښې يې ترننګرهاره رارسېدلې، خو دا کوچنۍ سیمه د خپل بډایه تمدن او سوله ییز کلتور نښه د روسیې په امو سیند پورې اړه لري. له بلې خوا، د دې نښې نښانې د چین په سرحدي سیمو کې موندل کیږي. د منکیلا سټوپا دوه زره کاله پخوانۍ ده. دا د پام وړ دی ځکه چې د WF Cero په کتاب 'ګندهاراکي مندرونو' کې د چاپ شوې نقشې له مخې، د مانکیالا سټوپا د ګندهارا د سیمې وروستۍ پوله وه چې افغانستان او روسیې ته غځول شوې وه.
سټوپا
بودیزم د اشوکا د واکمنۍ پرمهال وده وکړه. په دې توګه، د دې دورې هنري تخلیقات د ژورې عقیدې لخوا هڅول شوي چې هره طبقه یې د ګوتم بودا تعلیماتو او تعلیماتو ته درلوده. د ګوتم بودا په وخت کې، د هغې نفوذ په مظلومو او غریبو طبقو پورې محدود و. راهبانو هم د عامو خلکو په څیر ساده ژوند کاوه. دوی نه کور درلود او نه هم شتمني. له کلي به یې تبلیغ کاوه او په خیرات به یې خیټې ډکولې او کله به چې شپه شوه د یوې ونې لاندې به ویده کیدل. خو په تدریج سره بودیزم محکمو ته ورسید او بالاخره اشوکا هم ومنله، بیا بودیزم د شتمنۍ د جلال څرګندونه پیل کړه. اشوکا په خپله امپراتورۍ کې په اتو ځایونو کې سټوپاونه جوړ کړي وو او په هر سټوپا کې یې د ګوتم بودا کوچني نعمتونه ساتل. د ټیکسيلا درم راجیکا په دوی کې ترټولو لوی و. راهبانو د شاهي سټوپا د څارنې لپاره ټاکل شوي وو. د دوی د اوسیدو لپاره دره جوړه شوې وه او شاوخوا ځمکه ورته وقف شوې وه.
د مدني حقونو خوځښتونه
د شمالي ايرلينډ د مدني حقونو خوځښت
په شمالي ايرلېنډ کې د مدني حقونو هڅه په Dangannon کې د Austin Currie په مشرۍ فعالانو ته منسوبېدلی شي، چې د کاتوليک ټولنې غړو لپاره يې د عامه کور لرلو برخه کې د برابر لاسرسي لپاره مبارزه کوله.
ریمونډ ارون
ارون تر ډېره د تریاکو روښان فکران په نوم کتاب لپاره پېژندل شوی چې په ۱۹۵۵ کال کې يې لیکلی، چې سرلیک یې د کارل ماکس دا ادعا نسکوروي چې مذهب د خلکو تریاک وو. هغه داسې استدلال کوي چې مارکسیزم په فرانسه کې تر جګړې وروسته د روښان فکرانو تریاک وو. ارون په دې کتاب کې پر ديموکراسۍ او کپيتالیزم/سرمایه‌دارۍ د شدېدې نيوکې او په ورته وخت کې له ظلم، جنایت او د مارکسیستۍ پر وړاندې د نه‌زغم له امله فرانسوي روښان فکران وغندل. منتقد راجر کیمبال داسې وړاندیز کوي چې تریاک «د شلمې پېړۍ اصلي کتاب دی.» ارون همدارنګه له فلیسوف ژان پل سارتر سره د خپلې تل‌پاتې او کله ناکله تندې ملګرتيا له امله پېژندل شوی. دا متل چې «له ارون سره په سمه لار تر تللو دا غوره ده چې له سارتر سره په ناسمه لار لاړ شئ» د فرانسوي روښان‌فکرانو تر منځ ډېر عام شو.
سرچينې
[1] په ټولنیزو علومو کې د پرمختللیو زده‌کړو پوهنتون، ژباړن
مستقيمه ديموکراسي
کتنه
نيمه مستقيمه ديموکراسۍ چې استازي په کې ورځنۍ حکومتولي اداره کوي، مګر خلک يا اتباع په کې خپلواک پاتې کېږي، درې ډوله نامتو عمل ته لاره هواروي: ټولپوښتنه، نوښت او بېرته اخېستل يا له منځه وړل. لومړۍ دوه بڼې يانې ټولپوښتنه او نوښتونه د مستقيمې قانون جوړونې بېلګې دي. تر ۲۰۱۹ز کال پورې دېرش هېوادونو ټولپوښتنو ته اجازه ورکړه، چې په ملي کچه د نفوس له لورې تر سره شوه.
د زور يا اجباري ټولپوښتنه هغه قانون جوړونه چې د سياسي اشرافو له لورې تسويد شوی دی، د نامتو اجباري رايې تابع کوي. دا د مستقيمې قانون جوړونې خورا عامه بڼه ده.
لرغونتوب
د فکر يوه برخه مستقيمه ديموکراسي په معاصره بڼه د دولت له رامنځته کېدلو څخه وړاندې ټولنو کې عامه او غوړېدلې ګڼي.
دينار
ګټې
يانې په دې زمانه کې چې کله يو حکومت يا پاچا د هېواد خزانه لوټ کړي، نو د دولتي مامورينو د معاشونو د ورکولو لپاره يې کمې پيسې (کاغذي کرنسی) وي، نو د کاغذي پيسو ډېرې چاپوي، چې معاشونه يې ورکړل شي. د اسعارو ارزښت کمیږي، نو که یو کارګر په تېرو لسو کلونو کې یو لک روپۍ جمع کړي وي. نو د حکومت د کاغذي کرنسۍ د زیات چاپېدو سره به اوس د یو لک روپو ارزښت پنځوس لکه روپۍ شي. له همدې امله د دې مزدور نیمه شتمني د دولت لخوا غصب شوې او دا غریب سړی نه پوهیږي چې په حقیقت کې څه پېښ شوي. له همدې امله د نړۍ هر حکومت د کاغذي اسعارو د زیات چاپ له لارې د خپلو خلکو د شتمنیو د غلا کولو لپاره کاروي. نو که اسعار د سرو زرو وي، نو د حکومت لپاره دا ممکنه نه ده چې نور اسعار پټ کړي ځکه چې اوس پیسې کاغذ نه بلکې سره زر دي. له همدې امله د سرو او سپینو زرو په اسعارو سره د خلکو شتمني د دولت او د پیسو نړیوال صندوق له درغلیو څخه خوندي ده.
سرچينې
وېشنيزه:اسلامي وټه وېشنيزه:ګټه وېشنيزه:زيان وېشنيزه:تاوان وېشنيزه:سره زر وېشنيزه:سپين زر وېشنيزه:طلا وېشنيزه:محمدي معجزی وېشنيزه:محمد وېشنيزه:ساسانيان
د څښاک پاکو اوبو او د ناپاکو اوبو د ویستلو سیستم ته د لاسرسي بشري حق
اوبو ته د لاسرسي د بشري حق تر ټولو واضح تعریف د ملګرو ملتونو د سازمان د اقتصادي، ټولنیزو او کلتوري حقونو د کمېټې په ۱۵مه عمومي تبصره کې چې په ۲۰۰۲ زکال کې یې مسوده وړاندې شوه راغلی. دا د دغه حق یو غیر الزامي بیان و چې اوبو ته یې لاسرسی د ژوندانه د مناسبو معیارونو څخه د ګټنې اړتیا بللې، چې په نه جلا کېدوني ډول د روغتیا لوړو معیارونو ته د لاسرسي له حق او بالاخره له یو انساني حق سره تړلی دی. په دغه تبصره کې راغلي: «اوبو ته د لاسرسي بشري حق ټولو ته دا حق ورکوي چې د شخصي او کورنۍ ګټنې لپاره له کافي، پاکو، په فزیکي ډول لاسرسي وړ او په سپما کېدونې بڼه له اوبو برخمن وي».
د HRWS اړوند لومړنی پرېکړه لیک د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ او د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د شورا له خوا په ۲۰۱۰ زکال کې تصویب شو. په دغه پرېکړه لیک کې څرګنده شوې چې د حفظ الصحې له بشري حق سره اړوند د اوبو حق هم شتون لري، ځکه چې د ناپاکو اوبو د ویستلو د سیسټم خرابتیا د ځمکې لاندې د اوبو د کیفیت د خرابېدو لامل ګرځي، له همدې امله راتلونکو بحثونو په دواړو مواردو یوځای ټینګار کولو ته دوام ورکړ. د ۲۰۱۰ زکال په جولای میاشت کې د ملګرو ملتونو د عمومي سازمان ۶۴/۲۹۲ پرېکړه لیک یو ځل بیا په سپما کېدونې بڼه د څښاک پاکو اوبو او همدارنګه د ناپاکو اوبو د ویستلو سم سیسټم ته د لاسرسي بشري حق تائید کړ. په دغه پرېکړه لیک کې څرګنده شوې چې له ژوندانه او ټولو بشري حقونو څخه د خوند اخیستو په موخه پاکو اوبو او همدارنګه د ناپاکو اوبو د ویستلو سیستم ته لاسرسی د بشري حق په توګه پېژندل کېږي. دغه پرېکړه لیک د څښاک پاکو اوبو او د ناپاکو اوبو د ویستلو سیسټم ته د وګړو د آزادانه لاسرسي اړوند د اوبو رسونې او د کانالیزاسیون د سم سیستم جوړولو په برخو کې یو لړ دولتي حقوق هم مطرح کوي. د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام بیانوي چې د حفظ الصحې او د څښاک د پاکو اوبو خدمتونو ته د لاسرسي لرلو د اهمیت په رسمیت پېژندل رضایت وړ سالم ژوندانه ته لاسرسی ترویج کوي. په ۲۰۱۵ زکال کې د دغې موضوع اړوند د ملګرو ملتونو بدلون موندلي پرېکړه لیک په دې ټکي ټینګار کړی چې دغه دوه حقونه له یو بل جلا، خو برابر دي.
اووه څوکې
اروپا
په ټوله کې په اروپا کې لوړه څوکه په قفقاز کې ده، چې د ایلبروس غر (۵٫۶۴۲ متره دی یا ۱۸٫۵۱۰ فوټه) نومېږي او دا منل شوې څوکه د باس او میسنر په نوملړ کې تر سترګو کېږي. له دې امله په نړیواله کچه دا موافقه نه ده شوې، چې د اسیا او اروپا ترمنځ سرحد چېرته واقع دی. په اروپا کې یې ځایول جنجالي دي، که د اروپا او اسیا ترمنځ د کوما – مینیچ ډیپریشن د جیولوژیکي سرحد په توګه وکارول شي؛ نو ایلبروس او قفقاز په بشپړه په اسیا کې واقع دي. که پرځای یې د لوی قفقاز اوبه وکارول شي، نو د ایلبروس څوکې چې د اسیا له پولې سره نږدې پرتې دي، ټولې په اروپا کې راځي. مونټ بلانک چې ۴٫۸۱۰ متره یا ۱۵٫۷۸۱ فوټه دی، هغه څوکه ده، چې د ګرین الپس په اوږدو کې د فرانسې او ایټالیې ترمنځ په پوله کې واقع دی. ځینې وايي چې دا غر په اروپا کې تر ټولو غرونو لوی غر دی.
تاریخ
رین هولډ میسنر هغه لومړنی ایټالوي غرختونکی و، چې په ۱۹۷۸ز کال کې له اووو لوړو څوکو نه شپږو هغو ته پورته شو. نوموړی په۱۹۷۱ز کال کې د پنکاک جایا، په ۱۹۷۴ز کال کې د اکونکاګوا، په ۱۹۷۶ز کال کې د ماونټ مکینلي (اوس ورته ډینالي وايي)، په ۱۹۷۸ز کال کې د کلیمانجارو او په ۱۹۷۸ز کال کې د ایوریسټ غره ته پورته شو. په اسټرالیا کې د میسنر لپاره کارستینز پیرامایډ (پنکاک جایا) تر ټولو لوړه څوکه وه (میسنر لیست)، خو نوموړی په ۱۹۸۳ز کال د کوسیوسزکو غره ته وخوت، چې د استرالیا پاتې جغرافیایي تعریف هم بشپړ کړي. ښاغلی میسنر په همدې کال د ایلبروس غره ته پورته شو او ویې ویل چې په حقیقت کې د اروپا لوړه څوکه همدا ده. د غرونو ټولنو دا تعریف ډېر ژر ومانه. په  پای کې نوموړی د وینس غره ته په ۱۹۸۶ز کال کې ورسېد. نوموړی هغه مهال یوازینی پینځم کس و، چې اووو لوړو څوکو ته پورته شو.
د ویتنام کلتور
هغه ځینې عناصر چې د ویتنام د کلتور د ځانګړتیاوو له ډلې ګڼل کیږي دا دي: د نیکونو درناوی، ټولنې او کورنۍ ته درناوی، لاسي کار او د طبیعت سره په همغږۍ کې ژوند کول.
شيخال
دا د محمد بلال صافي ټاټوبی دی
انا هاوارډ شا
د ژوند لومړي کلونه
د خپلې مور احساساتي کړاو ته په کتلو، شا خپل غیر مسؤل پلار تورن کړ چې د دوی د کورنۍ د ستونزو ګاللو او د هغوی په وړاندې راتلونکو ستونزو څخه د خونديتابه لور ته يې هېڅ پاملرنه نه ده کړې. په داسې حال کې چې د هغې په ناتوانه مور د کور کارونه بار وو، په «لارنس» کې د هغې پلار کولای شول، په ازاده توګه "خپل ډېر وخت د مریيتوب د ختمولو هلو ځلو او د هغه وخت لويو عامه خوځښتونو» ته وقف کړي.
د کالج د کلونو پر مهال هلې ځلې
په ۱۸۷۳ز کال کې، «شا» په «البیون» کالج کې داخله شوه، کوم چې د ميشيګان په «البیون» کې د میتودیسټ ښوونځي و (میتوديستان د مسيحيانو یوه مذهبي ډله ده). له دې امله چې د هغې کورنۍ د هغې د ټاکلي مسلک په وړاندې تندی تريو کړی و (غوصه و)، دوی د هر ډول مالي مرستې چمتو کولو څخه ډډه وکړه. په هغه وخت کې، «شا» د درېیو کلونو لپاره جواز لرونکې مبلغه وه او د اعتدال په اړه د درسونو په ورکولو سره یې مزد (معاش) ترلاسه کاوه.
د بشري حقونو زده کړه
تاریخچه
د «بشري حقونو نړیواله اعلامیه» د بشري حقونو په تاریخ کې د یوه پام وړ سند په توګه پېژندل کېږي. دغه اعلامیه بیانوي چې اساسي بشري حقونه ملاتړ ته اړتیا لري او د دغو له مخې هر کس د حقونو او آزادیو د معینې کچې څخه برخمن دی. باور پر دې دی چې دا یو له تر ټولو اغېزمنو سندونو څخه دی چې ټاکي کوم څه د بشري حق په شرایطو برابر دي او څه ډول کېدلای شي دغه نظریات او حقونه په ورځني ژوند کې ځای پر ځای شي. دغه اعلامیه د نړۍ په څه باندې ۵۰۰ ژبو وژباړل شوه او د بېلابېلو هېوادونو او سیمو د استازو له خوا د هغوی د توپیر لرونکو حقوقي او کلتوري تجاربو له مخې تنظیم شوه. دغه اعلامیه د ۱۹۴۸ زکال د ډسمبر په ۱۰مه د ملګرو ملتونو د سازمان له خوا په تصویب ورسېده او له همدغه مهال راهیسې دغه ورځ د بشري حقونو د ورځې په نوم ونومول شوه. تر نن ورځې پورې د دغې اعلامیې ۳۰ مادې پر خپل ځای دي او څرګندوي چې دغه سند «د ټولو وګړو او ملتونو لپاره د لاسته راوړنو یو عام معیار دی».
ذهن
ذهن یا ذهنیت معمولا د بدن، مادې یا فزیک سره توپیر لري. د دې توپیر د ماهیت مسئله او په ځانګړې توګه د ذهن او مغز ترمنځ اړیکه د ذهن او بدن مسئله بلل کېږي. په دودیزو نظریو کې دوه ګون والی او فکرپالنه شامل وو، چې ذهن غیر فزیکي ګڼي. عصري نظریات زیاتره د فزیک پالنه او کړن-پالنه را څرخېږي، او وایي چې ذهن تقریبا د مغز سره یو مشابه دی یا د فزیکي پېښو لکه عصبي فعالیت په بڼه په ساده توګه تشرېح کېدای شي، که څه هم دوه ګون والی او فکرپالنه لاهم زیات ملاتړي لري. بله پوښتنه دا ده چې کوم ډول موجودات د ذهن د لرلو وړتیا لري. د بېلګې په توګه، دا چې آیا ذهن یوازې د انسانانو لپاره دی، ځینې یا ټولو حیوانات، ټولو ژوندي موجودات یې درلودلای شي، يا آیا دا په کلکه د تعریف وړ ځانګړتیا ده، یا دا چې آیا ذهن هم کېدای شي د انسانانو په لاس جوړو ماشینونو د ځینو ډولونو ځانګړتیا وي. بېلابېل کلتوري او مذهبي دودونه زیاتره د ذهن ډول ډول لیدلوري کاروي چې په پایله کې دې پوښتنو ته ډول ډول ځوابونه وړاندې کېږي. ځینې ​​یې ذهن ته یوازې د انسانانو د ځانګړتیا په سترګه ګوري، په داسې حال کې چې نور د ذهن ځانګړتیاوې غیر ژوندیو موجوداتو (د بیلګې شعور پلوي او روح پلوي)، حیواناتو او معبودانو ته منسوبوي. ځینې ​​​​لومړني ثبت شوي فرضیات ذهن (چې کله ناکله د روح یا ارواح سره مشابه ګڼل کېږي) د مرګ وروسته ژوند او کایتانت پوهنې او طبیعي نظم له نظریو سره په نیښولي، د بلګې په توګه د زراسټر، بودا ، افلاطون، ارسطو او نورو یوناني، هندي او وروسته، اسلامي او د منځنۍ اروپا د فیلسوفان پخوانیو نظریو کې دا لیدلوری لیدل کېږي.
لو کوربوزیه
د ژوند لومړني کلونه (۱۸۸۷ز کال ــ ۱۹۰۴ز کال)
لو کوربوزیه د خپلو نورو هم عصرو "فرانک لوید رایټ "او "میس ون در روهه" په څېر په ودانیزو چارو کې مسلکي زده کړې نه درلودې، لومړی یې تجسمي هنرونه ولوستل، په پنځلس کلنۍ کې یې د ځایي ښاروالۍ (لاشو دو- فوندز ) له لوري د ساعت جوړولو کورس ولوست، درې کاله وروسته یې د “چارلز ایل پلاتینر” له لوري جوړ شوي د تزیین عالي ښوونځی ولوست، چارلز په “بوداپست” (هنګري) او پاریس کې زده کړې ترلاسه کړې وې، لو کوربوزیه لیکلي د ي چې، (L'Eplattenier) ترې ( د ځنګل سړی) جوړ کړ، او د طبیعت څخه الهام اخیستونکې نقاشي یې وروښوده. پلار به یې هرکله ځان سره له ښاره لرې غرونو ته بوه، خپله یې وروسته لیکلي دي چې: " موږ به ډېری وخت د غرونو په لوړو څوکو کې وو، او له پراخه افق سره بیخي عادي شوي وو". لکه مخکې چې یاده شوه د نوموړي د هنر او معمارۍ استاد چارلز و چې د لو کوبوزیه د لومړنیو طرحو پر طراحي کولو یې خورا اغېز ښندلی و، هغه ویلي چاپلز مجبور کړ د معمارۍ زده کړې ته مخه کړي، دی وایي له معماري یې زړه کې یو ډول وېره لرله خو دا چې نوموړی زده کړیال و د خپل ښوونکي امر یې ومانه، او لا شپاړس کلن و چې معمارۍ ته یې مخه کړه.
په ۱۹۱۱ز کال کې یې د یو ملګري اګوسټ کلیپسټین (August Klipstein) په ملتیا د بالکان د هېوادونو پنځه میاشتني سفر ته مخه کړه، هغه په دغه سفر کې د صربستان، بلغاریې، ترکیې، یونان او (د اېټالیا د ناپل ښار ته څېرمه) د  پومپیو لرغوني ښار او روم څخه لیدنې درلودې، هغه د ودانیزو چارو د طراحۍ ۸۰ کتابونه وکښل، هغه په یونان کې د پنځمې زېږدیزې پېړۍ د اتنا الهې له معبد پارتنون ډېرې مجسمې او نقاشۍ ولیدې خورا ډېرې یې خوښې شوې، چې وروسته یې د یوې معمارۍ په لور (د ۱۹۲۳ز کال اثر) په نامه په خپل اثر کې د هغې ستاینه کړېده. هغه د هغه څه په اړه چې د سفر پر مهال یې لیدلي وو، په خپلو کتابونو کې یادونه کړې ده او د خپل وروستي کتاب د ختیځ لور سفر موضوع یې په بشپړ ډول د همدې معبد پر ودانیز جوړښت راڅرخولې ده. په ۱۹۱۲ز کال کې یې په لاشو دو فوندز ښارګوټي کې د خپلې لوړ خیالیزې پروژې (Jeanneret-Perret) په نامه کور د خپل مور و پلار لپاره طرحه کړ، (دغه ښارګوټی د فرانسې سوېل لور ته په پنځه مترۍ کې په سویس هېواد کې د ننه د ژورا غرونو په لړۍ کې د سمندر له سطحې څخه په ۱۰۰۰متره ارتفاع کې پروت دی).
گندمک
ګندمک د ننګرهار ولایت د شېرزادو ولسوالۍ مربوط سیمه ده چې د کابل جلال اباد پخوانۍ لار هم په همدې سیمه تېرېدله.
کارنياډېس
ژوندلیک
د کارنیډز د خرابې روغتیا له امله، هغه د نیکومیډیا د پولمارچس (137/136 مخزېږديز) لخوا د سکالر په توګه وټاکل شو، چې په 131/130 مخزېږديز مړ شو او د ترسوس کریټس لخوا ځای پرځای شو. کریټس په 127/126 مخزېږديز کې مړ شو او د کلیټوماچس ځای ناستی شو. کارنیډز په 129/128 مخزېږديز کې د 85 په پرمختللي عمر کې مړ شو (که څه هم سیسرو د ده عمر 90 ښيي).
فلسفه
په هرصورت، دا ټول د هغه د عمومي تیورۍ ځانګړي پلي کولو پرته بل څه نه و، چې خلک یې نه درلودل، او هیڅکله یې د حقایقو معیار نه درلود.
بیترایس د برتانیا شهزادګۍ
د بیترایس ماشومتوب د ملکې ویکتوریا له هغه غم  سره یوځای وه چې هغې ته د ۱۸۶۱ زکال د دسمبر په  ۱۴ کې دهغې د مېړه د مړينې له امله ورپۍښ و. دا چې د هغې مشرې خویندي واده شوې وې او مور یې پرېښې وه  نو ملکه ویکتوریا د خپلې کوچنۍ لور په ملتیا زړه تړلی وه او هغې یې د ماشومتوب په دوره کې د "  ماشومې"  په نامه یادوله. بیترایس وروزل شوه چې له خپلې مور سره د تل لپاره پاتې شي نوهغې خپل همدې برخلیک ته ځان تسلیم کړ. ملکه د خپلې کوچنۍ لور د واده په وړاندې هومره سختګیره وه چې هغه دې ته چمتو نه وه د دې واده د احتمال په باره کې خبرې وکړي. له دې سره سره ډیر ریباران د هغې لپاره وه چې له هغې ډلې لویس ناپیلیون Louis Napoléon د سترواکۍ شهزاده ، د فرانسې د تبعید شوي سترواک  دریم ناپلیون ځوي او شپږم لویس Louis IV, Grand Duke of Hesse ( ددکانو له ډلې یو دک و) د بیترایس د مشرې خورالایس Alice کونډ و. هغه د سترواکۍ د شهزاده له خوا جذب شوه او د احتمالي واده خبرې روانې وې خو هغه په ۱۸۷۹ ز کال کې د انګلو او زولو the Anglo-Zulu War ترمنځ دجګړې په ترڅ کې ووژل شو.
وديا راو
لومړنی ژوند
ودیا راو په واناپارتي کې زېږېدلې او په حیدراباد کې لويه شوې. هغه خپل فراغت له مدراس څخه سرته ورساوه او وروسته د ډیلي د اقتصاد په ښوونځي کې داخله واخيسته، ترڅو په ټولنپوهنه کې ماسټري وکړي.
براین مولروني
د GST بې نومتیا او په سنا کې يې د تصویب اړوند لانجه د ۱۹۹۰ ز لسیزې په لومړیو کې له اقتصادي کړکېچ سره یو ځای د شارلوټ ټاون تړون د له منځه تللو او په لویدیځ کې د پراخې بېګانه‌ګۍ لامل شو، چې د اصلاحاتواو سمونونو ګوند یې رامنځته کړ او د مولروني شهرت یې د پام وړ راټيټ کړ. دې چارې هغه د ۱۹۹۳ ز کال په جون کې استعفا ته اړ کړ او واک یې د عدلیې وزیرې او پخوانۍ لوی څارنوالې کېم کمپبل ته وسپاره. په دوام یې د ۱۹۹۳ ز کال په ټاکنو کې پرمختللي محافظه کاران له سقوط سره مخامخ شول او د دولت له اکثریت چې ۱۵۶ چوګۍ وې، دوو چوکيو ته راټيټ شول چې عمده لامل يې د بلوک او سمونونو د ګوندونو راامنځته کېدل وو. مولروني د تقاعد په دوره کې د یوه نړیوال سوداګریز سلاکار په توګه خدمت کوي او د څو شرکتونو په مدیره پلاوي کې حضور لري. که څه هم د لومړي وزیر په توګه د اقتصادي، خارجي او چاپېریالیزو بریالیتوبونو له امله له منځنیو څخه په  لوړه رتبه بندۍ کې راځي، د هغه میراث لا هم بحثونه راپاروي. هغه د کیوبېک د ملت‌پالنې په راژوندي کولو کې د خپل رول له امله له نیوکې سره مخامخ شو او د ایېرباس په پېښه کې په فساد تورن شوی، دې رسوايۍ د هغه د دندې تر پرېښودلو څو کاله وروسته شهرت وموند.
کليتوماکوس (فيلسوف)
کليتوماکوس ( يوناني ژبه, Kleitómakho)187/6-110/9مخزېږديز یو یوناني فیلسوف و، چې په اصل کې د کارتاژ ( قرطاجنې) اوسېدونکی و، چې په 163/2 مخزېږديز کې اتن ته راغی  او د کارنیډز لاندې یې فلسفه مطالعه کړه. هغه د 127/6مخزېږديز په شاوخوا کې د اکاډمۍ مشر شو . هغه د خپل ښوونکي په څېر یو اکادمیک شکمن و. د هغه د لیکنو څخه هیڅ شی نه دی پاتې شوی، کوم چې د کارنیاډيس نظرونو پېژندلو لپاره وقف شوي و، مګر سیسیرو د هغه د ځینو کارونو لپاره کارولې.
په قزاقستان کې بشري حقونه
د ۲۰۲۱ زکال په جون میاشت کې د قزاقستان ولسمشر قاسم جومارت توقایف «په قزاقستان کې د بشري حقونو د پراختیا» اړوند داسې حقوقي فرمان لاسلیک کړ چې په کې د لږکیو او زیان منونکو ډلو، لکه د ښځو او معلولیت لرونکو وګړو له حقونو ملاتړ شوی او له نړیوالو سازمانونو سره د لا زیاتې همغږۍ لارښوونه کوي.
په سیاسي ډګر کې د بیان او مطبوعاتو آزادي
د بشري حقونو د څارډلې او د آزادۍ د خونې په ګډون د څارونکو په وینا د ۲۰۰۵ زکال په ډسمبر میاشت کې د قزاقستان ولسمشریزو ټاکنو ته په نږدې میاشتو کې سیاسي څرګندونې محدودې شوې وې. د راپورونو له مخې قزاقستاني چارواکو هڅه وکړه د خپلواکو رسنیو او د مدني ټولنو د ډلو په تړلو سره د بیان آزادي محدوده کړي. په سپټمبر میاشت کې ورمیا (Vremya) چاپ خونې په ناڅاپي ډول پرته له دې چې کومه توضېح وړاندې کړي له اووه ورځپاڼو سره یې خپل قرارداد لغو کړ. په همدې ډول د قزاقستان په پخوانۍ پلازمېنه الماتی کې ډېری چاپ خونو د دغو نشریاتو له چاپولو ډډه وکړه. د دغو ورځپاڼو د مدیر مسئولانو د نه خوړولو له څه باندې یوې اونۍ اعتصاب وروسته د داور په نامه چاپ خونې له دغو ورځپاڼو څخه د پنځو د چاپولو سره هوکړه وکړه. نږدې په ټولیزه بڼه د قزاقستان غږېزې رسنۍ هغو شرکتونو ته اړوندې دي چې له دولت سره نږدې اړیکې لري؛ ورځپاڼې یو له هغه محدودو منابعو څخه دي چې په خپلواکه توګه د اطلاع رسونې په برخه کې کار کوي.
د چینګ کورنۍ
د چینګ کورنۍ (په انگرېزي کې: /ˈtʃɪŋ/ CHING)، او رسماً لوی چینګ، د مانچو په مشرۍ د چین شاهي یا امپراطوري کورنۍ وه او د چین په تاریخ کې وروستۍ ارتودوکس کورنۍ وه. دې کورنۍ د وروستي جین د کورنۍ له خوا ظهور وکړ، او د جیانژو جورچین Jianzhou Jurchens له خوا رامنځته شوه چې د جورچین نور توکمونه یې سره یو ځای کړه ترڅو د نوي «مانچو» توکمیز هویت رامنځته کړي. دې کورنۍ په ۱۶۳۶ کال کې په رسمي توګه په منچوري (د اوسني شمال ختیځ چین او بهر منچوري) کې ځان څرګند کړ. په ۱۶۴۴ کې يې د بیجینګ کنټرول ترلاسه کړ، او وروسته یې خپلې واکمنۍ ته په ټول چین او تایوان او په پای کې په داخلي اسیا کې پراختیا ورکړه. دې کورنۍ تر ۱۹۱۲ پورې دوام وکړ او بیا د شینهای په انقلاب کې نسکوره شوه. د چیني ارتودوکس په تاریخ لیکنې کې، د چینګ کورنۍ د مینګ کورنۍ نه مخکې وه او تر هغه وروسته د چین جمهوریت و. د چینګ څو توکمیزې سترواکۍ نږدې درې پیړۍ دوام وکړ او د عصري چین لپاره یې ځمکنی بنسټ جوړ کړ. د چین په تاریخ کې دا ترټولو لویه شاهي یا امپراطوري کورنۍ وه او د نړۍ په تاریخ کې په ۱۷۹۰ کې د ځمکې د اندازې له مخې څلورمه لویه امپراتورۍ وه. هغه مهال په ۱۹۰۷ کې د ۴۱۹،۲۶۴،۰۰۰ اتباعو په درلودلو سره د نړۍ ترټولو ډېر نفوس لرونکی هیواد و.
کلیرنس (امریکایی تلویزیون سلسله)
قیصه
په نورو کرکټرونو کې د ابرډیل لومړني ، کلارینس ښوونځي کې زده کونکي او پوهنځي شامل دي. ځینې قسطونه د ملاتړ کونکو ژوند باندې تمرکز کوي ، لکه د ابرډیل اتباع او د کلارینس ټولګیوالو.
پالرمو
دا ښار له میلاد څخه مخکې په ۷۳۴ کال کې د فینیکیانو له‌خوا د سیس (ګل) په نوم رامنځته شو. پالرمو وروسته د کارتاژ تر ولکې لاندې راغی. دوه یوناني مستعمرې رامنځته شوې چې په ټولیز ډول د پانورموس په نوم پېژندل کېږي؛ کارتاژیانو له ميلاد څخه مخکې تر پنځمې پېړۍ وروسته دا نوم پر خپلو سیکو کاروه. دا له زرګونو کلونو څخه زیات د پاناموس په توګه د روم امپراتورۍ او روم جمهوریت یوه برخه و. له ۸۳۱ کال څخه تر ۱۰۷۲ کال پورې کله چې دا ښار د لومړي ځل لپاره د سیسیل پلازمېنه شو د سیسیل په امارت کې د عربو تر واکمنۍ لاندې و. د دې وخت په بهیر کې دا ښار د بالارم په نوم پېژندل کېده. د نورمن‌یانو تر فتحې وروسته، پالرمو له ۱۱۳۰ څخه تر ۱۸۱۶ پورې د سیسیل پاچاهۍ په نوم د نوې پاچاهۍ پلازمېنه شو.
د ملت تاریخ
سرچينې
وېشنيزه:دیوبندي ادبیات وېشنيزه:اسلام وېشنيزه:اسلامي تاريخ وېشنيزه:محمد وېشنيزه:محمد بن عبد الله وېشنيزه:اسلامي امت وېشنيزه:اسلامي خلافت وېشنيزه:عثماني خلافت وېشنيزه:د مغولو واکمني
فرح خان
سرچينې
وېشنيزه:1965 زېږېدنې وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:هندي ساينسپوهان وېشنيزه:هندي راجاگان وېشنيزه:هندي جلا وطنه حکومت وېشنيزه:هندي تاريخپوهان وېشنيزه:هندي انجنيران وېشنيزه:هندي فلمونه وېشنيزه:باليووډ
نیکول اورېسمې
ژوند
اورېسمې په پاریس کې د ژان بوریډان (چې د طبیعي فلسفې د فرانسوي ښوونځي بنسټ ایښودونکی دی)، د ساکسوني له البرت او ممکن د انګین له مارسیلیس سره یوځای "هنرونه" ولوستل، او هلته یې هنرونو په برخه کې ماسټري ترلاسه کړه. نوموړي له وړاندې په ۱۳۴۲ کال کې د اوکام د ویلیام د طبیعي فلسفې په اړه د پېښو په اوږدو کې د هنرونو په برخه کې کادري ماسټر و.
انګلستان بریتانیا
انګلستان د لویې بریتانیې له څلورو ایالتونو څخه تر ټولو مشهور ایالت دی چې پلازمینه یې د لندن ښار دی.
فيلو لاريسايي
ژوند
فیلو په 154/3مخزېږديز کې په لاریسا کې زیږیدلی و. هغه اتن ته لاړ چیرې چې هغه د کلیټوماکس شاګرد شو، چې هغه په 110-109 BC کې د دریم یا نوې اکاډمۍ د مشر په توګه بریالی شو. د Sextus Empiricus په وینا، هغه د "څلور اکاډمۍ" بنسټ ایښودونکی و، مګر نور لیکوالان له دریو څخه د زیاتو اکاډمیو جلا شتون نه مني. هغه د اسکالون د انټیوکس ښوونکی و چې د پلاتونیسټ ښوونځي کې به د هغه مخالف شي.
فلسفه
د فیلو هیڅ کار شتون نلري؛ د هغه د نظرونو په اړه زموږ پوهه د نیومینیوس ، سیکسټس ایمپیریکوس او سیسیرو څخه اخیستل شوې ده. په عموم کې، د هغه فلسفه د افلاطون د توکمپالنې په ګټه د منځني او نوي اکاډمۍ د اکادمیک شک په وړاندې غبرګون و.
په مالیزیا کې بشري حقونه
د مالیزیا د بشري حقونو کمیسیون
د مالیزیا د بشري حقونو کمیسیون چې په هېواد کې دننه تر ډېره د سوهاکام په نامه پېژندل کېږي (چې د Suruhanjaya Hak Asasi Malaysia لنډیز دی)، په دغه هېواد کې د بشري حقونو مسایلو ته د رسېدو اصلي بنسټ دی.
د لویې بریتانیا پارلمان
تاریخچه
د بریتانیا پارلمان په ۱۷۰۷ زکال کې د انګلستان د پارلمان (تاسیس: ۱۲۱۵ زکال) او د سکاټلنډ د پارلمان (تاسیس: ۱۲۳۵ زکال) له خوا د اتحادیې د تصویب شوي قانون پر بنسټ د اتحادیې د هوکړې له تصویب کېدو وروسته جوړ شو؛ د اتحادیې دواړو قوانینو څرګندوله چې «د لویې بریتانیا د متحدې پاچاهي استازولي باید د لویې بریتانیا د پارلمان په څېر پارلمان وکړي». د نوولسمې پېړۍ په لومړیو کې پارلمان د اتحادیې د هغو قوانینو پر بنسټ نوره پراختیا هم ومونده چې د لویې بریتانیا د پارلمان او ایرلنډ د بریتانیا له خوا تصویب شوي و؛ همدا و چې په نوي پراختیا موندلي پارلمان کې د ایرلنډ د پارلمان سل غړي او ۳۲ لارډان ور ګډ شول او د لویې بریتانیا د متحدې پاچاهۍ او ایرلنډ پارلمان یې جوړ کړ. د سلطنتي او پارلماني عناوینو اړوند د ۱۹۲۷ زکال قانون د ایرلنډ د ازاد دولت له جلا کېدو څخه پنځه کاله وروسته په رسمي توګه د دغه پارلمان نوم «د لویې بریتانیا د متحدې پاچاهۍ او شمالي ایرلنډ پارلمان» ته واړوه.
د لویې بریتانیا د متحدې پاچاهۍ او ایرلنډ پارلمان
د ټاکنو له دغو پایلو څخه د یوه ماموریت په توګه د ګټنې په موخه لیبرال لومړي وزیر هربرت هنري سکویت داسې یوه پارلماني لایحه وړاندې کړه چې د مشرانو جرګې د واکونو د محدود کولو په لټه کې و. (نوموړي د خلکو په بودیجه کې د ځمکې پر سر مالیات بیاځلي معرفي نه کړل.) هغه مهال چې لارډانو د دغې لایحې له تصویب څخه ډډه وکړه، سکویت د هغې ژمنې سره چې د ۱۹۱۰ زکال له دویمو عمومي ټاکنو وړاندې یې په پټه له پاچا اخیستې وه مخالفت وکړ او په مشرانو جرګه کې یې د سلګونو لیبرال غړو د شاملېدو غوښتنه وکړه چې پر بنسټ یې په مشرانو جرګه کې محافظه کار اکثریت راکم کېده. له دغه ډول ګواښ څخه د خلاصون په موخه مشرانو جرګې په ډېر لږ اختلاف د بودیجې لایحه تصویب کړه.
د اروپا د برنزو دوره
قفقاز
مایکوپ کلتور په شمالي قفقاز کې د برونزو د عصر د لومړیو مهالونو مخکښ کلتور و. یو شمېر څېړونکي په دغه سیمه کې د ارسنیک برونزي آثارو مخینه له میلاد څخه وړاندې ۴ مې زریزې ته اړونده بولي.
مرکزي اروپا
په مرکزي اروپا کې د برونزو د دورې د لومړي وخت په Unetice کلتور (له میلاد وړاندې ۱۸۰۰-۱۶۰۰ ز کال) کې د یو شمېر کوچنیو ډلو، لکه :Straubingen، Adlerberg او Hatvan کلتورونه شاملېدل. یو شمېر بډایه قبرونه لکه په Leubingen کې (نن ورځ د سومرادا برخه ده) د سرو زرو له ډالیو ډک قبر په Unetice کلتور کې د ټولنیزې ډل بندۍ زیاتوالي ته نغوته کوي. په ټولیز ډول د دغې دورې قبرونه لږ او د اندازې له مخې کوچني و. تومولوس کلتور د برونزو په منځنۍ دوره کې (له میلاد وړاندې ۱۶۰۰-۱۲۰۰ کلونو پورې) له Unetice کلتور وروسته رامنځته شو، چې د تومولیانو (بارویانو) د غیر انساني تدفین له مخې ځانګړی کېږي.
څيز
نور وګوره
وېشنيزه:نامبهمه مخونه
مذهبي جګړه
مسلمانانو
د مسلمانانو تر منځ ځینې کورنۍ جګړې دورې هم وې، چې د فتنې په اصطلاح پېژندل شوي او ډېری یې د اسلام په لومړیو دورو له ۷مې پېړۍ نه تر ۱۱ پېړۍ پورې دوام درلود، چې دا د خلافت له ړنګېدو او وروسته د بېلابېلو اسلامي امپراتورۍ له راټوکېدو نه مخکې و.
پولاد
سرچينې
وېشنيزه:پولاد وېشنيزه:وسپنه
د لندن برج
سرچينې
[1] د لندن تر ټولو سخت او پېژندل شوی زندان، ژباړن
جو کلارک
چارلس جوزف کلارک د PC (د کاناډا لپاره د ملکې ځانګړې شورا) غړی، د CC  (تر مېريت وروسته دویم ویاړلی نښان) اوAOE (د البېرتا د مدني ویاړ نښان) ګټونکی، چې د ۱۹۳۹ ز کال د جون په ۵ مه زېږېدلی یو کاناډایي واکمن، سوداګر، لیکوال او سیاستوال دی، چې د ۱۹۷۹ ز کال د جون له څلورمې څخه يې د ۱۹۸۰ ز کال، د مارچ تر درېيمې پورې د کاناډا د ۱۶م لومړي وزیر په توګه خدمت کړی.
د کلارک د تصدۍ دوره لنډمهاله وه، ځکه د اقلیت دولت د ۱۹۷۹ زکال په ډېسمبر کې په خپله لومړۍ بودیجه کې د نه باور رایې ترلاسه کولو له امله نسکور شو. د بودیجې ماته د ۱۹۸۰ ز کال د ټاکنو لامل شوه. کلارک او پرمختلليو محافظه کارانو ټاکنې ټروډو او لېبرالیانو ته وبایللې، چې په ولسي جرګه کې یې اکثریت ترلاسه کړ او بېرته واک ته راوګرځېدل. کلارک په ۱۹۸۳ز کال کې د ګوند مشرتوب براین مولروني ته وبایله.
دهرپد
روپ
په درپد کې، د سُر اناتومي اړخونو او د سُر ساده او سم موقعیت ته ځانګړې پاملرنه کیږي. له همدې امله د تن مرکي او زمزمې اجازه نه لري او یوازې د ګومک تن کارول کېدی شي. د دھرپډ شفاف جوړښت د اصلي نظرونو عکس العمل ښیې. که څه هم دا لازمي نه ده، دھرپاد معمولا په چوتای کې ویل کیږي. د dharpad د 14 ډولونو څخه، یوازې دوه یې په عصري وختونو کې شتون لري. دهرپد څلور برخې لري:
سرچينې
<references group="" responsive="1"> وېشنيزه:موسيقي وېشنيزه:سندرغاړی وېشنيزه:سندرساز وېشنيزه:سندر وېشنيزه:سندربول وېشنيزه:سندره
انتيوکوس عسقلاني
بهرنۍ اړیکې
وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:فلسفي اندونه وېشنيزه:فلسفي شکاکیت وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس وېشنيزه:فلسفي مفسرین وېشنيزه:فلسفي ويوکي وېشنيزه:فلسفي ويپانگه وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه وېشنيزه:فلسفي ویي وېشنيزه:فلسفي وییپانگه
توماس بیویک
بیویک
بیویک د خپلو شاګردانو په مرسته د اوبو د مرغانو په نوم د دغه اثر دویم ټوک په ۱۸۰۴ زکال کې په خپله د یوازني لیکوال په توګه خپور کړ. هغه به تل د چاپ خونو د مدیریت دنده مشکل جوړونکې بلله؛ خو دویم ټوک یې هم د لومړي ټوک په څېر بریالی شو.
تان سين
نوم
د تان سین اصلی نوم راماتانو پانډې و. هغه په ګوالیار کې د یوه مندر د پادري په کور کې زېږېدلی و. په ځوانۍ کې یې اسلام قبول کړ.
تړنې
وېشنيزه:نوي مسلمان شوي کسان وېشنيزه:هندويزم څخه اسلام قبول کوونکي وېشنيزه:مغولو پاچايي
د کروشیا سیاست
د کروشیا اساسي قانون
کروشیا یو متمرکز ډیموکراټیک پارلماني جمهوریت دی، چې د واکمن کمونیستي اتحاد له ړنګېدو وروسته یې په ۱۹۹۰ز کال کې خپل نوی اساسي قانون تصویب کړ، چې نوموړۍ قانون د ۱۹۷۴ کال اساسي قانون پر ځای چې د کروشیا د سوسیالیست جمهوریت له خوا تصویب شوی و ځایناستۍ شو او لومړنۍ څو ګوندي ټاکنې یې ترسره کړې. په داسې حال کې چې د ۱۹۹۰ز کال اساسي قانون په خپل قوت کې پاتې دی او له خپل تصویب راهیسې څلور ځله (په ۱۹۹۷، ۲۰۰۰، ۲۰۰۱، ۲۰۱۰ز کلونو کې) تعدیل شوی. کروشیا د ۱۹۹۱ز کال د اکټوبر په اتمه له یوګوسلاویا نه خپلواکي اعلان کړه او د کروشیا حیثیت د یو هېواد په توګه په ۱۹۹۲ز کال کې د ملګرو ملتونو له خوا په رسمیت وپیژندل شو. د ۱۹۹۰ز کال د اساسي قانون له مخې کروشیا تر ۲۰۰۰ز کال پورې تر هغه چې په پارلماني نظام بدل شي نیمه صدارتي نظام درلود. په کروشیا کې حکومتي واکونه په مقننه، اجرایي او قضايي واکونو ویشل شوي دي. دغه راز په هغه وخت کې چې د ۲۰۱۰ز کال د جون په ۳۰مه له اروپايي اتحادیې سره د الحاق خبرې اترې بشپړې شوې، د کرویشیا قانون په بشپړه توګه د اروپايي اتحادیې قانون سره همغږي شوی و. کروشیا د ۲۰۱۳ کال د جولای په لومړۍ نېټه د اروپايي ټولنې غړی شو.
شراب
تاریخ
په «پرسيپوليس» کې د «اپادانه» سيمې لرغوني پاتې شونو کې په ۵۱۵ مخزېږديز کې داسې حکاکۍ شاملې دي، په کومو کې چې د هخامنشي پاچايۍ تابع ملتونو پوځيان ښودل کېږي، چا چې د هخامنشي پاچا ته ډالۍ راوړلې، په دوی کې ارمينيايان هم شامل دي، چا چې مشهور شراب راوړل.
هومر (د اتمې مخزېږديزې پېړۍ، خو شونې ده چې له دې مخکې مرکبات)، الکمين (اومه مخزېږديزه پېړۍ) او نورو کې د شرابو ادبي حوالې زياتې موجودې دي. په لرغوني مصر کې، له شپږ دېرشو څخه شپږ د زوښې لوښي يې د «توت انخ امون» په مزار کې موندل شوي وو، د کوم نوم چې «خای» و، څوک چې د شاهي شرابو مشر سوداګر و. له دوی څخه پنځه د زوښې لوښي يې د پاچا خصوصي ملکيت په توګه پېژندل شوي دي، شپږم يې د شاهي کور د «ايټن» ملکيت اړوند و (اټين دلمر ربن النوع). د اوسني چين د منځنۍ اسيا سينګيانک کې هم د شرابو اثار موندل شوي دي چې تاریخ يې دويمې او لومړۍ مخزېږديزې زريزې ته رسېږي.