cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
افغان عربان
په افغانستان کې د طالبانو د لومړۍ دورې واکمنۍ پر مهال
د ۱۹۹۰مې لسیزې په نیمايي او وروستیو کې افغان عربانو د وهابي محوره القاعدې ډلې په اډانه کې له طالبانو سره د مرستې او پر هغوی د اغېز له امله په افغانستان کې پام وړ نفوذ وموند. په سلګونو افغان – عرب جنګیالیو د ۱۹۹۷ او ۱۹۹۸ زکلونو پر مهال د افغانستان په شمال کې د طالبانو په جګړه کې ونډه لرله او د طالبانو د بریاوو لامل وګرځېدل. په سلګونو تنه نور یې له کابل ښار څخه بهر د ریشخورو په فرقه کې ځای پر ځای شوي و چې د احمدشاه مسعود پر وړاندې یې د طالبانو په جګړه کې برخه اخیسته.
له سي آی اې سره اړیکې
د بریتانیا د عوامو جرګې پخواني مشر او همدارنګه له ۱۹۹۷ زکال څخه تر ۲۰۰۱ زکال پورې د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر رابین کوک د ۲۰۰۵ زکال د جولای په ۸مه د ګارډین ورځپاڼې ته لیکلي و چې:"بن لادن د لویدیځو استخباراتي اژانسونو د یوې لویې حسابي تیروتنې محصول و. نوموړی د ۸۰مې لسیزې پر مهال د سي آی اې (د امریکا د استخباراتي ادارې) له خوا په افغانستان کې د شوروي سره د مبارزې په موخه وسله وال کړای شو او سعودیانو ورسره مالي مرسته وکړه. القاعده په واقعي معنی «یو ډیټابیس» و، دا په اصل کې د هغه زرګونو مجاهدینو اړوند کمپیوټري فایل و چې د سي آی اې له خوا د روسانو د ماتولو لپاره استخدام او روزل شوي و.""له دې سره دغه تصور چې سي آی اې له غیر افغان مجاهدینو په ځانګړې توګه له اسامه بن لادن سره اړیکې لرلې د یو شمېر منابعو د بحث موضوع ګرځېدلې. د ملي امنیتي چارو په برخه کې د سي ان ان تلویزیون د تحلیل ګر پیټر بیرګن په خبره، دا چې سي آی اې د بن لادن مالي ملاتړ کړی یا یې هغه روزلی – په ساده ډول یو عامیانه افسانه ده. د دغې چارې اړوند هېڅ سند شتون نه لري. په واقعیت کې د ډېرو لږ داسې مواردو شواهد شتون لري چې ښيي بن لادن، ایمن الظواهري او د متحده ایالاتو دولت دې په هغو هوکړه لرلې وي. ټول دا مني چې هغوی په ۱۹۸۰مه لسیزه کې اړیکه نه لرله. بن لادن خپلې پیسې لرلې، د امریکا ضد و او په خپلواکه او پټه بڼه یې فعالیت کاوه."
نړیوال صلاحیت (واکمني)
د ملګرو ملتونو سازمان د امنیت شورا ۱۶۷۴ پرېکړه لیک، چې د ۲۰۰۶م کال د اپرېل په ۲۸مه نېټه د ملګرو ملتونو د سزامان د امنیت شورا لخوا تصویب شو، «د ۲۰۰۵م کال د نړیوالې شورا د پایلې سند ۱۳۸ او ۱۳۹م پرګرافونه یې د نسل وژنې، جنګي جنایتونو، قومي پاکونې او د بشریت ضد جنایتونو په وړاندې د خلکو د ساتنې مسؤولیت بیا تایید کړ» او په وسلوالو شخړو کې یې د ملکي وګړو ساتنې لپاره د اقدام لپاره د امنیت شورا ژمنه کوي.
تاریخ
د هنري کسیسنجر په وینا، کابو په هماغه وخت کې، نړیوالو حقوقو د hostēs humānī generis («د بشر نژاد دښمنان») ته ورته مفهوم په رسمیت وپېژانده چې د سمندري یا هوایي غلو په هکله چې جنایتونه یې د دولت – ملت له قلمرو څخه بهر ترسره کېږي، پلی کېږي، په داسې حال کې چې نړیوال صلاحیت چې لوی چارواکي یا د هېوادونو مشران یې د مجرم کسانو په توګه په پام کې نیول، نوی وو.
د سوریې او متحده ایالاتو ترمنځ اړیکې
د ولسمشر بارک اوباما د ولسمشرۍ پر مهال
د اوباما ادارې له سوریې سره د نږدې والی تګلاره پیل کړه، خو په ۲۰۱۱ز کال کې د سوریې کورنۍ جګړه د حکومتونو له تاوتریخجن غبرګون سره مخ شو او په دې توګه د دواړه هېوادونو ترمنځ اړیکې خورا سړې شوې، چې د ولسمشر اوباما په ګډون لوړ پوړي امریکایي چارواکي په مکرر ډول د سوریې د ولسمشر بشار الاسد د استعفا غوښتنه وکړه.
بیا ښکیلتیا
د ۲۰۱۰ز کال د فبرورۍ په ۱۷مه د متحده ایالاتو ولسمشر بارک اوباما د متحده ایالاتو ډیپلومات رابرټ سټیون فورډ د متحده ایالاتو له خوا په سوریه کې د نوي سفیر په توګه وټاکه، چې د حریري تر وژنې وروسته له ۲۰۰۵ ز کال راهیسې لومړی سفیر و. همدارنګه د فورډ له ټاکل کېدو لږ وروسته د بهرنیو چارو وزارت سیاسي مرستیال ویلیم برنز دمشق ته لاړ او له ولسمشر بشار الاسد سره یې د اړیکو د بیا رغولو په موخه د خبرو اترو کوربتوب وکړ، چې دا خبرې اترې ډېرې صادقانه وبلل شوی او د عراق او لبنان د مسلو په اړه هم ګډ لید لوری وړاندې شو. دغه راز د ۲۰۱۰ز  کال جولای کې سناتور ارلین سپیکټر د خبرو اترو د بیا پیلولو په هڅه کې له اسد سره ولیدل، چې په دې غونډو کې دوی « د سیمه ایز ثبات د ودې، د سوریې-اسرائیل د سولې خبرو اترو بیا رغول او د متحده ایالتو او سوریې دوه اړخیزو اړیکو پیاوړتیا» په اړه خبرې وکړې.
د ارجنټاین او متحده ایالاتو اړیکې
۱۸۷۰ــ ۱۹۳۰
کله چې ارجنټاین په لومړۍ نړیواله جګړه کې له متحدینو سره له یوځای کېدو انکار وکړ، نو اړیکې یې خرابې شوې. په ارجنټاین کې ډېر بریتانیایان او المانیان وو او دواړو هېوادونو په ارجنټاین کې لویې پانګونې کړې وې. له دې سره یې د یوه بې پرې هېواد په توګه د جګړې په لړ کې له متحده ایالاتو سره خپلې سوداګرۍ ته پراختیا ورکړه او غوښه، غلې او وړۍ یې متحدینو او په ځانګړې توګه بریتانیا ته صادرې کړې. سخاوتمندانه پورونه یې وړاندې کړل او دا هغه تګلاره ده، چې د «خیرخواه بې پرې توب» په نامه پېژندل کېږي.
اجيفسک
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
سرچينې
وېشنيزه:روسي ختيځپوهان وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روس وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي رادارونه
د اسټرالیا او متحده ایالاتو اړیکې
پوځ
دغه لیدنه د دې لپاره د ارزښت وړ وه، چې د لومړي ځل لپاره یوه ناسلطنتي سمندري ځواک د اسټرالیا له اوبو نه لیدنه وکړه. زیاترو بیا د سپینې سمندري قوې لیدنه د اسټرالیا د سلطنتي سمندري ځواک په رامنځته کولو کې د عطف لوی ټکی ګاڼه. تر دې لږ وروسته، اسټرالیا د خپلې لومړۍ عصري جنګي بېړۍ د پېرلو امر وکړ، دغه امر د بریتانیا د سمندري ځواک غوسه راوپاروله.
د ترهګرۍ پر وړاندې جګړه
په ۲۰۱۱ز کال کې اسټرالیا ته د متحده ایالاتو د ولسمشر اوباما د سفر په لړ کې اعلان وشو، چې د متحده ایالاتو سمندري او هوایي ځواک به د اسټرالیا په شمال کې د اسټرالیا د دفاعي ځواک د اډو له لارې تر روزنې لاندې نیول کېږي. پر دغې مېشتېدنې د دولتي چیني ورځپاڼې سرمقالې او د اندونیزیا د بهرنیو چارو وزیر نیوکه وکړه، خو د اسټرالیا لومړي وزیر یې هرکلی وکړ. د Lowy خپلواکې موسسې له خوا یوه نظرپوښتنه وشو، چې په دې کې ۵۵ سلنه، د سمندري استقرار پلوي کوي او ۵۹ سلنه یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د ټولیز پوځي ائتلاف ملاتړ کوي.
کوانټمي ټیلي پورټېشن
تجربي پایلې او سوابق
په ۱۹۹۸ زکال کې هڅو لومړنۍ وړاندوینې تائید کړې او په اوږده فاصله کې د لېږد کچه د ۲۰۰۴ زکال په اګست میاشت کې له نوري فایبر څخه په ګټنې ۶۰۰ مترو ته زیاته شوه. ورپسې د کوانټمي لېږد کچه په تدریجي ډول ۱۶ کیلومتره (۹.۹ مایله) ته زیاته شوه، په همدې توګه ۹۷ کیلومتره (۶۰ مایله) او اوس مهال ۱۴۳ کیلومتره (۸۹ مایله) ته ورسېده چې د قناري ټاپو ګانو په آزاده فضا کې Instituto de Astrofísica de Canarias انستیتیوت ته د ستور پوهنې د اړوندو رصد خانو ترمنځ تنظیم شوې. وروستۍ کچه یې (د ۲۰۱۵ زکال په سپټمبر میاشت کې) د نانوسیم لرونکو سوپرکانډکټ ډیټېکټورونو (superconducting nanowire detectors) پر مټ د نوري فایبر له مخې ۱۰۲ کیلومتر (۶۳ مایله) ته ورسېده. د اجسامو د سیسټم اړوند ثبت شوې فاصله یې ۲۱ متره (۶۹ فوټه) ده.
څېړونکو همدارنګه په بریالیتوب سره له کوانټمي ټیلي پورټېشن څخه په ګازي اتوم لرونکو ورېځو کې د اطلاعاتو د انتقال لپاره ګټنه وکړه، ځکه چې ګازي وریځې د ماکروسکوپیک اتومونو له ټولګې څخه دي.
اوبتل
اتلسمه پېړۍ
د اتلسمې پېړۍ تر نيمايي پورې، په انګلستان کې له يو درجن زیاتو اوبتلونو/تر اوبو لاندې تلونکو بېړيو ته د امتياز حق ورکړل شوی و. په ۱۷۴۷ز کال کې، «نتينيل سايمنز» د اوبو لاندې تللو لپاره د درندې ټاکنۍ تر ټولو لومړۍ بېلګه جوړه اود هغې حق امتياز يې تر لاسه کړ. د هغه نمونې د څرمنې کڅوړې استعمال کړې وې، کومې چې د اوبو لاندې د بېړۍ د ډوبولو لپاره له اوبو څخه ډکېدای شوې. له کڅوړو څخه د اوبو د راايستلو او د بېړۍ د بېرته راپورته کېدو لپاره يوه طريقه کارول شوې وه. په ۱۷۴۹ز کال کې، د «جينټلمين» په نوم يوې جريدې راپور ورکړ چې دا ډول يوه نمونه په ابتدايي ډول د «جیواني بوريلي» له خوا په ۱۶۸۰ز کال کې وړاندې شوې وه. د دې نمونې نور ښه والی د يوې پېړۍ لپاره پر ځای ولاړ و، تر دې چې د چلولو او پايښت لپاره لا زياته نوې ټیکنالوژي پلې شوه.
اقتصادي تګلاره
د سترو اقتصادونو د ثبات تګلاره
د ثبات تګلاره هڅه کوي چې يو اقتصاد له رکود څخه راوباسي يا د پيسو وړاندې کول محدود کړي، څو د زيات پړسوب مخه ونيسي.
د تګلارې د اصولو په مقابل کې اختياري تګلاره
د شلمې پېړۍ په ډېره برخه کې، حکمتونو اختياري تګلارې خپلې کړې، لکه د غوښتنې هغه مديريت چې د سوداګرۍ د جريان د سمولو لپاره جوړ شوی و. دا عموماً مالي او پوليس تګلارې کاروي، تر څو د پيسو پړسوب، پايلې او بې روزګاري سمبال کړي.
د اصولو پر بنسټ جوړه شوې تګلاره زياته باوري وي، ځکه چې دا ډېره رڼه او په اسانۍ سره پر مخ وړل کېدای شي. د اصولو پر بنسټ د جوړو شويو تګلارو بېلګې د اسعارو د تبادلې ټاکلي نرخونه، د ګټې د نرخ اصول، د ثبات او ودې تړون او زرين اصول دي. شونې ده چې د تګلارې ځينې ا صول د بهرنيو هستو له خوا وتپل شي، د بېلګې په ډول د دودپيسې لپاره د اسعارو د تبادلې ميکانيزم.
چیبوکسري
سرچينې
وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روسي سياستوال وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان وېشنيزه:روسي سندرغاړې وېشنيزه:روسي ښارونه وېشنيزه:د وولګا فدرالي ولسوالۍ ښارونه وېشنيزه:د وولګا فدرالي ولسوالۍ استوګنيزې سيمې وېشنيزه:د وولګا فدرالي ولسوالۍ
توماس مور
لومړنی ژوند
مورټون په ډېرې لېوالتیا سره د «نوو زده کړو» (وروسته د «انسان پالنې» او «لندني انسان پالنې» د سکالرشېپونو په توګه وپېژندل شول) ملاتړ وکړ او ځوانانو ته یې پام ډېر و. مورټون په دې باندې په باور چې مور لوړ پوتانشیل لري هغه یې په اکسفورډ پوهنتون (سنټ مري هال او کانټربري کالج، چې دواړه اوس له منځه تللي) کې زده کړو ته نوماند کړ.
لومړنۍ سیاسي چارې
مور د پاچا اتم هنري د منشي او شخصي سلاکار په توګه پام وړ نفوذ وموند؛ هغه د بهرنیو دیپلماتانو هرکلی کاوه، د رسمي اسنادو مسودې یې جوړولې او د لومړي وزیر وولسي او پاچا ترمنځ یې اړیکې مخته وړلې.
انساني حکمت
تاریخچه
دریم رایش د معنوي مواردو اړوند نږدې ټول بنسټونه وتړل او څرګندوله یې چې دغه بنسټونه د یهودانو له خوا کنټرول کېږي. خو بیا هم له هغه مهال څخه را وروسته تر ۲۰۰۷ زکال کې پورې په ۵۰ هېوادونو کې د انټروپوسوفي ټولنې څانګې په ملي کچه پرانیستل شوې او همدارنګه په ټوله نړۍ کې شاوخوا ۱۰ زره بنسټونه د انټروپوسوفيکي نظریاتو (د انساني حکمت د نظریاتو) پر بنسټ کار کوي.
معیاري ازموینه
هره هغه ازموینه چې د ازموینې ټولو ګډونوالو ته په کې ورته پوښتنې ورکول کېږي او ټولو ته په یوه طریقه نمرې ورکول کېږي، معیاري ازموینه بلل کېږي. معیاري ازموینې د لوړې کچې ازموینو، د وخت د محدودیت ازموینو یا څو انتخابي ازموینو ته اړتیا نه لري. یوه معیاري ازموینه ښايي لیکلې ازموینه، شفاهي یا ګړنۍ ازموینه یا هم د عملي مهارتونو ازموینه وي. پوښتنې ښايي ساده یا پېچلې وي. د ښوونځي د عمر لرونکو زده‌کونکو تر منځ د ازموینو موضوع تر ډېره اکاډمیک مهارتونه دي، خو یوه معیاري ازموینه ښايي په هره موضوع کې ورکړل شي چې د موټر چلولو، خلاقیت، ورزش، شخصیت، مسلکي اخلاقو، یا نورو برخو اړوندې ازموینې په کې شاملېږي.
د دولتي واکونو وېش
درې اړخیز سیسټم
د انګلستان د کورنۍ جګړې پر مهال د پارلمان غړو انګلیسي دولتي سیسټم له دریو څانګو جوړ باله – پاچا، مشرانو جرګه او د عوامو (ولسي)جرګه – چېرې چې لومړني یې یوازې اجرایوي واک درلود او پاتې دوه نورو هم د قانون جوړونې واکونه لرل. لومړنی هغه سند چې په دریو برخو باندې یې د دولتي واک د ویش وړاندیز وکړ هغه حکومتي سند و چې د انګلیسي جنرال جان لامبرت له خوا په ۱۶۵۳ زکال کې ولیکل شو او ډېر ژر په پروټوکرېټ دوره (د ټول ګټو پاچاهیو دوره) کې د انګلستان د اساسي قانون په توګه ومنل شو. په دغه سیسټم کې یوه مقننه قوه (پارلمان) او دوه اجرایوي قوې یعنې د انګلستان دولتي شورا او محافظ لارډ (واکمن) شاملېدل؛ دوی ټول انتخابي و (په داسې حال کې چې محافظ لارډ د ټول عمر لپاره ټاکل کېده) او د یو بل پر چارو یې نظارت درلود.
د مونټسکیو د واکونو د وېش سیسټم
د «درې اړخیز نظام یا tripartite system» اصطلاح په معمول ډول روڼ آندي فرانسوي سیاسي فیلسوف بارون دو مونټسکیو ته اړونده بلل کېږي، په داسې حال کې چې هغه له دغې اصطلاح ګټنه نه کوله خو د واک «ویش» ته یې اشاره کوله. د قوانینو د ارواح (The Spirit of the Laws؛ ۱۷۴۸ زکال) په نامه کتاب کې مونټسکیو د مقننې، اجرایوي او قضايي قوې ترمنځ د سیاسي واک د ویش ډولونه تشریح کړي. د مونټسکیو کړنلار د دولت له داسې ډول طرحې څخه دفاع وه چې په کې واکونه واحد پاچا یا هغه ته په مشابه حاکم متمرکز نه و (هغسې چې په هغه مهال کې د «اشرافیت» په نوم پېژندل کېده). هغه خپل موډل د روم د جمهوریت او د بریتانیا د مشروطه نظامونو پر بنسټ وړاندې کړ. مونټسکیو په دې باور و چې د روم جمهوریت واکونه په بېلابېلو برخو کې ویشلي و څو هېڅکس وه نشي کولای په بشپړه توګه واک غصب کړي. د بریتانیا په مشروطه نظام کې مونټسکیو د پاچا، پارلمان او محاکمو ترمنځ د واکونو ویش ته نغوته کوله.
نظري ایکولوژي
غذايي شبکې
غذايي شبکې یو داسې چارچوکاټ وړاندې کوي چې په هغه کې د ښکاري-ښکار د تعاملاتو یوه پېچلې شبکه تنظیمېدای شي. د غذايي شبکې یو ماډل د غذايي ځنځیرونو یوه شبکه ده. هر غذايي ځنځیر له یوه لومړني تولیدوونکي یا اوټوټروف سره پیلېږي او دا د نبات په څېر یو ارګانېزم وي چې په خپله د ځان غذا تولیدولی شي. ورپسې په ځنځیر کې هغه ارګانېزم دی چې له لومړني تولیدوونکي څخه تغذیه کېږي او ځنځیر په دې ډول د پرله‌پسې ښکاریانو د یوې لړۍ په توګه دوام کوي. په هر ځنځیر کې موجود ارګانېزمونه د هغو لېنکونو یا تړاوونو پر بنسټ په تغذیوي کچو کې ډلبندي کېږي چې له لومړنیو تولیدوونکو څخه یې پرې کړي دي. د ځنځیر اوږدوالی یا تغذیوي کچه د هغو نوعو د شمېر اندازه ده چې له نباتاتو څخه ښکاریانو ته د انرژۍ یا مغذي موادو د حرکت پر مهال ورسره مخ کېږي. غذايي انرژي له یوه ارګانېزم څخه بل ارګانېزم ته جریان پیدا کوي او په هره کچه کې څه ناڅه انرژي له لاسه ځي. په یوه ټاکلې تغذیوي کچه کې ښايي یوه نوعه یا د نوعو یوه داسې ډله موجوده وي چې ورته ښکاریان او ښکار ولري.
بودي دارما
د بودي دارما د موجودیت اړوند ډېر لږ معاصر اطلاعات شتون لري او ورته اړوند وروسته یاد شوي موارد د نه باور کېدونو افسانو او جزیاتو پر مټ طبقه بندي شوي.
تمباکو
د تمباکو وچې شوې پاڼې په بنسټيز ډول د سيګرټو اوسيګار سره په پايپ او شيشه کې د دود کولو (څکولو) لپاره کارول کېږي. دا همدا راز د نصوارو، ژول کېدونکو تممباکو، لندو تنباکو او په شونډه کې د استعمال په ډول هم کارول کېږي.
انګريزۍ
په هر حال، شونې ده چې په تصادفي ډول، د يو شمېر درملونو د بوټو لپاره له ۱۴۱۰ څخه په اسپانوي، پرتګالي او ايټالوي ژبو کې ورته ټکي استعمال شوي وي. شونې ده چې دا ټکي د عربۍ د « طُبّاق » (همدا راز طُباق) ټکي څخه اخيستل شوي وي، په څرګند ډول د دې ټکي تاريخ تر نهمې پېړۍ رسېږي چې بېلا بېلو بوټو (هغه بوټي چې درملو کې کارول کېږي) ته کارول کېږي.
عامېدنه (شهرت)
امريکاګانو ته د اروپايانو له رسېدو وروسته، تمباکو د سوداګريزو توکو په توګه زیات شهرت پیدا کړ. «هرنينډيز ډي بونکالو»، د اینډيز اسبانوي تاريخ ليکونکی، لومړی هغه اروپايی و چې په ۱۵۵۹ز کال کې يې د اسپانيې د پاچا فليپ دويم له اوامرو وروسته لرغونې نړۍ ته د تمباکو تخم راوړ. دا تخم د «ټوليډو» په څنډو کې وکرل شو، په خاص ډول په هغه سيمه کې چې د «لاس سيګاريلس» په نوم پېژندل کېږي چې نوم يې له «سيکاډاس» (په اسپانوي کې سګاراس) (يو ډول چيمچار ته ورته خځنده دی) د پرله پسې وبايي هلاکت  څخه اخيستل شوی دی. د ويرجينيا او «سپين برلي» د کمزورو تنمباکو له پرمختګ مخکې، د دې دود دومره سخت و چې په سا کې نه شول کېدای. په یو وخت کې يې کمه اندازه دود کېدای شول چې د «مډوخ» يا «کيسرو» (د نشه يي توکو د څکولو لپاره د نچې په څېر وسيلې دي) په څېر پايپ يا نوي جوړ شوي اوبو پايپونو لکه شيشه يا چيلم په کارولو سره دود کېدل (د دې عمل د نوي تسلسل لپاره thuốc lào وګورئ). تمباکو دومره مشهور شول چې د انګلستان مستعمرې جیمز ټاون دا د خپلې دود پيسې په توګه وکارول او د نقد فصل په توګه يې د هغې په صادرولو پيل وکړ؛ تمباکو ته ډېر ځله د هغه صادراتو امتياز هم ورکول کېږي چې ويرجينيا يې له بربادۍ څخه وژغورله.
نکوټيانا
د تمباکو ډېرې ډولونه د نکوټيانا بوټو له نسل څخه دي. دا د سويلي امریکا، استراليا، سول لوېديځې افريقا او سويلي ارام سمندرګي د اصلي پيدا کېدونکي بوټي «نايټ شيډ» له کورنۍ (Solanaceae) برخه ده.
د روسیې بهرنۍ اړیکې
پر روسیې له هغه وروسته د اروپايي ټولنې، برتانیا، امریکا، کاناډا او نورو هېوادونو له خوا سیاسي او اقتصادي بندېزونه ولګېدل، چې د ۲۰۲۲ز کال د فبرورۍ په ۲۴مه یې پر اوکراین لوی برید وکړ. اوسمهال د روسیې حکومت له ځان سره د «نادوستانه هېوادونو نوملړ» لري او دغه نوملړ د هغو هېوادونو ښکارندویي کوي، چې له روسیې سره یې اړیکې خرابې دي (یا ورسره هېڅ اړیکې نه لري).
اوسني مسایل
په ۲۰۱۰ز کال کې له لوېدیځ سره د روسیې اړیکې کړکېچنې شوې او ځینې یې د یوې نوې سړې جګړې پیل ګڼي. متحده ایالات او روسیه د سوریې په کورنیو جګړو کې د مخالفینو ملاتړ کوي او واشنګټن مسکو د بشارالاسد د دولت د ملاتړي په توګه یو خنډ ګڼي.
له دې سره، زیاتره کړکېچ د اوکراین د ناورین په لړ کې و، چې په ۲۰۱۴ز کال کې پیل شو او د کریمیا ټاپووزمه له روسیې سره یوځای شوه. روسیې هم په دونباس سیمه کې بېلتون غوښتونکي تحریک کړل. متحده ایالاتو د دغو پېښو په تړاو پر روسیې د بندیزونو له امله عکس العمل وښود او زیاترو اروپایي هېوادونو هم دا اندېښنه لرله، چې روسیه به د مرکزي او ختیځې اروپا په چارو کې لاسوهنه وکړي؛ نو د امریکا ملاتړ یې وکړ. په نامستقیم ډول یې په مناقشه کې مداخله وکړه او دغه بهیر یې د اسد د رژیم په ګټه وڅرخاوه. د روسیې او ترکیې اړیکې چې تر دې مخکې د اسد د ریژیم د پلوۍ له امله خړې شوې وې؛ نو  په دغې دوره کې او په ځانګړې توګه په ۲۰۱۵ز کال کې د نومبر په ۲۴مه د ترکیې د هوایي ځواک له خوا د روسیې جنګي الوتکه رانسکوره شوه، چې له دې سره یې اړیکې لا خرابې شوې. روسیې همدارنګه په ۲۰۱۵ز کال کې له ارمنستان، قزاقستان او بلاروس سره د اوراسیا اقتصادي اتحادیه جوړه کړه.
د حیواناتو مهاجرت
څپه ییز
څپه ییز مهاجرت په دوراني توګه له یوه استوګنځي څخه بل هغه ته د لېږدېدنې په پار د ژوندیو موجوداتو په واسطه د څپو کارونه ده. د مهاجرت دا ډول زیاتره وخت د خوړو او جوړو د پیدا کولو لپاره کارول کېږي. څپې ښایي ارګانیزمونه له څو نانومترونو څخه ان تر څو سوه کیلومترونو پورې په عمودي او افقي توګه انتقال کړي. د څپه ییز مهاجرت ډېره عامه بڼه د ورځنۍ څپه ییزې دورې په اوږدو کې ساحلي مد و جزر ته تګ راتګ دی. یادې سیمې زیاتره وخت د بېلابېلو نوعو ګڼ نفوس او قوي غذایي موادو څخه برخمنې وي. د چنګاښ، نیممېټډونو (یو ډول چینجي دي) او کوچنیو کبانو په څېر ارګانیزمونه، معمولاً په هرو دولسو ساعتونوکې یو وار، د څپو د کښته او پورته کېدلو سره د دې سیمو دننه او بهر ته حرکت کوي. دوراني حرکتونه د سمندري او الوتونکو نوعو د خوړو پیدا کولو هڅې سره مله وي. معمولاً د سمندر د جزر په اوږدو کې، وړې یا کوچنۍ نوعې د خوړو د پیدا کولو هڅې لپاره راوځی، ځکه چې په لږو اوبو کې ژوندي پاتې کېدلای شي او د ښکار کېدو لږ چانس لري. د اوبو د لوړېدو په وخت کې، د ژورو اوبو او د موجي حرکتونو له امله د مغذي اوبو د پورته راجګېدو له امله سترې نوعې په کې موندلی شو. څپه ییز حرکتونه کله د سمندري بهیرونو په واسطه اسانه کېږي.
ډیل (ورځني)
په داسې حال کې چې اکثره مهاجرتي حرکتونه په یوه کلنه دوره کې پېښېږي، ځینې ورځني حرکتونه هم د مهاجرت په توګه توصیف کېږي. د اوبو زیات شمېر حیوانات عمودي ورځنی مهاجرت کوي او د اوبو له سطحې څخه څو سوه متره کښته او پورته حرکت کوي، په داسې حال کې چې ځینې سمندري ستوري (کبان) د ورځې څو سوه متره افقي مهاجرت کوي.
په الوتونکو کې
د الوتونکو د ۱۰۰۰۰ نوعو له ډلې شاوخوا ۱۸۰۰ نوعې یې د کال د موسمونو پر وړاندې د غبرګون په توګه، هر کال ډېر لرې مهاجرت کوي. د یادو هجرتونو لوری زیاتره وخت له شماله سویل خواته وي، چې نوعې په اوړی کې په لوړو شمالي عرض البلدونو کې خواړه خوري او تولید مثل کوي او د ژمي لپاره د سویل لور ته سلګونه کیلومتره حرکت کوي. ځینې نوعې دا ستراتېژي د شمالي او سویلي نیمو کرو ترمنځ د کلني مهاجرت لپاره غځوي. قطبي ترن (سپین سمندري مرغه دی چې شا یې خړه او سر یې تور وي) د الوتونکو ترمنځ ترټولو اوږد سفر کوي: یاد مرغه هر کال له خپلې نسلي سیمې شمالي قطب څخه سویلي قطب ته پرواز کوي او هر کال بېرته خپلې اصلي ځایي سیمې ته را ګرځي، چې لږ تر لږه ۱۹۰۰۰ کیلومتره (۱۲۰۰۰ مایله) واټن کېږي، چې دا سفر یاد ژوي ته هر کال دوه اوړي مهیا کوي.
سي. اس. لوئیس
لوئیس د کړیو د ارباب (The Lord of the Rings) تر عنوان لاندې اثر د لیکوال جې. آر. آر. تالکین نږدې ملګری و. دوی دواړو د اکسفورډ پوهنتون د انګریزي ادبیاتو په څانګه کې کار کاوه او د اینکلېنګز (Inklings) په نامه د اکسفورډ په غیررسمي ادبي ډله کې فعال و. په ۱۹۵۵ زکال کې د هغه د خاطراتو د خپاره شوي کتاب (Surprised by Joy) پر بنسټ هغه ته د ایرلنډ په کلیسا کې د تعمید غسل ورکړل شو خو په نوې ځوانۍ کې له خپل باور څخه لرې شو. لوئیس د ۳۲ کلنۍ په عمر د تالکین او نورو ملګرو تر اغېز اندې انګلیکانېزم ته واوښت او په دې سره «د انګلیسي کلیسا په یو غیرعادي» غړي واوښت. د لوئیس باور د هغه په چارو ژور اغېز درلود او د جګړې پر مهال په عیسویت باندې راڅرخېدونکې راډیويي خپرونې یې له زیاتو ستاینو سره مخ شوې.
انزایمي کاټالیز
انزایمونه اکثراً خورا مشخص دي او یوازې په ځانګړو سبسټرېټونو عمل کوي. ځېنې انزایمونه بالکل مشخص دي په دې معنا چې هغوی یوازې پر یوه سبسټرېټ عمل کوي، په داسې حال کې چې ځینې نورې ډله‌ییزې ځانګړتیاوې څرګندوي او کولی شي پر نورو ورته کیمیاوي ډلو لکه په بېلابېلو مالیکولونو کې په پپټایډي اړیکو عمل وکړي. ډېری انزایمونه د سټېریوکیمیاوي ځانګړتیا لرونکي دي او د یو سټېریوایزومېر پر سر عمل کوي خو په بل یې اغېز نه پرېږدي.
القایي تناسب
القایي تناسب کېدای شي د جوړښتي تصحیح میکانیزم له لارې د سیالۍ او نویز په شتون کې د مالیکولي پېژندنې وفاداري لپاره ګټور وي.
د یوه بدیل غبرګون مسیر میکانیزمونه
دا جوړښتي بدلونونه همدارنګه په فعاله سایټ کې کاټالیزي پاتې شوني په سبسټرېټ کې کیمیاوي اړیکو ته نږدې کوي چې په غبرګون کې به بدلون ومومي. د نښلېدو وروسته، د کاټالیز یو یا څو میکانیزمونه، د غبرګون لپاره د بدیل کیمیاوي مسیر وړاندې کولو لپاره، د غبرګون د انتقال حالت انرژي راکموي. «د خنډ پر سر» د کاټالیز شپږ ممکنه میکانیزمونه او همدارنګه «د خنډ له لارې» یو میکانیزم شتون لري:
نږدېوالی او جهت
د انزایم – سبسټرېټ غبرګونونه غبرګون کوونکو کیمیاوي ډلو ته سمون ورکوي او هغوی په غوره هندسه کې یوبل ته نږدې ساتي، کوم کار چې د غبرګون سرعت زیاتوي. دا د غبرګون کوونکو انټروپي راکموي او له همدې کبله اضافي غبرګونونه یا انتقال لږ نامطلوب کوي، ځکه کله چې دوه غبرګون کوونکي یوه واحد محصول باندې بدلېږي، ټولیزه انټروپي راکمېږي. په هرحال، دا یو عمومي اغیز دی او په غیراضافي یا انتقالي غبرګونونو کې لیدل کېږي چې د ریجنټانو «اغیزمن غلظت» ډېرېدو له امله رامنځته کېږي. دا هغه وخت درک کېږي کله چې وګورو څنګه د غلظت زیاتوالی د غبرګون د سرعت زیاتوالي لامل کېږي: په اصل کې کله چې غبرګون کوونکي ډېر غلیظ وي، ډېر زیات له یوبل سره ټکر کوي او له همدې کبله لا ډېر غبرګون ښکاروي. په انزایمي کاټالیز کې، انزایم ته د ریجنټ نښلېدل، د غبرګون کوونکو جوړښتي فضا محدودوي او هغوی په «مناسب جهت» کې یوبل ته نږدې ساتي، داسې چې هغوی له صحیح هندسې سره لا ډېر یوبل سره ټکر کوي ترڅو مطلوب غبرګون ته اسانتیا وروبښي. «اغیزمن غلظت» هغه غلظت دی چې باید غبرګون کوونکی په محلول کې آزاد وي ترڅو د ټکر هماغه فریکانس تجربه کړي. اکثراً داسې نظري اغیزمن غلظتونه غیرفزیکي دي او په حقیقت کې یې درک کول ناممکن دي – کوم څه چې د ډېری انزایمونو لوی کاټالیزي قدرت لپاره یو وصیت دی، د نه کاټالیز شوي حالت په نسبت چې په سرعت کې خورا زیاتوالی راولي.
کارل لینئوس
لومړنۍ زده کړې
له دوه کاله خصوصي زده کړو وروسته لینئوس په ۱۷۱۷ زکال کې د وکخو ښار ابتدائیه ګرامر ښوونځي ته ولاړ. لینئوس ډېره لږ مطالعه کوله او تر ډېره پورې به د ښار لرې پرتو برخو ته د بوټو په لټون پسې تله. یو مهال د هغه پلار د نوموړي لیدنې ته ورغی خو د هغه د ښوونکو له نیوکو وروسته یې پرېکړه وکړه چې هغه له یو رښتیني موچي سره شاګرد کړي. هغه د پنځلس کلنۍ په عمر د ابتدائیه ښوونځي وروستی ټولګی بشپړ کړ او دغه مهال هغه د ښوونځي د مدیر ډانیل لانروس له خوا روزل کېده چې له بوټوپوهنې سره یې لیوالتیا لرله. لانروس له بوټوپوهنې سره د لینئوس لیوالتیا ته متوجه شوی و او اجازه یې ورکړه چې د هغه د باغ اداره وکړي.
تراورتين
تراورتين يا Travertine یو ډول ډبره ده چې د سیډمینري او رسوبي ډبرو کټګورۍ څخه ده. دا ډبرې د ګرمو چینو له زیرمو څخه پاتې دي. د دې ډبرې سوري په ګرمو اوبو کې د ګازونو لخوا نیول شوي ځای له امله د تخریب سرچینه ده. د دې منابعو په اوبو کې د حل وړ عناصر لږ وي، د ډبرې رنګ روښانه وي.
بڼه
تراورتين یو سوري جوړښت او مختلف رنګونه او پټې لري، د رنګونو ډولونه د مرکبونو د توپیرونو له امله دي چې د ډبرې په عناصرو کې د زیرمه کولو په وخت کې شتون لري او ځان د مختلفو تارونو په بڼه څرګندوي. د یادولو وړ ده چې دا رګونه د تیږو له شالید څخه مختلف کیمیاوي جوړښت لري، نو دوی په جوړه شوې ډبره کې لږ ځواک لري او د ډبرې حساس نقطه جوړوي چې د اغیزو یا فشار په وړاندې لږ مقاومت ښیي، او ډیر. ډبره رګونه لري او که کمې نجاست وي نو ډیر قوت لري.
ډېری تراورتين ډبرې د خړوبولو کم مقاومت لري، نو دوی په اسانۍ سره پروسس کیږي، مګر دوی ښه فشاري ځواک لري (د دوی فشاري ځواک د مرمر څخه لوړ او د ګرانایټ څخه ټیټ دی)، مګر د دې ځواک او لوړ پورسیت په سنتر شوي او لوړ لوړ چاپیریال کې کاري شرایط چمتو کوي. د تراورتين د فزیکي اړتیاو اعظمي او لږترلږه ارزښتونه د ایران په ASTM C1527 یا 13247 ملي معیارونو کې شتون لري.
اندرا ګاندي
په ۱۹۹۹ز کال کې، اندرا ګاندي په یوه انلاین نظر سنجۍ کې چې د بي بي سي له خوا په لاره اچول شوې وه، "د زریزې د مېرمنې" په توګه ونومول شوه. په ۲۰۲۰ز کال کې، ګاندي د ټایم مجلې له خوا د نړۍ د هغو ۱۰۰ ښځو په منځ کې ونومول شوه چا چې تېره پېړۍ تعریف کړېده.
ځمکې ته نږدې جسم
تعریفونه
په بالقوه ډول خطرناکې کوچینۍ سیارې ځمکې ته د هغوی د خطرناک تقرب له وړتیا سره او د هغو ناوړه پایلو سره په تړاو، چې ښایي د ضربې د وقوع په صورت کې یې ولري، تعریفېږي. هغه اجرام چې د ځمکې له مدار سره د تقاطع د ۰.۰۵ نجومي واحدونو یا حد اقلې فاصلې (MOID) او ۲۲.۰ مطلقه یا له هغه څخه د لا روښانه مقدار (د لویې اندازې یو تخمیني شاخص) دواړو لرونکي دي د بالقوه خطرناکو کوچینیو سیارو په توګه په نظر کې نیول کېږي. هغه اجرام چې یا ځمکې ته له ۰.۰۵ نجومي واحدونو (۷۵۰۰۰۰۰ کیلومترو؛ ۴۶۰۰۰۰۰ مایلو) څخه نږدې (یعنې د ځمکې له مدار سره یې تر ټولو لږې فاصلې)  تقرب نشي کولي یا له H = 22.0 څخه لږ نورانیت لري (له فرضي ٪۱۴ آلبِدو  یا نورانیت سره   شاوخوا ۱۴۰ متره (۴۶۰ فټه) قطر لري، د بالقوه خطرناکو کوچینیو سیارو په توګه په نظر کې نه نیول کېږي. د ناسا د ځمکې ته نږدې اجسامو کتلاک د کوچینیو سیارو او لکۍ لرونکو ستورو د تقرب پر فاصلې مشتمل دی ( چې د قمري فاصلو په توګه بیان شوې ده).
جې جي بالارډ
شانګهای
د بالارډ پلار، جېمز (زوکړه ۱۹۰۱ز کال ـــ مړینه ۱۹۶۶ز کال)، د نساجیو په یو شرکت کې چې به مانچستر کې مستقر و او د کالیکو چاپ په اتحادیه کې یو کېمیا پوه و، او د چین په شانګهای کې د هغې د فرعي شرکت چینا چاپ او بشپړونکي شرکت (China Printing and Finishing Company) رییس او عامل مدیر شو. مور یې ادنا نومېده (زوکړه ۱۹۰۵ز کال ـــ مړینه ۱۹۹۸ز کال) چې کوچینی نوم یې جانستون و. بالارډ د شانګهای په نړیوال مېشتځای کې زیږېدلی او رالوی شوی و، یاده سیمه د بهرنیانو تر واک لاندې یوه سیمه وه چېرته چې هغه " یو د امریکایي سبک ژوند درلود". هغه د شانګهای بانډ ته څېرمه د انګلیکن د تثلیث د مقدسی کلیسا د جامع کلیسا ښوونځي ته واستول شو. د چین-جاپان د دویمې جګړې له پیلېدو څخه وروسته، د بالارډ کورنۍ اړ شوه تر څو خپل د ښار په څنډه کې کور د لنډې مودې لپاره تخلیه کړي او په مرکزي شانګهای کې یو کور په کرایه ونیسي تر څو د چینایي او جاپاني ځواکونو له خوا د تر سره کېدونکو ډزو څخه خوندي پاتې شي.
مرکزي فدرالي ولسوالۍ
فدرالي واحدونه
دا ولسوالي د مرکزي اقتصادي زون ، او مرکزي ارض اسود اقتصادي زون ترڅنګ اتلس فدرالي واحدونه لري.
په افغانستان کې د جګړې تاریخ (۲۰۰۱ – ۲۰۲۱)
۱۹۷۸ – ۲۰۰۱: مخکتنه
د ۱۹۸۹ کال په فبروري میاشت کې له افغانستان څخه د شوروي پوځ له وتلو وروسته، په ۱۹۹۲ کال کې د PDPA رژیم ړنګ شو. د مجاهدینو مشران د واک د خلا په پایله کې، له ۱۹۹۲ څخه تر ۱۹۹۶ پورې په کورنۍ جګړه کې د واکمنۍ په سر ښکر په ښکر شول. په دې وخت کې، بن لادن له هېواده وتلی و. د متحده ایالاتو لېوالتیا او ګټې هم په افغانستان خپل رنګ بایلود. په ۱۹۹۴ کال کې، د ملا عمر په نوم یو پښتون مجاهد په کندهار کې د طالبانو د تحریک بنسټ کېښود. د هغه پیروان دیني زده کوونکي وو او غوښتل یې چې د اسلامي شریعت د سخت دریځه اطاعت له لارې د د جنګ سالارانو واکمني پای ته ورسوي. طالبانو د ۱۹۹۴ کال په پای کې ټول کندهار ونیو.
د سپټمبر د ۱۱ بریدونه
د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر د ۱۱ نېټې په سهار، ټول ۱۹ عرب وګړي – چې ۱۵ یې د سعودي عربستان وو - په متحده ایالاتو کې څلور همغږي بریدونه په لاره واچول. څلور سوداګریزې مسافر وړونکې الوتکې برمته شوې. برمته کوونکو په قصدي ډول دوه الوتکې د نیویارک ښار د نړیوال سوداګریز مرکز له دوو ودانیو سره وجنګولې، چې په کې ټول سپاره مسافرین او په ودانیو کې تر ۲۰۰۰ ډېر کسان ووژل شول. د ټکر په پایله کې د ورانیو له امله دواړه ودانۍ په دوو ساعتونو کې ونړېدې، نږدې ودانۍ یې ویجاړې کړې او نورو ته یې زیان ورسوو. برمته کوونکو دریمه الوتکه د ورجینیا په ارلینګټن کې، له واشنګتن ډي سي څخه لږ لرې له پنټاګون سره وجنګوله. څلورمه الوتکه د پنسلوانیا په کلیوالي سیمه، شینکسویل کې په کرنیزو ځمکو کې وروسته له هغه ولوېده چې د هغې ځینو مسافرو او د الوتکې ټیم هڅه وکړه چې د الوتکې کنترول ترلاسه کړي. برمته کوونکو هوډ درلود چې دا الوتکه د واشنگټن ډي سي په لور بوځي تر څو یې له سپینې ماڼۍ یا د امریکا د کانګریس له ماڼۍ سره وجنګوي. سپاره هېڅوک ژوندي پاتې نه شول. د اور وژونکو او پولیسو په ګډون د ځواب ویونکو تر منځ د مړو شمېره تر ۲۰۰۹ کال پورې ۸۳۶ کسان و. د ۱۹ برمته کوونکو په ګډوڼ ټول وژل شوي ۲۹۹۶ کسان وو.
سوېلي فدرالي ولسوالۍ
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:115%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
وولګوګراد ولايت
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" وولګوګراد اوبلاست (  د روسیې یو اوبلاست دی چې د روسیې په سوېلي فدرالي ولسوالۍ کې موقعيت لري.
د نړیوالې تودوخې لانجه
د نړیوالې تودوخې د موجودیت او لاملونو په اړه په سیاسي او عمومي بحثونو کې د تودوخې په مخینه کې د لیدل شوي زیاتوالي لاملونه شامل دي چې ایا د تودوخې پروسه له نورمالو اقلیمي بدلونونو څخه ډېره شوې ده که نه او ایا انساني فعالیتونو په دې کې ونډه لرلې ده که نه. ساینس پوهانو دا پوښتنې په قاطع ډول د دې نظر په ګټه ځواب کړې او حل کړې دي چې د تودوخې اوسنی شته دی او دوام لري، انساني فعالیتونه یې لامل دی او لږ تر لږه په تېرو ۲۰۰۰ کلونو کې بې ساري وې. عامه اختلافات چې علمي بحثونه هم منعکسوي، داسې اټکلونه رانغاړي چې اقلیمي سیستم به د ګلخانه‌يي ګازونو هرې کچې ته څومره ځواب ویونکی وي، اقلیم به څرنګه پر محلي او سیمه‌ييزه کچه بدل شي او د نړیوالې تودوخې پایلې به څه وي.
زنګ ضد
د پرزو بازار
غیر وچولو ډولونه د زنګ ضد کیمیاوي توکي لري چې د زنګ ضد مومونو ته ورته دي. د پټرولیم پر بنسټ د زنګ مخنیوی کونکي ډیری ګټې وړاندیز کوي ، پشمول په فلزاتو کې د مینځلو وړتیا او ورک شوي ساحې پوښي. [ ] [ د غیر پټرولیم محلول زنګ مخنیوی کوونکي د فلزي سطحه پاتې کیږي، دا د زنګ ګړندي اوبو او اکسیجن څخه ساتي. د پټرولیم پر بنسټ د زنګ محافظت نورې ګټې شاملې دي چې د ځان شفاهي ملکیتونه په طبیعي ډول تیلو ته پیښیږي، کوم چې د زیرمو سره مرسته کوي چې د سړک د شګو او نورو کثافاتو څخه د خړوبولو په وړاندې مقاومت وکړي. د تیلو پراساس کوټینګ کارولو منفي اړخ دا دی چې دا په سطحونو کې یو فلم پریږدي چې دا محصولات د بیروني کارونې لپاره ډیر ناپاک کوي او په هغه سیمو کې چې د ټوټې کیدو امکان وي غیر خوندي کوي. دوی هم نشي رنګ کیدی. [ سرچینې ته اړتیا لري ]
سټینلیس الیاژ
سټینلیس سټیل ، چې د "انوکس سټیل" په نوم هم پیژندل کیږي ، د عادي فولادو په څیر په اسانۍ سره داغ ، زنګ یا زنګ نه کوي. Pierre Berthier، یو فرانسوی و، لومړی کس و چې په 1821 کې یې د مصر سره د کرومیم مخلوط کولو د زنګ ضد ځانګړتیاوو ته پام وکړ، کوم چې د فلزي کار کولو او فلزولوژیکي پروسې او په پای کې د کارونې وړ سټینلیس فولاد رامینځته کولو المل شو. د DeLorean DMC-12 موټرو د فولادو شاته هډوکي چیسس سره د فایبر ګلاس باډي جوړونه ښودلې ، د بهرني برش شوي سټینلیس سټیل باډي پینلونو سره.
ګرانيټ ډبره
د ایراني ګرانایټ ډولونه
د ایراني ګرانایټ رنګونه سپین، خړ، تور، سور او زرغون دي، چې د نطنز، زاهدان، خرمدره، یزد، بروجرد او داسې نورو ښارونو له کانونو څخه ترلاسه کیږي. . . موقعیت لري ځینې یې دا دي:
د انګلستان دویم ریچارډ
دویم ریچارډ (زوکړه: د ۱۳۶۷ زکال د جنوري ۶ مه – مړینه: د ۱۴۰۰ زکال د فبروري ۱۴ مه) چې د بوردو د ریچارډ په نوم هم پېژندل له ۱۳۷۷ زکال څخه تر ۱۳۹۹ زکال پورې هغه مهال چې له واکه راوپرځول شو؛ د انګلستان پاچا و. نوموړی د ولز د شهزاده اډوارډ (چې وروسته د تور شهزاده په نوم پېژندل کېده) او د کنټ د کونټیس جوآن زوی و. هغه مهال چې د ولز شهزاده په ۱۳۷۶ زکال کې ومړ، خپل زوی ریچارډ یې د خپل پلار دریم اډوارډ د وارث په توګه له ځانه پرېښود؛ د دریم اډوارډ له مړینې ورسته لس کلن ریچارډ واک ته ورسېد.
ډېر کم شمېر درباریانو ته د پاچا اړوندتیا د متنفذینو ناخوښي رامنځته کړه چې له امله یې په ۱۳۸۷ زکال کې د لارډز اپیلینټ (Lords Appellant) په نامه ډلې پر حکومتي چارو واک ترلاسه کړ. په ۱۳۸۹ زکال کې ریچارډ بیاځلي د حکومتي چارو واګې په لاس کې واخیستې او د راتلونکو اتو کلونو لپاره یې له خپلو پخوانیو مخالفینو سره د نسبي همغږۍ پر بنسټ واکمني وکړه. نوموړي په ۱۳۹۷ زکال کې له بیاکتنې غوښتونکو څخه خپل غچ واخیست چې ډېری یې اعدام یا تبعید شول. د نوموړي د واکمنۍ راتلونکي دوه کلونه د تاریخ پوهانو له خوا د ریچارډ د «استبداد» د کلونو په توګه توصیف شوي دي. په ۱۳۹۹ زکال کې وروسته له هغه چې جان ګانټ ومړ، پاچا د ګانټ زوی هنري بولینګ بروک چې وړاندې تبعید شوی و د نوموړي له ارث بې برخې کړ. هنري د ۱۳۹۹ زکال په جون میاشت کې له کم شمېر ځواکونو سره چې په چټکۍ سره یې شمېر زیات شو په انګلستان برید وکړ. هغه له لږ مقاومت سره مخ شو، ریچارډ یې له واکه راوپرځاوه او ځان یې پاچا اعلان کړ. داسې انګېرل کېږي چې ریچارډ د بندي کېدو پر مهال له لوږې مړ شوی، په داسې حال کې چې د هغه د وروستي برخلیک اړوند ډېرې پوښتنې بې ځوابه پاتې دي.
د جګړې بندي یا اسیر
د جګړې بندي (POW) هغه کس ته ویل کېږي چې د وسله والې جګړې پرمهال یا هم له جګړې وروسته د جنګیالي ځواک یا هم ښکېل ځواک له خوا نیول کیږي. د «جګړې بندي» ددې کلیمې د لومړنۍ کارونې تاریخ تر۱۶۱۰ کاله پورې رسېږي.
منځنۍ پېړۍ او رینسانس
په ۱۴۱۵ کال کې له اګنکورټ جګړې وروسته، د پنځم هنري پاچا د انګریزي پوځ له خوا ګڼ شمېر فرانسوي جنګي بندیان ووژل شوو. دا وژنه د فرانسوي هلکانو او د غیر جنګیالیو د وژلو په غچ کې ترسره شوه چې د اردو د سامانونو او تجهیزاتو د سمبالولو دنده یې درلوده، او هنري سره دا ډار هم مل و چې که فرانسويان بیا برید وکړي نو دوی به له ماتې سره مخ شي او د بیاځلې جګړې لپاره به بندیان بیا خوشې شي.
لومړۍ نړیواله جګړه
د لومړۍ نړیوالې جګړې په بهیر کې شاوخوا اته میلیونه سړي تسلیم شوو او د جګړې تر پایه پورې د POW په کمپونو کې وساتل شوو. ټولو هیوادونو ژمنه وکړه چې د جنګی بندیانو سره د عادلانه چلند په موخه د هاګ له قوانینو پیروي وکړي، او په ټولیزه توګه د جګړې د بندیانو یا POWs د ژونديو پاتې شویو کچه د خپلو نورو ملګرو په پرتله چې بندیان شوي نه وو، خورا لوړه وه. انفرادي تسلیمیدل به کله کله پېښېدل؛ ډېری وخت به لویې ډلې د ټولو غړو په ګډون تسلیمېدلې. په تننبرګ کې ۹۲۰۰۰ روسان د جګړې پر مهال تسلیم شوو. کله چې په ۱۹۱۵ کې د کاوناس محاصره شوی لښکر تسلیم شو، ۲۰۰۰۰ روسان بندیان شوو. د روسیې د نیول شویو، ټپیانو یا وژل شویو کسانو په نسبت د بندیانو شمېر ډېر وو. شاوخوا ۳،۳ ملیونه نارینه بندیان شوي وو.
پولينډي ژبه
پولينډي د لوېدیځ سلاویک ژبو له څانګې يوه ژبه ده. د دې ژبې د ویونکو شمېر په پولينډ کې له 38.5 ميلیونو څخه ډېر او په نړۍ کې 55,000,000 وګړي دي.
مايکوپ
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
د ۱۹۶۵ کال د رایې حقونو قانون
څېړنې ښکاروي چې دا قانون په بریالیتوب سره او په پراخ ډول د رای ورکوونکو نوم لیکنې او ګډون کچه په ځانګړې توګه د تورپوستانو په منځ کې ډېره کړې ده. دا قانون همدارنګه د پام وړ پایلو لکه د عمومو مواد لا ډېر تدارک (لکه عمومي زده‌کړه) د هغو سیمو لپاره چې د تورپوستانو ډېر نفووس لري او د کانګرس ډېری غړي چې د مدني حقونو اړوند قوانینو ته رایه ورکوي، سره اړیکه لري.
آناستاس میکویان
اناستاس ایوانویچ میکویان (زوکړه: د ۱۸۹۵ زکال د نومبر ۲۵ مه – د ۱۹۷۸ زکال د اکتوبر ۲۱ مه) ارمنستاني کمونیست انقلابي، پخوانی بلشویک او شوروي چارواکی و. نوموړی یوازنی شوروي سیاستوال و چې وه یې شو کولای د کمونیست ګوند په ځواکمنو تر ټولو لوړو پوړیو کې ځان وساتي، په داسې حال کې چې ځواک به کله د مرکزي کمېټې او کله هم د سیاسي دفتر په واک کې و. د هغه سیاسي ژوند د لینېن له مهال څخه د ستالین او خروشچف تر مهاله او په همدې ډول د برژنف په واکمنۍ کې د هغه د سوله ئیز تقاعد تر مهاله دوام درلود.
میکویان کمونیستي کیوبا او متحده ایالاتو ته څو مهم سفرونه لرل او په دې سره یې د نړیوالې دیپلماسۍ په صحنه کې مهم رول لوباوه، په ځانګړې توګه هغه مهال چې د نرم ځواک په برخه کې یې له خپلو وړتیاو څخه د شوروي د ګټو په موخه کار اخیست. په ۱۹۶۴ زکال خروشچف د یوې کودتا پر مهال له واکه ګوښه شو او برژنف واک ته ورسېد. میکویان له ۱۹۶۴ زکال څخه په ۱۹۶۵ زکال کې د خپل اجباري تقاعد تر مهاله د شوروي د رهبرۍ د عالي شورا د مشر او په اسمي توګه د دولت د مشر په توګه خدمت وکړ.
دویمه نړیواله جګړه
د ۱۹۴۲ زکال په فبروري میاشت کې میکویان د ستالین په امر په دولتي دفاعي کمېټه کې د ځانګړي استازي په توګه وټاکل شو.
امپيبول
امپیبول د 800 څخه تر 1000 درجو سانتي ګراد په حرارت کې ویجاړیږي او په 1200 درجو کې خړوبیږي. دا د شیشې پالش لري او د هغې سختۍ د 5 او 6 ترمنځ توپیر لري او د هغې ځانګړې جاذبه د 2.9 او 3.55 ترمنځ. دوی معمولا په خپل جوړښت کې اوسپنه یا مګنیزیم ایونونه لري.امفیبول په شنه، تور، بې رنګ، سپین، ژیړ، نیلي یا نسواري رنګونو کې لیدل کیږي.
فېلډسپار
د فېلډسپار جوړښت
د فیلډسپار جوړښت د SiO4 او AlO4 د مختلفو پولیمورفونو جوړښت ته ورته دی. د فیلډسپارس جوړښت د SiO2 جوړښتونو ډک حالت فرض کیدی شي چې د ټیټراډرال شبکې ته د AL داخلیدو او په موجوده غارونو کې د Na+ (یا K+ یا Ca2+) سره یوځای ځای په ځای کولو له امله وي. کله چې یوازې یو Si4+ د Al3+ لخوا بدل شي، جوړښت د یو K+ یا یو Na+ په معرفي کولو سره بې طرفه کیدی شي.
په ورته ډول، کله چې Si4+ د Al3+ لخوا ځای په ځای شي، د جالی الکتروسټیک چارج د ډیویلینټ کیشن لکه Ca2+ لخوا متوازن کیدی شي. که چیرې یو ځانګړی لوړ تودوخه فیلډسپر خپل لوړ تودوخې (بې ترتیبه) جوړښت ساتي یا (په یخولو کې) د ټیټ تودوخې (ډیر منظم) جوړښت ته بدلوي په لویه کچه د پروسې د یخولو نرخ لخوا اغیزمن کیږي. په حقیقت کې، مایکروکلین د ژورو ډبرو او پیګماتیټ ځانګړنه ده، اورتوکلیز د منځني تودوخې په منځ کې د مداخلې وړ ډبرې ځانګړتیا ده، او سانډین د لوړې تودوخې تولید لاوا ځانګړتیا ده. د plagioclase لړۍ د غړو عمومي جوړښت د مایکروکلین سره ورته دی.
امپيبول
منځنی امپیبولز یا سینګ بلینډز
هارنبلېنډز ترټولو عام مونوکلینیک امپیبولونه دي. دا سلسله د کیمیاوي جوړښت له مخې خورا متفاوت ده او په ایګنیوس او میټامورفیک ډبرو کې موندل کیږي. د دې لړۍ خورا مهم منرالونه عبارت دي له:
فېلډسپار
د فېلډسپار کارول
د پوتاشیم فیلډسپر بل استعمال د پوتاشیم سلفیټ کیمیاوي سرې تولید د لیچ کولو یا په ځینو مواردو کې د مینځلو او مینځلو له لارې دی.
کوارتز
کوارتز د فیلډسپار وروسته د ځمکې په کرسټ کې دوهم خورا بډایه منرال دی. کوارټز د SiO2 د دوامداره شبکې څخه جوړ دی، لکه د اکسیجن هر اتوم د دوو ټیتراهیدرا ترمنځ موقعیت لري؛ له همدې امله، د کوارټز عمومي فورمول SiO2 دی. کوارټز کرسټال په مختلفو بڼو کې موندل کیږي او ځینې یې د ګاڼو په توګه کارول کیږي.
فزیکي خواص یا ځانگړتیاوې
کشش ځواک : 7000 psi
میتودیزم
سرچینې یا ریښې
د ویسلي وروڼو سمدلاسه په کورونو، مذهبي ټولنو او بېلابېلو کلیساوو کې بېلابېلو وګړو او ډلو ته د ایمان له لارې د عقیدې په واسطه د ژغورنې تبلیغ پیل کړ، چې د انجیلي مبلغینو پر وړاندې یې د خپل تبلیغ دروازې نه وې تړلې. جان ویسلي د هالندي ژبې ویونکي ژاکوبس ارمینیوس (۱۵۶۰ – ۱۶۰۹) تر اغېز لاندې راغی. ارمینیوس هغه کالوینستي عقیده او باور رد کړی و، چې ویل یې؛ خدای تعالی د خلکو له ډلې یو شمېر یې ابدی سعادت ته رسولي و، حال دا چې نور د ابد او دایم لپاره هلاک شوو. د دې پر خلاف جورج وایتفېلد (۱۷۱۴ – ۱۷۷۰)، هاول هاریس (۱۷۱۴ – ۱۷۷۳) او سلینا هستینګز او کنتس هانتینګتون (۱۷۰۷ – ۱۷۹۱) ددې له امله چې کالوینیستي میتودیستان و ډېر مشهور وو.
پوسټ استعمار (تر استعمار وروسته)
ښايي ځینې وختونه، د پوسټ استعمار د مطالعاتو اصطلاح ته پر پوسټ استعمار ترجیح ورکړل شي، ځکه چې ښايي د استعمار مبهمه اصطلاح یوه حکومتي سیسټم، یا د همغه سیسټم د ایډیالوژۍ یا نړۍ لید زېربیناوو ته اشاره وکړي. په هرحال، پوسټ استعمار (یعنې د پوسټ استعمار یا له استعمار وروسته مطالعات) په عمومي ډول د استعماري فکر پر وړاندې د ایډیالوژیک غبرګون استازیتوب کوي، نه دا چې په ساده ډول هغه سیسټم تشریح کړي چې تر استعمار وروسته راغلی، لکه څنګه چې د پوسټ مختاړی ورته وړاندیز شوی. په دې توګه، پوسټ استعمار د استعمار پر وړاندې د یوه غبرګون په توګه یا له استعماره د وتلو په توګه وګڼل شي، په ورته ډول پوسټ ماډرنیزم د ماډرنیزم پر وړاندې غبرګون دی. د پوسټ استعمار اصطلاح په خپله د پوسټ ماډرنیزم پر بنسټ رامنځته شوې، چې ځینې مفکورې او میتودونه یې سره ګډ دي.
د پوسټ استعمار ادبي مطالعه
د ادبیاتو دویمه ډله د توکمیز تعصب په پایله کې د مدني او ملتپالو د یووالي انحطاط وړاندې کوي او تحلیلوي، چې معمولا د ولس د غولوونې «د ملت ساتنې» په توګه، او د موږ او دوئ ترمنځ د دوه اړخیزو ټولنیزو اړیکو د یو ډول په توګه څرګندیږي. هغه وخت مدني او ملي یووالی له منځه ځي کله چې یو پلارواکی رژیم په یو اړخیز ډول د استعمار شوي هیواد «ملي کلتور» تعریف کړي چې څه دی او څه نه دی.
ارچي الکساندر
انجنیري او معمارۍ
په ۱۹۲۵ز کال کې د ایوا پوهنتون هغه ته د انجینرۍ په برخه کې د ماسټرۍ افتخاري سند ورکړ. همدارنګه په ۱۹۴۶ز کال کې د هوارډ پوهنتون الکساندر ته د انجینرۍ په برخه کې افتخاري دوکتورا ورکړه. که څه هم ځینې سرچینې ادعا کوي چې الکساندر د NAACP معتبر سپینګارن مډال هم ترلاسه کړ، خو NAACP هغه د یاد مډال د ترلاسه کونکي په توګه نه  ډلبندي کوي.
کلونېنګ
د بنسټیزو حجرو کلونېنګ
د سوماټیک حجرو هستوي انتقال یا ټرانسفر چې عموماً د اېس.سي.اېن.ټي په توګه پېژندل کېږي، د څېړنیزو او درملنیزو موخو لپاره د جنین د جوړولو لپاره هم کارول کېدای شي. د دغه کار تر ټولو معموله موخه د بنسټیزو حجرو په څېړنو کې د استفادې لپاره د جنین تولید دی. دغې پروسې ته «څېړنیز کلونېنګ» یا «درملنیز کلونېنګ» هم ویل کېږي. دلته موخه د کلون شويو یا کاپي شویو انسانانو جوړول نه دي (چې تکثیري کلونېنګ هم بلل کېږي)، بلکې د هغو بنسټیزو حجرو اخیستل یا ترلاسه کول دي چې د انسان د ودې د څېړنې او د ناروغۍ د احتمالي درملنې لپاره کارول کېدای شي. که څه هم چې یو کلونل انساني بلاسټوسیسټ جوړ شوی دی، خو د بنسټیزو حجرو کرښې یا ردې لا هم له یوې کلونل سرچینې څخه جلا شوې نه دي.
رسوبي غرګی (سترې ډبرې)
شګلنې ډبرې
د رېګ د دانو په منځ کې د خټين چاپېريال د موادو زياتوالی
خټين غرګي
خټين غرګي د رسوبي موادو هغه غرګي دي چې  لږ تر لږه ۵۰٪ خړيچې او د خټې په اندازه  ذرې ولری. په پرتليز ډول دا نازکې ذرې عموماً په اوبو يا هوا کې د ګډوډ بهنګ په مټ لېږدول کېږي او هغه مهال سره راټولېږي کله چې دا بهنګ ارام شي او دا ذرې له ځوړند حالت څخه ځای پر ځای شي.
نالچيک
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
سټاوروپول
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
مخاچ کلا
مخاچ کالا (په روسي: Makhachkala؛ اواري: МахӀачхъала ؛ لیزګیان: Магьачкъала؛ Qomuk: Магьачкъала) د روسیې د داغستان جمهوریت پلازمېنه ده. دا د کسپین سمندر په لوېدیځ ساحل کې موقعیت لري. د 2010 سرشمیرنې پورې، د ښار نفوس 572,076 تنه و. دا د شمالي قفقاز فدرالي ولسوالۍ ترټولو لوی ښار دی.
مولوي صاحب کرايه راکړه !
د حفظ د تکمیل ، دستار بندي او دور په وختونو تېر شوم او د صرف بهايي او ميزان الصرف په بابونو ودرېدم د ضرب ضربا ضربوا ګردان مې وکړ ، د شمعه کتاب بيتونه مې تکرار کړل، د فقهې بابونه ، د نحوې ترکيبونه ، د منطقو قضيې، د کافيې سختي او بيا د جامي صاحب تحقيقونه.........
کوسټروما ولايت
سرچينې
وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روس وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
کالوګا ولايت
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" کالوګا ولايت (Kaluga Oblast) Калу́жская о́бласть, Kaluzhskaya oblast ) د روسیې یوه فدرالي واحد (اوبلاست) ده چې په مرکزي فدرالي ولسوالۍ کې موقعیت لري. د دې اداري مرکز د کالوګا ښار دی.
پينځه نۍ
پنځه نۍ د اونۍ د شپږمې ورځې نوم دی چې په وايي، تر دې وروسته د جمعې ورځ وي.
ولاديمير
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" ولادیمیر په روسیه کې یو ښار دی او د روسیې یوه فرعي څانګه ده.
مسکو ولايت
مسکو ولايت(Moscow Oblast) ( Моско́вская о́бласть ) یا پوډموسکووی (Подмоско́вье ) د روسیې یو فدرالي واحد ( اوبلاست ) ده چې په مرکزي فدرالي ولسوالۍ کې موقعیت لري.
ورونيش
سرچينې
وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روس وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
سیلیکاټ منرالونه
عمومي جوړښت
دا د تیتراهیدرال سیلیکاټ بنسټونه یو منفي بریښنایي چارج لري او باید یو بل وګرځوي، مګر د منرالونو په کرسټال جوړښت کې، دا بنسټونه د مثبت آئنونو لکه المونیم ، اوسپنې او مګنیزیم په واسطه یو بل سره تړلي دي، نو د کرسټال واحد په توګه یو غیر جانبدار چارج لري. ټول .. د اډو نښلونکي ایونونه مختلف اندازې او بریښنایی چارجونه لري.
زنځيري سلیکیټونه
زنځیر سیلیکیټونه په دوه فرعي څانګو ویشل شوي ، ساده زنځیر سیلیکیټ او دوه ځله سلیکیټونه.
د پېروکسونيډ کورنۍ
دوه زنځيره سيليکاټ پدې مانا ده چې په دې منرالونو کې د تیتراهیدرا دوه تارونه د ډبل زنځیر په شکل کې موقعیت لري او د اکسیجن پلونو په واسطه یو له بل سره وصل دي. د دې ډلې اصلي بیلګه امفیبولونه دي.
تولا ولايت
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" تولا اوبلاست په   د روسیې یو اوبلاست دی چې په روسیه کې موقعیت لري.
د روسیې فدرالي ښارونه
د فدرالي اهمیت ښار (په روسي: Город федерального значать) یا فدرالي ښار د روسیې د فدرالي واحد حیثیت لرونکی ښار دی. د روسیې فدراسیون په 85 واحدونو وېشل شوی دی. له دې څخه 3 فدرالي ښارونه دي.
سرچينې
وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روس وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
کوسټروما
دوه ګوني ښارونه
د کوسټروما ښار دوه ګوني ښارونه د آچین ، درهم، انګلستان ، درهم، شمالي کارولینا ، هوینکا ، بیران، سیتینج، سموکوف، اوچامچیرا او دوول دي.
يهودي خپلواک ولايت
سرشمېرنه
دا ولايت د (2010 سرشمیرنې) 176,558 تنه نفوس لري.
ريازان
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" ريازان د روسيې د مرکزي فدرالي ولسوالۍ د ريازان ولايت یو ښار دی چې په روسیه کې موقعیت لري. دی.
روستوف نادونو
د روستوف نادونو  ښار دروسیه کې او په روستوف ولايت کې د دان سیند په څنډه کې موقعیت لري.
تولا
دوه ګوني ښارونه
د روسیې د تولا ښار د البانيې، نیویارک او کوتاسي ښارونو دوه ګونی ښار بلل کيږي.
تامبوف
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" تامبوف Tambov په روسیه کې یو ښار دی او د روسیې یوه فرعي څانګه ده.
توېر
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
رومي ژبې
په ټوله نړۍ کې د رومانسي ژبو له 900 ملیون څخه ډېر ویونکي شتون لري، چې ډیری یې په امریکا ، اروپا او د افریقا په ځینو برخو کې دي. لوی رومانسي ژبې هم په پراخه کچه د غیر اصلي ویناوالو ترمنځ د منځګړو ژبو په توګه کارول کیږي. دا په ځانګړې توګه د فرانسوي په اړه ریښتیا ده، چې په لویدیځ او مرکزي افریقا ، ماداګاسکر ، ماریشیس ، سیچلس ، اتحاد قمر ، جیبوتي ، لبنان او شمالي افریقا کې ویل کیږي (پرته له مصر ، چیرته چې دا د اقلیت ژبه ده).
توېر
توېر په روسیه کې یو ښار او د دې هیواد د توېر ولایت مرکز دی. دا ښار د شوروي اتحاد په وخت کې د 1931 او 1990 ترمنځ د کالینین په نامه یاد شو. توېر په 2007 کې 405 زره نفوس درلود. توېر د مسکو په شمال کې او د وولګا او تورسا سیندونو په منځ کې موقعیت لري، او په منځني پېړیو کې دا د توېر د سلطنت پلازمېنه ګڼل کېده.
رومي ژبې
اوسنی حالت
د رومانتي ژبو ټول اصلي ويونکي په لاندې ډول وېشل شوي دي (په قوس کې د نړۍ ژبې درجه بندي سره):
لیکنه
په ډیرو مواردو کې، رومي ژبې د لاتیني ژبې د لیکلو سیسټم ساتلی او د دوی د تکامل سره سم یې تطابق کړی دی. یوازینی استثنا د 19 پیړۍ پورې رومانیایي ژبه وه، کله چې د رومیانو له وتلو وروسته، سواد د سلیو تر اغیز لاندې د سیریلیک الفبا سره رامینځته شو. په شوروي اتحاد کې، سیریلیک الفبا د رومانیا ( مولداویان ) لپاره هم کارول کیده. د هسپانیې غیر عیسویانو هم د خپلو مذهبونو (عربي او عبراني) لیکلو لپاره د رومانیکي ژبو لکه لادینو او مستو - عربي لیکلو لپاره کارولې.
رومي ژبې د لاتیني حروفو سره لیکل کیږي، چې 23 توري A, B, C, D, E, F, G, H, I, K, L, M, N, O, P, Q, R, S لري., T, V, X, Y, Z وروسته بیا په مختلفو لارو ایډیټ کیږي؛ د مثال په توګه، V توری په V (consonant) او U (vowel) ویشل شوی، او زه په I او J ویشل شوی. لاتیني لیک K او نوی لیک W، چې په پراخه کچه په آلماني ژبو کې کارول کیږي، په ندرت سره په ډیری رومانسي ژبو کې کارول کیږي (اکثره د نومونو او غیر همغږي بهرنیو کلمو لپاره).
شمال لوېديځه فدرالي ولسوالۍ
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
کارېليا جمهوريت
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" کارېليا جمهوريت(Republic of Karelia) (په روسي ژبه: Республика Карелия؛ کارليان: Karjalan Tazavalda؛ فنلنډي: Karjalan tasavalta؛ Vesp: Karjalan Tazovaldkund) د روسيې فدرالي واحد دی (جمهوريت) په شمالي اروپا او د روسيې په شمال لويديځ کې موقعيت لري. پلازمینه یې پیټروزاوودسک ښار دی. نفوس يې د 2010 کال سرشمېرنې له مخې : 643,548 تنه و.
زيارت کول
عیسویت
روم او نورو ځایونو ته چې د رسولانو، سنتانو او عیسوي شهیدانو سره تړاو لري زیارتونه هم ترسره کیږي، او همدارنګه هغه ځایونه چې د ورجن مریم ظاهري بڼه لري. یو مشهور زیارت د سینټ جیمز په لاره کې د سانټیاګو ډی کمپوستیلا کلیسا ته د هسپانیا په ګالیشیا کې دی چیرې چې د جیمز رسول زیارت موقعیت لري.
د حج مفهوم
زيارت په کلمه کې د يو څه يا چا د ترسره کولو اراده او اراده ده، او په شيعه کلتور کې د قبرونو په زيارت کې د څوارلسو معصومو او داسې نورو لکه امامزادګان په ګډون د هغو د درناوي او درناوي په نيت د قبرونو په زيارت سره د زيارت احساس کيږي. هغوی ته سلام. همدارنګه په شيعه اصطلاح کې د څوارلسو معصومو يا امامانو د زيارت لپاره استعمال شوي کلمات زيارت ته ويل کيږي. لکه د عاشورا زیارت یا د لویې ټولنې زیارت.
ګروزني
د چیچنیا دوهمه جګړه
د چیچنیا د دویمې جګړې له پیلېدو وروسته، ګروزني یو ځل بیا د جګړې په مرکز کې و، چې زرګونه کسان یې ووژل. د ۱۹۹۹ کال د اکټوبر په ۲۵ مه د روسیې د ګروزني د محاصرې په لومړني پړاو کې روسي ځواکونو پنځه SS-21 بالستیک توغندي په مرکزي بازار او د زیږون پر یوه روغتون ووېشتل چې له امله یې تر ۱۴۰ زیات کسان ووژل شول او په سلګونو نور ټپیان شول. د ښار د پراخو ډزو په ترڅ کې چې وروسته، د روسیې ډیری توپخانې د ودانیو لوړو پوړونو ته لیږدول شوي. که څه هم دا د زیربنا پراخه ویجاړتیا لامل شوې، د ملکي تلفاتو کچه د لومړیو جګړو په پرتله خورا کمه وه.
د شوروي سیمه يیزه پلازمینه
د ټولنپوه جورجی دیرلوجیان په وینا، د چیچنګو-انګوش جمهوریت اقتصاد په دوه برخو وېشل شوی و، لکه د فرانسوي مېشته کونکي الجزایر په څېر - او د روسیې په سکتور کې ټولې دندې لوړ معاش درلود، پداسې حال کې چې غیر روسیان په سیستماتیک ډول ساتل شوي. په خلیج کې د پوهنې، روغتیا، تېلو، ماشین الاتو او ټولنیزو خدمتونو په برخه کې ټول دولتي پوستونه روسانو (همدا راز اوکراینیانو او ارمنیانو) نیولي وو. غیر روسانو (د اوکراینیانو او ارمنیانو پرته) په کرنه، ساختماني، اوږدمهاله دندو، او همدارنګه په "غیر رسمي سکتور" کې کار کاوه (یعنې غیرقانوني، په قانوني برخه کې د پراخ تبعیض له امله).