cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ادا لولېس
اگوسته ادا کنگ ، کونټس آف لولېس (۱۰م دسمبر ۱۸۱۵م.زـ ۲۷م نومبر ۱۸۵۲م ز) د اگوسته ادا بايرن چې په عمومي توگه د ادا لولېس په نوم پېژندل شوې يوه انگرېزه شمېرپوهانده او د چارلس ببېج د لومړني میخانيکي ماشين چې لومړنيو کمپيوټرونو څخه شمېرل کېږي يو شننيز انجن و د هغه د کاريالونو يوه لیکواله وه. د هغې د هماغه لارښودنيزو نوټونو يا لیکنو څخه داسې څرگندېږي چې شننيز ماشين د لومړني الگورتم په مرسته رغول شوی. د همدې خپرونې لیکنې له کبله ادا لولېس په نړۍ کې تر ټولو لومړنۍ د سولگرپوهنې يا کمپيوټر ساينس پوهنې د خپرونې لیکواله وه. لولېس د دسمبر په ۱۰مه کال ۱۸۱۵م زېږدي کې د انگرېز شاعر لارډ بايرن او آزابلېلا بايرن کاله کې زېږېدلې. د بايرن نور ماشومان د هغه له واده پرته له يوې ښځې زېږېدلي ول. کله چې لولېس وزېږېده نو بايرن له خپلې ښځې بېل شو او بيا يې انگلنډ د تل لپاره پرېښود چې لمخې يې د يونان د خپلواکۍ جگړې په مهال له يوې اوږدمهالې ناروغۍ څخه رنځور مړ شو. دا مهال لولېس د اتو کالو وه. د ادا لولېس مور د بايرن څخه په زړه لرلي ټپ له کبله مختورې شوه او لدې چې نه يې غوښتل چې لور يې د هغې د پلار د لېونتوب په هکله اندېښمنه وي نو خپله لور يې د شمېرپوهنې او منطق زده کړو ته وهڅؤله چې لولېس د پوهنپوهنې په ډگر کې وځلېده. ادا لولېس خپل برلاسيتوب په پويټيکل ساينس او شننيزې پوهنپوهنې کې گڼل. د پېغلتوب په مهال لولېس په شمېرپوهنې کې ډېره برلاسې شوه چې د همدې تکړه والي لمخې دا د خپل انگرېز سيال شمېرپوهاند چارلس ببېج سره ملگرې شوه او د ببېج په شننيز انجن جوړولو پروژې ورسره ملکارې شوه. د ۱۸۴۲م زېږدي او ۱۸۴۳م زېږديزو کالونو په منځ کې لولېس په لومړي ځل يو اټالياوي متن چې د اټاليايي پوځي انجنير لويگي مينابرېا لخوا په يو انجن باندې لیکل شوی و انگرېزي ته وژباړه. پدغه ژباړل شوي متن کې هغې خپل له ځانه ځينې اړونده مالومات ورزيات کړل چې لورايه د هغې لخوا نوټونه نومېدلي. دغو نوټونو ته په کتلو او په الگورتمي غونډال جوړ شوي انجن ته ، ډېر وگړي دا لومړنۍ د کمپيوټر خپرونه ليکونکې گڼي. د لولېس دغه نوټونه اوس هم د کمپيوټرونو د تاريخ اهمې لیکنې گڼل کېږي. نوموړې پدغه شننه کې لا مخته وتلې او د نويو پرمختگونو په درشل کې يې د شمېرلو او شمېر کارولو نورې لارې چارې هم برسېره کړي ، چې لمخې يې ځينې داسې گڼي چې ببېج هم پدغو کې ورسره ملکاری دی او د نورو وړتياؤ لارې يې هم روښانه کړي. د هغې د پويټکل ساينس وړتيا د ځينو شننيزو انجنونو په هکله پوښتنو له کبله پدې کې مرسته کړې چې څنگه په يوې ټولنې کې فرد او تخنيک سره يو لاس غبرگې اړيکې جوړولای شي.
عبدالحفيظ مليار
مخينه
۶ـ د کابل په مکررويانونو کې د کورنيو چارو وزارت اړوند د ۲۰۴ محافظ ڼولگي د پېژند امر.
مدني اکر
ښاغلی عبدالحفيظ مليار شخصي ژوند کې متحل دی، ۶ زامن، ۳ لوڼې او ۱۳ لمسيان لري.
د شعر بېلگې يې
يو عجيبه شانته حال دى - کله غم، کله اختر دى يو کفن سره به درومو - په تابوت کې مو بستر دى نفرت پرېږده مينه وکړه - مينه شعر غوندې هنر دى چې ټپې او غزل وايي - د مليار د زړگي سر دى عمر لنډ دى اى ملياره - ترې غافل خدايږو بشر دى
سام هریس
د دین اړوند بحثونه
هریس د ۲۰۰۶ زکال په سپټمبر میاشت کې له رابرټ رایټ سره د دیني باورونو د عقلانیت اړوند بحث وکړ. په ۲۰۰۷ زکال کې نوموړی له محافظه کاره تفسیر کوونکي اندرو سالیوان سره د بیلیف نېټ ویب پاڼې له خوا په جوړ شوي اوږده انټرنټي بحث کې ګډون وکړ. په ۲۰۰۷ زکال کې یې بیا د انجیلي کشیس ریک وارن سره د نیوزویک مجلې په یوه مناظره کې برخه واخیسته. په همدغه کال کې یې له ډېویډ ولپ سره هم د دین اړوند مناظره ترسره کړه.
شات
شات چې ځینې خلک یې گبين هم بولي (په انگرېزي: Honey) يو ډول خواړه دي چې د شاتو د مچیو په وسیله په طبيعي توگه له گلانو څخه راټولېږي.
د سټاکهولم ماڼۍ
د سټاکهولم ماڼۍ او یا شاهي ماڼۍ (په سویډني ژبه: Stockholms slott or Kungliga slottet) د سویډن د پاچا (پاچا کارل شپاړسم ګوستاف او ملکې سیلویا چې له دروتنیګهلم ماڼۍ څخه د خپل معمولي مېشت ځای په توګه کار اخلي) رسمي استوګنځی او لویه شاهي ماڼۍ ده.د سټاکهولم مانۍ د پلازمینې سویډن د ګملا سټان په سټاډس هولمن کې موقعیت لري. هغه د ریکسدګ/ Riksdag (د سټاکهولم پارلمان) له ودانۍ سره ګاونډۍ ده. د پاچا دفتر، د سویډن د شاهي کورنۍ د نور غړو دفترونه او د سویډن شاهي محکمه دلته دي. دا ماڼۍ د استازولۍ د موخو لپاره په داسې حال کې کاول کېږي چې پاچا د دولت د رئیس په توګه خپله دنده ترسره کوي.
دا ماڼۍ له ۲۰۰۹ز کال راهیسې ۱۴۳۰ اتاقونه لري چې له دې ډلې یې ۶۶۰ اتاقونه کړکۍ لري. په دې ماڼۍ کې د سلطنتي کورنیو، استازولیو او جشنوارو لپاره اپارتمانونه لکه دولتي اپارتمان، د مېلمنو اپارتمان او د برناډوت اپارتمان شامل دي. نورې ځانګړنې يې ایالتي تالار، سلطنتي کلیسا، د سویډن د سلطنتي نښانونو/ګاڼو خزانه داري، لیوروسټکامارن او د تره کرونور موزیم او د پخوانۍ کلا څخه پاتې شوې زېرخانې او ګومبزې دي. د سویډن ملي کتابتون تر ۱۸۷۸ز کال پورې په بېبلیوټېکس‌فلای‌جان (د کتابتون وزر) کې موقعیت درلود چې له ۲۰۱۴ز کال راهیسې د برناډوت کتابتون په‌کې ځای پر ځای شوی. سلاټ سرکایوېټ (د ماڼۍ ارشیف) په چانسري وېنګ کې پروت دی. په دې ماڼۍ کې د سویډن سلطنتي محکمه ده چې شاوخوا ۲۰۰ کارکوونکي په‌کې کار کوي. سلطنتي ګارد له ۱۵۲۳ کال راهیسې له ماڼۍ او شاهي کورنۍ څخه ساتنه کوي. د ظاهري بڼې بشپړه بیارغونه په ۲۰۱۱ کال کې پيل شوه تر څو له شګلن کاڼې څخه جوړې شوې برخې چې اقلیمي اغیزو زیانمنې کړي ترمیم کړي. د ترمیم لګښت په یوه ۲۲ کلنه دوره کې تقریباً ۵۰۰ ملیون کرون (شاوخوا ۷۷ میلیون امریکايي ډالره) و.
گلابي
وېشنيزه:رنگونه
چاکلیتي
د رنگ چاکلېټو ده د تياره نصواري یوه دول چې د چاکلېټو ورته. په حق د رنگ په دوديزه چاکلېټو په نامه ښودل شوې.لومړی ثبت او په انگلیسي ژبه يو رنگ د نوم د چاکلېټو رنگ استعمال ول په 1737. وه دا رنگ د د چاکلېټو په ډیر عام ډول د رنگ د د شيدو د چاکلېټ استازيتوب ده،
سرفراز خان عقاب خټک
اخځليک
وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:افغاني ليکوال‎ وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان
زنگالي
دا نوم د zangār یوه ډېر لرغونې اصطلاح ده چې په عربي کې زنجار او په خاني فارسي کې زنگار بلل کېږي. زنگالي د مېسو زنگ ته ویل کېږي.
د افغانستان د جګړې پایلې
د دغې جګړې په پایلو کې د متحده ایالاتو له خوا د روزل شوي افغان پوځ پاشل کېدل، د جګړې د اغېز له امله رامنځته شوی انساني او اقتصادي کړکېچ، د بهرنیو مرستو بندېدل، د افغانستان د ملي شتمنۍ کنګل کېدل او قحطي شاملېږي. ورته مهال د افغانستان په یو شمېر ولایتونو کې د طالبانو پر وړاندې د اسلامي دولت (داعش) او د جمهوريت غوښتونکو جګړې هم دوام لري.
مېټافېزیک
د نورو معلوماتو لپاره
وېشنيزه:مېټافېزیک وېشنيزه:فلسفي څانگې وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:فیزیک
گلستان بابا
مخينه
اړينه ده وويل شي، چې د پښتو ژبې نامتو سندرغاړی استاد اولمير هم دده شعرونه په خپل خواږه غږ کې ویلي دي چې د شعرونو بېلگې به يې د هغه په سندرو کې وړاندې شي.
د شعر بېلگې يې
ته بې شکه لم یلد و لم یولد یې - نشته نشته دی خاونده شراکت ستا
چې پکې وکړې خپل کمال - داسې امیل راوړه
زه گلستان لرم پیر - غوث الاعظم دستگیر
سوابۍ ولسوالۍ
مېشت ټبرونه او شمېر يې
په مردان او سوابۍ کې د افغانستان پخواني لرغوني ټبرونو له ښاخونو لکه دراني او غرزي (غلجي) څخه يوسفزي ، محمد زي او نور خېلونه او ريښې مېشتې دي. د سيمې ډېری خلک روڼ اندي او دوديزه مذهبي خلک دي. د دوی سرشمېرنه د پاکستان د حکومت لخوا شوې او شمېر يې د ۱۹۹۸م زېږيز کال راهيسې يو ميليون او نهه ويشت لکه شاوخوا گڼل شوی.
سرچينې
وېشنيزه:د خيبر پښتونخوا ولسوالۍ وېشنيزه:خيبر پښتونخوا
اسماعيل دهلوي
ژوند
هغه په خپله نظريه کلک وو. او عقيده يې لرله چي دين بايد په خپل اصلي شکل تطبيق شي. هغه نظريه چي په تدريجي توګه جهاد هم کي راځي.(۳) ددغه خوځښت موخي داوه چي يو اسلامي دولت رامنځته کړي چېرته به مسلمانان خپل عبادات په صحيح ډول تر سره کړي. هغه مهال، د شمالي هند زياته برخه د بريتانيا تر کنټرول لاندي وه. نو ددې خوځښت رهبري پرېکړه وکړه چي داسي يوې سيمي ته لاړ شي چي د بريتانيا کنترول په کي کم او مسلمانان په کي اکثريت وي. ددې لپاره د هند شمال لویدیځ سرحدي سيمه خيبر پښتونخوا وټاکل شوه.
==ليکني==
پر تکامل نیوکې
تاریخچه
رومان کاتولیک کلیسا د لسیزو لپاره په رسمي بڼه د تکامل له ردولو څخه ځان ساتلی وو. په داسې حال کې چې کلیسا به د هغو کاتولیکانو ممانعت کاوه، کومو به چې له انجیل سره د تکامل د انطباق د امکان په اړه وړاندیز کړی و. څرنګه چې داسې انګیرنه د واتیکان له لومړۍ شورا 1869-70ز له موندنو سره چې ټول شیان له هېڅ څخه د خدای په واسطه رامنځته شوي، په ټکر کې وه او د هغو موندنو څخه انکار کول د تکفیر لامل کېدای شوی. په 1950 ز کال کې د دولسم پاپ پیوس (Pope pius XII)له خوا رومان کاتولیک بیشپانو ته په استول شوي لیک کې په لومړي ځل په مستقیمه او رسمي توګه د تکامل یادونه شوې وه. دې لیک یوه کس ته دا اجازه ورکوله، څو د هغه مفهوم اړوند چې انسانان له مخکې موجودې ژوندۍ مادې څخه رامنځته شوي، په اړه ګروېږنه وکړي، مګر د ادم او حوا یا د روح د خلقت په اړه باید ونه پوښتي. په 1996 ز کې پاپ دویم جان پاول (Pope John Pual XII) تکامل “له یوې فرضیې ډېر” سره نښاني کړ او د دې په ملاتړ د راټول شوو حجیمو څېړنو تصدیق یې وکړ، مګر څرګنده یې کړه چې، د انسان روح ته د مادي توضیح ورکولو هره هڅه “د بشر په اړه له حقیقت سره په ټکر کې ده”. پاپ بینیډیکټ شپاړسم (Pope Benedect XVI) په 2005 ز کې کلک باور څرګند کړ، چې انسانان “د تکامل ځینې اتفاقي او بې معنا محصول نه دي. زموږ هریو د خدای د یوه تکل پایله ده، زموږ هر یو غوښتل شوی، زموږ هر یو سره مینه شوې، زموږ هر یو ضروري ده”. په عین حال کې، پاپ بینیډیکټ د خلقت د مفهومونو او تکامل ترمنځ د اړیکې مطالعې ته په دې بنسټ چې، د عقیدې او لامل ترمنځ به کوم تناقض نه رامنځته کېږي، وده ورکړه. د دې کرښو په دوام سره، د “توماسي تکامل” څېړنیزه پروژه، چې د دومینیکن هېواد د څېړونکو له خوا پر مخ وړل کېده ،زېارباسي، تر څو د تکامل په اړوند علمي شواهدو ته د ټوماس اکویناس Thomas Aquinas 1225-1274 ز له ښوونو سره سمون ورکړي.
سټون‌هېنج
لومړنۍ تاریخچه
مارک پارکر پيرسون د سټون‌هېنج د ریورسایډ پروژې مشر د ډورینګټون په دېوالونو (د هېنج محوطه) کې د مېشتېدو پر مهال، دا وموندله چې سټون‌هېنج د خپل پیدايښت له لومړۍ دورې څخه د خښولو سره اړیکه لري:   "سټون‌هېنج له پیل راهیسې له میلاد څخه مخکې د درېیمې زریزې په منځنۍ برخه کې تر خپل اوج پورې یوه ادیره وه. د مړي د سوځونې او تدفین تاريخ د سټون‌هېنج د سارسون ډبرو پړاو ته ورګرځي چې په احتمالي ډول د ګڼو نورو په څېر له دغه تاریخي څلي څخه د استفادې یوه بله دوره ده او دا څرګندوي چې یاده سیمه تر ډېره د مړیو خاوره وه."سټون‌هېنج د رغونې په څو پړاونو کې لږ تر لږه په ۱۵۰۰ کلونو کې بشپړ شوی. په دغه تاریخي څلي او شاوخوا برخو کې یې په لویه کچه د ابادۍ شواهد تر سترګو کېږي چې کېدای شي د منظرې د وخت چوکاټ ۶۵۰۰ کلونو ته وغزوي. د کره تاریخ ټاکل او د فعالیت د بېلابېلو پړاونو پوهاوی د کنګل کېدلو دور د اغېزو له امله په طبعي ګچ کې د طبعي پېښو سره مل ګډوډیو، د حیواناتو د غارونو، لومړنیو تیټ کیفته ثبت شویو کیندنو او د کره تایید شوي علمي تاريخ د نه موجودیت له امله پېچلي دي. نوی پړاو چې ډېری لوغونپوهان ورسره موافق دي لاندې په تفصیل یاد شوی. په متن کې یادې شوې نښې د شمېرې له ترتیب سره د پلان په ښي اړخ کې ښودل شوې دي.
تماسي عدسيه
تاريخ
وېشنيزه:طب وېشنيزه:بصری پوهنه
طبیعي قانون
ارستو
د طبیعي قانون سره د ارستو اړیکه ممکن د توماس اکوینس له خوا د هغه د کارونو د تفسیر سره تړاو ولري. مګر دا پوښتنه چی آیا اکوینس ارستو په سمه توګه لوستی، د بحث وړده. د ځینو په وینا، اکوینس طبیعي قانون او طبیعي حقوق سره یوځای کوي، کوم چې د ارستو وروستۍ قضیه د نیکوماچین اخلاقو په پنځم کتاب (د ایوډمین اخلاقو څلورم کتاب) کې مطرح کوي. د دې تفسیر له مخې، د توماس اکوینس نفوذ داسې وو چې د دې متنونو په یو شمېر اصلي ژباړو یې منفي اغېزه درلوده که څه هم وروستۍ ژباړې یې  په خورا ریښتینې معنا ترسره شوي. ارستو یادونه وکړه چې طبیعي عدالت د سیاسي عدالت یوه بڼه ده، په ځانګړې توګه د وېشونکي او اصلاحي عدالت پلان چې په غوره سیاسي ټولنه کې رامنځته کېږې .که دا د قانون بڼه غوره کړي، نو بیا طبیعي قانون بلل کېدای شي، که څه هم ارستو په دې اړه بحث نه کوي او په خپل کتاب سیاست کې وړاندیز کوي چې غوره رژیم په هېڅ ډول د قانون حاکمیت نشي کولی.
د اسلامي دولت د ډلې (داعش) قلمرو
لنډه کتنه
له ۲۰۲۲ زکال را وروسته داعش تر اوسه پورې د کوم نوي ولایت د جوړېدو اعلان نه دی کړی. په داسې حال کې چې دغې ډلې د سومالیا، بنګلادېش او فیلپین په څېر یو شمېر هېوادونو د سخت دریځو ډلو عمومي بیعت ترلاسه کړی او همدارنګه د هغوی ویناوې او ویډیوګانې د خپلو رسمي رسنیزو کانالونو له لارې خپروي. د چارو شنونکی چارلی وینټر څرګندوي چې دغه چاره د داعش د یو شمېر موجودو ولایاتو د کمزوري عملکرد له امله ده او داسې ښکاري چې د داعش رهبري خپل نوي ملاتړي یوازې د «خلافت د سرتېرو» په توګه معرفي کوي.
په کونړ ولايت کې د نجارۍ صنعت په وړاندې ستونزې او حل لارې
= دڅيړنې اهميت = صنعت يو توليدي فعاليت دی چې د هغه په ترڅ کې له هغو لومړنيو يا خامو توکو څخه چې له ځمکې ترلاسه کېږي د کار وړشيان او اجناس جوړيږي او د بشري ټولنو اړتياوي ورباندې بشپړيږي. صنعت هم د لاس او هم د ماشين په واسطه پرمخ تلای شي. صنعت فعاليت چې د ارزښت،کيفيت او ګټورتوب د لوړوول په خاطر د توکو د بڼي د بدلون عمليه ده ، د بشريت په تاريخ کې اوږده ،سابقه لري. صنعتي انقلاب چې د اتلسمي پيړۍ په دويمه نيمايي کې پيل شو ،په پای کې يې بشري ټولنې ته ژور بدلون ورکړ او د خلکو ژوند ته يې بله بڼه ورکړه. د صنايعو په تيره بيا د ماشين صنايعو ازښت په دې کې دی چې په لږ وخت کې ډير موادو ته د بڼي بدلون ورکوي ، د هغو په څرنګوالي او بيه کې لوړوالی راولي. زموږ خلک له ډير پخوا زمانو څخه په کوچنيو لاسي دستګاوو کې په لاسي صنايعو بوخت وو.
د نجاری صنعت تعريف:په صنعت کې ټول هغه فعاليتونه شامل دي  کوم چې د توکو او خدماتو په توليد او د کانونو د راسپړلو په برخه کې ترسره کېږي يعنې د خامو موادو د بڼي بدلون ته د نجارۍ صنعت ويل کېږي.
= دصنايعو په پرمختګ کې اغيزمن لا ملونه (عوامل) = هغه لا ملونه چي دصنعت  دپرمختګ سبب کيږي په دوه ډوله باندي دي
= اقتصادي توليداتو تاريخ = صنعت اوکسب په اسلام کي ددولت ګټوغوره وسيله ده رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: هيڅ يوشخص غوره له خوړلي ندي له هغه چاڅخه چې دخپل لاس کسب څخه يې خوري اودالله تعالي نبي داودعليه اسلام دخپل لاس دکسب  څخه روزي خوړله دالله (ج) استازي دمختلفو کسبونونو خاوندان وه په بل حديث شريف کې يادونه کيږي چې په تحقيق سره داودعليه السلام دجنګي زغرواوسپنې کمسيونوجوړونکي وه اوادم عليه اسلام بزګرو  اونوح عليه السلام ترکاڼ وه اوادريس عليه السلام درزي وه اوموسي عليه السلام شپون وه له ذکرشوي حديث مبارک څخه روښانه کيږي چي کسب اوصنعت په اسلام کي دخلکو ښه وسيله اودکسبونود پرمخ وړلو لپاره له مناسبي ټيکنالوژۍ څخه کاراخستل حلاله دي .
درحمت ساحل محمد صنعتي او د توليد فابريکه اوداسعداباد فابريکو ترمنځ پرتله توب  درحمت ساحل محمد توليدي او صنعتي فابريکه دکونړولايت داسعداباد فابريکو ته ډيره ګټوره ده ځکه دا دهغه ماشينونوڅخه استفاده کوي چي دشورماشور له کبله يې خلکوته زيان نه رسيږي اوبله داچي نوموړي فابريکه کي دهغه وسايلو اوماشين الاتو څخه کار اخستل کيږي چې دهوادککړتيا سبب نه ګرځي ددي فابريکي په جوړيدو سره دقاچاق مخنيوي شويدي خو د کنړ ولايت د اسعداباد دتوليدي فابريکوپه واسطه دقاچاق مخنيوي نه شوکيداي په دي فابريکه کي دکونړولايت دوه زرو کسانوته دکارزمينه مساعديږي اوداسعداباد دټولو فابريکو دکاريګرو تعداد پنځه سوه کارګرنه دي دافابريکه دښاراوکورونو څخه يوه څه لري پرته ده چې دسيمي دګرميدو باعث نه ګرځي مګر داسعداباد فابريکه دخلکو دتکلفولواوسيمي دګرميدو سبب ګرځي دافابريکه دکارګرو لپار ه دتوليد په وخت کي دځانګړي لباس اوخولۍ څخه استفاده کوي کله په خصوصي يعني داسعداباد په نورو فابريکوکي دي نقطي ته پام نه کيږي داسعداباد دفابريکويوه ګټوره خبره داده چې په دي فابريکوکي دتعداد اودجنس دتوليد له قراره پيسي  اومزد ورکول کيږي مګر رحمت ساحل محمد توليدي اوصنعتي فابريکه کي دمياشتني  په قرار اووخت مزد اومعاش ورکول کيږي اسعداباد په توليدي فابريکو کې دکاريګرواستعداد اومهارت ته کتل کيږي اواورټيم سيستم هم لري مګردرحمت ساحل محمد توليدي اوصنعتي فابريکه داورټيم سيستم نه لري خونتيجه يي داده چې ګټورتوب اومولديت نسبت اوسنيو فابريکو ته دسالارباغ توليدي اوصنعتي فابريکي زيات وواوس د رحمت سا حل محمدتوليدي اوصنعتي فابريکي مولايت او مؤثريت نسبت کونړولايت نورو فابريکوته زيات دي ، او تر اوسه ګټوره تمامه شوي ده.
دڅيړنې اهميت... 2
دريم څپرکی
ډبليو. ايچ اوډن
نوموړي په 1930ز کال کې د دېرش کلنۍ په عمر کې د «Poems» په نوم کتاب له امله د عامې توجه مرکز وګرځېد؛ له هغې وروسته په 1932ز کال کې د «The Orators» په نوم د هغه کتاب خپور شو. د 1935 او 1938ز کلونو تر منځ د «Christopher Isherwood» سره په شریکه لیکل شويو درې ډرامو د چپ اړخي سياسي لیکوال په توګه د هغه شهرت جوړ کړ. اوډن د دې شهرت څخه د خونديتوب په موخه د يو څه وخت لپاره متحده ايالاتو ته ولاړ، او په 1940ز لسيزه کې د هغه په کارونو کې اوږده شعرونه د «For the Time Being» په نوم او د «The Sea and the Mirror» په نوم دي چې په ديني موضوعاتو تمرکز لري. نوموړي د خپل 1947ز کال اوږد نظم «The Age of Anxiety» لپاره په شاعرۍ کې د «پولټزر» جايزه وګټله، د کوم نظم عنوان چې د نوي عصري پړاو د تشريح کولو لپاره يوه مهشوره جمله ګرځېده. له 1956 څخه تر 1961ز کال پورې، نوموړی په اکسفورډ کې د شاعرۍ پروفيسر و؛ د هغه درسونو په محصلینو او استادانو کې شهرت درلود، او د 1962ز کال د «The Dyer's Hand» په نوم د نثري ټولګې لپاره بنسټ وګرځېد.
ماشومتوب
د اوډين دواړه نيکونه د انګلستان د کليسا پادریان وو، په يوه انګلو-کاتولیکه کورنۍ کې ستر شو، کومې چې د انګليکين ازم د يوې لوړې بڼې پيروي کوله، د کومې اصولو او روحانيت چې د رومي کاتوليک ازم سره ورته والی درلود. نوموړي له موسيقۍ او ژبې سره خپله مينه تر يو بريده په خپل ماشومتوب کې په کليسا کې له خدماتو څخه تر لاسه کړه. هغه باور درلود چې له ايسلينډي نسل څخه دی، او له ايسلينډي افسانو او زړو نورس حماسو سره څخه د هغه زړه راښکون د هغه په کار کې روښانه دی.
غاښونه
د غاښونو ساتنه
د یو راپور له مخې په نړۍ کې په هرو ۳ کسانو کې یو کس هم خپل غاښونه په پوره ډول نه پاکوي او که صفا یې هم کړي، د پاکولو په طریقه یې سم نه پوهېږي. زیات خلک خپل غاښونه سهار صفا کوي، خو د دې تر څنګ باید غاښونه تر خوراک وروسته او په تېره بيا د خوږو خوړو تر خوراک وروسته ضرور پاک کړئ؛ ځکه هم به مو خپل غاښونه له چينجنېدو ساتلي وي، هم به صفا وي. اړینه ده چې غاښونه په ۲۴ ساعتونو کې درې وارې پاک کړای شي، د خولې د بدبوي د مخنيوي لپاره باید د ژبې او تالو د پاکولو بشپړ خیال وساتل شي.
الفا فيټوپروټين
کړنه
الفافيټوپروټين هغه پلازما پروټين دی چې تر ټولو ډېر په انساني جنين کې موندل کېږي.
د اسټرالیا لویه وچه
وېشنيزه:آسټراليا (لويه وچه)
عبدالغفران بيکس
سرچېنې
"زړۀ چاودي" د سريزي نه ماخوذ شويده. (مننه)
ښځې په انجنیرۍ کې
تاریخ
لومړنی پوهنتون چې په انجنیرۍ کې یې ښځو ته د لېسانس سند ورکړ، د کلیفورنیا برکلي پوهنتون و. الیزابت براګ په ۱۸۷۶ زکال کې د سېول انجنیرۍ په برخه کې لېسانس ترلاسه کړ او په متحدو ایالتونو کې لومړنۍ ښځینه انجنیره شوه. تر نولسمې پېړۍ پورې دا ډېره نادره وه، چې ښځې دې په هره برخه کې لېسانس وکړای شي، ځکه د جنسیتي توپیرونو له امله یې په پوهنتونونو کې د شاملېدو موکه(فرصت) نه درلوده. ځینو پوهنتونونو، د ۱۸۰۰مو کلونو له لومړیو څخه را وروسته، په خپلو پوهنځیو کې د ښځو پر منلو پیل وکړ او د ۱۸۰۰  تر منځنیو کلونو را وروسته یې د انجنیرۍ په ګډون په ټولو علمي پروګرامونو کې منلې.
په متحدو ایالتونو کې دویمې نړیوالې جګړې ته داخلېدل، د انجنیرۍ په برخه کې د استعدادونو د سخت کمښت لامل شول، ځکه چې نرینه وسله‌والو ځواکونو ته ولېږل شول. د دغه کمښت د جبران لپاره ځینو نوښتونو، لکه:  د ریاضي او فزیک سند لرونکو ښځو ته د جنرال الکتریک د کار په ساحه کې د انجنیرۍ زده‌کړې او د کورټیس-رایټ د انجنیرۍ پروګرام له هغو نوښتونو څخه وو، چېښځو ته یې د انجنیرۍ په برخه کې نوي موکې په لاس ورکړې. کورټیس-رایټ له کرنل، پنسیلوانیا ایالتي پوهنتون، پردو، مینیسوټا، تکزاس، رنسلیز پلتخنیک انستیتیوت او آیووا ایالتي پوهنتونونو سره په ګډه، د انجنیرۍ یو درسي نصاب جوړ کړ، چې لس میاشتې وخت یې ونیو او  اساسي تمرکز یې د الوتکو پر ډیزاین او تولید و.
ملبورن
ملبورن په انګلیسي Melbourne) له کانبیرا نه وړاندی د اسټرالیا پلازمینه وه. ملبورن ښار اوس مهال د ۲۰۱۸م کال د اکتوبر میاشتی د سرشمیرنې له اړخه د ۵ میلیونه وګړو درلوداو سره د اسټرالیا دوهم ګڼ نفوسه ښار دی.
د تودوخې د لېږد وړتیا
د هغې تودوخې کچې ته چې په یوه ثانیه کې د یوې درجې د تودوخې د توپیر سره (ننه او باندې)، د تودوخې د وړانگو او بهېدو په توگه د ودانۍ له یوې برخې (لکه: دېوال، کړکۍ...) له منځه تېرېږي؛ د هغې برخې د تودوخې د لېږد وړتیا په نامه یادېږي. هر څومره چې دا شمېر لوی وي همدومره د هغې برخې د د تودوخې د لېږد وړتیا لویه وي. په ودانۍ کې د توکونو دغه وړتیا ته په درنه سترگه نه کتل کېږي او هڅه کېږي چې د کار شوي توکي دا وړتیا راکښته کړي. وړتیا په دغه فورمول شمېرل کېږي:
تعمیر
تعمیر بازار د کاپیسا ولایت په سویل کې د پرتې ولسوالۍ تګاب مرکز دی. د یاد بازار نه شمال لور ته د کاپیسا ولایت نجراب ختیځ ته آله سای سویل ته د کابل ولایت سروبی او لویدیځ ته د پروان ولایت کوه صافی ولسوالۍ پرته ده.
د ټولیزو مايعاتو اړتياوې
دريم جدول ـ
PRETERM 	TERM	Days SGA	AGA	SGA	AGA 70-90	60-80	80 CC	60 CC	1 90-110	80-100	100	80	2 100-120	100-110	120	100	3 130-140	120-135	135	120	4 150-180	150-165	150-165	140-150	5 150-200 Til 3 Months	150-200 3 Months Age	150-200 Til 3 Months 	150-180 3 Months Age	>5
له سیاق پرته نقل قول
له سیاق پرته نقل قول
له  سیاق پرته نقل قول د خپلو اصلي ژبنيو شرایطو او سیاق د کلیمو انتخابي اقتباس ته اشاره کوي. په داسې ډول چې تر نظر لاندې معنا تحریفوي او دا هغه عمل دی چې معمولاً له سیاق پرته نقل قول بلل کېږي. دلته ستونزه د هغې له اصلي سیاق پرته د اقتباس لرې کول نه دي (لکه څنګه چې ټول نقل قولونه دي)، بلکې دا د لرې کولو لپاره د پریکړې کوونکي پریکړه ده، چې ځینې نژدې عبارتونه او کلیمات چې د لرې کېدلو په دلیل په زمینه یا موضوع باندې بدلېږي او د غوره شوو کلیماتو د اصلي معنا په څرګندولو کې مرسته کوي. ورځپاڼه لیکونکي میلتون مایر په دغه کړنه کې د جراحي تخریب سره پر پرتله کولو«له سیاق پرته نقل قول» اصطلاح رامنځته کړه او وروسته په المان کې د وایمار په وخت کې د نازي د مشهورې خپرونې د اېډېټور یولیوس استرایچر له خوا توصیف او وکارول شوه. دغې اونیزې د کارګر طبقې د عیسوي لوستونکو ترمنځ د یهودو ګړې پاروونکو احساساتو د پارولو لپاره سټرایچر په منظمه توګه Talmudic متن څخه لنډ نقل قولونه خپاره کړل، چې د دوی د لالچ، غلامۍ او د هغوی د رسمي عامه وژنې ملاتړ یې کاوه. که څه هم، له دې ډول افراطیت څخه په ندرت باندې کار اخیستل کېږي، مګر دا په معاصرو ډله ییزو رسنیو کې د ناسم بیان خپرولو یوه عامه طریقه ده. څېړنو ښودلې ده چې، د دې غلط بیان اغېزې، ان له دې وروسته چې اورېدونکي یې په اصلي شرایطو کې له اقتباس سره مخامخ کېږي، هم پاتې کېږي.
په اعلانونو کې
په متحده ایالاتو کې د ناسمو اعلانونو په اړه د شته مقرراتو اضافه، د ګمراه کوونکي یا تېر اېستونکي فلم د بلورونو پروړاندې کوم ځانګړی قانون نشته. MPAA د دوی د جلب یا اقتباس د دقت پر ځای د ټون او منځپانګې لپاره د اعلانونه بیاکتنه کوي. ځینې سټوډیوګانې د یوه پراخ نقل قول له چلولو  وړاندې د دې په لټه کې وي، چې د اصلي نیوکه کوونکي تایید ترلاسه کړي. د اروپایی اتحادیې د غیر عادلانه سوداګریزو کړنو لارښود، له سیاق پرته د نقل قول منع کوي او هغه شرکتونه په نښه کوي، چې د خپلو محصولاتو لپاره یې داسې بڼه چې د اصلي تایید له شرایطو سره همغږي نه لري، د دروغجن اعتبار ادعا کوي. دغه قانون په انګلستان کې د عادلانه سوداګرۍ دفتر له خوا پلي کېږي اود نه مراعات په حالت کې یې تر ټولو لوړه سزا، د £ ۵۰۰۰ جریمې یا دوو کالو حبس دی.
وینارایي ژبه
وینارای ژبهWinaray' Waray (سامارنوني) یاهم وارای وارای یوه استرونزیایي ژبه ده چې په فلیپین کې پنځمه ګڼ ویونکې بومي سیمه ییزه ژبه بلل کیږي. یاده ژبه کابو ۵'۳ میلیونه ویونکي لري.
دعوت او بغاوت
وېشنيزه:پښتو کتابونه
محمد اکبر خادم
مخينه
ښاغلي عبدالروف بېنوا په «اوسني ليکوال» کې د خادم صاحب د علمي، مذهبى او سياسي فعاليتونو او د هغه د آثارو په اړه ليکي: «تر کومه ځايه چې ما دده دوه اثر يو « مم » او بل « حکمت » ليدلي دي، ښاغلي ښادم په زياته معنى يو ديني مبلغ او مذهبي او دينى محتسب دى. نو ځکه د ده شاعرانه او قومي افکارو سرچينه هم يو مذهبى او د مينى اصول او لارښوونى دى او د ده په ټولو آثارو کې دا اغيزه په څرگند ډول ليده شي. مثلاً د خپل کتاب « حکمت » په مقدمه کې همغه وخت چې خادم صاحب د انجمن اصلاح الافاغنه ناظم وو، د التماس تر عنوان لاندى داسې ليکي: « حضرات! هر کله يې تمام يورپې طاقتونو د مسلمانانو د يورپ نه څه چې د دنيا نه د ايستلو او د ورکولو معمم اراده وکړه، او خصوصاً په ترکانو باندې يي داسې ظلمونه وکړل چې د هغې ظلمونو هيڅ تاريخ د دنيا نظير نشي ورکولى، اولاً چې کوم وقت د جزيرة العرب د پاکو او مقدسو ځايونو بى غرمى او بى حرمتى کېدله، الله تعالى زما په زړه کې يو داسې اسلامي درد پيدا کړ چې فوراً ما ملازمت د دولت پريښود او دا دعا مې وکړله، چې اې خدايه! ما عامې او ناسيزلره توفيق د نيک عمل او د خدمت د اسلام را کړې. د هغه تاريخ نه الله تعالى ما لره توفيق راکه او په خدمت د اسلام کې يي واخيستم چې هغه د انجمن اصلاح الافاغنه خادمي ده. په هغه وخت کې ما څومره چې په اسلامي قومونو نظر وکه، نو د پښتون نه راته بل قوم قابل د خدمت د اسلام چندان ښکاره نه شو، ولې چې د خداى په فضل تر اوسه پورې پښتون ارام قوم دى.»
د شعر بېلگې يې
بد د ځان لپاره ولې د قام غواړې - ولې ږدې لکه د خره په کته داړې
د اسلامي دولت د ډلې پر ضد جګړه
د امریکا او بریتانیا د اطلاعاتو پر بنسټ د ۲۰۱۴ زکال د جون میاشتې په نیمايي کې ایران هم د عراق پر خاوره د بې پیلوټو الوتکو الوتنې پیل کړې؛ د رویټرز په خبره ایراني سرتېري په عراق کې له داعش سره په جګړه کې بوخت و. ورته مهال متحده ایالاتو هم عراق ته د کم شمېر سرتېرو د لېږلو امر ورکړ او د عراق په هوايي حریم کې یې الوتنې پیل کړې. د ستراتیژیکو مطالعاتو د نړیوال انستیتیوت په خبره د ۲۰۱۴ زکال په جولای میاشت کې ایران عراق ته سوخو-۲۵ الوتکې ولېږلې او ظاهرا حزب الله هم خپل یو شمېر روزونکي او سلاکاران عراق ته ولېږل څو په عراق کې د داعش ډلې پر چارو باندې د څارنې په برخه کې له شیعه ملیشه وسله والو سره مرسته وکړي. د ۲۰۱۴ زکال په اګست میاشت کې متحده ایالاتو او ایران په جلا بڼه په عراق کې د داعش پر اهدافو باندې هوايي بریدونه پیل کړل. له دغه مهال راوروسته د متحده ایالاتو تر مشرۍ لاندې د څوارلس هېوادونو ائتلاف په عراق او سوریه کې د داعش پر مرکزونو هوايي بریدونه ترسره کړل. د ۲۰۱۴ زکال په سپټمبر میاشت کې متحده ایالاتو له سعودي عربستان او اردن سره په نږدې همکارۍ د همغږې هوايي بمبارۍ عملیات پیل کړل څو په ټول عراق او سوریه کې د داعشي اهداف په نښه کړي.
اشرف مفتون
د شعر بېلگه يې
څوک لکه ما غوندې له ځان ویرېږي
د اسلامي دولت د ډلې پر ضد جګړه
پخلی شوی چې د دغه اوږد مهاله پوځي اقداماتو وروسته د ۲۰۱۷ زکال د ډسمبر میاشتې راهیسې داعش په عراق کې هېڅ قلمرو نه دی لرلی او همدارنګه یې د سوریې د خاورې له ۵ سلنه زیاته برخه په خپل کنټرول کې نه ده لرلې. د ۲۰۱۷ زکال د ډسمبر په ۹مه عراق د داعش پر وړاندې مبارزه کې د بریا اعلان وکړ او څرګنده یې کړه چې د عراق جګړه پای ته رسېدلې. د ۲۰۱۹ زکال د مارچ په ۲۳مه دغې ډلې د باغوز فوقاني په جګړه کې له ماتې خوړلو وروسته له ارضي پلوه په سوریه کې ماته وخوړه او اړ شول څو د سوریې په ختیځ کې پاڅون وکړي. د داعش ډلې رهبر ابوبکر البغدادي هم د ۲۰۱۹ زکال په اکتوبر میاشت کې د سوریې په شمال کې د متحده ایالاتو د ځانګړو عملیاتو په پایله کې ووژل شو او پر ځای یې ابو ابراهیم الهاشمي القرشي د دغې ډلې مشر وټاکل شو. ملګرو ملتونو د ۲۰۲۰ زکال په اګست میاشت کې اټکل وکړ چې په سوریه او عراق کې د داعش ۱۰۰۰۰ جنګیالي د ویدو حجراتو په ډول شتون لري.
سلوانیایي ژبه
سلوانیایي (سلواني ژبه) په سلوانیایي slovenski jezik) د سویلي سلوانیایي ژبو له کورنۍ څخه یوه هندو اروپایي ژبه ده. کابو ۲ میلیون خلک په یاده ژبه خبري کوي چې ډیره یې په سلوانیا کې میشت دي همدارنګه یاده ژبه د سلوانیا هیواد رسمي ژبه ده.
پېکسل
تړلې لیکنې
کامره ډېجېټل کامره کېنن کامره نیکان کامره
د څاه هایډرولیک
د څاه کانکریټي صوفه (Apron)
کانکریټي صوفه یا (Apron) د څاه چارچاپیره د هغه کانکریټي ساختمان څخه عبارت ده چې وروسته د څاه د داخلي ساختمان د بشپړیدو څخه جوړیږي چې دنده یې د څآه داخل ته د چټلو او استعمال شوو اوبو د ننوتو څخه مخنیوی ده.
د نيونيټل ماشومانو لپاره دالکتروليتونو اړتیا
۱ـ هغه ماشوم چې عمر  يې د ۴۸ ساعتونو  څخه کم  وي
فرضا د يو نوي  زيږيدلي ماشوم  وزن   3 kg  ده  د پيداکېدو تاريخ  يې ۱/۱۲/۱۳۸۸ ده  او اوس نيټه AM  ۲/۱۲/۱۳۸۸۱۰ ده  ماشوم  Term  ده نو د ماشـــوم عمر (1+ or One positive) ده  په دې معنې  چې  يو   ورځ   يې  پشپړه  تيره  کړي  ده  او په  دوهمه  ورځ  کې  روان  ده  نو د ماشوم  مايعات د دوه   ورځني  ماشوم   په  ‌ ډول  سنجول  کېږي.
ددې ماشوم ۲۴ ساعته مايعات عبارت دي له
40 ml / 4 hourly or  40 ml × 60 = 4 × 60 = 10 drops / minute.
په لنډ ډول :
Prepare solution or prep solution Calcium gluconate = 2 ml /kg / day. K+cl                       = 2 ml /kg/ day. Na+                       = 3 mmol/kg/day.
په دې  ډول :
3 ml ×12 = 36 ml /Day E.B.M TFR = 3×150 = 450 – 36 ml = 414 TFR= 414 ml /Day ÷ 6 = 69 ml /4 hourly
نوټ :
o	د EBM    اندازه  نظر  د ماشو م  حالت ، وزن ، مودې  ته  فرق  کوي. o	ضرور نه ده  چې  دا پروسه  تر اخره   يعنې کله  چې   EBM = TFR  شي  دوام   پيداکړي. o	د پروسي په  جريان کې  ممکن  د ماشوم  حالت  ښه  شي د مور سينه  (Breast feed) واخلي  يعنې  Sucking    پيداکړي  ، د   پيالې  قاشقې  او يا د بوتل  په  واسطه  د تغذي  توان   پيداکړي  نو  ماشوم  ته  په   پورته   ټولو  صورتونو  کې     TFR  بندوو.
عبدالخالق خلیق
مخينه
عبدالخالق خليق پر ۱۹۳۰ ز کال د «خدايي خدمتگار» په نامه يوه ډارمه ليکلې وه او دغې ډارمې پر باچا خان دومره اغېز کړی وو چې خليق صېب ته يې د خپلې «پښتون» رسالې اداره وسپارله او هغه څو کاله په پښتنه مينه وپالـله. «شهيده سکينه» ېې يوه بله خوښه شوې ډرامه وه. خليق صېب د پښون سياست او باچا خان د ملگرتيا په دې اغزنه لار کې څو وارې د قېد و بند تکليفونه زغملې دي خو په خپله ژمنتيا (وفا) لکه غر داسې ولاړ پاتې شوی دی. خليق صېب د «اداره اشاعت سرحد» په نوم يو پبلشنگ هاوس هم چلولې دی چې د پښتو د ليک لوست ارزښتناک خدمتونه يې پکې کړي دي.
سونډی
سونډی چې په عربي او پارسي ژبو کې يې زنجبيل بولي، د ( Zingiberaceae) کورنۍ سره اړوند يو زړيز، وښيز (علفي) او څو کلن باربوټى دى چې، د ( Musaceae ) له کورنۍ سره نېږدې خپلوي لري او له (٩٠_١٠٠) سانتي مترو پورې لوړېږي.
داروین
داروین په انګلیسي Darwin) د اسټرالیا هیواد د شمالي سیمې آیالات مرکز دی.
د وېلس برج
ودانۍ د فرانکلن، بلوار جکسون، واکر ډرایو او ادامز سړکونو تر منځ پرته سیمه اشغال کړې ده. ګراهام او خان ودانۍ په ۹ مربعو «تیوبونو[1]» کې چې په ۳×۳ مترېکس کې راټول شوي وو طرح کړه؛ ۷ تیوبونه په پورتینو پوړونو کې ځای پر ځای شول. برج د سټندردو طریقو د شمېر له مخې ۱۰۸ طبقې لري، حال دا چې د ودانیو مالکان اصلي بام ۱۰۹مه طبقه او د بام میخانیکي چتر ۱۱۰مه طبقه شماري.
عبدالکريم مظلوم
عبدالکريم مظلوم (زوکړه ۱۹۰۱ زېږدي کال - مړینه ۱۹۴۶ زېږدي کال) د لوی افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال او ډارمه لیکونکی وو.
مجاهد کاکړ
مجاهد کاکړ' زوکړه..... یو پیژندل شوی افغان خبریال وو چې د مې په ۵ تاریخ د ۲۰۲۰م کال  کې د وینې سرطان له امله له شپږ کلن رنځ وروسته د المان په اخن ښار کې ومړ. ۵۱ کلن کاکړ د کابل, قره باغ ولسوالۍ په عبدالرحمان خان کلی کې زیږیدلی وو, نوموړی د لومړنیو افغان خبریالانو څخه وو چې په افغانستان کې یې مخکښه خبریالي خلکو ته ور وپیژندله. ښاعلی کاکړ د طلوع نیوز خصوصی تلویزیون سره کار کاوه او د یاد تلویزیون رئیس هم پاتی شوی وو.
ولي محمد توپان
د شعر بېلگې یې
ژوند د قصابانو په جوسه کې خلک نه مومي – اې په ژوند ميئنه مسيحا سره ملگری شه
ولېږده ستومانه قافلې له سره ولېږده – وخت د چوکېدو نه دی، دنيا سره ملگری شه
اخځليک
۲-https://afghanexpress.wordpress.com/2016/11/07/%D8%AF-%D9%BE%DA%9A%D8%AA%D9%86%D9%8A-%D8%BA%D9%88%D8%B1%DA%81%D9%86%DA%AB%D9%88%D9%86%D9%88-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%88%D9%84%D9%8A-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7/
د سپين نسل د وژنې د دسيسې شنډولو تيوري
د سپین پوستو نسل وژنه،د سپین پوستو نسل محو کول، یا د سپین پوستو د عوض/ بدل کولو د دسیسې تيوري/نظریه د سپين پوستو د برترۍ غوښتنې یوه دسیسه ده، داسې بیانوي چې یوه قصدي دسیسه شته، چې تر ډېره یهودان ګرم/ملامت ګڼي چې له نورو نژادونو سره د سپين پوستو ودونو، له سپین پوستو پرته د نورو نژادونو ډله‌ییز مهاجرت، نژادي ادغام، د بارورۍ ټيټې کچې، د جنین سقط، د سپين پوستو د دولتي ځمکو غصب،پلان شوی تاوتريخوالی او د سپين پوستو هېوادونو له منځه وړلو ته د سپین پوستو د محوه کولو په موخه وده ورکوي، چې د جبري اسېمېلشن / assimilation(همګون سازي /یوډول کول) له تاوتريخوالي سره نسل وژنې او ډله‌ييز مهاجرت له لارې يې سرته رسوي. ډېر لږ تور پوستي، هسپانویان او مسلمانان ملامت دي، خو د پټې دسیسې د ګټورو او فکري نبوغ لرونکو مهاجرینو په توګه نه صرفاً د یرغلګرو او تاوتریخوالي کوونکو مهاجرو په توګه.
مډېسون ګراڼټ
د دسیسې تیورۍ د شلمې پېړۍ په لومړيو کې د نژادي اصلاح/سمونې په تيوريو کې مخکښې وې،پ ه  ډېری سپین پوستو لرونکو هېوادونو لکه استرالیا او نيوزیلاند کې دود وې، هلته دا وېره موجوده وه چې په پای کې به نورنژادونو/غیر سپین پوستي مهاجرین د سپین پوستو د ټولي ځای ناستي شي.
د هېوادونو په اساس د بیان ازادي
سویلي افریقا
d.    علمي آزادي او د علمي څېړنو آزادي.
۲. په لمړۍ فرعی برخه کې حقوق، لاندې موارد تر پوښښ لاندې نه نیسي
c.     د نفرت دفاع چې د نژاد، قوم، جنسیت یا مذهب پر بنسټ وي او دا سې هڅونه چې د زیان لامل شي.
سودان
دین ته سپکاوی په سودان کې د دین د توهین د قانون په بنسټ منع دی.
لاپلند
لاپلند ولایت (لاپلند سویډن) په سویډني Lappland) د سویډن په شمال مې د یاد هیواد ترټولو لوی ولایت دی. لاپلنډ له انګرمانلند، یمتلند ، نوربوتن او وستربوتن ولایتونو سره ګډه پوله لري.
ميخايل سېرگېېویچ پېلېوين
اخځليک
۱- https://www.livelib.ru/author/31132-mihail-pelevin
د جینوا څلورم کنوانسیون
دریمه ماده: د نړیوالو ځانګړنو نه لرونکې شخړې
دریمه ماده یې څرګندوي چې آن په هغو وسله والو شخړو کې چې د نړیوال توب ځانګړنې نه لري، ښکېل اړخونه باید د نه جګړه کوونکو کسانو، د وسله والو ځواکونو د هغو غړو لپاره چې وسله یې پر ځمکه اېښې او همدارنګه د هغو جنګیالیو اړوند چې د ټپي کېدو، اسیر کېدو او یا بل هر لامل له امله په جګړه کې نه وي باید د هغوی د ملاتړ په موخه حد اقل حفاظتي لارو چارو ته ژمن واوسي او د لاندې ممنوعیتونو سربېره باید له هغوی سره انساني چلن وشي:
څلورمه ماده: د ملاتړ لاندې کسانو تعریف
څلورمه ماده تعریف کوي چې کوم کسان تر ملاتړ لاندې کسان دي: "د دغه کنوانسیون تر ملاتړ لاندې کسان هغه دي چې د جګړې یا اشغال په صورت کې په یوه مشخص مهال کې په هر حالت کې چې وي؛ ځان د شخړې د هغه لوري یا اشغالګر ځواک په واک کې وویني چې د هغو تبعه نه وي."دغه کنوانسیون په واضحه بڼه «د هغه دولت وګړي چې کنوانسیون ته ژمن نه دي» د بې پلوه هېوادونو او یا د متحدو هېوادونو له اتباعو جلا کوي، آن که چېرې دغه هېواد له هغه هېواد سره عادي دیپلماتیکې اړیکې ولري چې تبعه یې په ولکه کې دی.
په سعودي عربستان کې د ښځو حقونه
شالید
د العربیه تلویزیوني شبکې اېډېټره اسماء ال محمد وايي چې ښځې په نورو ټولو مسلمانو هېوادونو لکه د فارس خلیج د حوزې په هېوادونو کې د سعودي د ښځو په نسبت ډېر سیاسي قدرت لري. په ۲۰۱۳ کال کې د نړیوال جنسیتي توپیر راپور ګڼ مسلمان هېوادونه لکه قرغېزستان، ګامبیا او اندونیزیا د ښځو د برابرۍ له نظره تر سعودي عربستان ډېر پورته درجه‌بندي کړل. له دې سره سره یې په پارلمان کې (له ۰ څخه ۲۰ سلنې ته) د ښځو د سلنې د ډېرېدو له امله (په پارلمان کې ښځو ته د نوې ونډې د ورکولو پر اساس) د وروستي راپور په نسبت څلور مرتبې پرمختګ وکړ او د منځني ختیځ د هېوادونو تر منځ یې د ۲۰۰۶ کال په نسبت د پرمختګ تر ټولو ډېرې نمرې واخیستې.
فنانة
منال الشرقي والإخراج الفني
في عام 2019 ، كانت منال شرقي ضيفة الشرف في المهرجان الدولي للفنون التشكيلية في بوقرنين ، الذي استغرق من 11 يوليو إلى 15 أغسطس في تونس. شاركت إلى جانب الفنان التونسي العالمي سمير فيتوري ، وهو أيضًا مدير المهرجان ، كمدير فني للحدث.
میست
میست د پکتيکا ولایت د یوسف خیلو ولسوالۍیو کلی ده.
فضا
مونږ په فضا (جهان) کې سپوږمۍ زمونږ له نړۍ (سارې) نه ۲۸۴,۴۰۰ کیلومتره فاصله لري, یعنی که مونګه د یوه موټر سره چې په یو ۱ ساعت کې ۱۰۰ کیلومتره مساحت ووښي سپوږمۍ ته حراکت وکړو نو ۱۶۰ ورځې شپې به وخت ونیسی ترڅو مونګه ترټولو نږدی سیارې یعنی سپوږمۍ ته ورسیږو. په دوهم قدم کې ځمکې ته نږدی مریخ دی چې څولسیزې کیږي انسانان پرې څیړنې کوي مریخ د ځمکې په ۲۲۵,۰۰۰,۰۰۰ کیلومترې کې موقیعت لري چې د لمر د سرعت پر آساس ۲,۵ ثانیې له ځمکې سره فاصله لري، یعنی که مونږ و غواړو چې مریخ ته یو صوتي پیغام ولیګو نو ۲۰ دقیقې وخت به ونیسی ترڅو مریخ ته ورسیږي او ۲۰ دقیقې وخت نیسی ترڅو بیرته ځمکې ته راورسیږي. وویجر یو (سپوږمکې) چې په ۱۹۷۷م کال کې د ناسا له خوا د څیړنو لپاره فضا ته استول شوی په ثانیه کې ۱۷ کیلومتره مساحت وښی چې کابو (۴۳ کاله) کیږي لا خپل فعالیت ته ایدامه ورکوی د ځمکې سره د ۱۳۸ نجومي واحدونو په فاصله کې چې یو نجومي واحد د ځمکې او لمر د فاصلې په اندازه دی موقیعت لري, که وویجر ۱ په ثانیه کې ۱۷کیلومتره مزل وښلو سره خپل سفر ته ایدامه ورکړئ نو ۳۰,۰۰۰ کاله وخت به ونیسی ترڅو ورت وریځ ته ورسیږي. له دی وروسته باید د لمر سرعت سره محاسبه وشي چې ترټولو تیز سرعت لري. یو لمریز کال د ۹,۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ (نه آشاریا څلور) km کیلومترو سره برابر دی یعنی له وویجر یو نه وروسته ځمکې ته نږدی د له محلي ستورو څخه یادونه کولی شو چې له یادو ستورو څخه د الفها ستوری Alpha Cetauri) ځمکې ته ترټولو نږدی ستوری دی چې د ځمکې سره په ۴,۲ لمریزه کاله فاصله کې موقیعت لري یعنی که وویجر یو هلته روان شي  نو ۷۰ زره کاله وخت به ونیسي ترڅو هلته ورسیږي. له محلی ستورو له فاصلي وروسته ځمکې ته نږدی د شیدو لار موقیعت لري چې د ټولې شیدو لار جوړښت ۱۰۰,۰۰۰ لمریزه کاله پراخوالی لري. په یاد کهکشان کې د لمر په اندازه ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ میلیارده ستوري او همدارنګه له ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ میلیاردو ډیرې سیارې شتون لري, له دی وروسته فاصله کې د کهکشانانو سیمه ییز ګروپ موقیعت لري چې پراخوالی یې ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ میلیونه لمریځه کاله دی، له دی ټولو ورهاخوا د سنبلې لوړه برخه نومې له کهکشانونو جوړه برخه ده چې له ۱۰۰ ډوله ډیر کهکشانونه پکې شتون لري ددی سنبلې پراخوالی ۱۱۰,۰۰۰,۰۰۰ میلیونه لمریزه کاله دی. د سنبلې لوړه برخه لا زمونږ د لیدلو وړ فضا آخر ندی له دی وروسته د لاناکیا لوړه برخه راځی چې پکې ۱۰۰,۰۰۰ زره کهکشانونه پراته دي, یاده لوړه د ځمکې سره په ۵۲۰,۰۰۰,۰۰۰ میلیونه لمریزه کاله فاصله کې  پرته ده. له هغه وروسته زمونږ د ټکنالوژې پرمټ د لیدلو وړ وروستې برخه پورتنی تصویر دی چې پکې ۲,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ټریلیونه کهکشانونه پراته دي په ساده اصتلاح زمونږ د نړۍ د سمندر د شګو نه ډیرې سیارې پکې شتون لري.
نصرالله ناصر
مخينه
نصرالله ناصر د محمد امان زوی دی چې پر ۱۳۳۳ ل ل کال د لغمان ولایت د مرکز اړوند د گبري کلي کې یې نړۍ ته سترگې غړولې دي. لومړنۍ زده کړې یې تر درېیم ټولگي پورې د لغمان ولایت د مرکز اړوند د «کټل» په کلیوالي ښوونځي او تر شپږم ټولگي یې د مرکز په نومره اول ښوونځي کې، چې په قلعه سراج کې واقع دی، ترسره کړې او پر ۱۳۵۲ ل کال له پير روښان لېسې څخه په لوړه پوړۍ (عالي درجه) فارغ شوی دی.
په کمیسیونونو کې غړیتوب
۶ – د ځينو سیمینارونو د علمي کمیسیونونو غړی او د ځینو غونډو مشر؛
له آریانا دایرة المعارف سره همکاري
له ۱۳۸۵ ل کال څخه راهيسې له آریانا دایرة المعارف سره په دې لاندې برخو کې همکار وو:
د نصرالله ناصر چاپ او ناچاپ نښيرونه
۱۲ – حافظ الملک حافظ رحمت خان او د هغه کورنۍ، د اکاډمیسین رشاد لیکنه. تدوین، سریزه او مأخذونو فهرست د نصرالله ناصر، ۱۳۸۵ ل.
۱۳ – د پښتو – پښتو تشریحي قاموس د پخوانیو ټوکونو بیا خپرول... کابل مجله، ۹ ۱۰ -، ۱۱ – ۱۲ مه گڼې، ۱۳۸۲ ل کال.
۲۲ – د ارواښاد پاینده محمد زهیر ژبنيو هڅو ته لنډه کتنه، کابل مجله، ۱ – ۲ مه گڼه، ۱۳۸۳ ل کال.
۳۵ – د علامه حبیبي ژباړو ته لنډه کتنه، کابل مجله، ۱۱ – ۱۲ مه گڼه، ۱۳۸۶ ل کال.
۴۲ – علامه حبیبي او فولکلور، کابل مجله، ۱ – ۲ مه گڼه، ۱۳۸۹ ل کال.
کریمي رنگ
کریم رنگ د روښانو او راڼه رنگو ډلو کې ځای لري.چی د څلور رنگو گډولونه جوری گې:(سور.زنگالي.زير) او سپین رنگ .د دی رنگ نوم د اروپایی هیوادونه راځي چی د شیدو پيرووۍ يا قیماق رنگ ته ایل کیگي. سپین رنگ چی زیر رنگ ته نږدی ایی.
نصرالله ناصر
د نصرالله ناصر چاپ او ناچاپ نښيرونه
۵۶ – د استاد الفت علمي، فرهنگي او سیاسي شخصیت ته لنډه کتنه، کابل مجله، ۱۰ مه گڼه، ۱۳۹۴ ل کال.
۵۷ – معاصرو پښتو ادبي ژباړو ته لنډه کتنه، د افغانستان د معاصرو ادبیاتو وضعیت (د مقالو ټولگه)، ۱۳۹۴ ل کال.
نورالله
د اسلام لوی فتوحات: ۱:د عربستان فتحه ۶۲۱-۶۳۳ م ۲:د اجنادین د جنګ فتحه ۶۳۴ م ۳:دیرموک د جنګ فتحه ۶۳۶ م ۴:د القادیسیه د جنګ فتحه ۶۳۶ م ۵:د نهاوند د جنګ فتحه ۶۴۲ م ۶:د مصر فتحه ۶۴۲ م ۷:د خراسان فتحه ۶۳۶-۶۵۴ م ۸: دشمالي افریقا فتحه ۶۴۲-۶۹۹ م ۹:د نرکستان فتحه ۷۰۵-۷۱۷ م ۱۰:د سند فتحه ۷۱۱-۷۱۷ م ۱۱: د اسپانیه فتحه ۷۱۱-۷۱۷ ۱۲:دهند فتحه ۱۰۰۱-۱۰۲۴ م ۱۳:د القدس فتحه ۱۴:داسلامبول(قسطنطنیه) فتحه ۱۴۵۳
نصرالله ناصر
د نصرالله ناصر چاپ او ناچاپ نښيرونه
۷۱ – یک ضایعه فرهنگي (زنده گینامه پوهاند الهام)، خراسان مجله، ۵۰ مه گڼه، ۱۳۸۱ ل کال.
۷۲ – د خوشحال یا خوشحال بیگ، مقالې ته لنډه کتنه، الفت مجله، ۲ مه گڼه، ۱۳۸۲ ل کال.
۷۸ – د استاد احمد علي کهزاد د ژوند یو لنډ انځور، عرفان (مجله)، ۸ مه گڼه، ۱۳۸۶ ل کال.
اخځليک
۱- https://asa.gov.af/ps/%D8%AF-%D8%A8%D8%B4%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D9%88-%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%90-%D9%85%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%84
وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:افغاني ليکوال‎ وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان
ابو سعید فضل احمد غر
د شعر بېلگې یې
اول وکړه خپل نقصان هله به سود کړې
عارف تبسم
د شعر بېلگې يې
شايد چې خلگ له ايمانه څخه ستړي شولو - اوس په ښکاره نارې وهي چې موږ په غل پسې ځو د يوې کونډې ماشومان په سپېدو پورته شولو - وايي مورکۍ موږ د اتامو په تکل پسې ځو
چاوشړلې خوشحاليانې له دې ښاره څخه - که خنداغواړو، تبسم سره به مل پسې ځو
رنه ګنون
رنه جېن-مري-جوزوف ګنون (زوکړه د ۱۸۸۶ کال د نوامبر ۱۵مه – مړینه د ۱۹۵۱ کال د جنوري ۷مه) چې د عبدالواحد یحیی (په عربي ژبه: عبد الـوٰاحد يحيیٰ؛ عبد ال-واحد یحیا) په نوم هم یادیږي یو فرانسوی متفکر او د میتافیزیک برخې له اغېزناکو څېرو څخه و، چې له باطنیت «سپېڅلي ساینس» او دودیزو مطالعاتو څخه تر سمبولیزم او نوښت اړوند موضوعاتو په اړه یې لیکنې کړې دي.
هغه د ۱۹۱۰ کال په لومړیو کې په ۲۴ کلنۍ کې اسلامي باطن‌پالنې ته دننه شو. تر ډېره یې په فرانسوي ژبه لیکل او خپرول کول او اثار یې له ۲۰ څخه په زیاتو ژبو ژباړل شوي دي. هغه د المریفه مجلې ته یوه مقاله په عربي ژبه هم لیکلې ده.
هېکتور مالو
هېکتور مالو په فرانسي ژبه:(Hector Malot)رمانلیک دنولسومې سلیزي په فرانس کې ژوندون کو.به20 د می 1830نیته مياشتې کې وزیږیدل شو .او په 18 د جانوري  1907 د نري نه سټرگي پټي کرۍ.
رونالډ ریګن
ریګن، د ایلیانوس په ټامپیکو (Tampico, Illinois) کې په کم عاید لرونکې کورنۍ کې وزېږېد. وروسته له هغه چې په ۱۹۳۲ ز کال کې له ایریکا (Eureka) کالج څخه فارغ شو، په لوا (Iowa) کې یې د راډیو د سپورت برخې د تبصره کوونکي په توګه دنده پیل کړه. په ۱۹۳۷ ز کال کې هغه کالیفورنیا ته وکوچېد، چېرې یې چې د هنرمند (اکټور) په توګه دنده پیدا کړه. هغه په یو شمېر مشهورو آثارو کې رول ولوباوه. له ۱۹۴۷ ز کال څخه یې تر ۱۹۵۲ ز کال پورې، د سینماګرانو د اتحادیې (Screen Actors Guild) د مشر په توګه دنده ترسره کړه، چې په اتحادیه کې یې د کمونیستي اغېز د ادعا د له منځه وړلو په موخه کاروکړ. په ۱۹۵۰ مه لسیزه کې یې تلویزیوني مسلک ته مخه کړه او د جنرال الکتریک ویاند شو. له ۱۹۵۰ څخه تر ۱۹۶۰ ز کال پورې یې، یوځل بیا د سینماګرانو د اتحادیې مشري وکړه. په ۱۹۶۴ ز کال کې یې د جمهوري غوښتونکي ګوند د نوماند باري ګولډ واټر(Barry Goldwater) څخه د ملاتړ په موخه "د ټاکلو لپاره مهال" (A Time for Choosing) تر عنوان لاندې ویناوکړه – چې د یوې نوې محافظه کارې څېرې په توګه ورته په ملي کچه پام واوښت. د ملاتړو د شبکې په جوړولو سره، ریګن په ۱۹۶۶ ز کال کې د کالیفورنیا ایالت د والي په توګه وګومارل شو. هغه د خپل ولایت پر مهال، مالیات (ټکس) لوړ کړل، د بودیجې کمښت یې په زیاتوالي واړوه، په یوسي بېرکلي (UC Berkeley) پوهنتون کې یې معترضان و ګواښول او د اعتراضي خوځښتونو پر مهال یې د ملي ګارد ځواکونه وکارول.
د ۱۹۷۹ ز کال په نومبر کې، ریګن اعلان وکړ چې غواړي د ۱۹۸۰ ز کال کې د ولسمشریزو ټاکنو لپاره د جمهوري غوښتونکو ګوند په نوماند ټاکلو بهیر کې خپل ځان نوماند کړي. هغه دیموکرات نوماند جیمي کارتر ته په ماتې ورکولوسره ټاکنې وګټلې. ریګن د خپلې لومړۍ لوړې پر مهال ۶۹ کاله او ۳۴۹ ورځې عمر درلود، چې د امریکا د ولسمشر په توګه تر ټولو ډېر عمر لرونکی کس و چې وټاکل شو. ریګن په ۱۹۸۴ ز کال کې په دویم ځلي ټاکنو کې د دیموکرات ګوند نوماند والټر مونډېل (Walter Mondale) ته چې وړاندې له هغې یې د ولسمشر کارتر د مرستیال په توګه خدمت کړی و، ماته ورکړه. رېګان هغه ته په لویه کچه ماتې ورکړه، چې د امریکا د هر ولسمشر په پرتله یې تر ټولو ډېرې الکترال رایې خپلې کړې: ۵۲۵ رایې (د الکترال کالج له ۵۳۸ رایو څخه ۹۷.۶٪). د امریکا په تاریخ کې دا تر ټولو بې پلوه ټاکنې وې.
مرمره سمندر
مرمره سمندرګی په ترکي Marmara Denizi) په یوناني یو کوچینی سمندرګی دی چې د اروپا په سویل او ترکیه په شمال کې موقیعت لري چې تور سمندر له اژه سمندر سره وصلوي. د یادې سیمې ټول مساحت ۳۵۰'۱۱ کیلومتره مربع دی.
رانا سنگا
نوموړي د راجپوتانو يوه پياوړې واکمني رامينځ ته کړه. دده دواکمنۍ په وخت کې عدل او انصاف ډېر و. نو موړي دبابر سره په کنوا نومې سيمه کې جگړې هم وکړې. تر ده ورو سته دده زوی مهارانا اودی سنگ دميوار دسيمې واکمن شو.
چمپانزي
شیمپانزۍ يوه رقم بیزوگۍ یا شادو ته ویل کیږي.کنگو سیند لکه یو دیوال دو ډوله شیمپانزۍ یوبل نه جلا او بیلتون ورکوي: شیمپانزيلکه انسان او گوری او اورانگوتان غوندی د انسان ته نژدي څیره لري او په انسان گروپ کې ځاي لري. شامپانزۍ 6میلیون کاله تر انسان تکامل نه د انسانانونه بيرته پاتي شوي ده او تکامل نلري.اوس مهال دا دو ډوله شیمپانزۍ د انسان گروپ کې د هغي سره خپلوان ایل کیگي. دا دو ډوله معمولی او بونو شیمپانزۍ 1 میلیون کاله دوخته دیو بل دلې نه جلا شلو.
بونوبو
تولنیز نظام
د بونوبو تولنیز نظام په مساوات او سولې نه سکس جورښت اخلي.دوی تر مینځ جګره او خاشېني رفتار ډير لګ لېدل کیږې.او تل د سکس نه د یو جګرې او جنګ، دخپل مینځ نه ورل ته گته اخلي.د دوي تولنیز نظام یا جورښت کې ښځینه یو مهمه رول لرې.ډوډۍ د هغوي مینځ کې تل تقسیم کیږې.او سکس هغوي ته ډیر اهمیت لري.بونوبو د سکس نه د سټري مه شی ، او سلام پر ځای گټه اخلي. هغوي یوازینې ژوندي ځناوران دي چی لکه انسان مختلفه ډولونه د سکس په کې ډود او رواج لري لکه:(د فرانسوي خکولول او لواط او  هم نر او هم ښځې ته جنسي تمایل او موخه درلودل . د هغوي تولنه پر مور،باندي استواره ده، او د نارینه  بونوبو منزلت د هغوي مور منزلت ته اریکې لري، او دا امکان شته چي ښځینه بونوبو یو کم زورى بونوبو باندي برید او حمله وکرې ولي هغوي حمله لکه معمولي چیمپانزې د هغوي د مینځه ورلو ته نده، او هغونه هم خشن ندې. بونوبوخپل په سر، او د خپل په خوښه د خپل ډوډۍ نورو سره تقسیمه کوي.
د ډاروین د تیورۍ پراختیا
په ۱۸۳۸ ز کال کې د چارلس ډاروین د طبیعي ټاکنې د تیورۍ له پیل څخه وروسته، د ډاروین د تیورۍ پراختیا د نوې نوعې د پيدايښت د څرنګوالي د "رازونو د راز" تشرېح د هغه د بیګل سفر د ساینسي پایلو د خپرولو د اصلي دندې په شالید کې "لومړنۍ شوق" و. هغه د متأهلی ژوند تجربه کاوه، خو څه موده ناروغ شو او د لومړي ماشوم له زېږېدو وروسته یې، کورنۍ د لندن له فشارونو څخه لرې د یوه کورني کور په توګه کلیوالي داون هاوز ته ولاړه.
آلپ غرونه
په منځنۍ اروپا کې مشهور غرونه دي چې په  🇮🇹, 🇫🇷, 🇦🇹, 🇩🇪, سویس, سلوانیا او لیختن اشتاین هیوادونو کې پراته دي.
د یادو غرونو نوري لوړې څوکي:
په نوی ځلاند او استرالیا کې هم په یاد نوم (آلپ) غرونه شته، په نوی ځلاند کې سویلي آلپ او په استرالیا کې د استرالیا آلپ غرونه نومیږي. د آلبانیا نوم هم د آلپ غرونو څخه اهیستل شوی دی. د آلپ معنی په اروپایي ژبو کې د مترادف په توګه غرونو ته استعمالیږي او په همدی دلیل د قفقاز آلبانیا (غرنیزه سیمه) هم په اصل کې آلپانیا… وه.
د ډاروین د تیورۍ پراختیا
د تیوري په اړه لومړنۍ لیکنې
د مرجاني ټاپوګانو د جوړښت د تیورۍ په اړه د ډاروین کتاب، د مرجاني ډبرو جوړښت او وېش، له دری کلن کار وروسته د څلورمې برخې سره د مې په میاشت کې خپور شو: د اېچ ام اس د بیګل سفر د ژولوژي کب یا Fish of Zoology of the Voyage of H.M.S. Beagle هم چاپ کېده. ناروغي یوه همېشنۍ ستونزه وه، دی او ایما د مې میاشتې په ۱۸مه نېټه د لندن څخه لاړل، مخکې له دې چې د دمې او آرامۍ لپاره د جون میاشتې په ۱۵ نېټه شروسبري ته لاړ شي، د مور او پلار سره یې په مایر هال کې ولیدل. هغه وخت ډاروین "لومړی ما ځان قانع کړ چې د خپلې تیورۍ ډېر مختصر لنډیز په ۳۵ مخونو کې په پنسل ولیکم"، د هغه د تیورۍ "پنسلي طرحه". د دې طرحې کروندګر، چې ژوي روزي، تر بحث لاندې ونیول، د ډېر نفوس او سیالۍ  ورته والی یې وکړ، چې د "طبیعت د جګړې" او د نسب د میکانیزم له لارې "طبیعي ټاکنې" ته لاره هواروي. هر ژوندی موجود، په څانګه یي شجرې پورې تړاو درلود، نه د لامارکی سلسله پورته کول او دا شجره د طبقه بندی لپاره مناسب بنسټ و. داسې استدلال یې "سپکوالی" وګاڼه، چې خدای هر ډول پرازیت او چنجی  په شخصي هوس جوړ کړي دي. لا دمخه، د عبارتونو او نظرونو یوه نابشپړه بڼه، چې د لومړۍ مسودې په ​​پایله کې لیدل کېږي، ۱۷ کاله وروسته د نوعو د اصل په اړه په وروستي پاراګراف کې خپره کړه: "موږ د مړینې، قحطۍ، غصب او د طبیعت د پټې جګړې څخه درک کولی شو، چې ترټولو غوره ښه والی دا دی چې ښه تکامل شوي حیوانات مستقیاً پيدا شوي. لومړۍ د داسې قوانینو تصور کول، چې د ځانګرو موجوداتو د رامینځته کولو وړتیا لري اوهر یو د خورا غوره کارپوهنې او د ډېر پراخ سمون له خوا مشخص شوي، بې له شکه زموږ له عاجز ځواک څخه لوړ دي. دا فرضیه زموږ (تواضع) د وس کموالی ښیي، چې هر قانون باید د خالق حکم ته اړتیا ولري، مګر په ورته نسبت د داسې قوانینو شتون باید زموږ تصور د عالم خالق د پیاوړتیا په اړه لوړکړي. د ژوند په لید کې یو ساده عظمت شته، چې د ودې، مشابهت او د تکثیر د قدرتونو سره يې په ماده کې په یوه یا څو بڼو تنفس شوي دي او دا چې زموږ سیاره، د ثابتوقوانینو سره سم په حرکت کې ده او د بدلون په یوه دوره کې ځمکه او اوبه د یوې بلې ځای نیسي او دا چې د ډېرو کوچنیو بدلونونو د تدریجي ټاکنې د پروسې له لارې له خورا ساده اصل څخه ډېر ښکلي او ډېر په زړه پورې نه ختمیدونکي شکلونو وده کړې ده."
اودس
د اوداسه ترتيب
وېشنيزه:اسلام
روجر بيکن
ژوند
روجر د ديارلسمې پېړۍ په لومړيو کې د انګلستان د «سمرسيټ» په «الچيسټر» کې زېږېدلی و، که څه هم کله کله د هغه د زېږېدو نېټه شا او خوا 1210، 1213 يا 1214 او يا 1215 ته کمه کړای شوې ده. په هر حال، اوسني پوهان د شا اوخوا 1220ز کال نېټې لپاره استدلال وړاندې کوي، خو بيا هم په دې اړوند اختلاف شته. د هغه د زېږېدو د نېټې يوازينۍ سرچينه د «Opus Tertium» په نوم د هغه د 1267ز کال د اثر يوه جمله ده، چې لیکلي "له هغه وخته چې ما Alphabetum زده کړي څلوېښت کاله تېر شوي دي". نوي تاريخونه اټکل کوي چې نوموړی الفبا تورو ته اشاره کوي، خو د «Opus Tertium» په بل ځای کې دا روښانه شوې ده چې بیکن دا اصطلاح ابتدايي زده کړو ته اشارې کولو لپاره کاروي، هغه درې ګوني علوم يا څلورګوني علوم دي، کومو چې د منځنيو پېړيو نصاب جوړ کړی و. داسې برېښي چې د هغه کورنۍ په ښه حالت کې وه.
په 1237ز کال يا له دې وورسته لسيزه کې کوم مهال، هغه د پاريس په پوهنتون کې د استادۍ يوه بلنه ومنله. په ياد پوهنتون کې نوموړي د لاتيني ګرامر، ارستويي منطق، رياضي، هندسې، او فلکياتو او د موسيقۍ په رياضياتي اړخونو درسونه ورکړل. د هغه د پوهنځي په همکارانو کې «Robert Kilwardby, Albertus Magnus» او «Peter of Spain» شامل وو، څوک چې په راتلونکي کې پاپ جان XXI شو. «Cornishman Richard Rufus»  يې علمي مخالف و. په 1247ز کال يا له دې ډېر ژر وروسته، نوموړي په پاريس کې خپله دنده پرېښوده.
جاسیندا آردرن
جاسیندا کاتی لاوریلل اردن (جاسیندا اردرن) په انګلیسي Jacinda Kate Laurell Ardern) زوکړه ۲۶ جون ۱۹۸۰م کال) د نیوزیلنډ هیواد لومړې وزیره او د نوی ځیلاند هیواد د کاګر ګوند رئیسه ده.
تیمم
لکه چې سړی ناروغه وي او اودس کول ورته ضرر رسوي او يا د اوبو نه اقلاً د يو ميل په اندازه لرې وي چې که په اوبو پسې ځي نو لمونځ ترې قضا کيږي او يا له قافلې نه پاتې کيږي يا د ځناورو يا د دښمن ويره وي ، او يا اوبه دومره يخې وي چې له استعمال څخه يې د مرګ يا کوم اندام د تلف کېدو وېره وي ، يا دا چې يو څه اوبه خو ورسره وي مو که هغه مصرف شي نو له تندې څخه وېريږي نو په دغه ټولو وختونو کې هغه ته روا ده چې تیمم وکړي. همداراز که د جنازې يا اخترونو د لمونځونو د تېرېدلو وېره وي هم تېمم ورله روا دی.
بشري حقونه په بېلاروس کې
ولسمشر الکساندر لوکاشینکو خپل ځان د "استبدادي حاکم" په توګه یاد کړی. لویدیځو هېوادونو د لوکاشینکو په مشرۍ بېلاروس «د اروپا وروستی دیکتاتور» بللی دی او د دې هېواد حکومت ځینې غربي قدرتونه د رژیم د بدلون په هڅه تورن کړي دي. د اروپا شورا، دا هېواد ۱۹۹۶ ز کال د نومبر میاشتې د اساسي قانون د ټول پوښتنو او د پارلمان په دوروي ټاکنو کې غیر دموکراتیکې رایې اچونې او ټاکنیزو بی نظمیو له امله، د ۱۹۹۷ ز کال راهیسې له غړیتوب څخه منع کړی دی.
زورا نيل هرسټن
زورا نيل هرسټن (جنوري، 7و 1891 – جنوري، 28، 1960) يوه امريکايۍ ليکواله، انسان پېژندونکې، او فلم جوړونکې وه. نوموړې د 1900ز لسيزې په لمړيو کې د امريکا په سويل کې د توکميزو هلو ځلو انځورګري وکړه او د «هوډو» په اړه يې څېړنه خپره کړه. د نوموړې له څلورو ناولونو څخه تر ټولو مشهورو يو يې د « Their Eyes Were Watching God» (د دوی سترګو خدای ليده) په نوم دی، چې په 1937ز کال کې خپور شوی. نوموړې همدا راز له پنځوسو زياتې لنډې کيسې، ډرامې او مقالې ليکلي دي.