cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جورج برنارد شاو
سیاسي بیداري: مارکسېزم، سوسیالېزم، فابیان ټولنه
له ۱۸۸۵ زکال څخه تر ۱۸۸۹ زکال پورې شاو د بریتانیا د اقتصادي ټولنې په دوه هفتنیو ناستو کې ګډون وکړ. هولروید ولیدل چې «شاو ورته یو له هغو نږدې کسانو څخه دی چې د پوهې کچه یې د پوهنتوني زده کړو کچې ته رسېدلې». دغه تجربې د هغه سیاسي لیدلوری بدل کړ؛ هغه له مارکسېزم څخه فاصله واخیسته او د تدریج پالنې مبلغ شو. د ۱۸۸۶ او ۱۸۸۷ زکلونو ترمنځ هغه مهال چې فابیانانو د انارشېزم د منلو اړوند بحث وکړ، شارلوټ ویلسون، بیسانټ او نورو ترې ملاتړ وکړ، خو شاو د دغې کړنلارې پر خلاف له اکثریت کړنلارې سره مل شو. وروسته له هغه چې د ۱۸۸۷ زکال د نومبر په ۱۳ مه (خونړۍ یکشنبه) په ترافالګار میدان کې د خلکو مظاهره د بیسانټ له خوا په تاوتریخوالي واوښته، شاو په دې باوري شو چې دا ډېر حماقت دی چې د پولیسو ځواک د وننګول شي. له دې وروسته هغه تر ډېره پورې د «نفوذ» اصل چې وب ترې ملاتړ کاوه ومانه: هغه مفهوم چې له مخې یې باور پر دې و چې سوسیالېزم په سیاسي ګوندونو او نظریاتو کې د خلکو په نفوذ ورکولو سره په ښه توګه ترلاسه کېدای شي.
جیمز مورې میسن
جیمز موری میسن د ۱۷۹۸ ز کال د نومبر له ۳مې د ۱۸۷۱ ز کال د اپریل تر ۲۸مې پورې ژوند کړی دی. نوموړی د جورج میسن لمسی و، وکالت او سیاست یې کاوه. په ویرجینیا کې سناتور و، مخکې د ویرجینیا د استازو په مجلس کې د فریډریک کاونټي ویرجینیا استازی و.
د غلامۍ اتل
میسن د غلامۍ په ګټه دومره باوري و، چې په فریډریک کاونټي کې یې د ډېرو نورو غوندې یې د استعمار د پروژې ملاتړ ونه کړ او دا د دې لامل شو، چې د لایبریا بنسټ کېښودل شي. د ازادو تورونو د «ستونزې» لپاره د میسن حل لاره دا وه، چې دوی بېرته غلامۍ ته راستانه شي او ویل یې چې دوی په متحده ایالاتو کې د افریقا له غلامۍ نه ښه دي.
ماريا اي. بيسلي
د ژوند لومړي کلونه
ماريا هوزر په شمالي کارولينا کې په ۱۸۳۶ز کال کې په يوه شتمنه کورنۍ کې زېږېدلې وه. مور يې انا جوهانا اسپاچ او پلار يې کرسچن هاوزر و او کرسچن د کارخونې مالک و. په ځوانۍ کې ماريا په ميخانيک کې ژوره لېوالتيا وښوده او د خپل پلار د کارخونې په ماشینونو او د نېکه د مايعاتو په کارځای کې يې د ځان بلدولو لپاره وخت تېر کړ. په ديارلس کلنۍ کې، هغې يوه کوچنۍ کښتۍ جوړه کړه، کومې چې د دې وړتيا درلوده چې هغه او د هغې سپی په خوندي ډول ولېږدوي. سربېره پر دې، نوموړې د بل چا له مرستې پرته، په يواځې ځان د ډېرو کار کونکو اوبو کارخونو د جوړولو لپاره پېژندل کېږي. د هغې یو نېکه، جيکب هاوسر، په کينټاکي کې د مايعاتو د توليد د کارځای څښتن و او کله به چې ماريا د هغه او د هغه سوداګرۍ لیدلو لپاره ورتله، نو هغې ته د بيلرونو د جوړولو د کار په اړه معلومات تر لاسه شول او د هغې نېکه يوې غوره طريقې ته اړتيا درلوده، د کومې لپاره چې هغه په دې مشهور و چې د موندلو په لټون کې يې تر ۱۰۰۰ ميله لرې ځايه سفرونه کوي.
برج رافال
برج رافال سعودي عرب په ښار  رياض کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 68 منزلونه دي او ددې لوړوالی  308 ميټر (1,010 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2014 کې ترسره شو۔
پښتو اولسي ادب
(3)نيمکۍ اوله مصرعه اوږده او دويمه لنډه وي۔ ۔ مطلع يي اکثر هم قافيه نه وي۔ دې کښې بندونه نه وي بلکښې د بندونو په ځاي ور کښې مصرعې لګولې شي۔او بيا د نمکۍ سر تکرارولې شي ځکه ورته مصرييزه هم وييلې شي۔ نيمکۍ کښې وحدت تاثر unity of impression وي.کله کله د نيمکۍ مطلع دواړې مصرعې هم لنډې وي۔
د ترکیې د خپلواکۍ جګړه
د مودروس اوربند او اشغال
د ۱۹۱۸ز کال د نوومبر په ۱۳ مه نېټه یوه فرانسوي لوا د عثماني پلازمېنې او ورته نږدې اړوندو سیمو د نیولو لپاره قسطنطنیې ته د ننه شوه. له دې وروسته، د جنګي بېړیو یوه ډله چې برتانوي، فرانسوي، ایټالوي او یونانی بېړۍ په کې شاملې وې، راتلونکې ورځ په قسطنطنیه کې ۵۰۰۰۰ پوځیان ځای پر ځای کړل. متحدو ځواکونو وضاحت ورکړ چې یاد اشغال لنډمهالی دی او موخه یې د ټولواکۍ، خلافت او اقلیتونو ساتنه ده. د مودروس اوربند برتانوي لاسلیک کوونکي- سومرسېت ارتر ګاف- کالتروف- د درې ګونو متحدینو د دریځ د واضح کولو په ترڅ کې وویل چې دوی هیڅ اراده نه لري چې عثماني حکومت وران کړي یا یې د "قسطنطنیې د قبضه کولو" له لارې تر پوځي اشغال لاندې راولی. په داسې حال کې چې، د حکومت ورانول او د متحدو هېوادونو ترمنځ د عثماني سترواکۍ وېشل، د لومړۍ نړیوالې جګړې له پیل څخه د متحدینو ستره موخه وه. Empire
د بدګمانۍ اسباب:
ابو حاتم بستي رحمه الله فرمايي: د بدو خلګو ملګرتيا انسان ته پر ښو خلګو بدګماني پيدا کوي او چا چي د بدو خلګو سره ملګرتيا وکړه ارومرو يې په ټولۍ کي داخليږي، نو پر هوښيار سړي دا لازمه ده چي د شک لرونکو خلګو څخه ځان وساتي تر څو شکمن ورڅخه جوړ نسي
۷ - په انساني غيرت کي اسراف:
مولوي نورالحق مظهري
دپښتو نثر دريمې دورې ادبي اثار
دې کښې خوشحال خاندان او ژوند خالات شته۔ افضل خان ورنه حوالې راخستې دي۔ 3)مکتوبات
افضل خان خټک
کاظم خان شېدا
محمد هوتک
1)پټه خزانه
قاسم علي افريدي
عثمان غازي
دعثمان حکومت
دعثمان پورتنیو بریاوو ته په کتوسره دبورسه، کسټل او نورو ځایونو رومي مشران ډېر ژر سره یوځای اود رومي واکمنۍ په مرسته یې په قویون حصارسیمه کي له عثمان خان سره درنه نښته وکړه. په دې نښته کي چي پنځه زره عثماني ځواکونو برخه پکښي درلوده دعثمان خان یوبل وراره هم په شهادت ورسېدی خوبریالیتوب دعثمان په برخه سو اوپه سیمه کي یې درومیانو واک ترډېره پوري محدود کړ. عثمان خان تریادي نښتي وروسته پر رومي واکمني خپل تازه بریدونه پيل کړه اوتر۱۳۰۸ز کال پوري یې لوی شمېرسیمي ورڅخه لاندي کړې. رومي واکمن چي داحال ولیدی غوښتل یې له ختیځ څخه دمغولوپه مرسته عثمان خان له پښو وغورځوي اوددې لپاره یې کورنۍ دوستي هم ورسره وکړه خومغول چي داوخت په کورنیوجګړو کي ښکېل وه نه یې سوای کولای چي درومیانو مرسته وکړي اوعثمان خان ته یې یوازي پرېښودل. په همدغه کال دروم اخري سلجوق واکمن غیاث الدین دویم وفات سو اوعثمان خان په رسمي توګه دخپلي سیمي امیر وګرځېدی، ورپسې دعثمان دوست چي کوسه میخایل نومېدی هم اسلام راوړ اوعثمان دهغه په مرسته دبورسه په شاوخواکي پاته سیمي هم ونیولې.
اور
د اور د کلمې اصل
د اتاش کلمه په پهلوي کې ataxš او په اوستان کې ātarsh ده. دا کلمه د آوستان له کلمې څخه اخیستل شوې او په سنسکرت کې هوتش (ګرم + ایش) معنی لري قرباني خورونکی. دا کلمه په منځني فارسي کې ADUR یا ardar او په عصري فارسي کې Azar ده. چې د منځنۍ فارسي ادور او اردار د پښتو ژبې د اور له کليمې سره ډېر نږدې دی او يوه ريښه لري
علمي توکمپالنه
ريچارډ براډلي
ریچارډ براډلي (۱۶۸۸ – ۱۷۳۲ ز کلونه) یو انګلیسي طبیعت پوه ؤ. هغه په خپل کتاب "د طبیعت د آثارو فلسفي تشریح"  (۱۷۲۱زکال) کې ادعا کړې چې د پوستکي رنګ او نورو جسمي ځانګړتیاوو پر بنسټ "پنځه ډوله نارینه" موجود دي: سپین پوستي اروپایان چې ږیره لري؛ په امريکا کې بې ږيرې سپين پوستي (يعنې اصلي امريکايان)؛ هغه نارینه چې مسي رنګه پوستکی، کوچنۍ سترګې او مستقیم تور وېښتان لري؛ تور پوستی چې مستقیم تور وېښتان لري؛ او تور پوستي چې لوپه لوپه وېښتان لري. داسې ګمان کېږي چې د هغه تشریح د لیناوس وروستی کټګورۍ ته الهام ورکړ.
ختیځې اروپا وخت زون
د ختیځې اروپا وخت زون (Eastern European Time) د وخت زون UTC+2 دی.
اپولو پروګرام
د سیاسي فشار رامنځته کېدل
جان اف کنډي د ۱۹۶۰ ز کال په نومبر میاشت کې تر هغو ټاکنیزو کمپاینونو وروسته ولسمشرۍ ته وټاکل شو چې د فضايي اکتشافاتو او توغندیزې دفاع په برخو کې یې پر شوروي اتحاد د امریکا د برترۍ وعدې ورکولې. د ۱۹۶۰ ز کال تر ټاکنو پورې یې د هغې «توغندیزې تشې» په اړه خبرې کولې چې ده او ډېرو سناتورانو احساس کاوه چې د ولسمشر «ایزونهاور» د اقدام نه کولو له امله د متحدو ایالتونو او شوروي اتحاد تر منځ رامنځته شوې وه. کنډي تر پوځي ځواک ور هاخوا فضايي تکنالوژي د ملي اعتبار د سمبول په توګه کاروله او ژمنه یې وکړه چې متحده ایالات به په دې برخه کې سر کړي. که څه هم کنډي په دې اړه ډېرې خبرې کولې، خو تر ولسمشر کېدو وروسته یې د اپولو پروګرام په اړه کومه پرېکړه ونه‌کړه. د فضايي پروګرام په اړه یې کم تخنیکي جزئیات لرل او دا چې پر سپوږمۍ یې د ستور مزلو د ښکته کولو لپاره کړې ژمنه له مالي پلوه ګرانه وه، دا پروګرام یې وځنډاوه. کله چې د ناسا نوي ټاکل شوي مدیر «جمیز وب» د خپل مرکز لپاره د بودیجې د ۳۰ سلنه ډېرېدو غوښتنه وکړه، کنډي یې هرکلی وکړ، خو په دې اړه یې پرېکړه وځنډوله.
د اوړي وخت
په هغو هېوادونو کې چې دا سیسټم شتون لري حکومتونه دا د "انرژۍ خوندیتوب" اقدام ګڼي.
عشره مبشره
په احادیثو کې ذکر شوی دي
د دې لس صحابه کرامو رضی الله عنهم يادونه د حضرت عبدالرحمن بن عوف رضی الله عنه څخه روایت کړي حديث شريف کې دی:
ببيتا
شاه ليد
ببیتا په بمبيي کې د هندي سېندي کورنۍ څخه چې د هند له وېشلو وروسته له پاکستان څخه هند ته کډه شوې وه د اداکار هري شیوداساني په کور کې له يوې برتانوۍ عیسوي مور، باربرا شیوداساني په کور کې زېږېدلې وه.
ملي ټرمېنالوژي
اخځلیکونه:
۲. غفوري، نورمحمد. ۲۰۰۸ هـ ل. د ملي ترمینالوژۍ په پام کې نیول اړین دي. مقاله: روهي وېبپاڼه.
راکشسونه بمقابله بهرنیان
بهرنۍ اړیکې
وېشنيزه:امریکایی فلمونه وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
د سوداګرۍ اخلاق
سوداګریز اخلاق هغو معاصرو سازماني معیارونو، ارزښتونو او د ارزښتونو او معیارونو هغو ټولګې ته نغوته کوي چې په یو سوداګریز بنسټ کې د یوه کس پر چارو او چلن حاکم دي. سوداګریز اخلاق دوه اړخه لري؛ د سوداګرۍ لپاره ټاکل شوي اخلاق یا هم توصیفي د سوداګرۍ اخلاق. د یو مشارکتي کار اوکاري تخصص په توګه دغه اړخ په لومړي ګام کې ټاکل کېدونی دی. د زده کړیالانو له خوا د سوداګریز چلن زده کړه بیا توصیفي اړخ ته اړتیا لري. د سوداګریزو اخلاقو د موضوعاتو حدود او کمیت له اقتصادي اندېښنو پرته د ګټې د زیاتولو منعکس کوونکي دي.
لنډه کتنه
اقتصاد پوه میلټون فریدمن لیکلي چې «د شرکتونو د مدیرانو مسئولیت ... عموما دا دی، تر هغې کچې چې کولای شي عواید راغونډ کړي په داسې حال کې چې باید په ټولنه کې د هغوی له ټولو هغو اساساتو سره مطابقت ولري چې په قانون او یا هم اخلاقي عرف کې رانغاړل کېږي». فریډمن همدارنګه ویلي «یوازني بنسټونه چې مسئولیت پر غاړه اخلي وګړي دي ... یو کسب او کار نشي کولای کوم مسئولیت پر غاړه واخلي. له همدې امله پوښتنه داده چې د شرکتونو مدیران له دې سربېره چې باید د قانون په اډانه کې خپلې چارې مخته یوسي او ونډه والو ته هر څومره چې زیاته کېږي ګټه ورسوي آیا کوم نور مسئولیتونه هم لري؟ زما ځواب نه دی، ځکه چې هغوی نور مسئولیت نه لري. دغه لیدلوری د فریدمن د دکتورینو/نظر په توګه پېژندل کېږي. په ۲۰۱۱ زکال کې په څو هېوادونو کې یوې نظر پوښتنې له دغه لیدلوري څخه د «پوهو عامو» وګړو ترمنځ له ۳۰ څخه تر ۸۰ سلنه پورې ملاتړ وښود. رونالډ دوسکا او ژاک کوری د فریدمن استدلال د عمل ګرا پر ځای نتیجه ګرا یا ګټه پالونکی توصیف کړی: د فریدمن استدلال یوازې د دې څرګندويي کوي چې د شرکتونو محدوده آزادي په اوږد مهال کې د خلکو د ډېرې ګټې لامل ګرځي. دوسکا استدلال کړی چې فریدمن نه دی توانېدلی د یوې سوداګرۍ دوې دېری توپیر لرونکې برخې یو له بل څخه جلا کړي: (۱) د کارکوونکو انګېزه چې عموما په سوداګرۍ کې د ونډه والو په ګټې وده کوي او (۲) د سوداګرۍ تائید وړ ټولنیزه موخه یا هغه لامل چې وګړي اجازه ورکوي سوداګري یا خلکو ته د خدمتونو او توکو وړاندې کول شتون ولري. دوسکا استدلال کړی چې له همدې امله فریدمن په دې غلطه لار تللی چې د ګټې ترلاسه کول د سوداګرۍ یوازنۍ اندېښنه ده.
ارتي
ريښه
د آرتي موخه د پنځو عناصرو سمبول، د شعلې په وهلو سره معبودانو ته عاجزي او مننه ښودل دي. :
انټي بیوټیک
ریښه پېژنونه
د «انټي بیوټيک» اصطلاح له anti + βιωτικός (biōtikos)، «د ژوند لپاره مناسب، ژوندی» څخه اخیستل شوی، کوم چې په خپله له βίωσις (biōsis)، «د ژوند لاره»، او له βίος (bios)، «ژوند» څخه اخیستل شوی. د «باکټریا ضد» اصطلاح له یوناني ἀντί (ضد)، «مخالف» + βακτήριον (baktērion) د βακτηρία (baktēria) مخفف، «کارکوونکي، میله» څخه اخیستل شوې، ځکه چې لومړنۍ کشف شوې باکټریا د میلې په بڼه وه.
طبي کارول
انټي بیوټیکونه د مخنیوي په توګه هم ورکول کېږي او دا کار یوازې هغو کسانو کې ترسره کېږي چې له ګواښ سره مخامخ دي لکه هغه کسان چې ضعیفه معافیتي سیسټم لري (په ځانګړې توګه د HIV پېښو کې د نومونیا یا سږو پړسوب مخنیوي لپاره)، هغه کسان چې د معافیت سیستم ټیټوونکي درمل کاروي، سرطاني ناروغان او هغه کسان چې جراحي کوي. په جراحي پروسیجرونو کې د دې درملو کارول د څېرې زخمونو انتاني کېدو مخنیوي لپاره دي. هغوی د غاښونو انټي بیوټیکي مخنیوي کې رغنده رول لوبوي چېرې چې د هغوی کارونه کېدای شي له باکټریمیا او انتاني انډوکارډیټ څخه مخنیوی وکړي. انټي بیوټیکونه همدارنګه په نوټروپنیا کې، چې په ځانګړې توګه سرطان پورې تړلې وي، د انتاناتو د مخنیوي لپاره وکارول شي.
جانبي عوارض
د خولې له لارې خوړل کېدونکو انټي بیوټیکو جانبي عوارضو کې اسهال شامل دی چې د کولمو په فلورا کې ډولونو ترکیب د اختلال په پایله کې رامنځته کېږي چې د بېلګې په توګه د کلوسټریډیوم ډیفیسل په توګه ناروغي زېږوونکو باکټریاګانو د ډېرې ودې لامل کېږي. د انټي بیوټیک کارونې مودې په اوږدو کې د پروبیوټیک درملو کارول کولی شي انټي بیوټیک پورې اړوند اسهال څخه په مخنیوي کې مرسته وکړي. د باکټریا ضد مواد همدارنګه کولی شي د مهبل په فلورا هم اغیزه پرېږدي او کېدای شي د والوو-واجینا په ساحه کې د کاندیدا له نسل څخه د فنګسي انتاناتو له حد‌ څخه ډېرې ودې لامل شي. اضافي جانبي عوارض کېدای شي له نورو درملو سره د تعامل په صورت کې رامنځته شي، د بېلګې په توګه که د کوینولون کورنۍ انټي بیوټیک له سیسټمیک کورټیکوسټروییډ درملو سره یوځای تجویز شي ټنډون ته د زیان رسېدو ګومان ډېرېږي.
مویي سټي
مویي سټي چين په ښار  ووشي کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 72 منزلونه دي او ددې لوړوالی  303 ميټر (994 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2012 کې ترسره شو۔
واورین کېموپلاژ
په پوځي کارَوَنه کې، سرتېري ډېری یا د دوی د اوړي په ګیچ کوونکې ډول-نقاشي شوی یونیفورم د ژمني نسبتاً پېړ واورین کموپلاژ یونیفورم سره چې ډېره برخه یې سپین رنګ لري یا د تکو سپینو بالا پوښونو سره بدلوي، ترڅو یې د جامو رنګ د واورې سره تطابق پیدا کړي او د دښمن لخوا په اسانۍ په نښه نشي. ځینې پوځونه په مخ او څټ اغوستل کېدونکی یا دوه مخی یونیفورم کاروي چې په هر مخ یې د موسم مطابق نقاشي شوې وي. موټرو او وسلو ته ځینې وخت له سره سپین رنګ ورکول کېږي. کله-کله، الوتکې ته هم د واورین کېموپلاژ رنګ ورکول کېږي.
لي ټاپ پلازا
لي ټاپ پلازا چين په ښار  گوانگژو کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 65 منزلونه دي او ددې لوړوالی  303 ميټر (993 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2011 کې ترسره شو۔
جانز هاپکينز
کورنۍ جګړه
د هاپکينز له خوا د ابراهم لنکن ملاتړ هم ډير وخت هغه د ميري لينډ د ډېرو نومياليو خلکو سره، په ځانګړي ډول د سترې محکمې د قاضي راجر بي ټيني سره په اختلاف کې وغورځاوه، چا چې په پرله پسې ډول د لینکن د ولسمشريزو پرطکړو مخالفت وکړ، لکه د بند د څرګندولو په موخه د قاضي په وړاندې  د بندي د راوستلو په اړوند د هغه د محدوديتونو تګلارې او په ميري لينډ کې د سرتېرو ځای پر ځای کول. په ۱۸۶۲ز کال کې، هاپکينز لينکن ته يو ليک واستاوه، له ولسمشر يې غوښتنه کړې وه چې د مخالفينو غوښتنو ته غوږ ونه نيسي او په ميري لينډ کې د سرتېرو ځای پر ځای کولو ته دوام ورکړي. هاپکينز همدا راز د لينکن مالي او لوژيستيکي ملاتړ ته ژمنتيا وښوده، په ځانګړي ډول د B&O اورګاډي نظام وړيا کارول.
د کار قانون
کاري ساعتونه
په ورځ کې د کاري ساعتونو اعظمي موده په ډېری هېوادونو کې د قانون له مخې ټاکل کېږي، چې دا ډول قوانین دا هم څارې چې ایا هغه کارګران چې له وخت نه اضافه کار کوي اضافه عاید هم ورکول کېږي که نه. دغه راز له صنعتي انقلاب نه مخکې کاري ساعتونه په ورځ کې له ۱۱ نه تر ۱۲ ساعتونو پورې و، اوږده کاري ساعتونه د صنعتیزم له ودې او د ماشینونو کارولو سره زیات شو، چې ډېری وختونه په ورځ کې ۱۶ ساعتونو ته هم رسېده. دغه راز لومړی قانون چې د ورځې  پرمهال یې د کاري ساعتونو اوږدوالی تنظیموه په ۱۸۳۳ز کال کې په انګلستان کې د ۸ ساعته نوښت په پایله کې تصویب شو، چې د یاد قانون له مخې یې د کان کیندنې کارګرانو لپاره ۱۲کاري ساعته او ماشومانو لپاره ۸ کاري ساعته وټاکل. همدارنګه په ورځ کې ۱۰ کاري ساعته په ۱۸۴۸ز کال کې رامنځته شوه. دغه راز د ۱۸۰۲ز کال د فابریکې قانون په انګلستان کې د کار لومړی قانون و.
د انګلستان د کار قانون
لومړی د پام وړ پراختیا د ۱۹۷۰ز کال د مساوي معاش قانون و، کوم چې له مخې یې په کار ځای کې د ښځو لپاره د مساوي معاش تضمین کولو لپاره نافذ شو، چې له ۱۹۹۷ز کال راهیسې د انګلستان د کارموندنې په قانون کې یو شمېر بدلونونه لکه؛ د مورنۍ او پلارنۍ حقونو، د حداقل معاش ټاکل او د کاري وخت مقررات. همدارنګه اوس مهال په انګلستان کې د عمر، مذهب یا عقیدې، جنسي تمایل، جنډر، نژاد او معلولیت پر وړاندې له تبعیض نه خونديتوب د دې لامل شوی تر څو د تبعیض په وړاندې قانون نور هم سخت شی.
سعيد بن زيد
اسلام
کله چې رسول الله (صلی الله علیه وسلم) حنیف دین په نوره بشپړ شکل بیا نړۍ ته وړاندې کړ او د یووالي غږ یې پیل کړ، په داسې حال کې چې په هغه وخت کې د هغه حقیقي تعلیمات په وجود کې نه وو. خو دا غږ د هغه زوی سعید ډېر آشنا شو، هغه یې په لېوالتیا ځواب ورکړ او له خپلې مبارکې مېرمنې سره یې اسلام قبول کړ. د سعید مېرمن فاطمه د عمر بن الخطاب حقیقي خور وه، خو تر هغه وخته پورې د اسلام له حقیقت نه خبر نه وه، د خپلې خور او وراره د دین د بدلون په اورېدو یې سخت په غوسه شو او دواړه مېړه یې ووهل. مېرمنې يې دومره وينې تويې کړې.
کرسټوفر مارلو
د ژوند لومړي وختونه
مارلو د ۱۴ کلنۍ په عمر د يو سکالرشيپ له مخې د کانټيربري د پاچا ښوونځي “The King’s School” کې او دوه کالونه وروسته د کمبرېج په کرپوس کرسټ کالج “Corpus Christ College, Cambridge” کې يو زده کونکی و، چې په دويم ښوونځي کې يې هم د سکالرشيپ له لارې زده کړې وکړې او په ۱۵۸۴ زکال يې ورڅخه د هنرونو برخه کې د لېسانس سند تر لاسه کړ. مارلو د ښوونځي د دورې، لوستلو او د اووېډ “Ovid” د کتابونو د ژباړې له لارې لاتيني ژبه کې د زياتې پوهې څښتن شو. په ۱۵۸۴ز کال کې پوهنتون نوموړي ته د هغې اوازې له امله د هنرونو برخه کې د ماسټرۍ سند په ورکولو کې زړه نازړه شوه، چې نوموړي ښايي غوښتل د شمالي فرانسې ريمس “Rheims” کې انګرېزي دارالعلوم ته لاړ شي او د اټکل له مخې غواړي د رومن کاتوليک د پادري په توګه د عيسوي ملايانو د ګومارنې دود لپاره چمتووالی ونيسي. که چېرې نوموړی اټکل رښتيا وی، نو دا ډول عمل به له هغه شاهي حکم څخه سيده يا مستقيمه سرغړونه وی، چې په ۱۵۸۵زکال کې د ملکې لومړۍ اليزابيت له لورې صادر شوی و او په رومن کاتوليک کليسا کې د ملا په توګه د هر انګرېزي وګړي د ننوتلو هڅه يې جرم ګڼه.
د اروپا لويه وچه کې د کاتوليکانو او پروتستانتو تر منځ منځ په لويه کچه تاوتريخوالی د پوهانو له لورې د پروتستانت انګريزې ملکې د کاتوليک ضد دفاعي قوانينو د انګېزې په توګه ياد شوی دی، چې له ۱۵۸۱ز کال څخه په ۱۶۰۳ زکال کې د نوموړې د مړينې تر وخته صادر شوي وو. د مارلو لپاره د خورا ناوړه پايلو د لرلو سره سره يې سند هغه مهال د مهالوېش له مخې ورکړل شو، چې د پټې يا محرمې شورا د نوموړي په استازولۍ لاسوهنه وکړه او د ملکې پر وړاندې د نوموړي «د ژمن چلند» او «ښه خدمت» ستاينه يې وکړه. د مارلو د خدمت څرنګوالی د معاصرو پوهانو له لورې نه و مشخص شوی، مګر د کمبرېج چارواکو ته د نوموړي ليک د معاصرو پوهانو له لورې ګڼې انګېرنې راپارولي دي؛ په ځانګړي ډول هغه نظريه چې مارلو د پټې شورا د غړي ښاغلي فرانسس والسېنګام لپاره د پټ استازي يا جاسوس په توګه کار کاوه. د پټې يا محرم شورا د ليکنيزو اړيکو يوازينی شته ثبوت د هغوی د اجراتو په رسمي ثبتونو يا د ناستو په يادښتونو کې موندل کېږي، په داسې حال کې چې ليک ورک شوی دی. د اجراتو يا ناستو په يادو يادښتونو کې د جاسوسۍ په اړه هيڅ يادونه نه شته، مګر د پټې شورا د ورک شوي ليک معلومات راټولول ناڅرګند دي، چې له مخې يې ويل کېږي چې «دا د هغې د لويانو خوښي نه وه»، چې د مارلو په څېر ګومارل شوي اشخاص چې «د خپل هېواد په ګټه وو، د هغو خلکو له لورې بدنام شي چې د دې چارو په اړه پوهه نه لري». پوهان په دې اړه هوکړه لري، چې د ويوکو ناڅرګند کارول په عمومي ډول د حکومتي جاسوسانو د خوندي ساتلو په موخه وو، مګر دوی په دې اړه بحث کولو ته دوام ورکي، چې د مارلو په قضيه کې د هغه د هېواد ګټې په حقيقت کې څه وې او څه ډول يې په هغه ۲۳ کلن ليکوال باندې اغېزه وکړه، چې په ۱۵۸۷ زکال کې يې ادبي مسلک پيل کړ.
د مارلو د ځوانۍ
د مارلو د ځوانۍ ژوند په اړه لږ معلومات دي. ټول شته شواهد له هغو څخه پرته، چې د نوموړي له ادبي کارونو څخه تر لاسه کېدلی شي؛ په قانوني ثبتونو او نورو رسمي سندونو کې موندل کېږي. د افسانوي او غير افسانوي کيسو ليکوالانو د نوموړي د مسلکي فعاليتونو، شخصي ژوند او ځانګړتيا په اړه اټکلونه کړي دي. مارلو د يو جاسوس، جنګيالي او کفري او همدا راز جادوګر، د دوه اشخاصو تر منځ د جنګ پلوي، د تمباکو کارونکي، جعل کار او ناوړه شخص په توګه ياد شوی دی. په داسې حال کې چې جی ای ډوني “J. A. Downie” او کانسټېنس کيورياما د يو څه زياتو پيکه او بې خونده اټکلونو پر وړاندې استدلال کړی دی، مګر په عمومي محتاط يا پام لرونکی جی بي سټين هغه څوک و، چې يادونه يې وکړه چې د مارلو د افسانې په توګه دا ټولې اليزابېتي اوازې او تورونه نه منل، بې بنسټه ښکاري. ډېری پوهانو د مارلو د ځوانۍ يا بلوغت د لنډ ژوند (۱۵۸۷ – ۱۵۹۳ز کال)، د ملحد په توګه د نوموړي د ژبني اعلان، د نوموړي د (ښايي ورته جنس) جنسيتي لېوالتياوو او د نوموړي د مړينې په اړه ناڅرګندو حالتونو يا پېښو په اړه ليکل کړي دي.
د اروپا کلتور
له لیکلي تاریخ څخه مخکې هنر
د اروپا له لیکلي تاریخ څخه له مخکې څخه ژوندی پاتې هنر د مجسمو او د ډبرو هنر تشکیلوي. چې په هغه کې د انسان د بدن تر ټولو زوړ پېژندل شوی تمثیل د هوهلفېل زهره (Venus of Hohle Fel) چې تاریخ یې له ۴۰۰۰۰ تر ۳۵۰۰۰ م.ز سره تړاو لري، چې د جرمني په شچېلکلګن کې موندل شوې ده، او د شاوخوا ۳۰۰۰۰ م.ز کلونو د زمري په څېره کې د سړي مجسمه چې د هیکلونو د اړوند هنر تر ټولو بې بحثه زوړ اثر شامل دي. د شاوخوا ۱۱۰۰۰ م.ز کال لامبو وهونکې ګاوَزه په هډوکو یا د حیواناتو په ښکرو کې د تیږې د پخوانۍ علیا دورې (art of the Upper Paleolithic) له تر ټولو غوره مجدلینیایي حکاکیو څخه شمېرل کېږي. په اروپا کې د تیږې منځنۍ دورې په پیل کې، د هیکلونو مجسمې په د پام وړ توګه رالږې شوې او تر رومي دورې پورې د عملي شیانو د تزییناتو په پرتله د اروپا د اوسپنې له دورې څخه د ګوندسترپ دېګ او د تروندهولو د لمریزې ګاډۍ  بالعکس د یو لږ مشهور عنصر په توګه پاتې شوې ده. د اروپا د غارونو تر ټولو زوړ هنر ۴۰۸۰۰م.ز کال ته ورګرځي[ وضاحت ته اړتیا لري] او په هسپانیا کې د اېل کاستیلو په غار کې موندل کېدای شي، په داسې حال کې چې د غارونو هنر په ټوله لویه وچه کې شتون لري. د ډبرو پر مخ نقاشۍ همداراز د لویو صخرو پر مخ تر سره شوې وې، خو د سولېدنې له کبله له نوموړو نقاشیو څخه لږ شمېر یې جوړې پاتې شوې دي. د ډبرو د نقاشۍ یوه ښه پېژندل شوې بېلګه د فنلنډ په سایما سیمه کې د استروانسالمي (Astuvansalmi) نقاشۍ بلل کېږي.
کلاسیک هنر
لرغونی یوناني هنر د انسان د بدن د طبیعي اما آیدیال ښودلو لپاره په کوم کې چې په عمومي توګه لوڅې نارینه څېرې د نوښت محور وې، د نورو لرغونو کلتورونو څخه متمایز دی. د سبکي پرمختګ میزان د ۷۵۰ او ۳۰۰م.ز کلونو تر منځ د لرغونو ستندردونو پر بنسټ د پام وړ و، او په پاتې شوو اثارو کې په لرغونې یوناني مجسمه جوړونه کې په تر ټولو غوره توګه تر سترګو کېږي. په نقاشۍ کې د رنګ شوو کلالي لوښو له ساحې څخه بهر نور مهم ابداعات موجود وو، کوم چې باید د خپل لومړني کیفیت د نه پاتې کېدو له امله له سره بیا ورغول شي. له تورو څېرو سره نقاشي شوي کلالي لوښي او ورپسې له سور رنګو څېرو سره نقاشي شوي کلالي لوښي د لرغونو یوناني تزییني هنرونو اغېزناکې او مشهورې بېلګې دي. رومي هنر د لرغوني یونان تر اغېزې لاندې او تر یوې کچې پورې د لرغونې یوناني نقاشۍ او مجسمه جوړونې له نسل څخه بلل کېدای شي، اما همدارنګه د سیمه ییز اېټالوي اتروسکن هنر په واسطه هم په پیاوړې توګه اغېزمن شوی و.
فریدریک لیست
ژوندلیک
په ۱۸۴۳ ز کال کې یې په ​​ اوګسبورګ ښار کې زولورینسبلاټ (Zollvereinsblatt) ورځپاڼه پیل کړه، چې پکې نوموړي د جرمني ګمرکي اتحادیې (جرمني: Zollverein) د پراختیا، او د ملي سوداګریز نظام د تنظیم غوښتنه او ملاتړ کاوه. هغه په ​​جرمني کې د اورګاډي پټلۍ د سیستم غځولو په کلکه ملاتړ وکړ. د جرمني د ګمرکي اتحادیې (Zollverein) رامنځته کېدل، چې له اقتصادي پلوه د جرمني د یووالي لامل شوه، تر ډېره بریده د هغه د ملاتړ او لېوالتیا پایله وه.
د ادم سمیټ له نظریاتو سره اختلاف
ښاغلي لیست استدلال کاوه چې واکمنان دوه مسؤولیتونه لري: "یو د معاصرې ټولنې پر وړاندې او بل هم د راتلونکو نسلونو پر وړاندې". په ټولیز ډول، د دولت‌مشرانو ډېره پاملرنه پر بېړنیو مسایلو متمرکزه ده او پر راتلونکو مسایلو غور کولو ته ډېر لږ وخت ورکوي،مګر هرکله چې یو هېواد د پرمختګ په لور یو مهم پړاو ته رسېږي، مشران یې په اخلاقي توګه مکلف وي چې له هغو مسایلو سره هم تعامل وکړي چې راتلونکی نسل اغېزمنوي. "د خپل هېواد په پرمختګ کې د یوه نوي پړاو په درشل کې، سیاستوال باید چمتو وي چې اوږدمهالی نظر ولري، سره له دې چې له بېړنیو مسایلو سره هم د تعامل کولو اړتیا لري."
پوجا بيدي
پوجا بیدي (د مۍ په 11مه، 1970 کې زېږېدلې) یوه هندي اداکاره، د تلویزیوني خبرو اترو کوربه او د ورځپاڼو کالم لیکونکې ده. هغه د هندي لوبغاړو کبیر بیدي او پروتیما بیدي لور ده. هغه د ریالیټي ټلویزیوني خپرونو، بیګ باس او فیئر فکټور: خطر سره مخ کې هم برخه اخیستې ده.
حوالې
وېشنيزه:سکيزم څخه اسلام قبول کوونکي وېشنيزه:1970 زېږېدنې وېشنيزه:سک مذهب وېشنيزه:سکه مذهب وېشنيزه:اسلام وېشنيزه:هندوان وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:هندي انجنيران
پدما لکشمي
چې په 1970 مېلادي کال د سپټمبر په لومړۍ نېټه د هند په تاميل ناډو ايالت چينای کې زېږېدلې، مورنۍ ژبه يې انګليسي ده، امريکايي تابعيت لري، په 2004 کال کې يې له احمد سلمان رشدي سره واده وکړ چې دې اړيکې تر 2007 کال پورې دوام وکړ، وروسته له هغې يې طلاق واخيست.
اډوارډ کولیس
کورنۍ
د اډوارډ کولز د مورني نیکه د زېږېدنې ځای برمودا دی او د ویرجینیا د فقیه سینټ جورج ټکر په نسب کې راځي. د هغه د مور اجداد «په زاړه جیمزټاون کې لومړني او باعزته اوسېدونکي» وو.
دریم ولاډ (ډراکول)
دولاډ مرګ
ترتیښتي څوکاله وروسته ولاډ ډارکول بیرته له هنګریې څخه راغلی خوداځل یې دژوند اخره سول اوپه ۱۴۷۴ز کال کي دترکانوسره په مخامخ جګړه کي ووژل سو.
د لندن د پُل عملیات ( اوپرشن لندن برج)
مخينه
د شاهې کورنۍ د غړیو د جنازې او تاج ايښودنې مراسم په عمومي توګه د ایرل مارشال  Earl Marshal ( دا د شاهي کورنی د دفتر د سنبالوونکي  یولقب دی) د کالج ااف ارمس (College of Arms) ( دا د شاهي کورنۍ یو کارپورېشن دی چې د وسلو مسلکي متخصصینو څخه جوړدی) له خوا تنظیمیږي.
کاربن مونواکسايډ
د صنعتي کیميا راڅرګندېدل
کاربن مونو اکسايډ د ۱۹۰۰ز لسيزه کې د يو ډېر ارزښتمنې مادې په توګه پېژندګلو خپله کړه. درې صنعتي پروسې په صنعت کې د دې د وده روښانه کوي. په Fischer–Tropsch پروسه کې، د ډبرو کساره په کاربن غني موادو د CO د منځګړيتوب په مټ په مايعو سون توکو بدلوي. په بنسټيز ډول د کورونو لپاره د پيټروليمو د کمښت د پوره کولو لپاره، د الماني جنګي هڅو د يوې برخې په توګه چمتو شوې دا ټيکنالوژي اوس هم دوام لري. په المان کې هم، د CO او هايډروجين يو مرکب «الډيهايډز» د توليد لپاره «اولفاينز» سره په يو ځای کولو وموندل شول. دا پروسه چې د «هاډروفارميليشن» په نوم پېژندل کېږي، د «سرفکتنټس» په څېر ډېرو لويو اندازو کيمياوي موادو، په ځانګړي ډول د ځانګړو مرکباتو سره، کوم چې مشهور عطريات او درمل دي، د توليد لپاره يې کارول کېږي. د بېلګې په ډول، CO د وټامين A په توليد کې استعمالېږي. په يوه بله ستره پروسه کې چې د «مونيسټ،» څېړونکو ته يې نسبت کېږي، CO له ميتانول سره په يو ځای کولو «اسيټيک اسيد» ورکوي. ډيری ايسيټيک اسيدونه د «کيټيوا» په پروسه کې توليد کېږي. «هايډروفارميليشن» او «ايسټک اسيډ» ترکيبونه د کاربونيليشن د ډېرو پروسو څخه دوه پروسې دي.
فزيکي او کيمیاوي ځانګړتياوې
کاربن مونو اکسايډ ځمکنی برېښنايي حالت يو واحد حالت دی، ځکه چې هلته هېڅ راز هغه اليکترونونه نه شته چې سره جلا شوي نه وي.
يونيکوډ
د کرکټر کوډ کولو په متحد کولو کې د یونیکوډ بریا د سافټویر په نړیوال کولو او ځایی کولو کې د هغې پراخه کارونې لامل شوې. دا معیار په ډیری وروستیو ټیکنالوژیو کې پلي شوی دی په شمول: XML ، جاوا پروګرامینګ ژبه ، مایکروسافټ .NET چوکاټ او عصري عملیاتي سیسټمونه.
د انګلستان کليسا
منځنۍ پېړۍ
د درېيمې پېړۍ په رومي برتانيه کې د مسيحيت شواهد شته. د رومي سترواکۍ له ړنګېدو وروسته، انګلستان انګلو-ساکسون ونيو، کوم چې بې دينه (کافر) و او سيلټک کليسا تر کارنوال او ويلز پورې محدوده پاتې شوه. په ۵۹۷ کې، پاپ ګريګوري اول انګلستان ته مبلغين واستول، څو انګلو-ساکسونان مسيحيان کړي. د دې ماموريت مشري اګوسټاين کوله، څوک چې د کانټربري لومړی مشر راهب وګرځېد. د انګلستان کليسا ۵۹۷ کال د خپل رسمي تاريخ پيل بولي.
يونيکوډ
UTF-8 کوډ کول د ASCII معیار کې د کوډ کولو لپاره یوازې 1 بایټ کاروي. د سکي کوډ کولو کې د کرکټرونو کوډ په دواړو کوډونو کې یو شان دی. دا کوډ کول په هر کرکټر کې اعظمي حد 4 بایټ کاروي. UCS-2 د ټولو کرکټرونو لپاره 2 بایټونه کاروي، نو دا نشي کولی ټول کرکټرونه په اوسني یونیکوډ معیار کې کوډ کړي. UTF-16 د UCS-2 کوډ کول پراخوي او د پاتې حروفونو لپاره 4 بایټ کاروي.
تاریخ او پرمختګ
د یونیکوډ هدف د زاړه کرکټر کوډ کولو محدودیتونه لرې کول دي ، لکه د ISO 8859 معیار لخوا تعریف شوي ، کوم چې په پراخه کچه په بیلابیلو هیوادونو کې کارول کیږي ، مګر یو له بل سره مطابقت نلري. ډیری زاړه کوډونه یو عام ستونزه لري چې دوی د دوه ژبو متنونو پروسس کولو ته اجازه ورکوي (عموما د لاتیني حروفونو او محلي سمبولونو کارول)، مګر له دوو څخه ډیرو ژبو پروسس کولو ته اجازه نه ورکوي.
د انګلستان کليسا
سمون (اصلاح)
د ۱۵۳۶ او ۱۵۴۰ کلونو تر منځ، هينري د عبادتځايونو په له منځه وړلو کې مصروف و، کومو چې د شتمنې ځمکه ډېره برخه په واک کې درلوده. هغه مذهبي کورونه له منځه يوړل، د هغوی عايد يې په لاس کې واخيست، د دوی شتمنۍ يې ختمې کړې او پخوانيو استوګنو ته يې تقاعد ورکړ. دا شتمنۍ وپلورل شوې څو د جګړې لګښتونه تاديه کړي. تاريخ پوه «جارج ډبليو. برنارډ په لاندې ډول استدلال کړی:"د ۱۵۳۰ز لسيزې په وروستيو کې د صومعو منحل کول د انګلستان د تاريخ يوه له تر ټولو انقلابي پېښو څخه وه. په انګلستان کې شا اوخوا ۹۰۰ مذهبي کورونه موجود و، شا اوخوا ۲۶۰ په صومعه کې د مېشتو راهبانو لپاره، ۳۰۰ د منظمو عبادتځايونو لپاره، ۱۴۲ د ښځينه راهبانو لپاره او ۱۸۳ د نارينه راهبانو لپاره؛ په ټوليز ډول شا اوخوا ۱۲۰۰۰ کسان وو، ۴۰۰۰ راهبان، ۳۰۰۰ پادريان، ۳۰۰۰ نارينه راهبان او ۲۰۰۰ ښځينه راهبانې....په پنځوسو بالغانو نارينه وو کې يو تن په مذهبي ترتيب کې موجود و."
نثار محمد پښتون
نثار محمد پښتون (نثار محمدافغان) زوکړه ۱۸۹۷ز کال پیښور مړینه ۱۹۳۷ اکتوبر (بند خونه) د پخوانی افغانستان په پیښور سیمه کې د افغان پاچا امير امان الله خان ملاتړی او په هغه وخت کې د بریتانوي ټولواکمنې نه د افغانستان د خپلواکۍ جګړن وو.
وژنه
نثار احمد چې له ۱۹۳۲_۱۹۳۷ز کلونو ترمنځ په مسکو پوهنتون کې د پښتو او اردو ژبې د ښونکی په توګه دنده ترسره کوله، د ۱۹۳۷ز کال په اکتوبر میاشت کې د یوشمیر سیاسي د لایلو په خاطر ونیول شو، د نیول کیدو وروسته نوموړی د مسکو په یوه بند خونه کې ووژل شو او له هغې وروسته یې مړی وسوځول شو چې ویرې یې بیا د مسکو په یوه ډله ییز قبر کې خښې شوې.
محافظه کاره یهودیت
خدای او آخرت پېژندنه
محافظه کار یهودیت تر ډېره پورې په شخصي خدای باندې د ناباورۍ له مفهوم ملاتړ کوي. د هغوی اصول څرګندوي چې «موږ پر خدای باندې د نړۍ د خالق او حاکم په توګه خپل ایمان تائید کوو. هغه په خپل قدرت نړۍ رامنځته کړه او د هغه غوره پوهې د نړۍ برخلیک ټاکلی». ورته مهال څرګندوي چې د هغه ماهیت «نه پوهېدونکی» دی او د ګڼو باورونو موضوع ګرځېدلی. له الوهیت څخه طبیعت پالونکی مفهوم چې له مخې یې خدای له دنیوي نړۍ څخه نه جلا کېدونی بلل کېږي، یو مهال یې په دغه خوځښت کې ځانګړی ځایګی درلود، په ځانګړې توګه هغه مهال چې مردخای کاپلان د هغو توضیح وړاندې کړه. وروسته له هغه چې د کاپلان د بیارغونې پالنه په بشپړه توګه په یوه خپلواک خوځښت کې ادغام شوه، دغه لیدلوری له پامه وغورځول شو.
شنگهای وي لاک اسکوایر
شنگهای وي لاک اسکوایر چين په ښار  شنگهای کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 58 منزلونه دي او ددې لوړوالی  298 ميټر (978 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2009 کې ترسره شو۔
يوکوهاما لينډمارک ټاور
يوکوهاما لينډمارک ټاور جاپان په ښار  يوکوهاما کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 73 منزلونه دي او ددې لوړوالی  296 ميټر (972 فټ) دی، ددې جوړول په کال  1993 کې ترسره شو۔
اروپايي شورا (CoE)
بنسټ اېښودنه
د ۱۹۴۹ زکال په اګست میاشت کې پاول هنري سپاک د بلجیم د بهرنیو چارو له وزارت استعفا ورکړه څو د دغې شورا د لومړني مشر په توګه وټاکل شي. نوموړي هم د پردې تر شا د دغې شورا جوړېدو ته په پټه ډېر کار کړی و او د هغې د چارو په هدایت کولو کې یې کلیدي رول درلود. له دې سره سپاک د ۱۹۵۱ زکال په ډسمبر میاشت کې په دغه څوکۍ له درې کاله کارکولو وروسته د «اروپايي سیاسي اقتدار» د رامنځته کولو په موخه د خپلو وړاندیزونو د رد کېدو له امله په ناهیلیتوب استعفا ورکړه. هغه باوري و چې اروپايي شورا به هېڅکله داسې ځایګي ته وه نه رسېږي چې خپلې اوږد مهالې موخې یا واحدې اروپا ته لاسرسی ومومي؛ همدا و چې نوموړي بیاځلي د یوه نوي هېله بخښونکي جوړښت جوړولو ته مخه کړه چې دا ځل د اقتصادي یو موټي کېدو پر بنسټ وه او له همدې امله د اروپايي اتحادیې له بنسټګرو څخه شو.
د مریخ اکتشاف
پخواني او اوسني ماموریتونه
د شوروي «فوربوس ۱» او «فوربوس ۲» څېړونکې وسیلې د مریخ او د مریخ د دوو سپوږمیو د څېړنې لپاره په ۱۹۸۸ کال کې مریخ ته ولېږل شوې چې تمرکز یې د «فوربوس» سپوږمۍ پر څېړنه و. د «فوربوس ۱» اړیکه مریخ ته پر لاره پرې شوه. «فوربوس ۲» که څه هم د مریخ او فوربوس بریالۍ عکاسي کوله، خو تر دې وړاندې چې د فوربوس پر سطحه دوې کېناستونکې وسیلې خوشې کړي، پاتې راغله.
ژان پیاژه
ژان ویلیم فریټز پیاژه (د ۱۸۹۶ز کال د اګسټ له ۹مې- د ۱۹۸۰ز کال د سپټمبر تر ۱۶مې) یو سویسی ارواپوه و، چې د ماشوم د ودې لپاره یې په خپل کار کې پېژندل شوی و. د پیاژه د ادراکي ودې او معرفت پېژندنې نظریه د «جینیټکي معرفت پېژندنې» په نامه یادېږي.
پیاژه په ۱۹۵۵ز کال کې په جینوا کې د جنیټکي معرفت پېژندنې نړیوال مرکز جوړ کړ او تر هغه چې د جینوا د پوهنتون په علمي هیئت کې و؛ نو دغه مرکز یې تر مرګه، یعنې تر ۱۹۸۰ز کال پورې مدیریت کړ. د هغو همکاریو شمېر چې د هغه جوړونه یې شونې کړې او اغېزه یې پرې کړې، په پایله کې د دې لامل شو، چې په علمي ادبیاتو کې دغه مرکز د «پیاژه د کارخانې» په نامه شي.
الیکزانډر باین (مخترع)
الیکزانډر باین یو سکاټلینډی مخترع او انجنیر و، چا چې په لومړي ځل برېښنايي ساعت اختراع او د امتياز حق يې د ځان په نوم ثبت کړ. هغه د تیلیګراف ساعت اختراع کړی و، کوم چې د نړۍ په هر ځای کې د ډیرو بریښنایی ساعتونو د همغږي کولو ټیکنالوجي وه؛ دې ټولو ساعتونو به کټ مټ ورته وختونه ښودل. هغه همدارنګه د انځورونو د سکین کولو او په سلګونو میله لرې د ټیلیګراف د مزو له لارې د هغوی لیږدولو لپاره د کاپي کولو د ماشین اختراع هم کړې او د امنتياز حق يې درلود.
نوموړي د اورګاډي د تیلیګراف مزي د سکاټلينډ د ایډینبرګ او ګلاسکو تر منځ نصب کړل، څو پیغامونه ثبت، د اورګاډي خوځښت خوندي تنظیم، وخت په نښه، اشارې ولېږدوي او د مختلفو موقیعتونو معلومات پرینټ کړي. هغه د کیمیاوي ټیلیګراف ټیکنالوژي اختراع کړه چې کولای يې شول په یوه دقیقه کې تر ۱۰۰۰ تورو پورې د ټیلګراف لاین پیغامونه انتقال کړي، په داسې حال کې چې د مورس ټیلګراف یواځې په یوه دقیقه کې ۴۰ توري توليد کولای شول.
ژان پیاژه
شخصي ژوند
کله چې هغه ۱۵ کلن و؛ نو پخوانۍ دایې یې والدینو ته نامه ولیکله، چې یو ځل یې هغوی ته دروغ ویلي وو، چې د ژان د ماشومانو د لېږد له وسیلې نه احتمالي انسان تښتونکو غلا کوله او دې ورسره مبارزه کړې ده، د همدې لپاره یې بښنه وغوښته؛ ځکه هېڅ انسان تښتونکي نه وو. پیاژه لېواله شو، چې په یوې طریقې یې د انسان تښتونکو پېښه د هغه په ذهن کې یوه خاطره جوړه کړې، هغه خاطره چې د دروغو له ثابتولو وروسته یې هم په ذهن کې د تل لپاره پاتې شوه.
سلیم یاووز
لمړئ سلطان سلیم چي دسلیم یاووز په نامه هم یادیږي دعثماني ټولواکمنی (خلافت) نهم واکمن اود دویم سلطان بایزیدخان زوی دی. نوموړی د۱۴۷۰زیږدیزکال داکتوبر پر۱۰نېټه په اماسیه کي پیدا سو.
دسلطان سلیم لمړنئ ژوند
سلطان سلیم د۱۱ کلونو شهزاده ووچي دخپل پلار له لوري دطرابزون مشرتوب ته واستول سو اودغه دنده یې تر۱۵۱۰زیږدیزکال پوري سرته ورسول. سلیم په ۱۴۹۳زیږدیزکال کي دکریمیا دمشرله لور سره چي حفصه خاتون نومېدل واده وکړ اوپه راتلونکي کال یې له هغې څخه دسلیمان په نوم شهزاده پيداسو چي په وروسته کي دعثماني خلافت واکمن وګرځېدی.
دسلیم واکمني
سلطان سلیم چي څنګه واک ته ورسېدی دټولو ترمخه یې له خپلو وروڼوسره جګړه پیل کړه اوپه لنډه موده کي یې هغوی ټول ووژل اویایې هم تیښتي ته اړکړه. دوروڼو تروژلو وروسته سلیم له اروپايي دولتونوسره سوله وکړه اوددې لپاره چي خپل دجګړو مخ دختیځ په لوري واړوي له هنګریې، وینس اوبیلابیلو هیوادونوسره یې تړونونه لاسلیک کړه.
دسلیم په اړه
سلطان سلیم په ټوله عثماني مشرانوکي ډېرسخت اوقاطع انسان وو اوله همدې کبله تاریخ پوهانو ورته دیاووز لقب ورکړی دی، ددغسي سخت طبیعت په هاخوا سلطان سلیم له شعر اوپوهي سره ځانګړې مینه درلوده اوپه عثماني دربارکي یې بېلابیل پوهان له ځان سره ساتلي وه.
ابوجهل
عمرو بن هشام بن المغیره بن عبدالله بن عمر بن مخزوم د مکې د قریشو مشر و چې اصلي نوم یې عمرو بن هشام المغیره او لقب یې ابوالحکیم و. هغه د اسلام او محمد بن عبدالله يو له سختو دښمنانو څخه و. په مکه مکرمه کې محمد بن عبدالله او صحابه کرامو د ده په لاس سخت شکنجه شول. د بدر په جګړه کې ووژل شو.
د جیمي نيوټرون سفرونه: هلک جینیس
سرچينې
وېشنيزه:کارتونونه
د فيمينيزم څلورمه څپه
د ځواک د تقاطع او يو ځای کېدنې نظامونو باندې او په ټولنيزه ډلبندۍ کې د دوی په دوديز ډول د ګوښه شويو ډلو لکه د سپين يا تور پوستې مېرمنې او ترانس ښځو د ونډې په څرنګوالي باندې ټينګار کوي. د فيمينيزم د څلورمې څپې پلويان په سياست او سوداګرۍ کې د دې ډلو د سترې استازولۍ ننګه کوي او بحث کوي، چې ټولنه به هغه وخت زياته عادلانه وي، چې سياستونه او عملونه د ټولو خلکو ليدلوري همغږي کړي.
سينټرل پارک ټاورز
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
منال خان
عمل کول
منال خان د جیو ټلویزیون ډرامې کاش می تیری بیتی نه هوتی (۲۰۱۱-۱۲) سره د اداکارۍ پیل وکړ. له هغې وروسته، هغه په ARY ډیجیټل کې د سیټ کام لړۍ قدوسي صاحب کی بایو (2012) کې د ملاتړ رول لوبولی.
منال خان د مرکزي کرکټر په توګه لومړی مرکزي رول په اردو 1 سریال بیتی تو میں بهی (2017) کې و، چې د یوې ساده، زده کړې او خورا سیکسی نجلۍ په توګه و، ورپسې د هم ټلویزیون په سریال "پرچهین " کې د مرکزي رول ادا شو. هم په لنډه توګه په تلویزیون کې د انجلینا ملک لخوا لارښود شوي سریال استانیجي یوه برخه کې راڅرګند شو. نوموړې د حماد فاروقي (2018) او صالحې په مقابل کې په کبي بند کبي باجه کې د A Plus تلویزیون په غمند (2018) کې د یوې ساده کور میرمنې په توګه هم لیدل شوې.
فیټوپلانکټون
ډولونه
فیټوپلانکټونونه داسې مایکروسکوپي پروټېسټونه او فوټوسنتېز کوونکې باکتریاوې دي چې د کابو ټولو سمندرونو او د ځمکې پر مخ د خوږو اوبو د ټولو هغو ځایونو په پورتنیو لایو کې ژوند کوي چې د لمر رڼا لري. فیټوپلانکټونونه له ځمکنیو نباتاتو سره په موازي ډول په اوبو کې د تولید لومړني عوامل دي. دوی عضوي ترکیبات په اوبو کې له حل شوي کاربن ډای اکسایډ څخه رامنځته کوي او دا هغه پروسه ده چې د سمندري موجوداتو غذايي شبکه جاري ساتي. فیټوپلانکټونونه د سمندري غذايي شبکې بنسټ جوړوي او د ځمکې د کاربن په څرخه یا دوران کې مهم رول لوبوي.
کارتاژ
د لرغونو پېړيو د وروستيو او منځنيو پېړيو کارتاژ د ختيځ روم يا بزانس دوره کې د پام وړ اقتصادي او کلتوري ونډې لوبولو ته دوام ورکړ. نوموړی ښار په ۶۹۸ زکال کې د کارتاژ له جګړې “Battle of Carthage” څخه وروسته د اميه ځواکونو له لورې، يو ځل بيا د ختيځ روم سترواکۍ له خوا د ښار نيولو د مخنيوي په موخه وځپل او ويجاړ شو. د اسلامي دورې پر مهال تر نيواک لاندې پاتې شو او د هفسيډ “Hafsid” دورې تر هغه وخته پورې د يوې کلا په توګه وکارول شو، چې د اتمې صليبي جګړې پر مهال د صليبيانو له لورې ونيول شو او اوسېدونکي يې په ټوليز ډول ووژل (قتل عام) شول. هفسيډيانو د دې لپاره چې د دښمن ځواک له لورې يو ځل بيا د مرکز يا بنسټ په توګه ونه کارول شي، د ښار د دفاعي بنسټونو يا کلاګانو د ويجاړولو پرېکړه يې وکړه. دې ښار د پادريانو د حکومت په څېر کار کولو ته دوام ورکړ.
جونګ ایل وو
جونګ ایل وو په کوریایي په انګلیسي Jung Il Woo ) یو کوریایی آداکار ، ماډل او سندرغاړی دی. نوموړی ترډیره په د سپوږمۍ سیند او د لمر کیسه نومی سریال کې د شهزاده یانګ میونګ په آداکارې ډیر پیژندل شوی دی.
د اطریش لومړی چارلز
لومړی چارلز یا لومړی کارل (بشپړ نوم: کارل فرانتس یوزف لودویګ هوبرت ګئورګ اتو ماری؛ زوکړه: د ۱۸۸۷ زکال د اګست ۱۷ مه – مړینه: د ۱۹۲۲ زکال د اپرېل لومړی نېټه) د اطریش سترواک، د هنګري پاچا (د څلورم چارلز په توګه، په هنګري ژبه: IV. Károly)، د کرواسیا پاچا، د بوهمیا پاچا (د دریم چارلز په توګه) او همدارنګه د هابسبورګ – لورن کورنۍ وروستۍ پاچا و چې په ټول اطریش- هنګري یې واکمني وکړه. د اطریش د ارشیدوک اوتو او د ساکسوني د ملکې ماریا یوزفا د زوی په توګه چارلز هغه مهال د سترواک فرانتس یوزف احتمالي وارث شو کله چې د نوموړي تره آرشیدونک فرانز فردیناند په ۱۹۱۴ زکال کې ترور کړای شو. نوموړي په ۱۹۱۱ زکال کې د بوربون – پارما له شاهزادګۍ زیتا سره واده وکړ. هغه په کاتولیک کلیسا کې د درناوي وړ کس ځایګی درلود او د ۲۰۰۴ زکال د اکتوبر په دریمه د دویم پاپ ژان پل له خوا د سعادتمند کس په توګه وبلل شو او اوس په کاتولیک کلیسا کې د اطریش د متبرک کارل په توګه پېژندل کېږي.
چارلز د خپل تبعید لومړي کلونه په سویس کې تېر کړل. هغه د خپل ژوند پاتې کلونه د سلطنت د بېرته را ژوندي کولو په هڅو تېر کړل. نوموړي په ۱۹۲۱زکال کې دوه ځله د هنګري د تاج او تخت د بېرته ترلاسه کولو هڅه وکړه، خو د هنګري د کالوینست واکمن ادمیرال میکلوش هورثي له خوا یې ماته وخوړه. چارلز د دویم ځل لپاره د پرتګال مادیرا ټاپو ته تبعید شو، چېرې چې له تبعید ډېر ژر وروسته ناروغ او په ۱۹۲۲ زکال کې د تنفسي ستونزو له امله ومړ.
ولاديوستوک
ولادیوستوک د پریمورسکي سیمې مرکز او د روسیې د سمندري ځواکونو د آرام سمندر بېړیو بندر اډه ده.
ګوستاو فيچنر
مرستې يا خدمتونه
فيچنر کيمياوي او فزيکې مقالې خپرې کړې او له فرانسوي ژبې څخه يې د “Jean-Baptiste Biot” او “Louis Jacques Thenard” له لورې ليکل شوي کيمياوي اثار وژباړل. نوموړي بېلابېل شعرونه او طنزيه ادبي ټوټې هم وليکلې. لکه: په ۱۸۲۵ ز کال کې د Vergleichende Anatomie der Engel په نوم طنزيه ټوټه، چې د “Dr. Mises” تر مستعار نوم لاندې يې ليکلی دی.
د فيچنر د رنګ اغېز
فيچنر په ۱۸۳۸ ز کال کې د هغه څه ادراکي وهم يا خيال وڅېړه، چې لا هم روښانه نه دی او تر اوسه ورته د فيچنر د رنګ اغېز وايي او په واسطه يې رنګونه د تور اوسپين په خوځنده نمونه کې کتل کېږي. انګرېز ژورنالېست او اماتور پوه چارلس بينهام “Charles Benham” په ۱۸۹۴ ز کال کې د څرخېدونکي توکي [غزل] د اختراع له لارې انګليسي ويونکو ته د اغېزې د زده کولو وړتيا ورکړه، چې د نوموړي نوم “Benham’s top” په کې تکرارېږي. روښانه نه ده، چې فيچنر او بينهام دې کله هم د کوم دليل له امله په رښتيني ډول يو له بل سره مخامخ کتلي وي.
مقاله خپره کړه
فيچنر په ۱۸۷۸ ز کال کې يوه مقاله خپره کړه، چې نوموړي په کې د منځني يا وسط نظريه رامنځته کړه. نوموړی وروسته په ازمايښتي ښکلا پېژندنه کې بوخت شو او فکر يې وکړ، چې په هنري ډول د خوښونکو شيانو بڼې او بعدونه يا اندازې معلومې کړي. هغه په اصل کې د نقاشۍ له اندازو څخه د خپلو معلوماتو د بنسټ په توګه ګټه پورته کړه. د فيچنر د ۱۸۷۶ زکال په Vorschule der Aesthetik نومي اثر کې نوموړي د موضوعي قضاوتونو لپاره د بې ساري ترتيبونو له مېتود څخه ګټه واخېستله.
فيچنر ته په عمومي ډول د معلوماتو رسمي شننې ته د وسط يا منځني د ورپېژندلو امتياز ورکول کېږي.
د جدي شپږمه:
	جدي شپږمه؛ هغه ورځ ده چې پخواني شوروي اتحاد په خپل یو دوست! حکومت، یو سرلوړي هیواد او یو باشهامته ملت، وحشي یرغل راوړ.شوروي دولت لومړی دا جګړه د امپریالیزم څخه د افغانستان د ژغورلو جګړه وبلله، خو وروسته شوروي مشر ګورباچوف (خونړی ټپ) وګاڼه او جنرالانو یې اعتراف وکړ چې پر افغانستان شوروي یرغل یو داسې بم و چې دغه زبرځواک یې له داخله وپاشه. خو اصلي تاوان یې دلته موږ ته واړوه. د یو مظلوم او بې وزلي ملت یونیم میلیون بې ګناه انسانان یې ووژل، پنڅه میلیونه یې مهاجر کړل، درې میلیونه یې معلول کړل، اتیا سلنه کلي یې وران کړل او له څلورو تر شپږ سوه بیلیونه ډالرو تاوان یې ورواړوه. تر ټولو بد اغیز یې دا دی چې د یو واحد مسلمان ملت په منځ کې یې د نفاق تخم وکاره او نورو بدخواهانو ته یې د افغانستان د لا ورانۍ زمینه برابره کړه.د دې یرغل د زمینې جوړولو عوامل زیات دي، خو عمده عوامل یې د لوی پتر له وخته د هند سمندر ته د روسانو د پرمختګ ارمان، د سردار محمد داود له خوا د افغانستان د عنعنوي بې طرفۍ پریښودل، په شوروي زیاته تکیه کول او بیا ترې په افراطي ډول لیرې کیدل، پر شوروي اتحاد او کمونستي عقیده د بې تجربه خلقیانو او پرچمیانو ړوند باور او له خپلو خلکو او نورې نړۍ جدا کیدل، د خپلو ګټو لپاره د ګاونډیانو او غرب له خوا د سولې او روغې جوړې مخنیوی او د مجاهدینو بې اتفاقي دي. خو ملت خپله دنده سمه تر سره کړه: زور او تکبر ته تسلیم نه شول او خپل او د هیواد او ملت عزت یې وساته؛ هر څه یې قربان کړل خو د ویاړ کېسې یې وګټلې!د دې جګړې تر ټولو زیاته ګټه د امریکا متحده ایالاتو ته ورسیده چې د نړۍ بې رقیبه زبرځواک شو او حریف یې د افغانانو په وینو مات شو، دویمه درجه ګټه پاکستان وکړه چې د اتومي ځواک خاوند شو. یو څه تاوان شوروي اتحاد وکړ چې له زبرځواکۍ راوغورځید، اقتصاد یې تباه شو، نوم یې بد شو او (شوروي اتحاد بیرته روسیه شوه) خو تر ټولو زیات تاوان افغانستان او افغانانو وکړ چې له دغو پورته قربانیو سره سره دوستانو په نیمه لار کې پریښود او دښمنانو یې د ټپي بدن لا ټپي کولو ته تر اوسه دوام ورکړی دی.نوي نسل ته له دغو کرښو درس دا دی چې په هیڅ هیواد په هیڅ نوم دومره باور ونه کړي چې بیا دغسې ظلم ورسره وکړي، او له خپلو خلکو هیڅکله دومره لیرې نه شي چې بیا پرې بهرني یرغل کړی وي او ولس یې غیږه کې نه پریږدي. پخپلو کې هم دومره یو له بله لیرې نه شي چې بیا بې د بهرنیانو له مداخلې د ورورۍ روغه هم نه شي کولی. دا خو څرګنده ده چې بهرنیان په هر څه کې خپلې ګټې لټوي، نه زموږ.
افغانستان چا وران کړ؟
روایت دا دی چې انګلیسانو له افغانانو سره په شوو درې جګړو کې دماتې له امله کینه درلوده، نو له هند له نیمې وچې څخه له وتلو سم یې پاکستان جوړ کړ، زموږ غصب شوې خاوره یې هم پاکستان ته ورکړه، پوځ یې ورپیاوړی کړ او په سیمه کې یې خپل متحد جوړ کړ. انګریزانو، امریکا او پاکستان د سردار داود پر ضد د ناراضي مجاهدینو د تقویه کولو له لارې شوروي اتحاد پر افغانستان یرغل ته راکش کړ، بیا یې د افغانانو په بدنونو او وینو، د پاکستان په لوژستیکي مدیریت، د عربو او غرب په پیسو او (زیاتره) د غرب په وسلو شوروي اتحاد مات او په روسیې بدل کړ. افغانستان په دې جګړه کې وران شو خو د قربانیو ګټه یې پاکستان او امریکا ته ورسیده.بل روایت دادی چې افغانستان د امیردوست محمد خان، امیر عبدالرحمن او محمد نادرشاه د ستراتیژیک لید له مخې د شرق او غرب (لومړی تزاري روسیه او انګلیستان او بیا شوروي اتحاد او د امریکا متحده ایالاتو) تر منځ د توازن سیاست پر مخ بیوه. تر دویمې نړیوالې جکړې وروسته چې انګلیسانو له سیمې د وتلو هوډ وکړ نو امریکا افغانستان په سیاټو یا سنټو کې د غړیتوب له لارې اتحاد ته وباله خو پادشاه محمد ظاهر شاه د شوروي سره د اوږدې پولې په درلودلو، د ګاونديتوب د اصولو مراعاتولو او د هیواد د عنعنوي بې طرفۍ له مخې له دغه فرصته استفاده ونه کړه او هماغسې بې طرفه پاتې شو. امریکا او انګلستان د خپلو ګټو ساتلو لپاره پاکستان رامنځ ته کړ. افغانستان مجبور شو د شوروي خواته متمایل شي تر څو د پاکستان د پرمخ تلونکې نظامي ګرۍ مقابله وکړای شي. خو شوروي د تزار او لینن د هغه ارمان د پوره کولو پر لور ګړندی شو چې ځان ګرمو اوبو ته ورسوي او د نړیوالې مشرۍ لپاره د امریکا په مقایل کې له ښه دریځه برخمن شي. محمد ظاهر شاه یې د خپل تره زوی او اوښي سردار داود په واسطه له منځه یووړ، د سردار داود نظام یې په خلقیانو چپه کړ، د خلقیانو پر خلاف یې د ببرک کارمل کودتا پلان کړه چې ناکامه شوه او څه موده وروسته یې پر خپلو ایډیولوژیکو ملګرو (خلقیانو) نظامي یرغل راوړ؛ د دوی نظام یې ړنګ کړ او ببرک کارمل یې د واک پر ګدۍ کښیناوه. دې عمل اکثریت ملت د مجاهدینو سره ملګرتوب ته مجبور کړ. د اوږده جنګ په نتیجه کې شوروي اتحاد له افغانستان څخه د خپلو پوځونو وتلو ته مجبور شو او یوه موده وروسته زموږ هیواد په کورنۍ جګړه کې ښکیل شو. همدغو کورنیو جګړو د امریکا راتګ ته هم لار هواره کړه او تر اوسه لا افغانستان د هماغه څه سزا ویني چې د دوستۍ په جامه کې د شوروي اتحاد له یرغل سره پیل شوې وو.
د ملنګ جان د شعر ژبنی اړخ
دی پـه 1296 هجـری لمــريـز کال کی زيـږيدلی او پـه دری کلــنی کی ئی پلار مــړ او يـتـيم پاتی شــو. پدغـــه وخت کی دده ډيــره کـوچـنی او خــورا بی وزلی کـورنی د رزق او روزی د پيداکولو په نيت د چمــيار کلی نه د پــيروړ ســيمی تـه ولـيږديده او پـه هغـه ســيمه کی د چادســره پـه کلی کی ميشت شــو.
دده لومــړی تــرانه چی وروســـته بيا د اتحاد مشــرق پـه ورځـپاڼی کی هغـه وخت خــپره شــوه چی ښاغلی خادم ددغــه ورځــپاڼی مديــر ؤ، او د هغی له امله مشــهور او پـه ادبی محافلو کی وپــيژندل شــو. د هغی يـو بيت دا دی.
د ملنګ جان  د شعر تړنګونه
په پښتو ژبه کې دفارسي دري ژبي پر خلاف لومړی مضاف الیه او بیا مضاف راځي، که مضاف الیه د (مې، دې، یې) ضمیرونه واقع شي بیا د اضافت وییکی (د) ورسره نه راځي، مضاف تر مضاف الیه دمخه راځي.
وې! چې پرون به یو منصور دحق په چیغو سرو
چې یې تل پکې کـول ستـرګـوخـونونه
لکه شـوخ مـاشومـان څـومره بې ادب دي
(حمزه شینواری)
چې په غټوسـترګو ګورم  ګلرخان شوخ
کجه کجه په ناز درومې فهم بویه
د تشبیه په صورت کې زلفې مشبه او مارونه مشبه به، توروالی، نری والی يې وجه شبه ده، مګر دا چې دلته یو طرف (مارونه) ذکر دي، بل طرف نه دی ذکر شوی، نو استعاره ده.
یا لکه په لاندې مثال کې:
= د استعارې ارکان: = استعاره هم د تشبیه په شان ارکان لري، چې په استعاره کې  ارکان درې دي:
هرچې کار کا د دښمنو پــه ورمونه
ورغوی په غاښ پرې کول مکنه عنه، تاثر او تاسف مکنه، د دښمنو په پند او اشاره کار کول قرینه ده.
د عثماني سترواکۍ راپرزېدل
د عثمانيانو برياليتوب یو عامل پورې نه وه تړلې او په ټوله دوره کې يې توپيردرلود ځکه چې عثمانيانو په پرله پسې ډول له بدلیدونکو شرايطو سره بدلېدل. دغه راز د عثماني دورې د لومړۍ برخې یعنې  د ۱۴ پېړۍ مطالعه د سرچینو د کمښت له امله د تاریخپوهانو لپاره ستونزمن دي. ځکه د لومړي عثمان له واکمنۍ راهیسې یو لیکل شوی سند هم نه دی. سربیره پردې، عثمانیانو د ډېرو پېښو نه سل کاله وروسته چې دوی یې بیانوي یعنې  تر ۱۵مې پېړۍ پورې د خپل تاریخ په ثبتول پیل نه و کړی. له همدې امله د وروستیو تاریخونو د کیسو په تحلیل کې د حقیقت او افسانو تر منځ توپیر کول د تاریخپوهانو لپاره یوه لویه ننګونه ده.
د عثماني دولت پیدایښت
په همدې توګه، په دې اړه هېڅ سند شتون نه لري چې د لومړي عثمان د سلطنت (بیلیک) د رامنځته کېدو څرنګوالی په ډاګه کړي، خو ځینې سرچینې چې هېڅ معاصره نه دي ډېری مختلفې او متضادې کیسې بیانوي. هغه څه چې یقیني دي دا دي چې د ۱۳مې پېړۍ په وروستیو کې عثمان د یوې کوچنۍ دولت د مشر په توګه راڅرګند شو، چې مرکز یې د بتینیا په شمال لوېدیځ اناتولیا سیمه کې د سوغوت ښار په شاوخوا کې و. لکه څنګه چې د هغه په نوم د سکو صادرول د عثمان ظهور د یو مشر په توګه په ډاګه کوي. همدارنګه شهزاده عثمان په پیل کې د ترکي کوچیانو د قبیلوي ځواک له خوا ملاتړ کېده، چې عثمان له هغوی سره په سیمه کې د بیزانسي سیمو په وړاندې د بریدونو مشري کوله. دغه راز عثماني قبيله د سياسي مصلحت پر بنسټ ولاړه وه او په دې توګه د بیزانس اصلي خلکو په شمول ټول هغو کسان چې له عثماني قبیلې سره یې د یو ځای کېدو لیوالتیا درلوده شامل وو. همدارنګه د عثماني شرکت مشري د څو لویو جنګیالیو کورنیو لکه د کوسه میهال کورنۍ چې یوناني عیسویان و او د هرانیسلاو کورنۍ چې بلغاریایان وه له خوا روانه وه. دغه راز اسلام او ایراني کلتور له پیل نه د عثماني هویت یوه برخه ګڼل کېده.
د ملنګ جان د شعر ژبنی اړخ
د ملنګ جان  د شعر تړنګونه
کله لاس په سرو بل ته کېږدي تواضع کړي
کله سیالې چارې کاندي غیر سیال
د مینې کور :
نه دی د بل چا وطن
د ایشیا زړه :
دا پښتونستان دی
د تقدیر رسۍ :
د تقدیر رسۍ اضافي موکده تشبه ده ، چې تقدیر له رسۍ سره تشبه شوی دی ، دلته تقدیر مشبه  او رسۍ مشبه به ده ، لکه څنګه چې یو شخص په رسۍ و تړل شي او بیا ترینه خلاصیدای نه شي همداسې شاعر په تقدیر سره تړل شوی دی  او ځان ترینه نشي خلاصولی ، له ژبني پلوه د تقدیر رسۍ یو اضافي ترکیب دی ، چې تقدیر مضاف الیه ، رسۍ مضاف او ( د ) یې د اضافت توری دی.
د صبر کنډول :
عاقبت به مې د صبر کنډول مات شي
دبل بار وړل :
له نحوي اړخه  اصطلاح ګڼل کیږي ، چې د غلامۍ او د پردیو مزدورۍ په معنا ده  او د بیان علم له اړخه بیا کنایه ده ، چې د بل بار وړل یې مکنه عنه او  غلامي یې مکنه ده.
د ملنګ جان په شعر کې متلونه :
مخکې له دې چې د ملنګ جان په شعر کې د متلونو سپړنې ته راشم ، ښه به وي چې لومړی متل وپيژنو :
متل څه ته وايي :
لنډوالی، مقصد او مفهوم ، خوږوالی.
یواړخ یې محتوا او بل اړخ یې شکل دی
بې زحمته راحت نشته.
غم او ښادي خور او ورودي.
دبام په سر منډه نکیږي.
خواړه که دې بل دي نس خودې خپل دی
اسونه نال کېدل چیندخې هم خپله پښه ورته جګه کړه.
نالینده ما هم نال که
که څوک یې تجربې وي د چیندغې په مثال
دا خوب مې دی لیدلی ( 4  : ۲۳ )
کارغه د زرکې  قدمونه اخیستل او خپل هېرېدل.
ملنګ جان هم  کله چې خپل سیال مخاطب کوي نو بیا ورته وايي چې :
پلار ګټلي زوی ته وي آسان
دغه متل هم په پښتنو کې ډېر دود دی، کله چې زوی ډېرې پیسې مصرفوي بیا دغه متل ورته کاروي ، یا کله چې یو فرد ته د پلار او نیکه کارونه آسانه برېښي او په هغوی حساب نه کوي بیا هم دغه متل ورته استعمالوي ، ملنګ جان په ټوله کې ټول پښتانه زلمي مخاطبوي او ورته وايي چې دا هېواد مو پلرو ساتلی دی ، په آسانه نه ساتل کیږي ، ملا وتړۍ د وطن ساتل درته آسانه ښکاره نه شي.