باد_ماتوونکی
دبادماتوونکوقوت اوصحت (Windbreak Health and Vigor)
۱ـ دهرزه ګياووکنترول (Weed Control) واښه اوهرزه بوټې چې دهر عمرلرونکې وي دونواوبوټوسره په رطوبت،رڼااوغذاکې سيالي کوي.دونودښه صحت لپاره په وده کې سيالي بايد دبادماتوونکودژوندپه هره برخه کې تنظيم شي.دتنظيم سطحه دبادماتوونکودعمرپه اساس،داقليم اوخاوري دوضعيت په اساس اودبادماتوونکوداهدافوپه اساس ترسره کېږي.سره له دې چې داستونزمنه ده چې په ټولوحالاتوکې د ټولوساحولپار خاصي سپارښتنې (Recommendation) برابري کړو.همدارنګه دپخوانې کرنې په نسبت نوي کرنه په عمومې ډول په پراخه پيمانه دهرزه ګياووکنترول ته اړتيالري.څنګه چې ستاسې بادماتوونکې ټاکلي وخت ته ورسيږي نوددوې پوتنشيلي ارزښت دوحشې ژوو دزياتونوعولپاره زيادښت کوي.اودهغه ګياوولپاره چې دونولاندې وي داوسيدوارزښت يې له خطرسره مخامخ کېږي.په محتاط ډيزاين سره دنوعوانتخاب اوتنظيم چې باارزښته شې نودهرزه بوټواعظمې کنترول اودوحشې ژوندداستوګنځاي ترلاسه کېدل.اوپه اخرکې به دواړه صحتمنداواعلي استوګنځاي لاسته راشي. ۲ـ نوي کرنه ( New Plantings):ـ نوي کرنه په ځانګړي ډول دوچکالي سره حساسه وي. دخاوري ښه رطوبت په اولنې وده يز موسم په جريان کې هميشه دريښودډادوړوده رامينځته کېږي.اودځوانونېالګيوپايښت زياتوي.دراتلونکوڅوکلونولپاره به دواښوسيالې په ټيټ حدکې وساتې.په وچوساحوکې چېرته چې دوديز موسم رطوبت محدودوي اوپه هغې ساحوکې چېرته چې دبادتخريب کومه ستونزه نه وي.په عمومې ډول داغوره ده چې واښه اوهرزه بوټې دقطارونو اودونودقطارونوکوم چې دبادماتوونکوپه مينځ کې وي بايددلمړي ۳ــ۵ کلونولپاره بايد دکرنې څخه وروسته کنترول شي.سره له دې چې نباتې ژوندپه مستقيم ډول دقطارونو او همدارنګه دهرزه بوټودقطارونوکنترول نورهم سختوي.په هغه ساحوکې چې مناسب رطوبت لري دپروړودلۍ(Mowing)بايداستعمال شې ترڅودقطارونوترمينځ وده کنترول شي.په وديزموسم کې دوه يادرې ځل ميخانيکې کرنه يوکلن اودوه کلن هرزه بوټې رازرغونوي اوڅوکلن نباتات متاثره کوي.سطحې کرنه (کوم چې د۲ـ۴ انچه څخه زياته نه وي) کله چې هرزه بوټې واړه وي نوبهتردي.ځکه چې ژوره کرنه دونوسره نږدې کولاي شي چې زياتي تغذيه کوونکې ريښۍ خرابې کړي اوهمدارنګه دخاوري رطوبت ضايع کوي.هريوکرنه خاوره وچوي اوسستوي اوهمدارنګه دتايلج په زون کې وړي تغذيه کوونکې ريښې له مينځه وړي .دکرنې په وخت کې بايدپاملرنه وشي ترڅوميخانيکې ټپۍ کېدنه تنواولويوڅانګو(Trunk,Limbs) لکه څنګه چې کرنه ترسره شوي وي وانه وړي. دکرنې ځنډول داوړي په اخرکې ددې لپاره چې دونې وده راکمه کړي اودخيشاوي لپاره يې اماده کړي دژمي درارسيدوله مخي صورت نيسي.په وديزموسم کې دريښوقطع کول دونووده تحريکوي اوداستراحت درامينځته کېدلومخه نيسې کوم چې دژمني ټپونودرامينځته کېدلوباعث ګرځي.کلني هرزه بوټي کوم چې دفصل په اخرکې ښکاره کېږي داپه سيالۍ کې لږه ونډه اخلي اوهمدارنګه داشايدترپسرلي پوري پاتې شي .همدارنګه ولاړفصل دواوري مخنيوي کوي.دباددفشارپواسطه دونودله مينځه تللومخنيوي کوي.دپسرلي په موسم کې دتخريب مخنيوي کوي.اودبشپړي کرنې مخه نيول دقطارونو او دخاورودغونډيوپه مينځ کې کوم چې دباددتخريب سبب ګرځي.ددې پرځاي هغه نباتات چې يوکلن دي اوپوښښ لري لکه: Corn،Sorghum اوSudan grass دبادماتوونکودقطارونوپه مينځ کې اوپه هره څنډه دبادماتوونکو کې وکرل شي ترڅودخاوري تخريب کنترول کړي اوهمدارنګه دځوانونېالګيواودخاوري ساتنه دبادڅخه وکړي چې دابه دواوري پوښښ له مينځه يوسي.همدارنګه د رطوبت برابرول دنوو بادماتوونکو لپاره اودارزښتناکه غذااواستوګنځاي برابرول دوحشي ژوندلپاره مثلاً:دصحرائې چرګ اومړزلپاره،په ځانګړي توګه دغوزه لرونکو لپاره چې دادژمې دباددساتنې څخه کوم چې ددې مراحلوپواسطه رامينځته کېږي ګټوردي. دمثال په توګه بادماتوونکې چې کله ورسيږي دقطارونوپه مينځ کې چې کومه وده وي دوي شايد داندازي مخنيوي وکړي اوپه اخرکې ددوې سيالي کوم چې په هغه پراخه ريښوکې وي له مينځه يوسي. په کېمياوي طريقي سره دهرزه ګياووکنترول هم يوه موثره لارده چې دغذاپه اخيستلوکې سيالي له مينځه يوسي.په ځانګړي ډول هغه ساحي چېرته چې دونودقطارونوپه خواکې کرنه تراغيزي لاندې راولي اوکرنه په کې ستونزمنه وي.همدارنګه واښه وژونکوپورې چې کوم اړه لري هغه ارزانه دي اوقيمت ډيرنه لري اودميخانيکې طريقې په نسبت دواښه وژونکويوځل استعمال ګټوردي.همدارنګه ددې استعمال سره هغه هرزه بوټې چې مخکې رازرغون شوي وي له مينځه يې وړي اوهمدارنګه واښه وژونکې به دهرزه بوټواودواښودتخمونودزرغونېدلومخنيوي وکړي.په تاسيس شوي اوڅوکلن واښواوهرزه بوټوکې هم ديته اړتيا وي چې داسې يوواښه وژونکې استعمال شې چې موثره وي.داهم بايدپه يادولروچې واښه وژونکې ونې اوبوټې وژنې اوهم ورته ټپونه اړوي چې بايدپه احتياط سره استعمال شې نوهغه لارښودپه ليبل کې موجودوي هغه بايد ولوستل شي اوهمدارنګه داستعمال په وخت کې محافظوي کالې واغوستل شي کوم چې ددې لپاره ځانګړي شوي وي اوهمدارنګه داستعمال په وخت کې بايد حساس نباتات وساتل شي. ملچ اوهمدارنګه دلرګيوکوچنۍ ټوټې هم کولي شي چې دونواوبوټوپه شاوخواکې هرزه ګياوو دسيالې مخنيوي وکړي. دخاورې متوسطه تودوخه ‎پدې کې مرسته کوي ترڅوپه وچووختونوکې دخاورې ساتنه وکړي ملچ مونږسره دونوپه کتلوکې مرسته کوي اوهمدارنګه دهغوۍ دزخمونودپرمختګ مخنيوي کوي. کوم چې داستراحت په حالت کې دبادماتوونکوپه ساحه کې دسرکپولوپه نتيجه کې رامنځته کېږي. دکرنې څخه وروسته سمدستي بايددرې څخه ترڅلورانچه ډبله طبقه دملچ دونوابوټوپه شواخواکې واچول شي اوکم ترکمه بايددپنځه کلونوپورې ددې ساتنه وکړواوملچ بايددونوابوټودتنوڅخه درې څخه ترڅلورانچه پورې لرې وساتل شي ترڅودهغې کوچنيوخرابيوکوم چې دموږکانوپواسطه رامنځته شوي وي مخنيوي وکړي دپروړې اوبوسوداستعمال څخه بايدپدې پالنه کې مخنيوي وشي ترڅوواړه موږکان کوم چې خرابي رامنځته کوي اوځوان نيالګي له منځه وړي راجذب شي. په هغه ساحوکې چې کم باران ولري دتوروپلاستکې خنډونوجوړول دهرزه ګياوودحدوداتولپاره موثردي دهرزه ګياووپه سيالۍ کې اوهمدارنګه دخاورې په رطوبت کې کوم چې دنوو باد ماتوونکوپه کرنه کې يې له لاسه ورکوومخنيوي کوي چې داپه مختلفواندازواوپنډوالي سره وجودلري. واړه مربع شکله کوم چې (۳ * ۳) فټ کې وي. اوهمدارنګه دوام ددې بايدد6- 8 فټ پورې پراخوالي ولري. کوم چې ډيره عامه اندازه ده کله چې په ښه شکل نسب شي نودادساحې لپاره دهرزه ګياوودکنټرول د۵ – ۱۰ کلونوپورې ارزښتمندتماميږي. همدارنګه دادزيات کارکوم چې دهرزه ګياوودکنټرول په صورت کې رامنځته کېږي راکموي. اوددوۍ څارنه اسانه نه ده هرزه ګيااوس هم دقطارونوپه منځ کې رامنځته کېږي اوددې جوړښت په امتدادکې توجه وشي ترڅودې جوړښت ته دورپيښوزيانونومخه ونېسي. کله چې کرنه اوسرکپول صورت نيسي. پداسې حال کې چې په پيل کې دملچ دجوړښت دجوړولومصارف لوړوي دادزيات عمرلپاره جوړيږي اودنوروهرزه ګياوودکنټرول دعملياتوپه نسبت قيمته دي نوکله چې دفايبري ملچ انتخاب کوونودې ته بايديوځل وکتل شي چې دUltra violet دوړانګواوکم ترکمه بايددپنځه کلونوپورې زيمواري ولري. دمشابه مربع شکل نصبول په عادي ډول اسانه دي مګرداوږدامتدادلرونکوفايبري ساختمانو نه Fabric laying ماشين ته اړتيا لري چې بايدموجودوي اودهغې شخص په واسطه استعمال شي چې ښه تجربه پکې ولري اوفايبربايدپه ښه شکل کلک شي ترڅودخارج له لوري دبادپه واسطه ونه شکېږي.غوره داده چې داجوږښت په يخواووريځ لرونکوورځوکې جوړشي مګر دهميش لپاره داسې نه ده ښه نتيجه هغه وخت ترلاسه کېږي کله چې يوشخص دFabric Laying ماشين څخه استفاده کوي اودفايبرلاندې دتخمونواستعمال وکړي.څيړنۍ او مطالعات داپه ډاګه کوي چې بايدپه لمريزوورځوکې ترسره شي.دفايبرلاندي دتودوخي درجه بايددېوڅودقيقولپاره د۱۶ فارنهايت څخه زيات نه وي.په داسې حال کې چې دهواتودوخه په مکمل ډول يخه وي په داسې حال کې تودوخه شايدنوي نيالګې له خطرسره مخامخ کړي اوددهغې حالاتولاندې شايددنوي نيالګې وژنه د ۵ دقيقوڅخه په کم وخت کې رامينځته شي. ملچ اوهمدارنګه دساحې دفايبري جوړښت تيارول،نه بدليدونکې دهرزه ګياوکنترول دوديزموسم په وخت کې له مينځه وړل کله چې رطوبت محدودوي چې وخت پيداکړي نوپه کال کې څوځلي ترسره کېږي چې په دي سره دهرزه ګياوکنترول په ميخانيکې طريقې سره صورت مومې.نوملچ اودساحي فايبري جوړښت په موثره توګه درطوبت دلاسه ورکولواوسيالۍ مخنيوي کوي اودنيالګيودژوندې پاتي کېدلوچانس زياتوي.