cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چاپېريالي تنزيل
اقليمي بدلون او د تودوخې درجه
د نباتاتو خوله کېدنه په کاربن ډای اکسايد کې د زياتوالي په واسطه اغېزمنېدلی شي، چې د دوی د اوبو کارونه کمولی شي، مګر د پاڼې برخې له ممکنه زياتوالي نه د دوی د اوبو کارونه لوړولی شي. د تودوخې لوړوالی په ژمي کې د واورې موسم کمولی شي او د واورې د ويلي کېدلو غلظت زياتولی شي، چې د خاورې رطوبت، سيلاب او وچکالۍ خطرونه او په سيمه باندې د متکي زېرمې ظرفيتونه اغېزمنوي.
د معتدله ژمي د حرارت درجې په واورې کې د کموالي سبب کېږی، چې د اوړي په جريان کې د لږو شوو اوبو سرچينو کې پايله لرلی شي. دا په ځانګړي ډول په منځنيو پراخو او غرنيو سيمو کې اړين دي، چې په کنګل شوي زياتوالي باندې تکيه کوي چې خپل د سيند سيستمونه او د ځمکې د سطحې اوبو سرچينې بيا ډکې کړي. د دې سيمو جوړول په زياتېدونکي ډول د وخت په تېرېدو، د اوبو زېرمو ته حساس دي. د تودوخې په درجه کې زياتوالی به په اړين ډول په اوړي کې له طبيعي يخچالونو نه د اوبو په ويلې کېدنې کې د يوه تېز لوړوالي پايله ولري، چې په طبيعي يخچالونو کې د يوه شاته تګ په واسطه او په ويلي کېدنه کې د کموالي په واسطه او بالاخره په کلني ډول د طبيعي يخچالونو د پرله پسې کوچني کېدلو له امله د اوبو سرچينې په واسطه تعقيبېږي.
کیارا اډواني
ژوند او شاليد
اډوانۍ زیږیدلي په توګه د 'عالیه اډوانۍ' د هغي پلار یو بیزنسمین وو او هغه یو کشر ورور درلودي چي (په ۱۹۹۵م کال کی زیږیدلي). او د هغي پلار د سندي نسل څخه دي. .
خاپوړن
تاریخ
خاپوړن ژوي ۳۰۰ میلیونه کاله مخکې د دوه ژوندويو څخه رامنځ ته شوي وو. لمړنو خاپوړن ژويانو چې د کاربن په موده کې یی ژوند کول او اوږدوالی یی لکه د اوسنیو سمندرانو او شرمښکيانو اوږدوالی غوندی ول، د نورو ژویو په مقابله کې په وچو سیمو کې ژوند کولای سول. په دی وخت کی د Synapsid ژويان هم منځ ته راغلل چې د تې لرونکو ژويو او خاپوړن ژویو ځانگړنې (فزيالوجې خاصيت) یی لرل. د Synapsid ژوي د خاپوړن ژويو په مقابله کې زيږوونكى ژوي ول او لاندينی زامه یی د یو اډوکی څخه جوړه شوي وه. نوموړي ژوي ۲۵۰ میلیونه کاله مخکې مړ شوي ول.
عبدالرشيد دوستم
په منځۍ اسیا د تزاري روس د تاړاکونو له لامله د هغه ځای دیندوسته مسلمانان دې ته اړ شول، چې گاونډی هېواد (افغانستان) ته پنا یوسي، د مهاجرت دا لړۍ همداسې له ۱۹مې پېړۍ څخه نیولې تر ۲۰مې پېړۍ پورې روانه وه، چې د شلمې پېړۍ په دویمه لسیزه کې د توردي کورنۍ هم د افغانستان مخه وکړه او د خواجه دوکوه په سیمه کې اباد شول.
تر ۱۹۳۰ز کال پورې دا کورنۍ پدې وتوانېده چې د یو خټین کور سره سره یوه ټوټه زمکه هم ترلاسه کړي، د شلمې پېړۍ په څلورمه لسیزه کې د توردی کوسې له یوې اوزبکې مور څخه په خواج دوکوه کې زېږول کېږي، چې د لومړي افغان په توگه چې په افغانستان کې وږېږېد، له افغانانو څخه په اغیزمنتیا یې د نوم پرې عبدالرشید (چې د مسلمانو پښتنو لومړی نیکه یادېږي) کېښود.
د دوستم ظلمونه, بې ګناه قتلونه او غلاوي
د بلخ ولايت د شولګري سيمې اوسيدونکي چې د دوستم له ظلمونو څخه تنګ راغلي وه, او غوښتل یې د دوستم ځايې قوماندان ته سزا ورکړي, د دوستم ډلي بريد پري وکړ, د نرانو وژلو وروسته يې ۲۹ ښځو باندي جنسې تيری وکړ او وروسته يې ووژلي، وژل شویو کې د زانګو ماشومان هم وه.
سرچینې
وېشنيزه:د سياسي گوندونو مشران وېشنيزه:افغان جنگسالاران وېشنيزه:افغان کمونيستان وېشنيزه:د شمالي ټلوالې غړي وېشنيزه:د افغانستان د کمونيست پرچم ډلې سياستوال
ابن طيفور سجاوندي
علمي مقام
کله چې مونږ دعربې ژبې تاريخونه اوژوندليکونه گورو، له القفطي نيولې بيا ترلسمې يولسمې هجرې پيړۍ پورې ټول عرب مؤرخين ابن طيفورپه ستروالقابو يادوي، کله يې دعلم النحو امام, دعربي ژبې لغت پيژندونکى "اللغوي" , لوى مفسر"امام کبـيـر " , ستر څيړونکى، (من کبار المحققين) اوکله يې هم متبحرعالم "..... والوقف والابتداْ فى مجلد کبير يدل على تبحره" بولي اودغه څېريې دعلم القرائت لوى امام"عارف بالقرائة"هم بولي , اوياقوت حموى يې په "شـمس العارفـين" سره يادوي.
علمي نوښتونه او ليکنې
ولازالت نوائيبکم لديکم- کنون الجمع فى حال الاضافة
سرچینې
وېشنيزه:افغانان
کولمار برګ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> کولمار بېرګ د لوګزامبورګ په میرش ولایت کې ښاروالۍ ده چې مساحت یې 12.31 مربع کیلومتره دی او په 2009 کې یې نفوس 1860 تنه و.
30 جون
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
قبرس
د مدیترانې سمندرګي کې، قبرس د سیلانیانو یوه لویه موخه ګڼل کېږي. د پرمختللي، لوړ عاید لرونکي اقتصاد او د بشري پراختیا د لوړ شاخص په درلودلو سره، د قبرس جمهوریت له ۱۹۶۱ ز کال راهیسې د ټولګټو هېوادونو غړی دی او د ۲۰۰۴ ز کال د مې په لومړۍ نېټه، د اروپا تر غړیتوب پورې، د ناپېیلي غورځنګ بنسټ ایښودونکی غړی و. د ۲۰۰۸ ز کال د جنورۍ په لومړۍ نېټه د قبرس جمهوریت له یورو زون سره یوځای شو.
رېښه
قبرس ته تر ټولو پخوانی منسبوب شوی نوم، په ۱۵مه پېړۍ کې له میلاد نه مخکې د میسیني یونایانو له دورې سره سمون لري. ku-pi-ri-jo چې د Cypriot (یوناني: Κύπριος) په منعنی دی، د ب خط په هجایي بڼه کې لیکل شوی دی. د دې نوم کلاسیک لاتیني بڼه Kýpros ده.
هېلنیسټي دوره
په ۳۳۰ م.ز کال کې د هخامنشیانو په سترواکۍ باندې د لوی سکندر تر حملې او دغه راز لږ وخت وروسته له دې یادې سترواکۍ تر تجزیه کېدو وروسته، د هېلنیسټيک سلطنتونو په ټولې سویل لویدیځې اسیا (د سلوکیانو سترواکي، د پرګامون سلطنت)، شمال ختیځه افریقا (د بطلیموس سلطنت) او سویلي اسیا (یونانو- باختري سلطنت او هند – یونان سطلنت) کې رامنځته شوو. د هېلنیستي دوره د یوناني استعمار له یوې نوې څپې سره څرګنده شوه، چې په اسیا او افریقا کې یې د یونان ښارونه او سلطنتونه رامنځته کړل. دا هرڅه د دې لامل شو، چې یوناني کلتور او ژبه دې نویو سیمو ته ورسېږي، چې تر ننني هند پورې اړوند برخې په کې شاملې وې. دا نوي سلطنتونه هم د بومي یا کورنیو کلتورونو پر وسیله اغیزمن شو او په هغو مواردو کې یې ځایي یا سیمه ییز دودونه غوره کړل، چې هلته اړین، ګټور یا مناسب و. له همدې امله هېلنیستي کلتور په دې توګه له لویدیځې اسیا، شمال ختیځې افریقا او سویل لویدیځې اسیا سره د لرغوني یوناني نړۍ د همغږۍ او یوځای والي څرګندونکی ده. دا یوځای والی او ترکیب د اتیک پر بنسټ د یوې نوې خبري طریقې یا ګویش د رامنځته کېدو لامل شو، چې په یوناني کوئنه باندې مشهور شوی، چې د کوین یونان په نوم پیژندل کیږي، چې په ټولې هېلنیستي نړۍ کې نړیواله ژبه شوه.
سرچینې
په نورو سرچینو کې د جاستین (دویمه زېږدیزه پېړۍ) د (Pompeius Trogus Historiae Philipicae) او له سکندر څخه وروسته د قسطنطنیه د لومړني فوتیوس په وسیله د اریان د پېښو لنډیز شامل دی. په کمې کچې بشپړونکو سرچینو کې کورتیوس روفوس، پاوسانیاس، پلیني، او د بیزانسي سودا دایرة المعارف شامل دي. د فلسفې په برخه کې د نامتو فیلسوفانو لکه دیوژن لائرتیوس ژوند او نظریات یې اصلي سرچینه ده. د سیسرو د (De Natura Deorum) په څېر آثار هم د هېلینسټي دورې اړوند فلسفي مکتبونو په اړه لا ډېرې څرګندونې وړاندې کوي.
تاديوس سټيونس
تاديوس ټيونس (۱۸۶۸ز، د اګسټ ۱۱مه – ۱۷۹۲ز ، د اپریل ۴مه) له پنسلوانيا نه د متحده ايالتونو د استازو مجلس غړی و. نوموړی د ۱۸۶۰ز لسيزې پر مهال د جمهوري غوښتونکي ګوند د راډيکال جمهوري غوښتونکې ډلې له مشرانو نه و. د مرييتوب او د افريقايي الاصل امريکايانو پر ضد د توپيري چلند سخت سيال يا دښمن سټيونس د بيارغونې پر مهال غوښتل ،د متحده ايالتونو د ولسمشر Andrew Johnson پر وړاندې د مخالفت يا اپوزيسيون په رهبري کولو سره خپل حقونه خوندي کړي. نوموړي د امريکا د کورنۍ جګړې پر مهال د (House Ways and Means Committee) د رئيس په توګه د مشرتابه ونډه ولوبوله، چې د يووالي (Confederacy) ته پر ماتې ورکولو يې تمرکز کاوه، په نويو ماليو او پورونو سره يې د جنګ مالي ملاتړ کاوه، د مرييانو د څښتنانو ځواک يې له منځه ووړ، مرييتوب يې پای ته رساوه او د خپلواکو نارينه وو لپاره يې برابر حقونه خوندي کول.
2 جولای
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
بختياري وګړي
شاليد
د لرغونو اثارو کيندنې ښيي چې په دې سيمه کې د انسانانو د اوسېدو موده څلوېښت زره کلونو ته رسېږي. په دې سیمه کې د پیلیولیتیک ، میسولیتیک، نوولیتیک او ښاري دورې کلتوري پاتې شوني لیدل کیدی شي. له هغو محدودو ځمکو څخه ده چې انسانانو پکې د لومړي ځل لپاره څاروي او نباتات پالل او يا په بل عبارت د کرنې او ابادۍ ژوند يې پيل کړ چې د تمدن د ظهور لپاره اړين دي.
ارواپوهان په دې باور دي چې لوی نوولیتیک انقلاب یا د کرنې او خوراکي توکو رامینځته کول د فارس خلیج شمال ته د سوریې په سیمو کې رامینځته شوي چې د زرغون فصل په نوم پیژندل کیږي. د بوټو او حبوباتو کښت له دې سیمې څخه پیل شو. د خوزستان په شمال او شمال ختیځ کې د مهور غونډۍ او غونډۍ چې په ژمي کې د بختیاري مهاجرت ځای دی (قشلاق) د بحر له سطحې څخه د 300 څخه تر 1500 مترو پورې نسبتا لوړوالی لري او په اوسط ډول په هر مربع متر کې له 300 څخه تر 500 ملي مترو پورې اورښت لري. هر کال، د نباتاتو او حاصلاتو د ودې لپاره مناسب شرایط شتون لري، دا د غلې دانې چمتو کړي چې د زرغون فصل په ساحه کې موقعیت لري. دغه راز د بوشهر ولايت په جام ښار کې هم بختياران په کرنه او مالدارۍ بوخت وو.
د دوهمې مخزېږديزې پېړۍ تر دوهمې مخزېږديزې پېړۍ
د BC په دوهمه زریزې کې ، ایګم د کاسیانو حکومت د کارون چینې په پورتنۍ برخه کې د باختري غرونو په اوږدو کې تاسیس کړ.
کله چې لوی سائرس په پارسوماش او انشان کې واک ته ورسید، له خوزستان څخه تر اوسني فارس ولایت پورې، دا پارس بلل کیده، او د پارتیانو په دوره کې په الیماید بدل شو. د ساسانیانو په دوره کې د دې سیمې نوم بیا په پارس بدل شو او د اسلام په لومړیو پیړیو کې د ساسانیانو د واکمنۍ له ړنګیدو وروسته، تاریخ پوهانو د زغرو ټول اوسیدونکي کردان وبلل او د دوی سیمه یې جبل وبلله. له ۳۰۰ هجري لمریز کال څخه بیا د لور بوزور په نوم مشهور شو او د صفوي دورې څخه بویر احمد ترې جلا شول او پاتې برخه یې د ایران په جغرافیه کې د باختري په نوم راڅرګنده شوه. .
د بختياري نوم پېژندنه
حمدالله مصطفي د لومړي ځل لپاره د لر بوزور د اولادونو په شمېر کې د باختريانو يادونه وکړه. یو نسب چې د قوي کیدو وروسته ډیر مشهور شو او په نهایت کې یې ډیری ځمکې فتح کړې چې اوس د لوی لوی کور دي. حمدالله مصطفي بختياران د ايران له سترو قبيلو څخه ګڼي، چې د لوى لار په نامه هم يادېږي. حمدالله مصطفي د جبل الصامق (اوس مهال د سوریې کردستان) له سیمو څخه د لارګ سیمو ته د کردانو د مهاجرت یادونه کوي. د مینورسکي په وینا، یو مشهور مستشرق، دا قبیلې شاید د لوري قبیلې وې چې د شهاب الدین العمري لخوا ذکر شوي. د شهاب الدین العمري په وینا، په سوریه او مصر کې د لورز ځینې قبیلې اوسېدې، خو صلاح الدین ایوبي د دوی له هوښیارتیا او ځواک څخه په سختو ډبرو ودرېد او د هغوی د قتل عام امر یې وکړ. دا کیسه ښايي تر یوې اندازې پورې لارستان ته د دغو لیرو قبیلو د راستنیدو لاملونه روښانه کړي. سکندر امان الهي د منورسکي د نظر د تایید په ترڅ کې د حمدالله مصطفي د څرګندونو د ناسموالي نور لاملونه هم یاد کړل. د ده په اند د هجرت وخت چې حمدالله مصطفي ذکر کړی دی د شهاب الدین عمري له خوا په سوریه او مصر کې د لورانو د قتل عام لپاره د ټاکل شوې نیټې سره یو شان دی او هغه قبیلې چې له سوریې څخه هجرت کړې ښايي هماغه لوران وي. چې صلاح الدین ایوبي دې ته اړ کړ چې لوی څښتن ته راستون شي.
د معاصر شاعر حسین پژمان بختیاري لیکي: }}
وګړپېژندنه
کيڼ|بټنوک| د هغو سیمو جغرافیایی ویش چې [[لوري ژبه|لوری ژبه پکې ویل کیږی.
د ملکیت یا شتمنۍ حق
امریکا
(۲) هېڅوک باید له خپل ملکیت څخه بې برخې نه شي، خو دا چې د عادلانه خسارې د ورکړې لپاره وي، یا د عامه ګټو یا ټولنیزو ګټو له امله وي او په هغو مواردو او بڼو چې د قانون له مخې رامنځ ته شوي وي.
موزایيک
د موزاییک د انځور جوړونه
موزاییک په ډوله جوړېږي: یو هغه چې انځور ګر د کار په ډګر کې سوب وي او انځور خښټې یو په یو ځای پر ځای کېږي. دوهم ډول کې انځور په کارخونه کې د کاغذ پر پاڼه څکول کېږي د موزاییک ډبرې په منعکس ډول پر انځور نښلول کېږي او بیا ټول انځور د سیمټو په ډېوال او یا په پوړ نښلوي او کاغذ په اوبو خوړنوي او لرې کوي. دغه مېتود په لویه کچه په پخواني شوروي اتحاد کې کارېده.
سرچينې
وېشنيزه:انځورګري وېشنيزه:د ودانۍ توکونه
6 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
څلېر کې د ددو دود
په غوره درنښت او درناوي، د سپېڅلو ، څرګندو، ګڼلو، غښتلو، پیاوړو ارادو درنو ملګرو افغانانو او د پښتو ژبې ژڼکو، ڼنکو، ځنکیانو، د پښتون پښته، د علمي وګړو. تمه ده چې خپلې ادبي مینې مو پرې خړوب کړئ!!
خپرندوی پتې:
ننګرهار : عبدالمجید مومند کتاب پلورنځی – مخابراتو څلورلاری کابل : اصلاح افکار کتابپلورنځی، خیبر کتابپلورنځی، دارالسلام کتابپلورنځی، مستقل کتابپلورنځی او پکتوس کتابپلورنځی. پکتیکا : مجاهد کتابپلورنځی. کندهار : امیر کروړ کتابپلورنځی او افغان کتابپلورنځی. خوست : غرغښت کتابپلورنځی، رحیمي کتابپلورنځی، لمر کتابپلورنځی، سباوون کتابپلورنځی. هلمند : سید جمال الدین کتابپلورنځی، عرفان کتابپلورنځی، تاج منور کتابپلورنځی. پکتیا : علمي کتابپلورنځی. غزني : قیومي کتابپلورنځی.
همنوګپالنه
سرچینې
وېشنيزه:همنوگپالنه وېشنيزه:جنسي اړیکې
ژباړه
لویدیځه نظریه
په حقیقت کې، څومره چې د دوو ژبو تر منځ یا د دوو ژبو او درېیمې ژبې ترمنځ اړیکه او راکړه ورکړه ډېره وي، همغومره د دوی تر منځ په ژباړه کې د کارېدونکي مېټافریز او پارافرېز نسبت ډېر وي. خو د کلیمو د ایکولوژیکي مناسب ځای د بدلون له امله، ځینې مهال دودیزه آرپوهه (etymology) په یوه او یا بله ژبه کې د شته معنا لپاره د یوه لارښود په توګه غلطوونکې وي. د بېلګې په توګه: د انګلیسي ژبې actual ("حقیقي") کلیمه باید د فرانسوۍ ژبې همآرې actuel ("اوسنی"، "جاري")، د پولنډۍ ژبې له aktualny ("اوسنی"، "چاری"، "موضعي"، "مهالي"، "شوني")، د سویډنۍ ژبې له aktuell ("موضعي"، "په اوسمهال کې مهم")، د روسۍ ژبې له актуальный ("بېړني"، "موضعي") او یا د هالنډۍ ژبې له actueel ("جاري") سره ګډوډه او اشتباه نه شي.
د هندوستان ولسمشر
د هندوستان ولسمشر چې په رسمي ډول د هندوستان جمهوريت د ولسمشر په نوم پېژندل کېږي، د هندوستان جمهوريت د دولت مشر دی. ولسمشر د اجرائيه قوې تشريفاتي مشر، تر څنګ يې د هندوستان د وسله والو ځواکونو اعلی سر قوماندان دی.
تقنيني واکونه
تقنيني واکونه د اساسي قانون تر مخې د هندوستان له پارلمان سره دي، د کوم مشري چې ولسمشر کوي، تر څو د اساسي قانون سره سم د قانون جوړولو پروسې زمينه ته برابره کړي (۷۸ ماده، ۸۶ ماده، او نور). ولسمشر د پارلمان دواړه جرګې (لوک سبها او راجيا سبها) راغوښتلای او هغوی ځنډولای شي. هغه کولای شي لوک سبها منحل کړي.
سکندر مرزا
ستر جنرال سکندر مرزا د پاکستان يو پخوانی ولسمشر و.
فانګ ژبه
فانګویي ژبه د بانتو ژبو له کورنۍ څخه یوه ژبه ده چې په ګابن او استوایي ګینه هیوادونو کې ویونکي لري.
دي هاربر سایډ
دي هاربر سایډ هانگ کانگ په ښار  هانگ کانگ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 73 منزلونه دي او ددې لوړوالی  251 ميټر (824 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2003 کې ترسره شو۔
محمد علي کلي
محمد علي په خپل پیرکې په رښتیا نه ماتېدونکې ؤ، د نړۍ خونړۍ او د پړانگ په څېر چابک ؤ. ده به له له هرې سیالۍ څخه مخکې داسې وړاندوینه کوله، چې خپل حریف به په دومره راونډه کې له پخو راغورځووم، او د اریانتیا خبره لا دا، چې دا وړاندوینه به هوبهو سمه وخته. د فبرورۍ په میاشت کال ۱۹۶۴زېږد محمد علي کلي د سوک وهنې د لوبې د درانه وزن نړیوال اتل شو. ددې کال د اتلولۍ په گټلو سره کلي د خپلې مسلمانۍ ښکاره غږ پورته کړ. د محمد علي ددې اعلان سره، چې کومه کړنلاره امریکایانو پرضد غوره کړه، په رښتیا چې زړه لړزوونکې او بوږنوونکې ده. د علمي بریاوو، ساینسی لوړوالي، انصاف، برابرښت، جمهوریت او د انساني حقوقو مدافع دې هېواد چې د تعصب، تنگ نظرۍ او بې اصولۍ او بې انصافۍ کومه ښودنه وکړه، هغه زړه بوږنوونکې او د نه اتکلېدونکې ده. د محمد علي کلي ژوند او اسلام راوړلو په اړه لاندې کرښو ته نظر وکړئ.
د سوك وهنې نړۍ ته راتلل
جوزف مارټن كلي له ځان سره د سوك وهنې يو روزنځاى ته بوتلو، چېرې چې ده په ډېرې اريانتيا سره هغه هلكان وليدل، چې د سوكوهلو چلونه به ورښودل كېدل. كلي په دې كار كې دومره زړه ولږېد چې زياتره وخت به د غرمې ډوډۍ هم ورڅخه هېره وه. ده په ښه پاپندۍ او د زړه له تل نه د سوك وهنې روزنه ترلاسه كړه. عمر يې لا ۱۴ كاله نۀ ؤ، چې د لېسې د سوك وهنې په سياليو كې يې لومړې مقام ترلاسه كړ، كله چې يې د خپله ۱۸مه كليزه ولمانځله نو دده روزونكي ملگري جوزف مارټن داسې اعلان وكړ: (ښاغليو! زموږ دې ځوان د ۷ كلو په لنډه موده كې په ۱۰۸سياليو كې گډون وكړ، چې سل يې گټلي او يواځې ۸ يې بايللي، چې دا ۸ سيالۍ هم د لومړني دور وې.)
رسنۍ
رسنۍ کیدای شي نغوته دا لاندی سرلیکونو ته:
بیجنګ
د نوم اېښودنې لامل
په چینايي ژبه بېجینګ په یوه ټکي کې دا ډول په مخففاتو لیکل کېږي (京)، چې په ښار کې د ننه د ګاډو په لمبرپلېټونو کې کارول کېږي. د بېجینګ لپاره د لاتین الفبې مخفف "BJ" دی.
آدیس آبابا
ادیسه بابا ښار په ۱۹۲۶ او ۱۹۲۷ز کلونو کې په لویه پیمانه پراختیا وموندله، او د منځنۍ طبقې له خوا له اروپایي فرنېچر څخه د ډکو ډبرینو کورونو په ګډون د ودانیو په شمېر کې زیاتوالی راغی. منځنۍ طبقې همداراز نوي تولید شوي موټرونه راوارد کړل او بانکي ادارو ته یې پراختیا ورکړه. د اېټالیایي نیواک پر مهال، ښاریتوب او عصریتوب د یو ماستر پلان پر بنسټ چې دوی په دې هیله پلی کاوه چې ادیسه بابا به د ډېر وخت لپاره استعماري ښار وي او له استعمار وروسته به هم دا کالوني ادامه لري، په متوازنه بڼه زیات شو. له ۱۹۴۰لسیزې راوروسته د فرانسوي او برتانوي سلاکارانو له لوري هم تعقیبي پلانونه ډیزاین شول چې تمرکز یې په لویو برمناکو وردانیو، اقماري ښارونو او د ښارونو په مرکزونو و. همداشان، ایټالوي-اېتوپیایي ماستر پلان هم په ۱۹۸۶ز کال کې یوازې د ښاري ودانیو او استوګنیزو اسانتیاوو اړوند نقشې طرح کړې، کوم ته چې بیا ورسته د ۲۰۰۳ز کال په ماستر پلان کې ځای ورکړل شو.
دغه ښار د ختیځې افریقا له چاود (East African Rift) څخه، کوم چې اېتوپیا د افریقایي تراړې او صومالي تراړې تر منځ په دوو برخو وېشي، څو کیلومتره لوېدیځ ته پروت دی. نوموړی ښار د اورومیا د ځانګړي زون په واسطه محدود او د اېتوپیا د بېلابېلو برخو خلک پکې مېشت دی. د ادیسه بابا پوهنتون په همدې ښار کې واقع دی. دا ښار د بشري ودې یو لوړ شاخص لري او د خپل خوځند کلتور، د سینګار د پیاوړو منظرو، د ځوانانو په لوړې کچې ونډې، ښېرازه هنري مناظرو، او د نړۍ په کچې د تر ټولو ګړندۍ اقتصادې ودې د لرلو لپاره شهرت لري.
ناروغي
ناجوړي، ناروغي او رنځ
په طبي چارو کې بيا کله نا کله د يو رنځ او ناروغۍ تر مېنځ توپير شوی او ناروغي هغه څه ته وييل کېږي چې يو ډول ځانگړي سببونه او لامل ولري. همدا شان په انگريزي ژبه کې هم د disease ويي او د syndrome تر مېنځ توپير شته. د disease وييکه هغې ناروغۍ ته وايي چې ځانگړې نښې او نښانې لري، خو د syndrome وييکه بيا هغې ناروغي ته وييل کېږي چې گڼ شمېر جوت نښې او علايم لري او ټول يوځای سره پېښېدونکي وي. که څه هم چې ډېر داسې حالتونه دي چې پېژندل شوي، خو لا تر اوسه پورې هم د "syndromes" په نامه ورته اشاره کېږي. د دې سره سره، گڼ شمېر نور ناجوت حالتونه او سببونه دي چې په طبي متنونو کې د "diseases" په توگه ورته اشاره کېږي.
دا هم وگورۍ
سږي
نصر الله خان نصر
اخځليک
وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:افغاني ليکوال‎ وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان
مراوه‌تپه ولسوالي
سرچينې
وېشنيزه:د گلستان ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
پښتو میاشتې
پښتو کښې میاشتو نومونه
د مایکروسافټ تاریخ
مایکروسافټ د کمپیوټرونو د ټکنالوژۍ یو څو مليتي شرکت دی. مایکروسافټ د ۱۹۷۵ز کال د اپرېل په څلورمه نېټه د بِل ګېټس او پاول آلن له خوا د نیو مکسیکو په البوکرک (Albuquerque, New Mexico) کې تأسیس شو. د یاد شرکت اوسني تر ټولو ښه پلورل کېدونکي محصولات د مایکروسافټ وېنډوز عملیاتي سېستم؛ مایکروسافټ آفیس، د تولیدي سافټویرونو یوه ټولګه؛ Xbox، د لوبو، میوزیک او ویډیو د سرګرمۍ یوه مجموعه؛ Bing، د لټون انجنونو یوه بسته؛ او مایکروسافټ ازُور (Microsoft Azure) چې د کلاوډ خدمتونو پلټ فارم دی، شاملوي.
دي گيټ ټاور 1
دي گيټ ټاور 1 متحده عرب امارات په ښار  ابو ظبي کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 65 منزلونه دي او ددې لوړوالی  250 ميټر (820 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2012 کې ترسره شو۔
محمد صادق ژړک
محمد صادق ژړک د پښتو ژبې يو شاعر او ليکوال دی.
د بروک تیلور ژوند ته لنډه کتنه
او ورسته یی له (سبتا سوابریج) سره په ۱۹۲۵ میلادی کال واده وکړ او ورسته دده پلار څلور کاله نور ژوند وکړ او په ۱۹۲۹ میلادی کال کی مړ شو. دا لړی همداسی دوام وکړ او یو کال وروسته یعنی په کال ۱۷۳۰ میلادی کال دده دوهمه ښځه هم مړه شوه. د عمر په اخری وختونو کی د ۱۷۲۰ میلادی او ۱۷۳۱ میلادی کالونو تر منځ بروک تیلور د ځینو مشکلاتو او هم د خپلو زامنو د لاسه ورکولو دده فعالیت د ریا ضیاتو په برخه کی کم شو. بروک تیلور یو د مشهورو ریاضی پوهانو نه وو دده په هغه خپل وخت کی چی موژ یی د نیوتن،ایزاک او نورو مشهورو ریاضی پوهانو سره مقایسته کولای شو. مګر دده ناتوانایی باعث شوه چی ترڅو دده لاس ته راوړنی کمی کړی او پر ریاضی علم کی کم پرمختګ وکړی نو همدا دلیل وو چی د دده فعالیت په سلطنتی انجمن کی ختم شو. بروک تیلور چی د ریاضی په علم کی د تیلور قضیی په نامه مشهور دی په ۲۹ د دیسامبر ۱۷۳۱ په ۶۴ کلنی کی په لندن کی له دی نړی سترګی پټی کړی.
و نه و يو شپون و
زبردست ناول نګار و
سخت د سولې ارمانجن و
باسیلیکاتا
باسیلیکاتا ولایت په ایټالوي Basilicata) د ایټالیا په سویل کې پروت آیالات دی. یاد آیالات له پوتنزا او ماترا سیمو څخه جوړ شوی.
مقدوني سکندر
د سکندر په ميراث کې کلتوري خپراوی او په يو خدای باور لرل شامل دي، چې د هغه فتوحاتو منځ ته راوړل، لکه: يوناني بوديزم او هلنيستي يهوديت. هغه له شلو زيات ښارونه جوړ کړل، چې د هغه نوم پرې اېښودل شوی و، تر ټولو مهم يې د مصر السکندريه ښار دی. د سکندر له خوا د يوناني نيواکګرو د مېشتېدو او په پايله کې د يوناني کلتور پراختيا د هلنيستي تمدن د رامنځ ته کېدو لامل وګرځېد، چې د روم د سترواکۍ له لارې په اوسني لويديځ کلتور بدل شو. يوناني ژبه، د سيمې ژبه وګرځېده او د بيزانس سترواکۍ ستره ژبه هم يوناني وه، تر څو دا سترواکي د پنځلسمې زېږديزې پېړۍ په منځ کې پای ته ورسېده. د اناتولي په مرکز او لرې ختيځ کې د يوناني ژبې ټولنې، تر ۱۹۲۰ز کال پورې، کله چې د يونانيانو نسل وژنه او خلک سره تبادله شول، ژوندۍ پاتې شوه. سکندر د يوه لرغوني اتل په توګه، د «اکيليز» په قالب کې افسانوي شو، څوک چې يوناني او نايوناني کلتورونو په تاريخ او رواياتو کې په نوميالي ډول ښودل کېږي.د هغه پوځي لاسته راوړنو او په جګړه کې د هغه تلپاتې برياوو ، له نوموړي نه يو معيار جوړ کړ، چې ډېرو وروستيو پوځي مشرانو به ورسره ځانونه پرتله کول. په ټوله نړۍ کې اوس هم پوځي اکاډمۍ د هغه مهارتونه ښيي.
تقاضا
په تقاضا او اړتيا کې توپير
د تقاضا او اړتيا د توپير د معلومولو لپاره يو مثال په نظر کې نيسو که يو شخص له خپل دفتر څخه څلور کيلومتره لری اوسيږي ددې ستونزې د لری کولو لپاره يو بايسکل تـه اړتيـا لـري د ده دا اړتيا هغه وخت تقاضا کيـږي کله چې د اخيستو ځواک او اراده ولري.
د انګليس او سيکهانو لومړۍ جګړه
بریتانوي کړنې
بریتانوي کړه وړه په سرحدي سيمو کې د George Broadfoot په نوم د خپل نوي سياسي استازې د راپورونو له مخې اغېزمن شول. نوموړي استازي په پنجاب کې پر ګډوډۍ ټينګار وکړ او په محکمه کې يې د فاسدې چلند هره کيسه بيان کړه. د ځينو بریتانوي چارواکو لپاره د بریتانوې نفوذ غځولو او پنجاب اداره کولو يوه پياوړې هيله وه، ځکه چې دا يوازېنی وېروونکی پاتې شوی ځواک و، چې په هند کې يې د برتانيې نفوذ او د دوی له نفوذ پرته پاتې خپلواکه پاچهي ګواښلی شوه. ياده پاچهي د ګڼو خزانو له منځه د کوهي نور الماسو له امله د تر ټولو قېمتي شتمنې په توګه پېژندل شوې وه. د دې تر څنګ ناشوني ده چې د ختيځ هند بریتانوي کمپني به په ارادي ډول د پنجاب د نيولو هڅه کړې وي، لکه څرنګه چې دوی په ساده ډول د سيمو د ساتنې په موخه اصلي ځواک يا سرچينې نه لرلې (لکه څرنګه چې د انګليستان او سيکهانو د دويمې جګړې په خپرېدنه کې ثابت شول).
دي گيټ ټاور 3
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
شمزۍ لرونکي ژوي
د ملا د تير ستنه (ورټيبرل کالم)
د ملا تير لرونکو ژويو تعريفوونکې ځانګړنه د ملا تير ستنه ده، په کوم کې چې «نوټچورډ» (د يو ډول ترکيب يوه سخته ډنډه) چې په ټولو «کورډیټونو» کې موندل شوې، د سختو عناصرو یوه ټوټه ټوټه شوې لړۍ (ورټیبرـ د ملا تير) په کې ځای پر ځای شوې، همدا لړۍ د خوځنده بندونو په مټ سره جلا شوې ده (د غیر شمزۍ لرونکو «د ملا تير نه لرونکو» ژويو ډیسکونو «د ملا د تير مهرې»، په جنیکي او تکاملي توګه د نوچورډونو نه لاسته راغلي).
د سويلي کوريا ولسمشر
د سويلي کوريا جمهوريت ولسمشر چې د سويلي کوريا د ولسمشر په توګه هم پېژندل کېږي (ډېر ځله د POTROK  يا POSK په توګه لنډيز لیکل کېږي) د کوريا جمهوريت (سويلي کوريا) د دولت او حکومت مشر دی. هغه د ملي حکومت د اجرائيه څانګې لوړپوړی اداري مشر، د دولتي شورا (کابينې) رئيس، تر څنګ يې د کوريا جمهوريت د وسله والو ځواکونو اعلی سرقوماندان دی.
دهریت
علمانيت څه ته وايي
دا معناګانې يې په اسلامي كتابونو كې دي، او په غربي معاجمو كې بيا د SECULARISM معنی هماغه راځي چې مخکي موږ بيان كړه چې هغه دین له حکومت او سیاست جداوالی، او داسې ژوند او ټولنه جوړول چې د دين سره يې هېڅ راز اړيكه او نږدېوالې نه وي.
وویپېژندنه
په برتانوي پوهنغونډ (دایرة المعارف) كې ددې معنی او پېژندنه په دې ډول شوې ده: دا هغه ټولنیز حركت دی چې غواړي خلك د اخرت له فكر او سوچ څخه يواځې د دنيا په لور واړوي.
د مهدي پوځ
د نجف جگړه
وېشنيزه:عراق وېشنيزه:غورځنگ
صاحب شاه صابر
د شعر بېلگې يې
کابل زمونږ د سترگو تور دى
بيا توليد (د خپل مثل زېږول)
ماټوسس او مايوسس (لومړی يې هغه دی چې له يوې حجرې دوه او دويم يې هغه دی چې له يوې حجرې څلور جوړېږي).
ماټوسس: د ماټوسس په پايله کې د اصلي حجرو شمېر  دوه برابره کېږي. په زوزات حجرو کې د کروموزوم شمېر د والدين حجرې په اندازه پاتې کېږي.
عبدالروف رفیقي
ناچاپ نښيرونه يې
۱۰- د علامه رشاد پېژندنې لاښود.
۲۳- اقبال اور پښتو شاعري.
۳۱- د عبدالخالق تارن دېوان، تدوين او څېړنه.
د ښاغلي عبدالروف رفیقي له خوا پر بېلابېلو کتابونو ليکل شوې سریزې
۱۱- هغوي چې بيا نه راځي، حبيب الله رفيع، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۵ع ۱۵-۲۰
۱۵-مکتبي قاموس، اکادميسن پوهاند علامه عبدالشکور رشاد، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۵ع ج-ه.
د رفيقي ځينې چاپ شوې مقالې
۲۰- اقبال او د عشق رسول، ستمبر ۱۹۸۴،۱۲-۲۱.
۲۸- پروفيسر عبيدالله درويش دراني، جولايي ستمبر ۱۹۹۴، خال کويټه شش ماهي.
۴۴-دپښتو ادب ياران،جولايي ستمبر۲۰۱۵ع ۱۱۱- ۱۴۴
په ځينو ورځپاڼو کې د ښاغلي رفیقي چاپ شوې ليکني
۱۰-پشتو کي نوجوان قلمکار ولي محمد ولي کي تاليف دملغلرو امېل،۲۲ اکتوبر ۱۹۸۶
په هغو مجلو او رسایلو کې چې د ډاکټر رفیقي یادونه شوې ده
۹- اکتوبر۲۰۰۴م ۳۲-۳۳
د کوټې او پیښور په مجلو او رسالو کې د رفیقي صیب یادونه
۱۹-هېواد هفت روزه پشاور
باز محمد عابد
بټنوک|289px|باز محمد عابد باز محمد عابد (۱۳۴۶ لېږديز لمريز کال، د ننگرهار ولايت) يو پښتون شاعر او ليکوال دی.
مخينه
باز محمد عابد په ١٣٤٦ لمريز کال کې د ننگرهار ولايت د ثمرخېلو په کلي کې د شهزاده په کور کې زېږېدلی دی. تر يولسم ټولگې پورې يې د ثمرخېلو په ليسه کې زده کړې وکړې، خو په هېواد کې د انقلابي شرايطو او د وخت ناخوالو له امله يې زده کړې نيمگړې پاتې شوې او په ١٣٦٣ لمريز کال کې کډوالۍ ته اړ شو چې بيا وروسته له خپلې کورنۍ سره پېښور ته کډه شو او تر اوسه پورې د خپلې کورنۍ سره هملته اوسېږي. پېښور ته تر کوچېدو وروسته د وټنيزو (اقتصادي) ستونزو له کبله ترېنه لوړې زده کړې پاتې شوې، خو د دغو ټولو ستونزو سره سره يې خپله پرله پسې مطالعه پرې نه ښوده او خپله تنده يې د جهادي ادب په ورځپاڼو او مجلو خړوبوله. بلاخره د استاد شاعر محمد صديق پسرلي سپېدې مجله په دې وتوانيده چې په ده کې د شاعرۍ او ليکوالۍ تومنه راپېدا کړي.
تاج محمد ياري حسير
چاپ شوي اثار
عمر «شپېته» شو «څلور» ورباندې- د «گناهونو» تر سيوري لاندې
۷/۷/۱۳۹۸
نبي مصداق
د ليکوالۍ ډگر
مصداق په بي بي سي راډيو کې د وياندۍ له وختونو په ليکوالۍ او خبريالي چارو بوخت پاتې شوی. د هغه گڼ شمېر ليکنې د آزادو مهاجرو په رسنيو کې کله په مستعارو نومونو او کله هم په آرني نوم په پښتو، انگرېزي او دري ژبو خپرې شوي. په ۱۹۹۷ ز. کال کې چې کله د احمد شاه دراني ۲۵۰ تلين ؤ نو د همدغې ورځې د لمانځلو په وياړ يې په انگرېزي ژبه خپل لومړنی کتاب خپور کړ چې سرليک يې د افغانستان لومړنی معاصر پاچا ټاکلی. تر دې وروسته يې خپل دويم اکادميک کتاب د افغانستان - سياسي کمزوري او خارجي مداخلت تر سرليک لاندې په لندن او په نيويارک کې د روتلج خپرندويو ټولنو لخوا خپور شوی. د دغو نومېدلو خپرندويو ټولنو د احصايې له مخې همدا کتاب له ۵۰۰ نه ډېرو پوهنتونو او علمي مراکزو د خپلو کتابتونونو لپاره اخيستی دی.
په افغانستان کې د امريکې په مداخلې سره پښتو ژبې زده کړې لپاره ليول تيا پيدا شوی چې مصداق هم د دې ليوالتيا نه (جې په تاريخ کې د پښتو د پرمختگ لپاره داسې نړۍ واله توجه بې سارې ښکاري) په استفادې سره يو لړ د پښتو اروپايي او امريکايي ژب پوهانو تربيه کړي اوهم ېې د پښتو د زده کړې درسونه او کتابونه د انټرنټ لپاره ليکلي او ليکي. په دې لړ کې مصداق د پښتو نه په انگليسي ژبه يوه لمړۍ جامع ډکشنري چې له ۴۰ زرو لغتونو اوښتې، ليکلې او اوس تر چاپ لاندې ده. د دې تر څنگ ډاکټر مصداق د پښتو ژبې ټوکې راغونډې کړي او په انگرېزي ژبه يې ژباړلي. ښاغلی مصداق په رسنيو کې د افغانستان د روانو حالاتو په اړه وخت په وخت يو شمېر ليکنې او مقالې په انگرېزي، پښتو او دري ژبو خپرې کړي.
عصري ترکيب (شلمه پېړۍ)
عصري ترکيب د شلمې پېړۍ د لومړيو هغه ترکيب و، چې د چارلس ډاروین (Charles Darwin) د تدريجي تکامل نظريه او د وراثت په اړه د ګريګور منډيل (Gregor Mendel) نظريې ته په يو ګډ رياضيکي چوکاټ کې متحد کوي. جولين هکسلي (Julian Huxley) دا اصطلاح د خپل ۱۹۴۲ ز کال کتاب (تدريجي تکامل: عصري ترکيب) کې اختراع کړه.
په افغانستان کې د اطفالو د تخلفاتو کيفيت او نوعيت
سريزه
اطفال د دونيايي ژوند هغه ثمره ده چې د والدينو د زړه تسکين او ډاډ ګرځي، د نن ماشومان د سبا مشران دي، خو که چېرته د ماشومانو او اطفالو سالمه روزنه او ساتنه ونه شي، نو کېدای شي چې د ځينې تخلفاتو سبب وګرځي، او په راتلونکي کې دغه تخلفاتو د داسې جرايمو د ارتکاب سبب وګرځي چې نه يوازې د اطفالو بلکې د ټولنې د نورو غړو او حتی د ټولنې د زيان، ګډوډۍ، سردردۍ او تباهۍ لامل وګرځي، له همدې کبله اړينه ده چې د خپلو ماشومانو نه سمه څارنه او سالمه روزنه وشي، ترڅو په راتلونکي کې د هيڅ ډول تخلفاتو امکان او شونتيا ترې راولاړه نشي.
اطفال د کوم ډول جرايمو مرتکب ګرځي؟
د موضوع پلان : دغه ليکنه په افغانستان کې د اطفالو د تخلفاتو د کيفيت او نوعيت تر عنوان لاندې ترتيب شوې ده چې دوه څپرکي لري چې په لومړي څپرکي کې د عمومياتو تر عنوان لاندې په دوه بېلابېلو مبحثونو کې  د اطفالو پېژندنه او د حقوقو له نظره د طفوليت دورې او دوهم څپرکی په افغانستان کې د اطفالو د تخلفاتو کيفيت او نوعيت تر عنوان لاندې په دوه مبحثونو چې لومړی يې په افغانستان کې د اطفالو د تخلفاتو کيفيت او نوعيت تر عنوان لاندې او دوهم يې د جزا قانون له مخې د اطفالو لپاره پېش بيني شوي مجازاتو او په درېم مبحث کې بيا  په افغانستان کې د اطفالو د تخلفاتو علل او عواملو تر عنوان لاندې ترتيب شوی دی، هيله ده چې دغه ليکنه به د درنو لوستونکو او محصلينو لپاره ګټوره تمامه شي.
دوهم جز – مميز طفل :
د صغير کلمه په هر هغه کوچني کيږي چې د اووه کلنۍ او ديارلس کلنۍ تر منځ وي.[12]
دريم جز – ځوانکی طفل ( مراهق )  :
ځوانکی طفل د افغانستان د اطفالو سرغړونو ته د رسيده ګۍ قانون د څلورمې مادې څلورم بند له مخې :
لومړی پراګراف – لواطت پېژندنه :
ماشومان يااطفال او خصوصاً بيا هلکان نسبت د نجونو د لواطت د جرايمو مرتکب ګرځي او هغه له دې کبله چې اکثره دوی له کوره بهر وي، نو که چېرته د کورنۍ تر سالمې او اغېزمنې څارنې لاندې ونه اوسي، نو دا ډول جرايمو ته زياته مخه کوي، نو د دې لپاره چې د ماشومانو د دې ډول جرايمو مخه مو نيولې وي، نو بايده ده چې د خپلو ماشومانو نه سالمه او اغېزمنه څارنه وکړو او پرېنږدو چې هغوی له خرابو خلکو سره ناسته پاسته وکړي او يا هم له بدو خلکو سره راشه درشه جوړه کړي.
د لواطت مفاسد، امراض او اجتماعي تاوانونه د شمېر څخه زيات دي، لويه خبره داده چې لواطت د سليم فطرت په خلاف دی، له دې امله فساد يې لوی دی، نو جزا يې هم په دنيا او اخرت کې زياته ده، بله دا چې په زنا او لواطت باندې په قرانکريم کې د فاحشه لفظ اطلاق شوی دی چې د لواطت په هکله فرمايي : ( اَتَاْتُونَ الْفَاحِشَتَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعَالَمِينَ ) لکه څرنګه چې زنا د اجتماعي ژوند د سکون او اطمنان ختموونکې ده، همدا راز لواطت هم د اجتماعي او فردي ژوند دښمن دی.
دوهم پراګراف – د زنا پېژندنه :
زنا يو له ډېرو قبيحو، بدو او ناکاره اعمالو د جملې څخه ده چې يو ځل پرې انسان اخته شي، نو داسې قبيح، سپک او ناکاره عمل دی چې بيا ترې سړی ځان نشي خلاصولی، داچې زنا ناکاره او بد فعل دی، نو ددې فعل د مزمت او منع والي په رابطه په قرانکريم او نبوي احاديثو کې ګڼ شمېر نصوص راغلي دي چې مونږ يې دلته يو څو بېلګې وړاندې کوو :
خو له بده بخته نن سبا په افغانستان کې ځينې نوې بالغې شوې نجونې يا مراهقې چې قانوني سن يې نه وي پوره کړی د خپلې کورنۍ د ناسمې پاملرنې او ناسم پوهاوي  له کبله د ځينې اشخاصو ښکار ګرځي چې له کبله يې د نوموړو ژوند اکثره وخت له ګواښ سره مخ کيږي.
لومړی پراګراف – د مخدره توکو لېږد او پلور :
د مخدره توکو لفظ د الخدر له کليمې اخيستل شوی دی چې د سستۍ، ضعف ، ناتوانۍ او سوړوالي په مانا دی او په اصطلاح کې هر هغه ماده او توکي چې د هغې کارول د يو شخص د تحريک يا سکون سبب وګرځي پرته له طبي او صنعتي مواردو او پرله پسې کارونه يې د يو شخص د روږدي کېدو او د ټولنيزو اړيکو د سستېدو سبب شي او اثار يې د ټولنې په نورو افرادو او يا هم په کاروونکي شخص په جسمي، زهني يا ټولنيزو برخو کې راڅرګند او خطري واقع شي، عبارت دي له مخدره توکو څخه.
درېم پراګراف –   د اسلامي شريعت له نظره د ضرب و جرحې مجازات :
1)     قصاص
لومړی جز – د غير مميز طفل لپاره پېش بيني شوي مجازات :
غير مميز طفل هغه طفل دی چې د اووه کلنۍ عمر يې نه وي بشپړ کړی، او خپل ښه او بد تميز نشي کړای.
لومړی پراګراف  – که صغير د قباحت مرتکب وګرځي  :
د افغانستان د جزا قانون د څلور اويايمې مادې له مخې :
د افغانستان د جزا قانون د پنځه اويايمې مادې له مخې :
لومړی پراګراف  – که مراهق د قباحت مرتکب وګرځي  :
که مراهق د قباحت ارتکاب کوونکی وګرځي، محکمه کولای شي هغه د دې قانون په ټاکلې جزا محکوم کړي او يا يې له والدينو څخه يوه ته د هغه د تسليمېدو يا هغه چاته چې د هغه پر نفس د ولايت حق لري يا يو امين شخص ته چې په راتلونکي وخت کې د هغه د ښې رويې تعهد وکړي حکم وکړي.[25]
لومړی جز – په افغانستان کې د اطفالو د تخلفاتو بهرني عوامل :
د اطفالو د تخلفاتو او جرايمو د ارتکاب بهرني عوامل ډېر زيات دي او په مختلفو هېوادونو او جغرافيايي اقليمونو کې توپير کوي او په بېلابېلو هېوادونو کې يې شکليات هم فرق کوي چې دلته به يې يو عوامل په لنډ ډول بيان کړو :
لومړی پراګراف – کورنۍ :
3)     هغه ماشومان چې مور يې مړه او پلار يې ژوندی وي معمولاً د اخلاقي جرايمو مرتکب ګرځي.[27]
لومړی پراګراف – د سرقت د جرم مرتکبين :
3)     لاپې شاپې وهل : لاپې شاپې وهل هم يو د هغه عواملو له جملې نه دي چې اطفال يې له کبله اکثره وخت د جرايمو مرتکب ګرځېدلي دي، مثلاً ځينې وختونه دوی له خپلو ملګرو سره ځينې لاپې شاپې د يو کار د کولو په هکله وهلي وي، نو کله چې اړتيا پېښه شوي وي، نو دی د هغه کار په کولو نه وي قادر شوی يا دا چې په کورنۍ کې ورته د هغه کار د کولو اجازه نه وي ور کړل شوې، نو په پټه يې نوموړی کار ترسره کړی وي چې د کورنۍ د غړو په خبرېدو سره يې په نورو تخلفاتو لاس پورې کړی وي چې ترڅو خپله لومړنۍ کړنه پرې پټه کړي.
دوهم پراګراف – د اخلاقي جرايمو مرتکبين :
2)     په والدينو عدم اعتماد
درېم پراګراف – د قتل، ضرب او جرحې د جرايمو مرتکبين :
هغه اطفال چې د دا ډول تخلفاتو مرتکب ګرځي په عمومي ډول د لاندې عادتونو لرونکي وي :
3)     متعرض، خودخوا او انعطاف ناپذير
23 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
عبدالرحيم هاتف
دندې
ښاغلی هاتف د پاچا ظاهر شاه واکمنۍ لسيزې پر مهال په افغان ولسي جرگه کې له کندهاره استازی غوره شوی وو. نوموړی څه موده په کندهار کې د ميرويس نيکه په لېسه کې مرستيال مدير وو، وروسته يې بيا د احمد شاه بابا په لېسه کې د ښوونکي دنده درلوده ، تر دې وروسته يې د پوهنې وزارت څخه بهر اداري کارونه ترسره کول. عبدالرحيم هاتف په څلورو ژبو پوهېده ، پر هغو یې ليکل او له يوې څخه بلې ته ژباړه هم کولی شوای.
محمد قدير خان تره کی
محمد قدير خان تره کی د پښتو ټولنې پخوانی غړی، يو افغان ليکوال او رسنوال و.
په دهریت د خلکو دوکه کېدل
دعلمانيت ددغه پړاو بنسټگر فرانسوي فيلسوف فولتير و (1694- 1713م) او په برتانيا كې شفتسيري او په المان كې ليسنج ( 1729- 1781م ) ددې سربېره جون لاك (1632- 1714م) هابز (1588-1679م) ډيكارټ، بيكون، سپينوزا او جان جاك روسو او يو شمېر نور فلاسفه هم ول.
په ايران کې ديني خپلواکي
که څه هم د اسلامي جمهوري دولت دا لږه کي په رسمیت پيژندلي، د حکومت کارونه «د مذهبي لږه کيو لپاره ګواښوونکی» چاپېريال جوړوي. د خبرونو پر بنسټ، د بهايانو، صوفيانو، پیدا شوو مسلمانانو چې وروسته بل دين ته اوښتي (عموماً مسيحيت ته)  او هغه مسلمانان چې د اسلام عام تفسير ننګوي، په ګډون ځينې ډلې په نښه شوې او تر څار لاندې نيول شوي دي. په ۲۰۲۰ ز کال کې، د نړيوالې مذهبي خپلواکۍ په اړه، د متحده ايالاتو کميسيون په خپله کلنۍ اعلاميه کې د ايران اسلامي جمهوري دولت په هغو هېوادونو کې شامل کړی ،و چې د مذهبي خپلواکۍ په اړه د نړيوال قانون ترمخې تر ځانګړې اندېښنې لاندې دي او د متحده ايالاتو د بهرنيو چارو وزير، ايران په هغو هېوادونو کې شامل کړ چې تر ټولو زيات په کې له مذهبي خپلواکۍ څخه سرغړونه شوې ده.
د مذهبي خپلواکۍ حالت
د ايران اسلامي جمهوري اساسي قانون وايي چې: «د انفرادي عقايدو څېړنې کول، منع دي!» او دا چې «هېڅوک بايد يوازې د خپلې عقيدې پر بنسټ تر بريد لاندې ونيول شي او و نه وڅارل شي». ايراني مسئولين وايي چې: د دې هېواد په پارلمان کې پنځه څوکۍ د مذهبي لږه کيو لپاره ځانګړې شوې دي چې هغه مسيحيان، يهوديان او زردشتيان دي.د ايران د ۲۰۱۲ ز کال د جنوري د اتلسمې نېټې د سزا قانون کې له دين څخه د اوښتلو (ارتداد) لپاره هېڅ ماده نه لري.
صوفيان په دې تورونو هم بنديان شوي چې، له دين سره په ټکر کې ډله يې جوړه کړې يا يې غړيتوب لري. پخواني مسلمانان چې اوس بې دينه دي، ځورول شوي، خو د ايران په اسلامي جمهوري کې مذهبي محدوديتونه نیغ په نیغه د بهايي دين پر منونکو اغېز کوي. حکومت بهايي ټولنې ته، د چا عقیده چې د اسلام په داخل کې له يو خوځښت څخه راوتلې ده، د يوې بې لارې ډلې په توګه ګوري.
اکسيجن
بسم الله الرحمن الرحيم سـريـزه داچې دښوونې او روزنې دپوهنځي دکيميا دڅانګې هر فارغ التحصيل بايد دخپل ليسانس ددورې په اخر کې يومونوګراف وليکې نو ماته هم دسيمنارد ليکلولپاره اړونده څانګې له خوا(داکسيجن کشف اودهغه پیژندنه ) ترعنوان لاندې موضوع دمحترم استاد پوهنيارمعصوم خان (قیومی) ترلارښوونې لاندې راکړل شوې ترڅوچې په دې موضوع کې داکسيجن اودهغه د مرکباتوپه هکله اوهم دهغه دکشف په هکله عمومي معلومات اوداکسيجن اتومي جوړښت د هغه پيدايښت اواهميت لاسته راوړنه، فزيکې اوکيمياوي خواص اوداکسيجن داکسايدونوپه هکله معلومات اوداکسيجن استعمال اواورلګيدنې، اوزون او دفوتوسنتيزعمليه تشريح اوتوضيح کړم. داچې اکسيجن دهر ساه کښ لپاره دژوندلومړنى اواساسي عنصرشميرل کيږي او پرته له اکسيجن څخه ژوند کول ناشوني دي اوهم اکسيجن د اساسي عناصروله جملې څخه شميرل کيږي خومادلته په لنډ ډول يوڅه معلومات راټول کړي اوپه دې رساله کې مې ليکلي دي دموضوع په جوړولو کې له ماسره محترم استادپوهنيار معصوم خان (قیوم) مرسته کړي دده دهمکارۍ اومرستې له امله دزړه له کومې کور ودانى وايم اودلوي څښتن (ج) څخه ورته په دنيا اواخرت کې کاميابي غواړم. په درنښت روح الله (رویان) د کيميا څانګې محصل
داکسيجن پيدايښت او د هغه اهميت اکسيجن دپيدايښت اوډيروالي په اساس دځمکې پرمخ ترټولو عناصرو ډير پيداکيږي مـثلاً دځمکې دقـشر په جـوړښت کـې د وزن له مخې (%49) موجود دې چې دغه اندازه دځمکې د قشر د نورو جوړونکوعناصرو دمجموعى سره تقريباً مساوي ده. په همدي ډول اکسيجن داوبو په ترکيب کې (%‌88.8) په شګو کې (%53) په شيدوکې(%82) اوپه هواکې په ازادحالت (%22.2) وجود لري. د اکسيجن ډيره برخه په اوبو،سليکاتونو،او نورو منرالونواو ژوو کې په ترکيبي توګه پيداکيږي.څومره چې اکسيجن په طبيعت کې ډير پيداکيږي هغومره زيات اهميت لري مثلاً په ډيرو عضوي مرکباتو کې اکسيجن برخه لري اود ټولو ژونديو موجوداتو لپاره اکسيجن ډير اهميت لري ځکه تنفس ورڅخه کوي .که چيري يوانسان تر (5) دقيقو پوري اکسيجن تنفس نه کړي دمرګ لامل  يي کيږي نوله همدي امله هغه کسان  چې دبحر په لاندنيو برخوکې (اوبتلونو ) کې کار کوي بايدداکسيجن څخه ډک شوي بوتلونه دځان سره ولري. همدارنګه داکسيجن په نه موجوديت کې داحتراق يا سوځيدو عمليه هم صورت نه نيسي. نو له همدي امله ويلاي شو چې اکسيجن دټولو ژونديو موجوداتو لپاره يو مهم اوضروري عنصردي.
پر سوسیالیزم نیوکه
تحریف شوې یا غایبې نرخ نښې
د اقتصادي محاسبې ستونزه د مرکزي اقتصادي پلان نیوکه ده، چې د سوسیالیزم په ځینو ډولونو کې شته. دا لومړی ځل په ۱۸۵۴ کې د پروشیا اقتصاد پوه هیرمن هینریچګوسن له خوا وړاندیز شوې وه. وروسته په ۱۹۰۲ ز کال کې د هالنډي اقتصاد پوه نیکولاس پییرسن له خوا تشریح شوه، په ۱۹۲۰ ز کال کې د لودویګ وان میسیس او وروسته د فریدریش هایکله خوا پرې بحث وشو. هغه ستونزه چې اشاره ورته شوې، دا ده چې څنګه په اقتصاد کې سرچینې په منطقي توګه ووېشل شي. ازاد بازار د نرخ په میکانیزم پورې اړه لري، چېرته چې خلک په انفرادي ډول د دې وړتیا لري، څو پرېکړه وکړي چې سرچینې باید د ځانګړو توکو یا خدماتو په موخه د پیسو ورکولو لپاره د دوی د لېوالتیا پراساس ووېشل شي. نرخ د سرچینو د ډېرښت او همدارنګه د دوی د مطلوبیت (عرضه او تقاضا) په اړه خپاره شوي معلومات وړاندې کوي، چې په پایله کې د انفرادي توافق پر بنسټ اصلاحاتو ته اجازه ورکوي، چې د کمښت او ډېرښت مخه نیسي. میسس او هایک استدلال وکړ، چې دا یوازینۍ ممکنه حل لاره ده او د بازار د نرخونو له خوا له چمتو شویو معلوماتو پرته سوسیالیزم په منطقي توګه د سرچینو د تخصیص کولو لپاره مېتود نه لري. هغه کسان چې له دې نیوکې سره موافق دي، استدلال کوي چې دا د سوسیالیزم رد دی او په ډاګه کوي، چې یو سوسیالیستي پلان شوی اقتصاد هیڅکله کار نه شي کولای. دا بحث په ۱۹۲۰ او ۱۹۳۰ لسیزو کې راڅرګند شو او د بحث ځانګړې دوره د اقتصادي تاریخ پوهانو له خوا د «سوسیالیستي محاسبې بحث» په نوم پېژندل شوې ده.
جورج میفلین دالاس
د ژوند لومړي کلونه او کورنۍ
دالاس د شپږو ماشومانو په لړۍ کې دویم و، چې یو بل ورور یې الکساندر د پینساکولا د سمندري ځواکونو د لنګر قوماندان شو. د دالاس کورنۍ د هغه د ماشومتوب په اوږدو کې، په فورټ ستریټ کې په یوه لوی کور کې ژوند کاوه او دویم کور یې د شولکیل سیند پر غاړه په کلیوالي سیمه کې موقعیت درلود. نوموړي د نیو جرسي په کالج کې (چې اوس د پرنستون پوهنتون دی) د زده کړو نه وړاندې، د کوېکر پروتستانت مذهبو تر ادارې لاندې د چمتووالي په ښونځیو کې په خصوصي توګه زده کړې کړې وې. هغه په ۱۸۱۰ ز کال کې د نیو جرسي له کالج نه په لوړو ویاړونو فارغ شو. د کالج په اوږدو کې هغه په ​​ډېرو فعالیتونو کې، لکه: د امریکایی ویګ کلیوسفیک د بحثونو په ټولنه کې ګډون کاوه. له هغه وروسته، نوموړي د خپل پلار په دفتر کې د حقوقو په برخه کې مطالعه وکړه او په ۱۸۱۳ ز کال کې یې د مدافع وکالت جواز ترلاسه کړ.
د برېښنا دستګاه يا سټېشن
تاريخ
د ۲۰ مې پېړۍ د لومړيو لسيزو په موده کې مرکزي دستګاوې پراخې شوې، د سترې ګټورتيا چمتو کولو په موخه يې لوړ فشارونه کارول او د اعتماد وړتيا او بيې د ودې ورکولو په موخه يې په ګڼو سره تړلو توليدي دستګاوو باندې تکيه کوله. د AC د لوړ ولټېج لېږد د اوبو برېښنايي انرژۍ ته اجازه ورکړه، چې له لرې ځړوبو نه د بازار مارکېټونو ته په هوسا ډول ورسېږي (حرکت وکړي). په مرکزي دستګاه خدمت کې د اصل توربين (steam turbine) ظهور نږدې په ۱۹۰۶ ز کې د توليدي ظرفيت سترې خپرېدنې ته زمينه برابره کړه. له دې وروسته جنراتورونه د کمربندونو د انرژۍ لېږد يا د متقابلو ماشينونو د اړونده بطي سرعت په واسطه محدود نه و او بې شمېره اندازو ته يې وده کولی شوه. د بېلګې په ډول: (Sebastian Ziani de Ferranti) هغه څه پلان کړل، چې متقابل ماشينونه يې لرل او د مطلوبې نوې مرکزي دستګاه لپاره تر اوسه نه و جوړ شوي، مګر پلانونه يې هغه وخت له مخې لرې کړل، چې توربينونه په اړينه اندازه کې د لاسرسی وړ شول. له مرکزي دستګاه نه بهر، د برېښنا سيستمونو جوړول انجنيري مهارتونو او په مساوي معيار کې مالي ځيرکتيا ته اړتيا لري. د مرکزي دستګاه توليد سرلارو کې د امريکې (George Westinghouse) او (Samuel Insull) او د انګليستان (Ferranti) او (Charles Hesterman Merz) او نور زيات خلک شاملېږي.
د حرارتي برېښنا دستګاوې
د حرارتي برېښنا په دستګاوو کې ميخانيکي انرژي، د تودوخې د يوه ماشين په واسطه تولیدېږي، چې حرارتي انرژي (زياتره د يوې مايع يا ګاز له سوځېدنې نه) په دوراني انرژۍ بدلوي. د حرارتي برېښنا زياتره دستګاوې بخار يا بړاس توليدوي، نو له امله يې دوی ته ځيني وختونه ورته د بړاس انرژۍ دستګاوې ويل کېږي. د حرارتي متحرک د دويم قاون (second law of thermodynamics) له مخې، د حرارتي انرژۍ ټولې بڼې ميخانيکي انرژۍ ته نه شي بدلېدلی. له همدې امله چاپېريال ته تل د تودوخې بايلل دي. که چېرې دا بايلنه د ګټورې تودوخې په توګه د صنعتي پړاوونو يا ولسوالیو ګرمولو لپاره وګومارل شي، نو د انرژي دستګاه ته د ګډ توليد د انرژي دستګاه يا CPH (ترکيب شوې تودوخه او انرژي) دستګاه په توګه مراجعه کېږي. په هغو هېوادونو کې چې د ولسوالیو ګرمښت په کې عام دي، د (heat-only boiler stations) په نامه د تودوخې وقف شوې دستګاوې په کې شته دي. په منځني ختيځ کې د انرژي د دستګاوو يو مهم ټولګی، د اوبو د تصفيه کولو لپاره د فرعي محصول تودوخه کاروي.
28 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
29 جولای
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
ازمايښت
کتنه
يو ازمايښت بايد شوني ګډوډونکي عوامل هم وازمايي، چې دا ټول هغه عوامل دي چې ښايي د ازمايښت کره والی يا درنښت او يا د پايلو د ژباړلو وړتيا زيانمنه کړي. ګډوډونکي عوامل په عمومي ډول د پوهنيزو ازمايښتونو او يا په ناڅاپي تر سره شويو ازمايښتونو کې د ناڅاپي دندې “random assignment” په نوم طريقې يا ازمايښتي تخنيک له لارې له منځه تللی شي.
والو کارپوریشن
والو یو فلیټ جوړښت کاروي، چیرته چې کارمندان پریکړه کوي چې په خپل ځان کار وکړي. دوی د لوبې ازموینې او تکرار له لارې لوبې رامینځته کوي ، د لوبې ډیزاین د یو ډول "تجربي اروا پوهنې" په توګه تشریح کوي. د والو ډیری عواید د ستیم څخه راځي، کوم چې په ۲۰۱۱ کې د ډاونلوډ شوي PC لوبو لپاره د بازار ۵۰ څخه تر ۷۰٪ پورې کنټرول درلود او په ۲۰۱۷ کې یې اټکل ۳.۴ ملیارد ډالر تولید کړل. په ۲۰۱۲ کې، والو شاوخوا ۲۵۰ کسان په کار ګمارلي او د راپور له مخې د ۳ ملیارد ډالرو څخه ډیر ارزښت درلود. دا په متحده ایالاتو کې د هر کارمند ترټولو ګټور شرکت دی.
بيجنگ ينتایي سينټر ټاور 2
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
سورة الأنبياء
وېشنيزه:قران وېشنيزه:قراني سورتونه
هرم
دا اهرام د لرغونې پير د ساينسي پرمختگ يو ښه ثبوت گڼلې شو. ددې ډبرينو جوړښتونو شكلونو په تېرو ۱۰۰۰ كلونو څخه راپدېخوا د نړۍ پوهان، فيلسوفان، صوفيان او ستورپوهان لپاره د بحث او مباحثې يوه گرمه موضوع جوړه شوې ده. ددې پوهانو د بحث اصل موضوع د مصر نامتو هرم چيوپس دى. د ډبرو دا غونډۍ له زرگونو كلونو څخه راپدېخوا د انساني ذهنونو او ادراكو لپاره يوه نه حل كېدونكې معما او چلېنج جوړ شوې.
مانیلا
د مانیلا اسپانیايي ښار د ۱۵۷۱م کال د جون په ۲۴مه د اسپانیايي فاتح میګل لوپز د لګازپي لخوا تاسیس شو. دا نېټه د دې ښار د تاسیس رسمي نېټې په توګه په پام کې نیول کېږي. په هرحال، له دې مخکې هم د Maynila په نوم یو پیاوړی ښارګوټی په دې سایټ کې شتون درلود چې قدامت یې ۱۲۵۸م کال ته رسېږي. د دې ښار نوم پخوانی دی چې د Manila اسپانیایي او انګلیسي نوم ترې اخیستل شوی. د بانکوسای په جګړه کې د دولت وروستني ځایي راجا، دریم سلیمان له ماتې وروسته، د Intramuros په نوم یو اسپانیایي ښار په مستقیم ډول د Maynila پخواني سایټ پر سر جوړ شو. مانیلا د دې هېواد د ډېری حاکمانو د واک مرکز وو او له سبو، ناګا او ایلولو سره په اسپانیایي ختیځ هند کې په فلپین کې د اسپانیايي سلطنت یو ښار وو. نن ورځ هم په دې ښار کې ډېرې تاریخي سیمې شتون لري چې ځینې یې په شپاړسمه پېړۍ کې جوړې شوې دي.
ریښه پېژنونه
Maynilà بلآخره هسپانوي ژبې ته واوښته چې اوس ورته Manila ویل کېږي.
مای – نیلاد (May-nilad)
بله ناسمه ریښه پېژنونه چې د دې موضوع مشاهدې څخه لاس ته راغلې دا ده چې په تاګالوګ کې، nilád یا nilá بوټي ته ورته ونې ( Scyphiphora hydrophyllacea؛ پخوا Ixora manila Blanco) ته اشاره لري چې د حرا دلدلانو کې یا هغو ته نږدې وده کوي.
اعليحضرت آزاد خان افغان
د کتاب د منځپانگې په اړه
دا اثر زموږ د هېواد د يو نوميالي افغان ازاد خان افغان ( چې د سلېمانخېل او غلځي لنډ نومونه یې هم د ځان لپاره کارولي) ، او د لوی احمد شاه بابا هممهالی وو ، د ژوند ، سياسي ، ټولنيزو کارندتياوو، په آزربايجان ، ارمنستان ، او پارس کې د کارنامو او پاچاهۍ په اړه کښل شوی دی. ښاغلی قدرت الله حداد فرهاد ليکي چې «تاريخ ناصري ليکلي ، ازاد خان چې کله وروسته پادشاه شو نو ازاد شاه بلل کېده.» ازاد خان افغان د افغانانو د تاريخ یو ځلاند څپرکی دی. دی يو اتل ، يو مېړنی افغان وو او د افغان په نامه يې وياړ کاوه ، ځکه خو يې د افغان لنډ نوم يا تخلص د ځان لپاره تر نورو ټولو غوره گاڼه او ډېر یې کاراوه. ازاد خان افغان چې د نادر شاه افشار له جنرالانو څخه وو او د هغه په پوځ او لښکر کې يې د خپل هېواد لپاره کار کاوه ، پر ۱۷۴۷ ز کال د نادر شاه تر وژنې وروسته په ازربايجان کې پاتې شو او ورو ورو یې هلته تيت شوي افغانان پر ځان راټول کړل. دی په ايران کې د پلاز له ادعاکوونکیو څخه وو. ده هلته په پردي چاپيريال کې له ډېرو ستونزو سره سره وکولای شول چې د ايران پلازمېنه اصفهان دوه ځلي سوبه کړي. په وروستيو کې له سختو ستونزو سره مخ شو ، دوه کاله يې په گورجيستان کې د هغه هېواد د پاچا هراکليوس چې دده اوښی هم کېده ، په دربار کې تېر کړل. نور پاتې ژوند يې د پارس په شيراز کې ددغه هېواد د پاچا کريم خان زند په دربار کې تېر کړ او هماغلته پر ۱۷۸۱ ز کال د ۷۶ کلونو په عمر په حق ورسېد.
کورنت توغندی
۲۰۰۶ لبنان
په ۲۰۰۶ کال کی د حزب الله ځواکونو د کورنت د توغندیو په مرسته د مرکاوا اسرائیلی ټانکونه خراب کړل. په ۲۰۰۶ کال کی د لبنانی جگړې په وخت کی ۴۰۰ ننه اسرائیلی ټانکونو پر جنوبی لبنان برید وکړل. د حزب الله ځواکونو په دی جگړه کی تقریبًا ۵۰ ټانکونه جراب وکړل
4 اگسټ
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
ګئورګي مالنکوف
کمونیست ګوند
مالنکوف د شوروي اتحاد د کمونیست ګوند د غړو د سوابقو د ساتلو مسئولیت پر غاړه درلود؛ په راتلونکو لسو کلونو کې د هغه تر پام لاندې ۲ میلیونه دوسیې جوړې شوې. د دغه کار له امله مالنکوف له ستالین سره نږدې اړیکې پیدا کړې او وروسته یې د ګوند د تصفیې په جریان کې د خیانتونو په محاکمو کې تر ټولو زیاته ونډه لرله. په ۱۹۳۸ زکال کې هغه په داخلي چارو کې د خلکو د کمیسارۍ د مشر یژف په راپرځولو کې یو له کلیدي شخصیتونو څخه و. په ۱۹۳۹ زکال کې مالنکوف د کمونیست ګوند د کادري ادارې د مشر په توګه وټاکل شو چې هغه ته یې په پرسونل او د ګوند په بیروکراتیکو چارو واک ورکړ. همدغه کال هغه د مرکزي کمیټې غړیتوب او د دغې کمیټې منشي توب ترلاسه کړ چې له خپل پخواني اداري ځایګي څخه د ارګبرو بشپړ غړیتوب ته لوړ شو. د ۱۹۴۱ ز کال په فبروري میاشت کې مالنکوف د ګوند د سیاسي کمېټې یو له نوماندنو غړو وګرځېد.
بسوس جګړه
اخځونه
الأنوار ومحاسن الأشعار، مخ ۱۱
الأغاني، مخ ۴۹۵
ساحر اپريدی
مخينه
د خیبر یو بل شاعر او لیکوال فضل ربي قیس د ساحر اپرېدي په باب وایي: «نوموړي د سندریزي کیسې په نوم یو نوی تخلیق هم کړی وو.»
سورة المؤمنون
سورة المؤمنون د قرآن ۲۳ مه سورة ده.
وېشنيزه:قران وېشنيزه:قراني سورتونه
محمود بريالی
د ډاکتر نجیب الله پرضد کودتاه کې کارنده برخه
کله چې پر ۱۳۷۱ ل ( ۱۹۹۲ ز) کال یو شمېر جگپوړو گوندي او حکومتي چارواکو ، لکه د وطن گوند د مرکزي کومېټې د منشي مرستیال او د سیاسی بيرو غړی فريد احمد مزدک ، د وطن گوند د مرکزي کومېټې د سیاسی بیرو غړی نجم الدین کاویاني ، د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر او د وطن گوند د سیاسی بيرو غړي عبدالوکيل پر کودتاه لاس پورې کړ ، نو محمود بریالی هم ورسره ملگری او په دغه کودتاه کې يې کارنده برخه درلوده. د ډاکتر نجیب الله د حکومت پرضد کودتاه کې د دفاع وزیر مرستیال او د کابل گارنیزون بولندوی ستر جنرال محمد نبي عظیمي ، ډگر جنرال نورالحق علومي ، جنرال اصف دلاور ، جنرال محمد عزیز حساس ، جنرال عبدالحق علومي ، او د گوند د مرکزي کومېټې یو شمېر غړو شفیق الله توده يي ، ډاکتر ضمیر ، انجنیر نعمت ، ادینه سنگین او ځینې نورو هم کارنده برخه درلوده.
7 اگسټ
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
جوزف پرودن
۱۸۰۹ م کال کې په فرانسه کې د یو بېوزله او غریبه کورنۍ کې وزیږید او په کال ۱۸۶۵ م کال د ۵۶ کالو په عمر وفات سو. د اقتصادی مشکلاتو او ستونزو له امله یی تحصیلات پشپړ نشو کړای. په یوه مطبعه کې د مصح (ایډیټور) په توګه کار پیل کړه مګر له مطالعې سره یی زیاته مینه وه او ډیر کتابونه یی ولوستل. د دندي په جریان کې یوه اندازه پیسې وسپمولې چې وروسته یی د ځان لپاره یوه مستقله مطبعه جوړه کړه. جوزف پرودن نظریات
۱:- حکومتي سیستم: جوزف پرودن د خپل عصر ټولو حکومتونو، دولتونو او سیاسی نظامونو څخه متنفر ؤ او ټول ډولونه یی رد کړي وه که پاچاهی وه او که ديکتاتوري او یا هم جمهوریتونه وه ټول یی په ټولنه کې د بشر دښمنان بلل. او جوزف پرودن عقیدوي سیاسی مسلک انارشییزم دی او د ۱۹پیړۍ‍ د انارشییزم د مسلک لارښوونکې کڼل کېږي.
۲:- نارشییزم او ټولنه: انارشییزم د حکومت په نه موجودیت یو باروی مسلک دی چې په ټولنه کې خلک په ازاد ډول خپلو منځو کې ټولني جوړوي او سره یوزای کېږي په یوناني ژبي په لغت او اصطلاح کې (ارش) د حکومت په منعی اخیستل شوې ده که دغه ( ارش) د کلمې سره د (ان) کلمه یوزای شي هغه منفي کوي یعني په دې وخت کي به د انارش کلمه ور څخه جوړه شي چې منعی ده بې حکومتي ټولنه یا هغه ټولنه چې حکومت ونه لري.
صنعا
ځمکپوهنه
له صنعا څځه تر عدن پورې اوږدوالی تقریبان ۳۲۰ کیلو متره دی.