cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
لطيف پدرام
مخینه
لطیف پیدرام د طالبانو په وخت په تور لست کې و ځکه چې ده ځان د تاجکستان لخوا بدخشان سیمې گاڼه او د افغانستان په سیاست او چارو کې یې د تاجکستان د څارگرې ادارې په مټ لاسوهنې کولې. کله چې حامد کرزی راغی ده ځان د افغانستان سیمې بدخشان پورې وتاړه او د د عبدالله په جبحه یې متحد کې ورسره يوځای شو. دی د افغانستان په کمونست پیر کې د ببرک کارمل سياست پلوی هم و. په شعوري توگه يو پخوانی کیڼ اړخی توکمپالی کمونیست دی. دی په تېرمهال کې د احمدشاه مسعود د فرهنگي چارو غړی پاتې شوی. همدارنگه د افغانستان د نوم سره حساسیت ښيي او د ایراني او روسي پروژو په مټ غواړي د افغانستان نوم خوراسان ته واړوي. همدارنگه د اسماعیليه ډلې پورې تړاؤ لري. د تاجکستان تاجکانو تر منځ يهوديان هم شته چې د ځان غوښتنو په سیاست کې ښکېل دي، د ښاغلي پیدرام د ځانځاني توکمپالنې سیاست څخه داسې ښايي دی هم يو له هغو ډلو څخه وي خو تر اوسه ددې خبرې پخلی ندی شوی.
برېښنايي انجنيري
۱۹ پېړۍ
جورجيس لويس لي سېچ ‘’ په ۱۷۸۲ ز کال برلين کې د ۲۴ بېلابېلو تارونو په کارونې سره ښايي د نړۍ په کچه د برېښنایي تلګراف لومړنۍ بڼه جوړه او وړاندې کړه، چې هر تار په کې د الفبا د يو توري لپاره و. دې ټلګراف دوه خونې صره وصل کړي. دا يو الکتروسټاټيک (برېښنايي ساکن) و، چې د برېښنايي هادي په واسطه يې د سرو زرو پاڼه ولېږدوله.
د دې کالونو پر مهال په پراخه کچه فکر کېده چې برېښنا څېړنه د فزيک فرعي څانګه ده، ځکه چې لومړنۍ برېښنايي ټيکنالوژي په طبيعت کې الکتروميخانيکي ګڼل کېده. (Technische Universität Darmstadt) په ۱۸۸۲ ز کال کې د نړۍ په کچه د برېښنايي انجنيرۍ لومړنۍ څانګه جوړه کړه او په ۱۸۸۳ ز کال يې په برېښنايي انجنيرۍ کې د لومړۍ درجې دوره وړاندې کړه. په متحده ايالتونو کې د برېښنايي انجنيرۍ لومړۍ درجه خپرونه «ماساچوسيتس د تيکنالوژۍ انسټيټيوټ (Massachusetts Institute of Technology (MIT))» په فزيک څانګه کې د پروفيسور چارلس کراس “Professor Charles Cross” تر لارښوونې لاندې کې پيل شوه، که څه هم د کورنيل پوهنتون “Cornell University” و، چې په ۱۸۸۵ ز کال يې د نړۍ په کچه د برېښنايي انجنيرۍ لومړني فارغان وړاندې کړل. د برېښنايي انجنيرۍ برخه کې لومړنۍ دوره په ۱۸۸۳ ز کال د کورنيل پوهنتون د ميخانيکي انجنيرۍ او ميخانيک هنرونو په سيبلي پوهنځي (Sibley College of Mechanical Engineering and Mechanic Arts) کې تدريس شو. د کورنيل پوهنتون رئيس اندريو ډيکسن وايټ “Andrew Dickson White” تر نږدې ۱۸۸۵ ز کال پورې په متحده ايالتونو کې د برېښنايي انجنيرۍ لومړنۍ څانګه نه وه رامنځته کړې. په همدې کال کې “University College London” په لويه برتانيه کې ند برېښنايي انجنيرۍ لومړنۍ څوکۍ رامنځته کړه. لږه موده وروسته په ۱۸۸۶ ز کال کې د ميسوري پوهنتون ‘University of Missoruri’ کې پروفيسور مينډيل پي وينباچ “Professor Mendell P. Weinbach” د برېښنايي انجنيرۍ څانګې په رامنځته کولو سره خپله غوښتنه وڅارله. له دې څخه وروسته د ټيکنالوژۍ پوهنتونونو او انسټيټيوټونو په وار وار په ټوله نړۍ کې خپلو زده کوونکو ته د برېښنايي انجنيرۍ خپرونو وړاندې کول پيل کړل.
ملاله ميوندواله
میوند فتح شو. چافتح کړ؟ننگیالۍ اوتوریالۍ ملالې!
ددښمن په پوځونو ماته كډه او ډيره زياته مرگه ژوبله پكي وسوه. دافغانسنان درمسير تاريخ) ليكوال دهغه وخت ديو نوميالي مړرخ ميرزا يعقوپ علي خوافي د كتاب په حواله ليكي چي په دغه جگړه كي له دوولس زره انگريزي پوځ عسكرو او صاحب منصبانو څخه يوازي (25) تنه ژوندي دجگړي دډگر څخه په تيښته بريالي سول. د(زموزغازيان ليكوال محمدولي حلمي د نفتو لا خالفين د كتاب (شيبور هايي پيروزي ميوند) 453 مخه په حواله ليكي: كله چي دزياتي كلكي ژوبلي په نتيجه كي ميوند فتح او افغاني غازيان دخپلو شهيدانو د ښخولو په تكل كي وو ,غازي سردارمحمد ايوب خان پوښتنه وكړه چي دغه نجلۍ څوك ده چي په داسي نازك حالت كي يې پخپلو ملي لنډيو افغانى لښكر په ننگ او غورځنگ راوست.ځواب وركول سو چي دا ملاله د يو چو پان لو راو دميوند (كشك نخود) اوسيدونكي ده بل ورته وويل چي دا ډيره زړه وره وه دغازيانو تر څنگ يې بايد ښخه كړو. ايوب خان وويل ښه واياست ملايانو او ملي مجاهدينو دبخښني دعاورته وكړه او هم هلته يې خاوروته وسپارله. همدارنگه مير غلام محمد غبار په (افغانستان درمسير تاريخ) او لويس دوپري په خپل اثر (افغانستان )كي دملالۍ سر ښندنه او ننگياليتوب ستايې او تاييدوي.
وايکينګز (وايکينګيان)
اصلي معنا او د وايکينګ ټکي اشتقاق
دا هم وړانديز شوې ده چې شونې ده د وايکينګ ټکی د ناروی د تاریخي ولسوالۍ Víkin له نوم څخه اخيستل شوی وي، چې معنا يې ده "د ويکين يو شخص"، خو په زړو «نورس» متنونو کې، د Víkin سيمې اوسېدونکو ته، وايکينګ نه، بلکې víkverir (د Vík اوسېدونکي) ويل کېدل. دا تشریح یوازې مذکر ګرامري جنس (víkingr) تشریح کولای شي، نه د هغې ښځینه بڼه (víking)؛ په بل ډول دا ټکی د نارينه (مذکر) په پرتله له ښځينه (مؤنث) ټکي څخه په اسانۍ سره اخيستل کېدای شي.
ښځې په بوديزم کې
په بوديزم کې ښځې هغه موضوع ده چې د شريعت، تاريخ، انتروپولوژي او فېمینیزم په ګډون له بېلابېلو اړخونو څخه راڅرګندېدلی شي. په موضوع پورې اړوند ګټو کې د ښځو ديني حالت، په کور اوعامه ځايونو کې د بودايانو په ټولنو کې د ښځو چلند، په بوديزم کې د ښځو تاريخ او د بوديزم په بېلابېلو بڼو کې د ښځو د تجربو پرتله کول شامل دي. د نورو مذهبونو په څېرد بودايي مېرمنو تجربې د پام وړ توپير لري.
بدل
بدل یوه بد عننه د افغانستان ده .چی هغی کی د یوه کورنی انجلی یوه بلی انجلی سره بدلوی.او هغی په خای یوه بل جلی راولی.د رسم په اسلام کی شتون نلری .او هیچ عرب او مسلمان غیره له افغانان دا کار نکویی.ده یو غیر اسلامی او انسانی او په پوره توگه د حق ضایع کول دیی.
اوټوپیا (ایډيالي ښار)
اسطوره‌يي او مذهبي ایډیالي ښارونه
په ډېرو فرهنګونو، ټولنو او مذهبونو کې د تېر وخت داسې اسطورې او خاطرې شته چې د هغه مهال څرګندونه کوي چې بشر په ابتدايي او ساده حالت کې بشپړ خوشحاله ژوند درلود. بېلابېلې اسطورې څرګندوي چې هغه مهال د انسانیت او طبیعت تر منځ غریزوي همغږي موجوده وه. د خلکو اړتیاوې کمې او غوښتنې محدودې وې. د بشر اړتیاوې او غوښتنې په اسانۍ سره د طبیعت په مرسته پوره شوې. له دې امله د جګړې یا ظلم لپاره هېڅ انګېزه نه وه. سخت او دردناک کار ته هم اړتیا نه وه. انسانان ساده او پرهېزګاره وو او ځانونه یې خدای او خدایانو ته نږدې ګڼل. د بشر پوهنې د یوې تیورۍ پر بنسټ د ښکاریانو-راټولوونکو ټولنه لومړنۍ بډایه ټولنه وه.
محمد هوتک
د محمد هوتک د شعر يوه بېلگه
دنيا پاته ده ښادي مو یو گړی دی - يو گړی مې خوښ که می گړی انعام را
د عام نسب شواهد
جنتیک
تر ټولو ساده او پیاوړي شواهد دفيلیوجنتیکي بیارغونې په واسطه وړاندې شوي. دا ډول بیا رغونې، په ځانګړي ډول د پروتيني پرلپسې‌والي د کارولو پر مهال په ورو ورو ترسره کېږي تر ډېره پیاوړې دي او کولی شي د مدرنو موجوداتو د تکامل تاریخ د ډېرې برخې د بیا رغونې (او ان په ځینو مواردو کې د منقرض شویو او بیا موندل شویو حیواناتو د تکامل په تاریخ کې لکه د ماموت /mammoths  او نئندرتالوس /Neanderthals د جین‌پرلپسې‌والي) لپاره وکارول شي. دا بیا رغول شویې فېلیوجینۍ (phylogenies) د مورفولوژیکي او بیوشمیکي مطالعاتو له لارې د رامنځته شویو اړیکو نچوړ وړاندې کوي. تر ټولو کره بیارغونې د ټولو ایوکریوت موجوداتو تر منځ د ګډ مایتوکاندریايي جینوم پر بنسټ ترسره شوې، چې د پرلپسې‌والي لپاره لنډ او اسانه دي. تر ټولو پراخې بیارغونې د څو ډېرو پخوانیو پروتینونو یا د رایبوزمي RNA د پرلپسې‌والي له کارولو سره شوې دي. [اخځ ته اړتیا ده]
د ګلابونو جګړې
د ګلابونو جګړې (پیل ۱۴۵۵- پای ۱۴۸۷)، چې په‌خپل وخت کې په همدې نوم او تر یوې پېړۍ ډېر وروسته د کورنیو جګړو په نوم پېژندل کېدې، د ۱۵مې پېړۍ له نیمایي څخه تر پای پورې د انګلیس د تاج او تخت د واک پر سر د کورنیو جګړو یوه لړۍ وه. یادې جګړې د پلانتاژنېت د شاهي کورنۍ د کاډت څانګې د انګلیس د دوو سیالانو لنکسټر او یورک د ملاتړو تر منځ پېښې شوې. جګړو د لنکستر کورنۍ د نارینه‌وو کرښه ختمه کړه چې له امله یې ټوډور کورنۍ د لنکستریانو د تاج او تخت د ارث ادعا وکړه. تر جګړې او جبري واده وروسته د لنکستر او یورک کورنۍ سره متحدې شوې چې یوه نوې سلطنتي کورنۍ يې رامنځته کړه او په پایله کې يې د خپل سیال ادعاوې حل کړه.
جګړې په ۱۴۴۵ کال کې پیل شوې، کله چې د یورک کورنۍ ریچارډ د سېنټ البانز په لومړۍ جګړه کې هنري اسیر کړ او د پارلمان له‌خوا ساتندوی لارډ (د دولت رییس) وټاکل شو چې د ناکراره سولې لامل شو. یورکیستان وروسته د واروېک ۱۶م ارل، ریچارډ نوېل په مشرۍ چې تر ډېره د پاچاهۍ جوړونکي واروېک په نوم پېژندل کېده؛ بېرته هنري د نورث همپټون په جګړه کې ونیوه. د یورک کورنۍ ریچارډ د تاج او تخت د ولکه کولو هڅه وکړه خو راوګرځول شو او وروسته د وکفېلډ په جګړه کې ووژل شو. د هغه زوی اېډوارد دا ادعا په میراث یوړه. یوروکیستانو د سېنټ البانز تر دویمې جګړې وروسته د هېنري سرپرستي له لاسه ورکړه، خو د ټاوټون په جګړه کې یې د لنکستریانو پوځ پوپنا کړ. درې میاشتې وروسته د ۱۴۶۱ز کال په جون کې په رسمي ډول تاج د اېډوارډ پر سر کېښول شو. د اېډوارډ د واکمنۍ پر وړاندې مقاومت دوام وکړ خو په ۱۴۶۴ کال د هیکسام په جګړه کې یاد مقاومت مات او د نسبي سولې لامل شو.
د رسول الله صلی الله عليه وسلم سپېڅلی سيرت/ دوهمه برخه
عاشقى : په عربي جاهليت کي په مطلقه توګه دپردې ستر کولو دود نه وو د هغوى ښځې به په ازادانه توګه له نارينه وو سره مخامخ کيدې چي د هېواد ګرمې اب و هوا دغه ناروغي هم په هغوى کي زياته کړې وه په هغوى کي به هغه سړى ته په ښه سترګه نه کتل کيدل چي هيڅکله به پر کومه ښځه عاشق شوى نه وو،په عربو کي ځينې قبيلې د عاشقۍ له لامله ډېرې مشهورې وي ،لکه د بني عذره قبيله په عاشقۍ کي تر دې اندازې مشهوره وه چي د  اعشق من بنى عذره (( فلانى سړى له بني عذره هم زيات عاشق مزاجى دئ ) ،متل ترې مشهور شوى وو او له يوه اعرابي نه چا پوښتنه وکړه چي ته له کوم قوم نه يې؟ هغه ځواب ورکړ : زه له يوه داسې قوم نه يم چي کله به هغوى عاشقان شول نو خامخا به مړه کيدل داخبره يوې نجلۍ واوريده هغې وويل : عذرى ورب الکعبه (د کعبې په رب مې دې سوګند وي چې ته خامخا له عذرى قبيلې نه يې.)
اقتصادي حالت : د عربو  اقتصادي حالت او نظام د هغوى د ټولنيز نظام تر بشپړ اغيز لاندې وو د هغوى د ژوندنيو اړتياوو د پوره کولو تر ټولو ستره وسيله تجارت وو او دا خو ښکاره ده چي امن نه وي نو تجارت او سوداګري به څنګه ترسره شي ؟ هغه وخت امن او امان بالکل وجود نه درلود جګړې به يوازې د محرم الحرام ، رجب المرجب ، ذى القعدې او ذى الحجه مياشتو کي توقف کيدې او په همدې مياشتو کي به د عربو مشهور بازارونه لکه : عطاظ ، ذى المجاز ، مجنه او نور پرانستل کيدل.
د يمن پاچايي : يمن کي د العاربه عربو له منځ ته تر ټولو لومړې پيژندل شوى قوم د(سبا) قوم دئ د (اور) په ځمکه کيندنه چي په دې وروستيو کي ځينې داسې معلومات په لاس راغلي دي چي له ميلاد ٢٥ پيړۍ مخکنې زمانې پورې تړاو  لري او د دې قوم (سبا )يادونه هم پکې شوې ده ،د دوى د تمدن ،پرمختګ او واکمنۍ وسعت او پراخوالۍ له ميلاد نه ١١ پيړۍ مخکې شروع شوې دئ د دوى واکمني په لاندې ډول او په مختلفو مرحلو ويشلى شو.
د جزيمه له ميړينې وروسته د سابو ربن اردشر په دوره کي عمرو بن عدى بن نصراللخمى ،د لخمنيانو د لومړني حاکم په توګه د حيرې والي وټاکل شو ،لخمنيانو تر هغه وخت پورې په حيره باندې حکومت کاوو ترڅو قباذ بن فيروز د فارس واکدار وټاکل شو ،په همدې وخت کي( مزدک) هم را پيدا شو نوموړي د فساد، فحشا او اباحيت لور ته بلنه بيل کړه، قباذ او نورو ډېرو د ( مزدک )دا بلنه ومنله وروسته قباذ د حيرې مشر المنذرين ماء السماء ته ليک واستاوو او هغه ئې هم دې نوي دعوت ته راوبللو ،خو هغه د خپل غرور له کبله دا غوښتنه قبوله نه کړه، نو قباذ هغه عزل او په ځاى ئې د مزدکي مذهب يو پيرو ( حارث بن عمرو بن حجرالکندي) د حيرې والى مقرر کړ.
د عدنان کورنۍ د بخت نصر د دوهمې حملې( ٥٨٧) قبل المیلاد په وخت کي يمن ته وتښتيدو، برمياه (عليه السلام ) چي د اسرائيلو نبى وو ،معد له ځان سره شام ته بوتلو ،خو کله چي د بخت نصر فشارونه کم شول معد بيرته مکې ته راستون شو، خو هغه وخت په مکه کي له جرهميانو نه يوازې جرشم بن جلهمه پاتې وو معد د هغه له لور سره واده وکړ او له هغې نه ئې زوى ( نزار) وزيږيدو.
چي د حاکمانو ئې دا حالت وي نو ملت خو به ئې په بدکارۍ کي نور هم يو څه زيات وو د هغه زمانې يو څه ليکنې چي د مذهبي کتابونو په شکل ميندل کيږي د هنديانو اخلاق او کړه وړه بې اندازې پست او د هغوى ټولنيز ژوند بې حده د شرم وړ ښکاره کوي، د ستورو ، غرونو ، ونو ، سيندونو ، حيواناتو، مارانو ، ډبرو او تناسى الو نمانځنه په هندوستان کي دود وه او هرې خواته پرې عمل کيدو له دې نه دا اټکل کيداى شي چي نړۍ واله تياره څومره ستره ، ژوره او ويرونکې وه
د نن ورځې تاريخ هغه تاريخ دئ چي د زمانې زړې بوډۍ ئې په انتظار کي کروړونه کاله تير کړي دى. د اسمان ستورو له پيل نه د دې ورځې په مينه کي د انتظار سترګې لارې ته نيولې وې، اسمان هم په مودو مودو د دې روح پالونکې سهار په طمع او اميد شپه ورځ سرګردان وو د قضا او قدر کار کوونکو ښايسته مجلسونه د عناصرو رنګينۍ د لمر او سپوږمۍ نور شيندنه ، د وريځو او بادونو منډې تر ړې ، د قدس د نړۍ پاک انفاس ، د ابراهيم (علیه السلام) توحيد ، د يوسف (علیه السلام) جمال ، د موسى (علیه السلام) معجزې ، د عيسى (علیه السلام) د ژوند پوکي دا ټول د دې لپاره وو چي دا ګران او قيمتى شيان به د دواړو جهانو د سردار په دربار کي په کار شي، د نن ورځې سهار هم هغه روح پالوونکى سهار ، هغه نيکمرغه ساعت او هغه مبارک فال دئ. سيرت پوهان د خپل بيان تنګه کړى کي داسې ليکى : نن شپه د کسرى د ماڼۍ ١٤ کنګرې وغورځيدې، د فارس اتش کده مړه او سړه شوه او د ساوه سيند وچ شو، خو حقيقت دادئ چي د کسرى ماڼۍ نه بلکې د عجمو شان ، د روم شوکت او د چين جګې ماڼۍ را نسکورې شوې د فارس اور نه بلکې د شر اور د فکر اورغالى او د ګمراهۍ اورتون ټول يخ او ساړه شول له بت خانو څخه دوړې پورته شوې او بتان له خاورو سره خاورې شول د مجوسيت کوشيرونه تس نس شول او د نصرانيت خزان وهلې پاڼې يو په بل پسې ورژيدې د توحيد غلغله پورته شوه د نيکمرغۍ په باغ پسرلى راغى د هدايت د لمر وړانګې هرې خواته خپرې شوې او د انساني اخلاقو په هنداره قدسى نور وځليدو. مولانا صفى الرحمان مبارکپورى ( رح )  په خپل کتاب ( الرحيق المختوم ) کي د رسول الله صلى الله عليه وسلم د زوکړې په اړه داسې ليکي: سيد المرسلين حضرت محمد مصطفى صلى الله عليه وسلم دبني هاشم په شعب ( مينه ) کي د دوشنبې په سهار چي د فيل د پېښې د لمړني کال د ربيع الاول نهمه نيټه وه دنيا ته سترګې وغړولى. دغه وخت د کسرى نوشيروان د پاچايي څلويښت کاله تير شوي وو، د ستر عالم محمد سليمان المنصور فوري او فلکي محقق محمود باشا د تحقيق په اساس دا تاريخ د ٥٧١ م کال د اپريل د مياشتې له ٢٠ يا ٢٢ نيټې سره سمون خوري .ابن سعد روايت کوي چي د رسول الله صلى الله عليه وسلم مور وايي کله چي هغه صلى الله عليه وسلم وزيږيدو نو زما له جسم نه يو نور ووتو چي د شام قصرونه ئې روښانه کړل.کله چي رسول الله صلى الله عليه وسلم  پيدا شو نو مور بي بي ئې عبدالمطلب ته څوک ور وليږل چي د لمسي زيرى ورکړي عبدالمطلب چي زيرى واوريد ډېر خوشحاله شو او راغى خپل لمسى ئې په غيږ کي واخيستو  او کعبې شريفې نه ئې داخل کړ او د الله تعالى شکرونه ئې اداء کول او دعاء ئې کوله او نوم ئې پرې محمد کيښود هغه مهال د محمد نوم په عربو کي شهرت او رواج نه درلود ،او د عربو د عادت او رواج له مخې ئې په اومه ورځ سنت کړ.
کومیتاس
کمیٹاس کو کم عمری میں ہی یتیم کیا گیا تھا ، آرمینیا کے مذہبی مرکز ایٹچیمیاڈزین لے جایا گیا ، جہاں اس نے جورجیا کے سیمینری میں تعلیم حاصل کی۔ سن 1895 میں ورڈپیٹ (برہنہ پجاری) کی حیثیت سے تقرری کے بعد ، انہوں نے برلن کی فریڈرک ولیم یونیورسٹی میں موسیقی کی تعلیم حاصل کی۔ اس کے بعد انہوں نے "ایک قومی روایت کی تعمیر کے لئے اپنی مغربی تربیت کا استعمال کیا"۔ [10] اس نے ارمینی لوک میوزک کے 3000 سے زیادہ ٹکڑوں کو جمع اور نقل کیا ، جس میں سے نصف سے زیادہ بعد میں کھو گئے تھے اور اب صرف 1،200 کے قریب ہیں۔ آرمینیائی لوک گانوں کے علاوہ ، انہوں نے دوسری ثقافتوں میں بھی دلچسپی کا مظاہرہ کیا اور 1903 میں کرد راگ کے عنوان سے کرد لوک گانوں کا پہلا مجموعہ شائع کیا۔ ان کے کوئر نے دوسرے باشندوں میں کلاڈ ڈیبسی کی تعریفیں حاصل کرنے والے ، بہت سے یورپی شہروں میں آرمینیائی موسیقی پیش کی۔ کومیتاس 1910 میں قدامت پسند پادریوں کے ذریعہ ایٹمیئڈزین میں بدسلوکی سے بچنے اور وسیع سامعین میں آرمینیائی لوک موسیقی کو متعارف کروانے کے لئے 1910 میں قسطنطنیہ میں آباد ہوئے۔ انہیں آرمینیائی جماعتوں نے بڑے پیمانے پر قبول کیا ، جبکہ ارشگ چوبیان نے انہیں "آرمینی موسیقی کا نجات دہندہ" کہا۔ [11]
فرانسېس ویلارډ
فعالیت (د ښځو د مسیحي پرهېزګارۍ اتحادیه او د ښځو د رایې حق)
ویلارډ تر استعفا وروسته پر یوه نوي مسلک تمرکز وکړ او هغه د ښځو د پرهېزګارۍ خوځښت و. په ۱۸۷۴ کال کې يې د ښځو د مسیحي پرهېزګارۍ اتحادیې د جوړېدو په کنوانسیون کې ګډون وکړ او هلته لومړنۍ اړونده سکرتره وټاکل شوه. په ۱۸۷۶ کال کې د دغې اتحادیې د انتشاراتو مشره شوه او د «یونین سېګنال» په نامه یې د اتحادیې د اونیزې پر خپرولو او د ملي مخاطبینو پر پیدا کولو تمرکز وکړ. ویلارډ په ۱۸۸۵ کال کې له الیزابېت بوینټون هاربرټ، مري اېلن وېسټ، فرانسېس کانانټ، مري کراول وان بنشوټن او 43 نورو سره یوځای «ایلنوس د ښځو مطبوعاتي اتحادیه» جوړه کړه.
ویلارډ په ۱۸۹۲ کال کې د ولسي ګوند (پاپیولېست) د جوړېدو په جریان کې د «سېنټ لوویس» په کنوانسیون کې ګډون وکړ. دغه کنوانسیون د «ایلینویز» ایالت په «شیکاګو» ښار کې د اصولو یوه ټولګه خپره کړه، دا ټولګه ویلارډ او د متحدو ایالتونو ۲۸ نورو مهمو اصلاح غوښتونکو جوړه کړه چې دغه ۲۸ اصلاح غوښتونکې هم د ویلارډ په بلنه راټولې شوې وې. نوي جوړ شوي ګوند د رایې د حق یا د ښځو د اعتدال له تایید څخه ډډه وکړه، ځکه غوښتل يې پر اقتصادي مسایلو تمرکز وکړي.
ویلارډ تر ۱۸۹۳ کال وروسته د بریتانیا د فابیان ټولنې [په انګلستان کې یو سوسیالېستي غورځنګ دی] تر اغېز لاندې راغله او پر یوه ژمنه مسیحي سوسیالېسته بدله شوه.
د کمپنۍ مشري
گروپي کار (ټیم ورک):
طبیعتاً، چې یو ټیم رهبري کړی شي، مدیر باید ډیر مهم رول ولوبوي. مدیر باید د گروپ د غړو ترمنځ د همغږۍ فضا رامنځته کړي، د کارکونکو لپاره د معلوماتو د شریکولو زمینه برابره کړي، تر څو لدې لارې ټول کارکونکې یو د بل سره اړیکي ولري او خپل مشکلات او ستونزې سره شریکې او تر بحث لاندې ونیولای شي. مدیر باید هر کارکونکی داسې وپوهوي ترڅو هغه خپل رول د پروژې د بریا په ټول انځور کې وگوري، نه داچې پریږدي هغه خپله د ځان په فکر کې شي، او خپل ځان یو بیل غړی وبولي.
پوهه:
که د مدیریت په څوکۍ ناست هم یی، خپله ورځنۍ مطالعه مه ځنډوئ.
د مشکل حلولو وړتیا:
که څه هم ډیره کله ویل کیږي چې گټور مشر هغه دی چې د مشکل حلولو مسؤلیت د نورو سره شریک کړي. موږ د مشر څخه توقع لرو چې دی مشکل په خپله حل کړي. مشران د (دلته – همدا اوس فرصت) لپاره تازه، نوښتگر، او ښه ځواب وړاندې کوي. دوی پدې سر نه خوږوي چې نورو څه کړیدي.
سکيزم
یاد دین د مذهبي ځورونې پر مهال پراختیا او تکامل وموند چې د دواړو اسلام او هندوییزم له اړولو څخه رامنځته شو. په هند کې مغلو واکمنانو دوه ډلې سیکان – ګروارجن (۱۵۶۳-۱۶۰۵) او ګرو تېغ بهادر (۱۶۲۱-۱۶۷۵) وروسته له دې چې د اسلام له منلو څخه یې انکار وکړ شکنجه او اعدام کړل. د سیکانو شکنجه او ځورول په ۱۹۶۶ کال کې د خپلواکۍ، وجدان او مذهب څخه د خوندیتوب لپاره د ګورو ګوبېنډ او د هغو غړو له خوا چې د سانت سېپاهي/ (سپېڅلي سرتېري) ځانګړتیاوې يې لرلې، د خلسا (Khalsa ) د رامنځته کولو لامل شول.
د خدای مفهوم
د سیک مذهب سپېڅلی کتاب د بې بڼې یو خدای یعنې اېک اونکار (ੴ) له نوم سره پیلېږي. چې د سیکانو په دود کې د واحد خدای د وحدانیت په توګه پېژندل کېږي. اېک اونکار (ځینې وختونه په لویو تورو) په لږ خلاص مفهوم د یو لوی واقعیت، یو خالق، په ټوله نړۍ کې خپور شوي روح او له خدای او مخلوق څخه د خواره خو متحد او واحد حس د تشرېح کولو لپاره  د نورو لارو په معنا دی.
لووف
د لووف ښار د اوکراین هېواد د لووف ولایت منځۍ ده. دا د اوکراين يوه ملي- فرهنگي، زده کړيزه او پوهنيزه منځۍ ده چې ددغه هېواد یوه لويه صنعتي منځۍ او لېږندويه (ټرانسپورټي) گڼلارې هم گڼل کېږي. د لووف ښار په خلکو او رسنيو کې د گاليسيا او لوېديځ اوکراين د پلازمېنې په نامه یادېږي. دا ښار د وگړیو د ډېروالي له پلوه د هېواد د ښارونو په شمېر کې اووم ځای لري.
کنگان ولسوالي
کنگان ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان کنگان)  د ايران د بوشهر ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د بندر کنگان ښار دی. دا ولسوالي ۱۰۷٬۸۰۱ تنه نفوس لري. د کنگان ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۵۸ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د بوشهر ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
جینوټایپ
فینو ټایپ
همدارنګه دغه عالم هغه فینوټایپونه مطالعه کړل چې په اسانۍ سره د مشاهدې وړ وي، لکه د نبات لوړوالی، د ګل رنګ، یا د تخم شکل. هغه په دې وتوانید تر څو معلومه کړي چې که چیرې هغه دوه ریښتیني نسل لرونکي نباتات د جلا فینوټایپونو سره پیوند کړي، نو ټول نسل به یې ورته فینوټایپ ولري.
ډېری ځانګړتیاوې په مینډیلین ارثیت کې ارثي نه دي، مګر ارثي ډېرې پېچلي نمونې لري.
د ځینو ځانګړتیاو لپاره، هېڅ ایلیل په بشپړ ډول غالب نه دی.Heterozygotes  اکثرا د homozygotes  په منځ کې یو څه ښکاري. د بېلګی په ‌‌‌‌ډول سور او سپین میرابیلیس جالپا Mirabilis jalapa تر منځ پیوند  د ګلابي ګلونو پایله ښایي.
ويلهم ونډت
ویلهم ماکسیمیلیان ونډټ (16 اګسټ 1832 – 31 اګسټ 1920) یو الماني فیزیالوژیست، فیلسوف او پروفیسور و، چې نن ورځ د عصري ارواپوهنې د پلار په توګه پیژندل کیږي. ونډټ، چا چې ارواپوهنه د ساینس په توګه له بیالوژی او فلسفې څخه جلا کړه، یواځنی هغه څوک و، چې خپل ځان ته یې ارواپوه وايه. هغه په پراخه توګه د تجربوي ارواپوهنې پلار ګڼل کیږي. په 1879ز کال کې، د لیپیز په پوهنتون کې، ونډټ د رواني څیړنې لپاره لومړی رسمي لابراتوار تاسیس کړ. دې کار ارواپوهنه د مطالعې د یوې خپلواکې څانګې په توګه په نښه کړه. د دې لابراتوار په جوړولو سره هغه وتوانید چې ارواپوهنه د نورو څانګو څخه د جلا علم په توګه رامنځ ته کړي. هغه د رواني څیړنو لپاره لومړی اکادمیک ژورنال هم تاسیس کړ، چې د «Philosophische Studien» په نوم و، (له 1883 څخه تر 1903) (د دې په تعقيب يې د Psychologische Studien  په نوم بل ژورنالس تاسيي کړ چې له 1905 څخه تر 1917ز کال پورې و)، تر څو په دې ژورنال کې د انسټیټیوټ څیړنه خپره کړي.
د ژوند لومړي کلونه
په المان کې داسې مهال زېږېدلی، چې د اقتصاد له پلوه ډیر باثباته و، ونډټ داسې مهال ستر شو، په کوم کې چې په تعلیمي، طبي او ټیکنالوجیکي پرمختګ کې بیا پانګه اچونه یو معمول و. د پوهې د پرمختګ لپاره اقتصادي هلې ځلې د رواني مطالعې د نوي میتود پراختیا ته لاره هواره کړه، او د هغه مخکښ رواني شخصیت ته یې وده ورکړه چې هغه نن ورځ دی.
فارویي ژبه
فارویي ژبه په فارویي føroyskt) د جرمني ژبو له ډلی یوه ده. یاده ژبه د لویدیځې اسکندونیایي ژبو له کونۍ نه یوه چې کابو ۶۰ زره ویونکي لري، چې ۴۸ زره ویونکي یې په فارو ټاپوګانو او ۱۲ زره په ډنمارک کې میشت دي.
په آسیا کې لوېدیځ امپریالیزم
د لوېدیځې اروپا او اړوندو هېوادونو (لکه روسیه، جاپان او متحده ایالتونو) اغیز او امپریالیزم د استعماري دورې څخه چې په شپاړسمې پېړۍ کې پیل شوه او د شلمې پېړۍ استعمار ضد سره یې د پام وړ کموالی وموند، په ټولو آسیایي سیمو کې خپل اوج ته ورسېدل. دې کار په پنځه لسمه پېړۍ کې د هند کوچني براعظم او سوېل ختیځې آسیا ته د سوداګریزو لارو لټولو څخه چې مخامخ د اکتشاف عمر لامل شوه، او سربېره پر دې، په هغه ځای کې چې اروپایانو لومړی د ختیځ هند او وروسته د لرې ختیځ نوم ورکړ، د لومړنۍ مډرنې جګړې معرفي کېدو څخه، سرچینه واخیسته. د شپاړسمې پېړۍ په لومړیو کې، د کښتۍ عصر د استعمار دوران کې د لوېدیځې اروپا اغیز او د درملو سوداګرۍ پراختیا ته وده ورکړه. استعماري امپراتوري ګانو او په اروپایي بڼه امپریالیزم د شپږو پېړیو په اوږدو کې په آسیا کې فعالیت وکړ او په رسمي توګه د ختیځ تیمور له خپلواکي سره په ۲۰۰۲م کال کې د وروستنۍ پرتګال مستعمرې امپراتورۍ سره پای ته ورسېده. امپراتورۍ ګانو د لوېدیځ ملت او څو ملیتي دولت مفهومونه معرفي کړل. دا مقاله هڅه کوي چې د ملت دولت لوېدیځ مفهوم ټولیزې پرله پسې پراختیا باندې بحث ولري.
پښتني بانک
دپښتني بانک پانګونه: لکه څرنګه چي پښتني بانک يو سوداګريز بانک دي نو په ډيري برخو کي يي پانګونه کړي ده چي ددي لاري هم ددولت بوديجه ته دعايداتويوه منبع ده. ۱- دکانټيننټال ملمستون : لومړي ځل پښتني بانک په کال ۱۳۴۵ کي دجنت خان غروال په مشري کله چي دميلمه پال په نامه يو سهامي شرکت جوړشو او دانګلستان د tailar wdrow  له کمپني سره يي د کانټيننټال ملمستون دجوړولو تړون لاسليک کړ. ددغه هوټل دجوړولو لپاره انګلستان ٪ ۷۰  پور ورکاوه او ورپسي ترټولو لويه ونډه پښتني سوداګريز بانک واخيستله چي ۳۵ مليونه وه چي دتړون له مخي دهوټل دجوړيدو کارپه پنځو کلو کي بشپړ شو. چي اوس پښتني بانک په دي هوټل کي۶.۴۴٪ سهام لري.
164.97 2014
0.0019 2017
2014 133.87
2015 141.27
2016 0.32%
بيولوژيکي ترهګري (د بيولوژيکي موادو په خوشې کولو سره ترهګري)
بيالوژيکي ترهګري (بايوتروریزم) هغه ترهګري ده، چې په قصدي ډول د بيالوژيکي عواملو خوشې کول يا خپرول پکې شاملیږي. دا عوامل (مواد يا استازي) باکترياوې، وايرسونه، خزنده ګان، فونګي او/يا زهر دي او شونې ده چې په طبيعي ډول منځ ته راشي يا د انسان له خوا جوړه شوې بڼه کې وي، کټ مټ داسې لکه په بيالوژيکي جګړه کې. سربېره پر دې، نوې کرنيزه سوداګري د ترهګرو د کرنې مخالف بريدونو ښکار ګرځېدلې او دا ډول بريدونه کولای شي اقتصاد او تر څنګ يې د مصرف کوونکو باور ته سخت زيان ورسوي. دې وروستي ويجاړونکي فعالیت ته کرنيزه بيالوژيکي ترهګري ويل کېږي او د کرنيزې ترهګرۍ يوه فرعي څانګه ده.
تاريخ
تر هغه وخته چې لومړۍ نړيواله جګړه پيل شوې وه، د انتراکس د کارولو هڅې ژويو ته متوجې وې. عموماً دا بې اغېزې ثابتې شوې.
په ۱۹۸۴ز کال کې په «اوريګون» کې، د «بګوان شيري راجنيش» پلويانو هڅه وکړه چې د سيمه ييزو خلکو په غېر فعالولو سره سيمه ييزې ټاکنې په خپل واک کې واخلي. دوی د «ډالاس» په اوريګون ښار کې په يوولسو رستورانتونو کې د سلات وړاندې کولو برخې، د سټورونو د هټيو محصولات، د دروازو دستګيرونه (لاستي) او نور عام ځايونه په «سالمونيلا ټايفيموريم» باکتریا ولړل. د دې بريد په پايله کې ۷۵۱ تنه په سخت غذايي مسموميت اخته شول. هېڅوک مړه نه شول. دا په شلمه پېړۍ کې په متحده ايالاتو کې لومړی بيالوژيکي تروريستي برید و. دا همدا راز د متحده ايالاتو په ځمکه يواځينی ستر بيالوژيکي بريد هم و.
ښځې په يهوديت کې
په يهوديت کې د مېرمنو رول د عبراني انجيل د شفاهي قانون [په دې کې هغه قوانين دي، چې د حضرت موسی(ع) په پينځه کتابونو کې نشته] د ربينيک ادبياتو مجموعې له خوا د دود او کلتوري فکتورونو له مخې ټاکل کېږي. [د رببينيک يهوديت پېروان باور لري، چې حضرت موسی(ع) ته دوه ډوله يعنې ليکلی (تورات) او ناليکلې وحې راغلې ده]. که څه هم د عبراني انجيل او ربينيک ادبياتو کې د ښځينه ونډې بېلابېل ماډلونه ذکر شوي، مذهبي قانون په بېلابېلو حالاتو کې له ښځو سره بېلابېل چلند کوي.
انجيلي يا د انجيل وختونه
د يهودي دود له مخې ميشل (Michal) د ساؤل (Saul) لوراو د ډيويډ (David) لومړنۍ مېرمن د ټيفيلين (tefillin) او ټزيټيزیټ (tzitzit) حکمونه ومنل، که څه هم دا اړتياوې يوازې په نارينه وو کې پلي کېږي. زياتره (mitzvoth) چې په نارينه وو پلي شوي، په ښځو هم پلي شوي دي. که څه هم چې مېرمنې په عمومي ډول د مثبت وخت پابند حکمونو څخه مستثنی وې (په يوه ځانګړي وخت کې د وظيفې ترسره کولو اړتياوې، په هر وخت کې د وظيفې ترسره کولو د اړتياوو يا له يو عمل څخه د ډډه کولو د اړتياوو په توپير سره). د دې په اړه دوه مهمې نظريې شته: واقعيتپالنه (ځکه چې د کور په دندو کې د مېرمنو ونډه د دوی وخت مصرفوي) او روحانيت (ځکه چې د ځينو روايتونو له مخې "ښځې د بينا (Bina) په نوم طبيعي معنوي پوهه لري" او د دې لپاره چې ښځې له خدای سره پياوړې معنوي اړيکه وساتي، ښځې په وخت سره د مذهبي عملونو په تر سره کولو باندې د نارينه وو په پرتله لږې متکي (تکيه کوونکې) کوي.
ښځې له اقتصادي پلوه په نارينه وو پورې تړلې وې. له نادره حالت، لکه: له پلار څخه د ځمکې په ميراث کې چې زامن به يې نه درلودل؛ نور په عمومي ډول ښځو نه شو کولی ملکيت ولري. د دې لپاره چې د ځمکو سيمې لږې نه کړي، ان "په داسې حالتونو کې به له ښځو غوښتل کېدل، چې د قبيلې دننه بيا واده وکړي ".
ډومنيکان جمهوريت
سرچينې
وېشنيزه:د ډومنیکان جمهوریت
هري های
ځواني: له ۱۹۱۲ تر ۱۹۲۹ کال پورې
د دوی دویم ماشوم، مارګریټ "پیګي" کارولین های، د ۱۹۱۴ ز کال په فبروري کې زیږېدلی و، مګر د لومړۍ نړیوالې جګړې له پیلیدو وروسته یې کورنۍ شمالي چیلي ته ولاړه، چېرې چې های سینیر ته په چوکیکاماتا کې د ګوګینهایم کورنۍ د اناکونډا شرکت له لوري د مسو د یوه کان د مدیریت دنده وړاندیز شوې وه.
عثمانجیک ښار
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
عثمانجیک چې په ترکي ژبه کې يې Osmancik بولي د ترکیې یو ښار دی چې د کروم په ولایت کې موقعیت لري. د دې ښار نفوس د 2008 سرشمیرنې پراساس 25,227 تنه وو او د 2009 اټکل پراساس 25,248 خلک دي.
ادبي فنون
اصول :
(1)	- د صرفو علم : يو علم دى چې دكلمو د ابنيه له حالاتو څخه ږغېږي، او د ابنيه له حالاتو څخه هغه عوارض مراد دي چې د كلماتو پر جوهر واردېږي، لكه : حركات، سكنات، ډېرول، لږول، اړول، ادغام، اليشېدل (ابدال) او نور داسي ...
تبصره :
_ د امثالو علم : د متلو پيژندل او دهر متل ريښه پيدا كول، او د استعمال ځاى يې موندل په پورتني علم پوري اړه لري.
سرچينه
ادبي فنون د عبدالروف بېنوا ليکنه
کوتنا هورا
سرچینې
وېشنيزه:د چېک جمهوريت ښارونه وېشنيزه:چېک جمهوريت وېشنيزه:چک جمهوريت وېشنيزه:چېکي واکمنان وېشنيزه:چېکي ژبه وېشنيزه:په وېشنيزه:چ وېشنيزه:اروپایي گوندونه وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
ډيورند کرښه
چي دغه کرښي رسميت په افغانستان واکمن حکومت د افغانستان اسلامي امارت او په خاص توګه ملا محمد يعقوب هم نه مني او نه يي د افغانستان ولس مني ،
قاسم سوری
سیاسي ژوند
هغه د پاکستان د ۲۰۱۸ کال په عامو انتخاباتو کې د کوېټې له حلقې N-256 (کوټه-2) څخه د پاکستان د ملي اسمبلۍ د څوکۍ لپاره د پي ټي آی د کاندید په توګه ودرېد او د غړي په توګه وټاکل شو. هغه رایې خپلې کړې او نوابزاده لشکري رئیساني ته یې ماتې ورکړه.
انګورو روزنه
انـــــــــــــــــــــــــــگور انگورد تخم – قلمو – ليرنگ په ذ ريعه تکثير کيږي. که انگو ردتخم په ذ ريعه تکثير شي نوموړي بوټي د مورني بوټي څخه څه ناڅه توپير لري اوهمداسبب دى چې د تخم تکثير دا نگورود پاره غوره نه بريښي. دانگوروټو ل انواع که نيله بوټي وي يا پيوند بوټي د قلمو په ذريعه تکثيرکيږي. عموماقلمې د يوه کال د پاره به بوزغلي کې کرل کيږي او نيلو تشکيل څخه وروسته باغونو ته انتقال مومي. که څه هم په افغانستان کې دانگورو پيوند کول معمول اوضرور نه دي مگر په خارجي هيوادو کې دځينو امراضو او حشراتو له امله دانگورو نيله لرونکي قلمې په باغونو کې دکرلو تر دمخه پيوند کوي. دليرنگ په باب په تير فصل کې پوره معلومات وړاندې شوي دي اوبيا يې تکرار ته ضرورت نه بريښي. هر کله چې ديوه چاپيريال په خاورو کې مضر امراض او افات لکه فايلوگزيرا (phyloxera) يانيماتودونه موجود وي او حساس انگور لکه وايتيس وينيفيرا vitas venefera) ) کرل کيږي نولازمه ده چې مقاومت لرونکي نيله بوټي په کار واچول شي ترڅو په پيوند بوټي په زړه پورې حاصلات ورکړي. دونيفيرا انگورودپاره دنړۍ په ځينو هيوادونو کې يو شمير نيله بوټي استعماليږي چې هغه په لاندې ډول دی صابر شاه عادل
دارو خان خاکسار
مخینه
دارو خان خاکسار پر ۱۳۵۲ ل ل کال د پکتيا ولايت له ښوونتون (د ښوونکي د روزنې مؤسسه) څخه فارغ شوی دی. وروسته یی درې دورې د کابل ښار د ټولنیزو علومو انستيتوت په لومړۍ درجه پای ته رسولی دی. هغه د ښوونکي، سرښوونکي، د سیدالخان لیسې د مدیر او پر نورو بېلابېلو سرکاري او ځاني مؤسسو کې دندې ترسره کړې دي. پر ۱۳۹۰/۵/۵ نېټه د هېوادمشر په فرمان د ارزگان ولایت د دهراود ولسوالۍ د ولسوال په توگه وگومارل شو، خو هغه ډډه ترې وکړه. نوموړي د خپلو خلکو د استازي په توگه په دوديزه لویه جرگه کې هم گډون کړی دی.
چاپ شوي نښيرونه يې
۴- د چورې ولسوالي او د ارزگان نومیالي.
یحیی خان
په ختیځ پاکستان کې عام وژنه
په داسې حال کې چې د عوامي لیګ، پیپل ګوند او پوځي حکومت ترمنځ د ۱۹۷۰ زکال د ټاکنو وروسته سیاسي کړکېچ پر خپل ځای و، یحیی خان د ختیځ پاکستان د موضوع اړوند له یو شمېر پوځي ستراتیژي جوړونکو سره ناستې وکړې. د ۱۹۷۱ زکال د مارچ په ۲۵مه یحیی خان د بنګالي مخالفینو د ځپلو په موخه د سرچ لایټ عملیات پیل کړل. په ختیځ پاکستان کې وضعیت خراب شو او د دواړو لورو ترمنځ فاصله دومره زیاته شوه چې نه شو کېدلای نور د دواړو ترمنځ پل رامنځته شي. د سرچ لایټ عملیاتو په پایله کې دغه کړکېچ په کورني جنګ واوښت، ځکه چې د پاکستان په وسله والو ځواکونو او پولیسو کې بنګالیانو بغاوت وکړ او د عامه وګړو سره یې یوځای د مکتی باهنی په نامه خوځښت جوړ کړ څو د چریکي بریدونو او تېښتې عملیات ترسره کړي. له تاوتریخوالي ډکې ګډوډۍ او کړکېچ د پاکستان د پوځ له هغو سیستماتیکو او قصدي عملیاتو څخه سرچینه واخیسته چې په هغو کې د ختیځ پاکستان په وګړو په ټولیزه بڼه جنسي تیري وشول او د هغوی پر عام وژنې باندې لاس پورې کړای شو.
د عثماني سترواکۍ زوال او عصري کول
د دې پړاو بنسيز مسائل
په دې پېړۍ کې د عثمانيانو د پخوانيو ايالتونو د ازادۍ د ملاتړ او بيا د بالکان د ټولو مريي شويو خلکو د بلغاريې تر واکمنۍ لاندې راوستلو يا په ختيځ کې د ارمينيايانو د استعمالولو د مرکزي موضوع سره يو ځای د روسيې پراختيا چمتو شوه. د پېړۍ په پای کې، د روسيې له ليدلوري څخه، د رومانیې، سربيا او مونټي نيګرو او بلغاريې خپلواکي تر لاسه شوې وه. دې وضعيت ستر ځواکونه ووېرول. د برلين له کانګريس وروسته، د بلغاريې په پراختيا سره د روسيې د پراختيا مخه ونيول شوه. د روسيې خلکو احساس کړه چې د برلين د کانګريس په پای سره، زرګونه روسي سرتيري له کومې موخې پرته مړه شول.
د اساسي قانون لومړۍ دوره، ۱۸۷۶-۱۸۷۸ ز کلونه
د عثماني سترواکۍ لومړۍ اساسي دوره د اساسي قانون (په عثماني ترکي کې «اساسي قانون» معنا لري) له اعلان څخه وروسته دوره وه، چې د ځوانو عثمانیانو د غړو له خوا په ۱۸۷۶ ز کال د نومبر له ۲۳ څخه تر ۱۸۷۸ ز کال د فبرورۍ ۱۳ پوري لیکل شوی و. دا دوره د دویم عبدالحمید له خوا د عثماني پارلمان په ځنډیډو سره پای ته ورسیده.
په متحده ایالاتو کې هستوي برېښنا
د ډېری ریکتورونو د رغونې کار، په ۱۹۷۴ ز کال کې پیل شو؛ چې په ۱۹۷۹ز کال کې د دری مایله ټاپو (Three Mile Island) د پېښې او اقتصاد بدلون له امله، ډېری پلان شوې پروژې لغوه شوې. په ۱۹۷۰ او ۱۹۸۰ ز کلونو کې د هستوي برېښنا د ریکتورونو لپاره له ۱۰۰ نه ډېر وړاندیزونه چې ډېری یې لا دمخه تر کار لاندې وو، لغوه شول چې زیات شرکتونه یې له افلاس سره مخامخ کړل. د ۱۹۷۷ ز کال راهیسې تر ۲۰۱۳ ز کال پورې په شته برېښنایي مرکزونو کې دنوو اټومي ریکتورونو په اړه هېڅ کوم نوښت نه دی را منځ ته شوی. د هستوي څارنې کمیسیون، په ۲۰۱۲ ز کال کې، په شته هستوي بټیو کې د څلورو نویو ریکتورونو رغول تصویب کړل. د ویرجیل سي سمر د هستوي برېښنا د ستېشن لومړۍ او دویمې برخې رغول، د ۲۰۱۳ ز کال د مارچ په ۹ مه نېټه پیل شول، خو د ریکتور د وړاندې کوونکي واشنګټن هاوز د افلاس له امله، د ۲۰۱۷ ز کال د مارچ په ۲۹ مه نېټه یې کار پرېښودل شو. دوګټل د برېښنا د تولید سټیشن د درېیمې او څلورمې برخې کار د ۲۰۱۳ ز کال د مارچ په ۱۲مه نېټه پیل شو، چې د درېیمې برخې د پای ته رسېدو هدف يې د ۲۰۲۱ز کال د نومبر میاشت وه. د ۲۰۱۶ ز کال د اکتوبر په ۱۹مه نېټه د واتس بارد هستوي برېښنا په سټیشن کې د ټي وي اې د ریکتور دویمه برخه له ۱۹۹۶ ز نه وروسته لومړۍ ریکتور و چې د سوداګریزې برېښنا په برخه کې یې په فعالیت پیل وکړ. په ۲۰۰۶ ز کال کې بروکینګز انستیتیوت چې د عامه پالیسۍ یو بنسټ دی، وویل چې: په متحده ایالاتو کې نوې هستوي بټۍ نه دي جوړې شوې، ځکه چې د برېښنا لپاره تقاضا نرمه ده او د څارنې د ستونزو او د رغونې د ځنډ له امله د هستوي ریکتورونو بالقوه لګښت تر ګټې لوړ دی.
سپرانژ
سرچینې
وېشنيزه:لوګزامبورګ وېشنيزه:اروپایي گوندونه وېشنيزه:اروپايي قومونه وېشنيزه:اروپايي هېوادونه وېشنيزه:اروپايي ټولنه
ایاز وزیر
آیاز وزیر په کوزه پښتونخوا کې د لوی افغانستان د پښتون ژغورنې غورځنګ غړی دی.
آران او بيدگل ولسوالي
آران او بيدگل ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان آران و بیدگل)  د ايران د اصفهان ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د آران او بيدگل ښار دی. دا ولسوالي ۱۰۳٬۵۱۷ تنه نفوس لري او مساحت یې ۶۰۵۱ کیلومتره مربع دی. د آران او بيدگل ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۷۵ کېښودل شو.
سانسور
مستقیم سانسور ممکن قانوني بڼه ولري یا نه، خو دا په دا ډول، موقعیت او منځپانګه پورې اړه لري. ډېری هېوادونه د قانون پر بنسټ د سانسور پروړاندې پراخ خوندیتوب منځ ته راوړي، خو دغه خوندیتوبونه هېڅ یو په مطلق ډول نه پلی کېږي او په پرلپسې ډول د اړتیا په صورت کې د متضادو حقوقو تر منځ انډول لپاره غوښتل کېږي، څو معلومه شي چې کوم شی باید سانسور او کوم نشي. د خپل-سانسور پروړاندې هېڅ قانون  نشته.
استیضاح
هانګ کانګ
له دې سره د قانون جوړونې شورا د دې واک نه لري چې عملا دې اجرایوي مشر له خپلې دندې ګوښه کړي ځکه اجرایوي مشر د خلکو د مرکزي دولت (د چین د ایالتي شورا) له خوا ټاکل کېږي. شورا یوازې کولای شي د پایلو راپور د خلکو مرکزي دولت ته وړاندې کړي.
پرېشان خټك
پريشان خټک (١٩٣٠ زېږدي کال، پښتونخوا، غونډې مير خانخيل کلی - د ۲۰۰۹ ز کال، د اپرېل ۱۶، پېښور)، د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر، ليکوال او څېړونکی وو.
د ژبې شفاهي ژباړه
له پرلپسې حالت څخه همزمان حالت ته پر له پسې بدلون
کله چې په ۱۹۵۱ ز کال کې، ملګرو ملتونو د خپلو کاري ژبو شمېر پنځو (انګلیسي، فرانسوي، روسی، چینایي او هسپانوي) ته پراخ کړ، پرله پسې شفاهي ژباړه په ډېرو مواردو کې غیر عملي شوه، او همزمانه شفاهي ژباړه د سازمان د لویو غونډو لپاره خورا عام بهیر شو. پرله پسې ژباړه، چې پرته له ځانګړو وسايلو خورا رواني پايلې وړاندې کوي، د کوچنیو بحثونو لپاره ترې ګټه اخیستل پیل شول.
عروض
زحافات :
11.	خزل : پرېكول، كمول دي، اصطلاحاً مضمن، متفاعلن مطوي كول دي يعني څلرم تورى، ساقطول دي دا په بحر كامل كي راځي.
25.	حب : خسي كول دي، او اصطلاحاً د مفاعيلن د ركن څخه د دوو خفيفو سببو ساقطول دي دا په بحر هزج او مضارع كي راځي.
31.	عقص : د وېښتانو پېچل، اصطلاحاً په مفاعلتن كي د حزم او نقص يو ځايوالى دى دا په وافر كي راځي.
34.	خرب : په لغت كي ورانول دي، اصطلاحاً په مفاعلين كي د خرم او كف يو ځاى كېدل دي، دا په هزج او مضارع كي راځي.
39.	قصم : غاښ ماتولو ته وايي، اصطلاحاً په مفاعلتن كي د عصب او خرم يو ځاى كېدل دي، دا په بحر وافر كي راځي.
مایکل دی هیګینز
میخایل دی هیګینز په آیرلنډي Michael D. Higgins) په انګلیسي Michael Daniel Higgins) زوکړه ۱۸ افریل ۱۹۴۱م کال) شاعر، ټولن پوه، لیکوال او د آیرلنډ ولسمشر دی، نوموړی د ۲۰۱۸م کال د اکتوبر له ۲۶ څخه د دوهم ځل لپاره د یاد هیواد ولسمشر شو.
محمد اسماعيل اړم پتيار
محمد اسماعيل اړم پتيار يو افغان شاعر او سندرغاړی دی.
چاپ شوي اثار
وېشنيزه: پښتانه شاعران
د جینوم اېډېټ
جیني درملنه
هغه طبي ساینس‌پوهان چې له «سانګامو تراپیوټیک» شرکت سره کار کوي،  د ۲۰۱۹ ز کال په فبرورۍ میاشت کې یې په «هانټر سینډروم» ناروغۍ لرونکي ناروغ کې د ډي.اېن.اې د دایمي بدلون لپاره "په بدن کې" د انساني جین د اېډېټ لومړنۍ درملنه اعلان کړه. د «سانګامو» کلینیکي ازمېښتونه دوام لري چې د «زېنک فېنګر نیوکلاز» (Zinc Finger Nuclease) په مرسته د جین اېډېټ په کې شاملېږي.
اسحاق ننگيال
چاپ شوي آثار
له اروا ښاد اسحاق ننگیال څخه دغه آثار راپاتی دی :
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه شاعران
محمد عالم حيران
محمد عالم حيران يو افغان ولسي شاعر و.
اېکوادور
سرچينې
وېشنيزه:اېکوادور
بشري حقونه په سويلی کوريا کې
په سويلي کوريا کې بشري حقونه د کوريا جمهوريت په اساسي قانون کې تدوین شوي او دغه قانون د خپلو اتباعو قانوني حقونه خوندي کوي. د اساسي قانون ترچتر په دې حقونو کې تعديلات او ملي ټول پوښتنې شاملې دي. دغو حقونو په ځانګړی ډول د پوځي دیکتاتوری له ورځو راهیسې پرمختګ کړی چې په ۱۹۴۸ ز کال کې اوسنی جمهوري نظام تاسيس شو چې په هغه کې د ولسمشرۍ او یو مجلسه پارلماني ټاکنو ته لاره هواره شوه.
د سويلی کوريا اتباعو په داسې یوه رژيم کې ژوند کولو چې په مسلسله توګه د ساينګمن ري، پارک چونګ هي، چيون ډو هاون او رو ټی وو د یکتاتوري رژيمونو تر واکمنۍ لاندې کنترول او څارل کېدل.
بحرونه
فعولن مفاعيلن     فعولن مفاعيلن مثال:
ددې بحر بيت په دوه واره فاعلاتن مس تفع لن فاعلاتن تمامېږي مگر د زحافاتو په اثر اوړي چې يو ډول يې دادى : فعلاتن مفاع لن فعلا تن راځي لكه :
پښتو عروض
پښتو ملي شعرونه پر عربي عروضو نه برابرېږي، اوځكه چې پښتو آريايي ژبه ده نو داروپايي ژبو د اشعارو په شان د سيلاب او سيلابل له رويه پېژندل كېږي، يعني په هجايي صورت يې سم او ناسم سره بېلېږي، كه څه هم د پښتو ځينو شاعرانو  د پاړسي ژبي د شاعرانو په څير خپل اشعار په زور او ستم برابر كړي مگر په عمومي او اساسي ډول هېڅ نه برابرېږي -  دا ولي ؟
د کوریا وېش
د کوریا جګړه
په داسې حال کې چې د ملګرو ملتونو مداخله د ۳۸ موازي د پولې د بیا راګرځولو په توګه ګڼل کېده، سینګمن ري استدلال وکړ چې پوله د شمال برید له منځه وړې ده. په ورته ډول، د ملګرو ملتونو سرمنشي جنرال ډګلاس مک ارتر وویل چې هغه نه غواړي یوازې د شمالي کوریا ځواکونه د پولې شا ته وشړي هغه اراده لري چې کوریا متحده کړي. په هرحال، شمال د متحده ایالاتو تر مشرۍ لاندې ځواکونو د ځوابي برید تر سره کېدو پورې د سویل ۹۰٪ برخه ونیوله. لکه څنګه چې د شمالي کوریا ځواکونه له سویل نه ایستل شوي وو، د سویلي کوریا ځواکونو د اکتوبر په لومړۍ نیټه له ۳۸ موازي نه تیر شوو، چې امریکایي او د ملګرو ملتونو ځواکونو یوه اونۍ وروسته هغوی تعقیب کړل.
له اوربند وروسته اړیکې
له جګړې راهیسې، کوریا د DMZ په اوږدو کې ویشل شوې. شمال او سویل په شخړو کې سره ښکېل دي، دواړه مخالف رژیمونه ادعا کوي چې د ټول هیواد قانوني حکومت د دوی دی. ځای ځای خبرو اترو ونشو کړای چې په بیا یوځای کېدو کې دوامداره پرمختګ رامنځته کړي.
الزنتان، لیبيا
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> الزنتان د لیبیا په لوېدیځ جبل ولایت کې یو ښار دی، چې په 2010 کې یې نفوس 15,884تنه و.
واخان
نقشه
آبِ واخان پنج سیند پامیر سیند
<span style="color: Green">مختار کـوهســــــتان بدخـــــــــشان ولایت
خالق رشيد
عبدالخالق رشید (۱۳۳۵ لمریز لېږدي کال، د غزني ولايت) د افغانستان د پوهنتون پخوانی ښووند (استاد)، ليکوال، شاعر او څېړونکی دی.
مخینه
په ۱۳۶۸ کال کې د کابل پوهنتون د فرهنگي شورا د سروال (ریس) په توگه وگومارل شو چې د ده په دغې دندې سره په کابل پوهنتون کې یو نوی فرهنگی خوځښت پیل شو. دغه خوځښت ته د نورو آزادو هلو ځلو پیلامه ویلای شو. درې کاله یې د کابل ترخې شپې ورځې او جگړې په خپل ټول وحشت سره له خپلې کورنۍ سره وزغملې. په ۱۳۷۳ ل ل کال کې د کورنۍ جگړې له لامله پېښور ته ولاړ؛ هلته یې د بي، بي، سي راډیو له تعلیمي پروگرامونو سره دنده پیل کړه او لږ و ډېر یو کال پر دغه دنده پاتې شو. وروسته بيا هند ته ولاړ او هلته په جواهر لال نهرو پوهنتون کې د ښووند په توگه ومنل شو. په نوموړي پوهنتون کې يې ۱۲ (۱۹۹۶ـ۲۰۰۸م) د پښتو او دري ژبو تدریس وکړ او هممهال یې د هند له نامتو پوهنتون (جامعه ملیه اسلامیه ) څخه په ادبیاتو او اقبال پېژندنه کې پر ۲۰۰۳ زېږدي کال دوکتورا هم واخستله.
د شعر بېلگې یې
داغ يې په زړه راكړ، چې ويې كړله خپله چاره- په وينو ډك زخمو ېې گوره سره اورونه كيښول
اخځليک
۲- https://www.bbc.com/pashto/multimedia/2013/03/130315_im_pilwazai_peace_books_up
اسدآباد ولسوالي
اسدآباد ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان اسدآباد)  د ايران د همدان ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د اسدآباد ښار دی. دا ولسوالي ۱۰۰٬۹۰۱ تنه نفوس لري. د اسدآباد ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۶۹ کېښودل شو.
د اطلاعاتو د ازادۍ قانون (متحده ايالتونه)
شاليد
نورو که څه هم باور درلود، چې د ناډلبندي شويو دولتي معلوماتو ټاکلي ډولونه بايد سره له هم پټ پاتې شي. د سپينې ماڼۍ له مخالفت سربېره کانګرس د اداري بهير قانون درېيمه برخه په ۱۹۶۶ کې د يو ناپېيلي معيار په توګه پراخه کړه. له يدې چارې څخه يې موخه له دې باور سره سمه د دولتي اسنادود خپرونې معياري کول و، چې خلک د هغوی په اړه د پوهېدلو حق لري. د ۱۹۷۴ کال د محرميت قانون د يو خنثی کوونکي معيار په توګه د دې ډامنولو په موخه تصويب شو، چې د دولتي سندونو امنيت په خصوصي اتباعو کې په زياتېدونکي ډول خوندي يا ساتلی دی.
څرګند
ياد قانون په صريح يا څرګند ډول د دولتي ادارو يوازې اجرائيه څانګه باندې پلې کېږي. دا ادارې د معلوماتو له عامه غوښتنې سره د سمون کولو په موخه تر بېلابېلو واکونو لاندې دي. له يادې ادارې څخه د اسنادو د غوښتنه کولو لپاره د عامه او د لاسرسي وړ ټولو بيوروکراتيک او تخنيکي بهيرونو تر څنګ، ادارې د معلوماتو لپاره د غوښتنې بهير د مخنيوي له امله د سزا تابع دي. که چېرې د يوې ادارې غړي په خپل سري ډول ځان ژغورنې ته په پام سره عمل وکړ، ځانګړې سلا (وکيل) بايد د دې معلومولو په موخه په چټکۍ سره يو قانوني ګام رامنځته کړي، چې ايا د هغه مامور يا کارکوونکي پر وړاندې د سمون يا انظباط عمل تضمين شوی دی، چې په لومړني ډول د مخنيوي ځواب ويونکی و. په دې ډول که چېرې د ناقانونه لاسوهنې شک يا د اسنادو په لېږدونه کې ځنډ شتون ولري، نو د معلوماتو غوښتونکي لپاره د مرستې سرچينه شته چې بايد فدرالي محکمې ته لاړ شي. که څه هم نهه معافيتونه شته، چې د سوداګريزو رازونو او هغو معلوماتو د ښکاره کولو له مخنيوي څخه په روښانه ډول د خصوصي حريم يو ناتضمين شوي بريد ته ترتيبېږي، چې په مشخص ډول د يو اجرائيه امر له مخې د رامنځته شويو معيارونو له مخې بايد د ملي دفاع يا باندني سياست په ګټه پټ وساتل شي. د اطلاعاتو د ازادۍ قانون ته نهه شته معافيتونه د حساسيت او شخصي حقونو مسئلې په نښه کوي. نوموړي معافيتونه د متحده ايالتونو په پينځم کود کې لېست شوي دي:
يوون
يوون (له یوه څخه جوړ، له يوه اخيستل شوی، يا د یوه ځای) چې په پاړسي ژبه کې يې (یکا یا واحد اندازه‌ گیری) بولي، د جسمي او فيزيکي اجسامو د اندازه کولو لپاره کارېږي.
پښتو متلونه
ځينې متلونه داسې دي چې تر شا يې اوږدې کيسې پرتې دي، چې يوازې ځينو کسانو ته معلوم وي، په دې مانا چې دا ډول متلونه چې اوږد شاليد لري، په هره سيمه کې توپير سره لري. ځينې شنونکي وايي د دغو مشترکو متلونو د خپرېدو يو علت مرکزي اسيا ته د هند او اروپايي ملتونو کډه کېدل دي، چې بېلابېل فرهنگونه يې سره نژدې کړل. مثلاً موږ په پښتو کې دا متل لرو:
(ا)
اسپکى نه يم ، اخيستى يې يم.
اوبه د لوړي خوا خړېږي.
(ب)
بل هر رنگ چې ورکوې ، خو د ورک رنگ مه ورکوه.
بنده راسه دخداى خپل سه ، لکه پرځان هسي پر بل سه.
بې زحمته راحت نسته زما وروره ، که راحت غواړې زحمت درلره بويه.
بې عقل يا نه کوي، يا د خره کوي.
بې عمله سر کډو دى.
(پ)
پک نه پر سر تار لري، نه په چا کار لري.
پلار دي سپرو مړ کى که پلو ؟ چې زما د ښې يې راويست څه سپرو وژلى څه پلو.
په گورم کې يې خر نه درلود ، د گوروان سر يې ورمات کى.
په هر څه کې د ځان تيشه مه وهه
پيري ته غزنى څه دى ؟
پيښه خو پيښه ده ، خو رامعلومېږي نه چې په جلال الدين کې ده او که په رازالدين کې.
(ت)
تباره خو هغه تباره ده ، منگر خوله د ملا عثمان غواړي.
تر بد څيري ، خراب گنډلى ښه دى.
تر کورني سړي کښته خر ښه دى.
تر ورخ تيري اوبه بيرته نه راگرځي.
تا وان دي کېږه ، رنگ دي مه ښه کېږه.
(چ)
چر سي زوى ، نه زو ى.
چي په اخير کې يې مرداره نکړي پښتون نه دى
چي تنگ سي ، نو په جنگ سي.
چي روژه سي ،لوى لري به ښکاره سي.
چي زوړ سوم ، اوس د هري گادړي دپيغور سوم.
چي سر دي نه خوږېږي ، داغ يې مه اېږده.
چي له ياره ژاړې ، له ځانه ژاړې.
چي نه کار په هغه دي څه کار.
چي نه کوي حبيب ،څه به وکي خوار طبيب.
چي يې ټينگه اراده وي ، تل په غم کې مستانه وي.
(خ)
خداى دي داسي شر پيښ کړي ، چې زموږ خير پکښې وي.
خداى دي مو بې خپله کافره نه کړي.
خداى وايي: ته حرکت که ، زه به برکت کم.
خدايه ! ته مې بزې وهه ، زه به دي روژې وهم.
خره ته يا سکوت دى يا متار.
خزانې په خرابو کې دي
خوښه ستا که ما کوې ، که لالا کوې ، که ما.
(څ)
څه چې ته کوې ما هغه هير کړي دي.
(د)
د انسان لاس لکه سره زر دى.
دبل کار د ايمان په رڼا کېږي.
دبل کټ تر نيمو شپو وى.
د ټنډي زور پر خپله کونه وي.
د خوار کبرجن ، زاړه زناکار او زورور  درواغجن څخه ځان ساته
درواغجن د خداى د ښمن دى.
د زرو قدر د زر گر سره وي.
د سلو کالو وږى ، په سل کاله نه مړېږي.
د غله مور يا ويني خوري ، يا د لم سپيني.
د کار ميرمن په وچه غوا شيدې کوي.
د مستۍ ميچن ده ، چپه گرځي.
د نن کار سبا ته مه پرېږ ده.
د ولي ، د ميوې هيله مه کوه.
دوه وروڼه ، دريم حساب.
دى لکه د هندوانو مومن ( کوچنى )د دوږخ او جنت تر منځ پروت دى.
(ډ)
ډبره اخلي ، لړم غواړي.
(ز)
زه د کوني قبر په هديره کې پيژنم.
(ژ)
ژرنده که دپلار ده ، هم په وار ده.
ژر يې را ملا که ، کډي مو بارېږي.
(س)
سپى د اوښ په سوري تلى ويل دا سورى زما دى.
نکاح
نكاح الخدان
د دوستۍ نکاح چې په هغه کې به سړی ښځه په خپل کور کې له نکاح، خطبې او مهر پرته ساتي او له هغې سره به یې نکاح تړلې او وروسته به دا اړیکه د دوه اړخیزو رضایت له مخې پای ته رسېږي، په دې کې هیڅ ډول طلاق ته اړتیا نشته. که یو ماشوم پیدا شي، دا به مور ته منسوب شي.
پښتو متلونه
(س)
سل خره په سويه کې ښه دي ، نه يو ... په دايره کې.
سل روپۍ پور کړه ، د ژمي شپه پر کور کړه.
(ښ)
ښه دي هم د ځان دي ، بد دي هم د ځآن.
(ع)
علت غورځي ، عادت نه غورځي.
(غ)
غله په خورک تمامېږي.
غولبه يې پر وڼدۍ ولاړه ، هورې يې کډگۍ ولاړه
(ک)
کار چا وکى ؟ چې تمام يې کړ.
کار محکمه ، زړه بيغمه.
کاڼۍ به پوست نه سي ، زوړ دښمن به دوست نه سي.
کمچنۍ ته يې ويل يار دي راغى ، ويل د کومي کوڅې ؟
کوچنى چې ونه ژاړي مور يې شيدې  نه ورکوي.
که مشر مشرتوب غواړي ، کشر هم د دنيا دود غواړي.
(گ)
گوله دي د خپلي خولې سره برابره اخله.
(ل)
لاس چې مات سي غاړي ته ځي.
لړه يې ، دارو يې د خان له کوره دي.
لوري ! وايم تاته ، مږوري ! ته يې واوره.
له وروره گټه ، نه گټه.
(م)
مار خوړلى د پړي بيرېږي.
ميړه يو وار وتله چې من سي ، بيا يې مه تله چې کم سي.
(ن)
ناحقه سر و دار ته نه ځي.
ناوسه پر تړلي سخندر پهلوان دى.
نه تا څه راته کښېښوول ، نه ما څه پکښي پريښودل.
نيمه دنيا نظر خوړلې ده.
(و)
وايي هم خر سه ، هم خربند.
وږي ته يې ويل دوه او دوه څو کېږي ؟ هغه ويل (( څلور ډوډۍ ))
(هـ)
هنگر او خپله بنۍ ښه سره پوهېږي.
(ي)
يا نر هوسه ، يا نر يا
سرچينه
د پخوانو خبرې
وروستی نړیوال مشترک جد/نیکه
په داسې حال کې چې د LUCA هېڅ ځانګړي فوسیلي (د لرغونې زمانې د حیواناتو او نباتاتو پاتې شوني) شواهد نشته. خو کولی شو د ټولو مدرنو موجوداتو او لمسیانو له جینوم سره په پرتله یې وڅېړو. په دې توګه په ۲۰۱۶ ز کال کې يوې څېړنې ۳۳۵ جینونه په ګوته کړل چې په ډېر احتمال سره به په LUCA کې وو. جینونو د ژوند يوه پېچلې بڼه د ګډې هوکړې له ځانګړنو سره تشرېح کړه چې دDNA اوRNA تر منځ پروټینونو ته د اطلاعاتو بدلون، لېږد او ژباړه په کې شامل و. د دې څېړنې پایلې ښيي چې LUCA په ډېر احتمال سره په لوړې تودوخې لرونکې اوبو کې د سمندر په ژورو دریڅو کې ماګمايي (magma) جریانونو ته څېرمه ژوند کاوه.
د سوریه-لبنان کمپاین
د ۱۹۴۱م کال د اپرېل په ۱ نېټه، د عراق ۱۹۴۱م کال کودتا رامنځته شوه او عراق د رشید علي په مشرۍ د عراقي ملتپالانو تر کنټرول لاندې راغی چې له ایټالیا او آلمان څخه یې د ملاتړ غوښتنه وکړه. د انګلیس او عراق جګړه (د ۱۹۴۱م کال د مې له ۲مې تر ۳۱مې) د علي رژیم د نسکورېدو او د انګلیس پلوه دولت د رامنځته کېدو لامل شو. د دې جګړې په اوږدو کې، اډمېرل فرانسوا دارلان، د ویشي کلیدي شخصیت، آلماني الوتکې ته اجازه ورکړې وه ترڅو په سوریه کې له ویشي هوایي اډو څخه په عراق کې د بریټانویانو د برید په ضد کار واخلي. بریټانیا د جون میاشت کې په سوریه او لبنان باندې برید وکړ ترڅو په مصر باندې د برید لپاره د نازي آلمان له لوري له ویشي فرانسې تر کنټرول لاندې سوریه او فرانسوی لبنان څخه د اډو په توګه کار وانخیستل شي، البته پس له هغه چې د برید ډار ډېر شو ځکه آلمان د یونان په جګړه کې (د ۱۹۴۱م کال اپرېل ۶-۳۰مې) او د کرېټ جګړه (د مې ۲۰مې تر جون ۱) کې بریالیتوب لاس ته راوړ. د افریقا شمال کې د لوېدیځې دښتې کمپاین (۱۹۴۰-۱۹۴۳) کې، بریټانویانو د طوبروک د محاصرې له منځه وړلو لپاره د Battleaxe عملیات چمتو کړل او په ایټوپیا او اریتریا کې د ختیځې افریقا کمپاین (د ۱۹۴۰م کال د جون ۱۰ – ۱۹۴۱م کال د نومبر تر ۲۷مې) سره جنګېدل.