cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
امیدجوان راډیو
امید جوان راډیو د اميد جوان راډيو په غزني ولايت کې له فعالو راډيوګانو څخه ده ، چې دعبدالصبور حميدي او څو تنو نورو ځوانانو له خوا په غزني ښار کې په ١٣٨٥ لمريز کال کې تاسيس او په خپرونو يې پيل وکړ. دغه راډيو دسهار له ٥ نه تر ١٢ بجو پورې خپرونې لري ، چې دامتياز خاوند او اعلاناتو خپرولو څخه خپل لګښتونه پورې کوي. په دغه راډيو کې ٢٣ تنه کار کوي او خپرونې يې په غزني ، پکتيکا او د ميدان وردګو ، لوګر ، پکتيا او زابل په ځينو برخو کې اورېدل کېږي.
دوشي ولسوالۍ
د دوشي ولسوالۍ د بغلان ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۳۸،۶۸۱ وگړو ته رسېږي.
شرنبلالي
او داسي نور.
(۳) حفظ الاصغرین عن اعتقاد من زغم الحرام لایتعدی لذمتین
(۶) اسعاد آل عثمان المکرم ينآء بیت الله المحرم: په ۱۰۳۹ھ  کي یې تصنیف کړی.
(۷) انفاذ الاوامر الالهیته بنصر العساکر العثمانیه: دغه کتاب یې په ۱۰۴۰ھ کي تصنیف کړی دی.
ریچارد رورټي
ژوندلیک
رورټي په پرنسټن پوهنتون کې ۲۱ کاله د فلسفې پروفیسور و. نوموړي په ۱۹۸۱ز کال کې، د مک ارتور فیلوشپ ترلاسه کړ، چې زیاتره د "جینیوس اوارډ یا د نابغه جایزه" په نوم یادېږي. د اوارډ په لومړي کال، نوموړی په ۱۹۸۲ ز کال کې د ویرجینیا په پوهنتون کې د کینان پروفیسور په توګه د بشري علومو استاد شو، چې په ګڼو څانګو کې، په ځانګړې توګه په انګلیسي ژبه کې یې له خپلو همکارانو او زده کونکو سره نږدې کار کاوه. رورټي په ۱۹۹۸ز کال کې په ستنفورډ پوهنتون کې د پرتلیزو ادبياتو (او فلسفې) پروفیسور شو، چې په دې ځای کې نوموړي د خپل علمي ژوند پاتې برخه تېره کړه. د دې مودې په اوږدو کې نوموړی په ​​ځانګړې بڼه مشهور و، او یو ځل داسې آوازه شوه چې هغه د "د عصري مطالعاتو د لېږد (پل) پروفیسور" په توګه ګمارل شوی و.
د رورټي په وینا: شونې وه چې تحلیلي فلسفه تر خپل تظاهر پورې ژوندۍ پاتې نه شي او داسې نه انګېرل کېدل چې له خپلې وړتیا سر سم لانجې حل کړي. خو بیا هم دې ډول فلسفې، له تظاهر او لانجو څخه د لاس په سر کېدو لپاره د دلایلو د موندلو په بهیر کې، مرسته کړې چې د افکارو په تاریخ کې ځانته مهم ځای پیدا کړي. د تظاهر د وړتیا او قطعیت د سپېړلو څخه لاس اخیستل چې اډمونډ هوسرل له روډولف کارنپ او برټرانډ رسل سره شریک کړل او د دې فکر لپاره یې د نویو دلیلونو په موندلو سره چې دا ډول سپېړل به هیڅکله بریالي نشي، تحلیلي فلسفې داسې یوه لاره وړاندې کړه چې پخوانۍ ساینس پالنه یې په هغه ډول رهبري کړه چې آلماني آرمان پالونکو (ایډیالیسټانو) د تجربې پالنې د رهبرۍ لپاره لاره وړاندې کړه.
مستخرج
ب- دصحيحينومستخرجات :
دقديم دورمؤلفین بيهقي،بغوي اونورپه خپلوخپلو تصانيفو کي رواه البخاري اورواه مسلم وايي،خوځای ځای دالفاظوله اختلاف سره سره په معنی کي هــم يوڅه توپيروي نـــود هغوئ له دې قول څخه مراداصل مضمون وي نه الفاظ.
د ځمکې ساینس
د ځمکې منځ
د ځمکې د باندني قشر ترلاندې منټل پروت دی چې د درنو عناصرو د راډیواکتیفي متلاشي کېدو په پایله کې تودېږي. منټل په بشپړه توګه جامد نه‌دی او له مګما څخه جوړ شوی، چې په نیمه‌دایمي توګه د حرکت په حال کې دی. دغه حرکت که څه هم په کراره دی، خو د لیتوسفیري پلېټونو د خوځښت لامل ګرځي؛ په پایله کې یې رامنځ‌ته شوی بهیر د پلېټونو د تکتونیکي خوځښت په توګه پېژندل کېږي.
اورشېندونکي، په اصل کې له باندني قشر څخه د ښکته لېږل شوو موادو د وېلې کېدو په پایله کې رامنځ‌ته کېږي. قشري مواد چې په زوره استېنوسفیر ته دننه شوي دي، وېلې کېږي؛ د وېلې شویو موادو یوه برخه بیا دومره سپکېږي چې د ځمکې سطحې ته راپورته او د اورشېندونکو د رامنځ‌ته کېدو لامل ګرځي.
فرنگ او غارو ولسوالۍ
د فرنگ او غارو ولسوالۍ د بغلان ولايت یوه ولسوالۍ ده یادی ولسوالۍ په 2003کال کې 552’15 وګړې لرل.
گذرگاه نور ولسوالۍ
گذرگاه نور ولسوالۍ د بغلان ولايت یوه ولسوالۍ ده پخوانی نوم یې (غارو) او په 1381 کال کې ولسوالۍ ونومول شوه. په 2003 کال کې ددی ولسوالۍ نفوس 568’9 تنه وو.
سرچينې
وېشنيزه:د بغلان ولسوالۍ
لویديځ او درواغجن شعارونه
'''خو! تاسو فکر وکړئ هغه لویدیځ چې ښځې یې د حیواناتو مقام ته راټیټي کړي دي، لکه د حیواناتو یې په غاړو کې ورته پړی اچولی وي، په څلور بولي یې په ځان پسې روانې کړي وي دساتلو لپاره یې ورته د حیواناتو پنجرې جوړې کړي وي او هلته به دوی لکه حیواناتو په څېر ژوند کوي، خوړل او سکل، تگ او حرکتونه به یې ټول د حیواناتو په تېره د سپي په څېر وي، پوښتنه دا پیدا کیږي چې  د لویدیځ له خوا جوړې شوې د ښځو د حقوقو ادارې په دې کار ولې اعتراض نه کوي بلکې دا کارونه خو خپله د دوی هیوادونو کې کیږي دوی یې ولې مخه نه نیسي؟ دا یواځې یوه بېلګه ده، کنه نو په غرب کې ښځه یوازې د جنسي گټې اخېستنې او تجارتي توکو د مشهورتیا، فلمي کمپنیو د اعلاناتو او برانډونو لپاره یو استعمالیدونکي څیز جوړ شوی دی'''
'''هغه لویدیځ چې د بشري حقوقو او ښځینه حقوقو د تلف کولو او نه مراعت کولو په پلمه په اسلامي هیوادونو بندیزونه لگوي یا پرې حملې کوي، په خپله د دې جنایتونو لوی مرتکبین دي، هغه لویدیځ چې د مخدره موادو د سرچیني په نومولو سره نور هیوادونه خصوصا افغانستان بدناموي او بندیزونه پرې لگوي، په خپله تر ټولو ستر سوداگر یې په خپله دوی او د دوی استخباراتي او نظامي ادارې دي. په افغانستان کې د مخدره توکو تر ټولو مهم صادرونکي کسان د سي آی ای مامورین وو. نو لا هم شته کوم احمق چې ددې حقایقو نه وروسته هم په لویدیځوالو باور کوي؟'''
'''هغه لویدیځ چې د مسلمانانو جوړ کورونه په بل مخ اړوي، وروسته ورته پلاستیکي خیمې راوړي او په بدل کې يي هلته د تنصیر او تبشیر فعالیتونه ترسره کوي، آیا اوس هم داسې خلک شته چې د لویدیځ په اړه مثبت فکر لري او خیر غوښتونکي یې گڼي؟!! لویدیځ وپيژنئ او خپلو خلکو ته یې په اړه معلومات ورکړئ. '''
پټه خزانه
پټه خزانه چا؟ چېرته او څنگه ومونده؟
ښه مي په ياد دي ː يوه شپه ئې بدله ويله چي مطلع ئې دا وه ː
په پټه خزانه کې د سبکونو تاریخي رنگارنگي
بیلتون دې زور دی تر لېمو مې سهار نم څاڅي لکه شبنم څاڅي
نوی بغلان ولسوالۍ
سرچينې
وېشنيزه:د بغلان ولسوالۍ
محمد نادر شاه
مړينه
محمد نادر پداسي حال کي چې د نجات لېسې فارغانو ته يې شهادتنامې ورکولې د يوه زده کوونکي له خوا چي عبدالخالق نومېده په توپنچه و ويشتل شو، ١٣١٢ هـ ل د عقرب ١٦ نېټه. تر ده وروسته يې زوی محمد ظاهر پاچا شو.
سامي ژبي
سامي ژبي د افریقایي-آسیایي ژبو له ډله څخه دي چې د افریقا شمال او منځنې ختیځ کې پري کابو ۴۷۰ میلیونه خلک خبري کوي.
کلاسیک یونان
آتن د کلئیستینېس تر واکمنۍ لاندې
د ښار اداري جغرافيه د دې لپاره چې ګډې سياسي ډلې رامنځته شي، له سره جوړه شوه: له سيمه ييزو ګټو سره چې له سمندر، ښار او کرنې سره تړلي دي، چې پرېکړو یې (د بېلګې په توګه د جګړې اعلان) د دوی په جغرافيايي موقعيت پورې تړاو درلود، ناپېیلې وه. د ښار ساحه هم په دېرشوبرخو(trittyes) ویشل شوې وه:
جان اډمز
کوچنيوالی
د مشر ماشوم په توګه اډمز اړ و چې، رسمي زده کړې ترلاسه کړي. د هغه زده کړې په شپږ کلنۍ کې د نجونو او هلکانو د يوې اغلې مېرمنې په يوه ښوونځي کې پيل شوې، چې د ښوونکې په کور کې تر سره کېدې او مرکز يې «نيو انګلينډ پرايمر» و. لږ وخت وروسته، اډمز د «جوزف کلورلي» تر څارنې لاندې د برينټري لاتين ښوونځي ته ولاړ، چېرې چې لاتيني، بلاغت، منطق او حساب لوستل کېدل. د اډمز په لومړيو زده کړو کې، له ښوونځي تېښته، د ښوونکي څخه کرکه او د بزګرۍ هيله شامل وو. ټول بحثونه د هغه د پلار په حکم پای ته ورسېدل، چې هغه بايد په ښوونځي کې پاتې شي: « ته بايد زما له هيلو سره سم عمل وکړې». ډيکن اډمز د ښوونځي نوی مدير جوزف مارش د ښوونکي په توګه وګوماره او د هغه زوی، دې غوښتنې ته مثبت ځواب ووايه.
متواتر حديث
دتواترشرطونه
داچي " العالم حادث " (دانړۍ نوې پيداشوې ده) ځکه داقضيه له حس اومشاهدې سره تړاو نه لري.
د ذهن فلسفه
د ذهن فلسفه د فلسفې يوه څانګه ده، چې د ذهن انټولوژي، طبيعت او له بدن سره يې اړيکه څېړي. د ذهن – جسم ستونزه (mind–body problem) د ذهن په فلسفه کې يوه نمونه يي يا قسمي مسئله ده، که څه هم يو شمېر نورې مسئلې لکه د فهم سخته ستونزه او د ذهني حالتونو طبيعت په ګوته شوي دي. د ذهن هغه اړخونه چې څېړل کېږي ذهني پېښې، ذهني دندې، ذهني ځانګړنې، فهم يا ادراک، د ذهن انټولوژي، د فکر طبيعت او له جسم سره د ذهن اړيکه شاملوي.
پیر – ژوزف پرودون
انارشېزم
پرودون لومړنی کس و چې ځان یې «انارشېست» وباله. د پرودون دوه اړخیز انارشېزم د فرد پالونکي انارشېزم او ټولنیز انارشېزم ترکیب یا د هغو د منځنۍ لارې په توګه په پام کې نیول کېږي. د لري ګامبون په خبره، پرودون «فرد پالونکی ټولنیز انارشېست» و. داوړو انارکو – کمونیست پیټر کروپوتکین او فرد پالونکی انارشېست بنجامین تاکر په ترتیب سره انارشېزم «د سوسیالېزم د غیر دولتي ډول» او « د دولت او سود د لغو کولو» په توګه تعریف کړی. په دغه برخه کې کروپوتکین او تاکر د پرودون له تعریف ملاتړ کوي چې څرګندوي «موږ په انسان باندې د انسان حکومت د انسان له خوا د انسان له استثمار څخه زیات نه بولو».
عجب گل
عجب ګل (په انگرېزي: Ajab Gul) يو پاکستاني لوبګر، فيلم ډايريکټر او فيلم پروډيوسر دي کوم چې ترډیره حده په پښتو فلمونو کې کار کړی دي. ددي سره سره چې هغه په  پاکستاني سينما کي فعال دي هغه په تلویزیوني خپرونو ډرامو او نورو کي هم کار کوي.
سيف الدين سوري
اخځونه
وېشنيزه:د افغانستان نوميالي وېشنيزه:افغانان
جان نانس ګارنر
ګارنر د ۱۹۳۲ ز کال په ولسمشریزو ټاکنو کې د دیموکرات ولسمشرۍ نوماندۍ په کټه کې و، خو موافقه یې وکړه چې د ۱۹۳۲ ز کال په دیموکرات ملي کنوانسیون کې د فرانکلن ډی. روزولټ د مرستیال په توګه خدمت وکړي. روزولټ او ګارنر د ۱۹۳۲ ز کال ټاکنې وګټلې او په ۱۹۳۶ ز کال کې بیا وټاکل شول. ګارنرچې یو سویلی محافظه کار و، د کارګری ټولنو د ناستي کاربندیزونه او د نیو ډیل د لګښتونو کسر سره یې مخالفت وکړ. د ۱۹۳۷ ز کال په پیل کې یې د سترې محکمې د پراخولو د مسئلې پر سر له روزولټ سره اړیکې پرې کړې او د هغې په ماتولو کې یې مرسته وکړه، په دې دلیل چې هغې د ولسمشر په لاسونو کې ډېر زیات واک متمرکزه کړی و. ګارنر د ۱۹۴۰ ز کال په ولسمشریزو ټاکنو کې بیا د ولسمشرۍ لټه کې شو، خو روزولټ د ۱۹۴۰ ز کال دیموکرات ملي کنوانسیون کې د ګوند د ولسمشرۍ نوماندي خپله کړه. روزولټ بیا هنري والس د خپل مرستیال په توګه غوره کړ.
جمېز بي. وېور
وروستي کلونه، مړینه او میراث
ده او مېرمنې یې په هماغه کال د خپل واده پنځوسمه کلیزه ونمانځله او دا هغه مهال و چې شپږ بچیان یې هم لرل. د ایووا مقننه جرګې په ۱۹۰۹ کال کې د ده درناوی وکړ او د ایووا ایالت په تاریخي ودانۍ کې یې د ده یو عکس راځوړند کړ. ښاغلي وېور په ایووا ایالت کې د اوسېدو د سیمې «جاسپر ښار» تاریخ ولیکه او په ۱۹۱۲ کال کې خپور شو. وېور په پام کې لرله چې پر هغه کال د ډیموکراټو نوماندانو په استازولۍ کمپیاین وکړي، خو دا فرصت یې نه درلود. د همدغه کال د فبرورۍ میاشتې په شپږمه نېټه تر لس ورځنۍ ناروغۍ وروسته په «ډیس مونیس» کې د زړه د ناروغۍ له امله د خپلې لور په کور کې مړ شو. د ډیس مونیس په لومړي میتوډیسټ کلیسا کې د جنازې تر مراسمو وروسته د دغه ښار په «ووډلینډ» هدیره کې خاورو ته وسپارل شو. وروستی لیک یې چې لیکلی و، ولسمشرۍ ته د ډيموکراتانو د نوماندۍ لپاره د جرګې د مشر «جیمپ کلارک» تصدیق و، خو هغه خپله نوماندي «ووډرو وېلسن» ته پرېښوده.
وېور د پخوانیو مخالفینو په ګډون د ایووا د اکثرو مخکښو سیاستوالو له‌خوا په جنازه کې او بیا په وروسته کلونو کې وستایل شو. له ډيموکراټانو سره یوځای کېدو پوپولېستي پالیسي اصلي مسیر ته راوستې وه او ډېری هغه پالیسۍ چې وېور د هغو لپاره مبارزه کوله، د ده له مړینې وروسته پر قانون بدلې شوې، لکه د سناتورانو مستقیمه ټاکنه، د فارغ التحصیلانو پر عاید مالیات او د سرو زرو د معیار له اساس پرته د پیسو پالیسي؛ د رېل پټلۍ او ټېلېفوني شرکتونو د عامه مالیکت په څېر ځینې نورې پالیسۍ هم وې چې هېڅ وخت تصویب نه شوې.
د هخامنشیانو ټولواکمني
هخامنشي سترواکي چې د لومړۍ پارسي سترواکۍ په نوم هم پېژندل کېږي، لرغونې ايراني سترواکي وه چې مرکز يې په لويديځه اسيا کې و او بنسټ يې له زېږد مخکې په ۵۵۰ کې لوی کوروش اېښی و. دا سترواکي د خشايار لومړي د واکمنۍ پر مهال خپلې بشپړې پراختيا ته ورسېده، هغه د مرکزي او شمالي لرغوني يونان ډېرې برخې ونيولې. د خپلې ځمکې د ډېرې پراختيا پر مهال، هخامنشي سترواکي په لويديځ کې له بالکان او ختيځې اروپا نه په ختيځ کې د سیند تردرې پورې غځېدلې وه. دا سترواکي په تېر تاريخ کې له هرې بلې سترواکۍ پراخه او په پنځه اعشاريه پنځه ميليونه کيلو متر مربع (دوه اعشاريه يو ميلیون مربع ميله) ځمکه خپره وه.
سرچینه
هخامنشيان په لومړي سر کې د اوسني مرودشت ښار سره نژدې د عيلامي ښار انشان واکمنان و، د «د انشان پاچا» لقب، له مخکيني ايلامي «د شوش او انشان پاچا» نه اخیستل شوی دی. د انشان د لومړيو پاچايانو د پېژندګلوي په اړه ضد او نقيض نظرونه دي. د کوروش د استوانې تر مخې (د هخامنشيانو تر ټولو لرغونې پاتې نسب نامه) د انشان پاچايان تيسپس، لومړی کوروش، لومړی کمبوجيه او دويم کوروش و چې د ستر کروش په نوم پېژندل کېږي، چا چې د دې سترواکۍ بنسټ اېښی (د بيستون وروستی ډبرليک، چې ستر داريوش لیکلی، ادعا کوي چې، تيسپ د هخامنش زوی و او دا چې داريوش هم د يوې بلې ليکې له اړخه د تيسپس له نسل نه دی، خو هېڅ پخواني متن کې د هخامنش يادونه نه ده شوې). د هيرودت په تاريخونو کې هغه ليکلي چې، ستر کوروش د لومړي کمبوجيه او د ماد د ماندان زوی و، دا ښځه بيا د ماد د سترواکۍ د پاچا استياګ لور وه.
جوړېدل او پراختيا
کله چې په اکباتانا کې واک له ماديانو نه د پارسیانو لاس ته ورغی، د مادي سترواکۍ ډېرو مرستندويانو باور وکړ چې، د دوی حيثيت بدلون موندلی او د کوروش پر ضد يې پاڅون او بغاوت وکړ. دې چارې کوروش اړ کړ چې، د باختري او په مرکزي اسيا کې د ساکي کوچيانو پر ضد جګړې وکړي. د دې جګړو په اوږدو کې، کوروش په منځنۍ اسيا کې ګڼ لښکرګاوي ښارونه جوړ کړل چې يو يې کوروپليس دی.
ليپتوسپېروزس
دناروغۍ کلينيکې نښې يا Clinical symtom په مختلفو منابعو کې ددې مرض لپاره مختلفې نښې دي چې مونږترې په لاندې توگه يادونه کوو، ولې دامختلفې هغه نښې نه دي کومې چې په معمولې توگه دليپتوسپروزس په واسطه په يو مريض کې مختلفې وي دا لاندې نښې ديو ډاکتر په واسطه دليپتوسپروزس په باره کې ليکل شويدي. ١- تبه ٢- علامې نه لري په بعضى واقعاتو کې ٣- زيات سردرد ٤- دعضلاتو درد ٥- زړه بدوالى ( کانگې ) ٦- دزکام په شان نښې ٧- زيړى ٨- Canjactivitis ٩- دسترگو سوروالى ١٠- دگيډې درد ١١- اسهال ١٢- خارښت دلته چې کومې نښې دلپتوسپروزس ذکرشوې، مکملې نه دي دمختلفو منابعو څخه پکې کار اخيستل شوي ځکه ددې مرض نښې ديو مريض لپاره مختلفې دي.
عنوان	       فهرست               	مخ سريزه…………………………………………………………………… لېپتوسپېروزس يا Leptospirosis	2 دناروغۍ تعريف :( Definition of Disease )	2 دناروغۍ تاريخچه يا History of diseases	3 اپيديمولوژي يا Epidemology	4 دناروغۍ عامل يا Ethiology of Disease	9 حساس څاروي Animal susiptibal	12 دناروغۍ انتقال يا Cantagiounase	13 دناروغۍ پټه دوره يا Incobution	15 په خطر کې عمرونه :-	15 دناروغۍ کلينيکي نښې يا Clinical symtom	15 دسترگو سوروالى	16 دليپتوسپروزس نښې په انسان کې :-	16 په کورني حيواناتو کې نښې :-	19 دناروغۍ عمومي نښې :-	19 دمړينې څخه وروسته نښې يا Postmortom	20 تشخيصي مرستې	21 تشخيص يا Diagnosis	22 لابراتواري نمونې	24 تفريقي تشخيص :-	24 پيشگويې يا prognosis  :-	24 تداوي يا Tretment :-	25 کنترول او مخنيوى يا Prophylaxes :-	27 نتيجه گيري يا Result :-	27 ماخذونه	29
امام بخاري
امام عبدالله البخاری رحمه الله د۱۹۴ هـ دشوال پر۱۳ دجمعې ترلمانځه وروسته دبخارا په ښارکي دې نړۍ ته سترگې وغړولې.
پرده دي الله Y رحمــت وکړي،دهغه گناهونه دي معاف کړي اوپه فردوس جنت کي دې ورته هستوگنځای ورکړي. ده رحمه الله دوخت له وتليومحدثينوڅخه احاديث زده کړل، له ستروحديث پوهانوڅخه يې وليکل اوهرښارته چي دی ورغلی ؤدروايت له مشهوروعلماؤڅخه يې روايتونه نقل کړل،پرگڼ شمېراستادانواودبېلابيلو طبقوپرعلماؤيې سبقونه ولوستل خوشمېريې دومره ډېردی چي دتعدادبيانــول يې يوسخت کاردی،دفتح الباري دمقدمې په ۴۷۹ صفحه اودکوکب الداري په ۱۱ صفحه کي په خپله دامام بخاري رحمه الله وينانقل شوې ده: ماله ۱۰۸۰هغوکسانوڅخه زده کړه کړې چي يوازي حديث پوهان ؤ،دوئ به ويل چي ايمان قول اوعمل دی،يعني ټول داهل سنت والجماعت له ډلې څخه ؤ. زه وايم ظاهره داده چي ده په غيراهل سنتوکي هم استادان لرل. حافظ ابن حجر رحمه الله دامام بخاري رحمه الله استادان دخپل کتاب فتح الباري په مقدمه کي پنځوطبقو ته ويشلي اوپه همدغوکي يې حصر کړي دي. (فتح الباری ص ۴۷۹)
چکي ژبه
د جمله جوړول
د چېکي ژبه د کلمو ردیف مبتدا - فعل - خبر دی.
ميل می ۸
تاریخ
وېشنيزه:روسي هلیکوپترونه
۷۸۶ (عدد)
په کلینډر کې
۷۸۶ کولاي سي:
سنګاپور
د صنعت برخې
سنګاپور د نړۍ درېیم لوی د بهرنیو اسعارو مرکز دی، شپږم لوی مالي مرکز، دویم د کاسینو قمار بازار، درېیم لوی د تیلو د تصفیې او سوداګرۍ مرکز، د تیلو ترټولو لوی تولید کوونکی او د کښتۍ د رغولو او د لوژیستیکي خدماتو تر ټولو لوی مرکز دی. اقتصاد یې توپیر لري او په لوړه کچه مرسته کوونکي یې مالي خدمتونه، تولید او د تیلو تصفیه دی.
رابعه بصري
رابعه بصري (717–801 ) (په عربي:رابعة العدوية القيسية) يوه صوفي مسلمانه او ولي وه.
محمد اسحاق توخی
محمد اسحاق توخی (۱۳۲۳ هـ. ل. - ) د افغانستان د پخواني ولسمشر محمد نجيب الله مرستيال و.
روحانيت
سرچینې
* وېشنيزه:فلسفي ویي
فتح الله گلن
فتح الله گلن یو ترکی واعظ او د اخلاقي علوم او الهیاتو د برخي څیړونکی دی چی په 1941 كال كي داېران سرحد ته نژدي د ارزوروم په ولايت كي زيږېدلي ديني علوم يې کړې زده کړي او په ځوانۍ كې د بديع الزمان سعيد نورسي د (نورسالې) د کتابونو لړۍڅخه متاثره شو، بديع الزمان سعيد نورسي په ترکیه کې يو صوفي مشراو دعوتګر تيرشوی دی. نوموړی د منځ لاري اسلام لاروی او د الهی ادیانو د پیروانو ترمنځ په دیالوګ معتقد دی هر ډول مذهبی تاووتریخوالی او تروریزم غندي. ګولن مسلمانان،د نورو مذاهبو اتباعو اوپه ځانګرې توګه له غربي نړۍسره د ورورۍ او برابرۍ پر بناءژوند ته رابولي چې له همدې امله يي په اروپايي او امريكايي ملكونو كي ښه محبوبيت ترلاسه كړی. ګولن په 1998 كال كي رسماًدکاتولیک کلیسا دپاپ له لوري، هلته وروبلل شو اوورسره یې وكتل،همدا راز نوموړي د يهوديانو له بېلابېلو مراکز څخه په وار وار لیدنه کړې ده.. ویل کیږي چی د ۲۰۱۶ کال د جولای په ۱۶ نیټه فتح الله ګلن د رجب طیب اردوغان د حکومت په خلاف کودتا وکړه چې په هماغه شیبوکی له ماتي سره مخ شوه خو فتح الله ګلن په دي کودتا کي خپل لاس رد کړی.
غوږور ښاپېرک
غوږور ښاپېرک (په لاتين:Plecotus auritus) د اروپايی ښاپېرکانو څخه دي چی په جنگلونو کی په غارونو کی ژوند کوي.
جنت
د ځښتن په لار كې جهاد كول
وېشنيزه:سني اسلام
عبدالقيوم
وېشنيزه:افغان وزيران
۷۹۰ (عدد)
په کلینډر کې
۷۹۰ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۷۹۰ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
محمد حسين مسا
وېشنيزه:افغان وزيران
د افریقا اتحادیه
ټولکتنه
د UA موخې په لاندې ډول دي:
تلپاتې وده
د تلپاتیتوب موخې، د ملګرو ملتونو سازمان د تلپاتې او همېشنۍ پراختیا د موخو په څېر، د فقر، نابرابرۍ، اقلیمي بدلونونو، د ژوند چاپېریال د خرابېدو، سولې او عدالت په ګډون نړیوالو ننګونو سره مبارزه کوي. په داسې حال کې چې د تلپاتې ودې نوی مفهوم، د ۱۹۸۷ ز کال برونډټلنډ له راپور (Brundtland Report) نه اخیستل شوی دی، د ځنګلونو د
پېژند(تعریف)
تلپاتې وده، د ژوندانه طبیعي سیستمونو (natural biotic systems) ته له ګواښ اړولو او یا د هغو د له منځه وړلو پرته د کارول شوو سرچینو پر ځای د مساوي یا له هغو د ارزښتمنو سرچینو د ځای پر ځای کولو د هڅو په توګه تعریف کولای شو. تلپاتې وده؛ د طبیعي سیستم د وړتیاوو د لېږد اندېښنې له ټولنیزو، سیاسي او اقتصادي ګواښونو سره چې بشریت ورسره مخامخ دی، یوځای کوي. د تلپاتې والي پوهه، د تلپاتې ودې او د ژوندانه د چاپېریال علم د اړوندو موضوعاتو لوستل دي. د تلپاتې ودې په بحث کې، د راتلونکو نسلونو لپاره د سیاروي سرچینو د لوڅاو( کشف)، ساتنې او ګټې اخیستنې په برخو کې د اوسني نسل پر مسئولیت ټینګار کېږي.
د تلپاتې ودې موخې
د تلپاتې ودې ۱۷ موخې دا دي: (۱) د فقر له منځه وړل، (۲) د لوږې صفر ته رسول، (۳) ښه روغتیا او سوکاله ژوند، (۴) کیفیت لرونکې زده کړې، (۵) جنسیتي مساوات، (۶) پاکې اوبه او حفظ الصحه، (۷) ارزانه او پاکه انرژي، (۸) مناسب کار او اقتصادي وده، (۹) صنعت، نوښت او زیربنا، (۱۰) د نابرابرۍ کمول، (۱۱) تلپاتې ښارونه او ټولنې، (۱۲) مسئولانه تولید او لګښت، (۱۳) اقلیمي ګامونه، (۱۴) د اوبو لاندې ژوند، (۱۵) په وچه ځمکه کې ژوند، (۱۶) سوله، عدالت او پیاوړي بنسټونه، (۱۷) موخو ته د رسېدو په لار کې مرسته.
د افریقا اتحادیه
ټولکتنه
د افریقا اتحادیې یو شمېر اړین اسناد تصویب کړي چې د لویې وچې په کچه نورمونه رامنځته کوي. تر څو د اتحادیې د رامنځته کېدو پر مهال د موجوده اسنادو بشپړوونکي وي. چې له فساد سره د مبارزې او مخنیوي په برخه کې د افریقا اتحادیې کنوانسیون (۲۰۰۳ز کال)، دیموکراسۍ، ټاکنو او حکومت‌ولۍ په اړه افریقایي منشور (۲۰۰۷ز کال) د افریقا د پرمختګ لپاره نوی مشارکت (NEPAD) او د سیاسي، اقتصادي او ګډ حاکمیت د دیموکراسۍ په اړه یې اړونده اعلامیه.
توكبنسټ
Relational يا ارتباطي ډېټابېسونه:
ارتباطي ډېټابېسونه په بېلابېلو فايلونو كې ډېټآ د كليدي خانو يا هم د خبرتوكيو د عمومي عناصرو په كارونې سره سره نښلوي او اړېكه وركوي. پدې اوډنه كې د خبرتوكيو عناصر په بېلابېلو جدولونو او له Row او column خڅه جوړو فايلونو كې خوندي كوي. د ډېټابېس په ويېكارونه(Terminology) كې جدولونو ته Relations ، كالمونو ته Attributes او روگانو ته Topples وايي. په يوه ټېبل كې يوه رو(Row) ېوه ثابت ريكارډ ته ورته ده. دمثال په ډول: د يوه زده كونكي د نمرو د معدل ريكارډ د زده كونكې د نوم په سرليك يوه خانه لري او يوه بله هم ده ټليفون دنمرې په نامه، پدې جدول كې زده كونكى د جدول ددې خانو په سره ورتگ(combination) يا په بله معنى د يوه ريكارډ په وسيله شرحه شوى دى. د اړيكمن ډېټابېس(Relational Database) ښېكڼه داده چې منېجر به يې د خبرتوكيو د جوړښت(Data Structure) او ډېټاښود(Data pointers) په اړه فكر كولو ته اړ نه وي. منېجران په اسانۍ سره ريكارډونه ړنگولاى، كمولاى، زياتولاى او تردمه (Update) كولاى شي كه څه هم دا ناجاڼه لري چې ځينې پلټنبولې(Search Commands) پكې د نورو ډېټابېس ماډلونو په پرتله په ځنډ بهيرېږي(Process كېږي)
تنازلي يا Hierarchical ډېټابېس:
د ټيټې سويې د ريكارډونو د لاندې كولو څخه د لوړې سويې تر ريكارډونو پدې ډول ډېټابېس كې د ټيټې سويې د ريكارډونو په لاندې راوستلو سره د خانو او ريكارډونو يوه فاميلي شجره(Family Tree) جوړېږي. په هرېركل ډېټابېس كې كنده يا Parent Record تر يوه زيات Child يا فرعي ريكارډونه لرلاى شي خو برعكس يو فرعي ريكارډ يوازې يو پلار يا كنده ريكارډ نشي درلودلاى.دې ډول جوړښت ته (One to many relation) يا ” له يوه څخه ډېروته اړيكې “ويلې كېږي. كله چې يو ځانگړى ريكارډ ځاى پرځاى كونه وغواړې نو بايد د شجرې د سر له ريكارډ څخه يې راونيسې او فرعي ريكارډونه راښكته شي. هېراركل ډېټابېس ددې څلورو ماډلونو له جملې څخه ترټولو پخوانى ماډل دى چې لاتراوسه هم په ځينې سپمونكو سيستمونو كې كارېږي او همداچې دې ريكارډونو ته ننوتل او دهغو تردمه كول(Updating) په اسانه ترسره كېږي ځكه چې تر مينځه يې اړيكې وارترمخه جوتې او پېژندل شوې دي. ددې ډول ماډلونو خامې داده چې جوړښت يې ډېر بدلون نه منونكى دى او د نويو ريكارډونو د پېژنداوي لپاره بايده ټول ډېټابېس له سره معرفي كړاى شي او دا په خپله يو ډېر گران كار دى.
د ډېټابېس ډېزاين:
د ډېټابېس اداره كونكى د جدولونو، خانو، او كليدي ويو(لغاتو) په شمول د ډېټابېس د سكښت په غوره كولو كې مرسته كوي. له هغه وروسته ددې پرېكړه هم دى كوي چې څرنگه منابع په دوهمې زيرموسيلو باندې وكارولاى شي، څرنگه فايلونه يا ريكارډونه زياتېداى يا كمېداى شي، او څرنگه ضايعات په گوته او معالجه شي. دسيستم بېك اپ او بياروغونه: څنگه چې د ډېټا له مينځه تگ او يا د ډېټابېس كراشېدل په تنظيم باندې حياتې اغېزي ولرلاى شي، نو د ډېټابېس سيستم بايد په سيستم كې له خرابې راتلوو وروسته د بياروغېدنې وړتيا ولري. DBA اړ ده چې د سيستم له وخت په وخت بېك اپ كېدلو څخه خبر واوسي، او تل له ځان سره د احتمالي ضايع كېدونكې ډېټا د بياروغونې لپاره پلانونه راجوړ كړي. End User Service and coordination: يو DBA بايده د ډېټابېس د كارولو او هغه د ننوتنې د امتياز وركولو او اخستلو فيصله وكړي او د مختلفو كارونكو او ډلو لپاره منابع تهيه او ځاى پرځاى كړي. كه بېلابېل كارونكي يو له بل سره ټكر خوري نو DBA بايده مداخله وكړي او د خوښې په يوه لاره باندې توافق يقيني كړي.
د عدن ناامني
د 2016ز کال په اوږدو کې نورې پېښې
د 2016ز کال د جنورۍ مياشتې په لومړۍ نېټه، هادي ته وفادارو ځواکونو په يو بريد کې د AQAP يو قوماندان وواژه، څوک چې له ابین څخه عدن ته راغلی و. د AQAP قوماندان علي عبد الرب بن طلب له خپلو درې ساتونکو سره په بريد کې ووژل شو.
د مارچ په څوارلسمه نېټه، په عدن کې د نامعلومه دلايلو له امله د الوتکې د غورځېدو پېښه کې د متحده عرب اماراتو دوه پيلوټان ووژل شول. ځينې سرچینې ادعا کوي چې AQAP الوتکه ويشتې ده، خو په رسمي او خپلواک ډول دا ادعا تاييد شوې نه ده.
جيرمين ګرير
د «ښځينه خصي» (۱۹۷۰ ز کال) په نوم د هغې د لومړي کتاب له خپرېدو وروسته د هغې اندونو لانجې زېږولي او هغه يې په يوه مشهوره څېره بدله کړې. په نړیواله کچه زيات پلورل کېدونکی او د ښځو دحقوقو څخه د دفاع د خوځښت د عطف د نقطې په توګه، دې کتاب د ښځه توب او ښځمنپالنې په توګه د اندونو تر منځ منظم توپيرونه وړاندې کړل، هغې استدلال کړی چې ښځې اړ شوې، څو په ټولنه کې منونکې دنده ومني، تر څو د سړيو هغه خيالات پوره کړي، د کومو چې ښځه مستحقه ده.
ګرير د برابرۍ پلوې ښځمنپالې په پرتله يوه ازادخياله (يا بنسټپاله)  ده. د هغې موخه له نارينه وو سره برابري نه ده، کوم څه ته چې هغه حل او «د ناازادو خلکو په څېر ژوند کولو سره موافقه» وايي. هغې د «ټوله ښځه» (۱۹۹۹ ز کال)  په نوم کتاب کې ليکلي دي:«د ښځو آزادۍ ته د نارينه حقيقي وړتيا ته په کتنې سره د ښځې وړتيا ته نه دي کتل شوي».د دې پر ځای دليل وړاندې کوي چې د آزادۍ مطلب په توپير ټينګار کول او «د خپل ځان د تعريف او د خپلې خوښې پرېکړې د شرط په توګه په هغې ټينګار کول» دي. دا د ښځو د آزادۍ لپاره يوه مبارزه ده، تر څو دوی «خپل ارزښتونه پيدا کړي، خپل لومړيتوبونه برابر کړي او د خپل بخت په اړه خپله پرېکړه وکړي».
مصطفي نعیم
مصطفي ماسي نعیم (په اوکرایني: Мустафа Найєм) افغاني الاصله اوکرایني خبریال، د پارلمان غړی، د کیف د اقتصادي کالج ښوونکی او مخکښ شخصیت دی چې د اروپا د میدان (یورو میدان) په نامه اعتراضاتو په پیلېدو کې یې مهمه ونډه لرله. نعیم د ۲۰۲۳ زکال له جنوري میاشتې راهیسې د بیارغونې او د زیربنایي چارو د پراختیایي دولتي ادارې د مشر په توګه دنده ترسره کوي. نوموړي له دې وړاندې د ۲۰۲۱ زکال په اګست میاشت کې د زیربنایي چارو د وزارت د مرستیال په توګه ګمارل شوی و.
شخصي ژوند او زده کړې
نعیم په ۱۹۹۸ زکال کې د کیف له تخنیکي لیسې او په ۲۰۰۴ زکال کې د کیف د پل تخنیک پوهنتون د هوا فضا له پوهنځي څخه فارغ شو. نوموړی په اوکرایني، پښتو، روسي او انګریزي ژبو روانې خبرې کولی شی.
خبریالي
نعیم د اوکراینسکا پرواډا ورځپاڼې ته خبرونه او مقالې لیکلې. نوموړي د ۲۰۱۱ زکال د سپټمبر له میاشتې څخه د ۲۰۱۳ زکال د اپرېل میاشتې تر پایه د اکراین له ټي وي آی تلویزیوني چینل سره کار وکړ. هغه د دغه تلویزیوني چینل له نوو مدیرانو سره د شخړې کولو له امله له استعفا وروسته له خپلو نورو هغو همکارانو سره یوځای یوه انلاین پروژه پیل کړه، چې له ده سره یوځای له دغه تلویزیون څخه وتلي و. دوی د هرومادسکي په نامه آنلاین تلویزیوني شبکه جوړه کړه.
جولیا وارډ هاو
د ژوند لومړي وختونه او زده‌کړې
ورور یې «سام» له اسټور کورنۍ سره واده وکړ [په متحدو ایالتونو او بریتانیا کې په ۱۹مه او ۲۰مه پېړۍ کې په سوداګرۍ، ټولنه او سیاست کې مشهوره کورنۍ وه]، ده ته یې ډېره ټولنیزه آزادي ورکړه او دا آزادي یې له خور سره شریکه کړه. وروڼه او خویندې یې په ۱۸۳۹ ز کال کې د پلار، ورور «هنري»، د ساموېل د مېرمنې «امیلي» او نوي زېږېدلي ماشوم په مړینه ډېر غمجن شول.
سلواکیا
سلواکیا د وچې پورې تړلی یو هیواد دی چی په منځني اروپا کې موقعت لري. سلواکیا له پنځه میلیونو څخه ډیر وگړي لري. سلواکیا له لویدیځ لوري نه د د چېک له جمهوریت او اتریش سره، په شمال کې له پولنډ سره، په ختیځ کې له اوکراین او په سویل کې له هنگري سره گډه پوله لري. پلازمېنه یی د براتیسلاوا ښار دي. سلواکیا د اروپا د همګټو هېوادونو غړی دی. براتیسلاوا او کوشیتسه د سلواکیا تر ټولو لوي ښارونه دي.
سيد محمد گلاب زوی
وېشنيزه:افغان وزيران
میر محمد صدیق فرهنګ
مخينه
میر محمد صدیق فرهنگ یو نوموتی سیاستوال او د پاړسي ژبې نوموتی لیکوال دی. سياست ورته له پلار ه په آر ورپاته دی. محمد صديق فرهنگ په ۱۳۳۱ ل.کال د غویي میاشت په هغه لاريونونو کې برخه درلوده چې د وخت په ولسي جرگه کې د غلام محمد غبار او عبدالرحمان محمودي د نه برياليتوب په هکله ترسره کېده. د وخت د حکومت لخوا د همدې کړنو له شامته جېل ته وغورځېد. د بند څخه خلاسېدو وروسته د زېرمو او صخنايعو په وزارت کې د وزير د مرستيال په توگه او بيا د ډاکټر يوسف د مشاور په توگه وگومارل شو.
۸۰۰ (عدد)
په کلینډر کې
۸۰۰ کولاي سي:
ريچارد اون ويزسېکر
له ۱۹۵۴ ز کال راهيسي، د المان د عيسوی ديموکراتيک اتحاد (CDU) د غړي په توګه ، نوموړی د ۱۹۶۹ ز کال ټاکنو کې، د پارلمان د غړي په توګه وټاکل شو. نوموړي تر هغه وخته پورې د Bundestag د غړي په توګه خپل واک ساتلو ته دوام ورکړ، چې د ۱۹۸۱ ز کال ايالتي ټاکنو څخه وروسته د لويديځ برلين د واکمن ښاروال په توګه وټاکل شو. Weizsäcker په ۱۹۸۴ ز کال کې د المان د فدرالي جمهوريت د ولسمشر په توګه وټاکل شو او په ۱۹۸۹ ز کال کې د دويمې دورې لپاره يو ځل بيا وټاکل شو. نوموړی او Theodor Heuss تر اوسه د المان د فدرالي جمهوريت يوازيني دوه ولسمشران دي، چې دوه بشپړې پينځه کلنې دورې يې خدمت وکړ. د ۱۹۹۰ز کال د اکتوبر پر ۳ مه نېټه د ولسمشر په توګه د خپلې دويمې دورې پر مهال، نوموړي د المان ديموکراتيک جمهوريت پينځه ايالتونه په رسميت وپېژندل او ختيځ برلين د جرمني له فدرالي جمهوريت سره يو ځای شو، چې له امله يې Weizsäcker د بيا يو شوي المان ولسمشر شو.
سيد قاسم رښتيا
سید قاسم رښتیا د افغانستان د برېښنا پخوانی وزير و. هغه د سید حبیب خان زوی ؛ په ۱۲۹۴لمریز کال کی په کابل کی وزیږید. او هم هلته په کابل کې خپل لوست يې دلیسی تر پای پوری ورسول. په ۱۳۱۰لمریز کال د مطبوعاتو په مدیریت کی په کار باندی پیل کړل. وروسته دفرانسی دژباړونکی په توگه دپست او ټلگراف په عمومی امریت کی کار کاوه. او بیا په ۱۳۱۲ لمریز کال کی دکابل په ادبی ټولنی کی د ژباړونکی په حیث وټاکل سو. په ۱۳۱۶ لمریز کال کی دهغه مهال حکومت د کابل د ادبی ټولنی نوم یی په - پښتو ټولنه - باندی بدل او هغه ټولنه یی د افغانستان دعلومو په اکادمی کی شامل کړل. او ارواښاد قاسم رښتیا د دغه ټولنی د نشراتو د آمریت دنده په غاړه واخیست. په ۱۳۱۷ لمریز کال کی دپښتوټولنی معاونت ته ورسید. په ۱۳۲۸کال کی چی دمطبوعاتو خپلواک ریاست بنسټ کیښودل سو ښاغلی رښتیا د مطبوعاتو د ریاست دریس په توگه و ټاکل سو. په ۱۳۲۳ لمریز کال کی چی محمد هاشم په کابینه کی د مطبوعاتو دریاست و صلاح الدین خان سلجوقی ته ورکړل سو ؛ قاسم رښتیا د هغه د کفیل په حیث وټاکل سو او یه هم دغه کال کی محمدظاهرشاه په هیواد کی دمعارفو د دوم درجی نشان یی وهغه ته ورکړل. ښاغلی رښتیا یو څو موده په چکسلواکیا ؛ مصر او جاپان کی دافغانستان د استازی وو. اوپه ۱۳۴۲ لمریز کال کی دمطبوعاتو او د مالیی د وزارت دنده یی په غاړه درلود. رښتیا د خپل ځوانی څخه د لیکوالی سره یی ډیره مینه درلوده او ډول ډول مقالی یی لیکل ؛ د هغه په لس گونو مقالی په مختلفو مجلو او ورځپاڼو ؛ په تیره بیا د انیس په ورځپاڼه او د آریانا په مجله کی خپره سوی دی. د انیس د ورځپاڼی سریزی - دسیاست راتلونکی - په نامه چی ډیره موده خپره کیدل درښتیا په قلم ؛ خو په یو مستعاره نوم سره څپریدل. هغوی دکمونستی کودتا څخه وروسته دافغانستان څخه کډواله او امریکی ته پناه یوړه او دعمر تر پایه پوری هلته پاته سو. ارواښاد قاسم رښتیا په ۱۳۷۷لمریز کال دامریکی په متحده ایالاتو کی له دنیا څخه ولاړ.
لوپامودرا
په ریګویدا کې
«لاوری ايل. پيټن» د ریګویدا ۷۹يم سرود د تشريح پر مهال لوپامودرا «لېوالې شهواني» (حريصې جنس غوښتونکې) په حالت کې ښودلې ده. په لومړي سر کې اګاستيا له هغې سره مقاومت کړی، خو په پايله کې راپرزول شوی. «پيټن» همدا راز وايي چې «د سرود په وروستۍ کرښه کې اګستيا د بچيانو او رهبانيت د تمرين له لارې د لافانيت په تر لاسه کولو سره لمانځل شوی، په داسې حال کې لوپامودرا په جنسي غوښتې سره په نښه شوې ده». د «ډاکټر رميش چندر مکوپادهيايي» په وينا، د لوپامودرا سوتراګان (پند/نصيحت/احکام) وايي چې نارينه بايد ښځو ته ولاړ شي. ان هغو پخوانيو رشيګانو (ريشي په هندو مذهب کې بشپړ او روښانفکره سړي ته وايي) چې د خدايانو علم يې تر لاسه کړی و، له ښځو يې خوند اخيست او «هېڅکله ورڅخه ستړي شوي نه وو». په دې بند کې د لوپامودرا د ناهيلۍ څرګندونه له خپلې مېرمنې سره د اګستيا له جنسي اړيکو څخه د ځان ساتنې پايله ده. د هغې دا وينا چې اوس زړه شوې ده د «رحم او شفقت» څرګندونه ده. په ځواب کې اګستيا روښانه کړې ده چې دا بنديز د خدای له خوا منځ ته راوړل شوی و. اګستيا د لوپامودرا زاریو ته تسلميږي او په وړاندې يې سر ښکته کوي. په وروستيو دوه بندونو کې د اګستيا شاګرد د اګستيا «د مينې کولو او پښېمانۍ د زړه سواندۍ د نقطو» ستاينه کوي.
مخینه
د اګستيا او لوپامودرا د داستان شاليد په مهابهارت کې له «اسورا» وروڼو سره پيليږي چې هغه «الوالا» او «ويټاپي» دي، څوک چې په لرغونو وختونو کې په «مانيشيمتي» کې اوسېدل. همدا راز ويل کېږي چې دوی په اصل کې د سويلي هندوستان د کرناټک د «بادامي» اوسېدونکي وو. «الوالا» له يو پوه برهمن څخه غوښتنه وکړه چې هغه هت يو زوی ورکړي، څوک چې د «ايندرا» په څېر پیاوړی وي. کله چې کار ونه شو نو الوالا او ويټاپي له برهمنانو خفه شول او د جادويي لارو چارو په زده کولو سره يې له هغوی څخه غچ اخستل پيل کړل. د الوالا ورور وټاپي به خپل ځان د سنډا په بڼه تغير کاوه او د سنډا له ذبح کولو وروسته به پخه غوښه برهمنانو ته وړاندې کېده. کله به چې برهمنانو دا غوښه خوړله له هغې وروسته به الويلا خپل ورور ته غږ کاوه چې د برهمنانو له خېټو بهر راووځي. وټاپي به له دې وروسته خپل انساني شکل خپلولو، د برهمنانو له خېټو به راڅرګندېدو او په دې ډول به يې هغوی وژل. اګستيا له دې اړخ څخه خبر شوی و. دا مهال اګستيا چې د اوږد رياضت له لارې يې توبه تر لاسه کړې وه جنت ته ولاړ، چېرته چې هغه ځينې روحونه وليدل، کوم چې د يوې درې دپاسه له پښو راځړول شوي وو. هغه حيران شو، اګستيا له هغوی څخه د هغوی د دې بدې وځې د لامل پوښتنه وکړه. هغوی وويل چې له دې عذاب څخه د خلاصېدو لپاره په خپله اولاده کې د يو زوی د زېږېدو انتظار کاږي. هغوی همدا راز ده ته وويل چې دوی يې نيکونه دي او دا چاره اوس هغه (اګستيا) ته پرېښودل شوې ده چې واده وکړي او ژر تر ژره يو زوی پيدا کړي، د خدايانو لپاره د نذر رسم تر سره کړي او دوی له دې لعنت څخه ازاد کړي، څو دوی وکولای شي، جنت ته ولاړ شي. اګستيا د خپلو نيکونو له روحونو سره ژمنه وکړه چې د دوی غوښتنه به تر سره کوی. په يوه بله نسخه کې راغلي چې اګستيا په خوب کې له خپلو نيکونو سره مخامخ شو، په داسې حال کې يې وليدل چې په يوه ژورځای کې سرچپه راځوړل شوي وو.
د اوبو ښاپېرک
د اوبو ښاپېرک یا د دابنتون ښاپېرک (په لاتين: Myotis daubentonii) د ښاپېرکانو څخه دي چی په اروپا او شمالي آسيا کی ژوند کوي. د ۷۰ کالونو څخه د ټولنې شمېر یی زیات شوي دي او په اوس وخت کی د نړۍ تر ټولو پراخ شوي ښاپېرک دي.
توصیف
د اوبو ښاپېرک په ځانگړي دول په جنگلونو کی تر اوبو نژدې ژوند کوي. نوموړي ښاپېرک په شپه کی د اوبو حشرې چی د اوبو پر مخ باندی دی ښکار کوي. د اوبو ښاپېرک یوه ډله کولای سی ۱۵ – ۵۰ ځناوران ولري. اوږدوالي یی ۵۰ سانتیمترو ته رسېدلای سی ، وزن یی ۶ – ۱۱ گرامه ده او عمر یی ۴۰ کالونو ته رسېدلای سی. نوموړي ښاپېرک د حشرو ښکار کولو لپاره د ماوراصوت امواج کارېږي.
عدلي طبپوهنه
د عدلي طب د علم سرچینه:
په عدلي طب کې انټرو پومیټري یا د انسان د بدن اندازه گیري: یو فرانسوي پولیس افسر بزرټیب یون په اولنیب ځل انټرو پومیټري تخنیک په قانون کې اضافه کړ تر څو مجرم د قد او قامت په واسطه وپېژندل شي، تر دی مخکې به مجرم د انځور او نوم په وسیله پېژندل کېده. د انځور په ذریعه پیژندل په معاصر وخت کې هم کاریږي.
د عدلي طب فرعي څانگې:
جیولوژي د خاپونو یا نښانونو مطالعه کوي. جیوفزیک د جیو فزیکې تخکنیکونو لکه راډار، د ځکمې او اوبو لاندی یا نور داسې تشخیصونکې وسایلو په مرسته د جرم په اړه مالومات پیدا کوي.
د تلي د بهرنۍ خوا فشار :
د تلي بهرنۍ خوا فشار او نښان د قربانۍ پر وجود یا د جرم په ځای کې پر ځمکه، فرش، دیوال که د ختلو لپاره کارېدلی وي, دروازه که په لغته پرانېستل شوې وي کتل کېږي، که چېرې دا نښانونه د انسان له سترگو پټ وي د لیدو وړ نه وي د پیداکونې او لیدنې لپاره ځانگړې شعاع چې اکټرا ویولیټ نومیږي کاریږي. ځینې وختونه د الیکتروستاتیک په وسیله د نیمه غلیزې مادی په مرسته ترې انځور اخېستل کېږي.
د بوټونو د تلي داخلي حصه:
د نښانونو مطالعه: د بوټانو نه ښکاریدونکې نښانونه د مصنوعي نور په مرستې، یو خاص مایع، د کوکسیال او پلورایز نور په مرستې تشخیص کېږي کوم خاپونه چې کمزوري یا کم لیدل کېږي له کېمیاوي او فزیکې میتودو نه کار اخیستل کېږي.
پاول پيتروويچ رومانوف
پاول پيتروويچ رومانوف ( لومړى پاول ) ( د روسيې ټولواكمن ) د ۱۷۵۴ ز كال د سيپټمبر په ۲۰ ( د اكتوبر لومړئ ) د پيتربورگ په ښار كې ، د روسيې د ټولواكمنې ( امپراتورې ) ېلېزاوېتا پيتروونا په دوبنۍ ماڼۍ كې زېږېدلى دى. دده مور سرداره اېكاتېرينا الېكسېېونا ( دويمه اېكاتېرينا ) نومېده. د ماشوم له زېږېدو نه وروسته د روسيې امپراتورې ېلېزاوېتا پيتروونا پر هغه د پاول نوم كېښود.
كوشنيتوب
هغه مهال د روسيې په لوړو سياسي كړيو كې په سخته سياسي مبارزه كې د بدلونونو لامله پاول له هماغه كوشنيوالي نه په اصل كې له مور او پلار نه جلا كړاى شو او د هغوى له مينې نه بې برخې وو. ښكاره خبره ده چې دې حالت د كوشني پاول پر رواني حالت باندې خپل اغېز وښند. خو ټولواكمنې ېلېزاوېتا پيتروونا امر وكړ چې دده لپاره ډېر ښه ښوونكي او روزونكي وټاكي. له دغو ښوونكو نه يو هم سردار “ نيكيت ايوانوويچ پانين “ وو ، چې په ۱۷۶۰ ز كال كې د ټولواكمنې له خوا د پاول لپاره د ښوونكي په توگه وټاكل شو. دغه سړي د امپراتورۍ په دربار كې ځانگړى ځاى درلود او درناوى ورته كېده. كوشنى پاول د مهال په تېرېدو سره له ښوونكي سره روږدى كېده. د ده لوست ډېر خوښېده او د راتلونكي يوه كال په بهير كې يې ډېر كتابونه ولوستل. له دې نه وروسته ښوونكي پانين ورو ورو ده ته د روسيې او د لويديزې اروپا ادبيات تشرېح كول. د پاول له زېږېدو نه وروسته امپراتورې ېلېزاوېتا دى له خپلې مور نه بېل كړ. دده مور اېكاتېرينا كولاى شول ، چې ډېر لږ خپل زوى وويني هغه هم د امپراتورې په اجازې سره. كله چې پاول اته كلن شو، دده مور اېكاتېرينې د پوځي گارډ په مرسته يوه كودتاه وكړه او ددغې كودتاه په بهير كې دده پلار امپراتور درېيم پيوتر ووژل شو. يانې چې مېرمنې پر خپل مېړه كودتاه وكړه او هغه يې وواژه. له دې نه وروسته پر پلاز باندې بايد پاول كېناستلى واى ، خو دده مور دويمې اېكاتېرينې پاول له دولتي چارو نه لري كړ او هغه يې له دې شونتياوو بې برخې كړ ، چې په دولتي چارو كې كومه لاسوهنه وكړي. پاول هم د خپلې مور د ژوند طرز غنده او هغه سياست ، چې دده مور چلاوه ، هغه يې نه مانه. له همدې لامله د پاول او د مور ترمنځ اړيكي تل خړ پړ ول.
هولو کاسټ
د هولو کاسټ په پړاو کې (۱۹۳۳-۱۹۴۵ ز) د اروپا يهودان د يوې لويې پېښې، د يوې برخې په توګه، د پناه کولو هدف وګرځېدل، په کوم کې چې المان او د المان مرستندويانو ميليونونه نور هم تعذيب او ووژل. په هغوی کې پولنډي توکمي، شوروي ملکيان او د جګړې بنديان، رومانيان، معيوب، سياسي او مذهبي، مرور او همجنسبازان هم په کې شامل وو.
صاحب جان صحرايي
صاحب جان صحرايي د افغانستان د کمونستي دولت په وخت کې د دغه هېواد د سرحدونو د چارو وزير و.
پښتني هڅوب
پښتانه د لوی افغانستان او پاکستان اوسیدونکی دی چی تقریباً د افغانستان د موجودو قومونو 65% برخه جوړوي.
ارمني ژبه
نوې دوره
ارمني الفبا ، چې شاوخوا ۱۶۰۰ کاله وړاندې اختراع شوې او ۳۸ توري لري (وروستي دوه توري، چې د O او F په نوم یادېږي، وروسته ور اضافه شوي او له هغه مخکې د O په نوم لیکل شوي وو)، د پنځمې پېړۍ په لومړیو کې د ماشټوټس لخوا لیکل شوي وو. هغه دا اختراع کړی او د غږونو له مخې دا د یوناني ژبې سره ډیر ورته دی.
بيدار جريده
وېشنيزه:افغاني چاپي رسنۍ
اتفاق اسلام ورځپاڼه
وېشنيزه:افغاني چاپي رسنۍ
سواد
جنسیتي نابرابري
په ۲۰۱۵ زکال کې د یونسکو د احصایوي انستیتیوت د شمېرو له مخې د نړۍ د بیسواده لویانو له ډلې دوه په درې (۶۳٪) برخه یې ښځې جوړوي. دغه نابرابري په تېرو لسیزو کې له دې هم زیاته وه: له ۱۹۷۰ زکال څخه تر ۲۰۰۰ زکال پورې د سواد د جنسیتي نابرابرۍ کچه نږدې ۵۰ سلنه راکمه شوه. په وروستیو کلونو کې دغه وده راکمه شوه او باقي جنسیتي نابرابري د نږدې دوه لسیزو لپاره ثابته پاتې شوه. په ټولیز ډول په سواد کې جنسیتي نابرابري د سیمه ئیزې نابرابرۍ په کچه پام وړ نه ده؛ په دې معنی چی د سواد په برخه کې د هېوادونو ترمنځ توپیر په هېوادونو کې د ننه جنسیتي نابرابرۍ پر وړاندې زیات دی.
د تاراین دویمه جګړه
شالید
تاریخ لیکونکي د تاراین دویمه جګړه په ۱۱۹۲ ز کال کې بولي، که څه هم دا احتمال شته چې دا جګړه د ۱۱۹۱ ز کال په وروستیو کې رامنځته شوې وي.
جګړه
جګړه کټ مټ په هغه ډګر کې رامنځته شوه چې لومړۍ جګړه په کې رامنځته شوې وه. د دې موضوع په پوهیدو سره چې د چاهامنا ځواکونو ښه نظم درلود، غوریانو نه غوښتل چې یوې مخامخ جګړې کې له هغوی سره مخ شي. غوریانو د دې پر ځای، خپل پوځ په پنځو ډلو ووېشه او څلور ډلو یې پر دښمن باندې له څلورو خواوو برید ته ولیږلي.
اتحاد خان آباد جريده
وېشنيزه:افغاني چاپي رسنۍ
څنګه کولای شو ځان له مطالعې سره عادت کړو؟
دا ډېر عجیبه تمرین دی. موږ غواړو تاسو روږدي کړو، البته مثبت روږدي؛ تاسو به په دې تمرین سره د کتابونو په مطالعې روږدي شئ او تل به هڅه کوئ چې یو څه ولولئ. که کومه ورځ مو مطالعه و نه کړه نو حتما به د خفګان او زړه تنګۍ احساس لرئ.
داوبو په ایکو سیستم باندی داقليم اغېزې
دځمکې لاندې اوبو دډيريدو امکان
د ځمکې لاندې اوبو د سطحې ټيټوالې ايجابوي چې اوبه د ډيرې ژورې ساحې نه راوځي او ځينې وختونه ددې کار لگښت ډيريږي. په دې ډول حالاتو کې لازمه ده چې ژوره څاه ووهل شي اوبمبه ښه ورښکته شي. دځمکې لاندې سرچينو نه ځمکو دخړوبولو لپاره داوبو د راويستلو په ارزولو سره د کلنو سطحي جريانونو او د ځمکې لاندې جريانونو باندې دهغوې ډيروالې داهميت وړ مرکزونه او مخزنونه دي. د ځمکې لاندې اوبه دسرچينو د حالت دښه واي په اړه بايد لاندې ټکو ته پاملرنه وشي چې دځمکې لاندې داوبو منابعو لکه چې مناسبه ده انکشاف ورکړو. 1)	د اوبو دکيفيت او ژوروالي شتون 2)	د اوبو د فشار د سطحې شتون 3)	قانوني اوطبيعي محافظتونه 4)	دعملياتو لگښت
القلي فلزات
اوهمدارنګه اوفلزې سوديم دتعامل څخه هم ليتيم په لاس راځې. دليتيم داستعمال ځايونه لېتيم دعلاوه کونکوپه توګه زياتوي چې دالياژونوپه استحصال کې په کا ريووړل شي دلېتيم سپک ايزوتوپ دترېتم دصنعتي استحصال لپا ره کارول کيږي. لېتيم دعضوي موادو په ترکيب يا توليد کې هم استعما ليږي چې دهغې اهميت به په عضوي کيميا کې وڅېړل شي .دلېتيم منرالونه اومصنوعي مرکبات لکه المونيتونه ،کاربونېتونه ،سلېکلتونه ،مولبدنېتونه په صنعت کې دمخصوصو بنسټونو او هغه ښيښې چې دهغه څخه ماوراء بنفش وړانګې تېرېداى شي استعماليږي. نوټ :- الياژونه :- زيات فلزات په ويلې شوي هالت کې يوله بل سر ه مخلوط کېداى شي په نتيجه کې الياژونه حاصليږي. سوديم     (Sodium )       Na    دسوديم اتومي وزن (٢٣) او اتومي نمبر يې (١١) اوسوديم يودهغه عنا صر وله جملې څخه دى چې په ځمکه کې زيا ت منتشر دي (٤.٢) فيصده مولي برخه يا (٣.٢) فيصده اوهم دلمر په اتوموسفير کې اودسياراتو په منځ کې کشف شوى دى. دسوديم منرا لونه عبا رت دي له :- ١- دخوړومالګه ٢- ميرابليټ Merablit ٣- کريوليټ  Carulit ٤- بوريکس  Borix ٥- ابليټ    Ablite سوديم Na په بحري اوبوکې ٢.٥ فيصده موجوددى. سوديم دنورو عناصرو سره يوځاي دطبعي سليکتونواوالمو نيتونو کې هم شامل دي. دسوديم مرکبات په حيواني اونبا تي ارګا نېزمونو کې هم شامل دي چې عملا ً دسوديم کلورايد په شکل ليدل کيږي .مثلاً دانسا ن په وينه کې د   Na+    ايونونه ٠.٣٢ فيصده په هډوکو کې  ٠.٦ فيصده اوپه پلا زما يي غشاء کې د٠.٦ څخه تر ١.٥ فيصده موجود دى. سوديم په هايدرو سفير کې   سمندر ونوپه اوبوکې  ټنه وجودلري. ٨-صفحه ٢٩٦ سوديم دساده مادې په شکل سو ديم دساده مادې په شکل سپين نقره يي سپک فلزدى کثافت يې ٠.٩٧ فيصده دى نوموړى فلزنرم او دزوبان تودخه يې نسبتاً ټيټه ٩٧،٨ درجه دسانتي ګرېدده او دغليان ټکى يې ٨٨،٣ درجې دسانتي ګرېد دى دکمياوي خو اصو له مخې فعال فلزدى په هواکې فوراً اکسېدېشن کېږي داکسېدېشن محصول ديوې نرمې مادې په حيث توليديږي په عادي حرارت کې دفلورين اوکلورين په اتوموسفير کې په خپل سر مشتغل کېږي دلږحرارت ورکولو په مرسته دمايع برومين ،سلفر ،ايودين اوهايدروجن سره تعامل کوي.
کاستک سوډا:دسوديم کلورايد داوبلن محلول دبرقي تجزيې څخه په لاس راوړل کېږي.
لویدیځې سلاوي ژبې
د لويديځ سلاوي ژبې د سلاوي ژبو څخه د ژبې یوه ډله (ښاخه) ده چی په مرکزی اروپا کی ویل کېږی. چیکی ژبه، پولنډی ژبه،سلواکی ژبه د لویدیځ د سلاوی ژبو څخه تر ټولو ههم ژتې دی او هم رسمی ژبې دی.
شاتو مچی
دشاتو مچۍ (په لاتين: Apis mellifera) يوه خوځندکه ده چې دري جوړې پښې لري. ډير سپيشيزونه لري، د اقتصاد له پلوه د اهميت اوارزښت وړ گڼل كيږي. كورنى جوړښت ئې نر،ملكه او كاريگران تشكيلوي او هر يو ئې جلا دنده سرته رسوي. د نر مچۍ وظيفه د ملكه القاح كيدل دي او د ملكه دنده ئې له نر سره يو ځاى كيدل او د هگيو اچول دي.كاريگران نكتار(شيره) او گرده راټولوي چې د غه عمليه د زراعت او كرنې په توليد كې د اهميت وړده. د مچيو شات د غذايي ارزښت له پلوه ښه غذا گڼل كيږي چې گلوكوز،فركتوزاو سكروز او يوه اندازه اوبه لري اوله هرحيثه غني دي. د انسانانو لپاره خاصتاً د ماشومانو د ودې لپاره يي سپارښتنه كيږي. مچۍ نه يواځې شات توليدوي ، بلكه موم او پروپولس هم توليدوي او نور اضافي مواد چې كولاي شي ماركيټ ته عرضه شي، موم،كريم،صابون او نورو محصولات چې د روزمره معشيت او د اقتصاد د پياوړتيا لپاره ښه وسيله او بهترين مصروفيت گڼل كيږي په توليد كې د استفادي وړ دي. د گرده افشانۍ په هكله ويلاي شو چې د زراعتي محصولاتو زياتوالي او د ميوو د ښه كيفيت لوړ حاصل او دشكل او جوړښت  او د ماركيت د ارزښت او پايښت له پلوه د اهميت وړ كار بلل كيږي. د شاتو مچې يې د القاح لپاره ښه وسيله ده ، نو له دې حشرې سره په نرمۍ سره كړنه پكارده ځكه چې له يوې خوا د عايد منبع او له بلي خوا په عمومي توگه  محيط سازگاروي. د مچيو د روزنې لپاره بايد له ماهرانو سره ليدنه او كتنه وشي او فني مشوري واخستل شي.د مچيو د بيماريو او روزنې لارې چارې بايد په پوره مهارت زده كړل شي. لومړي ځل بايد په لږ پيمانه كار شروع شي او وروسته وسعت وركړل شي. ځرنگه چې د افغانستان كرنيز سكتور، لكه د نورو سكتورونو په شان د اوږدې مودې تپل شوې جگړې له امله ډير تاوانې شوي اود هغه بيا رغونه حتمي گڼل كيږي خو پخوا تر دې چې كرنيزې چاري بيا راژوندۍ شي. بايد داسي پلان جوړ شي چې د كرنيزو چارو ځينو برخو ته پكې د لومړيتوب حق وركول شي، د شاتو مچۍ او چرگان د كرنيزو چاروهغه برخې دي چې بايد د افغانستان په بيا ودانولو او رغولو كې ورته د لومړيتوب حق وركړل شي ځكه چې : ځوك چې غواړي د شاتو مچۍ وروزي بايد پخوا تر روزلو ديو بل مچۍ روزنكي شخص نه چې د دروزلو عملي تجربې ولري د مچيو د روزلو په اړه معلومات تر لاسه كړي. دخلكو د پوهاوي لپاره د شاتو د مچيو د روزلو په هكله علمي او فني ليكونه ته اړتياده د همدې اړتيا پر اساس دا اثر وليكل شو چې زمونږ گران هيوادوال وكولي شي د شاتو د مچيو د روزلو لپاره يو لارښود تر لاسه كړي اوله دې لارښوده د شاتومچيو په روزلو كې گټه واخلي.
مواد او سامان آلات
دملكې تخت : ملكه په اسانۍ كولاي شي له هغه ځخه تيره شي، خو د نر مچۍ دشاتو له خوړولوځخه جلوگيري كيږي. رولر: يوه اله ده چې د موم چاپ شوې لوحه د چوكات په سيم پورې محكمه ساتي. دملكې قفس، روي بند،دستكشې، جالي دار دسمال. د موم كولو صندوق، موم تراش ، چاقو گان، صافي او برسونه. موم تراش ، خوراك داني، دشاتو شانه، دشاتو ايستلو ماشين. هغه بوټي چې د شاتو مچۍ ورځخه استفاده كوي دشاتومچۍ فطرتاً د خپل شوق او ذوق مطابق او د خپل مزاج مطابق خپله غذا له مختلفو رنگارنگ گلانو، ميوه دارو او بې ميوو بوټوځخه تر لاسه كوي ، لكه شينشوبى او د وحشي بوټو له گلانو ځخه حاصلوي او د شاتو مواد او موم ټولوي او د دوراني مرحلوله تيرولو وروسته په شاتو او موم بدليږي. همدارنگه د خپلې غذا د راټولولو لپاره له ښودل شوې لارې الوتنه كوي او بيرته خپلې ځالې ته راځي. د شاتو د مچيو غذا د اهلي او وحشي بوټو د تناسلي آلاتو او د ميوه لرونكو او بې ميو بوټو او دبعضې ونو د پاڼو له ترشحاتو ځخه په لاس راتلاي شي. دشاتو مچۍ د ځينوبوټوله گلانو ، لكه گل خار، د كچالو گل ، كونځله،دشړشم گل، د كوكنارگل،د بادرنگ گل، دولې گل،دلوكاټ گل، د نرگس گل او د نسترين گل ځخه زياته گټه اخلي.انتري گل ،شين شوبى گل ،ځمكني توت، دباقلي خاندان گل، دليمو گل، بهي، زعفرانو گل، انځر گل، نارنج گل ، پيچك گل،شبو گل، پتوني گل، زيتون گل، شتر خار، شوتلې گل، لوبيا ، اكاسي، شفتالو، بادام گل، د زردالو گل،د تورومرچكو گل ، دځيړۍ گل، خاتمي گل، ارغوان گل، د شينگل گل، د انارگل، لاله گل، دپلوسي گل، دپيازگل او د ستروس د كورنۍ له گلانو ځخه په پراخه پيمانه استفاده كوي.
ملكه
دا چي د شاتو مچي ډيري ځنگړني لري موږ بايد د هغه ستانه په شه ډول سره وکړو مچيو ته الله [ج] يو داسي نيظام ورکړي دي لکه د انسان په شان دا چي يو ډير اعجيبه نيظام لري نو مليکه دا وظيفه لري چي دي کوم امر وکړي هغه بايد سرته وسريږي که کوم يي نافرماني وکړه هغه بيا وژني
گرده افشاني
دگرده افشانۍ ميخانيکتونه: نبــــــاتات هم دحيواناتو په شان جنسي فعاليتــــــــــــــونه سرته رســوي.ددې فعاليتونو مرکزگلان دي چې هغوئ دمختلفو برخو څخه لکه گلمـــــــلو پاڼو Sepals   ) Calvx ( گــــل پاڼو  Petals ) Corolla ( نارينــــــه الــي Stamens ) Androcium ( اوښــــځيــــــنه الــــــــــــو Pistils  ) Gynoecium    ( څخه جوړې شوې دي  او هــــــــــــــــــره برخه يې مختلفې دندې سرته رسوي  .دمثال په توگه  گلملې پاڼې په ژمــــــــــــي کې دگل داخلي اجزا ( گل پاڼې،نارينه الې او ښځينه الې ) دسړو دضـــرر څخه ساتي گل پاڼې چې ښايسته وي حشري او نور ژوندي  شيــــان راجلبوي  ترڅو نارينه الو څخه  ښځينه الو ته گرده دالقاح په خاطر انتقـــــــــال کـــــــړي دنارينه  الې گرده توليدوي او ښځينه الې دتخمدان دننه هگــۍ جوړوي  تر څوهغه  په گردې سره القاح شي او له دې پروسې څخه تخم اومېــــــوه تشکيــل شي ښکاره ده چې دگردې انتقال دژونديو موجوداتـو (  مختلفو حيواناتو) يا غيـــــــــري ژونديو موجوداتو( باد ،اوبه) په ذريعه  سر ته رسيږي. دگلانو اوگردې بې نظيــــــره خاصيتونه  چې ديونبــــــــات دگردې دنتقال   ديوه خـــاص انتقالونکي عـــــــامل لپاره وړگرځوي دگردې انتقال دسينډروم Pollination  Syndrome  په نوم ياديږي دگلانــــو رنگ بوى خـــــوږ وي  ،موم،تېل،بڼه او گرده ددې سبب کيږي چې گرده دمـــختلفو انتقالونکو شکل ( ۴ ) ژونديو اوغيرې ژونديو موجوداتو په واسطه دگلانو تر منځ  انتقال شي  اودالقاح پروسه سرته ورسيږي  دژونديو اوغيري ژونــــــديو موجوداتو په ډله کې چې په گلانو کې  گرده  دنارينه الو څخه ښځينـــــــــــــه الو ته وړي .گونگټـــان،بـــوراگان،مچـــــان،دشاتو مچــۍ،غومبســې،تاروگان،پتنگان ځنې الوتونکي شوپرکان،بـــاد  او  اوبـــه شــامل دي  دگــــــــردې حيواني انتقالونکي دخپلو خوراکي موادو دلاستـــــه راوړو په خاطـــر پــه گلانو  کښيني او په اتفاقي ډول گرده انتقالوي په  عــــــــمومـــــي ډول هغــه گـــــــــرده چې دحيـــــــــــــــواني عاملينو په واسطه انتقاليــــــــــږي درنده او سريښناکه وي باد يې انــــــــــــتقالـــــــــولى نه شي  اوکله چۍ حشرۍ يانور حيوانات  په گلانو کښيني دهغــــو په بــــــــــــــــدن پورې نښلي ترڅو ښځينه دگرده اقشانـــۍ سپنډروم  دگلانو خاصيتــــونه کوم چې دگردې دانتقال  عامليـــــــن Vectors ځــــان ته راجلبـــوي چه داټول عـــــاملين په گــــــرده افشانۍ کې مهم  رول لر
دشاتو مچۍ Honey  Bees ټولې پــــاڼرېژې مېــــوې پرته د مغز بابواو ټولــــې تــــل شنـــې مېـــوې پــرته دمخروطيانو څخه دشاتو مچيو او حشرو په واسطه گرده افشاني کــيږي دشاتو مچۍ اوحشرات دونو دگلانو دبېلا بېلو برخو  لکه درنگونو بوى او نکــــتار له کبله گل ته جلبيږي او کلـــــــه چې دسپړل شوو گلانو سره  په  تماس کې شي  يا ورباند کښينــي نو دگلانو گرده دهغوئ په پښو  يا دبدن په نورو برخو باندې نښلي او نورو گلانو ته دانتقال سبب گـــــــــــــــــــــرځي دحشراتو او مچيو په وسيله گرده افشاني کېدونکي نباتات (.Entomophilies.) بلل کيږي چې عمدتا مثالونه،مڼې ،زردالو ،گيلاس ،بادام،الوچۍ ،ناک، زيتون، او داســــــــې نورښودل کېږي  دحشــراتو او مچيوپه نشتوالي سره ددغه ميوو گرده ا  فشاني کـــــــې خنډ او ستونزې رامنځ ته کېږي. شکل ( ۵ ) باد: (..Wind.): دهغو ونو گلان چې رنگه نه وي بوى ا و نکتار ونه لـري نو حشرې او  مچۍ چندان ورته نه جلبيږي نو دگل دگـــــردې د کڅوړې په چاودېدو سره دهغوئ دگـــــــــردې زرات د بـــاد په وسيـــله يو او بل گل ته ليږدول کېږي باد تر زرومترو او يا دهغې څخه زيات واټن دگـردې زرات  وړلي  شي،دپستو،غوزانو،خرما،ناريال،انگور ،توت،ښوون او داســـې نورگلان دباد په وسيله گــــرده افشاني کــــــــــېږي چې دغه ډول نباتاتو ته Anemophilous  ويل کېږي دگرده افشانۍ په وړاندې ستونزې دځنو عواملو له کبله دگلانو گرده افشا ني صــــــورت نه نيسي چې په نتيجه کې گلان رژيږي په تخم او ميوه نه بدليږي او يا دنا قصې گرد ه افشانۍ له کبله وروسته د ونو څخه رژيږي او ياتخمونه او مــيوې پوره اوغوره   و  ده نشي کولى په عمومــــــــــــي ډول دگرده افشانۍ داجراتوپه صورت نيونې په وړاندې دوه ډوله خنډونه او مشکلات وجود لري چې يويې داخلي اوبل يې خارجي  خنډونه دي ١:داخلي عوامل (Internal factors): غير مکمل گلان (.Imperfect flower .):غيري مکمل گلان هغه گلانو ته ويل کيږي چې يواځې دتانيث او يا دتذکير الـــــــــــه ولري په دي  ډول نباتاتو کې نارينه گلان په يونبات کې اوښځينه گلان په بل نبـــــــــــــــــــات کې واقع وي لکه دخرمـــا او پستې ونې چې ددې و نو دښځينه ونو لپاره دنارينه ونو شته والى مهم بريښي او په نشتوالي کـــــــــې يې ښځينه ونې ميوې نه نيسي له بلې خوا دځينو ونو نارينــــــــه گلان  په جلا موقعيت او ښځينه گلان په جلا موقعيت کــــــې ځاى لري چې دنارينه گلانو نشتوالى دگرده افشانۍ په وړاندې ستونزې رامنځ ته کوي لکه په توتانو،غوزانو،ام او يوشمېر نوروميووکـــــــــې ديادونې وړده چې نارينه گلان دگـــــــــــــــرده افشانۍ  څخه وروسته رژيږي  اوپه ميوه اوتخمدانونو باندې نه بدليږي دنباتاتو دگلي ساختمان جوړښت او خصوصيات:
نجات لړۍ
د بغلان ادبي بهیر ګرځندوی ټیم د کار سرعت او وسعت له مخې د تېر کال په پرتله د هر ښوونځي مدیر او یا هم سرښوونکي ته یوه سپینه ټوټه د عکس اخیستو بګرونډ لپاره، یو میموري کارټ او د تګ راتګ کرایې پیسې ورکولې،څو په خپل ښوونځي کې د هغو ماشومانو عکسونه واخلي چې غواړي نوي ښوونځیو کې د زده کړو په موخه شاملشي.
د مطالعې لس ګټې
یادونه: د مطالعې ډېرې ګټې نور هم شته، البته دلته فقط په لنډ ډول یو څو کلیات را اخېستل شوې دي چې ستاسې ذهن نورو فوائدو ته هم سوق کولای شي.
١ – مطالعه کول ستاسو لغوي پانګه زياتوي
په ياد به مو وي چي پخوا به مو څه ډول د يوه لغت اصلي معنا زده کوله او يادوله، همدا د کتاب ګټه ده، چې اوس په خورا آسانۍ سره کولاى شئ په ډېر کم وخت کې د يوه لغت معنا په ګوته کړو، خصوصاً کله چې تاسو لوی لوی کتابونه مطالعه کوئ له ګڼ شمېر نويو لغتونو سره اشنا کېږئ چې په زده کولو سره مو لغوي پانګه زياتېږي.
څومره چې مطالعه کوئ، په هماغه اندازه مو ذهن هم وده او پراختيا مومي.