ژمنی_سبزیجات_او_په_ختيځ_زون_کی_یی_اقليمي_شرايط
دکچالو دپيدايښت تاريخچه
کچالو په جنوبي امريکاکي منځته راغلي دي امريکا ته دکولمب دراتګ څخه مخکي کچالو دجنوبي امريکا څخه پرته دنړي په ځينو نورو ځايونو کي موجود نه وه.داسي اټکل کيږي چه جنوبي امريکا ته دهسپانويانو دراتګ څخه 2000 کاله مخکي ددي ځاي اصلي اوسيدونکو کچالو تر روزني لاندي راوستي وه. په 1537م کال کي هسپانيانو لومړي ځل دجنوبي امريکا دانديز دغرو دلمنو په يوي وادي کي دکچالو سره اشنا شول. د Solanum دجنس يو شمير وحشي غوټي (Tuber) جوړونکي سپيشزونه دانډيز دغرو په لوړو برخو کي دکو لمبيا څخه چيلي پوري پيداکيږي چه داصلي کچالو مورني بوټي (Parent Stock)  پدي وحشي ډولونو کي موجود وه. دکچالو زيات شمير ډولونه چه يو دبله سره توپير لري دجنوبي امريکا دپيرو (Peru) او بولويا(Bolovia) په سيمه کي ترکرني لاندي دي. کچالو د 16 پيړي په پاي کي هسپانيانو له جنوبي امريکاي څخه اروپا ته راوړل او په 18 او 19 مو پيړيو کي کچالو په اروپا کي دانساني او حيواني غذا په حيث انکشاف وکړ.په اوسني وخت کي هم زياتره دنړي کچالو په اروپاکي توليديږي. دجنوبي امريکا دهنديانو په رسمونو او رواجونو پوري اړه لري. کچالو تقريباً 2000 سپيشزونه لري چه پدي ډله کي يواځي (150) سپيشزونه ټيوبر جوړولي شي تر اوسه پوري دکچالو د(150) وحشي او (23) اهلي نوعو څخه زيات دتکسانومي له نظره مطاله شويدي. دکچالو مختلف ډولونو سپيشزونه دکروموزومونو مختلف شمير لري چه په سلو کي تقريباً 70%  کچالو ټول سپيشزونه ( Diploid) دي چه په عمومي توګه ډيپلايد کچالو پخپله ګرده القاح کيدو وړ ندي ( Self Incompatible)  دي او بل ډول ته دالقاح دپاره اړه پيدا کوي چه مهم مثالونه ئي له Solanum pharesia  او Solanum Stenotomum څخه عبارت دي. تتراپلايد کچالو په سلو کي دکچالو دسپيشيزونو (15) برخي تشکيلوي. او په خپله ګرده دالقاح کيدو وړ دي بايد وويل شي چه دنړي مروج زراعتي کچالو تتراپلايد دي او د Solanum tuberosum او Solanum andigena په سپيشزونو پوري اړه لري. داحقيقت چه اروپا ته دجنوبي امريکا څخه لومړي دتتراپلايد کچالو د Solanum tuberosum سپيشز يا Solanum andigena سپيشز راوړل شوي دي. په ښه توګه څرګنده نه ده ليکن دزيات شمير متخصيصينو په عقيده اروپا ته لومړي د Solanum andigena کچالو راوړل شوي دي که څه هم داروپا د وده ايز فصل اوږدوالي ددي دپاره غوره نه بريښي. دکچالو طبقه بندي: کچالو د Solanaceae يا Night shade په کورني پوري اړه لري چه پدي کورني کي رومي بانجان ، توربانجان ، مرچ، تنباکو او پتوني ګل شامل دي. دکچالو جنس Solanum دي چه هغه بيا په دوه ټيټو جنسونو(Sub genera) باندي ويشل شويدي. ۱ـ Pachostemonum پدي ټيټ جينس کي دنارينه الو سرونه ئي لنډ او پنډ دي او بوټي ئي بغير داغزيو دي. ۲ـ Leptostemonum پدي ټيټ جينس کي دنارينه الو سرونه اوږده او نري دي او پاڼي ئي اغزي لري. Pachostemonum بيا له 5-Sections څخه تشکيل شويدي چه بيل بيل خصوصيات لري. a)	Tuberarium: - پدي سيکشن کي ټول غوټي توليدونکي کچالو شامل دي ، پاڼي ئي دبڼکو په څير ديو مشترک ډنډر دواړه خواته واقع دي. b)	Morella: - ټول کچالو ئي ساده پاڼي لري ، ګلپاڼي ئي سپيني او کوچني وي. c)	Dulcumara: - ددي سيکشن ټول کچالو هم ساده پاڼي لري ګلپاڼي ئي سپيني دي. d)	Micranthes: - ددي ډلي دکچالو بوټي خورا غټ دي او پاڼي ئي مکملي بريښي. e)	Neolycopersicum: - پدي سيکشن کي Solanum pnellii سپيشز موجود دي.  دTuberarium سيکشن بيا په دوه ټيټو سيکشنونو ويشل شويدي .چه هغه له Basarthrum   او Hyper Basarthrum  څخه عبارت دي. Basarthrum تيټ سيکشن دغوټو دتوليد قابليت نه لري. دHyper Basarthrum  په ټيټ سيکشن کي ټول غوټي توليدونکي کچالو شامل دي. Hyper Basarthrum سيکشن په څولړيو ويشل شويدي. ځيني متخصيصينو هغه په (26) لړيو چه (159) سپيشزونو لرونکي باندي بيل کړيدي.اهلي زراعتي کچالو دټيوبروزآ(Tuberosa)  په لړي پوري اړه لري چه هغه (50)  وحشي او (7)  زراعتي سپيشزونو څڅه متشکل دي.