cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چاپیریالی روغتيا ساتنه
شجلوسس
دکولمویوه بیړنۍ انتانی التـــــهابی ناروغی ده.چی دشجیلادبکټیریاله امله منځته راځی که څه هم دی ناروغۍ ته Bacillary dysentery هم وایی خوګــڼ شمیر ناروغان یی اوبلن اسهال لری اوپه Dysentery باندی نه اخته کیږی. په صنعتی هیوادونوکی دناروغۍ شدیدشــکل دومره زیات نه دی خوپه پرمختیایی هیوادو کی دناروغۍ شدیدشکل حتی دوژونکی ډیزنټری سره مخامخ کیږی. هرکال په نړی کی ۱۶۵ میلیونه وګړی په دی ناروغۍ باندی اختـه کیږی.چی ددی جملی څخه ۱۰۰ میلیونه په پرمختیایی او۶۵ میلیونه یی په صنعتی هیوادونوکی رامنځته کیږی. اوتقریباَ ۱ یومیلیــون مړینه منځته راوړی.اومړینه یی په هغه ماشومانوکی زیاته وی چی عمر یی له ۵ کالوڅخه کم وی.
امیبازسس Amoebasis
دکولمویوه پروتوزوایی ناروغی ده چی دامیبازس انت امیــــبا هستالوتیکاAnt amoeba histalotica په واسطه چی ۹۰٪ ناروغان یی عرضــی او۱۰٪ نور یی کلینیکی نــــښی لری.چی کیدای شی له یوخفیف اسهال څخــــه ترشدیدی ډیزینـــــټرۍ پوری ورسیــــږی. دناروغۍ لامل دخولی له لاری داخلیږی چی دسست Cyst په شکل وی اوداسست خواړه لاسونه او اوبه ککړوی. همدارنګه مچان اویوشمیرحشرات دمیخانیکی وکتورپه ډول سره استعمالولای شی.
ککړتیا (Pollution)
دمحیط ککړتیا یاناپاکي دککړوونکو(Pollution) دخپریدلوله امله دهري عملي یاسرچیني څخه دچاپیریال هري برخي ته دمحیط دککړتیا په نوم سره یادیږي یادخاوري هوااواوبوپه کیمیاوي،فزیکي اوبیولوژیکي حالت کي غیرمساعدبدلون ته ککړتیاویل کیږي چي دانساني اوطبعي پیښوله کبله منځ ته راځي دبشري ټولني پرمختګ اوتخنیکي وسایلوتوسعه اوپه ټولنه کي دنفوسوزیات والي هغه وسایل دي چي دچاپیریال ککړتیا منځ ته راوړي ککړتیا دطبعي چاپيریال سره دګرد،غبار،لوګیو اویوشمیر نوروزیانمنوتوکوله یوځای کیدوڅخه منځ ته راځي چي په ډیر قوي ډول دچاپیریال دایکوسیستم دزیانونو لامل ګرځي دچاپیریال ککړتیا دککړه وونکو موادو څخه منځ ته راځی دچاپیریال ګرد اوغبار زمونږپه هیواد کي کلونه راهیسي موجود دي چي مرګوني ناروغۍ اوځیني نورصحي نیمګړتیا وي رامنځته کوي.په همدي خاطر څومره چي زرکیدای شي باید چي مخه یی ونیول شي یوي ساینسي څیړني په ډاګه کړي ده چي په نړي کي څلویښت فیصده مړینه دنا پاکي هواله امله رامنځ ته کیږي،ډیویډ فیمن عالم وایی چي موږداوبو،خاوري اوصوت ډول ډول ستونزي لرو چي هغه زمونږپه ټولنه کي دکوچنیانودخوارځواکۍ لامل ګرځي. دنړي تقریبآ ۶.۵ میلونه نفوس د۵.۲ میلونه نفوس په پرتله په سویې تغذیې باندي اخته دي ،همدارنګه یوي بلي طبي څیړني په ډاګه کړي ده چي.
په حاملګي اوجنین باندي اغیزه
ډیر شر ا وشور ددي باعث ګرځي چي ماشومان بي وخته ،کم وزنه اومعیوب تولد شي جنین ددي قدرت لري چي مختلف اوازونه حس کړي هغه ښځي چي حامله وي باید د۱۵ــ۶۰ ورځي وروسته دحامله ګي څخه باید ډیر شر اوشورته قرارونه نیسي ځکه چي پدغه وخت کي د جنین اصلي عضوي اوداعصابوسیستم اونورسیستمونه په حالت دجوړیدو کي وي اوهمدارنګه ډیرشر اوشور ددي باعث ګرځي چي دښځو په وجود کي د بعضوهورمونونو قلت رامنځ ته کړي چي دجنین په رشد باندي تاثیر ګزاره دي.
‌=د اوازلیول سطح
دشورماشور دمختلفوډولونونمونه وي جدول دشورماشورمنبع داواز شدت په dB انساني احساس
مسعود اظهر
منځپانګې لومړنی ژوند په سومالیا کې	2	فعالیتونه 3	په انګلستان کې فعالیتونه 4	په هند کې بندیان او وروسته خوشې شوي 5	جیش محمد 5.1	2008 د ممبئی بریدونه 5.2	2016 د پټنټوټ برید 5.3	2019 د پلاما برید 6	بندیزونه 7	بیانیه 7.1	د هغه لخوا کتاب او کتابونه 7.2	د هغه په ​​اړه کتاب او کتابچه 8	هم وګورئ 9	حوالې 10	بهرنۍ اړیکې
کشمیر کې نیونه:
د خدای کړه ول چې په 1999ز کال د جمعې ورځ او د ډیسمبر 24مه نیټه وه، په کندهار د ملا ماد عمر اخوند امارت و؛ چې د نیپال له کټمنډو څخه نوې ډیلي ته د Indian Airlines Flight 814 (IC814) الوتنې په تښتونه کې د پاکستان څارګریزې ادارې کامیاب عملیات ترسره کړل. اړونده الوتکه یې له ټول پاکستان هوایي حریم څخه په خیر او خیریت تېره او د اسلامي امارت پلازمینه کندهار یې د هایجیک شوې الوتکې لپاره غوره کړ. د سپرلیو الوتکې ګېرچاپېره خړپړ طالبان هم لرې لرې ښکارېدل! د یو شمېر نړیوالو رسنیو خبریالان هم د هوایي ډګره دباندې په سړک انتظار ول چې په دې کې د بي بي سي نامتو خبریال ایوب ترین هم و. ترین صېب وایي چې مونږ ته د یوه خبریال په توګه اړوندې الوتکې مساپرو یا یرغمالیانو سره د اړیکې اجازه نه وه، مګر هغه مخ-پټي ... چې له کوټې راغلي ول نیغ تر الوتکې په خپلو شنو ګاډو کې ورتلل او له ترهګرو سره به یې د تخنیکي، خوراکي او استخباراتي موادو، معلوماتو او پلانونو په شریکولو خپله ونډه ترسره کوله او بیا به مونږ د هغو پاکستاني څارګرو څخه خپل دویم لاس معلومات ترلاسه کول! د الوتکې تښتوونکو له هندي حکومته د مساپرو په بدله کې د درې تنو ترهګرو د ازادۍ غوښتنه وکړه چې یو په کې همدا مسعود اظهر و. د اسلامي امارت په پلازمینه کې د ترهګر مسعود اظهر راخلاصیدنه په خیر و خیریت سره ترسره او ټول هندي او نورو هیوادو وګړي په سمه توګه اړوند هیواد ته وروګرځول شول! مسعود اظهر په اسانه سره د هوایي ډګر څخه د پاکستاني پوځیانو په سکورټ او محافظت کې پاکستاني خاورې ته ورتېر او تر کراچۍ ښاره ورسول شو چې په لنډو ورځو کې یې هلته د یوې 40 زره ګډونوالې غونډې ته یو ځل بیا د خپلو ترهګریزو موخو او ژمنو په تکرار او ترسره کولو کلک هوډ وکړ!
محمد ادريس کاندهلوي
د حضرت تصانیف
(۸)ختم نبوت
د کاندهلوي صاحب شاګردان:
شريف الدين عظيمي
ښاغلی شرف الدین عظیمي د استادۍ سپیڅلې مینې دیته اړ کړ، چې یو ځلې بیا استادي پیل کړي، تر علمي کنفرانس او ازموینې وروسته د کابل ښوونې و روزنې پوهنتون د ارواپوهنې په څانګه کې د استاد په حیث وټاکل شو. استاد شرف الدین عظیمي نن سبا د پوهنمل علمي رتبې په درلودلو سره د کابل ښوونې او روزنې پوهنتون، چې اوسمهال د استاد رباني ښوونې او روزنې پوهنتون په نوم یادیږي استاد دی او د تدریس چارې پرمخ بیایي.
ښاغلی استاد عظیمي کلک هوډ او اراده لري، چې د نورو نړیوالو ژبوو څیړنیز او علمي کتابونه په خپلو ملي ژبو وژباړي او د هیوادوالو په واک کې یې ورکړي.
د افغانستان د جګړې (۲۰۰۱- ۲۰۲۱ زکال) پیلامه
ریښه
د ۱۹۸۹ زکال په می میاشت کې له افغانستان څخه د شوروي اتحاد د ځواکونو له وتلو وروسته د ډاکټر نجیب الله په مشرۍ د خلق دیموکراتیک ګوند دولت تر ۱۹۹۲ زکال پورې دوام وکړ؛ هغه مهال چې شوروي اتحاد وپاشل شو او د هغه رژیم د شوروي له ملاتړ بې برخې شو؛ همدارنګه یې مخکښ قوماندان جنرال عبدالرشید دوستم له مجاهدینو سره لاس یو کړ. مجاهدینو د ۱۹۹۲ زکال د اپرېل په ۱۶مه کابل ونیو او د ډاکټر نجیب الله په ګوښه کولو سره یې د افغانستان اسلامي دولت تاسیس کړ.
کورنۍ جګړه او د طالبانو رامنځته کېدل (۱۹۹۲- ۱۹۹۶ زکال)
د ۱۹۹۴ زکال په اکتوبر میاشت پخوانی مجاهد ملا محمد عمر چې په یوه پاکستاني مدرسه کې یې تدریس کاوه، کندهار ته راوګرځېد او د طالبانو خوځښت یې جوړ کړ، چې ډېری غړي یې پښتانه و. په هېواد کې ګډوډیو؛ په ځانګړې توګه مکررو جنسي تېریو، غلاوو او وژنو د طالبانو غصه راپارولې وه. طالبانو د ۱۹۹۴ زکال تر نومبر میاشتې ټول کندهار ولایت ونیو. هغوی د یو ائتلافي دولت د جوړولو اړوند د مجاهدینو وړاندیز رد کړ او په ۱۹۹۵ زکال کې یې د کابل پر لور حرکت وکړ.
القاعده
په متحده ایالاتو کې د سپټمبر د ۱۱مې د بریدونو کمیسیون وموندله چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د القاعدې شبکه توانېدلې له افغانستان څخه د خپلو جنګیالیو د روزنې په برخه کې کار واخلي، وسلې یې واردولې، له نورو جهادیانو سره یې همغږي کوله او د ترهګریزو چارو طرحه یې له همدغه ځایه کوله. په داسې حال کې چې القاعدې په دغه هېواد کې خپل مرکزونه لرل خو د نورو سازمانونو له روزنیزو مراکزو څخه یې هم ملاتړ کاوه. اټکل کېږي چې د سپټمبر د ۱۱مې له بریدونو وړاندې له ۱۰ زرو څخه تر ۲۰ زرو کسان په دغه روزنیزو مراکزو کې و روزل شول او د شمالي ټلوالې پر ضد یې د طالبانو په جګړه کې ونډه واخیسته.
تور رنګه خلک
شمالي افريقا
په شمالي افريقا کې د تور پوستکي خلکو ډېرې ټولنې شته، د ځینو تاریخ يې له تاريخ مخکې ټولنو ته رسېږي. ځينې نور يې د کډوالو له خوا د تاریخي سهارا له لارې د سوداګرۍ يا، په اومه پېړۍ کې د عربانو له خوا د شمالي افريقا تر نېواک وروسته او په شمالي افريقا کې د سهارا څخه د مريانو د سوداګرۍ له لارې راغلي دي.
سوډاني عربان هم تورپوستي خلک دي، دا ځکه چې هغوی په کلتوري او ژبني ډول د سوډان تر ډېره بريده نيلي نسل سهارايي، نوبيون او کوشيک نسب لرونکي عربان دي؛ د دوی د پوستکي رنګ او شکل د نورو تور پوستو خلکو سره ورته دی.
د ایسلینډ تاریخ
ایسلېنډ ډېر لرې دی او له همدې امله د اروپایی جنګونو له ویجاړیونه ژغورل شوی؛ خو د نورو بهرنیو پېښو لکه د تور مرګ او د ډنمارک له خوا پلي شوي پروټیسټان اصلاحاتو له خوا اغېزمن شوی، د ایسلینډ تاریخ هم د یوشمېر طبیعي پیښوله خوا په نښه شوی دی.
ویناوالې ځانګړنې
مخکې لدې چې د خلکو په مخ کې خبرو ته ودریږئ باید باوري شئ چې د موضوع په اړه پوهیږئ او همداشان موضوع ستاسو لپاره مهمه ده. مخکې لدې چې دخلکو مخکې ودریږئ یا یو پروګرام کې خبرو ته ودریږئ د ځان سره یو مناسب پلان جوړ کړئ، ضرور نده چې پلان دې تاسو په څو ورقو کې جوړ کړئ بلکه تاسو کولای شئ که حافظه مو قوي وي نو د مخترو نقطو په شکل ترتیبي یاداشتونه ځان سره واخلئ.هغه څه چې وایئ باوري شئ چې دمفاهمې د اصولو سره برابر وي، یعنې پیغام مو واضح وي، لنډ وي، فصاحت سره وړاندې کولو اراده ولرئ، بیا هم که مخکې د هر پروګرام ځآنته وینا په سمه توګه وضاحتي شکل سره چمتو کړئ نو دا بیا ډیره ښه راخي.
نوکیا
1865-1967
اډسټام په ۱۸۹۶ کال کې تقاعد شو او د دې شرکت مشر میشیلین یې جوړ کړ. هغه په 1902 کې د بریښنا تولید ته پراختیا ورکړه، کوم چې ایډیسټام مخالفت کړی و. په 1904 کې Suomen Gummitehdas (Finland Rabber Works ) د ربړ سوداګرۍ چې د اډوارډ پولون لخوا تاسیس شو، د نوکیا ښار ته نږدې یوه فابریکه جوړه کړه او خپل نوم یې وکارول.
نوکیا په هغه وخت کې د 1930 لسیزې څخه تر 1990 کلونو پورې د ملکي او نظامي دواړو لپاره تنفس کونکي هم جوړ کړل.
1967-1990
سی ای او کیرامو د دسمبر په 11 د 1988 کې ځان وژنه وکړه.
2010-2014
کله چې لومیا 920 په سپتمبر 2012 کې اعلان شو، دا د مطبوعاتو لخوا د لومړي لوړ پای وینډوز تلیفون په توګه لیدل کیده چې کولی شي د دې پرمختللي ځانګړتیاو له امله سیالانو ته ننګونه وکړي. ایلوپ وویل چې دې ته مثبت عکس العمل په شرکت کې د امید او خوشبینۍ احساس رامینځته کړی. شرکت په پرمختللو هیوادونو کې د خپلې آشا لړۍ سره هم لاسته راوړنې درلودې ، کوم چې په کلکه پلورل کیده. که څه هم د نوکیا د سمارټ فون خرڅلاو او د بازار ونډه د 2013 په اوږدو کې د شمالي امریکا په بازارونو کې ډیره زیاته شوې، بیا هم د مالي زیانونو د مخنیوي لپاره کافي نه وه. اولیلا د 2012 کال د می په 4 د رییس په توګه استعفا ورکړه او د ریستو سیلاسما لخوا ځای په ځای شو. د 2013 په سپتمبر کې، نوکیا په مایکروسافټ باندې د خپل ګرځنده او وسایلو څانګه وپلورل. خرڅلاو د نوکیا لپاره مثبت و چې د نورو منفي مالي ارقامو څخه مخنیوی وکړي، او همدارنګه د مایکروسافټ سی ای او سټیو بالمر لپاره، چې مایکروسافټ غوښتل نور هارډویر تولید کړي او د وسایلو او خدماتو شرکت ته یې واړوي. د نوکیا رییس، ریستو سیلیسما، دا معامله په منطقي توګه سمه (د نوکیا د شریکانو په غوره ګټو کې)، مګر په احساساتي توګه ستونزمنه وبلله – کارپوهان موافق دي چې نوکیا به د نغدو پیسو په بحران کې و، که چیرې دا څانګه مایکروسافټ ته نه وای پلورل شوې. شنونکي په دې باور دي چې بالمر د دې ویره له امله د پیرودلو لپاره فشار راوړی چې نوکیا د انډرایډ غوره کولو او د مایکروسافټ سره د دوی اتحاد پریښودو ته نږدې دی. په حقیقت کې، د 2014 په جنوري کې نوکیا ایکس معرفي شو چې د Android په دودیز شوي نسخه کې روان و. دا یو حیرانونکی او یو څه عجیب لانچ و چې د مایکروسافټ پیرود وروستي کیدو څخه یوازې اونۍ لرې راځي. نورو، د بالمر ځای ناستی ستیا نادیلا په ګډون، احساس وکړ چې مایکروسافټ فکر کاوه چې د دوی سافټویر ټیمونه د نوکیا هارډویر انجینرۍ او ډیزاینونو سره یوځای کول به د وینډوز تلیفون وده "ګړندۍ" کړي. خرڅلاو د 2014 په اپریل کې بشپړ شو، د مایکروسافټ موبایل د نوکیا د ګرځنده وسیلو د برخې ځای ناستی شو. نوکیا هم له خپل مرکزي دفتر څخه په کاراپورټي کې د ودانۍ بل کمپلیکس ته لاړ. په هغه وخت کې، بالمر پخپله د مایکروسافټ اجرایوي رییس په توګه تقاعد شوی و او پر ځای یې ستیا نادیلا وټاکل شو، چې د نوکیا ګرځنده تلیفونونو پیرود مخالف و، د رییس بیل ګیټس سره. د نوکیا څخه پیرودل شوي شتمنۍ بالاخره په 2015 کې د مایکروسافټ لخوا لیکل شوي
څنګه کولای شو چې ښه مطالعه وکړو؟
په دې لیکنه کې لس (۱۰) مهمې لارې چارې په ګوته شوي، چې ستاسو له ښې مطالعې او زده کړې سره به مرسته وکړي.
۷. زیار وباسئ: دا خو معلومه خبره ده چې بې زحمته راحت نشته، نو که غواړئ یو غښتلی او ښه زده کوونکی واوسئ، نو په خپلو زده کړو کې زحمت وباسئ. هیڅکله ارامه مه کینئ یعنې خوشې مه کینئ. تل هڅه وکړئ، چې نوي معلومات او مهارتونه زده کړئ.
کلورين
سرچينې
وېشنيزه:کيمياوي توکي
خېبر پښتونخوا
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
د تکفير د خپراوي په انکار کې د سترو مشرانو ويناوې
حاکم د المختصر د کتاب خاوند په المنتقي کتاب کې له حضرت امام ابوحنيفه (ره) رانقل کړي،چې :" هغه له اهل قبله وو ځنې څوک هم نه تکفيراوه .ابوبکر رازي هم همدا راى له "کرخي" او نورو رانقل کړې ده.
دا بدريان دي،چې ځينو يې پر ځينو تور ولګاوه او ويې ويل،چې ته منافق يې؛خو پېغمبراکرم (ص) دوى تکفير نه کړل؛بلکې ټولو ته يې د جنت وعده ورکړه .همداسې دي په صفين او جمل کې پخواني جنګېدلي مسلمانان،سره له دې،چې هغوى ټول مسلمانان او  مؤمن وو،لکه څنګه چې خداى په باب وايي :
په يو صحيح حديث کې داسې راغلي او په صحيحينو او نورو کې په نورو الفاظو راغلى دى : "من دعا رجلا بالکفر او قال عدوالله و ليس کذلک الا حارعليه –اى رجع- و فى لفظ فى الصحيح فقد کفر احدهما = څوک چې چاته د کفر په لقب غږ وکړي يا  ورته ووايي : (د خداى دښمنه) او هغه داسې نه وي؛نو دا وینا يې خپل ځان ته ورګرځي يا په بل تعبير : يو یې بیخي کافر دى.
۱۹۳ (عدد)
۱۹۳ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۱۹۲ څخه  مخکي او د ۱۹۴ وروسته موجود دي.
په کلینډر کې
۱۹۳ کولاي سي:
د تکفير د خپراوي په انکار کې د سترو مشرانو ويناوې
(هر خبره د محمد وينا ته پرېږدئ،چې څوک په خپل دين کې ډاډمن دى؛د هغه په څېر نه دى،چې په خطر کې دى)
[5] .هماغه سرچينه ٣/٤٢٨.
[6] .حجرات /٩
[8] .تحفة المحتاج ٤/٨٤.
د نوعو د بڼې بدلون
تاريخي پرمختګ
محمد حميدالله په وروستيو کې ياد نظريات په لاندې ډول څرګندوي: "[دا کتابونه] بيانوي چې: الله تعالی لومړی ماده پيدا کړه او د پرمختګ لپاره يې په انرژي سره غني کړه (په پانګه واچوله). مادې د همدې له امله د بخار بڼې سره سمون وکړ، چې په ټاکلي وخت کې يې د اوبو بڼه غوره کړه. د پرمختګ راتلونکی پړاو منرالي ژوند و. د وخت په دوره کې بېلابېل ډول تيږې رامنځته شوې. تر ټولو لوړه بڼه يې مرجان (coral) دی. مرجان يوه تېږه ده، چې په خپل ځان کې، لکه: د ونې څانګې لرې. منرالي ژوند نبات ته تکامل ورکوي. د نبات تکامل په يوې ونې سره تر ټولو لوړ ټکي ته رسېږي، چې د يوه ژوي ځانګړتياوې زېږوي. دا د خرما ونه ده، چې نارينه او ښځينه جنس لري. که چېرې د خرما ونې ټولې څانګې هم پرې شي، نه وچېږي،مګر که سر يې پرې شي، نو مړه کېږي (له منځه ځي). د خرما ونه، د همدې له امله د ونو تر منځ تر ټولو لوړه او د څاريو تر منځ تر ټولو ټيټ سره ورته په توګه نظر کې نيول کېږي. دا په يوه بيزو باندې بدلېږي. دا د ډاروين وينا نه ده. دا هغه څه دي چې (Ibn Maskawayh) يې وايي او دا په سم ډول هغه څه دی، چې د اخوان الصفا (Ikhwan al-Safa) ليکونو کې ليکل شوي دي. اسلامي پوهان وايي چې: بيزو د ځنګلي سړي په يوه ټيټ ډول بدله شوه، چې وروسته يو غوره انساني موجود باندې بدل شو. سړی يو بزرګ او يو پيغمبر جوړېږي. هغه يوې لوړې مرتبې ته تکامل کوي او ملایکه کېږي. له فرښتو نه پورته په حقيقت کې له خدای نه پرته نور څه نشته. هر څه له هغه نه پيلېږي او همغه ته بېرته ورګرځي."د سپېڅلتوب د وروڼو د دايرة المعارف (Encyclopedia of the Brethren of Purity ) انګليسي ژباړې له ۱۸۱۲ز  نه د لاسرسي وړ وې، په داسې حال کې چې د الفوز الکبير عربي لاسوندونه او د اخوان الصفا ليکونه هم تر ۱۹ مې پېړۍ پورې د کمبرېج په پوهتون کې د لاسرسي وړ وو. يادو کارونه کېدای شي، د ۱۹ مې پېړۍ د تکامل پوهانو په ممکن ډول چارلس ډاروين باندې  یې اغېز لرلی وي.
نوعې (د ژویو ډولونه)
په ۱۹۷۰ز لسیزې کې رابرټ ار. سوکال، تئودور جي، کرولیو او پيټر سینټ د مورفولوژیکي نوعو په مفهوم کې د بدلون وړاندیز وکړ. یوه فونوټیکي نوعه چې د ژوندیو موجوداتو د یوې ټولګې په توګه تعریف شوې ده، چې یو بل ته ورته فینوټایپ لري، خو بیا له نورو سیټونو یا مجموعو نه بېل فینوټایپ لري.
بدلون
نوعې د بدلون تابع دي، که په نویو انواعو کې وده وکړي، له نورو نوعو سره د جینونو تبادله، د نورو ډولونو سره د یو ځای کېدو يا له منځه تللو سره کېدای شي.
بيشاپور
بیشاپور (په پهلوي کې: Veh Shahpuhr) د ساسانیانو یو پخوانی پایتخت وو چی په ۲۶۶ کال کی د حکمران د شاپور ۱ لخوا تاسیس شو. دغه ښار په ایران کی د فارس په ولایت کی پروت وو او په اوس وخت کی هلته یوازې د ویرانه پاتې ده.
رواني جګړې او د افغانانو مسولیتونه
دا يو حقیقت دی چي که له هر ډول ستونزو سره مخ شواو  د سرچينې و حل لپاره يې له هر ډول تبعیض او تعصب څخه ځان خوندي نه کړو، نو د ستونزو ريښو ته ځان نه شو رسولای. د دې سترې ستونزې په اړه بايد داسي فکر وکړو چي له هيڅ يو لوري سره نه تعصب کوو او نه يې خواخوږي يو، خو د هیواد او خلګو په خاطر د ستونزو حل غواړو. مثلا: نه مي امريکا خوښه ده، نه طالب، القاعده، داعش، حقاني شبکه او نوري جګړماري ډلي. نه د چا د دفاع لپاره فکر کوم، نه يې خپل مسووليت بولم. خو یوازي دا غواړم چي د دې رواني کشالې په اصلي ريښه ځان پوه کړم چي ستونزه له کومه ځایه سرچينه اخلي.
دا يو حقیقت را سره ومنئ چي که خپله د ځان د ګټې لپاره څه ونه کړو، نو نه د خدای اصل او قانون دا دی چي د يو قوم، ملت او يو کس حالت بدلوي او نه يې هم پردي انسانان. قران کي الله دا اصل بیان کړی چي موږ تر هغو د يو قوم حالت نه بدلوو چي دوئ يې د بدلون لپاره ليڅي ونه نغاړي. (الرعد: ۱۱) نور دولتونه، موسیساتې او استخبارات ولي هغه کار وکړي چي موږ يې خپله د خپلو ګټو په خاطر نه کوو؟ جنګونو او خړوپړو حالاتو کي يو شمېر حکومتونه او استخبارات خپلې ګټې لټوي. نو که موږ کلک هوډ وکړو چي دې جنګونو ته پای ټکی کښېږدو، نو بیا را سره بهرنیان هم یو لاس کېږي، طالب هم اخیر پوه کېږي او الله هم د بدلون اصل همداسي بیان کړی.
نورايل کليوال
شخصي ژوند
نورايل کليوال د شهيد حاجي عبدالقدوس خان بارکزي زوی، ډ د مرحوم محمد ظريف خان لمسی دی، په ۱۳۷۵ لمريز کال د مرغومي  يا جدي مياشتي پر ۵ مه نېټه، د هلمند ولايت د نهرسراج ولسوالۍ د تُرمې د کلي په يوه دينداره او کلتورپاله کورنۍ کي زېږېدلی دئ.
نورايل کليوال د کلنو راهيسي کلتوري او فرهنګي غونډي جوړي کړي دي او دې ته ورته غونډو کي  يې ګډون کړی دئ.
د سياست سره سره د ادب، کلتور او اسلامي آرزښتونو سره هم ډېره مينه لري، په پښتو کي يې لنډي کيسې، ويناوي، سياسي ليکني ليکلي او پښتو ژبي ته يې ژباړلي دي.
په ډېر درنښت، داؤد جان قادري د نورايل کليوال ګران ملګری. کال  ۵/۱۱/۱۳۹۷
0744201140
ټالکوټ پارسونز
ټالکوټ پارسونز (د ۱۹۰۲ کال د ډېسمبر په ۱۳مه زېږېدلی او د ۱۹۷۹ کال د مې میاشتې په ۸مه مړ شوی) د کلاسیک دود یو امریکایی ټولن‌پوه و چې تر ډېره د خپل ټولنیزعمل د تیورۍ او ساختماني فعالیت لپاره خورا پېژندل شوی و. پارسونز په ټولن‌پوهنه کې د شلمې پېړۍ له اغېزمنو څېرو څخه شمېرل کېږي. د اقتصاد په څانګه کې یې د ډوکتورا درجې له ترلاسه کولو وروسته له ۱۹۲۷ کال څخه تر ۱۹۲۹ کال پورې په هاروارډ پوهنتون کې خدمت وکړ. په ۱۹۳۰ کال د نوې ټولن‌پوهنې په څانګه کې لومړنی پروفیسور/ استاد و. وروسته یې په هاروارډ پوهنتون کې د ټولنیزو اړیکو څانګې په رامنځته کولو کې برخه لرله.
د تجربوي ډېټا (خام ارقام) پر بنسټ د پارسونز د ټولنیز غبرګون تیوري په متحده ایالاتو او اروپا کې د ​​​​​ټولنیزو سیستمونو د لومړنۍ پراخه سیستماتیکې او د عمومي کولو وړ تیورۍ/نظریې په توګه پراختیا ومونده. په انګلیسي ژبې نړۍ کې له ټولن‌پوهنې سره د پارسونز یو له تر ټولو لویو مرستو څخه د ماکس وېبر د اثارو ژباړه او د ماکس وېبر، امېل دورکېم او وېلفرېډو پاریټو له اثارو څخه د هغه تحلیل و. د هغوی کارونو په کلک ډول د پارسونز پر لیدلورو اغېز وکړ او د هغه د ټولنیز عمل/ غبرګون د نظریې اساسي بنسټ و. پارسونز رضاکارانه عمل ته د فرهنګي ارزښتونو او ټولنیزو جوړښتونو له دریڅې کتل چې ټاکنې يې محدودولې او په پای کې يې د هغو اعمالو پروړاندې چې د روان‌پېژندنې د داخلي پروسو پر بنسټ تعینیږي، ټول ټولنیز اعمال تعینول.
پارسونز که څه هم په عمومي توګه یو جوړښتي کارکردپال بلل کېږي. خو هغه د خپلې دندې په پای کې په ۱۹۷۵ کال کې یوه مقاله خپره کړه چې "عمل پالنه" او "جوړښتي عمل پالنه" یې د هغه د نظریې د شخصیت او نظریو د تشرېح کولو لپاره نامناسبې لارې یادې کړې.
پارسونز د امریکا په پوهنتونونو کې د حرفوي ټولن‌پېژندنې له پیاوړو مدافعینو څخه و. هغه په ۱۹۴۹ کال کې د امریکا د ټولن‌پېژندنې د ټولنې رییس وټاکل شو او له ۱۹۶۰ څخه تر ۱۹۶۵ کال کې يې د یادې ټولنې د سرمنشي په توګه خدمت وکړ.
د امهرسټ کالج
زده‌کړيال پارسونز په امهرست کالج کې د بیولوژي او فلسفې په برخه کې زده‌کړې وکړې او په ۱۹۲۴ کال کې يې د هنر په برخه کې خپله لیسانس درجه (BA) تر لاسه وکړه. د امهرسټ کالج د دود له مخې د پارسونز په کورني کالج بدل شوی و. د هغه پلار او تره يې فرانک او مشر ورور یې چارلز اېډوارد په دې کالج کې زده‌کړې کړې وې. پارسونز په لومړیو کې طبي مسلک ته لېوال و، ځکه له خپل مشر ورور څخه یې الهام واخیست په دې توګه يې ډېره موده د بیولوژي په برخه کې زده‌‌کړې وکړې او یو اوړی يې د ماساچوسېت په ووډز هول کې د سمندرپېژندنې په مؤسسه کې کار وکړ.
د لندن د اقتصاد ښوونځی
په LSE کې هغه د هېلن بنکرافټ واکر په نوم له یوې امریکايۍ پېغلې سره اشنا شو او د ۱۹۲۷ کال د اپرېل په ۳۰مه يې ورسره واده وکړ. دې جوړې د انني، چارلز او سوزان په نوم درې اولادونه او په پای کې څلور لمسیان لرل. د والکر پلار په کاناډا کې نړۍ ته راغی خو د بوستون سیمې ته کډه شو او وروسته د امریکا ښاروند شو.
شاتوت
وېشنيزه:مېوې
د خاورې ککړتيا
خځنده وژونکي او د ناوړه بوټو له منځه وړونکي درمل
له خځزمده وژونکو ځينې د کروندو د خځنده ګانو څخه د خلاصون په موخه کار اخستل کېږي، کوم چې فصلونو ته زيان رسوي. خځنده نه یواځې ولاړو فصلونو ته زيان رسوي، بلکې زېرمه شويو غلو دانو ته هم زيان اړونکي دي او په تودو سيمو کې اټکل کېدای شي چې د غذايي موادو د زېرمه کولو په اوږدو کې د ټول توليد يو په درېيمه برخه يې له منځه ځي. د فونګي د وژونکو په څېر، په نولسمه پېړۍ کې کاريدونکي لومړۍ خځنده وژونکي درمل غېر عضوي وې، لکه پاريس ګرين او د ارسينيک (زرنيخ) نور مرکبات. له ۱۶۹۰ز کال راهيسې له نيکوټينو څخه هم کار اخستل شوی دی.
بې مزده یا وړیا کار
مخینه یا تاریخ
د نړیوالتوب یا نړیوال کېدو ودې او پراختیا د ښځو لپاره ډېر فرصتونه رامنځته کړي، ترڅو مزد لرونکو کارونو او شغلونو ته داخل شي؛ خو تر ډېره بیا دوی یې د مزده کار اړوند وخت له مصرف کېدو څخه په بشپړه توګه خلاصې کړي نه دي. هغه ښځې چې په کاري بازار کې ګډون کوي، تر ډېره هغه کارونه ترسره کوي، چې د «اضافي بار» په توګه بلل کېږي، د مزد لرونکي او بې مزده کار تر منځ د تعادل او توازن موندل، یا د ژوند او کار تر منځ تعادل او توازن موندل د ښځو لپاره یوه دایمي مبارزه ده، چې هڅه کوي، ترڅو د ماشومانو د پالنې او لویولو یا د کورنۍ د مشرانو او لویانو د پالنې سربېره د ځان لپاره یو شغل او دنده هم جوړه کړي. ښځې باید تل داسې پرېکړه وکړي، چې وخت او مالي سرچینې یې چېرته مصرف او ځانګړې کړي، چې دا مورد د هغوی د وړتیاوو په پراختیا کې د دوی په وړتیا دلالت او اغېز کوي. په دې توګه دا پرېکړه د هغوی د کورني ژوند په نسبي معیار اغېز کوي، چې د ملي عوایدو د حسابدارۍ اړوندو آمارو په وسیله اندازه ګیري کېږي.
د پاکستان ژبې
د اردو ژبه
اردو د هندو- اریانی ژبو څخه ده چی په پاکستان او د هندوستان په شمال کی ویل کېږي. دغه ژبه تقریبًا ۶۰ میلیونه ویونکی لري. د اردو الفبا د عربی تورو څخه جوړه شوی ده چی د تورو شمیر یی ۳۷ ته رسېږي. په دې کې اته غږونه (ڈ، پ، چ، ژ، ڑ، گ، ے، ٹ) د اردوخپل ځانگړي فونيمونه دي. اردو ژبه په ۱۵ پېړۍ کې د مغولو د حکمرانانو په وخت کی رواج شوی ده. د اردو ادبیات د ۱۶ پېړۍ ځخه پراختیا ومومله. په دی وخت کی په ۱۹ او ۲۰ پېړۍ کی مرزا اسد اللہ بیگ خان اومحمد اقبال تر ټولو مشهور شاعران ول. مرزا اسد اللہ بیگ خان (۱۷۹۷-۱۹۶۹) د هندوستان یو مشهور شاعر وو چی په ځانگړی ډول یی خپل غزلونه په فارسی او اردو لیکلی. اومحمد اقبال (۱۸۷۷-۱۹۳۸)دهند د نیمې وچې نامتو شاعر، فېلسوف، متفکر او د ختیځ نابغه بلل کېږي. دغه شاعر ته د علامه لقب په هند کې ورپه برخه شوی دی.
مڅرک
وېشنيزه:مڅرکان
ازاد خان افغان
ازاد سلېمانخېل بيا منگولې سرې کړې- پر ميدان ورگډ شو د مرادعلي غاړې بېخ يې ورته پرې کړې.
کاپ هامرفست
سرچينې
وېشنيزه:د سوالبرد اړوند
شاپ
تاریخ
شاپ ډېر پخوانۍ د درمل شکل دی. انسانانو په پخوانۍ وخت کې د مچیو د موم څخه شاپونه جوړکړل. خو په اوس وخت کې د شاپونو جوړولو لپاره د مصنوعي موادو څخه لکه گلسيرين، آډېپس نېوټراليس (Adeps neutralis)، ژلاتین، د ترکوندی تیل، د کاکاو تیل کار اخلی. په اوس وخت کی شاپونه په صنعت او درملتون کی د قالبی په مرسته جورېږی.
کربوړک
وېشنيزه:کربوړکان
پنځلسم لوييس
پنځلسم لوييس (زېږون د ۱۷۱۰ ز کال د فبرورۍ په ۱۵مه – مړینه د ۱۷۷۴ ز کال د مې میاشتې ۱۰)، چې د محبوب لوييس (په فرانسوي: le Bien-Aimé) په نوم مشهور و. د ۱۷۱۵ ز کال د سېپټمبر له لومړۍ څخه د خپلې مړينې تر مهال پورې تر ۱۷۷۴ ز کال پورې د فرانسې پاچا و. هغه په پنځه کلنۍ کې د خپل نيکه څوارلسم لوييس ځای ناستی شو. د ۱۷۲۳ ز کال د فبرورۍ تر ۱۵مې نېټې پورې د هغه بلوغ ته تر رسېدو پورې (چې هغه مهال د هغه ۱۳مه کلیزه په پام کې نیول شوې وه) پاچاهي د اورليان د ډوک دویم فلیپ له خوا اداره کېده. کاردينال فلوري له ۱۷۲۶ ز کال څخه د خپلې مړینې تر نېټې (۱۷۴۳ ز کال) پورې لوړ رتبه وزیر و، چې هغه مهال پاچا په یوازې ځان د پاچاهۍ کنترول په لاس کې واخیست.
د هغه نږدې ۵۹ کلنه دوره (له ۱۷۱۵ څخه تر ۱۷۷۴ کال پورې) د فرانسې په تاريخ کې دویمه اوږدمهاله واکمني وه او یوازې د هغه د سلف څوارلسم لوييس دوره چې ۷۲ کاله يې واکمني وکړه (۱۶۴۳-۱۷۱۵) د نوموړي تر دورې زیاته وه. لوييس په ۱۷۴۸ کال کې اتریشي نیډرلنډ چې د ۱۷۴۵ ز کال د فونتېنوی په جګړه کې ګټل شوی و بېرته ترلاسه کړ. هغه په شمالي امریکا کې نوې فرانسه د اووه کلنې بدمرغې جګړې په پای کې په ۱۷۶۳ ز کال کې لویې بریتانیا او اسپانيې ته وسپاره. هغه د لورن او کورسيکا د جمهوریت د ډوک مېشتو خاورې/قلمرونه د فرانسې له پاچاهۍ سره یو ځای کړې. تاريخ پوهان په ټوله کې د هغه پر پاچاهۍ نیوکه کوي او دې ته اشاره کوي چې د هغه د فساد اړوند راپورونه څه ډول د پاچاهۍ د شرمندګۍ لامل شول، حال دا چې د هغه جګړو خزانې تشې کړې او له لږ ګټې سره مل وې. د پوهانو اقلیت له دې نظریې سره مخالف دی چې د انقلابي تبلیغاتو پایله ده. د هغه لمسی او ځای ناستی ۱۶م لوييس داسې یوه پاچاهي په میراث کې ترلاسه کړه چې مالي او سیاسي سمونونو ته یې اړتیا لرله او په پای کې په ۱۷۸۹ ز کال کې د فرانسې د انقلاب لامل شوه.
ماډل تيوري
د لومړي ترتيب نمونې نظريې بنسټيز نظريات
د لومړي ترتيب فرمول د اتومي فرمولې، لکه: (R(f(x,y),z) or y = x + 1) نه د (Boolean connectives) .... او د ....... او ....... quantifiers وروستاړو په معنا سره رامنځته شوی دی. يوه جمله يوه فرموله ده، چې د هر متغير هره واقع کېدنه په کې د ځواب ويونکي quantifier په ساحه کې ده. د فرمولونو لپاره بېلګې ((φ (or φ(x) دي، چې هغه واقعيت په نښه کوي، چې په زيات مواردو کې x په φ کې يو نامحدود متغير دی) او ψ په لاندې ډول تعريف شو:
لومړۍ الیزابېت
لومړۍ الیزابېت (د ۱۵۳۳ ز کال د سپټمبر له ۷ مې – د ۱۶۰۳ز کال د مارچ تر ۲۴ مې) د ۱۵۵۸ ز کال د نومبر له ۱۷مې نه تر ۱۶۰۳ ز کال؛  تر خپلې مړینې پورې د انګلستان او آیرلنډ ملکه وه. الیزابېت چې کله ناکله د بکرې ملکې په نامه هم یادېږي، د تدور د کورنۍ له پنځو پاچایانو وروستۍ  ملکه وه.
بوقلمون
د بوقلمونانو تکامل
بوقلمونان ۶۶ میلیونه کاله مخکې د کرتاسې په موده کې د Agamidae د کورنۍ څخه رامنځ ته شوي ول.
يعقوب کاکړ
محمد يعقوب کاکړ د بي بي سي راډيو پښتو څانگې يو خبريال و چې په لندن کې پخپل اجل ومړ.
وېشنيزه:افغان خبريال وېشنيزه:د بي بي سي راډيو خبريالان
درې ګونی تړون
د اتحاد نظام
د فرانسې او پروس تر منځ د ۱۸۷۱-۱۸۷۰ ز کلونه جګړې پر مهال، پروس او متحدينو يې د فرانسې دويمې سترواکۍ ته ماته ورکړه، چې په پايله کې يې درېيم جمهوريت (Third Republic) رامنځته شو. د Frankfurt په تړون کې پروس پر فرانسې فشار راوړ، چې Alsace-Lorraine د نوې المان سترواکۍ ته وسپاري، چې وروستۍ اړيکې يې سړې [کمزورې] کړې. فرانسه د جرمني د ډېرېدونکي نظامي پرمختګ په اړه په اندېښنه کې و، نو ځکه يې د جرمني د تيري د مخنيوي په موخه يې د خپلو جنګي صنعتونو او لښکر جوړول پيل کړل.
مادیان
له میلاد نه ۶۰۰ کاله مخکی د ماد قوم د واکمني (میشتیدو) سیمه.
د اقلیمي بدلون سناریو
د اقلیمي بدلون سناریوګانې یا ټولنیزې-اقتصادي سناریوګانې د راتلونکو ګلخانه‌يي ګازونو د خپرېدو هغه اټکلونه دي چې تحلیلګران یې د اقلیمي بدلونونو په مقابل کې د زیانونو د ارزونې لپاره کوي. ساینس‌پوهان د اوږدمهالو مسیرونو او د اقلیمي بدلون د کمښت د څېړلو لپاره سناریوګانې جوړوي او موږ پر دې پوهوي چې په راتلونکي کې کوم کوم شیان له موږ سره مرسته کوي تر څو د انساني چاپېریالي سیستم راتلونکی تصور کړو. د سناریوګانو په تولید کې د راتلونکي نفوس د کچو اټکل، اقتصادي فعالیت، د حکومتولۍ جوړښت، ټولنیزو ارزښتونو او د ټېکنالوژيکو بدلونونو بېلګو ته اړتیا ده. د اقتصاد او انرژۍ ماډل جوړونې (لکه World3 یا POLES) د دغسې محرکونو د اغېزو د تحلیل او کمي کولو لپاره کارول کېدای شي.
سپینوزیزم
سپينوزا، هېنري اولدنبورګ ته په یوه لیک کې لیکي: «د ځینو هغو کسانو په ځواب کې چې انګېري، ګنې زه خدای د طبیعت له لارې (چې د یوې جِرمي یا جسماني مادې په سترګه ورته کتل کېږي) پېژنم، باید ووایم چې د هغوی اټکل خورا ناسم دی». د سپينوزا په اند، زموږ نړۍ (کیهان) د بې‌شمېرو ځانګړنو حالت دی، چې له هغو څخه کولای شو دوه یې ونومېرو: تفکر او غځېدنه. خدای خورا بې‌شمېره نورې ځانګړنې هم لري چې زموږ په اوسنۍ نړۍ کې شتون نه‌لري. د آلماني فیلسوف کارل یاسپرس څرګندونې له مخې، کله چې سپينوزا لیکي، «Deus sive Natura» («خدای که طبیعت»)، هدف یې دا ؤ چې خدای «Natura naturans» (د طبیعت په خلق کولو) کې دی، نه دا چې «Natura naturata» (طبیعت یې پخوا خلق کړی)؛ په دې معنی چې «په عمل کې یو خوځېدونکی طبیعت، په وده او بدلون کې؛ نه یو غیرفعال یا ولاړ څیز».
جوهر
سپينوزا «جوهر» په لاندې ډول تعریفوي:"د جوهر په واسطه پوه شوم چې هغه په خپل نفس کې څه دی او د هغه له لارې څه انګېرل کېدلای شي، یعنې، هغه څه چې مفهوم یې د بل څیز مفهوم ته اړ نه‌دی، چې له هغه څخه باید جوړ شوی وي. (E1D3)"دا په دې معنی ده چې، په بنسټیزه توګه، جوهر همهغه څه دی چې په هکله یې، بلې مفکورې یا څیز ته له اړیکې ورکونې پرته، فکر کولای شو. د بېلګې په توګه: که چېرې یو کس د یوه ځانګړي څیز په هکله فکر وکړي، هغه د څیز د یوه ډول په توګه په پام کې نیسي، لکه دا چې ووایو، x یوه پیشو ده. له بلې خوا، جوهر باید د هغه خپل نفس له لارې وجاجل شي، پرته له‌دې چې هغه د یوه څیز ځانګړي ډول په توګه وپېژنو؛ ځکه چې دا څیز، ځانګړی نه‌دی.
حالتونه
حالتونه د جوهر ځانګړي بدلونونه – یعنې په نړۍ کې ځانګړي څیزونه – دي. سپينوزا د حالت په هکله لاندې تعریف وړاندې کوي:"د حالت په واسطه، ما د جوهر ښېګڼې وپېژندلې، یا هغه څه چې په بل کې شتون لري او د هغه له لارې د ده په هکله هم جاج کېدلای شي. (E1D5)"
د جوهر (مادې) یوګون‌پالنه
په نړۍ کې، یوازې د یوه جوهر (یا، په لا عامیانه ژبه، د څیز یو ډول) شتون په هکله استدلال، د «اخلاقو» د کتاب په لومړیو څوارلس قضیو کې راځي. لاندې قضیه، د جوهر یوګون‌پالنې ته د سپينوزا ژمنه بیانوي:"پرته له خدایه، هېڅ جوهر جاجل شوی نه‌دی، او نه به شي. (E1P14)"سپينوزا دغه قضیه، په مستقیمه توګه، له ټولو هغو څیزونو څخه چې مخکې تر دې یې ګڼي، تعقیبوي. د سپينوزا یوګون‌پالنه د ډیکارت له دوه‌ګون‌پالنې او د لایبنېتس له کثرت‌پالنې سره په توپیر کې ده. له‌دې امله، سپينوزا د ذهن او جسم د تعامل د څرنګوالي له لاینحلې مسألې څخه، چې ډیکارت ته په «پر لومړۍ فلسفې باندې غور» کتاب کې یو غټ سرخوږی ګرځېدلی دی، ډډه کوي. په ټاکلې توګه، څرنګه غیرمادي ذهن او مادي جسم سره (او برعکس) اړیکه ټینګولای شي؟ حال دا چې په ټوله معنی «جلا» ډلو کې شتون لري.
سرخاني خان الكوزى
چو خواندندالخير فيماوقع بريدند شاهان زشاهي طمع له تاريخي پېښو داسې ښكاري، چې نادر افشار د سرخاني له ماتې وروسته كندهار ته خوځېدلى وي، چې سيدال ناصر له شاه حسين سره د مرستې لپاره هلته تللى وو. د شاه حسين هوتك زوى، چې محمد نومېد، له نوميالي سپه سالار سيدال ناصر سره يو ځاى په ډگر كې جنگېده. سرخاني د نادر لاس ته ورنغى، خو نادر افشار دده خزانې د قموق په ښار كې تر لاسه كړې. نادر هغه الكوزي چې ده يرغمل نيولي وو، وبښل. له سرخاني خان نه وروسته دده قوم، يانې الكوزي يو ځل بيا د نادر مخې ته ودرېدل، خو دا ځل نادر له ځان سره پښتانه درلودل. د كندهار د ښار فتح، چې لس مياشتې اوږده شوه، دغه مهال بيا هم نادر درې سوه ابدالي پښتانه پر دېوالونو وروخېژول.
فرانسوي ژبه (د هندو-اروپايي)
په فرانسوي ژبه د څو وچو په ۲۹ هېوادونو کې، د رسمي ژبې په توګه تکلم کېږي، چې ډېری یې د فرانسوي ژبې د نړیوالې ټولنې غړي دي او دا ټولنه، د ۸۴ هغوهېوادونو نه جوړه شوې ده، چې فرانسوي ژبه په رسمي بڼه یا په ښوونیزه برخه کې کاروي. فرانسوي ژبه، د هغو شپږو رسمي ژبو نه ده چې د ملګرو ملتونو له خوا کارول کېږي. دا ژبه د وګړو د ډېروالي پر بنسټ، په ترتیب سره په فرانسه، کاناډا (په ځانګړې توګه د کیوبیک، اونتاریو او نیو برونزوک په والیتونو کې او په نورو فرانسوي مېشتو سیمو کې)، بلجیم (والونیا او د بروکسل په پلازمینه سیمه)، لوېدیځ سویس (په ځانګړې توګه هغه برخې چې د رومانډي سیمه تر پوښښ لاندې نیسي)، د لوګزامبورګ په ځینو سیمو کې، د متحده ایالاتو په ځینو برخو کې (د لوزیانا، مین، نیوهیمپشایر او ورمونټ په ایالتونو کې)، موناکو، د ايټاليا د اوستا د درې په سيمه کې او په نورو ځایونو کې د بېلابېلو ټولنو له خوا د لومړۍ ژبې په توګه تکلم کېږي.
کري (قورمه)
د کري پوډر، د مساله جاتو څخه چمتو کېدونکی هغه سوداګریز جوړ شوی مخلوط چې په لویدیځو بازارونو کې هم د لاسرسي وړ دی، د لومړي ځل لپاره په ۱۸مه پېړۍ کې بریتانیا ته صادر شو هغه مهال چې هندي سوداګرو ګرمې مسالې ته ورته د مساله جاتو یو معجون د ختیځ هند په بریتانوي کمپنۍ باندې وپلوره او هغوی له ځان سره بریتانیا ته یووړ.
۱۹۸ (عدد)
په کلینډر کې
۱۹۸ کولاي سي:
عبدالصمد روحاني
‎
ترموډینامیکي دوران
له کار سره اړیکه
(1)
برېښنايي دورانونه
د سټرلېنګ د آیدیال دورانونو لپاره، په ۴-۱ او ۲-۳ پروسه کې په حجم کې هېڅ بدلون نه پېښېږي، نو (۳) لاندې معادلې ته ساده کېږي:
د حرارتي پمپ دورانونه
د ترموډینامیکي حرارتي پمپ دورانونه د کورني حرارتي پمپونو او یخچالونو لپاره ماډلونه دي. د دواړو تر منځ هېڅ توپیر نشته، مګر دا چې د یخچال موخه دا ده چې ډېر کوچنی ځای سړوي، په داسې حال کې چې کورنی حرارتي پمپ د کور تودولو یا سړولو په موخه دی. د دواړو کار دا دی چې له ساړه ځای څخه تاوده ځای ته حرارت لېږدوي. د سړولو ترټولو عامه دوران  د بخار تراکم دوران  دی، چې مبردونه یا د سړولو عواملو په کارولو سره، چې پړاو بدلوي، سیستمونه ماډل کوي. د جذبي سړونې دوران  یو بل دوران  دی چې د سړولو عامل د مایع محلول د تبخیر پرځای په هغې کې جذبوي. د ګازي سړونې په دوران کې د برایتون دوران  او د همپسن-لینډ دوران  شامل دي. د تراکم او انبساط  ګڼ دورانونه، د ګازي سړونې سیستمونو ته امکان ورکوي چې ګازونه مایع کړي.
د ۱۹۸۹ ز کال انقلابونه
د پیوستون د ودې اغېز
د ۱۹۸۰ لسیزې په منځ کې پیوستون یوازې د ترځمکې لاندې سازمان په توګه دوام درلود، چې د کاتولیک کلیسا له خوا یې ملاتړ کېږي. په هر حال د ۱۹۸۰ لسیزې په وروستیو کې پیوستون دومره پیاوړی شو، چې د اصلاحاتو په اړه د جاروزیلسکي هڅې ناکامې کړي او په ۱۹۸۸ ز کال کې په ټول هیواد کې لاریونونو حکومت دې ته اړ کړ، چې له پیوستون سره خبرې اترې پیل کړي. د ۱۹۸۹ز کال د مارچ په ۹مه دواړو خواوو د ملي شورا په نوم له دوه اړخیزې مقننه قوې سره موافقه وکړه. پخوانی موجود سیجم به ولسي جرګه شي. مشرانو جرګه به د خلکو له خوا ټاکل کېږي. چې په دودیز ډول یو رسمي دفتر دی، چې د ولسمشرۍ له خوا ډېر واکونه ورکړل شوي (د پولېنډ د ګردي مېز تړون).
بروناي-موارا ولسوالۍ
نور ولولئ
برونای
مصطفی نیاسی
مصطفی نیاسی د افریقا په لویدیځ کې د پروت ولسمشریز هیواد سنګال د ولسي جرګې رئیس دی.
اکرشوس
آکرشوس په ناروژي Akershus) له اسلو نه وروسته د ناروې هیواد دوهم ګڼ نفوسه ولایت. اکرشوس ولایت له هدمارک، اوپلانډ ، بوسکروډ، اسلو او د سویډن هیواد سره پوله لري.
محمد سرفراز خان صفدر
د علم حصول
ابتدائی تعلیم یې په خپله علاقه کې د فاتحِ قادیانیت شیخ غلام غوث ہزاروی ”رحمة الله علیه“ نه حاصل کړو، بیا یې د سیال کوټ او ملتان علماؤ څخه استفاده وکړه د دې څخه بعد یې د مدرسه انوار العلوم ګوجرانواله د صدر مدرس حضرت مولانا عبدالقدیر صاحب څخه سبقونه وویل. د اعلی تعلیم لپاره د خپل کشر ورور (مفسر قران علامه صوفي عبدالحمید سواتي صیب) سره دارالعلوم دیوبند ته لاړو او په ۱۳۲۱ هجري مطابق۱۹۴۱ عیسوی کې د حضرت مولانا سید حسین احمد مدني صیب څخه یې بخاري او مسلم وویل او د شیخ الادب مولانا اعزاز علي صیب نه یې ابوداود او د حضرت مولانا محمد ابراهیم بلیالوي صیب څخه یې منطق او فلسفه وویل او د حضرت مولانا مفتي محمد شفیع صیب څخه یې هم سبقونه وویل.
فن خطابت
درس، خطابت او تصنیف کې د بی انتهاء مشغولیت نه باوجود یې تقریبا د شپیتو څخه زیات کتابونه لیکلي دي د دومره لوی علم او شان او شوکت باوجود ډیر عاجزه هم و، کله به چې چا د امام اهل سنت په لقب مخاطب کړو نو حضرت به وویل: زه په ګوجرنواله کې د اهل سنت د مسجد امام یم، الله اکبر...
فن تصنیف
(۸) تنقید متین بر تفسیر نعیم
(۳۰) خطبات امام اہل سنت
(۴۴) درود شریف پڑہنے کا شرعی طریقه
(۴۹) طائفہ منصورہ او نور …
شينګن سيمه
د شینګین سیمه نږدې 420 ملیونه نفوس لري او مساحت یې 4,312,099 مربع کیلومتره (1,664,911 مربع میل) دی. شاوخوا 1.7 ملیونه خلک هره ورځ د کار لپاره د اروپا داخلي پولې ته سفر کوي، او په ځینو سیمو کې دا خلک د کاري ځواک درېیمه برخه جوړوي. هر کال د شینګین په پولو کې ټولټال 1.3 ملیارده خلک تېرېږي. د سړک له لارې د مالونو د لېږد له امله 57 ميلیونه ځله تګ راتګ کيږي چې په کال کې د 2.8 ټریلیون یورو ارزښت لري. د شینګین له امله د سوداګرۍ لګښت کمول له 0.42٪ څخه تر 1.59٪ پورې د جغرافیې، سوداګریزو شریکانو او نورو فکتورونو پورې اړه لري. شینګین سیمې څخه بهر هېوادونه هم له دې تړونه ګټه پورته کوي.۔
مينه منگل
د کورنیو چارو وزارت ویاند نصرت رحیمي پر خپل ټوېټر لیکلي چې، اغلې منګل نن شنبه سهار ۷ بجې او ۲۰ دقیقې د کابل ښار د اتمې امنیتي حوزې اړوند کارته نو سیمه کې ترور شوې ده.
هنري اګارد والس
نوموړی د هنري سي والس، چې له ۱۹۲۱ نه تر ۱۹۲۴ ز پورې یې د امریکا د کرنې د وزیر په توګه دنده ترسره کړه،  مشر زوی و او په ۱۸۸۸ ز کال کې د ایوا ایالت په اډیر ولسوالۍ کې نړۍ ته سترګې خلاصې کړې. هغه په ۱۹۱۰ ز کال کې د ایوا ایالت له پوهنتون نه له فراغت وروسته، د والس بزګرانو (Wallaces' Farmer) تر نامه لاندې د خپلې کورنۍ د کروندې د ژورنال لپاره د لیکوال او مسئول مدیر په توګه کار کاوه. هغه د های برېد کارن شرکت، چې د جوارو د اصلاح په برخه کې یې کار کاوه، بنسټ کېښود چې پراخ بریالیتوبونه یې له ځانه سره درلودل. والس د احصایې او اقتصاد په ګډون په بېلابېلو موضوعاتو کې فکري وړتیا وښودله او د عرفان په ګډون یې ډول ډول دیني او روحاني خوځښتونه و سپېړل. والس په ۱۹۲۴ ز کال کې د خپل پلار له مړینې وروسته، له جمهوري غوښتونکي ګوند نه لرې شو. د ۱۹۳۲ ز کال په ولسمشریزو ټاکنو کې نوموړي د ډیموکراټیک نوماند فرانکلین ډي روزولت نه ملاتړ وکړ.
خبریال او کروندګر
په ۱۹۱۰ ز کال کې والس له کالج نه تر فراغت وروسته د والس کروندګرو د ورځپاڼې لپاره د بشپړ وخت لیکوال او مسئول مدیر شو. نوموړي په کرنه کې د ریاضیاتو او اقتصاد له کارولو سره پراخه لېوالتیا درلوده او د خنځير د نرخونو د پوهېدو لپاره يې کالکولس (د ریاضیکي بدلون مطالعه) زده کړه. نوموړي د مخکښ احصایه پوه جورج ډبلیو سنډیکور سره یو ځای د پیوستونونو (correlations) او نغښتونونو (regressions) لپاره د محاسبوي مېتودونو په اړه یوه اغېزمنه مقاله هم ولیکله. کله چې په ۱۹۱۶ ز کال کې د هغه نیکه مړ شو، والس او پلار یې د والس د کروندګرو د ورځپانې همکار مسئول مدیران شول. کله چې د نوموړي پلار د ولسمشر وارن جي هاردینګ تر ولاک لاندې د کرنې د وزارت مشري و منله، په ۱۹۲۱ ز کال کې والېس، د ورځپاڼې مشري په غاړه واخیسته. د ستر ناورین له امله د هغه تره په ۱۹۳۲ ز کال کې د ورځپاڼې ملکیت له لاسه ورکړ او په ۱۹۳۳ز  کال کې والس د مسئول مدیر په توګه دنده پرېښوده.
قاجاري ایران
نسب
د صفویانو لپاره قاجاریانو له ۱۶ پېړۍ څخه تر ۱۷ پېړۍ پورې په یو شمېر ډیپلوماټیکو ماموریتونه او د واليانو په څوکیو کې دندې ترسره کړې. د لومړي شاه عباس له خوا قاجار په ټول ایران کې ځای پر ځای شول. یو لوی شمېر یې د کسپین سمندر سویل ختیځې برخې ته نږدې  د استار آباد (اوسنۍ ګورګان، ایران) په سیمه کې مېشت شول او دا هماغه قاجاریان وو چې چې واک ته را پورته شول. د قاجار د کورنۍ سکه نیکه، د ګنجې د قوانلو اوسېدونکی شاه قلي خان، د استارآباد په قوانلو قاجاریانو کې واده وکړ. د هغه زوی فتح علي خان ( چې د ۱۶۸۵ او ۱۶۹۳ کلونو تر منځ زیږېدلی) د صفوی شاهانو سلطان حسین او طهماسب د واکمنۍ پر مهال یو مشهور پوځي قوماندان و. نوموړي په ۱۷۲۶ کال کې د پاچا نادر شاه په امر ووژل شو. د فتح علي خان زوی محمد حسن خان قاجار (۱۷۲۲-۱۷۵۸) د محمد خان قاجار او حسین قلي خان (جهانسوز شاه) پلار و. حیسن قلي خان د بابه خان، چې راتلونکی فتح علی خان قاجار شو، پلار و. محمد حسن خان د زند د کورنۍ د غړي کريم خان په امر ووژل شو.
توتنگ ولسوالۍ
نور ولولئ
برونای
شويتا تريپاټي
هغه وسمهال د تلویزیوني سريال د ټريپ ستوري ده او سريال يي پر بينداس تلویزیون باندې وړاندې کيږي.
نا خالص داخلي تولید
سرچینې
وېشنيزه:وټپوهنه
د افغانستان ګډېدونکي هلکان
سرچینې
وېشنيزه:امریکایی فلمونه
۲۰۰ (عدد)
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۰۰:
په کلینډر کې
۲۰۰ کولاي سي:
افغان
افغان کليمه د عبدالحی حبیبي په وینا
همدا د فريدون په داستان کې يوځل وايي:
همدا راز د افغانستان د کلمې په باب هم ويلای شو چې دا داسې نوی نوم نه دی چې د احمدشاه ابدالي په وخت کې دې جوړ شوی وي، بلکه تر ده په پېړيو وړاندې يعنې ( ۷۰۰ ) کاله مخکې هم موجود او داستعمال وړ او موږ د سيفي هروي په تاريخ هرات کې چې د ۷۲۱ ه‍ ( ۱۳۲۱ )ع کال شا او خوا تاليف شوي وينو چې همدا د افغانستان ختيځي سيمې يې د سند تر څنډو پورې د “د افغانستان” په نامه بللې او له دې نه هيواد د غزنويانو او غوريانو د سياسي وحدت له دورنه د چنگيزيانو د تېريو له امله د تجزيې او ورانۍ په لور روان و، د افغانستان نوم هغه وخت هم موجود وخو دومره پراختيا يې نه درلوده لکه د احمدشاه بابا په وخت کې يې چې ترلاسه کړه.
د پښتو ادبیاتو معاصر تاریخ کتاب څخه
همدا رنگه د پوهاند عبدالحی حبیبي په قول چې ( افغان او افغانستان ) تر سرلیک لاندې مقاله کښې کښلي دي "د ایران د شېراز په نقش رستم کښې دشیکاگو د ختیځې موسسې دلرغونپو هانو یوې ډلې د هغه ځای په ډبر لیکونو کښۍ.... یو ډبرلیک و موند چې په ددو ژبو پهلوي اشکاني ( پارتي ) او یوناني ژبو کښل شوی ؤ ... د دې ډبر لیک د لیکو نېټه ( چې د زر دشت د لمانځنې په دېوال لیدلشوې )۲۶۰ ع نه ۲۷۳ ع کال پورې د یارلسو کلونو تر منځ ټاکلای شو..... ددې ډبرلیک په دوهم بند کښې د پشکابور Pashkabur د ښار نوم د کوشان خساتر Khastr- Kushaan یعنې د کوشاني هیواد د وروستي ختیځ سرحد په توگه یاد شوی دی چې هغه ئې د یوناني له کسپاپودوس د چیني هیون تسن؛ له پو-لو-شا-پو-لو او سلامي دورې د مؤر خینو له پرشاپور او پرشاور ( پېښور ) سره یو بللی دی. دهمدې ډبرلیک په شپږمه برخه کښې د شاېور دواکمنۍ ( لومړی شاپور په ۲۷۳ ع مړ ) په مهمو کسانو کښې د" وینده فون ابگان زر موود ) نوم یاد شوی دی. چې د سپرنگ لونگ Sprengling په نامه یوه محقق لومړی خل دا ډبر لیک ولوست او د امریکې په سامي مجله کښې ئې په ۱۹۴۰ ع کال یوه مقاله ولیکه او دوهمه کلمه "ابگان" ئې په قاطع ډول د ا "افغان" له اوسني نامه یره تطبیق کړ. د ساساني پاچا دریم شاپور ( ۳۰۹- ۳۷۹ع ) چې اویا کاله ئې پاچائې کړې ده د "اپگان" Apkan په لقب یاد شوی دی........
لکه څنگه چې څرکنده شوه دایران د شېاز په نقش رستم کښې چې کوم ډبرلیکونه له پامه تېر شوي نو دا خو ښکاره ده چې شیراز داوسني ایران په جغرافیوي موقیعت کښي قرار لري نو مهدا وجه ده چې له ځنې نورو مور خینو او لرغون پوهانو سره افغان د کلمې په هکله ځنې دا پوښتنې پیدا شوي چې گنې دا لفظ او یا دا کلمه یوه ایراني کلمه ده خو شاپور چې دا تخلص یا لقب د ځان لپاره راوړی هغه ئې په دې مفهوم نه دی راوړی چې گنې دا ایراني نوم دی بلکې دا ئې د زړوراو ننگیالي په مفهوم د ځان تخلص ټاکلی دی. یو الماني مؤرخ "دیوستي" هم په همدې نظر دی چې دا یو ایراني نوم دی او فارسي لفظ د افغان کلمه د صفت له مخې لکه چې د مخه ورته اشاره وشوه یواځې دزړورتوب په مفهوم نه ده راغلې بلکې په بېلا بېلو وختونو کې ئې یېلا بېل صفتونه خپل کړي دي. ځنې پوهان په دې عقیده دي چې که چېرې دغه کلمه او ستائي وبولو نو معنا به ئې مرسته کومکی ، لاس نیونکی ، مرستندوی ، زړه بسوی او مهربان وي او هر څوک چې به په د غو خویونو او خصلتونو برابرؤ نو هغه ته به ئې "ابگان" او یا دده معاصر بل شکل ورته ویل. اوس هم افغان په معاصر مفهوم هغه چاته ویل کیږي چې ننگیالی ، مېړنی ، تورزن ، میلمه پال او نور دا ډول ښېگڼې ولري.
د گڼ شمېر څېړنيزو لیکنو څخه اخځ
اوس دې نتیجې ته رسیږو چې پښتون دنړیۍ په تاریخ کې یو ډیر پخوانې نوم دی چې لږ تر لږه ځان دویدي تر عهده پورې رسوي.
کوس څحه کوچینی
کوس کوچینی
ژونکيميا
بټنوک|[[فرېدرېخ وهلر|وهلر د يوريا د جوړښت کتنه کوي.]] ژونکيميا په ژونديو اورگانيزمونو کې د کيميايي کړنو د شننو او څېړنو زده کړې ته وايي. همدا نوم د ژوند او کيميا د وييونو يو تړنگنوم دی. ژونکيميا ته په انگرېزي ژبه بايوکېمېسټري يا "biochemistry" وايي. د انگريزي ژبې همدا نوم خپل آر له يواني لغت βιοχημεία biochēmeia, چې مانا يې ده "د ژوندانه کيميا" څخه اخيستې. د پوهې همدا ډگر د سلولي توکيو د جوړښت او کړنو سره سروکار لري، د ساري په توگه پروټينونه، کاربوهايډرېټ، هشمي توکي، هستوي اسيدونه او ډېر نور ژونماليکيولونه. د کيميايي ژونپوهنې موخه دا ده چې د ژونکيميا په ډگر کې راپورته شويو پوښتنو ته د هغه پرمختللي اوزارونو په مرسته چې په کيميايي جوړښتونو کې دي، ځواب ووايي.
که څه هم چې داسې گڼ شمېر ژونماليکيولونه شته، چې ډېری يې پېچلي او لوی ماليکيولونه دي (پوليمر بلل کېږي) چې د يو شان پر له پسې يوونونو څخه جوړ شوي (مونومر بلل کېږي). د ژونماليکيولونو هر پوليمريز ټولگی د يو ډول بېلابېلو يوونونو يو سيټ لري. د ساري په توگه، يو پروټين يو داسې پوليمر دی چې له ۲۰ او يا هم ډېرو امينو اسيدونو څخه جوړ شوی. ژونکيميا د اهمو ژونماليکيولونو لکه پروټينونه، په ځانگړي توگه د اينزايمونو د کټلايز شوي تعاملونو، د کيميايي ځانتياوو په اړه يوه څېړنه او د زده کړې ارت ډگر دی.
د جين فلسفه
شته پېژندنه (د موجوداتو علم)
د جين فلسفه لږ تر لږه د اوو  « tattvas» (رښتياوو، حقايقو يا بنسټيزو اصولو) اټکل کوي:
نیکاراګوای
د نوم رېښې
دا چې نيکاراګوا نوم څه ډول منځ ته راغلو دوه نظريې شته. لومړی اند دا دی چې دا نوم د اسپانوي نېواکګرو له خوا د نيکاراو د نوم پر بنسټ جوړ شوی دی، څوک چې په ۱۵۲۲ز کال کې د سويل لويديځې نيکاراګوا ته د داخلېدو پر مهال د اسپانوي نيواکګر «ګل ګونزاليز ډيويلا» په وړاندې د يوې پیاوړې اصلي اوسېدونکې قبيلې د مشر يا ملک په توګه راڅرګند شو. دا اند په دې باور دی چې نیکاراګوا نوم د نيکاراو او اګوا (د اوبو لپاره اسپانوي ژبې نوم) څخه جوړ شوی و، دا دې حقيقت ته په اشارې سره چې د هېواد په داخل کې دوه ستر جهيلونه او د اوبو څو نورې زېرمې شته. په هر حال، تر ۲۰۰۲ز کال پورې، دا ټاکل شوې وه چې د دې ملک (مشر) اصلي نوم « Macuilmiquiztli» و، د کوم مطلب چې د نکاراو پر ځای ناهوټل ژبه کې «پنځه مرګونه» دی.
اسپانوي پړاو (۱۵۲۳ - ۱۸۲۱)
د لومړيو اسپانوي دايمي کلیو بنسټ په ۱۵۲۴ز کال کې کېښودل شوی و. په همدې کال کې نيواکګر « Francisco Hernández de Córdoba » د نيکاراګوا د دوه مهمو ښارونو بنسټ کېشودل چې هغه دا دي: د نکاراګوا د جهيل په څنډه د ګراناډا او له هغې وروسته ليون، د مناګوا جهيل په لوېديځ کې. قرطبې ډېر ژر د ښارونو لپاره دفاع ګانې جوړې کړې او د نورو نېواکګرو د بريدونو په وړاندې وجنګېده. وروسته بیا په عام محضر کې د قرطبه سر پرې کړای شو، ځکه چې د خپل مشر « Pedro Arias Dávila» مخالفت يې کړی و. د قرطبه قبر او پاتې شوني په ۲۰۰۰ز کال کې د « León Viejo» په شاړو کې وموندل شول.
لمريز سيستم
لمریز سیستم د جاذبې له مخې محدود سیاره اي د لمر سیستم دی او له دې سره په مدارونو کې هغه تنې دي چې په مستقیمه یا غیرې مستقیمه توګه له لمر څخه چار چاپیره په مدار کې ګرځي. له لمر څخه په مدار کې په مستقیمه توګه ۸ لویې سیارې تاویږي خو په غیرې مستقیمه توګه وړې پنځه سیارې او د دې تر څنګ نورې اسماني تنې دي چې له لمر څخه په مدار کې تاویږي. همداسې سپوږمۍ په ټولو سپوږمیو کې دوه له وړو سیارو غټې دي. لمریز سیستم ۴.۶ بیلیونه کاله وړاندې د ستورو ترمنځ له مالیکولي ورېځو رامنځته شوی. په دې سیستم کې تر ټولو لویه تنه لمر دی او تر ټولو دویمه لویه تنه مشتري سیاره ده. څلورو سیارو (عطارد، زهرا، ځمکې او مریخ ) ته (terrestrial planets) نوم هم اخلي ځکه چې په بنسټیزه توکه له ډبرو او وسپنې جوړې شوي. له دې څلور بهر سیارې غټې سیارې دي. دوه سیارې مشتري او زحل د ګاز لویې تنې دي او په بنسټیزه توګه له هایډروجن او هېلیم جوړې شوي. دوه نورې تر ټولو بهر سیارې اورانوس او نپټون سیاره له کنګل لویې جوړې تنې دي. په دې کنګل کې اوبه، امونیا او میتان شامل دي. په لمریز سیستم کې وړې تنې هم موجودې دي. د (asteroid belt) کمربند چې د مشتري او مریخ مدارونو ترمنځ دی په دې سیمه کې ډېرې داسې اسماني تنې موجودې دي چې له ډبرو او وسپنې جوړې شوي. د نپټون سیارې له مدار ورهخوا (Kuiper belt and scattered disc) کمربند او ډېسک دی په دې سیمو کې چې کومې اسماني تنې دي ډیری یې له کنګل جوړې شوي او د (trans-Neptunian objects) په نامه یادیږي.تر دې ورهخوا تنې د (sednoids) په نامه یادیږي په دې تنو کې سلګونه زره داسې تنې موجودې دي چې خپلې د جاذبې قوې ګرد شکل ورکړی دې ډول تنو ته په انګرېزۍ کې (dwarf planets) نوم هم اخلي. له دې پرته په سیمه کې نورې وړې تنې هم شته کومو ته چې (asteroid Ceres and the trans-Neptunian objects Pluto and Eris) نومونه اخلي او د فضا په دې سیمه کې ازاد تګ کوي. سیارې او ځینې نورې تنې خپل طبیعي سټلایټونه لري کومو ته چې سپوږمۍ نوم اخیستل کیږي او له همدې اسماني تنو په مدار کې تاویږي. له لمر څخه د لرې سیارو له ټولو سپوږمیو د دوړو او نورو تنو کړۍ تاو دي. د لمریز سیستم بنسټیزه برخه لمر دی. لمر د ټول لمریز سیستم ۹۹.۸۶% حجم جوړوي او له لمر وروسته بیا څلور لویې سیارې د لمریز سیستم ۹۹% حجم جوړوي. یوازې مشتري او زحل د لمریز سیستم ۹۰ % حجم تشکیلوي. له یادو تنو پرته د لمریز سیستم نورې تنې څلور لمر ته نږدې وړې سیارې همداسې (dwarf planets) سیارې، سپوږمۍ، اسټېرویډ او کومېټ اسماني تنې دي او ټولې په ګډه د لمریز سیستم په ټول حجم کې ۰.۰۰۲% حجم جوړوي. ټولې سیارې او نورې اسماني تنې په خپل مدار کې په یو لوري له لمر څخه تاویږي که د ځمکې له شمالي قطب څخه ورته وکتل شي نو د ساعت له ثانیه ګر سره په یو لوري له لمر څخه تاویږي خو استثنا هم پکې شته لکه د (Halley’s Comet) په نامه اسماني تنه. زیاتې سیارې خپل دوېم سیستم لري او په دې سیستم کې طبیعي سټلایټ یا سپوږمۍ په خپل مدارې کې له دې سیارو تاویږي. په دې سپوږمیو کې دوه سپوږمۍ تیتان او ګانیمید (Ganymede) له عطارد سیارې څخه لویې دي. زیاتې سپوږمۍ له خپل محور څخه نه تاویږي بلکې په یوه مخ له خپلې سیارې په مدار کې تاویږي. کومې تنې چې لمر ته نږدې دي د لمر د جاذبې له امله تېز تګ کوي او په چټکۍ په خپل مدار کې له لمر تاویږي خو کومې چې لرې دي له لمر څخه تاوېدنه یې ډېر وخت نیسي. کومې تنې چې لمر ته نږدې دي زیاتره یې له ډبرو، وسپنې، سیلیکېټ او نیکل جوړې شوي. له لمر څخه د ځمکې واټن د ستور پوهنې یو واحد (1 astronomical unit AU) ده د ستور پوهنې یو واحد ۱۵۰۰۰۰۰۰۰ کیلو متره یا ۹۳۰۰۰۰۰۰ مایله کیږي. مشتري له لمر څخه ۵.۲ د ستورپوهنې واحده لرې ده تقریبا ۷۸۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتره کیږي.
د خدای شتون
د ماورای طبیعي مسأله
د کارل پاپر د ساینس په فلسفه کې، باور پر دې دی چې ماورای طبیعي خدای د علمي تحقیقاتو له طبیعي ډګر څخه بهر دی، ځکه چې ټولې علمي فرضیې باید په طبیعي نړۍ کې ابطال‌منونکې وي. د ستېفن جې ګولډ له‌خوا «non-overlapping magisteria» وړاندې شوي نظر کې هم باور پر دې دی چې د خدای شتون (یا کومه بله ځانګړتیا) د ساینسي له دنني یا بهرني ډګر څخه وتلې خبره ده.
ميمونه بنت الحارث
حضرت ميمونه رضي الله عنها چې دپلار نوم يې حارث او دمور نوم يې هند اووتلې ميرمن وه ,ميمونه رضي الله عنها دحضرت عباس رضي الله عنه دميرمني خوروه,او نوري اوه خويندي يې هم دقريشو دسردارانو په نكاح كي وې ,دنبوي عمرې (اووم هجري كال)دعمرې تر اداكولو وروسته دحضرت عباس رضي الله عنه په تشويق دحضرت ميمونې رضي الله عنها نكاح له رسول الله صلى الله عليه وسلم سره وشوه. پدې نكاح كې له سياسي پلوه لويه موخه داوه څو رسول الله صلى الله عليه وسلم دقريشو له ډيرو كورنيو سره خپل شي په هغوي كي حضرت خالد بن وليد رضي الله عنه هم وو چې لا يې اسلام نه وو راوړى ,چې خورا ماهرجنگيالى او دحضرت ميمونې رضي الله عنهادوراره توب له امله دهمدې بي بي په لاس روزل شوى وو .ددې نكاح له امله له رسول الله صلى الله عليه وسلم سره دخپلوي په تار وپييل شو چې همدا خپلوي دنوموړي دمسلمانيدو لامل وگرځيدله. حضرت ميمونه رضي الله عنها لومړى مسعود بن عمرو ثقفي ته واده شوه ,كله چې هغه طلاقه كړه نو بياابو درهم بن عبدالعزى ته واده شوه ,دهغه تر مړينې وروسته حضرت رسول الله صلى الله عليه وسلم په نكاح كړه. حضرت ميمونه رضي الله عنها دهجرت په يو پنځوسم كال په سرف نومې ځای كې وفات شوه ,چيري چې يې دنكاح خطبه ويلی شوې وه ,دجنازي لمونځ يې دخپلي خور زوي (خوريي) حضرت عبدالله بن عباس رضي الله عنه اداكړاو همهغه قبر ته ښكته كړه. انا لله وانا اليه راجعون. رضي الله عنها وعنهن.