cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د مطالعې لس ګټې
د ځينو لوبو په تېره بيا د جدولونو لوبول د الزايمر د ټيټېدو سبب ګرځي، خو هغه لوبې چې په هغو کې تر ډېره کليمې او جملې کارول کېږي، ستاسې د حافظې قوت لوړولى شي، نو مطالعه هم هغو لوبو ته ورته ده چې په هغې کې کليمې او جملې کارول کېږي او تر ډېره دا وړتيا درکوي چې د کرکټرونو نومونه، پېښې او ډېر څه نور په ياد ولرئ.
٩ – د کتاب لوستل يوه ارزانه سرګرمي ده
لامارکيزم
د لامارک تکاملي چوکاټ
د ۱۸۰۰ او ۱۸۳۰ز کلونو تر منځ موده کې، لامارک د تکامل په اړه د پوهاوي لپاره د يو منظم فکري چوکاټ وړانديز وکړ. د هغه په باور تکامل له څلورو قوانينو جوړ دی:
د کمپیوټري هارډوېیر تاریخچه (له ۱۹۶۰ کلونو – تر اوسه)
له هغو لارښوونو سره په اړیکه کې راځي د لاندچلن په لومړۍ کلمه کې NSI ذخیره کوي
په UNIVAC 1107 کې د راګرځېدو ټوپ (Return Jump)
قائد اعظم زندہ باد
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" قائد اعظم زنده باد (انگریزي: Quaid-e-Azam Zindabad) یو پاکستانی اردو فلم چې په راتلونکې کې به خپور شي. دا یو کامیډي ډرامه فلم دی چې لارښود یې نبیل قریشي دی. په دې فلم کې ماهره خان، فهد مصطفی او اسد علي پلیجو رول لري.
ښاريتوب
تاریخچه
د اتلسمې پېړۍ په وروستیو کې په بریتانیا کې د کرنیز او صنعتي انقلاب په پیل سره په ښارونو او کلیو کې د نفوس اړیکه پرې شوه او د نولسمې پېړۍ په اوږدو کې ښاري نفوس بې‌سارې وده وکړه، په دې وده کې له کلیو نه ښارونو ته ډېره کډوالي شامله وه. په انګلنډ او وېلز کې په ښارونو کې د مېشت نفوس وده له ۲۰۰۰۰ کسانو نه چې په ۱۸۰۱ز کال کې ۱۷ سلنه وه، په ۱۸۹۱ ز کال کې ۵۴ سلنې ته لوړه شوه. د فرانسې په څېر په نورو هېوادونو کې دا شمېره ۳۷ سلنه، په پروسیا کې ۴۱ سلنه او په متحدو ایالتونو کې ۲۸ سلنه وه.
کارل ۴
سرچینې
وېشنيزه:چېکي واکمنان
آداب البحث
آداب البحث: (د بحث، مرکې، مناظرې... اداب) هغه پوهه چې د مناظرې څرنگوالې او شرایط تشرېح کوی. آلي: (mechanical {E}) خپلکارې، ميخانيكى هغه شيان چې په خپلکاري توگه كار كوي، هغه شیان چې د انگېرنې له مخې په خپلسري توگه منځته راغلي وی. لکه چې وایی په خپلسري کار کې تقریبا هېڅ فکرکول نه وي. او یا خپلکارې تفسیر هغه دی، چې یواځې به مادي او حسي ظواهرو باندې بسیا او اعتماد وکړي،
وېشنيزه:فلسفي وییپانگه
ونډو بازار
= د ونډو بازار = په دې ورستيو کې په هيواد کې د ونډو د بازار د جوړيدو په هکله يو شمير رسنيو خبرونه خپاره کړل دا چې دا سکالو په هيواد کې يوه نوې سکالو ده نو ما هم اړينه وګڼله تر څو په دې هکله يو څه وليکم .د ونډو بازار هغه بازار ته وايي چې د کمپينو ونډې او نورو ارزښتناک اسنادو پيرل،پلورل له يو وګړي بل وګړي ته پکې دليږدولو چارې تر سره کيږي. همدرانګه ګارګ(Gorg)د ونډو د بازار په هکله داسې وايي: د ونډو بازار د وګړويو ټولنه ده چې د اجورې په مقابل کې عامو خلکو ته ونډې او بانډونه پيري او پلوري چې د خصوصي قواعدو په داخل کې دغه معالات تر سره کوي. دونډو بازار د دې لپاره جوړ شوي تر څو ونډه لرونکي ونډې په نغدو بدلې، په کمپنۍ کې ګډون ختم، همدارنګه هغه خلک چې غواړي ونډې وپيري په کمپنيو کې ګډون وکړي.
شارل دي ګول
خو هغه د د لوي اتحادیې په توګه د اروپا د پراختیا سره مخالفت درلود او غوره یې ګڼله چې اروپا د خپلواکو هېوادونو په توګه پاتې شي. دي ګول په څرګند ډول په ویتنام کې د متحده ایالاتو په لاسوهنه او د امریکایې ډال په "لوی امتیاز" نیوکه وکړه. په وروستیو کلونو کې د هغه "ژوندی د وي آزاد کوېبک" شعار او د اروپا په اقتصادي ټولنې کې د بریتانیا د ګډون دوه ځله ویتو په شمالي امریکا او اروپا کې د نوموړي په اړه پراخ بحثونه را منځ ته کړل. که څه هم په ۱۹۶۵ کال کې بیا ولسمشروټاکل شو، هغه د ۱۹۶۸ کال د مې په میاشت کې د زده کوونکو او کارګرانو له پراخو لاریونونو سره مخ شو، خو د پوځ ملاتړ یې له ځان سره درلود او په ملي شورا کې یې په لوی اکثریت ټاکنې وګټلې. په ۱۹۶۹ کال کې دي ګول د ټولپوښتنې له لاسه ورکولو وروسته چې په هغه کې یې د واک د ډېر غیرمرکزي کېدو وړاندیز وکړ، استعفا ورکړه. یو کال وروسته په کولمبی-لیس-ډوکس-ایګلیسیس کې په خپل استوګنځي کې نوموړي له نړۍ سترګې پټې کړې او د ولسمشرۍ د خاطراتو لیکل یې نیمګړي پاتې شول.
ماشومتوب او نسب
پلار یې د خپلو ماشومانو تر منځ د ډوډۍ خوړلو په وختونو کې تاریخي او فلسفي بحثونه هڅول او د هغه د هڅونو پر مټ، دي ګول د له کوچینوالي له فرانسوي تاریخ سره آشنا شو. د خپلې مور د کیسې په اورېدو یې چې نوموړې په ماشومتوب کې د ۱۸۷۰ کال د سیډان په ښار کې د فرانسوي تسلیمېدو پرمهال څه ډول ژړل، د نظامي ستراتیژۍ سره ژوره لېوالتیا ومونده. نوموړی د خپل تره له خوا هم اغیزمن شوی و، چې هغه هم شارل دي ګول نومېده او یو تاریخ پوه او د سلتیک کلتور لېوال و چې کتابونه او مقالې یې لیکلې او د یو ملت په بڼه د ویلزي، سکاټلندي، آیرلینډي او بریتون وګړو د یووالي ملاتړی و. نیکه یې جولین فیلیپ هم یو تاریخ پوه و او  انا یې جوزفین-ماري شعرونه لیکل چې د دي ګول عیسوي عقیده یې تر اغېز لاندې راوستلې وه.
ونډو بازار
دونډو د بازار غړيو ډولونه: دونډو د بازار غړي لاندې ډولونه لري:
• ځانګړې غوښتنهLimited Order:په دې غوښتنه کې منځګړي ته ويل کيږي چې که ونډه پر دې قيمت سره پيداکيده ويې پېره او که نه پيدا کيده مه يې پېره.
 دنده وال Jobber)):دنده وال د ونډو د بازار حقيقي استازى وي چې د ونډو او نورو ارزښتناکو اسنادو د څښتن په توګه د ونډو او نورو اسنادو پيرودل او پلورل تر سره کوي چې د ونډو او نورو اسنادو د ګټې او زيان مسوول وي او د استازي او کاروند په توګه کار نه تر سره کوي چې له مشتريانو سره مسقيما توګه په اړيکه کې نه وي. بلکې د ده او مشتريانو ترمنځ دلال د استازي په توګه کار ترسره کوي او دونډو دقيمت په هکله ورسره خبرې اترې کوي. دنده وال په عمومي ډول د هررنګه ونډو پيرودل او پلورل نه ترسره کوي، بلکې د ځانګړو ونډو پيرودل او پلورل تر سره کوي او دهغوى په هکله تازه تازه معلومات له ځان سره ساتي.
ونډه پيرونکي: د کمپنيو ونډې دوه ډوله پيرودل کيږي:
• ځينې نور خلک بيا ونډې د سوداګرۍ لپاره پيري داسې چې ونډې کمه بيه پيري او په لوړه بيه يې پلوري چې د دواړو بيو ترمنځ تفاوت د شخص ګټه جوړوي.د بيو د لوړوالي له امله کوم عوايد ترلاسه شي هغو ته Capital Gainوايي دا سوداګرۍ د اټکل له مخې تر سره کيږي داسې چې په اټکل سره دا معلومولاى شي. د دغو ونډو بيې په راتلونکي کې لوړيږي او د هغو نورو بيې رالويږي د اټکل دغه کار ته Speculation وايي چې کله سم او کله ناسم خيږي.
• Stag:
1. حاضره سوداSpot sale:دغه راکړه ورکړه په ساده ډول ترسره کيږي داسې چې ونډه وپلورل شي اوبيه يې تر لاسه شي په عمومي توګه په دغې سودا کې د ونډې سند له يوې اوونۍ وروسته تر لاسه کيږي.
يو شخص کولای شي په لاندې بڼه د ونډو په بازار کې ونډه وپيري:
• دنده وال سره اړيکه:دلال د خپل مشتري له فرمايش سره يوازې له دنده وال سره اړيکه نيسي او له هغه سره د ونډو پر قيمت خبرې کوي او دنده وال ته دا نه څرګندوي چې هغه بل چاته ونډه پيري نو له دې کبله دنده وال دلال ته د ونډو دوه قيمتونه وايي چې يو قيمت د پلورلو او بل د پيرودلو د دواړو قيمتونو ترمنځ تفاوت د دنده وال ګټه وي. له دې وروسته دلال له خپل مشتري سره اړيکه نيسي او د ونډو دقيمت په هکله ورسره خبرې کوي که مشتري پر قيمت راضي شي نو دلال له دنده وال سره بيه خلاڅوي.
o د مشتري نوم او پته
میتان
جیولوژيکي لارې
په ژورو برخو کې د میتان تر ټولو مهمه سرچینه مړې (کرېسټالي ډبرې) دي. مړوالی یې په دې معنا دی چې د میتان له غیر عضوي مرکباتو څخه جوړېږي او پرته له بیولوژیکي فعالیت څخه یا د مقناطیسي پروسو له لارې یا د اوبو د ډبرو د هغو غبرګونونو له لارې رامنځته کېږي چې په ټيټه تودوخه او فشار کې پېښېږي، لکه سېرپېنټېټ ډبرې.
ټاټرا ۸۱۰
ټاټرا ۸۱۰ (په چېکي: Tatra 810) د دیارلس ټنو درو اکسلونو یو پوځي باروړونکي موټر دي چی د ۲۰۰۸ کال څخه راهیسی د ټاټرا په کارخانې کی د چېک په جمهوریت کی جوړېږي. په اوس وخت کی د ټاټرا ۸۱۰ موټر یوازې د چېک د پوځ په جگړیزو تجهیزاتو کی شامل دی. د دغه موټر څخه د عسکرانو او وسلو د نقلولو لپاره کار اخیستل کېږي. د ټاټرا ۸۱۰ کولای شي پر سړکونو او زيږاو ناهوارو سطحو  ( لکه  غرونو او صحراو)باندي حرکت وکړي.
کوهساران مهالنۍ
کوهساران مهالنۍ په کاپيسا کې د کوهساران په نوم يوه مياشتنۍ خپرونه هم شته چې د کاپيسا د کوه بند ولسوالۍ علمي او فرهنګي ځوانانو له خوا خپريږي. د دې رسنۍ مدير نور رحمان ناصح دى، دغه مهالنۍ سياسي، ټولنيزې او فرهنګي ليکنو ته ځانګړې ده.
۸۴۰ (عدد)
په رياضي کې
په رياضي کې ۸۴۰:
وايرنر هايزنبرګ
د ژوند لومړي کلونه
ويرنرکارل هايزنبرګ په ورتزبرګ کې زېږېدلی و، د پلار نوم يې کاسپر ايرنست اګوست هايزنبرګ او د مور نوم يې اني ويکلاين و. پلار يې په منځني ښوونځي کې د لرغونو ژبو ښوونکی و چې په پوهنتوني نظام کې د المان په کچه د منځنيو پېړيو او نوي يونان د مطالعاتو يوازینی پروفيسروګرځېد.
د پوهنتون زده کړې
په ۱۹۲۲ زکال کې زومرفلډ هايزنبرګ له ځانه سره ګاټينګين ته بوت، تر څو د (بورBohr» په مېله کې ګډون وکړي؛ ځکه زومرفلډ د خپلو زده کوونکو په اړه رېښتينې لېوالتيا درلوده او د نيلز بور نظرياتو او اتومي فيزيک په برخه کې د هايزنبرګ له لېوالتيا خبر و. په دې مراسمو کې «بور» مېلمه ويناوال و چې د انرژۍ د اساسي واحد اندازې اتومي فيزيک په اړه يې يوه لړۍ هراړخيزې ويناې وکړې، همدلته هايزنبرګ په لومړي ځل له «بور» سره وکتل، دې کتنې پر هغه تلپاتې اغېز درلود.
یان هوس
یان هوس (په چیکی کې:Jan Hus )  یان هوس (۱۳۷۱ – ۱۴۱۵ ) یو مشهور چېکی مسیحی خطیب او د پراگ د چارلز پوهنتون استاد او کشیش ؤ. یان هوس په خپل اثرونو کې پر کاتولیکی روحانیونو نیوکه (انتقاد) وکړه او په خطبو کې یی اعلان کاوه چی کاتولیکی روحانیونه او چېکی اشرافیان د خدای د دستورونو په مطابق ژوند نه کوی او د دی په سبب خلکو نسوای کولای د دغو روحانیونو  درناوی وکړی. پاپ او کتولیکی روحانیونه په یان هوس باندی د کافر تهمت وکړ او په ۱۴۱۵ کال کې یان هوس په اور کې وسوځل شو.
ژوند
یان هوس په ۱۳۷۱ کال کې د هوسینېڅ په کلی کې زېږېدلی ؤ. په ۱۳۹۸ کال کې د پراگ د چارلز پوهنتون استاد شو او په ۱۴۰۰ کال کې کشیش شو. د ۱۴۰۲ کال څخه تر ۱۴۱۳ کال پورې یان هوس د پراگ په مرکز کې په کلیسا کې وعظ کاوه. هوس په خطبو کې په پاپ او اشرافیانو نیوکه کوله. د دی لپاره پاپ خاص قانون اعلان کړ. د دی قانون په مطابق هېڅا نسوای کولای په پراگ کې جطبې او جنازې مراسِم تر سره کړی. یان هوس مجبور شو چی کلی ته ولاړ سی او په کلی کې یی غریبو خلکو وعظ کاوه. په ۱۴۱۵ کال کې کتولیکی روحانیونه یان هوس د روحانیونو ټولنې ته دعوت کړ. روحانیونو یان هوس ته وویل چې په دی ټولنې کې کولای سی د خپل نظرونه دفاع وکړي. کله چې یان هوس ټولنې ته ورسېد نو روحانیونو هغه ونیو او بندی یی کړ. د یان هوس تر وفات وروسته د چېک په پاچایی کې مذهبی انقلاب پېل شو.
سلووانیا
سلوانیا، په رسمي ډول د سلوانیا جمهوریت په مرکزي اروپا کې یو هېواد دی. له لویدیځ لوري څخه له ایټالیا، له شمال څخه له اطریش، له شمال ختیځ څخه له هنګري، له سوېل ختیځ څخه له کرواسیا او له سویل لویدیځ لوري له ادریاتیک سمندرګي سره ګاونډی دی. سلوانیا تر ډېره غرنی او ځنګلي هېواد دی چې د ۲۰۲۷۱ کیلومتر مربع (۷۸۲۷ مایل مربع) مساحت په لرلو سره ۲.۱ میلیونه (۲۱۰۸۷۰۸ تنه) وګړي لري. سلوانیايي وګړي (سلواني نژاد لرونکي) د دغه هېواد ۸۰ سلنه وګړي جوړوي. سلواني او سوېلی سلاوي ژبې یې رسمي ژبې دي. سلوانیا، د سلواني د سواحلو او دیناریک الپ غرونو پرته په غالبه توګه  قاره يي اقلیم لري. مدیترانه يي هوا د دیناریک الپ غرونو په امتداد د دغه هېواد په شمال لویدیځ – سوېل ختیځ لوري کې چلېږي. په شمال لویدیځ کې بیا جولیان الپ غرونه آلپي اقلیم لري. د دغه هېواد پلازمېنه او لوی ښار لیوبلیانا دی چې نږدې د دغه هېواد په مرکز کې موقعیت لري.
د ټېکسلا درانه صنعتونه
توپ خانہ
ایم کے ای کے پانٹر
الیزابېت کډي سټانټون
په ۱۸۵۱ ز کال کې یې له «سوزن انتوني» سره وکتل او د څو لسیزو یو داسې شراکت یې وکړ، چې د ښځو د حقونو غورځنګ د پراختیا لپاره ډېر مهم و. د امریکا د کورنۍ جګړې په جریان کې یې د غلامۍ د له منځه وړلو لپاره د کمپاین په موخه د ښځو ملي اتحادیه جوړه کړه او تر هغه مهاله یې د متحدو ایالتونو په تاریخ کې په تر ټولو لویه کچه رهبري کړه. په ۱۸۶۸ ز کال کې یې د «انقلاب» (The Revolution) په نامه خپرنۍ جوړه کړه، تر څو د ښځو د حقونو لپاره هڅې وکړي.
غلام دستگير ړنگ
دندې
- پر ۱۳۳۸ ل ل کال د پکتيا د پوهنې (معارف) مدير وگومارل شو، چې دلته د نجونو د ښوونځي موسس هم گڼل کېږي.
په 1349 ل کال امريکا ته وليږل شو. د رياضياتو او فزيک څانگه يې د فريدونيا په پوهنځي کې تر ماسترۍ ورسوله. دغه مهال د رياضياتو نړيوال کنفرانس ته، چې په جرمني کې جوړ شوى و، وبلل شو، چې بيا هېواد ته راوغوښتل شو او د دوکتورا تياره دفاع ترې پاتې شوه.
په 1378 ل کال کښې پېښور ته مهاجر شو، چې لومړى د سيد جمال الدين پوهنتون علمي معاون او بياد افغان پوهنتون د رياضياتو استاذ وټاکل شو. کله، چې افغان پوهنتون پکتيا ته وليږدېد، استاذ په پېښور کې پاتې شو.
چاپ شوي آثار
دښاغلي ړنگ ليکنې او شعرونه په (هېواد)، (زيري)، (اصلاح) او(وړانگه) اخبارونو او خپرونو کې خپاره شوي دي، چې تر دې دمه پوره نه دي راټول شوي.
نیویل چمبرلین
د ۱۹۳۷ ز کال د مې په ۲۸ نېټه چمبرلین د لومړي وزیر په توګه د سټینلي بالډوین ځای ناستی شو. د لومړي وزیر په توګه د هغه واک ته رسېدل د یرغلګر جرمني پر وړاندې د نوموړي سیاست په پراخه کچه پوښتنې را پورته کړې او په هغه وخت کې په مونیخ کې د نوموړي کړنو په بریتانیا کې پراخ شهرت درلود. چمبرلین د هټلر د پرله پسې یرغل په ځواب کې له انګلستان سره ژمنه وکړه چې که چېرې جرمني برید و کړي، د پولنډ د خپلواکۍ دفاع به وکړي، چې دې کار یو داسې اتحاد را منځ ته کړ چې په پولنډ د جرمني له برید وروسته یې بریتانیا د جګړې ډګر ته را کش کړه. په ناروې باندې د جرمني د یرغل په مخنیوي کې د متحدینو ناکامي د دې لامل شوه چې، د ۱۹۴۰ز کال د می په میاشت کې د مشرانو مجلس د ناروې تاریخي غونډه ترسره کړي. د چمبرلین د جګړې تګلاره د ټولو ګوندونو د غړو له خوا تر پراخو نیوکو لاندې راغله او د باور په رایه کې د نوموړي اکثریت حکومت ډېر کم شو. د ټولو اصلي ګوندونو تر ملاتړ لاندې، د یوه ولسي حکومت پر سر د هوکړې له امله چمبرلین د لومړي وزیر له چوکۍ نه استعفا ورکړه، ځکه چې جوته وه چې کارګر او لیبرال ګوندونه به د نوموړي تر مشرۍ لاندې خدمت ونه کړي. که څه هم هغه لا تر دې وخته د محافظه کار ګوند مشري کوله، د نوموړی ملګری وینسټن چرچل د هغه ځای ناستی شو. چمبرلین د جګړې د کابینې مهم غړی و چې د چرچیل په غیاب کې یې د لارډ د شورا د رئیس په توګه د حکومت مشري کوله، تر هغه چې د ۱۹۴۰ ز کال د سپټمبر په ۲۲ نېټه ناروغۍ نوموړي استعفا ته اړ کړ. د لومړي وزیر د چوکۍ له پرېښودو شپږ میاشتې وروسته، چمبرلین د ۷۱ کلونو په عمر د ۱۹۴۰ ز کال د نومبر په ۹ مه د سرطان ناروغۍ له امله له نړۍ نه سترګې پټې کړې.
سپوږمۍ اکسير
ډاکټره سپوږمۍ اکسير (په انگرېزي ژبه: Spogmai Akseer) يوه افغانه ده چې په ننگرهار ولایت کې زېږېدلې .هغې په دې وروستيو کې په کاناډا کېد سولې خوځښت پیل کړی او په افغانستان باندې د يرغل په خلاف ېې خپل غږ د يوې ټولنې له لارې اوچت کړی. آغلې ډاکټره سپوږمۍ اکسير ټولنيزه کارکوونکې او لیکواله ده برسېره پر دې د («Afghans for Peace» افغانان د سولې لپاره) د خوځښت بنسټگره هم ده.
سپينه ادى
مېرمن سپينه ادې د نور محمد الكوزي لور (د يار محمد خان الكوزي، چې په ۱۹مې پېړۍ په لومړنۍ نيمايي كې د هرات وزير) په ۱۸۳۷ز=۱۶۵۵هجري كال كله چې ايراني ښكېلاكگرو په هرات بريد وكړ او كلابند يې كړ، نو دا حالات دې زړورې ادې په خپلو حماسي شېرونو كې د افغانانو مېړانه او توره انځور كړه
حماسي شاعره سپينه ادى
کله چې برتانوي عسکرو دشاه شجاع په ملگرتيا دغزني له لارې او همدارنگه کپتان ويډله شهزاده تيمور دشاه شجاع له زوي سره دخيبر اوجلال اباد له لارې پر کابل باندې حمله وکړه شاه شجاع په کابل کې په تخت کيښنول شو اوامير دوست محمد خان له خپلو زامنو سره بخارا ته ولاړ دغه وخت چې دحکومت مشران اوامير له افغانستا څخه ولاړ اووطن يې دښمن ته پريښودافغان ملت دانگليس دمتجاوز لښکر پر ضد دغزا اعلان وکړپه ۱۲۵۸ه کې دمني په سر کې امين الله خان لوگري ،عبدالله خان اڅکزي اونوردکابل په شاوخواکې دخلکو په اتفاق په شاه شجاع اوفرنگيانو راپورته شول وزيرمحمداکبر خان هم له دوي سره يو ځاي شو په دغه کش وگير کې مکناټن دستمبر په ۲۳ نيټه کال ۱۸۴۱ه کې دغازي محمد اکبرخان لخوا ووژل شواوالکساندربرنس هم دنومبر په دوهمه نيټه کال ۱۸۴۱ه کې ووژل شو اووروسته شاه شجاع هم داپريل په دريمه کال ۱۸۴۲ م کې ووژل شو اوپه انگريزانو دکابل ځمکه تنور شوه.دهمدغه کال په ژمې کې انگريزي عسکر له کابل څخه دجلال اباد په لوري لاړل په لار کې دافغاني غازيانو په لاس ټول ووژل شول.همدا جگړه وه چې يوازې ډاکټر بريډن ژوندي لاړ.بيرته يې امير دوست محمد خان له هند څخه راوست دوست محمد خان دخپل غازي زوي محمد اکبر خان په مټ دکابل پر تخت کښيناست. وروڼه يې له ايران څخه راغلل پر کندهارحکمرانان شول اوهرات ديارمحمد خان الکوزي دشهزاده کامران دوزير په لاس کې پاتي شو. خوپه هرات کې دسدوزيو دکورنۍ پايڅوړ ديارمحمدخان الکوزي دکامران دوزير په لاس له منځه لاړ،يارمحمدخان الکوزي هم په ۱۲۶۷ه=۱۸۵۰ م کال کې وفات شو.اوځوي يې سيد محمد خان پر تخت کښيناست. داټول پورتني تاريخي لاسوندونه داخبره کره کوي چې سپينې ادې دکامران سدوزي اويارمحمدخان الکوزي په پير کې ژوند کاوه اوپه پر هيواد دغليمانو له خواتيري يې په خپلو شعرونو اوقصيدو کې په دالاندې ډول بيان کړي دي:
دمحاصري ديو جنگ حال :
غليم پر ښهر بيا هجوم راوړي –مخ ته يې ولاړ دي يار محمد خان پياوړي زمونږ پښتانه لکه زمري جنگيږي-ويـــــــــالي دوينو پر حصار بهيږي هرات په وينو د پښتون شوگلرنگ-پښتون زخمي دي دغليم په خدنگ يارمحمد وايي پښتنو زمازمرو-ټوله راووزي وسله دار له کورو پر غليم وکړي يو هجوم گړندي- هرات له لاسه په ژوندون مه باسئ کفن په غاړه داوطن اوساتي-زمونږ دپلرو ښکلي مدفن اوساتي دلته پراته دي ننگيالي نيکه گان- دلته بهيږي وينې تل دافغان هرات زمونږ دي ږمونږ کور دينه-ږمونږ نغري دي زمونږکوردينه دښمن راغلي ترديواله دکور-ولاړشي دادي دپښتون لوي پيغور کامران نارې کړې چې پښتونه قامه-توره راباسه مره پر ننگ نامه مه بايله ځان اوسه ولاړپه حصار-دپښتانه پر ننگه ځان کړه ايثار زلموچې واوريدي نارې غلبلې-له يارمحمده اوکامرانه دلې له کلو اوواته زمريانو په څير – پر دښمنانويې جوړکړلتير سرونه يې غوڅ کړه ددښمن په توره- موريې کړه په غليمانو بوره دښمن شو مات راغي دوران دکامران – ديار محمددبري ستوري ځلان
سټيفن هاوکينګ
هاکینګ خپلي ابتدايي زده کړي د لندن د هایګېت د بایرن هاوس له ښوونځي څخه پیل کړې، چي وروسته ئې د نوموړي ښوونځي د پرمختګ مېتودونه د ده د هغي ناکامۍ باعث وبلل، چي دی ئې په همدې مکتب کي په لوستلو کي ناکامه کړی وو. د هاکینګ کورنۍ تعلیم ته ډېر ارزښت ورکاوه او د تعلیم د تر لاسه کولو هره ممکنه هڅه ئې کول. د ده پلار غوښتل خپل زوی وبسټ منسټر ښوونځي ته چي د لوړ معیار ښونځی وو، شامل کړي خو(۱۳) کلن هاکینګ د سکالرشپ د امتحان په ورځ ناجوړه سو او د پلار دا ارمانئې پوره نه سو او په خپل زاړه ښوونځي کي ئې زده کړو ته دوام ورکړ.
زیږیدلی: د جنورۍ 8، 1942، اکسفوردشا، انګلستان
د سټیفن هاککین په اړه 25 حقایق چې تاسو یې په سمه توګه نه پوهيدل:
1 په خپلو ځوانانو کې هاکنګ د ریاضياتو په اړه لیوالتیا وه، مګر پلار یې ټینگار وکړ چې زوی یې خپل ژوند له درملو سره شریکوي.
25. بې له شکه، سټیفن هاککینګ یو عصري قابلیت دی. مګر د IQ کچه نا معلومه ده.
وېگا گاډی
وېگا زره پوښ موټر
وېگا موټر د ماینونو او غلچکيو بریدونو په وړاندې مقاومت کوونکي  زره پوښ موټرونو څخه دي چی په ۲۰۰۸ کال کی د چېک په جمهوریت کی جوړ شو. نوموړي زره پوښ موټر د 4x4 عصري شاسي لري چی د ټاټرا ۸۱۷ څخه اخیستل شوي دي. د موټر کابین د ماشین څخه جدا شوي دي. د دي لپاره د وېگا زره پوښ کولای شی د ۱۰ کیلو ټي ان ټي د چاودنې څخه مقاومت وکړي. دا معنی چی د موټر زره پوښ د شوبلې ماتونکی ماینونو د چاودنې څخه مقاومت کولای شی. نوموړي موټر کولای شی ۱۲ عسکران انتقال کړي خو د 6x6 شاسی موټرونه چی ۱۸ عسکران انتقالولای شی هم شته. په موټر کی یو خاصی سیستم نصب شوي دي چی د رهبری شوي توغندییو لخوا د دغی موټر د منځه وړلو مخنیوی کوي.د زره پوښ پر موټر باندی خاصی بلوکونه  نصب کېدلای شی چی د دغی موټر د بیلسټک ژغورنه زیات کړي. نوموړي موټر کولای شی د ۱۲ م.م. ماشیندار یا ۴۰۰ م.م. توپ ولري.
عبدالرحیم روغاني
د شعر بېلگې يې
ستوری د سبا په راختو ښکاري - دور د تيارو په تېرېدو ښکاري
چاپ شوي نښيرونه يې
۲- ځورېدلي احساسات، د شعرونو ټولگه.
د ډاروین د تکامل بدیلونه
نه بدلېدونکې بڼې
د لامارکیانو ټولنیز فیلسوف او تکامل پوه هربرټ سپنسر، په طنزیه توګه د ډاروین له خوا د منل شوې "ترټولو وړ پایښت" تر عنوان لاندې د مقالې لیکوال، د کیو وایر په څېر استدلال څخه ګټه پورته کړه، چې د طبیعي ټاکنې پر وړاندې ودرېږي. په ۱۸۹۳ ز کال کې هغه وویل چې: د بدن په هر جوړښت کې بدلون به نورو ټولو برخو ته اړتیا ولري، څو په نوي تنظیم او ترتیب کې سمون وخوري. له دې څخه، هغه استدلال وکړ چې، دا امکان نه لري چې ټول بدلونونه په سم وخت کې څرګند شي، که چېرته هر یو په ناڅاپي بدلون پورې اړه ولري، په داسې حال کې چې په لامارکين نړۍ کې ټولې برخې به، په طبیعي توګه په یو ځل د کارولو او نا کارولو بدلې بڼې له لارې سمون ولري.
د کمونيزم ضد
په متحده ايالتونو کې د کمونيزم ضد (Anti-communism) د ۱۹۲۰-۱۹۱۹ ز کلونه لومړني سور ټپ (First Red Scare) پر مهال څرګندوالي يا لوړوالي ته ورسېد. د ۱۹۲۰ او ۱۹۳۰ز لسيزو تر منځ په اروپا کې د کمونيزم پر وړاندې مخالفت د محافظه کارانو، فاشستانو، ليبرالانو او ټولنيزو ديموکراتانو له لورې پرمختګ وکړ. فاشستي حکومتونه په ۱۹۳۰ ز لسيزه کې د کمونيزم د سترو سيالانو په توګه څرګندوالي (شهرت ته ورسېدل. په ۱۹۳۶ ز کال کې په بنسټيز ډول د نازي المان او جاپان سترواکۍ تر منځ د Anti Comintern Pact [د کمونيزم ضد تړون] د کمونيزم ضد اتحاد په توګه جوړ شو. په اسيا کې د جاپاني سترواکي او Kuomintang (د چين ملتپال ګوند) په دې دوره کې د کمونيست ضد سرلاري وو.
حبيب الرحمن (مهدي قريشي)
د افغانستان د ادبي تاريخ په غېږه کې زيات شمېر ليکوال او شاعران روزل شوي او پالل شوي دي. هغوی هر يو په خپلو ليکنو او څېړنو کې د خپل مهال حالات او شرایط غبرګ کړي او تر موږه يې رارسولي دي. نوي نسل ته د هغوی د ليکنو لوستل او دهغه مهال له شرایطو څخه د ځان خبرول له ګټې خالي نه دي. چې حبيب الرحمن مهدي قريشي هم د هغو له ډلې څخه يو ده.
زده کړي
ارواښاد مهدي قريشي لومړنۍ زده کړې په خپل کور کې له خپلو والدينو څخه تر سره کړي. مهدي قريشي د اسلامي علومو ګڼ شمېر کتابونه لوستي دي. هغه صرف، نحوه، منطق، حکمت، فقه، حديث، تفسير او د نورو دوديزو علومو زده کړې تر لاسه کړې وې.
پښتون غږ راډیو
پښتون غږ راډیو په پکتیکا کې یوه فعاله خصوصي راډیو ده، چې په ۱۳۸۸ کال کې د محمدنبي همدرد له لوري رامنځته شوه، چې په پکتیکا سربېره په پکتیا او غزني ولایتونو کې هم اورېدل کېږي. ۱۲ ساعته خپرونې او ۱۰ تنه په کې په کار بوخت دي. سوداګریز اعلانونه یې د تمویل سرچینې دي.
ستورمزلي
بهرنۍ فضا ته لومړنی انساني الوتنه
فضا ته د انسان لومړنی کامیاب الوتنه، «وسټوک ۱» و چې د ۱۹۶۱ کال د اپرېل میاشتې په ۱۲مه نېټه یې ۲۷ کلن روسی ستور مزلی «یوري ګاګارین» ولېږداوه. دغه کیهاني بېړۍ، د ځمکې پر کره یو دور را وګرځېده چې شاوخوا ۱ ساعت او ۴۸ دقیقې وخت یې واخیست. د ګاګارین الوتنې د نړۍ په ګوټ ګوټ کې انګازې وکړې. دا د شوروي د پرمختللي کیهاني پروګرام یوه ننداره وه چې په فضايي اکتشافاتو کې یې یوه بېخي نوې کړکۍ پرانیسته او هغه د انسان کیهاني الوتنه وه.
پر چاپېریال باندې د پټرولیم د صنعت اغېزه
پټرولیم ګڼ‌شمېر کارونې لري او د دې ترڅنګ د پټرولیم صنعت پر چاپېریال باندې په پراخه توګه خورا اغېزمن دی. خام تېل (د خاورو تېل) او طبیعي ګاز د انرژۍ او خامو موادو ستره سرچینه ده چې اوس‌مهال د نړیوال اقتصاد او ورځني ژوند ګڼ‌شمېر اړخونه ورپورې تړلي دي. د دغو موادو اکمالاتي او تدارکاتي برخه په تېرو 150 وروستیو کلونو کې ډېره وده کړې ده، ترڅو د وګړو په شمېر کې د چټک زیاتوالي، نوښتونو او مصرف کوونکو غوښتنې پوره کړای شي.
زهرجن مرکبات
فوسیلي ګاز او تېل په طبیعي ډول د کم شمېر راډیواکتیف عناصرو لرونکي دي چې هغه هم د کان کېندنې په پړاو کې آزادېږي. په مالګینو اوبو کې د دغو عناصرو لوړ کثافت یوه ټکنالوژیکي او چاپېریالي اندېښنه ده.
کوهستان ولسوالۍ (بدخشان)
د بدخشان کوهستان ولسوالۍ یاده ولسوالۍ په 1994 میلادی کال کې ولسوالۍ شوه 000’22 وګړې لري او 775 کیلومتره مساخت.
چلوونکی سيستم
مایکرو کمپیوټرونه
لومړی مایکرو کمپیوټر د پراخو عملیاتي سیسټمونو ظرفیت یا اړتیا نه درلوده چې د مین فریمونو او ماینونو لپاره رامینځته شوي؛ لږترلږه عملیاتي سیسټمونه رامینځته شوي، ډیری وختونه د ROM څخه بار شوي او د مانیټرونو په نوم پیژندل شوي. یو د پام وړ لومړني ډیسک عملیاتي سیسټم CP/M و، کوم چې په ډیری لومړنیو مایکرو کمپیوټرونو کې ملاتړ شوی و او د مایکروسافټ MS-DOS لخوا نږدې تقلید شوی و، کوم چې د IBM PC لپاره غوره شوي عملیاتي سیسټم په توګه په پراخه توګه مشهور شو (د IBM نسخه ورته ویل کیده. IBM DOS یا PC DOS ). په 1980s کې، Apple Computer Inc. (اوس Apple Inc. ) د مایکرو کمپیوټرونو خپل مشهور ایپل II لړۍ پریښوده ترڅو د میک OS ته د نوي ګرافیکي کاروونکي انٹرفیس (GUI) سره د Apple Macintosh کمپیوټر معرفي کړي.
الجيان
٣- (Gametic-Reproduction) دانباتات دګميټونوپه وسيله هم تکثرکوي چې داتکثردګميټونوديوځاى کېدوي په نتېجه کې صورت نيسي. چې مختلف ګميټونه سره يوځاى کيږي اوزايګوټ جوړوي چې دا زايګوټ انکشاف کوي اونوي نباتات منځ ته راوړي دګميټونويوځاى کېدل د(Anisogamy-Isogamy او Oogamy په شکل صورت نيسي.
لومړى اودوهم شکل دسوروالجيانودى ( Rhodophyceae )
ډاي اتومي الجيان(کريزوفايتاChrysofhyta))   داګروپ ٢٥٠جنسه او١٠٠٠٠٠نوعي ددوي تعين شويدي ډاي اتومونه يوحجروي شکل سره معلوميږي ددوى حجروي دېوآل سليکان لري اوددووپلوڅخه جوړشوي دي يوپه بل پسې ورننوځي اودقطعې دوه برخوته ورته دي دداى اتومي الجيانودېوال که دتنکيوغاړو ،کرښو،سوريو،اونوروشتوالى دهغوۍ مشخصات دي .    دغه الجيان دښوينده حرکت قابليت لري دخاص پروتوپلازمي جرياناتوپه واسطه چې دحجروي دېوال دمخ په درزوکې توليديږي سرته رسيږي په حجروکې غذايي مواد ذخيره کوي چې عمده مثال يې دمشخصاتوډولونه اونشايستوي مواددي .    ډاى اتومونه په غيري زوجي اوزوجي طريقوسره تکثرکوي چې په خاوره کې د(Hantzschia،Navicula،Pinnuloria،Nitzschia)اوداسې نوروالجيانو  نوعي تيت شوي دي .     ځينې وختونه ډاى اتومونه په (Colony)ډول ژوندکوي په خوږواوترواوبوکې په زيات شمېر پيداکيږي ډاى اتومونوته دنباتي عالم جواهر هم وايې .ځکه چې جالب اوپه زړه پوري رنګونه لري اوله بلې خواڅخه ګڼ شمېر هندسي شکلونه لري بعضي په اوبوکې لامبووهي اوبعضي نوريې په نورونباتاتواواجساموپورې نښتې وي حجروي دېوالونه يې دوه برخې لري چې داخلي برخه يې دپکتين څخه اوخارجي برخه يې دسليکان (Si)څخه جوړه شوي ده هسته يې دسايتوپلازم په مرکزي برخه کې ځاى لري ذخيره شوي غذايي هيڅکله نشايسته نه وي بلکه يوه غيري منحله ماده اودشحمياتو اووالوټين (Valutin)څخه مرکبه ده. دډاى اتومونودېوالونه دکوچنيوټکوپه واسطه ښکلي شوي دي په دې ترتيب يې دډاى اتومونودېوال ته په زړه پوري جوړښت وربښلى دى دډاى اتومونوغيري زوجي تکثردحجروي ويش په واسطه صورت نيسې. په دې ډول چې يوه لورنۍ حجره په يونيم کې اوبله لورنۍ برخه يې په بل نيم کې ځاى نيسې بياورو وروحجره نوي دېوال اوتشکيلوي زوجي تکثريې دپګمنټونوديوځاى کېدوپه واسطه صورت نيسې پګمنټونه ددوه ډاى اتومونودحجراتوپه واسطه اوياديوه ډاى اتوم دحجراتوپه واسطه توليديږي کله چې ګاميټونه يوځاى کيږي القاح صورت نيسې وروسته بيازايګوټ نېش وهي چې په دې حالت کې داکسوسپور (Axcospore)په نوم ياديږي کله چې (Auxospore)دخپلې ودې اعظمي حدته ورسيږي دېوالونه جوړوي وروسته له هغې دعادي تکثر يعنې حجروي انقسام په واسطه تکثر کوي ډاى اتومونه هم پخواني نباتات دي څرنګه چې دانباتات په زيات شمېر په بحرونوکې ژوندکوي نوکله چې داژوندى نبات مري نودبحرپه تل کې کېني. عضوي موادتجزيه کيږي اوتېل منځ ته راوړي اوسليکاني پوښ يې باقي پاتي کيږي دډېروکلونودتېرېدوسره دسليکاني موادويوه پېړه طبقه په وجودراوړي چې دډاى اتوم خاوري په نوم ياريږي څرنګه چې خاوره غيري عادي فزيکي خواص لري له دې کبله په صنايعوکې استعماليږي دډاى اتومونودېوال نښې درى ډوله دي چې عبارت دي له (Aerola،Costa،Puncta)څخه. (١)- Aerola : دانښه عبارت دى له نازکوحجراتوڅخه چې دسليکاني راوتلوبرخوپه واسطه احاطه شويدى د ايرولاپه داخل کې يوه کوچنۍ خاليګاه موجوده ده چې ددوهمې ايرولايعنې (Secondary aerola) په نوم  ياديږي (٢)- Puncta : داعبارت دوړواوساده اېرولاڅخه ده چې اکثره ډاى اتومونوکې نژدې قر ار لري اونازک قطارونه يې د(Stvis)په نوم ياديږي قطارونه يې دمشخصوراوتلوبرخوپه مينځ کې ځاى نيسې چې د(Costa)په نوم ياديږي په اکثره (Pinnatadiatams)که ديوغيري سليکاني عمودي ژوروالى په (Valve)کې موجوددي چې د(Rapha)په نوم ياديږي په ځينوالجيانوکې (Raphe)په يوه کانال کې چې د(Kael)په نوم ياديږي قرارلري. دډاى اتومونو ارزښت
نادرا
کمپيوټرائز قومي شناختي کارډ
قومي شناختي کارډونه اوس په ډېرو مهم کارونو او ځاينو کې پکار راځي لکه مثال په توگه:
ملي هدف اونیزه
ملي هدف اونیزه ملي هدف اونيزه په میدان وردګ ولايت کې لومړۍ چاپي دولتي خپرونه ده ،چې دامتياز خاوند يې داطلاعات او کولتور رياست دى او له ١٣٨٣ کال راهيسې تر ننه په هره اونۍ کې يو ځل خپرېږي او تر ډېره ولايتي خبرونو ته ځانګړې شوې وي. ددغې اونيزې ځينې ګڼې په فوق العاده ډول د مجلې په بڼه هم دولايت مقام په ځانګړي لګښت خپرې شوي. مسوول مدير يې شی محمد خان دى.
فرعوني مېږی
توصیف
وېشنيزه:مېږیان
سردار محمد يوسف خان
سردار محمد يوسف خان د سردار محمد يحيا خان زوی و.
مارګريټ کاونډيش، د «نیوکاسل-اپن-ټاین» دوشس
مخینه
د نوموړې مورنی نوم مارګريټ لوکاس و، د شاهي کورنۍ د غړيو هر یو جان لوکاس او سر چارلس لوکاس تر ټولو کشره خور وه، څوک چې په کولچيستر کې د «سينټ جان ابي» د ماڼۍ څښتنان وو. هغه د ملکې «هينريتي ماريا» خادمه شوه او له هغې سره يې د تبعيد پر مهال فرانسې ته سفر وکړ، د يو څه وخت يې د ځوان پاچا «لويس پنځم» په دربار کې تېر کړ. هغه په ۱۶۴۵ز کال کې د نيوکاسل-اپن-ټاين د لومړي ډوک «وليام کاونډيش» دويمه مېرمن شوه، کله چې هغه يو مارکويس و (مارکويس د برتانيې د شاهي کورنۍ په القابو کې له دوک څخه ښکته لقب دی).
د علیت برهان
= سرچینې=
سردار سلطان محمد خان
ځامن
وېشنيزه:افغان سرداران وېشنيزه:افغان وزيران
مشوره
مشوره د ميدان وردګ ولايت د ولايتي شورا خپرونه ده ، چې په مياشت کې يو ځل خپرېږي او ددغې شورا دغړو ليدنو کتنو او اړوند خبرونو ته ځانګړې شوې ، په څلورو مخونو کې په ښکلي قطعه او صحافت خپرېږي.
د چین لوی دیوال
چینایان وایی : « هغوی چې د چین  دیوال ته نه دی ختلی  ، هغوی اتلان نه دی .» د چینایانو یو پاچا هم خپل هدف ته ونه رسید ، ځکه چې په ډیرو ځایونو کې  دیوال شکست  کړی او مغولانو پر دوی حملی کولی. هرکال زرگونه گرځندویان  یا توریستان  او د نړۍ مشران  د دی دیوال لیدلو ته ورځی. چینایان د خپلو نیکونو په دی تاریخی یادگار باندی ویاړی. د دی دیوال ځینی برخی ډیری ښی ساتل شوی دی له هغی جملی نه د « بادلینگ » دیوال چې بیجینگ ته نژدی ولاړ دی  د « سی  ما تای » دیوال او  د « موتیان یو  » دیوال  چې د چین د دیوال ختیزه برخه ده  او لومړنی دروازه نومیږی. د « جایوگوان » دروازه د دیوال په لویدیزه برخه کې موقعیت  لری   چې د گرځندویانو لپاره ډیره په زړه پوری دی او هر وخت له دی برخو نه لیدنه کوی. د چین دیوال  په پخوا وختونو کې  د میلیونونو چینایانو رنج ، زحمت او هوښیاری تجسم کوی چې  د زرگونو کلونو په تیریدو لا له منځه ندی تللی او خپل  زړه وړونکی ښایست  یی ساتلی دی. په 1987 میلادی کال کې د چین دیوال   دنړیوال فرهنگی میراث په جمله کې ثبت او د  « چین  د ملت سمبول » په حیث وپيژندل شو. له سپوږمکی نه د چین د دیوال یو اخیستل شوی  تصویر.
انگور
انگور یو غیر کلایمکتریک میوه ده او د پاڼریزه تاک په ډله کی راځی.‌ انگور د Vitis په جنس پوری اړوند دی. انگور څخه په خام او یا پروسس شوی ډول استفاده کیږی.
تاریخچه
دافغانستان دانگوروټول ډولونه دوينفيراپه سپيشزپورې اړه لري.افغانستان دنوموړوانگورويوله اصلي ټاټوبوڅخه گڼل کيږي چې ورکې دنوموړوانگورود روزنې لپاره اقليمي شرايط په زړه پورې دي يوله دى اقليمي شرايطوڅخه هم اوږد،توداووچ دوبى او نسبتًاسوړژمې دى چې البته دوينفيراانگورهم کټمټ داسې اقليمي شرايطوکې په زړه پورې وده کوي.
درملیز استعمال
هغه كسان چې له ناروغۍ نه وروسته كړاغن (كرغېړن) حالت ولري او يا يې د نورو لاملونه له امله بدن كمزورى وي او د وجود دفاعي سيستم يې ناتوانه وي نو زيار دې وباسي چې د انگورو،گازرو،مڼو او شفتالو خوړلو نه ډېر كار واخلي.البته د دغو ميوو نه دې اوبه وباسي او سره يوځاى دې كړي او بيا دې لږې لږې څښي د ورځې څو كرتې بايد وڅښل شي.
انگور او مڼې دواړه جنتي ميوې دي چې د زړه او د مغزو ناروغان دواړه كولاى شي چې د دوى د اوبو څښلو څخه د ورځې لخوا څو كرتې گټه واخلي.
کارل لډويګ اون هالر
د اون هلر کار چې د Wartburg مېلې پر مهال وسوځول شو، د کورني مشروعيت او د ځمکنۍ واکمنۍ پر بنسټ پاچهۍ د اصولو او د سويس د ښاري دولتونو په څېر، له عصري څخه د مخکې جمهوريتونو ستر ساتندوی او د ټولنيزې اړيکې، عامه قانون او دولتي حاکميت د معاصرو سياسي نظريو يو تر ټولو ثابت نه منښت يا رد کوونکی و.
لمر وړانګه
لمر وړانګه لمر وړانګه مهالنۍ مجله د جلال اشنا په مسووليت په ١٣٨٤کال کې په ميدان وردګ ولايت کې په لومړي ځل چاپ شوه. دغه مجله په شخصي لګښت چاپيږي، فرهنګي ، روغتيايي ، علمي ، سياسي ، ټولينز او اقتصادي مطلب خپروي.
انگور
درملیز استعمال
دغه ډول غوړي بدن گرموي او د وجود وچوالى له منځه وړي.له دې غوړيو نه په نقاشۍ او سابون جوړولو كې هم گټه اخيستل كېږي.
الوتکه
د بشر په لاس د جوړو شويو الوتونکو وسيلو وېشنه
1: د غږ له چټکتياڅخه په په منډه کې کمزورې (کمې) (subsonische vliegtuigen 0 <M <0.7)
د سورلۍ يا پيلوټ په نظرکې نيولو سره د الوتکې (د بشر په لاس جوړ شوي هغه شيان چې په هوا کې الوزي) ډولونه.
د وزن په نظر کې نيولو سره د الوتکې ډولونه
1: هغه الوتکې چې د هوا اړوند ازموينوڅخه درنې وي (zwaarder dan Aircraft)
د مانورکوونکو الوتکو ډولونه:
5: د هوايي لېږ رالېږد الوتکې
د هوايي قوماندې الوتکې
2: مخامخ په ځمکه ناسته کوونکې الوتکې (چې په ځمکه دکېناستلو پر وخت مزل نه کوي)
د خپګان بیولوجي
SIRT1 او LHPP
په ۲۰۱۵ز کې، د هان چینایي ښځو باندې د GWAS مطالعې، په مثبته توګه، دوه ډوله په منځنیو برخو کې، SIRT1 او LHPP ته نږدې تشخیص کړې، چې په ټول جېنوم کې یو د پام‌وړ تړاو لري.
مارګوريټ پوريټ
محاکمه او مړينه
ګيراډ د د زيات فشار لاندې اعتراف وکړ او مجرم وبلل شو. خو له بلې غاړې پوريټ په خپلو اندونو پښېمانه کېدل، د خپل کتاب بېرته اخستل يا له چارواکو سره همکاري کول رد کړل، همدا راز د لوړې کول يې هم رد کړل چې محقيقينو د دې محاکمې مخکې وړلو لپاره اړینه بلله. له دې امله چې «ګيراډ» اعتراف کړی و زنداني شو. پوريټ له دې امله چې اعتراف نه و کړی، مجرمه وبلل شوه او په کفر د ککړې شوې په توګه د يوې لکړې پر سر د سوځولو سزا ورکړل شوه. د هغې په اړه وروستۍ پرېکړه درې پادريانو تصويب کړه. پوريټ د ۱۳۱۰ز کال د جون په لومړۍ نېټه د پاريس په « Place de Grève» کې مړه شوه.
امير شېر علي خان
امیر شیر علی خان (۱۸۲۵ زېږديز کال - د ۱۸۷۹ ز کال د فبروري ۲۱، مزارشريف) د ۱۸۶۳ زېږديز کال نه تر ۱۸۶۶ زېږيز کال پورې او بيا د ۱۸۶۸ زېږيز کال نه تر خپلې مړينې پورې د افغانستان امير وو. هغه د امير دوست محمد خان، د بارکزيو د بنسټگر، درېيم زوی وو.
د نوي تمدن پېر
کله چې امير شېر علي خان دويم ځل د افغانستان امير شو ( ۱۸۶۸ـ ۱۸۷۸ زېږدي کلونه) په هېواد کې د نوي تمدن پير پيل شو. په دغه پیر کې چاپخونه هېواد ته راوړل شوه او په کار ېې پيل وکړ. د لومړي ځل لپاره د شمس النهار اخبار خپور شو. د پوستي ډاگ غونډال فعال شو او د پوست ټکټونه چاپ شول. همدا رنگه عصري لښکر يا پوځ جوړ شو چې ټولې پوځي اړتياوې ېې پوره کولې. په همدې پير کې لومړي ځل کابينه جوړه شوه؛ د بېلا بېلو چارو لپاره د کار وېش او وزارتخونې جوړې او منځ ته راغلې؛ د چارو د ښه والي او ښې سمبالتيا لپاره د مسلکي کدرونو د روزلو لپاره يو پوځي او يو ملکي ښوونځی پرانيستل شو.
روز لیوینګسټون
ژغورنه
هغې نارینه څېره لرله، چې ويښتان یې لنډول او نارینه جامې به یې اغوستې او د ژغورنې لپاره د نجونو په لټه وه ، چې وکولی شي، د شپې په نورو ځایونو او نڅاګانو کې ورسره یو ځای شي.
سردار پاینده محمد خان
مړينه
نوموړی د 1888 ز. کال د اکتوبر په مياشت کې په کندهار کې د شاه زمان په امر او په دې تور چې د شاه په وړاندې توطيه جوړه کړې ووژل شو.
دانیل ډي ټامپکېنز
نوم
ټامپکېنز د دانیل ټامپکېنز له خوا د تعمید غسل ترلاسه کړ او د کولمبیا په کالج کې د زده کړو په اوږدو کې یې په خپل نوم کې منځنی D توری اضافه کړ، ترڅو د بل دانیل ټامپکېنز نه چې هلته زده کوونکی و، توپیر شي. په دې اړه چې منځنۍ D د کومې کلیمې لومړی حرف دی، اختلاف شته، ځینو Decius وړاندې کړې ده، خو په عمومي توګه منل شوې پایله دا ده چې دا توری د هېڅ شی لپاره نه و او یوازې د دې لپاره و چې نوموړی د بل دانیل ټامپکېنز نه توپیر شي.
د  ژوند لومړي کلونه، کورنۍ او تجربه
د ستاټن ټاپو ټامپکېنزویل برخه د هغه په نوم په ویاړ ونومول شوه. ټامپکېنز په ۱۸۱۵ ز کال کې د نوموړي ټاپو ختیځې څنډې ته د نیوبرایتن د وان بسکیرک فارم او په ګریمز هېل کې د ملکیت په پېرودلو سره هستوګن شول. د هغه اصلي هستوګنځی فورټ پلېس ته نږدې په فورټ هیل کې و، چې په ۱۸۷۴ ز کال کې وسوځېد.
والي
د ۱۸۰۷ ز کال د اپریل په ۳۰ نېټه، ټامپکېنز برحاله والي مورګن لېویس ته ماتې ورکړه – چې ټامپکینز ۳۵۰۷۴ رایې او لېویس ۳۰۹۸۹ رایې ترلاسه کړې – او تر ۱۸۱۷ ز کال پورې د نیویارک د والي په چوکۍ په دنده پاتې شو. نوموړی په ۱۸۱۰ ز کال کې جوناس پلاټ ته په ماتې ورکولو سره، بیا وټاکل شو، چې ټامپکېنز ۴۳۰۸۴ رایې او جوناس پلاټ ۳۶۴۸۴ رایې ترلاسه کړې. نوموړي په ۱۸۱۳ ز کال کې سټیفن وان رینسیلیر له ماتې سره مخ کړ - چې ټامپکېنز ۴۳۳۲۴ رایې او وان رینسیلیر ۳۹۷۱۸ رایې ترلاسه کړې - او په ۱۸۱۶ ز کال کې روفس کینګ له نوموړي نه ته ماتې وخوړه - چې ټامپکېنز ۴۵۴۱۲ او کینګ ۳۸۶۴۷ رایې ترلاسه کړې. ټامپکېنز په ​​لومړي پړاو کې د دې چوکۍ لپاره د ډی وېټ کلېنټن له خوا ملاتړ شو، خو ټامپکېنز وروسته له کلېنټن سره اړیکې پرې کړې او د ۱۸۰۸ ز کال په ولسمشریزو په ټاکنو کې یې د کلېنټن په ځای د جیمز میډیسن ملاتړ وکړ.
انار
د هغه تاریخ او صحي ګټي
له نن څخه تقریبآ ۴۵۰۰ کاله پخوا په لرغوني اریانا ، ښایي اوسني کندهار کي ؟ د انارو باغونه په منظمه توګه منځ ته راغله. په ډیرو پخواني متونونو کي د انارو ذکر راغلی دی. د مثال په توګه د یوناني Homer په Odyssey ، د شکسپیر په رومیو او جولیټ کي ... او یا په کلي توګه په پخواني چین او همدارنګه یهودي دین کي انار د ښځو د ښیرازۍ یا Fertility سمبول وو. په یونان کي تر نن ورځي په ودونو کي دا رواج سته چي د واده مېلمانه ناوې او زوم په وچو انارو ولي چي هدف یې دوی دواړو ته د ښېرازۍ او زیاتو اولادونو ارزو ده. انار نه یوازي یوه خوندوره مېوه ده بلکه ډیري زیاتي صحي ګټي هم لري : انار تر شنو چایو او سرو واینو لا هم زیات Antioxidants لري او ښایسته زیاته اندازه ویټامین سي ، بي ۱ بي ۲ ، کالیوم ، بیټاکاروټین ، فاسفور ، مګنیزیوم ، کلسیم ، او اوسپنه لري. علمي څېړنو تابثه کړه چي د انار خوړنګ د ویني غوړزګي کموي او په وینه کي د LDL کلسټرول د جوړېدو مانع کرزي حتا هغه کلسټرول چي مثلآ درې کاله پخوا د ترسب په شکل يې رګونه بند کړي وي حلوي او په دې توګه د رګونو د خلاصېدو باعث ګرزي او د Arteriosklerose خطر له منځه وړي. د ویني لوړ فشار راټیټيوي د زړه د عضلاتو د تقویې سبب ګرزي ، په رګونو کي د ویني د ښه جریان متضمن او د مغزي سکتې مخ نیوی کوي. یوې انګلېسۍ څېړني ثابته کړه چي انار د سیکس د هورمونونو د جوړېدو سبب ګرزي. مانا دا چي انار ښه په خرپ Phytoestrogen لري چي د نارینه او ښڅو د جنسي هورمونونو د جوړېدو له پاره مهم دي. یوې نړیوالي څېړني په ۲۰۰۲ کال کي ثابته کړه چي د انارو خوړنګ د د مثانې د سرطان او په ښځو کي د سینې د سرطان مخ نیوی کوي. د ۲۰۰۴ کال یوه بله څېړنه وايي چي د انارو منظم خوراک د ویني سرطان ځنډوي او د نوو کرویاتو د جوړېدو سبب کیږي. د سکاټلنډ د Edinburgh د پوهنتون تحقیقات د انارو مثبت تاثیر د حافظې د ښه والي له پاره روښانوي. انار نن ورڅ په دغو خوراکي موادو او نورو تولیداتو کي استعمالیږي : ـــ د انارو له پوستکي سور طبعي رنګ جوړیږي ، ـــ د انارو اوبه د چښلو له پاره ، ــــ د انارو د اوبو یو ډول کنسروه کول د انارو د روبو په نامه ، ـــ د انارو ګولۍ د بدن د تقویې په منظور ، ـــد انار دانه د یوناني دواګانو له پاره ، ــ د انارو د دوانو غوړي د پوست او بدن د غوړولو له پاره ، ــ د انارو کریم د لاسونو او مخ د غوړولو له پاره ، د انارو صابون ، په کندهار کي له انارو یو ډول ډېر اعلا صابون جوړیږي ، حتمآ یې استعمال کړئ! د انارو څخه جوړ سوی د څان پرېوللو جل ..... او په پای کي د هغو ښاغلو او اغلو له پاره چي غواړي خپل د بدن وزن کم کړي نو د انارو خوراک د دوی له پاره یو ډېر ښه بدیل دی !
سېکېزم په افغانستان کې
Neha, Pak misusing Durand Line to facilitate terrorists, says Pashtun, Siasat Daily, 2019-09-20, "The members of the Pashtun and Afghan Sikh community living in Europe and UK have gathered in Geneva"
افغانستان کې د يهوديانو تاريخ
کډوالي
په 1948ز کال کې، په افغانستان کې له 5000 څخه زیات يهوديان موجود وو. دوی ته په 1951ز کال کې اجازه ورکړل شوه چې په خپلواک ډول کډې وکړي، همدا راز اجازه ورکړل شوې وه چې خپل افغان هويت وساتي. افغانستان يوازينی مسلمان هېواد و چې يهودي کډوالو ته يې اجازه ورکړه تر څو خپل هويت وساتي. ډيری افغان کډوال اسرائيلو يا متحده ايالاتو ته وکوچېدل. افغان يهوديانو په 1960ز لسيزه کې په ډله ييزه توګه خپل هېواد پرېښود. د ښه ژوند په لټون کې په نيويارک او تل ابيب کې بيا اباد شول. تر 1969ز کال پورې، د تخمين تر مخې 300 يهويان په افغانستان کې پاتې وو، خو ډيريو يې په 1979ز کال کې پر افغانستان د شوروي له يرغل وروسته افغانستان خوشې کړل، او په 1996ز کال کې افغانستان کې يوازې لس يهوديان موجود و، چې ډېريو يې په کابل کې ژوند کاوه. اوسمهال له 1000 څخه زيات افغان نسل لرونکي يهوديان په اسرائيلو کې ژوند کوي. له 200 څخه زيات افغان يهودي کورنۍ په نيويارک کې اوسېږي. له 100 زیات افغان نسب لرونکي يهوديان په لندن کې ژوند کوي.
میرمېسیا پیلوسولا
میرمېسیا پیلوسولا (په لاتيني توري: Myrmecia.pilosula) د ميرمېسیانانو (غویی) ډلو څخه یو زهرلرونکي مېږی دی چی په سهيلي آسټراليا او ټاسمانيا کی ژوند کوي.
د شکیانو ښوونځې
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" علمي شکاکیت د لرغونې اپلاتوني شکاکي دورې ته رسېږي چې له میلاد څخه شاوخوا ۲۶۶ کاله وړاندې تاریخ لري. دا هغه وخت و چې ارسیسیلوس نږدې ۹۰ کاله مخکې له میلاد نه اپلاتوني اکاډمۍ مشر شو، چې په دې وخت کې د اسکالون اوسېدونکي انتیچوس شکاکیت رد کړ، مګر د یوازنیو فیلسوفانو په توګه، فارینوس او د هغه ښوونکي پلوتراچ له دې نېټې وروسته له شکایت څخه دفاع ته دوام ورکړ. د اوسنیو شکاکي مکتبونو برعکس، د پیرهوني مکتب پیروان په دې عقیده وو چې د هرشي په اړه پوهه نا ممکنه ده. افکار او نظریات هېڅکله حقیقت نه لري،مګر له دې سره د منلو حدود موجود دي چې د هغه پر بنسټ باور او عقیده منځ ته راځي، چې یو کس ته د عمل اجازه ورکوي. دا مکتب د ستویکس په مکتب د یرغلونو له امله مشهور و، په ځانګړې توګه د هغوی عقیدې له امله چې قانع کوونکی ګمان د حقیقي پوهې لامل کېږي. تر ټولو مشهور اکادمیکیان ارسیسیلوس، کارنیدیس او د لاریسا اوسېدونکی فیلو وو. د علمي شکاکیت په اړه تر ټولو پراخه لرغونې سرچینه اکادیمیکا ده چې، د علمي شکاک سیسرو له خوا لیکل شوې ده.
لنډه کتنه
شاوخواه ۲۲۶ کاله له میلاد نه مخکې، د پیرهو زدکوونکي ارسیسیلوس د اپلاتوني اکاډمۍ مشر شو. هغه شکاکیت د اپلاتوني اصولو د اساسي عقيدې په توګه و ټاکه، چې اپلاتونیزم یې پیرهونیزم ته ورته بڼې ته بدل کړ. له ارسیسیلوس څخه ورسته، اکادمیکیان له پیرهونیزم څخه جلا شول. د اپلاتونیزم د شکاکیت دا دوره له ارسیسیلوس څخه تر لاریسا پورې د نوې اکاډمۍ په توګه را منځ ته شوه، که څه هم ځینو لیکونکو په دې کې نور فرعي وېشونه، کله منځنۍ اکاډمي هم په ګوته کړي دي. د د فلیوس اوسېدونکي پیرهونیست تیمون په مړینې سره، تر منځنۍ پیړۍ مخکې له میلاد څخه اپلاتوني اکادمي د شکاکیت اصلي ملاتړ کوونکې شوه. لکه څرنګه چې پخوانی علمي شکاکیت د پيرهو تر لږ اغېزې لاندې و، دې مکتب تر انیسیدیموس پورې ډېر په توکمپاله ډول وده وکړه، له میلاد څخه مخکې په لومړۍ پېړۍ کې، له علمي شکاکانو څخه جلا او پیرهونیزم اصول یې خپل کړل چې اکادمي په داسې ډول و غندله، چې د ستویکس مکتب پیروان د ستویکس په وړاندې مبارزه کوي.
واوره مجله
واوره مجله واوره مجله په ۱۳۹۰ه ش کال کې د صفت الله په مديرت په لومړي ځل په ميدان وردګ ولایت کې چاپ شوه. دغه مهالنې بېلابېل مطالب خپروي.
آق سو (ښار)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> اق سو د آذربایجان په اق سو ايالت کې یو ښار دی. د دې ښار نفوس د 1989 د سرشمېرنې له مخې 14,201 تنه و او د 2008 کال د سرشمېرنې له مخې 17,400 و.
جین- محوره تکاملي فکر
اکتسابي ځانګړتیاوې
د مالیکولي بیالوژي د اساسي عقیدې جوړښت د مینارد سمیت له خوا په لاندې توګه لنډیز شو:   که چېرې اساسي عقیده ریښتیا وي او که دا هم ریښتیا وي چې هستوي اسید د نسلونو ترمنځ د معلوماتو د لېږد یوازینۍ وسیله وي، دا د تکامل په اړه خورا ارزښتناکه پایلې لري. دا به په دې دلالت کوي چې ټول تکاملي نوښت په هستوي اسیدونو کې داسې بدلونونو-اوښتونونو- ته اړتیا لري چې ذاتاً په طبیعت کې تصادفي او غیر تطابقي دي. دغه بدلونونه په نورو ځایونو کې، لکه د هګۍ په سایتوپلازم کې، په هغه موادو کې چې د پلاسنټا له لارې لیږدول کیږي یعنې د مور په شیدو کې – ممکن د ماشوم په وده کې بدلونونه رامنځ ته کړي. دغه بدلونونه پرته له دې چې په هستوي اسید کې وي، اوږد مهاله تکاملي اغیزې نه لري.
جین د ټاکنې واحد په توګه
ویلیمز، ۱۹۶۶، ۲۲-۲۳ مخ ویلیامز ادعا وکړه چې " د فینوټایپ طبیعي ټاکنه په یوازې توګه نه شي کولای زیاتېدونکی بدلون راوړي ځکه چې فینوټایپ  خورا لنډ مهاله ظاهري بڼه ده". هر فینو ټایپ د جینوم او چاپېریال ترمنځ د متقابلې اغیزې بیساری محصول دی. دا مهمه نه ده چې فینوټایپ تر کومه حده وړتیا او زیږنده خاصیت لري، په پای کې ویجاړیږي او هېڅکله غبرګېدونکی نه دی.
هندواڼه
ویټامین سي 8 ملي گرامه.
د ډاکټرانو له لیدلوري هندوانه ډېرې روغتیایي گټې لري، چې په لاندې توگه پرې رڼا اچول کېږي :
هندوانه د زړه ناروغۍ په درملنه کې مهم رول لوبوي.
تنده له منځه وړي.
سرچينې
وېشنيزه:مېوې
ستالینېزم
ستالنېزم د مارکسیستي – لینینیستي سیاستونو پر بنسټ حکومت کول دي چې له ۱۹۲۷ زکال څخه تر ۱۹۵۳ زکال پورې په شوروي اتحاد کې د ژوزف ستالین له خوا وشو. په دغه ډول کې یو ګوندي تمامیت غوښتونکې حکومتولي، چټک صنعتي کېدل، په یو هېواد کې سوسیالیستي تیوري، د کرنې ټولیزه کول، د طبقاتي تضاد تشدید، شخصیت جوړونه او د شوروي اتحاد له کمونیست ګوند څخه چې د ستالینېزم له خوا هغه مهال د کمونیستي انقلاب مخکښ ګوند بلل کېده د بهرنیو کمونیستي ګوندونو تابعیت شاملېږي. د ستالینېزم زوال د شلمې پېړۍ په ۵۰ مه او ۶۰ مه لسیزه کې د خروشچف په سیاستونو سره پیل شو.
سومالیا
له تاریخ څخه مخکې
سومالیا په احتمالي ډول یو له هغو هېوادونو څخه و چې د خپل موقعیت له امله د لومړنیو انسانانو له خوا د مېشتېدو وړ شو. هغه ښکاریان چې وروسته له افریقا څخه بهر کډوال شول په احتمالي ډول له خپل مهاجرت څخه مخکې دلته مېشت شوي دي. په دې سیمه کې له ډبرمهال راهیسې د ډویېن او هارجیسان کلتورونه دلته سپړېدلي. د افریقا په ښاخ کې د سومالیا له هدیرو څخه د دودونو او کلتورونو د خښولو شواهد تر لاسه شوي چې لرغونتوب یې له میلاد څخه مخکې څلورمې زریزې ته ورګرځي. په شمال کې د جللو په سایټ کې ډبریز تجهیزات هم په ۱۹۰۹ ز کال کې د مهمو مصنوعي توکو په توګه مشخص شوي چې په پلیولیتیک دوره کې د ختیځ او لویدیځ تر منځ د لرغون پېژندنې نړیوال‌توب ښیي.
ستالینېزم
تاریخچه
ستالینېزم د هغې دورې د توصیف لپاره کارول کېږي چې په کې ژوزف ستالین له ۱۹۲۲ زکال څخه د ۱۹۵۳ زکال د مارچ تر ۵ مې نېټې پورې  د شوروي اتحاد مشري او هم مهاله یې د شوروي اتحاد د کمونیست ګوند د مرکزي کمېټې د عمومي منشي په توګه خدمت وکړ.
غَور (تدبُر)
غور (په لاتین کې: prudentia، چې د providentia لنډه بڼه ده او معنی یې «وړاندڅارنه؛ کاغتوب یا ځیرکتیا» ده)، د عقل په کارونې سره د خپل ځان د سمبالونې او روزنې وړتیا په توګه پېژندل کېږي. په کلاسیکه توګه، دغه ګړنه د فضیلت (ښېګڼې) په معنی وه او په ځانګړې توګه د څلورو سترو فضیلتونو (چې د دین‌پوهنې له درېیو فضیلتونو سره، د اووه فضیلتونو یوه برخه ده) یو فضیلت ګڼل کېده. پرودنشیا (Prudentia) د دغه فضیلت یو ښځینه استعاري مظهر دی، نښې یې یوه هېنداره او یو مار دی، چې ډېري وخت د یوستیتیا (Justitia) – د عدالت رومي الهه – سره یوځای د یوې جوړې په توګه انځورل کېږي.
غور– د واړو فضیلتونو «سرچینه»
د غور دنده ده ترڅو هغه کړنلاره په ګوته کړي چې په یوه ځانګړي حالت کې یې تعقیبول اړین دي. دغه موضوع د غور له‌خوا د نومېرل شوي خیر له تحمیلولو سره هېڅ کومه نېغ په نېغه اړیکه نه‌لري. غور، د نورو فضیلتونو په پرتله، د لارښوونې یوه پياوړه وړتیا لري؛ لاره روښانوي او د فضیلتونو د پلي کېدو ډګر اواروي. بې له غوره چاپېریال کې بهادري او زړه‌ورتیا، حماقت ګرځي؛ رحمت په زهیرتوب کې، خپلواکه څرګندونه او مهرباني په ترټلو، عاجزي او تواضع په ذلت او تکبر، سرښندنه په فساد او متانت په تعصب کې ډوبېږي. فرهنګي او باضبطه کړنې باید د ګټورو اقداماتو په پام کې نیولو سره وي. دنده یې، په عمل کې د رعایت کېدونکو شرایطو (لکه: مهال، ځای، طریقه او داسې نور) په ډاګه کول دي، چې له هغې جملې څخه مَدرسیان (Scholastics) د «medium rationis» تر سرلیک لاندې ډلې کې راځي. نو دا دی هغه غور، چې د عقل (او نه اراده) په محدودولو سره بیا هم د یو جوت اخلاقي فضیلت په توګه انګېرل کېږي.
په یوناني او مدرسي فلسفه کې، «بڼه» د یوه څیز ځانګړې ځانګړتیا ده چې له هغه څخه یې اوسنی دغه «شته» څیز رامنځ‌ته کړی. نو له دغې دریڅې، غور نورو فضیلتونو ته خپل د دنني جوهر او وږم بڼه وربخښي؛ چې دغه دننی جوهر، د یوه فضیلت په توګه، د غور ځانګړې ځانګړتیا ده. د بېلګې په توګه: [یوازې له‌دې امله چې رښتیا خبره د رښتینوالي او صداقت د فضیلت له مخې ویل کېږي،] د رښتیا ویلو ټولې کړنې «ښې» نه‌ګڼل کېږي. هغه څه چې «رښتیا ویلو» ته د یوه فضیلت رنګ ورکوي، له بشپړ غور څخه وروسته رښتیا ویل دي.
غور د بې‌غورۍ، درغلۍ، او کاذب غور پر وړاندې
په مسیحي پوهاوي کې، د غور او درغلۍ توپیر په هغه هوډ پورې تړاو لري چې له‌مخې یې د یوې کړنې د ترسره کولو پرېکړې منځپانګه رامنځ‌ته کوي. له نړۍ څخه مسیحي پېژندنه کې د خدای شتون، طبیعي قانون او د انساني کړنو اخلاقي پایلې شاملې دي. نو په دغه ترڅ کې، غور له درغلۍ څخه په توپير کې راڅرګندېږي، ځکه چې د ماورای طبیعي ښېګڼه په پام کې نیسي.
ارزښت‌پوهنه
ارزښت‌پوهنه (په انګلیسي: Axiology؛ له یوناني څخه مشتق شوې ګړنه؛ ἀξία یا axia: «ارزښت»؛ او -λογία: یا -logía: «مطالعه») د ارزښت فلسفي مطالعه ده. په‌دغې مطالعه کې د ارزښتونو ماهیت او ډلبندي اړوند مسایل او هغه پوښتنې شاملې دي چې کوم څیزونه ارزښت لري. ارزښت‌پوهنه، د اخلاقو، ښکلاپېژندنې یا د دین فلسفې په څېر، د ارزښت د مفهوم اړوند بېلابېلو نورو فلسفي څانګو سره نږدې اړیکه لري او همدا راز د ارزښت له تیوري او مافوق‌اخلاق سره هم تړلې ده. نوموړې ګړنه د لومړي ځل لپاره د پاول لاپي له‌خوا په ۱۹۰۲ز کې او وروسته د اِدوارد فون هارتمان له‌لورې په ۱۹۰۸ز کې وکارول شوه.
تاریخ
په یونان کې د ۵مې او ۶مې‌م‌ز پېړیو په اوږدو کې، دا مهمه خبره وه چې، که غواړې بریا ترلاسه کړې، نو باخبره اوسه. فیلسوفان په کرار سره پوه شول چې د قوانینو او د ټولنې د اخلاقو ترمنځ توپیر شتون لري. سقراط پر دې باور ؤ چې پوهه او فضیلت سره حیاتي اړیکه لري او اخلاق او دېموکراسي په کلکه سره غبرګوي. اپلاتون، د سقراط شاګرد، د هغو فضیلتونو د معرفي کولو باور ټینګ کړ چې ټول یې باید په لټه کې وي.
اينه
په طبي چارو کې اينې ته د هېپاټو يا هېپاټېک په نوم اشاره کېږي، دا اصطلاح د يوناني ژبې د هېپر (ἡπαρ) له نوم نه راوتلې چې د اينې په مانا دی. په عربي ژبه اينې ته کبد وييل کېږي.
ویښ
ویښ دوه نیزه ويښ پنځلس ورځنۍ په ١٣٩٠کال کې د ميدان وردګ ولایت د مخکني والي محمد حليم فدايي له خوا رامنځته ، چې په ١٥ ورځو کې به يو ځل چاپېده ، په دغې پنځلس ورځنۍ کې د ولايت مقام پرمختګونه ، لاسته راوړنې او نور بېلابېل مطالب خپرېدل، چې اوس له چاپ څخه پاتې ده
Shahab sadiqi
Shahab sadiqi is a Software Engineer in Kabul Poly technic University
د لوګر ملي راډیو تلویزیون
لوګر ملي راډیو تلویزیون له یاد ولایت څخه خپریدونکی دولتي تلویزیون دی. د یاد تلویزیون مالي لګښت د اطلاعاتو او کلتور وزارت ورکوي.
هوږه
هوږه د پيازو له نسله يانې له( Allium ) نه گڼل كيږي. هغه په خپل تركيب كې د شتو موادو لكه البومينو ، قندو ، عضوي تېزابو ، منرالي مالگو ( په ټوليزه توگه د كاليوم پوتاشيم او مگنيزم ) ، د B او C گروپونو ويټامينونو ، يد ( يود ) ، سلولوز ، د اثيرو ( ايترو ) غوړو په لرلو سره سارى نه لري. له هوږې نه د والگي ، د گېډي ساري ناروغۍ ، د نو لرونكو ټپونو او دانو ، په بدن كې د ويټامينونو د كموالي د وقايې او درملنې لپاره كار اخيستل كيږي ؛ همدا راز د غاښو د ناروغۍ اسقربوط " څينگه " مخنيوى كوي او د بدن دفاعي سيستم "ايمونيتېت" پياوړى كوي. هوږه د وبا ( كولرا ) ، "سالمونېلېزا" او لويې تبې ( محرقې ) په درملنه كې اغېزمنه ده. د سابو روغتيايي ځانگړنې انسانانو ته له پخوا نه جوتې وې. هغوى د كاربن هايدريتونو ، ويټامينونو او منرالي موادو د سرچينې په توگه چوپړ كاوه ، چې تر ټولو نه په لوړه كچه يې په هوږې پورې اړه لرله او لري يې. د هغې د روغتيايي ( طبي ) ځانگړنو نه لا لرغوني مصريان هم خبر وو ، چې له ميلاد نه درې زره كاله مخكې يې لا په خوړو كې له پيازو او هوږې نه كار اخيست. پرته له مصريانو نه ، د نړۍ په نورو لرغونو تمدنونو كې هم د هوږې له گټو نه خبر وو. د بېلگې په توگه د مراكش پاچا دويم " بالادان " په نړيوال تاريخ كې د هوږې او پيازو د پالېز په لرلو سره نامتو دى. پاچا " بالادان " ته خپل د هوږې او پيازو پالېز دومره گران وو ، چې ان معبد ته يې هم اجازه ورنكړه ، چې د هغه پر ځاى ودان شي ، تر څو چې يې د سابو بل لوى پالېز سمسور نكړ. پر روغتيايي ځانگړنو سربېره ، هوږه د خواړو د يوې ډېرې خوندورې او په زړه پورې مسالې په توگه نامتو وه او ده. اوس هم په بېلابېلو هېوادو كې د ساوس ( روب ) ، سلاټې په جوړولو كې ، همدا راز د قورمې ، پټاټو ، غوښې ، پلو ، د مرغانو غوښې ، ښوروا ، سوپ او نورو بېلابېلو خواړو په پخلي كې د خواړو د لا خوندوركولو لپاره ترې كار اخيستل كيږي. هوږه تازه هم خوړل كيږي ، همدا راز له هغې نه اچار ( ترشي ) هم جوړوي چې له خوړو سره يې كارونه اشتها زياتوي. د هوږې شنې اوږدې پاڼې د B له ويټامينو شتمنې دي چې سلاټ ترې جوړوي او په ځينو هېوادو كې اچار هم ترې جوړوي. په نړۍ كې هسپانويان د هوږې تر ټولو ډېر لوى مينه وال گڼل كيږي او په نړۍ كې د هوږې تر ټولو ډېر لوى توليدوونكي هم دوى دي. هوږه تېز بوى لري او له خولې نه ژر نه لري كيږي ، همدا يواځينى لامل دى ، چې ډېرى وختونه انسان د تازه او اومې هوږې له خوراك نه ډډه كوي.
دغږیزې ککړتیا اغیزې په انسانانو
راټولونکی نصیر احمد حسین خیل لغمان پوهنتون کرنې پوهنځی چاپيریال ساتنې او ځنګلونوڅانګه