cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د امریکا د متحده ایالاتو د صنعت او تکنالوژۍ تاریخ
د امریکا په متحده ایالتونو کې لومړنۍ ټکنالوژیکي او صنعتي پراختیا ته د بې ساري جغرافیايي، ټولنیزو او اقتصادي فکتورونو یو ځای کېدو لار برابره کړه. د کارګرانو کمښت له اروپا او بریتانیا  د امریکا په متحده ایالاتو کې په عمومي ډول د معاش کچه لوړه وساتله ،چې د یو شمېر چارو د میخانیکي کېدو لپاره یې انګېزه رامنځته کړه. د امریکا د متحده ایالاتو وګړي، له یو شمېر نیمه ځان ته اړوندو ځانګړنو برخمن و، ځکه هغوی د بریتانیا پخوانی رعیت و، د انګلیسي په برخه کې یې لوړ مهارتونه لرل، دغه مهال دوی (په نیو انګلنډ کې له ۸۰ سلنه زیاتو) پیاوړي بریتانوي بنسټونه لرل، چې یوازې ډېر کم امریکايي بدلونونه یې لرل، محاکمو ته لاسرسی، قوانین، د رایې ورکولو حق، د مالکیت د خوندیتوب حق او په ډېری برخو کې یې د صنعتي انقلاب له بریتانوي نوښتګرو سره شخصي اړیکې لرلې. هغوی د جوړېدولو لپاره ښه بنسټیز جوړښت درلود. بله مهمه ځانګړنه چې بریتانویانو نه لرله، د میراثي اشرافي بنسټونو نشتوالی و.د امریکا د متحده ایالاتو ختیځ سواحل چې له اطلس سمندر سره یې په لوی شمېر سیندونه او جریانونه لرل، د لومړني صنعتي کېدو په موخه یې د ټوکرو د کارخونو د جوړولو لپاره ګڼ شمېر ځایونه لرل. د ټوکرو د صنعت د رامنځته کولو او څرنګوالي په اړه ساموئل سلیټر(۱۷۶۸-۱۸۳۵ ز کال) چې په ۱۷۸۹ ز کال کې نیوانګلنډ ته را کډه شوی و، ګڼ شمېر اطلاعات وړاندې کړل. هغه د څو کلونو لپاره د بریتانیا د ټوکرو په فابریکو کې کار کړی و چې د امریکا متحده ایالاتو ته کډوال شو، په ده باندې په بندیزونو سربېره، هغه په امریکا کې د نساجۍ صنعت په لټه کې امریکايي تولید کوونکو سره خپل چانس و ازمویه. هغه ته وړاندیز وشو، که چېرې بریالی ش،و دی به بشپړ شریک کوي او هغه وکولای شول. د طبیعي سرچینو پراخ موجودیت، د اړتیا وړ ماشینونو جوړولو او د هغو لپاره د انرژي برابرولو تخنیکي پوهې او خوځنده کاریګرانو په ځانګړې توګه مجردو ښځو، دغو ټولو له لومړني صنعتي کېدو سره مرسته وکړه. د اروپايي کډوالو پراخې پوهې، چې د اروپا د صنعتي انقلاب او اروپا د علمي انقلاب په ټولنو کې یې وده کړې وه، د نوې تولیدي سوداګرۍ او تکنالوژۍ اړوند پوهې او جوړېدو په برخه کې یې مرسته وکړه. یو محدود دولت دوی ته په اجازې ورکولوسره دا مرسته وکړه چې، دوی په خپلو وړتیاوو کې بریالي شي او یا ماتې وخوري.
صنعتي کېدو ته د امریکا د متحده ایالاتو د ننوتو یوه له اصلي انګیزو  په ۱۸۰۷ ز کال کې د بندیزونو قانون، د ۱۸۱۲ ز کال جګړه (۱۸۱۲- ۱۸۱۴ز) او ناپیلیوني جګړې (۱۸۰۳- ۱۸۱۵ز) وې، چې له امله یې له بریتانیا د صنعتي انقلاب د نویو او ارازنه تولیداتو واردات منع کړل. دغو توکو ته نه لاسرسي او نورو ټولو لاملونو دغه پیاوړې انګیزه رامنځته کړه چې، د بریتانیا د تولیداتو د پېرلو پر ځای، زده کړي څه ډول صنعت ته وده ورکړي او خپل توکي تولید کړي.
کلاشېنکوف اې کې ۴۷
تاريخ
د کلاشېنکوف اې کې ۴۷ د طرحی کارونه په ۱۹۴۵ کال کی پېل شول. دغه توپک د نازی توپک StG 44 د جوړښت په اساس جوړ شو.د کلاشنیکوف د جوړولو په ۱۹۴۹ کال کی پېل شو او شوروی پوځ د دغی توپک څخه په رسمی ډول د ۱۹۵۱ کال څخه راهیسی کار اخلی. دغه توپک د سړې جگړې په وخت کی په ځانگړی ډول د شرقی بلوک په پوځونو کی پرته له چکوسلواکيا (په چکوسلواکی پوڅ کی او وروسته په چېکی                                          او سلواکی پوځونو کی د ۱۹۵۸ کال څخه تر ۲۰۱۱ کال پورې د  توپک ماډل ۵۸ څخه کار اخیستل کېده ) کارېده. دغه توپک پرته له روسیې نه په چین (توپک ماډل ۵۶)، پولنډ(PMK)، بلغارستان (AKK)، مجارستان (AK-55)، مشرقی آلمان (Mpi-K)، یوگوسلاوی (Automatska puška vz. 64 )، رومانيا (AI) او نورو هېوادونو کی جوړېده. په اوس وخت کی نوموړی توپک پرته له قومو پوځونو نه د مخالفینو او جزایی ډلو په لاس کی هم دی. کلاشېنکوف اې کې ۴۷ د ۳۹×۷،۶۲ ماډل ۴۳ گولی کاروی.دغه گولی په ۱۹۴۳ کال کی د SKS روسی توپک لپاره طرح او جوړه شوه او د شرقی بلوک تر تاسیسولو وروسته د وسلو والو ځواکونو سټندرد گولی په توگه انتخاب شوه. د کلاشېنکوف توپک په ۷۰ کلو کی عصری شو. دغه توپک چی د AK-74 په نوم یادېږي د ۳۹×۵،۵۴ د گولی څخه کار اخلی او د خولې سرعت یی ۹۰۰ متر په ثانیه کی دی.
ميگالايا
ميگالايا (انگرېزي:Meghalaya) د هند يو رياست (ايالت) دی.ددې رياست د وگړو شمېر 2,964,007 دی، او ددې ځمکه يا مساحت 22,720 مربع کيلوميټر ده.په رسمي توگه دلته له ټولو زياته انگرېزي، گارو، هندي، خاصي او پنار ژبه ويلی کېږي.ددې رياست پلازمېنه د شيلونگ ښار دی. ددې رياست د تعليم يافته (هغه خلک چې ليک لوست کولای شي) 75.48 په سله دي.په دې ټول رياست کې 19.6 په سله خلک په ښارونو کې اوسيږي او نور په کلو کې.
هندو فلسفه
لوېدیځ څېړونکي د استیکا فلسفو دننیو او له ناستیکا فلسفو سره د هغو د اړیکو او توپیرونو په هکله بحث کړی دی، چې د اتلسمې او نولسمې پېړیو د هندپېژندونکو او ختیځ‌پېژندونکو له لیکنو سره پیلېږي، چې په‌خپل وار سره له هندي محدودو ادبیاتو او د منځنیو پېړیو له دوکسوګرافیو څخه اخېستل شوې دي. په هندو فلسفه کې هم‌توکمه بېلابېل شامل دودونه متنوع دي، او د یوه ګډ تاریخ او مفهومونو، یوشان متني سرچینو، سره ورته خلقت‌پوهنیز او ټولنپوهنیز تمرکز او کیهان‌پوهنې له‌لارې، سره یو شوي دي. په داسې حال کې چې د بودیزم او جاینیزم فلسفې او مذهبونه سره جلا ګڼل کېږي، یوشمېر هترودوکسي (ناستیکا) دودونه (لکه، چارواکا) په هندو فلسفه کې ډېري وخت د جلا مکتبونو په توګه پېژندل کېږي، ځکه چې د «هندو» وییکی یو پردی نوم دی او له تاریخي پلوه، قاره‌وزمه هند کې د مېشتو وګړو لپاره د یوه جغرافیایي او هڅوبي مشخصې په توګه کارول شوی دی.
په هندو فلسفه کې څوګوني خدای‌باوره فرعي فلسفي مکتبونه شامل دي، چې د شپږو ارتودوکس فلسفو له شپږو مفکورو څخه دوه یا له هغو ډېرې مفکورې سره یوځای کوي، لکه: د نیایا واقعیت‌پالنه، د وایشېشیکا طبیعت‌پالنه، د سامخیا دوه‌ګون‌پالنه، د ادویتا د خلاصون لپاره اړینه ځاني غیردوه‌ګون‌پالنه او پوهنه، د یوګا اصول او ریاضت او د خدای‌باوري مفکورو اساسي عنصرونه. د دغو فلسفي مکتبونه بېلګې، پاشوپاتا شیوا، شیوا سیدهانتا، پراتیابهیجنا، رسېشوارا او ویشاناوا دي. ځیني فرعي فلسفي مکتبونه د هغو مفکورو سره چې له بودایي دودونو څخه جوتېږي، سره توافق لري. د دغو فرعي فلسفي مکتبونو مفکورې په پُرانا او اګاما کې د موندلو وړ دي.
د هندو فلسفې هر مکتب د پرامانشاسترا تر سرلیک لاندې د پوهنپوهنیز ادبیات او همدا راز د مېتافزیک، ارزښت‌پوهنې او نورو سکالوګانو په هکله تیوري‌ګانې لري.
انتراکس
د ناروغۍ پېښليک
د تور ټپ نا روغي ډيره اوږده تا ريخچه لري چي لمړي ځل لپا ره د daron لخوا کشف او robertkoeh رابرت کخ ددي نا روغي په باره کې ډېر ي مطا لعي وکړي چي germ theory په نوم سره يا ديږي رابرت کخ وليد ل هغه با کتريا وي چي نا روغي منځ ته راوړي اخته حيوا ن په بدن کې دتکثرقا بليت لري او هم کيدا شي چي نا رو غي هغه حيوا ن دتجري په تو گه دککړو موا دوپواسطه کولاي شي چي نا روغي تجربو ژوی ته انتقا ل کړي او هم د دوهم ځل لپا ره تجربوي حيوا ن څخه دنا روغي تجربه اجرا کيداي شي پا ستور چي دوترنري دطبعي وسا يلو سره علا قه درلو ده نو موړي د ذکر شوي نا روغي عا مل په غيري مسا عدو شرايطو کې کشف کړه پا ستور متو جي شو چي د نا روغ کيد و قد رت يي له لا سه ورکړه ليکن معافيتي قد رت پا تي دي پا ستو ر دټک نا روغي تر مطا لعي لا ندي ونيول او دي نتجي ته ورسيده چي غواگا نو ته د انترکس نا روغي ا کثره ککړوسا حو څخه رامنځ ته کېږي ځکه چي ددي مرض ميکروب تر ډيره مودي پوري کولا ي شي په ځمکه کې با قي پا تي شي حتي تر [100 - ٦٠]پوري د ځمکينو چنجيو پواسطه د هغه با سيل دځمکي سطحي ته انتقا ليږي چي دحيوا ن دتغذيه او څړځاي دککړيدو سبب گرځي د انترکس نا روغي د پيژند ني څخه وروسته يي خپل پروگرام ته پراخوا لي ورکړ ه او دسا ري نا رو غيو دعاملينوپه پيدا کيدو بوخت شو او دايي څرگنده کړه چي مخصوص مايکرو اورگا نيزمونو پواسطه منځ ته را ځي نو له همدي امله اولين نا روغي دعا مل په حيث وپيژندل شو او اولين نا روغي ده چي مقا بل کې واکسين جوړشوي
خپرېدنه
ليکن دا نا رو غي په زيا تره هيوادونوکي وجودلري دخپريدني فيصدي يي دځمکي خاصيت اب هوا او د ده نا روغي سره مبا رزي په اسا س تو پير لري اود دي نا روغي عا مل يو ميکروب دي چي تر کلونو پوري په ځمگه کې ژوند کوي کلونوپوري دنوموړي نا روغي سبب کېږي اودبيلا بيلوهيوادونوپه څړځايونوکي اوپه غرنيزو علا قو کې چه وجودلري چه حسا س ژوي په نوموړي منطقو کې په نا روغي اخته کېږي دا نا روغي په اکثره هيوا دونو دنړي کې په انډيميک ډول ليدل کېږي دا نا رو غي دافغا نستا ن په ډيرو سيموکي په تيره بيا د شرق زون په سيمه کې دمني او پسرلي په موسمونوکي ليدل کېږي چي ټو ل تي لرونکي حيوا نا ت خوپه زياته اندا زه پسونه غواگاني اوزي چي دتي لرونکو 80 فيصده يي غوا گا ني تشکيلوي پدي نا روغي اخته کيږي
لېږدېدنه
انترکس ميکروب معمولا په مستقيم ډول داخته ژوی څخه سا لم يا روغو حيوا نا تو ته انتقا ليږي دا ميکروب داخته حيوا په ويښتا نو کې موجودوي دمرگ څخه مخکي په کم وخت کې د ترشحا تو او فضله موا دو پوا سطه خا رج ته انتقا ليږي همدا رنگه که چيرته مړ شو ي حيوانا ت و څيړل شي نو دالوتونکو يا ښکا ري حيوا نا تو پوا سطه ممکن ميکروب په وسع توگه په خا وره خپور شي او په کلي ډول سره د انترکس ميکروب په يو ه منطقه کې ممکن دي چي داوبو پوا سطه حشراتو سپي او ټو ل غوښه خوړونکي وحشي پرند گا ن او د حيوا نا تو فضله موا دوپوا سطه تا مين شي دمرض عا مل هغو منطقو ته چي عا مل ليږ لي نو ي دحيوا نا تو دککړ و مو ا دو (هډو کې پوستکي ويښته وړيو گرد سري )په وا سطه انتقا ليږي انسا نا نو يا حيو ا نا تو ته لکه غوا گا نوته د انترکس ميکروب دتنفس دلا ري او دپو ستکي زخم يا هم د گريدني
پټه دوره (Incubation Period )
دفوق حادپه شکل واقعه کې دناروغۍ دوره (2-1) ساعتوپورې وخت نيسي چې اکثره وختونه داواقعات په غواگانو کې ډېر زيات رامنځ ته کېږي او ژوی بيله کلينکي نښو څخه مړ ليدل کېږي دمړشوي ژوی جسد پړسيږي او دطبعي سوريو څخه وينه ډوله افرازات دخارجيدو په حال کې وي دغه مهال ژوی تبه لري چې تودخي درجه يي 41-42cسانتي گريد پورې دحاد په شکل دناروغۍ دوره لنډه هيجاني او د بدن تودوخي درجه يي 42c° سانتي گريد ته لوړيږي او وينه ډول اسهال ليدل کېږي داځکه چې په دغه دوره کې دحيوان په بدن کې (Gastr Intritis) منځ ته راځي په آسونو کې دحرارت درجې لوړيدوسره يوځاي Colic منځ ته راځي ژوی په دغه وخت کې په سختې سره داټوليږي او دريدلې نشې په ځمکه غورزيږي دخولې څخه سره ډوله افرازات خارجسيږي په آسونو او نورو ژويو کې معمولاً په لږه اندازه دغاړې ، سينې او اوږو په برخه کې سور رنگه کاربونکل ليدل کېږي دا کاربونکل په لمړي سرکې سخت گرم او تماس په وخت کې حساسيت دځان څخه ښکاره کسوي که دناروغۍ په وخت کې ژوی وليدل شي نو مهمې کلينکي نښې يي د تنفس زياتواي ، ژوروالي دتنفس ښه خوراک نه کول ،د شيدو په توليدکي کمبود ،دويني اسها ل اوoedema ليدل کېږي چې د acut شکل ناروغۍ دوره اته څلويښت ) (48 ساعته پوري وي که پدې وخت کې ناروغي تشخيص شي نو تداوي په موثر ډول سرته رسږي.
دډېرې حاد (Per Acute ) په شکل چون وخت ډېرکم دي نوتداوي ته يي چندان ضرورت نه ليدل کېږي چې په غواگانو کې د تورټپ ناروغۍ Acute او Per acute په شکل سير کوي پدې ناروغي اخته ژوی دتودخي درجه لوړه وي او ځاي پرځاي دډېر وخت لپاره پړسيږي په هغه ژويو کې چې واقايه شوې نوې لکه پسونه او وزې هميشه ناروغۍ پهPer aute شکل ظاهريږي چې غټ علا يم يي Septicemia نا څاپي مړينه او همدارنگه طبعي سوريو څخه وينه بهيدنه او دپوستکي لاندې وينه بهيدنه ده په نورو واښه خوړونکي حيواناتوکې تبه ، تنفسي اختلا لات ،بې خوراکي او مړينه په خوگانو او غوگانو او غوښه خوړونکو کې لومړنى علايم موضعي او ديما (Oedema ) دمخ پړسوب او دغاړې پړسو ب ، د وينې لخته کيدل او هم موجوديت د Splinomali څخه عبارت دي.
پېژندنه
د دې ناروغۍ تشخيص د کلينکي نښو او ژوی دمړينې څخه وروسته نښو نښانو څخه په احتمالي ډول صورت نيسي.
له مړينې څخه وروسته نښې (Postmortem)
دبدن دطبعي سوريو څخه وينه بهيدنه، پړسوب او دشخوالي نشتوالي له امله د طبعي حالاتو څخه څو ځلي توري لويوالي د وينې نه پړن کيدل دوينې تور والي چې د O2 په کموالي او دCo2 په ډيروالي پوري اړه لري چې داټولې دناروغۍ نښې گنل کېږي. دکولمو پړسوپ ،لمفاوي غدواتو غټوالي، عمومي جسد غټوالي.
د انترکس پر ضد سيروم
دانترکس ضدسيروم څخه کولى شو دلنډې مودې معافيت منځ ته راوړو او دناروغۍ څخه دتداوي په خاطر په اخته شو څارويوکې استفاده وکړو داسيروم کولاي شو دپسونو په ذريعه تهيه کړو چې آس او آسپه کولاي شي قوي سيروم منځ ته راوړي داليمون کولو په وخت کې ډېر کم د انترکس پواسطه مړه کېږي او د دې تر څنگ په زياته اندازه سيرم توليدوي د ژويو واکسين کولو څخه وروسته په ډېر کمه اندازه د انترکس مکروب کلچر تر پوستکي لاندې زرق کېږي دڅه موده ورسته د ژويو څخه اخستل کېږي او د سيروم د معافيت مڼځ ته راوړنې اندازه دپسونو په وړاندې ازمايل کېږي په تيرو وختونو کې په هغه رمو يا گلو کې چې انترکس به موجود و د انترکس ضد سيروم څخه د موقتي معافيت يا تداوي په منظوراستفاده کېدله ټول هغه ژوي چې تبه يي نه درلوده يا نورې نښې به نه درلودې 50ml او هغه ژوي چې تبه درلوده او نورې نښې به يي نه لرلي 100-300ml ملي سيروم ورته زرقيده.
قرغیزي ژبه
قرغزي په قرغیزي Кыргыз тили) د قرغزستان هیواد رسمي ژبه او په ټوله نړۍ کې کابو ۷ میلیونه خلک پری خبري کوي له دی ډلي یو شمیر په افغانستان، ترکیه، قزاقستان، او روسیه کې دي.
بوټی
د بوټی لپاره معاصر تعریفونه
نو نبات په علمی ډول سره عبارت د هغه ژوندی جسم څخه دی چی د خاصو او مشخصو خواصو لرونکی دی،‌کثیرالحجروی جوړښت لری، په خپل ترکیب کی سلولوز لری او د فوتوسنتیز د ترسره کولو وړیتا لری.
الجی
الجی یو دمهمو ژوندیو موجوداتو څخه دی چی د فوتوسنتیز په مرسته خپل خواړه تیاروی. تر ټولو مهمه نمونه یی د اوبو شړاوی دی چی د اوبو د نباتاتو په نوم سره هم یادیږی.‌
امبريوفايت
دا ټول نباتات ایوکاریوټیک حجری لری، حجروی دیوال لری چی د سلولوز‌ څخه جوړ شوی دی او خپله انرژی د فوتوسنتیز له لاری اخلی.
حاجي دوست محمد کندهارى
د تصوف سلسله
حاجي دوست محمد د تصوف د مجددي طريقې سره تړاو درلود کوم چي د نقشبنديه طريقې مهمه څانګه ده، دى د يوولسمي پېړۍ د مجدد شيخ احمد سرهندي په واسطه له دې طريقې سره وصل کېږي.دا سلسله په لاندي ډول ده.
شملي کوریا
کيږي
د نورو دولتونو لهخوا په شمالي کوریا د وسلو پلورل د ملګرو ملتونو د بندیزونو له خوا منع شوي دي، او د کوریا د خلکو د اردو دودیزه وړتیاوې د ناکاره تجهیزات، د تیلو ناکافي اکمالات، د ډیجیټل کمانډ او کنټرول شتمنیو کمښت په شمول د یو شمیر فکتورونو له مخې محدود دي. د کوريا د خلکو د پوځ له خوا د دغو نیمګړتیاوو د جبرانولو لپاره، د پرسونل ضد ړندو لیزرونو، جي پي ایس جیمرونو، د اوبتلونو او د انسان تورپیډو، سټیلټ پینټ، او سایبر وارفیر واحدونو په شمول د غیر متناسب جنګي ټیکنالوژۍ پراخه لړۍ ځای په ځای کړې ده. په ۲۰۱۵ ز کال کې، شمالي کوریا راپور ورکړی و چې د چین څخه بهر د سایبر وارفیر واحد کې ۶۰۰۰ پرمختللي کمپیوټري امنیتي پرسونل ګماري. د کوریا د خلکو اردو واحدونه په ۲۰۱۴ ز کال کې د سوني عکسونو د هک کولو لپاره تورن شوي دي. او ادعا یې کړې چې د سویلي کوریا پوځي سپوږمکۍ یې بندې کړي دي.
بریښنا
• د شمالي کوريا په ټوله خاوره ددې هېواد د دولت له لوري برېښنا د شپې په ۱۱ بجې قطع کېږي ،د شپې لخوا يې هېواد ټول تياره وي ، ( د ځينو دولتي او نظامي ځايونو ماسوا) او سهار بيرته په ۶ بجې برېښنا راځي ؛ د سترو لاسپيکرونو له لارې چې هر ځای نصب شوي دي، خلک راپاڅول کېږي.
ولسمشر ته درناوی
• ددې هېواد هېڅ وګړی نشي کولای چې د خپل رهبر کېم جونګ اون، د هغه د پلار کېم جونګ اېل او د نېکه یې کېم جونګ سونګ نوم پرځان کېږدي.
یوسیپ بروز تیتو
د ژوند وروستي کلونه
د تیتو په جنازه کې د نړۍ ګڼ شمېر سیاستوالو ونډه واخیسته. د سیاستوالو او دولتي پلاوو د شمېر له مخې هغه مهال په تاریخ کې تر ټولو ستره دولتي جنازه وه چې په ۲۰۰۵ زکال کې یې د دویم جان پاول د جنازې او همدارنګه په ۲۰۱۳ زکال کې د نیلسون مانډیلا د جنازې تر مراسمو پورې ساری نه درلود. د نوموړي په جناره کې څلورو پاچاهانو، ۳۱ ولسمشرانو، شپږ شاهزادګانو، ۲۲ لومړي وزیرانو او د بهرنیو چارو ۴۷ وزیرانو ګډون کړی و. دوی د سړې جګړې دواړو خواو ته اړوند و چې هغه مهال یې په ملګرو ملتونو کې د غړو ۱۵۴ هېوادونو څخه د ۱۲۸ هېوادونو استازولي کوله. "تیتو د د بلګراد په مقبره کې چې د یوګوسلاویا د تاریخي موزیم (وړاندې ورته د «مۍ د ۲۵مې موزیم» او د «انقلاب موزیم» ویل کېده) برخه جوړوي خښ کړای شو. دغه مقبره د ګلونو د کور په نوم یادېږي او ګڼ شمېر وګړي له هغو څخه د «غوره مهال» د یادولو په موخه لیدنه کوي. په دغه موزیم کې هغه ډالۍ ساتل کېږي چې تیتو د خپلې ولسشمرۍ پر مهال ترلاسه کړې وې."
د انګلستان دوم چارلز
د ژوند لومړي کلونه، کورنۍ جګړه او جلاوطني
کله چې د سکاتلنډیانو سره خبرې وځنډېدې، چارلز جنرال مونټروس ته اجازه ورکړه چې له کوچني پوځ سره د اورکني ټاپو ته ولاړ شي، ترڅو سکاټلنډیان په دې هیله په یرغل سره وګواښوي، چې د هغه په خوښه هوکړې ته غاړه کېږدي. مونټروس وېره درلوده چې چارلز به کوم جوړجاړی و نه مني، نو له همدې امله یې د سکاتلنډ په خاوره برید غوره لار وګڼله. هغه ونیول شو او اعدام شو. چارلز زړه نازړه ژمنه وکړه چې په بریډا کې دهغه او د سکاتلنډ د پارلمان تر منځ  د تړون شرایطو ته غاړه کېږدي  او د سولمن ټولنې او تړون ملاتړ به کوي، چې پر بنسټ یې د پرېسبېتر کلیسا په ټول انګلستان کې د حکومتولۍ واک لري. نوموړي د ۱۶۵۰ ز کال د جون میاشتې  په ۲۳ نېټه سکاتلنډ ته د رسېدو سره سم، په ​​رسمي توګه د تړون سره هوکړه وکړه، که څه هم د هغه له خوا د ایپیسکوپل روحاني کلیسا د حکومتولۍ پرېښودلو په سکاتلنډ کې د هغه ملاتړ ترلاسه کړ، خو په ​​​​انګلستان کې یې شهرت له لاسه ورکړ. چارلز ډېر ژر د کانوېنتر د غړو "شرارت" او "دوه مخيتوب" ته سپکاوی وکړ. چارلز ته په سکاتلنډ کې دربار چمتو شو او په فاکلینډ او پرت کې د هغه د خوړو او د کور د لګښتونو اسناد لا تر اوسه شته دي.
ملي کرښه
وېشنيزه:افغاني چاپي رسنۍ
د متحده ایالاتو د اساسي قانون نوولسم تعدیل
د ښځو ملي ګوند لاریون، مظاهرې او د نه خوړو اعتصاب ترسره کړ، هغوی له هېواده بهر د دیموکراسي هڅو ته په اشارې څرګنده کړه چې په داخل کې هغه د ښځو د رایو ورکولو له حق نه په انکار محدوده کېږي. د دواړو بنسټونو هڅو عامه افکار تر اغېز لاندې راوستل او لامل وګرځېد، په ۱۹۱۸ ز کال کې ولسمشر ویلسون د رایو ورکولو اړوند تعدیل نه خپل ملاتړ اعلان کړي. دغه تعدیل په ۱۹۱۹ ز کال کې تايید او په ۱۹۲۰ ز کال کې په تصویب ورسېد.
بابي
د هندوستان د گجر ات ايالت د جونا گړه دسيمي
نواب حامد خان بابي د نواب مها بت خان ځوی و.کله چې يې پلار وفات شو نو دی په جو ناگړه کې نه و او کله چې د خپل پلار له مړ ينې خبر شو نو ډير ژر يې ځان جو نا گړ ه ته را ورساوه .دده مور سبحان کنور نو ميد له او هغه وخت چې نو موړی د جو ناگړه د سيمې دنوبۍ پر گدۍ کښيناست نو ا ته کلن و. په دغه وخت کې يو شمير جا گيردارانو لکه عبدل خان بابي او مختارخان با بي د بغا وت جنډې پو رته کړې ، خو وروسته نواب حامد خان بابي پر هغوی پر يد وکړ او د بفتهلي پر کلا يې چې قبضه کړې وه هغه يې بير ته ځينې ونيو له. په دغه وخت کې د پو نې دپيشوا يو تن صوبدار چې امرت راؤ نو ميد د ماليې دراټو لولو په پلمه ددوی پر سيمې ير غل وکړ، خو وروسته ددوی تر مينځ سوله وشوه او امرت راؤ احمد اباد ته لاړ څو په هما غه ځای کې د يوه عرب له لاسه ووژل شو. تر هغه وروسته نواب حامد خان بابي د واگهر پر سيمې بريد وکړ او دنسوه کلا يې ونيو له او د ډيرو سو غا تونو او غنيمتو نو سره جو نا گړه  ته ور ستون شو.همداراز نو مو ړی د امريلي کلا هم ونيوله او جيو راجي سالم ته يې ما تې ور کړه او شيخ ميا قا ضي نو مي چې د منگلور په سيمه کې يې د فساد اورونه بل کړي وو تنبيه کړ، خو وروسته نواب دهغه ټو لې گناوې وبخښلې. همداراز دنواب حا مد خان بابي د نوابۍ په وخت کې ديوړه، خا گيسري، دلواړهاو دادنه پياوړې کلا گانې هم فتحه شوې. نواب حامد خان بابی يو پراخ نظره انسان و. ده دټولو مذ هبو نو پيروانو او لارويانو ته درناوی کا وه او دهندوانو دهو لي او ديوالي په جشنونو کې به يې گډون کاوه. دنواب حامد خان بابي او دده د مخا لفينو تر مينځ ډيرې جگړې وشوې چې په دغو جگړو کې نواب حامد خان بابي ډيرې سوبي کړي دي چې ددغو سو بو په لړ کې د لا ندنيو کلا گا نو نيول شا مل دي.
نواب بهادر خان بابي په ١٨٩٦ ميلادي کال کې د٤٥ کلونو په عمر وفات شو. تر نواب بهادر خان بابي وروسته نواب محمد رسول خان بابي ١٨٩٢- ١٩١١ او ورپسي نواب محمد محبت خان١٩١١-١٩٤٨ پورې د جو ناگړه دسيمي پښتانه نوابان وو، چې د هند تر خپلواکۍ وروسته١٩٤٧ م پورې ددغې نوابۍ ټغر هم مخ په ټو ليدو شو.
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه ټبرونه
۴ تلپاتې پرمختیايي موخه
SDG4 د لسو موخو په درلودو، د ۱۱شاخصونو په مټ اندازه کېږي، اووه موخې یې (پایله لرونکې) موخې دي، چې دا دي: وړیا لومړنۍ او ثانوي زدکړې؛ باکیفیته لومړنیو زدکړو ته یو ډول لاسرسی؛ ارزانه تخنیکي، مسلکې او لوړې زدکړې؛ د هغو خلکو په شمېر کې ډېروالی راوستل، چې د ځانګړو مهارتونو له لارې خپل مالي اړخ پیاوړی کوي؛ په زدکړو کې د ټولو تبعیضونو له منځه وړل؛ نړیوال لیک لوست او تلپاتې پرمختګ. درې نورې موخې یې (د موخو لاسته راوړل) دي، چې دا دي: ټولشموله او د خوندي ښوونځیو جوړول؛ د پرمختللو هېوادونو لپاره د لوړو زدکړو بورسونو برابرول او په دغو هېوادونو کې د وړ ښوونکو په شمېر کې ډېروالی راوستل.
وچکۍ تبه (محرقه)
کابو ٣% هغه خلک چې ددې ناروغۍ په عامل باندې اخته وي او کومه مناسبه درملنه يې هم نه وي شوي نو دوي په دوامداره توگه ، له يو کال څخه په زياته موده کې ، په خپلو غايطه موادو کې د ناروغۍ عامل چاپيريال ته اطراح کوي. هغه کسان چې د ناروغۍ اعراض او علايم ورکې نه ليدل کېږي او په غايطه موادو کې يې د ناروغۍ عامل شته وي نو دوي ته د ناروغۍ ناقل ويل کېږي. په امريکا کې کابو ٢٠٠٠ ناقل کسان شته چې هغوي زړې ښځې دي کومې چې د تريخي (Gallbladder) له ناروغۍ څخه سرټکوي. په تېر وخت کې يوه ښځه چې ميري مالون نومېده او په پخلنځي کې يې کار کاوه ، هغه گڼو کسانو ته د ناروغۍ د عامل په انتقال باندې مسؤله وگڼل شوه او له همدې امله يې بيا د ميري ټايفوئيد په نوم ونومول شوه.
نښې نښانې ، اعراض او تشخيص
د ناروغۍ په دويمه يا درېيمه اونۍ کې ممکن نمونيا (سينه و بغل) ناروغ ته پيدا شي چې هغه هم د نموکوکل انتان څخه سره ددې چې د ټايفوئيد باکټريا هم نمونيا منځته راوړلى شي. په دې موده کې د تريخي او ځيگر انتانات هم ممکن ناروغ ته پېښ شي. که په دې وخت کې د ناروغ په وينه کې باکټريا د آزموينې په پايله کې وليدل شوه ( دې ته باکټريميا ويل کېږي) نو بايد په دې پوه شو چې د ناروغ هډوکي التهابي (گزکي) شوي ، يا يې د زړه والونه گزکي شوي ( اينډوکارډايټيس) ، پښتورگو يې گزکي کړې ، د بولي تناسلي سيسټم غړي په گزکي اوښتي او يا هم هغه پردې گزکي شوي چې د انسان ماغزه او د ملا د تير مغز يې پوښلي دي. که د ناروغ عضلې د انتان په وسيله التهابي شي نو بيا په دانو باندې اوړي ( غټې دانې چې په زياته اندازه ورکې چرک او نو راټولېږي).
اوړېشه
نورلولئ
وېشنيزه:اوړېشه
توریالی ځاځی
دندې
- په ۱۳۶۲ هجری لمریز کال کې د انیس ورځپاڼی په ریاست کی د خبریالانو لوی مدیر او د ورځپاڼې د لیکوالې ډلې غړی
دځنګل لپاره دپالیسۍ جوړول
راټولوونکی محمد عمران تاج زاده سید جمالدین افغاني پوهنتون کرنې پوهنځی ځنګلونواو طبیعي منابعو څانګه
دځنګل ټوله ساحه ياصنفونه ئې دفيصدۍله مخي په لاندي ډول په (۳)جدول کې ښودل کېږي.
بغلان ۱۵۶ . ۱ ۲
دځنګلونوقانوني طبقه بندي (Legal classification of forest): په عمومي ډول دملکيت په اساس ځنګلونه په دوه ګروپونو ويشل کېږي: ۱- ايالتي ملکيت (State owned) ۲- شخصي ملکيت (Private owned ) ۱- ايالتي ملکيت لرونکي ځنګلونه :په دې کې حفاظتي،غيرطبقه بندي شوي،اختصاصي اوحاصل ورکونکې ځمکه شامله ده. a.	اختصاصي ځنګلونه (Reserved Forest ): داځنګلونه په عمومي ډول دټولوعملونودواقع کېدوڅخه پاک دي يعنې په دې کې هيڅ څوک مداخله نشي کولای،مګرپه خاص ډول حکومت ته په کې اجازه ورکول کېږي. b.	حفاظتي ځنګلونه(Protected Forest):داهم ايالتي ځنګلونه دي اواختصاصي ځنګلونو سره فرق لري،داپه مستقيم ډول نه جوړېږي همدارنګه داوږدوخت لپاره په کاراچول کېږي.يادکليوالي خلکولپاره امتيازبرابروي.يوهيوادکې  داختصاصي ځنګلونوټول فعاليتونوته په حفاظتي ځنګلونوکې اجازه ورکول کېږي اودحکومت داطلاع په اساس ساتل کېږي. c.	حاصل ورکوونکي ځمکه(Resumed Lands):دغه کټګوري دځنګلي ساحې لرونکې ده چې په کې حفاظتي او اختصاصي ځنګلونه هم راځي،چې دغه ځنګلونه دحکومت لخواجوړېږي اوزيات محصولات ورڅخه په لاس راځي. d.	غيرطبقه بندي شوي ځنګلونه(Un classed Forest):داهغه ځنګلونه دي کوم چې دحکومت ملکيت وي په دې کې اختصاصي ځنګلونه شامل دي. ۲- شخصي ملکيت لرونکې ځنګلونه(Private Owned Forest ) شخصي ملکيت لرونکي ځنګلونه يوه پراخه کټګوري ده چې دټولو ځنګلونوساتنه کوي چې د شخصي ملکيت په تصرف کې وي داپه پنځه ګروپونوويشل شوی دي چې دغه کټګوری په مختصرډول داسې تشريح کېږي. 1.	(Guzara Forest):داملکيت محلي خلکوته ورکول کېږي همدانګه شخصي ملکيت دی ياداشتراکي ملکيت سره يوځای کېږي دې ته (Village shamilat )ياکليوالي ګډون هم وايي. Guzara يوه محاوروي کليمه ده چې مانايې پايښت،ګذاره اوتوښه ده،کله چې ځنګلونه دحکومت په ملکيت کې راشي اونظم يې په همدې وخت کې ترسره شي ترڅوګټه يې کليوالي ټولنوته ورسېږي. 2.	اشتراکي ځنګلونه(Communal Forest):داځنګلونه د(Guzara Forest) يوه فرعي کټګوري ده دادواړه کټګوري يوپه بل کوم امتياز نلري،بيدون ددې څخه چې (Guzara) ځنګلونه شايدپه انفرادي ډول ياپه مشترک ډول ديوې کوچني  کورني  ملکيت وي ياچېرته چې اشتراکي ځنګلونه زيات پيداکېږي هلته دلويوکليوټولنې موجودې وي. 3.	Dchos act Area  : شخصي ملکيت لرونکي ځمکې دي چې دتخريب دخطرسره مخامخ وي کوم چې خطرناک عمومي جوړښت لري اودحکومت په واسطه لاسته راغلې وي. 4.	 Section 38 Area دشخصي ځمکومالکان خپلې ځمکې دځنګلوډيپارټمنټ ته دټاکلل شوي وخت پورې (10-20) کالوپوري دځنګل بيارغونې اوتنظيم په موخه ورکوي. 5.	 Farm forest area دځنګل دکرنې ساحه:په شخصی ځمکوکې ځنګلونه دقطارياونې د ګڼونيالګيوپه شکل کرل کېږي،دغه ونې په انفرادي يااشتراکي ډول ديوې کورنۍ ملکيت وي.
ځنې نوري دذکرکولووړکميټي اوکانفرانسونه چې دځنګل په پاليسۍ کې مهمي دي
Chief conservator of forests دځنګلونودساتونکومشر Conservator of forests دځنګل ساتونکې
د بوټي هورمون
ماخذونه
حمزه خيل ، ن.گ.( ۱۳۸۱). د هارتيكلچر لكچر نوټ. دكابل پوهنتون
وېشنيزه:هورمونونه
محمد بياض
د بياض شاعري
ما بياض لره چې يار خوله راکوله - لکه لښته راته ماته بند په بند شه
د بياض دې حياتگي که خدای حيات - په ظاهر باطن به تا دغه فرياد کړه
د بياض ديوان پر ۱۹۴۰ زېږدي کال د کهوهي برمول د گنډېرو شريف مولوي محمد ايوب په کتابتون کې خوندي وو. دا دېوان همدغه مولوی صاحب موندلی وو چې لومړی ځل هغه پر ۱۹۵۸ زېږدي کال د پېښور په جهانزيب پريس کې چاپ کړ. تر دې وروسته بيا دغه دېوان کمپېښه شو، نو هغه وو چې دويم ځل نوميالي شاعر، لیکوال او څېړونکي ارواښاد عبدالله بختاني خدمتگار پر ۱۳۸۳ لمريز لېږدي کال د پېښور په قيصه خوانۍ بازار کې د دانش خپرندويه ټولنه کې چاپ کړ.
چاپ شوي نښيرونه يې
۱- د بياض دېوان، نقل، سمون، حاشيې د سرڅېړونکي عبدالله بختاني حدمتگار، د ۱۳۸۳ لمريز لېږدي کال، پېښور چاپ.
اخځليک
۱- د لیکوال او شاعر ميا وکيل شاه فقيرخېل فېسبوک پاڼه.
د متحده عربي اماراتو اقتصاد
د متحده عربي اماراتو اقتصاد تر ډېره بريده د نفت او ګاز په عايد متکي دی، په ځانګړي ډول په ابوظبي کې. په ۲۰۰۹ز کال کې، د متحده عربي امارتو له ۸۵٪ څخه زيات اقتصاد د تيلو پر صادراتو ولاړ و. په ۲۰۱۱ز کال کې، د تيلو صادراتو د متحده عربي اماراتو په دولتي بوديجه کې ۷۷٪ ونډه درلوده. په وروستيو کلونو کې، په دې هېواد کې ځینې اقتصادي بدلونونه راغلي دي، په ځانګړي ډول په دوبۍ کې. ابوظبۍ او د متحده عربي امارتو نور امارتونه د تنوع  په اړوند په پرتليز ډول په خپل اند کې محافظه کار دي. دوبۍ د خپلو نورو سيالو ايالتونو په پرتله د تيلو ډېرې کمې زېرمې لري.
جگړه (اونيزه)
وېشنيزه:افغاني چاپي رسنۍ
د متحده عربي اماراتو اقتصاد
اقتصادي ټولکتنه
د متحده عربي اماراتو حکومت د څو مياشتو لپاره د کرونا وايرس روان ګرځبنديز څخه وروسته، د اقتصادي ضربو سره د مقابلې او له هغې څخه د بېرته رغېدو په هڅو کې، د وزارتونو او ادارو په ګډون له ۵۰٪ څخه د ډېرو فدرالي ادارو د يو پراخه بيا تنظیم او يو ځای کولو اعلان وکړ.
د سي آی اې د شکنجې په اړه د سنا د استخباراتو کمېټې راپور
د راپور د لنډیز د خپریدو په درشل کې، یو شمېر کسانو او سازمانونو د CIA او حکومت د هغو چارواکو د عدلي تعقیب غوښتنه وکړه چې د بندیانو د شکنجې مرتکب شوي، او یا یې د شکنجي لپاره قانوني پوښښ چمتو کړي یا تصویب کړی؛ خو عدلي تعقیب ناشونې ګڼل کېږي. همدارنګه متحده ایالاتو د سناتورانو مکین او ډیان فینسټین په ملاتړ یو قانون تصویب کړ، ترڅو د متحده ایالاتو ادارې د شکنجې د زیاتره هغو تخنیکونو د کارولو مخه ونیسي چې په راپور کې بیان شوي.
د راپور تدوین
د سنا د کمېټې څېړنې د دنیال جي جونز، چې د اف بي آی پخواني تحقیق کوونکی هم و، تر مشرۍ لاندې وې. دا راپور د ۶.۳ میلیونو مخه څخه د ډېرو اسنادو، اړیکو، برېښنالیکونو او نورو موادو، چې په عمده توګه د CIA لخوا چمتو شوي وو، د بیاکتنې وروسته چمتو شو. د دې سند د ترتیب پړاو له دریو کلونو څخه زیات وخت ونیو او د ۲۰۱۲ کال په جولای کې بشپړ شو. لکه څنګه چې د سنا په راپور کې شرح ورکړل شوې، نو ۹۴۰۰ اضافي محرم اسناد چې په مکرر ډول د کمېټې له خوا وغوښتل شول، د اجرایوي امتیازاتو د ادعا پر بنسټ د سپینې ماڼۍ له خوا وساتل شول. سره له دې چې په لومړي پړاو کې د مرکو د کارولو تمه کېده، خو د راپور په چمتوالي کې هېڅ رسمي مرکه یا اورېدنه ترسره نه شوه. د مرکو او اورېدنو نشتون په کمېټه کې د جمهوري غوښتونکي اقلیت له مهمو شکایتونو څخه و. خو په راپور کې، د کمېټې د محرمو اورېدونو په لړ کې د سي آی اې د چارواکو  ثبت شوو اظهاراتو، لیکلو اظهاراتو، او مرکو ګډون درلود چې د CIA د عمومي پلټونکي دفتر او د ادارې د شفاهي اظهاراتو د پروګرام له لارې ترسره شوي وو، او یا په ۲۰۱۳ کال کې د راپور له لوستلو وروسته د جون په میاشت کې کمېټې ته د رسمي ځواب له لارې چمتو شوې وو.
کابلستان نوين
کابلستان نوين له کابل څخه خپرېدونکې سياسي رسنۍ ده. دغه اوونيزه د ښاغلي يونس قانوني د شخصي گوند لخواخپرېږي.
ښځه
ښځه د ښځينه جنس لرونکی انسان. د ښځې ويی د لوی انسان لپاره کارول کېږي. هرگوره، د کوشنیو ماشومانو لپاره يې په پښتو ژبه کې د جلکۍ (انجلۍ) يا کوشنۍ انجلۍ نومونې کارېږي. په ځينو اکرو کې بيا د ښځې ويي د عمر له قید او آړه پرته کارول کېږي. د ساري په توگه د ښځو رښتې (يا د ښځې حقونه). همدا راز د ښځې ويي د نورو ژويو د جنسیت د مالومولو او نومېرلو لپاره هم کارېږي.
سيد راحت الله زاخېلي
اخځليک
۲- https://tatobaynews.com/archives/50958
وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:افغاني ليکوال‎ وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان
پنجاب، هند
پنجاب، هند (انگرېزي:Punjab, India) د هند يو رياست (ايالت) دی.ددې رياست د وگړو شمېر 27,704,236 دی، او ددې ځمکه يا مساحت 50,362 مربع کيلوميټر ده.په رسمي توگه دلته له ټولو زياته پنجابي ژبه ويلی کېږي.ددې رياست پلازمېنه د چندي گړ ښار دی. ددې رياست د تعليم يافته (هغه خلک چې ليک لوست کولای شي) 76.68 په سله دي.په دې ټول رياست کې 33.9 په سله خلک په ښارونو کې اوسيږي او نور په کلو کې.
ایدين ایمبتوف
ایدین اکانوویچ ایمبتوف (انگلیسي: Aidyn Akanovich Aimbetov، روسي: Айдын Аимбетов) – (زوکړه: ۲۷ جولايي ۱۹۷۲ کلخوز، قزاقستان) درېیم قزاقي او لسم مسلمان ستورمزلی دی.
پوځي کارژوند
ایدین له منځني ښوونځي څخه نېغ د کوتاخوف ارمافیر (Kutakhov Armavir) په نامه د هوايي‌چلند یوې پوځي لېسې ته ولاړ او له هغه ځایه د یوه پوځي الوتگر (پیلوټ) په توگه فارغ شو. د قزاقستان په تالدیقورغان (Taldykorgan) او لوگوفایا (Lugovaya) سیمو کې یې د میگ-۲۷ (MiG-27) او سو-۲۷ (Su-27) جنگي الوتکو د پیلوټ په توگه دنده ترسره کړې ده.
۶۰ (عدد)
۶۰ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۵۹ څخه  مخکي او د ۶۱ وروسته موجود دي.
ډومینګو فوسټینو سارمینټو
د ارجنټاین ولسمشر، ۱۸۶۸ – ۱۸۷۴ زکلونه
هغه نیو انګلنډ په ځانګړې توګه د بوسټون – کمبرېج سیمه په ځان باندې د ډېرو اغېزو سرچینه بلله او په یوه ارجنټایني ورځپانه کې یې ولیکل چې: نیو انګلنډ «د معاصر جمهوریت زانګو او د ټولې امریکا لپاره یو ښوونځی دی». د هغه په وینا: بوسټون د «معاصرې نړۍ مخکښ ښار او د اصلاح شویو پروتستانتانو جنت دی ... اروپا دې په نیوانګلنډ کې هغه ځواک په پام کې ونیسي چې په راتلونکي کې یې ځای نیسي». سارمینټو نه یوازې سیاسي نظریاتو، بلکې په ښارونو او صنعت باندې متمرکز اقتصاد ته یې د ارجنټاین د عمدتاً کرنیز اقتصاد په اړولو سره ساختاري نظریاتو ته هم وده ورکړه.
پرمختللې ښوونه او روزنه
یوهان برنهارد بازدوف
د آلمان په دېساو کې، په ۱۷۷۴زکال کې، یوهان برنهارد بازدوف (۱۷۲۴ تر ۱۷۹۰ز) د Philanthropinum (خیریه) ښوونځی پرانېست. هغه له ماشومانو سره د خبرواترو او د لوبو له‌لارې نوي ښوونیز مېتودونه او د فزیکي ودې لپاره یو پروګرام رامنځ‌ته کړ. د هغه مېتودونه بریالي راوختل او د هغو په هکله یوه رساله لیکي: «د اعیانو د ماشومانو ښوونه او روزنه تر ټولو غوره او ناپېژندل شویو مېتودونو له‌لارې».
کریستین گوتیلف سالزمن
کریستین گوتیلف سالزمن (۱۷۴۴ تر ۱۸۱۱ز) د شنپفنتال ښوونځي بنسټګر ؤ. یاد ښوونځی چې د ښوونې او روزنې د نویو مېتودونو له‌لارې پر مخ بیول کېده (چې په کلکه د ژان ژاک روسو د مفکورو څخه اغېزمن شوی دی). هغه «د اخلاقو بنسټونه، د ماشومانو لپاره» کتاب ولیکه او له لومړیو کتابونو څخه دی چې د ماري ولستون‌کرافت له‌خوا انګلیسي ته ژباړل شوی.
یوهان هاینریش پستالوزي
یوهان هاینریش پستالوزي (۱۷۴۶ تر ۱۸۲۷ز) یو سویسي، د ښوونې او روزنې ښوونکی او سمون‌پال ؤ چې په خپله تګلاره کې د رومانتسیزم یوه بېلګه وه. هغه د سویس په آلماني او فرانسوي ژبو سیمو کې څو ښوونیز مرکزونه پرانېستل او د خپل د انقلابي نومهالو ښوونیزو اصولو په بیان کې یې ګڼ‌شمېر آثار ولیکل. د هغه شعار:«د سر، لاس او زړه په واسطه زده‌کړه» وه. د هغه څېړنې او تیوري‌ګانې ډېرې هغو ته پاتې کېږي چې روسو په «اېمیل» کې بیان کړې دي. ډېري هغه د «نومهال ښوونیزو او روزنیزو علومو پلار» ګڼي. د هغه ساه پوهنیزې تیوري‌ګانې په ښوونې پورې اړوند دي، ځکه چې د شي د ښوونې پر پراختیا باندې تمرکز کوي، یعنې هغه داسې احساس کاوه چې وګړي د تجربو او د مستقیم تنظیم او د اشیاوو له تجربې څخه په ښه توګه زده‌کړه ترلاسه کوي. سربېره پر دې، هغه ګومان کاوه چې ماشومان د اجبار له‌مخې نه، بلکې د  دنننۍ هڅېدنې له‌لارې یو څه زده کوي. د یوه ښوونکي دنده به دا وي چې د زده‌کړې له‌لارې د وګړو په توګه د خپلو زده‌کوونکو په لارښوونه کې مرسته وکړي او هغو ته دا مجال ورکړي، ترڅو په خپلو طبیعي څېرو کې راڅرګند شي.
بنجامين ډيزرايلي
له دې نه وروسته نړيوالې پېښې، د محافظه کارانو په خلاف مخې ته ولاړې. په افغانستان او سويلي افريقا کې سختو جنګونو د نوموړي عامه ملاتړ کمزوری کړ. هغه د کمزورو حاصلاتو او ارزانه وارد شويو غلو دانو په ځواب کې د (Corn Law) [د جوارو قانون] د بيا تنظيمولو د نه منلو له امله بریتانوي بزګرانو ته په غوصه شو. له ګلېډسټون سره د خبرو کولو د يوې سترې مبارزې په تر سره کولو سره د هغه ليبرالانو د ۱۸۸۰ ز په عمومي ټاکنو کې د ډيزرايلي محافظه کارانو ته ماتې ورکړه. د هغه په وروستيو مياشتو کې ډيزرايلي د هغې په خلاف محافظه کار ګوند رهبري کړ. نوموړي په خپله ټوله مسلکي دوره کې ناولونه هم ليکلي وو، چې په ۱۸۲۶ ز کې پيلېږي او خپل بشپړ ناول (Endymion) يې په ۷۶ کلنۍ کې د نوموړي له مړينې نه لږ وړاندې خپور کړ.
دولت خان لودي
سرچينې
وېشنيزه:لودي ټبر وېشنيزه:پښتانه
مراټي ژبه
مراټي د 'موږ' ټول شموله او ځانګړي ډولونه توپیر کوي او د جنسیت درې اړخیز سیسټم لري، چې د مذکر او ښځینه سربیره نیوټر ځانګړتیاوې لري. په خپل فونولوژي کې، دا د apico-alveolar سره د alveopalatal affricates او alveolar د retroflex laterals ( او  (مراټي لیکونو ल لري. او ळ په ترتیب سره). [7]
د منځنیو پیړیو او د دکن سلطنت دوره
د 13 پیړۍ ورکاري سینټ دنیشور (1275-1296) په مراټي ژبه کې د باګاوت ګیتا په اړه یوه مقاله لیکلې چې مشهور یې دنیشوري او امروتانوباوا په نوم یادیږي.
مراټي د سلطنت په دوره کې په پراخه کچه کارول کیده. که څه هم واکمنان مسلمانان وو، خو محلي جاگیرداران او د عوایدو راټولونکي هندوان وو او د نفوسو اکثریت هم وو. د ادارې او عوایدو راټولولو ساده کولو لپاره، سلطانانو په رسمي اسنادو کې د مراټي کارولو ته وده ورکړه. په هرصورت، د دورې څخه مراټي ژبه په خپل لغت کې ډیره فارسي ده. د فارسي اثر تر نن ورځې پورې دوام لري چې د فارسي ژبې ډیری کلمې په ورځني خبرو کې کارول کیږي لکه باګ (باغ)، کارخانه (کارخانه)، شهر (ښار)، بازار (بازار)، دکان (دوکان)، حشر (هوښیار)، کاد (. کاغذ)، خرچي (کرسۍ)، جامین (ځمکه)، جاهرات (اعتراض)، او هزار (زره) مراټي هم د احمد نگر سلطنت په وخت کې د ادارې ژبه شوه. د بیجاپور عادلشاهي هم د ادارې او ریکارډ ساتلو لپاره مراټي کاروي.
پښتو انگليسي قاموس
پښتو انگليسي قاموس د دوه ژبيز سيند دی. دا سيند د ضيا احمد پښتون په زيار جوړ شوی. په دې سيند کې ۵۰ زره پښتو وييونه په انگرېزي ژبه ژباړل شوي. دا قاموس اصلاً د اسلانوف د پښتو روسي سيند پر بنسټ جوړ شوی.
بڼ پالنه
په قرآن کریم كى د خرما، انځر، انگور، غنم، هوږه ، پياز، ښوون او داسې نورو ذكر شوى دى چه دا ددې ميوو، غلو اوسبو دلرغونتیا نښه ده خو نن ورځ دنړۍ په ډيرو هيوادوكى دهارټيكلچر دنباتاتو توليد او صنعت لوړ مقام نيولى دي. دهارټيكلچر نوم دلاتيني ژبى څخه اخيستل شويدى چې (hortus) دباغ او (Colere) دروزنې معنى لري.
پوست هارویست فزیولوژی
د هارټیکلچری محصولاتو د کیفیت څخه بحث کوی.
مشهور بڼونه
د چين بڼونه د امپراطوري او شخصې بڼونو څخه عبارت دي چه د ونو ، چمنونو ، انگړونو ، دهليزونو، مصنوعي ډبرو او جهيلونو ترتيبات ډير برابر او مناسب دي چه منظرې يي ډيرې دلچسپې او په زړه پوري دي. یوه نمونه یی د سو جو بڼونه د سو جو لرغوني بڼونه چه دوه زره کاله تاريخ لري او په نولس سوه اوه نويم کال کي د نړيوالو ميراثونو په ليست کي شامل شوي ، د چين د بڼونو د جوړولو د هنري خصوصيت مترمرکزه نمونه ده او تر اوسه پوري لس مشهور بڼونه موجود دي.
هوتک
وېشنيزه:پښتانه ټبرونه
دراني کورنۍ
د یوه ملت جوړول او له کړکېچ جوړوونکو ګاونډیانو سره مبارزې
په شمالي هند کې د مغولو واکمني د اورنګزېب د واکمنۍ له مهاله، چې په ۱۷۰۷ ز کال کې مړ شو، د زوال پر لور وه. د ۱۷۵۱- ۱۷۵۲ ز کلونو ترمنځ د مرهټیانو او مغولو ترمنځ هغه مهال چې بالاجي باجيراو د مرهټیانو پیشوااو وزیر و، د احمدیه هوکړه لاسلیک شوه. د دغې هوکړې له مخې مرهټیانو له خپلې پلازمېنې پونې نه نږدې ټول هند کنټرول کاوه او د مغولو واکمني یوازې دیلي ته اړوند شوه (مغولیان یوازې تش په نامه د ډیلي واکمنان وو). مرهټیانو هڅه وکړه چې، خپله واکمني د هند تر شمال لوېدیځه وغځوي. احمد شاه په مغولي پلازمېنه برید وکړ او د غنایمو په ترلاسه کولو ترې په شا شو. پیشوا بالاجي باجیراو له افغانانو سره د مقابلې په موخه راغونترائو (Raghunathrao) ولېږه. هغه روهیلانو او افغانانو ته په پنجاب کې ماتې ورکړه او بریالی شو چې تیمور شاه او د هغه دربار له هنده وباسي. لاهور، ملتان او د اټک نه یې هندي پلو ته ټولې صوبې د مرهټیانو تر کنترول لاندې راوستې.
ځوانکې
اغېزې يې څه دي – حقايق او اوازې
آيا کوروالى په ځوانکو باندې اغېز پرې باسي؟
نه – هغه تور رنگ چې د ځوانکو په سر باندې ښکاري دا هغه حجرې دي چې يو له بله سره چسپېدلي دي او خروکى يې منځته راوړى او د ويښتو د کانال د بندښت لامل گرځېدلي دي. په حقيقت کې هغه کسان چې د ځوانکو کړاو ولري هغوي د نورو کسانو په نسبت زيات مخ مينځي او غواړي چې په دې طريقه له مخ څخه غوړبيسن مواد لرې کړي. خو دې خبرې ته مو بايد پام وي چې په زياتو مينځلو سره ځوانکې لا خرابېږي ځکه چې پوستکى وچېږي او ځوانکې په زخم باندې اوړي. په نارمله توگه دغه کسان بايد مخ د ورځې دوه ځلي په نرم صابون باندې په منظم ډول پرېمنځي. که ستاسې پوستکى څو ډوله وي ياني ، غوړ و نه لري خو مرطوب وي يا وچ خاپي ولري نو که په دې پوستکي کې ځوانکې وي نو بيا په بده نه اړوي.
حاجي سيد جان
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
هارون الرشید
لومړنی ژوند
هارون د ایران په اوسني تهران ولایت کې د عباسي خلافت د جبل سیمي په ری کې زیږیدلی دی. هارون الرشید دعباسي خلافت د دریم واکمن خلیفه مهدي زوی ووچي له ملکه خیزران نومي مېرمني څخه یې زوکړی وو. هارون الرشید خپلي زدکړي په وړکتوب اوځوانۍ کي دجغرافيې، تاریخ، قرآن کریم، احادیثو، اقتصادي چارو اونورو برخوکي لاسته راوړې اوددې ترڅنګ یې له شعر، موسیقي اوفوځي لارو چاروسره هم مینه درلوده چي په دې برخه کي یې هم کافي تجربه ترلاسه کړه.
دهارون الرشید حکومت
هارون الرشید دخلافت پرمهال دخپلي مور ملکه خیزران ترلاس لاندي دیونفوذي واکمن په توګه کار کاوه اوکله چي یې مور مړه سول دخلافت په چاروکي نورخپلواکه وګرځېدی. دنوموړي وزیر یحیی برمکی په عمومي توګه ټوله حکومتي اداره مخته وړل اوداوخت دعباسي خلیفه په دربار کې د پارسیانو دریځ خپل اوج ته رسېدلی و. برمک یوه افغاني کورنۍ وه چې د افغانستان په بلخ ولایت پوري یې اړه درلوده. یحیی چي ددغه کورنۍ مشهوره شخصیت وو دهارون د خلافت په ترلاسه کولو کي یې له نوموړي سره ډېره مرسته کړې وه خودوخت په تېرېدو سره کله چي ددوی ترمنځ اړیکي وپېچل سوې برمکیان نورله واکه ولوېدل او اکثره یې دزندان ترڅنګ په نورو سزاګانو باندي هم محکوم سول.
سټېنگر FIM-92
تاريخ
سټېنگر پراختيایی کارونه په ۱۹۶۷ کال کی په امريکا کی پېل شول. لومړني ماډلونه یی په ۱۹۷۸ کال کی د جېنرال ډايناميکس د طرحي شرکت لخوا جوړ شول په ۱۹۸۷ کال کی د سټېنگر  FIM-92B جوړ شو. په ۱۹۹۸ کی د دی راکټي سیستم د جوړولو کارونه رایټون شرکت ته انتقال شول. نوموړي وسله په آلمان او ترکيه کی د لایسینس په اساس هم جوړېږي.
توصيف
د ستنگر د توغندې سیستم د لارښودلي توغندی، د توغندی پوښ، بترۍ او لارښونکی سیستم څخه تشکیل کېږی. د ستنگر د سیستم ټول وزن ۱۵،۷ کیلوگرامه دی. د چټکتیا اخري حد یې ۲۵۲۳ کلومتره په ساعت کې دی. د توغندي انداخت حد اکثر ساحه ۸ کلومتره ده. هره توغنده د سون سخته مواد لری. په راکت کې د انفرا رید پلټونکی سینزور نصبیږی. دستنگر راکټي سیستم پر موټر باندی نصبېدلای شي. خاصي ډولونه یی چې د آتاس په نوم یاد شوي دي پر هلیکوپتر باندې نصبېږی. تر ټولو عصری ماډلونه کولای شي د لیزر انداز ولري
منابع
وېشنيزه:د الوتکې ویشتونکي توغندی
معتصم بالله
دمعتصم بالله خلافت
معتصم بالله دخپل ورور مامون الرشید دخلافت په دوره کي دمصر اوشام والي وو اوکله چي مامون الرشیدله نړۍ څخه سترګي پټي کړې ورسره سم دخلافت چاري معتصم بالله ته پاته سوې. ترخلافت لاسته راوړلو وروسته معتصم بالله ترټولولمړی دایراني اوعربي مسلمانانو دنفوذمخه ډپ کړه اوهغه ایرانیان چي تردې مخکي یې په عباسي خلافت کي واک ترلاسه کړی پرځای باندي یې نوي ترک مسلمانان راغله اودمعتصم بالله په مرسته باندي یې دخلافت مهمي څوکۍ په لاس کي ونیولې. معتصم بالله چي دایرانیانو اوعربوپه نسبت یې پرترکانوباندي ډېر باور کاوه دخپل دربارمشرتوب یې هم هغوی ته وسپاره اونژدې لس زره ترکان یې دعباسي خلافت په لښکروکي ځای پرځای کړه. په عباسي خلافت کي دمعتصم بالله زمانه له فوځي پلوه ډېراهمیت لري اوعموریه په نوم مشهوره ښار چي هغه وخت په ختیځ رومي سلطنت کي پروت وو دهمدغه عباسي واکمن په زمانه کي فتحه سوی دی. دعموریه دفتحي ترڅنګ دمعتصم بالله دخلافت په زمانه کي ۷ نوري جګړې هم ترسره سوي دي چي په هره جګړه کي مسلمانانو لويي بریاوي لاسته راوړې.
سویلي کوریا
سویلي کوریا په رسمي ډول د کوریا جمهوریت ROK)) په ختیځه اسیا کې یو هېواد دی، چې د کوریا ټاپو وزمې سویلي برخه جوړوي او له شمالي کوریا سره ځمکنۍ پوله لري. د هېواد لوېدیځه پوله د ژېړ سمندر له خوا رامنځته شوې، په داسې حال کې چې ختیځه پوله یې د جاپان سمندر له خوا ټاکل کېږي. سویلي کوریا ادعا کوي، چې د ټولې ټاپو وزمې او نږدې ټاپوګانو یوازینی مشروع حکومت دی. 51 میلیونه نفوس لري، چې نږدې نیمایي یې د سیول په پلازمېنه کې ژوند کوي، چې په نړۍ کې پنځم لوی ښار دی. نور لوی ښارونه یې انچیون، بوسان او دایګو دي.
ژبه
کوریایي د سویلي کوریا رسمي ژبه ده او د ډېری ژبپوهانوله خوا د جلا جلا ژبې په توګه ډلبندي کېږي. دا له چینایي نه پور وییونه اخلي. کوریایی د هنګول په نامه د لیکلو  ځایی سیسټم کاروي، چې په 1446ز کال کې د سیجونګ پاچا له خوا رامنځته شوی، ترڅو د کلاسیک چینایي هنجایي حروفو لپاره یو مناسب بدیل چمتو کړي چې زده کول یې ستونزمن وو او له کوریایي ژبې سره یې په ښه ډول تناسب نه درلود. سویلي کوریا لاهم په محدودو برخو کې ځینې چینایي هنجایي حروف کاروي، لکه په چاپي رسنیو او قانوني اسنادو کې.
ساینسي تیوري
ساینسي تیوري، له ساینسي واقعیت او قانون سره توپیر لري، ځکه یوه تیوري (ولې) او (څنګه) تشرېح کوي. واقعیت، ساده او بنسټیزه مشاهده ده، په داسې حال کې چې، قانون د واقعیتونو ترمنځ د اړیکو په اړه یو بیان (ډېرځلې ریاضیاتي معادلې) دی. د بېلګې په توګه: د نیوټن د جاذبې قانون، یوه ریاضیاتي معادله ده، چې د اجسامو د جذب وړاندوینې لپاره کارول کېدای شي؛ خو دا تیوري د دې لپاره نه ده، چې جاذبه قوه څنګه کار کوي.
د ساینسي تیورۍ د اصطلاح معنا، چې په ساینسي څانګو کې کارول کېږي، د تیورۍ له عام ژبني استعمال سره توپیر لري. په ورځنیو چارو کې تیوري کولای شي، داسې بیانونه څرګند کړي، چې بې بنسټه او د قیاس وړ اټکل وي ، په داسې حال کې چې دا په ساینس کې یوه ازمویل شوې توضېح بیانوي، چې په پراخه کچه د اعتبار وړ ده.
اړین معیارونه
په دوو حالتونو کې د (تیورۍ) اصطلاح د تطبیق وړ نه ده:
تیورۍ او قوانین
په هر حال، ساینسي قوانین د بیانونو شرحه ده، چې طبیعت به په ځانګړو شرایطو کې څنګه چلند وکړي، خو د ساینسي تیورۍ لمن پراخه ده او د طبیعت په اړه پراخ بیانونه څرګندوي، د شواهدو لپاره بېلابېلې سرچینې لري او ښایي یو یا څو قوانین ولري.
الله
قرآن، ٦٤:٣)
د استرالیا لومړی وزیر
د اساسي قانون بنسټ او ګومارنه
د حکومت د بدلون یا د مشرۍ ټاکنو په ترڅ کې د لنډ مهاله لېږد له دورو پرته، یوازې د ګوټو په شمېر موارد موجود وو چې په ولسي جرګه کې د اکثریت ګوند له مشر پرته بل څوک لومړی وزیر کېده:
الله
د ابراهيم او موسىٰ خداى
په تورات کې راغلي چې کنعان ياني اوسني اسرايل ته د اولنيو عبرانيانو راتگ په دريو پړاوونو کې ترسره شوى و: لومړى پړاو، چې تر ميلاد ١٨٥٠ کلونه مخکې رامنځته شوى، په ابراهيمع او هيبرون پورې اړه لري، دويم هجرت د ابراهيمع د لمسي يعقوبعچې د اسرايل( څښتن ته ښايي چې اوس د خپل ځواک ښکارندويي وکړي) لقب يې وگاټه، په مشرۍ ترسره شو. دا ځل عبرانيان په شيهم يانې د اردن د رود پر لويديځه غاړه په ننني نابلوس کې دېره شول. د تورات له مخې د يعقوبع زامن، چې د بنى اسرايلو د دولسو خېلونو( قبيلو) بنسټگر وگرځېدل، په کنعان کې د سختې وچکالۍ له کبله مصر ته کډه شول. ( په قرآن کريم کې هم دا پېښه بيان شوې، چې يوسفع خپل پلار او ورونو ته د مصر د ورتگ بلنه ورکړه). د عبرانيانو د کډوالۍ درېيم پړاو له مصر نه د کنعان پر لور تر ميلاد ١٢٠٠کاله له مخه بشپړ شو. دغو قبايلو به ويل، چې مصريانو دوى مريان کړي وو او اوس د يهوىٰ په نوم يوه خداى، چې د دوى د لارښود موسىٰ ع خداى دى، ازاد کړه. دغه خلک کنعان ته په زور راننوتل او د ځايي خلکو په څېر يې ځان بنى اسرايل بلل.
نړیواله جنايې محکمه
او دریم داچې خپله د نړیوالې جنايې محکمې څارنوال ددې صلاحیت لري چې که چیرته په غړو هېوادنو کې نړیوال جرایم ترسره شي او غړي هېوادونو ورته د بېلابېلو د لایلو له مخې رسیدګی ونکړي د نوموړې محکمې د قضایانو څخه  چې ۱۸ تنه قاضیان  او درې څانګې لري( مقدماتي، ابتدایه او استناف) د نوموړو جرایمو په اړه د رسیدګۍ او په اړه یې د معلومات د راټولولو غوښتنه کوي او اجاره ترلاسه کوي که چیرته د محکمې د قضاتو لخوا ورته اجازه ورکړل شي نو د غړي هېواد سره د یو ځانګړې تفاهم پر اساس د نړیوالې جنایې محکمې څارنوال په غړي هېواد کې نړیوالو ترسره شوو جرایمو ته د رسیدګۍ او معلوماتو  په راټولولو باندې کار پيلوي او د هغې وروسته نور موارد چې که چیرته پدې جرایمو باندې څوک تورن وپيژندل شي دتحقیق مرحله، دتحقیق د ارزونې مرحله او بالاخره په نړیواله جنايې محکمه کې په تورنو کسانو باندې دعوه اقامه کوي او پدې توګه دجرایمو د معافیت  کلتور پای مومي او د نړۍ دسولې او امن په خاطر په د نوموړو جرایمو په ترسره کوونکو باندې مجازات تطبیق کیږي.
پرون چې ددې محکمې څارنوالې په خپلو خبرو کې وویل چې دیو شمیر موثقو معلوماتو له مخې په افغانستان کې  ۲۰۰۳ کال دمۍ میاشتې راهیسې د بشریت ضد او جنګي جرایم په جګړه کې د بېلابېلو لورو لخوا ترسره شوي دي او دوي ډاډ ورکړی چې د دوي څيړنه به ددې جرایمو په اړه په هغو کسانو باندې متمرکزه وي چې  پدې جرایمو تورن او مسولیت پړه يې پرغاړه وي.
مولوي سلطان عزيز عزيز
د تفسیر تګلاره:
اول: په روانـه ژباړه کې ځنـې قـيدونو ته د قوسـونو تر منځ ځاى ورکړل شوى دى، تر څو ترې هغه لـوستونكي ګټه پورته کړي ،كوم چې زيات فرصت نه لري او د وخـت د كـمـبـود له كبـله یې پـه مضـامـينو باندې په ځغرده خپل ځان پـوه كول غواړي. دوهم: د ژباړې څخه وروسته د اياتونو د مضامينو خلاصه ليكل شوې ده. البته دا د هغه چا لپاره چې وخت ورسره زيات وي او اوږده بيان ته یې زړه نه تنګېږي. درېم: بيا وروسته د (توضيحات) عنوان ايښودل شوى دى ،تر څو د هغو لوستونكو عمومًا او د هغو علماوو كرامو خصوصًا تنده ماته کړي ،كوم چې په موضوعاتو کې ډېر تحقيق او تدقيق خوښوي. د همدې كبله د ذكر شوي عنوان لاندې مختلف مطالب. لكه فقهي احكام، صرفي او نحوي تحليلونه، لغوي او شرعي معناګانې، ځنې ګټورې کیسې او متلونه او داسې نور.
د وفات نيټه:
۲۰۱۳/۵/۵م د شپې تقريبا ۳نيمې بجې د پيښور په نارت ويست هسپتال کې چې بیا دخیبر پښتونخواپه نصرت مېنه شمشتوکې ددرنو اسلامي مراسمو په لړ کې خاورته وسپارل شو.
د انگورپیوند
زخه پيوند(Budding)
سره د دې چې تراوسه پورې په افغانستان کې دانگورونيلوته دفايلو کسراحشرې اونيمتودي چينجيانوپه هکله معلومات نشته مگرښائي په راتلونکي کې نوموړي آفتونه پيداشي.چې بياهم مجبوريوپه نوموړوشرايطوکې انگوردزخې ياښاخ پيوندپواسطه ډيرکړو.
ددې ډول پرابلم رامنځ ته کيدل په افغانستان کې هم امکان لري نو ځکه بايد زمونږ خلک هم دانگورو په زخې او ښاخ پيوندولو باندې بلد شي. اودهغوى په هکله معلومات تر لاسه کړاى شي.
نيله بوټې(Root stock)
دانگورونيله بوټې هم بايددقلمې پواسطه لومړې په بوزغلي کې توليد شي .ځکه چې دانگوروټول نيله بوټي تقريبًايادوه رگه دي اويادوينفيراپه سپيشزپورې اړه نه لري. دنوموړونيله بوټوقلمې په اسانې سره نيلې نه توليدوي نوله دې کبله که چيرې دهغوى قلمې مستقيمًا دانگوروپه اصلي باغ ځاى کې وکرل شي ښائي دهغوى يوشميرنيلې توليد نکړي اووچې شي او په نتيجه کې ناغه توب منځ ته راوړي. ترهرڅه لومړې بايددنيله بوټودډيرونې لپاره دخوښې اوغوښتنې وړنيله بوټي غوره شي.له هغه وروسته بيا په نوموړي نيله بوټي کې دقلمولپاره نسبتًا قوى نودې غوره شي.
پيوندبوټې(Scion)
ترهرڅه لومړى بايد دپيوند بوټي لپاره لومړى دانگوروخوښ اودغوښتنې وړډول غوره شي.
دزخی پیوند
کيدلې شي چې هغوى په اوبوکې وساتل شي اوپه پلاستيکى کڅوړوکې خوندي شي.که چيرى دزخولپاره نوده گۍ په پلاستيکى کڅوړوکې ونغښتل شي اوبيا دسانتيگراد په مثبت يوه درجه کې کيښودل شي نودڅومياشتوله پاره زيرمه کيدلې شي.
دزخې پيوندعمليه
هـ :په پيوندشوي ځاى د خاورې واچول شي.
داکارد دى سبب گرځي چې له پيوند شوې زخې څخه توليدشوې نوده گې دتکيي دلرگي تر څنگ ديوې تنې په ډول نيغه وده وکړي اودحشروله تاوان رسولوڅخه وژغورل شي.
په همدې ترتيب نوموړې پيړ کاغذ نوې توليد شوې نوده گې دپسرلي له سړواو ماتيدو څخه ژغوري.
ددې لپاره چې له پيوندشووزخوڅخه نوې توليد شوې نيله بوټي له هرډول ناوړه پيښو څخه وژغورل شي بايد په اوونۍ کې يو ځل له نژدې څخه دهغوى څارنه اوکتنه وشي.
درزښاخ پيوند(Cleft grafting)
چې وروستـه بيا ټول ټپونه دموم پواسطه پټيږي.
ژب ښاخ پيوند(Whip grafting)
هغه خاورې چې دPhylloxero حشره لري نوبيادژب ښاخ پيوندپه اساس په مقاومونيله بوټوپيوند کيږي.
اوپه عمومي ډول دنيله بوټي اوپيوندبوټي په يوکلنې نودې سره ښاخ پيونديږي.که چيرې دنيله بوټي پنډوالې ١.٤ سانتي متره وي نوژب ښاخ پيوندښه نتيجه ورکوي
کله چې نيله بوټي غوره شول نوبيادواړه د١٥څخه تر٢٥درجو زاويي په ريونده والي سره غوڅ شي نوهغه ته لنډژب ښاخ پيوند وايي.
پوستکې ښاخ پيوند (Bark grafting)
پوستکي ښاخ پيوند (Bark grafting) له هغو ښاخ پيوندونو څخه دى چې دتاک دودې په جريان (دجوزاد مياشتې په پيل) کې ترسره کيږي ددې ‌ډول ښاخ پيوند مناسب وخت له يوه کال څخه بل کال ته تغير مومي اودانگوروپه ډول پورې هم اړه لري.
کړم ښاخ پيوند (Notch grafting)
کله چې دپيوند بوټي فاني ډوله ټوټې دنيله بوټي په کړم کې ځاى پر ځاى شي نو ورباندې يوپلن سرى ميخ ميخيږي څوپيوند بوټى په نيله بوټي پورى کلک ونيسي.
بړيڅ
د بړ يڅو ټا ټو بی:
د بړ يڅو پخوانی ټا ټو بی دبست تا ريخي سيمه وه چې پښتانه يې کلا بس بولي چې اوس هم هلته بړيڅي يا بړ يڅان استو گنه لري، دفتح خان او رابيا دنکل قهرمان (پتي خان ) د کلا بس له بړ يڅو نه و٠ دتاريخ حيات افغاني په قول د پتي خان پلار اسلام خان نو ميده،پتي خا ن د کو مې خبرې په و جه له خپل پلاراو کو رنۍ نه خپه او خوا بدی شو شواو د خپلو څو تنو ملگرو او دو ستانو سره چې د پښتنو په نکلو نو کې يې شمير شپيته بړ يڅي راغلي دي د هند وستان خو اته لاړ٠دا هغه ز مانه وه چې پر هند وستان با ندې مغولي واکمن نو رالدين جها نگير واکمني درلوده٠ويل کيږي چې پتي خان د خپلو زړورو ملگرو سره د سيالکوټ په سيمه کې ددغه مغو لي واکمن د پو ځو نو سره په ډيرې زړورتيا مقا بله  وکړه چې د خپلو ټو لو ملگرو يا شپيتو بړ يڅوسره ووژل شو٠ خو څر نگه چې دی په مسا پرۍ او پر ديسۍ کې ووژل شو  ،نو ځکه په دغه کيسه   کې له سوز او گدازه ډکې جملې راغلي دي چې دامنظو مه کيسه د پښتنو په حجرو،محفلونو او مجلسو نو کې دساز او سرود سره يو ځای ويله کيږي چې پښتانه يې په ډير شوق او ذوق سره اوري٠
کښت او کر:
د بړيڅو نامتو مشا هير    :1- شيخ بستان بړيڅ مړ ١٠٠٢ هجري کال چې بستان الا وليا دده تاليف دی٠ ٢-حا فظ الملک حا فظ ر حمت خان چې په ١١٤٨ هجري قمري کال يې په رو هيل کهنډ کې خلا صته الانساب ليکلی دی او په هندوستان کې د پر نگيانو سر سخته دښمن و ٠ ٣-جنرال بخت خان بړيڅ چې په هند کې د پر نگيانو پر خلا ف مبارزه کوله٠ ٤-شيخ ثا بت بړيڅ ٥- ملا فا ضل بړيڅ ،٦- فتح خان بړ يڅ،٧- پردل خان بړ يڅ،٨- نو رخان بړيڅ,٩ -محبت خان بړيڅ،١٠-سمندر خان بړيڅ٠ همداراز پو هاند دکتور نور احمد بړ يڅ چې د افغا نستان د عامې رو غتيا وزير وا و يو پوه او تجربه لرونکی متخصص او علمي شخصيت و هم د بړ يڅو  له قبيلې نه و٠
الف هوتک
مخينه
تاته وايم زما ځان يې - لا تر ځان راباندې گران يې
ليکلي آثار
ملا الف دوه کتابونه په پښتو نظم کړي دي. د يوه نوم يې نصيحت نامه او د بل نوم يې بحر الايمان ؤ. د بحر الايمان د کتاب ليکل يې د ۱۰۱۹ س. کال د محرم په څلورمه نېټه د چهارشنبې په ورځ بشپړ کړی خو د نصيحت نامې د ليکلو نېټه يې نه ده څرگنده
مشال راډيو
مرکزي دفتر
Mashaal Radio RFE/RL, Vinohradska 159A Praha 10, 100 00 Prague Czech Republic
وېشنيزه:پښتو راډيوگانې وېشنيزه:سیمه ييزې راډیوگانې
ټولی مشر
ټولی مشر د ۹۰ سرتېرو مشر ته وييل کېږي. دا يوه پوځي رتبه ده او د درې بلوک يا د ۹ ډلگيو  مشر ته هم ټولی مشر وايي. چې ۳ بلوکه يو ټولی جوړوي