cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اردو ژبه
سرچینې
هغه ژبه  چې اوس د اردو په نوم یادېږي، له دیارلسمې پېړۍ څخه د اتلسمې پېړۍ تر پایه پورې د هندي، هنداوی، هندوستاني، دهلوي، لاهوري او لشکري په نامه یادېده. د اتلسمې پېړۍ په لومړیو کې د اورنګزېب د واکمنۍ په پای کې، یوه عامه ژبه د ډیلي په شاوخوا کې په خپرېدو شوه چې د (زبان اردو) په نامه یادېده اونوم یې د ترکي کلیمې اوردو (پوځ) یا اوردا څخه اخیستل شوی و، ویل کېږي چې د "کمپ ژبې"، یا "زباناردو" یا په بومي توګه "لشکري زبان" په توګه رامنځته شوه. په هند کې د ترک-افغان ډیلي سلطنت، پارسي د خپلې رسمي ژبې په توګه وټاکله چې دې سیاست، د مغولي سترواکۍ له لوري دوام و موند، چې له ۱۶ مې پېړۍ څخه تر ۱۸ مې پېړۍ پورې د سویلي آسیا په ډېرو شمالي برخو کې خپره شوه او په هندوستاني ژبه یې د پارسي نفوذ را منځته کړ.
فزيکي کیهان پېژندنه
د موضوع تاريخچه
د Big Bang د پراختيا په موخه يو ځايناستی نظر داسې وړاندې شوی دی، چې نړۍ هېڅ پيل يا انفراديت نه درلود او د کایناتو عمرلایتناهي( ناټاکلی) دی.
د عربستان ټاپووزمه
له جغرافیايي پلوه په عرب ټاپو وزمه کې کویټ، عمان، قطر، سعودي عربستان، عربي متحده امارات، یمن او د عراق او اردن سویلي برخې شاملېږي. تر ټولو لوی هېواد یې سعودي عربستان دی.
سیاسي پولې
د دغې ټاپووزمې جوړوونکي هېوادونه (د ساعت د عقربې له مخې له شمال نه جنوب ته) په ختیځ کې کویټ، قطر، عربي متحده امارات، په سویل ختیځ کې عمان، په سویل کې یمن او په مرکز کې یې سعودي عربستان موقعیت لري. د بحرین ټاپوییز هېواد د دغې ټاپووزمې په ختیځو سواحلو کې موقعیت لري. په ارخبیل سقطري سیمې باندې د یمن واکمني ته په پام، د دغې ټاپووزمې د جیوپولټیک ټولیزه طرحه سویل لوري ته د ګواردافوی کانال او سومالي سمندرګي په لور ده.
سعودي عربستان د دغې ټاپووزمې لویه برخه جوړوي. په لویه کچه نفوس یې په سعودي عربستان او یمن کې مېشت دی. دغه ټاپووزمه د نړۍ په لویه کچه نفتي زېرمې لري. سعودي عربستان او متحده عربي امارات په سیمه کې له اقتصادي پلوه بډایه هېوادونه دي. قطر، په فارس خلیج کې د دغې لویې ټاپووزمې یوازنې هېواد او د عربي ژبې د تلویزیوني چینل الجزیره او د هغه د انګلیسي څانګې الجزیره انګلش کور دی. کویټ له عراق سره په پوله یو مهم ستراتیژیک هېواد دی چې د ایتلافي ځواکونو لپاره یو له اصلي ډګرونو نه دی چې په ۲۰۰۳ ز کال کې متحده ایالاتو له هغه ځایه په عراق برید وکړ.
عربي قومونه
وېشنيزه:د عربستان ټاپووزمه
د بروکسل ښارو
موزیمونه
مهم تالارونه Ancienne Belgique, Munt, the Beursschouwburg او KVS دي. په 1993 کې، Kaaitheater ځان د نڅا، تیاتر او فعالیت لپاره د سینکټیلټپلین د مرکز په توګه تاسیس کړ.
په 1987 کې، د تورن او ټیکسي د بار وړلو پخوانی سټیشن طبقه بندي شو او په کلتوري او تفریحي ځای بدل شو. تر 2016 پورې، د کولور کیف فستیوال هر کال دلته ترسره کېده، چې په 2017 کې اوسیګیم پارک ته لاړ. د کانال په زون کې د بیکوډوک په څنګ کې د تورن او ټکسي په مقابل کې ، دوه کښتۍ ، د ریک هنر بوټ او د ریک د سیند بوټ.
عامه ترانسپورت
د بروکسل میټرو 60 سټیشنونه لري چې په دوه محورونو کې چلېږي. له اپریل 2009 راهیسې د میټرو لاین نور هم پراخ‌ شوی. دلته د ټرام پراخه شبکه هم شتون لري ، د شمال - سویل اړیکې د هغې د جاذبې مرکز په توګه (جنوب سټیشن - بیورس - شمالي سټیشن ، د اورګاډي شمال - سویل ارتباط سره موازي). د ټرام ځینې لارې د فلیمش غاړه Vlaamse Rand کې ځایونو ته ځي، لکه
نړیوال تشيال تمځای
نړیوال تشیال تمځای (International Space Station) د ځمکې په ټیټ چورلېځ (low Earth orbit) کې یوه مېشتوړه لاسي سپوږمکۍ (artificial satellite) ده چې لومړۍ برخه یې په ۱۹۹۸ کې چورلېځ (مدار) ته ولېږل شوه. دا تمځای نن سبا په تشیال کې تر ټولو لویه لاسي (مصنوعي) سپوږمکۍ ده چې له ځمکې څخه زیاتره په لغړو سترگو هم لیدل کېدای شي. نړيوال تشیال تمځای له فشاري رغبېلگو (pressurized modules)، بهرنیو اډانو، لمریزو هیندارو، او نورو رغتوکو جوړ شوی دی. د دې تمځای رغتوکي په ټوټو ټوټو د پروټون (Proton) او سویوز (Soyuz) په نامه روسي توغندیو او همدارنگه امریکایي تشیالي ماکوگانو (Space Shuttles) له لارې تشیال ته ولېږل شول.
عبدالله عبدالله
دندې
ډاکتر عبدالله درې لوڼې او يو زوی لري او پر دري سربېره په پښتو ، انگرېزي او اوردو هم بلديت لري او ویل کيږي، چې يو څه فرانسوي يې هم زده ده.
بهرنۍ تړنې
وېشنيزه:افغان جنگسالاران وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:افغان سياستوال وېشنيزه:افغان وزيران وېشنيزه:د شمالي ټلوالې غړي وېشنيزه:د شورای نظار غړي
پروټون
وېشنيزه: هاډرونونه وېشنيزه: اټومي ذرې
هري ټایسون مور
د ژوند لومړي وختونه او کورنۍ
ټایسون په «جکسون ویل» کې تر اوسېدو درې کاله وروسته، په ۱۹۱۹ز کال کې په سوواني ښار کې خپل کور ته را وګرځېد او د فلوریډا په یوه کالج کې یې د لېسې په زده‌کړو کې نوم لیکنه وکړه. «مور» په وروستیو څلورو کلونو کې په خپلو زده‌کړو کې ډېر بریالی و او ټولګیوالو یې د «دوکتور» لقب ورکړ. د ۱۹۲۵ ز کال په مې میاشت کې د ۱۹ کلنۍ په عمر له دغه کالج نه په عادي سند (په ابتدايي ټولګیو کې د تدریس لپاره) فارغ شو او د فلوريډا د کوکاو په برورډ ښار کې یې د ښوونکي دنده واخیسته.
د ډولونو اصل
د تکامل بېلابېل نظرونه په بیولوژي کې د نویو موندنو د تشریح کولو لپاره مخکې وړاندیز شوي وو. د دې ډول نظرونو لپاره د بېلابېلوفکرونو اناتومي پوهانو او عامو خلکو ترمنځ زیاتېدونکی ملاتړ موجود وو، اما انګریزي ساینسي بنسټونو او د کلیسا د ۱۹ پېړۍ په لومړۍ نیمایي کې نږدې تړاو درلود او په دې وخت کې ساینس د طبیعي دین پوهنې برخه وه. د ډولونو بدلون په اړه نظرونه لانجمن وو ځکه  له هغه فکر سره په ټکر کې وو چې وړاندیز یې کولو چې ډول د یوې طرحه شوې سلسلې نه بدلېدونکې برخې دي او دا چې انسانان ځانګړي دي او له نورو ژویو سره تړاو نه لري. سیاسي او د دین پوهنې مفهوم په ژوره توګه تر بحث لاندې وو، خو د ډول بڼې بدلون د ساینسي تګلارې له خوا ونه منل شو.
د ډاروین له تیوري څخه مخکې پرمختګونه
ډاروین د کتاب په وروستیو نسخو کې د تکاملي نظریې تر ارسطو پورې څېړي؛ هغه متن چې نوموړی یې نقل کوي د ارسطو له خوا د پخواني یوناني فیلسوف امپیدوکلس د نظرونو لنډیز دی. د عیسوي کلیسا پخوانیو مشرانو او د منځنۍ پیړۍ اروپایي پوهانو د جینیسس د پیدایښت روایت د لفظي تاریخي روایت پر ځای په افسانوي توګه تشریح کړ؛ ژوندي موجودات د خپل افسانوي او تاریخي اهمیت او همدارنګه د خپلې فزیکي بڼې له مخې تشرېح شوي دي. په طبیعت باندې په بنسټيزه توګه داسې باور کېده چې د ډول تر منځ د یووالي او د ژوند د خپل سري تولید څخه د ډېرو زیاتو زېږېدنو سره، بې ثباته او بدلېدونکی دی.
غفوروف
غفوروف  (انگرېزي: Ghafurov ) د تاجيکستان يو ښار دی، دا ددې هېواد په لوی ښارونو کې شماريږي.په کال 2000 کې ددې ښار ابادي 15,000 وه او د کال 2007 د اندازې له مخې د ددې ښار ابادي 15,700 ته رسېدل ده. دا ښار د تاجيکستان په سوغد ولايت کې موقعيت لري.
دزفول ولسوالي
دزفول ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان دزفول)  د ايران د خوزستان ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالۍ پلازمېنه د دزفول ښار دی. دا ولسوالي ۴۴۳٬۹۷۱ تنه نفوس لري. د دزفول ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۲۵ کېښودل شو.
د بورنئو کمپاین
پس منظر
بورنئو د ارام سمندر جګړې د پیل په اونیو کې په چټکۍ سره د جاپانیانو لخوا فتح شو. د دې عملیات موخه دا وه چې د تیلو ساحې تصرف شي او مالایا او NEI ته د پرمختګ مخه ونیول شي. جاپاني سرتېري د ۱۹۴۱م کال د ډسمبر په ۱۶مه په ساراواک کې کته شول، چېرته چې د بریټانیا هندي ځواکونو یو کنډک د څو اونیو په ځنډولو سره جګړې ته دوام ورکړ او د تیلو حیاتي تاسیساتو ته یې زیان ورساوه. په همدې حال کې، د ۱۹۴۲م کال د جنورۍ په ۱۱مه، جاپاني سرتېري د تاراکان په ټاپو کې کته شول، په داسې حال کې چې پاراشوټي سرتېرو یوه ورځ وروسته په سلېبس کې ځانونه وغورځول؛ هالنډي کوچنی ګارنیزیون بریالی شو مخکې له دې چې ډوب شي، بلآخره ځینې زیربناوې ویجاړې کړي. د دې تاسیساتو ویجاړونه له ملکي خلکو څخه د کلک غچ اخیستو لامل شو، په ځانګړې توګه بالک‌پاپان کې، چېرته چې له ۸۰ تر ۱۰۰ اروپایان اعدام شول.
انسانان ټول یو ډول وخت لري
له وخت څخه ګټه اخېسته له انسانانو پورې توپیر لري، هغه چې ښه ګټه تر اخلي او د وخت د مدریت په راز پوهیدلي، په ورځنیو چارو کې تر ډېره بریالي او برعکس یې بیا له هماغه وخت څخه هیڅ ګټه نه وي اخیستي او هیڅ له ځانه سره نه لري.
معمر القذافي
کودتا
معمر القذافي په ۱۹۶۴ ز کې د ملتپالو ضابطانو ډله رامنځته کړه او په ليبيا کې يې د پاچا ادريس السنوسي پر ضد کودتا کې يې کارنده رول ولوباوه. او له برياليتوب وروسته يې په طرابلس کې جمهوريت اعلان کړ. ډگروال قذافي په ۱۹۷۰ ز کې له امريکايي او انگليسي چارواکو سره د خبرو اترو ميز ته کيناست او دې پايلې ته ورسيدل، چې له بنغازي څخه انگليسي نظامي اډې ووځي او درې مياشتې وروسته بيا د امريکا هويلس نظامي اډه هم له سيمې وکوچيده.
تور سمندر
تور سمندرګی د اطلس سمندر یو حاشیوي مدیترانه یي سمندرګی دی چې د روپا او اسیا تر منځ د بالکان ختیځ ته، د ختیځې اروپا سویل ته، د قفقاز لوېدیځ او د انتالیا شمال ته پروت دی. دغه سمندرګی د بلغاریا، ګرجستان، رومانیا، روسیې، ترکیې، او اوکراین په واسطه چاپېر شوی دی. د تور سمندرګي اوبه د لویو سیندونو، په بنسټیز ډول د دانیوب، دنیپر او دون (Don) سیندونو له لوري تامینېږي. په پایله کې، په داسې حال کې چې شپږ هېوادونه د دې سمندرګي په غاړه ساحلي لیکې لري، د تخلیې حوضه یې په اروپا کې د ۲۴ هېوادونو ځینې برخې شاملوي.
تور سمندرګي ۴۳۶۴۰۰ کیلو متره مربع (۱۶۸۵۰۰ مایل مربع) سیمه (پرته له آزوف سمندرګي څخه) احاطه کړې ده، اعظمي ژوروالی یې ۲۲۱۲ متره (۷۲۵۷ فټه) دی، او ۵۴۷۰۰ کیلو متر مکعبه (۱۳۱ مایل مکعبه) حجم لري. د یاد سمندرګي زیاتره سواحل په چټکۍ سره مخ پر جګېدو دي. دغه جګېدنې په سویل کې د پونټیک له غرونو، سویل لوېدیځې خوا ته د د پرتو ټاپووزمو له لیکو، په ختیځ کې د قفقاز له غرونو، او په منځني شمال کې د کریمیا له غرونو څخه عبارت دي. په لوېدیځ کې یې ساحل، په عمومي ډول له غونډیو څخه ښکته کوچینۍ سېلابي جلګې دي، لکه د ستراندزا، کېپ اېماین د استوګنځیو په څېر کوم چې د بالکان د غرونو په ختيځه څنډه کې پرتې دي؛ او همدارنګه د دوبروجا ارتفاعات چې په لرې شمال کې پراته دي. د ختیځ-لوېدیځ تر ټولو اوږد پراخوالی یې د ۱۱۷۵ کیلومترو (۷۳۰ مایلو) په شاوخوا کې دی. د نوموړي سمندرګي د سواحلو په اوږدو کې مهم ښارونه له اودیسا، وارنا، سامسون، سوچي، سېواستوپول، کونستانتا، ترابزون، نووروسییسک، بورګاس او باتومي څخه عبارت دي.
د اوبو سطحې د جیولوژیکي دورو په ترڅ کې په د پام وړ توګه بدلون موندلی دی. د سیند حوضه، چاپېره ګوګونه یې او اړوند سیندیز بسترونه د اوبو په سطح کې د دغو بدلونونو له مله ځینې وختونه وچې ځمکې وې. د اوبو په بعضې بحراني سطحو کې، د اوبو له نورو چاپېره بدنو سره ښایي نښلېدنې رامنځته شوې وي. د دغو نښلوونکو مسیرونو څخه دوې ډېرې فعالې یې ترکۍ ابنا ګانې دي چې تور سمندرګی یې له لارې د نړۍ له سمندرونو سره نښتی دی. د جیولوژیکي دورو په بهیر کې، هغه وخت چې دغې هایدرولوژیکي اړیکې شتون نه درلود، تور سمندرګی یوه تړلې حوضه وه، چې د نړۍ له سمندري سېستم څخه یې په مستقل ډول (لکه د نن ورځې کسپییَن سمندرګی)  فعالیت کاوه. اوسمهال د تور سمندرګي د اوبو سطح په نسبي ډول لوړه ده؛ له همدې امله له مدیترانې سمندرګي سره اوبه تبادله کوي. د تور سمندرګي تر سمندر لاندې سیند (Black Sea undersea river) د هغو مالګینو اوبو یو ځانګړی بهیر دی چې د باسپورس د ابنا او د تور سمندرګي د بستر له لارې بهېږي، کوم چې د دغه ډول بهیر لومړنی کشف شوی ډول دی.
تاریخي نومونه او رېښه
مشهورې فرضیې د "تور سمندرګي" نوم د اوبو له تیاره رنګ یا له اقلیمي حالاتو څخه مشتق کوي. ځینې څېړونکي په دې اند دي چې یاد نوم د رنګونو له هغه سمبولېزم څخه اخیستل شوی دی کوم چې څلورو جهتونو د ښودنې لپاره داسې کارول کېږي چې تور یا تیاره رنګ د شمال، سور د سویل، سپین د لوېدیځ، او شین یا کمرنګه آبي د ختیځ ښودنه کوي. په دې توګه، "تور سمندرګي" د "شمالي سمندرګي" په معنا و. له دغه ترتیب سره سم، یاد نوم یواځې له هغو خلکو نه سرچینه اخیستلی شوای چې د د شمالي (تور) او جنوبي (سور) سمندرګیو تر منځ اوسېدل: دا هخامنشي شاهنشاهۍ (۳۳۰-۵۵۰ م.ز) ته اشاره ده.
ظفر اباد
ظفر اباد  (انگرېزي: Zafarobod ) د تاجيکستان يو ښار دی، دا ددې هېواد په لوی ښارونو کې شماريږي.په کال 2000 کې ددې ښار ابادي n/a وه او د کال 2007 د اندازې له مخې د ددې ښار ابادي 14,900 ته رسېدل ده. دا ښار د تاجيکستان په سوغد ولايت کې موقعيت لري.
1433 سپوږميز
1433 سپوږميز= 2011 - 2012ز کال (1390 - 1391 هجري لمريز)
ملارد ولسوالي
سرچينې
وېشنيزه:د تهران ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
آنتونیو ګرامشي
د ایټالیا په کمونېست ګوند کې
ګرامشي له هماغه پیل څخه د ګوند مشر و، خو د بوردیګا تابع و، هغه چې تر ۱۹۲۴ زکال پورې تر هغه مهاله چې رهبري یې له لاسه ووته، په ګوندي چارو کې یې په نظم، مرکزیت او د اصولو په خالص والي ټینګار کاوه.
لرغونی گريشک
گرشک ولسوالي د هلمند يوه له هغو ولسواليو څخه ده چي له يوې خوا لرغونتوب لري او له بله پلوه ددې ولسوالۍ خلگ دعصرې زمانې سره هم ښه بلديت لري. د گرشک شمال ختيځ لوري ته دکاکړانو او اسحاقزو قو مونه مېشت دي او جنوب لوېديځ لوري ته يې دنورزو او بارگزو کلي پراته دي.
پرولتارسک
پرولتارسک  (انگرېزي: Proletarsk ) د تاجيکستان يو ښار دی، دا ددې هېواد په لوی ښارونو کې شماريږي.په کال 2000 کې ددې ښار ابادي 13,000 وه او د کال 2007 د اندازې له مخې د ددې ښار ابادي 13,900 ته رسېدل ده. دا ښار د تاجيکستان په سوغد ولايت کې موقعيت لري.
تورېزم په افغانستان کې
بلخ
د حضرت علي کرم الله وجهه زیارت د مزارشریف ښار په مرکز کې موقعیت لري. دغه ځای ته راتلونکي سیلانیان د حیرتانو له سرحدي ښار څخه هم لیدنه کوي چې د افغانستان او ازبکستان ترمنځ پولې ته څېرمه د آمو سیند په غاړه موقعیت لري. له دې سره د بلخ لرغونی ښار د مزارشریف ښار شمال لویدیځ لوري ته په ۲۰ کیلومترۍ (۱۲ مایله) فاصله کې موقعیت لري.
کابل
غازي سټوډیوم یې تر ډېره پورې د فوټبال سیالیو کوربه وي. سټوډیوم ته څېرمه د سکېټستان په نامه د سکېټ لوبو یو پوښلی میدان هم شتون لري. د سیلانیانو د نندارې لپاره د کابل ولایت یو شمېر پام وړ ښکلي ځایونه په لاندې ډول دي:
جیمز برېډ (جراح)
زده کړې
برېډ د جراح توماس او چارلز اندرسون شاګردي وکړه (یعنې د پلار او زوی دواړو شاګرد و). د دغې شاګردۍ د برخې په توګه، برېډ له ۱۸۱۲ زکال څخه تر ۱۸۱۴ زکال پورې اډینبورګ پوهنتون ته ولاړ، هلته د طب د ډاکټر توماس براون (۱۷۷۸ – ۱۸۲۰ زکال) تر اغېز لاندې راغی چې له ۱۸۰۸ زکال څخه تر ۱۸۲۰ زکال پورې یې په ایډنبورګ کې د اخلاقو د فلسفې څوکۍ په واک کې لرله.
اغېز
برېډ په سوئدبورګي انګلیسي لیکوال جې.جې.جي. ویلکنسون باندې د هیپنوتېزم عملیه ترسره کړه، هغه نوموړی څو ځله په نورو کسانو باندې د هېپنوتېزم د ترسره کولو پر مهال لیدلی و او له همدې امله یې خپله هم له هېپنوتېزم څخه ګټنې ته مخه کړه. ویلکنسون ډیر ژر د هغه د چارو پیاوړی ملاتړی شو او په خپلو لیکنو کې یې څو ځله په ډېرې لیوالتیا د برېډ له خوا د هېپنوتېزم د چارو د ترسره کولو یادونه کړې. له دې سره د برېډ میراث په بریتانیا کې تر ډېرې کچې د جان میلن برامول له خوا ژوندی وساتل شو؛ هغه د برېډ ډیری موجود آثار راغونډ کړل او د هغه د ژوند لیک، نظریې او کړنلارې اړوند یې اثر خپور کړ، ورته مهال هغه خپله هم د هېپنوتېزم اړوند یو شمېر کتابونه ولیکل.
عبدالله گل
مخینه او زده کړې
عبدالله گل د ۱۹۵۰ ز د اکتوبر پر ۲۹ مه په قیصريه نومې ولایت کې زېږېدلی. پلار یې په همدغه ښار کې د الوتکو په یوه کارخانه کې دنده درلوده. گل خپلې لومړنۍ زده کړې د غازي باشا په ښوونځي کې تر سره کړي او منځنۍ یې د امامانو او خطیبانو په ښوونځیو کې، چې په (۱۰۷۱ - ۱۲۹۹ ز) کې د سلجوقیانو د واک پر مهال د شهرت اوج ته رسیدلی وو، بشپړی کړي. گل د استانبول پوهنتون له اقتصاد پوهنځي څخه په ۱۹۷۲ ز کې فارغ شوی، وروسته یې بیا ماسټري هم له دغه پوهنتون څخه واخیستله. د ۱۹۷۶-۱۹۷۸ ز تر منځ لندن ته د ډاکترۍ د تیزس لپاره د موادو راټولو په موخه ولاړ او هلته یې انگلیسي ژبه زده کړه. د ډاکترۍ د تیزس موضوع یې (د ترکیې او اسلامي نړۍ ترمنځ د اقتصادي اړیکو پرمختگ) وه. کله چې له ترکیې څخه راستون شو، د سقاریا په پوهنتون کې د صنعتي انجینرۍ په څانگه کې استاد شو. په پوهنتون کې یې ډیر وخت نه و تیر شوی، چې په ۱۹۸۰ ز کې د جنرال کنعان ایفرن په امر د نظامي پولیسو له خوا ونیول شو. حکومت پر دې گرم کړی و، چې د السنحق نومې ډلې سره تړاو لري.
سیاسي شالید
نوموړی د سیاسي هلو ځلو بډايه سابقه لري. د ځوانۍ پر مهال د لوی ختیځ د فکر ټولنه سره یو ځای شوی و او همدا رنگه د ترک زده کونکو ټولنه غړی و. په ۱۹۹۱ ز کې څلور ځلې سر په سر د قیصريې ولایت څخه د هوساینې (الرفاه) گوند پارلماني غړی و. په ۱۹۹۳ ز کې په الرفاه گوند کې د نړیوالو اړیکو د مسوول په توگه غوره شو. له ۱۹۹۵ - ۲۰۰۱ ز پورې د ترکيې په پارلمان کې د نړیوالو اړیکو دکمیسون غړی و. په اروپايي اتحاد کې یې د دايمي غړیتوب امتیازي مډال تر لاسه کړ او همدارنگه یې د ناټو تړون د غړو هېوادو په پارلمان کې د ترکیې استازیتوب کړی. ډیر ځله یې په پارلمان کې د اسلامي هېوادو لکه الجزاير، بوسنیا او چیچن له قضیو څخه خپل ملاتړ کړی. له ۱۹۹۸ - ۲۰۰۱ ز پورې د فضیلت د لغوه شوي گوند مرستیال و او د ۱۹۹۶ - ۱۹۹۷ ز ترمنځ د نجم الدین اربکان تر مشرۍ لاندې د الرفاه گوند په ائتلافي حکومت کې د اسلامي نړۍ په چارو کې د دولت وزیر او د دولت رسمي ویاند و. همدغه مهال یې له مصر، ليبيا، نايجېريا، ايران، مالیزیا او اندونیزيا سره د اقتصادي او سوداگریزو تړونونو په رامنځ ته کولو کې د پام وړ رول ولوباوه. عبدالله گل د فضلیت گوند دننه په سمون او اصلاحاتو لاس پورې کړ. په ۱۹۹۹ ز کې یې د رجائي قوطان پر وړاندې ځان د گوند ریاست ته کاندید کړ، خو په کم توپیر یې د رجائي قوطان پر وړاندې ماتې وخوړه. لامل یې له قوطان څخه د نجم الدین اربکان ملاتړ و. له دې وروسته هر یو عبدالله گل، رجب طیب اردوگان او اوبولنت ارینش – د اوسنی پارلمان رئیس – سره دا نظر پیدا شو، چې موږ باید بل نوی گوند رامنځ ته کړو. دوی دې پایلې ته ورسیدل، چې د فضیلت گوند موخې نورې په ترکیه کې ملاتړي نه لري او له سیکولر گوندونو سره یې ټکر حتمي دی. له ټاکنو وروسته عبدالله گل او ملگرو یې له گوند څخه خپلې استعفاوې ورکړې او د فضیلت گوند د بندولو په اړه یې د محکمې پریکړه ومنله. د عبدالله گل او رجب طیب اردوگان په مشرۍ سمونپاله ډلې د ۲۰۰۱ ز د اگسټ پر ۱۴ مه د عدالت او پرمختگ گوند دجوړولو اعلان وکړ. نوموړی په قانوني چارو او نړیوالو اړیکو کې د گوند د مشر مرستیال وټاکل شو. عبدالله گل په خپل سیاسي ژوندکې د سوله غوښتونکي سیاستوال په توگه پیژندل شوی. په ترکیه کې د زورزیاتي په هیڅ یوې پېښه کې د نورو په څیر ښکیل شوی نه دی. په ترکیه کې دسیاسي تاوتریخوالي تر ټولو مشهور کلونه له ۱۹۶۸ - ۱۹۷۱ ز وو چې د پوهنتونو دننه د سیاسي گوندونو تر منځ تاوتریخوالی رامنځ ته شوی و. عبدالله گل دهغه مهال له یوشمیر مشهورو لیکوالو او شاعرانو څخه اغیزمن شوی و لکه جمیل مریتش، ارواښاد نجیب فاضل همدارنگه له اکاډیمیکو څیرو څخه هم اغیزمن شوی لکه ډاکتر نوزت بالچین طاش او ډاکتر صباح الدین زعیم.
سرچينې
وېشنيزه:د ترکیې ولسمشران وېشنيزه:ترکي سياستوال
سرپل ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ولايتونه
د افعانستان – ایران اړیکې
دیپلوماتیکې اړیکې
په ۱۹۲۱ ز کال کې افغانستان له ایران سره د دوستۍ تړون لاسلیک کړ، چې په دې وخت کې دا هېواد د شاه امان الله خان تر واک لاندې و او په ایران کې لا هم د قاجار د کورنۍ واکمنه وه. د دواړو هېوادونو اړیکې، د ۱۹۶۱ ز کال په سپتمبر کې پرې شوې او د ۱۹۶۳ ز کال په مې میاشت کې له سره پیل شوې. تر ۱۹۷۹ ز کال وړاندې، چې په ایران کې د ایران انقلاب او پرافغانستان د شوروي اتحاد یرغل وشو، د دواړو هېوادونو تر منځ د هلمند د سیند د اوبو د حقونو مسئله ډېره مهمه موضوع وه. د هلمند د اوبو پر سر شخړه، په ۱۸۷۰ ز لسیزه کې رامنځ ته شوه، چې په ۱۸۹۶ ز کال کې د سیند د مسیر له بدلون وروسته بیا را برسېره شوه. د دواړو هېوادونو پاچایانو په ۱۹۳۹ ز کال کې د اوبو د حقونو د شریکولو یو تړون لاسلیک کړ، خو هېڅکله عملي نه شو. دا تړون په ۱۹۷۳ ز کې د دواړو هېوادونو د لومړیو وزیرانو تر منځ بیا تکرار شو، خو بیا یې هم عملي بڼه و نه موندله. د رویټرز خبري بنسټ د راپور له مخې: افغان ځواکونو په ۲۰۱۸ ز کال کې پر ایران تور ولګاوه چې ،طالبانو ته وسلې او پیسې ورکوي، خو ایران دا تور رد کړ.
د ۱۹۷۹ ز کال نه وروسته
د واشنګټن پوسټ له قوله: په ۲۰۱۸ ز کال کې د ایران پوځ د امریکا د وتلو په اټکل، په پوله کې ځینې امنیتي عملیات ترسره کړي دي.
طالبانو په ۲۰۲۰ ز کال کې د متحده ایالاتو له خوا د ایران د قدس ځواک د قوماندان قاسم سلیماني وژنه، په عمومي ډول وغندله او "د هغه په ​​شهادت یې ژوره خواشیني څرګنده کړه" او سلیماني یې د یو "ستر جنګیالي" په توګه و باله، خو وروسته له هغه چې د ۲۰۲۱ ز کال په اګست میاشت کې طالبانو کابل ونیو، ایران په پنجشیر باندې د طالبانو عملیات په کلکو ټکو وغندل او د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند سعید خطیب زاده وویل چې: "دا د نړیوال قانون او بشردوستانه قوانینو پر بنسټ په هېڅ ډول د منلو وړ نه دي." او د نیوکې په توګه یی په تهران کې په رسمي ډول یوې کوڅې ته "د پنجشیر دره" نوم ورکړ. د ایران یوه نفوذ لرونکي پخوانی ولسمشر محمود احمدي نژاد، ان متحده ایالات په دې تورن کړل چې د "شیطاني او انساني ضد دسیسې" مشري کوي، ترڅو طالبان بېرته واک ته ورسوي او "ټول سیمه ییز هېوادونه" لکه ایران تر اغېز لاندې راولي. نوموړي همدارنګه د افغانستان ګاونډی هېوادونه: لکه: پاکستان، روسیه او چین هم تورن کړل چې د خپلو ګټو د خوندي کولو لپاره د افغانانو ژوند، اساسي حقونه او د هغوی د آزادې پریکړې حق تر پښو لاندې کوي. د ایران د ملي امنیت د عالي شورا منشي علي شمخاني، په عمومي ډول د طالبانو په یو "ټول شموله" حکومت ټینګار وکړ چې: "د پوځي لارو له کارولو" نه مخنیوی وکړي او د افغانستان د خلکو تر منځ "د قومونو او ټولنیزو ډلو د غوښتنو د پوره کولو لپاره د خبرو مکلفیتونه پوره کړي."
د افغانستان او ایران تر منځ د ۲۰۲۱ زکال د دسمبر په لومړۍ نېټه نښته رامنځته شوه، چې دواړو خواوو ته یې مرګ ژوبله واړوله.
طوفان عمری
د شهید څارنوال طوفان عمري ژوند لیک!
گنبد کاووس ولسوالي
سرچينې
وېشنيزه:د گلستان ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
د کمپيوټري شبکې فزيکي جوړښت
3- Hybrid دا ډول شبکه د راز راز ډولونو څخه يوه اغږلی شبکه ده ځکه چی د شبکی هر ډول په ځاني توگه يوه نه يوه نيمگړتيا لري له همدی امله کارپوهان د څو شبکو د ځينو گټورو برخو څخه يو اغږلی سيستم رامنځ ته کوي چی د hybrid په نوم ياديږي. همدا لامل دى چی نن ورځ ډير خلک له دغه ډول شبکی څخه ډير کار اخلي. د کمپيو ټري شبکی ډولونه شبکه جوړونه د کمپيوټري چارو يوه پيچلي برخه ده کوم چی د نني معلوماتي او اړيکتيايی تکنالوژۍ ستره سوداگريزه برخه جوړوي. بی له شبکی جوړوني څخه کيداي شي د نړئ تقريبآ ټولی اړيکتيايی چاری په ټپه ودريږي دا د شبکی جوړونی برکت دى چی ټيليفون ، تلويزيون ، انټر نيټ او داسی نور خدمتونه پر مخ روان دي. په نني نړئ کی د شبکی جوړونی دری عمده شکلونه شتون لري. سيمه ايزه شبکه Local Area Network (LAN) پراخه سيمه ايزه شبکه Wide Area Network (WAN) بی مزيو شبکه Wireless LAN (WLAN) 1سيمه ايزه شبکه (LAN) محلي شبکه هغه شبکه ده چی په نسبي توگه لږه يا کوچنى سيمه تر پوښښ لاندی راولي يا دا چی لږ شمير خلکو ته خدمتونه برابروي. دوه کمپيوټرونه چی د يوه مزي پواسطه سره نښتى وي هم کيداي شي سيمه ايزه شبکه  (LAN) ورته ووايو او په سلگونو کمپيوټرونه چی په يوه ځانگړي سيمه کی يو له بله سره نښتي وي هم کيداى شي سيمه ايزه شبکه يی ونوموو. له نورو کمپيوټري شبکو څخه د (LAN) جلا کوونکی ځانگړتيا داده چی سيمه ايزه شبکه تر يوی محدودی جغرافيايی سيمی پوری محدود وي. د وگړو او کارونکو دشمير له پلوه په نني نړئ کی سيمه ايزه شبکه د (peer to peer ) او (client server)  په ډولونو سره کاريږي. په لمړي ډول شبکه کی هر کاروونکى خپل معلومات له ټولو هغو نورو کمپيوټرونو سره چی ددغی شبکی برخه ده نيغ په نيغه شريکوي يا د گډ لاس رسي زمينه ورته برابروي. پدغه ډول شبکه کی هر استعمالونکى (user) دا حق لرى چی بل ته دده سره د اړيکی اجازه ورکړى او که نه ، او يا هم د کومی وسيلی يا معلوماتو د استعمال اجازت ورکړي او که نه. ښه مثالونه يی کورني شبکه چی په يوه انگړکی کارول کیږي يا هم د کوچنيو دفترونو شبکی دي مګر په (client server) ډوله شبکه کی هر کمپيوټر يا کارونکى له مرکزي کمپيوټر يا خدمت کوونکي کمپيوټر (server)  او همدا راز د شبکی د نورو ټولو کمپيوټرونو سره نښتى وي او په دغه ډول شبکه کی هر استعمالونکى (user)  د server  د تاثير لاندی وي او هر څومره چی ورته server  اجازه ورکوي نو په هماغه اندازه کار کولى شي. دا ډول شبکی (server) نومي کمپيوټرونه چی راز راز ظرفيتونه (capacities)  لري کاروي چی له دغه پلوه دا سرور نومي کمپيوټرونه په دوه ډولونو ويشل شوى ١- د يوازی خدمتونو سرورونه ( Single Service Servers ) ٢- د گڼو خدمتونو سرورونه ( Multiple Service Servers ) په هغو شبکوکی چی يوازی او يوازي سرور يوه دنده پر غاړه لري د يوازی خدمتونو د سرور په نوم ياديږي لکه Print Server  او File Server  او داسی نور. او په هغو شبکو کی چی سرور د گڼو چارو د تر سره کولو يا په بل عبارت د گڼو خدمتونو د برابرولو دنده پر غاړه لري د گڼو خدمتونو د سرور په نوم ياديږي لکه چی يو سرور کيداي شي په يوازی توگه فايل سرورهم وي ، پرنټ سرور هم وي او ويب سرور هم وي اوداسی نور. په سيمه ايزه شبکه کی کمپيوټرونه کيداي شي د انټرنيټ د مزي (Ethernet Cable) په مټ نيغ په نيغه يو له بل سره ونښلول شي او يا هم کيداي شي د Hub يا  Switchنوميو وسايلو له لاری يو له بل سره ونښلي چی په عين وخت کی کيداي شي ډير کمپيوټرونه ددغو وسايلو له لاری سره وصل شي.
علي اکبر هاشمي رفسنجاني
سیاسي ژوند
کله ، چې په ۱۹۷۹ ز کې په ايران کې د اوښتون بڅرکي پورته شول. خميني د انقلابي شورا غړی وټاکه چې ۱۹۸۰ ز پورې د ايران واکمنه شورا وه. رفسنجاني په ۱۹۷۹ ز کې د اسلامي جمهوريت گوند په جوړولو کې ونډه درلوده. په ۱۹۸۰ ز کې پارلمان ته وټاکل شو او د پارلمان رئيس شو چې له پراخه صلاحيتونو څخه برخمن و. پردې سربېره رفسنجاني تر ۱۹۸۹ ز پورې د حکومت د وياند په توگه هم دنده ترسره کړې ده.
رفسنجاني د خپل واکمنۍ په لومړې په دوره کې اعلان کړه ايران چمتو دی چې له هر ملگري هېواد ټيکنالوژي تر لاسه کړي چې د هېواد اقتصاد يې ورسره رغيدلې او غوړيدلې شي اوس نو سړی ويلای شي چې هاشمي دومره ايډولوژيک نه دی لکه څومره چې پراگماتيک دی.
سرچينې
وېشنيزه:د ايران ولسمشران وېشنيزه:ايراني سياستوال
د سولې عالي شورا
د سولې عالي شورا غړي
د دغه پلاوى بشپړ فهرست په دې ډول دى :
هاوسا
سرچینې
وېشنيزه:ترکي ښارونه وېشنيزه:هاو وېشنيزه:هاوسا وېشنيزه:ترکيه وېشنيزه:استانبول
زمرک ځدراڼ
د قوم خان
خو بیا هم د زمرک بخت هومره پیاوړی نه و چې دوام وکړي. او د بریتانوي هند د بمباریو په زور بیرته له بریتانوي هند قلمرو څخه را وشړل شو. د صافیو د قوم زیاتره خلک د ۱۹۴۵ ز کال د اکټوبر په میاشت کې تسلیم شول او له هغوی وروسته سلطان احمد هم د افغانستان دولت ته تسلیم شو. خو بیا هم زمرک او ورور یې خپلو جګړو ته دوام ورکړ او د ۱۹۴۷ ز کال د جنوري تر میاشتې پورې تسلیم نه شول. د افغانستان حکومت، زمرک له دې هېواد څخه وشاړه، خو بریتانوي هند له هغه نه هرکلی وکړ.
محمد حنيف اتمر
د کورنيو چارو وزير
د ۲۰۰۹ ز. کال د جنوري په ۱۰مه نېټه ښاغلي اتمر د امريکايي سناتور او د امريکا د ولسمشر مرستيا جو بايډن سره په کابل کې د يوې کتنې په ترڅ کې د افغان ملي پوليس په اړه داسې وييل چې د امريکا متحده ايالتونه د افغاني پوليسو په روزنه او ځواکمن کولو ژمن دي. د ځينو لخواا دا کتنه ډېره اهمه وه او داسې وييل کېږي چې د ۲۰۰۹ کال د ولسمشرۍ په ټاکنو کې اتمر هم يو احتمالي کانديد وي. د ۲۰۰۹ کال په پېل کې حنيف اتمر په افغانستان کې د طالبانو د شتون د شمېر اټکل داسې وکړ چې د هغه په گومان په افغانستان کې له ۱۰۰۰۰ نه تر ۱۵۰۰۰ طالبان شته. د ۲۰۰۹ ز. کال په مارچ کې د گارډين ورځپاڼې يو راپور خپور کړ چې په دغه راپور کې د حامد کرزي او د امريکا او اروپايي متحدينو تر منځ د تاوتريخوالې خبر مطرح شوې چې د يوه نوي لومړي وزير د رول يادونه هم پکې شوې، دا چې د داسې يو رول لپاره هېڅ کوم بل نوم لا تر اوسه پورې نه دی څرگند شوی خو د ورځپاڼې ليکنې داسې اشاره کړې چې ښاغلی اتمر د امريکا په رسمي جگپوړو کې ښه پېژندل شوې څېره ده.
بروجرد ولسوالي
بروجرد ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان بروجرد)  د ايران د لرستان ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالۍ پلازمېنه د بروجرد ښار دی. دا ولسوالي ۳۲۶٬۴۵۲ تنه نفوس لري. د بروجرد ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۱۹ کېښودل شو.
سيد محمد امين فاطمي
وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:پښتانه سياستوال وېشنيزه:افغان سياستوال وېشنيزه:افغان وزيران وېشنيزه:د شمالي ټلوالې غړي
نبيله همايوون
اوسمهاله ژوند
نبيله همايوون خپلې کورنۍ سره د کاناډا په اونټاريو ښار کې استوگنه لري. د آغلې څلور بچي دي چې يو ېې ځوی او درې ېې لوڼې دي. د نوموړو نومان پدې توگه يادېږي. بلال همايوون، حسنا همايوون، هوا همايوون، او حنا همايوون.
سيرجان ولسوالي
سرچينې
وېشنيزه:د کرمان ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
د عراق تاریخ
د پارتیانو او رومیانو واکمني
د دویمې پیړۍ په پیل کې رومیانو، د سترواک تراجان په مشرۍ، په پارت باندې یرغل وکړ او بین النهرین یې فتح کړ او د سترواکۍ ولایت یې ترې جوړ کړ. ځنډ وروسته د تراجان د ځای ناستي هاډریان له خوا پارتیانو ته راوګرځول شو.
عبدالحفيظ منصور
عبدالحفيظ منصور (۱۹۶۳ ز. - ) (په انگرېزي: Abdul Hafiz Mansoor) د جميعت اسلامي د گوند او د ملي جبهې د اېتلافي گوند غړی دی. هغه په ۲۰۰۱ ز. کال کې د طالب حکومت د پرزېدو وروسته د افغانستان د راډيو تلويزون ريس شو. کله چې د رياست په چوکئ کېناسته نو لومړی يې په تلويزون کې د ښځينه سندرغاړو په ښکاره کېدلو بنديز ولگاوه. په ۲۰۰۳ ز. کال کې چې لويه جرگه جوړه شوه نو منصور خپل ځان د جرگې مشرتابه ته کانديد کړی و چې بيا صبغت الله مجددي ترې وگټله او د لويې جرگې ريس شو. هغه په ۲۰۰۴ ز. کال کې ځان د افغانستان په ولسمشريزو ټاکنو کې هم کانديد کړی و او نژدې 0,2% رايې يې ترلاسه کړې. منصور د حامد کرزي له سرسختو مخالفينو څخه دی او تل يې حامد کرزي په ديکتاتورۍ تورن کړی.
قادريه
طريقه عليه قادريه يوه غوره، افضله، لوړه اومعتدله طريقه ده ځكه دا پر كتاب او سنت بنا ده. د طريقه  قادريې د لوړو شرايطو څخه د رزالتو ( بدو باطني اخلاقو ) څه د نفس تزكيه ( پاكوالى ) او د فضائلو (  ظا هري او با طني نيكو اخلاقو ) په حاصلولو كي زيار ايستل دي.
ريموټ اکسيس
Modes of the Router
User Mode:- په دغه حالت کی کولاشو صرف دروټر موجوده عیار سازی ووینو اومونږ هیڅ تغیر نشو پکښی راوستلای دغه حالت دلاندی prompt درلوونکی دی. Router> Privilege Mode :- په دغه حالت کی کولای شو دروټر په عیارولو کی تغیرات راولو .د امنیتی مسایلو په خاطر بهتره دا ده چی دغه حالت باید پاسورډ ولری  تر څو بغیر له پاسورډه څو ک ونشی کولای  په روټر کی تغیرات راولی. دغه حالت دلاندی prompt درلوونکی دی. Router# Global Configuration Mode :-په دغه حالت کی په عمومی ډول تغیرات واردولای شو. انټرفیسونو ته IP Address   ورکولای شو او نور هر رقم تغیرات واردولای شو. او دغه حالت دلاندی prompt درلوونکی دی. Router (Config)# دموډونو حالت ته تغیر ورکول (تلل د User Mode څخه وPrivilege Mode وGlobal Configuration Mod) د User Mode څخه و Privilege Mode  دتللو لپاره دEnable  امر څخه استفاده کیږی. TTTA>enable د دی لپاره د Privilege Mode څخه و Global Configuration Mode  ته ولاړشو د Configure Terminal  امر څخه استفاده کوو.
TTTA# Show start دتغیراتو دثبتولو لپاره داسی لیکو.
د console پاسورډ طریقه
TTTA(config)#no enable secret
د دی لپاره چی چیک کړو چی Router   ته څوک داخل شویدی که نه نو دلاندی امر څخه استفاده کوو. TTTA# show user دلینک link  قطعه کولو په خاطر. TTTA#clear line 24               Line number دیو روټر څخه نور روټرونه remote کول. TTTA# telnet 10.0.0.1 CDP Cisco Discovery Protocol
مکمل معلومات راکوی چی څوک زمونږ سره وصل دی اوڅوک وصل نه دی یعنی ټول معلومات دارتباط په اړه دی. CDP: BY using cdp we can fined information of neighbors Layer 2 protocol (data link layer protocol) Cisco proprietors protocol
دلته چی کومی خانی مونږ وینو دپاسورډ ورکولو لپاره دی داستاسی خوښه ده که تاسی یی ورکوی که نه که نه یی ورکوی دلته یو چیک مارک دی دغه (uncheck ) کړی بیا ستاسو څخه پاسورډ نه غواړی اوس باید (save Invitation) کلیک کړو.
Net Meeting انټرنیټی مجلس نیټ میټینګ هم دریموټ اکسیس دبخشونو څخه شمیرل کیږی اوددی په واسطه هم کولای شودلیری فاصلی څخه ارتباطات قایم کړو لکه د (LAN) ،(MAN)او(WAN) دشبکو په واسطه اودا ډیری ښی ځانګړتیاوی لری هغه داچی ددی په واسطه په سلګونو کسان یو ډیسکټاپ شیریکولای شی په دی معنی چی کوم وخت دیو شبکی  یاسازمانونوغړی وغواړی په مختلیفو ځاینو کی کنفرانسونه دایر کړی لکه په ویلایاتو اویاهم نوروملکنو کی او ځنی وختونه په پوهنتونونوکی دمحصیلینو دډیرښت پر اساس استادان نشی کولای ټول محصلین باندی ورسیږی نو دغه طریقه استعمالوی ترڅوخپل هدف ته ځان ورسوی اوددی له طریقه هم کولای شو دخلکو کمپیوټری ستونزی ور اواری کړو. کله چی مونږ دغه طریقه فعاله کوو څومهم نقاط په لاندی ډول په نظرکی نیسو. Start Menu                      Run                     Conf                   OK
دلته وایی نیټ میټینګ تاسو د اینټرنیټ اومحلی نیټورک په واسطه دنورو کسانوسره وصل کوی.ترڅوتاسوخبری وکړی دنوروسره ،تاسی به ویډویی لیدنه ولری دیوبل سره ،پروګرامونه شریکولای شی دیوبل سره ،کله چی تاسی یو پروګرام شیریک کړی په کډه کار پر کولای شی ،فایلونه لیږلای شی یو بل ته ،تدریس ورکولای شی د سپینی تختی په واسطه او همدارنګه چټ کولای شی دخپلو ملګرو سره.
اووروسته د (finish) څخه وروسته دغه لاندی څلورچوکاټ راښکاره کیږی چی ټول کار په همدغه کی دی.
فضل محمد پنهان
مخينه
استاد فضل محمد پنهان پر ۱۳۲۰ ل ل کال د کندهار ښار په ده خواجه سیمه کې زېږیدلی وو. لومړنۍ زده کړې یې د کندهار په میرویس نیکه لیسه کې کړې او لوړې زده کړې یې د کابل پوهنتون د بشري علومو په پوهنځي کې بشپړې کړې وې. يوه بله سرچينه بيا ليکي چې ارواښاد پنهان په کابل پوهنتون کې د ژبو او ادبیاتو پوهنځی لوستی وو او د کندهار د ښوونتون (د ښوونکيو د روزنې مؤسسې) پخوانی استاد وو او ډېره موده یې د ښوونې او روزنې په برخه کې خدمت کړی دی. هغه نژدې پنځوس کاله په ښوونیزه او څېړنېزه برخه کې کار کړی وو.
د کندهار پوهنتون استاد شیرشاه رشاد د فضل محمد پنهان د لیکنو په اړه وايي، چې د استاد پنهان څېړنې، په ځانگړې ډول د سوېل لویدیځ زون لپاره د پښتو ژبې، متاخرینو او متقدمینو په اړه، چې ځینې په پرتلیزه توگه ترسره شوې، په رښتيا هم د ستاینې وړ دي.
چاپ شوي اثار
۷- کندهاري شعرا. د پخوانيو او اوسنيو کندهاري ليکوالانو او شاعرانو تذکره.
اتومي وسلې او اسرائیل
له ډېمونا څخه د مخه، ۱۹۴۹ز-۱۹۵۶ز
په ۱۹۴۹ز کال کې د اسرائیلو د دفاعي ځواکونو د ساینس د څانګې یو واحد چې په عبري لنډون سره هېمېد ګیمېل (HEMED GIMMEL) بلل کېږي، د نېګېو (Negev) صحرا په یوې دوه کلنې جیولوژیکي سروې باندې یې پیل وکړ. په داسې حال کې چې د پترولو د زېرمو په تړاو د ګونګوسو له امله یې له مخکې یوه ابتدایي مطالعه تر سره شوې وه، د دغې اوږدې سروې یوه موخه د یورانیومو د زېرمو پیدا کول وو؛ چې د فاسفېټو له زېرمو څخه یوه کوچینۍ اندازه وموندل شول. په هغه کال هېمېد ګیمېل څانګې د فزیک شپز فارغ محصلینو ته بهر ته زده کړو ته د تلو لپاره تمویل کړل، د نوموړو محصلینو څخه یو یې د شیکاګو پوهنتون ته لاره ومونده تر څو د انریکو فرمي تر څارنې لاندې زده کړې وکړي، نوموړي پروفیسور د نړۍ د لومړني مصنوعي او په ځان بسیا هستوي ځنځیري تعامل (nuclear chain reaction) څارنه کړې وه. په ۱۹۵۲ز کال کې هېمېد ګیمېل د اسرائیلو له دفاعي ځواک څانګې څخه په دفاع وزارت کې یوې څانګې ته چې د څېړنو او زېربینا (EMET) په نوم پېژندل کېده، ور جلا شو. د هماغه کال په جون کې بېرګمن د بن ګورین له خوا د اسرائیلو د اتومي انرژۍ د کمېسیون (Israel Atomic Energy Commission) د رییس په توګه وټاکل شو.
په عین وخت کې، اسرائیلي ساینس پوهانو د فرانسې له خپل اتومي پروګرام څخه هم څارنه کوله، او هغوی یواځیني بهرني ساینس پوهان وو چې اجازه ورکړل شوې وه تر څو د مارکول په اتومي تاسيساتو کې په خپله خوښه وګرځي. د فرانسوي او اسرائیلي یهودي او غیر یهودي څېړونکو تر منځ د اړیکو سربېره، فرانسویان په دې باور وو چې له اسرائیلو سره همکاري دوی ته په نړیواله کچه یهودي اتومي ساینس پوهانو ته لاسرسی برابرولی شي.
فینیاس ټایلور بارنوم
بارنوم په شل کلنۍ کې د یوه کوچني کاروبار څښتن شو او په ۱۸۳۴ ز کال کې یې نیویارک ته تر لېږدېدو وړاندې یوه اونیزه جوړه کړه. ده یو تفریحي مسلک پیل کړ، لومړی یې د «بارنوم لوی علمي او موزیکال تیاتر» په نامه له یوې ډلې سره پیل وکړ او ورپسې یې «سکاډر امریکايي موزیم» واخیست چې وروسته یې د هغه نوم خپل نامه ته بدل کړ. ده له دغه موزیم څخه د «فیجي مرمیډ» [یا سمندري ښاپېرۍ افسانې] او «جنرال ټام ټومب» په څېر انساني تلوسو د تبلیغ د پلټ‌فارم په توګه کار واخیست. په ۱۸۵۰ ز کال کې يې امریکا ته د مشهورې سویډنۍ اوپېرا سندرغاړې «جیني لېنډ» سفر ته تبلیغ وکړ او تر ۱۵۰ شپو ډېر یې هره شپه دې ته ۱۰۰۰ ډالره ورکول. دی په ۱۸۵۰مه لسیزه کې د بدو پانګونو، کلونو قضايي دعوو او عامه سپکاوي په دلیل له اقتصادي ستونزو سره مخامخ شو، خو له پورونو څخه د راوتلو لپاره یې د الکولو ضد غورځنګ د ویناوال په توګه د وینا له سفره استفاده وکړه. د ده موزیم لومړی امریکايي اکواریوم [له ښيښو جوړ شوی ځای چې اوبه په کې وي او خصوصاً کبان په کې د نندارې لپاره ساتل کېږي] اضافه کړ او د موميايي شویو مجسمو برخه یې پراخه کړه.
د ژوند لومړي وختونه
بارنوم د «کنکټيکټ» ایالت په «بېټل» سیمه کې وزیږېد، پلار یې «فیلو بارنوم» هوټلچي، خیاط او دوکاندار و او مور یې «ایرنه ټايلور» د پلار دویمه ښځه وه. د مور له‌خوا یې نیکه «فینیاس ټايلور» د ویګ ګوند غړی، قانون جوړوونکی، ځمک‌وال، د سولې عدالت غوښتونکی او د لاټرۍ پلان جوړوونکی و چې پر ده یې خورا ډېر اغېز درلود.
براندنبورگ
د هواری مځکی يو پر دريمه برخه تر حفاظې اوساتنی لاندی ده.
د دې کبله چی براندنبورگ لاس نه خوړلی او د پوره اوبو درلودونکی طبيعت لری، نو دغه ايالت ورځ په ورځ د ټوريستانو د علاقې وړ هم گرځي. ددغه ايالت يو پر دريمه هواره مځکه، د لاس نه خوړلی طبيعت په حيث ساتل کيږي. بې حسابه سيندونه، د درو زرو په شاوخواکی بحيرې،د زړودرختو کُندې او لوی ځنگلونه ، د چکر او تفريح دپاره سيلانیان او سياحان ځانته راجذبوي.
لیډیا ماریا چایلډ
لیډیا ماریا چایلډ (د زیږون نوم فرانسېس؛ د ۱۸۰۲ ز کال د فبروري له ۱۱ – د ۱۸۸۰ ز کال د اوکټوبر تر ۲۰)، د غلامۍ ضد یوه امریکایۍ، د ښځو د حقونو فعاله، د سورپوستانو د حقونو فعاله، ناول لیکونکې، خبریاله او د امریکا د پراختیاپالنې مخالفه وه.
لومړنی ژوند او تعلیم
فرانسېس په تصادفي ډول د شمالي امریکا بیاکتنه (North American Review) مجله کې یوه مقاله ولوسته، چې د نوي انګلستان لومړني تاریخ له خوا ناول لیکونکي ته د وړاندیز شوې ساحې په اړه یې بحث کاوه. که څه هم نوموړې هېڅکله فکر نه کاوه چې لیکواله د شي، هغې سمدستي د خپل ناول هوبوموک لومړی څپرکی ولیک. د خپل ورور ستاینو وهڅوه، ترڅو ناول په شپږو اونیو کې پای ته ورسوي او خپور یې کړي. له دې وخت څخه تر خپلې مړینې پورې یې په دوامداره توګه لیکنې کولې.
د رای حق
د رای ورکولو جامع حق
د کورسیکن لنډمهاله جمهوریت (۱۷۵۵ – ۱۷۶۹) لومړنی هېواد و چې له ۲۵ کاله پورته ټولو اتباعو ته یې د جامع رای محدود حق ورکړ.
دغه پېښه د پاریس د کمیون د ۱۸۷۱ ز کال او د فرانسویل ټاپو د جمهوریت د (۱۸۱۹) ز کال په نورو پېښو سره مل شوه. له ۱۸۴۹ ز کال تر ۱۸۵۲ کال پورې، د هاوايي شاهي نظام د جنسیت له ذکر پرته جامع رای ورکړه. کله چې د هاوایی شاهي نظام د کودتا له امله په ۱۸۹۳ ز کال کې نسکور شو، نیوزیلند یوازینی خپل اختیاره هېواد و چې جامع (فعاله) رای یې عملي کړه چې په نړۍ کې د ازادۍ بنسټ شاخص نیوزیلنډ په نړۍ کې د یوازینی ازاد هیواد په توګه په ۱۸۹۳ ز کال کې ثبت کړ.
د ښځو د رای د حقوقو ضد پروپاګنډ
هغه کسان چې د ښځو د رای حقوقو د خوځښت ضد وو، د دې سياسي حرکت د کمزوري کولو لپاره یې عامه بنسټونه جوړ کړل چې اصلي دليل يې دا وو چې د ښځې ځای کوردی، نه ټاکنې. په داسې حال کې چې مخالفینو د ښځو د رای حق پرخلاف د کمپاین لپاره د مشروع ډلو په را ټولولو کار کولو، سیاسي کاریکاتورونه او د ښځو د حقونو په اړه د خلکو قهر زیات شو. د ښځو د رای حق د پراختیا پر ضد د ماساچوست ټولنه یو له هغو بنسټونو څخه وه چې په ۱۸۸۰ ز کال کې را پورته شو څو د ښځو د رای د حقوقو هڅو مخه و نیسي.
ډیری د رای ورکولو ضد پروپاګنډ په سیاست کې د ښځو مفکوره مسخره کړه. سیاسي کاریکاتورونو د ښځو سره د خواخوږۍ په څرګندولو ښودله چې د ښځو د رای حق ستونزه دې د نارینه وو د ژوند له ستونزو سره تبادله شي. ځینو د بشپړ پورته ږمنځ شویو وېښتانو په سټایل سره د ښځو د رای په حق ملندې وهلې. نورو بیا ځوانې نجونې په انځور کې را وستلې چې په ژوند کې له ناکامۍ، لکه واده نه کولو، وروسته د ښځو د رای ورکولو د حقوقو په ملاتړو بدلیږي.
شهرکرد ولسوالي
شهرکرد ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان شهرکرد)  د ايران د چهارمحال او بختياري ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالۍ پلازمېنه د شهرکرد ښار دی. دا ولسوالي ۳۱۵٬۹۸۰ تنه نفوس لري او مساحت یې ۲۰۰۶ کیلومتره مربع دی. د شهرکرد ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۲۱ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د چهارمحال او بختياري ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
سیف الرحمان مومند
سیف الرحمان مومند (۱۳۴۲ ل خوست-۱۳۹۶ ل خوست) د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر او ليکوال وو.
مخينه
حاجي سیف الرحمان مومند چې په ادبي کړيو کې یې په سیف مومند شهرت درلود او کورنۍ یې د ننگرهار له مومندرې سره اړوندي درلوده، په ۱۳۴۲ لېږديز لمريز کال کې په خوست ولایت کې زیږیدلی او هلته لوی شوی وو. د شوروي یرغل نه وروسته یې کورنۍ د شمالي وزیرستان میرانشا ته کډواله وشوه. سیف مومند د خپل عمر درې لسیزې همدلته تیرې کړې. نوموړی چې په وزیرستان، بنو، خوست او نورو شاوخوا سیمو کې د ادبي هڅو او مشاعرو سرخېل بلل کیده، د پښتو ژبې ښه شاعر، وياند او کیسه لیکونکی هم وو.
چاپ شوي اثار
ناچاپ اثار يې:
ټولنه (د ژوندیو موجوداتو یوه ډله)
د ټولنې احساس
د ۱۹۸۶ کال په یوه مهمه څېړنه کې، مک میلان او چاویس د "ټولنې د احساس" څلور عناصر په ګوته کړي دي:
د ټولنې ډولونه
د ټولنیزو اړیکو معمولې کټګورۍ یو شمېر ستونزې هم لري: (1) دا داسې یو تصور رامنځته کوي چې یوه ځانګړې ټولنه یوازې په همدې یا بل ډول پېژندل کېدای شي. (2) دوی له عصري او دودیزو ټولنیزو اړیکو سره په ټکر کې واقع کېږي. (3) دوی ټولنیزې کټګورۍ لکه توکم یا نژاد د ورکړل شوي مفهوم په توګه اخلي، خو دا له پامه غورځوي چې له توکمیز اړخه بېلابېل تعریف شوي خلک په مختلفو ټولنو کې ژوند کوي – لکه د ګټو پر بنسټ، کډوال، او داسې نور.
انټرنیټي ټولنې
د ځورونې یوه ناروغي په مجازي ټولنو کې د نا اشنا خلکو په ځانګړې توګه تنکیو ځوانانو ترمنځ د معلوماتو له تبادلې څخه رامنځته شوې. د ازار او ځورونې ضد پالیسیو پلي کولو له هڅو سره سره، په اریزونا پوهنتون کې د مشورې ورکولو پروفیسور، شیري بومن ادعا کوي چې "د ځورونې د مخنیوي لپاره خورا اغېزناکې ستراتېژیانې" ښایي د شرکتونو د عاید په زیان وي.
د چين ولايتونه
چين د لومړۍ درجې ويش هم ولايت وي کوم ته چې شینگ یا 省 ويلی کيږي. چين ټول په 34 برخو کې ويشلی شوی دی، هغه برخې دا دي:
رفسنجان ولسوالي
رفسنجان ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان رفسنجان)  د ايران د کرمان ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالۍ پلازمېنه د رفسنجان ښار دی. دا ولسوالي ۳۱۱٬۲۱۴ تنه نفوس لري او مساحت یې ۷۶۷۸ کیلومتره مربع دی. د رفسنجان ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۲۴ کېښودل شو.
قومي ډله (قومیت)
اروپا
په اروپا کې د رمه لرونکي قوم یوه بېلګه رومايي قوم دی چې په تحقیر کوونکي ډول د Gypsies په نوم هم پېژندل کېږي. د دوی رېښه هندي ده او په روماني ژبه خبره کوي.
مداګاسکار
ایداري وېش
تر ۲۰۰۲م کال پوری مداګاسکار هیواد په ۶ ولایتونو ویشل شوی وو..
هاليووډ
هاليووډ، هاليوډ (په انگرېزي: Hollywood) په اصل کې د امريکا په لاس انجلس کې د يوې ولسوالۍ نوم دى، چې د لاس انجلس په شمال لوېديځ کې پروت دى. د خپل کلتوري پېژند او شهرت له مخې د فلمي سټوډيوگانو او د فلمي ستورو د سيمې په مرکز بدل شوى دى. دغه نوم د امريکا د سينما او فلمي توليداتو لپاره هم کارول کېږي. د هاليووډ نژدې ټول فلمونه په انگرېزۍ ژبه وي، چې په نړيواله کچه شهرت لري.
عابد شاه عابد
مخينه
سید عابد شاه عابد له آره د پښین د تورخېل سیدانو له کلي څخه وو، خو په ۱۹۳۷ ز کال کې په کوټه ښار کې زوکړی وو.
هغه شاوخوا ۵۵ کاله د پښتو ژبې او ادب لپاره خدمت وکړ، خو په دې موده کې یې تر اوسه یوازې د "ولسي نکلونه" په نامه کتاب چاپ دی چې د بلوڅستان پوهنتون د پښتو ادبیاتو په نصاب کې هم شامل دی. عابد شاه عابد د شاعرۍ تر څنګ ګڼ شمېر مقالې او ډرامې هم لیکلې وې او لیکلې ډرامې یې وخت په وخت د رېډیو پاکستان کوټې او د کوټې د سرکاري ټیلیویژن له لارې جوړې شوې او خپرې شوې هم وې.
اخځليک
وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان
چاپېريالي قانون
تاريخچه
د قانوني تصويبونو لومړنۍ بېلګې چې په شعوري ډول د چاپېريال ساتنې په موخه د خپلې نېکمرغۍ يا انساني هوساينې لپاره جوړ شوي دي، د تاريخ په اوږدو کې موندل کېږي. په عام قانون کې لومړنۍ ساتنه د ځوروونکي (nuisance) په قوانينو کې موندل شوی و، مګر دې يوازې ځمکې ته د زيان د موجوديت په حالت کې د شخصي عملونو ويجاړۍ يا حکم لپاره اجازه ورکړه. د همدې له امله له شپولونو، د چټلۍ د ډېرانونو پر وړاندې د باور سختې وړتيا يا د ډيمونو چوېدلو له ويجاړۍ نه بويونه (وږم) پورته کېږي. خصوصي فشار که څه هم محدود او له بده بخته د سترو چاپېريالي ونو په برخه کې په ځانګړي ډول عامه سرچينو ته د ونو په برخه کې نامناسب و. د ۱۸۵۸ ز د ستر تعفن [بد بويۍ] (Great Stink) په جريان کې د سيند تاميس (River Thames) ته د چټلو اوبو وراړولو د اوړي په ګرمۍ کې په ټکان ورکوونکي ډول بوی کول پيل کړل، چې پارلمان بايد ترک کړی شوی وی. د پيغور په ډول د ښاريانو د کثافاتو د کميسيون قانون (Metropolitan Commission of Sewers Act 1848) د کثافاتو لپاره د ښاريانو کميسيون ته اجازه ورکړه چې د يوې هڅې په توګه د پاکولو په موخه د ښار شاوخوا د ناولو اوبو ويالې بندې کړي، مګر دې چارې په اسانۍ سره د سيند ککړولو ته خلک رهبري کړل. په ۱۹ ورځو کې پارلمان د لندن د کثافاتو سيستم د جوړولو (London sewerage system) په موخه يو بل قانون هم تصويب کړ. لندن هم د هوا له بدې ککړتيا نه رنځ ووړ او دا حالت د ۱۹۵۲ز د سترې لوږي يا دود (Great Smog) په قانون کې اوج ته ورسېد، چې په وار سره يې خپل مقننه ځواب (د پاکې هوا قانون (Clean Air Act 1956)) په لاره واچاوه. بنسټيز تنظيمي ساختمان د کورنيو او سوداګرۍ لپاره د ګلخانه يي ګازونو د خپرېدلو په برخه کې محدوديتونه ټاکل (په ځانګړي ډول د سوځېدونکو ډبرو سکرو په برخه کې)، په داسې حال کې چې يو پلټونکي پلاوي به يې منښت يا موافقت تحميلاوه.
ځنګل سرچينې
حکومتي استازولۍ په عمومي ډول د عامه ځنګلي ځمکو په اړه د ځنګلاتو د قوانينو د پلان کولو او عملي کولو مسؤل دي او کېدای شي، د ځنګل په نوښت، پلان جوړونه، ساتنه او د لرګيو د پلور له پامه غورځونه کې داخل وي. د ځنګلونو قوانين د تطبيق د سيمې پر ټولنيزه او اقتصادي برخه باندې هم تکيه کوي. د علمي ځنګل پوهنې د مديريت وده د وېش پر سمې اندازې او د ځمکې په يوه ټاکل شوې ټوټه يا برخه کې د لرګيو د حجم، د ونو منظمو پرې کوونو او د معيار له مخې يې پر ځای د نورو کېندلو او په پاملرنې سره د کوچني کښت د کرنې (کوچنيو ځنګونو د جوړولو هڅې) د منظمو کتارونو پر بنسټ دي، چې په ټاکلو وختونو کې لرې کېدلی (درمند کېدلی) شي.
نانني هيلين بروغز
نانني هيلين (۱۸۷۹ز، د می۲ مه – ۱۹۶۱ز، د می۲۰مه) په امريکا کې يوه تور پوستې زده کړياله، ويناواله، مذهبي مشره، د مدني حقونو فعاله، د ښځو د حقونو پلوې او ښځينه سوداګره وه. په ۱۹۰۰ز کال کې په ويرجينيا کې د Baptist [د مسيحانو يوه ډله ده] په ملي ناسته کې د «خويندې څنګه له مرستې کولو نه منع شوې دي» تر سرليک لاندې وينا هغې ته په خورا ژر شهرت او پېژندنه وروبښله. په ۱۹۰۹ ز کې يې په واشنګټن ډي سي کې د ښځو او نجونو لپاره د روزنې ملي ښوونځی رامنځته کړ. د نوموړې موخه د نژاد او جنسيت تر منځ د ټکر (تقاطع) په ټکي کې وه.
مېکس اېټ
دغه شرکت د ۲۰۱۵ کال د اکټوبر په ۲۳ مه وويل چې وروسته له دې به خپل فعاليت پای ته ورسوي.
تاریخ
د لومړي ملي بانک پخوانی اجرایوي رییس مایکل جورډان د سپتمبر په 2013 کې د مېګزيټ بورډ رییس اعلان شو.
اېجین سمندر
د اېجین سمندر د تل جوړوونکې ډبرې تر ډېره د چونې یا اهکي ډبرې دي. دا ډبرې د هغو اتشفشاني فعالیتونو له امله تر ډېره بدلې شوې دي چې په وروستیو جیولوژيکي وختونو کې یې دا سیمه لړزولې ده. د اېجین سمندر په سوېل کې د «سانټوریني» او «میلوس» ټاپوګانو په سیمه کې رنګارنګ رسوبات ډېر د پام وړ دي. د اېجین سمندر پر ساحلي کرښه پراته مهم ښارونه «اتن»، «سالونیک» «ولوس» «کاوالا» او «هراکلیون» د یونان اړوند دي او «ازمیر» او «بوډروم» د ترکیې اړوند دي. د اېجین سمندر ځمک‌لاندې اوبه د تروشوالي لوړه کچه لري، له همدې له امله فکر کېږي چې دا خاوره د اتشفشاني سیمې په دلیل شنډه ده، خو اصلاً د خپلې خاورې د ماهیت له جوړښت سره تعادل لري او له دې امله په هغو ځمکو کې محصولات وده کوي چې فکر کېږي شنډې دي.
لرغونی یونان
لرغونې دوره تر میلاد مخکې په اتمه پېړۍ کې د یونان په تیاره پېړیو پسې واقع شوه. یونان په کوچنیو خودمختارو ټولنو ووېشل شو، فنیقي الفبا یې ومنله او هغه یې د یوناني الفبا د جوړولو لپاره بدله کړه. تر میلاد مخکې په شپږمه پېړۍ کې ګڼ ښارونه د یونان په چارو کې د واکمنو په توګه را څرګند شول چې «اتن»، «سپارټا»، «کورینت» او «تبس» و. په دې کې اتن، سپارټا او کورینت هغه ښارونه وو چې اېجین سمندر ته تر ټولو ډېر نږدې وو. هر یوه یې خپلې شاوخوا کلیوالي سیمې او کوچني ښارونه تر خپل کنترول لاندې راوستي وو او «اتن» او «کورینت» هم پر لویو سمندري او سوداګریزو قدرتونو بدل شوي وو. تر میلاد مخکې د ۸مې او ۷مې پېړیو په جریان کې ډېری یونانیان په مګنا ګراسیا (سوېلي ایټالیا او سیسیل)، کوچنۍ اسیا او نورو لرو پرتو سیمو کې د مستعمراتو د جوړولو په نیت وکوچېدل. اېجین سمندر په تاریخي لحاظ د سمندري شخړو یو تر ټولو مرکزي ځای و چې تر میلاد مخکې د ۴۸۰ ز کال د سپټمبر میاشتې په ۲۰مه نېټه د اتن سمندري ځواکونو د «سالامیس» په جګړه کې د فارس د دویم خشایارشا سمندري ځواکونو ته ماته ورکړه. په دې توګه د لوېديځ د پراختیا لپاره هر ډول هڅې د هخامنشي سترواکۍ له‌خوا پای ته ورسېدې.
راسل کرک
ژوند
کرک په پرله پسې ډول په ۱۹۵۵ ز کال کې «ملي کتنې : National Review » او په ۱۹۵۷ ز کال کې «عصري دوره : Modern Age» په نومونو دوه امريکايي محافظه کار مجلې چاپ او په رامنځته کولو کې يې مرسته وکړه. نوموړی له ۱۹۵۷ ز کال څخه تر ۱۹۵۹ ز کال پورې د “Modern Age” مجلې بنسټګر سمونکی و. څه موده وروسته د ميراث بنسټ (Heritage Foundation) ځانګړی ملګری شو، چې يو شمېر بيانونه يې هم په کې ورکړل.
کرک د مشيګن ايالت له پرېښودلو څخه وروسته، د مشيګن په Mecosta کې خپل پلرني کور ته ستون شو، چې زياتره کتابونه، پوهنيزې مقالې، بيانونه او د متحد ورځپاڼې ستون وليکه. ياد ستون ۱۳ کلونه دوام وکړ، چې له مخې يې کرک پر امريکايي سياست او معنوي ژوند باندې خپل نفوذ پلی او ښکاره کړ. نوموړی په ۱۹۶۳ ز کال کې کاتوليک مذهب ته واوښت او له Annette Courtemanche سره يې واده وکړ، چې څلور لوڼې يې درلودې. کرک او مېرمن يې د خپلې مېلمه پالنې له امله وپېژندل شول، چې په Mecosta کې يې خپل کور ته د زياتو سياسي، فلسفي او ادبي څېرو هرکلي کاوه او سياسي کډوالو، ګرځندويانو او نورو خلکو ته يې پناه ورکوله، چې کور يې «د تقوا غونډۍ : Piety Hill» په توګه پېژندل کېده. د دوی کور د پوهنتون زده کوونکو لپاره د محافظه کار فکر په اړه د سيمينار د يوې لړۍ ځای شو. د تقوا غونډۍ اوس د کلتوري نوي والي لپاره د راسل کرک مرکز (Russell Kirk Center for Cultural Renewal) لري. کاتوليک مذهب ته له اوښتون څخه وروسته، کرک د (Una Voce America) د بنسټ ايښودونکي پلاوي غړی شو.
محافظه کار ذهن
راسلو (۲۰۰۴ز کال) استدلال کوي، چې کرک هغه څه ومنل، چې د ۱۹ مې پېړۍ امريکايي کاتوليک مفکر (Orestes Brownson) د فدراليزم د داسې يوې نسخې د څرګندولو په موخه «سيمه یيزه ديموکراسي» وګڼله، چې د بنسټګرانو او نورو محافظه کارانو له انګېرنو څخه په يوه برخه کې د توپيري انګېرنو پر بنسټ وه. کرک نور په دې باور و، چې سيمه یيزه ديموکراسي د مرکزي حکومت له ايالتونو سره د يوازې ولایتونو په توګه او له واشنګټن څخه د خپلواک، خپلواکو سياسي واحدونو په توګه چلند کولو تر منځ کړکېچ پخلا کولی شو. په پای کې سيمه یيزې ديموکراسۍ کرک ته لاره هواره کړه، چې د متحده ايالتونو په ځانګړو تاريخي حالتونو کې د انفرادي (شخصي) حقونو يوه نظريه جوړه کړي، په داسې حال کې چې د دې ډول حقونو نړيوال مفهوم يې نه مانه.
کیشیناو
کیشیناو په روسي Кишинёв، Kishinyov) د مولداویا هیواد پلازمینه ده.
طبیعي حقوق او قانوني حقوق
لرغونی
سيسرو بيا په لجيبس (د قانونو یوه ټولګه) کې استدلال کوي چې: موږ د عدل لپاره پيدا شوي يو او دا حق د طبیعیت پر بنسټ ولاړ دی، نه د نظریاتو پر بنسټ.
جواهر لال نهرو
د نهرو په مشرۍ کې، کانګريس د يو جامع ګوند په توګه راڅرګند شو، چې په ملي او ايالتي کچه يې په سياست واک درلود او په 1951، 1957، او 1962ز کلونو کې يې ټاکنې وګټلې. نوموړی د 1964ز کال د مۍ په اوه ويشتمه نېټه د فالج د حملې له امله ومړ. د هغه د زېږېدو نېټه په هندوستان کې د ماشومانو د ورځې په توګه لمانځل کېږي. نهرو عموماً د نوي هندوستان د معمار په توګه ستايل کېږي.
يزد ولايت
د یزد ولایت (په پارسی:استان یزد) د ایران ولایتونو څخه دی چی د ایران په مرکز کی پروت دی. مساحت یی ۱۲۹،۲۸۵ کیلومتره مربع ده او پایتخت یی یزد دی.
پانکراس
مایکرواناټومي
هغه نسجونه چې په پانقراص کې د ننه د انډوکراین رول لري د پانقراص ټاپوګانو (چې د لانګرهانس ټاپوګانو په نوم هم یادېږي) په نوم د حجرو کلسټرونو په توګه شتون لري چې په ټول پانقراص کې ویشل شوې دي. د پانقراص ټاپوګانو کې د الفا حجرې، بېټا حجرې او ډلټا حجرې شاملې دي چې هر یو یې بېلابېل هورمون تولیدوي. دې حجرو خپلو ځانګړتیاوو ته په کتو موقعیت نیولی، الفا حجرې (چې ګلوکاګون افرازوي) میل لري چې د ټاپو په شاوخوا کې موقعیت ونیسي، او بېټا حجرې (چې انسولین افرازوي) لا ډېرې دي او په ټوله ټاپو کې پیدا کېږي. د انټروکرومافین حجرې هم په ټاپو ګانو کې په پراخه توګه وېشل شوې دي. ټاپوګانو کې کابو ۳۰۰۰ افرازي حجرې شتون لري او همدارنګه ګڼ واړه شریانونه لري چې وینه ترې اخلي او وریدنه لري چې د هغو له لارې اجازه ورکول کېږي ترڅو د حجرو لخوا افراز شوي هورمونونه سیسټمي دوران ته د ننه کړي.
د اشرف خان هجري په شاعرۍ کې تشبيه ګانې
د اشرف خان هجري شاعري
طولاني ده، د فرقت شپه بې حسابه
نور له خپلې تبصرې او د هجري پر شاعرۍ له بحث کولو څخه تېرېږم او خپلې اصلي موضوع ته راګرځم، ځکه دا زمونږ د بحث موضوع نه جوړوي،په لنډه توګه بايد ووايم  که په دې رساله کې هرڅومره د اشرف خان هجري په شاعرۍ وغږېږم، نو بيا به هم کمه وي، ځکه اشرف خان هجري د پښتو کلاسيکې دورې يو له غزلبولو او خوږ لحنو شاعرانو له جملې څخه دی ، د هغه فن ډېر څېړل غواړي او بايد له هر پلوه وڅېړل شي، خو د دې رسالې موضوع د دې خوږ ژبي شاعر په دېوان کې تشبه ګانې دي چې زمونږ د بحث اصلي موضوع تشکيلوي چې په لاندې ډول به يې په بشپړه توګه در وپېژنم.
تشبيه
د تشبه لغوي مانا د دوو شيانو په يوه مانا کې ګډون ته وايي او په ادبي اصطلاح کې د دوو شيانو له يو بل سره هم رنګه يا يو ډول کول دي، خو په دې شرط چې دا هم رنګه يا هم مثله کول ادعايي وي، نه رېښتيني.