cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نوې یهود دښمني
د صهیونیزم ضد یهود دښمني
پوهانو د ورنو برګمن، سیمون شاما، الن جانسن، ډیویډ هیرش او انتوني جولیوس په ګډون د یوویشتمې پېړۍ د صهیونیزم ضد یهود دښمني ځانګړې بڼه بیان کړې چې د کیڼ اړخې دښمنۍ له پلوه له یهودانو سره ورته ده.
د نړیوالتوب، یهودیانو او اسرائیلو اړیکه
د یروشلیم په عبراني پوهنتون کې د اروپا او یهودو د تاریخ پروفیسور رابرټ ویسټریچ، مانفرډ ګیرسټینفیلډ ته وویل چې: نړیوالتوب د نړیوال کېدو کیڼ اړخ ته وده ورکړې ده چې «په ښکاره توګه د امریکا ضد، د پانګوالۍ ضد او د نړۍ له یهودانو سره دښمني ده». هغه استدلال کوي: کومه لسیزه چې د اوسنۍ  یهود دښمنۍ له ډېروالي څخه دمخه وه، هغه لسیزه وه چې په چټکه توګه د نړۍ د اقتصاد د نړیوال کېدو شاهده وه او داسې یوه مرحله چې بایلونکي یې عرب او اسلامي نړۍ وه.
د بیولوژۍ تاریخچه
لومړنۍ رېښې
تر میلاد وړاندې له شاوخوا ۳۰۰۰ نه تر ۱۲۰۰ کال پورې د لرغوني مصر او بین‌النهرین خلکو د نجومو، ریاضیاتو او طب لپاره ډېر کارونه وکړل، چې وروسته وروسته یې د لرغوني کلاسیک یونان په طبیعي فلسفه کې رېښې وکړې او دغې دورې د بیولوژۍ پر پراختیا  یې ژور اغېز وکړ.
بین‌النهرین
داسې ښکاري چې د بین‌النهرین خلکو له طبیعي نړۍ سره چندان مینه نه‌لرله او غوښتل یې پوه شي، چې ارباب الانواعو او الهو نړۍ څه ډول منظمه کړې ده. د حیواناتو فیزیولوژي د فالونو د کتلو لپاره لوستل کېده، له دې ډلې یوه د ځیګر اناتومي وه چې د فال کتنې لپاره یو مهم غړی و. د حیواناتو چلند هم د فال کتلو لپاره مطالعه کېده. د حیواناتو د اهلي کولو او روزنې په اړه ډېری معلومات احتمالاً په شفاهي ډول را لېږدېدلي دي، خو د اسونو د روزنې په اړه یو لیکلی متن هم شته دی.
د لرغوني بین‌النهرین خلکو«د عقلاني علومو» او جادو تر منځ هېڅ توپير نه‌کاوه. کله به چې کوم څوک ناروغ شو، ډاکترانو به هم جادویي فورمولونه ورکول چې ویې لولي او هم به یې د تداوۍ لپاره درمل ورکول. په سومري ژبه لومړنۍ طبي نسخې «د اور درېیمې کورنۍ» د واک په دوران(تر میلاد مخکې شاوخوا ۲۱۱۲ – تر میلاد مخکې شاوخوا ۲۰۰۴) کې څرګندې شوې. له دې سره سره، تر ټولو لوی بابلي طبي متن تشخیصي لارښود کتاب (Diagnostic Handbook) دی، چې امنو یا مشر څېړونکي «اساګیل کین اپلي بورسیپا» د بابلي پاچهۍ پر مهال (تر میلاد مخکې ۱۰۶۹ - ۱۰۴۶) لیکلی دی. په ختيځو سامي فرهنګونو کې به د درملو اصلي مرجع یو دمګری-درملګر و چې د اشيپو (āšipu) په نامه پېژندل کېده. دغه مسلک به له پلاره زوی ته پاتې کېده او ډېر درناوی ورته کېده. د دې په مقابل کې به اسو (asu) ته کمه مراجعه کېده، اسو هغه کس و چې د جسمي ناروغیو تداوي به یې د نباتي درملو، حیواني محصولاتو، کاني توکو او معجونونو له لارې کوله. دغه ډاکتران چې هم نارینه وو هم ښځینه، ټپونه به یې پانسمان کول، اندامونه یې پر ځای کول او ساده عملیاتونه یې کول. خلکو به هم وقایې ته پام کاوه او د ناروغۍ د خپرېدو د مخنیوي لپاره به یې اقدامات کول.
کارخ ولسوالۍ
کارخ ولسوالۍ د افغانستان د هرات ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۵۸،۵۹۴ وگړو ته رسېږي.
ټاټرا ۸۱۶
ټاټرا ۸۱۶ (په چېکي: Tatra T 816 Force په انگرېزي: Tatra Tank Transporter) د ۲۰،۵ ټتو، څلورو اکسلونو  د ټانک وړونکي سختي موټر دي چی د ټانکونو او زره پوښ موټرانو د نقلولو لپاره ورڅخه کار اخيستل کېږي. دغه موټر د ۷۴ ټنو بار وړلای شي او په سخته ځای کی حرکت کولای شي.دغه باروړونکي موټر په ۱۹۹۸ کال کی د چېک په جمهوریت کی د ټاټرا د طرحی شرکت لخوا جوړ شو.
د پاکستان تاریخ (له ۱۹۴۷ز کال نه تر اوسه)
د پاکستان اسلامي جمهوریت تاریخ، د ۱۹۴۷ز کال د اګسټ په ۱۴مه پیل شو، دغه هېواد د یوې مستعمرې په توګه د بریتانیا د مشترک المنافع هېوادونو په چوکاټ کې د پاکستاني خوځښت او د هند د وېش په پایله کې رامنځته شو. د پاکستاني ملت تاریخ، د هند په بر صغیر کې د محمد بن قاسم له خوا له اسلامي واکمنۍ سره پیل شو او د مغولو په دوره کې خپل اوج ته ورسېد. په ۱۹۴۷ز کال کې پاکستان له لوېدیځ پاکستان ( ننني پاکستان) او ختیځ پاکستان (اوسني بنګله دېش) نه جوړ شو. د آل انډیا مسلم لیګ مشر او بیا د پاکستان مسلم لیګ مشر محمد علي جناح واکمن شو او د مسلم لیګ عمومي منشي لیاقت علي خان لومړی وزیر شو. پاکستان د ۱۹۵۶ز کال د اساسي قانون له مخې ډیموکراټیک اسلامي هېواد وبلل شو.
پاکستان په ۱۹۷۱ز کال کې له کورنۍ جګړې او د هند له پوځي لاسوهنې سره مخامخ شو، چې په پایله کې یې د پاکستان ختیځه برخه جلا شوه او د بنګله دېش په نامه نوی هېواد رامنځته شو. دغه هېواد له هند سره هم نا حل شوي ځمکني اختلافات لري، چې په پایله کې یې څلور جګړې وشوې. پاکستان په سړې جګړې کې له امریکا سره نږدې اړیکې لرلې. د افغان – شوروي په جګړه کې یې د سني مجاهدینو ملاتړ وکړ او د شوروي ځواکونو په ماتې کې یې مهمه ونډه لرله، چې له افغانستان نه یې وتلو ته اړ کړل. دغه هېواد لا هم د ترهګرۍ، بېوزلۍ، بېسوادۍ، فساد او سیاسي بې ثباتۍ له ګواښونو سره مخامخ دی.
۲۰۰۸ز – ۲۰۱۲ز: څلورمه ډیموکراټیکه دوره
لومړي وزیر ګیلاني، د څلورو ولایتونو له ګټونکو ګوندونو سره د ګډ حکومت مشري وکړه. د پاکستان سیاسي جوړښت د نیمه ریاستي نظام پر ځای پر پارلماني ډیموکراسۍ بدل شو. پارلمان د پاکستان ۱۸م اساسي قانون تصویب کړ او پلی یې هم کړ، چې د پاکستان ولسمشر د دولت پر رسمي مشر بدلوي او استبدادي او اجرائیوي اختیارونه لومړي وزیر ته سپاري. له ۲۰۰۰ز – ۱۱ز کال پورې ګیلاني د عمومي افکارو تر فشار لاندې و او له امریکا سره په همکارۍ کې یې وسله والو ځواکونو ته امر وکړ، چې د پاکستان په شمال لوېدیځ کې د طالب ځواکونو پر وړاندې پوځي عملیات ترسره کړي. دوی په شمال لوېدیځ کې د طالبانو ملېشې وځپلې، خو په نورو ځایونو کې تروریستي بریدونو دوام درلود. د دغه هېواد رسنۍ ډېرې آزادې شوې او د هندي رسنیو د چینلونو له بندیز سره سم د پاکستان موسیقۍ، هنر او کلتوري فعالیتونو په ملي کچه وده وکړه.
د لومړي ترتیب منطق
پېژندنه
مقدار ټاکونکي په یوه فورمول کې پر متغیرونو باندې تطبیقېدای شي. په مخکېني فورمول کې د الف- aمتغیر په عمومي توګه اندازه کېدای شي، د بېلګې په توګه، د لومړي ترتیب له دې جملې سره چې "د هر الف-a لپاره، که الف-a یو فیلسوف وي، نو الف-a یو عالم دی". په دې جمله کې د "هر لپاره" عمومي مقدار ټاکونکی دا نظر بیانوي چې دا ادعا "که الف- aیو فیلسوف وي، نو الف-a یو عالم دی" د الف- aد ټولو انتخابونو لپاره صدق کوي.
سيد جمال الدين افغاني
مخينه
سيد جمال الدين د سيد صفدر ځوى و نوموړی په ۱۲۵۴ سپوږميز کال د کونړ په اسعداباد کي وزيږېد. د سيد جمال الدين افغاني کورنۍ د کونړ په اسعداباد کي اوسېدله خو د امير دوست محمد خان په وخت کي د ځينو اړتياوو له مخې د هغه په امر د سيد پلار له کورنۍ سره کابل ته راغى او هلته مېشت شو.
زده کړې
کابل تر تگ مخکي يې په کونړ کي ه سيد فقير بادشاه څخه دينى او عربى پوهنى زده کولې او په کابل کي يې بيا د گداى گذري په ماجت کي له لويو پوهانو څخه لوست کاوه. د وخت په تيرېدو سره پردې زده کړو قناعت ونکړ او د پوهى مينى تر هنده ورساوه.
لومړی هند ته ولاړ ، خو انگرېزيانو د هغه ځايه څخه و ايست او له هغه ځايه مصر او بيا ترکيې ته ولاړ. په ترکيه کي د هغه هيواد د صدراعظم په غوښتنه د پوهني او معارف د وزارت د مجلس غړی و ټاکل شو. سيد د ترکيې څخه مصر ته ولاړ او هلته يې نهه کاله د الازهر په اسلامي مدرسه کي د استاد په توگه دنده تر سره کړه. په ١٨٧٩ ميلادي کال کي له هغه ځايه وتلو ته مجبور شو، هند ته ولاړ. ډېر ژر انگرېزانو مجبوره کړ چي له هنده څخه هم ووزي. له هغه ځايه لندن ته ولاړ او هلته يې د ( ضياالخافقين ) په نامه يو اخبار پيل کړ او له هغه ځايه فرانسې ته ولاړ او هلته يې هم يو اخبار پيل کړ. اخبار يې د فرانسې حکومت بند کړ ، هغه وو چي د هغه ځايه څخه ترکيې ته ولاړ.
پټاني سمنتا
ژوند ليک
سمنتا د هند د اوډيشا ايالت په نياګر ولسوالۍ کې د خندپارا په شاهي ايالت کې زېږېدلی و.[2]
هغه د سمنتا سيامبندهو سنګا او بشنومالی ديوي زوی و. هغه په شاهي کورنۍ کې زېږېدلی و. هغه د سنسکرت زده کړه وکړه، او وروسته يې د هند دوديزه ستورپوهنه وڅېړله.
وسيله جوړونکی
هغه يوازې د باڼس پايپ او دوه لرګيو په کارولو سره د اندازه کولو په اړه څېړنې ترسره کړې. د هغه موندنې په خپل کتاب کې ثبت شوي چې د "سيدانت درپنا" نوميږي او په 1899 کې په اروپايي او امريکايي مطبوعاتو کې يادونه شوې.
اخځليکونه
1.    ''Naik, P. C.; Satpathy, L. (1998). "Samanta Chandra Sekhar : The great naked eye astronomer". Bulletin of the Astronomical Society of India. 26: 33–49. Bibcode:1998BASI...26...33N.''
ټاټرا ۸۱۷
توصیف
د ټاټرا ۸۱۷ باروړونکی موټر په ۲۰۰۲ کال کی طرح شو او لمرني موډل یی  په ۲۰۰۴ کال کی جوړ شو. دغه موټر د ۸ سلننډره ډیزلي ماشین لري چی د هوا لخوا سړېږي. حجم یی ۱۲۶۶۸ سانتیمتر مکعب دی او قدرت یی ۲۳۰/۳۰۰ کیلو واټ ته رسېږي. د ټاټرا باروړونکي موټر لاسی گیربکس لري چی ۱۴ درجې لري. د موټر سرعت ۱۱۰ کیلو مټرو په ساعت کی ته رسېدلای شی.
غوريان ولسوالۍ
غوریان ولسوالۍ د افغانستان د هرات ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۹۰،۲۰۱ وگړو ته رسېږي.
پیټر سینګر
سیاسي لیدلوري
سینګر په متحده ایالاتو باندې «له هغو هېوادونو څخه د نفتو په پېرلو چې د دیکتاتورانو له خوا اداره کېږي ... او د پریمانه مالي ګټو سربېره خلک په بېوزلۍ کې ساتي» نیوکې کړې دي. سینګر پر دې باور دی چې د دغو هېوادونو شتمني باید د هغو د دولتونو پر ځای د هغو خلکو ته اړونده وي. هغه څرګندوي چې دیکتاتورانو ته د نفتو په بدل کې د پیسو په ورکولو سره موږ په واقعیت کې غلا شوي توکي پېرو او مرسته کوو چې خلک په بېوزلۍ کې پاتې شي. هغه وايي چې امریکا «باید له هغو کسانو سره چې په شدیده بې وزلۍ کې دي زیاته مرسته وکړي». دی د متحده ایالاتو مرستو ته له اړوندې بهرنۍ پالیسۍ ناهیلی دی او څرګندوي چې «د دغو مرستو کچه د دوی د داخلي ناخلاص تولید ډېره لږ برخه جوړوي چې د نورو هوسا ژوند لرونکو هېوادونو د دغه تولیداتو یو پر څلورمه برخه کېږي». د سینګر پر باور «له بیوزلو خلکو سره د مرستې په برخه کې د متحده ایالاتو د خلکو خصوصي بشردوستانه ځانګړنې زیاتې دي، آن استثناآت هم په کې شتون لري، په پام وړتوګه په یقیني بڼه د ګېټس بنسټ یو له دغو دی».
هغه د مارکس په نامه خپل کتاب کې د کپیټلېزم په اړه د مارکس له نقد سره همغږي څرګندوي، خو د دې په اړه شک لري چې آیا کېدلای شي له دغه غوره بل سیسټم جوړ شي او څرګندوي چې « مارکس کپیټلېزم یو بېهوده او غیر منطقي سیستم باله، هغه سیسټم چې یو وخت یې موږ کنټرول کولو او پر ځای یې باید موږ هغه کنټرول کړی وای. دغه لید لا هم اعتبار لري؛ خو اوس مهال کولای شو ووینو د یوې آزادې او برابرې ټولنې جوړل له هغې ډېره ستونزمنه ده چې مارکس یې فکر کاوه».
ایکوسیستم انجنیر
یو ایکوسیستم انجنیر هره هغه نوع ده چې مېشت‌ځای جوړوي، په پام وړ ډول یې بدلوي، ساتي او یا یې له منځه وړي. دغه موجودات کولی شي د یوې سیمې په کچه د نوعو پر ډېرېدو کلکه اغېزه وکړي. ایکوسیسټم انجنیر موجودات د خپل چاپېریال د ساتنې او تلپاتې‌والي لپاره ډېر مهم دي. دا چې ټول موجودات د خپل ژوند پر چاپېریال اغېز لري، ښه بلل شوې ده چې «د ایکوسیستم انجنیر» اصطلاح یوازې هغو کیسټوني نوعو ته وکارول شي چې د هغوی چلند پر نورو ژوندیو موجوداتو اغېز لري.
بېلګې
د وښیاڼه یا دښتو سپي (Prairie dogs) د الوجینیک ایکوسیستم انجنیرانو یو بل ډول دی. دغه موجود په خاوره کې د غارونو جوړولو او خاورو څرخولو له لارې د بنسټیزو بدلونونو د راوړلو وړتیا لري. دغه سپیان پر خاوره او نباتاتو اغېز کولی شي او په همدې حال کې د الوتونکو او نورو کوچنیو تي لرونکو موجوداتو لپاره ځمک‌لاندې مېشت‌ځایونه جوړولی شي. دغه چاره د نوعو پر ډېرېدو او د مېشت‌ځایونو پر بېلابېلوالي مثبته اغېزه لري، له دې امله د وښیاڼه یا دښتو دغه سپیان یوه مهمه نوعه ده.
د اقتصادي همکارۍ او پراختیا سازمان OECD
د اروپا د اقتصادي همکارۍ سازمان
د اروپا د اقتصادي همکارۍ سازمان (OEEC) له دویمې نړیوالې جګړې څخه وروسته د اروپا د بیارغونې لپاره په ۱۹۴۸ ز کال کې د مارشال اړوند طرحې په اډانه کې د امریکا او کانادا د مرستو مدیریت لپاره جوړ شو. دغه راز له جګړې وروسته د بیارغونې په برخه کې د چین او کوریا له جنګ ځپلو جمهوریتونو سره هم دېته ورته مرستې وشوې، خو د مارشال په نامه نه وې. دې سازمان د ۱۹۴۸ ز کال د اپریل میاشتې په ۱۶مه نېټه خپل فعالیت پیل کړ او په ۱۹۴۷ ز کال کې د مارشال په نامه طرحې د چمتو کولو لپاره د اروپا د اقتصادي همکارۍ اړوند کمیټې په وسیله د ترسره شویو کارونو څخه پیل شو. له ۱۹۴۹ ز کال راهیسې د دې سازمان مرکزي دفتر د فرانسې هېواد پاریس ښار په Chateau de la Muette سیمه کې موقعیت لري. د مارشال طرحې له بشپړېدو وروسته د اروپا د اقتصادي همکارۍ اړوند سازمان OEEC په اقتصادي مسائلو متمرکزه شو.
د اروپا د اقتصادي همکارۍ سازمان په ۱۹۵۰ ز لسیزه کې د یوې آزادۍ سوداګریزې اروپایي ساحې رامنځته کولو اړوندو شرایطو د ټاکلو په موخه د خبرو اترو یو بهیر او چوکاټ چمتو کړ، ترڅو د اروپا اقتصادي ټولنه چې له شپږو هېوادونو جوړه شوې او د OEEC نور غړي یې په څو اړخیزه توګه سره راټول کړي. په ۱۹۵۸ ز کال کې د اروپا د اټومي انرژۍ اژانس د OEEC تر چتر او نظر لاندې تأسیس او رامنځته شو.
تأسیس او رامنځته کېدل
د OECD سازمان یو شمېر نورې اداې یا آژانسونه لکه د OECD پراختیایي مرکز (۱۹۶۱)، د انرژۍ نړیواله اداره (IEA، ۱۹۷۴) او د پیسو مینځلو په هکله د مالي اقداماتو ځانګړې ډلې اړوند ادارې رامنځته کړې.
عبدالکريم خرم
د قيد ژوند
د ١٣٨٥ کال په لومړيو کې ښاغلى خُرم د جمهوري رياست د تحليلگر او له کمې مودې وروسته د جمهوري رياست د مطبوعاتي سلاکار په توگه وټاکل شو. چې دوه مياشتې وروسته د ١٣٨٥ کال د زمري د مياشتې په اتلسمه نېټه د جمهور رئيس له خوا ولسي جرگې ته د اطلاعاتو او فرهنگ د وزير په توگه د باور رايې لپاره وپېژندل شو ،چې د باور رايې تر اخېستو وروسته د افغانستان د اطلاعاتو او فرهنگ د وزير په توگه ومنل شو او اوس اوس نوموړې دنده پر مخ بيايي.
جلال اباد
جلال اباد د ننگرهار ولایت مرکز “ لومړی درجه ولایت دی ” دافغانستان په ختیځ کې د پاکستان په پوله پروت دی. دغه ښار دافغانستان یو له پنځو لویو ښارونو څخه شمیرل کیږي (کابل، هرات، کندهار او مزارشریف) او گڼ نفوس لري. دغه ښار دگرمې هوا او زیاتې زرغونتیا له امله په همیشه بهار نومول شوی. دجلال اباد ښاروالي په کال ۱۳۲۷ لمریز کې جوړه شوی او دنواحیو دمدیریتونو داټکل پربنسټ نفوس یې ۸۳۲۰۲۲ نفرو ته رسیږي او شپږ ناحیې او ۷۶ گذره لري. دنفوسو اټکل او جزییا ت یې په لومړۍ شمیره جدول کې وړاندی شوی. د ناحیو ددفترویو دشمیرو پر بنسټ څلورمه، دویمه او لومړۍ ناحیه تر ټولو زیات نفوسر لرونکي ناحیې دی.
دنفوسو شمیر
172,240
بهرنې تړون
وېشنيزه:د افغانستان ښارونه
پليکان ډوله مرغان
وېشنيزه:الوتونکی مرغان وېشنيزه:پليکان ډوله مرغان
جیودوزي (ځمک-سنجي)
پېژند
تر ډېره حده، د ځمکې شکل د هغې د څرخېدو، چې د استوایی وتنې لامل کېږي او د جیولوژیکي پروسو د سیالي لکه د پلیټونو ټکر او د اور غورځونې پایله ده چې د ځمکې د جاذبوي ساحې له مقاومت سره مخامخ کېږي. دا په جامده سطحه، مایع سطحه (د سمندرونو د نقشې متحرکه سطحه) او د ځمکې په اتموسفیر باندې تطبیق کېږي. له همدې امله، د ځمکې د جاذبې د ساحې مطالعې ته فزیکي جیودوزي ویل کېږي.
توت خوره
توصيف
توت خوره ډوله مرغان د الوتونکو مرغانو څخه رنگی مرغان دي چې لوي سر، مخروطي مښوکه او لنډې پښې لري. توت خوره ډوله مرغان پر ونو باندي ژوند کوي. خو د دي مرغانو څو ډوله د انسانانو کورونو ته نژدي یا په ښارونو کې ژوند کوي یا د انسانانو لخوا هم روزل کېږي.
ارشو بنګش
مشهورې سندری
د هغه لومړنۍ رسمي سندره د سندرغاړي په توګه "ښايسته وطن" - (ښکلی هېواد) د پېښور د مختلفو هنرمندانو، فعالینو او موسیقارانو په همکارۍ سره په ۱۶ د دېسمبر، ۲۰۱۵ د پېښور پر پوځي ښوونځي بريد ته ډالي کړې وه. دویمه مشهوره سندره "بادشاهي" د معز الدين مھمند سره وه، د هغه سندره چې دوی "بادشاهي" لپاره غوره کړې وه د مشهور شاعر خان عبدالغني خان لخوا لیکل شوې وه. د خیبر پښتونخوا حکومت دوی ته د خان عبدالغني خان د غزلونو په اړه په خپله خوښه د لومړي البم "لټون د غنی" البم جوړولو ډالۍ وړاندې کړه.
ترکاڼک ډوله مرغان
وېشنيزه:الوتونکی مرغان
د قسطنطنیې ايالت ( فتحه)
د قسطنطنیې سوبه( فتحه)، بیزانس یوناني: Ἅλωσις τῆς Κωνσταντινουπόλεως ، په رومي: Hálōsis tē̂s Kōnstantīnoupóleōs،  ترکیې İstanbul'un Fethi  لفظي ترجمه یې: د قسطنطنیې سوبه( فتحه) د عثماني سترواکۍ له خوا د بیزانس یا ختیځ روم د سترواکۍ د پلازمېنې نسکورېدل و. دا ښار د ۱۴۵۳ ز کال د مې میاشتې په ۲۹ مه نېټه، د ۵۳ ورځنۍ کلابندۍ په پایله کې چې د ۱۴۵۳ز کال د اپریل میاشتې په شپږمه پیل شوه، فتحه شو.
تفسير کشاف
الکشاف عن حقايق التنزيل و عيون الاقاويل في وجوه التاويل چي د زمخشري په کشاف باندي مشهور دی. زمخشري د هغه په اړه داسي ویلي دي: تفاسير قران بود بی شمار ولی همچو کشاف نديده کسی تو ګر طالب فهم قرآن بدی به کشاف روی اراګر عاقلی دغه تفسير د محمود بن عمر زمخشري (۵۳۸ق) لخوا ليکل شوی دی او تر ډېره ادبي دی او د بيان د معانيو مبحثونو ته ځانګړي پاملرنه لري. هغه تر ډېره اعتقادي مبحثونو ته پاملرنه کړي. زمخشري ددغه تفسير په ليکلو کي د زجاج تفسير، رماني تفسير، صحيح مسلم او سنن ابي داود په څېر سرچينو څخه ګټه اخيستي ده.
د قسطنطنیې ايالت ( فتحه)
د قسطنطنیې نسکورېدلو د بیزانس سترواکۍ ته د پای ټکی کېښود او په رسمي توګه یې د روم سترواکي پای ته ورسوله، چې له میلاد نه مخکې په ۲۷ کال کې را منځ ته شوې وه او نږدې ۱۵۰۰ کاله یې دوام وکړ. د قسطنطنیې ښار فتحې، چې د اروپا او اناتولیا (کوچنۍ آسیا) ترمنځ پوله په نښه کوي، عثمانیانو ته لاره هواره کړه چې په عملي بڼه د اروپا په اصلي خاوره برید وکړي، چې په پایله کې د بالکان ډېری ټاپوګان د عثماني واکمنۍ تر واک لاندې راغلل.
تورړۍ
وېشنيزه:مارغان
د پښتنو ټولنیز ولسواک گوند
بنسټي ارزښتونه:
د مشرانو جرګه ( سینټ /سنا) به د سیمو ( سوبو / ایالتونو / ولایتونو) د حکومتونو د مشرانو او د هرې سیمې ( سوبې / ایالت / ولایت ) د وګړو دشمیر (نفوس)په کچه (اندازه/حساب )د سیده ټاکل شوو  استازو (نماینده ګانو ) څخه جوړه شوې وي، د ملي (قومي ) اوسیمه ایزو ( سوبائي / ایالتي / ولایتي ) جرګو په پریکړو به غور کوي او ولسمشر(جمهورریس) به نوموي او د هوکړې (تا ئېد) له پاره به ئې لویه جرګه راغواړي.
۴ـ ژبه اوهڅوب (کولتور) د قام او وطن په ابادۍ کې مهم رول لوبوي، له دې امله د پښتنو ټولنیز ولسولیز ګوند د خپلې ژبې او هڅوب (کولتور) پر مختګ  او وده خپله بنسټي دنده ګڼي او غواړي چې د هیواد ( سټیټ / دولت ) درېواړه قوې ( قانون جوړونکې ، اجرائېه او عدلیه ) د پښتونولۍ پر بنسټ ولاړې وي او د پښتنو د جرګو پریکړې رسمي خوي پیدا کړي.
د « ځوان پښتون » دډلې غړي د ګوند نیالګي دي، چې په اتلس ( ۱۸ ) کلنۍ کې د ګوند غړیتوب تر لاسه کولی شي او د دیرش ( ۳۰ ) کلنۍ پورې د ټولنې او ګوند غړی پاتې کېدلی شي او د دیرش (۳۰ ) کلنۍ څخه ورسته بیا یوازې د ګوند غړی دی.
۱۵ـ د خپل وطن پښتونخواخپلواکي ( ازادي) ، دفاع او ساتنه او د ډیرو ګوندونو له لارې د ولسولۍ ټینګه ونه د پښتنوټولنیز ولسولیز ګوند غوښتنه او د پښتنو دنده ده.
د پښتنوټولنیز ولسولیز ګوند لوې مرکز په پښتونخوا کې دی او دټولې پښتونخوا په ګوټ ګوټ کې ډلګۍ،ډلې، ټپلې، او پرې کار او فعالیت کوي ، چې یوه ډله د دوو (۲) یا زیاتو ډلګیو او یوه ټپله د دوه (۲) یا زیاتو ډلو او یوه پره د دوو (۲) یا زیاتو ټپلو څخه جوړه شوې ده.
غړیتوب :
ټا کنی :
ټاکنه د رایو په قطعي ډیره کي سره کېږي. که چیرته یوازنی نوماند (کاندید) په سلو کې د پنځوسو (۵۰) رایو څخه زیاتې ونه ګټي، نو بیا ټاکنه تکراریږي او که پدې پیره (وار) ئې هم ونه ګټله او په مقابل کې بل نوماند(کاندید)   نه وو، نو بیا د یوه کال له پاره ټاکل شوی ګڼل کېږي.
د ډیرو نوماندانو(کاندیدانو)  په حالت کې که چیرته یو نوماند(کاندید)  هم په سلو کې د نیمائي څخه زیاتې رائې (ووټونه) ونه ګټي، نو بیا ټاکنه تکراریږي او که دا پیره هم کوم نوماند(کاندید)   په سلو کې د نیمائي څخه زیاتې رائې ونه ګټلې ،نو بیا نسبتی رائې اعتبار لري. د مساوي رایو په حالت کې خڅړی (پچه) اچول کېږي.
ګوندي محکمه:
کله چې یو غړی یا د ګوند دنده لرونکې غړی د ګوند د علایقو په خلاف کار کوي او دګوند کړنلاره او اصول نه مراعات کوي او یا د نورو ګوندونو او مخالفو ټولنو له پاره هلې ځلې اوفعالیت کوي نو د ګوند د مرکزي جرګې داړوندې (مربوطه) څانګې له خوا محاکمه کېږي او د ګوندي دندې او یا غړیتوب څخه د څه مودې او یا د تل له پاره لرې کېدلی او ویستل کېدلی شي. دی کولی شي ،چې د ګوند مرکزي جرګې ته شکایت وکړي، خو د مرکزي جرګې پریکړه د منلو وړ ده.
د پرې مشر د خپلې پرې، د سترې جرګې او مرکزي جرګې غړي، د لوړې جرګې او د ګوند مشر د ګوند د سترې جرګې له خوا محاکمه کېدلی شي.
بیرغ:
باندنۍ تړنې
د انټرنټ په مټ د پښتنو ټولنیز ولسولیز گوند ځانگړې وېبپاڼه
ليمو
سرچینې
وېشنيزه:مېوې
بډمنټن
د بډمنټن لوب اوزار
د بډمنټن لوبې په رېکټ او بڼکتوپ ( شټل کاک) سره کېږي ، چې رېکټ ېې د لوبې د توپ دځانگړې ډنډې نوم دی او توپ ېې هم بڼکتوپ نومولی شو ځکه له بڼکو څخه جوړېږي.
تورياڼۍ
وېشنيزه: توتکۍ ډوله مرغان
شينټاغی ډوله مرغان
شينټاغی ډوله مرغان (په لاتين: Coraciiformes) د الوتونکو مرغانو یوه طايفه ده جې په ۱۰ کورنيو تقسیمېږي.
مهوش
ستاينيزې
فريده مهوش په خپلو هنري برياليتوبونو كې ځيني لقبونه او ستاينيزې هم ترلاسه كړيدي. آغلې مهوش ته په 1356.ل كال د هندي كلاسيكې سندارا پر بنسټ د وخت اطلاعاتو او كولتور وزارت د استادۍ رسمي لقب وركړ.
کاترين مکاولی
د ژوند لومړي کلونه
کاترين مکاولي د «جان ساوبريج» (۱۶۹۹-۱۷۶۲ز کلونه) او د هغه د مېرمنې «اليزابت واينلي» (په ۱۷۳۳ ز کال کې مړه شوې) لور وه چې دوی د «اولانټای» اوسېدونکی وو، «ساوبريج» د ډېرو ځمکو څښتن او د «کينت» په «ويا» کې يې ژوند کاوه چې نيکونه يې د «وارويکشاير» د کوچنيو کروندګرو له ډلو څخه وو.
د انګستان تاریخ
هغې د ۱۶۸۸ز کال په سرلوړي اوښتون نيوکې کولې. هغې اعتراف کړی چې انقلابي جوړجاړي د تخت او تاج ځواک محدود کړ او د شاهي ځواک د بنسټ په توګه يې «له خلکو سره د تړون» په پلوۍ يې «نه لغوه کېدونکی ميراثي حق» رد کړ، خو هغې همدا راز ادعا کړې چې هېوادپالو دا «نمايشي فرصت» له نظره وغورځاوه، «تر څو د تخت او تاج ټول امتيازات پرې کړي»، کوم چې دوی درلودل. «په عادلانه ډول يې د ملت هغو بدمرغيو او ستونزو ته نسبت ورکړ چې هغوی ګاللي و». انقلابي جوړجاړی په دې ناکام شو چې «د دې ټولو اصلاحاتو او پرمختګونو اعتراف وکړي، کوم چې د بشر تجربې دوی ته دا وړتيا ورکړې وه چې دوی يې په علومو او سياسي خونديتابه کې تر سره کړي».
پوپ تنی ډوله مرغان
پوپ تنی ډوله مرغان (په لاتين: Bucerotiformes) د الوتونکو مرغانو یوه طايفه ده چې په څلورو کورنيو تقسیمېږي. نوموړي مرغان په منځنۍ اروپا، آسیا او افريقا کې ژوند کوي. د دي مرغانو طایفه (ډله) ۷۲ ډوله ژوي لري.
وېشنيزه:الوتونکی مرغان
کیمیاګري
سرچينې
[2]  هغه تاريخي دور ته اشاره کوي چې په ترڅ کې يې یو کس ژوندۍ يا فعال وي.
د کار نړیوال سازمان
غړیتوب
د کار نړیوال سازمان ۱۸۷ غړي لري. د کوک د جزایرو په نامه هېواد سربېره د ملګرو ملتونو سازمان د غړو ۱۹۳ هېوادونو څخه ۱۸۶ یې د دغه بنسټ غړیتوب لري. د ملګرو ملتونو غړي هېوادونه چې د دغه بنسټ غړیتوب نه لري؛ اندورا، بوتان، لیختن شټاین، میکرونیزیا، موناکو، نائورو او شمالي کوریا دي.
24 جنوري
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
مامي ټيل
لومړنی ژوند
نوموړې په ۱۸ کلنۍ کې د لویس ټېل په نامه د میسوري ایالت د نوي ماډریډ ښار اوسېدونکي یوه ځوان سره اشنا شوه. هغه د ارګو کارن په شرکت کې کار کاوه، یو غیرمسلکي سوک وهونکی و او د ښځو ترمنځ یې محبوبیت درلود. د هغې د مور او پلار خوښه نه وه او فکر یې کاوه چې کارازماټیک ټېل د دوی د لور لپاره "ډېر غیرطبیعي او نامناسب" دی. هغې د خپلې مور د ټینګار له امله، له هغه سره مینه پرېښوده، خو ټېل په خپل اصرار سره بريالی شو او بالاخره دواړو د ۱۹۴۰ ز کال د اکتوبر پر ۱۴مه واده وکړ، چې هغه مهال دواړه ۱۸ کلن وو.
وروستنی ژوند او زده کړې
مېرمن ټېل په ۱۹۶۰ ز کال کې د شیکاګو د ښوونکو له کالج (اوس د شیکاګو ایالتي پوهنتون، ۱۹۷۱ز) نه فارغه شوه. هغې د ۱۹۵۷ ز کال د جون په ۲۴مه له جین موبلي سره واده وکړ. نوموړې د ښوونکې په توګه دنده پیل کړه او خپل تخلص یې ټېل-موبلي ته بدل کړ. هغې د یوې فعالې په توګه خپل ژوند ته دوام ورکړ او خلکو ته یې د هغه څه په اړه، چې د هغې له زوی سره شوي وو، ښوونه کوله.
دویم پاپ ژان پل
وروستۍ میاشتې
دویم پاپ ژان پل د انفلونزا وبا په خاطر د ورپېښو تنفسي ستونزو له امله د ۲۰۰۵ زکال د فبروري په لومړۍ په روغتون کې بستر کړای شو. هغه د فبروي په ۱۰مه له روغتون وویستل شو، خو دوه اونۍ وروسته بیاځلي د همدغو ستونزو له امله روغتون ته راوړل شو او دا ځل ورته د ستوني له لارې اکسیجن ونښلول شو.
آفت وژونکي
تعریف
د خوړو او کرنې سازمان (FAO) آفت وژونکي په لانډې ډول تعریف کړي:
بايوم
بري یا دوچې بيومونه
وېشنيزه:بايوم
جنوبي اسیا پوهنتون
۵-نړیوالو اړیکو پوهنځی
د نړیوالو اړیکو پوهنځي لپاره دا لینک وگورئ د غوره کېدو معیار، شمولیت پروسیجر او د کانکور امتحان معلومات
فیسونه
د زده کړې فیس (بېرته  نه ورکول کیږي)
بورسونه
پوهنتون محصلینو ته بورسونه هم ورکوي. تر دې مهاله دوی څلور - پنځه ډوله بورسونه لري.
اړیکې
د نورو معلوماتو لپاره له موږ یا د پوهنتون له ادارې سره اړیکه ونیسئ:
South Asian University Akbar Bhavan, Chanakyapuri New Delhi 110 021 India
26 جنوري
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
محمد الغزالي
د غزالي عربي ليكنې په لاندې ډول دي:
ميان سالهاي 495 و 498 سپوږميز كال:
تړلي ليكنې
دا هم وگورئ
افسانه
هغه مهال، چې انسان، بهرنۍ نړۍ ته د خپلو دروني خبرو د څرگندولو لپاره په سوچ كې شو او ويې غوښتل داستاني بڼه وركړي، څرنگه چې يې په دې برخه كې د داستان ليكنې لپاره اصول يا لار نه لرله، نو يوازې به يې د خپلو هيلو د څرگندولو لپاره له خپل تخيل څخه كار اخيست. نو د ناواقعي شخصيتونو او پېښو په بيانولو يې خوله خلاصه كړه. په دې توگه افسانه جوړونه په لومړنيو او ابتدايي بڼو پيل شوه او يوه پېچلې، كنايه ډوله او سمبوليكه لار يې ووهله. له خيال څخه زياته گټه اخيستنه ده، چې وينو زياتې افسانې له جهل، خرافاتو او بېځايه خبرو څخه ډكې دي. ښايي د افسانه جوړونې يو دليل به دا هم وي، چې له عجايبو او حيرانوونكو پېښو سره وېره او تمه ورنغاړي، بيا يې خلكو ته وړاندې كوي، چې يوه شېبه ورباندې بوخت وي. پر دې بنسټ، افسانو هغه پېښې هم رااخيستي، چې په ټوليز ډول يې يا اتلان رښتيني نه دي، يا يې هم ناواقعي كارونه ترسره كړي دي. په زياتو افسانو كې د وخت، ځاى، څيزونو او اتلانو اړيكي منطقي نه دي. خو موږ په افسانو كې گټورې او ارزښتمنې بېلگې هم لرو.
تور ټپوس
تور ټپوس (په لاتین:Milvus migrans) د غوښه خوړونکو مرغانو څخه دي چې د شکری ډوله مرغانو په کورنۍ او د ټپوس په جنس پورې اړه لري او په اروپا، شمالي افريقا او آسیا کې ژوند کوي. د دي مرغې شپږ ډوله وجود لري.
موشوفتسی
تاريخ
موشوفتسي د تورچانسکي د سيمې تر ټولو لوی کلی دی دا سيمه نه يواځې په بېسارو تاريخي آبداتو او يادگارونو مشهوره ده بلکه خپل ۷۷۰ کلن تاريخ هم ښه پوره نوم او شهرت وربخښلی دی. د سيمې په اړه لومړنی کتيبې هم د اطريشي امپراطور اندرې دوهم (۱۲۳۳) دی چې د همدې علاقه دارۍ اوسيدونکی ؤ. کلی له دوو برخو جوړ و: يوه برخه يې زوړ پاچاهي ماڼۍ او بله برخه يې تيرمويس چې ددې سيمې ننی نوم هم له همدې ځايه نشت کوي. دې سيمې د تاريخ په اوږدو کې گڼ نومونه لرلي دي لکه؛ موسوي موس، موسويز، مايوس اليو، نومينو موسويلخ، ايپېديوم مويس، موسويس اوليم، مايوس او اوسنی نوم موسوسن د موشويس لرغونی برخه پخوانۍ کوڅه خوارنيکوف دی چې تر اوسه يې خپل نوم چريانکوف ساتلی دی بله برخه يې هم د ردمازانم کلی يا کوڅه ده. موشويس په لومړي سر کې خپل يو خپلواک دولت و چې د خپلې مستقلې محکمې لاندې خپلې چارې پرمخ بېولې. ددې د استقلال او خپل حکومت دوره تر ۱۴ ميلادي پېړۍ پورې غځېدلې ده. په ۱۵۲۷ کال کې موشوفتسي د اويارسوف تر واک لاندې شو چې پوره ۴۰۰ کاله يې په دې سيمه واک وچلاوه. په تېرو زمانو کې موشوفتسي نامتو صنعتي سيمه وه. دلته ۱۹ ډوله مختلف شيان د گڼو کتبه کارانو له خوا جوړ او توليدېدل. نن موشوفتسي يو له ښو تفريحي سيمو ځينې حسابېږي
منظرې
وېشنيزه:سلواکيا
جېزپي مزېني
د مېزنې افکارو په ايټالیا او اروپا کې د ايټالیا په اساسي قانون، د اروپايي پالنې په اړه د جمهوریت غوښتونې پر غورځنګونو د پام‌وړ اغېز وکړ او تر ډېره یې د بلې دورې پر ډېری سیاستمندارانو لکه: د امریکا ولسمشر وودرو ويلسون د بریتانیا لومړي وزیر ډيويډ لويډ جورج او همدارنګه تر استعمار وروسته مشرانو، لکه: مهاتما ګاندي، ویرسوارکار، ګلدامایر، دیوید بن ګوریون، کوامه نکروماه، جواهر لعل نهرو او سان یات سېن هم لږ لږ اغېز درلود.
ناکام پاڅونونه
مزېني د ځوانې ايټالیا په نوم نوې سیاسي ټولنه تنظیم کړه. دا یوه پټه ټولنه وه، چې د ايټالیا د اتحاد د ودې په موخه جوړه شوه:«یو واحد، خپلواک، آزاد او جمهوري غوښتونکی ملت.» مزېني باوري و چې یو مشهور پاڅون به یوه متحده ايټالیا رامنځته کړي او د اروپا په کچه به د انقلابي غورځنګ مخنیوی وکړي. د دغه ډلې شعار خدای او خلک وو او سیاسي اصل يې د ايټالیا د حقیقي آزادۍ د یوازینۍ پايې په توګه په یو واحد جمهوریت کې د څو ټاپووزمو، ايالتونو او پاچاهیو اتحاد و. نوی ملت باید: «یو واحد، خپلواک او آزاد جمهوریت وي.»
له دغې شاتګ سره سره، د یادې پېښې قربانیانو وروسته مزېنې له بېلابېلو اندېښنو او ګومانونو او رواني ښکېلتیاوو سره مخامخ کړ. هغه په بل کال کې بل پاڅون تنظیم کړ. له سویس څخه د ايټالوي تبعیدیانو یوه ډله پېمونت ته د ننه شوه او هلته یې پاڅون ته پراختیا ورکړه. حال دا چې جېزپي ګاریبالډي چې په وروستیو کې له ځوانې ايټالیا سره یوځای شوی و، له جينوا څخه ورته کړنه تر سره کړه. که څه هم د پېډيمونتېز (Piedmontese) ځواکونو د نوي پاڅون هڅه په اسانۍ  سره له منځه یووړه. ډېنېس مک سمېټ لیکي:
لینینیزم
تاریخي مخینه
د شلمې پېړۍ په لومړیو کې د روسیې د سترواکۍ (۱۷۲۱ -۱۹۱۷ زکال) ټولنیز- اقتصادي شاته پاتې والي – ترکیبي او نابرابرې اقتصادي ودې – چټکې او متمرکزې صنعتي کېدو ته لار برابره کړه، چې له امله یې یو موټې پرولتاري کاري طبقه په تر ډېره کرنیزه ټولنه کې رامنځته شوه. له دې سربېره، له دې امله چې صنعتي کېدل تر ډېره د بهرنۍ پانګې پر مټ و، روسي سترواکۍ په کارګرانو او کرندګرو باندې با نفوذه سیاسي او اقتصادي انقلابي بورژوازي نه لرله، هماغه ډول چې په اتلسمه پېړۍ کې د فرانسې په انقلاب کې (۱۷۸۹-۱۷۹۹ زکال) وه. په داسې حال کې چې د روسیې سیاسي اقتصاد کرنیز او نیمه فیوډالي و، خو د دیموکراتیک انقلاب دنده د ښاري، صنعتي کاري طبقې پر غاړه وه، هغه ډله چې دې ته په پام چې روسي بورژوازي به هر انقلاب وځپي، وړتیا یې لرله ځکمني اصلاحات او دیموکراسي رامنځته کړي.
امپریالیزم
ټولیز آثار، ۳۱ م ټوک، ۲۳ مه پاڼه (
سقراط
د سوقرات محاکمه او مړينه
تر يوه ديکتاتور حکومت وروسته يو انقلاب رامنځته شوى او د انقلاب پرضد کړنلارې د يوه داسې حکومت راوستلو ته لار پرانيستلې وه، چې ځان غوښتونکو او متکبرو واکمنانو منگولې پرې لگولې وې.
(2)
ناست خلک حيرانېږي، يو ځوان تر شونډو لاندې کرار خپل ملگري ته وايي:
_”سياستوال له هغه چا څخه کرکه لري، چې د دوى په غوږونو کې ووايي، چې د لټۍ او د طلايي خوبونو د ليدو پرځاى بايد د خلکو د ژوند هوساينې ته پاملرنه وکړئ“.
هغه کس چې مصريانو ته ورته و، وپوښتل: ”اوس به په يوه داسې محکمه کې چې ژوند يې له گواښ سره مخ دى، څه وکړي؟“.
”خو زه هېڅکله هم هوښيار نه يم، پوهېږم چې په هېڅ هم نه پوهېږم. ښايي دا هغه څه وي چې تاسې يې د عقل په نوم پېژنئ. خو داسې وگړي شته، چې ان نه پوهېږي چې په څه نه پوهېږي“.
دا د ځانغوښتونکو شکايت لرونکو په وړاندې يو هوښيارانه گوزار و. سوقرات باور درلود، چې دا خبرې يې په گټه نه دي، خو هغه په دې فکر کې نه و، چې خپل ځان وژغوري. هغه غوښتل چې حقيقت دې برلاسى وي.
سوقرات د لاس په اشاره خلک هڅوي چې غلي شي، چوپتيا پر ټول تالار واکمنېږي.
روښانه ده چې دا خبره بېځايه او له حقيقت څخه ليرې ده، چې ټول خلک دې هوښيار وي، خو يوازې سوقرات دې ناپوه وي. له دې کبله په ټول تالار کې د خندا غږ انعکاس مومي، سوقرات خپلې خبرې پسې اوږدوي:
”نېک انسان بايد د خپل ژوند او مرگ په باب فکر ونه کړي، بلکې سوچ يې بايد دېته وي، چې عمل يې سم دى که نه؟ د ژوند درد او مصيبت په غم کې نه، بلکې په رسوايۍ او بدنامۍ کې نغښتى دى“.
د فاشيزم ضد
له دويمې نړيوالې جګړې څخه مخکې لويديځ د فاشيزم ګواښ په جدي يا ګواښوونکي ډول په پام کې نه و نيولی او د فاشيزم ضد نظريه ځيني وختونه له کمونيزم سره مل وه. که څه هم د دويمې نړيوالې جګړې خپرېدل د لويديځ ادراک يا پوهې ډېرې بدلې کړې او فاشيزم يوازې د کمونيست شوروي اتحاد له لورې نه، مګر د ليبرال ديموکراتيک متحده ايالتونو او انګليستان له لورې هم يو ګواښ وګڼل شو. د دويمې نړيوالې جګړې متفقين هېوادونه په عمومي ډول فاشيزم پلوي وو او پر وړاندې جګړه يې د فاشيزم پلوۍ ضد اصطلاحاتو کې مشخص کېده. د دويمې نړيوالې جګړې پر مهال د فاشيزم پر وړاندې مقاومت په هر نيول شوي (اشغال شوي) هېواد کې پېښ شو او له نظرياتي ډګر څخه منځته راغی. د متفقينو ماتې فاشيزم په عمومي ډول د يوې دولتي نظريې په توګه پای ته ورساوه.
پراباس
پراباس د 2002 تیلوګو ډرامې ایشور سره د اداکارۍ پیل وکړ، او وروسته یې د رومانتيک ایکشن فلم ورشم (2004) سره خپل بریالیتوب ترلاسه کړ. د هغه د پام وړ کارونو کې چتراپاټي (2005)، بوجیګادو (2008)، بېلا (2009)، ډارلینګ (2010)، مسټرپرفيکټ (2011)، او میرچي (2013) شامل دي. هغه په مرچي کې د خپل فعالیت لپاره د غوره اداکار لپاره دولتي نندي جایزه وګټله. په 2015 کې، پراباس د ایس ایس راجامولي په زړه پورې ایکشن فلم باهوبلي: دی بیګنینګ کې د ستوري رول لوبولی و، چې تر دې دمه څلورم لوړ عاید لرونکی هندي فلم دی. هغه وروسته بیا خپل رول د هغې په سیکویل، باهوبلي 2: دی کنکلوژن (2017) کې تکرار کړ، کوم چې لومړی هندي فلم شو چې یوازې په لسو ورځو کې یې په ټولو ژبو کې له 1,000 کروړه روپیو (155 ميلیون ₹ ) څخه ډېر عاید ترلاسه کړ، او تر دې دمه دوهم زيات عايد لرونکی هندي فلم دی.
2002-2011: لومړی بریالیتوب
پراباس خپل فلمي کیریر په ۲۰۰۲ کال کې له <i id="mweA">ایشور</i> سره پیل کړ. په 2003 کې، هغه په راګویندرا کې مخکښ و. په 2004 کې، هغه په ورشام او ادوي رامودو کې راڅرګند شو. په 2005 کې، هغه په چکرام او په چتراپاتي فلم کې راښکاره شو، چې د ایس ایس راجامولي لخوا لارښود شوی، په کوم کې چې هغه د یو کډوال رول لوبوي چې د غلو لخوا استحصال شوی. دا په 54 مرکزونو کې 100 ورځنۍ منډې وه. Idlebrain.com وویل چې هغه د خپل سکرین په شتون کې یو ځانګړی سټایل او ماچو جذابیت درلود. وروسته یې په پورنامي ، یوګي او مونا کې اداکاري وکړه، په ۲۰۰۷ کې د ایکشن ډرامه فلم، بیا په ۲۰۰۸ کې د ایکشن کامیډي بوجیګاډو په نوم فلم خپور شو. په 2009 کې د هغه دوه فلمونه بل او ایک نرنجن وو. انډیګلیټز بیلا سجیلا او لید بډایه بللی.
اېنټروپي
له پورتنیو معادلو څخه داسې وایبره په لاس راځي چې د انټروپي بدلونونه ΔS د تودوخې درجې T تابع نه وي. او د اډيابېټک لړۍ 0=q په مهال انټروپي بدلون نه مومي 0=ds او ویلای شو چې په اډيابېټک لړۍ کې د انټروپي قیمت ثابت وي. S=Cost هغه لړۍ دي چې په هغې کې انټروپي ثابت وي د آيزوانټروپک Isoentropic په نوم يادېږي. په انډوترمک لړیو کې د تودوخې اندازه او د تودوخې درجې له نسبت سره مساوي کېږي. د بېلگې په توگه ، د اوبړنو(مایعاتو) د ایشېدلو لړۍ د انټروپي بدلونونه په ثابت فشار کې د تړمښت (تبخیر) د تودوخې اندازه λV د تړمښت د تودوخې له درجې سره مساوي کېږي.
د انټروپي يوه پايله دا ده، چې معلوم پړاوونه بېرته نه راګرځېدونکي او ناممکن دي، چې د انرژي د ساتنې نه د تېري نه کولو له غوښتنې نه يوې خواته؛ ورستنی هغه يې د تودوخې قوې په لومړي قانون کې څرګند دی. انټروپي د تودوخې قوې لپاره مرکزي ونډه لري، چې بيانوي چې بې اختياره او په خپل سر اوښتون ته د ګوښه شويو سيستمونو انټروپي په وخت سره ځکه نه شي کمېدلی، چې دوی تل د تودوخي قوې د توازن په حالت کې تر لاسه کېږی ،چې انټروپي په کې تر ټولو لوړه وي.
په ۱۹۴۸ز کې د Bell لابراتوارونو پوه Cluade Shannon د مايکروسکوپيک نامعلومتيا او د لرې واټن اړيکو په اشارو کې د معلوماتو د ناڅاپي له لاسه ورکولو ستونزې د ډېروالي اندازه کولو يو ورته احصائيوي مفهوم ته وده ورکړه. Shannon د John von Neumann په غوښتنه دې هستۍ ته احصائيوي ميخانيک کې د انټروپي په توګه په ورته چلند کې د دې کارونې ته د له لاسه وتليو معلوماتو نوم ورکړ او د معلوماتو نظريه يې وزېږوله. دا تشرېح د انټروپي د مفهوم د يوه نړيوال پېژند په توګه پېژندل شوی دی.
ابن حجر عسقلاني
الدرار الکمينه. د اتمي پېړۍ د مشهورو څېرو ژوند ليکونه.
تجلیل المنافع. د څلورو امامانو د مسندونو د راويانو ژوند ليکونه.
تلخيص الحبير في تخريج الرافع الکبير.
^ Jump up to:a b ''"USC-MSA Compendium of Muslim Texts". Usc.edu. Archived from the original on 2006-08-29. Retrieved2010-03-21.''
^ Ibn Hajar, Fath al-Bari, (1959 ed. 13:383).
^ ''Lewis, B.; Menage, V.L.; Pellat, Ch.; Schacht, J. (1986) [1st. pub. 1971].Encyclopaedia of Islam (New Edition). Volume III (H-Iram). Leiden, Netherlands: Brill. p. 776.ISBN 9004081186.''
^ Kifayat Ullah, Al-Kashshaf: Al-Zamakhshari's Mu'tazilite Exegesis of the Qur'an, de Gruyter (2017), p. 40
{{وېشنيزه: د حديثو عالمان
اوسيريس
اوسيريس د لرغوني مصر له خدايانو څخه وو.
لویزیانا
لویزیانا آیالات په انګلیسي Louisiana) د امریکا متخده آیالاتونو یو آیالات دی.
د بشر د حقوقو تاریخچه
لرغونې لویديځه آسیا
ډېر ځله ګمان کېږی چې د لاګاش د پاچا اوريوکاګينا اصلاحات، ترټولو پخوانې پيژندل شوی قانون (۲۳۵۰ کاله مخکې له میلاد څخه) د اصلاحاتو يوه پخوانۍ بېلګه ده.
مذهبي زغم
په لرغونې دوره کې
مذهبي زغم د فارس هخامنشي امپراتورۍ د پام وړ ځانګړنې په توګه تشرېح شوی دی. لوی کوروش په بېلابېلو ښارونو کې د سپېڅلو ځایونو په بیا رغونه کې مرسته وکړه. په یو زاړه وصیت لیک کې راغلي چې کوروش له میلاد څخه مخکې د ۵۳۰ - ۵۳۹ کلونو تر منځ یهودیان د بابلیانو له اسارت څخه ازاد کړل او اجازه یې ورکړه چې خپلې خاورې ته ستانه شي.
عیسویت
ریګور وېلیمز دا پارابل په نړۍ کې د ټولو زیان رسونکو بوټو "بدعتیانو" پر وړاندې د دولتي زغم په ملاتړ وکاروه. ځکه مدني زور زیاتی په ناببره توګه "غنمو" (معتقدانو) ته هم زیان رسوي. په بدل کې وېلیمز باوري و چې په پای کې قضاوت کول د خدای دنده ده نه د بنده. دغه پارابل د کلیسا او دولت تر منځ د جلاوالي د دیوال په اړه و ېلیمز د باور ډېر ملاتړ وکړ، لکه څنګه چې نوموړي په ۱۶۴۴ کال کې په خپل کتاب ( د ځورونې  خونړۍ خیمه) کې تشرېح کړي.
پاپ درویشتم ژان
درویشتم جان د خپل پاپ توب پر مهال د احساساتو پارونکې ګڼ شمېر ویناوې وکړې. هغه د برابرۍ اړوند په لنډه توګه دغه ډول نظر درلود: «موږ ټول د خدای په څېر خلق شوي یو او له همدې امله موږ ټول یو ډول خدایي ځانګړنې لرلو» (العیاذ بالله). هغه په کاتولیکې کلیسا پام وړ اغېز درلود او هغه یې د پام وړ هغو غیرمنتظره بدلونونو پر مټ چې د واټیکان په شورا کې یې پرېکړه شوې وه له نورو کلیساګانو او ادیانو سره د تعامل په موخه پرانیسته. د ایټالیا د سیاست په برخه کې نوموړي په سیمه ییزو ټاکنو کې د سقفانو له مداخلې مخه ونیوله او د عیسوي دیموکراسۍ له ګوند سره یې مرسته وکړه څو د ایټالیا له سوسیالېست ګوند سره همکاري وکړي. د نړیوالو چارو په برخه کې د هغه مذهبي سیاستونه لامل وګرځېدل څو د ختیځې اروپا له کمونېستي هېوادونو سره خبرو اترو ته لار هواره کړي. هغه په ځانګړې بڼه ختیځو ارتدوکس کلیساو ته لاسرسی وموند. د هغه ټولیزه موخه د کلیساګانو په معنوي رول باندې په ټینګار سره د کلیساګانو معاصره کول او همدارنګه په دولتي چارو کې د اړتیاو پر مهال دخالت و. هغه د کارډینالانو د شمېر اړوند سنتي قانون ته شاه کړه او د هغوی شمېر یې له ۷۰ تنو څخه ۸۵ تنو ته زیات کړ. نوموړي له دغه فرصت څخه په ګټنې د افریقا، جاپان او فلیپین څخه لومړني کارډینالان وټاکل. همدارنګه یې د نوروي عیسوي عقیدو په همکارۍ د نړیوالو خوځښتونو جوړېدل ترویج کړل. په اعتقادي مسایلو کې سنت پالونکی و، خو د پخوانیو الهیاتي مورادو پر بنسټ یې د ټولنیزو او سیاسي پالیسو د رامنځته کولو کړنلارې ته پای ټکی کېښود.
لومړنی ژوند
رونکالي په ۱۸۸۹ زکال کې هغه مهال چې اته کلن و د رباني عشا لومړني مراسم یې ترسره او همدارنګه په کاتولیکه کلیسا کې ومنل شو.
د پولنډ دویم جمهوریت
نوم
د هېواد رسمي نوم د پولنډ جمهوریت و، چې په پولنډي ژبه ورته رېزوېچ پاسپوليته پولسکا/Rzeczpospolita Polska   (لنډيز یې RP) ویل کېدل، دRzeczpospolita  اصطلاح د جمهوریت لپاره یو دودیز نوم دی چې د پولنډ په بېلابېلو ایالتونو، لکه:د پولنډ – لېتوانیا مشترک المنافع وروسته په درېیم او اوسني پولنډ کې ورته اشاره کېږي. جمهوریت د پولنډ په نورو سیمه‌ییزو ژبو کې د ريپبلېک پولېن /Republik Polen   په الماني ژبه Польська Республіка، (لیک‌دود: Polʹsʹka Respublika)، په اوکرایني ژبه Польская Рэспубліка (لیک‌دود: Poĺskaja Respublika)، په بېلاروسي او لېتوانیايي ژبه Lenkijos Respublika له نومونو سره یاديږي.
د طالبانو بغاوت
د طالبانو بغاوت، هغه بغاوت چې په ۲۰۰۱ ز کال کې وروسته له هغې چې په افغانستان کې د جګړې په پایله کې د دوی ډله له واکه ګوښه شوه پیل شو. طالب جنګیالیو د ولسمشر حامد کرزي او بیا د ولسمشر اشرف غني په مشرۍ له افغان دولت او د امریکا په مشرۍ د ائتلاف ځواکونو پر وړاندې چې د ناټو ټولو غړو هېوادونو سرتېري په کې وو جګړه وکړه؛ چې په ۲۰۲۱ ز کال کې د دوی د جګړې له امله، د ولسمشر اشرف غني دولت وپاشل شو.
د پولنډ دویم جمهوریت
د جمهوریت جوړېدل
په پولنډ کې د ۱۹۱۸ – ۱۹۱۹ ز کلونو تر منځ له سلو څخه زیاتې د کاريګرانو ټولنې رامنځته شوې؛ د ۱۹۱۸ کال د نومبر په ۵ د استازو لومړنۍ شورا په لوبلین کې رامنځته شوه. د نومبر په ۶ جمهوري سوسیالیستانو د اطریش په ګالیسیا کې د تارنوبرزګ په سیمه کې د تارنوبرزګ جمهوریت اعلام کړ. په هم‌هغه ورځ سوسیالیست ايګناسي دازینسکي د پولند د خلکو د جمهوریت لنډمهالې (Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej) اداره په لوبلین کې رامنځته کړه. یوف پیلسودسکي چې په جرمني کې تر ۱۶ میاشتې بند وروسته په ماګبورګ کې آزاد شوی و، د نومبر په ۱۰ د یکشنبې ورځې سهار په ۷ بجو د ورشو رېل ته وروګرځېد. پیلسودسکي له ډګروال کازیمیرز سوسنکوفسکي سره د ورشو په رېل پټلۍ کې د نایب السلطنه زډېسټاو لوبومېرسکي او ډګروال ادم کوک له تود هرکلي سره مخامخ شو. بله ورځ، د سیاسي ګوندونو د ډېرې مينې او ملاتړ له امله د سلطنت شورا پيلسودسکي د پولنډ د وسلوال ځواک د عالی قومندان په توګه منصوب کړ. شورا د نومبر په ۱۴ ځان منحل کړ او خپل ټول صلاحیتونه یې پيلسودسکي (Piłsudski) ته د دولت د رئیس په توګه وسپارل. له پيلسودسکي  سره تر سلا مشورې وروسته  د دازینسکي دولت خپل ځان منحل کړ او د یدرژي موراچفسکي په مشرۍ يې نوی دولت رامنځته کړ. په ۱۹۱۸ ز کال کې د ایټالیا پاچهي په اروپا کې لومړنی هېواد و چې د پولنډ نوې واکمني يې په رسمیت وپېژندله.
د طالبانو بغاوت
مالي مدیریت
د ۲۰۰۳ ز کال په اوړي کې په تدریجي ډول د طالبانو بریدونه زیات شول، په لسګونو افغان ملی امنیتي ځواکونه، د غیر دولتي مؤسسو کارکوونکي او یو شمېر امریکايي سرتېري ددغې ډلې په بریدونو، کمینونو او راکټي بریدونو کې ووژل شول. د ګوریلايي جګړې په خوا کې طالب جنګیالیو د زابل ولایت په دای چوپان ولسوالۍ کې د ځواک په جوړولو پیل وکړ. طالبانو پریکړه وکړه چې، همالته پاتې شي. د اوړي پر مهال ، له ۱۰۰۰ زیات ګوریلایي جنګیالي هلته ورسېدل. د ۲۰۰۳ ز کال په اګست کې، د ګڼ شمېر افغان پولیسو په ګډون له ۲۲۰ زیات وګړي ووژل شول.
په ۲۰۰۶ ز کې د جګړې زیاتوالی
په ۲۰۰۶ ز کال کې، افغانستان په لاس جوړشوو ماینونو او ځانمرګو برید کوونکو د بریدونو له پراخې څپې سره مخامخ شو، په ځانګړې توګه هغه مهال چې د ۲۰۰۶ ز کال په پسرلي کې، ناټو د یاغیانو ضد جګړې مشري پر غاړه واخیسته.
د سیارو تر منځ فضايي الوتنه
د سیارو تر منځ د سفرونو دلایل
د سیارو تر منځ د سفرونو لپاره نوې عملي انګېزې تر ډېره ګمانونه دي، ځکه چې زموږ اوسنۍ ټېکنالوژۍ د ازمېښتي پروژو د ملاتړ لپاره په کافي اندازه پرمختللې نه دي. خو د ساینس فېکشن لیکوالان د راتلونکو ټېکنالوژیو په اټکل کې نسبتاً ښه مخینه لري – د بېلګې په توګه د جیوسنکرون ارتباطي سپوږمکۍ (ارتور کلارک) او د کمپیوټري ټېکنالوژۍ ډېری اړخونه (مک رینولډز) یادولی شو.
د سفر اقتصادي تخنیکونه
د لمر د جاذبوي کشش له امله هغه فضایي بېړۍ خپل سرعت کموي چې له لمر څخه لرې کېږي، خو هغه فضايي بېړۍ خپل سرعت زیاتوي چې لمر ته ور نږدې کېږي. دا چې دواړې سیارې له لمر څخه په بېلابېلو واټنونو کې پرتې دي، هغه سیاره چې فضايي بېړۍ له هغه ځای څخه پیل کوي، (د کلپر د درېیم قانون له مخې) له هغې سیارې څخه په متفاوت سرعت سره حرکت کوي چې فضايي بېړۍ ور روانه ده. دغو واقعیتونو ته په کتو سره باید هغه فضايي بېړۍ د لمر په نسبت خپل سرعت ډېر راکم کړي چې لمر ته نږدې سیارې ته ور روانه ده، خو کومه فضايي بېړۍ چې له لمر څخه لرې سیارې ته سفر کوي، باید خپل سرعت زیات کړي. که فضايي بېړۍ وغواړي چې د موخنې سیارې په شاوخوا کې مدار ته دننه شي (د دې پر ځای چې یوازې پر سر یې الوت وکړي)، باید د لمر په شاوخوا کې د سیارې له مداري سرعت سره مطابقت ولري چې معمولاً د یوه بل لوی سرعت بدلون ته اړتیا لري.
ننوتل / نفوذ (هايډرولوژي)
د ځمکې پوښ
په نيمه شاړو بې ونو سيمو او واښه لرونکو ځمکو کې، د يوې ځانګړې ځمکې د ننوتلو کچه په خځلو پوښلې ځمکې تر سلنې او سروکال د وښو د ګېډيو تر بنسټيزو پوښلو پورې اړه لري. په نرمو رېږ لرونکو ځمکو کې، د خځلو تر پوښ لاندې د ننوتلو اندازه د لغړو سطحو په پرتله نهه سلنه زياته وي. په لوڅو ځمکو د ننوتلو ښکته کچه تر ډېره بريده د ځمکې د قشر يا د سطحې د بندېدو د شتون له امله وي. د يوې ګېډۍ د بنسټ له لارې ننوتل چټک وي، او دا ګېډۍ اوبه د خپلو وليو (جرړو) پر لور بيايي.
پنځمه ستن
کاره ونه
نجیب وطندوست Najib Watan Dost (خبرې اترې) 18:03, 26 فبروري 2016 (UTC)
په ځنګلونوباندي توپوګرافيکي اوخاورينوفکتورونواغيزْې
پورته کوونکی فیض الرحمن احمدي لغمان پوهنتون کرنې پوهنځی چاپیریال ساتنې او ځنګلونو څانګه
دخاورې تودوخه
(Siol Temperature ) دخاورې تودوخي درجه په زياتره کېمياوي اوبيولوژيکي تعا ملاتوباندې اغيزلري دسانتي ګراددهرولسودرجوپه زياتيدو سره دکېمياوي تعاملاتواندازه دوه برابره کېږي.دخاورې دتودوخي درجه دعالي نباتاتوپه جرمنشن،دريښوپه ودې،اودنبات په بدني ودي باندي تاثير لري.دنباتاتودمختلفونوعولپاره دتودوخي درجه وجودلري چې ترهغه په ټيټ درجه کې جرمنشن صورت نه نيسي.دخاورودژونديوموجوداتوفعاليت هم دتودوخې ددرجي په وسيله متاثيره کېږي.دنوموړوموجوداتوهره نوعه دتودوخې په ټاکلي مناسبه درجه کې ښه وده کوي.دعضوي موادوتجزيه اودهيومس تشکېل،همدارنګه دکنګل اوويلي کېدوپه وسيله دخاورې فزيکې تجزيه اوتخريب هم دتودوخې په درجه پورې تړلي دي.همدارنګه نباتات دخپلي عادي ودي اوپه زړه پوري حاصلاتودپاره مناسبي تودوخې ته ضرورت لري زياتره کرنيزنباتات(۱۵-۴۰)سانتي ګرادترمنځ ښه وده کوي په لنډه توګه ويلاي شوچه  دخاورې تودوخه په مستقيم ياغيري مستقيم ډول په خاوره کې دبيولوژيکې،کېمياوي اوفزيکې عمليواندازه ترخپلي اغيزي لاندي راولي.
د قرآن حافظ
د قرآن حافظ هغه چاته ویل کېږي چې د تجوید له اصولو سره یې ټول قرآن کریم (۳۰ اجزاء) یې حفظ (په یاده یاد) کړي وي.
پښتو ټولنه
د تاليف او ترجمې د څانگې کارکوونکي
د تاليف او ترجمې د ځانگې کارکوونکي پدې توگه وه.
علي باران
سیاسي پېشن ګويي کول یې یوبل کمال وو، د نجم سیټي پشان یې کومه مرغۍ نه درلوده خو تجزیه به یې په اخره نتیجه کي هم هغه د علي باران تجزیه ثابته سوه ، د مثال په توګه…
نېرو
د روم په واکمنۍ کې د نېرو عملي ونډه په ډیپلوماسۍ، سوداګرۍ او دود را څرخېده. هغه د امفي تیاترونو د جوړولو لارښوونه وکړه، ورزشي لوبو او سیالیو ته یې وده ورکړه او د یوه لوبغاړی، شاعر، سندرغاړي او د ګاډۍ ځغلوونکي په توګه د عامه وګړو تر منځ را څرګند شو. دې کار د هغه اشرافي معاصر وګړي بدنام کړل، ځکه چې دا کړنې په دودیزه بڼه د غلامانو، عامو تفریح کوونکو او عادي وګړو برخه وه. د دې ډول تفریح ګانو وړاندې کولو، نېرو د ټیټې طبقې د وګړو تر منځ شهرت ته ورساوه، خو د هغه ګړنو د سترواک مقام ته زیان ورساوه. د دې کړنو لګښتونه، د سیمه ییزو اشرافو له خوا په مستقیم ډول یا د مالیې له لارې اخیستل شوي وو او ډېر نا خوښوونکي وو.
د نوموړي د شخصیت او واکمنۍ په اړه ډېری رومي سرچینې خورا منفي ارزونه وړاندې کوي. تاریخ لیکونکی تاسیتوس ادعا کوي چې، هغه د روم د خلکو له خوا جابر او فاسد ګڼل کېده. سوتونیوس وايي چې: ډېری رومیان په دې باور دي، چې د روم لوی اور د نېرو له خوا را منځ ته شوی و، ترڅو د خپل پلان شوي "طلایی کور" لپاره ځمکه پراخه کړي. تاسیتوس ادعا کوي چې، نېرو د اور لپاره عیسویان د قربانۍ په توګه نیول او ژوندي یې سوځول، چې دا د عامه عدالت په بڼه نه، بلکې د هغه د شخصي ظلم له امله وو. د روم د عامو خلکو ترمنځ د شهرت په پام کې نیولو سره، ځینې عصري تاریخ پوهان د نېرو د ظالمانه کړنو په اړه د لرغونو سرچینو اعتبار تر پوښتنې لاندې راولي. یوه مشهوره افسانه د سترواکۍ په ختیځو ولایتونو کې رامنځ ته شوه چې ګواکي نېرو مړ شوی نه دی او بېرته به راستون شي. لږترلږه د درېیو لنډمهاله ناکامو بغاوتونو مشرانو، د هغه له مړینې وروسته د خلکو ملاتړ ترلاسه کولو لپاره ځانونه "د نېرو بیاراتګ" په توګه وړاندې کړل.
سېندي ژبه
سرچينې
وېشنيزه:د پاکستان ژبې
اخلاص
له سهل بن عبدالله التستری نه پوښتنه وشوه، چې څه شى ډېر سخت دي، هغه وويل، چې اخلاص ځكه پدې سره نفس بې برخې كېږي.
تجويد
خو ددې د پاره یوشرط دا دئ چي د قرانکریم په تلاوت کي صحیح تلفظ وسي، که د حروفو صحیح تلفظ ونسي نو د ثواب پر ځای به د عذاب سبب وګرځي. یعني که څوک د قران کریم غلط تلاوت کوي او د کلمو سم تلفظ نه کوي، نو د ثواب پر ځای به يې ګناه کړې وي. د قران کریم سمه زده کړه او صحیح تلفظ د تجوید د علم په واسطه ترسره کېدای سي. تجوید هغه اصول او قوانین دي چي د قران کریم د صحیح تلاوت کولو لپاره د علماوو د خوا تدوین سوي دي.
د تجوید تعریف
تجوید په لغت کي ښه کارکولو ته ویل کیږي. تجوید د جید څخه مشتق دئ، د تحسین او اتقان معنی لري چي ښه، ښائسته او سوچه کار کولو ته ویل کیږي. لکه په عربي ژبه کي چي یوه مقوله ده (لَا تَطْلُبْ سُرْعَةَ الْعَمَلِ وَاطْلُبْ تَجْوِیْدَهُ) یعني د یوه کار سرعت مه غواړه بلکي د کار ښه والی وغواړه.
د تجويد د علم اړتيا
قُلْ معنی ووایه اوس نو که چيری دا (ق) په (ک) سره بدل سی معنی ته یی وګورئ
۲:  لمونځ به صحت په پیدا کړي او په ارامتیا سره به اداء سي ، ځکه په لمانځه کي د سورتونو او نورو عربي لفظونو په تجوید سره د اداء کولو پر مهال فکر او دقت کیږی تر څو صحیح اداء سي نو په دې کي ډېر وخت تیریږي او د لمانځه د تیز اداء کولو څخه ډډه کیږي ، د انسان ضمیر او وجدان انسان ته دا اجازه نه ورکوي تر څو لمونځ په سرعت سره وکړي.
د چین او متحده ایالاتو اړیکې
دغه اړیکې په متحده ایالاتو کې د ټرمپ او په چین کې د کمونیست ګوند د عمومي منشي شي جین پینګ د واکمنۍ پر مهال، د چین له خوا د چین د سویلي سیند د نظامي کولو او د امریکا په متحده ایالاتو کې د چینايانو د جاسوسۍ له امله په کلکه سره ترینګلې شوې. د ټرمپ ادارې د ۲۰۱۷ ز کال د ملي امنیت د ستراتیژي په پیل کې، چین «ستراتیژیک سیال» وباله. ورپسې یې د چین پر وړاندې سوداګریزه جګړه پیل کړه، په سینکیانګ کې یې په هواوې او د بشري حقونو تر پښو لاندې کوونکو سره په نورو اړوندو شرکتونو د تجهیزاتو له پېرلو امریکايي شرکتونه منع کړل، په چینايي زده کوونکو او پوهانو یې د ویزې بندیزونه( ممنوعیتونه) زیات کړل او چین یې په پولي سیستم کې په لاسوهنه (currency manipulator) تورن کړ. د ټرمپ د ادارې پر مهال، په ځانګړې توګه د امریکا-چین د سوداګریزې جګړې له پیل راهیسې، سیاسي کارپوهان خبرداری ورکوي چې، یوه نوې سړه جګړه د پیل کېدو په حال کې ده. د ۲۰۲۰ ز کال تر مۍ میاشت پورې دغه اړیکې تر ټولو ټیټې کچې ته ورسېدې او دواړو خواوو د نړیوالې کوېډ -۱۹ وبا د پړې اچولو په موخه د همکارانو په استخدام پیل وکړ.
لئون تروتسکی
تروتسکي چې د یانوفکا (اوسني برسلاوکا) په یوه بډایه یهودي اوکرایني کورنۍ کې وزېږېد، وروسته له هغه چې په ۱۸۹۶ زکال کې یې نیکولایف ته کډه وکړه مارکسېزم یې ومانه. په ۱۸۹۸ زکال د انقلابي فعالیت له امله ونیول شو او سایبریا ته تبعید شو. هغه په ۱۹۲۰ زکال کې له سایبریا وتښتېد او لندن ته لاړ او هلته له ولادیمیر لینین سره ملګری شو. په ۱۹۰۳ زکال کې د روسیې د کارګر سوسیال دیموکراتیک ګوند په ویش سره هغه د ژولیوس مارتوف تر مشرۍ لاندې منشویکانو سره مل شو او د لینین د بلشویکانو مخالف دریځ یې ونیو. تروتسکي په ۱۹۰۵ زکال کې د روسیې د ناکام انقلاب په مدیریت کولو کې د ونډې لرلو له امله ونیول شو او سایبریا ته تبعید شو. هغه بیا وتښتېد او ۱۰ کاله نور یې په بریتانیا، سوئیس، فرانسې، هسپانیا او متحده ایالاتو کې تېر کړل. وروسته له هغه چې د ۱۹۱۷ زکال د فبروري میاشتې انقلاب تزاري واکمنۍ ته پای ټکی کېښود، تروتسکي د کاناډا له لارې له نیویارک څخه روسیې ته راستون شو او د بلشویکي څانګې رهبري یې په واک کې واخیسته. د پتروګراد د شورا د مشر په توګه هغه د ۱۹۱۷ زکال په نومبر میاشت کې د اکتوبر په انقلاب کې مهمه ونډه لرله او لنډ مهالی نوی دولت یې رانسکور کړ.
ترور
د ۱۹۳۹ زکال په مارچ میاشت کې د تروتسکي د وژنې له ناکامې هڅې وروسته، ستالین د ده د وژنې مسئولیت د شوروي اتحاد د داخلي امنیت د ادارې (NKVD) افسر پاول سودوپلاتوف ته وسپاره، هغه په خپل نوبت سره ناهوم ایتینګون د دغې چارې لپاره وټاکه. د سودوپلاتوف د ځانګړو دندو له مخې NKVD د هغه د ترور په موخه درې عملیاتي شبکې رامنځته کړې چې په بشپړ خپلواک ډول یې په متحده ایالاتو او مکسیکو کې د NKVD د جاسوسي شبکو څخه جلا فعالیت کاوه.
سیاسي تاوتریخوالی
د مرګ سزا
د مرګ سزا د دولت له خوا د یوه جرم لپاره یوه کس ته د اعدام سزا ده. په دې کې له قانون څخه پورته وژنه، چې د دولتي چارواکو له خوا د کوم قضايي یا قانوني بهیر له تصویب پرته د یوه کس وژنه ده، تر بحت لاندې نه راځي. د هېوادونو په کچه د مرګ د سزا کارول توپیر لري، د بښنې نړیوال سازمان پر بنسټ، ۵۸ هېوادونه لاهم په فعاله توګه د مرګ سزا کاروي او په ۲۰۱۰ ز کال کې په ۲۳ هېوادونو کې د مرګ سزا پلې شوې او ۶۷ هېوادونو د مرګ د سزا حکمونه صادر کړي دی. د سر پرې کول، برق ورکول، ځړول، وژونکي پیچکاري تطبیق کول او ډزو وژل، په ۲۰۱۰ ز کال کې د مرګ د سزا له تګلارو وې.
اړودوړ(اړودوړ )
اړودوړ د خلکو د یوې ډلې له خوا د تاوتریخوالي ډکې ګډوډۍ ته ویل کېږي چې د ناوړو کړنو یا بې عدالتیو پروړاندې د نیوکو لپاره په لاره اچول کېږي. دا ډول تاوتریخوالی کېدای شي، د بې وزلۍ او نابرابرۍ څخه نیولې تر بېکارۍ او دولت له خوا تر ظلم پورې موضوعات تر پوښښ لاندې راولي. دا ډول تاوتریخوالی کېدای شي په بېلابېلو بڼو را څرګند شي، خو په عمومي ډول د ملکیتونو او شتمنیو د ورانکاریو په بڼه وي. د اړودوړ ځانګړتیا دا ده چې د وړاندوینې وړ نه دي او برخه اخیستونکي په کې مشخص هویت نه لري. دا دواړه ځانګړتیاوې د ګډون کوونکو په پېژندلو کې چارواکې له ستونزو سر مخامخ کوي.