باد_ماتوونکی
د باد ماتوونکوفاصله (Distance/Space of windbreak)
هرباد ماتوونکې ديو څه فاصلي پوري د باد سرعت راکموي. نوپدي خاطرديوي ساحي دساتني لپاره بايد ارومرو د پراخه او پرله پسي شکل باد ماتوونکو څخه استفاده وشي. ګرکوپه نوم عالم داسې عقيده لري چې د دوه باد ماتوونکو ترمنځ بايد ارتفاع ۲۰ برابره څخه زيادښت ونکړي. نګلي په نوم څيړونکي وايي چې د دوه باد ماتوونکو ترمنځ هغه چې نفوذپذيروي متوسطه اندازه يي بايد د۲۰-۲۵برابره دهغوي د ارتفاع وي. د باد ماتوونکو رول د خاوري د تخريب په کنترول کې کوم چې د باد له وجې متضرره کېږي بايد د باد ماتوونکو فاصله د پور ته اندازي څخه کمه وي او۱۰ برابره ارتفاع په اندازه کې بايد په نظرکې ونېول شي. باد ماتوونکې بايد په عمودې شکل په هغې لوري جوړ شي له کوم طرفه چې تخريب رامنځته کېږي په خاص ډول په هغې لوري عمودي د کوم لوري څخه چې په حساسوموسمونوکې د خاوري دتخريب د رامنځته کېدو باعث کېږي. په داسې حالاتو کې چې باد په ساحو کې دتخريب سبب کېږي شايد په دوه مخالفو لورو او وجهتونو کې وي. پدي صورت کې د ابهتره ده چې باد ماتوونکې هم په دوه مختلفو جهتونو سره ترتيب شي يا په بل عبارت دسطرنج په شکل بايد جوړشي. د باد د جهت د تعين رهنما بايد د هوا پيژندلو ادارو څخه واخيستل شي. په هغې حالت کې چې د باد دجهت په اړه کوم  معلومات موجو دنه وي نو بايدد باد موثر جهت لپاره د شګلنو او ريګي تپو په شکل  او د خاوري د امبارونو څخه  کوم چې د بو ټو لانديني برخه کې راټول شوي وي. دهغې څخه معلومات ترلاسه شي. باد ماتوونکې بايد دباد د جهت په لور ي عموداً او هموار جوړ نشي ځکه چې په بعضو حالاتو کې د کروندي  د اوبو کانالونه او نورو کړنو لپاره دا کار محدود وي نو باد ماتوونکې ځيني وخت د باد په اصلي جهت کې داسې يوه زاويه  تشکېلوي چې هرو مرو به پدي صورت کې د باد ماتوونکو تاثيرکم شي نو ددې کبله بايد ددوه باد ماتوونکو ترمنځ  کمه فاصله په نظر کې ونېول شي. چې د باد ماتوونکو فاصله پدي حالت کې د لاندي رابطې په واسطه لاسته راځي. W = d cos ѳ چې په دي کې W : عبارت دي د دوه باد ماتوونکو ترمينځ نوي فاصله. d : دهغې فاصلي څخه عبارت دي کوم چې د باد د اصلي جهت په لور د بادماتوونکو څخه لاسته راځي. Ѳ : دهغې زاويې څخه عبارت ده کوم چې د مستقيم خط او باد د جهت په مينځ کې د باد ماتوونکو څخه مينځته راځي شکل. څنګه چې معلو ميږي هرڅومره چې د ѳ زاويه لويه وي يا هم د باد جهت د انحراف زاويه د قايم خط کوم چې د باد ماتوونکو څخه زياته وي .نو د باد ماتوونکو ترمينځ فاصله به کمه شي. دباد ماتوونکو دفاصلي د تعين لپاره زياتي څيړني ترسره شويدي. ودراف او زينګ په نوم څيړونکي د باد دتونل دامتخانولو په اساس دي نتيجي ته رسيدلي دي چې هغه اوږد والي کوم چې يو باد ماتوونکې دهغې څخه حمايت کوي دلاندي رابطي په اساس  په لاس راځي. چې په دي کې:ـ d : دساتونکو باد ماتوونکو اوږدوالي ياهم دباد ماتوونکو د قطارونو ترمينځ فاصله ده. h : دباد ماتوونکو ارتفاع ده. د d دواحد په شان. Vm دتخريب سرعت کوم چې km/h۱۵ ارتفاع لري. V : د باد سرعت کوم چې موجود دي. Ѳ : هغه زاويه ده چې د يو مستقيم خط څخه د باد ماتوونکو په لور د باد جهت ته تغير ورکوي. همدارنګه دچپيل په نوم عالم وايې چې دهغې ساحې تخريب کوم چې لوڅه اوصافه ساحه وي.اودباران پواسطه لمده شوې نه وي35km/hدي.نوپدې حالت کې دبادماتوونکوفاصله دلاندې رابطې اساس حاصيليږي. d=595.h/v.cosө d:-دساتندويه باد ماتوونکواوږدوالې دمترپه اساس. h:-دبادماتوونکوارتفاع دمترپه اساس. V:-دموجوده بادسرعت په 15mارتفاع کې د km/hپه اساس. پورتنۍ رابطه دامپريال په سيستم کې په لاندې ډول سره وي. d=365.h/v.cosө چې په دې کې:ــ d:-دساتندويه باد ماتوونکو اوږدوالي دفوټ په اساس. h:-دباد ماتوونکوارتفاع دفوټ په اساس. v:-دموجوده باد سرعت په 50فټي ارتفاع کې دmail/hپه اساس. ө:-هغه زاويه ده دغالب جهت باددعمودي کرښې څخه تغيروي دباد ماتوونکې په لور. مثال:-دباد ماتوونکو تر منځ ارتفاع12mپه هغه صورت کې چې دباد سرعت د5 کلنه راګرځيدونکې دوره کې د15m ارتفاع په اندازه   40 کېلومتره په يوه ساعت کې وي. اودبادجهت 15 درجې دعمودي جهت لورته تغيرکوي.په لاس يې راوړي؟ d=595.h/v.cosө595.12/40.0,96=171m دبادماتوونکوپه رامنځته کولو کې بايد لاندې نقطې په نظر کې ونېول شي. دباد ماتوونکو درامنځته کولولپاره لازم دي چې يوڅه نقطې په نظر کې ونېول شي چې مهم يې عبارت دي له: ۱-ديوبادماتوونکې دشبکې درامنځته کولولپاره لازم دي چې اولنۍ مطالعه دلارو،محدود ملکېت اوهمدارنګه دباد ماتوونکودجهت مطالعه ترسره شي. ۲-باد ماتوونکې دمختلفواهدافولپاره مثلاً دکروندود اوږدوالي دساتنې پخاطر،دڅړځايونو پخاطر، دځمکو دمختلفوساختمانونو دساتنې په منظور،دپناه ځايونو درامنځته کولوپخاطراو دغيراهلي حيواناتو دژوند لپاره دمناسب محيط دررامنځته کولوپخاطرچې ددې په خاطر درامنځته کولو سره تړاو لري هغه باد ماتوونکې کوم چې دځمکې دجوړښتونودساتنې په منظور جوړيږي دهغې باد ماتوونکو سره کوم چې دځمکې دپراخوالي اوحدوداتو دحفاظت اوساتنې په منظور رامنځته کېږي کوم فرق نه لري فقط دا فرق لري چې دباد ماتوونکو دتراکم او همدارنګه هغه فاصله چې دساختمانونودساتنې لپاره جوړيږي بايد په نظرکې ونېول شي.په داسې ساحوکې چې واوره هلته وجودولري که باد ماتوونکې دساختمانونوسره نژدې جوړ شي نودواورې دراټوليدوباعث کېږي په داسې برخو کې چې اصلاً هغه ځايونه بايددواورې څخه پاک وي هغه ګڼ باد ماتوونکې کوم چې غير قابل نفوذ دي ددې باعث کېږي چې واورې فاصله د5-2 برابره دباد ماتوونکې دارتفاع په شاه برخه دباد ماتوونکې کې اوزياته اندازه فاصله دباد ماتوونکو په مخنيوي کې راجمع شي په داسې حال کې چې دباداو واورې راجمع کېدل دباد ماتوونکو په تقويه کې په حدودد25-10 برابره ارتفاع کې دنفوذوړ باد ماتوونکې دي. په داسې ساحو کې چې ډير ګرم اووچ اوړي ولري متراکم اوساختمانونو ته نژدې باد ماتوونکې داوړي په حالاتو کې دډيرې ګرمۍ درامنځته کېدو باعث کېږي نوددې لپاره لازمه ده چې دهغې باد ماتوونکو څخه استفاده وشي چې دنفوذ وړ وي اويا هم ساختمانونوته ډير نژ دې نه وي.