cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د نړېوال سازمانونه په اړه معلومات
د نړیوالو سازمانونو د پریکړو لیکونو اعتبار د نړیوالو سازمانونو تقنینی واک : نړیوال سازمانونه چی د نړیوالو اړیکو په تنظیم کښی د پام وړ رول لوبوی، د خپلو دندو د اجرا په موخه اړینو تقنینی واکونه او صلاحیتونو ته اړتیا لری، نړیوالو سازمانونو ته د دی ډول واکونو سپارل ډیری ګټی لری چی په لاندی ډول یی څیړو. ۱:- دا چی د نړیوالو حقوقو تنظیم جوړول یوه اوږده او ستونزمنه پروسه ده، نو په دی اساس نړیوال سازمانونه د تقنینی صلاحیت پر اساس کولای سی چی دی ستونزی ته د حل لار پيدا کړی. ۲:- دا چی د نړیوالو سازمانونو فعالیت دوامداره دی، نو له همدی امله سازمان باید یو لړ عمومی قواعد وټاکی چی په یادو قواعدو کښی د وخت غړښتنی او اړتیاوی باید په پام کښی ونیول سوی. ۳:- که یو نړیوال سازمان له تقنینی واک څخه برخمن وی، کولای سی چی په نړیوال نظم کښی اغیزمن رول ولوبوی، د نړیوالو سازمانونو پر تقنینی صلاحیت سر بیره ځینی نور مسایل چی د دی واک په هکله مطرح کیږی، دلته به پری لنډه رڼا واچوو: الف ـ که د نړیوالو حقوقی قواعدو سرچینه د دولتونو صریح او ضمنی توافق وګڼو، په دی صورت کښی د نړیوالو سازمانونو پریکړی چی د رایو په اکثریت ترسره کیږی او یو شمیر غړو ته د منلو نه وی، نه سو کولای چی پر ټولو هیوادونو یی د اجرا ور وګڼو. ب ـ همدا رنګه د ملګرو ملتونو د عمومی اسامبلی څینی مهمی پریکړی چی د اعلامیی په نوم یادیږی، باید له یاده ونه ایستل سی. ج ـ که هم د نړیوالی محکمی ۳۸می ماده د نړیوال سازمان پریکړه لیکونه او تصمیمونه د بین الملل حقوقو سرچینه ګڼی، خو بیا هم نړیواله محکمه په ځینو مواردو کښی د ملګرو ملتونو د امنیت شورا او عمومی اسامبلی پریکړه لیکونه ته ارزښت ورکوی. ۴:- مسئله هغه وخت پیچلی کیږی کله چی د توصیه نامی اصطلاج د نړیوالو سازمانونو د پریکړو لپاره په کار وړل کیږی، دا چی دغه توصیه نامی د اصلی او فرعی ارګانونو، غړو او ناغړو هیوادونو له خوا تر سره کیږی، نو له یو واحد حقوقی ارزښت څخه برخمن نه دی. یوه ناغړی دولت ته سازمان د ټولو څانګو توصیه نمامی یو ډول ارزښت نه لری، بلکی د امنیت شورا، عمومی اسامبلی او سکرتریت توصیه نامی هر یو ورته جلا ارزښت لری، ایټالوی حقوقپوه مالینټوپی وړاندیز کوی او وایی، د دی لپاره چی د سکرتریت توصیه نامی له نورو توصیه نامه څخه جلا کړو، د توصیه نامی د اصطلاح پر ځای دی د لارښود اصطلاح وکارول سی. پر هر حال هغه چی یادولی یی اړین دی، هغه دا چی د نړیوالو سازمانونو پریکړو لیکونه له واحد حقوقی ارزښت برحمن نه دی، هیره دی نه وی چی یو شمیر پرمختللو هیوادونو د ملګرو ملتونو د پریکړو په تیره بیا د عمومی اسامبلی د پریکړه لیکونه پلی کولو لپاره ډیری هلی ځلی کړی دی، خو کوم مثبته پایله یی نه ده لرلی.
پرې مخ
نن ورځ تخنیکي رسمونه په کمپیوټر څکول کېږي او تخنیکي پروګرامونه لکه اوټوکاد، ارخيکاد او داسې نور د (Section) توکمه لري. توکمه کښېکاږي او د پرې کولو پر ځای (کلیک) کوي او پرې مخ به چمتو وي.
د مليت له پلوه د خلکو لړليک
This page also includes several related lists, such as lists of people by ethnicity, citizenship, language, or location.
ملا صدرا
ملا صدرا محمد بن ابراهيم القوامي الشيرازي 979-1050هجري ،1572-1640زېږد.
ادبي ژوند او لیکنې یې
ث يقابل الثاني من وجه لأنه بالحق في الخلق).
10)رسالة طرح الكونين:
29)سريان نور وجود الحق في الموجودات:
30)المسائل القدسية:
ج ځینې مشکوک کتابونه چې ده ته منسوبېږي:
۱۰۵ (عدد)
په کلینډر کې
۱۰۵ کولاي سي:
د ښار او کور جوړونې وزارت
په کال ۱۳۸۵ ل.ل کې د افغانستان اسلامي جمهوري دولت د حکم پر بنسټ د ښاري پراختیا وزرات په نوم یاد شو، او په ۱۳۸۹ل.ل کال کې د ښاري چارو وزارت په نوم ونومول شو، دا نه یواځې د ښاري پراختیا د لپاره پالیسي ګانې جوړوي بلکه د پلې کولو او څېړنې چاري به یې هم پرمخ بیایي.
زلمی رسول
د بن وروسته حکومت کې ونډې
ډاکتر زلمی رسول په ۲۰۰۲ م.زېږدي کې د ملک هوایي چلن وزیر وټاکل شو. تر بېړنۍ لویې جرگې پورې چې څلور میاشتې یې ونیولې وزیر و. په دې لنډه موده کې یې لویه بریا دا وه چې کاناډا ته ولاړ او هلته یې آریانا افغان هوایي ونډتون (شرکت) له تور لسته وایست او افغانستان یې د ملک هوایي چلن د نړیوالې ادارې غړى کړ. همدارنگه د ملي امنیت د رياست فعالول وکړل. ډاکټر زلمی رسول تر بیړنۍ لویې جرگې وروسته د رئیس جمهور په سپارښتنه د ملي امنیت شورا(رياست) تاسیس کړ او د ملي امنیت د لومړي مشاور په توگه یې اووه نیم کاله پر دغه مقام کار وکړ. د ده د کار له پیل سره نه ملي پوځ و او نه ملي پولیس او نه هم ملي امنیت ملي بڼه خپله کړله خو زلمی رسول په دغه شورا کې د ملي ځواکونو د جوړښت او ستراتېژۍ بنسټ کېښود.ښاغلي رسول د ولسمشرۍ تر دوهمو ټاکنو وروسته د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر په توگه له خپلو اړوندو گوندي ملگرو په ولسی جرگې کې د تائید رایه واخیسته او دلته یې په درې نیم کلنه کاري موده کې د مهمو اصلاحاتو تر څنگ له مختلفو هېوادونو امریکا، هند، جرمني، ناروې، فنلنډ، ډنمارک، فرانسې، پولنډ او آسټرالیا سره د ستراتیژیکو اړیکو تړونونه لاسلیک کړل چې دا ټول ښاغلی رسول د افغانستان لپاره غټ چانسونه گڼي.
په نړېوالو کنفرانسونو کې ونډه اخیستل
داکتر زلمی رسول په دغه موده کې لومړی د ۲۰۱۰ م په جون کې کابل کنفرانس جوړ کړ چې اول ځل پکښې د ډېرو هېوادونو خصوصا د اسلامي هغو بهرنیو وزیرانو گډون وکړ. ورپسې دوهم بن کنفرانس و چې تر شپېتو د زیاتو هېوادونو بهرنیو وزیرانو پکښې گډون وکړ. تر ۲۰۱۴م.زېږدي کال وروسته یې پکښې د افغانستان د سیاسي ملاتړ اعلان وکړ. بل د امریکا په شیکاگو کې د ناټو او ایساف د مشرانو مهم کنفرانسونه ول چې یوه برخه یې افغانستان ته ځانگړې کړې وه. په دغه کنفرانس کې د ښاغلي رسولي لخوا لویه بریا دا وه چې د لسو کالو لپاره هر کال ۱، ۴ ملیارده ډالر د افغان امنیتي ځواکونو د تجهیز، تمویل او تقویې لپاره ومنل شول. همدارنگه بل ډېر مهم اقتصادی کنفرانس د جاپان په توکیو کې جوړ شو چې د هغه مهال د سخت نړیوال اقتصادي بحران په منځ- منځ کې ډاکتر زلمى رسول د مالیې وزارت په مرسته وتوانید چې د افغانستان د بیا رغونې لپاره اته کاله، ۱۶- ۱۸ ملیاردو ډالرو ژمنه واخلي.
روغتیایي اقتصادپوهنه
د روغتیا اقتصاد (Health Economy) د اقتصاد دعلم له څانگو څخه ده ، او دهغو زیرمو ( منابعو ) د قیمت او ارزښت د کمیت د مطالعې او څیړنې دنده په غاړه لري ، چې د روغتیا او درملنې له پاره پکار وړل کیږي د دې موضوع د دغه شان زیرمو داسې یوځای کول دي چې د ټاکلي تولید او خدمتونو څخه گټورتیا او اغیزمنتوب لاسته راشي.
جوليان آسانج
مخينه
آسانج د سهيلي کوينزلېنډ په ښار کې په ټاؤنزوېل کې زېږېدلی. دی د کرېسټین آن آسانج په کاله کې د ني هاکنزچې په کال ۱۹۵۱م زېږدي کې زېږېدلی ؤ وزېږېد. يو ښکارندگر (Visual Artist) او جان شپټون يو د جگړې ضد فعال او جوړؤونکی دی. جوړه د آسانج د زېږون څخه دمخه پرېژه کړې وه. کله چې آسانج د يو کال شو مور یې ريچارډ برېټ آسانج سره واده وکړ. هغه يو لوبگر ؤ چې هغې ورته خپل په يوې وړه کۍ د تياتر کمپنۍ کې ځای ورکړی ؤ. هغوی بيا په کال ۱۹۷۹م زېږدي کې پرېژه وکړه او د آسانج مور د لیئف مينيل سره په اړیکه کې شوه چې ليئف هېملټن باندې هم يادېده. دوی د آستراليا د نوي پیرډلې يوې کورنۍ غړيتوب درلودل، چې مخکې له هغه چې د آسانج مور ورڅخه کال ۱۹۸۲م زېږدي کې جلا شي نويو ځوی يې هم وزېږاوه. آسانج د يو کډوال په څېرخپل وړوکتوب تېر کړی. ده په دېرشو راز رازو د آستراليا په ښارگوټو کې ژوند کړی. کله چې بيا دی د کمکيتوب څخه ځلميتوب ته په رسېدو شو نو خپل مور او مېرېزي ورور سره په مېلبورن ښار کې د وېکټوريه ایالت کې استوگن شو.
ويکيلیکس
په مېلبورن پوهنتون کې د آسانج د لوړو زده کړو د څه مودې وروسته ، هغه او څو نورو ملگرو يې په کال ۲۰۰۶م زېږدي کې د ویکيلیکس بنسټ کېښود. آسانج د مشاور په توگه په مشورتي جرگه گۍ غړيتوب لري او خپل ځان د مسول چلؤونکي په توگه راپېژني. له ۲۰۰۷م زېږدي ـ ۲۰۱۰م زېږدي پورې آسانج د ویکيلیکس لپاره د بسپنې راټولؤنې په يون افریقا ته ، آسيا ته ، اروپا او سهيلي (شمالي) امریکا ته د سفرونه وکړل. ویکيلیکس په ډېره لويه کچه پټ راز لرونکي دولتي لاسوندونه له ۲۰۰۶م زېږدي څخه تر ۲۰۰۹م زېږدي پورې افشا او خپاره کړل ، چې له لويه سره يې ډېره پاملرنه ترلاسه کړه. خو وروسته له هاغه چې د چلسي مېننگ لخوا په لاس ورغلي لاسوندونه خپاره شول نو يې په کورنو کې بحثونه راپارول او ساحه ورباندې تنگه کړله. د مېننگ لخوا خپاره شويو لاسوندونو کې د افغانستان په هکله هېواد کې ډله ییزې وژنې چې له اپرېل ۲۰۱۰م زېږدي تر جولای ۲۰۱۰م زېږدي ترسره شوي وې په بر کې نیولې او د عراق د هېواد چې يوازې په اکتوبر ۲۰۱۰م زېږدي کې ډله ییزې وژنې ترسره شوې وې په بر کې نیولې. برسېره په دې د ټولو اهمو لاسوندونو څخه درېيمه برخه چې شاؤخوا يو میلیون لاسوندونه د دیپلوماتیکو اړیکو په هکله راڅرخي په نومبر ۲۰۱۰م زېږدي کې شواهد راڅپړل او د گونتانامو لاسوندونه چې په اپرېل ۲۰۱۱م زېږدي سمبال شوي ول په بر کې نیول. د اسانج په هکله څو ډؤله اندونه رامنځته شول. د آستراليا پخوانۍ لومړۍ وزيرې جوليه گېلارډ د ده فعالیتونه غیر قانوني وبلل، خو دی يې د آستراليا د قانون ماتؤونکی ونه گاڼه. جو بايډن د امریکا مرستيال ولسمشر آسانج ته د ترهگر خطاب وکړ ، ځینو بيا د ده د اعدام غږ پورته کړی ؤ. د آسانج ملاتړ ته عام وگړي راجگ شول او ورسره سره د برازيل د ولسمشرې لوييز اناچيو لولا دا سلوا لخوا هم ورته د ملاتړ غږ پورته شو. همدارنگه د روسيې صدراعضم ولادمیر پوتین او ځینو فعالینو او مخورو کسانو لکه طارق علي ، جان پېري بارلؤ ، ډانيل اېلسبرگ  ، مېري کوستاکيديس ، جان پیلگر ، واگهن سمېت  او اولېور سټون لخوا هم وستایل شو. د ۲۰۱۰م زېږدي کال د سېم اېډمز اېوارډ سره پای ته ورسېد ، چې آسانج د اکتوبر په مياشت کې خپله ستاینیزه ترلاسه کړه. همدارنگه په ډسمبر کې د عامو کارونو څخه د توپیریزې ستاینیزه ، د لې ـ موندې خپرؤنۍ څخه یې د ډېرو لوستونکو د ټاکنې ستاینیزه چې دی یې د کال مخور بللی ؤ ترلاسه کړله  ، له ټایمز څخه یې هم همدارنگه د ډېرو لوستونکو د ټاکنې ستاينیزه د کال مخور انسان په توگه ترلاسه کړله. د هغه د ژوند کړووړو برسېره پوره ژوندلیک لیکنې لپاره ۱.۳ میلیونه ډالرو بسپنه ومنل شوه  او د اټاليايي يوې خپرؤونکې (رولنگ سټون) دی د کال ځلېدونکي ستوري يا راک سټار آف دي اير ونوماوه. وروسته کال د فبروري په میاشت کې جوليان آسانج د سيډني د سولې له بنسټ څخه د سرو زرو مډال د سولې او نياؤ (عدالت) لپاره ترلاسه کړ ، چې مخکې لده يې يوازې درې کسانو ته ورډالۍ کړي ول ، لکه نیلسن مانډېلا ، دلای لامه او د بوديزم د دین مخور مشر دايساکو ايلکیدا ته ورکړي ول. دوه وونۍ وروسته د ده په نوم يو سوداگري نښه په اروپا کې د ده لخوا لاسلیک شوه ، چې لمخې یې د خبريالانو ، خبر رپوټرانو ، ژورنالستانو ، د رسالو د خپرؤونکو ، تعلیمي اداراتو او وخت تېرېؤ څانگو لپاره د بيان د ازادي نښې په توگه وکارېده. دی د ډېرې مودې راهیسې د آستراليا د ژورنالستانو د اتحادې افتخاري غړی ؤ ،  ده د مارتا گېلهورن ستاينیزه د ژورنالیزم لپاره په جون مياشت کې ترلاسه کړله. او همدارنگه یې د وونۍ ستاینیزه يې د ژورنالیزم په برخه کې د بې جوړې برخه وال ترلاسه کړله. له مخکې کالونو څخه یې په ۲۰۰۹م زېږدي کې د برتانيې مېشتې امنسټي انټرنېشنل څانگې لخوا د نوې مېډيا په نوم ستاینیزه ترلاسه کړې وه.
د تاج ښیښه
تاج د اوارې ښیښې د جوړولو یوه پخوانۍ کړنلاره ده. په ۱۳۳۰ زيږديز کې (فیلیپ د کېکوېرې) په (نورمندې – فرانسه) کې د د بادولو او د ټيكلې سیستمونه سره یو ځای کړل. دغه کړنلارې د (تاج – په منځ تش) نوم وگټه. فیلیپ د څه اوبړنه ښیښې څخه په بادولو او څرخولو یوه گرده د ښیښې ټیکله چې قطر یې د ۱۲۵۰ ملي مترو شاوخوا ته رسېده، جوړه کړه. ورپسې یې په وړو ټوټو غوڅه کړه. دغه ټوټې یې د سرپو په مرسته یو ځای کړې او په کړکۍ کې یې ټینگې کړې. دا ښیښه د شلمې پېړۍ تر پیله پورې وکارول شوه.
ترين
دتر ين د قبيلې د استو گنې او سنۍ سيمې :
٣-په پښتو نخوا کې : د پيښور د پچگي په کلي کې هم گڼ شمير تر ين او سيږي چې ويل کيږي د پشين نه دلته را ليږ ديدلي دي٠ په دې بر سيره په هر يپور او هزاره ډويژن کې هم زيا ت شمير تر ين او سيږي ٠ داسي و يل کيږي چې د هزاره د ضلعي تر ينان د کند هار او ژوب له سيمي نه هزاره ته ليږ ديدلي دي.٠
د ژونکي غشا
غير فعاله لېږدونه
په دې ډول انتقال کي کيمياوي انرژي ته اړتيا نه شته او په دوه ډوله ده لمړى ساده انتقال يا simple diffusion په دې عمليه کي کوچني غير قطبي ماليکولونه لکه اکسيجن او نايتروجن او قطبي ماليکولونه لکه اوبه، co2 او ګليسرول د انرژي او د لېږد د وسيلې په نظر کي نيولو پرته په اسانۍ سره تېرېږي. دوهم بالواسطه انتقال يا facilitated diffusion په دې عمليه کي د ايون چېنل او کېرير پروټين carrier protein په واسطه د کيمياوي انرژي نه بغير انتقال صورت نيسي.
د ښځې عقل
لیکوال: اجرالدین اقبال پته:www.andyal.com
د ګاما وړانګې چاودنه
د ګاما وړانګې په ستورپوهنه کې، د ګاما وړانګې چاودنې (GRBs) ځواکمنې چاودنې دي چې په لرې ستورټلیزونو (کهکشانونو) کې ترسترګو شوې دي. له بیګ بینګ وروسته دا ترټولو انرژي لرونکي او روښانه الکترو مقناطیسي پېښې دي. دا چاودنې له لسو ملی ثانیو څخه تر څو ساعتونو پورې دوام موندلای شي. د ګاما وړانګو له لومړني څرک وروسته، یو اوږد مهاله "وروسته ځلښت" معمولاً د څپې(موج) په اوږده طول (ایکس وړانګه، ماورای بنفش وړانګه، نور، انفراریډ، مایکروویو او راډیویي وړانګه) کې خپرېږي.
تاریخچه
د لومړي ځل لپاره د ګاما د وړانګو چاودنې د ۱۹۶۰ ز کلونو په وروستیو کې د متحده ایالاتو د ویلا سپوږمکو له لوري تر سترګو شوې، چې په فضا کې د ازمویل شوو اټومي وسلو له لوري د ګاما وړانګو د ټکان د کشف کولو لپاره ځای پر ځای شوي وو. متحده ایالاتو شک درلود چې په ۱۹۶۳ ز کال کې د اټومي ازموینو د بندیز د تړون له لاسلیک وروسته، شوروي اتحاد ښایي د پټو اټومي ازموینو ترسره کولو هڅه وکړې وي. د ۱۹۶۷ کال د جولای په ۲ ، په ۱۴:۱۹ سیمه ایز وخت ویلا ۴ او ویلا ۳ سپوږمکیو د ګاما وړانګو یو څرک کشف کړ چې د اتومي وسلو د پېژندل شوو ځانګړتیاوو سره یې توپیر درلود. ناڅرګنده وه چې څه پېښ شوي خو پېښې ته کوم چټک غبرګون و نښودل شو او د لاس الاموس په ملي لابراتوار کې د ری کلیبیساډیل په مشرۍ یو ټیم، د څېړنې لپاره معلومات تثبت کړل. کله چې نورې ویلا سپوږمکۍ د غوره سمبالښت په درلودو سره ولېږل شوې، د لاس الاموس ټیم په خپلو معلوماتو کې د نا څرګندو ګاما وړانګو څېړلو ته دوام ورکړ. بېلابېلو سپوږمکیو ته د چاودنې د رسېدو او د کشف د وختونو په شننې سره، ټیم وتوانید په آسمان کې د ۱۶  چاودنو ځایونه اټکل کړي او په قطعي ډول یې ځمکنیزه یا لمریزه سرچینه رد کړه. په ۱۹۷۳ ز کال کې نوموړی کشف بربنډ او خپور شو.
چپ اړخی پاپوليزم (ولس پلوي)
په دوديز ډول چپ اړخی پاپوليزم له ټولنپال ګوند سره تړلی دی، خو د ۲۰۱۰ز لسيزې راهيسې، په چپ ازادخياله ټولنه کې د چپ اړخي پاپوليزم سره نژدې يو خوځښت هم و. خو د دوی له منځه ځينې يې ټولنپال دميوکراتيک دريځونه بلل کېږي.
په میانمار (برما) کې بشري حقوق
د میانمار حکومت له بده مرغه د حقیقت موندنې له ماموریت (FFM) سره کار و نه کړی. دوی په میانمار کې د بشري حقونو د وضعیت په اړه د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ته اجازه ور نه کړه چې هېواد ته راشي. هغه څه چې د حقیقت موندنې ماموریت وموندل او اعلان یې کړل دا وو چې په میانمار کې امنیتي ځواکونو له نړیوال قانون څخه جدي سرغړونه کړې چې "د جنایي تحقیقاتو او محاکمې غوښتنه کوي"، یعنې د بشریت ضد جرمونه، جنګي جرمونه، او نسل وژنه دي.
عبدالرحمان بابا
د رحمن بابا ارامځای
د رحمن بابا ارامځای د هزارخوانۍ په هديره کې دی. دا ارامڅای نږدې د دوه کروړه روپو په لگښت ډېر ښکلی اباد شوی او دغه مزار مرجع فلائق دی، ځوانان ورلره راځي او بوډاگان هم د هزارخوانۍ په اوږده هديره کې د رحمن بابا د ارامځای لپاره سفر کوي. شاعران او اديبان يې سلام له راځي، نور عالمان هم ددغه ستر عالم او شاعر زیارت کوي، ملنگان پکې دېره دي. مزار يې د مرمر له ډبرو جوړ او يو ښکلی جومات هم په ډیره ښکلې نمونه باندې پکې جوړ شوی دی. په مزار کې يې د افغانستان د ادبي ټولنې له خوا ډبرليک لگېدلی چې پرې په رحمن بابا هغه رالېږل شوی سلام لا تر اوسه شته.
د رحمان بابا په اړه اختلافي ليدونه
يا:
مېجر راورټي
په پښتنو کې ملا عبدالرحمن بابا د ټولو نه زيات هردل عزيز او ټولو کې لوئ شاعر دی. د هغه شاعري د مذهبي او اخلاقي قسم شاعري ده. دده شاعري په عشق الهي تړلې ده خو په شاعرۍ کې ئې د سوزگداز يو داسې اور دی او داسې قدرتي او فطري سادگي ده چې له دې قسمه قدرتي ښايست او سادگي د فارسي ژبې د لفاظي اوضائع و بدائع نه ډکې شاعرۍ کې نشي بياموندلئ. مېجر راورټي چې د رحمن بابا په باره کې کوم معلومات ورکړي دي هغه بس افسانه ښکاري ځکه چې هغه په خپله وائي چې بس د «وائي» خبره ده. مېجر راورټي د رحمن بابا د انتخاب لپاره محنت وکړؤ او وائي چې ما د بېلابېلو وختونو شپېته نُسخې راجمع کړې.
اشرف خان هجري
دغه شان پير محمد کاکړ وائي.
شمس الدین کاکړ هم لوی شاعر وو. هغه د رحمان بابا د شعر په اړه وايي:
قنبر علي يو ښه شاعر وه هغه وائي:
رحمن بابا او اُستاذان شاعران
رحمن بابا ددې غزل په ځواب کې وائي:
قلندرخان قلندر وائي:
۱۰۷ (عدد)
۱۰۷ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۱۰۶ څخه  مخکي او د ۱۰۸ وروسته موجود دي.
آسي ژرنده
وېشنيزه:ژرندې
کیپ ټاون
کېپ ټاون (افريقايي: Kaapstad؛ ايکسوسا “Xhosa”: iKapa) د سويلي افريقا له درې پلازمېنه ښارونو څخه دی، چې د سويلي افريقا د پارلمان د څوکۍ په توګه خدمت کوي. دا ښار د هېواد مقننه پلازمېنه ده، د هېواد تر ټولو پخوانی او له جوهانسبرګ څخه وروسته دويم لوی ښار دی. دا ښار چې په عاميانه ژبه ورته مور ښار يا “Mother City” وايي، د “Western Cape” ولايت تر ټولو لوی ښار دی او د کېپ ټاون د ښاري ښاروالۍ له لورې اداره کېږي. دوه نورې پلازمېنې پريټوريا (Pretoria) او بلويمفونټين (Bloemfontein) دي. پريټوريا اجرائيه پلازمېنه ده، چې په ګاوټينګ (Gauteng) کې پرته ده او ولسمشريزې چارې هم له همدې ځايه تر سره کېږي. بلويمفونټين په “Free State” کې قضائيه پلازمېنه ده، چې د استيناف ستره محکمه په کې پرته ده.
کېپ ټاپووزمه (Cape Peninsula)
د “Peninsula Mountain Chain” په مخالفو پای ته رسېدنو [پای] کې په نړيواله کچه دوه د يادونې وړ ځانګړې نښې دي، چې يوه يې “Table Mountain” او بله يې “Cape Point” ده او ‘Cape Flats’ او ‘False Bay’ يې ختيځ او اتلانتيک سمندر يې لويديځ لور ته پراته دي. پر طبيعي منظره باندې د شګلنو ډبرو هواره او د غرونو لړۍ نفوذ لري، چې په عمومي ډول خپلو څنډو کې په شدت سره شا او خوا د کوچنیو ډبرو ډډو يا اړخونو ته ښکته کېږي، چې په “Fish Hoek-Noordhoek” دره کې د يو ستر چاود يا تشې په واسطه پرې شوې ده. په سويل کې د سيمې زياته برخه لږه شګلنه ډپرينه هواره ده، چې شګلنې غونډۍ لري. پر ټېبل غر (Table Mountain) باندې تر ټولو زيات لوړوالی ۱۱۱۳ متره دی.
بوران
د بوران پيدايښت او تاريخچه بورون زرګونه کلونه مخکی پیژندل شویده په یونان کی دمعدنی مرکباتو مربوط د Natrun په نوم چه بغیرله ټولو مالګو دبوران لرونکی هم وو،دبوراکس لعاب په چین کی دمیلاد څخه 300 کال وروسته آماده کیده په روم کی دبورون مرکبا ت دشیشو په تولید کی کارول کیږی .همدارنګه دتبت دصحرا په غرب ساحه کی پیژندل شوی وو اوهغه ته یی د Tincalنوم ورکړوو،چی دانوم دسانسیګریت دژبه څخه اخیستل شوی ده.په 700 ق م کی وروسته له هغه چه ایرانی کیمیا پوه جابرین حیان په خپلو کتابونوکی دبورون په هکله تبصره کولی .غرب هم له دی ماده څخه خبرشو همدارنګه په 13 میلادی پیړی کی مارکوپولوهم دبورون یوڅه مقداردخپل ځان سره ایتالیا ته یووړ.اګریلا هم د1600 کلونو په شاوخواکی دبورون داستفاده په هکله خبرورکړی. په 1777 م کال کی دایتالیه په فلورانس کی بوریک اسید وپیژندل شو چی هغه ته یی Sal sadativum نوم ورکړاوله هغه څخه یی په طب کی استفاده کوله ،دساسولیت لیږ پیداکیدونکی معدن چی دلومړی ځل لپاره دساسوپه منطقه کی دایتالیه کی پیداشو.د1827 م کال څخه تر1872 کال پوری دبورون اصلی منبع اروپاه وو،ولی دهغه څخه وروسته دامریکا معدنونه دهغه ځای ونیول چی کیمیاوی مرکبات یی د1800 م کال ترآخرپوری ډیرکم یافته ووتردی چی (کمپانی پاسفیک ګوست براکس پرانسس ماریون اسمیت ) وکولای شوچی په لیږمصرف زیات بورون لاسته راوړی. ترهغه وخته بورون دیوعنصر په توګه نه پیژندل کیده تردی چه دهامفری دیوی Sirhumphrt davy ژوزوف لیویی ګیلوساګ Gay lussac اولویی ژګ تنارد په 1808 کال کی دا عنصر50% خالص لاسته راوړهغولاسته راغلی ماده دیوعنصرونه پیژندل تردی چی په 1824 م کال کی Jacob brezelius بورون ویوعنصرپه حیث وپیژند .ازکیل وینتروپ W.wentaub امریکایی کیمیا پوه اولین شخص ده چه په 1909 م کال کی دبورون په خالص لاسته راوړلوباندی کامیاب شو.
څرنګه چه د پل لرونکو رآبطو B-HB د غازي حالت له مخي هغه کله کله د کيلي ډوله رابطي په نوم ياديږي په هغي کي دوه الکترونونه (يو د هايدروجن اتوم او بل د برون د اتوم څخه برخه اخلي) چه دري مرکزه (دوه د برون او يو د هايدروجن اتوم جوړوي) په همدى ډول په کيله ډوله رابطه کي د الکترونونو کمبود ليدل کيږي.
پنبه
ممپلي
پاڼې يي خرابيږي اود تخمونو سرونه او يا يوه برخه يي توريږي.
د بوران د کموالي د علايمونومونه په لاندې ډول دي. 	په چغندرو کېHeart rot 	په مڼو کېDrough spot or Internal cork 	په رشقه کې Yellow top 	په ټيپرو کې Brown rot heart or Water core 	په تمباکو کې Top sickness
تريخ خايالي
تريخ خايالي د خايالي يوه ژونره ده، کم چي په ليکنو، نخشايي او پيلمي بنسټونو کي په تريخ يا بيرند تيمز کي جوړي ژي.
دا هم وګوري
• 2
عبدالغفور لېوال
چاپ شوي اثار يې
۲- ژړا، اور، مينه، (د شعرونو ټولگه)، د ۱۳۷۷ ل کال، پېښور.
ښاخه بری
دشاخه بري اصول
5 –د وني پورتني برخه دي ډيره شاخه بري شي نسبت لانديني برخي ته
د شاخه بري گټي
8 – د ميو د زياتوالي په اساس د شاخونو د ماتيدو څخه مخنيوي
د شاخه بري سيستمونه
A – منځ خالي سيستم Open center system
د شاخه بري عمليه او د ضرورت وړ سامان الات
ددي لپاره چي د شاخ د مقاومت څخه مخنوي وشي لازم دي چي په يو لاس د شاخه بري اله او په بل لاس شاه کلک ونيول شي او په کلاره لاندي خواته فشار ورکړي چ
دغټو ښاخونو د قطع کولو په وخت کي ددي لپاره چي ښاخ څيري نه شي غټ ښاخ له دوه يا دري نقطو څخه قطع شي تر څو چي ښاخ څيري نشي
د ميوي په کيفيت باندې د شاخه بري اغیزې
د کلسيم مقدار راسا د ميوي په کيفيت باندي اغيزه کويپرستول 1974 کال کي وښودله چي د لوړي شاخه بري د هغه څوکنيو شاخونه چي د رشد په حال کي دي اودکلسيم د مصرف مهم ځايونه دي لمنځه وړي او په نتيجه کي د ميوي داخل ته د کلسيم انتقال زياتوي او د هغه همکارنو په 1979 کال کي دغه نتايج تايد کړل او په وروسته کلنو کي بهتره کيږي
کوم شاخونه د شاخه بدی په وخت کي قطع کيږي؟
2 – هغه شاخونه چي د لويو زاويو لرونکي او د ماتيدو امکانات يي وي او هغه شاخونه چي د وني نمو اطراف او جانب ته ښکلي وي قطع شي
ښي اړخه آزادي پالنه
د ښي اړخه آزادي پاله سیاسي فکر ځانګړنه، آزادۍ ته قاطع لومړیتوب دی، چې په کې د فردي ازادۍ ساحه اعظمي حد او د عمومي اقتدار ساحه ټیټ حد ته رسوي. ښي اړخه آزادي پالان معمولاً دولت د آزادۍ اصلي ګواښ ګڼي. دا د دولت ضد نظریه د آنارشیسټي عقیدې سره توپیر لري، ځکه چې د انعطاف نا‌پذیره فردپلوي پر بنسټ ولاړه ده چې د انسانانو ټولنیز توب او همکارۍ باندې لږ یا هیڅ ټینګار نه کوي. د ښي اړخه آزادي پالنې فلسفه هم د فردي حقونو او لسېز فایر یا آزاد بازار اقتصاد کې رېښې لري. د ښي اړخه آزادي پالنې د فردي حقونو نظریه عموماً د کورنیز اصل او د سرمایه دارۍ د کار نظریه څاري، په شخصي مالکیت او په دې چې، خلک د هغو تولیدي وسایلو په تړاو بشپړ حق لري چې د دوی کار هغه تولیدوي، ټینګار کوي. له اقتصادي پلوه، ښي اړخه آزادي پالان د سرمایه دارۍ او آزادو بازارونو ترمنځ هیڅ کوم توپیر نه ویني او د بازار د لړۍ دیکتې کولو لپاره د هرډول هڅې مخالف دي او د بازار پر میکانیزمونو او ځان تنظیمولو پر طبیعت ټینګار کوي او په همدې حال کې د دولت لاسوهنه او د شتمنۍ د بیا وېشلو هڅې تل غیر ضروري او د تولید ضد ګڼي. که څه هم ټول ښي اړخه آزادي پالان د دولت د مداخلې مخالف دي، د آنارکو – کاپیټالیسټانو یوه ډله، چې دولت یو غیرضروري شیطان ګڼي او غواړي چې د مالکیت حقوق له حقوقي قانون، په بازار کې رامنځته شوې شکنجې، قرارداد او مالکیت قانون څخه پرته وساتل شي، او مینارشیسټان، یو کوچني دولت ته د اړتیا د شتون له نظریې څخه ملاتړ کوي، چې اکثره د شپې د ساتونکي دولت په توګه یادېږي، ترڅو خپلو وګړو ته محکمې، اردو او پولیس برابر کړي.
اچ.اچ. اسکویت
د کورنۍ مخینه
د اسکوېث مور او پلار دواړه د یارکشایر د وړیو له سوداګرو سره د تړلو کورنیو نه وو. ډېکسن اسکويت د ګلروید ژرندې کمپنۍ چې د نوموړي د پلار له خوا جوړه شوې وه، په میراث یووړه. د اېملي پلار ویلیم وېلانس، په هډرزفیلډ کې د وړیو د سوداګرۍ بریالۍ راکړه ورکړه پرمخ وړه. دواړې کورنۍ د متوسطه طبقې، کنګره پاله او له سیاسي پلوه سخت درېځه وې. ډېکسن یو نرم سړی و، روزل شوی او د زوی په وینا یې د سوداګرۍ له مسلک نه "لاس نه اخیستونکی" و. هغه د "لوړ شخصیت سړی و چې د ځوانانو لپاره یې د انجیل ټولګي نیول". اېملی د پر له پسې ناسم روغتیا حالت نه ځورېده، خو پياوړی شخصیت یې درلود او  په زامنو یې اصلاح کوونکې اغېزه درلوده.
محمد قسیم باور مراد
سرچینې
وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:پښتانه لیکوال وېشنيزه:پښتانه پوهاندان وېشنيزه:افغان پوهاندان وېشنيزه:پښتانه څېړنپوهان وېشنيزه:ختیځوال پوهاندان وېشنيزه:ختیځوال څېړنپوهان وېشنيزه:علومو اکاډېمي وېشنيزه:علومو اکاډېمۍ غړي
فیصل بابکرخېل
فیصل بابکرخېل د افغانستان د اسلامي حزب زړور قومندان د حاجي سید گل زوی په ۱۳۳۹ هـ ش کال کې د کابل ولایت، سروبي ولسوالۍ په تهزین خاص د لوی کلي په یوه دینداره کورنۍ کې دنیا ته سترگي وغړولی.
لونگ
لونگ په پښتو لنډيو کې
خلک مې توره توره بولي - تور خو لونگ دي پاچاهان یی بویوینه
ټینگه مې مه نیسه په غیږ کې - سبا به بوی د لونگین درڅخه ځینه
د زنې خال دې داسي ښکاري - لکه مستو ته چې لونگ پرېوتي وینه
ماته لونگ په چیلم کښيږدئ - ناکارې بنگې د يار غم نه غولوينه
ارسلا خان
وزير ارسلا خان په ۱۸۶۹ ز. کال کې د افغانستان د باندنيو چارو وزير و. هغه د حاجي عبدالقدير، حاجي دين محمد او قومندان عبدالحق غور نيکه و.
محمد علي چې دوه ويني په سترګو په دا کار کې احولي ده احولي "خوشال بابا"
1 أخبرنا أبو عبد الرحمان ، أحمد بن شعيب بن عليّ النّسائي ، قال : أخبرنا محمّد بن المثنّي قال : حدّثنا عبدالرحمان ( يعني ابن مهدي ) قال : حدّثنا شعبة عن سلمة بن كهيل قال : سمعت حبّة العرني قال : سمعت عليّاً يقول : « أنا أوّل من صلّي مع رسول الله ( ص ) ».
د حضرت علي لمونځ ژباړه : حضرت حبه عرني وايي: له علي مې واورېدل،چې و يې ويل: لومړى تن وم، چې په رسول اکرم پسې مې لمونځ وكړ.
د ځمکې جوړښت
د ځمکې د دنني جوړښت پوهنيزه پوهېدنه د نقشه کښنې، د سيندونو، جهيلونو يا سمندرونو تر اوبو لاندې ژوروالي څېړنه يا باتميتري  “bathymetry”، پر ځمکه باندې د نوي قشر پيداکېدنه کې د پرښې يا ګټ کتنې، د اورغورځونکو غرونو يا اورغورځونې فعاليت له امله له سترو ژوروالو څخه د ځمکې سطحې ته د راوړل شويو نمونو، د زلزليز څپو د شننې (چې له ځمکې څخه تېرېږي)، د ځمکې د جاذبي او مقناطيسي سيمو د اندازو او د ځمکې د ژور دننۍ برخې د فشارونو او تودوخې درجو په ځانګړتيا کې له بلوري کلکو شيانو سره د ازمايښتونو پر بنسټ ده.
دودوما
دودوما	د تانزانیا په منځ کې پروت ښار او پلازمېنه ده. د حمل او نقل يو بېلگه ده؛ خو اقتصادي حالت يې ښه نه دى. دا ښار د اوبو او هوا له پلوه وچ دى، کلنى ورښت يې ٨٠٠ ملي مترو ته رسېږي. دودوما له دارالسلام څخه د ټانگاتيکا جهيل په گريټ نارتهه عمومي سړک پرته ده. دا ستره او ټولېزه لار سويلي افريقا له مصر سره تړي. په دې ښار کې يو هوايې ډگر هم شتون لري. په لومړۍ نړيواله جگړه کې١٩١٨-١٩١٤وروسته او په ١٩٦١ ټانگاتيکا (چې اوس د تنزانيې برخه ده) له خپلواکۍ څخه د مخه د انگلستان د حکومت په پېر کې يو ولايت و. په ١٩٩٥ کې ددې ښار نفوس ١٨٩٠٠٠وو.
پراګ
ایتمولوژي او نومونه
په چیکي ژبه کې د Praha کلیمه له زړې سلاویک ژبې práh نه اخیستل شوې ده، چې معنی یې ده «خوړ» یا «چټک»، چې دا په خپله د همدې ښار هغه اصلیت ته اشاره کوي کوم چې د اولتاوا سیند پر سر د تلو راتلو لاره وه. همدا ایتمولوژي د وارسا ښار د پراګا ولسوالۍ په اړه هم راغلې ده.
د پراگ لېږدونه ( ترافیک ترانسپورت )
وېشنيزه:د اروپا د هېوادونو پلازمېنې وېشنيزه:د چېک جمهوريت ښارونه وېشنيزه:پراگ
پاکستان کې د طالبانو امیر المؤمنین وژنې
پاکستان کې د طالبانو جنگیالوی مشران چې امیر المؤمنین یې بولي؛ ظاهرا د کوټې شورا له خوا ټاکل کېږي چې له دې ټاکنې وروسته د همدې هېواد د څارگرو تر سترگو لاندې مختلفو ښارونو کې ژوند کوي. ددې امیرانو یو لړ مختلفو پېښو کې وژل شوي.
په بادغیس کې د جهاد غږ
په بادغيس کې د طالبانو يوه ځايي قومندان د طالبانو د مشر ملا اختر محمد منصور پر وړاندې جهاد اعلان کړ. ملا غفور چې له ملا محمد رسول سره خواخوږي لري، وايي چې ملا اختر منصور د پاکستان د آی اېس آی لپاره کار کوي او گڼ شمېر طالب مشران يې وژلي دي. دی دا دعوا هم کوي، چې د طالبانو مشر ملا محمد عمر هم د ملا اختر منصور له خوا وژل شوی دی. د بادغيس د قادس ولسوالۍ خلک د طالبانو د خپل منځي اختلاف او جگړو له کبله سخت اندېښمن دي او د بادغيس پر ولايتي شورا يې غږ کړی دی، چې د جگړې لپاره د طالبانو د راټولېدو مخه ونيسي. له دې جگړې اعلانولو مخکې د هرات په شينډنډ ولسوالۍ کې د ملا اختر محمد منصور او ملا محمد رسول د پلويانو تر منځ په جگړه کې شاوخوا ۲۰۰ تنه ووژل شول او گڼ شمېر نور ټپيان شول. داسې ويل کېږي، چې ملا محمد رسول ډله د ايران له خوا تمويل کېږي.
عبدالهادي ريشا‌ء
عبدالهادي ریشاء د حاجي عبدالغني هوتک زوی ، په خپل پلرني ټاټوبي (د کندهار ښار د دریمي ناحیې د ملا گلداد په کوڅه کې پر ۱۳۰۲ لمريز لېږدي کال دې نړۍ ته سترگي ړني کړي دي.
د بروکسل (ښار)
د سړک ترافیک
په بلجیم کې بروکسل د مرکزي موقعیت له امله، د ډیری لویو لارو له لارې ورته رسیدلی شي دغه نور ښارونه لکه ګینټ ، برګس ، انټورپ ، لیج ، نامور ، مګر امستردام ، روټردام ، کولون ، پاریس او لوګزامبورګ د بروکسل سره ښه سړکونه لري.
۱۰۹ (عدد)
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۰۹:
په کلینډر کې
۱۰۹ کولاي سي:
۷ ډيسمبر
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
فرزانه ناز
فرزانه ناز د پښتو ژبې یو نوموتی سندرغاړې ده.
مورنۍ ژبه
لومړۍ ژبه، اصلي ژبه، مورنۍ/پلرنۍ/ د مور او پلار ژبه (د شرياني/بنسټيزې ژبې يا L1 په نوم هم پېژندل کېږي) هغه ژبه يا هغه لهجه ده چې يو انسان ورسره له زېږېدو سره سم يا په کړکېچن  پړاو کې مخامخ وي. په ځينو هېوادونو کې، د اصلي ژبې يا مورنۍ ژبه اصطلاح ، د یوه کس توکميزې طبقې ته ويل کېږي، نه د هغه لومړۍ ژبې ته.
د بست پوهنتون
د بست پوهنتون د افغانستان د سوېلي ولايت هلمند په لشکرگاه ښار کې موقعيت لري. د دې پوهنتون بنسټ په ۱۶ د سېپتمبر، ۲۰۰۹ ز. کال کې ايښودل شوی.
مایک پینس
پنس او ټرمپ د ۲۰۲۰ز کال د ولسمشرۍ په ټاکنو کې د جوبايډن او کاميلا هارس په وړاندې ماتې وخوړه، خو د ټرمپ مبارزاتي ډلې د دې پايلو له منلو انکار وکړ، د ټاکنو د درغلۍ ناسمې ادعاوې يې وکړې او په ډېرو ايالاتونو کې يې شپږ اتيا ناکام قانوني شکايتونه ثبت کړل. که څه هم ټرمپ هڅه وکړه چې د ټاکنو پايلې لغوه کړي، پنس بايډن او هارس د ټاکنو د برياليو په توګه تاييد کړل. د ټاکنو د پايلو د لغوه کولو لپاره د هڅو نه کولو له امله ټرمپ هغه ته بد رد وويل او د ټرمپ د ځينو پلويانو له خوا په تاوتريخوالي  وګواښول شو، په ځانګړي ډول د امريکا د ملي شورا پر ماڼۍ د بريد پر مهال.
کینډۍ:تانبه:ژوندپوهنه/ټاکلی انځور/23
ایگوانا د ایگوانیدایه له کورنۍ څخه یو جنس دی چې د مرکزي استوایي او امریکې لویې وچې په سویلي سیمو کې اوسي. د ایگوانا جنسونه په دوه ډوله دي: شین ایگوانا چې کله ناکله ځینو ځایونو کې د کورني ژوې په توگه هم ساتل کېږي او بل یې کوشنی انټیل ایگوانا چې اوسمهال یې نسل له ورکېدو سره مخ دی.
هاوانا
۱۶ پېړۍ
د ټولې نوې نړۍ کښتيو د جنګي کښتيو له لارې هسپانيې ته وړلو په موخه توليدات لومړی هاوانا ته وېوړل. د ښار په خليج کې په زرګونو راټولو شويو کښتيو د هاوانا کرنې او زېربنا ته هم له دې امله وده ورکړه، چې يادو کښتيو ته بايد په سمندر کې د تګ په موخه خواړه، اوبه او نور اړين توليد برابر شوی وی.
د ۱۵۹۲ ز کال د ډسمبر پر ۲۰ نېټه د هسپانيې پاچا دويم فليپ (King Philip II of Spain) هاوانا ته د ښار نوم ورکړ. له دې څخه وروسته ياد ښار د هسپانوي خول “Spanish Crown” له لورې په رسمي ډول «د نوې نړۍ کليد او د وېسټ انډيز د کلا يا دېوال په توګه» وټاکل شو. په ورته وخت کې د ښار د ساتندويۍ يا دفاعي زېربناوو رغول يا وده ورکولو هڅو دوام وکړ.
پاراستامول
مېکانيزم
پاراسیتامول په مرکزی عصبی سیسټم کې د سایکلو اوکسیجیناز انزیم د محدودولو سبب گرځی، چې په دې کار سره د درد او تبی ضد اغېزه له ځانه پرېږدی دا چې په نور بدن کی نوموړی انزیم نه نهی کوی نو له دی امله یی د التهاب د پاره اثر کمزوری دی.
د تلپاتې پراختیا دویمه موخه
د کوویډ-۱۹ وبا اغېز
د تلپاتې پراختیا دویمې موخې یعنې لوږې ختمولو ته رسېدل، د ګڼو عواملو په سبب له ګواښ مخامخ دي چې تر ټولو لوی یې په ۲۰۱۹، ۲۰۲۰ او ۲۰۲۱ کې رامنځته شول، په ۲۰۱۹-۲۰۲۱ کلونو کې په ختیځه افریقا کې د ملخانو بې‌ساری برید او په ۲۰۲۰ ز کال کې کوویډ-۱۹ وبا. د خوړو او کرنې سازمان (FAO) وايي چې: د غذایي نا امنۍ بهیر او د غذا په تولید او عاید کې ګډوډي "د ماشومانو د خوارځواکۍ له ګواښ سره مرسته کوي، ځکه چې غذايي نا امني د ماشومانو او ښځو د غذايي رژیم پر کیفیت او د خلکو پر روغتیا له بېلابېلو لارو اغېز کوي."
د کوویډ-۱۹ وبا خپرېدو او قرنطین پرکرنیزو تولیداتو ډېر فشار راوړی او نړیوال ارزښت یې ګډوډ کړی دی. دغه موضوع د خلکو لپاره د خوارځواکۍ او ناکافي غذا د ستونزو لامل کېږي، چې تر ټولو بېوزله خلک یې سخت اغېزمن کړي دي. له دې امله په ۲۰۲۰ ز کال کې، څه باندې ۱۳۲ میلیونه کسان په خوارځواکۍ اخته شول. د وروستیو څېړنو پر بنسټ، په هغو ماشومانو کې چې عمر یې تر پنځو کلونو ټيټ دی، د سختو ضایعاتو ۱۴ سلنه ډېروالی ښيي، د کوویډ-۱۹ وبا له امله وي.
د عمومي جریان ماډل
د هوا له وړاندوېینې سره اړیکه
د هوا ډېری وړاندوېینې د عددي ماډل د پایلو پر بنسټ کېږي. دا چې وړاندوېینې یوازې څو ورځې یا څو اونۍ دي او د سمندر د سطحې تودوخه نسبتاً ورو ورو بدلېږي، نو په دغسې ماډلونو کې سمندري ماډلونه شامل نه وي. دا ماډلونه د وړاندوېینې د پیلولو لپاره دقیقو لومړنیو شرایطو ته اړتیا لري – معمولاً دا شرایط د مخکېنۍ وړاندوېینې له پایلو څخه اخیستل کېږي او له مشاهداتو سره یوځای کېږي. د هوا وړاندوېینې د اقلمي وړاندوېینو په نسبت لوړ زماني ریزولوشن ته اړتیا لري چې د اقلیم د میاشتنیو یا کلنیو اوسطونو په پرتله تر ساعتونو کم دی. له دې سره سره، لکه څرنګه چې د هوا وړاندوېینه یوازې ۱۰ ورځې رانغاړي، ماډلونه کېدای شي د اقلیم د حالت په نسبت په لوړ عمودي او افقي ریزولوشن سره اجرا شي.
کریمیا
نوم
د قیرم کلیمې سرچینه نامشخصه ده، هغه وړاندیزونه چې په بېلابېلو سرچینو کې پرې بحث شوی په لاندې ډول دي:
په زور کډوالول
همدا وه چې د کریمیايي تتارو د پارلمان مشر رفعت چوباروف ترکیې ته ولاړ او له ترکي لومړي وزیر رجب طیب اردوغان سره یې وکتل او د کریمیا له تتارو سره یې خپل رسمي ملاتړ اعلان کړ.
سولپالنه
ارسطو (۳۸۴ تر ۳۲۲ م‌ز)
په سولپالونکي تفکر کې د ارسطو ستره ونډه، په استدلال کې د قیاسي منطق کارونه وه. ارسطو د قیاس‌پالنې په تعریف کې لیکي چې، «هغه خبرې اترې، چې په‌کې یقیني (ځانګړي) څیزونه مفروض شوي دي، له مفروض شویو څیزونو سره په توپیر کې یو څیز د اړتیا په پایله کې راڅرګندېږي، ځکه چې دغه څیزونه داسې دي». له دغه خورا ټولیز تعریف سره، سره، ارسطو ځان په به درې ډلبندي شویو قیاسونو کې تحدیدوي چې د هغه په اثر – ړومبنۍ شننې (Prior Analytics) – کې له درې ډلبندي شویو قضیو څخه رامنځ‌ته کېږي. دغو قضیو کې د موجهاتو ډلبندي شوي قیاسونه شامل دي.
۱۱۲ (عدد)
سرچينې
وېشنيزه:۱۱۲ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
عدلي لرغونپوهنه
عدلي لرغونپوهنه د پولیسو او نورو څارگریزو ادارو په وسیله د جرمي سیمې څخه د شواهدو او مدارکو راټولونه کې مرسته وکړي. دا مدارک د ځانگړو مسلکي وړتیاوو له مخې چې په یوه لرغونپوهنیزه ځای کې له تېر وخت څخه شواهد رابرڅېره او کشف کړي.
داکترحکمت الله سلطانی
داکترحکمت الله سلطانی دالحاج عبدالمجیدخان علیزی زوی دالحاج ادم خان لمسی اودشهیدسلطان محمدخان علیزی کړوسی دهلمندولایت دکجکی ولسوالی دزمینداوردخانانودنیچی په کلی کښی په کال ۱۳۷۲ کښی زیدږیدلی دی لمړی ذدکړی یه دپاکستان هیواد دکویټی ښارپه ساینس تقوالیسه کښی کړی اوپه کال ۱۳۹۱کښی دکندهاردظاهرشاهی عالی لیسی څخه فارغ اوپه همدی کال دکانکوردازموینی له لاری دکندهاردطب پوهنځی ته شامل چی په ۱۳۹۷کال په ښه درجه دلیسانس په کچه فارغ شوهمدارنګه نوموړی په پښتو،دری ،اردو،انګلیسی ژوبوکښی لیکل اولوستل کولای شی همدارنګه نوموړی دهیوادپه ملی اوبین المللی کانفرانسونو،ورکشاپونو،غونډواومجالسوکښی برخه اخیستی ده ،نوموړی داستادی مقدسه وظیفی ترڅنګه دUN دپروژوسره او دافغانی سری میاشتی ټولنی دسهیل لویدیځ زون دعوایدو اوګمرکاتومسئول مدیر پاته شوی دی.
سېسټم
غیر رسمی مالوماتی سیسټم
هغه سیسټم چی مالومات یی د کمپیوټر پر اساس وی فزیکی سیسټم لمس کیدونکی وی چی په عمل کی بی حرکته یا ډاینامک وی. خلاص سیسټم له محیط سره اړیکی یا اتصال لری په محیط کی په ازادانه شکل فعل او انفعال تر سره کوی اخیستونکی او نتیجه ورکونکی عمل ترسره کوی بند سیسټم د سیسټم محیط کی فعل او انفعال نه ترسره کوی
د لیتویا تاریخ
د منځنیو پېړیو په لومړیو کې، د دې سیمي وګړي د عیسوی کېدلو پر خلاف مقاومت وکړ او په شمالي صلیبي جګړو کې د یرغل لاندې راغلل. د لیتویا پلازمېنه ریګا په ۱۲۰۱ ز کال د جرمنیانو له خوا د داوګاوا په خوله کې جوړه شوه، چې دا د دې سیمي د پاپل له خوا په تصویب شوي فتح کې د لیوانیان د تورو وروڼود یوه پوځي نظم له خوا په سټراتیژيک مرکز  بدل شو. چې دا به د لوېديځ بالتیک لومړۍ لوی ښار وي، له ۱۲۸۲ ز کال وروسته، په هانیسټیک اتحادیې کې د سوداګرې یو اصلي مرکز و.
د لیتویا ملي لومړنۍ ویښتیا په ۱۸۵۰ ز کال کې پیل شوه او د لومړۍ نړیوالې جګړې وروسته یې  ګټه تر لاسه کړه. هغه وخت کله چې د لیتویا د خپلواکۍ په دوه کلنې جګړه کې لیتویا په پایله کې خپلواکۍ ترلاسه کړه او د روسیې له خوا په ۱۹۲۰ ز کال کې او د نړیوالې ټولنې له خوا په ۱۹۲۱ ز کال کې په رسمیت وپېژندل شوه. د لیتویا اساسي قانون په ۱۹۲۲ ز کال کې تصویب شو. سیاسي بې ثباتي او د ډېرو فشارونو د اغېزې پايله  په ۱۹۳۴ ز کال کې د مۍ په پنځلسمه د لومړي وزیر کارلیس یولمینیس له خوا د کودتا لامل شوه. د لیتویا په خپلواکۍ کې د ۱۹۴۰ ز کال په جون او جولای کې مداخله وشوه، هغه وخت کله چې دا هېواد د شوروي اتحاد له خوا اشغال شوی و. په ۱۹۴۱ ز کال کې دا هېواد د نازي جرمني له خوا یرغل او ونیول شو، چې بېرته له ۱۹۴۴ز کال څخه تر ۱۹۴۵ ز کلونو پورې د شوریانو له خوا ونیول شو.
د لیتویا اقتصاد د لوی بحران په وخت کې چې د ۲۰۰۸ ز کال د لیتویا د مالي بحران لامل شو، خورا زیانمنه شوه. په لوېديځه اروپا کې د اقتصادي حالت خرابېدل او د کار ښه چانسونه ددې لامل شول، چې د لیتویا ډېری وګړي کډوال شي.
تر تاریخ وړاندې
د نن ورځې د لیتویا په سیمه کې د ګنګل دوره کابوله ۱۴۰۰۰ څخه تر ۱۲۰۰۰ کاله وړاندې پای ته ورسېده. دې سیمې ته لومړني انسانان د پیالوټیک دورې په اوږدو کې د ۱۱۰۰۰ څخه تر ۱۲۰۰۰ کاله پخوا راغلل. دوی ښکاریان وو، څوک چې د غرڅو د رمو په لټه کې د بالتیک د یخ جهیل سره نژدې اوسېدل پيل کړل. د بالتیک د سمندر ځمکه پېژندنه دا ښيې چې: ساحلي کرښه په وچه کې نوره هم پسې وغځېده. لومړني توکي چې د سالاسپیل ښار سره نژدې موندل شوي، د پیالوټیک وروستۍ دورې پورې اړوند دي او کابو ۱۲۰۰۰ کاله پخوا د سویډیریا کلتور پورې اړه لري.
د جاپان فلسفه
کنفيوشس ايزم
د نيو کنفيوشس ايزم د « Zhu Xi» ښوونځي د کورنۍ په ډول د ملوک الطوايفۍ له نظم څخه ملاتړ کاوه چې له ټاکلو ټولنيزو موقعيتونو څخه برخمن و. « Hayashi Razan» د « Zhu Xi» د نوي کنفيوشس ايزم ښوونځی د « Tokugawa shogunate» لپاره د نظري بنسټ په توګه فرض کړی دی. د ملکي حکومت د اصل له لارې، کنفيوشس ايزم  ته ډالۍ « Yushima Seidō» جوړ شو. د « Kansei» د سمونونو له لارې، د « kugawa shogunate » له خوا د نيو-کنفيوشس ايزم د « Zhu Xi » ښوونځي لا زیات پياوړي شول. سربېره پره پر دې، د « Zhu Xi» د نيو-کنفيوشس ايزم ښوونځي پر هغه سياسي خوځښت زیات اغېز پرېښود چې د سترواک د درناوي او د وروستي « Tokugawa » د پرديو د شړلو پلوی يې کاوه.
۱۱۳ (عدد)
په کیمیا کې
۱۱۳ د نيهونيوم اټومي عدد ده
هندي کانابيس
تاريخ
کانابيس د آسيا بومي بوټي دي چې ۶ زره کاله مخکې په چین او تورکستان کې کرل شوي وو. په دي وخت د دي بوټي د وېرو تاثیر هم پېژندل شوي وو. چینايي لرغوني سرچينې وایی چې دغه بوټي د ملاريا، دردونو او قبضیت د علاج لپاره کارېده. آشوريانو د کانابيس بوټي د کندر په توگه کارول. هندي لرغوني سرچينې وایی چې انسان د دي بوټي تر کارولو وروسته د هندوستاني خودایانو سره خبري کولای شی. مسلمنان چرس او نورو مخدرو ته په بده سترگه گوري. خو د پښتنو یو لوي مشر او د پښتو ژبې ستر شاعر او لیکوال خوشحال خان خټک په دستارنامه کې لیکي چې سړۍ دغه شایان په کور کې باید ولري. ځکه دی وایی ښایی کوم کافر مېلمه په سړۍ ورپېښ شی او و یی غواړي.
توصيف
کانابیس د یو کلن بوټي دي چې په ځانگړي ډول په هندوستان، پاکستان، ايران ، کشمیر، جنوبي آمريکا او افغانستان کې شنه کېږي. د ساقې اوږدوالي ۱،۵ متره دي. کانابيس بوټي درملي بوټي دي چې یو شمير طبيعي توکې لکه کانابیډیول، کانابینول او تېتراهیدروکانابینول (٪۰،۳) لري. د هغو توکو څخه تېتراهیدروکانابینول (THC) تر ټولو آغېزمنده توکه ده چې د اسانانو پر روح باندي وهمي آغېره لري او ځيني انسانان دغه توکه د مخدرې په توگه کاروي. کانابیډیول د کانابيس یو طبيعي توکه ده چې درملی آغېزې لري او په عصري طب کې مهم رول هم لوبولای شی. نوموړي توکه د انسانانو پر روحي صحت هېڅ آغېره نه لري خو کولای شی د انسانانو عصبي انساج د زهرجنو توکو لکه الکول سره مقاومت وکړي. نوموړی توکه د التهابونو پر ضد آغېزه هم لري.
سرچينې
وېشنيزه:شفا بښونکي نباتات
تکاملي ژبپوهنه
۱۸۶۳-۱۹۴۵: ټولنيز داروينيزم
دې چارې په اروپا کې جوړښتي ژبپوهنه واکمنه وګرځوله. د اوږدې مودې لپاره د داروين د پلويانو او فرانسوي پوهانو تر منځ د ژبې د تکامل د موضوع پر سر اختلافات روان وو، په کوم څه چې د ۱۸۶۶ز کال په لومړيو کې د پاريس د ژبې ټولنې بنديز لګولی و. «فردينانډ ډي سوسور» په خپل کورس کې په عمومي ژبپوهنه کې د تکاملي ژبپوهنې د بدلولو لپاره د جوړښت پالنې وړاندير وکړ، کوم چې په ۱۹۱۶ز کال کې د هغه له مړينې وروسته خپور شو. د ۱۹۶۸ز کال د پسرلي په موسم کې د محصلينو د بغاوتونو په پايله کې جوړښت پالان په انساني او ټولنيزو علومو کې د علمي سياسي ځواک پر لور ولاړل او «سوربون» يې د انساني فکر د يو نړيوال مرکز په توګه وګرځاوه.
ابن حزم اندلسي
ابو محمد ، علي بن احمد بن سعيد زوی د حزم په قرطبه نومي ښار کې د نومبر په ۷مه، کال ۹۹۴ ز زېږېدلې./ ۳۰م د روژې مبارکې، کال ۳۸۴هجري سپوږمیز.
ابن حزم اندلسي یو ستر لارښود، مطلق مجتهد، د پوهې سمندر، د فنونو او پوهې خاوند، د پوهانو پلار او له طبري څخه وروسته د اسلام په اړه یو منل شوې او بې جوړې لیکوال او څېړونکې گڼل کېږي.
ژاک ديرېډا
سرچينې
[1] هر هغه څه چې لیدل کېږي، یا د یوې تجربې د جوړښت د څېړنې فلسفې ته ویل کېږي، ژباړن
افغانستان کې اروپايي اغېز (نفوذ)
لويه لوبه
د 1763ز کال د پاريس له تړون وروسته، برتانيه په هندي نيمه لويه وچه کې ستر اروپايي ځواک وګرځېد، او له شجاع شاه دراني سره د 1809ز کال په تړون سره يې په افغانستان کې لېوالتيا پيدا کړه. دا د روسي سترواکۍ پراخېدونکی ګواښ و چې د افغانستان په سيمه کې يې ګټه اخيستل پيل کړل، په برتانوي هندوستان يې فشار زيات کړ، کوم څه چې د لويې لوبې په نوم پېژندل کېږي. لويې لوبې د برتانوي او روسي سترواکيو ټکر په خوځښت راوست، د چا د اغېز دايرې چې په چټکۍ سره يو بل ته نږدې شوې او په افغانستان کې يو له بل سره مخ شوې. په دې کې د برتانويانو له خوا په کابل کې د ګوډاګي حکومت د جوړولو په اړه هڅې هم شاملې وې. د نولسمې پېړۍ په پاتې موده کې افغانستان او د دې هېواد په شا او خوا سيمو کې په ډېره اندازه اروپايي ښکېلتيا وليدل شوه، او د حريصو سیمه ييزو واکمنو په منځ کې شخړې زياتې شوې، ځکه چې د افغانستان برخليک په نړيواله کچه وټاکل شو.
په افغانستان کې لوړې زده کړې
د جنسیت ستراتیژي
د ۲۰۱۷ کال تر اکټوبر پورې، د افغانستان په پوهنتونونو کې ۱۱۷ ښځې (له ټولټال شمېر څخه ۲۳سلنه) د ماسټرۍ په کچه په زده کړو بوختې وي، چې دلته د نارینه وو شمېر بیا ۵۰۸ تنو ته رسېده.
د لوړو زده کړو کیفیت
د درسي نصاب کمېسیون چې د لوړو زده کړو وزارت له خوا جوړ شوی و، تر ۲۰۱۴ کال پورې یې وکولای شول چې د افغانستان د دولتي او خصوصي پوهنتونونو د یو ثلث درسي نصاب بیاکتنه او سموونه وکړي. د ټاکل شویو ښوونکو د شمېر لپاره پرمختګ ښه پر مخ روان دی، ځکه چې د مامورینو لګښتونه له عادي بودیجې څخه ورکول کېږي. د وزارت یو لومړیتوب، د ماسټرۍ د پروګرام د شمېر زیاتوالی و. دې کار د ښځو لپاره دا زمینه برابروله تر څو د ماسټرۍ په کچه لوړې زده کړې وکړي، په تېره بیا کله چې هغوی بهرنیو هېوادونو ته د ماسټرۍ او ډکتورا په تر لاسه کولو کې له ستونزو سره مخ دي. د بېلګې په توګه، په ۲۰۱۳ کال کې د زده کړو او عامه مدیریت په برخه کې په دوو بېلابېلو د ماسټرۍ د زده کړې په پروګرامونو کې شامل کسان سم نیمايي یې ښځې وي. د کابل پوهنتون له خوا د ۲۰۰۷ نه تر ۲۰۱۲ کال پورې له ورکړل شویو د ماسټرۍ پروګرامونو کې له هرو اتو تنو څخه یې پېنځه یې ښځې وي. تر ۲۰۱۵ کال پورې، ټولټال د ماسټرۍ ټولټال ۲۵ پروګرامونه موجود و. :
هم وګوره
د افغانستان د لوړو زده کړو وزارت
محمد افضل ټکور
زده کړې
لومړنۍ زده کړي يې د خپل کلي په ښوونځی کښي تر سره کړي او په ١٣٥٧ لمريز کال دکونړ ولايت د کوز کنړ د ولسوالۍ د سيدجمال الدين د ليسې د دولسم ټولگی نه فارغ شوی او لوړي زده کړي يې د ننگرهار پوهنتون د انجنيرۍ په پوهنځی کي تر سره کړي دي. په کال ١٣٦٤ ل يې نوموړې پوهنځی پای ته ورسوله.
۱۱۵ (عدد)
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۱۵:
زړه
له ۲۰۰۸ زکال راهیسې د زړه د رګونو ناروغۍ په ټوله نړۍ کې د مړینې تر ټولو لوی لامل دی او نږدې ۳۰ سلنه مړینه له همدغه امله ده. د دغې کچې مړینې درې پر څلور برخې یې د رګونو د بندښت او همدارنګه د زړه د درېدو له امله دي. د زړه د ناروغیو په رامنځته کوونکو عواملو کې سګرټ وهل، چاغوالی، لږ ورزش، لوړ کلسترول لرل، د وینې لوړ فشار لرل، نه کنټرول شوی شکر شاملېږي. د زړه د رګونو ناروغۍ تر ډېره پورې کومې نښې نه لري او یا هم کېدای شي د سینې د قفس د درد او یا هم د نفس د بندیدو لامل وګرځي. د زړه د ناروغیو تشخیص د طبي سوابقو په اخیستو، په طبي غوږیو سره د زړه غږ ته له اورېدو، اکوکارډیوګرام او سونوګرافي له لارې ترسره کېږي. هغه متخصصین چې د زړه د ناروغیو درملنه کوي کارډیالوژیست یا د زړه متخصصین بلل کېږي؛ په داسې حال کې چې کېدای شي ګڼ شمېر نور طبي تخصصونه هم د هغو په درملنه کې داخل وي.
کړنه
The blood flows through a system, starting in the right atrium, the blood flows to the tricuspid valve, then to the right ventricles that pump blood out, to the pulmonary semilunar valve [psv], and on to the pulmonary artery which delivers blood to the lungs. From there, blood flows back to the pulmonary vein to the left atrium, then the bicuspid valve, and to the left ventricle, then on to the aortic semilunar valve. Then the blood "forks off" and is delivered to the rest of the body through the aorta, then the arteries, to the arterioles, and to capillaries where they go back to the heart to the venules, to the veins, to the inferior/superior vena cava, and starts all over again.
لومړۍ مرسته
که چېرته د يو چا زړه درېږي، (د زړه د درزا نشتون)، نو په دغه وخت کې د زړه احيا کولو کړنه بايد سمدلاسه پيل شي او بيا دې د مسلکي طبي املې سره اړيکې ونيولای شي. If an automated external defibrillator is available, this device may automatically administer defibrillation if this is indicated. Usually, if there is enough time, the person can be rushed to the hospital where he or she will be cared for by a cardiologist, a doctor who specializes in the heart and lungs.
دپښتو فلمونو تاریخچه
دپښتو دغه فلمونه او زما اند او نظر:
زما ددغې مقالې دلیکوال په اند دپښتو دلومړیو پنځلسو کلونو یعنې د ۱۹۷۰ زیږدیز کاله راواخله تر ۱۹۸۵ زیږدیزه پورې ددغو پښتوفلمونو نه یې ځینې فلمونه سټینډرډ او معیاري وو او ډیر ښه او اوچت وواو ډیر ښه وځلیدل ،ځکه دامیر حمزه شینواري ، مراد شینواري او امیر غلام صادق نوښاري په څیر ډیرښه ډایرکټران ، دکیسو لیکوالان او پروډیوسران او هم دآصف خان او بدرمنیر په څیر فلمي ستوري ا و دګلنار بیګم ، کشور سلطان ، استاد خیال محمداو هدایت االله په څیر فلمي هنرمندان او سندرغاړي یې درلودل. د غه فلمونه په دپښتونخوا په ښارونو، پيښور ، '|مردان ، چارسدې ، مینګوره او دپښتنو په نورو سیمو لکه دسهیلي پښتونخوا په مرکز کوئیټه او ان دافغانستان په ډیرو سینماګانو کې چلیدل او خلک په به په ډیرې مینې او لیوالتیا سره دغه پښتو فلمونه لیدل او دافغانستان راډیو -ټلویزیون به هم کله ناکله د پښتونخوا دغه پښتو فلمونه خپرول. خو زما په اند په دغو فلمونو کې دابتذال ټکی دادي چې په دغو پښتو فلمونو کې پښتني کلچر په پام کې نه ونیول شوی او ددغو فلمونو پر جامو او نڅاوو باندې پردی پنجابي کلتور خپلې کر غیړنې وزرې غوړولې وې او اوس هم دغه لړۍ روانه ده ،نو ځکه دپښتو دغه فلمونه یې پیکه ،بې رنګه او مبتذل کړي وو او کړي یې دي. که چیرې په دغه فلمونو کې سوچه پښتني کلچرساتل شوی وای او دپنجابیانو کلچر او نڅاوې پکې نه وای نو دا فلمونه به نور هم خوندورواي .زما هیله ده چې دپښتو فلمونواوسني پروډیوسران زما داخبره په پام کې ونیسي او ددغه شان ابتذال مخه ونیسي همدا علت دی چې اوس دغه فلمونه چندانې دير مینه وال نه لری ، همداراز دسینماګانو سره دخلکو مینه ځکه کمه شوې ده چې له یوې خوا دپښتنو په سیمو کې نا امنه حالات روان دي او له بلې حوا اوس هرڅوک په خپلو کورونو کې تلویزیونونه( ټي . وي ګانې) او کمپيوټرونه لري او د یوټیوپ له لارې دغه فلمونه لیدلای شي.
زيړانى
نوې امير تر يوې اندازې پورې ددغو دوو رقيبو امپراتوريو زيږنده وو، او د بريتانيې او روسيې دواړو په خوښه د قدرت پر گدۍ ناست وو. روسيې ورته اجازه ورکړه چې دافغانستان په شمال کې خپل نفوذ تامين کړي او لارد لايتن (Lord Lytton) دخپل "وړاندې تگ" د پاليسۍ په خلاف وغوښتل چې خپلې قواوې دافغانستان د جنوب ختيځ نه ، چې په متزلزله او بې ثباته  حالت کې  وې، بيرته ستنې کړي،  او دهرات او قندهار نه پرته ټول افغانستان ورته په واک کې پريږدي(٢). خو دروسيې او بريتانيې په ضمانت يو آزاده افغانستان د انگريزانو په گټه نه وو. ليپل گريفين (Lepel Griffin)، په افغانستان کې د انگريزانو لوړ پوړي سياسې مامور د امير عبدالرحمن خان سره په خبرو بوخت وو ، او دهمدې خبرو په ترڅ کې د انگريزانو په سياست کې بدلون راغى. په لومړي سر کې انگريزانو پلان درلود چې افغانستان ورته د بې قيدوشرطه قلمرو په توگه  تسليم شي، او بيا يې وړانديز وکړ چې دباندنيو قواوو سره دې د افغانستان روابط انگريزان اداره او کنترول کړي. ليپل گريفين په خپل ليک کې امير عبدالرحمن خان ته اطمينان ورکړ چې بريتانيا نه غواړي دافغانستان په کورنيو چارو کې مداخله وکړي خو په کابل کې دبريتانيا د حکومت ديوه مسلمان استازي اوسيدل به  غوره وگڼي(٣).
نجیب‌الله خواجه عمری
دندی
د کابل پوهنتون د انجینرۍ پوهنځي غړی شو او په عین پوهنتون کې درس ووایه. په مشورتي بورډ کې د کار او ټولنیزو چارو ، عامه ګټو ، پوهنې وزارتونو سره همکاري, د افغانستان د تخنیکي انستیتوت مشر, هغه له 2003 څخه تر 2005 پورې د USAID د برنامې معاون په توګه, د افغان باختر انجینري او ساختماني شرکت مرستیال له 2005 څخه تر 2008 پورې, د پروژې مدیر د "ONYX ساختماني" 2011 څخه تر 2013 پورې, د انجینرۍ رئیس او مشر میخانیک انجینر ، د خپل کار ګمارونکي قراردادي له 2013 څخه تر 2015 پورې, د سینیر پروژه او میخانیک انجینر نړیوال بانک 2015 څخه تر 2017 پورې ، د ملي امنيت شورا 2017 کې سلاکار ، د لوړو زده کړو وزیر 2017( په 2019 کې تایید شوی) دندی ترسره کړې.
شېر شاه سوري
واک ته رسېدنه
I
۱۱۶ (عدد)
په کیمیا کې
۱۱۶ د ليورموريوم اټومي عدد ده
سامی خلګ
ساميان Sami یا Saami د ناروې هيواد تر ټولو لومړی اوسيدونکو سره سره د سويډن، فنلنډ، روس، وګړي هم دي
خلوزي
خلوزي چې دلويو ماموندو يوه څانگه ده نورې وړې څانگې هم لري چې نومونه يې دادي:ميرامت خيل(مير احمد خيل)،شاتي خيل او نور.
٢- دپښتنو ټولنيز او اقتصادي جوړښت،٢٢٥-٢٢٦ مخونه، دکابل چاپ.
ايريس مارداک
د هغې په نورو کتابونو کې «بيل ۱۹۵۸)، سر پرې شوی (۱۹۶۱ ز کال )، سور او شين (۱۹۶۵ ز کال )، ښه او غوره (۱۹۶۸ ز کال)، تور شهزاده (۱۹۷۳ ز کال)، هينري او کاټو (۱۹۷۶ ز کال )، د فيلسوف شاګرد (۱۹۸۳)، ښه روزونکی (۱۹۸۵ز کال )، کتاب او ورورولي (۱۹۸۷ز کال)، سيارې ته پيغام (۱۹۸۹ ز کال ) او د ګرين نايټ (۱۹۹۳ز کال )» شامل دي.
عبدالطیف روشان
دا هم وګورئ
په افغانستان کې لوړې زده کړې
اورشيندی
قاره يي درز
شونې ده چې د تود ډبرين څادر پرله پسې پورته راتګ د هرې لويې وچې په دنننۍ برخې کې وده وکړي او له همدې امله درز منځ ته راشي. د درزونو لومړي پړاوونه د «باسالتي» سيلاو ځانګړتيا لري او شونې ده هغې نقطې ته وړاندې ولاړ شي، چېرې چې تيکټونيک تخته په بشپړ ډول وېشل کېږي. له دې وروسته د وېشل شويو تختو د دوه برخو په منځ کې د مختلفې تختې پوله وده کوي. خو ډېر ځله دا درز ناکاميږي چې په بشپړ ډول قاره يي ليتوسفير سره جلا کړي (لکه په ولاکوجن کې) او ناکام درزونه اورشيندي خصوصيتونه لري، کوم چې غېر معمولي «الکلي» موادو لاوا او کاربونيټايټس ته چاودنه ورکوي. په بېلګو کې يې د ختيځې افريقا اورشيندی درز شامل دی.
ملخک
توصيف
ملخکان کوچنۍ ژوې دي چې اوږدوالی یې ۲۰ میلیمترو ته رسېږي او په ځانگړي ډول اوبړۍ خوري. نوموړي ژوې خړ یا نسواري رنگ لري.
علامه حمیدالدین فراهی
مولانا په فراهي دومره شهرت ترلاسه کړ چې حتی اصلي نوم یې سوري ته پاته شو. د سید سلیمان ندوی له نظره فراهی د مولانا له نوم سره ځکه یوځای شوی چې پلرنی کلي یې «پهریا» نومېده. البته په دې اړه دا خبره هم د پام وړ ده چې په افغانستان کې اوس هم یو ولایت د فراه په نامه شته.
د شلو کلونو په عمر يې د انګریزي ژبې او نورو نویو علومو زدکړې ته ملاوتړله، د نوې فلسفې زدکړې ته يې زیاته توجو وکړه، ترڅنګ يې انګریزي ژبې ته هم ښه پاملرنه وکړه. د فلسفې مشهور استاد يې مشهور انګریز مستشرق(توماس ارنولد) و چې لس کاله د همدې فلسفې د پوهنځي استاد و، هغه د (الدعوة الی الاسلام) په نوم یو کتاب ولیکه چې خپله فراهي به کلکې نیوکې پر کولې. د هغه وخت د قوانینو د تدریس لپاره د حقوقو په نوم جوړ شوي پوهنځي کې يې دوه کاله درس ووایه بیا يې همداسې نیمګړی پريښود.
مولانا حمید الدین فراهي چې د آیتونو د نطم او ترتیب په اړه کوم نظر وړاندې کړی، مولانا شبلي له هغه سره اختلاف درلود، او د مولانا فراهي هڅې یې بېګټې بللې اما کله چې یې له هغه سره له نیژدې وکتل نه یوازې دا چې ورسره مواقف شو له هغه به یې مشورې هم اخیستې او دا جمله یې هم د فراهي په اړه وویله «د ابی لهب د تفسیر په اړه تاته مبارکي وایم، ټول مسلمانان باید ستا منندی وي[1]»
۳: امثال آصف الحکیم: د اصف ځينې کیسې دي چې ده د طالبۍ په دوره کې له انګلیسي عربي ته ترجمه کړې وې، دا کتاب د ده تر مرګ وروسته چاپ شوی دی.
۴ـ امعان في اقسام القران: د لیکوال په ژوند کې دا کتاب دوه پلا چاپ شوی دی، لومړی وار په لکنو کې چاپ شو چې حجم يې کوچنی و، بیا لیکوال سمونې و زیاتونې پر وکړې، نو د ۱۳۲۹هـ مهال په عليګړ کې بیا احمدیه مطبعې چاپ کړ.
ط: د العصر سورت تفسرچې په ۱۳۲۶هـ کې فیض عام چاپ کړی دی.
ل: د الکافرون سورت تفسیر په ۱۳۲۶هـ کې فیض عام مطبعې چاپ کړی دی.
۲۰: نوای پهلوی: د فارسي اشعارو دیوان يې دی، د لیکوال په ژوند کې د (دیوان حمید) په نوم له حیدراباده شمسي مطبعې په ۱۹۰۳م کې چاپ کړی دی.