cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
غړی (بيالوژي)
د يو غړي نسجونه په پراخه کچه د «پيرانچيما» (اصلي سکښت)، کارکوونکي نسج (نسج بافت يا پللې بللی شي) او «سټروما» په ډول ډلبندي کېدای شي چې جوړونکي نسجونه يې ملاتړي، تړونکي يا مرستندويه دندې پر مخ وړي. د بېلګې په ډول د غدو (مرغړی) نسج، کوم چې هارمونونه جوړوي «پيرانچيما» دی، له بلې خواو هغه اعصاب چې «پيرانچيما» منځ ته راوړي، د وينې هغه رګونه، کوم چې دې ته اکسيجن رسوي، د هغې پالنه کوي او د هغې ميټابولیک فاضله مواد لرې کوي او هغه نښلونکي نسجونه، کوم چې د دې لپاره مناسب ځای برابروي، تر څو هلته ځای پر ځای او پیاوړی شي، په «سټروما» کې شامل دي. هغه بنسټيز نسجونه چې يو غړی منځ ته راوړي، دا خاصيت لري چې شریک جنيني اصول ولري، لکه د یو تخم (جراثيم/سرچينه) له منځه منځ ته راتلل. غړي په ډېرو ګڼ حجروي ژونديو موجوداتو کې وي. د باکتريا په څېر د يوې حجرې لرونکو موجوداتو کې، د يو غړي د دندو ورته والی د «اورګنيل» په نوم پېژندل کېږي، (ارګنيل د يوې حجرې د يوې برخې يوه ځانګړې دنده). په بوټو کې درې بنسټيز غړي شته.
واجير، کېنيا
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> واجير د کېنیا په شمال ختیځ ولایت کې یو ښار دی چې په 1999 کې یې 32,237 تنه نفوس درلود او په 2005 کې یې نفوس 49,875تنو ته ورسېد.
سټیفن هاپکینز
هاپکینز په ماشومتوب کې له مطالعې سره ډېره لیوالتیا لرله او د ساینس، ریاضیاتو او ادبیاتو په یو تکړه زده کوونکي واوښت. له هغه نقشه جوړونکی او ستور پوه جوړ شو چې په ۱۷۶۹ زکال کې یې له لمر څخه د زهرې سیارې د تېرېدو په اندازه کولو کې ونډه لرله. په ۲۳ کلنۍ کې نوموړي د روډ ایلنډ ایالت په نوي رامنځته شوي ښار سیچوئت کې د سولې د قاضي په توګه په کار پیل وکړ. ډېر ژر نوموړی د عادي قضایاو د ابتدایي محکمې قاضي شو او په ورته مهال کې یې د سیچوئت ښاري شورا او د هغو د استازو د جرګې د مشر په توګه هم خدمت کاوه. په داسې حال کې چې نوموړی په مدني چارو کې فعال و، خو په خوا کې یې د وسپنۍ د ویلي کولو د یوې فابریکې په ملکیت کې شریک و او یو بریالی سوداګر و چې په ۱۷۵۰ مه لسیزه کې د Sea Captains Carousing in Surinam (په سورینام کې سمندریز قوماندانان) په نامه د جان ګرین ووډ په طنزي نقاشي کې هم انځور شوی و. د ۱۷۴۷ زکال په مۍ میاشت کې هاپکینز د روډ ایلنډ د سترې محکمې قاضي وټاکل شو او د ۱۷۴۹ زکال تر مۍ میاشتې پورې یې هلته خدمت وکړ. په ۱۷۵۱ زکال کې د سترې محکمې دریم قاضي القضات شو او د ۱۷۵۵ زکال تر مۍ میاشتې پورې په دغه ځایګي پاتې شو. نوموړی په ۱۷۵۵ زکال کې د روډ ایلنډ او پراوډینس کروندو د مستعمرې والي وټاکل شو او په راتلونکو ۱۵ کلونو کې یې د ۹ کلونو لپاره په دغه ځایګي کې خدمت وکړ.
مړینه او میراث
د ۱۷۷۶ زکال په سپټمبر میاشت کې هاپکینز د ناروغۍ له امله اړ شو څو له قاره يي کانګرس څخه استعفا وکړي او په روډ آیلنډ کې خپل کور ته ستون شي، خو له ۱۷۷۷ زکال څخه تر ۱۷۷۹ زکال پورې د روډ آیلنډ د عمومي اسمبلۍ فعال غړی پاتې شو. نوموړی د ۱۷۸۵ زکال د جولای په ۱۳ مه نېټه په پراویډنس کې په خپل کور کې ومړ او په شمالي هدیره کې خښ کړای شو.
اروپايي کاغۍ
سرچينې
‎
نهر شاهي ولسوالۍ
د نهر شاهي ولسوالۍ د افغانستان د بلخ ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۳۸،۷۹۱ وگړو ته رسېږي.
آنتونوف-۱۴۸
آنتونوف-۱۴۸ (په اوکرایني ژبې: Антонов Ан-148 ) د جت دوه ماشینه مسافروړونکي الوتکه ده چی د ۲۰۰۴ کال څخه په اوکراین او روسیې کی د وورونژ او کیف په ښارونو کی د آنتونوف د طرحی شرکت لخوا جوړېږي. دغه مسافروړونکي الوتکه په ۱۹۹۰ کال کی طرح شوه او لمړني الوتنه يي په ۲۰۰۴ کال کی ترسره شوه. هره الوتکه ۹۹ مسافران انتقالای شی او قیمت یی ۲۲ میلیونو ډالارو ته رسېږي.
شمېرنی
شمېرنی څنگه کارکوي؟
اوس نو پرابلم حل دی
بېټ نيکه
مخينه
که د بېټ نيکه دغه لوړ شعر د آريايانو د زاړه کتاب رېگويدا (Rigvida) سره پرتله کړای شي نو دا به ښکاره شي چې دا شعر د فکر او مضمون له مخې لرغونيو آريايي افکارو ته ډېر ورته دی. د ريگويدا يو مناجات داسې دی: « لوی خدای د ژوندون واکمن دی، مالک الملک دی، دی ښاغلې کورنۍ وگړو ته ورکوي، خدايه موږ ستا مريي يو، بې اولاده بې ښېگڼې مو مه وژنې .» د بېټ نيکه په هکله دا پورتنۍ ليکنه د ارواښاد استاد عبدالروف بېنوا د کتاب د افغانستان نوميالي نه اخيستل شوې.
تايرايډ غده
٤شکل:په 	Gravesاخته ناروغ.
آنتونوف-۱۲۴
وېشنيزه:پوځي وړونکي الوتکې وېشنيزه:مسافروړونکي الوتکې
واتیکان
ژبي او کلتور
د واتیکان هیواد رسمي ژبه ایټالوي ده او ټول قانوني کارونه په یاده ژبه تریره کیږي.
سنن ابوداوود
سنن ابوداوود د نبوي احادیثو له شپږو نامتو او مهمو کره کتابونو له جملې یو کتاب دی چې د ... له خوا په کې نبوي صحیح احادیث راټول کړای شوي دي.
ایفل ټاور
د ایفل برج جوړښت
د ایفل برج په ۱۸۸۷میلادي کې پیل او په۱۸۸۹ میلادي کال کې تر دوو کلونو وروسته بشپړ شو. د ایفل برج د ودانولو په چاروکې کې ۸۵۰ تنو برخه درلوده .دغه برج د اوسپنې او فولادو د ۱۸۳۸ بېلابېلو ټوټو نه جوړشوی دی او وزن یې لس زره ټنه دی چې ۷۳۰۰ ټنه فولاد پکې کارشوي دي.
الهام (حدس)
جونګ
د کارل جونګ د ضمیر د تیوري په بنسټ، چې په ۱۹۱۶ کال کې د رواني ډولونو په کتاب کې تشرېح شوې ده، الهام د یوې "غیر عقلاني کړنې" په توګه ګڼلی دی، چې په ډېر مستقیم ډول یې د احساس له خوا مخالفت کېږي، او په لږ ځواک یې د "عقلاني کړنو" له خوا مخالفت کېږي. جونګ الهام "له غیر ارادي لارې څخه د انګېرلو" په توګه تعریف کړ: یعنې د احساس - الهام یوازې د پیل د ټکي په توګه کارول، ترڅو د یو ډېر غیرارادي بهیر پر مټ د نظرونو، انځورونو، امکاناتو، د بند شوي وضعیت څخه د وتلو لارې مخ ته راوړي.
عصري ارواه پوهنه
غریزه ډېری له الهام سره په ناسمه توګه تعبیر کېږي او د هغې اعتبار په یوه ځانګړي ساحه کې د تېرې پوهې او پیښو پر بنسټ ولاړ دی. د بېلګې په توګه، هغه څوک چې له ماشومانو سره ډیره تجربه ولري د دې په اړه ښه غریزه لري چې دوی باید په ځینو شرایطو کې له ماشومانو سره څه وکړي. دا په دې معنی نه ده چې یو څوک له ډیرې تجربې سره تل کره غریزه لري.
هغه ناروغي چې دفزيکي عواملو له امله رامنځته کيږي
سوځيدل Borne
تعريف که نسج يو سوځونکې جسم سره په تماس کې شي سوځيدل منځ ته راځي لکه حرارتي سوځيدل برورتي ولمر وهل دراديو اکتيف شعاع په واسطه سوځيدل برق نيول او صاعقي يا الماسک يا تندر Lightennning  وهل او همدارنګه په کيمياوي موادو باندې سوځيدل.
د انسان د رنګ د لیدلو تکامل
د لومړنیو اجدادو لید
باور په دې دی چې د ګڼ شمېر چاپېریالي عواملو له امله، لرغونو تي لرونکو ژوندیو موجوداتو له محدود رنګي لید سره ژوند کاوه. د دغه باور له مخې دغه چاره د ژوندانه د سبک په ځانګړې توګه تر ډېره د شپني سبک له مخې وه. ډېر کم معلومات شتون لري چې لومړنیو تی لرونکو موجوداتو دې له UV لید څخه ګټنه کړې وي.
د تي لرونکو په لومړني ماورا بنفش لید یا ماورا بنفش حساسیت کې د نور هغه شعاوې چې د موج اوږدوالی یې د ۳۵۰ نانو متر او ۴۳۰ نانو متر ترمنځ و شاملېږي. په یو شمېر استثنايي مواردو کې د نن ورځې یو شمېر انسانان کولای شي په UV طیف کې ۳۱۰ نانو متر موج لرونکې شعاوې وویني.
د دوه رنګي او درې رنګي لید ترمنځ ادراکي توپیرونه
درې رنګي لیدونکي معمولا د دریو مخروطي رنګدانو په مرسته کولای شي د ۴۵۰ او ۶۲۵ نانو متر موج لرونکي ترکیب کې د ۱ نانومتر او ۳ نانومتر ترمنځ د موجونو د اوږدوالي اختلاف وویني.
اهل بيت
د خدای د ګران رسول صلى الله عليه وسلم په خپل څا در كې پټ كړل او پر دوې ټولو يې خپل مبارك لاس كښيښود او داسي يې وفرمايل :
دسيدالبشر صلي الله عليه واله واصحابه وسلم ددرناوي او تعظيم په خاطر پر ټول بشر باندي داهل بت محبت واجب دي.
ځکه نو لازمه دکوم چاچه نبي صلي الله عليه واله وسلم ته څومره نژدي نسبت دهغه تعظيم او محبت هم پدي پيمانه سره واجب دي او پدي کي هيڅ شبه نشته چه دانسان صلبي اولاد ته دټولو نه زيات دنژديوالي نسبت حاصل دي په دي وجه دهغوي محبت بيشکه جزء دايمان دي خو ددي دامعني نه ده چه پاکي بيبياني او نور صحابه کرام رضي الله عنهم کوم چه دنبي صلي الله عليه واله وسلم ته ئي ډير قسمه نسبتونه حاصل دي هغوي هير کړولنډه داده چه داهل بيتو او آل رسول صلي الله عليه واله وسلم دمحبت مسئله چيرته هم داختلاف لاندي نه ده راغلي په اجماع او اتفاق سره ددوي محبت او عظمت لا زم دي دآل رسول صلي الله عليه واله وسلم دکيدلو په حيث عام سيدان که څه هم ددوي دنسبت سلسله هر څومره ليري وي ددوي محبت او عظمت عين سعادت اجر او ثواب دي چونکه ډير خلگ په دي ډير کوتاهياني کوي ځکه امام شافعي رحمة الله عليه په خپل شعر کي دهغوي مذمت فرمائلي ٢:
خپل اولادونو ته دري نيک خويونه ورزده کړي ستاسودنبي صلي الله عليه واله واصحابه وسلم مينه دهغه دکورني او اولادونو مينه او دقران کريم قرائت.
له ابي هريرة رضي الله عنه څخه روايت دي دي وائي رسول الله صلي الله عليه واله واصحابه وسلم وفرمائل :
دپورتني احاديثو مقاصد ياهدفونه :
٢ :تفسير روح المعاني ٢٥ ــــ٢٦ ټوک ٤٤مخ داراحياء التراث العربي بيروت لبنان.
هنري خوځښت
معاصر هنر
معاصر هنر
اهل بيت
٢ :جواهر العقدين ٣٣٤ مخ.
د کرسټوفر کولمبس سفرونه
د ۱۴۹۲ ز او ۱۵۰۴ز کلونو تر منځ ايټالوي ګرځندوی کرسټوفر کولمبس څلور هسپانوي کشفوونکي د اتلانيتک سمندر څخه ورهغې غاړې ته د امريکاګانو د کشف پر لور رهبري کړل. دې سفرونو د نوې نړۍ پراخه پېژندنې ته لاره هواره کړه. دې پرمختګ يو نوی پړاو پيل کړ چې د کشف د عصر په توګه پېژندل کيږي او دا زماني پړاو، د امريکاګانو د ښکیلاک اړوندو بيولوژيکي تبادلاتو او له اتلانتيک څخه د ورهاخوا سوداګريو شاهد و. د دې پېښو چې اغېزې او پايلې تر اوسه شته، کله ناکله د نوي پړاو د پيل په نوم يادېږي.
اهل بيت
۳
د کرسټوفر کولمبس سفرونه
د سمندري سفر طرحه
په دې اړه چې ګوندې کولمبس د خپل وړانديز لپاره د ملاتړ د تر لاسه کولو په لړ کې، له دې امله له ستونزو سره مخامخ و چې اروپايانو فکر کاوه ځمکه اواره (مسطحه) ده، د دې ناسم اټکل رېښې په اولسمه پېړۍ کې د کاتوليکي مسيحيانو پر ضد د پروټيسټانت مسيحيانو مبارزې ته رسېږي، بيا په لیکنو کې هم دا ناسم اټکل خپور شو، لکه: د کولمبس د ژوند ليک په اړه د واشنګټن اروينګ کتاب کې ۱۸۲۸ز. په حقيقت کې دا پوهه چې ځمکه کروي ده، ډېره پراخه وه. د لرغونې يوناني علم هم په عمومي نظر همدا و او په منځنيو پېړيو کې يې هم ملاتړ وشو (د بېلګې په ډول: بيدي ورته د وخت په حساب کې اشاره کړې). د کولمبس په زمانه کې لومړني سمندري سفرونه هم په ستورو او هم د ځمکې په کوږوالي (انحناء) متکي و.
د ځمکې قطر او د سفر د واټن اټکلونه
اراتوستن له میلاد مخکې په دویمه پېړۍ کې د ځمکې قطر په ښه غورسره اندازه کړی و او د قطر د معلومولو د محاسبې وسيله يې اسطرلاب و چې هم علماوو او هم سمندري سفر کوونکو ته معلوم و. په داسې حال کې چې کولمبس، د خپل وخت د عمومي منل شوي نظر څخه مخالفت وکړ، خو هغه د ځمکې د کوچني قطر په اړه په خپل اټکل کې غلط و چې دا ادعا يې لرله چې د لويديځ پر لور د اتلانتيک سمندر څخه په تېرېدلو سره اسيا ته په اسانۍ رسېدای شي. ډېرو څېړونکو د بطليموس سمه ارزونه ومنله، چې د ځمکې وچې (د اروپايانو لپاره هغه مهال په وچه ځمکه کې اروپا، اسيا او افريقا شامل و) د ځمکې د ټولې کرې څخه ۱۸۰ درجې برخه نيولې ده او د کولمبس دا ادعا يې رد کړه چې، ګوندې ځمکه له دې ډېره کوچنۍ او اسيا د لویدیځ پرلور له اروپا څخه يوازې څو زره سمندري ميله لرې پرته ده.
اهل بيت
ثم قال : $yJ¯R) ßÌã ª!$# .... الاية ۱ اللهم هٰولاء اهل بيتي واهل بيتي احق۲.
امام سمهودي > فرمائي :چه $yJ¯R) ßÌã ª!$#....
پنځم :رسول الله / دوي په دي كامل تطهير كي اوهم په درود ويلو كي دخپل ځان سره يو ځاي جمع كړل داسي جمع كول ددي مقتضي دي چه دوي ئي دخپل شريف نفس سره يو كړل له دي خبري ته داقول هم اشاره كوي چه اللهم انهم مني وانا منهم او هم په بعضي طريقو كي راځي چه خبر واوسي كه څوك زما اقرباء ازار كړي زه ئي ازار كړم او څوك چه ماازاروي الله * ازاروي په دي كي ئي هم اهل بيت دخپل ځان پرځاي قايم كړه.
نيست پوشيده بر ذوي الافهام                كه بود رجس بد ترين آثــــــام
۳: تفسير كابلي ۵ ټوك ۳۹۸ مخ.
۳ : سورة الاحزاب آيت ۳۳.
۳ : المسنداحمد ۶ ټوك ، ۲۹۶مخ .اوطبراني په معجم الكبير اوصغير اوامام احمد په فضائلو كي ۱ ټوك ، ۲۲۴ مخ. وگوره جواهر العقدين ۱۹۳مخ.
سردار عبدالله خان پوپلزی
وېشنيزه:افغان وزيران
د الله نومونه
الله تعالی د هغو مبارکو نومونو او صفاتو شمېر چې په قرآن کريم کې مذکور دي نبي کريم صلی الله عليه وسلم نهه نوي (( يو کم سل )) ښودلي دي.
سرچينه
د ټول افغان ويبپاڼه
سيلاب
په سيندونو کې هم هغه مهال سيلابونه راتلای شي، کله چې د اوبو د بهېدو کچه د سیند د ويالې له وړتيا (ظرفيت) نه زیاته شي، په ځانګړي ډول د اوبو د بهنګ په اوږدو کې په تاوېدونکو برخو او کږليچونو کې. په عمومي توګه سيلابونه کورونو او سوداګريو ته زيان اړوي، خو دا هغه مهال وي، که چېرې کورونه يا سوداګرۍ چارې د سيندونو د طبيعي سيلابونو په هوارو ځمکو کې وي. که څه هم له سيندونو او اوبو له نورو هستو نه په لرې کېدو سره، د سيند په غاړه د سيلاب د ويجاړيو مخه نيول کېدای شي، په دوديز ډول خلک د سيندونو په څنډو اوسېدلي او هلته يې کار کړی، ځکه چې دا ځمکې په عمومي توګه هوارې او زرخېزه وي او په دې وجه چې سيندونه د سفر اسانه لارې، سوداګرۍ او صنعت ته لاسرسی برابروي. د شتمنيو پر ويجاړولو سربېره  سيلابونه کولای شي، د دويمې درجې پايلې هم ولري، لکه د اوږدې مودې لپاره د خلکو بې ځايه کېدل، له اوبو نه پيدا کېدونکو ناروغيو د خپرېدو منځ ته راوړل او د مياشو په مټ لېږدېدونکې ناروغۍ.
روډولف روکر
لومړنی ژوند
روډولف روکر چې د کاتولیک یتیم خانې له غوښتل شوي بې قیده او شرطه اطاعت څخه ستړی شوی و او جنجال غوښتونکی فکر یې موندلی و له یتیم خانې وتښتېد. لومړی ځل هغه د ماینز چاپېر ځنګلونو کې پاتې شو او ځینې مهال به ښار ته د خوړو موندلو په موخه تله؛ چې بیا درې ورځې وروسته وموندل شو. دویم ځل هغه مهال چې نوموړی ۱۴ کلن و هغه د یتیم خانې د دغې غوښتنې په غبرګون چې د حلبي ساز شاګرد شي، په Düsseldorfer Dampfschiffahrtsgesellschaft بېړۍ چلوونکي شرکت کې د بېړیو په کابین کې شاګرد شو. هغه د خپل زېږون ځای څخه داسې ځایونو لکه روتردام ته له سفر خوند اخیست. وروسته له هغه چې بېرته راوګرځېد هغه د ټایپوګرافۍ شاګردي ته مخه کړه څو د خپل ماما کارل په څېر ټایپوګراف شي.
اقلیمي امنیت
شخړې
دا چې اقلیمي بدلونونه پر ټولنو او د انسانانو پر ژوند پراخې اغېزې لري، نو احتمالي امنیتي پېښې خورا پراخې او پېچلې دي. دې موضوع ته په ۲۰۰۷ کال کې هغه مهال پام ډېر شو چې د اقلیمي بدلونونو د کمولو په برخه کې د هڅو له امله «ال ګور» او د اقلیمي بدلون حکومت‌منځي پلاوي ته د سولې په برخه کې د نوبل جایزه ورکړل شوه. په هماغه کال د ملګرو ملتونو امنیت شورا د اقلیمي بدلون او امنیت په اړه لومړنۍ مناظره جوړه کړه او وروسته په ۲۰۱۲، ۲۰۱۸، ۲۰۱۹ او ۲۰۲۰ کلونو کې په دې اړه نورې تعقیبي مناظرې هم جوړې شوې. د دې موضوع په اړه په یوه څېړنه کې د نړیوال بدلون په اړه د جرمني مشورتي شورا څلور مسیرونه مشخص کړل چې احتمالاً اقلیمي بدلونونه له شخړو سره تړي: د تازه اوبو سرچینې ویجاړول، خوراکي ناخوندیتوب، د طبیعي پېښو ډېروالی او شدت او د کډوالۍ د بڼو ډېروالی یا بدلون. راپورونه وايي چې دا لاملونه ښايي تاوتریخجنې شخړې ډېرې کړي، مثلاً د تاوتریخوالي لپاره د فرصتونو جوړښتونه بدلول (مثلاً کله چې دولتونه کمزوري وي نو محروم خلک په اسانۍ د وسله‌والو ډلو له‌خوا ګومارل کېدای شي) یا د زیانمنو خلکو شکایتونه لا پسې ډېر کړي.
جېک ډورسي
۴۲ کلن ډروسي په خپل ژوند کې ځانګړي خصوصیات لري لکه هرسهار تر دفتره ۸ کیلو متره پیادروی په ورځ کې یو وار خواړه خوړل او ډیر کم معاش. نوموړی د امریکا متحده آیالاتونو وګړی او د نومبر په ۱۹ کال ۱۹۷۶ کې د میسوری آیالات په سنت لویس سیمه کې زیږیدلی دی اوس مهال د کالیفرنیا آیالات په سان فرانسسکو ښار کې ژوند کوی. جېک د ټویټر او سکویر بنسټ ایښودونکی او میسوری په لوییس کې لوی شوی دی لوړي زده کړی یې د میسوري علم او صنعت پوهنتون کې شروع او وروسته د نیویورک پوهنتون ته انتقال شو او هلته یې د ټويټر د بنسټ ایښودلو پروژه په لاره واچوله.
ابوبکر صدیق
مور
ام الخير سلمى بنت صخر رضي الله عنها له هغو کسانو نه شمير ل کيږي چا چې په پيل پيل کې داسلام حق مذهب قبول کړ,تردې له مخې يواځې 39 کسانو اسلام راوړى وو او هغوی هم په جار دخپل اسلام ښکارندوينه نشوا کولای اونه يې هم داسلام بلنه په ښکاره ډول کولای شوا. ابوبکر صديق رضي الله عنه چې يو ځل له رسول الله صلى الله عليه وسلم څخه اجازه وغوښته او مشرکين يې په جار سره اسلام ته راوبلل نو مشرکينو هغه سخت وواهه خو په دې ربړ سربيره ابو بکر صديق رضي الله عنه دخپل کور غړو ته داسلام بلنه ورکوله هماغه وو کله چې سهار شو نو له خپلې مور سره دارقم بن ارقم رضي الله عنه کورته درسول الله صلى الله عليه وسلم ليدو ته راغى او عرض يې وکړ چې اى دخدای رسوله ! زما مو ر حاضره ده هغې ته دحقې لارې لارښوونه وکړئ : نو رسول الله صلى الله عليه وسلم هغې ته داسلام راوړو بلنه ورکړه او هغه په اسلام باندې مشرفه شوه ( الاصابه 8 ټوک 229 مخ ) ام الخير هم دډير عمر ښځه وه د ابو بکر صديق رضي الله تر خلافته پورې ژوندۍ وه ليکن له خپل خاوند نه مخکې مړه شويده. ( الاصابه له طبراني )نه.
وفات
کله چې رسول الله صلى الله عليه وسلم له دې نړۍ څخه دآخيرت په لورې سفر وکړنو دمرتدينو او په دروغو دنبوت ددعوې کوونکو يو سيلاب راپورته شو له بله پلوه ځينو مسلمانانو دزکوة له ورکړې څخه هم ډډه وکړه نو د ابو بکر صديق رضي الله عنه دخلافت ډيره برخه له هغوی سره په مقابله تيره شوه ايله څه باندې دوه کاله وتلي وو او له داخلي فتنو څخه خلاصون او دفتوحاتو پيل شوى وو چې ابو بکر صديق رضي الله عنه دمرگ په مرض اخته شو. عايشه صديقه رضي الله عنها وايي چې په يوه سړه ورځ ابوبکر صديق رضي الله عنه ولامبل او له هغه وروسته يې سخته توده تبه پيل شوه چې نژدې 15 ورځې يې دوام درلود دمرض په مهال يې وپوښتل چې نن کومه ورځ ده ؟ ورته وويل شو چې نن دو شنبه ده, بيا يې وپوښتل چې رسول الله صلى الله عليه وسلم په کومه ورځ وفات شو ؟ ورته وويل شو چې ددوشنبې په ورځ نو ويې وفرمايل چې زه هم هيله لرم چې په همدې نن شپه دخپل اجل بلونکي ته ښه راغلاست ووايم هماغه وو چې دسه شنبې په شپه د63 کالو په عمر په 13 هجري کال دجمادى الاولى په پای کې د تل پاتي نړۍ په لورې مسافر شو. انا لله وانا اليه راجعون. له وصيت سره سم يې د شپې په مهال دکفن او دفن تياري وشوه, خپلې ميرمنې اسماء بنت عميس رضي الله عنها ورته غسل ورکړ ,  عمر فاروق رضي الله عنه يې دجنازې لمونځ اداکړاو  عثمان , طلحه , عبدالرحمن بن ابي بکر , او  عمر فاروق رضوان الله تعالى عليهم اجمعين قبر ته ورټيټ کړ او پدې طريقه سره درسول الله صلى الله عليه وسلم دژوندوني ملگرى دتلپاتې ملگرتيا په بڼه درسول الله صلى الله عليه وسلم په خوا کي خاورو ته وسپارل شو او پدې څه کولوسره له رسول الله صلى الله عليه وسلم سره دنيوي مينې په پايله کې  ابو بکر صديق رضي الله عنه داخروي ملگرتوب لپاره له رسول الله صلى الله علي وسلم سره يوځای جنت ته ننووت. رضي الله عنهم ورضوا عنه.
محمد ناصر شينواری
پوهاند ډاکټر محمد ناصر شينواری (سېپتمبر، ۱۹۳۷ ز. - ) (په انگرېزي: Dr. Mohammad Nasir Shinwarie) د داخله طب او د سږو د ناروغيو متخصص درملگر، څېړونکی او د ننگرهار پوهنتون د طب پوهنځي پخوانی استاد دی.
قرغان ولسوالۍ
سرچينې
وېشنيزه:د فارياب ولسوالۍ
ددښتو هبیتات
د دښتی هبتات:
د دښتی هبتات هغه کورونه يا د اوسيدو ځايونه دي کوم چې ژونديو موجوداتو، حيواناتو اونباتاتو د خپل ژوند د بقا په خاطر په دښتو کې جوړ کړي دي. نوموړي دښتي کيدای شي ګرمې يا هم يخی وي، داچې دښتی وچ ځايونه دي يعنی د اوبوکمښت لری په همدي اساس يی حيوانات او نباتات هم د وچوبې او داوبو د کمښت په مقابل کې مقاومت لري. هغه حيوانات چې په دښتو کې استوګن دې د خپل ژوند د دوام لپاره هوا، اوبو او غذا ته اړتيا لري ترڅو دوي ژوندي پاتي شي، حيوانات او نباتات په همدغو سختو شرايطو کې هم خپل دضرورت وړ غذائي توکي لاسته راوړي، د دښتی هبتات پ عمومی توګه وچ، ګرم اويا هم سوړ(کنګل ) وي، په زياتو ځايونو کې د دښتی هبتات د شګلنو خاورو څخه منځته راغلی وي چې له همدي امله د ورځي لخوا په دښتو کې هوا ګرمه وي او ژوند د ګرمۍ له امله ستونزمن شوی وي او له بله خوا دشپی له خوا په همدي دښتو کي هوا سړه وي، په دښتو کې په عمومی شکل باران کم اوياهم نه وريږي چې له امله يی ددښتی استوګن ژوندی موجودات د مختلفو ستونزو سره مخ کيږی. په نړۍ کې مختلف النوعه ژوندي موجودات په دښتو کي ژوند کوي چې په دوی کې مختلف ډوله نباتات هم شتون لري، د دوی ټولو مطالعه به يوستونزمن کار وي خو هغه ژوندی موجودات چې په دښتې هبتات پوري تړلی دي دهغوی څخه يوه اندازه يادونه ترسره کيږي چې نوموړي ژوندي موجودات په انسانانو او چاپيريال څه اغيزي لري. مخکي له دې چي خپلې اصلي موضوع ته راشو نو دااړينه ده چې دښتی وپيژنو، ددښتو په پيژندلوسره به وکولای شو د دښتو استوګن حيواناتو او نباتاتو پ اړه ډير څه لاسته راوړو. دښته څه ته وايی ؟ دښته د ځمکي د مخ هغه برخي يا ساحی دي کومي چې د کلنی اورښت اندازه يی د(10inch) څخه کم وي يا هم دښتي هغه هبتات دي چې کمې اوبه ولري. د دښتولپاره داسی هم تعريف وړاندي شوی. چې دښته هغه طبيعي ځمکه چې د اورښت اندازه يی د(۲۵)  سانتی متر څخه کمه وي. په ځينو څيړنو کې د دښتو اندازه( ۳۰٪) دټولې نړۍ ښودل شوې مګر ځينې نوري بيا ددښتو اندازه (٪۲۰) برخه د ټولې نړۍ ښايی.
اوله برخه :
د افريقا مشهوري دښتي :== ۱- Sahara Desert : نوموړي دښته د افريقا هيواد کی واقع ده چې د لرګينو نباتاتو(Woody plants ) لکه (Poenix  ) خرما، (Shrubs  ) درخچي لکه (Tamarix ) غز لپاره مناسب اقليم لري همدارنګه خاوره يی هم ددغه ډول نباتاتو لپاره مناسب رطوبت لري. د دي نباتاتو سره بيا هم په دغه دښته کي يوکلن او څوکلن نباتات هم وده کوي. يو کلن نباتات (Mustard ) شړشم څو کلن نباتات (Grasses ) واښه ډول نباتات همدارنګه ددي نباتاتو ترڅنګ (Stem Succulents  ) ساقه لرونکي تازه نباتات لکه (Milk  weeds) چې يوډول هرزه ګياه ده هم وده کوي. ۲- Namib : دا دښته هم د افريقا په هيواد کې موقيعت لري چې د (Stem succulents ) ساقه لرونکي نباتاتو (Leaf succulents  ) د تازه او اغزي لرونکو پاڼو لرونکو نباتاتو (Cuctus  ) او زقوم د کورنۍ نباتاتو لرونکي دي. چې ددي ډول نباتاتو لپاره دغه دښته يو مناسب اقليم لري او د همدي کورنيو نباتات په دغو د ښتو کي استوګن شوي دي هير مو نه شي چې د دغو دښتو خاوری شګلني دي او په لږه اندازه مالګه هم لري.
د افغانستان لوی دښتي هبتات :
۳- ليلی دښته ( Leili Desert ): دا دښته د جوزجان په ولايت کی واقع ده، چې تر اوسه يی په اړه کومه پرمختللي څيړنه نه ده ترسره شوي.
معروف خیل
وېشنيزه:پښتانه ټبرونه
د کابل زېرمه
تاریخي ليدلوری
د سکې وهل د کوچنۍ اسيا يونيانو جوړې کړې وې، کوم چې د اومې مخزېږديزې پېړۍ د ليديايي سکه وهلو څخه اغېزمن شوي وو. په راتلونکو دوه پېړيو کې، د سکو کارول د مديترانې په ټوله سيمه کې خپاره شول. په 540 مخزېږديز کې د هخامنشيانو له خوا د کوچنۍ اسيا نيول په دې وضعيت کې کوم سملاسي بدلون راونه وست: د هخامنشيانو تر واکمنې لاندې يوناني سکو دوام پیدا کړ، او ايراني مرکزي سيمو کې د پيسو استعمال ډېر کم و. لومړي داريس نوي هخامنشي سکې، د سرو زرو داريکونه او د سپینو زرو سيګلو دود کړل (داريک د سرو زرو او سيګلو د سپينو زرو سکې وې)، چې دا په بنسټيز ډول په کوچنۍ اسيا کې د ليديايي سکو بديل و. په داسې حال کې چې داريکونه ډېر مشهور شول، سيګلو هومره منښت تر لاسه نه کړ. يوناني ښارونو د سپينو زرو خپلو سکو ته دوام ورکړ. د دې يوناني سپينو زرو سکو او هخامنشي سګلو مرکب په همدې ډول په هخامنشي سترواکۍ کې جريان پیدا کړ، خو بيا هم يوناني سکې عموماً په اکثريت کې وې.
د زېرمې موندنه او ساتنه
د چمن حضوري سکې تر 1992-1993ز کلونو پورې د کابل په موزيم کې باتې شوې، هغه مهال چې د افغانستان په کورنۍ جګړه کې جنګېدونکو مجاهدينو موزيم لوټ کړ. دا ټولې سکې ورکې شوې (له بېلا بېلو نورو لاسي اثارو په ګډون). شا او خوا دوه کاله وروسته، په پاکستان کې په يوه خصوصي ټولګه (کوليکسون) کې د دې ټولګې 14 سکې وليدل شوې. (اوسمنډ بوپيراچي) او امان الرحمن د (Pre-Kushana Coins in Pakistan) (1995) په نوم کتاب کې د دې سکو تفصيلات خپاره کړل.
د زېرمې سپړاوی (تفصيلات)
ډينيل شلمبرژی (Daniel Schlumberger) د کابل په موزيم کې د شته 115 سکو تفصيلات خپاره کړل. په دوی کې د بېلا بېلو يوناني ښارونو 30 سکې، شا اوخوا 33 اتني سکې او د اتني سکې يو ايرانی نقل، 9 شاهي هخامنشي د سپینو زرو سکې (سيلګو)، 29 په سيمه يیزه کچه جوړې شوې سکې چې ويل کېږي د نوي ډول دي او 14 د کېندنې نښه لرونکې سکې چې د کات شويو سيخانو په توګه وې، موجودې وې. داسې برېښي چې کلاسيکي يوناني او هخامنشي سکې له لويديځ څخه واردې شوي دي.
۱۰۲۴ (عدد)
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۰۲۴:
په کلینډر کې
۱۰۲۴ کولاي سي:
اداينه
بټنوک|کيڼ|250px اداينه (انگريزي: Payment) په وټپوهنې کې د توکو د پېر او د چوپړتياو په بدل کې د پيسو ورکولو ته وايي.
روسي ژبه
'''روسي (په روسي: русский язык، روماني: russkiy yazyk) د ختیځ سلاویکي ژبو له ډلې يوه ده چې په عمده توګه په ټوله روسیه کې ویل کیږي. دا د روسیې اصلي ژبه ده، او د هند-اروپایي ژبې کورنۍ پورې اړه لري. دا د څلورو ژوندیو ختیځو سلاویک ژبو څخه یوه ده، [a] او د لوی بالتو- سلاویک ژبو برخه هم ده. د روسیې سربېره، روسي په بېلاروس، قزاقستان او قرغزستان کې رسمي ژبه ده، او په پراخه کچه په اوکراین، قفقاز، منځنۍ اسیا او تر یوه بريده په بالتیک ایالتونو کې د ژبې د فرانکا په توګه کارول کیږي.[28][29] دا ژبه د پخواني شوروي اتحاد اصلي ژبه وه، [30] او د شوروي اتحاد تر ړنګېدو وروسته په ټولو دولتونو کې د بېلابېلو مهارتونو سره په عامه ژوند کې کارول کیږي.
دعناصرو دوراني جدول
دعناصرو دوراني جدول داتومي وزن دزياتوالي په اساس د هنري موزلي لخوا ترتیب شوی دی چې د ۷په ۱۸ دمعیار په اساس باندې لاندې شکل کې ترتیب شوی دی
غوږ
د غوږ دننه برخه
وېشنيزه:اناتومي
آریانا سینما
اخځليکونه
وېشنيزه:د افغانستان سينماګانې وېشنيزه:په ویکیډاټا کې همغږي وېشنيزه:له عملياتي سيستم پرته د معلوماتو بکس نقشه چوکاټ
ماشومان او اسلام
وېشنيزه:اسلام
د فرانسې تاریخ
د فرانسې د تاریخ لومړني لیکل شوي اسناد د اوسپنې په عصر کې څرګند شول. هغه ځای چې اوس د فرانسې په توګه یادېږي، د هغې سیمې لویه برخه جوړوي چې رومیانو د ګال په نامه یادوله. یوناني لیکوالانو په دغه سیمه کې درېیو اصلي قومي او ژبنیو ډلو ته اشاره کړې: ګالان (Gauls)، اکیتانیان (Aquitani) او بلګیان (Belgae). ګالان د سلتیک (Celtic) وګړو تر ټولو لویه او غوره ډله وه چې په ګالي ژبه به یې خبرې کولې.
له ۱۹۸۹ ز کال نه د ۲۱ مې پېړۍ تر پیله پورې
ترهګرۍ بده وده وکړه. په ۱۹۹۴ کې د ایر فرانس ۸۹۶۹ الوتکه، د ترهګرو له خوا برمته شوه، خو دوی ونیول شول.
فرانز الت (ریاضی¬ پوه)
ویانا
الت د اتریش په پلازمېنه ویانا کې د ۱۹۹۰ ز کال د نومبر په ۳۰ مه نېټه په یوې سیکولار کورنۍ کې نړۍ ته سترګې پرانیستلې. هغه په ۱۹۳۲ ز کال کې د ریاضي په څانګه کې د ویانا له پوهنتون څخه خپله دوکتورا ترلاسه کړ، د هغه د رسالې عنوان د یوې منحني له انحنا څخه متریکي تعریف (Metrische Definition der Krümmung einer Kurve) و. د هغه اصلي ښوونکي هانس هان او کارل منګر و. هغه د منګر د ریاضي په اړه د خبرو اترو په غونډو کې دایمي او فعال ونډه وال و. [وروستۍ خبره، کارلر منگر، Ergebnisse eines Mathematischen Kolloquiums، Springer-Verlag/Wien، 1998 ز کال] الت د ټولګو د نظري توپولوژي او د هندسې د منطقي بنسټونو په اړه په څېړنو بوخت شو.
نیویارک
الت د نازي آلمان له خوا د اتریش تر نیولو وروسته په ۱۹۳۸ ز کال کې د خپلې مېرمنې آلیس مدرن سره د نیویارک ښار ته راغی، هغوی د ویانا له پرېښېدو څخه لږ وړاندې واده کړی وو. د راتلونکو څو کلونو لپاره د هغوی لومړنی لومړیتوب د هغه خپلوانو او ملګرو ژغورنه وه چې په اتریش او آلمان کې د نازیانو له خوا د ترور له ګواښ سره مخ وو. د دوی په هڅو کې د هغو امریکايي وګړو موندل و چې کولای یې شول د کډوالۍ وېزو لپاره د مالي ملاتړ کوونکي (سپانسر) رول ولوبوي، هغوی وکولای شول د نږدې ۳۰ لویانو او ماشومانو تېښتې ته لار برابره کړي.
پوځ – په ابردین کې مسئوله لسمه غرنۍ فرقه
په دویمه نړیواله جګړه کې د امریکا د متحده ایالاتو د ورګډ کېدو پر مهال، الت د نظامي خدمت لپاره دواطلب شو، لومړی له دې امله چې پردی و وه نه منل شو؛ هغه په ۱۹۴۳ ز کال کې په پوځ کې شامل شو. (د امریکا د متحده ایالاتو تابعیت په ۱۹۴۴ ز کال کې ورکړل شو). له هغه وروسته الت په لسمه غرنۍ فرقه کې چې یوه مخکښه فرقه وه چې د سکي/ښویدنې، ډبرو ختنې او غرنۍ جګړې لپاره روزل شوي و، خدمت وکړ. د اونیو په پای کې د الت خوښېدله چې یوازې او یا هم له ملګرو سره صحرایي سکي ته لاړ شي او یا هم د هیل کمپ ته څېرمه غونډیو باندې وخېژي؛ له اراضي څخه د هغو یاددښت چې په ډبرو باندې له درې ځله ختلو وروسته یې راغونډ کړی و د ۲۰۱۴ ز کال په اوړي/مني کې د غرونو کلب ته اړوند ژورنال "آپالاچیا" کې خپور شو. د جنګ پای ته نږدې هغه د دوهم بریدمن په رتبه د افسرۍ له زده کړو فارغ شو.
د حساب کوونکو ماشینونو ټولنه – ACM
''موږ بریالي شوي و چې جان فون نومان د اصلي ویناوال په توګه [د ACM د لومړۍ ناستې لپاره] وټاکو. هغه د برېښنايي محاسبې لپاره په اړتیا او د هغو په احتمالي اغېزو بحث وکړ. نوموړي د انیاک (محاسبه کوونکي او د برېښنايي عددي یوځای کوونکي) " د پروګرام جوړنې نوې لارې چارې " یادې کړې او زیاته یې کړه چې دغه لغت پاڼه په ښکاره ډول ډېره کوچنۍ خو په واقعیت کې ډېره پراخه وه؛ دا چې راتلونکي کمپیوټرونه، چې هغه مهال د طراحۍ په پړاو کې یې ځای درلود، په لسګونو مختلفې لارې چارې به له ځان سره ولري او دا د ټولو ریاضیاتو د څرګندولو لپاره کافي نه ګڼل کېږي... فون نومان زیاته کړه او وه یې ویل چې انسان باید له دغه کوچنۍ شمېرې حیران شي، ځکه انګېرل کېدله چې یوازې ۱۰۰۰ کلمې د واقعي ژوند د ټولو حالتونو لپاره بسنه کوي او ریاضي د ژوندانه یوه کوچنۍ برخه وه له همدې امله یې په دې ۱۰۰۰ کلمو کې ډېره کمه ونډه لرله. دغو خبرو تر ډېره د مخاطبینو ترمنځ خوشحالي او غږونه رامنځ ته کړل او فون نومان یې د دغه ویلو ته تشویق کړ چې :  "که چېرې خلک باور نلري، چې ریاضي څومره ساده ده، دا یوازې له دې خاطره ده چې هغوی نه پوهېږي ژوند څومره پېچلی دی".''
ستاینې
رینهارد سیګموند – سکالتز له الت سره د هغو آلماني او اتریشي ریاضي پوهانو د تاریخچې په اړه چې له هېټلر تښتېدلي و مرکه وکړه. هغه ریاضي پوهان چې له نازي آلمان تښتېدلي و: فردي برخلیک او نړیوال اغېز (د پرینستون پوهنتون نشریه، ۲۰۰۹ ز کال) (Mathematiker auf der Flucht vor Hitler: Quellen und Studien zur Emigration einer Wissenschaft, (Deutsche Mathematiker-Vereinigung, 1998)).
د اتریش لومړي وزیر الفرد ګوزنباور د ۲۰۰۷ ز کال په مۍ میاشت کې، د «Ehrenkreuz fuer Wissenschaft und Kunst I. Klasse» جایزه الت ته ورکړه، چې په اتریش کې د علومو او هنر په برخه کې تر ټولو لوړ نښان دی. ډاکټر کارل سیګموند، د ویانا پوهنتون د ریاضي پروفیسور، په یوه علمي غونډه کې د جګړې پر مهال د ویانا د ریاضي په تاریخ کې د الت د ځایګي په اړه خبرې وکړې.
ريچارډ فاينمن
د ژوند لومړي کلونه
فاينمن د مۍ مياشتې په يوولسمه نېته ۱۹۱۸ ز کال کې د نيويارک  ښار په کوينز سيمه کې زېږېدلی و، د پلار نوم يې لوسيل ني فيليپس و چې کورونه يې جوړول، د مور نوم يې ميلويل ارتور فاينمن و چې د پلور مديره وه، دا کورنۍ په اصل کې د بيلاروس له مينسيک څخه وه (د روسي سترواکۍ برخه). فاينمن ډېر وروسته خبرې پيل کړې او آن تر خپلې درې کلنۍ يې خبرې نه شوې کولای. د ځوانۍ په کلونو کې يې په دومره ځواکمنه نيويارکۍ لهجه خبرې کولې چې فکر کېده، يا په خبرو کې مبالغه کوي او يا له څه اغېزمن شوی، دومره زيات چې د هغه ملګرو ولفګنګ پاولی او هينس بيت يو ځل په هغه تبصره کړې وه او ويلي و چې:  فاينمن داسې خبرې کوي، لکه يو بې کاره سړی.
مذهب
د هغه موراو پلار دواړه له يهودي کورنۍ څخه و، خو زيات مذهبيان نه وو او په ځوانۍ کې فاينمن خپل ځان د خدای نه مننونکي په توګه اعلان کړ. ډېر کلونه وروسته، «تينا لويتان» ته په يوه ليک کې په داسې حال کې چې د يهودي نوبل جايزه ګټونکو په اړه د کتاب لپاره يې د معلوماتو غوښتنه رد کړه، فاينمن وليکل: «د ځينو هغو عناصرو د تاييد لپاره چې په څرګند ډول له يهودي وراثت څخه سرچينه اخلي، غوره کول، د هر ډول بې ځايه توکميزې نظريې په مخ کې دروازه پرانيستل دي.» هغه زياتوي: «په ديارلس کلنۍ کې نه يوازې دا چې نورو مذهبي افکارو ته ستون نه شوم، بلکې په دې مې هم باور پرېښود چې يهوديان که په هر ډول وي، غوره خلک دي». د ژوند په وروستيو کلونو کې، کله چې هغه د يوې يهودي علمي مدرسې څخه لیدنه کوله، په لومړي ځل له تلمود سره مخامخ شو. هغه ولیدل چې د کتاب په پاڼه، په يوه کوچنۍ مربع کې د تلمود اصلي متن لیکل شوی او شا او خوا ترې هغه تبصرې وې چې د وخت په تېرېدو سره بېلا بېلو خلکو لیکلې وې. په دې ډول تلمود بشپړ شوی و او هر هغه څه چې تر بحث لاندې نيول کېدل، په پوره پاملرنې ثبت شوی و. سره له دې چې په فاينمن يې اغېز کړی و، د يهودي مذهبي مشرانو له خوا د طبيعيت او بهرنۍ نړۍ په اړه له څرګندونو ناهيلی شوی و، کومو مذهبي مشرانو چې يوازې د هغو پوښتنو په اړه فکر کاوه چې له تلمود څخه راپورته کېږي.
ژاک شېراک
د کورنۍ مخینه
شېراک یوازینی ماشوم و (مشره خور یې جیکولین، د زېږون نه وړاندې په ماشومتوب کې مړه شوه). هغه په پاریس کې د کورس هټمر په یوه خصوصي ښوونځي کې زده کړې وکړې. نوموړی بیا د کرنات په لېسه او د لویز لي ګړنډ لېسه کې خپلې زده کړې پر مخ یووړې. د بکلوریا د سند له لاس ته راوړلو وروسته، نوموړي درې میاشتې د ډبرو سکرو په ټرانسپورټ کې د ماڼو په توګه کار وکړ.
انجیلینا ګریمکي
لومړني کلونه او مذهبي چارې
آن د ماشومتوب پر مهال انجلینا د هغوی په کورنیو مکاتباتو او ورځنیو یاددښتونو کې د خپل سرې، هڅه کوونکې او په ځان ډاډمنې ماشومې په توګه توصیف کېږي. تاریخ لیکونکی ګردا لرنر د سویلي کارولینا د ګریمکي خویندو په نامه ژوند لیک کې لیکي: «هېڅکله داسې نه څرګندېده چې هغه [انجلینا] دې د خپلو نارینه خپلوانو له قضاوت څخه اطاعت وکړي او یا دا چې کله دې هم څوک هغه د نجلۍ توب له امله له نورو کمه وګڼي». انجلینا له خپلې مشرې خور (وروسته د خپلې غلامۍ ضد ملګرې) سارا څخه په طبیعي ډول هڅه کوونکې او په قاطع بڼه خبرې کوونکې ښکارېده، هغه ځانګړنه چې د هغې د سنتي کورنۍ غړو او ملګرو یې په هغې ځوروله.
خلافت
د خلافت معنی څه ده؟
خلافت په لغت کي د چا پر ځای کوم کار اجراء کولو ته وايي، او د کوم کار د سرته رسولو لپاره په خپل ځای د بل چا درولو ته استخلاف وايي، د خلافت لفظ په همدي معنی د قران کريم په دي ايت کي استعمال شوي دي، په کوم کي چي الله جل جلاله فرمايي: (وَقَالَ مُوسَى لِأَخِيهِ هَارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَأَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ)1 يعني (حضرت) موسی خپل ورور هارون (عليه السلام) ته وويل: ته زما په قوم کي زما پر ځاي د لارښووني کار پرمخ يوسه، او د اصلاح هڅه کوه او د ورانکارو پسي مه ځه.دي؟ ددي په باب د بيلا بيلو خلکو دريځونه څه دي؟ غربيان څه وايي؟ د مسلمانانو دريځ څه دي؟ ددي اعادي په وړاندي څه خنډونه پراته دي؟
په اصطلاح کي خلافت څه ته وايي:
په اصطلاح کې ددې مفهوم لپاره په عربي کي دوه لفظونه استعمال شوي دي، لومړی خلافت، او څوک چي ددې منصب درلودونکق وي هغه ته خليفه ويل کيږي، دوهم لفظ امامت او د منصب درلودونکي ته امام ويل کيږي. د خلافت په باب راغب اصفهاني وايي: (والخلافة النيابة عن الغير إما لغيبة المنوب عنه وإما لموته وإما لعجزه وإما لتشريف المستخلف وعلى هذا الوجه الأخير استخلف الله أولياءه في الأرض ، قال تعالى : { هو الذي جعلكم خلائف في الأرض } – { وهو الذي جعلكم خلائف الأرض } وقال { ويستخلف ربي قوما غيركم }2 يعني خلافت د بل چا نيابت ته ويل کيږي، يا خو د هغه د نه موجوديت له امله، او يا د هغه د مرگ له امله، او يا د هغه د ناتواني له امله، او يا هم ددې لپاره چي نيابت کوونکي ته د نيابت کولو په ذريعه عزت ورکړی شي، په همدې اخري معنا الله جل جلاله په مځکه کي خپل دوستان خليفه گان جوړ کړي دي، لکه په هغه ذکر شوو ايتونو کي چي راغلي دي. په خلافت کي دا ضروري نه ده چي هغه څوک چي د هغه نيابت کيږي هغه دي مړ او يا هم غائب وي، د همدي مفهوم د واضح کولو لپاره راغب اصفهاني وايي:(وخلف فلان فلانا قام بالأمر عنه إما معه وإما بعده) يعني د چا د نيابت معنی دا ده چي يا د هغه په موجوديت کي د هغه پر ځای کار وکړي، او يا هم له هغه څخه وروسته او د نه موجوديت په وخت کې. ددې معنی سره سم خليفه د اسلامي دولت هغه سر مشر ته ويل کيږي چي د پيغمبر صلی الله عليه وسلم په نقش قدم په عملي توگه د دين د پلي کولو لپاره هلي ځلي کوي، او په پرله پسي توگه د خلکو د گټو د ساتلو لاري چاري لټوي3.
د خلافت بيا اعاده او غرب او غرب پرستان
دوهم: په همدي لړ کي د غرب لخوا د يو شمير اسلامي خوځښتونو پر ضد د مخکينيو تورونو د لگولو نه وروسته د هغو د ځپلو او له منځه وړلو هيڅ فرصت له لاسه نه ورکول کيږي، بلکې په هر شکل د هر هغه کوښښ مخنيوي کول دوي خپله دنده بولي چي دي خوځښتونو ته د حکومتونو د جوړولو فرصت په لاس ورکوي، په دي لړ کي د غرب سياسي قيادونه هغه حکومتونه هم زغملي شي چي په استبداد او ديکتاتوري يي تورن کوي خو دي اسلامي خوځښتونو ته د قدرت د ترلاسه کولو د هر فرصت مخالفت کوي، او دا يوازې له دي امله چي دوي ويره لري چي هسي نه چي دا حرکتونه د اسلامي امت د يوځاي کولو او يو قوت جوړولو په لور عملي گامونه پورته کړي، او اسلامي خلافت احياء کړي، همدا ددوي بنسټيزه ويره ده، او شايد تر ډيره حده پوري دهغه جنگ تر شا هم همدا ويره وي چي د امريکا په مشرۍ کي غرب د تش په نامه تروريزم پر ضد پيل کړي دي.
د کابل کندهار لویه لار
سرچینې
وېشنيزه:کندهار
اوقيانوسيه
اوقيانوسيه يوه جغرافيايي سيمه ده چې استراليسيا، ميلانيسيا، مايکرونيسيا او پوليسيا په کې شامل دي. په ختيځه او لویدیځه نيمه کره کې خپره ده، د اوقيانوسيه د ځمکې مساحت ۸۵۲۵۹۸۹ کيلو متر مربع  دی (۳۲۹۱۹۰۳ ميل مربع) او نفوس يې له يو څلوېښت ميلیونه خلکو څخه زيات دی. د لويو وچو په پرتله د اوقيانوسيه د ځمکې سيمه تر ټولو کمه ده او له انترکتيکا څخه وروسته دویم لږ نفوس لري.
استراليا، نيوګيني او په ختيځ کې سترو ټاپوګانو ته لومړي استوګن له شپېته زره کاله مخکې څخه رارسېدلي دي. اوقيانوسيه په لومړي ځل د اروپايانو له خوا له شپاړسمې پېړۍ وروسته کشف شوه. د ۱۵۱۲ او ۱۵۲۶ز کلونو تر منځ پرتګالي کشافان د تانيمبار ټاپوګانو، د کارولين ځينو ټاپوګانو او  لویديځې پاپانيوګيني ته ورسېدل. جيمز کاک، څوک چې بيا وروسته زیات پرمختللي هاوايي ټاپوګانو ته ورسېد، په اتلسمه پېړۍ کې د خپل لومړي سفر پر مهال په لومړي ځل تاهيتي ته او بيا د استراليا ختيځ ساحل ته ولاړ. د ارام اوقيانوس سنګر د لومړۍ نړيوالې جګړې پر مهال د سترو کارونو شاهد و، په ځانګړي ډول د ائتلافي ځواکونو، متحده ايالاتو او استراليا او د جاپان محوره ځواکونو تر منځ.
د ونو چونگښې
توصيف
وېشنيزه:د ونو چونگښې
د برونزو دوره
په داسې حال کې چې ځمکنۍ اوسپنه په طبيعي توګه ډېره ده، خو د هغې د وېلې کېدو لوړې درجې چې ۱۵۳۸ سانتي ګراده (۲۸۰۰ فارنهایته) ده، اوسپنه د دویمې مخزیږدې زريزې تر پایه له عامې کارونې لرې ساتلې وه. د قلعي د وېلې کېدو ټیټې درجې ۲۳۱.۹ سانتي ګراده (۴۴۹.۴ فارنهایته) او د مسو نسبتا متوسطې درجې ۱۰۸۵ سانتي ګراده (۱۹۸۵ فارنهایته)، دا دوه فلزونه د کلالۍ د بټيو وړ ګرځولي وو، چې لرغونتیا یې ۶۰۰۰ مخزیږد یا قبل المیلاد ته رسېږي او تر ۹۰۰ سانتي ګراده د زیاتې تودوخې د تولید وړتیا یې لرله. د مسو او قلعې کانونه کم دي ځکه په درېیمه مخزېږده زريزه کې د برونزو د سوداګرۍ له پیل دمخه په لوېديځه آسيا کې قلعي برونز نه وو. په نړيواله کچه، د برونزو دوره په ټولیز ډول د نوې ډبرې (Neolithic) له دورې وروسته راغلې چې د ډبرینو مسو (Chalcolithic) پېر يې د منځ دوره ګڼل کېږي.
د برونزو د پېر کلتورونو د لومړي لیکدود په وده کې سره توپير درلود. د لرغون پېژندنې د موندنو له مخې، د بين النهرين مېخي ليکدود (cuneiform) او د مصر انځوريز لیکدود (hieroglyphs) کلتورنو تر ټولو لومړنیو عملي ليکدودونو ته وده او پراختیا ورکړه.
سوداګري
سوداګرۍ او صنعت د برونزو لرغوني پېر د تمدنونو په وده او پراختیا کې ستر رول لرلی دی. په لرغوني بين النهرين او مصر کې د  سند (اندوس) درې د تمدن د آثارو پیدا کېدل ښيي چې دغه تمدنونه نه يوازې له يو بل سره په اړيکه کې وو، بلکې تر خپل منځ یې سوداګري هم کوله. په لومړیو کې د اوږده واټن سوداګري تقریبا یوازې تر لوکسو او ارزښتناکو توکو لکه دواګانو، ټوکرونو او ګرانبیه فلزونو پورې محدوده وه. دغه کار نه يوازې ښارونه په کافي اندازه بډای او شتمن کړل بلکې په تاريخ کې د لومړي ځل لپاره د کلتورونو د یو ځای کېدو لامل شو.
ککړتیا
سرچینې
ذکریا رحیمي علمي او پوهنیز بلاګ/ ککړتیا
رغونه مجله
رغونه جریده دا مياشتنۍ جريده د کونړ ولایت د ښاروالۍ رياست له لوري د حميدالله په مسوول مديريت چاپېږي.
مالکوم ټرنبول
مالکوم ټرنبول استرالیایی لومړی وزیر وو چې مخکی له [ټونی ابوټ]] او وروسته له اسکاټ موریسن نه د اسټراليا لومړی وزیر پاتی شو.
د ليبراليزم تاريخ (ليبراليزم د آزادي غوښتلو اند دی)
په يو پرتمين انقلاب کې د «اورينج» وليام هنري، په امريکايي انقلاب کې تاماس جفرسن او په فرانسوي انقلاب کې لافايټ له ليبرالي فلسفې څخه کار واخيست، تر څو د مستبد سلطنت د نسکورولو په موخه د وسله وال اقدام لپاره مجوز وړاندې کړي. لبراليزم په تېزۍ سره په خپرېدو شو، په ځانګړي ډول له فرانسوي انقلاب وروسته. په نولسمه پېړۍ کې په ټولو اروپايي هېوادونو، امريکا او شمالي امريکا کې د لبرال حکومتونو منځ ته راتلل وليدل شول. په دې پړاو کې، د کلاسيک ليبراليزم پياوړی نظري مخالف محافظه کاره اند و، خو ليبراليزم په وروسته وختونو کې د فاشزم او کميونيزم په څېر د نويو مخالفينو د سترو نظري ننګونو څخه بريالی راووت. ليبرال حکومت ډېر ځله د «اډم سميت، جان سټورټ مل» او نورو له خوا وړاندې شوي اقتصادي باورونه خپل کړل، کوم چې په سوداګرۍ کې د تر ټولو کمې لاسوهنې سره د ازادو بازارانو او ازادو اقتصادي تګلارود مديريت پر اهميت په پراخه کچه ټينګار وکړ.
۱۰۹۳ (عدد)
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۰۹۳:
سېلتيک هنر
کله چې د هنر تاریخ پوهان معمولا د کلتیک هنر په اړه خبرې کوي، دوی یوازې د لاتین دورې ته اشاره کوي، چې د BC د پنځمې څخه تر لومړۍ پیړۍ پورې شتون لري ، د کلتیک هنر یوه بله دوره چې شاوخوا 150 کاله وروسته له انګلستان سره تړاو لري د انګلستان او آیرلینډ په تاریخ کې د منځنیو پیړیو د آرټ په توګه پیژندل کیږي، د Kstertic دوره د دې دوره کې د کیلټیک دوره ده. د سیلټیک هنر د مینځنۍ پیړۍ له لومړیو راهیسې د سکاټلینډ په پکتیش هنر کې شامل شوی و.
کوپنهاګن
د یوویشتمې پېړۍ له پیل راهیسې، کوپنهاګن په بې‌ساري ډول ښاري او کلتوري پراختیا وموندله، چې د دغې پراختیا اسانتیاوې پر موسسو او بېخ‌بناوو باندې د پانګونې له‌لارې رامنځ‌ته شوې. دغه ښار د ډنمارک کلتوري، اقتصادي او دولتي مرکز دی؛ د کوپنهاګن د ونډو بازار د شمالي اروپا یو ستر مالي مرکز ګڼل کېږي. د کوپنهاګن اقتصاد په خدماتي سکټور کې، په تېره بیا په معلوماتي ټکنالوجي، درمل جوړونې او سوچه ټکنالوجۍ کې د تشبثاتو، په چټکۍ سره وده وکړه. د اورېسند پُل له بشپړېدو راهیسې، ګوپنهاګن ورځ په ورځ د سویډن له سکانیا ولایت او تر ټولو لوی ښار «مالمو» سره، چې د اورېسند سیمه تشکیلوي، نږدې کېږي. د بېلابېلو سیمو نښلوونکي پُلونو، پارکونو، مېله‌ځایونو او ساحلي برخې ښار ته د ښکلا منظره ورکوي. د کوپنهاګن سیاحتي سیمې، لکه د تیوولي باغونه، د اوبو کوچنۍ ښاپېرۍ مجسمه، د امالینبوګ او کریستینزبورګ ماڼۍ، د روزنبورګ کلا، د فرېدریک کلیسا، بورسېن او ډېري موزې، رسټورانتونه او شپې کلوپونه د سیلانیانو پام ځان ته اړولی دی.
يږ ټاپو
تاريخ
د وایکینګ د دوﺭ ماڼوګانو شايد د يږ ټاپو اړوند معلومات لرل، مګر مستند سوی تاریخ يې د ۱۵۹۶م کال د هغه وخت څخه سو چې ویليم بارينتس په خپل دریم سفر کې دا ټاپو ولید. هغه دغه ټاپو ته د "Vogel Eylandt" نوم وﺭکړ چي پښتو نوم يې "مرغه ټاپو" دی. سټیون بینټ په ۱۶۰۳ او ۱۶۰۴ کې نور سفرونه ترسره کړه، او په هغه وخت کي يې د سمندري سرکوزو د نفوس بډاینې (ډېروالۍ) ته هم پام سو. د ۱۷مې پیړۍ د پیل په لومړيو وختونو کي دا ټاپو د سمندري سرکوزي او دې ته ورته ژويو د ښکار د يوې اډې په توګه کارول کېده. همدارنګه؛ د سمندري مرغيو هګاني هم تر  کال ۱۹۷۱ پورې د مرغیو  د زيات شمېر نفوس لرونکو علاقو څخه راټولېدې.
ددې لحاظه چې د اتلانتيک سمندر څخه د سپینې بحیرې و بندرونو ته د بار وړونکو او راوړونکو بېړيو لارې د بارینتس سمندر څخه تېرېږي، نو ځکه و يږ ټاپو ته نږدې اوبو د دوهمې نړیوالې جګړې او سړې جګړې پر مهال یو څه ستراتیژیک اهمیت درلود. که څه هم سوالبرد د جرمني لخوا نه وو نيول سوی، خو کريګسمارينې هلته د ګوتو په شمېر د هوا پېژندنې مرکزونه جوړ کړل. په کال ۱۹۴۱ کې په همدې ټاپو کې يو اتومات راډیو سټېشن هم ځای په ځای سو. الماني پوځیانو د يږ ټاپو په شاوخوا اوبو کې پر يو څو ارکټیک کاروانونو باندې حملې ترسره کړې، ځکه چې دا هغه اکمالاتي کاروانونه وه چې د شوروي اتحاد لپاره يې د پوځي اکمالاتو مرستې برابرولې. جرمن پوځ و کاروان پ‌ق ١٧ ته د ۱۹۴۲ کال د جون او جولای په میاشتو کې ډیر سخت زیانونه ور واړول، خو دا ډول حملو د بارینتس بحر په جګړه کې چې د ۱۹۴۲ د نوي کال پر شپه باندې ترسره سول چندانې خاص تاثیر ونکړ. د يږ ټاپو د سویل ختیځ سېمې اوبه په ۱۹۴۳ کال کې د نورو سمندري جګړو صحنه هم وه. په نومبر ۱۹۴۴ کې، د شوروي اتحاد د سوالبرد تړون د لغوه کولو وړاندیز وکړ، او اراده يې دا وه چي د يږ ټاپو د څښتن توب (مالکيت) دعوه وکړي. د شوروي اتحاد او د ناروې د جلاوطنۍ حکومت د بهرنیو چارو وزير تريګوه لي تر منځ خبرو اترو د دوهمې نړیوالې جګړې تر پايه پورې داسې هيڅ ډول تړون ته لاره ونه موندل، او د شوروي دا وړاندیزونه هیڅکله هم پلي نسوه. په هرصورت، شوروی اتحاد (او وروسته بيا روسیه)، په دې وتوانېدل چې په سپيتسبرګین کې یو څه شتون ولري، او نن ورځ د سوالبرد د بارینتسبورګ ښارګوټی پر ناروېجنه خاوره د روسانو ملکيت دی.
د مخابراتو تاریخچه
لرغوني سیستمونه او نوري تلګراف
په لومړنیو مخابراتو کې د لوګي سېګنالونه او ډهول وهل شامل وو. ډهولونه په افریقا او د لوګي سېګنالونه په شمالي امریکا او چین کې کارېدل. د تصور برعکس، دا سیستمونه یوازې د نظامي اډې د شتون اعلانولو لپاره کارېدل.
جان نیل (لیکوال)
فعالیتونه
نیل په خپل پاخه عمر کې په مجلو او ورځپاڼو کې د مقالو، لنډو کیسو، ناولونو، ویناوو، سیاسي او شخصي اړیکو له لارې د فیمینېزم، د ښځو د حقونو، غلامۍ، د ازادو تور پوستانو د حقونو، د امریکا د سور پوستانو د حقونو، اعتدال، د اعدام د سزا او نورو ګڼو موضوعاتو په اړه لیکل وکړل. په دې کې "د ښځو حقونه هغه څه وو چې نیل د هغو لپاره تر نورو اوږده او پرله‌پسې مبارزه وکړه".
رښتياني چونگښې
رښتياني چونگښې (علمی نوم: Ranidae) د چونگښو څخه تر ټولو لویه کورنۍ ده چې د نړۍ په بېلا بېلو سیمو کې ژوند کوي. ټوله کورنۍ ۴۳۰ ډوله چونگښې لري چې په ۵۳ جنسو تقسیمېږي.
بدعت
اصطلاحاً:
(وهي أی البدعة اعتقاد خلاف المعروف عن الرسول صلی الله عليه وسلم لا بمعاندة بل بنوع شبهة وکل من کان من قبلتنا لايکفر بها (قوله أی صاحب بدعة) أی محرمة وإلا فقد تکون واجبة کنصب الأدلة للردعلی أهل الفرق الضالة وتعلم النحو المفهم للکتاب والسنة ومندوبة کإ حداث نحو رباط ومدرسة وکل إحسان لم يکن فی الصدر الأول ومکروهة کزخرفة المساجد ومباحة کالتوسع بلذيذ الماکل والمشارب والثياب.۷)
نو هر هغه څوک چې يو نوی شی ايجاد کړي او د دين ولوري ته يې منسوب کړي او په دين کې داسي يو أصل ونه لري چې دغه ايجاد سوی شی ورته راجع سي نو همدغه بدعت ضلالت او ګمراهي ده او دين ورڅخه بري او بېزاره دی برابره خبره ده که دعقايدو په مسائلو کې وي او که په أعمالو او اقوالو کې ښکاره وي او که پټ او مخفي وي او زموږ ځينو سلفو چې بدعت ته په ځينو ځايونو کې حسنه ويلي دي هغه يې د لغت له مخي ويلي دي نه د شرعي معنی له مخي لکه دعمر رضي الله تعالی عنه وينا څه مهال چې يې خلګ په تراويحو کې پر يوه إمام راټول کړل په يوه إمام پسي لمونځ کوي نو ويې ويل چې دا غوره بدعت دی او بل روايت داسي دی چې عمر رضي الله عنه وويل که چيري دغه عمل بدعت وي نو دا يو ښه او غوره بدعت دی او يو روايت داسي هم نقل دی چې أبی بن کعب رضي الله تعالی عنه وعمر رضي الله تعالی عنه ته وويل چې د نبي عليه السلام په وخت کې تراويح پدغه شکل نه کېدلې نو عمر رضي الله تعالی عنه ورته وويل چې زه پوهيږم مګر داښه کار دی.
وقد سئل ابو حنيفة رحمه الله عما فعله عمر رضي الله تعالی عنه فقال : التراويح سنة مؤکدة ولم يتخرجه عمر رضي الله تعالی عنه من تلقاء نفسه ولم يکن فيه مبتدعاً ولم يأمر به إلا عن أصل لديه وعهد من رسول الله صلی الله عليه وسلم. ۹
ژباړه : د ابو نجيح العرباض بن سارية رضي الله تعالی عنه څخه روايت دی دی وايي چې رسول الله صلی الله عليه وسلم موږ ته داسي وعظ وکړی چې زړونه ورڅخه وبېرېدل او سترګو اوښکي توی کړې نو موږ وويل يا رسول الله (صلی الله عليه وسلم) داسي وعظ دي وکړی لکه څوک چې د چا سره وداع (خدای په اماني) کوي نو موږ ته وصيت وکړه رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل زه تاسي ته د الله عزوجل څخه د بېري وصيت کوم او د الله جل جلاله د اطاعت او د هغه چا د اطاعت کولو وصيت درته کوم چې پرتاسي باندي امير وټاکل سي که څه هم مريی وي ځکه که له تاسي څخه څوک ژوندي پاته سي نو ډېر اختلافونه به وويني نو تاسي په داسي وخت کې زما او د خلفاء راشدينو مهدينو په سنت باندي تمسک وکړئ او د زامو په غاښونو يې ونيسئ او په دين کې د نوو پيداسوو شيانو څخه ځان وساتئ ځکه هر نوی پيداسوی شی (په دين کي) بدعت دی او هر بدعت ګمراهي ده او هره ګمراهي په اور کي ده.
ژباړه : د کل د کلمې اضافت چې کوم شي ته وسي نو د هغه د أفرادو او اجزاوو لپاره استغراق افاده کوي.
عمر بن خطاب
دحضرت عمر فاروق رضي الله عنه ځانګړتياوې
1-حضرت عمررضي الله عنه يو له هغو لسو كسانو څخه وو چې په نړۍ كې ورته دسول الله صلى الله علي وسلم له لورې دجنت زيرى وركړل شوى وو. 2-حضرت عمر فاروق رضي الله عنه ته درسول الله صلى الله عليه وسلم دخسرتوب وياړ ورپه برخه شوى وو. 3-حضرت عمر فاروق رضي الله عنه ته په لومړي ځل داميرالمؤمنين لقب وركړل شو. 4-حضرت عمر فاروق رضي الله عنه ته داسلام ددوهم خليفه وياړ ورپه برخه شو. 5-په ډيرى احكامو كې دحضرت عمر فاروق رضي الله عنه رايه له قرآنكريم سره موافقه وه لكه دښځو دپردې مسئله او داسې نور ډير مسائل. 6- ډيرى فتوحات دحضرت عمر فاروق رضي الله عنه په زمانه كي وشول.
دحضرت عمررضي الله عنه له مسلمانيدو سره سم داسلام يوه نوې دوره پيل شوه ,تردې دمه څه لږ ډير څلويښت تنه مسلمان شوي وو نوداخو پريږده چې په ښكاره ډول چا خپل مذهبي عبادات نشو ادا كولیي بلكې چاته د خپل اسلام ښكارندوينه هم له ويرې خالي نه وه خو پداسې حالت كې يواځې حضرت عمرفاروق رضي الله عنه وو چې ټول مشركين يې رايوځای كړل او په لوړ آواز يې هغوی ته دخپل اسلام راوړو خبروركړ. مشركينو ته پدې څه خوراربړ ورسيد او غوښتل يې چې حضرت عمررضي الله عنه ته زيان ورسوي خوعاص بن وائل چې دحضرت عمررضي الله عنه ماماكيده حضرت عمر رضي الله عنه ته دپناه وركولو بلنه وركړه ,حضرت عمررضي الله عنه چې دمسلمانانو مظلوميت پخپلو سترګو ليدلى وو نو دعاص ابن وائل دپناه وركولو بلنه يې په سختۍ سره رد كړه اوله مشركينو سره يې دمخامخ مقابلې كولو لارغوره وبلله تردې چې دمسلمانانو له يوه لښكر سره يې په كعبه شريفه كې لمونځ ادا كړدالومړى ځل وو چې حق په ښكاره ډول په باطل باندې غالب شو او دحضرت عمرفاروق رضي الله عنه ددې كړنې له امله هغه ته درسول الله صلى الله عليه وسلم له لورې دفاروق لقب وركړل شو. ابن سعدجزء دريم ټوك 1 193 مخ.
الکترولیت محلول
قوي الکتروليت ديو الکتروليت ډيسوسيشن دمساوي توازن په پيښې پورى اړه لري په دى مانا چې يو الکتروليت کيداى شي چې مختلف ډول په مختلفه پيمانه ډيسوسيشن وکړي دا د الکتروليت په ډول اوپه عين حال کې دالکتروليت په ګاټوالي اوتودوخې پورې اړه لري د ډيسوسيشن شووماليکولونو شميردډيسوسيشن دګراد (الفا) په مرسته معلوميږي د ډيسوسيشن ګرا د (الفا)کيداي شي چې په يوه برخه دوه برخي اويافيصدي باندي ټاکل کيږي
د مثال په ډول يو نارمل دمالګې تيزاب په ١٨ سانتي ګريد کې ددومره برق تيرولو توان لري چې هغه ٠،٧٨او  يا٧٨ فيصده ډيسوسيشن دګرادسره مساوي دي ډيسوسيشن ګراد څخه  کولاي شوچې دبرق دتيرولو توان ځان ته معلوم کړو ځکه چې دبرق تيرولو توان دمحلول په ګاټوالي په ازاد ډول سره دايونونوپه حرکت پوري اړه لري. چې په لاندي جدول کې مونږته دځينو الکتروليتي مرکباتو لکه دتيزابو اوالقليو دډيسوسيشن ګراد يونارمل محلول په ١٨ سانتي ګريد کې راښي دځينومرکباتود ډيسوسيشن (Dissociation )د انفکاک درجه : نوم	               فارمول	 ډيسوسيشن ګراد% ښوري تيزاب 72%           مالګې تيزاب 78% ګوګړو تيزاب 51%          فاسفورس تيزاب 17%           سرکې تيزاب 0,4%           پوتاشيم هايدرواکسايد 77%          سوډيم هايدرواکسايد 73%          امونيم هايدرواکسايد 0,4%
داليکتروليت دانفکاک ثابت : لکه چې مخکې مو وويل ضعيف الکتروليتونه مکمل انفکاک نه کوي او دداسي موادو انفکاک يو رجعي جريان دي چې دتودوخي په معينه درجه کې دغه جريان تعادل حالت نيسي مثلا دسرکي دتيزابو دالکتروليتيکي انفکاک په پام کې نيسو.
که چيرته دپورتني معادلي څخه لوګاريتم واخلو وبه لرو چې) PH+POH=14(25c په خالصواوبو کې د(H) او(OH)غلظت ډيريږي اوله   10دفعاليت ضريب هم په داسي اوبو کي مساوي1) (سره دي يعني PH=POH=7په همدي لحاظ د(H) او(OH) دايونونوفعاليت دهغودغلظت سره يوشان دي
په ضعيفوالکتروليتو کې PH اوPOH پرته دايونونودفعاليت په نظر کې نيولوسره محاسبه کيږي ځکه چې د(H)او(OH)ايونونودفعاليت ضريب تقريبا(1)ته نږدي دي دقوي الکتروليتونوپه هکله قوي تيزابونه اوقوي قلوي ګاني .دمحلول ايوني قوه له صفر څخه ډيره ده له دي کبله دهايدروجن دايونونودفعـــــاليت ضريب (1)سره نه شي مساوي کيدلي نوځکه که چېري دهايدروجن دايونودفعــــاليت څخه صرف نظر وشي غلطه نتيجه به لاس ته راشي په داسي مواردو کې د PHفعاليت له ضريب څخه استفاده کولوسره محاسبه کيږي.
نوې محافظه کاري
د جورج ډبلیو بوش په دولت کې نامتو نوي محافظه کاران عبارت وو له پال ولفوویتز، الیوت آبرامز، ریچارډ پرل او پاول برېمر. لوړپوړو چارواکو لکه د ولسمشر مرستیال ډېک چیني او د دفاع وزیر ډونالډ رامسفلډ، په داسې حال کې چې د نوي محافظه کارانو په توګه نه پېژندل کېدل، د نوي محافظه کارانو مشاورینو ته یې د بهرني سیاست په اړه، په ځانګړې توګه له اسرائیل څخه د دفاع او په منځني ختیځ کې د آمریکا د اغیزې په هکله، له نږدې څخه غوږ ونیو. د دې نظریې دېری پلویان د ۱۹۷۰ز، ۱۹۸۰ز، ۱۹۹۰ز او ۲۰۰۰ز کال جمهوري غوښتونکو په جمهوري دولتونو کې ډېر سیاسي نفوذ پیدا کړ، او د جورج ډبلیو بوش په دولت کې دا نفوذ خپل اوج ته ورسېد، کله چې دوی په ۲۰۰۱م کې په افغانستان د برید او په ۲۰۰۳ز کې په عراق د برید په پلان جوړونې او هڅونې کې رغنده رول ولوبوه.
تاریخچه
د نورمان پودهورتز Commentary مجله، چې په اصل کې یوه لېبرالیسمه مجله وه، د ۱۹۷۰مې ز لسیزې په لړ کې د نوي محافظه کارانو لپاره په یوې اصلي خپرندویه مجله بدله شوه. Commentary مجلې د جین کرېک پاترېک یوه مقاله، چې یو لومړنی او اصلي نوی محافظه کار وو، البته هغه یو نېویارکی نه وو، خپره کړه.
قرآن کریم
نړۍ له اسمان څخه نبي عليه السلام ته
د نړۍ له اسمان څخه په نبي عليه السلام د وحې نزول د جبرييل عليه السلام په واسطه د اړتيا په وخت، د غوښتنې سره سم، د غوښتنې په اندازه، د خلكو د غوښتنواو د پېښو په رامنځته كېدو سره به كېده. د وحې د نزول په موده كې اسلامپوهان لږ څخه اختلاف لري: ځينې وايي، چې د وحې د نزول موده ۲۰ كاله وه، ځينې وايي چې ۲۳ كاله وه، او ځينې وايي چې ۲۵ كاله وه. او ددې اختلاف اصلي وجه دا ده، چې نبي عليه السلام په مكه معظمه كې څو كاله تېر كړي، څوك وايي چې ۱۰ كاله، څوك وايي ۱۳ او ځينې وايي چې ۱۵ كاله. خو لدې ټولو څخه هماغه منځنۍ لار سهي ده، چې قرآن كريم پكې رانازل شوي، او هغه د ۲۳ كلو موده ده.
وروستې نزول
پدې اړه داسې كوم نبوي حديث نشته، بلكه ځينې اقوال دي، چې د صحابه ؤ او تابعينو څخه روايت شوي دي. يو صحابي يا تابعي له يو ايت څخه دې پايلې ته رسېدلې، چې دا وروستې ايت يا سورت دى، بل صحابي بل ايت يا سورت ښودلې. موږ به په لنډ ډول سره ټول ذكر كړو: او ددې خبرې دليل دا دى: