cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
په افغانستان کې ټولیزې رسنۍ
په افغانستان کې د رسنیو تاریخچه
په افغانستان کې لومړنی اخبار د شمس النهار په نامه و چې په ۱۸۷۳ زکال کې د امیر شیرعلي خان د واکمنۍ پر مهال خپور شو. له دې وروسته د ۱۹۰۶ زکال د جنوري په ۱۱ مه نېټه د عبدالروف قندهاري په مدیر مسئولیت د سراج الاخبار په نامه دویم اخبار هم خپور شو. دغه اخبار چې په بشپړه توګه په دري ژبه باندې و د یوې ګڼې له خپرېدو وروسته یې چاپ ودرېد. یاد اخبار بیاځلي د ۱۹۱۱ زکال کې په اکتوبر میاشت کې د محمود طرزي په مدیر مسئولیت او امتیاز سره خپور شو؛ طرزی د افغانستان او بریتانیا د اړیکو منتقد و. په دې سره محمود طرزی په افغانستان کې د ژورنالېزم او خبریالۍ مخکښ وګڼل شو؛ هغه په ۱۹۱۶ زکال کې د سراج الاخبار اړوند ولیکل: سراج الاخبار الافغانیه (د شپږ ګڼو له چاپ وروسته یې نوم سراج الاخبار افغانیه وټاکل شو) نه انګلیسي، نه روسی، نه فرانسوي، نه ایټالوي، نه جرمني او نه هم چینايي یا جاپاني دی. دا یو اسلامي او په ځانګړې توګه افغاني اخبار دی. هر څه چې وایي او هره میلوډي چې غږوي د افغاني لیدلوري له مخې دي او د افغانستان د ملي عزت له غږ څخه سرچینه اخلي». په ۱۹۱۹ زکال کې د غازي امان الله خان د واکمنۍ پر مهال د امان افغان اخبار د سراج الاخبار پر ځای چاپ شو او د دولتي رسنۍ په توګه یې خدمت کاوه، په داسې حال کې چې بېلابېلو وزارتخونو هم ځانته ځانګړي نشریات لرل. له دغو بدلونونو سره هم مهاله د کابل راډیو په ۱۹۲۵زکال کې خپرونې پیل کړې او په دې سره په هېواد کې د ټولیزو رسنیو نوې دوره پیل شوه. د ۱۹۶۴ زکال اساسي قانون او د ۱۹۶۵ زکال د مطبوعاتو قانون د مطبوعاتو آزادي د مناسب چلن په محدوده کې تضمین کړه. ۱۹۶۰مه لسیزه په ټوله نړۍ کې د تلویزیوني خدماتو د چټکې ودې شاهده وه. خو د سیاسي بې ثباتیو له امله په افغانستان کې تر ۱۹۷۸ زکال پورې تلویزیوني شبکه جوړه نه شوه؛ د افغانستان لومړنۍ تلویزیوني شبکه په ۱۹۷۰مه لسیزه کې د جاپان په مالي مرستې په کابل کې جوړه شوه. دغه مهال مطبوعاتو په خپلو لیکنو او څرګندونو کې له دولت څخه خپلواکي لرله، خو لارښوونه ورته شوې وه چې حکومتي ګټو، مشروطه سلطنت، اسلام او عامه نظم ته په خپلو خپرونو کې پام ولري. په داسې حال کې چې په افغانستان کې خبریالۍ له ۱۹۵۰مې لسیزې څخه تر ۱۹۷۰مې لسیزې وده وکړه، خو چارې یې لا هم محدودې وې.
هغه مهال چې د ظاهرشاه حکومت د هغه د تره زوی سردار محمد داوود خان له خوا په ۱۹۷۳ زکال کې د یوې کودتاه په ترڅ کې راوپرځول شو، نږدې ۱۹ اخبارونه وتړل شول او رسنۍ د شدیدو محدودیتونو سره مخ شوې؛ په دې سره د مطبوعاتو د نسبي آزادۍ دوره پای ته ورسېده. په رنګي ډول باندې لومړنۍ تلویزیوني خپرونې په ۱۹۷۸ زکال کې خپرې شوې. له دې وروسته له ۱۹۷۹ زکال څخه تر ۱۹۹۲ زکال پورې د افغانستان د دیموکراتیک جمهوریت پر مهال رسنۍ د شوروي تر نفوذ لاندې وې.
بابل
جغرافيه
د دې لرغوني ښار يوازې يوه وړه برخه (د داخلي دېوالو د ننني مساحت ۳٪، د بهرنيو دېوالونو ۱.۵٪ او د لرغوني بابل د منځ په ژورتيا کې ۰.۱٪) کېندل شوې ده. د دې سيمې په نامتو پاتې شونو کې لاندې څو شامل دي:
په افغانستان کې ټولیزې رسنۍ
په افغانستان کې د رسنیو تاریخچه
د ۱۹۹۰مې لسیزې په وروستیو کې د طالبانو د حکومت تر ولکې لاندې رسنۍ د سخت دریځو قوانینو سره مخ شوې چې دغه سخت قوانین د تلویزیوني خپرونو په ممنوعیت مشخص کېږي. طالبانو په ۱۹۹۸ زکال کې د تلویزیوني دستګاوو په ماتولو لاس پورې کړ. د هغه کسانو په کورونو کې به چې تلویزیون نیول کېده، نغدي جریمه به پرې لګول کېده، یا به یې بندي کول او یا به یې هم وهل ډبول. دغه مهال ډېری رسنیو له هېواده بهر فعالیت کاوه؛ یوازې د افغانستان په شمال کې له هغې کوچنۍ برخې پرته چې د بدخشان د تلویزیون په نامه تلویزیوني خپرونې ترې خپرېدې. دغه تلویزیوني چینل په ورځ کې د دریو ساعتونو لپاره د شاوخوا ۵۰۰۰ لیدونکو لپاره خبرونه او فلمونه خپرول. د طالبانو په امر ټول تلویزیوني چینلونه وتړل شول او چاپي رسنۍ هم د تبصرو، انځورونو او د لوستونکو د لیکونو له خپرولو منع شوې. راډیويي چینلونو هم د مذهبي پروګرامونو او انتخابي خبرونو پرته نور نشرات نه لرل. له دې سره هم نږدې ۷۰ سلنه وګړو د دغو راډیويي چینلونو نشراتو ته غوږ نیو. په ۲۰۰۰ زکال کې د طالبانو دولت د اسلامي امارت په نامه په انګریزي ژبه یوه دولتي ورځپاڼه تاسیس کړه چې د دوی په خبره د «اسلام د دښمنانو» له خوا د تولید شوو اطلاعاتو سره د مقابلې په موخه طراحي شوې وه. د بې ثباتۍ له امله یوازې د روسیې، چک جمهوریت او سربیا د رسنیو دفترونو په کابل کې فعالیت درلود. د کابل د ملي راډیو تلویزیون ودانۍ په پوځي قرارګاه بدله شوې وه او خبریالانو له خارجي رسنیو سره د همکارۍ اجازه نه لرله. له همدې امله رسنیز چاپېریال د ۲۰۰۱ زکال تر وروستیو پورې، هغه مهال چې د طالبانو حکومت راوپرځول شو تپه تیاره و.
فرانسس هارپر
د ژوند لومړي وختونه او کار
د هغې ماما په (Sharp Street African Methodist Episcopal Church) کې وزير و. واتکينس د تور پوستو ځوانانو لپاره د واتکېنس اکاډمۍ “Watkins Academy for Negro Youth” کې زده کړې وکړې، چې د نوموړې ماما په ۱۸۲۰ ز کال کې رامنځته کړی و. ريو واتکېنس د مدني حقونو د فعال او د غلامۍ د له منځه وړونکي په توګه د خپلې خورزې پر ژوند او کار باندې ستر نفوذ لرونکی شخص و.
۱۱۳۸ (عدد)
سرچينې
وېشنيزه:۱۱۳۸ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:څلور رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
د هوا پېژندنې اډه
د هوا پېژندنې اډه يا د هوا سټیشن یو سهولت دی چي پر ځمکه یا بيا د بحر په منځ کي وجود لري. دا ډول سټېشنونه د مخصوصو وسیلو او آلو لرونکي دي چي د ځمکې د  اتموسفیر د شرایطو د اندازه کولو لپاره کارېږي، تر څو ددې لاري خلګ په دې وتواننېږي چي د راتلونکو ورځو  د موسم وړاندوینه وکړي. دا ډول ځايونه دد آب و هوا د مطالعه کولو لپاره هم کارول کېږي.
حفيظ الله امين
حفيظ الله امين (۱۳۰۸ ل - ۱۳۵۸ هجري لمريز کال د مرغومي ۶)، (١ د اگست]] ، کال ١٩٢٩ - ٢٧ ډېسمبر ۱۹۷۹) (په انگرېزي: Hafizullah Amin) د کابل ولايت د پغمان ولسوالۍ د قاضي خېلو په کلي کې زېږېدلی دی. نوموړی تر نور محمد تره کي وروسته د افغانستان په کچه درېيم هېوادمشر ، د مارکسيسېزم-لېنينېزم تيورۍ پلوی او د افغانستان د دموکراتيک جمهوريت دويم مشر پاتې شوی. داسې ويل کېږي چې حفيظ الله امين د امريکا پلوی وو او تر مړينې وروسته بيا روسانو او د ده نورو مخالفو ډلو غړو دی د سي ای اې (CIA) د جاسوس په تور هم ياد کړی. اړینه ده وویل شي ، چې له امریکا او له سي ای اې سره د حفیظ الله امین د پټو اړېکو په اړه کوم اسناد شتون نه لري او داسې احساسیږي ، چې دا خبره د ده د سیاسي مخالف لوري، په تېره بیا په لومړي سر کې د ستمي او بيا پرچمي کړيو غړي ببرک کارمل لپاره یوه داسې پلمه وه چې شورویان د ده له منځه وړلو ته نور هم راولمسوي. د حفيظ الله امين د حکومت په ١٠٤ ورځنۍ موده کې، پرته د يوې ناکام پوځي بغاوت او بلوا څخه بل کوم داسې سرغړونه او د ده په وړاندې ولاړېدنه نه ده تر سترگو شوې.
د ۱۳۵۷ لمريز کال د غويي د ۷ نېټې پاڅون
د ١٩٧٩ کال په فبروري مياشت کې د متحده آيالاتو سفير آډولف ډبس په کابل کې ووژل شو او په همدې توگه د خلق گوند په پرچم گوند باندې برلاسي موندلې وه. کارمل چې د پرچم گوند غړی وه نو د افغانستان نه دباندې اروپا ته ولېږل شو. د ١٩٧٩ کال د مارچ د مياشتې تر پای پورې حفيظ الله امين ښکاره کنټرول يې تر لاسه کړی وه چې بيا د ترکي لخوا د لومړي وزير دنده ورکړل شوه خو ترکی لا تر اوسه پورې خپله دنده درلوده.
خروشتهي ليکدود
په افغانستان کي يوشمير داسي کتېبې او ډبر ليکونه شته چي لا تر اوسه په بشپړه توگه نه دي لوستل شوي ،  د بيلگو په توگه په لغمان ولايت کي  اليشنگ کتېبه ، د هزار سم څخه تر لاسه شوي يوشمير ليکبڼي او نور يادولای شو ، خو د لرغونو زمانو داسي کتيبې ، ډبر ليکونه او د ليک بڼي هم شته چي په اړه يې  يوشمير بهرنيو او کورنيو پوهانو  زيار گاللئ او د پوهېدو وړيې گرځولي دي. د دې ډلې ليکبڼو څخه يو هم  خروشتهي ليکدود دئ چي  ٣٠٠ کاله پخوا تر مېلاد منځ ته راغلۍ او تر ٥٠٠  ميلادي کلونو دود و. دا ليکدود چي د خپل مهال په تاريخي پېښو د پوهېدلو گټور او ارزښتمن لاسوند ونه  لري ، د زيات شمير څيړونکو د پام وړ کرځېدلئ او په اړه يې څيړني کړيدي. په دې ليکنه کي هڅه شوې چي دخروشتهي ليکدود په اړه درې پوښتني  په لنډه توگه ځواب شي. لومړۍ دا چي خروشتهي ليکدود چيري پيدا شوۍ ، د ترويج او تعميم سيمې يې کومي دي  ؟ دوهمه پوښتنه دا چي د ا يوازي ليکدود و او که ژبه هم وه ، که يوازي ليکدود و نو د کومو ژبو  ليکبڼه ده ؟ او دريم دا چي د لوستلو لپاره يې چا زيار گاللئ او د کومو معيارونو پر بنسټ يې د دې ليکدود اوازونه پېداکړيدي ؟
اخځونه
٣ – باوري ، رسول. د افغانستان لومړني مدنيتونه. (کابل : کابل پوهنتون ) د علمي رتبې تيزسس. ١٣٧٣.
ارواپوهنه
فلیس شاله د اروا پوهنې تعریف په هکله وایي: اروا پوهنه د انسان داخلي ژوندون مطالعه کوي؛ یعنې  د انسان عواطف عقلي او رواني فعالیتونه مطالعه کوي. نرمال د اروا پوهنې تعریف په هکله وایي: "اروا پوهنه د بشر سلوک مطالعه کوي پخوا اروا پوهنه د فلسفې یوه څانګه بلل کېده مګر په اتلسمه پېړۍ کې سایکالوژي د ځانګړي علم په توګه د ولف له خوا وپېژندل شو." د سایکالوژي علم د نورو علومو په څېر په ازمایښتونو او ليدنې (مشاهده) باندې ولاړ علم ګڼل کېږي. د اروا پوهانو له نظره اروا پوهنه د بشر د اعمالو کړنو رفتار او کردار د اړیکو د علتونو سپړنه کوي.
له مارکسیزم وړاندې کمونیزم
د انقلاب دوره
د جوزف میخام تر مشرۍ لاندې د اتلسمې پېړۍ Shakers ډلې وده وکړه او د مذهبي کمونېزم د ډول په توګه یې خپل کمونالېزم پلی کړ چې  له مخې یې په هرې شېکر ټولنې کې ملکیت د "consecrated whole" (سپیڅلې ټولګې) په توګه شتون درلود.
د روڼ آندۍ په دوره کې د فرانسوي فلسفې فکري جریانونه له روسو او د ۱۷۸۹ زکال د فرانسې د انقلاب پر مهال له d'Hupay څخه اغېزمن و، چېرې چې د پاچاهۍ مخالفینو په ځانګړې توګه د ژان پل مارات او فرانسوا بابوف په ګډون د ژاکوبین سیاسي خوځښت د وګړو ترمنځ د شتمنۍ د بیاځلي ویش له نظریې ملاتړ وکړ.
بېنيټو جیورېز
خوارز د خپل ژوند په بهیر کې یو بحث پاروونکی شخصیت و چې په سرسختۍ او بریا سره یې له ۱۸۵۸ کال څخه د خپلې مړینې تر نېټې (۱۸۷۲ کال) پورې ولسمشري پر غاړه لرله. د سموونو/اصلاحاتو د جګړې په بهیر کې (۱۸۵۸- ۱۸۶۰) يې د ولسمشر په توګه د جګړې مهال د اړتیاوو پر بنسټ فوق العاده ځواکونه لرل. هغه د محافظه کارانو له ماتې سره ټاکنې په لار واچولې، خو د مکسیکو د کنګرې او ايالتونو د واک پر پرتله د ولسمشر د واک د پیاوړي کولو لپاره د لېبرال د ۱۸۵۷ کال په اساسي قانون کې د بدلون راوستلو تر وړاندیز مخکې نه. هغه په ۱۸۶۱ کال کې د ولسمشر په توګه وټاکل شو او د فرانسې د لاس‌‌وهنې په بهیر (۱۸۶۲- ۱۸۶۷) کې يې خپله دوره تمدید کړه. هغه په ۱۸۷۱ کال کې بیاځلي د ولسمشر په توګه وټاکل شو، خو د نورو لېبرالیانو له خوا له پام‌وړ ننګونو سره مخ و. د سموونو د جګړې په بهیر کې (۱۸۵۸-۱۸۶۰) او د فرانسې تر مداخلې وروسته هغه مهال چې ولسمشر په کورني تبعید کې و، د مکسیکویي لېبرالیانو ملاتړ یې ترلاسه کړ. خوارز لېبرالیزم له مکسیکي ناسیونالیزم سره غوټه کړ. هغه د امپراتور ماکسیمیلیان پر ځای چې فرانسویانو د مکسیکي محافظه کارانو د ملاتړ له لارې واک ته رسولی و، د مکسیکو ایالت د مشروع مشر په توګه خپل مشرتوب اعلام کړ. هغه په ۱۸۶۷ کال کې د فرانسویانو له ګوښه کېدو سره بشپړ واک تر لاسه کړ. د فرانسوي او مکسیکويي محافظه کارۍ له ماتې سره د خوارز ډېری لېبرالي همکاران د هغه په سیاسي سیالانو بدل شول چې د واک دوام یې له ننګونو سره مخ کړ. د خپلې ولسمشرۍ په ټوله دوره کې يې د بحث وړ ګامونه پورته کړل، چې له ډلې يې په ۱۸۵۹ کال کې له متحده ایالاتو سره تړون یادولی شو چې د ټوحي‌یون‌ټېپک (Tehuantepec) تنګي له لارې يې هغوی ته د ترانزیت حق ورکړ. د تمدید فرمان په ۱۸۶۵ کال کې له فرانسویانو سره د جګړې په بهیر کې د هغه د واک دوره اوږده کړه، په ۱۸۶۷ کال کې د امپراتور ماکسیميلیان اعدام هغه ته اجازه ورکړه چې تبعید شي، هغه په ۱۸۷۱ کال کې د مکسیکو د کنګرې او ايالتونو د واک پر پرتله د ولسمشر د واک د پیاوړي کولو لپاره د لېبرال د ۱۸۵۷ کال په اساسي قانون کې د بدلون راوستلو له وړاندیز سره بیاځلي ولسمشر شو. لېبرال جنرال او د هغه همکار اواکساکان پورفیریو دیاز په ۱۸۷۱ کال کې د هغه د بیاځلي نوماندۍ پر وړاندې نابریالی پاڅون وکړ. په ۱۸۷۲ کال کې یوازې د هغه مړینې د نوموړي واک ته د پای ټکی کېښود، خو د هغه د ميراث په اړه په چټکتیا سره افسانې جوړول پیل شول.
پاړه چنار
پاړه چنار ( (په اوردو: پاڑاچنار ، پارسی: پارا چنار)) د پاکستان ښار او د کرم قبائیلی سیمې مرکز دې. دې سيمې ته پاړه چنار ځکه ويلی کيږي چې دلته د چنار ونه ډېړه زياته وي.
بلاغت
له لرغوني یونان څخه د نولسمې پیړۍ تر وروستیو پورې، بلاغت د ویناوالو، وکیلانو، سلاکارانو، تاریخ پوهانو، سیاستوالو او شاعرانو په روزنه کې د لویدیځ په ښوونیز سیتسم کې بنسټیزه ونډه لوبولی ځکه چې دا له شخص څخه شخص ته د اړیکو ترټولو پراخه بڼه ده.
فرېډریک چوپېن
د چوپېن موسیقي، د موسیقۍ لومړنیو مشهورو شخصیتونو په توګه د هغه ځای، له سیاسي بغاوت سره د هغه غیرمستقیمه اړیکه، د هغه له مینې ډک ژوند او د هغه ژر مړینې هغه د رومانټیک دورې په یوه نامتو سمبول بدل کړی دی. د هغه اثرونه لا هم نامتو دي، او هغه د ګڼو فیلمونو او له تاریخي وفادارۍ سره د ګڼو ژوندلیکونو په موضوع بدل شوی دی. د هغه له یادګارونو څخه یو یې د فرېډریک چوپېن انسټیټوټ دی، کوم چې د پولنډ پارلمان لخوا د هغه د ژوند او اثرونو د څېړنې او دودونې لپاره جوړ شوی. دا انسټیټوټ د چوپېن پیانو نړیوالې سیالۍ کوربه توب وکړ، یوه معتبره سیالۍ چې په بشپړه توګه د هغه اثرونو ته ځانګړې شوې ده.
اکدي ژبه
ډلبندي
اکدي ژبه د افرو-اسيايي ژبو په نژدې ختيځه څانګه کې له نورو سامي ژبو سره اړيکه لري، کومه چې د منځني ختيځ، عربي ټاپووزمې، د افريقا د هارن، د اناتوليا د ځينو برخو، د شمالي افريقا، مالټا، کينري ټاپوګانو او د لوېديځې افريقا (هاوسا) د اصلي ژبو يوه کورنۍ ده، خو اکدي او د هغې ځای ناستې ارامي ژبې يواځې په بین النهرين او نژدې ختيځ کې ثابتې شوې دي.
ليکل
اکدي ژبه په لرغونو خټينو تختو موندل شوې چې تاريخ يې ۲۵۰۰ مخزېږېديز ته رسېږي. دا ژبه په ميخي خط ليکل شوې، دا يو ليکدود و چې له سومريانو څخه اخستل شوی و چې په لنده خټه کېکاږلو سره د څوکه لرونکو نښو په بڼه ليکل کېده. لکه چې اکدي ليکوالانو خپل کړې، شونې ده چې د ميخي ليکدود خپلول به يا (الف) د سومري معماوو (لکه د انځور بنسټ توري چې د ټولو الفاظو څرګندونه به يې کوله)، (ب) د سوموري سيلابونو (هجاوو)، (ج) د اکدي سيلابونو «هجا»، يا (د) د غږيزو بشپړوونکو استازولي کوله. په هر حال، په اکدي کې متن په عملي بڼه په بشپړ ډول په هجايي متن بدل شو او د ميخي خط اصلي منطقي طبيعيت دويمه درجه خپله کړه، خو د ډېرې کارېدونکو ټکو لکه «خدای» او «عبادتځای» نښه ييز په خپل حال کارېدل. له همدې امله شونې ده چې د AN   نښه يا له يو اړخه د ilum  (خدای) د ټکي لپاره وه او يا له بله اړخه د Anu خدای ښودنه يې کوله، کوي، يا ان د –an- هجا څرګندونه يې کوله. سربېره پر دې، دا نښه د الهي نومونو د ټاکلو لپاره کارېده.
الماس بیک آتامبایف
الماس بیک اتانبایف Almazbek Sharshenovich Atambayevx او Алмазбек Шаршенович Атамбаев د قرغزستان پخوانی ولسمشر وو.
فیمینزم په هند کې
تاریخچه
د میترا چوهدري په وینا، د لویدیځ فیمینستي سازمانونو پر خلاف دغه سازمانونه په هند کې لومړی د نارینه وو له خوا تاسیس شوي وو او وروسته بیا ښځې هم پکې شاملې شوې. خو د یو خلاقیت په بڼه فیمینېسم له لږ ځنډ وروسته د زده کړو او نورو حقونو په برخه کې د ښځو د فعالینو له خوا په مهاراشترا کې پیل شو. ساویتریبای پهول، هغې چې په هند کې یې د لومړي ځل لپاره د نجونو ښوونځی پرانیست(۱۸۴۸)؛ ترابای شیندی، هغې چې په هند کې یې د فیمینیسم لومړنۍ مقاله د نارینه وو او ښځینه وو ترمنځ د پرتلې (Stri Purush Tulana) په نوم په  ۱۸۸۲ زدیز کال کې ولیکله؛ پاندیتا رامبی، کومې چې د هند په مرد سالاره ټولنه کې یې د ۱۸۸۰ مې لسیزې پر مهال په هندوییزم کې پر طبقاتي وېش نیوکه وکړه، له خپلې طبقې بهر یې واده کړ او عیسویت ته وواښته. د بنګالي اصلاح غوښتوونکو د هڅو له ډلې د ساتي دود له منځه وړل، کوم چې کونډه ښځه به د خپل مړه شوي مېړه د مړي د سوځولو پر مهال د هغه لپاره په بل شوي اور کېناسته او ځان به یې هم قرباني کړ، د ماشومانو د ودونو د مراسمو لغو کول، د کونډو ښځو د څېرې له اړولو مخنیوی، بیاځلي واده ته د لوړې کچې هندي کونډو معرفي کول، د ښځو زده کړو ته پراختیا ورکول، ښځو ته د مالکیت حق ورکول او همدارنګه د ښځو د وضعیت د درک کولو په موخه د قانون غوښتل وو، څو د هغوی اساسي حقونه لکه د اولاد اخیستل هم تضمین کړي.
رالف والډو ایمرسن
میراث
هارولډ بلوم په خپل کتاب "امریکايي دین" کې په مکرر ډول ایمرسن ته د "امریکایي دین د پیغمبر" په توګه اشاره کړې. نوموړی د کتاب په متن کې د امریکا بومي یا ځایي ادیانو یا مذاهبو لکه مورمونېزم او مسیحي علم ته اشاره کوي، چې تر ډېره د ایمرسن د ژوند پر مهال رامنځته شوي، خو همدارنګه د اصلي کرښې پروتستانت کلیساګانو ته هم اشارې لري، چې د بلوم په وینا په متحده ایالاتو کې د اروپایي هغو په پرتله خورا ګنوسیستي (gnostic) شوې دي. په ویسټرن کانون (The Western Canon) کې بلوم، ایمرسن له میشل ډي مونټاینګ (Michel de Montaigne) سره پرتله کوي: "د لوستلو یوازینۍ معادله تجربه چې زه پوهیږم دا ده چې د رالف والډو ایمرسن په کتابچو او ژورنالونو کې، د مونټاین امریکايي نسخه، په نه ختمېدونکې توګه بیا بیا ولوستل شي." د ایمرسن څو شعرونه د بلوم "د انګلیسي ژبې غوره شعرونه" اثر کې شامل شوي، که څه هم هغه لیکلي چې هېڅ یو شعر د ایمرسن د غوره مقالو په څېر غوره نه دی، چې بلوم د "پر ځان باور"، "حلقو"، "تجربې"، او "د ژوند نږدې ټول چلند" په توګه لیست کړې دي. د هغه په ​​​​باور د کرښو اوږدوالی، وزن او جملې یې په ساه سره ټاکل کېږي، د ایمرسن شعرونه د چارلس اولسن نظریې وړاندې کوي.
توماس اې هېندرېکس
هېندرېکس چې یو غوڅ دیموکرات و، د ۱۸۷۶ ز کال په جنجالي ولسمشریزو ټاکنو کې د نیویارک له والي سمویل ټیلډن سره چې د ولسمشرۍ نوماند و، د خپل ګوند له خوا د متحده ایالاتو د مرستیال ولسمشر په توګه نوماند شو. که څه هم دوی ښې رایې یووړې، خو د جمهوري غوښتونکو د ولسمشرۍ نوماند رودرفورډ بي هایس او د هغه د مرستیال ولسمشر ویلیم اې ویلر پر وړاندې یې په ټاکنیز ز کالج کې د یوې رایې په توپیر وبایللې. هېندرېکس په ناسم روغتیا یي حالت سربېره، د ۱۸۸۴ ز کال په ټاکنو کې د ګروور کلیولنډ د جوړې په توګه د مرستیال ولسمشر لپاره د خپل ګوند غوښتنه ومنله. کلیولنډ او هېندرېکس ټاکنې وګټلې، خو هېندرېکس یوازې د اتو میاشتو لپاره، د ۱۸۸۵ ز کال د مارچ له ۴ نه د ۱۸۱۵ ز کال د نومبر تر ۲۵ په انډیاناپولیز کې ترمړینې پورې د مرستیال ولسمشر په توګه دنده ترسره کړه. هغه د انډیاناپولیس کراون هیل په هدیره کې خاورو ته و سپارل شو.
د وراثت تاريخ
لرغونې نظريې
د ميراث يا وراثت تر ټوول نفوذ لرونکې لومړنۍ نظريې د هايپوکرات او ارستو وې. د هايپوکرات نظریه (چې ښايي د Anaxagoras د لارښوونو پر بنسټ وه) د pangenesis په اړه د ډاروين له وروستيو نظريو سره ورته وه، چې له ټول بدن څخه راټولېدونکي ارثي مواد رانغاړي. ارستو د هايپوکرات پر ځای وړانديز وکړ، چې د يو ژوندي موجود د غيرفزيکي بڼې ورکوونکی اصل د مني (چې نوموړي د وينې يوه سوچه بڼه وګڼله) او د مور د مياشتنۍ ناروغۍ (حيض) د وينې له لارې لېږدول شوی و، چې د يو ژوندي موجود د لومړنۍ ودې د لارښوونې په موخه يې د مور په رحم کې متقابل اغېزه وکړه. د هايپوکرات او ارستو دواړو او د ۱۹ پېړۍ تر وروستيو پورې د نږدې ټولو لويديځو پوهانو په اند د غوښتل شويو ځانګړتياوو وراثت په انګېرل شوي ډول يو ښه رامنځته شوی حقيقت و چې د ميراث هر ډول مناسب نظريې بايد تشرېح کړی وی. په ورته وخت کې د ټاکلي يا ثابت اصل يا جوهر د درلودلو په موخه انفرادي نوعې غوره شوې وې، چې دا ډول ارثي بدلونونه ډېر لږ برسېرن يا سطحي وو. د اتن ښار فيلسوف اپيکور (Epicurus) کورنۍ وڅېړلې او د نارينه او ښځينه دواړو ود ارث ځانګړتياوو «د مني يا سپرم اتومونه» ګډه ونډه يا مرسته يې وړانديز کړه، د وراثت يا ميراث حاکم او وروسته کېدونکي ډولونه يې يادښت کړل او د «سپرم يا مني اتومونو» بېلتون او خپلواکه ډلبندي يې تشرېح کړه.
توماس اې هېندرېکس
د ژوندلومړي کلونه او زده کړې
هېندرېکس په ۱۸۲۰ ز کال د خپل مور او پلار او مشر ورور سره، د توماس د تره، ویلیم هېندرېکس په غوښتنه د انډیانا د جیفرسن ناحیې میډیسن سیمې کډه شول. ویلیم هېندرېکس یو بریالی سیاستوال و چې د متحده ایالاتو د استازي، د متحده ایالاتو د سناتور (۱۸۲۵ – زکال) او د انډیانا درېیم والي (۱۸۲۲ – ۱۸۲۵ز کال) په توګه یې دنده ترسره کړه. د توماس کورنۍ په میډیسن کې په لومړي ځل د خپل تره کور ته نږدې په یوه کرونده کې هستوګنه اختیار کړه او په ۱۸۲۲ ز کال کې د انډیانا شیلبي ناحیې ته کډه شوه. د هېندرېکس پلار چې یو بریالی بزګر او یو عام پلورنځی یې هم درلود، په سیاست کې ښکېل شو او د ولسمشر اندریو جیکسن له خوا د خپلې ولسوالۍ لپاره د عامه ځمکو د مرستیال سرویر په توګه وټاکل شو. د انډیانا د دیموکراتیک ګوند مشرانو په مکرر ډول په شیلبی ویل کې د هېندرېکس کور ته تګ راتګ کاوه او هېندرېکس يې له ماشومتوب نه په سیاست کې د ګډون لپاره تر اغېز لاندې راوست.
د وراثت تاريخ
لرغونې نظريې
په ۹ عيسوي پېړۍ کې افريقايي الاصله عرب ليکوال الجهيز (Al-Jahiz) د ژوندي پاتې کېدلو په موخه د يو څاروي يا حيوان پر شونتيا باندې د چاپيريال اغېزې په پام کې ونيولې. په ۱۰۰۰ عيسوي کې عرب فزيکپوه ابوالقاسم الزاهراوي (Abu- al-Qasim al-Zahrawi) چې په لويديځ کې د البوکاسيز (Albucasis) په نوم پېژندل کېږي لومړنۍ فزيکپوه و، چې په خپل التصريف کتاب کې يې د “haemophilia” ميراثي طبيعت په روښانه ډول بيان کړ. په ۱۱۴۰ عيسوي کال کې جودا هاليوي (Judah HaLevi) په “The Kuzari” نومي کتاب کې حاکم يا نفوذ لرونکي او وروسته کېدونکې ارثي ځانګړتياوې بيان کړې.
پښتو پلس افغان نیوز
دولتي اوخصوصي ادارې، نادولتي سازمانونه او له هېواد نه بهر موسسې ، چې دافغانستان له مسايلو سره علاقه لري، د پښتو پلس افغان نیوزپه خبري سرويس اتکا لري.
اګوستوس
نوم
د رومي دودونو، ټولنې او شخصي نظر په پایله کې، اګوستوس د خپل ژوند په اوږدو کې په ډېرو نومونو پېژندل شوی و:
کوريايي هنر
د کوریا په هنرونو کې د خطاطۍ، موسیقۍ، نقاشۍ، او لوښي دودونه شامل دي، چې ډیری وختونه د طبیعي بڼو، د سطحې سینګار، او تلفظ شوي رنګونو یا غږونو څخه کار اخیستل کیږي.
زرولي افغان
زرولي افغان د افغان سندرغاړي شاه ولي افغان زوی دی. هغه د افغانستان د کاپيسا ولايت د تگاب په ولسوالۍ کې زېږېدلی.
وېشنيزه:پښتانه سندرغاړي وېشنيزه:افغان سندرغاړي
۱۲۸۹ (عدد)
سرچينې
وېشنيزه:۱۲۸۹ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:څلور رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
ژان اېف کوستو
سرچینه
وېشنيزه:فرانسوي پوهان
د هندوچین لومړۍ جګړه
د ۱۹۵۴ ز کال د جولای میاشتې په ۲۱مه نېټه د جنیوا په نړیوال کنفرانس کې د فرانسې نوي سوسیالیست حکومت او ویت مین داسې یو هوکړه لیک امضا کړ، چې په عملي توګه د شمالي ویتنام کنترول یې له ۱۷مې موازي نه پورته وینت مېن ته ورکړ او جنوبي برخه د Bảo Đại تر واکمنۍ لاندې پاتې شوه. دا تړون د ویتنام او متحده ایالاتو له خوا وغندل شو. یو کال وروسته، باودای Bảo Đại د خپل لومړي وزیر نګودیندیم  Ngô Đình   په وسیله ګوښه شو او د ویتنام جمهوریت «جنوبي ویتنام» یې رامنځته کړ. ډیر ژر د دیم د حکومت پر وړاندې یو پاڅون رامنځته شو، چې د شمال له خوا یې ملاتړ کیده. دا پاڅون او شخړې په تدریجي ډول د ویتنام په جګړې (۱۹۷۵ - ۱۹۵۵) بدلې شوې.
دنباتي انساجو کرنه
داصطلاحاتوتعریفونه چی کرنه کی عموم
بيا ژوندي کيدل (Adventitious): دغه اصطلاح د ريښو، څانګو يا د جنين انکشاف د غير نورمال موقيعتونو څڅه په کارول کيږي. د نمونې پر ډول د ريښو څخه د څانګو، پاڼې يا کالس ريښې د پاڼو يا کالوس څخه او جنين په غير زايګوټ د نورو حجرو څخه منځ ته راشي.
د نبات وده تنظيموونکي هورمونونه
دضروري عناصرو پرته نباتات خپل ودى او نمو لپاره ځيني هورمونونو ته اړتيا لري چى عبارت دي له : 1.	Auxins 2.	Cytokinins 3.	Gibberellins 4.	Ethylenes 5.	Abscisic acid ددى هورمونونو ضرروت د نبات ډول پورى اړه لري او دغه هورمونونه په طبعى ډول په نباتاتو کى شتون لري او کولى شو چى مصنوعى ډول نباتات ته علاوه کړو. 1.	Auxins: هغه اګسينونه چى عموماً د انساجو په کرنه کى ورڅخه استفاده کيږي  عبارت دي له : IAA(اينډول -3-استيک اسيد ) IBA( انيډول -3-بيوتيريک اسيد) NAA(نفتالين استيک اسيد) NOA(نفتوکسي استيک اسيد) P-CPA( پارا –کلورو فنو کسي استيک اسيد ) 2,4,D(ډاى کلورو فنو کسي استيک اسيد) 2,4,5-T(تراى کلورو فنو کسي استيک اسيد) د پورتني هورمونونو څخه IBA او NAA دخاورى لاندى د ريښو رامنځته کولو او همدارنګه د سايتو کنين سره يوځاى د ساقى تکثير لپاره ورڅخه استفاده کيږي. 2,4,D او 2,4,5-Tد القاح او کالوس د ودى لپاره گټور دي. اکسينونه عموماً په ايتانول يا NaOH رقيق محلول کى حل کيږي IAA چى دى تر ټولو مهم اکسين دى چى په طبيعت  کى په طبعى ډول موجود دى خو د انساجو  په کرنه کى ورڅخه استفاده کيږي ځکه چى دغه اکسين IAA د رڼا او حرارت په مقابل کى ناپيدار دي.
دوهم پړاو او د تاندو څانګو تکثيرول
داخورا ډير مهم پړاو او د تکثير اندازه ده چې دکوچنى تکثير د سيستم برياليتوب پر ګوته کوي. او کيداى شي چې پر لاندې ډول ترلاسه کړاى شي. ا. د جانبى څانګو پورته کول. اړخيزه غوټۍ د هرې پاڼې په خوا کې ليدل کيږي چې يوه څانګه او يا د يوې څخه زياتې څانګې ورڅخه پرمختيا کوي، چې دا ميډيا کې د سايتوکينين د موجوديت له امله منځ ته راځي.
د انساجو په کلچر کې د نبات د يوې عضوي ډيره کوچنى برخه په کار راځي، چې پر دې ډول کيداى شي په زياته اندازه نباتات رامنځ ته کړي، البته دغه کړنلار د (Chirmeric) نباتاتو لپاره په زړه پورې نه ده. (هغه نباتات چې مختلفې او رنګ رنګ پاڼې توليدوي) لکه (Crotons) او داسې ډير نور نباتات. ت. دکالس په وسيله (Trough Callusing)
د پايښت محاسبه
د درې ګونې قاعدوي کجې راپور ورکولو د پايلې په توګه او د دې لپاره چې په ټولنيز او چاپېريالي معلوماتو کې ثبات رامنځته او ډاډمن شي، نړيوال راپور ورکولو نوښت (Global Reporting Initiative) رامنځه شو، چې موخه يې د پايښت په اړه د سازمانونو راپور ورکولو ته د لارښود چمتو کول و. په ځينو هېوادونو کې لارښودونه د GRI د بشپړونې لپاره رامنځته شول. GRI (د نړيوال راپور ورکولو نوښت) بيانوي چې «د ټولو سازمانونو په واسطه پر اقتصاد، چاپېريال او ټولنيزو چارو باندې راپور ورکول د مالي راپور ورکونې غوندې عادي او د پرتلنې وړ دی.
آنتونوف-۱۲
آنتونوف-۱۲ (په اوکرايني او روسي: Ан-12) د ټوربوپراپ (څرخي) پوځي وړونکي الوتکه ده چی په شوروي اتحاد کی د ۱۹۵۷ کال څخه تر ۱۹۷۳ کال پوري جوړېده. لمړني الوتنه یی په ۱۹۵۷ کال کی تر سره شوه او تر ۱۹۷۳ کال پورې ۱۲۴۸ الوتکې جوړې شوې. د آنتونوف-۱۲ د ۱۹۶۹ کال څخه په چین کی هم جوړېږي.
جاناتان جنینګز
جنینګز د خپل ژوند په اوږدو کې ډېر الکول څښل. د هغه اعتیاد د ده د لومړۍ مېرمنې تر مرګ او په روماتېزم تر اخته کېدو وروسته نور هم شدید شو. د جنینګز د الکولو اعتیاد د ۱۸۳۰ز کال په ټاکنیزو هلو-ځلو کې د هغه د ماتې موجب شو. له تقاعد کېدلو وروسته د هغه صحي وضعیت نور هم خراب شو او په خپله مزرعه کې یې د کار کولو وړتیا له لاسه ورکړه. کله چې د هغه اقتصادي حالت سقوط وکړ، پور ورکوونکي یې د جایداد او په چارلز ښارګوټي کې د هغه د زراعتي ځمکې د ترلاسه کولو په لټه کې شول. د خپل ملګري د ژغورلو لپاره، امریکایي سناتور جان ټیپټون د جنینګز مزرعه وپېرله او هغه ته یې په خپله مزرعه کې ژوند کولو اجازه ورکړه. د جنینګز تر مرګ وروسته یې ټول شته وپلورل شول خو د قبر د خازې لپاره یې هيڅ پیسې پاتې نشوې، چې ۵۷ کاله یې قبر بې شناختې و.
ګوتيک هنر
ګوتیک هنر د هنر یو ډول دی چې په منځنۍ پېړیو کې په فرانسه کې پیل شو. د هنر دغه طرز چې د دولسمې پېړۍ په دويمه نيمايي کې پيل شو او د شپاړسمې پېړۍ تر نيمايي پورې يې دوام وکړ، په ټولو اروپايي هېوادونو کې مشهور شو. ګوتیک هنر کې معمارۍ، مجسمه سازۍ، نقاشۍ، داغ شوې شیشې، په پلستر کې د اوبو رنګ ، او خطاطي شامل دي.
اصطلاحات
د ګوتیک کلمه د ګوتيانو له نوم نه اخيستل شوې چې د شمالي اروپا يوه قبيله ده.
هندوشاهي
سکالرشیپ
په ۱۹۷۹ز کال کې، عبدالرحمن د استراليا له ملي پوهنتون نه د«ارتور ليولين بشام» تر څارنې لاندې د ترک شاهي او هندو شاهي اړوند د «تاريخ، لرغون پېژندنې، د سیکې وهلو ، تاريخ او د لرغونو ليکونو د پېژندنې» دوکتورا تر لاسه کړه. دا کتاب له هماغه وخته په پراخه کچه خپور شوی دی او په دې موضوع کې د يوه اخځليک په توګه پېژندل کېږي. په ۲۰۱۰ز کال کې، مايکل ډبليومايستر-په يوپين پوهنتون کې د تاريخ پروفيسر-د شاهي د عبادتځای د معمارۍ اړوند يوه رساله خپره کړه، هغه د رحمان تر څآرنې لاندې په ګڼو څېړنيزو برخو کې کار کړی دی. په ۲۰۱۷ز کال کې، اعجاز خان د لستر پوهنتون د لرغوني تاريخ او لرغون پېژندنې له پوهنځي نه د «په شمال لويديځ پاکستان کې د هندو شاهيانو مشتېدو» پر موضوع د دوکتورا سند تر لاسه کړ.
فلسفي شکاکیت
شکاکې دلیلونه
د دې بله ټولګه، د اګریپا د پنځو استعارو په نامه یادېږي:
د جنډر رول
د جنډر رول د انسان د چلندونو پر پراخ طیف اغېز کوي او تر ډېره هغه جامې چې فرد يې د اغوستلو لپاره ټاکي، هغه مسلک چې یو فرد يې ټاکي او د فرد شخصي اړیکې په‌کې شاملېږي.
بېلابېلو ډلو په ځانګړي ډول فېمېنیستي غورځنګونو د غالب جنډر رول د جنبو لپاره چې د دوی په باور ظالمانه یا ناسمې دي د بدلون هڅې کړې دي. که څه هم څېړنې ښيي چې بیولوژي د جنډر په چلند کې رول لري، خو د اغېزمنتیا کره کچه يې لږ مشخصه ده.
ټالکوټ پارسون
ټالکوټ پارسون په ۱۹۵۵ کال کې په متحده ایالاتو کې کار کاوه، د هسته‌يې کورنۍ یو موډل ته يې پراختیا ورکړه چې په هغه وخت او هغه ځای کې د کورنی دود شوی جوړښت و. دې موډل له جنډر رولونو څخه دودیز او هم‌مهال لیدلوری له لا لېبرالو لیدلورو سره پرتله کړل. د پارسونز موډل د جنډر د رولونو په اړه د تضاد او افراطي دريځونو د ښکارولو لپاره وکارول شو. د اې/ Aموډل د نر او ښځې د رولونو بشپړ توپېر روښانه کړ، حال دا چې د بي/ Bموډل د جنسیتي رولونو بشپړ انحلال تشرېح کړ.
پوځي تاریخ
لومړي تاریخپوهان
د پوځي تاریخ اسناد د سومر(اوسني عراق) او عیلام (اوسني ایران) تر منځ له مخالفتونو سره پیلېږي، چې له میلاد نه۲۷۰۰ کاله مخکې، له اوسنۍ بصرې سره نږدې رامنځته شوي وو. په پوځي تاریخ کې نور نامتو تاریخونه په ایلیاد هومر کې د ټروجن جګړه ده (که څه هم د دې جګړې پر تاریخ اعتراض دی) او د هیروډوټس تاریخونه، چې زیاتره وخت د «تاریخ پلار» بلل کېږي. ورپسې توسیډایډس دی، که څه هم یو آتنیایی و، خو خپلې بې طرفۍ ورته اجازه ورکړه، چې له جلاوطنۍ نه په ګټه اخیستو د اسنادو کره او له عیني شاهدانو سره په مرکه کې د جګړې په اړه له بېلابېلو اړخونو نه څېړنه وکړي. د نوو وسلو پراختیا کولای شي، چې په ډراماټیک ډول د جګړې مخه، د جګړې لګښت، چمتووالی او د سرتېرو او مشرانو روزنه بدله کړي.
عصري ټکنالوژۍ
د ۱۹۰۳ز کال د ډسمبر په ۱۷مه د رایټ وروڼو، لومړۍ کنټرول شوې، ځواکمنه او د هوا په پرتله ډېره درنه الوتنه ترسره کړه، دا ۳۹ متره (۱۲۰فوټه) لاړه. په ۱۹۰۷ز کال کې لومړۍ هلیکوپټرې الوتنه وکړه، خو د کارونې لپاره عملي نه وه. هوایي چلند په لومړۍ نړیواله جګړه کې مهم شو، چې څو هوابازانو په کې شهرت وموند. په ۱۹۱۱ز کال د لومړي ځل لپاره یوې الوتکې له جنګي بېړۍ نه الوتنه وکړه.
د فرانسې ولسمشر
د فرانسې ولسمشر، د فرانسې د دولت مشر او د فرانسې د وسله والو ځواکونو اعلی سر قوماندان دی. لکه څنګه چې ولسمشرۍ د هېواد عالي مقام دی، نو د دی مقام خاوند هم د لوړ مقام خاوند ګڼل کېږي. د ولسمشر واکونه، دندې او د لومړي وزیر او د فرانسې له حکومت سره د دوی اړیکې، د وخت په تېرېدو سره له دویم جمهوریت راهیسې د مختلفو اساسي قوانینو پر بڼسټ توپیر لري. د فرانسې جمهوریت اوسنی ولسمشر ایمانویل مکرون دی، چې د ۲۰۱۷ز کال د مې په ۱۴مه د فرانسوا اولاند ځای ناستی شو.
ټولټاکنې(انتخابات)
له ۱۹۶۲ز کال راهیسې د فرانسې ولسمشر د مستقیمو ټاکنو پر بنسټ، چې د ټولپښتنې په پایله کې رامنځته شو، په مستقیم ډول د خلکو په رایو ټاکل کېده، دا په داسې حال کې وو چې تر دې په خوا به  د ټاکنیز کالج له خوا ټاکل کېده. په ۲۰۰۰ز کال کې د فرانسې د ولسمشر د واک د کمولو په اړه له ټولپوښتنې وروسته، د ولسمشر د کار موده هم له اوو کلونو نه پنځو کلونو ته راټیټه شوه، چې د لنډې مودې لپاره لومړنۍ ټاکنې په ۲۰۰۲ز کال کې ترسره شوې. ولسمشر ژاک شیراک لومړی ځل په ۱۹۹۵ز کال او د دویم ځل لپاره  په ۲۰۰۲ز کال کې ولسمشر وټاکل شو. په هغه وخت کې د واک د دورو محدودیت نه و، نو شیراک کولای شو، چې بیا ځان نوماند کړي، خو هغه بیا ځان کاندید نه کړ، چې په دی توګه نیکولاس سرکوزي د ۲۰۰۷ز کال د می په ۱۶مه د هغه ځای ناستی وټاکل شو.
سيتيا
د سيتيانو لومړنۍ پاچهي
له ميلاد څخه مخکې د شپږمې پېړۍ په لومړۍ نيمايي کې د نږدې ختيځ له لورې د ماتې خوړولو او شړلو څخه وروسته، سيتيانو بايد د تور سمندرګي شمالي ځمکې يو ځل بيا نيولی وی. د يادې پېړۍ په دويمه نيمايي کې سيتيان د ځنګلي جلګې (forest steppe) د کرنيزو قبيلو باندې په واک تر لاسه کولو بريالي شول او هغوی يې د باج يا خراج له مخې ځای پر ځای کړل. په پای کې يې دولت د سيتيا د دويم پاچا په راڅرګندېدلو سره يو ځل بيا جوړ شو، چې له ميلاد څخه مخکې څلورمه پېړۍ کې تر ټولو لوړ ټکي ته ورسېد.
پورټو ریکو
له کولمبيا مخکې پړاو
د دې مجمع الجزاير لرغونی تاريخ چې اوس پورټو ريکو دی په کره ډول نه دی څرګند. په نوې نړۍ کې د نورو اصلي کلتورونو په خلاف (ازټيک، مايا او انکا)، کومو چې د خپلو ټولنو د لرغون پېژندنې او فزيکي شواهد پرېیښي دي، د پورټو ريکو د لومړي نفوس ډېرې کمې بېلګې او شواهد پاتې شوي دي. د استعمار د دورې ډېر کم لرغوني اثار او لومړي اسپانوي روايتونه ټول هغه څه وړاندې کوي چې د دوی په اړه ويل کېږي. د پورټو ریکو د تاریخ په اړه لومړی ټولشموله کتاب په ۱۷۸۶ز کال کې « Fray Íñigo Abbad y Lasierra» لیکلی و، دا کتاب په دې ټاپو باندې د لومړيو اسپانيو له ښکته کېدو نږدې درې پېړۍ وروسته لیکل شوی دی.
کوشانو- ساساني پاچهي
مذهبي اغېزې
داسې ښکاري، چې په دغه وخت کې ګڼ شمېر بودايي اغېزو ماني آئین ته لار موندلې ده: «بودايي اغېزو د ماني آئین په مذهبي ښوونو کې مهم رول لرلی. د ارواه لېږد د ماني ائین پر یو باور اوښتی او داسې ښکاري د ښځینه او نارینه راهبانو ترمنځ د ماني ټولنې څلورګونی جوړښت (انتخاب شوي)، غیر روحاني پیروان (اورېدونکي) چې له هغو ملاتړ کوي د بودايي سانګها پر بنسټ دی.
نورمحمد لاهو
شعرونه
له مڼو ډکه ټوکرۍ مې په سر ایښې
سرې مڼې څخه چک واخلي.
له شکرو څخه ډکې
ناچاپ اثار يې
۲- د غره د سر بادونه (ناول). ۳- راشه کنه مرم درپسې (ناول). ۴- اوښکه په لمبو کې (ناول). ۵- شپې او څراغونه (شعري ټولگه).
د طبابت تاریخچه
له تاریخ څخه مخکې طب
که څه هم په دې اړه ډېر لږ ریکارډونه شته چې څه وخت بوټي د درملیزو موخو(herbalism) لپاره وکارول شول، د شفا بښونکو عواملو په توګه له بوټو، همداراز له خاورو او د کلالي لوښو له خاورې څخه کار اخیستل ډېر لرغوني دي. د وخت په تېرېدو سره د ځناورو له چلند څخه پېښې/تقلید د طب پر بنسټ ولاړه علمي اړیکه د نسلونو تر منځ جوړه شوه. تر دې وړاندې ان نئندرټالونو/ Neanderthals (د انسانانو منقرض شوی ډول) په روغتیايي فعالیتونو کې ونډه درلوده. له هغه ځایه چې ټبریز کلتور ځانګړې ټبرونو/قبیلې مشخصولې شمنونو/shamans (د دودیزو باورونو څانګه) او درمل جوړوونکو شفابښونکی رول ترسره کړی. لومړنی پېژندل شوی د غاښونو طب له میلاد څخه شاوخوا ۷۰۰۰ کاله مخکې په بلوچستان کې رامنځته شوی چې په هغه کې د ډبریز عصر د غاښو ډاکترانو د لیندۍ له تارونو او تېرو څوکو لرونکو ډبرو څخه کار اخیست. لومړنی پېژندل شوی ترپنینګ/ trepanning عملیات (یوه لرغونې جراحي علمیه چې د انسان په کوپړۍ کې له سوري جوړولو سره تر سره کېده) له میلاد څخه ۵۰۰۰ کاله مخکې د فرانسې په اېنسېشم / Ensisheim کې تر سره شوی. د بدن د غړي احتمالي پرې کول له میلاد څخه ۴۹۰۰ کاله مخکې د فرانسې په بوتایئر-بولان‌کورت (Buthiers-Bulancourt,) کې تر سره شوی.
بین النهرین/عراق
اروايي ناروغۍ په لرغوني عراق کې خورا مشهور وې، چېرته چې باور دا و، چې اروايي ګډوډۍ د ځانګړو خدایانو په واسطه رامنځته کېږي. دا چې لاسونه پر کس د کنټرول نښه وه، ځکه رواني/اروايي ناروغۍ د ځانګړو خدایان د لاس په توګه پېژندل کېدې. یوه اروايي ناروغي د اېشتر (Qāt Ištar) په نوم پېژندل کېده چې د اېشتر د لاس په معنا وه. ځينې نور د شمس/ لمر د لاس (Shamash)، د اروا لاس او د خدای د لاس په نوم پېژندل کېدل. له دې سره د دې ناروغیو توضیحات دومره پېچلي دي او معمولاً د دې معلومول ناشونې دي چې په مدرنو اصطلاحاتو کې له کومې ناروغۍ سره سمون خوري. عراقي ډاکترانو د خپلو ناروغانو وهمونه له جزیاتو سره ریکارډول او هغوی ته یې روحانی او معنوي ارزښت ټاکه.
د چين جمهوريت (۱۹۴۹-۱۹۱۲ز کلونه)
نومونه
پر اصلي خاوره باندې د ياد هېواد اصلي نوم «د چين جمهوريت» و، مګر د خپل شتون په موده کې په بېلابېلو نومونو سره پېژندل شوی دی. په ۱۹۱۲ ز کال کې د ROC له رامنځته کېدنې څخه لږه موده وروسته، حکومت ځان ته د نسبت ورکولو لپاره «چين: China» (Zhōngguó or Jung-hwa (中國)) لنډه بڼه وکاروله. د China ويی له zhong يانې «مرکزي يا منځني» او guo يانې «حکومت يا ولسي حکومت» څخه تر لاسه شوې هغه اصطلاح ده، چې د Zhou کورنۍ تر واکمنۍ لاندې خپلې شاهي سيمې ته په ماخذ؟ کې رامنځته شوه. ياد نوم وروسته د ختيځ Zhou (Eastern Zhou) پرمهال د Luoyi (نني Luoyang) ګرد چاپېر سيمې ته وکارول شوه او ورڅخه وروسته د Qing دورې پر مهال ځيني وخت د دولت لپاره د يو ورته (مترادف) نوم په توګه له کارونې څخه مخکې؛ د چين مرکزي دښتې (Central Plain) لپاره وکارول شو.
د کوویډ-۱۹ په اړه ناسم معلومات
د وېروس د منشا په اړه شته فرضیې
د همدې وېروس د خپریدو په مهال تر اوسه پورې یو لړ ګومانونو یا د توطیې تیوري ګانو محبوبیت موندلی دی. دغه د توطیې تیوري وايي چې دا وېروس په قصدي توګه د یوې بیولوژیکي وسلې په توګه او هم د هغه د واکسین د پلور له لاسه د مالي ګټې د تر لاسه کولو لپاره جوړ شوی دی. د روغتیا د نړیوال سازمان د معلوماتو له مخې، په دې اړه د ژینومي تجزیې او تحلیل له لارې د ژینیتیکي لاسوهنې خبره رد شوې ده. په دې برخه کې نور روایتونه هم ویل شوي دي، چې له هغې ډلې کولای شو د سیاسي مخالفینو له خوا د دې وېروس خپرول او همداشان له موبایل ټلیفونونو سره د دې وېروس د خپریدو اوازې یاد کړو. د بېلګې په توګه د پیو څېړنيز مرکز دا موندلې چې له هر دریو امریکایانو څخه یوې په دې اند دی چې د کرونا وېروس په یوه لابراتوار کې جوړ شوی دی. همداشان له هرو څلورو کسانو څخه یو یې په دې اند دی چې دا کار په قصدي توګه تر سره شوی دی. د توطیې دا ډول تیوري ګانې د بې باورۍ او خصومت د رامنځته کولو او همداشان د سترو سیاسي موخو لپاره په تبلیغاتي کمپاینونو کې زیات کارول شوي دي.
سامسونګ ګالکسي
په 2020 کې سامسنګ د سامسونګ ګیلیکسي کروم بوک 2-in-1 لپ ټاپ د ګیلیکسي برانډینګ لاین اپ کې د کروم OS اضافه کړ. د سامسونګ ګیلیکسي کروم بوک 2 په 2021 کې خپور شو.
د سامسونګ ګیلیکسي A (الفا) لړۍ
د ګیلیکسي A لړۍ (د الفا مانا) د منځنۍ رینج Android سمارټ فونونو یوه لړۍ ده چې د ساموسنګ الیکټرانیک لخوا تولید شوي. د ګیلیکسي A لړۍ د لوړ پای ګیلیکسي S لړۍ سره ورته ده ، مګر د ټیټو مشخصاتو او ځانګړتیاو سره.
نور تلیفونونه
• Samsung Galaxy 5 [2011]
• Samsung Galaxy K Zoom [2014]
• Samsung Galaxy Folder [2015]
د CSC کوډونو او سیمو لیست
د مثال په توګه، د SAOMC_SM-X900_OXM_XAR_12_0001 د خدمت چمتو کونکي سافټویر نسخه سره وسیله د Wi-Fi لپاره لومړۍ CSC نسخه ده چې یوازې په متحده ایالاتو کې پلورل شوي Galaxy Tab S8 Ultra.
شپاړلسم پاپ بنډیکټ
راټسینګر په ۱۹۵۱ زکال کې په خپل زیږون ځای باواریا کې کشیش وټاکل شو؛ په دې سره د هغه اکاډمیک ژوند پیل شو او د ۱۹۵۰زکال په وروستیو کې یې د یو مخکښ عیسوي الهیات پوه په توګه شهرت وموند. نوموړی د ۳۱ کلونو په عمر په ۱۹۸۵ زکال کې د یو بشپړ ښوونکي په توګه وګمارل شو. د جرمني په بېلابېلو پوهنتونونو کې د الهیاتو د تدریس له اوږد مهالې دورې وروسته د مونیخ او فرایزینګ لوی کشیش وټاکل شو چې بیا په ۱۹۷۷ زکال کې د پاپ شپږم پل له خوا د کاردینال رتبه ورکړل شوه؛ دا د هغه لپاره ډېره غیر معمول ارتقا وه ځکه چې په معنوي چارو کې یې لږ کاري تجربه لرله. په ۱۹۸۱ زکال کې نوموړی د رومي کوریا (د پاپ او عسیوي نړۍ ترمنځ د اړیکو د تنظیم اداري بنسټ دی) عقیدوي دوکتورینو ته د اړوندې مهمې برخې مشر وټاکل شو. نوموړی له ۲۰۰۲ زکال را وروسته تر هغه مهاله چې پاپ وټاکل شو، د کارډینالانو د کالج یا ډلې مشر و. له پاپ کېدو وړاندې نوموړی «د پېړۍ د یوې ربعې لپاره د واټیکان په صحنه کې یو له اصلي شخصیونو څخه و». هغه د پاپ دویم ژان پل د باوري کس په توګه «له نوموړي راوروسته له نورو ټولو زیات د کلیسا د لومړیتوبونو په ټاکلو او د هغو په هدایت کولو» کې پام وړ اغېز درلود.
زمری
اخځليک
وېشنيزه:پيشيان
دالمانولسمشر
د بنسټیز قانون (دالمان اساسي قانون) د ۵۹ (۱) مادې پر اساس، ولسمشر د نړیوالو حقونو په موضوعاتو کې دالمان د فدرالي جمهوریت استازیتوب کوي، په استازیتوب یې له بهرنیو هېوادونو سره تړونونه کوي او دیپلوماتانو ته باورلیکونه ورکوي. سربېره پردې، ټول فدرالي قوانین مخکې له دې چې عملي شي، باید د ولسمشر له لوري لاسلیک شي، خو دوی معمولاً یوازې په هغه حالت کې یو قانون ردوي چې، باور ولري، له اساسي قانون نه سرغړونه کوي.
بارینتسبورګ
سرچينې
وېشنيزه:د سوالبرد اړوند
۱۵۱۰ (عدد)
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۵۱۰:
کوستاریکا
کوسټا ریکا (بریتانیا: /ˌkɒstə ˈriːkə/، US: /ˌkoʊstə/ (واورئ )؛ هسپانوي: [ˈkosta ˈrika]؛ په لفظي بڼه "بډایه ساحل"، )په رسمي ډول د کوسټا ریکا جمهوریت (هسپانوي: República de Costa Rica)، نوموړی په مرکزي امریکا کې پروت یو هېواد دی، په شمال کې د نیکاراګوا، په شمال ختیځ کې د کارابین بحیرې، په سویل ختیځ کې پاناما، په سویل لویدیځ کې له آرام سمندر  او د او د کوکوس ټاپو په سویل کې له اکوادور سره سمندري پوله لري. دا هېواد د 51,060 کیلومتره مربع (19,710 میل مربع) په مساحت کې شاوخوا پنځه ملیونه نفوس لري. د اټکل له مخې 333,980 خلک په پلازمینه او ترټولو لوی ښار سان جوز کې ژوند کوي، چې شاوخوا دوه میلیونه خلک یې د پلازمېنې چاپېره  په لویو ښاري سیمو کې ژوند کوي.
د کولمب څخه مخکې دوره
تاریخ پوهانو د کوسټا ریکا اصلي خلک د منځنۍ ساحې پورې اړوند په توګه طبقه بندي کړي ، چیرې چې د میزو امریکایی او اندیان اصلي کلتورونه سره یوځای شوي. په دې وروستیو کې، د کلمب څخه مخکې کوسټا ریکا هم د استمو- کولمبیا(Isthmo-Colombian Area) سیمې د یوې برخې په توګه تشرېح شوي.
قزاقي ژبه
قزاقي ژبه په قزاقي lang|kk-Latn|Qazaq tili) د ترکي ژبو له ډلی یوه ده چې د قرغیزي ژبه سره هم ډیر نږدی والی لري. یاده ژبه د قزاق خلکو له خوا کاریږي چې د قپچاق ترکي ژبو له ډله یوه ده. قزاقي په قزاقستان رسمي ژبه او په روسیه، چین، او التای جمهوریت کې اقلیت ژبه ګڼل کیږي.
جغرافیایی ویش
د قزاقي ژبې ويونکي (په عمده توګه قزاقان) د تیان شان څخه د کسپین سمندر لوېدیځې څنډې ته په پراخه سیمه کې پراته دي. قزاقي د قزاقستان رسمي دولتي ژبه ده چې نږدې 10 ملیونه ویونکي لري (د CIA د نړیوال حقیقت کتاب د نفوس او د قزاق ویونکو تناسب په اړه د معلوماتو پراساس)په چين کې نږدې دوه مليونه قزاق او قزاقي ويونکي د شينجيانګ په الي قزاق خودمختاره سيمه کې ژوند کوي.
د انسان هم شکل جوړول
د انسان هم شکل جوړول په انګیسې ورته (Human cloning) وایي. د انسان هم شکل جوړول یا د انسان کاپي جوړول یو غیر جنسي عمل دې چې انساني جنین په لابراتوار کښي تر څېړني لاندي نېول کېږي. په دغه کړنه کښي له پنځه ورځو تیرېدو څخه ورورسته د نطفې یا زایګوټ څخه بنسټیز سلولونه د انسان د هم شکل د جوړولو لپاره له نطفې څخه جلا کېږي. دغه سلولونه یا حجرې د انسان په بدن کښي تقریبا د نورو هر ډول سلولونو د جوړیدو وړتیا لري. او پوهان له دغه ځانګړو سلولونو څخه هېله مند دي چې یوه ورځ به وکولای سي چې د زړه د ناروغې، د سرطان ډولونه او الزایمر درملنه تر سره کړای سي.
مخکې له تاريخه هنر
سرچينې
وېشنيزه:هنر تاريخ
توماس هابز
توماس هوبس (ځینې وختونه د مالمزبېري توماس هابز په نوم یادیږي؛ د ۱۵۸۸ ز کال د اپریل ۵/۱۵ – د ۱۶۷۹ ز کال د ډسمبر ۴/۱۴) یو انګلیسی فیلسوف ؤ او د عصري سیاسي فلسفې له بنسټګرو څخه ګڼل کیږي. هابز د خپل ۱۶۵۱ ز کال کتاب لویاثان (Leviathan) لپاره زیات مشهور دی، چې په هغه کې د ټولنیز تړون تیوري یو اغېزمن جوړښت تشریح کوي. هابز د سیاسي فلسفې سربېره په نورو مختلفو ساحو کې لکه په تاریخ، فقه، هندسه، دین پوهنه او اخلاقو، همدارنګه عموماً په فلسفه  کې یې مرسته وکړه.
لومړنی ژوند
که څه هم د توماس هابز ماشومتوب تر ډېره حده نامعلوم دی، د مور نوم یې هم نامعلوم دی، خو دا معلومه ده چې د هابز پلار، توماس سینیر، د چارلټون او ویسټپورټ دواړو ویکر ؤ. د هابز د ژوندلیک لیکونکي جان اوبري په وینا، د هابز پلار بېسواد ؤ او "زده کړو ته یې ارزښت نه ورکاوه." توماس سینیر د خپلې کلیسا څخه بهر د ځایی کشیشانو سره په جګړه کې ښکېل شو، هغه یې اړ کړ چې لندن خوشی کړي. په پایله کې کورنۍ د توماس سینیر مشر ورور، فرانسیس، چې د دستکش یو بډایه تولیدوونکی ؤ او خپله کورنۍ يې نه درلوده، تر پامرنه لاندې پاتې شوه.
تعلیم
هابز جونیر له څلور کلنۍ په ویسټپورټ کلیسا کې زده کړې وکړې، د مالمزبېري ښوونځۍ ته ولاړ او بیا خصوصي ښوونځۍ ته لاړ چې د رابرټ لاتیمر په نوم یو ځوان کس چې د آکسفورډ پوهنتون فارغ الحصیل ؤ، اداره کېده. هابز یو ښه زده کونکی ؤ او د ۱۶۰۱ ز کال او ۱۶۰۲ ز کال ترمنځ مګډالن هال ته، چې د آکسفورډ د هرټفورډ کالج مخکینی نوم ؤ، لاړ چې هلته تحصیلي منطق او فزیک زده کړې ورکړل شوې. رئیس جان ولکنسن یو پاک دین یا پیوریتن ؤ او په هابز باندې یې یو څه نفوذ درلود. هابز مخکې له دې چې آکسفورډ ته لاړ شي، د یوریپیډس مډیا یې له یوناني څخه لاتین نظم ته وژباړه.
باور کارډ
باور کارټ (په انگرېزي: Credit Card) يا بانکي کارت هغه ارزښتمن سند وي چې د کارت خاوند د دې جوگه کوي چې هر ځای کې وغواړي نو خپل د اړتيا سره سم نغدې پيسې له خپل بانکي گڼون نه وباسي. همداراز د باور کارت په مرسته په انټرنټي هټيو، بازارونو، او سفري دفترونو کې بېلابېل توکي، او ټکټونه وپېري.
سرطان
رېښه او تعريفونه
ټولې تومور حجرې، د سرطان شپږ عمومي نښې (hallmarks) ښيي. دا نښې د يوه خطرناک تومور د توليدولو لپاره اړينې دي، چې په لاندې ډول دي:
منظمې نښې
د سرطان ځينې نامنظمې نښې، چې د paraneoplastic syndroms په توګه پېژندل کېږي، د هورمونونو يا د تومور په واسطه د توليد شوو نورو ماليکولونو له امله دي. د paraneoplastic syndroms عام سنډرومونه (ځانګړې نښې)د کلسيم زیاتوالی (Hypercalcemia) رانغاړي، چې د بدل شوي ذهني حالت، قبضيت او د بدن د اوبو له لاسه ورکول (dehydration) يا hyponatremia سبب ګرځي، چې د بدل شوي ذهني حالت، کانګو، سردردۍ يا د عصبي حملې (د عصب تصرف) لامل کېدلی شي.
د تبوک غزا
د سرتېرو راټولول او د جګړې لګښت
حضرت “علي” (ک) د اوازو شنډولو ته پېغمبر اکرم ته ورغى. پېغمبر اکرم ورته خپله تاريخي خبره وكړه او پردې خبره يې د منافقانو زهره پړكه وچوله او ورته يې وويل:
د لارې سختي
اسلامي ځواکونه،چې د “ثموديانو” سيمې ته ورسېدل؛نو پېغمبر اکرم د ګرمو او سوځنده بادونو له امله مخ په ټوکر پټ كړ او د كورونو له څنګه په بيړه تېر شو او يارانو ته يې وويل:((د “ثمود” قوم د عاقبت په باب فكر وكړئ،چې له الهي حکمه د سرغړونې له امله د خداى په قهر ككړ شو او پوه شئ،چې هېڅ ايمانوال دې ډاډ و نه لري،چې د ژوند عاقبت يې د “ثمود” قوم په څېر نه شي.)) بيا يې حكم وكړ چې:(( ددې سيمې اوبه و نه څښئ او په خوړو کې يې وانه چوى هم، ان اودس هم پرې ونه کړئ او كه چا له دې اوبو ډوډۍ پخه كړې وي او اوړه يې اغږلي وي؛ نو څارويو ته يې واچوئ.))
د احتياط حکم
حضرت “عبادبن بشير” د لښكر د ساتندوى غونډ بولندوى و. پېغمبر اکرم ته يې خبر وركړ،چې لښكر د اوبو په تنګسه كې دى او نږدې دى،چې د اوبو زېرمې وچې شي؛نو ځكه ځينو خپل ګران بيه اوښان حلال كړل او د هغوى د ګېډې اوبه يې وڅښلې او ځينو صبر وكړ،چې خداى څه كوي.
له غيبو د پېغمبر اکرم خبرېدل
څو تنه هغه ځاى ته ولاړل او اوښ يې وموند.(۳۸۵)
له غيبو بل خبر
حضرت “ابوذر” ورته موسكى شو اور ته يې وويل:(( په كلار شه! مه ژاړه! زه له پېغمبر اکرم سره وم،چې څو ياران يې هم، ناست وو، چې راته يې وويل: له تاسې به يو په دښته كې له ټولنې لرې يوازې مرئ او يوه ډله مؤمنان به مو خاورو ته سپاري، ټول هغه كسان  چې په هغه ورځ په  مجلس كې وو، په ابادۍ كې مړه شول او بې له ما بل نه دى پاتې او اوس ډاډمن يم،چې هغه زه يم،چې پېغمبر اکرم زما په باب ويلي دي.زما تر مړينې وروسته د “عراق” د حاجيانو په لار كې كېنه،يوه ډله مؤمنان به راشي،هغوى زما پر مرګ  خبر كړه.))
په تبوك كې د اسلام لښكر
پېغمبر اکرم خپل لوړ پوړي افسران را وغوښتل، چې د “وشاورهم فى الامر” له مخې ورسره، مدينې ته د تګ په باب سلا مشوره وكړي.
د ضرار جومات کيسه
د “عربستان” په ټاپووزمه كې،مدينه او “نجران” د كتابوالو دوه ستر مركزونه وو؛ نو ځكه د “اوس” او “خزرج” ځينې عرب  مسيحيان شول.
“ابوعامر”( د احد د جګړې د مشهور شهيد د حضرت”حنظله” پلار) د جاهليت په دوران كې مسيحي و. په مدينه كې،چې د اسلام ستورې وځلېد؛نو “ابوعامر” له دې پېښې سخت خپه شو او د “اوس” او “خزرج” له منافقانو سره يې خپلې دوستاناه همكارۍ پېل كړې. پېغمبر اکرم يې له ورانكارۍ خبر شو او د نيولو حكم يې وكړ. هغه له مدينې نه مکې، “طايف” او بيا “شام” ته وتښتېد او هلته يې د منافقانو د ګوند د استخباراتي څانګې مشري كوله،چې په يوه ليك كې يې خپلو دوستانو ته وليكل: (( د “قبا” په كلي كې د “قبا” د جومات پر وړاندې جومات جوړ كړئ او د لمانځه پر مهال پکې راټول شئ او د لمانځه په پلمه پکې خپلې نقشې او خبرې اترې وكړئ.))
باچاخان درویش
د شعر بېلگې يې
* *  *
دڅړ ځای رغول یا جوړول
دافغانستان څړځايونه
د څړځايو په وسيله د افغانستان اشغال شوي مساحت. اګر چې دافغانستان دڅړځاي د ساحو د اندازې دقيقه احصاييه په لاس کې نشته، خو ولې بيا هم د هوايي عکس اخيستنې له مخې په تخميني توګه دافغانستان(654225 )  کيلو متره مجموعي مساحت له مخې، په هيواد کې څلور پنځوس مليونه او اوه سوه زره هکتاره طبيعي څړځايونه تشکيلوي. د څړځاي ټوله ساحه د (54,7) ميليونه هکتاره په حدودو کې ده، لدې جملې ځنې ژمني څړځايونه (16,2) ميليون هکتاره، د اوړي (12,47)ميليون هکتاره پسرلني او مني يې هم (16,2)ميليون هکتاره ځمکه نيولې ده. د F.A.O)) د 1981م کال د ارقامو له مخې دافغانستان دځمکو ويش دهغو څخه د استفادې له مخې په لاندي توګه وه:
د ماشينونو پواسطه د تخم شيندل
دماشين پواسطه دتخمونو استعمال په پرمختللو هيوادونو کې ډير عموميت لري. مګر متأسفانه په افغانستان کې لا دماشينونو استعمال خو څه کړې چې څوک يي په لاس هم نه جوړوي بلکې حکومت هم هيڅ پاملرنه نه ورته کوي.
په څړځاي کې دباران داوبو دزيرمه کولو له لارې دڅړځاي رغول.
په څړځاي کې دباران داوبودزيرمه کول د مختلفو ډولونو په واسطه کولاي شو چې څړځاي ورغوو.
د بوټو کرل د تخمونو د شيندلو په ځاي:
په غرنيو سيمو کې د څړځاي رغونه او ژوندي کونه د بوټو د نباتاتو د کرنې او د تخم د شيندلو په وسيله صورت نيسي. د تخم شيندل اقتصادي وي، مګر دبوټو دکرلو پايلې  نسبت د تخم شيندنې ته ښې وي. ځکه چي بوټي پخوانۍ قوي تنه او نيلې لري. په چټکۍ سره وده کوي او د څړځاي مخ ژر شين کوي. بوټي هم کولاي شو په ويالو، غوچاڼو او په هغه ليکو کې چه د ترښځي په وسيله کيندل شويدي وکرل شي.
د ګياه د زهريت تعريف
هغه نباتات چې د زهري موادو درلودونکي دي کوم وخت چې د څاوري پوسيله وخوړل شي دا چې کيمياوي مواد دي، دحيوان په بدن کې د بيولوژيکي او فزيولوجيکي بدلونونو سبب کيږي. د څارويو د سپکې ناروغۍ او حتي د هغوي د مرګ سبب ګرځي.
اوږدپایه ښاري بېخبنا
اوږدپایه ښاري بېخبنا د «ښاري بېخبنا» مفهوم لارې، د «اوږدپایښت» برخې په زیاتېدلو سره، د لا پرمختللي او اوږدپایه ښاري پراختیا درلودلو په موخه، پراخېږي. په ودانیزو، فزیکي او سازماني جوړښتونو کې، چې ښارونه ته د فعالیت کولو وسه وربخښي، د اوسني نسل د اړتیاوو پوره کولو او د راتلونکي نسل د وړتیاوو پر لار د خنډونو او ننګونو نه‌رامنځ‌ته کېدلو په موخه، د «اوږدپایښت» اړخ هم په پام کې نیول کېږي.
مفهوم
د اوږدپایه ښاري بېخبناوو په اړوند د څېړنې تدریجي ودې په هکله یوه اخځلیک‌سنجوونکې مطالعه، چې په ۲۰۱۹ ز کې خپره شوه، ټینګار لري چې دغه مفهوم په څیړنیزې ټولنه کې لا هم مخ په وده دی او د کاري ډګر محدوده یې د ټکنالوجۍ له پرمختګ سره سمه بدلون مومي. د کولورادو دېنفر پوهنتون د انجنیرۍ او تطبیقي ساینس پوهنځي د څرګندونې له‌مخې، ښاري بېخبناوې (د اوبو، انرژۍ، ترانسپورت، فاضلابو کانالیزاسیون او معلوماتي انجنیرۍ په څېر) هغو انجنیري سیسټمونو ته ویل کېږي چې یو ښار رامنځ‌ته کوي. ښاري بېخبناوو ته اړوند اوږدپایه هڅې، یوازې د ښاري ټولګټو پر ارزونه باندې ډډه نه‌لګوي، بلکې د کُره‌ییزې تودېدنې او ښاري خځلو او پاتې‌شونو پر وړاندې د مبارزې ترڅنګ اقتصادي ودې ته هم هڅوونکی فکر لري. د دغو هڅو ټولنیزې-اقتصادي پایلو کې، ډېري وخت د اوږدپایه بېخبنایي پروژو پلي کېدلو پر مهال پالیسي او تنظیمي چارې نغښتې دي، او د هغو تنوع په بېلابېلو پروګرامونو باندې په ملي، سیمه‌ییزې او یا لا کوچنۍ کچې اغېزه کوي. د وګړو د شمېر لوړېدلو په پایله کې راپورته شویو ننګونو د داسې اوږدپایه بېخبناوو لپاره اړتیا رامنځ‌ته کړې ده چې لوړه کارکړنه، سپمایي-ګټورتیا، ګټورې سرچینې او له چاپېریال سره جوړجاړی ولري.
له استعمار څخه وروسته فيمينيزم
تیوري
له استعمار څخه وروسته فیمینیزم په ساده ډول د لویدیځ فیمینیزم او استعمار څخه وورسته تیورۍ د انتقاد په توګه پیل شو، مګر وروسته په دواړو برخو کې کلیدي مسئلو ته د رسېدو له پاره د تحلیل یو پراخ میتود شو. له استعمار څخه وروسته اصلي تیورۍ خلاف، چې د استعماريزم په اوږد مهاله اغېزو تمرکز کوي چې د هېوادونو په اوسني اقتصادي او سیاسي بنسټونو یې درلودلي دي؛ د استعمار څخه وروسته فيمينيزم د تیورۍ پوهان د دې تحلیل سره علاقه لري چې ولې له استعمار څخه وروسته تیوري د جنسیت اړوند مسئلو په حل کولو کې پاتې راغلې ده. له استعمار وروسته فیمینیزم هم هڅه کوي چې د لويديځ فیمینيزم پلوي فکر تمایل روښانه کړي ترڅو خپلې ادعاوې په ټوله نړۍ کې له دې امله په مېرمنو پلي کړي، چې د فیمینیسټ تیوري ساحه محدوده ده. په دې توګه، له استعمار وروسته فیمینیزم هڅه کوي چې له استعمار وروسته تیوري او په لویدیځ فیمینیزم کې د پام وړ کمزوریو حساب ورکړي. د استعمار مفکوره له استعمار وروسته فيمينيزم پلوې تیورۍ لړ لویدیځ فیمینیزم کې ډیری بېلابېل ځایونه نیسي. دا کولی شي د ځمکې د ترلاسه کولو لفظي عمل یا په ټولنه کې د ټولنیز، بحث وړ، سیاسي او اقتصادي غلامۍ ډولونو ته اشاره وکړي.
نكاح
نکاح د واده د تړون لمانځنې ته وايي. په نکاح کې زوم او ناوې د شريک ژوند د منلو تړون د يو شمېر شاهدانو او خپلوانو په منځ کې لاسليک کوي. په اسلامي ټولنو کې نکاح د يو مولوي او لږ تر لږه دوه شاهدانو په شتون کې د يوې ښځې او سړي تر منځ تړل کېږي. د نکاح په وخت کې د شريک ژوند تړون د کاغذ په بڼه ليکل کېږي چې دې لاسوند ته نکاح ليک وايي. په داسې يوه ليک کې د ناوې لپاره د ټاکل شوی شرعي مهر کچه څرگنده وي.
رجب طیب اردوغان
سرچینې
وېشنيزه:د ترکیې وزيران وېشنيزه:ترکي سياستوال
د ریاضي د سمبولونو لړلیک
External links
Some Unicode cross-references:
نېښ لرونکي بوټي
نېښ لرونکي بوټي (په لاتين: Urtica dioica) یو درملی بوټي دی چی په شمالي آمریکا او اروپا کی شنه کېږي. خو نوموړي بوټي تر اوسه پورې سهيلی آمريکا ته هم پراخ شوي دی. دغه بوټي په اروپا کی بتو ته هم ورکول کېږي.
نېښ لرونکي بوټي په طب کی
نېښ لرونکي بوټي په جون کی حاصل ټولول کېږي. د هغو نبات څخه تر وچولو وروسته چای جوړېږي چی د بورې سطح په وینې کی کم کړي نوموړي چای د ادرارآور (diuretic) خواص هم لري.
وېشنيزه:شفا بښونکي نباتات
صادق
جنت البقیع کې دیوبندي علماوو قبرونه
۱۲- مولانا محمد موسیٰ مهاجر مدنی کاروان تھانوی.
۱۳- مولانا بدر عالم میرټھی ۱۹۶۵ء چالیس بڑے مسلمان.