انتى_بيوتيکونه
داستعمال ځايونه :-
اکسى تتراسکلين دوسيع التاثير يا زياتى اغيزي درلودونکو انتى بيوتيکوله جملى څخه ګڼل کيږي. يعنى په ګرام مثبت او منفى باکترياګانو دريکتزيا پرځينو پروتوزواګانو او ميکوپلازما باندي اغيزه کوي اوپه کلينيک کې دلاندي ناروغيو په تداوي کى ورځينى کار اخيستل کيږي. ١- Mastitis ٢- هغه ناروغى چى salmanella, caleform ګروپ باکترياوو پواسطه پيداکيږي. ٣- دغوايانو پاستولوز haemorrhagic septicaemia ٤- Foot rot ٥- Leptospirosis ٦- Actinomycosis ٧- Actinobacillosis ٨ – سينه بغل ٩- دکولمو او رحم التهابات ١٠- مکروبى تپونه ١١- دچرګانو ناروغى لکه دتنفسى جهاز مزمنه ناروغى ١٢- دچرګانو کلورا په ټولو بکتريايى او ويروسى ناروغيو کي ددوهمى انفکشن دکنترول لپاره اکسى تتراسکلين انتخاب کړي. مقدار :- خوسکى او بياڼ – ١٠-٢٠ ملي ګرام سپى او پيشو – ٢٧ ملي ګرام چرګان – ٢٠٠ ملي ګرام دڅښلو اوبو سره د٢٤ ساعتونو لپاره يادونه :- ١٠ ٦٠ ګرامه اکسى تتراسکلين دچرګانو په ١٠٠ کيلوګرامه خوراکه کي مخلوطولاي شو. مسموميت :- داکسى تتراسکلين حاد مسموميت زياتره وخت يه ليدل کيږي که شخوندوهونکى څارويو ته دخولى له لاري ورکړاي شي دتداوي په څولومړيو ورځو کى دبدهضمي سبب او اسهال ورسره پيداکيږي مګر څوورځى وروسته داحالت کم او بيا څاروي ورسره توافق حاصلوي په سپو او پيشوګانو کى دمسموميت نښى عبارت دي له زړه بدوالى .کانګواو اسهال څخه او په عادي توګه دامسموميت موجود نه وي مګر که داکسى تتراسکلين زيات مقدار استعمال شي بيا داحالت ليدل کيږي. ځينى وخت په هغو آسونو کي چى ترفشار لاندي وي که اکسى تتراسکلين دخولي او زرق له لاري ورکړاي شي دکولمو دسختو او وژونکوالتهاباتو سبب کيږي تتراسکلين په هغو غاښونو او هډوکوکى چى دودي په حالت کى وي ذخيره کيږي او دغاښونو درنګ دبدليدلو او دڅاروي دبد قواره کيدو سبب کيږي له همدي کبله په کوکريو او پيشونګرو کي نه استعماليږي. سفالوسپورينونه يا cephalo sporens تارخچه :- دلمړي ځل لپاره B-Brotza ديو بدرفت دخولى څخه داسى يو فيګس په لاس راوړ چه دمکروب ضد ماده يي پوليدوله او دپاتوژن ګرام مثبت او منفى باکترياو ودي ته يى توقف ورکاوه. B- Brotza دغه فيګسونه دسفالوسپورين په نامه ونومول چه وروسته بياله دغوفيګسونو څخه سفالوسپورينونه لاس ته راغلل ددغه اتنى بيوتيکونو ښه والى پدي کي دي چه دBeta- luctamase انزايم په مقابل کى يي مقاومت درلود. خواص :- سفالوسپورينونه ضعيف اسيدي خواص لري چه دسوديم دمالګى مونوهايدريت او يا Base په شکل تطبيق کيداي شي ماليکولى وزن يي     400— 450  ماليکوله په اوبو کى منحل دPH او حرارت درجى دتغير په مقابل کى نسبتا مقاوم دي. ميتابوليزم :- ميتابوليزم ئى په ډيره کمه اندازه ترسره کيږي که 6080% تطبيق شوي مقدار څخه يي 20-30% ميتابوليزه کيږي چه سفالوسپورينونه لکه cephalatin, cephaloxin , دAcethylation  دعملى په وسيله په ځګر کى ميتابوليزه کيږي. دتاثير ميکانيزم :- دپنسلين په شان عمل کوي سفالوسپورينونه دباکتريايي حجروي ديوال دتشکيل په دريمه مرحله کى مداخله کوي چه پدي توګه دpeptidoglycon دزنجير دتشکيل څخه مخه نيسى. Pharmacokenetic :- == ١- Absorption :- کياتره سفالوسپورينونه دمعدي په اسيدو کى پايدارى نلري نوپدي توګه دابه ښه وي چه دزرقى لارو څخه تطبيق کړاي شي. څريګه چه cephalatin, cephadroxil داسيدو وړاندي مقاومت لري نوپدى توګه دهغى لاري دتطبيق څخه وروسته ښه جذبيږي دعضلى له لاري تطبيق څخه وروسته په فورى ډول دهغى دنوعى په اساس زياتره انساجو ته توزيع کيږي. سفالوسپورينونه دبدن تولو انساجوته دعصبى نخاعى مايعاتو څخه پرته په ښه ډول سره توزيع کيږي. خوthird generation سفالوسپورينونه دعصبى  پاريرونو څڅه هم دتيريدو قابليت لري. اطراح :- سفالوسپورينونه ديوى لاري څخه اطراح کيږي چه دغه عمل glumerular filtration او Active tubular secration  په وسيله ترسره کيږي نو پدي اساس که پښتورګى خپله عادي وظيفه په ښه ډول ترسره نکړي اطراح به کمه شي. دسفالوسپورينونو ډولونه سفالوسپورينونه په درى ډوله دي. 1-	first generation cephalo sporin 2-	second generation cephalo sporin 3-	third generation cephalo sporin ١- لومړي نسل سفالوسپورينونه په ګرام مثبت هوازي باکترياوو باندي موثريت لري cephaltin, cephapyrin , cephazolin , cephalaxin , cephadroxil  پدي ګروپ کى شامل دي. ٢- دغه ډله په ګرام مثبت او منفى دواړو تاثير لري چه cefactor, cefoxilin پدي ګروپ کى شامل دي او اوس په وترنر ي طبابت کى دومره استعمال نه لري. ٣- دغه ډله سفالوسپورينونه په ګرام منفى ايروب او نن ايروب باکترياوو باندي پراخ تاثير لري او ددي ترڅنګ دBeta lactamase باکترياو باندي پراخ تاثير لري. دغه ډله سفالوسپورينونه په غواوو کى په تنفسى امراضو او په وړوکو حيواناتو کى په meningitis کي استعماليږي ددي ترڅنګ دغواپه mastitis  کى دmoxocephalactan  چه 200mg   cephapyrin Na  لري استعماليږي پدغه ګروپ کي cetiofur, maxalactam  شامل دي. دتطبيق لاره :- زياتره سفالوسپورينونه دزرقى لارو څخه تطبيق کيږي خوددي سره سره يو شمير هغه سفالوسپورينونه چه داسيدو په مقابل کى مقاومت لري دتابليت او محلول په قسم په وړوکو حيواناتو کى دتطبيق پراخه ساحه لري زياتره سفالوسپورينونه اته ساعته وروسته يو ځل تطبيق کيږي. جانبى عوارض :- دزياتى مودي په تطبيق سره کيداي شى Nephrotoxicity منځته راشي .نو په هغو حالاتو کى چه دپښتورګى ستونزي وليدل شي دوز ئي بايد کنترول شي ددي ترڅنګ ځينى وختونه دپنسلين په شان حساسيت منځته راوړي او کيداي شي دپنسلين په وړاندي دحساسيت په صورت کى سفالوسپورينونه هم حساسيت وښيى نو پدي توګه بايد توجه وشى چه crossreactivity  منځته رانشي. ددي ترڅنګ په وړوحيواناتو کى دخولى له لاري په تطبيق سره استفراقات ليدل کيږي چه دغذاپه ورکولو دفع کيداي شي. دتطبيق اندازه :- 10-30 mg په هرکيلوګرام وزن دحيوان په ورځ کي يواو يا هم دوه ځلى استفاده تري کيږي ، په سپيانو ، پيشوګانو کى 11mg /kg تر اوو ورځو پوري استفاده تري کيږي په سړيو ( انسانانو ) کى 0.5-1mg  دعضلى له لاري تر شپږساعتو پوري دوام کوي استفاده کوي.