cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د شمالي کوریا بهرنۍ اړیکې
اصول او چلند
د دې هېواد د اساسي قانون زیاتره مادې په ځانګړې توګه د دې هېواد بهرنۍ پالیسي څرګندوي. ۱۵مه ماده څرګندوي چې دا هېواد به "په بهر کې د کوریایي اتباعو ملي دېموکراتیک حقونه او د هغوی قانوني حقونه او ګټې لکه څرنګه چې په نړیوال قانون کې په رسمیت پېژندل شوې دي، خوندي کوي" او ۱۷مه ماده د یاد هېواد د بهرنۍ پالیسۍ اساسي مفهوم بیانوي:
د اساسي قانون نورې برخې یې د نورو بهرنیو پالیسیو تشرېح کوي. ۳۶مه ماده وایي چې د کوریا د خلکو د دېموکراتیک جمهوریت (DPRK) له خوا بهرنۍ سوداګري به "د دولتي ارګانونو، شرکتونو، ټولنیزو، کوفراتیفو ادارو" په واسطه تر سره کېږي په داسې حال کې چې هېواد به "بهرنۍ سوداګري د بشپړې برابرۍ اومتقابلو ګټو د اصولو له مخې پر مخ وړي." ۳۷مه ماده علاوه کوي چې دا هېواد به "په هېواد کې د ننه موسسات، شرکتونه او ادارې تشویقوي تر څو له بهرنیو شرکتونو او وګړو سره سهامي مشارکت یا مشترک المنافع قراردادونه تر سره کړي او په ځانګړو اقتصادي زونوو کې بېلابېلې سوداګرۍ رامنځته او وچلوي. " ۳۸مه ماده اضافه کوي چې د کوریا د خلکو دېموکراتیک جمهوریت یا  DPRK د یوې تحفظي تعرفې د پالیسۍ د تطبیق مسئول دی "تر څو له خپلواک ملي اقتصاد څخه ساتنه وکړي" په داسې حال کې چې ۵۹مه ماده څرګندوي چې "د هېواد وسله وال پوځ د پوځي انقلابي لومړۍ لیکې لپاره مسئول دی". ۸۰یمه ماده د نورو بهرنیو پالیسیو په مفهوم سره وایي چې، دا هېواد د هغو بهرنیو اتباعو لپاره چې " د سولې او ډېموکراسۍ، ملي استقلال او سوسیالېزم یا د علمي او کلتوري فعالیتونو د ازادۍ لپاره د مبارزې په دلیل" تر تعقیب لاندې نیول شوي وي، پناه ورکوي.
په هر ترتیب، په نهایت کې، څرنګه چې په ۱۰۰ـــ ۱۰۳ او ۱۰۹مو مادو کې یادونه شوې ده، د ملي دفاع کمېسیون مشر (NDC) د هېواد ستر رهبر بلل کېږي، چې له۹۰یمې مادې سره سم د خلکو د عالي جرګې یا SPA  له دورې سره یو شان (د پنځو کلونو لپاره) د هېواد د وسله والو ځواکونو قومانده او د ټولو دولتي چارو مشري په غاړه لري، اما په یوازېتوب سره د نوموړي له لوري نه ټاکل کېږي ځکه چې هغه د خلکو عالي جرګې ته مسئول دی. پر ځای یې، د ملي دفاع د کمېسیون مشر د بهرنیو لوبغاړو پر وړاندې د دولت دفاع کوي. اوسمهال، کیم جونګ-اون د کوریا د کارګر ګوند(WPK) عمومي سرمنشي، د دولتي چارو رییس، او د مشرتابه د یو شمېر نورو موقفونو لرونکی دی. اساسي قانون همداراز په ۱۱۷مه ماده کې تصرېح کوي چې، د خلکو د عالي جرګې (SPA) د مشرتابه پلاوي مشر، چې د دغې جرګې د تشکیل صلاحیت لري، د دولت استازی دی او د نړۍ له معتبرو استازو څخه باور لیکونه او بلنپاڼې یا احضار نامې تر لاسه کوي. له دې څخه علاوه، د کوریا د خلکو د ډېموکراتیک جمهوریت کابینه صلاحیت لري تر څو د اساسي قانون له ۱۲۵مې مادې سره سم له بهرنیو هېوادونو سره تړونونه عقد او بهرنۍ چارې پر مخ یوسي.
شمالي کوریا یو له هغو هېوادونو څخه دی چې په دېپلوماتیکو پروتوکولونو کې یې د ډالیو ورکړه یو مهم رول لوبوي، په داسې بڼه چې د کوریا د خبرونو مرکزي اژانس (KCNA) وخت ناوخته ریپوټونه ورکوي چې د هېواد مشر له یو بهرني مشر یا ادارې څخه د ګلونو یو سبد یا کومه بله ډالۍ تر لاسه کړه. د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیر مادلین البرایټ د ۲۰۰۰ز کال په بهیر کې پیونګ یانګ ته د یوه سفر په بهیر کې د شمالي کوریا رهبر کیم جونګ-ایل ته د میخایل اردن له خوا امضاء شوی د بسکېټبال یو توپ ورکړ ځکه نوموړي د بسکېټبال له ملي ادارې (NBA) سره لېوالتیا درلوده. د ۲۰۰۰ز کال د دوواړو کوریاګانو تر منځ د ناستې په بهیر کې، کیم جونګ اېل د سوېلي کوریا ولسمشر کیم دايي-جونګ ته دوه پونګسان سپي (چې له شمالي کوریا سره یې تړاو درلود) ور ډالۍ کړل. په ځواب کې، کیم دایي-جونګ دوه جیندو سپي (چې له سوېلي کوریا سره یې تړاو درلود)، کیم جونګ اېل ته ډالۍ کړل. د هغوی تر منځ د ۲۰۱۸ز کال له ګډې ناستې وروسته، د شمالي کوریا رهبر کیم جونګ-اون د سوېلي کوریا ولسمشر مون جای-این ته دوه پونګسان سپي د ډالۍ په توګه ورکړل.
شمالي کوریا له هغو هېوادونو سره چې دا هېواد یې د خپلې ځمکنۍ پشپړتیا پر وړاندې تهدید بولي په ډغره وهلو سره، او د بهرنیو دېپلوماتانو د فعالیتونو په محدودولو سره خپل امنیت ته جدي پام کوي.
تاریخ
له ۱۹۵۰ز کال وروسته، د جګړې په بهیر کې د چینايي پوځونو مرسته او تر ۱۹۵۸ز کال پورې په شمالي کوریا کې د هغوی شتون چین ته په دغه هېواد کې د نفوذ یو شمېر درجې ور په برخه کړې.
جان کلیز
جان مارووډ کلیز (په انګلیسي: John Marwood Cleese ، /kliːz/ KLEEZ؛ زوکړه د ۱۹۳۹ز کال د اکتوبر ۲۷مه) یو انګرېز د فلم لوبغاړی، کمېدین، سناریو لیکونکی او پروډیوسر دی. هغه چې د کمبرېج له تیاتر څخه ظهور کړی دی، لومړنۍ بریا یې د اډینبورګ د جشنوارې په حاشیه کې او د ډېويډ فروسټ د راپور د نمایشنامې د لیکونکي او اجرا کوونکي په توګه تر لاسه کړه. د ۱۹۶۰مې زېږدیزې لسیزې په ورستیو کې، هغه د مونټي پایتون هغې ډلې چې د سکېچ نندارې او مونټي پایتون د الوتنې د سرکس مسئوله وه. کلیز په پایتون کې د خپلو ملګرو لوبغاړو ټېري  ګېلیام، اریک ایډل، ټېري جونس، مایکل پلېن، او ګراهام چاپمن تر څنګ، د مونټي پایتون  په فلمونو باندې پیل وکړ، کوم چې مونټي پایتون او سپېڅلی جام (د ۱۹۷۵ز کال تولید)، د بریان ژوند (د ۱۹۷۹ز کال تولید) او د ژوند معنا (د ۱۹۸۳ز کال تولید) شاملوي.
د ۱۹۷۰یمې زېږدیزې لسیزې په نیمایي کې، کلیز او د هغه لومړنۍ مېرمنې کاني بوت په ګډه سره د فاولټي ټاورونه کمېډي ولیکله، په کوم کې چې هغه د هوټل د څښتن باسیل فاولټي رول ولوباوه، او د سرګرمۍ (ساتېرۍ) د تر ټولو غوره اجرا لپاره یې د برتانوي اکادمۍ د تلوېزیون جایزه تر لاسه کړه. په ۲۰۰۰ز کال کې یاده ننداره د برتانوي فلم د انستیتیوت د ۱۰۰ تر ټولو لویو برتانوي تلویزوني پروګرامونو په فهرست کې لومړی ځای خپل کړ؛ او د څلورم چینل د ۲۰۰۱ز کال په نظر سنجۍ کې باسیل د ۱۰۰ تر ټولو غوره تلوېزیونو شخصیتونو په فهرست کې دویم مقام تر لاسه کړ.
کلیز له کېوین کلاین، جامي لي کورتیس او د پایتون د پخواني همکار مایکل پلېن سره یو ځای په یو کب چې واندا بلل کېږی (د ۱۹۸۸ز کال تولید) او غوسه ناک مخلوقات (د ۱۹۹۷ز کال تولید) کې یو ځای لوبېدلی دی، کوم چې ده دواړه لیکلي هم دي. د یو کب چې واندا نومېږي لپاره هغه همدارنګه د د تر ټولو غوره اوریجینل نندارې لپاره د اوسکار د جایزې لپاره هم ونومول شو. هغه همدارنګه د وخت د یاغیانو (د ۱۹۸۱ز کال تولید) او د صحرايي موږکانو مسابقه (د ۲۰۰۱ز کال تولید) کې رول لوبولی دی، او همدارنګه د سلویرادو (۱۹۸۵ز کال) او د ماري شېلي فرانکنشتاین (د ۱۹۹۴ز کال تولید)، د جېمز بانډ په دوو فلمونو کې (د ار- R او کیو-Q په توګه)، د هري پاټر په دوو فلمونو کې ( د نږدې بې سره ورمېږ په توګه) او د شرېک د دریو وروستیو فلمونو په شمول په زیات شمېر نورو فلمونو کې راڅرګند شوی دی.
د ژوند لومړني وختونه
کلیز د سومرسېټ په ویسټون سوپرمېر کې د ریګنلنډ فرانسیس کلیز (زوکړه ۱۸۹۳ز کال ـــ مړینه ۱۹۷۲ز کال)، چې د بېمې یو پلورونکی و او د هغه د مېرمنې موریل اویلاین (چې کوچینی نوم یې کراس و، زوکړه ۱۸۹۹ز کال ـــ مړینه ۲۰۰۰ز کال)، د لیلام د یو دلال د لور، د یوازیني ماشوم په توګه زیږېدلی دی. د هغه د کورنۍ تخلص په اصل کې کلیز و، اما د هغه پلار داسې فکر کاوه چې یاد تخلص شرموونکی و او کله چې هغه د لومړۍ نړیوالې جګړې په بهیر کې په اردو کې نوم لیکنه کوله کلیز یې وکاراوه؛ اما په رسمي توګه یې په ۱۹۲۳ز کال کې د سر شمېرنې د وسیقې له لارې بدل کړ. کله چې کلیز ماشوم و، د بریسټول ښار او سومرسېټ کاونټي د کرکېټ له ټیم څخه یې ملاتړ کاوه. کلیز د سنټ پټرز په ابتدایي ښوونځي کې زده کړې وکړې (د فیس په توګه یې هغه پیسې تادیه کړې چې مور ته یې په میراث کې پاتې شوې وې)، چېرته چې هغه په انګلیسي مضمون کې یوه جایزه تر لاسه کړه او په کرېکېټ او بوکس کې یې وړتیا درلوده. هغه چې کله ۱۳ کلن و، په کلیفټون کالج کې چې په بریسټول کې یو انګلیسي دولتي ښوونځی دی، ورته د نندارتون یو بورس اهدا شو. د هغه قد په هغه وخت کې وار له مخې د شپږو فټو (۱.۸۳مترو) جګ و.
د کلیز په اړه ادعا کېده چې د ښوونځي ځمکه یې د پښو د نښو په نقاشي کولو سره وتوږله تر څو وښیي چې د فیلډ مارشال ایرل هایګ مجسمه له خپلې ستنې څخه جلا شوې ده او تشناب ته تللې ده. کلیز د کرېکټ په لومړنيو یولسو ټیمونو کې لوبېده او په اکادمیک ډکر کې ښه وځلېد، چې په ریاضیاتو، فزیک، او کېمیا کې له اتو عادي-سویو (O-Levels) سره او له دریو عالي-سویو (A-Levels) سره بریالی شوی دی. د هغه په ژوند لیک، نو ځکه، په هر حال ، کې هغه ویلي دي چې ۱۷ کلنۍ ته په رسېدو سره، هغه د خپل کور د څښتن له لوري د کور صلاحیت لرونکی نه و بلل شوی چې د هغه لیدلوري یې اغېزمن کړ: "دا عادلانه نه وه، نو له همدې امله زما د درناوي ارزښت یې نه درلود... زه باور لرم چې دغې شېبې د نړۍ په اړه زما لیدلوری بدل کړ".
د تیاتر په ننداریز کلب کې، کلیز له ټيم بروک ټایلور او بېل اوډي سره زیات وخت تېر کړ او د خپل راتلونکي د لیکنو له ملګري ګراهام چاپمن سره یې ولیدل. کلیز د ۱۹۶۱ز کال د تیاتر د انتقادي نمایشنامې ما داسې فکر وکړ چې هغه د حرکت په حال کې وینم لپاره یې اضافي مواد ولیکل او د ۱۹۶۲ز کال په بهیر کې د تیاتر د کلب راجستر کوونکی و. هغه همدارنګه د ۱۹۶۲ز کال د تیاتر په انتقادي نمایشنامه غبرګه اخیستنه کې لوبغاړی و. کلیز په ۱۹۶۳ز کال کې له کمبرېج پوهنتون څخه له دویمې عالي درجې سره فارغ شو. په فروسټ راپور کې د هغه له بریا سره سره یې پلار ورته د ډېلي تلګراف ورځپاڼې څخه پاڼې ورولېږلې چې د مارکس او سپېنسر (Marks & Spencer) په څېر ځایونو کې د مدیریت د دندو وړاندیزونه پکې وو.
له پایتون څخه د مخه
کلیز یو د فلمنامې لیکونکی او همدارنګه د ۱۹۶۳ز کال د تیاتر د طنزي نندارې، د مجسمې د تنې درانه ګامونو یو لوبغاړی و. یاد طنز د اډینبورګ د فسټیوال په حاشیه کې ډېر بریالی و، چې له همدې کبله یې نوم د کمبرېج سرکس ته بدل شو او په لندن کې وېسټ اېنډ ته یوړل شو او بیا د یو سفر له لارې نیو زیلنډ او براډوې ته یوړل شو، چې د ۱۹۶۴ز کال په اکټوبر کې یې ځینو لوبغاړو هم د اېډ سولیوان په ننداره کې په ځینو طرحو کې شتون درلود.
د کمبرېج له سرکس وروسته، کلیز د لږې مودې لپاره په امریکا کې استوګن شو، چې هلته یې په براډوې کې آن براډوې (on-Broadway) او آف براډوې (off-Broadway) اجراګانې تر سره کړې. هغه مهال چې کلیز د موسیقۍ د شپږ پنسه سکې د نیمایي (Half a Sixpence)  اجرا تر سره کوله، د راتلونکې له پایتون ټېري ګیلیام سره یې وکتل او همدارنګه د امریکایۍ لوبغاړې(د فلم لوبغاړې)  کاني بوث سره یې وکتل له چا سره چې هغه د ۱۹۶۸ز کال د فبروري په ۲۰مه واده وکړ.
له زېږون وروسته دوره
د زیږون وروسته دوره د ماشوم د زیږون سمدستي وروسته او تر زیږون وروسته تر شپږو اونیو پورې وخت ته اشاره کوي. د ماشومتوب دوره یا د بلوغ دوره د دې دورې لپاره لږ عام نومونه دي. د روغتیا نړیوال سازمان دا دوره د میندو او ماشومانو په ژوند کې ترټولو مهم پړاو بولي، چې په ورته وخت کې لږ اهمیت ګڼل کیږي او له پامه غورځول کیږي؛ په داسې حال کې چې د میندو او ماشومانو د مړینې تر ټولو زیات شمیر په دې دور کې دی. د زیږون څخه وروسته دوره کې، د مور بدن د امیندوارۍ دمخه کچې ته راستنیږي، په شمول د هورمون کچه او د رحم اندازه. دا د امیندوارۍ پرمهال د اندامونو رطوبت ته اشاره کوي، کوم چې وینه، بلغم او د رحم نسج لري.
نازيه حسن سيد
نازیه حسن سید یوه هندي اداکاره او ماډله ده چې په ممبيي کې زېږېدلې ده. هغه د سوپ ډرامو مهابھارت ، دهلیز او <i id="mwCg">د لاک ډاون د لو سټوري ايک نيي پهچان</i> کې د خپل کار له کبله خورا مشهوره ده.
مسلک
هغه په زی ټلویزیون کې د اله دین (د ماشومانو په خپرونه) کې د خپل کار له امله شهرت ترلاسه کړ ''. هغه په Panar Vivah - A New Hope'' کې د خپل کار له امله مشهوره شوه. هغې خپل کیریر د بالیووډ فلم ونس اپون اې ټائم ان ممبۍ کې د اداکارې په توګه پیل کړ ، کوم چې په 2013 کې خپور شو. هغه په مهابارت او دهلیش کې هم راڅرګنده شوه چیرې چې هغې په ترتیب سره وروشالي او سیمي لوبیدلي.
تنو ګویل د رشمي شرما ټیلی فلمونو لخوا تولید شوي نوي پیژند کې د <i id="mwHQ">لاک ډاون مینې کیسه</i> رول لوبولی.
حوالې
وېشنيزه:1990 زېږېدنې
لاتيني اروپا ته د کلاسيک میراث لېږدول
په منځنۍ پېړۍ کې لاتینې اروپا ته د کلاسیک میراث لېږدول په دولسمه پېړۍ کې په لوېدیځه اروپا کې د فکري ژوند د پراختیا یو مهم عامل و. د یوناني ژبې له متنونو سره د کلاسیک یوناني دورې لېوالتيا او ورته لاسرسی په تېرو منځنیو پېړیو کې خورا لږ و، مګر ختیځ ته د مهاجرت له پراخېدو سره، په لوېديځه اروپا کې پوهه هم زیاته شوه.
د څلورمې صلیبي جګړې له پای ته رسېدو او د قسطنطنیې د ښار له لوټلو او د لاتینې امپراتورۍ له رامنځته کېدو وروسته، له کلاسیک یوناني دورې څخه بازانتیم ته د یوناني ژبې د ارزښتناکو کتابونو او منابعو د لېږد بهیر لاتینې اروپا ته ګړندی شو او په دیارلسمه او څوارلسمه پېړۍ کې ساینس پوهانو او پوهانو لکه ویلیم موربیکي د ساینس او فلسفې په اړه اصلي یوناني اثار او متنونه د خلکو لکه ارستو ، ارشمیدس ، د الکساندریا هیرون او پروکلوس لایسیوس په لاتیني ژبه ژباړلي چې د اروپا اصلي ژبه ده، ترڅو د ساینس او فلسفې د یونان او روم امپراتورۍ لاسته راوړنې اروپا ته ولېږدول شي.
په راتلونکو پیړیو کې د لاسته راوړنو دا لېږد د منځنۍ اروپا په فکري او هنري نړۍ کې د بدلون لامل شو. د دې پیړیو په اوږدو کې، اروپا د تعلیمي موسسو وده او د پوهنتونونو وده لکه د پادوا پوهنتون ، د دیني فکر وده، د روم د قوانینو بیا راژوندي کول، د لرغوني یونان او رومي کلتور سره نوې علاقه، د ادبیاتو پراختیا شاهده وه. مورنۍ ژبه، او د هنري فعالیتونو له منځه وړل چې د رینسانس د زیږون لامل شو، دا په 15 پیړۍ کې په اروپا کې وه.
حوالې
وېشنيزه:فلسفي اندونه وېشنيزه:فلسفي تانبې وېشنيزه:فلسفي شکاکیت وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس وېشنيزه:فلسفي مفسرین وېشنيزه:فلسفي ويوکي وېشنيزه:فلسفي ويپانگه وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه
ويډا ګولډسټين
ويډا جين ميری ګولډسټين (۱۳ اپريل، ۱۸۶۹ – ۱۵ اپريل، ۱۹۴۹) استراليايي تبعه د ښځو د رايې د حق پلوۍ او ټولنيزه سمونپاله وه. هغه د ۱۹۰۳ز کال په فدرالي ټاکنو کې د څلورو ښځينه نوماندانو څخه يوه وه، دا لومړی ځل و چې ښځې په کې د نوماندۍ لپاره وړ وبلل شوې.
ګولډسټين د ويکټوریا په پورټلينډ کې زېږېدلې وه. هغه مهال چې نوموړې شا او خو اته کلنه وه، کورنۍ يې په ۱۸۷۷ز کال کې ميلبورن ته وکوچېده او هلته يې په «پريسبايټيرين ليډيز کالج» کې داخله واخسته. ګولډسټين د ښځو د رايې حق په خوښځښت کې د مور پر پل پل کېښود او ډېر ژر د دې خوځښت يوه مشره شوه، هغه د خپلو عامو ويناوو او د ښځو د رايې حق په اړوند د خپلو خپرونو له امله يې شهرت وموند. د هغې د هڅو سره سره، ويکټوریا وروستی استراليايي ايالت و چې د رايې برابر حقوق عملي کړي، په داسې حال کې چې تر ۱۹۰۸ز کال پورې ښځو ته د رايې ورکولو حق نه و ورکړل شوی.
په ۱۹۰۳ز کال کې، ګولډسټين په خپلواک ډول د سنا مجلس لپاره ټاکنو کې برخه واخسته، ۱۶.۸ سلنه رايې يې خپلې کړې، خو بريالۍ نه شوه. هغه د لومړيو هغو څلورو مېرمنو له ډلې وه چې د فدرالي پارلمان ټاکنو کې يې ګډون وکړ، نورې درې يې «سيلينا انډرسن، نيلي مارټيل او ميری مور بينټلي» وې. هغې څلور ځله بيا هم په پارلماني ټاکنو کې  ګډون وکړ، خو سره له دې چې هر ځل له ناکامۍ سره مخامخ شوه، له يو پرته په نورو ټولو حالتونو کې يې خپلې سپارلې پيسې تر لاسه کړې. هغه په چپ اړخي دريځ ولاړه وه او د هغې ځېنو ډېرو بنسټپالو اندونو عام خلک او د ښځو په خوځښت کې د هغې ځينې ملګرې جلا کړل.
کله چې ښځو ته د رايې حق ورکړل شو، ګولډسټين بيا هم د ښځو د حقوقو او ګڼو نورو ټولنيزو سمونونو د مبارزاتو يوه پیاوړې فعاله پاتې شوه. هغه د لومړۍ نړيوالې جګړې پر مهال يوه فعاله سوله خوښې وه او د ښځو د سولې د پوځ د بنسټ اېښودلو په برخه کې يې مرسته وکړه، کوم چې د جګړې ضد يو سازمان و. ګولډسټين د ژوند په وروستيو کې ښکته مقام دلود چې د ژوند ډېره برخه يې د مسيحي علومو (د عيسايي مذهب ځينې عقايد) لپاره وقف کړې وه. د هغې مړينې ته تر ډېره بريده پاملرنه ونه شوه او تر شلمې پېړۍ پورې د هغې هڅو ته د عام ولس پام نه و اړول شوی.
د ژوند لومړي کلونه
ويډا جين ميری ګولډسټين د ويکټوريا په پورټلينډ کې زېږېدلې وه، هغه د خپل پلار «جيکب ګولډسټين» او مور «ازابيلا» (née Hawkins) مشر بچی و. د هغې پلار يو ايرلنډی کډوال او د ويکټوريا د توپخانې په ګارنيزون کې افسر و. «جيکب» د ايرلينډ په «کورک» کې د ۱۸۳۹ز کال د مارچ په لسمه نېټه زېږېدلی و چې نسب يې پولنډي، يهودي او ايرلينډي و، په ۱۸۵۸ز کال کې ويکټوريا ته رسېدلی و او په لومړي سر ککې په پورلټلينډ کې ميشت شوی و. هغه ته په ۱۸۶۷ز کال کې د ويکټوريا د توپخانې په ګارنيزون کې د ډګرمن رتبه ورکړل شوه او وروسته د ډګروال رتبې ته ترفيع ورکړل شوه. د ۱۸۶۸ز کال د جون په درېیمه نېټه هغه د ايزابيلا (۱۸۴۹-۱۹۱۶ز کال) سره واده وکړ چې د سکاټلينډي الاصله ناقانونه استوګن «سمويل پروډفوټ هاوکين» مشره لور وه. د هغې مور هم د ښځو د رايې ورکولو د حقوقو مبارزه وه، څوک چې د نشه يې توکو د نه کارولو د خوځښت غړې وه او د ټولنيزو اصلاحاتو لپاره يې کار کاوه. مور او پلار يې وفادار عيسايان و چې پیاوړی ټولنيز شعور يې درلود. له «ويډا» وروسته د دوی څلور نور بچيان هم وو – درې يې لوڼې وې (لينا، ايلسي او ايلين) او يو زوی (سيلوين).
په پورلټلينډ او «وارنمبول» کې له استوګنې وروسته، «ګورلډسټينز» په ۱۸۷۷ز کال کې «مارلبورن» ته کډه شو. په دې ځای کې «جيکب» تر ډېره بريده په خيريه او د ټولنيزې ښېګڼې په  کارونو کې برخه اخېسته، له نژدې يې د ميلبورن د خيريه سازمان ټولنې، د ښځو روغتون کميټې، د «چيلټين» هام نارينه وو کور او په «ليونګاتا» کې د مزدورانو له استوګنځای سره يې کار کاوه. که څه هم د ښځو د رايې د حق مخالف و، بيا هم «جيکب ګولډسټين» په زده کړه او ځان بسياينه سخت باور درلود. هغه د خپلو څلورو لوڼو د زده کړې لپاره يو خصوصي مدير ونيو او په ۱۸۸۴ز کال کې «ويډا» «پريس بايټيرين ليډيز کالج» ته واستول شوه او په ۱۸۸۶ز کال کې له ليسې فارغه شوه. کله چې د ۱۸۹۰ز لسيزې پر مهال په ميلبورن کې د رکود له امله د دې کورنۍ عايدات اغېزمن شول، «ويډا» او د هغې خوېندو «الين» او ايلسي په «سينټ کيلډا» کې د چمتووالي يو شريک تعليم ښوونځی پر مخ ووړ. په ۱۸۹۲ز کال کې پرانيستل شوی د «اينګلټن» ښوونځی له کوره دباندې په «الاما» سړک د راتلونکو شپږو کلونو لپاره وچلېده.
د ښځو د رايې حق او په سياست کې ښکېلتيا
په ۱۸۹۱ز کال کې، ايزابيلا ګولډسټين دوه وېشت کلنه «ويډا» د دې لپاره وګومارله چې د ښځو د رايې ورکولو د غوښتنې لپاره د لاسليکونو راټولولو په برخه کې مرسته وکړي. تاريخ پوه «کلار رايټ» وايي چې «د ويډا مور خپله مشر لور د داسې کار لور ته رهبري کړه چې په پايله کې يې د هغې ژوند وخوړ: دا کار د ښځو د حقوقو لپاره مبارزه وه». هغه د ۱۸۹۰ز لسيزې په اوږدو کې د ښځو د حقوقو په څنډه کې پاتې شوه، خو په دې پړاو کې د هغې لومړۍ لېوالتيا د خپل ښوونځي او ښاري ټولنيزو موخو سره وه – په ځانګړي ډول د ښځو د بېګاري کار پر ضد ټولنې او جرم پېژندنې ټولنې سره. دې کار هغې ته د ښځو د ټولنيزو او اقتصادي زيانونو په اړوند لومړۍ تجربه وکړه، د کوم په اړه چې هغې باور درلود د دوی د سياسي نابرابرۍ توليد و.
د دې کار له لارې، د «اينيټ بير کرافورډ» سره د هغې ملګرتيا جوړه شوه، له چا سره چې هغې په ګډه د ښځو د امتيازاتو او د ښځو لپاره د «کوين ويکټوريا» د روغتون د غوښتنې د تنظيم په ګډون د ټولنزو مسائلو لپاره هلې ځلې وکړې. په ۱۸۹۹ز کال کې د «بير کرافورډ» له مړينې وروسته ګولډسټين د ښځو د رايې د حق لپاره د هلو ځلو او تنظيم په برخه کې لا ستره دنده په غاړه واخسته او د ښځو د رايې د حق د متحدې شورا منشۍ شوه. هغه د ښځو پر مسائلو د عامه ويناوو له امله مشهوره شوه، په استراليا او بالاخره د اروپا او متحده ايالاتو کې يې په ډکو سالونونو کې ويناوې وکړې. په ۱۹۰۲ز کال کې، هغې متحده ايالاتو ته سفر وکړ، د ښځو د رايې د حق په نړيوال کنفرانس کې يې وينا وکړه (په همدې ځای کې هغه منشۍ وټاکل شوه)، د متحده ايالاتو د کانګريس کميټې ته يې د ښځو د رايې د حق په اړوند شواهد وړاندې کړل او د ښځو کنفرانس په نړيواله شورا کې يې ګډون وکړ. په ۱۹۰۳ز کال کې، د يوې خپلواکې او د نوې جوړې شوې ښځو د فدرالي سياسي ټولنې په ملاتړ سره، هغه د استراليا پارلمان ته نومانده شوه، په دې ډول په برتانوي سترواکۍ کې لومړۍ ښځه وګرځېده چې ملي پارلمان په ټاکنو کې نومانده شي (استراليايي ښځو په ۱۹۰۲ز کال کې د ملي پارلمان لپاره په ټاکنو کې د نومانديدو حق تر لاسه کړی و). هغې ۵۱،۴۹۷ رايې وګټلې (د ټولو رايو نږدې پنځه سلنه) خو د سنا مجلس د څوکۍ په ګټلو کې ناکامه شوه. دې ناکامۍ هغه وهڅوله چې د ښځو په زده کړه او سياسي سازمان خپله توجه متمرکزه کړي چې دا کار يې د ښځو د سياسي ټولنې (WPA) او د خپلې مياشتينۍ نشريې «د استراليايي ښځو حوزه» په مټ تر سره کړ، کومه چې هغې «په یو وخت کې  کمو خلکو، خو اوس د ډېرو خلکو، بيا هم د خورو خلکو د دې موخې د ملاتړو تر منځ د اړيکې يو ارګان» بللی و. هغه په ۱۹۱۰، ۱۹۱۳ او ۱۹۱۴ز کال کې يو ځل بیا پارلمان ته نومانده شوه؛ د هغې وروستۍ هڅه په ۱۹۱۷ز کال کې د نړيوالې سولې پر اصولو د سنا مجلس د څوکۍ لپاره وه، دا هغه څوکۍ وه چې د نوموړې رايې پکې ضايع شوې. هغې د تل لپاره له ډېر خپلواک او سخت چپ لوري دريځ څخه خپله مبارزه پر مخ یوړه چې په ټاکنو کې يې د هغې د زيات ملاتړ تر لاسه کول ستونزمن کړي و. په ۱۹۱۳ز کال کې د هغې د ټاکنيزو مبارزاتو مسئول «ډوريس بليک بورن» و، څوک چې وروسته د استراليا د استازو مجلس ته انتخاب شو.
د ونې مارفولوژی
ونــــــه(Tree)
غټ لرګين نباتات دي چې ديوي ښې پيژندل شوې تنې( Trunkيا ‌(Bole اوڅرګندتاج درلودونکې وي.دونې لوړوالی عموماً له (۶)متروڅخه زيات وي اودنوعې سره سم تر(۱۲۷)متروپورې رسيږي.دبيلګې په ‌ډول د  Pseudosoga taxifolia ونې لوړوالی په برټش کولمبيا کې(۱۲۷.۱) متره اندازه شوی.اود Sequoia sempervirens  ونې لوړوالی چې په کليفورنياکې موندل شوې،(۱۱۲.۱) متره دی.په هندکې تراوسه پورې دونواعظمي لوړوالی له(۷۵) متروڅخه زيات ندی ثبت شوی.دونودارتفاع دارقاموکره کتنه داڅرګندوي چې مخروطيان دپلن پاڼوپه پرتله ډېرلوړوالی لري دبيلګې په توګه پداسې حال کې چې دلمنځې اعظمي ارتفاع تراوسه پورې (۷۳.۲) متره ثبت شوې،د(Teak ) او(Sal) اعظمي ارتفاع په ترتيب سره(۵۸.۵) او(۵۱.۲) متره موندل شوې ده.دکمربند(Girth) له پلوه هم دکليفورنيا(Sequoia) اوداستراليا (Eucalyptus) ترټولوغټ دي چې دکمربندسايزيې په ترتيب سره (۳۵۷۴) سانتي متره او(۲۴۳۸) سانتي متره دی.دعمرله پلوه هم ونه دواښواوبوټوپه پرتله ډېراوږدعمرلري.دبېلګې په ډول دکليفورنيا Sequoia sempervirens عمرله (۴۰۰۰) کلونو څخه زيات اټکل شوی،په هندکی دلمنځې ونې عمرچې مقطع يې دځنګل په څيړنيزانستيتيوت کې ساتل شوې،(۷۰۴) کلونه موندل شوی.ټولې ونې له تنواوپنډوښاخونوڅخه چارتراش ورکوي پداسې حال کې چې نري ښاخونه اودتنې منځ خالي برخه يې دسون دلرګوپه ډول استعماليږي.(۳)
دونې شکلونه(Shapes of Tree )
(۱) Columnar:ـ عمده تنه يې سلنډرشکله اوبې له ښاخونوڅخه وي اودساقې په څوکه کې زيات شمېرپاڼې لري.لکه:دخرما ونه کوم چې يوه استوانې ساقه لري اوښاخونه نلري اوپه څوکه کې دزيات شميرپاڼودرلودونکې وي.
(۲)  Deliquescent:ـ عمده تنه يې وروسته له يوڅه ودي څخه په يومناسبه فاصله کې دځمکې څخه اوچتېږي اوپه زيات شمېرښاخونوويشل شوي وي.لکه:ام
(۳) Excurrent:ـ عمده تنه يې په ښاخونوباندې تقسيم شوي وي.تنه يې دقاعدې خواته پلنه اوڅوکې خواته تدريجاً نرۍ شوې وي.زاړه ښاخونه يې غټ٫اوږده اودځمکې سطحې سره نږدې وي اوځوان ښاخونه لنډاودتنې څوکې خواته واقع وي.لکه:ناجواوجلغوزی.(۲)
دونې مارفولوژي:-مارفولوژي دبيالوژي يوه څانګه ده کوم چې دنباتاتودخارجي ساختمان سره سروکارلري چې دونې برخې په لاندې ډول دي.
دونې اجزاوې(Parts of Tree) دځمکې دسطحې دپاسه((Above The Ground           دځمکې دسطحې دلاندې    ( Below the ground)
¡ـ تاج (The Crown)                                                                        ¡¡¡ـ ريښه ((The Root
¡¡ـ تنه (The Stem)
دونې تاج(Crown of the Tree)
هغه پورتنۍ ښاخ لرونکې برخه کومه چې ديوې ونې دساقي دپاسه واقع وي تاج بلل کېږي.تاج دهغه ښاخونواوپاڼوپواسطه منځته راځي کوم چې دتنې څخه سرچينه اخلي.همدارنګه دونې ټول تاجونه چې سره يوځاي شي دونې چتر(Canopy) مينځته راوړي.
دونودتاجونوشکلونه اوجسامت دنوعې اوشرايطو سره سم توپير کوي.خرما اوناريال دبې ښاخه استوانه يې تنوپه څوکه کې دپراخه پاڼوتاجونه لري چې همدا ځانګړتيا دوۍ دنوروځنګلي ونوڅخه جلاکوي کومې چې معمولاً زيات ښاخونه لري.په چيرپاين (Pinus roxburgii)،لمنځه اونورومخروطيانوکې لانديني ښاخونه اوږده وي پداسې حال کې چې پورتني ښاخونه يې په تدريجي توګه لنډوي کوم چې تاج ته مخروطي شکل ورکوي.بل لورې ته دام (Mangifera indica)،بيکاڼه (Azadirachta indica) اونوروتاجونه دشکل له مخې کروي وي.
په Albizzia stipulate  کې تاج پراخه اوپاسنۍ برخه يې پلنه وي پداسې حال کې چېAbies pindrow  کې تاج په کمه يازياته اندازه استوانه يې شکل لري .دخرماوڅخه پرته دنوروونوتاجونه دهغه شرايطوپواسطه چې دوی پکې وده کوي اغيزمن کېږي.په عادي ډول هغه ونې چې له يوبل څخه په ازاده فاصله کې وي لوي ښاخونه اوغټ تاجونه لري پداسې حال کې چې هغه ونې کومې چې په ګڼو ځنګلونوکې وده کوي کوچني ښاخونه اوکوچني تاجونه لري. څرنګه چې دتنې په ښکتنۍ برخه واقع ښاخونه په تدريجي توګه دسيوري له امله له مينځه ځي اوتاجونه دونې دتنې په پورتنۍ برخې پورې محدوديږې.دتاج سايزدتاج په ودې پورې اړه لري کوم چې دتاج داوږدوالي اوسوردزياتوالي څخه عبارت دی .(۳)
۱) خرما (Palm):په پورته برخه کې دپاڼويوه شاخچه لري اوتنه يې بې څانګووي .کله چې يواځې وي په يوځاي کې نودخرمادونې په تاج کې کوم بدلون نه رامنځته کېږي.
۲) باڼس(Bamboo):باڼس يوه تنه اومتناوب دپاڼوسيستم لري تنه يې ښاخونه نه لري اوکله چې وده زياتيږې سلنډري اوګردشکل اختياروي.
۳) غوزه لرونکي(Conifers):دوۍ ښاخونه لري اومختلفې نوعې يې مختلف شکلونه لري.
لکه: نښتر(Fir)ونه چې تاج يې سلنډري شکل اوغېرمعينه اندازه لري .ښاخونه يې دلاندې څخه دپورته خواپورې يوشان اوږدوالی لري همدارنګه ډېرې ونې هګۍ وزمه شکل لري اود(Chir) دونوتاج دپخوالي په وخت کې ګردشکل غوره کوي.
۴ ) دکيکرونه (Acacia nilotica):دکيکرونې تاج چترۍ ډوله شکل لري .دکيکربعضې نوعې هرم ډوله (Fastigate pyramidal) شکل لري.
۵ ) لمنځه(Cedrus deodara):ددې ونې تاج ګرداوهمواروي اوښاخونه يې يوشان اندازه لري.
۶ ) ګل بيد(Clistemon):ددې ونې ښاخونه ځوړندشکل لري.
تاج دلاندې اجزاوڅخه تشکيل دي(Crown consists of)
۱) پاڼې( Leaves):دفوتوسنتيزيس لپاره.
۲ ) Branches ,Limbs ,Twigs:ددې لپاره ترڅودونې پاڼې لمرته څرګندې کړي.
۳ ) Flowers and fruit :ګلان اوميوې دتکثيراوتخم دتوليدلپاره.
General characteristics of Crown
دتاج عمومي خصوصيات
۱ ) په ځوانوونوکې تاجونه معمولاً مخروطي وي مګردوخت په تيريدوسره يې تاج ګردشکل غوره کوي.
۳ ) دتاج سايزاوشکل ديوې نوعې څخه بلې نوعې ته مختلف وي اودونې دتاج اندازه يوښه تاثيرلري دونې دتاج په سايزاوشکل باندې.
۴ )داضروري نده چې يوه ونه يوشکل ولري بلکې کولی شي يوه ونه مختلف اشکال ولري لکه دکيکرونه دتاج مختلف شکلونه اواندازه لري.
۵ )همدارنګه ځوړندحالت هم په اکثره ونوکې ليدل کېږي لکه دPolyalthia longifoli په ونه کې .(۵)
دښاخونوتقسيم بندی(Division of Branches )
دښاخونوشمېرپه تنه باندې دښاخونودتقسيم بندۍ څخه عبارت دی.
۱ ) په ځينوانواعوکې يواځې يوڅوښاخونه موجودوي اوداښاخونه په سخت ډول په فرعي برخوويشل شوي وي. لکه Eucalyptus.
۲ ) په ځينوانواعوکې دتاج په برخه کې ډېرزيات ښاخونه وي اوداښاخونه په نوروفرعي ښاخونوويشل شوي وي چې ددې له امله تاج ډېرګڼ شکل غوره کوي لکه شوه (Dalbergia sissoo).
دښاخونودکږېدوقابليت(Flexibility of Branches )
۲ )ځينې انواع داسې کلک اوسخت ښاخونه لري چې هيڅ دقات کېدووړتيانه لري لکه پيپل.
۳) دBetula utilis ونه په (۱۱۰۰۰ )فټه ارتفاع کې پيداکېږي اودزړوونودپوستکوڅخه دليکلوپه منظوراستفاده کېږي .(۵)
پاڼه (Leaf)
پاڼه د نبات د يوې مهمې عضوې په صفت په شمار کې راځي او په حيث د ښاخ د جانبي عضوې په صفت پيژندل شوي دي پاڼې په اکثره نباتاتو کې شنې وي او نظر د نبات پورې مربوط خصوصيات کې تېز شين رنګ او يا کم رنګه وي د پاڼې شين رنګ مربوطه په شين رنګه نباتي موادو (کلوروفيل) او د لمر د نور او همدارنګه د نبات ميتابوليک (metabolic) قدرت پورې دی پاڼې په نبات کې د غذا جوړولو د فابريکې په توګه او ټول پاخه مواد د شنو پاڼو په وسيله ترکيب کېږی د خامو طبيعي موادو ترکيب چی هغه په فابريکو کې چې په طبيعي ډول په پاڼه کې وي د ضيايي ترکيب د عمليې پواسطه (photosynthesis) جوړيږي.
دپاڼې رنګ،سايزاوټکسچر(Texture ,Colour and size of Leaf  )
رسيدلې پاڼې په عادي توګه شنې وي دپاڼې ددواړوسطحورنګ اکثره وخت سره توپيرلري ښکتنۍ سطحه يې اکثره وخت دپورتنۍ سطحې په پرتله پيکه رنګ لري ځينې وختونه دپاڼې لاندينۍ سطحه دسپين(لکه په Quercus incana کې )يازنګ (Rust) ته ورته (Quercus semicarpifolia ) پشم پواسطه پوښل شوي وي.
دپاڼې سايزهم په اورښت اونوعې پورې اړه لري ديوې قاعدې په توګه په کم اورښت لرونکوسيموکې دونوپاڼې عموماً کوچنۍ وي پداسې حال کې چې په زيات اورښت لرونکوسيموکې عموماً غټې وي.
په ځينوانواعوکې لکه TeakاوDillenia کې پاڼې عموماً اکثره پاڼوکې دعادې سايزپه پرتله لوي وي.
داکثره مخروطيانوپاڼې ستنوته ورته وي اوهمدالامل دی چې ستن پاڼې بلل کېږي .پداسې حال کې چې  دځينوانواعودپاڼوتکسچرنرم اوغشايې وي په نوروکې بياداسخت اوچرمي وي .دGrewia، Ougeinia ، Anogeissus اونوروپاڼې غشايې اونرمې پاڼې ترغورځيدووروسته نه يواځې په چټکۍ سره تجزيه اوله خاورې سره ګډيږي بلکه دSal اومخروطيانوپه څيرانواعوسختې اوچرمي پاڼوتجزيه هم ګړندۍ کوي کوم چې لدې پرته وي ډېرپه کراره تجزيه کېږي اوپه طبيعي توګه  دنيالګيو دراشنه کېدوپه وړاندې ستونزې منځته راوړي.
دپاڼوغورځيدنه يارژيدنه(Leaf Shedding)
ټولې ونې خپلې زړې پاڼې په منظمه توګه غورځوي اونوې پاڼې منځته راوړي.نوې پاڼې ښايې هغه وخت منځته راشي کله چې پخوانۍ پاڼې لاهم په ونه کې موجودې وي اويا هم ښايې دزړوپاڼوترغورځيدووروسته توليدشي.دنووپاڼوتوليدپه وخت کې دپخوانيوشنوپاڼودشتوالي يا نشتوالي په اساس ونې په پاڼريژواوتل شنوډولونوويشل کېږي:
۱ـ پاڼريژې ونې(Deciduous Trees)
له هغه ونوڅخه عبارت دي کوم چې په عادي توګه دکال په جريان کې دڅه وخت لپاره پاڼې له لاسه ورکوي يا په بل عبارت داونې دټولوپخوانيوپاڼوتررژيدلووروسته نوې پاڼې منځته راوړي اوديوڅه مودې لپاره بې پاڼوپاتې کېږي.هغه موده چې داډول ونې په کې بې پاڼووي دنوعې اوشرايطوله مخې توپيرکوي دبيلګې په ډول په Sal (Shorea robusta) کې نوموړې موده له ۷ څخه تر۱۰ ورځوپورې خوپه Hymenodictyon excelsum کې تر۶ مياشتوپورې دوام کوي.ددې ترڅنګ په عين نوعه کې بيلابيلې ونې دهغوي دحالت له مخې دمختلفومودولپاره بې پاڼوپاتې کېږي.دبيلګې په توګه په هغه سيموکې چې زيات اوپه منظمووقفوسره اورښت ولري دTeak(Tectona grandis) ونه تقريباً شنه وي خوپه وچوسيموکې داتقريباً تر۶ مياشتو پورې بې پاڼووي.Sandalwood(Santalum album) دپورتنۍ قاعدې لپاره يوه استثناده   Sandalwood دکوربه نبات دعادت سره سم تل شين اوياهم پاڼريژي ګرځي. لکه:دپنبې ونه(Bombax ceiba )  ، بيکاڼه(Melia azadirachta ) اوداسې نور...
۲ـ تل شنې ونې(Evergreen Trees)
له هغه ونوڅخه عبارت دي کوم چې هيڅکله هم په بشپړه شنې پاڼې له لاسه نه ورکوي اوپخوانۍ پاڼې په کې ترهغه وخته موجودې وي ترڅونوې پاڼې منځته راشي.دنووپاڼودتوليدڅخه وروسته دپخوانيوپاڼوپه دوام په نوعه اوهمداراز په عين نوعه کې په چاپيريال پورې اړه لري دبيلګې په ډول په چيرپاين کې پخوانۍ پاڼې له يوکال اوپينځه مياشتوڅخه تردوه يا درې کلونوپورې دوام کوي خوپه لمنځه کې دپينځه يا شپږکلونولپاره موجودې وي.چيرپاين چې په عادي توګه دتل لپاره شين وي په کموارتفاعاتو کې دلوړې تودوخې له امله پاڼې ريژوي اوپاڼريژي ګرځي.لکه:نښتر(Pinus wallichiana )،صنوبر(Abies pindrow ) اوداسې نور...(۳)
Deciduous and Evergreen Trees Habit
دتل شنواوپاڼه ريژوونوعادات
۲ـ دChir په ونه کې چې نوې پاڼې رامنځته کېږي زړې پاڼې هم موجودې وي يعنې دزړوپاڼودغورځيدوڅخه مخکې نوې پاڼې رامنځته کېږي داداسې ښکاري چې دChir دونې پاڼې نه غورځيږي همدارنګه دانوعه پاڼريژې ده اوخاصيت يې دتل شنوپه شان دی ځکه چې وړې پاڼې دټوکېدولپاره وخت نيسي ترڅوزړې پاڼې وغورځوي داعادت عموماً درطوبت اوتودوخې پورې اړه لري چې دهنداوبنګله دېش په جنوبي اوشرقي برخوکې وچ موسم يا وخت د Aprilاو March مياشتي دي.
۳ـ په زياتونوعوکې لکه جامن(Syzygium cumini ) هغه پاڼې چې په وړوڅانګوکې وي ددولس مياشتواوياهم ددې څخه دزيات وخت لپاره ددوې پورې ټينګې وي همدارنګه دمنفی تاثيراتوله امله دوۍ پاڼه ريژي پاتې دې کنه دوۍ بايد تل شنې ګرځيدلی وی.
۴ـ دTeak اوCedrela toona ونې په هغې ځايونوکې تل شنې پاتې دي چيرته چې باران وي په داسې ځاې کې چې وچ موسم وي اوباران وجود ونلري دوۍ دنيم کال لپاره بې پاڼو پاتې وي.
۵ـ دمعتدله سيموځنګلونوکې غوزه لرونکې (Conifer)ونې تل شنې پاتې دي مګردپلن پاڼونوعې پاڼريژي وي که څه هم ددواړونوعولپاره باران اوتودوخه يوشان وي.(۵)
تنه (The Stem)
تنه دنبات له هغې اساسي محورڅخه عبارت ده چې زخې اونودې ورڅخه منځته راځي په ونوکې Stem، BoleاوTrunk سره مترادف دي مګرپه ځينې وختونوکې دBole اصطلاح يواځې دونې لاندينۍ برخې لپاره په کار وړل کېږي کوم چې دښاخونودمنځته راتلوترنقطې پورې رسيږي يعنې دصفا اوپاکې تنې سره ورته ده.پاکه تنه دتنې هغه برخه ده کومه چې ښاخونه نه لري.
دتنې شکل اواوږدوالی دنوعې اووده يزوشرايطوسره سم توپيرکوي.ځينې انواع اوږدې اوسيده تنې لري چې دنسبتاً کموښاخونودرلودونکې وي پداسې حال کې چې نورې نوعې بيا کږې اودزياتو ښاخونودرلودونکې تنې لري.تنه په عادي توګه په بېخ کې ډبله يا(پنډه)اودونې په پاسنۍ برخه کې نرۍ وي ديوې کوندې ياديوې ونې دتنې په قطرکې دبېخ څخه پورته خواته کموالی دTapperپه نامه پيژندل کېږي.داکموالی دهوادفشارله امله وي کوم چې دتاج په ښکتنۍ يا۱/۳برخه کې راټوليږي اودتنې لاندې برخوته انتقال مومي چې داوږدوالي په زياتيدوسره زياتيږي ددې فشارداغيزې دلمنځه وړلوپه منظورکوم چې ښايي ونه په بېخ کې ماته کړي،ونه خپل ځان دبېخ په برخه کې کلکوي.
هغه شرايط چې ونه پکې وده کوي دتنې په شکل اواوږدوالي اغيزه کوي.هغه ونې چې په ازاداوهمواروسيموکې اويادغرونوپه موړووده کوي،دهوادفشار له امله عموماً لنډې اوپه څرګنده توګه پورته خواته نرۍ شوې تنې لري.بل پلوته هغه ونې چې په ګڼوځنګلونوکې وده کوي په نسبي ‌ډول اوږده اوکمه يازياته استوانه يي شکله تنه لري.داوږدې استوانه يي شکله تنې مينځته راتګ په ونوکې يوپه زړه پورې خاصيت دی ځکه چې دادونې څخه دترلاسه کېدونکواقتصادي لرګېوحجم زياتوي.په لومړنيومرحلوکې نري ښاخونه عموماً ديونيالګي تقريباً ټوله تنه پوښي مګرکله چې نيالګی د Poleاوونې حالت ته رسيږي لانديني ښاخونه يې غورځيږي چې په پايله کې يې تنه صفاشکل غوره کوي.کله ناکله دژوندپه وروستيوکې دځينې ناوړه شرايطوله امله صفاتنه بېرته کوچني ښاخونه مينځته راوړي چې Epicormicښاخونه (دصفاتنې دپاسه راشنه شوي ښاخونه)بلل کېږي .داهغه ښاخونه دي کوم چې دنامساعده شرايطولکه له حده زياتې رڼا،اويادپاسنۍ برخې له مينځه تګ سره دمخکېدوله امله دونې په تنه يازړوښاخونوباندې موجودوغيرفعالويااتفاقي زخوڅخه دغونچوپه شکل مينځته راځي.داډول ښاخونه دوچکالۍ له امله مينځته راځي اوهمدالامل دی چې په Stagheaded(دونې هغه حالت چې پاسني وچ ښاخونه يې دتاج دشنې برخې څخه پورته خواته وتلي وي)ونوکې زيات موندل کېږي.
ونې په عادي توګه يوه تنه لري مګرځيني وختونه دوۍ دوه ښاخه يا(Forked)شوي وي اوله يوڅخه زيات مرکزي ښاخونه لري.دچارتراشودتوليدله پلوه داپه زړه پورې خاصيت ندی ځکه چې ددوه ښاخه کېدودنقطې څخه ښکته برخه ضايع کېږي اوياهم دکوچني سايزلرګي مينځته راوړي اودطوفاني بادونوپه وخت کې دمرکزي ښاخونوڅخه ديوه دماتيدوويره دتل لپاره موجوده وي.په ځينې انواعوکې لکه Acerocarpus fraxinifolius ، Bombax ceiba،Terminalia myriocarpaاونوروکې دتنې په ښکتنۍ برخه کې دپشتوياديوالونوپه څېرجوړښتونه (Buttress) منځته راځي اوداهغه پړسيدلي جوړښتونه دي کوم چې عموماًدجانبي ريښوله پاسه په عمودي شکل منځته راځي اودتنې بېخ له ريښوسره وصلوي.داعموماًاوږدې اصلي ريښي (Tap root)دنشتوالي له امله کوم چې دسطحي خاورو(دځمکې دسطحې څخه لږڅه لاندې دتيږوموجوديت )اوياهم په غيرحاصلخيزه خاورولاندينيوخاوروکې دخرابي تهويې سره تړاولري دButtress تشکيل ځينې وختونه ترپنځه متروپورې غزيږي اوله همدې امله که چېرته نوموړې Buttressډېرلوي وي دونې لاندينۍ برخه داستفادې څخه اوباسي.دداډول ونوقطعه کونه هم زياتې ستونزې مينځته راوړي ځکه چې قطع بايدد Buttressدتشکيل دنقطې څخه پورته ترسره شي.
په ځينونوروانواعولکه Teakکې دتنې لاندينۍ برخه دشپېلۍ ډوله جوړښتونو(Fluting)په اساس پيژندل کېږي داجوړښتونه له هغه غيرمنظموتاوېدنواوپړسوبونوڅخه عبارت دي کوم چې دبېخ دپړسيدلې برخې څخه لږپورته په تنه باندې منځته راځي.Flutingدقاعدوي برخې په حجم کې دپام وړکموالی منځته راوړي اويوجدي نقص ګڼل کېږي داسې ويل شوي چې FlutingدEpicormic ښاخونو،دحشراتويرغل،نامناسب محيطي شرايط اوياغيرفني رنګړې کوونې سره تړاولري خوبياهم اصلي لامل يې لاتراوسه پيژندل شوی ندی.(۳)
Development of Clean Bole
دصافې تنې پرمختګ
ديوپاک تاج ياBoleلرونکوونودحاصلولولپاره بايدداسې تخم وکرل شي چې ونه يې پاکه اونېغه تنه ولري ترڅويوپاکه تنه لرونکې ونه ترلاسه شي.ونه په يوداسې ځاې کې وکرئ چېرته چې نورنباتات هم وي ترڅودونې لانديني ښاخونه دفوتوسنتيزيس دکمبودله امله وغورځيږي ، څنګه چې سيوری رڼانه پريږدي چې ښاخونوته ورسيږي اولاندې وده وکړي چې غذاوانه خلي اوپه لومړني شکل مري اوله منځه ځي.دتنې په جوړښت اورامنځته کېدوکې په بعضوونوکې دبغل ښاخونه چې په هره اندازه وي انکشاف نه کوي اوواړه ښاخونه زررامنځته کېږي بياغورځيږي اومړه کېږي په هرحال په زياتره نوعوکې دبغل ښاخونه تشکليږي اودزيات وخت لپاره په بله بڼه اوړي مګرم دتاج په برخه کې پورته لدې ښاخونوڅخه داسې وده نه کوي کوم چې داستراحت پواسطه لږشوي وي. هغه تنکي ښاخونه چې دتاج په برخه کې وي ياهم هغه حمايه کونکي ښاخونه قطعه کېږي لکه هغه تنکۍ زخې لرونکي چې په وړه درجه کې وي دغه خواص لري.
پوستکی (Bark)
پوستکی دوه برخې لري.
۱ – خارجې برخه(Outer part)
۲ – داخلي برخه (Inner part)
دپوستکي وظايف( Functions of Bark)
۱ – پوستکی دتودوخې دخرابوحالاتوپه مقابل کې دتنې محافظت کوي که چېرته تودوخه ډېره کمه   وي ياهم ډېره يخني وي په هرحال کې پوستکی ونه اوتنه دخرابيدوڅخه ساتي نوپه همدې ډول ويلی شوچې پوستکی يوپوښ پشان عمل اجراکوي.
۲ – دلوړې تودوخې له امله په استوايې ځنګلونوکې دونې پوستکی نری پاتې کېږي نولدې امله ونې مناسبه اندازه باران ته ضرورت لري چې بايدموجودې وي.
۳ – په Betula utilis ونه کوم چې د(۱۰۰۰۰ـــــ ۱۱۰۰۰ )فټ ارتفاع کې کرل کېږي هواډېره يخه وي اوپوستکی نبات دمړينې څخه ساتي اوددې دپوستکي څخه په پخواوختونوکې دکاغذپه حيث کاراخستل کېده.
۴ – کله چې دتنې په قطرکې زياتوالی راځي دپوستکي قطرهم زياتوالی کوي.
۶ – همدارنګه دپوستکي پټوالی اوکلکوالی په مختلفوطرزونودپلرنۍ حجروله امله واقع کېږي. رنګ اوبوي دپوستکي دنوعې په معلومولوکې کومک کوي اوپلن پاڼې نوعې سخت لرګی(Hard wood) وي پداسې حال کې چې غوزه لرونکې) Conifers)نوعې نرم لرګی(Soft wood)وي.
Epicormic Branch
پدې حالت کې دونې تاج صاف وي مګرهغه ټولې ناڅاپي راښکاره شوي واړه ښاخونه چې په تنه باندې راښکاره کېږي دEpicormic Branch په نامه ياديږي.
که چېرته په يوآبی ځمکه کې مونږشوه وکرواومونږپرې ابياري بنده کړوپه ناڅاپې شکل به دنتيجې سره سم به واړه ښاخونه په تنه Bole))راښکاره شي.که چېرته مونږه درنده رنګړی کونه په وديزحالت که ترسره کړونودغه حالت به پاتې شووونوته يوټکان ورکړي اوپه نتيجه کې به Epicormic Branches توليدکړي.همدارنګه کله چې د۲ـــ۳ کلونوپورې داوبخورسيستم اوياهم اوبه موجودي نه وي اوپه ناڅاپې شکل نباتاتوته اوبه ورکړل شې نوداهم ددې باعث ګرځې چې Epicormic ښاخونه توليدکړي.اوکه چېرته يوی ځمکې ته سره(Fertilizer) نه وي ورکړل شوي اوداول ځل لپاره ورکړشې نوددې سره هم Epicormic Branch توليديږي.
Tapper: هغه تنه چې يوشان ډبلوالې اوسلنډرې شکله تنه ونلري دTapper په نامه ياديږي.په بل عبارت وايوچې د قطرکموالې اودونې دارتفاع زياتوالې دTapperپه نوم ياديږي.اونقصان يې دونې دغورځيدوڅخه وروسته ډېرلرګې ضايع کيږې يعنې هرڅومره چې دتنې نرې کېدل يا هم Tapper زيات وي هغومره به زيات چارتراش ضايع کېږي اودمستقيمې سلنډرې تنې په عوض دTapper تنې درلودونکې ونې دباددفشارپه مقابل کې ډېر کم چانس دغورځيدولري.
دوړوښاخونوغورځيدنه(Twig Shedding )
يوڅوونې په باقاعده شکل خپل واړه ښاخونه دپاڼوسره غورځوې.لکه غوزه لرونکوونوکې Taxodium، Cryptomeria او په ټول Pine ونوکې همدارنګه دپلن پاڼوونو دډلې څخه Emblica يوښه مثال دي.
Buttressed Stem:
هغه تنې چې دمرکزې حصې څخه په مقابله حصه کې دتنې واقع وي اوقاعدې دايروې نه وي.
Reasons for Flutting (Buttressed) Stem:
غيرمنظم شکل دتنې دEpicormic Branches درامينځته کېدوباعث کېږي،دادحشراتوحمله اوجينيټکې خصوصياتوله وجې هم وي.مګرددې هغه يقينې عامل ندې معلوم که څه هم دايوخطرناک عيب دي.کله چې مونږه يوه ونه په مربعې سټه يا تنه بدلوونومونږبه يوه وړه مربعې سټه ترلاسه کړواوزيات لرګې به ضايع کړو.
اغزې(Thorniness)
معمولاً دايواځې په مرطوب استوائې ځنګلونوکې منشأ لري دانوعې وړې Tap Root لري.هغه ونې چې متاثره شوي وي هغوي اوږدې جانبې ريښې لري اوکوچنې Tap Root لري.اومتاثره شوي نقطې په لوې جانبې ريښوباندې معمولاًعمودې وي.همدارنګه کله چې خاوره جبه زاره وي اوياهم ځينې تيګې اونورغليظ مواد ولري نواصلې ريښه وړه پاتې کېږي اودمتاثره شوي يا Buttressed Stem د رامينځته کېدولامل ګرځې.
هغه انواع کوم چې دنوروهيوادونو څخه زمونږهيوادته دکرلولپاره راوړل شوي وي اوياهم هغه نوعې کوم چې ديوايکوسيستم څخه بل ايکوسيستم ته راوړل شوي وي دExotic Species پنوم ياديږي.لکه:ـ
۱ـ Pinus nigra-Japan
۲ـ Eucalyptus-Australia
۳ـ Polunia-China
Development Stage of Tree
دونې دانکشاف حالت
دونې دانکشاف حالتونه په لاندې ډول دي:
۱)  -: Seedling Stage
دتخم دټوکېدنې له وخت څخه تريومتر يا ۳ فټ لوړوالي پورې مرحله دSeedling Stage څخه عبارت ده يعنې Sapling Stage ته درسيدوترمخه مرحله.
۲) Sapling Stage:-
دا هم عموماً دځوانۍ مرحله ده اوديومترلوړوالي څخه نيولې ترهغه وخته پورې رسيږي کله چې دنيالګي ښکتنۍ شاخچې وچې شي.دامرحله دمړپوستکي،ميوې اودګلانودنشتوالي اوزياتې عمودې ودې له مخې پيژندل کېږي.
۳) Pole Stage:-
دښکتنيوشاخچودغورځيدنې له وخت څخه نيولې تر هغه وخت پورې دوام کوي کله چې دونې په ارتفاع کې زياتوالی کم اودتاج پراخوالی وليدل شي.
۴) Tree Stage:-
کله چې ونه وده کوي په مورفولوژي کې يې يولړبدلونونه منځته راځي.نباتات هرکال پانې ريژوي اونوې پاڼې منځته راوړي.همدارازدوي ترټاکلي عمروروسته ګلان اوتخمونه توليدوي اوله پخوالي وروسته يې غورځوي اويايې تيت کوي.داډول بدلونونه دنبات په ژوندکې مهمې پيښې دي اوددې لپاره چې ديوې مشخصې نوعې په روزنه وپوهيږواړينه ده چې دنوموړې نوعې په غړوکې داډول بدلونونودمطالعې سره سروکار لري   Phenology بلل کېږي. Phenology له هغې علم څخه عبارت دی کوم چې په طبيعي توګه دنبات دژوند په دوران کې دمشخصونوبتي پيښو دښکاره کېدو وخت لکه دپاڼوغورځول اونوروسره اړيکه لري.په ځانګړي توګه هغه پيښې کومې چې دمحيطي فکتورونوپواسطه تراغيزې لاندې راځي.(۵)
ريښه (Root )
ريښه دنبات له هغې برخې څخه عبارت ده کومه چې  له رڼا څخه ليرې په خاوره کې دننه وده کوي اوعموماً دتنې په څيرپاڼې،ګلان ياميوې نه توليدوي.ريښې ونوته په ځمکه کې کلکوالی ورکوي،له خاورې څخه رطوبت جذبوي(کوم چې دمنرالي مالګولرونکی وي)اوپاڼوته يې درسولوپه منظورتنې ته ليږدوي.
دريښوسيستم (The Root System)
A) Form of Roots:-ونې درې قسمه ريښې لري چې په لاندې ډول دي.
۱)  Tap root
هغه لومړنۍ ريښه چې په ځمکه کې ښکته ځي دجنين دراډيکل دمستقيم اوږودوالي څخه رامنځته کېږي اصلي ريښه (Tap Root)بلل کېږي.په ونوکې دادريښودپراخه سيستم اصلي محورتشکيلوي اودتنې دلاندې په عمودي توګه په ځمکه کې ښکته ځي.اصلي ريښه مخروطي شکل لري اوپه خاوره کې ددايمي رطوبت په لوري وده کوي چې ځينې وختونه ډېرزيات اوږودوالی ترلاسه کوي.
۲) Sinker s roots
داريښې هغه وخت منځته راځي کله چې اصلي ريښې له منځه ولاړې شي يا هم خرابې شې.داريښې هم په عمودې ډول په خاوره کې لاندې خواته حرکت کوي اودادهغه خرابوشواصلي ريښوځای نيسې اوداصلي ريښووظيفه سرته رسوي.
۳) Lateral or Horizontal roots
جانبي ريښې هغه ريښې دي کومې چې داصلي ريښوڅخه منځته راځي اوونې ته داستحکام ورکولوپه منظور څنګونوخواته خپريږي.کله چې اصلي ريښه وده کوي جانبي ريښې منځته راوړي کوم چې دښاخونودرلودونکې وي.نوموړې ريښې نورښاخونه توليدوي اوپه پاي کې کوچنۍ ريښې منځته راوړي.دکوچنيوريښوانجامونه دميده ويښتانوپواسطه پوښل شوي وي چې Root hairs بلل کېږي.دا Root hairs دخاوري په ذراتوکې خپريږي او له خاورې څخه رطوبت جذبوي ترڅوتنې اوپاڼوته يې وليږدوي چې هلته ورڅخه دغذاپه جوړيدوکې استفاده کېږي.اصلي ريښه اوجانبي ريښې تر Root hairsپورې دښاخونو په شمول دونې دريښوسيستم منځته راوړي.جانبي ريښې عموماً په هغه ساحه کې محدودشوې وي کوم چې دتاج پواسطه پوښل شوی وي مګرځينې وختونه له هغې هم وړاندې ځي دبيلګې په توګه هغه ونې چې دځنګل په څنډوکې وده کوي جانبي ريښې يې تر ليرې کروندوپورې غزيږي اوهلته په کرل شويونباتاتوناوړه اغيزه کوي. ځينې وختونه ريښې دونودتاجونوله ساحې څخه وړاندې ځي اوښايې په ګڼوځنګلونوکې دنوروونوله ريښوسره پيوندونه مينځته راوړي.
دنيالګيوريښې په چټګۍ سره وده کو ي اوځينې وختونه په مساعدوسيموکې په يوموسم کې تريومترژوروالي پورې وده کوي .څرنګه  چې ريښې په لومړنيومرحلوکې دڅانګوپه پرتله په ډېرې چټکۍ سره وده کوي داناشونې ده چې دريښواوږدوالی دڅانګوداوږدوالي له مخې اټکل کړو.داصلي ريښې ابتدايې انکشاف تريوداسې ژوروالي پورې چېرته چې په خاوره کې رطوبت په کمه يازياته اندازه دايمي وي،نباتات داوړي له وچوبي څخه ژغوري.
ريښې عموماًدخپل انکشاف لپاره ښه تهويه لرونکوخاوروته اړتيالري په همدې اساس دزياتره انواعولکه Sal ريښې دځمکې لاندې اوبودسطحې دلوړوالي له امله وژل کېږي که څه هم دځينې انواعوريښې ښايې ځانونه دتغيرخوړلوشرايطوسره عيارکړي همدارنګه کله چې دخاورې دپاسه دخړې Silt يوه طبقه ځاې پرځاې شي ځينې ونې له مينځه ځي خوځينې نورې يې دتنې دپوښل شوې ساحې څخه نورې ريښې مينځته راوړي اونه مري.
دريښوسستم دژوروالي په اساس ونې په لاندې دوه ډولونوويشل کېږي.(۵)
۱ – سطحي ريښې لرونکې ونې (Shallow-rooted trees)
هغه ونې دي چې دريښوسيستم يې په خاوره کې دومره ژورغزېدلی نه وي اوپه اسانۍ سره دبادپواسطه چپه کېږي داډول ونې سطحي ريښې لري اونه شي کولاې ځان دبادپواسطه له چپه کېدوڅخه وژغوري.
۲ – ژورې ريښې لرونکې ونې (Deep –rooted trees)
هغه ونې دي چې ريښې يې په خاوره کې ترډېرژوروالي پورې غزيږي.داډول ونې اوږده اصلي ريښه اوزياتې جانبي ريښې مينځته راوړي اوپه اسانۍ سره دبادپواسطه چپه کېداي نه شي چې په همدې خاطرورته Wind firmويل کېږي.
اتفاقي ريښې (Adventitious roots)
له هغه ريښوڅخه عبارت دي کومې چې دراډيکل اويادهغې دفرعي برخوپرته دنبات له نوروبرخوڅخه مينځته راځي.په باڼسونوکې داډول ريښې دځمکې لاندې تنې څخه چې رايزوم بلل کېږي مينځته راځي اوله همدې امله ورته اتفاقي ريښې ويل کېږي .داريښې نرۍ وي اوعموماً نه ويشل کېږي همداراز دوهمي پنډوالی پکې نه ليدل کېږي چې دزړوريښوترمړينې وروسته دنوروريښوپواسطه تعويض کېږي.په ونوکې داتفاقي ريښولانديني ډولونه معمول دي.
¡ ـ Prop roots :
Ficus bengalensis له خپلوښاخونوڅخه داسې اتفاقي ريښې مينځته راوړي کومې چې ځمکې ته درسيدوتروخته پورې په هواکې زوړندې پاتې کېږي.داريښې ځمکې ته په رسيدوسره په هغې کې ننوځي اوځان په خاوره کې کلکوي .څرنګه چې داډول ريښې دونوډبلوښاخونوته تکيه ورکوي په همدې اساس ورته پايه ډوله (Prop  ) ريښې ويل کېږي.
¡¡ـ Stilt roots:
داتفاقي ريښوهغه ډول دی کوم چې دځمکې سطحې ته نږدې دونې دسټې څخه راوځي اوونوته داسې شکل ورکوي ګويادالوتونکوButtressپواسطه تقويه شوي وي بيلګې يې درايزوپوراجنس مانګرودی.
¡¡¡ـ Pneumatophores :
تنفسې سوري (Pneumatophores)ميخ ته ورته راوتلي جوړښتونه دي.داډول ريښې په هغه ونوکې موندل کېږي کومې چې په جبه زاروسيموکې وده کوي(لکه HeretieraاوBruguiera)اوداوبولاندې ريښو ته داوړتياورکوي ترڅودضرورت وړاکسيجن لاسته راوړي.(۳)
دريښې وده (Root growth)
دريښې په وده پورې لاندې عوامل مربوط دي:
۳):-دريښواوږدوالې،دجانبې ريښوخپريدل اوهغه ژوروالي کوم چې دوي دځمکې طرف بايدولري دجنيټکې خواصوپورې اړه لري.
۴):-د شوي په ونه کې ريښې په هغې ځاې کې خپريږي کوم چې دتاج پواسطه پوښل شوي وي.مګرکله چې يوونه په عينې ځاي کې په زراعتي ساحه کې کرل شوي وي نوريښې دهغې ځاي څخه چې دتاج دپوښښ لاندې وي نوروساحوته هم خپريږي.
۷):- کله چې داوبخورسيستم سطحي وي نودريښوسيستم هم سطحي رامينځته کېږي.مګرکله چې په ژورشکل داوبخورسيستم موجودوي اواوبه دخاورې لاندينيوذراتوته ورسيږي نومعمولاً ژوردريښوسيستم په کې انکشاف کوي.
۸):- کله چې ونه په داسې يوځاې کې وکرل شي چې دعمراونوعې يوشان والی په کې په نظرکې نيول شوی وي نوپدې حالت کې دونوترمينځ دتاج اوريښودسيستم په پرمختګ کې رقابت اوسيالي کوي.خودارنګه ونې دقوي بادونوفشارنشي زغملی ځکه چې دپوره خاورې دنه موجوديت له امله ددوۍ ريښوسطحې سيستم رامينځته کړی وي.خوکه چېرته همدانوعه يواځې په يوځاې کې وکرل شي نودابه يوپراخه تاج اوژوردريښوسيستم ولري اودقوي بادونوپه مقابل کې به مقاومت ولري.
په ريښوکې موسمې بدلونونه(Seasonal Changes in Roots)
دموسمي بادونوپه وخت کې دTeak ځوانه ونه دخپلووړوريښوپواسطه ډېرزيات اوښه جذب کوي .په پورتنيوطبقودخاورکې په وچ موسم کې په ډېرپراخه ډول مري.اوکله چې هم پدې حصه کې دوۍ عوض شي نودوۍ په لاندينيوطبقوکې ژورپرمختګ کوي کوم چې مناسبه هوا برابروي چې داپه ام ياMangoونه کې پيداکېږي .(۵)
دمايکوريزاډولونه (Types of Mycorrhiza)
مايکوريزاپه عمومي توګه په لاندې ډولونوويشل کېږي :
۱-Ectotrophic :
۲- Endotrophic :
په دې ډول مايکوريزاکې فنګس عموماً په Phycomycetes پورې اړه لري.دوۍ دانفرادي هايفاوپه شکل دريښوپه سطحه موجودې وي اوکارټيکس حجروته نفوذکوي چې له امله يې ځينې وختونه حجرې دمريوشکل غوره کوي.
۳- Ectendotrophic:
په دې حالت کې پورته يادشوي دواړه ډولونه اخته کېدنه سره يوځاې کېږي.يعنې هغه حالت چېرته چې ځانګړی ايکټوټرافيک حالت په حجره کې دننه دهايفاودنفوذ(انډوټرافيک حالت ) سره يوځاې شي.
هغه ونې چې مايکوريزاپه کې موندل کېږي په لاندې ډول دي:
Pinus،Abies،Picea،Cedrus،Cupressus،Taxus،Populus،Aurocaria،Salix،Eucalyptusاو Podocarpus.
دريښوناجيولونه (Root Nodules)