cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د افعانستان – ایران اړیکې
د ۱۹۷۹ ز کال نه وروسته
افغانستان په تهران ښار کې سفارت او په مشهد ښار کې قنسلګري لري. له دې امله چي افغانان د افغانستان د کورنۍ جګړې اړوند ستونزې له ځانه سره راوړي، دې هېواد ته د افغانانو د راتګ د منع کولو لپاره له ۲۰۰۷ ز کال راهیسې، ایران د یوې میاشتې منظمې ویزې په بدل کې له افغانانو نه له ۱۰۰ امریکايي ډالرو زیات فیس اخلي او د سوداګریزې ویزې لګښت، له ۳۰۰۰ ډالرو نه لوړ دی. له ۲۰۰۷ ز کال نه وړاندې د ویزې د صدور فیس یوازې ۳۵ ډالره و.
د فارس خبري بنسټ له قوله: د ایران د ملي امنیت د عالي شورا غړي علي شمخاني کابل ته د سفر په ترڅ کې، چې د ۲۰۱۸ ز کال د دسمبر په ۲۶ ترسره شو، له افغان طالبانو سره خبرې کړې دي.
ایران د ۲۰۲۱ کال په اکتوبر میاشت کې، په افغانستان کې د یوه "ټول شموله" حکومت په غوښتنه له سره ټینګار وکړ، ځکه چې د راپورونو پر بنسټ: شیعه او توکمیز لږه کي د طالبانو د ځواکونو له خوا له تبعیض سره مخامخ شوي او یا هم وژل شوي دي. د ۲۰۲۱ ز کال د اکتوبر په ۱۱ مه نېټه، د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند سعید خطیب زاده وویل چې: ایران د افغانستان له ټولو خواوو سره په اړیکه کې دی، خو د افغان حکومت د په رسمیت پېژندلو په اړه خبرې وخت ته اړتیا لري.
دوه اړخیزه سوداګري
د ۲۰۰۱ ز کال په وروستیو کې د طالبانو د واک له را پرځېدو وروسته، سوداګرۍ د دواړو هېوادونو ترمنځ په بې سارې توګه وده وکړه. ایران او افغانستان هوډ لري چې د اورګاډي یوه نوې کرښه جوړه کړي، چې مشهد له هرات سره ونښلوي. ایران په ۲۰۰۹ ز کال کې په افغانستان کې له لویو پانګه اچوونکو نه ګڼل کېده، چې په عمومي ډول یې د سړکونو او پلونو په جوړولو او د کرنې او روغتیا په برخه کې ونډه اخیستې ده.
د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو خونو د رئیس په وینا: افغانستان ته د ایران صادرات په ۲۰۰۸ز کال کې ۸۰۰ میلیونه ډالره وو. ایرنا د محمد قربان حقجو له قوله ویلي دي چې: ایران د څلور میلیونه ډالرو په ارزښت توکي، لکه: تازه او وچه مېوه، معدنیات، قیمتي ډبرې او مصاله جات له ګاونډي هېواد نه واردوي. هغه وویل چې: ایران نفت، سمنټ، ساختماني مواد، غالۍ، د کور وسایل او صابون صادروي. ایران له افغانستان نه مغزیات، غالۍ، کرنیز محصولات او لاسي صنایع واردوي. افغانستان له کرنیزو محصولاتو پرته، د خپلو اړتیاوو ۹۰ سلنه له بهر نه واردوي.
افغانستان د تریاکو لوی تولیدوونکی هېواد دی چې د نړۍ ۹۰ سلنه هیروین تولیدوي. له دغو نشه يي توکو نه يوه اندازه ايران او له هغه ځايه اروپايي هېوادونو ته قاچاق کېږي. د ډیپلوماټ مجلې له قوله: د ناوړه اقتصادي حالاتو له امله، افغانستان او ایران دې ته هڅول شوي، چې په متقابلو ګټورو لارو چارو کې له یو بل سره مرسته وکړي.
د پراخې ګډې پولې د درلودلو له امله، افغانستان او ایران لوی سوداګریز شریکان ګڼل کېږي. د افغانستان صادرات ایران ته له منځنۍ آسیا سره د سوداګریز دهلیز د یوې برخې په توګه، په ۲۰۱۳ ز کال کې له ۴۰ میلیونو ډالرو نه لوړ شول (چې ډېری یې د کرنیزو محصولاتو په بڼه کې وو)، خو په ۲۰۱۹ ز کال کې بېرته تر ۲۰ میلیونو ډالرو پورې راټیټ شول. په ۲۰۱۸ ز کال کې افغانستان ته د ایران صادرات، چې زیاتره یې د نفتي توکو په بڼه کې دي، په پرله پسې ډول له ۲.۸ میلیاردو ډالرو نه زیات شول. په ۲۰۲۱ ز کال کې له افغانستان نه د امریکا له وتلو وروسته، طالبانو اعلان وکړ چې له ایران نه به د تیلو واردات بېرته پیل کړي. ایران د خپل سوداګریز ځواک او معدنی شتمنیو په درلودلو سره د افغانستان د اقتصادی بیا رغونی په برخه کې د یو ستر عامل په توګه انګېرل کېږي.
د بلغاریا هیواد د ولایتونو نوملړ
د بلغاریا هیواد ایداري ویش (د بلغاریا آیالاتونه) بلغاریا په ۲۸ ایداري واحدونو ویشل شوې ده.
ري ولسوالي
ري ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان ری)  د ايران د تهران ولايت یوه ولسوالي ده. دا ولسوالي ۳۴۹٬۷۰۰ تنه نفوس لري او مساحت یې 2205.1 کیلومتره مربع دی. د ري ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۵۷ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د تهران ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
طوفان عمری
طوفان عمري په 1368 ه ش کال کې د سنبلې په 24 نیټه پلازمېنه کابل کې دې نړۍ ته سترګې وغړولې، طوفان عمري د پکتیا ولایت مرکز ګردیز د ممړۍ کلي د ضیأخیلو د قوم څخه وو، نیکه یې کرنیل محمد عمر خان چې هغه وخت نظامې افسر وو، خو په ځوانۍ کې په شهادت رسیدلی وو.
د مور له خوا نیکه یې حاکم محمد کاظم خان چې په هغه وخت کې د بامیانو حاکم وو او اصلآ د لغمان ولایت د عمرزیو د کلي د صافي له قوم څخه وو.
د شهید طوفان عمري پلار پوهنوال دیپلوم انجنیر محمد الله یار عمری دی، چې د تخنیک اکاډمۍ پخوانی استاد وو، طوفان عمري د خپلې کورنۍ شپږم اولاد و، چې تر هغه وړاندې درې خویندې او دوه مشران وروڼه ول.https://8am.media/wp-content/uploads/2021/08/tofan.jpg
د طوفان عمری ماشومتوب:
کله چې هغه ۴۰ ورځې عمر درلود کورنۍ روسیه ته کډه شوه. طوفان عمري خپل ماشومتوب او نوې ځواني یې په کورنۍ جګړه کې تیر شول، د افغانستان د کورنۍ جګړو پرمهال د پاکستان هیواد ته کډوال شول او دوه کاله یې هلته تیرکړل.
د څارنوال طوفان عمري د ماشومتوب څخه داسې فکر کیده، چې هغه یو لایق، هوښیار، زیارکښه او غیرتي ځوان هلک وو. هغه کار زیار وویسته وروڼه او کورنۍ یې تل د هغه وړتیا او کاري ځواک ته حیران ول، له همدې امله د دوستانو په منځ کې د سهراب په نوم مشهور وو، سره له دې چې وروڼه ترې مشران ول ولې د هغه کاري وړتیا له اساسه په پنځه کلنې په عمر کې د حصه اول شاه شهید په نوم په لومړي ښوونځي کې شامل شو، وروسته له هغې په انصاري لېسه کې خپل درسونه په بریالیتوب سره ترسره کړل، لا طوفان عمري چې د ښوونځي زده کوونکی و دوه مشران وروڼه او یوه مشره خور یې په مطبوعاتي څیړنو او خدمتونو بوخت ول، چې ورور یې د پکتیاغږ خپلواک نشراتي مرکز بنسټګر او موسس اروښاد محمد ضیا آرمان عمري او مشره خور یې ایوا عمري احمدزۍ د پکتیاغږ او ښځو غږ راډیوګانو امتیاز خاونده ده، چې پدې وخت کې شهید زحل پښتونیار عمري د پکتیاغږ راډیو مرستیال وو.
طوفان عمري له پخوا څخه د مطبوعاتو، خبریالۍ او رسنیو سره یې ځانګړې علاقه درلوده، چې د ضیأ آرمان عمري په مرسته یې چاپي اونیزه جګړ په نوم د طوفان عمري په امتیاز تاسیس کړه او ترڅنګ یې غږیزه رسنۍ د څرک راډیو په نوم په لوګر ولایت کې هم تاسیس کړه، چې یادو ټولو رسنیو د پکتیاغږ خپلواک نشراتي مرکز په چوکاټ کې نشراتي فعالیتونه ترسره کول، سره له دې چې د سختو امنیتي خطرونو سره مخامخ شول، بیا هم د خلکو د اذهانو د روښانولو لپاره خپل دندو ته یې دوام ورکړل، طوفان عمري د ژورنالیستیکي فعالیتونو ترڅنګ د حقوقو او سیاسي علومو سره ځانګړې مینه درلودله همغه وو، چې د کانکور آزموینې څخه وروسته د کابل پوهنتون د حقوقو او سیاسي علومو پوهنځي ته بریالی شو. لا طوفان عمري محصل وو، چې ضیأ آرمان عمري له دې نړۍ څخه سترګې پټې کړې له دې څخه وروسته طوفان عمري په ژوند کې یو بل غټ طوفان رامنځته شو هغه دا چې د ټولې کورنۍ او مطبوعاتي مسؤلیتونه پر غاړه شول، سره له دې چې د ډیری ستونزو سره مخامخ وو بیایې هم په ۱۳۹۹ کال کې د یونف پوهنتون د ماسترۍ برنامې ته لاره پیدا کړه او د دوه کالو په موده کې خپلې زده کړې بشپرې او دیپلوم یې ترلاسه کړ.
د شهید څارنوال طوفان عمري دندې:
۱: د پکتیاغږ نشراتي مرکز رئیس و، چې اړوند یې د پکتیاغږ راډیو، ښځوغږ راډیو، څرک راډیو، پکتیاغږ اونیزه، جګړ اونیزه او د پکتیاغږ فرهنګي بنسټ.
۲: پکتیا ولایت د ژورنالیستانو شورا رئیس.
۳: هشت صبح ته د راپور ورکولو د جنوب ختیځ زون  رئیس.
۴: د ژورنالیستانو پر وړاندې د تاوتریخوالي د ارزونې رئیس د نۍ دفتر لخوا.
۵: د جنوب ختیځ زون د خبریالانو د ټولنو د سولې مشورتي بورډ رئیس.
۶: دولتي دنده په یوه مهمه او کلیدي اداره کې.
وروسته له هغې چې د افغانستان امنیتي حالات خراب شول، طوفان عمري خپل رسنیزو او رسمي وظایفو ته دوام ورکړ، چې ورسره یې خپله خور ایوا عمري احمدزۍ او ورور زحل پښتونیار عمري سره یوځای فعالیتونو ته ادامه ورکړه، د هغه وروسته د امنیتي ستونزو له کبله یې مشره خور د هیواد څخه بهر سفر وکړ، په ۱۳۹۹ کال کې یوه بله غمیزه رامنځته شوه، چې د پکتیاغږ مرستیال زحل پښتونیار عمري د وطن او خلکو دښمنانو له لاسه په شهادت ورسیدو، چې د دې پیښې په رامنځته کیدو سره د څارنوال طوفان عمري نور مسؤلیتونه هم زیات شول او د خپلو وروڼو څلور یتیمان هم ور ترغاړې شول، طوفان عمري د دې ترڅنګ یو سخاوت مند پرکاره او هڅانده ځوان وو، چې د خلکو سره به یې مادي او معنوي مرستې کولې، دوستان او خپلوانو سره یې ډیر ښه سلوک درلوده او ټول خلک د طوفان عمري څخه خواږه خاطرات په زړه کې لري.
طوفان عمري د نورو بوختیاوو ترڅنګ په جنوب ختیځ زون کی د هشت صبح خبریال په توګه او د پکتیا ولایت د ژورنالېستانو شورا د رئیس په توګه دندې ترسره کړې، د شپې به یې راپورونه او مقالې لیکلې او یوازې څلور ساعته خوب به یې کولو، ولې په ډیرې خواشینۍ سره متاسفانه د ۱۴۰۰ هجرې لمریز کال د اسد د میاشتې په ۱۷ نیټه ماسپښین مهال ُد خلکو او هیواد د دښمنانو لخوا په داسې حال کې چې د دندنې څخه د کور په لور روان وو د کابل--بګرام لویې لارې په اوږدو کې د ده سبز په سیمه کې په شهادت ورسول شو او د تل لپاره یې د دې فاني نړۍ څخه سترګې پټې کړې.
اناالله و انا الیه راجعون
د شهید طوفان عمری څخه یو کشر ورور یې چې سمندر عمري نومیږي د ژورنالیزم پوهنځي څخه فارغ هم دی، د پکتیاغږ خپلواک نشراتي مرکز کې د خبریال په توګه دنده ترسره کوي.
شهید څارنوال طوفان عمري د بیلابیلو ارګانونو او حتی د جمهور رئیسانو لخوا زیات شمیر تقدیرنامې ترلاسه کړي دي. طوفان عمري مسکو، تاجکستان، هند ته سفرونه هم کړي وه.
روح یې ښاد، په ګور یې نور او یاد یې تلپاتې اوسه.https://www.darivoa.com/amp/afghan-journalist-killed-in-gunmen-attack/5995035.html
پښتو موسیقي
پښتو موسیقي چې ټنګ ټکورهم  ورته ویل کېږي  ډېری د افغانستان او پاکستان په پښتنو کې دود او   اجرآ کېږي.
ټپه
ټپه د پښتو شاعري  یو ترټولو پخوانی اومشهور ژانریا ډول  دی، په جوړښت کې یې دوه  نیم بیتۍ کارېدلې وي چې په هغه کې لومړنۍ کرښه  یا نیم  بیتۍ تر دوهمې هغې لنډه وي، په ټپه کې ټول انساني احساسات او هیلې په ډېر ظرافت سره منعکس شوي. هغه که د یوهء مزدور وي، بزګر وي  او  یا هم کومې مېرمنې وي.
په پښتني ټولنه کې دا عادي خبره  ده چې د ښوونځي د شامیلېدو په منګ یا عمر کې یو هلک ټپه زمزمه  کړای شي، مشران یې په حجرو  یا دېرو، مېرمنې خپلو کورونو او یا ګودرونو کې  زمزمه کړي، دا یوازیېنۍ هغه سندره  ده  چې هم په ویر او هم په ښادۍ  کې ویل کېږي.
د موسیقي په الاتو کې د  افغاني موسیقي له  دودیزو الاتو لکه رباب او منګي  سره ویل کېږي. په ټپه  کې تر شپاړلسو ډېر ډولونه دي چې د  موسیقۍ له بشپړ ارکستر یا ډلې سره  ویل کېدای یا سندریز کېدای شي. په حجرو یا دېرو کې له رباب او سیتارسره هم ویل کېږي.
چاربیته
چاربیته یو بل مشهور ژانر یا سبک دی چې په هغه  کې یو حماسي شعر د یوې ځانګړې موسیقي سره  ویل کېږي. چاربیتې څلور ډولونه لري، په عادي حالت کې دا د څلورو  کرښو یا مسرو شعر دی خو کېدای شي چې  شپږ یا اته کرښې هم ولرې، د ژوند ټولې بڼې په کې یادېږي، د افسانوي کرکترونود اتلولۍ  یاد تازه کوي او کله کله  رومانتیک یا خیالي احساسات هم په کې څرګندېږي. اکثرآ د موسیقۍ طرز پکې ډېر ګړندی وي او دوو یا تر هغو ډېرو سندرغاړو لخوا چې د یوه کورس یا ګډسندرې برخه وي  اجراء  کېږي چې په دې کې یو سندرغاړی لومړۍ کرښه یا مسره وایي  او نور یې  پاتې برخه پسې بشپړوي. د یوې چاربیتې  سندریز کول یا ویلو ته  ټنګ ټکور وایي. په عمومي ډول چاربیتې د  یوې ټپې له پای ته رسېدو سره سم پیلېږي.
نیمکۍ
نیمکۍ مختلف ډولونه لري  او ډېری د مېرمنولخوا  کمپوز کېږي .دا عمومآ ډېرې لنډې وي (له یوې تر دریو مسرو یا کرښو). لومړۍ مسره  یا کرښه د سندرې په مینځ کې تکرارېږي اوټپه یا لنډۍ د موضوع یا  حالت سره سم  وراضافه کېږي. دا سندرې  ډېری د پښتني فرهنګ د ورځنې ژوند  او مینې اړخونه را سپړي.
لوبه
لوبه په عاموخلګو کې ډېره  مشهوره ده اوکله کله د  ټپو په منځ کې هم  ځایول کېږي.دا د وګړنیزې موسیقي یو ډول دی  چې یو نکل یا کیسه  پکې بیانېږي، په دې کې  دوو یا ډېرو کسانو ته اړتیا  وي چې یو بل ته د شعر په  ژبه ځواب ووایي، دا متقابلې خواوې یا  لورې  د عاشق اومعشوقې استازولي کوي.
شان
ډېری د خوښۍ  لکه د  وادهء  او ماشوم د زېږون  په  وختونو کې همدارنګه په شخصي او ټولنیزو غونډو کې ویل کېږي.
بدله
بدله د فلکوریکې موسیقۍ یوه مسلکي بڼه ده چې یو حماسي یا رومانتیک نظم پکې ویل کېږي، په بدله کې کارېدونکې د موسیقۍ آلې رباب ، هارمونیه، منګی یا طبله ده. له اتلولي، غمیزې او مینه ناکې کیسې یا رومان سره قبایلې دودونه د بدلې اصلي موضوع وي ، په بدله کې مختلف  شکلونه دي ،ځکه چې هره دوبیتي په وزن او آهنګ کې له بلې مختلفه وي،په دودیزه توګه د  شپې ویل کېږي.
رباعي
رباعي د پښتوغزل یو شکل دی. د رحمان  بابا رباعي په پراخو پرګنو کې مشهورې  دي او د بدلې تر پیلېدو وړاندې  ویل کېږي. لکه د غزل په څېر رباعي د عربي ،فارسي او تورکي شاعري څخه ډېره اغېزمنه شوې ده.
ټیکۍ
که څه هم ادبي رنګ پکې لږ وي، ټیکۍ د لویو مجلسونو یو خوندور او بوختونکی عام شکل دی، دوه ګډونوال پخپل وار سره د في البدیهه بیتونو په واسطه په یو بل بریدونه کوي خود لودیځ رپ په  څېر نه. دې ته کله  کله   هجو یا لغت هم ویل کېږي  او د خیبرپښتونخوا په سویلې برخواو د پولې بلې غاړې  خوست کې ډېرې عامې ویل کېږي.
ګډا
ګډا ډانس یاهم رقص) د انسان حصي او بدني حرکات دي چې ترډیره له موسیقي سره اجرا کیږي. په لنډه معنی کولی شو ووایو ګډا یعنی حراکتي ژبه.
ریښه
د هند په بوهپال کې د غار د ننه د ۱۲۰۰۰ کالو وړاندی د موسیقي آلو سره د شل نفرو ګډا.
سيده
سيده د ترکیې یو ښار دی چې په انتالیا ولایت کې موقعیت لري. د دې ښار نفوس د 2008 مېلادي کال د سرشمېرنې له مخې 10,382تنه او د 2009 کال د اټکل له مخې 14,264تنه دی.
سرچینې
وېشنيزه:ترکيه وېشنيزه:ترکي ښارونه وېشنيزه:ترکي قومونه وېشنيزه:ترکي سيمې وېشنيزه:ترکي وېشنيزه:ترکي سياستوال
جېمز کالهان
لیونارد  جېمز کالهان، د کارډیف اشرف کالهان، د جورابو د بند د اتلولۍ نښان (Knight of the Garter)، د بریتانیا د ځانګړې شورا غړی (Privy Council) درلودونکی (د ۱۹۱۲ کال د مارچ له ۲۷ څخه د ۲۰۰۵ کال د مارچ تر ۲۶ پورې)، چې په عام دول د جیم کالهان په نوم یادېده، یو برتانوی سیاستوال و چې له ۱۹۷۶ کال څخه تر ۱۹۷۹ کال پورې یې د انګلستان د لومړي وزیر په توګه او د ۱۹۷۶ کار څخه تر ۱۹۸۰ کال پورې د کارګر ګوند د مشر په توګه یې خدمت وکړ. کالهان یوازینی کس دی چې د دولت په څلورو لوړو چوکیو کې یې دنده ترسره کړې ده، چې له ۱۹۶۴ څخه تر ۱۹۷۶ کال پورې د خزانې د وزیر، د ۱۹۷۶ کال څخه تر ۱۹۷۰ کال پورې د کورنیو چارو د وزیر او له د ۱۹۷۴ کال څخه تر ۱۹۷۶ کال پورې د بهرنیو چارو د وزیر په توګه يې خدمت کړی دی. نوموړی همدارنګه له ۱۹۴۵ څخه تر ۱۹۸۷ پورې د پارلمان هم غړی و.
په پورټسموت کې په یوې کاري طبقې کورنۍ کې زیږیدلی، کالهان په پیل کې ښوونځی پریښود او د مالیې د مفتش په توګه یې دنده پیل کړه، مخکې له دې چې په 1930 کې د سوداګرۍ اتحادیې چارواکی شي؛ هغه د دویمې نړیوالې جګړې په جریان کې د شاهي سمندري ځواکونو د ډګروال په توګه دنده ترسره کړې. هغه د 1945 په ټاکنو کې پارلمان ته وټاکل شو او د کارګر ګوند کیڼ اړخ ته ګڼل کېده. هغه په 1947 کې د ایټلي (Attlee) په حکومت کې د پارلماني منشي په توګه وټاکل شو، او د کارګر ګوند ښي اړخ ته یې په چټکۍ سره حرکت پیل کړ، په داسې حال کې چې خپل شهرت یې د "د جامو د خولۍ ساتونکي" په توګه ساتلی و - دا د کارګرانو او سوداګریزو اتحادیو ترمنځ د نږدې اړیکو ساتلو په توګه لیدل کیږي. د 1951 په ټاکنو کې د کارګر له ماتې وروسته، کالهان په زیاتیدونکې توګه د کارګر ګوند د ښي اړخ مشر وګڼل شو او په 1960 کې د مرستیال مشر او په 1963 کې د مشرۍ لپاره ودرېد، مګر د پخواني جورج براون او وروستی هارولډ ولسن له خوا مات شو.
ولسن د ۱۹۶۴ کال په ټاکنو کې د کارګر ګوند له بریا وروسته، کالهان د خزانې د وزیر په توګه وټاکه. دا ګمارنه د برتانیا د اقتصاد له کړکېچنې دورې سره یو ځای را منځ ته شوه، چې په ترڅ کې یې کالهان باید د تادیاتو د بیلانس ځنډن کسر او د سټرلینګ په پونډ احتکاري برېدونو چې د برېتن ودز د سیستم پر بنسټ یې د نورو اسعارو پر وړاندې  نرخ ثابت ټاکل شویو، له منځه وړي وای. حکومت په لومړي سر کې د پوڼد د ارزښت د را کمولو څخه ډډه وکړه، خو د ۱۹۷۶ کال د نومبر په ۱۸ نېټه یې د پونډ ارزښت کم کړ. د دې پرېکړې په پایله کې، ولسن کالهان د کورنیو چارو د وزیر په توګه و ټاکل شو. کالهان په دې وخت کې په شمالي ایرلنډ کې د پولیسو په ملاتړ د بریتانوي پوځ د عملیاتو څخه د څارنې دنده په غاړه درلوده، چې د شمالي ایرلنډ د حکومت د غوښتنې سر سم هلته لېږل شوي وو. کالهان له ۱۹۷۰ څخه تر ۱۹۷۴ پورې د کارګر ګوند په اپوزیسیون کې د سیوري په کابینه کې پاتې شو. د ۱۹۷۴ کال په ټاکنو کې د کارګر ګوند له بریا سره سم، ولسن نوموړي د بهرنیو چارو د وزیر په توګه وټاکه. کالهان په اروپایی ټولنه  کې د بریتانیا د غړیتوب په شرایطو د بیا خبرو اترو مسئولیت درلود او د ۱۹۷۵ کال په ټولپوښتنه کې یې د "هو" رایې د هلو ځلو کې په کلکه ملاتړ وکړ چې په اروپایي ټولنه کې یې د انګلستان غړیتوب تایید کړ.
کله چې په ۱۹۷۶ کال په مارچ کې ویلسن په ناڅاپه توګه خپل تقاعد اعلان کړ، کالهون د ګارګر ګوند د مشرتابه لپاره پنځه نورو نوماندانو ته ماتې ورکړه چې د کارګر ګوند مشر وټاکل شو. نوموړی د ۱۹۷۶ کال د اپریل په ۵ نېټه د لومړي وزیر په توګه وټاکل شو. که څه هم کارګر ګوند د ۱۹۷۴ کال د عوامو د مجلس ټاکنې په کم اکثریت سره ګټلې وې، د کالهون په دوره کې ګوند دا ټاکنې له لاسه ورکړې. نوموړی اړ شو چې د لیبرال ګوند سره د ملاتړ او تایید تړون لاسلیک کړي. په داسې حال کې چې په پیل کې دا پرېکړه غوره ثابت شوه، خو د ۱۹۷۸ – ۱۹۷۹ کلونو "د ناخوښۍ ژمي" په اوږدو کې د پراخو صنعتي شخړو او پراخو کاربندیزونو او سکاټلنډ ته د واک د لېږد په اړه د ټولپوښتنې ماتې، د دې لامل شول چې کوچني ګوندونه د محافظه کارانو سره یوځای شي ترڅو د ۱۹۷۹ کال د مارچ په ۲۸ په کالهان باندې د بې باورۍ رایه ورکړي. که څه هم کالهان شخصاً په نظرپوښتنو کې مشهور پاتې شو، خو د ۱۹۷۹ کال په ټاکنو کې د کارګر ګوند د ماتې لامل شو او پر ځای یې مارګریټ ټاچر وټاکل شوه.
په پیل کې کالهان د کارګر ګوند د مشر په توګه پاتې شو، چې د ۱۹۸۰ کال تر نومبر میاشتې پورې یې د اپوزیسیون د مشر په توګه دنده پر مخ یوړه. نوموړي هڅه وکړه چې کارګر ګوند د مشرتابه د ټاکلو بهیر اصلاح کړي. خو هغه مشرتابه پرېښود او بېرته د پارلمان وروستۍ چوکۍ ته راستون شو او د ۱۹۸۳ او ۱۹۸۷ کلونو تر منځ نوموړي ته د عوامو د مجلس د بابا لقب ورکړل شو. په ۱۹۸۷ کال د عوامو د مجلس څخه د تقاعد سره سم، نوموړي د کارډیف د اشرف کالهان په توګه د اعیانو مجلس ته ترفیع وکړه. هغه د ۲۰۰۵ کال د مارچ په ۲۶ نېټه له دې نړۍ څخه سترګې پټې کړې او تر اوسه پورې یې د انګلستان د تر ټولو اوږد عمر لرونکي پخواني لومړی وزیر لقب ساتلی دی.
شهرتوس
شهرتوس  (انگرېزي: Shaartuz ) د تاجيکستان يو ښار دی، دا ددې هېواد په لوی ښارونو کې شماريږي.په کال 2000 کې ددې ښار ابادي 12,000 وه او د کال 2007 د اندازې له مخې د ددې ښار ابادي 13,500 ته رسېدل ده. دا ښار د تاجيکستان په ختلان ولايت کې موقعيت لري.
نور ولولئ
وېشنيزه:د تاجيکستان ښارونه
وادوڅ
وادوڅ په الماني Vaduz) د لیختن اشتاین هیواد پلازمینه ده چې د راین سیند پرغاړه موقیعت لري او د وګړو شمیر یې کابو ۵۰۰'۵ نفره دی.
خیاط
خیاطي (فیشن) په انګلیسي Fashion Design) د جامو جوړولو او د ښکلا زیاتولو هنر دی. خیاط ترډیره بازار او مشهورو سینمایي فلمي او نورو هنري څیرو ته د جامو نوې بڼې وړانی کوي.
آواز جوړونکی
آواز جوړونکې (ژباړن) (Voice Actor or Actress, Voice Artist) هغه چاته ویل کیږي چې د فلمونو په ژباړه سوداګریزو اعلانونو او نمایشي فلمونو کې کار کوي.
گنبد کاووس ولسوالي
گنبد کاووس ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان گنبد کاووس)  د ايران د گلستان ولايت یوه ولسوالي ده. دا ولسوالي ۳۴۸٬۷۴۴ تنه نفوس لري. د گنبد کاووس ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۲۷ کېښودل شو.
د کمپيوټري شبکې فزيکي جوړښت
دپيل خبري څرنگه چی د لوړو ذده کړو وزارت د لايحی په اساس هر محصل د خپلی تحصيلی دوري د بشپړتيا په صورت کی د لسانس او ديپلوم د تر لاسه کولو په منظور يو سيمينار ( مونوګراف ) ليکي چی د مربوطه ديپارتمنت لخوا ورته دنده سپارل کيږي. د همدي موخی د تر سره کولو په خاطر ماته هم د فاریاب پوهنتون د ښوونی او روزنی پوهنڅي د کمپیوټرساینس ديپارتمنت لخوا يوه موضوع د کمپيوټري شبکی ( Network ) فزيکي ساختمان تر سرليک لاندی د محترم استاد پوهنمل غلام رسول ( زینی) تر لارښوونی لاندی راکړل شوى ده .دلارښود استاد درهنمايی سره سم ددی سيمينارموضوعګاني يا  مطالب ما د معتبرو کتابونو او منابعو څخه را ټول کړي او د لارښود استاد د اصلاح او تائيد څخه وروسته مي چاپ کړي. زه ددي سيمينار په تهيه او ترتيب کولو کی د کمپیوټرساینس د ټولو محترمو استادانو خصوصاً د خپل لارښود استاد څخه مننه کوم چی ما سره يی ددي موضوع په تهيه کولو کی هر اړخيزه مرسته کړي ده الله( ج ) څخه ورته د عظيم اجر غوښتونکی يم.
په درنښت دکمپیوټرساینس څانګی دڅلورم کال ذده کړیال شفقت ( ستانکزی )
5 - ښه مفا همه  د بريښناليک او ډليیز مهالويش اسانتيا ورکونکي پروګرامونو کاري وړتيا ډيروي. 6 - ښه مؤثريت او يا ګټورتوب : شبکی بيلا بيل ډول معلو ماتو ته ښه ورتګ برابروي چی د پروژو په لنډ وخت کی د پوره کیدو سبب ګرځي.
7- په تجارت کی د شبکی څخه استفاده : دشبکی يوه ګټه دا هم ده چی مونږ کولى شو هر ډول معلومات چی زمونږ پکار وي پيداکړو او استفاده تری وکړو شبکه مونږ سره مرسته کوي تر څو مونږ خپل تجارت (Business) ته وده ورکړو او خپل کاروبار ته بين المللي بڼه ورکړو چی دغه کار يواځی د شبکی له لاری امکان لري.
2- پراخه سيمه ايزه شبکه (WAN) دا يوه داسی شبکه ده چی پراخه سيمه يی رانغاړلي وي او يا په نړيواله توگه کمپيوټرونه سره نښلوي په کوم کی چی په پراخه توگه راز راز وسايل په کار اچول شوى وي چی ښه نمونه يی هغه ګڼ هيواديزه د سوداګري چاری دي چی له پراخو سيمه ايزو شبکو (WANs) څخه کار اخلي او خپل سوداګريز مرکزونه چی په ګڼو ملکونو کی شتون لري يو له سره نښلوي. د پراخی سيمه ايزی شبکی ټولو ستره نمونه انټرنيټ دى. داسي هم ويلي شو چی ددغه پراخي سيمه ايزی شبکی په مټ د نړۍ د يوه سر او بل سر کمپيوټرونه سره نښلولى شو او يا دا چی پراخه سيمه ايزه شبکه دهغو سيمه ايزو شبکو (LANs) ټولګه ده چی يو له بل سره نښتى وي بايد وويل شي چی دنورو شبکو څخه د پراخی سيمه ايزی شبکی جلاکونکی ځانگړتيا داده چی دا ډول شبکی هيڅ ډول جغرافيايي سيمو پوری محدودنه ده د (WAN)په پراخه سيمه غزيدلي وي نوځکه د مفاهميي(Communication)لپاره دلری سيمي مفاهمی څو ډوله وسايلوکاروي چی لدی امله دپراخی سيمه ايزی شبکی بيه لوړيږي.
3 - بی مزيو شبکه  (Wireless Network) هغه شبکه چی په هغه کی مزي (Cable ) نه وي استعمال شوى د بی مزيو  شبکو په نوم ياديږي .که هغه غږيزه شبکه وي لکه گرځنده ټيليفونونه يا راډيوگانی چی د (Voice network) په نوم ياديږي اوکه هغه د خبرتوکيود ليږد راليږد شبکه وچی د (Data network)په نوم ياديږي. لدغه ټولو بڼو تيريږو او راځو هغه ډول ته چی مونږ يی په ورځني ژوند او ژواک کی ډير کاروؤ دا ډول شبکه د سيمه ايزی بی مزيو شبکو ((wireless LAN په نوم ياديږي پدغه ډول شبکه کی لکه د نورو بی مزيو شبکو په څير د خبر توکيودليږد راليږد لپاره د مزيو پر ځاى د راديوي څپو (Radio waves) څخه کار اخستل کیږي.د بی مزيو سيمه ایزو شبکو او مزي لرونکو سيمه ايزو شبکو تر منځ د مزي نه پرته ډير زيات توپير نه ليدل کیږي دواړه ډوله يو شان کار کوي يواځی توپير پدى کی دى چی په مزيو لرونکو شبکو کی خبرتوکی د مزي په مټ ليږل کیږي او په بی مزيو سيمه ايزو شبکو کی خبرتوکی د هوا د څپو په ډول ليږل کیږي.
د بی مزيو شبکو کاروونه په لاندى ځايونو کی ډير گټور او اغيزمن ګڼل کیږي : په بوختو او له خلکو ډکو ځايونوکی لکه نندارتونونه ، هوايی ډگرونه ، دانتظار خونی او يا هم دښه راغلاست يا معلوماتو په خونو کی. دهغو کارونکیو لپاره چی ډيرګرځنده وي لکه په روغنتون کی نرسان او ډاکټران او داسی نور. په لری پرتو ودانيو او سيمو کی. پداسی کارځايونويا دفترونو کی چی د ودانيو فزيکی جوړښت يی په تکراري ډول بدلون مومي لکه پوځي جوړښتونه. په داسی تاريخي ځايونوکی چیرته چی د مزيو غځول د ودانئ تاريخي ارزښت راکموي او زيان وراړوي نو بايد له بی مزيو شبکو څخه کار واخستل شي او داسی نور. د شبکی توپولوژي ( Network Topology ) د شبکی توپولوژي د شبکی د عناصرو ( Nodes, Links ) او نورو د سمبالښت او نقشه کښلو څخه عبارت دى چی په ځانګړي توگه د فزيکي ( رښتينو ) او منطقي ( مجازي ) نوډونو (وسايلو) تر منځ يو له بل سره نښليدل  ( Nodes Interconnection ) دسمبالښت او نقشه کښلو چاری تر مطالعی لاندی نيسي.سيمه ايزه شبکه  ( LAN ) د شکی يو له هغه ډولونو څخه عبارت ده چی دواړه فزيکی او منطقي توپولوژي پکی څرګنديږي. په يوه شبکه کی کيداي شي يو نوډ له يو يا څو نورو نوډونو سره يو يا څو ارتباطه ولري پس دغه نوډونه (Nodes) او لينکونه (links) د هندسي څيرو او يا ګرافونو په بڼه سمبالول او ترتيبول د شبکی د فزيکي توپولوژي په نوم پيژنو همدا ډول د نوډونو تر منځ دمعلوماتو د ليږد را ليږد د جريان نقشه کښل د منطقي توپولوژي په نوم پيژندل کیږي. د راز راز شبکو توپولوژي د نوموړو شبکو د نوډونو تر منځ د فزيکي او منطقي نښليدو د configuration د نقشه کښلو او گرافونو په مټ څرګنديږي له همدی امله له تخنيکي پلوه دشبکی توپولوژي د ګراف تيوري يوه برخه بلل کیږي         په دوه شبکو کی کيداي شي چی توپولوژياني يو شان وي. پدا سی حال کی چی د نوموړو شبکو د نوډونو تر منځ واټن ، فزيکي يوله بل سره نښليدنه (Physical Interconnection)  د خبرتوکيود ليږد را ليږد دميچ او د سيګنالونو بڼی کيداي شي يو له بل سره توپير ولري. د شبکی توپولوژيانو ډولونه ( Kinds of Network Topology ) د شبکی د عناصرو د سمبالښت او نقشه کښلو سره د توپولوژيانو خبره راپورته کیږي دکومو له يوځاى کیدو څخه چی کيداي شي پيچلي توپولوژيانی را منځ ته شي .د شبکی توپولوژيانی په دری لمړيو کټگوريو ويشل کیږي. فزيکی توپولوژيانی   physical topology سيګنال توپولوژيانی signals topology منطقي توپولوژيانی logical topology که څه هم د سيگنال توپولوژي او منطقي توپولوژي تر منځ ډير لږ توپير شته مگر دغه توپیر نشي کولى دا دواړه توپولوژيانی يوله بل سره جلا کړي ډير ځله خو د سيگنال توپولوژي او منطقي توپولوژي اصطلاح يو دبل لپاره کاريږي. (Physical Topology) فزيکی توپولوژيانی په شبکه کی د نوډونو (nodes) نقشه کښل او ددوي تر منځ فزيکي نښلول لکه د مزيو او د شبکی د نورو توکيوپه مټ د فزيکي توپولوژي په نامه ياديږي مشهوری فزيکي توپولوژياني په لاندی ډول دي. Bus Topology Star Topology Extended star Topology Ring Topology Mesh Topology 1- Bus Topology پدغه ډول توپولوژي کی يو عمومي غټ مزى کاريږي چی دواړه سرونه يی د (Terminator) پواسطه بند وي. دا غټ مزى دشبکی د ملا د تير په نامه ياديږي او ټول کمپيوټرونه نيغ په نيغه له دغه مزي سره نښلول کیږي.
د يادونی وړ ده چی دلته هر کمپيوټر خپل معلومات همدغه غټ مزي ته راليږي او ټول کمپيوټرونه ورته غوږ او سترګی کیږي هغه کمپيوټر چی معلومات هغه ته ورليږل شوى دى هغه خپل معلومات له عمومي مزي څخه اخلي. پس دغه ډول شبکه کی په عين وخت کی يوازی يو کمپيوټريا بل توکی کولى شي خپل معلومات وليږي او تر ګوتو کړي کله چی د نوموړى کار سرته ورسيد بيا بل او ورپسی بل او دا لړئ پدی ډول دوام کوي پدی ډول توپولوژي کی (Terminator) چی د مزي دواړه سرونه پری بند شوى وي دمعلوماتو دخپراوي او د ورکیدو څخه مخ نيوى کوي. که چیرته دلوى مزي يوه برخه کی څه ستونزه پيداشي نو ټوله شبکه غير فعاليږي او د کاره لويږي. 2- Star Topology لکه چی د نوم څخه ښکاره ده پدغه توپولوژي کی کمپيوټرونه او نور وسايل له يوه مرکزي توکی ( وسيلی ) سره نښلول کیږي چی د ستونزی بڼه ځانته غوره کوي ځينی خلک دغه ډول توپولوژي ډيره نه خوښوي دا لدی امله چی مخکی مو وويل ټول وسايل له يو مرکزي وسيلی سره چی د Hub  يا  Switchپه نامه ياديږي نښتى وي. اوس که چیرته دغه هاب يا سويچ له کاره وغورزي ټوله شبکه له کاره لويږي او کارنه کوي.خو په نړئ کی تر ټولو زياته کارونکی توپولوژي ده.
پدی ډول شبکه کی معلومات مخکی لدی چی خپل ځاى ته ورسيږي لمړى بايد له هغه توکی څخه چی ټول کمپيوټرونه ورپوری نښتى دى لکه هاب ( Hub ) سويچ (Switch)  او نور تیر شي او بيا خپل مشخص ځاى ته ورسيږي. 3- Extended Star Topology دStar Topology دپوهيدو څخه وروسته ياده شوى توپولوژي هم دستار توپولوژي په شان ده او زيات فرق نه لري.
يواځی فرق يی دومره دى چی کله دوه يا زياتی شبکی په خپل منځونو کی دStar Topology په شکل وصل شوی وي او بيا هره شبکه د مزي له لاری له بيلی سره وصل شي نو دغه ډول توپولوژي ته Extended Star Topology وائي. 4- Ring Topology ددغی توپولوژئ له لاری کولى شو کمپيوټرونه او نور وسايل د مزيو ديوی کړئ له لاری سره ونښلوؤ. د Bus توپولوژي په څير دلته دمزيو ددواړو سرونو د بندولو ( Termination ) ته اړتيا نه ليدل کیږي. پدغه ډول توپولوژي کی سيګنال يا معلومات د همدغه يوه مزي څخه چی کمپيوټرونه يی دکړۍ په څير سره نښلولي تيريږي او همدا راز ددغی کړۍ په ترڅ کی چی کوم کمپيوټرونه شتون لري له هغو څخه هم تيريږي تر څو خپل د پام وړ کمپيوټر ته ورسيږي پدغه توپولوژي کی د يوه کمپيوټر ناکاره کیدل د ټولی کړۍ د ناکاره کیدو لامل هم کیدى شي.
پدغه ډول توپولوژي کی کمپيوټرونه معلومات ( data ) يو له بل سره لاس په لاس کوي تر څو د پام وړ کمپيوټر ته ورسيږي. 5- Mesh Topology په دغه ډول توپولوژي کی هر کمپيوټر په يوه شبکه کی له نورو کمپيوټرونو يا وسايلو سره د بيل بيل مزي پواسطه وصل وي او همدارنګه که پدی ډول توپولوژي کی که کوم کمپيوټر يا Node  ناکاره شي نوره شبکه خپل کار تر سره کولى شي د يادونی وړ ده چی دا توپولوژي اوس مهال په بی مزيو شبکو کی ډيره کاريږي دغه توپولوژي ددی له امله چی لگښت پری زيات کیږي په هر ځاى کی نه کارول کیږي.
په ثانيه کی ١٠ ميګا بيټه د Ethernet لپاره. په ثانيه کی ١٠٠ ميګا بيټه د Fast Ethernet  لپاره. په ثانيه کی ١٠٠٠ ميګابيټه د Gaga bit Ethernet لپاره. دريم هاب  ( Hub ) هاب په شبکه کی د مرکزي وسيلی رول لوبوي چی په شبکه کی موجود ټول کمپيوټرونه د لين له لاری له هاب سره تړل کیږي. په هاب کی د کمپيوټرونو د تړلو لپاره دنصبولو جوړښتونه موجود دي چی ددغو جوړښتونو ( ports ) له مخی هابونه د ( ٤ ، ٨ ، ١٦ ، ٢٤ ) د نصبولود جوړښت درلودونکي شته چی د خپل کمپيوټرونو د شمير له مخی يو مناسب هاب کارولى شو د هر جوړښت سره د کیبل پواسطه يو کمپيوټر يو ځاى کیږي.دهاب له لاری په شبکه کی دسره تړلو شوو کمپيوټرونو پيغامونه هاب ترلاسه کوي او د خپلو پورټونو له لاری يی ټولو کمپيوټرونو ته استوي.
د هاب ډولونه Passive Hub 1 يو ډير ساده هاب دى چی د معلوماتو ( data ) سيگنال په پوره رسولو کی ستونزی لري او تر ټاکلي ځايه يی د رسولو توان نه لري په  passive  هاب کی د سره تړل شوو دوو کمپيوټرونو تر ټولو لوى غځيدلى واټن به 50 m   وي  passive هاب د کارولو له مخی اسانه دى خو توان يی ډير محدود دى.
Active Hub- 2 دا صلاحيت لري چی د سيگنالونو جريان ځواکمن کړي او موجودی غلطۍ يی له منځه يوسي ، دی کړنی ته د شبکی د جوړښت له مخی Signal Regeneration وايی له همدی لاری د معلوماتو په ليږدونه کی ډيری کمی خرابى پيداکیږي. پر دی برسيره دکمپيوټرونو تر منځ په ډير اوږده واټن کی کار کوي. په شبکه کی يوه بله وسيله Repeater هم د سيگنالونو د جريان د ځواکمنولو او Signal  Regeneration  لپاره کاريږي ،  Active  هاب هم دا کار کوي لدی امله  Multipart هم ورته ويلي شو او  Active هاب د  Passive  هاب په پرتله يو څه گران دى. Intelligent Hub –3 امرونه يا کمانډونه د Simple network management protocolله لاری څاري. د بيلگی په توگه که چیری په شبکه يو کمپيوټر يا وسيله کار پریږدى نوموړى يی په اړه ځني حکمونه جاري کوي که هغه د کمپيوټر يا وسيلی له لاری رد شی له شبکی يی بيلوي. څلورم - سويچ ( Switch ) او کاروونه يی سويچ هم د هاب په څير کار کوي. ټول کمپيوټرونه او وسيلی د يوه کیبل پواسطه ورسره تړل کیږي. نوموړى د OSI پر  Data link layer کار کوي د هاب په پرتله گران تماميږي او کارول يی هم يو څه ستونزمن دى. هاب له يوه کمپيوټره معلومات اخلي او خپلو ټولو پورټونو ته يی ورکوي. د معلوماتو استولو پر وخت د هاب ټول پورټونه مصروف او پر شبکه ټرافيکي شور ډير وي .کله چی معلومات کوم پورټ تر لاسه کړي ديو ټاکلي ادرس په مرسته يی سويچ د استولو لورى ټاکي ، د هدف تر ټاکلو وروسته معلومات د يوه پورټ له لاری ټاکلي کمپيوټر ته استوي. پدغه وخت کی د سويچ دوه پورټه يو د معلوماتو د تر لاسه کولو او بل يی د هغه استولو مصروف وي ، پدغه شبکه ټرافيکي ستونزی ډيری کمی وي. سويچ د معلوماتو د هدف د ټاکلو او د هغی وراستولو لپاره د ټولو کمپيوټرونو او وسيلو ادرس او معلومات له ځان سره ساتي.
د سويچ ډولونه Store and forward switch: د يوه بشپړ Frame د تر لاسه کولو انتظارباسي. دی کړنی ته Buffer ويل کیږي. له بفر څخه موخه داده چی معلومات د لږ وخت لپاره په يوه موقتي ځاى کی ايښودل کیږي کله چی د يو فريم Buffer بشپړ شئ نو د فريم د څرنگوالي له مخی د هغی ادرس لوستل کیږي او د هدف لوري يی ټاکل کیږي د فريم د سموالي او بشپړوالي لپاره CRC څخه چی د (Cyclic Redundancy check) لنډيز دى کار اخستل کیږي .که فريم سم او بشپړ وي د هدف لوري ته يی استوي او که سم نه وي له منځه يی وړي. ددی گټه داده چی يو وران او غلط فريم مخی ته نه شي راتلاى او زيان يی دادى چی د فريم پر بفر کولو وخت لږيږي او په ليږدونه کی يی ځنډ راځي. Cut Through Switch د پوره فريم د استولو انتظار نه باسي. د فريم له لمړنو 64 bit بيټو څخه يی د هدف لوري معلوموي او سمسلاسي يی د يوه مناسب پورټ پواسطه د هدف لوري ته ليږي ، د فريم د بشپړ والي لپاره CRC نه استعماليږي که فريم buffer نه شي د معلوماتو ليږدونه په ډير تيز سرعت تر سره کیږي خو زيان يی دادى چی وران او غلط فريم هم استول کیږي                    .پنځم - رپيټر  Repeater رپيټر په شبکه کی د کیبل پواسطه سيگنالونه تر يوه ځانگړي واټنه روغ او پوره رسوي. تر دی وړاندی سيګنالونه کمزوري کیږي. د سيګنال ددی خاصيت له امله په شبکه د دوه کمپيوټرونو د واټن لپاره يو ځانګړى حد ټاکل شوى دى ، د کمپيوټرونو تر منځ د ټاکلي حد په اوږده واټن کی سيګنال کمزورى کیږي يا هيڅ کار نکوي د اوږده واټن لپاره Repeater  کاريږي نوموړى په  OSI کی پر فزيکي قشر کار کوي. عام رپيټرونه په سيګنال کی کوم بدلون نه راولي. بلکی د سيګنال جريان ځواکمنوي او د هغه کمزوري ليری او په کی موجود اعوجاج (Noise) هم ليری کوي.اعوجاج (Noise)د معلوماتو په ليږدونه کی پر سيګنال د احتمالي ورانيو پيښيدو ته وايی ، دا خرابي د بيلابيلو لاسوهنو له امله چی ډير احتمال له Electromagnetic لاسوهنی څخه لري پيښيږي. دى لاسوهني ته EMI هم ويل کیږي.که سيګنال ته نژدی د بريښنا مرکز ، عمومي لين يا هم بل کوم مقناطيسي جريان واقع وي EMI  ورڅخه رامنځ ته کیږي. داسی رپيټرونه هم پيداکیږي چی له سيګناله EMI ليری او جريان يی ځواکمن کړي. شپږم - بريجBridge بريج د دوه شبکو د يوځاى کولو يا د يوی شبکی پر څو کوچنيو برخو ويشلو لپاره کاريږي   دادى کار کوي له روټر سره يی توپير (data link layer) پر ارتباطي قشر يا OSI نوموړى د  چی روټر ټول سيګنالونه مخ پر وړاندی ليږي او بريج يواځی منتخب سيګنالونه مخ پر وړاندی استوي خو هغه سيګنالونه چی ضروري نه وي يا  اجازه ونه لري له منځه يی وړي.
ټرافيکی شور ډير دى، Sales او Adminداسی فرض کړئ چی د يوی کمپني پر دوه څانګو دټرافيکي شور کمولو او دشبکی د ښه کار کولو په هيله شبکه پر دوو برخو ويشو. A د سيلز او B داډمين لپاره ټاکو ددوي تر منځ بريج کږدو له دغو دوؤ برخو څخه معلومات بريج تر لاسه کوي. که د A معلومات داسي برخي ته چي په کي د A ډلي کمپيوټرونه تړلي وي واستول شي بريج به یي له منځه يوسي ځکه معلومات (data) دبريج داجازی پرته تيريدل غواړي. که A دB په لين کي يو کمپيوټر ته معلومات واستوي بريج به يي دB په لين کي تر ټاکلي کمپيوټره ورسوي. پدی ډول به پر شبکه ټرافيکي ستونزي ترډيره بريده کم وي. په بريج شبکه کي ټول شامل کمپيوټرونه وسيلی او ادرسونه په يوه جدول (table) کي ساتل کيږي او په مرسته یي معلومات د هدف لوري ته ځان رسوي. اووم - روټر ( Router ) روټرد شبکی د آدرس په مرسته معلومات تر ټاکلي ځايه رسوي. دی کړنی ته Routing ويل کیږي په بريج کی ځينی کمزوريانی شته يوه دا چی هغه تر يوه کمپيوټره پوری تلونکی له يوی څخه د زياتو لارو د ياد ساتلو توان لري .له يوی څخه د زياتو لارو ګټه داده چی د معلوماتو استولو لپاره که په يوه لاره کومه ستونزه موجوده وي بايد دوهمه لاره وکارول شي همدا دول که له يوی څخه زياتی لاری موجودی وي نو بريج پکی د کم واټن او تيز سرعت لار نشي ټاکلى د هغه په پرتله روټر ډير د پوهی څښتن دى ، روټر په شبکه د ټولو کمپيوټرونو او وسيلو د معلوماتو پر ساتنی برسيره د معلوماتو لپاره د يوی مناسبى لاری موندونکى هم دى .روټر په شبکه د کمپيوټرونو ، وسيلو ، ادرسونو او لارو د معلوماتو د ساتنی لپاره Routing Table کاروي.
د بريج په ډول روټر هم شبکه په څو کوچنيو برخو ويشي ، د بريج پر ځاى د روټر استعمالول دا ګټه لري چی تاسو څو بيلا بيلی شبکی سره تړلى شي. د بيلګی په توګه Token Ring او  Ethernet  شبکی. د روټر ډولونه Static Router په Routing Table کی د شبکی د ټولو کمپيوټرونو ، وسيلو ، ادرسونو او لارو معلومات په خپله داخلوي او يا بدلوي. Dynamic Router د شبکی له ټرافيکو څخه معلومات اخلي او د نورو روټرونو په مرسته Routing Table پخپله تياروي. اتم -Access Point Access point چی Transceiver هم ورته ويل کیږي معلومات (data) خپل شا او خوا کمپيوټرونو ته د سيګنال د ليږد راليږد دنده په غاړه لري او همدارنګه د بی مزيو شبکو او مزي لرونکو شبکو تر منځ د معلوماتو د ليږد راليږد چاری هم تر سره کوی مونږ کولى شو ددغو پورتنيو کمپيوټرونو ترمنځ اړيکه د هغه Access point   په مټ چی ددوي په منځ کی ايښودل شوى دى رامنځ ته کړو د يادوني وړ ده چی(wireless network card)    WNIC د لپ ټاپ او ډسک ټاپ کمپيوټرونو لپاره بيل بيل دى لکه څنګه چی په پورتني شکل کی ښکاريږي د ډسکټاپ WNIC له ځان سره د يو انتن درلودونکی دى چی د هغه په مټ سيګنال اخلي او ليږي. او د لپټاپ WNIC بيا بل ډول دى دا انتن له ځانه سره نه لري چی په پورته شکل کی د لپ ټاپ تر څنګ ليدل کیږي.
مهمه خبره خو داده چی د Access point  او  WNICs په مټ مونږ کولى شو يو بی مزي سيمه ايزه شبکه جوړه کړو خو که وغواړو دغه بی مزي سيمه ايزه شبکه له بلی مزي لرونکي سيمه ايزي شبکی سره ونښلوؤ نو بيا مونږ يو د شبکی تار يا مزي له هغی مزي لرونکی سيمه ايزی شبکی څخه اخلو او د خپل  Access point  په شاتني برخه کی يی د Rj45 ښځينه  Connector  سره نښلوؤ اوس به زمونږ د بی مزي سيمه ايزی شبکی او مزي لرونکی سيمه ايزی شبکی تر منځ اړيکه ټينګه شی Wireless access point راديويی څپی کاروي. ددی په خاطر چی Access point په يوه محدوده ساحه کی کار کوي نو په يوه لويه شبکه کی د څو اکسيس پاينټونو څخه استفاده کیږي.(۱) دشبکی میډیا په شبکه کی معلومات يا پيغامونه له يوه ځايه بل ځاى ته او له يوی وسيلی څخه بلي وسيلی ته ليږل يوی واسطی ته اړتيا لري.مونږ هم چی کله نا کله له يوه ځايه بل ځاى ته سفر کوو يوه واسطه لکه موټر ، الوتکه او اورګاډى کاروؤ ، معلومات ليږل له يوه ځايه بل ته يوی واسطی ته اړتيا لري چی د شبکی د جوړښت له مخی ورته Medium چی جمع يی  Media ده وايی. د شبکی ميډيا په دوه برخو ويشل شوى دى: Bounded Media Unbounded Media Mediumداسی يوه واسطه ده چی د استونکي او تر لاسه کوونکي تر منځ  نظريی اړيکی قايم ساتي د بيلګی په توګه يو کمپيوټر د بل سره د کیبل پواسطه تړلى دى دا Bounded ميډيم دى. په UnBounded ميډيم کی د استونکي او تر لاسه کوونکي تر منځ طبيعي اړيکی مهم ندى چی ښه بيلګه يی په بی مزي ډول د معلوماتو يا پيغامونو استول يادولاى شو چی کوم تار او کیبل ته اړتيا نلري په نړئ کی تر ډيره بريده Bounded ميډيا شبکه کاريږي خو ورو ورو يی بی مزيو شبکو ځاى نيولى دى لکه د ساده ټيليفون پر ځاى ګرځنده يا بی مزي ټيليفون استعماليږي. Bounded Media په بونډيډ ميډيا کی دری ډوله کیبلونه کاريږي چی په لاندی ډول تشريح شوي دي. Twisted Pair Cable Coaxial Cable Fiber Optic Cable Twisted Pair Cable څنګه چی يی له نوم څخه معلوميږي په نوموړى کیبل کی د دوؤ دوؤ تارونو څخه يوه جوړه چی ټولی څلور جوړی کیږي جوړی وي ، دا تارونه له مسو څخه جوړشوى دى او پر هغه يو – يو پوښ هوار دى. پدی کیبل کی هر دوه تارونه د يوی جوړی په شکل سره پيچلي او په خپل پوښ کی غځيدلى دى، يعني پدی کیبل کی اته تارونه شته چی څلور جوړی يی تشکیل کړي دي او هره جوړه په خپل يوه ځانګړى پوښ کی غځيدلى ده.دتارونو لدی ډول جوړه يی پيچلو څخه يی موخه داده چی پردی ډول تارونه د Cros talk اغيز کموي ، کراسټاک هغی ورانۍ ته ويل کیږي چی دتارونو سيګنال يو پر بل اغيز وشيندي. دی جوړه يی اوږودوالي ته Twist length ويل کیږي دا تر ټولو ښه کیبل دى د ښه والي لامل يی دادى چی دهغه بيه ټيټه ده. ددی کیبل ځنی ځانګړنی ټويسټيد پير کیبل انالوګ او ډيجيتل سيګنالونه دواړه استولي شي د انالوګ  سيګنال استولو لپاره بايد د هر ٥٦  کیلو مترو تر منځ Amplifier ولګول شي او د ډيجيټل سيګنا لونو استولو لپاره د هرو ٢٣ کیلو مترو تر منځ بايد  Repeater  ولګول شي د همدی کیبل لپاره Rj45 نښلوونکی  Connecter کاريږي. د Twisted Pair  کیبل ډولونه : Shielded Twisted Cable (STP) ددی کیبل پر جوړه يی تارونو يو ساتندويه پوښ موجود دى نوموړی ساتندوى پوښ له دباندی څخه اغيزی او مداخلی نه پریږدي چی سيګنال ته زيان ورسوي.
Un Shielded Twisted cable (UTP) ددغه کیبل پر جوړه يی تارونو ساتندويه پوښ نشته پر هغه له خارج څخه ځنی اغيزی او مداخلی اغيز غورځولى شي ، دغه کیبل د STP په پرتله کمزورى دى نوری ټولی ځانګړنی يی د STP په څير دى دا کیبل د معيار له مخی په بيلا بيلو درجو پيداکیږي تر ټولو ډير کاريدونکی ډول يی cat5 دى.
نوټ : نوموړى کیبل کولاى شو چی په يوه اطاق يا کور کی دننه استعمال کړو چیرته چی بهرني تاثيرات کم او يا موجود نه وي. Coaxial Cable پدی کیبل کی دوه Conductors موجود وي يعني له دوو تارونو څخه جوړ دى. يو تار دننه پکی د مسو غځيدلى دى. د هغه پر سر يو پلاستيکي پوښ هوار دى پر نوموړي پلاستيکي پوښ سر بيره دويم تار د جالي په بڼه غځيدلى دى. د جالي پر سر بيا بل پوښ هوار دى چی د تار ساتنه کوي. ددغو دواړو تارونو Axis يو دى او ده ته نوم هم له همدي امله ټاکل شوى دى. پدي کیبل کی د دنني تار د خنډونو مخنيوي د هغی پر سر هوار پلاستيکی پوښ کوي چی ورته  Insulator  هم وايی ، دواړه تارونه له يو او بل څخه په يوه ځانګړى واټن ليری دي.
په کواکسيل کیبل کی Bandwidth په عمومي ډول په اګينټ شبکه کی په ثانیه کی ٢،٥ ميګابيټه او په Ethernet شبکه کی په ثانيه کی ١٠ ميګابيټه معلومات ليږدولى شي. Bandwidth چی څومره زيات وي له کیبله هغومره ډير معلومات تيريږي ، د کواکسيل کیبل په سرکی عمومي دوه ډوله connectors’ تړل کیږي ترډيره بريده BNS چی د British Naval Connector لنډيزدى ددی کیبل په سر تړل کیږي او دوهم ډول Connector يی د N په نامه ياديږي.
د Coaxial Cable ډولونه Thinnet Cable 1 تر ډيره سپک او د بيی (قيمت) له پلوه ارزانه دى د هغه ډبلوالى (6) شپږ ملي متره يا 0.25 انچه دى. نوموړى جوړښت ته RG45 وایي Thinnet کیبل تر 185 مترو پوری په اسانۍ سيګنال ليږدولى شي. 2 Thicknet Cable ډبل او ډير سخت دى دهغه ډبل والى 13mm ملى متره يا 0.5 انچه دى دده ددی ډبل والي په وجه سيگنال تر ليری ځايه ځان رسوي دا کیبل تر 500m متره پوری سيگنال رسولى شي. تک نيټ ته Standard Ethernet هم وايی. دی د Thinnet په پرتله ډير ګران تماميږي څو ډوله کیبلونه نور هم کاريږي لکه RG62 کیبل د ARCNET لپاره او RG59 کیبل د TV کیبل Connection لپاره. Fiber Optic Cable 3 د سيګنال د تيز سرعت لپاره کاريږي. پده کی د يو ځانګړى روښنايی له لاری سيګنال تيريږي پر سيګنال برسيره د هغه Bandwidth ډير زيات دى. دا کیبل يوازی د AMTاو Gigabit شبکو لپاره کاريږي، په فايبراپټک کیبل کی تر ټولو لاندی يوه ښيښه يی نله چی (Core) ورته ويل کیږي غځيدلى ده. ددی نل ډبلوالى 5 څخه تر 10 مايکرونه پوری وي. ليږونکی سيګنال هم لدی نلی څخه تيريږي. پر core سربيره يو نرى پوښ غځيدلى دى چی  Cladding ورته وایي ددی پوښ وجه په کور کی تيريدونکی بريښنايی سيګنال له هغه څخه بهر نه وزي، پر cladding  سربيره يو بل ساتندوى پلاستيکي پوښ هوار دى. ددی پوښ په وجه فايبر اپټک کیبل کلکه بڼه غوره کوي. دا پوښ کیبل د کږيدو او ميل څخه راګرځوي او نوموړى کوچنى نله له ماتيدو څخه ساتي.
د کیبل د ډير سختوالي لپاره پر دی پوښ يو بل پوښ هم هوار دى چی فايبر ورته وایي. پر هغه بيا يو بل دباندی پوښ شته چی PVC ورته وایي دا کیبل له دباندينو خطرونو څخه په ځانګړي توګه له اوبو څخه ساتل غواړي. څنګه چی فايبراپټک کیبل سيګنال دىوی روښنايی په بڼه استوي لدی امله برقي جريان په روښنايی جريان بدلول ضروري دى. يعنی که غواړئ معلومات واستوئ نو په روښنايى جريان به يی بدلوئ چی ددی کار لپاره LED کاريږي. د فايبراپټک کیبل ځانګړنی : په ثانيه کی ١٠٠ ميګابيټه يا تردی زيات معلومات (data) استولي شئ. د معلوماتو داستولو پر مهال پر هغه داحتمالي ورانيو امکانات د Twisted     Pair  کیبل په پرتله ډير کم دى. معلومات تر ډيره ليری ځايه يعنی په کیلومټرونو استولي شئ. ددى کیبل وزن دTwisted Pair کیبل په پرتله لس چنده سپک دى. Unbounded Media 2 د شبکی دا ډول ميډيا چی په بی مزيو شبکو کی کاريږي کوم فزيکي جوړښت (نښليدنه) نه لري بلکی (logical) جوړښت لري څرنګه چی په Unbounded media کی کوم تار او کیبل نشته له همدی امله Wireless هم ورته وایي. د انګايډيډ ميډيا سيګنال د يو مقناطيسي جريان له لاری له يوه ځايه بل ځاى ته تيريږي. په بی سيم شبکه کی هغه ټول څيزونه (شئان) د مقناطيسي جريان له لاری پر يوه موج (Wave length) يا فزيکونسى کار کوي چی څو مهمی برخی يی په لاندی ډول دى: راډيویي موجونه Radio Waves کوچنى موجونه          Micro Waves د سپوږمکی موجونه Satellite Waves په اخر کی دا هم هغه نقشه ده چی د کمپيوټري شبکی ټول هغه وسايل او ميډيا چی ورڅخه په شبکه جوړونه کی استفاده کيږي استعمال شوى دى.
کتاب مخــ 79ــ84 منبع (6) MCSA Network Infrastructure 1
نتيجه
له تيرو يادونو څخه داسی لنډيز راخستي شو چی که چيری يو څوک يو کوچنۍ تجارت جوړول غواړي نو د هغی په څنگ کی د کمپيوټري شبکی رغونه ضروري ده ددفترونو ترمنځ تجارتي معلومات شريکول دهغوي په تجارت کی  پر مختگ رامنځ ته کوي او کارونه يی په چټکی تر سره کيږي. که تاسی دغه ليکنه لولی نو په دي به پوه شي چی د کمپيوټري شبکی گټی څه دي او دانسان په ژوند کی کوم سهولتونه رامنځ ته کوي. د بيلگی په توگه د معلوماتو څخه په يوه وخت کی د زياتو کسانو گټه اخستل او کارؤنه ، او يو تر بله سره خپلي نظري تبادله کول ، په تيزي سره د راپورونو تر لاسه کول اليږل او داسی نور.
اخذلیکونه: 1: ذاهد اجمل خان هارډویر اونیټ ورکینګ پاکستان ګورنمنټ ډګری کالیج دچاپ کال۲۰۰۸صـــ124129 2: عدالیارسید حسن اساسات کمپیوټر انتشارات سعیدسال چاپ ۱۳۹۲ صـ۱۸۰۱۹۳ 3: ګردیزی وحیدالله سباون دکمپیوټرتخنیک میوند خپرندویه ټولنه دچاپ کال ۱۳۸۶ صـ۷۰۸۵ 4: مومند انجنروحیدالله دکمپیوټرمیخانیکی ساختمان دانش خپرندویه ټولنه دچاپ کال ۱۳۹۰صـــ۲۴۰۲۶۵ 5: Bill Chapman, Allan Johnson, Rick Graziani, Elaine Horn,Andrew Large and Antoo W.Rufi 2005. CCNA 1 and 2 Companion Guide 69_73Third edition. Printed in India by Santa printers. Suzan Sage London MCSE Network infrastructure :6 79_84 Planning and Maintenance 7:www.google.com وېشنيزه:کمپيوټر
يوسف پښتون
انجينير يوسف پښتون د ښار جوړولو وزير د ښار جوړولو مخکينی وزير چې د کندهار والي وټاکل شو ، دوی د ښار جوړونې په برخه کې لوړې زده کړې لري او ويل کيږي چې د بحرين د ښار ماسټر پلان يې جوړ کړی دی.
دا هم وګورئ
وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:پښتانه سياستوال وېشنيزه:افغان سياستوال وېشنيزه:افغان وزيران وېشنيزه:د شمالي ټلوالې غړي
علي اکبر هاشمي رفسنجاني
علي اکبر هاشمي رفسنجاني یو ایراني سیاستوال، لیکوال، دیني عالم او د ايران پخوانی ولسمشر دی.
پخواني وختونه او زده کړې
علي اکبر په ۱۹۴۵ ز د اگسټ پر ۲۵ نېټه د کرمان ولايت د رفسنجان ښار په بهرمان سيمه کې نړۍ ته سترگې پرانېستی. پلار يې ميرزا علي هاشمي او مور يې صفريان نوميږي. خپله رفسنجاني وايي زه سيد نه يم او هاشمي تخلص مې ځکه غوره کړې چې زما نيکه حاجي هاشم نوميده.
هاشمي به د پنځو کلو و، چې د خپل ورور قاسم په ملتيا يې د وخت دوديزې زده کړې پيل کړې. کله چې هاشمي د ۱۴ کلو شو د کاکا زوی، محمديې ورته مشوره ورکړه چې د نورو ديني زده کړو لپاره قم ته ولاړ شه. هماغه و چې نوموړی قم ته روان شو او هلته يې د وخت د مشهورو استادانو لکه بروجردي، امام خميني ،داماد ،گلپايگانی ،شريعتمداري ،جايري يزدي ،نجفي مرعشي ،علامة طباطبائي ،زاهدي او منتظري ته زنگون مات کړ. او دشلمې پېړۍ په پنځوسمو کلونو کې يې د حجة الاسلام رتبه تر لاسه کړه. دا له ايت الله له هغې څخه يوه رتبه ټېټه ده.
هاشمي خپله کاږي :په ۱۳۷۷ ل کال، چې د حجة الاسلام سيد محمد صادق مرعشي لور يې راته وغوښته مېرمن مې له روحاني کورنۍ سره تړاو لري. د دغه واده پايله پنځه اولاده ( فاطمة، محسن، فائزة، مهدي، ياسر) دي.
سیاسي ژوند
د شلمې پېړۍ په پنځوسمو کلونو کې هاشمي د محمد رضا پهلوي پر ضد د خطبواو ليکنو له لارې مبارزه پيل کړه او د فدايان اسلام په نوم له ډلې سره چې د شاه مخالفه وه يو ځای شو. په ۱۹۶۳ ز کې ونيول شو او عسکري ته يې واستوه. په نظامي قرارگاه کې يې د څو مياشتو په ترڅ کې د وسلې کارونه زده کړ او بيا له همدې قرارگاه څخه په تېښته بريالې شو، خو بخت ورسره ياري ونه کړه. په ۱۹۶۴ ز کې دا ځل د ايران د لومړي وزير د ترور په پېښه کې د لاس درلودنې په تور ونيول شو او ۵ مياشتې يې په زندان کې تېرې کړه. په ۱۹۶۷ ز کې د درېيم ځل لپاره ونيول شو او ۳ مياشتې په زندان کې و. دا ځل يې ځکه ونيوه چې د شاه پر سر د تاج اېښودو له مراسمو سره يې مخالفت کړی و. په ۱۹۷۱ ز کې د څلورم ځل لپاره ونيول شو. دا ځل يې له مجاهدين خلق سره همکاري درلوده او ۷ مياشتې په زندان کې و. په ۱۹۷۲ ز کې د پنځم ځل لپاره ونيول شو. دا ځل يې پړه داوه چې د زندانيانو له کورنيو سره يې مرسته کړې وه يوه نيمه مياشت په زندان کې و. په ۱۹۷۵ ز کې ونيول شو او پوره درې کاله په زندان کې و. دا ځل يې هڅه کوله چې د مجاهدين خلق لپاره سمه او کره تگلار رامنځته کړي. د هاشمي له انده مجاهدين خلق له خپلې ار تگلارې بل لور ته روان شوي و. د ولسي فشار په ترڅ کې پاچا اړ شو چې په ۱۹۷۸ ز کې يې له زندانه ازاد کړي.
رفسنجاني په ايران کې يو شمېر مهمې دندې ترسره کړې دي لکه په ۱۹۷۹ ز د کورنيو چارو وزير، په ۱۹۸۸ ز کې دوسله والو ځواکونو مرستيال. رفسنجاني له خپلو دغو دندو د ځان په اړه ډېره گټه پورته کړې ده او په ايران کې يې دواک له کړيو سره ځان نږدې کړی.
هاشمي د لومړي ځل لپاره په ۱۹۸۹ ز کې د ايران ولسمشر شو. وروسته بيا د دویم ځل لپاره د ۱۹۹۳ ز د جون پر ۱۱ مه بيا هم په ټاکنو کې گټونکې اعلان شو. هاشمي د خپلې واکمنۍ پر مهال د بدلون په موخه درې ټکي په پام کې ونيول.
لیکلي او چاپي اثار
له سياسي هلو ځلو سربېره هاشمي رفسنجاني د ليکوالۍ په ډگر کې هم خپل قلم کارولی دی او دغه کتابونه يې ليکلي دي.
د سولې عالي شورا
د افغان دولت له وسلوالو مخالفانو سره دروغې جوړې او سولې لپاره د سولې د عالي شورا ٦٨ کسيز کميسيون چې ٨ يې مېرمنې او پخواني جهادي قوماندانان په کې دي. د دې شورا مشر پخوانى ولسمشر برهان الدين رباني و، کله چې رباني ووژل شو نو د هغه مشر زوی د هغه ځای ناستی شو.
د دغه کميسيون ډيرى غږي هغه کسان دي چې د جهادي مشرانو خطاب ورته کيږي او د همدغو مشرانو د خپلمنځي جگړو له امله د ١٩٩٠ مو کلونو په نيمايي کې د ملا عمر په مشرۍ طالبانو وسلې ته لاس کړ او په سلو کې ٩٥ خاوره يې ونيوله.
د سولې عالي شورا غړي
وېشنيزه:سوله
سرپل
سرپل (Sar-e Pol) د سرپل د ولایت مرکز او مهم ښار دي چې د افغانستان په شمال کې پروت دی. او د افغانستان د ١٤ لويو ښارونو څخه يو دي.
نور ولولئ
وېشنيزه:د افغانستان ښارونه
هاوسا
هاوساد ترکیې یو ښار دی چې په ادرین ولایت کې موقعیت لري. د دې ښار نفوس د 2008 د سرشمېرنې له مخې 8,664 او د 2009 د اټکل له مخې 8,781 دی.
برېمن (ايالت)
برېمن (الماني: Freie Hansestadt Bremen، انگرېزي: Bremen) د المان یو ايالت دی.
پداسي حال کي چي د بندري ښار، برېمن د اوسېدونکو شمېر ۶۶۰۰۰۰ دی، دغه د المان تر ټولو کوچنی ولايت دی. د بندري ښارونو د غړي ښارپه توگه د برېمن تجاران ډېر بډايه سوي وه. د ښار د خپلواکۍ سمبول هغه مجسمې ته ويل کيږي چي لس متره جگه ده او د ډبريز رولانډ نوم لري. د برېمن دغه نخښه تر اوسه پوري لا د ښار په مينځ کي ولاړه ده.
دوه ښارونه برېمن او برېمرهافن
د برېمن په ايالت کي د برېمن تر څنگ د برېمر هافن ښار هم شامل دی، کوم چي د برېمن په شمال کي په ۶۰ کلومترۍ واقع دی او په شمالي بحيره يو بندر لري. د ښارونو گډه ښاروالي په برېمن کي ده. برېمر هافن د هامبورگ وروسته د المان تر ټولو مهم بندري ښار او پدې توگه د هيواد د اقتصاد لپاره دويم مهم ښار دی.
د اقتصاد لپاره اهم بندر
په برېمن کي هر څلورم وگړی د بندر په برکت روزگار لري. د دغه ايالت د اقتصاد لپاره پخوا د کښتۍ جوړونې او اوسپنې صنعت ډېر مهم و خو اوس دغو څانگو خپل اهميت د لاسه ورکړی دی. د اروپا په کچه د ډايملر تر ټولو دويمه ستره نمايندگي په برېمن کي ده. په برېمن کي د کافې جوړولو او د يخی غذاو جوړولو صنعت هم ډېر اهم رول لوبوي.
سرچينې
وېشنيزه:د المان ايالتونه وېشنيزه:المان
د کندهار برید، جولای ٢٠١٩
د کندهار ولايت پر امنيه قومندانۍ برید (١٨ جولای، ٢٠١٩) يو بريد وو چې د طالبانو ډلې لخوا ترسره سو، دا برید په کندهار کي د طالبانو د لويې کچې د حملو برخه وه. طالبانو د کندهار د امنيه قوماندانۍ په دروازه کې د موټر بم چاودنه وکړه. ویل کېږي، چې د بریدګرو موخه د کندهار پولیسو د نشه یي توکو مخنیوي څانګه وه.
سرچینې
وېشنيزه:د کندهار پېښې
خوي ولسوالي
خوي ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان خوی)  د ايران د آذربايجان غربي ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالۍ پلازمېنه د خوي ښار دی. دا ولسوالي ۳۴۸٬۶۶۴ تنه نفوس لري. د خوي ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۱۶ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د آذربايجان غربي ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
بروندي
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:0em; padding-right:12px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float; margin:em" align="left"
د لږ تر لږه ۵۰۰ کلونو لپاره په کې د Twa, Hutu او Tutsi وګړو ژوند کړی دی. بروندي د يادې مودې له ۲۰۰ څخه د زياتو کلونو لپاره د شلمې پېړۍ تر پيل پورې يوه خپلواکه پاچهي وه؛ دا هغه مهال و، چې المان پر سيمه باندې حکومت وکړ. د لومړۍ نړيوالې جګړې او د المان له ماتې څخه وروسته د ملتونو ټولنې د بروندي سيمه د بلجيم تر واک يا قيموميت لاندې کړه. له دويمې نړيوالې جګړې څخه وروسته د متحده ايالتونو د باور پر سيمه (United Nations Trust Territory) بدله شوه. بلجيميان او المانيانو دواړو د بروندي او راوينډا پر سيمو باندې د اروپايي مستعمرې په توګه حکومت وکړ، چې د “Ruanda-Urundi” په نوم پېژندل کېږي. پر افريقا باندې د اروپايي بريد تر وخته پورې د بروندي او راويندا سيمې هيڅکله تر عام حکومت لاندې نه وې.