د_سيلابونو_په_مخنيوي_کی_د_ځنګلونو_رول
دخاوري دتخريب مخنيوي
دخاوري دتخريب مخنيوي يوه لويه موضوع اوبحث دي مګر په لنډه توګه هغه لاري چاري چي د اوبو په وسيله د خاروي دتخريب په مخنيوي کي اغيزمن رول لري په لاندي توګه ورڅخه يادونه کوو: ۱ـ دخاوري د حاصلخيزي ساتل: کمزورو خاورو کي نبات ښه وده نکوي دځمکي ډيره سطحه يي لوڅه وي او د خاوري د تخريب په وړاندي حساس وي په ښيرازو خاورو کي نباتات ښه وده کوي د ځمکي ډيره برخه يي په نباتاتو پوښل شوي وي دباد اوباران په وړاندي مقاومت لري او په زياته اندازه خاوره د تخريب څخه ژغوري هغه خاوري چي کمه حاصلخيزي لري. نو کولاي شو چي هغه خاوري ته عضوي سري ،نباتي پاته شوني او کيمياوي سري علاوه کړو چي دنباتاتو د ودي سبب ګرځي. کچيري خاوري اصلاح او سمون ته راولو نو تر ډيره حده خاوره دتخريب څخه ژغورلي شو. ۲ـ نوبتي کرنه : په متناوب ډول په يو کرونده کي د نباتاتو کرلو ته نوبتي کرنه وايي. کله چي په يوه کرونده کي نباتات په نوبت کرل کيږي نه يوازي داچي خاوره ورسره اصلاح کيږي بلکي دغذايي عناصرو بيا پر ځاي کيدلو (Restore)ترڅنګ دخاوري ساتني سره هم مرسته کوي په نوبتي کرنه کي ليګومي نباتاتو ته زيات اهميت ورکول کيږي. ځکه نوموړي نباتات خاوره حاصلخيزه کوي او يو شمير بکترياوي د کوربه نبات په ريښو ناجيلونه جوړوي او په خاوره د هوا ازاد نايتروجن نصب زياتوي حاصلخيزي خاوري د تخريب په وړاندي زيات مقاومات کوي نوبتي کرنه د خاوري دتخريب مخه نيسي او خصوصا کله چي عضوي سري او کيمياوي سري د ليګومي نباتاتو سره استعمال شي نو دخاوري تخريب ،هرزه وښو،امراضواوافاتو په کمولو کي پوره مرسته کوي. ۳ـ دطبعي منظرو پرمختګ : ځمکي ته نباتي پوښ ورکول،خاوره د تخريب څخه ژغوري. دسړکونوغاړي،پارکونو،چمنونو،عامه لاروڅنګونو،دکورونودننه اوباندي،ښــــــوونځيو، پوهــنتونونو، روغتونونو، رسمي او غير رسمي ادارو ،غرونو،رغونو او غونډيو کي نباتي پوښ ته وده ورکــــــړل شي. نو دخاوري د تخريب په مخنيوی کي لويه ونډه اخيستلي شي داوبو سطحه لوړيږي سيمه او محيط ورسره پاکيږي او د سيلابونو په راجذبولو کي مهم رول لوبوي تل شنو ځايونو ته کتل د سترګوليد ورسره قوي کيږي او په روغتيا باندي ښه تاثير کوي په ټولو هيوادونو کي طبعي منظرو ته ډير ارزښت ورکوي او دهغوي تل پاتي پايښت ته ژمن دي. ۴ـ دځنګلونو بيارغونه: کومي ځمکي چي زيات ميلان ولري نو دخاوري تخريب يي هم زيات وي ميلان لرونکي سيمي په غونډيو او غرونو کي شتون لري زموږ په هيواد کي زيات غرونه وجود لري. او ډير غرونه په په ځنګلونو او نباتي پوښ باندي پوښل شوي نه دي. ډيره خاوره يي دباد او اوبو په واسطه تخريبيږي. که چيري دنوموړو غرونو په لمنو ،څوکو او شاړو دښتو کي د اقليم او خاوري سره په توافق نباتات وکرل شي نو د خاوري تخريب ښه مخنيوي کوي. اوراپاتي ځنګلونو څخه بايد مناسبه او په ځاي څارنه وشي. تر څو د ضايعاتو مخه ونيول شي که دهيواد ځنګلونه بيا د سره ورغول شي نو له يوي خوابه بي روزګارو خلکو ته کار پيدا شي او له بلي خوا به لوڅ غرونه په ونو وپوښل شي. دخاوري تخريب په مخنيوي کي به ډير موثر ثابت شي او هم به د سيلابونو د راتلو تر ډيره حده مخه ونيول شي. کومي ميوي چي لرګي او داسي نور مواد چي ورڅخه پلاس راځي په فني ډول د هغوي څخه د هيواد داقتصاد په پياوړتيا کي ګټه واخيستل شي. ۵ـ دڅړځايونوپرمختګ: دافغانستان دمالداري او پرمختګ لپاره ډير ښه مساعد ځايونه لري که دولت تل شنو څړځايونو اصلاح سمون او پرمختګ ته مټي راونغاړي نو ډير پانګوال کولاي شي چي دمالداري په شغل کي خپله پانګه واچوي. تل شنه څړځايونه دسيمي او محيط د ښکلا ترڅنګ خاوري ته پوښ ورکوي خاوره کلکه او ټينکه ساتي او هم خاوره دباد او باران له تخريب څخه ژغوري که د څړځايونوسمه څارنه او اداره وشي نو په کافي اندازه څارويو لپاره خوراکي مواد برابروي او د هيواد په دننه کي د مالداري شغل پرمختګ کوي دلبنياتو او غوښو له درکه به زموږ هيواد په کوردننه بسيا شي.