cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
هايدروجن بم
په نوموړې كړنلاره كې د هايدروجن هستې كتل ( ه ١٨٧٥,٧ ميگا الكترون ولټ ) او دپروتون كتله ( ٩٣٨,٣ ميگا الكترون ولټ ) او د نيو رت ون كتله ( ٩٣٩,٦ ميگا الكترون ولټ ) ميگا الكترون ولټ قيمت لر ي څرنگه چى ددرانده هايدروجن او يا په بل نامه دويترون اتوم هسته د يو پروتون او يو نويترون څخه جو ړه د ه نوسړى به داسى فكر كوي چېگڼه كه د هغوى دواړو كتلى سره يو خاى شي نو به دهايدروجن هستى كتله (١٨٧٥,٧ميگا الكترون ولټ ) لاس ته راشي. خوپه رښتيني ډول اود تجربې له مخې داسې نه ده ځ. كه كله چې د پروتون او د نيوترون كتله سره جمع كړو(٩٣٩,٦+٩٣٨,٣ ) نو مساوي له ( ١٨٧٧,٩ ميگا الكترون ولټ ) سره كيږي يعنې دوه عشاريه دوه ميگا الكترون ولت انرژى يې نسبت د ها يدروجن هستې څخه زيا تيږي. دا په دې مانا چى كه دهايدروجن هستې كتله د نويترون او پروتون دجمعې په كتله وويشو (١٨٧٧,٩ : ١٨٧٥,٧) نو صفر عشاريه يو په سلوكې د پروتون او نويترون د جمعې كتلي څخه كوچنى ده. دانرژي او كتلې د معادل اړيكې په اساس دنويترون اود پروتون مجموعي كتلې او دغه د هايدروجن كتلې څخه زياتۍ زرمه برخه كتله په انرژي بدليږي اوقيمت يې دوه عشار يه دوه ميگا الكترون ولټه اندازه شوې ده. نوموړې انرژي د الكترو مقنا طيسي وړانگولكه گاما وړانگې (فوتون) په ډول خپريږي. دا ځكه چې تجربو وښودله چې د هرې يوې گاما وړانگې انرژي مساوي ده له يو عشاريه يو ميگا الكترون ولټ چې په گډ ه سره يې دوه عشاريه دوه ميگا الكترون ولټ انرژي كيږي. په طبيعت كې يو بل ژوند ى بيلگه چې هلته كتله په انر ژي يا وړانگو بدليږي د لمر او ستورو دننه صورت نيسي او له دې كبله رڼا خپروي اوليدل كيداى د .شي ا په دې مانا چې د ها يدروجن بم فزيكي او كيمياوي كړنلاره په طبيعي شكل سره دلمر او د ځليدونكوستورو په ننه كې صورت نيسي. په كيهان كې دلمر او دستورو كتله د ها يدروجن او هيليم هستې څخه جوړې دي چې د يونايزيشن گاز شكل لري. كله چې دوه نويترونه اودوه پروتونه سره ( ټوله كتله يې ٣٧٧٧,٨ ميگا الكترون ولټ) ويلي شي نود هيليم هسته يا دالفا زره چې كتله يې (٣٧٢٧,٥ميگا الكترون ولټ) ده لاس ته راځي او صفر عشاريه اته په سلو كې د الفا زرې كتله څخه زياتى كتله په انرژي بدليږي په دې كړنلاره كې دنوموړو زرو دتړون انرژي چې قيمت يې اته ويشت ميگا الكترون ولټ دى ازاديږي اود ځمكې خواته د لمروړانگې يعنې الكترو مقنا طيسي وړانگو په څيرخپريږي. په دې اساس كه چيرته ددرانده هايدروجن دوه هستې سره ويلې كړونود هيليم اتوم هسته هم لا سته را وستلاى شو. اوكه نوموړې كړنلاره پر مخ بوزو تر څوچې كتله يې يو كيلو گرام پورې ور سيږي نو په نتيجه كې دوه سوه مليون كيلو واټ انرژي ازاديږي. نوموړې دهستو د ويلې كيدلو فزيكي اوكيمياوي كړنلاره چې د هايدروجن بم دجوړښت طبيعي شكل لرى دلمر دننه صورت نيسي د پنځه ملياردوكالونود مخه پيل شوې ده نو له دې كبله پخپله لمرترټولوغټ ترين هايدروجن بم تشكيلوي چې د يو هستوي تنورورته ويلاى شو.
اخځلیک
د البرت اینشټاین نسبتي تیوري کتاب، لیکوال / ژباړن: پوهنوال ډاکتر نظر محمد سلطانزی ځدراڼ ، چاپ ځاى او نېټه: جرمنى ، د اپريل مياشت ٢٠٠٧ ز كال (١٣٨٦ ل كال).
کرمان ولايت
کرمان (په پارسی: استان کرمان) د ایران د ولایتونو څخه لوی ولایت دی چی د ایران په جنوب ختیځ کی پروت دی. پلازمینه یی د کرمان ښار دی. د کرمان ولایت په شمال کی د جنوبی خراسان او یزد د ولایتونو سره، په ختیځ کی د سیستان و بلوچستان له ولایت سره، په جتوب کی د هرمزگان له ولایت سره او په جنوب لویدیځ کی د فارس له ولایت سره گډې پولې لری.
کرمان ولايت (په انگرېزي کې: Kerman) د ایران د ولایتونو څخه یو ولایت دی. مساحت یې 180,836 کيلوميټر2 (69,821 مربع ميل) کیلومتره مربع ده او تقریبا 2,660,927 نفوس لري. د کرمان ولايت د ولایت پلازمينه د کرمان ښار دی. په دې ولايت کې که د گڼې گوڼې خبره وکړی شي نو 13.5 تنه په يو مربع کيلوميټر کې (35 تنه په يو مربع ميل کې) اوسيږي.په دې ولايت کې ټول 14 ولسوالۍ (کومو ته چې په سيمه ايزه توگه شهرستان ويلی کېږي) دي.
نور ولولئ
وېشنيزه:د ایران ولایتونه
لېږد ۲۶
لېږد ۲۶ (انگلیسي: Expedition 26) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو شپږویشتم ماموریت دی.
ميرمن گلهار
ميرمن گلهار د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
لېږد ۲۷
لېږد ۲۷ (انگلیسي: Expedition 27) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو اووه ویشتم ماموریت دی.
ژوندی
هر هغه شخص يا ژوي چې زړه یې خوزيږي، ته ژوندی ويل کېږي.
نیاز محمد مجاهد
نیاز محمد مجاهد د کندهار ولایت په ارغنداب ولسوالۍ کې زېږېدلی او هلته لوي سوي دی. هغه د کندهار ولايت د تکړه قومي مشر او پخواني امنیه قومندان خان محمد مجاهد ورور، او د ارغنداب ولسوالۍ اوسنی امنيه قومندان دی.
واکمن کېدنه
هغه پخپله د ارغنداب ولسوالۍ اوسېدونکي دی، او د پلار او نيکه د وختونو څخه يي د ارغنداب مشري ورپر غاړه وه. خو نياز محمد مجاهد هغه وخت نور هم واکمن سو، کله چې د ارغنداب او ژړۍ ولسوالۍ تکړه مشر عبدالحکيم جان ووژل سو. د عبدالحکيم جان تر وژل کېدو وروسته نياز محمد مجاهد تر  بابا صاحب، کوهک او بستانزو پسې ورتير سو، او د ناګهان او دېسوزي د پوستو مشري هم ورپاته سوه.
ځای پر ځای پاته کيدنه
هغوی چې نياز محمد مجاهد پېژني وايي چې ښاغلی نياز محمد ډير تکړه او احساساتي شخص دی، نو کيدای سي همدا لامل وي چي تراوسه پورې پرخپله وظيفه پاته دی. يوه بله مهمه خبره دا ده چې کله جنرال عبدالرازق اڅکزی واک ته ورسیدئ نو ده هم د هغه تر شهادته پورې ډيره ښه رابطه ورسره وساتله. جنرال عبدالرازق اڅکزي به د سياسيونو په پرتله د خپلو همسنګرو يا ملګرو طرفداري ډيره کوله.
سرچینې
وېشنيزه:کندهاریان وېشنيزه:د ارغنداب خلگ
له ستونزمنو خلکو سره جوړجاړی
له ستونزمنو خلکو سره د جوړجاړي چلند – Dealing with Difficult People ۱- د ستونزمنو خلکو په اړه د پوهې پراختیا ۲- بنسټیز اصول د کومې په ذریعه چې له ستونزمنو خلکو سره جوړ جاړی کولای شې ۳- د دې ثابتول چې ته له هر ډول خلکو سره د جور جاړي چلند اختیار کولای شې لرلید یا نظر لرل له ستونزمنو خلکو سره د چلند لپاره هر څه دي. پراخه لرلید لرل تر ټولو اول باید خپل نظر یا لرلید پراخ کړو. تر اوسه پورې تر ټولو غوره ۴۶۲۸ انساني ځانګړتیاوې او یا د چلند ډولونه پېژندل شوي. په دې مجموعې کې تر اوسه پورې هر یو چلند له ډېرو کسانو سره مرسته کړې او په ډېرو ټولنو او کلتورونو کې یو ته بد بل ته ښه وېل شوي. د بېلګې په توګه لکه د سګرټ څکول او غوښې خوړل چې ډېر خلک به ورته بد وایي مګر ډېر خلک ېې سم کار ګڼي د دې بدي او ښه والی په انساني لرلید کې له چا سره د نړۍ په کوم ځای کې خبرې کوې تړاو لري. دوه ډوله اروا پوهنه په بهر او داخل تمرکز. ډېر وخت انسانان په چاپیریال تمرکز کوي او غواړي په دې وپوهیږي چې په چاپیریال کې څه روان دي په همدې کې بوخت شي او دا هېر کړي چې د دې کس په داخل کې څه دي. دواړو ته پام کول اړین دي. په چاپیریال تمرکز که چېرې ډېر په بهر باندې تمرکز وکړې نو نور خلک به داسې فکر کوي چې ته خپل مسولیت ته پام نکوې، پر نورو کنټرول کوې، د نورو د خوښې مخنیوی کوې یا په نور فشار راوړې چې ستا په خوښه یو څه وکړي.
فکر وکړی د یو کس مغز عملیات کوی په دې کې تاسې سره همکار شته وي خو په یو کس کې نفوذ کول بې له همکاره کیږي او داخل ېې هم لکه د مغز نشې لیدلای تر څو کار پرې وکړی نو کوم یو ېې ډېر ستونزمن ده ؟ په همدې وجه باید فکر وکړئ چې د ستونزمن کس سره جوړ جاړی کول یو ډول چیلینج ده چې ته ورسره مخ ېې. د خوښې تیوري د خوښې تیور د انسانانو د چلند یو موډل ده. د کومې په ذریعه چې ستاسې د توازن لپاره داخلي غوښتنې پېژندل کیږي. د کومې په ذریعه ستاسې عمل مطالعه کیږي چې څرنګه عمل کولو ته خپلو داخلي غوښتنو هڅولي یاستی تر څو په خپلې فکري نړۍ کې توازن رامنځته کړی. تل یو غوښتنه شته وي! دا ډېر وخت د ستونزمنو خلکو په اړه سمه ده څوک چې تل فریاد کوي او یوه غوښتنه لري، نیوکه کوي او په نورو تور لګوي. تاسې باید په دې وپوهیږی چې هر فریاد، نیوکه، شکایت او تور لګونه خپلې فکري نړۍ کې د دوی یو لید ته توازن پیدا کول دي. دوي په هیڅ نه پوهیږي په دې باید وپوهیږی چې ستونزمن خلک په دې نه پوهیږي چې څرنګه هغه څه لاس ته راوړي کوم چې غواړي. تر اوسه دوي د یو څه د لاسته راوړنې له لارو سره نه دي بلد. په دې راز پوره پوهېدل له ستونزمنو خلکو سره په جوړ جاړي کې ډېر موثر تمامېدای شي. د خوښې تیوري کارولو په ذریعه تاسې کولای شي له ستونزمنو خلکو د هغه څه په لاسته راوړلو کې مرسته وکړئ کوم څه چې دوي غواړي. او کله چې د دې تیوري په کارونې تاسې ستونزمن خلک تر هغه څه رهبري کړی کوم چې دوي غواړي نو ستاسې لپاره د دوی په فکر او زړه کې احترام پېدا کیږي. چې پورته ۷ یادې شوې تحفې تاسې ته په بدل کې درکوي یو ځل دغه تحفې بیا لیکم تر څو سم پرې پوه شی. ۱- ستاسې احترام ستاسې د ارزښت او اهمیت له وجې ۲- له تاسې سره مناسب چلند ۳- د یوشخص په توګه ستاسې خیال ساتل ۴- ستاسې خبرې ته هر وخت غوږ کېښودل ۵- په تاسې باور کول ۶- د اړتیا په وخت ستاسې ملاتړ کول ۷- داړتیا په وخت کې ستاسې ن نګونه ځنې خلک له هغه چا سره اړیکې نشي ساتی کوم چې د دوي له شخصیت سره توپیر لري، د دوي همنظره نه وي، د دوي سره ېې د خبرو انداز کې توپیر وي. که چېرې مونږ خپل او د بل ارزښت ته احترام وکړو نو له هر چا سره خبرې کولای شو. د یو نږدې ملګري په اړه فکر وکړه له کوم سره چې ته شریک ارزښتونه او ځنې ارزښتونه مو خپلمنځ کې توپیر لري خو بیا هم ملګري یاستی ځکه ته د ملګري د ارزښتونو احترام کوې او بېرته بدل کې ستا ملګری ستا احترام کوي. همداسې هر چا سره که د احترام اړیکه پر مخ یوسې کولای شی له هر ډول خلکو سره په ورزنیو چارو کې ډېر په اسانۍ مخکې ولاړ شی او جوړ جاړي ته ورسېږی.
تړلې لیکنې
ذکریا رحیمي
کرمانشاه ولايت
کرمانشاه ولايت (په انگرېزي کې: Kermanshah) د ایران د ولایتونو څخه یو ولایت دی. مساحت یې 24,998 کيلوميټر2 (9,652 مربع ميل) کیلومتره مربع ده او تقریبا 1,938,060 نفوس لري. د کرمانشاه ولايت د ولایت پلازمينه د کرمانشاه ښار دی. په دې ولايت کې که د گڼې گوڼې خبره وکړی شي نو 77.5 تنه په يو مربع کيلوميټر کې (201 تنه په يو مربع ميل کې) اوسيږي.په دې ولايت کې ټول 13 ولسوالۍ (کومو ته چې په سيمه ايزه توگه شهرستان ويلی کېږي) دي.
نور ولولئ
وېشنيزه:د ایران ولایتونه وېشنيزه:کرمانشاه ولايت
شاهد الله شاهد
شاهد الله شاهد چې اصلي نوم یې شیخ مقبول اورکزی چې د پاکستان د اورکزۍ ایجنسۍ اوسېدونکی و، د پاکستاني طالبانو د تحریک ویاند، د داعش یو جنگیالۍ ډلې ویاند، قومندان او جنگیالی و چې د چنگاښ میاشت 1394ل کال د ننگرهار ولایت شینوارو کې د امریکا په بې پیلوټه الوتکې برید کې ووژل شو. شاهد الله شاهد وروسته له هغه د پاکستاني طالبانو له ویاندویۍ وشړل شو او له هغوي یې پرېکون اعلان کړ، کله چې یې په ښکاره د 2014ز کال په اکتوبر میاشت کې د ابوبکر البغدادي بیعت او په داعش کې د گډون اعلان وکړ.
ماخذونه
وېشنيزه:داعش وېشنيزه:طالبان وېشنيزه:اسلامي دولت وېشنيزه:د طالبانو اسلامي تحریک
۸۸ (عدد)
۸۸ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۸۷ څخه  مخکي او د ۸۹ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۸۸:
په کلینډر کې
۸۸ کولاي سي:
په کیمیا کې
۸۸ د راډيوم اټومي عدد ده
سرچينې
وېشنيزه:۸۸ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دوه رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
مولوي سيد رحمان
مولوي سيد رحمان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
مړ
هر هغه شخص يا ژوي چې ساه نه اخلي او زړه یې ولاړ وي، ته مړ ويل کېږي.
تور-ام۱
تور ام ۱ ( Tor M-1 ) د منځی توغولو د مځکې نه هوا ته یو ډول د راکټ سیستم دی چې د الوتکې او توغندیو د منځه وړولو لپاره ور څخه کار اخیستل کېږی. دغه راکټی سیسټم د پوځي قطعاتو د ساتنی لپاره کارېږی. د تور ام ۱ د راکټ سیسټم د ۱۹۸۶کال راهیسی په روسییه کې او د ۱۹۹۸ څخه د چین په ولوسی جمهوریت کې جوړېږی.
توصیف
د تور د توغندی د سیستم یوه ډله د نهو نقلیه وسیلو څخه تشکیل کېږی چې په هغه کې څلور جنگی موټرونه، یو د قومندان موټر او څلور د توغندی وړونکی موټرونه دی. یو جنگی موټر اته توغندی یو تعقیب کونکی رادر او یو برید کونکی رادر لری. د موټر حداکثر سرعت ۷۰ کلومتره په ساعت کې دی.
رادر
د تور د توغندی سیستم یو کوهیرنټ ـ ایمپولس ( coherent-impuls) رادر دی. د رادر د څارکولو ساحه ۲۵ کیلومتره ده. رادر کولای سی ۴۸ هدفونه وڅاری.
برید کونکی رادر
برید کونکی رادر د کوهیرنټ ـ ایمپولس ( coherent-impuls) یو ډول رادر دی. دغه رادر کولای سی دوه هدفونه وڅاری او پر دوو هدفونو برید وکړی.
توغندۍ
هر جنگی موټر اته توغندی لری. هره توغندۍ د جامدو سون موادو په واسله حرکت کوی.
وېشنيزه:د الوتکې ویشتونکي توغندی
لېږد ۲۸
لېږد ۲۸ (انگلیسي: Expedition 28) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو اته ویشتم ماموریت دی.
سرچينې
وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
ميرمن زيفنون
ميرمن زيفنون د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
لېږد ۲۹
لېږد ۲۹ (انگلیسي: Expedition 29) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو نهه ویشتم ماموریت دی.
سرچينې
وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
خاجر اپ
خاجر اپ په افغانستان کې د ټکنالوژۍ په برخه کې انډرويډ او آی او اس لپاره اړين کاریالونه وړاندې کوي.
امين اللّٰه خاجر هاشمي د خاجر اپ رئیس دی.
خاجر هاشمي د افغانستان پروان ولايت اوسيدونکی د او د کمپيوټر ساينس اسناد یې له ایران مخکښو ښونيزو مرکزونو څخه په لوړه شمېرو تر لاسه کړي.
له پلوما
له پلوما يوه ډېره مشهوره سندره ده چې ۱۴۰ کاله پخوا د يوه سپانيوي شاعر او کمپوزر سېبېستيان ايراديير لخوا په ۱۸۶۱ ز. کال کې د کيوبا د سفر نه وروسته، او د هغه د ناڅرگندې مړينې نه دوه کاله مخکې جوړه شوې. دا سندره په بېلابېلو ژبو ژباړل شوې او يا هم د همدې سندرې په طرز په نورو کلتورونو کې هم خپره شوې. دې سندرې دومره شهرت موندلی چې د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې مينوال لري او په ډېرو ژبو اړول شوې هم ده.
دا سندره لومړی په مکسيکو کې ډېر شهرت ترلاسه کړ او بيا وروسته د نړۍ نورو برخو کې يې هم مينوال وموندل چې د هغو له ډلې افغانستان، مکسيکو، سپانيا، هوايي، فلپين، جرمني، رومانيا، زنزيبار او گوا هغه هېوادونه او ځايونه دي چې دا سندره پکې اړول شوې. همدا راز د امريکا نامتو سندرغاړي اېلوېس پرېسلي همدا سندره د نو مور (No More) په نامه جوړه او خپره کړه چې گڼ شمېر مينوال يې پيدا کړل، د افغانستان يوه نامتو سندرغاړي احمدظاهر هم دا سندره په دري ژبه وييلې چې د سندرې نوم يې او دلبرا گر تو يار من باشي دی.
دځنګلونو شاخه بري
پورته کوونکی فیض الرحمن احمدي لغمان پوهنتون کرنې پوهنځی چاپيریال ساتنې او ځنګلونوڅانګه
شاخبري
(Pruning) څرنګه چې د ميوه لرونکو ونو ، د قوي ارزښت لرونکي لرګيني ونو او د سيوري په منظور کرل شوي نباتاتو لپاره د اوبو، غذائې مــــــــــوادو ، خيشاوې ، د سرې استعمال ، دخاوري اصلاح ، کيمياوي درمل ،آفت وژونکي او داسي نور ضروري ګڼل کېږي. نو په همدی لحاظ شاخبري هم په نوموړو نباتاتو کې د زيات حاصل او توليددلاسته راوړلو لپاره او همدارنګه د ښه لرګې (timber) د توليد لپاره ضروري ګڼل کېږي چې مختلفي ونې په مختلفو شکلونو شاخبري کېږي.
دشاخبري تاريخچه
(History of pruning) د لومړي او دوهمی ميلادي پيړيو په دوران کـــــــې په شپږمه سلسله کــــــــــــــــې د ونو کوچني کول د شاخبري پواسطه په پراخــــــــــــــــه اندازه استفاده وشوه چـــــــې پدی کــــې زينتي نباتاتو (Ornamental  plants) کې عملي شوی وه. د يوولسمې او ديارلسمې پيړيو کې وني ته يو قسم شکل ورکول کيده چې په هغه وخت کې د (panging) په نوم ياديده چې خپل اوج ته رسيدلی وه او مختلف انواع دمڼو او زردالو په شمول وکرل شوي په ميوه لرونکي ونو ته د شاخبري پواسطه شکل ورکول په (14) او (15) ميلادي پيړيو کې شروع شوي ده. په ( ۱۹۵۵) م کې يو فرانسوي عالم چې (bierre belonof mons) نوميده د ميوه لرونکې باغونو په غاړو ودريده او  شکر يې ويسته او ايټاليا يانو ته ئې ښکاره کړه چې دغه ميوي   (spalieres) کېږي چې دغه (spaliere) کلمه د (espauliere) د فرانسوی کلمي څخه اخيستل شوی ده  چې مفهوم ئې (palisade) دی يعنې هغه چاپير شوی ديوال چې وني يې پکې قسما قسم شکلونو تربيه شوي وي. په (16) پيړۍ کې د(espauliere) لومړني مربوطه علمي منابع وي مګر د حاکې و نقاشي شواهد هغه دي چې دغه نوع حد اقل په يوه يا دوه پېړۍ مخکې شاخبرۍ ته ئې د پای ټکې کيښود. د(20) م پيړۍ په شروع کې (lorette)   د فرانسې په (wagnonville) په ايالت کې د شاخبري يو قسم سيستم د دوبي شاخبري (summer pruning)  دمڼو دونو دتيزی ودې لپاره او دګل د غوټيو (flower bud) لپاره ئې جوړ کړي وه. په نتيجه کې په (19) م پيړۍ کې د شفتالو او شليل د ونو لپاره شاخبري پکار يوړل شوه او د هغه څخه وروسته دغه پروسه يا روش عملا پراختيا ومونده او تقريبا د (1915) م کال څخه وروسته د نيالګيو عکس العمل نسبت شاخبري ته ډيره توجه شوی ده.
کوم ښاخونه دشاخبري په وخت کې قطع کېږي
1.	هغه ښاخونه چې د (45 ) څخه زياته او د (30) څخه په کمه اندازه د وني د تني سره ئي زاويه جوړه کړي وي بايد قطع شي. 2.	هغه ښاخونه چې د لويو زاويو لرونکي او د ماتيدو امکانات يې زيات وي او همدارنګه هغه ښاخونه چې د وني اطراف او جانب ته وده او نمو کړي وي بايد قطع شې. 3.	هغه ښاخونه چې يو دبل له پاسه قرار ولري. 4.	هغه ښاخونه چې لاندي يا عمودي نمو ئي کړي وي. 5.	هغه ښاخونه چې په مرض اخته وي. 6.	مات شوي ښاخونه بايد قطع شي. 7.	زخمي شوي ښاخونه بايد قطع شي. 8.	Sucker يا هغه ښاخونه چې د ريښو څخه ئي نمو کړي وي بايد قطع شي. 9.	هغه ښاخونه چې يو د بل سره موازي وي او په راتلونکي کې يو د بل مزاحمت کوي بايد قطع شي 10.	هغه وچ شوي ښاخونه کوم چې د وني مرکزي برخي ته د لمر شعاع دمانع کيدو سبب کېږي بايد قطع شي. 11.	ټول (water sprout) يا هغه ښاخونه چې په وديز موسم کې شنه او تيزه وده ولري بايد قطع شي ▷	Sucker ▷	Whorls ▷	Epicormic branches ▷	Vertical ▷	Crossing ▷	Co-dominant ▷	Poorly-attached ▷	Dead or broke ▷	Rubbing branches ▷	Narrow crotches ▷	Competing leaders ▷	Stub or broken branches ▷	Shaded interior branches ▷	Downward-growing branches ▷	Heading back or growth diversion
12.	که چېري يوه ونه سيوري کوونکي وي او دوني ارتفاع او وده له منځه ځي نود وني دښکتنيو برخو څانګي تري ليري شي او په يوه کال کې دوني څانګي په عمودي ډول قطار  مه شاخبري  کوي. 13.	کله چې د غټو څانګو قطع کول غوره کړل ددوۍ څخه نيمګړي ښاخونه ځای پر ځای شوي وي. 14.	Pruning when there ,s a branch collar :- د تنی د يو پړسيدلي ساحې څخه چېر ته چې څانګې د تنی سره يو ځاي شوي وي دغه څانګي تاو شوي معلومېږي نو د تاو شوي ځای سره يو ځای قطع شي. 15.	 Pruning when there’s a collarless union: - هغه ساحه چې پړسيدلي نه وي اوددغی ساحي څخه چې څانګې يې د تنی سره په کمه اندازه يو ځای شوي وي نو دغه څانګې په کم اندازه تاو شوی شکل لري نو د څانګې د پوستکي موړه په ښکاره کې قطع کوي. 16.	Pruning when it’s a co dominate stem: - کله چې څانګې د ساقې څخه ډير جګي وي او د څانګې د پوستکي لاندينی برخه د ساقی په خارجي برخه کې نښتي وي بايد قطع شي.
د شاخبري ګټي
(Advantages of pruning):- شاخبري د نبات لپاره ډيري ګټي لري که چېرته په سمه توګه وپالل شي نو ځنګل ته په بشپړه توګه زياتوالې ورکوي 1.	د بيکاره لرګيو شتون کمېږي. 2.	وني نسبتاقوي کېږي. 3.	د ميوي کيفيت او کميت اصلاح کېږي. 4.	وني ته ډيره قوي وده ورکوي يا دوني وده تېزوي. 5.	د مړو لرګيو يا وچو لرګيو له منځه وړل د لرګي (timber ) کيفيت او کميت ښه کېږي. 6.	د غوټيو کمول ،له منځه وړل او يا د غوټيو مخنيوي کوي. 7.	د ميوي ټولول او نور کرنيز عمليات د شاخبري پواسطه اسانه کېږي. 8.	د ونو د ميوه نيوونکو څانګو پورتنۍ برخې تناسبي چوکاټ شکل جوړوي. 9.	دونو د بيلابيلو برخو څخه د ښاخونو قطع کول يا د هغه ښاخونو قطع کول کوم چې په نورو ونو باندي سيوری کړې وي يا ګڼ وي چې ددی قطع کول د وني لپاره ډيره ګټوره وي. 10.	د وني په ريښه کې په عين وخت کې غذا او غذايې مواد ذخېره او ساتل شوي وي او په پاڼو او ښاخونو کې ذخېره او ساتل شوي نه وي نو ددغه غذايې موادو د ليری کولو لپاره بايد شاخبري تر سره شي. 11.	شاخبري په ونه کې د بدني ودی او ميوي د ساتلو د ساحي تر منځ توازن ساتي. 12.	د ځوانو نباتاتو د شاخبري کولو لپاره غوره ساختماني شکل جوړ شي.
دشاخبري تاوانونه
(Disadvantages of pruning ) 1.	شاخبري عموما ډير ګران کار دي چې په خاصو سببونو سره په پراخه اندازه محدود شوي وي. 2.	شاخبري دډير پاملرني وړ مهارت ته ضرورت لري. 3.	د ونو شاخبري کول په خصوصي توګه دونو د د ودې په قوت پوري اړه لري چې د څانګو د شاخبري کيدلو څخه دغه لوڅ شوی ځای د امراضو او حشراتو پواسطه د حملې لاندی راځي. 4.	د شاخبري زخمونه کولای شي چې وني ته امراض او حشرات داخل کړي نو شاخبري بايد د وني د ودی په وخت کې اجرا نه شي. 5.	د شاخبري څخه وروسته کيدای شي چې وني صحتمنده وي ليکن زيات شمير حشرات د هری خوا څخه پری را چاپير شوي وي. 6.	هغه کوچني ښاخونه چې ډير په اسانۍ سره قطع کېږي نو زخمونه جوړيږي او د پتوجن لپاره د ننوتلو اجازه ورکوي او د وني ورستيدل رامنځته کوي.
د شاخبري اهداف
(Objectives of pruning ) 1.	 د ونو دشاخبري کولو څخه عمومي هدف د ودی تنظيم ، دميوي د اندازي او کيفيت دښه والي ، د وني دشکل او بڼی د اصلاح او د ساختماني چارو لپاره د ښه لرګي د توليد دلوړيدو او اصلاح په منظور تر سره کېږي 2.	دشاخبري کولو پواسطه د وني لوړوالي او پراخوالې کنټرولېږي. 3.	شاخبري د وني د قوت لامل ګرځي. 4.	د وني د لوړوالي په کنټرول سره ددوا پاشی ستونزه کميږي. 5.	د وني عمر او اصلاحاتو د زيا تيدو لامل ګرځي. 6.	څرنګه چې د شاخبري پواسطه په ونه کې ښاخونه ډيريږي نو د ښاخونو په ډيريدو سره حاصل هم ډيريږي. 7.	شاخبري د ميوې غټوالی ، رنګ او خوند زياتوي. 8.	د ناروغه څانګو په پريکولو سره د ډيرو ناروغيو مخنيوی کېږي. 9.	د وني دلوړوالي په کنټرول کيدو سره د وني څخه ميوې په اسانۍ سره راټوليږي. 10.	په ونه کې هوا اود لمر وړانګي ښه داخليږي.
د شاخبري طبقه بندي
Classification of pruning :- I.	د يو عامل پواسطه د ونو شاخبري کيدل  :- 1.	طبيعی شاخبري (Natural pruning) :- د هغه شاخبري څخه عبارت دی کوم چې په طبيعي شکل د ولاړو ونو څخه څانګۍ له منځه تللي او غورځيدلي وي چې دغه له منځه تللنه او يا غورځيــــــــــــــــــدنه به د رڼا (Light)،واوري (Snow) ،يـــــــخ (Ice) ،ورستيدنې يا خرابوالي (Decay) او د نيمګړتياوو(Deficiency) په سبب رامنځته شوي وي چې طبيعې شاخبري ته (Self pruning) هم وايې. په طبيعت کې مترولوجيکي حالتونه لکه باد ، يخ ، واوره او مالګينتوب کيداې شي چې د نبات پخپله شاخبري کېدلو سبب جوړ شي چې دغه طبيعی غورځيدنې ته (abscission) وايې .دطبيعي شاخبري (natural pruning) يا(Self  pruning ) د يو طبيعي عا مل پواسطه رامنځته کېږي او يوه بطي پروسه ده چې په يوه ساحه کې سراسر دونو او ځنګلي نباتاتو په ژوند کې ادامه پيدا کوي. دغه شاخبري هغه وخت رامنځته کېږي کله چې دډيرو نژدی (څنګ په څنګ) ونو تاجونه يودبل ځواني څانګې سره يو ځای شوي وي او يو بل وهلي وی چې په نتيجه کې مات يا وچ شوي ښاخونه د لمر وړانګوپواسطه ارتباط نيسي او متاثره کېږي د فنجيانو او حشراتو حمله دغه مات شوي يا وچ شوي ښاخونه نور هم ضعيفه کوي نو پدي خاطر چې دغه څانګه ماته شي او پخپل زور سره لاندي وغورځوي باد يا شديد عمل ونه کمزورې کوي او ددی نه وروسته د وچ شوو ښاخونوپوستکی وباسي او يا پوستکې لېري کېږي يا ښاخونه دهغوۍ د قاعدی څخه مات شوي وي هلته ځای پر ځای کېږي اودهغه ځای څخه چې څانګې مات شوي دي د غوښتني وړ نباتات راشنه کېږي او وده کوي. که چېري دغه پروسه د اوږد مهاله وخت لپاره جريان ولري نو ددغی وني زياتره سهم د تنې په صافوالي کي وي.
2.	مصنوعي شاخبري (Artificial pruning) :- د هغه شاخبري څخه عبارت دي چې د ځنګلدار پواسطه په ځنګلي ونو کې اجرا کېږي کوم چې په طبيعي شکل شاخبري شوي نه وي يا په طبيعي شکل شاخبري کيدلې نه شي نو دغه وني په مصنوعي ډول د انسان پواسطه شاخبري کېږي او د ساقو تر منځ په فاصلو کې ، ددوۍ په ساختمان او دوران کې تغير راولي يعنې د انسان پواسطه په مصنوعي ډول په ونو کې شاخبري اجرا کېږي او د ونو په شکل ،ساختمان او نورو کې تغير راولي. مصنوعي شاخبري په ساده ډول يوه ارزښت لرونکې عمليه ده چې د هغه د اجرا کولوڅخه وروسته بايد د مهمو فکتورونو ته توجه وشي يعنې د شاخبري څخه وروسته مختلف فکتورونه په احتياط سره مراعات شي اولاندي اقدامات د شاخبري د ارزښت لپاره قبول شوي دي. 1-	 په هغه انواعو کې چې پوستکې يې سپينيږې يا پوستکې ئي ليری کېږي يا پوستکې يې نرم وي يا په صنعت کې په اساسي ډول د لرګي timber کوم چې غوټۍ نه لري او ډير مهم دي نو بايد په ډير دقيق ډول شاخبري وشي. 2-	شاخبري بايد پخپل وخت کې اجرا شې او کومی څانګې چې شاخبري کېږي بايد نري وي. 3-	شاخبري بايد په ښه قوي تنه کې تر سره شي تر څو حاصلات ئي ډير وي. 4-	د وني په هغه ارتفاع کې چې شاخبري اجرا کيږي بايد يو څه امکانات موجود وي ځکه چې د شاخبري لپاره د زيني استعمال ګران تماميږي. 5-	 دغوټيو مخنيوي کول :- چې د غوټيو مختلف اقسامو اود هغوی د تاثيراتو څخه ونه بايد پاکه شي. 6-	دونو بعضی انواع چې په چټکۍ سره د لرګي د هستې شکل ئي قوي وي جګ، نري او درانده وي. II. د څانګو دډولونو په اساس دونو شاخبري کيدل :- 1-	دشنو(ژوندي) ښاخونو شاخبري کول (green branches pruning) په لوړه کچه دشنو څانګو شاخبري کول ښه نه دي او يا شنی څانګي په يو خاص محيط کې ترميم شوي وي او په محدوده اندازه څانګې په يو ټاکلي وخت کې لېري شي او د هغه چا پواسطه اجرا کېږي چې ډيره تجربه ، علم او مهارت ولري.
•	د جوړه شوو ساقو څانګې چې په بل کې ننوتي وي بايد واخيستل شي. •	اضافي درانه څانګې داسی چې په نورو ونو کې يو ځای شوي يا راټول شوي وي. •	د جانبي څانګو شاخبري کول هم ښه نتيجه ورکوي. •	د وني د لويو برخو څخه چې شنې څانګې لېري شوي وي په جدی توګه دي ددی وده هم معلومه شي •	هغه نيالګي چې په منظم ډول کرل شوي وي نو دوی کم شاخبري ته اړتيا لري. •	دونو هغه څانګې چې ډيره تيزه وده کوي او نورو ونو سره يو ځای کېږي بايد شاخبري شي ځکه چې نوری وني هم زيانمنوي. •	هغه غټي څانګې چې د غوښتني وړ نه وي بايد هر څومره چې وختي شاخبري شي ښه کار دی ځکه چې د غټو څانګو شاخبري کول په عملياتو کې ډير ګران کار دی. •	د ځنګل په عملياتو کې داسې ويل شوي دي چې د يوي ونی شنه څانګه شاخبري نه شي ځکه چې که چېري شنه څانګه شاخبري شي نو د حشراتو ، فنګسونو او امراضو د حملې لاندي راځي. 2- د وچو يا مړوڅانګو شاخبري کول (Dry or dead wood pruning):ـد وچو يا مړو څانګو يا لرګيو شاخبري کولو څخه عبارت دې که چېرته په خاص محيط کې په خاصه توګه اجرا شي نو لرګې ئي د پاملرنې وړ دی ليکن په متوسط حالاتو سره ددی لرګيو شاخبري کول کيدای شي چې اقتصادي تمام شي. دناروغيو د تاثير لاندی څانګې په ډير خلاص شوي يا ازادو کرل شوو نيالګيو کې تر سره کيږي چې علاج اوسمول ئي اسانه دي. که چيرته په ګډ شوو نيالګيو کې مصنوعي شاخبري بيدون د ډير ارزښت سره ازمايل شوي وي نو دڅانګو تر منځ به د شاخبري تناسب ترتيب شي اوددی وني څخه به ددوی جانبي څانګي نه غورځول کېږي چې ددي لرګيو ليری کول به وخت په وخت سره يو تناسب ولري.
د طبيعي شاخبري ، مصنوعي شاخبري ، د شنه څانګو شاخبري او د مړو څانګو شاخبري کولو نه بغېر يوه بله شاخبري هم شته چې د Budding pruning په نوم ياديږي. دغوټۍ شاخبري کول (Bud pruning ) : - دهغه شاخبري څخه عبارت دي کوم چې د جانبي غوټيو پواسطه نښتي وي اودښاخونو د انکشاف مخنيوي کوي اوددی غـــــــــــــــوټيو ليري کولو ته Bud pruning وائي چې ددي شاخبري څخه په کافي اندازه د ښه لرګي (timber) لاسته راوړل دي .ښاخونه دجانبي غوټيو څخه انکشاف کوي او که چيري دغه غوټۍ ليري شي او ددی د ليري کيدو څخه څانګي نه شنه کيږي او دتني په وده کې کومک کوي او دښه لرګي د توليد سبب کيږي. همدا رنګه (Bud pruning ) د يو ښه لرګي (Knot free timber) د لاسته راوړلو لپاره يو ښه ميتود دی.
دځنګلي ونو دشاخبري کولو اجزاوي
1.	Heading back cutting 2.	Thinning 3.	Topping 4.	Raising 5.	Reduction 6.	Dead heading 7.	Restoration 1-	Heading back cutting:- د يوی ونی د منځنۍ نقطی څخه د قطع کونې څخه عبارت دی  د ساقې چې د ودې په حال کې وي لکه د ساقې د بغلونو څانګې او غوټي ليري کېږي دا په عمومي ډول د يو ورايټي د روزل شوو نباتاتو لپاره اجرا کېږي 2-	 Thinning: - دشاخبري يو غښتلي او پياوړی شکل دي او يوه رنګړي شوي قطع کونه ده او يوه بشپړه ټوکيدني، دوني يوه لويه څانګه يا ښاخ چې ددي د منشا څخه وي ليري کېږي په عمومي ډول د thinning په کارولو سره وني ته دوباره ژوند ورکوي اودډير پاخه ، رسيدلي يا زاړه ونو ،کمزورو ونو ،هغه ښاخونه چې مشکل رامنځته کوي او ډيره تيزه وده لرونکي ښاخونو په ليري کولو سره اجرا کيږي. کله چې thinning په صحيح توګه اجرا شي نو دنوي ودي لپاره چې د ډيری قوي ميوو او ګلانو په ساختمان کې مرسته کوي او داد ګلابو دشاخبري کولو لپاره او دپريښودل شوي ونو په څانګو کې شروع کېږي يا دډيرو څانګو او بوټو (shrubs) ددوباره نوي کولو لپاره اجرا کوو. 3ـ Topping: - د شاخبري يو جلا کوونکی شکل دي کوم چې د وني د ساقي (trunk) يا يو څه غټ ښاخونو څخه د ټولو ښاخونو ليري کول او د ودی څخه غورځول پکې شامل دي که چير ته (topping) په صحيح توګه تر سره شي نو دډير ځوانو په ونو کې استعماليږي او د(pollarding) يا څپره يا چجه جوړوني او د يو (Espaulier) په شکل استعماليدای شي. 4ـ Raising: - د يوی ونی څخه په ترتيب سره سپکې څانــــــــــــــــــــــــــــګې ليرې کيږې او د ودانيو (تعمير) ، ګاډيو ، د پيادرو او د نندارتونونو لپاره صاف تياريږي. 5- Reduction: - د يوي وني سايز کمول اکثره وخت د خنډونو دليري کولودګټورتوب لپاره تر سره کيږي او د يوي وني ارتفاع او خپاره شوي څانګې ليري کول د شاخبري کوونکي د لارښوونکي پواسطه بشپړ شوي دي اود څانګې څوکي جانبي څانګو ته چې په کافي اندازه غټوالی غوره کړي وي او دڅوکي برخي ئې ((د قطع شوي ساقې د قطر د برخی څخه ډير کوچنی )) د (topping) سره مقايسه شوي وي او (reduction) د وني دشکل اوساختماني بشپړتيا سره د پاملرني وړ مرسته کوي. په باغونو کې اکثره وخت ميوه لرونکي وني ددوباره ودي ورکولو د ګټورتوب لپاره قطع شوی وي او دميوو د بسته بندي د اسانتيا لپاره کوچني وني د پاملرني وړ دي او په باغونو کې د شاخبري نظام ډير پلان شوي دي او دهر يوي وني يو مهم توليدي فکتوردی.
ولې مونږ ځنکلي وني شاخبري کوو
شاخبري يوه هارټيکلچري او سيلويکلچري عمليه ده چې د ونو لپاره يوه ډيره ګټوره معالجه ده چې هر څوک ئې په ولاړو ونو کې اجرا کولای شي او دلاندی فکتورونو په اساس تر سره کېږي :ـ ۱ـ  د غوټيو پواسطه چې کومی پيښي رامنځته کېږي د هغوی کمول او د عالي درجی صاف لرګې د توليد زياتول. ۲ـ ساقې د ورو ورو نري کيدلو څخه ساتي. ۳- د (white pine  blister  rust ) مرض کمول. ۴ـ دونې د انرژي او تغذيې د زيرمو په حاصلخيزو تيغونو تمرکز کول تر څو چې دغه ونه لا زياته او ګټوره شي. ۵- دځنګل د تنظيم اود ميوو د اسانه راټولولو لپاره مناسب  اوچتوالی او پراخوالی بر قرار ساتل اود رڼا اود دوا پاشۍ لپاره د څانګو تر منځ خاليګاو ساتل. ۶- د آفتونو او امراضو د کنترول لپاره. ۷ـ‌ دمات شوو ښاخونو يا هغه ښاخونه چې وچ شوي وي له منځه وړل. ۸- د ونو لاندی دلمدي ځمکې د وچولو لپاره چې د لمرد رڼاد مستقيمې داخليدو ته لاره پريښودل شي ځکه چې دډير وخت لپاره دلوندوالي له کبله وني د حشراتوپواسطه زيانمنيږي. ۹- دونې د ودی او دميوو تر منځ پريمانه توازن تر يوه حد پوري په ونه کې د کاربوهايدريت او نايتروجن يو ځای والي پوري اړه لري کله چې دغه عناصر پوره وي نو وده ئې چټکه وي او زيات حاصل منځته راوړي او که چېر ته دغه عناصر کم وي نو وده ئې ضعيفه وي او ميوه ئې هم کمه وي  او همدارنګه ددوۍ څانګې بايد منظم وروزل شي چې له يوې خوا ئي وده کنټرول وي او له بلې خوا د ميوو د زيات توليد سبب وګرځي.
۱۰- The treatment of individual trees  :- د سيلويکلچر يوه مهم څرګنده شوی بڼه ده چې ممکن دونو تنظيمول ،شکل اود انفرادي ونو توليدي قوه د مستقيمي معالجي پواسطه اجرا کېږي. شاخبري د ونې چترcanopy يا ريښي ګڼوالې د کيمياوي موادو او هورمونونو غوښتنې او نوری مداخلی (منځګړيتوب) که چېرته پخپل وخت سره اجرا شي نو د ودی نخښي بدلوي اودونې ارزښت دلوړولو لپاره په نظر کې ونيول شي ۱۱- Crown and Canopy thinning:- دتاج اوچترۍ رنګړي کونه د رڼا د زياتوالي او د باد په مقابل مقاومت کولو لپاره ترسره کېږي او د وني دهری خوا څخه د انتخاب شوي څانــــــــــګو ليری کولو پواســــــــــــــطه تر سره کېږي چــــــــې دا يوه عمليه ده کوم چې د ونی مخالف (ضد ،مقابل) آب و هوا حالات اصلاح کېږي. ۱۲- Crown]] canopy lifting]] :- د تاج په لوړونه د هغه ښاخونو قطع کول شامل دي کوم چې ډير لوړوالی لري د شاخبري دغه تخنيک په عمومي ډول په ښاري محيط کې لکه د دولت دمحافظت او د غوره ښکلاګانو لپاره د وني شکل او د لرګي (timber) د ارزښت د لوړولو لپاره استعماليږي. ۱۳-Directional Or Formative Pruning:- د مناسبو څانګو ليري کول ونه په ساختماني شکل جوړوي او د وني شکل ښه معلوميږي .ِِِِِِِِِِِِِِِِِِ ۱۴-Vista pruning :-‌په يوه ونه کې د منظری په خاطر شاخبري کول دي. ۱۵- Crown reduction :- د يوی ونې ارتفاع او تاج د يوی انتخابي قطع کونې پواسطه کميږي او په ميوه لرونکو ونوکې دصافې قطع کونې اودميوی دکيفيت دلوړولو لپاره کوچني څانګې ليری کېږي. ۱۶- Pollarding:- دشاخبري يو‌منظم شکل دی چېرته چې پاڼريژی انواع چې دوباره شاخبري شوي وي او کال د استراحت په دوران کې دونو د سرونو قطع کول اجرا کېږي او دغه عمليه عموما د (Juvenile) په ونو کې اجرا کېږي نو دوی شديدو عملياتو ته توافق ورکولای شي.
په شاخبري تاثير کوونکى عوامل
1-	وخت (time ) 2-	موقيعت (يخ سيمي او گرمې سيمي) 3-	اقليمي شرايط :- •	هوا •	رڼا •	لنده بل (رطوبت) 4-	امراض او آفتونه 5-	کيمياوي موادو استعمال 6-	انسانان 7-	حيوانات
دشاخبري وخت
د وني د ودي په وخت کې شاخبري کول ښه نه دي ځکه چې پدی وخت کې د فنګس په رقم (fungoid) خطرناک امراض او د حشراتو حملی زياتي وي نو ځکه زخمونه يې په کاميابی سره پراخيږي او ونه کمزوري کيږي چې وروسته ئي علاج په کاميابۍ سره نه کيږي د شاخبري کولو لپاره ښه وخت د استراحت مرحله ده. شاخبري عموما په دوه موسمونو کې اجرا کيږي :- A.	د پسرلي په موسم کې د يخو سيمو نباتات شاخبري کيږي B.	د مني په موسم کې د ګرمو سيمو نباتات شاخبري کيږي. د ژوندي (شنه) ښاخونو دشاخبري کولو لپاره ښه وخت د استراحت مرحله ده او شاخبري د ژمي په اخري وختونو کې يا د پسرلي په لومړني وختونوکې د پاڼو د شنه کيدو څخه مخکې وشي. کله چې يوه ونه په متوسط اندازه يا مناسبه اندازه حاصلات ورنکړي نو شاخبري پکې اجرا کيږي او د حاصلاتو د ډيرښت لپاره ډير موثر تماميږي او همدارنګه په روغو ونو کې هم شاخبري اجرا شي چې په راتلونکي کې د لوړ کيفيت لرونکي توليدات توليد کړي. که چير ته شاخبري په صحيح توګه اجرا شي نو د ځنګلي ونو د ميوي يا حاصلاتو لاسته راوړلو لپاره ډير ګټور تماميږي.
-Open center or vase system
پدی طريقه کې د ونې منځ خالي پريښودل کېږي او د ونې څخه مر کزي ښاخونه ليری کېږي او يواځی د (٣-٥) پوري اصلي ښاخونه لري چې دخوازې په نوم ياديږي کوم چې د تنې څخه بهرر ته راوځي دغه سيستم د لمر وړانګو ته اجازه ورکوي چې په زياته اندازه دونې داخل ته ولاړي شي چې پدی سره د ونې په داخل کې سيوری کميږي.
central leader system
پدی طريقه کې د ونې مرکزي تنه يا ښاخ نه قطع کيږي او دونې په شاوخواکې په مناسب فاصلې سره د (٣-٤) پوري مناسب ښاخونه پريښودل کيږي چې په نوموړي طريقي سره يو قوي او غښتلې ونه جوړيږي مګر په نوموړي سيستم کې لويه ستونزه داده چې مرکزي ښاخ ډير لوړ ځي چې د دوا پاشۍ او د ميوي د ټولولو په وخت کې ستونزه پيدا کوې او هم دلاندينی څانګو ميوي د ښه کيفيت او ډول لرونکي نه وي.
Modified central leader system
دغه سيستم دمنځ خالي سيستم او مرکزي ښاخ لرونکي سيستم تر منځ يو منځ لاری سيستم ګڼل کيږي چې په نوموړي سيستم کې د مرکزي ښاخ نهايې څوکه په دريم کال قطع کيږې او نوموړی سيستم سره روزل شوي وني هم د دريو چتريو لرونکې وي.د نوموړي سيستم مرحلې د پورته دواړو سيستمونو سره ورته دی مګر فرق ئي دادی چې په تعديل شوي سيستم کې په لومړي کال کې چې کوم مرکزي ښاخ غوره شوی وي هغه د راتلونکي ژمي په شاخبرۍ کې بيا قطع کيږي او دقطع شوي ځاي څخه چې کومه يوه زخه په پورته نقطه زرغون شوی وي هغه د مرکزي ښاخ لپاره بيا غوره کيږي د مرکزي ښاخ د راتلونکي کال او ان په دريم کال په شاخبري کې يا د شاخبري به اخره مرحله کې په بشپړ ډول قطع کيږي  چې په راتلونکي کې يې لوړوالي ته اجازه نه ورکول کيږي.
څنګه شاخبري وکړو
کله چې وچ شوي او شنه لرګي چې ليري کيږي ددوی قطع کونه بايد پورته خواته په (۴۵) درجو کې قطع شي اوبايد مستقيما د تنی څخه په زياته اندازه زرترزره بيدون د ونی د پوستکي دزخمي کيدو څخه قطع شي.
کوچني ښاخونه په ډير اسانۍ سره ډيرصاف او بيدون د زخمي کيدو نه په يو ډير قوي چاقو يا دوه جوړه ئي قينچيګانو پواسطه قطع کيږي. که چيرته ښاخونه غټی اوسختي وي نو ددوی دقطع کولو په عمليه کې به لږه سختي وي او د پوستکي د ډير زخمي کيدو خطر شته او بايد ددی دقطع کولو لپاره د هغه نه قوي چاقوګان يا قينچياني ضروري دي. د ډيرو غټو څانګو د غوڅولو لپاره اره بايد لږه استعمال شي مګر اره بايد د چاقو په شان ډيره تيره وي البته ددی څوکه بايد په اخر کې نازک تاو شوی کړۍ ولري که چيري هغه سطحي ساحې چې د پاڼو پواسطه پوښل شوی وي په مستقيم ډول تری ليري کيږي تر څو چې د ناروغيو مخنيوی تری وشي او ونه بير ته په قرار قرار ډول روغه شي. په ځنګلي چاپيريال يا شاوخوا کې د ونی په ژوند يا د ونی د ژوند په دوران کې کله چې د ونی په وده کې ضرورت وي نو يوه خاصه شاخبري ته که چيري ضرورت وي نو شاخبري پری اجرا کيږي.
دشاخبري لپاره سامان آلات
‌‌د شاخبري عمومي قاعده داده چې د هميشه لپاره د هغه ځای قطع کول دي چې وده يا نمو پکې پيښيږي په هغه صورت کې چې يو بله زخه يا څانګه قطع کيږي يا په شاخبری کې هغه ژوندي (شنه) څانګې چې د ساقې څخه قطع کيږي کوم چې ساقه په اوږدو کې ونه چوي او هم د لرګين ښاخ پوستکی تخريب نه شي نو ددی لپاره چې شاخبري په تيزۍ سره سر ته ورسيږي نو دشاخبري سامان آلاتو ته ضرورت دی چې دغه سامان آلات د ونو ماهرين ،د ميوو دباغونو ماهرين ،د ځنګلي ونو ماهرين او همدارنګه ځنګلداران او باغوانان مختلف قسمه دځنګلداری او باغداری سامان آلات او د ونو دقطع کولو سامان آلات چې د کوم هدف لپاره جوړ شوي وي دهمغه هدف لپاره ئي استعمالوي په ونو کې ښه ګټور شاخبري کول لويه تجربه او حقيقي سامان آلاتو ته ضرورت دی مګر کوم سامان الات چې په شاخبری کې پکار وړل کيږي هغه بايد پاک،تيره،ښه کيفيت لرونکي او همدارنګه ښه قطع کونه وکړای شي. سامان الات بايد صاف وساتل شي ځکه چې په امراضو اخته څانګې په يو وار قطع کولو سره امراض نورو ونو ته مستقيما خپروي تيره ځايونه بايد په الکولو سره ووينځل شي اوددوۍ د ايښودلو څخه مخکې صاف شي. چې په همدی اساس دغه سامان آلات په لاندی ډول دي 1-	کله چې د ساقې يا څانګې قطر د يو انچ څخه کم وي ددوی لپاره د لاس شاخبري کوونکي الاتو پواسطه په موثره توګه شاخبري شي او يو صاف قطع کونه وکړای شي. 2-	By pass style hand pruner: - د شاخبرۍ د کوچنيو الاتو څخه يوه اله ده چې ښې او چپ مناسب لاستي لري او دقيچې په شکل عمليات پری اجرا کېږي خو غټ فرق ئي دادی چې يو Blade ئي د چاقو په شکل تيره دی. 3-	Anvil style hand pruner: - دغه اله يو تيره blade لري چې يو څه برخه ئې د اوسپنې څخه جوړه شوی ده چې مستقيما دساقو اوڅانګو قطع کونه کوي. Anvil style hand pruner
4-	Lopping shears:- هغه څانګې او ساقې چې د(۱-۳) انچو پوری قطر ولري استعماليږي دغه اله هم د By pass hand pruner اوAnvil hand pruner په شان جوړشوي دي که څه هم دغه اله غټه قطع کوونکې (Blade) اوغټ لاستي لري کوم چې دډيرقوی لرونکې وي هغه وخت چې قطع کونه کوي. Lopping shears 5-	Pole pruner: - دغه اله د ونې د چترۍ يا تاج کې چې ګڼ يا غټ څانګې يا شاخچې ولري اوتر دوه (۲) انچو پوري قطر ولري استعماليږي. Pole pruner 6-	Small pruning saw:- ددی Blade تقريبا (۷) انچ اوږدوالې لرې او د هغه څانګو د قطع کولو لپاره استعماليږي کوم چې د(۵) انچو پوري قطر لري. Pruning saw 7-	Large pruning saw: - ددی Blade تقريبا (۱۲-۱۸) انچو پوری اوږدوالې لري او دهغه څانګودقطع کولو لپاره استعماليږي کوم چې د (۵) انچو څخه زيات قطر ولري. Pruning saw
8-	Gas chain saw: - دا دهغه څانګودقطع کولو لپاره استعماليږي کوم چې د (۵) انچو څخه زيات قطر ولري. Gas chain saw
9-	Electrict chain saw: - دا دهغه څانګودقطع کولو لپاره استعماليږي کوم چې د (۵) انچو څخه زيات قطر ولري. Electric chain saw ۱۰- ‌Buck saw:-دايوه لاستي لرونکي اره ده چې په عمومي توګه دغټوڅانګودقطع کولو لپاره استعماليږي چې د H  يا C شکل لرونکې وي او ليری کيدونکې Blade لري چې دا Blade ډير ښه غاښونه لري او همدارنګه دغه اره دمتقابل قطع کونکي اری شکل لري چې د Blade  پراخوالی يې د غاښونو څخه ثابت دی پدی معنی چې پدی اری باندی فايبر لرونکې لرګي،ډبل لرګي او همدارنګه ډير زيات سخت کاږه لرګې قطع کېږي او دا اره کيدای شي چې يو يا دوه سړي يې استعمال کړي. ۱۱- Secateurs:- داهم دونودتکثيرونکي او قوريه لرونکي لپاره يو له مهمو سامان الاتو څخه شميرل کيږي دا قينچياني د پيوند څانګې دغوڅونې،دنيله بوټي دسرکپولو،دنامنلوڅانګودتيارولواودشاخبري دعمليو لپاره استعماليږي. دقينچي تيغ بايد دښه کيفيت لرونکي وي ځکه چې ټيټ کيفيت لرونکي يې په ښه طريقه سره د نيله بوټي اوپيوندبوټي او همدارنګه دپيوند څانګې پريکونه نشي کولای.
۱۲- Pruning knives:- دشاخبري چاقوګان دتيره تيغ اودښه لاستي په درلودلوسره دتنکي ښاخونودرنګړي کولو،دSucker دليرې کولو لپاره اودګلابوته دشکل ورکونې لپاره استعماليږي.
تبرګې مختلف اقسام لري چې په مختلفو مواردو کې لکه داسلحی په توګه تری کاراخيستل کيږي.
۱۴- Ladder:- زياتره دجګوتاج لرونکو ونودشاخبري کولوياسرکپولولپاره زيني ته ضرورت ليدل کيږي او دډيری وده لرونکې ونو دروزني،سرکپولواو ځوانولوپه چاروکې ورڅخه ګټه اخيستل کېږي.
هغه سامان آلات چې دشاخبري کولو په وخت کې استعماليږي
1-Goggles 2-Gloves 3-Helmet 4-Chain 5-Belt 6-Stair Tools of pruning-7
دشاخبري څخه وروسته توجه کول
دچتر لرونکي يا سيوري لرونکي د شاخبري کولو څخه مخکې او وروسته جدي پاملرنه وشي : ▷	د ونې د وچيدو په وخت کې اوبه کول. ▷	د زخمونو مخنيوی کول. ▷	د ضرورت په وخت کې د ضرورت په اندازه سره (fertile) ورکول. ▷	کله چې د ريبلو ماشين پواسطه چمن ريبل کيږي نو د ونو بيخونه هم زخمي کيږي نو د ريبلو ماشين بايد په احتياط سره استعمال شي. ▷	په ځنګلي ساحه(ځنګلي چاپيريال) کـې د قـطع کــونی پواسطه د لرګي (timber) د تنظيم لپاره ښه عمليه د غوښتنی وړ انواع دډيرو ژونديو ونو د حاصل لپاره ګټور دی ▷	يو چمتو شوی پلان کولای شي چې د څو کلونو لپاره د ونو په برابرولو کې کومک وکړي.
په لرګي باندې دځنګلي ونو دشاخبري کولو تاثيرات
دښه لرګي (timber) د لاسته راوړلو لپاره د ونو شاخبري کول ښه نتيجه ورکوي چې ځيني نتيجي ئي په لاندي ډول دي :- •	شاخبري په لرکي (timber) باندی مستقيم تاثير لري که چيرته شاخبري اجرا نه شي نو دونې لرګې يې کمزوری کيږي. •	د شاخبري پواسطه د ونې غذا کنټروليږي کله چې غذا کنټرول شوه نو ونه په متوسط اندازه غذا اخلي او لرګې يې قوي وي. •	د شاخبري پواسطه د ونو امراض کميږي نو څرنګه چې ونه دامراضو څخه بچ پاتې شوه نو لرکې يې هم ښه قوي وي.
سرچينې
محمد حنیف خان سید جمالدین افغاني پوهنتون کرنې پوهنځی ځنګلونوڅانګه
د شمالي خراسان ولایت
خوراسان، شمالي (په انگرېزي کې: Khorasan, North) د ایران د ولایتونو څخه یو ولایت دی. مساحت یې 28,434 کيلوميټر2 (10,978 مربع ميل) کیلومتره مربع ده او تقریبا 820,918 نفوس لري. د خوراسان، شمالي د ولایت پلازمينه د بجنورد ښار دی. په دې ولايت کې که د گڼې گوڼې خبره وکړی شي نو 27.7 تنه په يو مربع کيلوميټر کې (72 تنه په يو مربع ميل کې) اوسيږي.په دې ولايت کې ټول 6 ولسوالۍ (کومو ته چې په سيمه ايزه توگه شهرستان ويلی کېږي) دي.
نور ولولئ
وېشنيزه:د ایران ولایتونه
هوا علم نورستانۍ
هوا علم نورستانۍ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
کونستانس نيډن
د ژوند لومړي کلونه
کونستانس نيډن د انګلستان د برمنګم د «ايج باسټن» په فرانسيس روډ د ۱۸۵۸ز کال د جنورۍ په څلوروېشتمه نېټه زېږېدلې وه، مور يې «ان وډهيل نيډن» د هغې له زېږېدلو وروسته په دوو اونيو کې مړه شوه او د پلار نوم يې «تاماس نيډن» و، هغه يو معمار او وروسته بيا د برمنګم د معمارانو د ټولنې مشر شو. له دولس کلنۍ څخه د هغې پالنه مورنۍ نيا او نيکه کړې وه چې «کارولين» او «جوسا وډهيل» نومېدل او تر مرګه پورې له هغوی سره وه. د هغې انا او نيکه چې د عيسايي مذهب معتقدين وو د «ايج باسټن» په «پاکينهام» کې اوسېدل. پلار يې هم مورنۍ نيا او نيکه سره تر يو وخت پورې واوسېد، خو په ۱۸۷۱ز کال کې ثابته شوه چې هغه په يو نژدې ځای کې د خپلې نوې مېرمنې او د نيډن له څلورو ناسکه خوېندو وروڼو سره اوسېده چې د هغوی عمرونه د درې او اووه کلونو تر منځ و. په اته کلنۍ کې «نيډن» يو نژدې مذهبي ورځني ښوونځي کې داخله کړای شوه، چېرې چې د انځورګرۍ په برخه کې د هغې وړتيا وده وکړه. هغې خپل ځينې انځورونه د برمنګم د هنرونو ټولنې ته وړاندې کړل، د يو انځور نوم يې (د مرغۍ ځاله او ځنګلي ګلان) وو، دا نقاشي د ټولنې د ۱۸۷۸ز کال د پسرلي په نندراتون کې د وړاندې کولو لپاره ومنل شوه.
زده کړه
هغې په فلسفه، ژبو او علومو کې لېوالتيا پیدا کړه. په ۱۸۷۹ز کال کې يې د برمنګم او ميډلينډ انستيتيوت کې داخله واخسته، څو نباتات پوهنه (د بوټو علم) او فرانسوي ژبه ولولي، همدا راز د ۱۸۸۱ او ۱۸۸۷ز کلونو تر منځ ماسون سانیس کالج ته حاضريده، څو فزيک، ځمکپېژندنه، کيميا، ارواپوهنه او ژوپوهنه ولولي، هغې همدا راز د برمنګم د طبيعي تاريخ ټولنې غړيتوب هم تر لاسه کړ. نيډن د ماسون کالج د جريدې سمونګره هم وه.
د ۱۸۷۰ز لسيزې له وروستيو څخه نيډن له «رابرټ ليونيس ايم ډي» سره په شريکه د «هايلو -ايډياليزم» په نوم يوه فلسفه جوړه کړه، له هغه سره يې په لومړي ځل په ۱۸۷۶ز کال کې ليدل شوي و او بيا يې د عمر تر پايه ورسره اړيکه درلوده. د دې فلسفې مهم اصل دا دی چې «انسان د خپلو کايناتو جوړوونکی دی او د هغه ټولې پوهې – ان هغه هم چې داسې برېښې د دقيق، پراخو او بهرنيو شيانو استازولي کوي – يواځې ذهني شتون لري او په داسې پولو محدود دي، کومې چې د شخصيت او شرايطو له خوا جوړې شوې دي». هغې د «هربرټ سپينسر» د يوځای کولو په فلسفه کې لېوالتيا  درلوده، کومې چې هڅه کوله کاينات د ارتقا د فلسفې په مټ تشرېح کړي. په خپل اثر «ټولنيز حياتيات (۱۸۶۰ز کال)» کې سپينسر ټولنه د يو ژوندي شي سره پرتله کړې او استدلال يې کړی، لکه څنګه چې ژوندی شيان د طبيعي غوراوي له لارې ارتقا کوي، همدا شان ټولنه هم د يو ډول عمل په مټ وده کوي او پېچلتيا يې زیاتېږي. نيډن له دې سره موافقه څرګنده کړې وه، ځکه چې د وحدت موضوع په «هايلو-ايډياليزم» کې هم مرکزي حيثيت درلود، کومه چې هڅه کوي ماده پرستي او معنويت پرستي، شاعري او ساينس، خپل ځان او نور سره يو ځای کړي.
ليکوالي او د بلوغ ژوند
په ۱۸۸۱ز کال کې، نيډن د خپلې شاعرۍ لومړی کتاب «سندرې او د پسرلي غزلې» خپور کړ. دا يوه متنوعه ټولګه او د هغې د غزلو لړۍ ده چې د موسمونو د بدلون تشرېح يې په ځانګړي ډول د يادولو وړ دي.په ۱۸۸۵ز کال کې هغې د سيمې د ځمکپېژندنې په اړوند د يوې مقالې لپاره د «پاکسټن انعام» جايزه وګټله. هغې په ۱۸۸۷ز کال کې د « A Modern Apostle, the Elixir of Life, the Story of Clarice, and other Poems » (اوسنی ملاتړ، د ژوند اکسير، د کلاريک کيسه او نور شعرونه) په نوم د خپلې شاعرۍ دويم جلد خپور کړ. په دې کتاب کې د هغې تر ټولو غوره مشهور شعرونه راټول شوي، يو يې د «'Evolutional Erotics» په نوم دی، کوم چې د انسانانو تر منځ د اړيکو په اړه د طنزيه بشري ليد څخه ليکل شوی او د جنسي غوراوي په اړوند د داروين اند يې ورته د بنسټ په توګه کارولی دی. هغې همدا راز د «ساينس، پوهې، اګنويټيک کلني» او داسې نورو مهاليزو لپاره هم ليکنې کړې وې. هغې د CN، CA او Constance Arden تر نښې لاندې خپلې ګڼې علمي او فلسفي ليکنې وليکلې.
همدا راز، په ۱۸۸۷ز کال کې، هغې د « Induction and Deduction» مقالې لپاره د « Heslop» د سرو زرو نښان وګاټه. د هغې نيا «وډهيل» د ۱۸۸۷ز کال د جون په يو وېشتمه نېټه مړه شوه او هغې ته د پام وړ شتمني په ميراث پاتې شوه، همدې شتمنۍ له هغې سره مرسته وکړه چې د خپلې ملګرې «ميډلين ډانيال» سره يو ځای قسطنطينيې (استانبول)، فلسطين، هندوستان او مصر ته سفرونه وکړي، «ميډلين» د زده کړې پلوۍ او لوړو زده کړو ته د ښځو د لاسرسي مبارزه وه. په هندوستان کې هغې په هندي ټولنه کې لېوالتيا پيدا کړه، په ځانګړي ډول د برابرۍ او ښځو د حيثيت په اړوند.
هغه په ۱۸۸۸ز کال کې انګلستان ته راستنه شوه او د «ګراس وينر څلور لاري» په «پارک سټريټ» کې يې يو کور راونيو او په همدې کور کې له «ډانيال» سره اوسېده. هغې د دې لپاره بسپنې راټولې کړې چې هندوستانۍ مېرمنې طب ووايي او د هندوستان د ملي ټولنې غړې شوه. هغه له «ارستويي ټولنې» سره يو ځای شوه او هڅه يې وکړه چې «سپينسر» ټولنه جوړه کړي او د ګڼو خيريه موخو لرونکو ټولنو سره يې اړيکې درلودې. د ۱۸۸۹ز کال د اکتوبر په دوه ويشتمه نېټه، هغې د ماسون کالج د ټولنپوهنې څانګه کې د «هربرټ سپينسر» د ټولنپوهنې د اصولو په اړوند وينا وکړه. لکه چې د «پني» په نوم د ښځو ورځپانې په راپورونو کې ثبت شوې ده، هغې همدا راز په عامه مراسمو کې د ښځو د رايې ورکولو د حق په اړوند خبرې وکړې.
نيډن په دې ډول پېژندل شوې:"وچه ډنګره او دنګه ونه چې نازکه څېره او روښانه اسماني رنګه خړې سترګې يې لرلې. هغه په خپلو عادتونو کې منظمه او فعاله وه. هغه د تېز اواز لرونکې او په عامو ويناوو کې په بشپړ ډول په ځان واکمنه او خپلواکه وه."ځينې په دې باور دي، هغې په اکاډميکو بحثونو او رسمني مناظرو کې د طنز لور ته ميلان درلود، د هغې سره ډېره مېنه کېده (محبوبيت يې درلود) او ډېرې تودې شخصي او فکري ملګرتياوې يې درلودې. د دې تاييد د هغې له مرګه وروسته د هغې د ملګرو په مينه ناکو يادښتونو کې شوی دی، د بېلګې په ډول: پروفيسر چارلس لاپورټ ليکلي چې هغه «تر ډېره بريده نوموړې د يوې زده کوونکې په توګه نه ده لېدلې [بلکې] تر ډېره حده يې د يوې لېوالې او خواخوږې همکارې په توګه موندلې ده، په ډېره ځوانۍ کې د هغې په مړينې سره ما يو تر ټولو ښه او ګران شخصي ملګری له لاسه ورکړ».
ناروغي او مړينه
په ۱۸۸۹ز کال کې هغه د رحم په ناروغۍ اخته شوه چې ګومان کېده د جراحي عملياتو ته به اړتيا ولري، د ديسمبر په پنځمه نېټه هغه «لاوسن ټايټ» عمليات کړه او په داسې حال کې چې دا عمليات په لومړي سر کې بريالي شول، د ديسمبر په درويشتمه نېټه هغه د عفونيت له امله مړه شوه. نيډن «رابرټ لويوينس» ته وروستی ليک ليکلی و، دا لیک «د کونسټانس نيډن زيات آثار» په نوم د لیکنو د ټولګې په لومړۍ پاڼه په ۱۸۹۱ز کال کې خپور شوی و، په دې ليک کې د عملیاتو د شرايطو او د عملياتو په اړه د هغې د اندېښنو په هکله تفصيلات ورکړل شوي دي. هغه د برمنګم د «کي هيل» د پروتسټانت عيسايانو په هديره کې خښه شوه. د شلمې پېړۍ په اوږدو کې د هغې د قبر پېژندونکې ډبرې ډېر زيان وليد او د ۲۰۱۷ز کال د سپتمبر په مياشت کې هڅې پيل شوې چې ډېره ښه يادښتي ډبره پرې ولګول شي. د ۲۰۱۹ز کال د مۍ مياشتې په يوولسمه نېټه د قبر د نوې ډبرې د بیا نصبولو لپاره مراسم جوړ شوي و.
په ځان کنټرول
دخپل ځان کنټرول او د ۷ افزارو یا وسایلو په ذریعه له ستونزمنو خلکو سره د جوړجاړی چلند – Dealing with Difficult People د خوښې تیوري یوازې تاسې دا نه در زده کوي چې خلک ولې فریاد کوي، په نورو نیوکه کوي، شکایت کوي، د نورو کمزورتیا لټوي او یا په نورو تور لګوي. دا تیوري دا هم تاسې ته در زده کوي چې څرنګه له دې ډول خلکو سره ژر او په موثره توګه جور جاړی وکړو. د خوښې د تیوري ۷ کلیدي بنسټیز اصول دلته په دې ۷ اصولو کې تاسې د دې ډول خلکو په اړه مالومات او له دوي سره د جوړجاړۍ د طریقې بنیادي چلند زده کولای شی. ۱- ته د ذهن او بدن د جنتيک اړتياوو سره پیدا شوی ېې. ځنې خلک باور لري چې ذهن او بدن خپله کې وصل دي خو حقیقت دا ده چې یوازې وصل ندي بلکه دواړه ذهن او بدن د یوه سیستم برخې دي. ستا د لاس ګوتې دغه اړتیاوې سمې تشریح کولای شي ستا غټه یا ګته ګوته د بدن اړتیاوې په ګوته کوي او نورې ګوتې د مغز اړتیاوې په ګوته کوي.
د انځور ژاباړه : ستاسې د ذهن اړتیا : ازادي لرل، واک یا قدرت لرل، مینه ورکول او بېرته اخیستل، تفریح یا ساتیري ستاسې د بدن اړتیا : هوا یا اکسیجن، فزیکی او ارواهي محافظت، خواړه، اوبه، جنسي اړیکې، ځان ستړی کول، ارام کول
په جنتیکي لحاظ ته تل هڅه کوې چې دغه اړتیاوې په منظمه توګه پوره کړې او یا ېې تر لاسه کړې او هر چلند چې ته غوره کوې د دې د لاسته راوړنې ښودنه کوي. او کله چې ته دغه اړتیاوې تر لاسه کړې خپله بقا یقیني کوې.
۲- د ارزښتونو یو سیستم جوړول تر څو د لاسته راوړلو لپاره ېې ځان وهڅوې له خپلې تجربې په غیرې شعوري توګه ته داسې یو خیال په ذهن کې جوړوې چې ستا نړۍ تاته بې له درده او له ارامه ډکه در ښي. دغه نسخه تاته ستا د ارزښتونو سیستم په ذهن کې در ښي. او همدا سیستم تا د خپل ژوند په ټولو برخو کې هڅوي چې د ستونزو مخه ډب کړې او ارام ته ځان ورسوې. تا هم لکه د هر چا په څېر نښکارېدونکې د لرلید یا نظریاتو عینکې په سترګو کړي د کومې په ذریعه چې ته خپله نړۍ وینې، ستونزې او ارام سره جلا کوې. ته دا عینکې د قضاوت کولو لپاره کاروې او خپله بقا یقیني کوې. د بیلګې په توګه یو کس ته میلمه کړی ېې او تاته ېې په ډوډۍ کې مرچ زېات کړي. د ډوډۍ خوړلو وروسته خوله ترخه ده. ته سم د لاسه د ارزښتونو په سیستم کې دا اضافه کوې چې باید نوره خوله په مرخو ترخه نکړم او له خوړلو ېې ډ ډه کوې. دلته تا د یوې ستونزې د پېښېدو مخه ونیوله او یو ارام دې اضافه کړ. ۳- ستا د ارزښتونو سیستم ځانګړی ده ستا ټول لرلید ستا له شخصي تجربې جوړیږي. او په همدې وجه نور سره ګډ یا شریک نده بلکې د ارزښتونو یو بې ساری سیستم ده. ۴- د چلندونو کارونه تر اوسه پورې ۴۶۰۰ بې ساري چلندونه په ګوته شوي کوم چې تاسې د نورو سره په جوړ جاړي کولو کې کارولی شی. دنورو لخوا کیدای شي دغه چلند ته منفي یا مثبت ووېل شي ځکه دغه قضاوت د هغوي له شخصي تجربې جوړ د ارزښتونو سیستم کوي. د خپل چلند په اړ د نورو قضاوت کې دا په یاد لری چې څوک او په کوم وخت کې پرې قضاوت کوي. ۵- هر یو چلند څلور برخې لري لومړۍ دوه برخې د دوه نورو برخو کنټرول کوي. لومړۍ دوه برخې ستا عمل او په ورته وخت کې د عمل لپاره فکر کول دي. دویمه برخه دوه نورې برخې دي او هغه ستا د عمل په اړه ارواهي تولید او احساس ده. په دې د ښه پوهېدو لپاره د موټر د څلور ټایرونو په اړه فکر وکړئ. دوه مخکنۍ ټایرونو سره د ماشین قوه په مستقیمه توګه وصل ده او دوه ورستي رهبري کوي. لاندې انځوریزه بیلګه وګورئ.
تړلې لیکنې
ذکریا رحیمي
خرونینګن
ګرونینګن (خرونینګن ولایت) په هالنډي Groningen) د هالنډ هیواد شمال ختیځ ولایت دی.
لېږد ۳۰
لېږد ۳۰ (انگلیسي: Expedition 30) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو دېرشم ماموریت دی.
سرچينې
وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
حاجي موسى هوتک
حاجي موسى هوتک د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
د خپلواکۍ اتل
بټنوک|غازي امان الله خان د افغانستان لومړی شخص وو، چې دا مقام يې ترلاسه کړ د خپلواکۍ اتل يا د خپلواکۍ ملي اتل هغه شخص دئ چي د هيواد د خپلواکۍ د خپلواکي ساتلو لپاره خپل ټول ژوند، مال، کورنۍ او هرڅه قرباني کولو ته ولاړ وي. دا مقام هرڅوک و هرچاته نسي ورکولای، او خپل ځان ته خو يي په هيڅ صورت نسي ورکولای. په افغانستان کې دا مقام يواځی د لويې جرګې، ولسي جرګې او ولسمشر لخوا ورکول کیدای سي. خو دا سرليک (مقام) د هرچا په نصیب کي نه وي. د مثال په توګه د افغانستان په تاریخ کې د ګوتو په شمار خلکو ترلاسه کړی دی.