cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
وبا یا ټولنیونه
شدت
له تاریخي اړخه، د ټولنیونې د شدت کچه اخیسته د پېښې مړینې کچې پر بنسټ وه، خو ښايي د پېښې مړینې کچه په لاندې دلیلونو وبا ته د غبرګون پر مهال د وبا د شدت د کچې اخیستنې لپاره کافي نه وي:
یوازې د پېښې-مړینې کچې اندازې د محدودیتونو په پام کې نیولو لپاره، د وبا شدت ارزونې چوکاټ په دوو اړخونو کې د ناروغي د خپراوي شدت اندازه کوي: په ککړو شویو وګړو کې د ناروغۍ کلینیکي شدت او په ټول نفوس کې د عفونت د لېږد وړتیا.
نيکولای بوخارین
نيکولای ايوانويچ بوخارين (۹ اکتوبر [زوړ تاريخ ۲۷ سپتمبر] ۱۸۸۸ – د۱۵ مارچ ۱۹۳۸زکال) يو بلشويکي انقلابي، شوروي سياستوال، مارکسيستي فيلسوف او اقتصادي او د انقلابي اند په اړوند نوښتي مصنف و.
په ځوانۍ کې يې د تبعيد پر مهال له خپلو نورو تبعيد شويو ملګرو هر يو ولادمير لينن او ليون ټروټسکي سره کار وکړ. د ۱۹۱۷ز کال د فبرورۍ له انقلاب وروسته، هغه ماسکو ته راستون شو، چېرې چې د بالشويکي پېژندګلو له امله هغه ته په ګوند کې لوړه رتبه ورکړل شوه او د اکتوبر له اوښتون وروسته د دوی د مجلې «پراودا» مسئول مدير شو.
په بالشويک ګوند کې، بوخارين په لومړي سر کې چپ اړخی کمونست و، خو له ۱۹۲۱ ز کال وروسته يې سوکه سوکه ښي اړخي سياست لوري ته مخه شوه. له نوي اقتصادي تګلارې (NEP) څخه د هغه پياوړي ملاتړ نوموړی د ښي دريځ ته بوت. د ۱۹۲۹ز کال تر وروستيو پورې، دې دريځ بوخارين د جوزف سټالين د مهم اتحادي په توګه په مناسب موقعيت کې ودراوه، په داسې حال کې چې بوخارين ډېر ژر د سټالين په يو هېواد کې د سوشليزم نظريه او تګلاره تشريح کړل. سټالين او بوخارين دواوړو په شريکه د ۱۹۲۷ز کال د ديسمبر په مياشت کې د کمونست ګوند د پنځلسم کانګريس پر مهال «ټروټسکي، ګريګوري زينووف» او «ليو کامينوف» له ګونده و ايستل. له ۱۹۲۶ څخه تر ۱۹۲۹ز کال پورې بوخارین د «کومينټرن» د اجرائيه کميټې د عمومي منشي په توګه له ستر ځواک څخه برخمن و. خو ټوليز کار ته د دوام ورکولو په اړوند د سټالين پرېکړې دا دواړه سره جلا کړل او بوخارين په ۱۹۲۹ز کال کې له سياسي دفتر و ايستل شو.
کله چې په ۱۹۳۶ز کال کې ستره تصفيه پيل شوه، د بوخارين ځينو لیکونو، خبرو اترو او ثبت شويو تلفوني اړيکو د هغه خيانت څرګند کړ. د ۱۹۳۷ز کال په فبرورۍ مياشت کې ونيول شو او په بخارين د شوروي دولت د نسکورولو لپاره  د سيسه جوړولو تور ولګېد. له يوې څرګندې محاکمې وروسته چې ډېری لوېديځ کمونستي خواخوږي ورڅخه لرې ساتل شوي وو، هغه د ۱۹۳۸ز کال د مارچ په مياشت کې اعدام شو.
له ۱۹۱۷ ز کال مخکې
نيکولای بخارين د ۱۸۸۸ز کال د سپتمبر د ميشاتې په ۲۷ نېټه (نوي تاريخي بڼې تر مخې ۹ اکتوبر) په ماسکو کې زېږېدلی و. هغه د «ايوان ګاوريلويچ بوخارين» او «ليوبوف ايوانونا بوخارين» دويم زوی و چې مور او پلار يې دواړه د ښوونځي ښوونکي وو. د نيکولای په وينا پلار يې په خدای باور نه درلود او کله چې هغه څلور کلن و نو ډېر ځله به یې ورڅخه پلار غوښتنه کوله چې د کورنۍ ملګرو ته شعرونه ووايي. د «دا هر څه څنګه پيل شول» په نوم د هغه په ناول کې بيان شوی دی چې د ا کتاب تر ډېره بريده خپل ژوند ليک دی.
د بوخارين سياسي ژوند په شپاړس کلنۍ کې د هغه له هميشني ملګري «ايليا ارنوبورک» سره يو ځای پيل شو، هغه مهال چې دوی په د ۱۹۰۵ کال د روسيې د اوښتون په اړوند د ماسکو پوهنتون د محصلينو په فعاليتونو کې برخه اخسته. نوموړی په ۱۹۰۶ز کال کې د روسي ټولنيز ديموکراتيک کارګر ګوند سره يو ځای او د بالشويک څانګې غړی شو. بوخارين له ګريګوري سوکولنيکف سره يو ځای په ماسکو کې د ۱۹۰۷ز کال د ځوانانو ملي کنفرانس جوړ کړ، کوم چې وروسته د «کومسومول» بنسټ بلل کېدو.
په شل کلنۍ کې هغه د ګوند د ماسکو د کميټې غړی و. په دې کميټه کې تزاري پټ پوليس په ډېره پراخه کچه ننوتي وو، هغه پوليس چې «اوکاران» يې بلل. د دې کميټې د يو مشر په توګه، بوخارين د دوی لپاره ډېر ژر د پام وړ څوک وګرځېد. په دې موده کې هغه د «والرين اوبلونسکي» او «ولادمير اسميرنوف» نژدې ملګری شو. هغه همدا راز د خپلې راتلونکې لومړۍ مېرمنې «نادژدا ميخايلونا لوکينا» سره هم وليدل چې د هغه ترله او د «نيکولای لوکين» خور وه، هغه هم د ګوند غړې وه. له داخلي تبعيد ډېر ژر وروسته، دوی په ۱۹۱۱ز کال کې واده وکړ.
په ۱۹۱۱ز کال کې، د لنډې مودې بند وروسته بوخارين په «ارخانګليسک» کې «اونګا» ته تبعيد شو، خو هغه ډېر ژر «هانور» ته وتښتېد. په ۱۹۱۲ز کال کې کاراکاو (اوسني پولنډ کې) ته له تګ مخکې، چېرته چې هغه په لومړي ځل له ولادمير لينن سره وکتل، د يو کال لپاره په المان کې و اوسېد. د تبعيد پر مهال هغه خپلو زده کړو ته دوام ورکړ او ګڼ کتابونه يې وليکل چې دې کتابونو هغه ته د خپل عمر په درېیمه لسيزه کې د بالشويک د يو ستر انديال حيثيت ورکړ. د «امپرياليزم او د نړۍ اقتصاد» په نوم د هغه کتاب په لينن اغېز وکړ، چا چې له هغه څخه په خپل ستر او پېژندل شوي اثر «امپرياليزم، د پانګوال نظام لوړ پړاو» کې په ازادانه ډول د هغه نظریات پور کړي. هغه او لينن ډېر ځله په نظریاتي مسائلو او تر څنګ يې د اروپا چپ اړخي سره د بوخارين په نژدې کېدو او د سټاټيزم ضد تمايلاتو په اړوند تاوده اختلافات درلودل (سټاټيزم هغه سياسي نظريه ده چې وايي دولت بايد په ټولنيز او اقتصادي چارو مرکزي واک ولري). له اتريشي مارکسيستمي او  غېر مارکسيستي اقتصادي انديالانو سره د بوخارين لېوالتيا پيدا شوه، لکه «اليکساندر بوګدانوف»، څوک چې د لينین له دريځونو اوښتی و. همدا راز کله چې په ۱۹۱۳ز کال کې په ويانا کې و، هغه د لينن په غوښتنه له جورجيايي بالشويک جوزف سټالين سره مرسته وکړه چې د «مارکسيزسم او ملي پوښتنه» په نوم يو مضمون وليکي.
د ۱۹۱۶ز کال د اکتوبر په مياشت کې، کله چې هغه په نيويارک ښار کې و، بوخارين له ليون ټروټسکي او اليکسانډرا کولونټای» سره يو ځای د «Novy Mi» (نوې نړۍ) په نوم ورځپاڼه پر مخ وړله. کله چې ټروټسکي په ۱۹۱۷ز کال د جنورۍ په مياشت کې نيويارک ته ورسېد، بوخارين لومړی کډوال و چې هغه ته ښه راغلاست ووايي. (د ټروټسکي مېرمنه د هغه وخت يادونه کوي، «له يوې کلکې غېږې وروسته په سملاسي ډول يې هغه ته د يو کتابتون په اړه خبرې پيل کړې، کوم چې د شپې تر ناوخته پرانيستې وي او کوم چې هغه موږ ته وړانديز وکړ چې په لومړي سر کې يې راته وښيي»، ستړی ټروټسکي يې د ښار منځ ته بوت، تر څو هغه د هغه ستره موندنه وستايي»).
له ۱۹۱۷ څخه تر ۱۹۲۳ پورې
د ۱۹۱۷ د فبرورۍ د روسي اوښتون په خبرونو کې، له ټولې نړۍ څخه تبعيدي انقلابيانو خپل هېواد ته راستنېدل پيل کړل. ټروټسکي د ۱۹۱۷ز کال د مارچ په ۲۷ نېټه د سنټ پيټرسبرګ په لور له نيويارک روان شو. بوخارين د مارچ په لومړيو کې روان شو او د جاپان له لارې روسيې ته ستون شو (په جاپان کې د لنډې مودې لپاره سيمه يیزو پوليسو نيولی و)، د ۱۹۱۷ز کال د مۍ مياشت کې ماسکو ته ورسېد. له سياسي اړخه د «مينشويکانو» او «ټولنيزو ديموکراتانو» په پرتله «بالشويکيان» په ماسکو کې لږکي وو. له دې امله چې د لينن د دې ژمنې پر بنسټ چې له سترې جګړې څخه په وتلو سره به سوله قايمه کړي، ډېر خلک په هغه ورمات وو، په ډرامايي ډول په بالشويک څانګه کې د غړيو شمېر مخ په زېاتېدو شو – د ۱۹۱۷ز کال د فبرورۍ په مياشت کې ۲۴۰۰۰ څخه د ۱۹۱۷ز کال د اکتوبر په مياشت کې ۲۰۰،۰۰۰ ته ورسېد. ماسکو ته په رسېدو سره، بوخارين د ماسکو ښار په کميټه کې خپله دنده بېرته پيل کړه او همدا راز د ګوند د ماسکو سيمه ييزه اداره کې غړی شو.
دا چې موضوع نوره هم پېچلې شي، نو بالشويکان خپله هم په ښي او چپ اړخو ويشل شوي وو. د «اليکسي راکوف» او «ويکټور نوګين» په ګډون د بالشويک ښي اړخي د ماسکو په کميټه واکمن وو، په داسې حال کې چې د «ويلادمير سيميرنوفو، واليرين اوسينسکي، ګيورګي لوموف، نيوکالی ياکووليف، ايوان کازيلشتاين» او «ايوان سټکوف» په ګډون ځوان چپ اړخي بالشکويان د ماسکو د سيمه يیز دفتر غړي وو. د ۱۹۱۷ز کال د اکتوبر په لسممه نېټه، بوخارين مرکزي کميټې ته وټاکل شو، له هغه سره د ماسکو دوه نور بالشويکان هم ملګري وو: اندری بونوف او ګريګوری سوکولنيکوف. په مرکزي کمېټه کې دا پیاوړې استازولي نېغ به نېغه د ماسکو د ادارې د مخ پر وده اهميت پېژندنه وه. په داسې حال کې چې بالشويکان مخکې په ماسکو کې لږکي وو، مينشيويکان او ټولنيز انقلابيان له هغوی مخکې و، د ۱۹۱۷ز کال د سپتمبر په مياشت کې بالشويکان په ماسکو کې اکثريت وګرځېدل. سربېره پر دې، د ماسکو سيمه ييزه اداره په رسمي ډول د ماسکو په ټولو ديارلسو مرکزي ولايتونو کې د ګوند د تنظيم مسئوله وګرځول شوه – کوم خای چې د ټولې روسيې د وګړو اوه دېرش سلنه او د بالشويکانو د غړيتوب شل سلنه برخه جوړوله.
په داسې حال کې چې د اکتوبر د انقلاب پر مهال په ماسکو کې هېڅوک هم په انقلابي سياست واکمن نه و لکه ټروټسکي چې په سن پټرسبرګ کې کړي وو، بوخارين بيا په ماسکو کې تر ټولو نوميالی مشر و. د اکتوبر د انقلاب پر مهال، بوخارين د ماسکو شوروي د انقلابي فرمانونو مسوده جوړه، هغه يې معرفي او له هغې يې دفاع وکړه. وروسته بخارين په پيټروګراډ کې  انقلابي دولت ته په خپل راپور کې د ماسکو شوروي استازولي وکړه. د اکتوبر له انقلاب وروسته، بخارين د ګوند د ورځپاڼې «پراوډا» مسئول مدير شو.
فین.نه
فین.نه (Finn.no) يو نارويجنه ويبپاڼه ده، چي د شيانو پلورلو او رانيولو، کار موندنې، او نور څه لپاره استعماليږي. دا د ناروې د کارول شوو شيانو د پلورلو تر ټولو ښه او عامه سرچينه ده.
اجمل خټک
بټنوک|289px|اجمل خټک بټنوک|289px|اجمل خټک اجمل خټک (د ۱۹۲۵ ز کال د سېپتمبر ۱۵ - د ۲۰۱۰ ز کال د فبرورۍ ۷) (په انگرېزي: Ajmal Khattak) د پښتو ژبې يو تکړه ليکوال، شاعر او سياسي شخصيت وو. نوموړی د عوامي نیشنل ګوند فعال سياسي مشر او د پاکستان د ولسي جرگې غړی هم پاتې شوی دی.
مخينه
اجمل خټک د ۱۹۲۵ ز کال د سېپتمبر پر ۱۵ په اکوړه خټک کې زېږېدلی وو. له ماشومتوبه د خان عبدالغفار خان له شخصيته اغېرمن شوی او چې کله ۱۷ کلن شو نو په فعال ډول يې د هند د پرېښوولو غورځنگ Quit india movement غړيتوب ترلاسه کړ.هغه، هغه مهال د پېښور د گورنمنټ هاي سکول زده کوونکی وو، خو خپلې زده کړې يې نيمگړې پرېښووې او د همدغه سياسي غورځنگ له غړيو سره يوځای شو. دا د هغه د سياسي بوختيا پيل وو چې تر پينځو لسيزو پورې يې دوام وکړ او په همدغه وخت کې يې د خپل ادبي ژوند او زده کړو په پرمختگ کې هم د درد نه ډکې لمحې په زندانونو کې تېرې کړې. که څه هم نوموړي د پېښور پوهنتون نه په پارسۍ کې ماسټري اخيستې، خو هغه په پښتو ادب کې د ځانگړو نوښتونو لاره هم درلوده او پښتو ادب يې د انگرېزي ادبياتو سره وتاړه او په دې ډول يې د پښتو ادبياتو د يوه پرمختلونکي شاعر نوم خپل کړ.
زده کړې
اجمل خټک په خپل کلي کې تر اتم ټولگي پورې زده کړې وکړې او بيا د پيښور په عالي ښوونځي کې شامل شو. دا چې نوموړی په ځينو سېاسي چارو کې په کارنده توگه بوخت وو نو په دې تور، چې انگريزي ضد فعاليتونه کوي، له ښوونځي وايستل شو. خو له پوهې سره مينې دى غلى نه کړ، په شخصي توگه يي زده کړې وکړې او عربى، پښتو او دری يې ولوستلې، انگريزي ژبه يي زده کړه، غوښتل يې چې په پوهنتون کې د شاملېدو لپاره ازموینه ورکړي، خو له ازموينې يي راوايست او زندان ته يي وردننه کړ. هغه په زندان کې هم لوست کاوه او له هماغه ځايه يي ازموينې ورکړې، ځکه يوازې د ازموينې پر ورځ يي اجازه ورکوله چې له زندانه ازموينې ته ورشي او بيرته به يې زندان ته راوست.
اجمل خټک تر زندان وروسته پېښور پوهنتون ته بريالى شو. بيا يې ونيو او دا ځل يي د مچ مشهور زندان ته بوت، خو بيا ېې هم لوستونه مخکې وړل او له هماغه ځايه يې د فلسفې او ارواپوهنې ازموينه ورکړه.
له ١٩٤٢ ز کاله تر ١٩٤٤ ز کاله ېې سياسي فعاليت کاوه او له ستونزو سره هم ډير مخامخ وو، خو پر ١٩٤٧ ز کال پاکستان جوړ شو او د دوى ستونزې د پخوا په پرتله په کمېدو شوې. هغه د نشنل عوامي گوند منشي پاتې شوى دى.
د ښوونکي دنده يې هم ترسره کړې او په پېښور راډيو کې يې هم کار کړی، پروگرامونه به يې ليکل، خو د ژوند ډېره برخه يي لکينې ته ځانگړې کړې وه.
مړينه
د عوامي نیشنل گوند پخوانی مشر، ليکوال او شاعر اجمل خټک، چې د انقلابي شاعر لقب هم ورکړ شوی، د ۲۰۱۰ ز کال د فبرورۍ پر ۷ تر یوه کال رنځ وروسته ومړ او د خټکو اکوړې په هدیره کې خاورو ته وسپارل شو. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه.
چاپ شوي نښيرونه يې
تراوسه يي ١٣ کتابونه او ١٨ رسالې چاپ شوي دي.
۱- پښتو ادب کى تاريخ (اردو).
۲- پښتانه شعراء(پښتو).
۳- ژوند او فن (پښتو).
۴- د غيرت چيغه (پښتو)
۵- کچکول (پښتو).
۶- باتور (پښتو).
۷- دا زه پاگل ووم (پښتو).
۸- دوخت چغه (پښتو).
۹- گلونه تکلونه (پښتو).
۱۰- گل پرهر (پښتو).
۱۱- سرې غونچې (پښتو).
۱۲- ځنډ وخنډ (پښتو).
۱۵- افغان ننگ (پښتو).
۱۶- د ژوند چغه (پښتو).
۱۷- قيصه زما د ادبى ژوند (پښتو).
په دې وروستيو کالونو کې، چې روغتيايي حالت يي هم ښه نه وو، نو د يوه نوي کتاب په ليکلو بوخت وو چې د خپل ژوند لوړې ژورې پکې راغونډې کړي. نوموړي دا نيت هم درلود چې په دې کتاب کې دا وليکې چې ولې افغانستان ته تللي وو او ولې يې هلته شل کاله ژوند وکړ. د خپلو ليدنو کتنو په اړه يې خاطرې هم ليکلي او همدا راز يې کتاب ته د ترخه وختونه او خواږه يادونه نوم ورغوره کړى وو.
سرچينې
‎
باندنۍ تړنې
وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان
چېن شي هوانگ
چېن شي هوانگ (۲۵۹ مخ زېږيز پېر – ۲۱۰ مخ زېږيز پېر)(په چينايي:秦始皇) له ۲۴۶ مخ زېږيز پېر نه تر ۲۲۱ مخ زېږيز پېر د رياستي جنگونو په وخت کې د چين د رياست پاچا ؤ. هغه په ۲۲۱ مخ زېږيز کال کې د متحده چين لومړنی امپراطور ؤ. هغه تر ۲۱۰ مخ زېږيز پېر، تر خپلې مړينې پورې د چين واکمن پاتې و، او په ۵۰ کلنۍ کې ومړ.
چېن شي هوانگ د چين په تاريخ کې يوه ناندريزه څېره پاتې شوې. وروسته له دې چې چين يې متحده کړ، هغه او د هغه لوړ سلاکار لي سي، لوی سياسي او اقتصادي اصلاحات نافذ کړل. هغه ډېرو سترو پروژو ته عملي جامه ورکړه چې په دغو کې د چين د ستر دېوال لومړنۍ بڼه د يادولو وړ ده، د ننني پېر هغه نامتو ستره مقبره چې د ښار په اندازه ده او ساتنه يې د ټيراکوټا پوځ کوله، او د چين د ملي واټونو تر ټولو لوی سيستم، چې دا ټولې پروژې د پوځيانو د ځانونو په لگښت د همدغه امپراطور په وخت کې سر ته ورسېدې. د اثبات د راوستلو لپاره، کوېن شي هوانگ گڼ شمېر کتابونه خښ کړل او وې سوځول. د هغه د ظلم او استبدادي حکومت سره سره، هغه د چين په تاريخ کې يو اهم او اغېزمن شخصيت گڼل کېږي.
وېشنيزه:چينايي امپراتوران
محمد يعقوب نانوتوي
محمد يعقوب نانوتوي (1833_1884)يو هندي اسلامي عالم وو،او په هندکي د ديوبند دار العلوم له لمړنيو ښوونکو څخه وو.
محمد يعقوب په 1833 زېږديز کال کي د هند د اتراپردېش ايالت د سهارنپور ولسوالي د نانوته په ښار کي وزېږېد.د هغه پلار مملوک علي په هند کي د خپل وخت له سترو عالمانو څخه وو،او د غازي الدين خان په مدرسه کي ښوونکى وو.محمد محمديعقوب زياتي اسلامي زده کړي له خپل پلار نه وکړې،په حديثو کي د هغه استادان شاه عبدالغني مجددي او احمد علي سهارنپوري وو.
مولانا خپل کار د زده کړي په څانګه کي پيل کړ،کله چي دارالعلوم ديوبند تاسيس شو نو د دارالعلوم موسس محمد قاسم نانوتوي له هغه څخه وغوښتل تر څو د لمړني غړي په حيث په دارالعلوم کي ګډون وکړي.مولانا صاحب محمد يعقوب  د دارالعلوم ديوبند لمړنى صدرمدرس(سر ښوونکى)وو،او تر وفات په همدې دنده پاته شو.د هغه زده کوونکي زياتره د دوهم نسل علماء وو لکه شيخ الهند محمود الحسن،مفتي عزيز الرحمن عثماني او اشرف علي تهانوي.
مولانا محمد يعقوب په تصوف کي د حاجي امدادالله صاحب مريد وو،او په چشتيه،نقشبنديه،قادري او سهرورديه طريقو کي يې د خلافت پګړئ تړلي.
مولانا صاحب بالاخره د کولرا د ناروغۍ له امله د 51 کلنۍ په عمر په 1884 کال کي له  دې فاني نړۍ نه  سترګي پټي کړي، او په نانوته کي خاورو ته وسپارل شو.
سرچينې
وېشنيزه:1833 زېږېدنې وېشنيزه:1884 مړينې وېشنيزه:سني اسلام وېشنيزه:حنفي مذهب وېشنيزه:حنفيان وېشنيزه:ديوبندي وېشنيزه:ديوبنديان وېشنيزه:اسلامي هندي علماء
احسان الله جرس
احسان الله جرس د محمد ترين زوى پر 1363 ل. کال د وږي (سنبلې) پر شپږمه نېټه د کندهار ښار د لويې ويالې د "ډبرو پله" په سيمه کې زوکړى دى ، اوس د البېروني ښوونځي په اتم ټولگي کې خپلې منځنۍ زده کړې پرمخ بيايي.
لومړنى شعر يې پر 1378ل ليکلى دى؛ له نېکه مرغه جرس په ډېر وړکتوب کې د ښو شاعرانه پنځونو لپاره پياوړى مټ او لوړ استعداد لري، په لنډه موده کې يې ځان دهنرتوب او شعرتوب لويې نړۍ ته ورلنډ کړ.که څه هم دشعري استعداد غزېدو ته يې فضا ډېره تنگه وه او د پرمختگ زمينه يې ډېره نه وه برابره، خو بياهم ډېر زيار يې وگاله او ډېر خنډونه يې له خپلې لارې څخه لرې کړل، خو يو شمېر يې لا پاتې دي. که د نورو ادبي او فرهنگي ملگرو هڅونې او په دې برخه کې مرستې نه وي، دى به ونه شي کړاى د خپل کاله په تنگه فضا کې وده وکړي او يا يې څوک د هنر پر قدر وپوهېږي، د ملگرو په برکت پر ډېرو کږلېچونو او پېچومو راواوښت او خپل هنري او ادبي استعداد يې وځلاوه.
ده دقافيه وال تر څنگ ازاد شعرونه هم کښلي او اوس اوس يې د لنډو کيسو پر ليکلو هم پيل کړى دى. غزليزه ژبه او شعري توازن يې ډېر پاموړ دي،که له شعر سره يې مينه همداسې توده پاتې شوه، په راتلونکي کې به خپلې وياړمنې ټولنې ته ډېرې ښې هنري بېلگې وړاندې کړي. د جرس ځينې شعرونه په طلوع افغان ورځپاڼه، ارغندجريده، هيله، گندهارا، کندهار، خلافت او نورو مجلو کې خپاره شوي چې ډېرو خلکو ستايلي دي. جرس څه له پاسه د څو مياشتو په موده کې يوه ټولگه شاعري وړه، خو په دې وروستيو کې يې دا اندازه لږه شوې، نو هيله ده جرس يو ځل بيا پرليکلو پيل وکړي او په خپلو ښايسته شعرونو د مينه والو سترگې سړې او ذوقونه خړوب کړي.
سرچينې
وېشنيزه: پښتانه شاعران
د احمد شاه بابا زيارت
د احمد شاه بابا زيارت په کندهار ښاﺭ کي موجود دي. دا ﺯياﺭت د افغانستان د مشهوﺭو ﺯياﺭتونو په نوملړ کي ﺭاځي. ځکه چي خرقه شريفه يې هم بغل ته پرته ده.
سليکان
سليکان (silicon ) سليکان سمبول (si ) دي او اتومي نمبر يې 14 او اتومی وزن يې 28 او د دوراني جدول په دريم پيريود او څلورم اصلي ګروپ IV A   کې قرار لري ،د سليکان الکتروني ويش په لاندي ډول دي  اودd تش اربتال هم لري. 14Si =1S2 2S22p6 3S23p2 3do دولانسي الکترونونوعمومي فارمول ئي عبارت دي له (ns2 np2 nd0) دd اربيتالونه داوکسيدشن په مثبت درجه کي برخه نه اخلي ولي په ولانس کي محاسبه کيږي ، سليکان د کاربن  انالوګ دي د لومړي ځل لپاره په عنصري ډول په 1823 م کال کې لاس ته راغلى دى نامتو ډنمارکى کيميا پوه برسيليوس سليکان  د  ( SiH4  ) ارجاع څخه د فلزي پوتاشيم پواسطه لاس ته راوړه د بلي خوا د کاربن څخه توپير لري ځکه چې دا يو نايزشن انرژى کمه ده او د اتوم قطبيت يې زيات په خارجي انرژيکې سويه کې د d  - د خالي اربيټالونو شته والي له همدي سببه د سليکان يو ډول مرکبونه د کاربن په مقايسه توپير لري د کوردينيشن عدد څلور 4  SP3 ) هايبريريزيشن او  6(   2 Sp3d  ) هايبريريزيشن  دى   چې تر ټولو ثابت يې      4دی سليکان د زياتو خواصو له مخي د برون سره ورته والي لري( په پريوديک جدول کې  دياگونالی   تشابه    ) لري دواړه عناصر په ساده حالت کې غير فلزات دي . د ويلي کيدو د لوړي درجي لرونکې دى تيزابي اکسايد دونه او کوولانسي هايدرايدونه جوړوي د سليکان او د دريم پريود د نورو عناصرو لپار ه   تداخل حالت ثابت ندي  د دي سببه SP2 – SP  هايبرايدي حالتون دوي لپاره پايداره نه  دي. د دي لپاره د 4(sp3 )   هايبرايدي  حالت ډير معمول دى. لدي امله هغوي کولاي شي چې په مرکبونو کې د اکسيديشن -4 +4    حالتونه وښئې .سليکان په طبعيت کې په ازاد ډول نه پيدا کيږي مګر په مرکب ډول په ځمکه کې په ډيره اندازه پيدا کيږي. د سليکان اندازه د ځمکې په کره کې %٢٧،٦ ته رسيږي. سليکان د مقدار له  مخي د اکسيجن څخه وروسته دوهمه درجه عنصر دى. هغه مرکبات چې د سليکان  (si) عنصر په خپل ترکيب کې لرى  او په طبيعت کې په زياته اندازه پيدا کيږي  په لاندي ډول دي  SiO2   سليکان ډاي اکسايد په شکل منتشر دى چې د سليکان تيزاب د انهايدرايد څخه عبارت دي ، سليکان داى اکسايد د شګو په شکل ليدل کيږي ، سليکيتونه چې د تيزابي مالګو په نوم ياديږي ، الومو سيليکيتونه يعني هغه سيليکيتونه چې په خپل ترکيب کې المونيم ولري څرنګه چې  د کاربن عنصر په عضوي موادو کې شامل دى او د حيواناتو مهمترين عنصر دي ، همدارنګه si)  ( سليکان هم په دنيا کې د تيږو او معدنونو او غرونو يو مهم عنصر دي ،  همدارنګه سليکان په بحري نباتاتو کې چې د داياتو ماپنوم  او په هغه حيواناتو کې چې په بحر کې ژوند کوي لکه اسفنجونه يعني هغه اسفنجونه چې د سليکان په نوم  ياديږي په زياته اندازه د سليکان عنصر لري. د سليکان نور طبعيي مرکبونه چې د سليکان تيزابو د مشتقاتو څخه عبارت دي تر ټولو مهم  يې  المونيم سليکان دى  لکه :- اسبيست   NaAlSi3O8 نفلين NaAlSi ارتوکلاز KAISi3O8 Al2O3, 2SiO2 -2H2O Clay    کاولين (Kaolin) سليکان پيدايښت سليکان د ځمکې په کره کې  27,4%په اندازه پيدا کيږي. دا عنصر د اکسيجن د عنصرڅخه وروسته دوهم عنصر دي چې په زياته اندازه پيدا کيږي. د سليکان عنصر په طبعيت کې په عنصري ډول نه پيدا کيږي او په ترکيبي ډول په سليکاتونو او الومينوسليکاتونو کې پيدا کيږي او په زياته اندازه په کوارتز SiO2 کې پيدا کيږي چې د هغي د نوع څخه شګه  ده  او  همدارنګه کوارتز په کرستلي ډول هم پيدا کيږي. دسليکان اکسديشن نمبر او مهم مرکبات يې د سليکان د اکسديشن نمبر يا ولانس   +4 او -4   هم لري او مهم مرکبات   يې Na2SiO3, SiO2  او مالګې دي چې په يواځي ډول د استعمال وړندي مګر په ترکيبي ډول په ښيښه، کراميک، کاشي ،سمنټ ، خښته او نورو موادو کې موجود دي.
نيمه هادي ګان ( semi conductors) سليکان او فلزات د نيمه هادي خواص لري. يو نيم  هادي عنصر د هغه خالص عنصر څخه  عبارت دى  چې  ښه ټيټ برقي هدايت دکوټي  په تودوخه کې وښيې  اما برقي  هدايت يې د حرارت د درجي د پورته کيدو اومعين  عنصر د علاوه کولو په اثر لوړيږي  د يو شمير عناصرو علاوه کول په نيم هادي عنصر باندي د هغه د برقي هدايت د لوړوالي په موخه د Doping  (ترزيق ) په نامه ياديږي که په خالص سليکان کې فوسفورس تزريق شي څه واقعه به پيښه شي. فوسفورس هغه عنصر دي چې پنځه ولانسي الکترونونه لري. حال داچې سليکان څلور الکترونونه لري. د فوسفورس اتومونه ډير کم شمير د Si)   (اتومونه تعويضوي. په دي صورت کې د فوسفورس اتومونه د سليکان د څلورو اتومونو اړيکې جوړوي او د هغه يو الکترون اضافي پاتي کيږي. د فوسفورس اضافي الکترون په سليکان کې ترزيق (dopeing) کيږي او په هغه کې د الکترونونو آزاد جريان مينځ ته راځي ا و په نتيجه کې ترزيق شوي سليکان  په يوه هادي ماده بدليږي چې د منفي نوع نيم هادي يا n – Type semiconductor  په نامه ياديږي. ځکه چې جريان منفي چارچ (الکترون) انتقالوي. (8A.2 ) شکل (٨،٢ شکل:
An n-type Semiconductor 		A p-type Semiconductor A 						B همدارنګه کولاي شو چې سليکان د بل عنصر مثلآ برون پواسطه چې ولانسي الکتروني خلا ولري ترزيق يا dope  کړو. د برون (B) اتومونه د سليکان يوشمير اتومونه تعويضوي ، کله چې د برون (B) اتوم د سليکان له څلورو اتومونو سره اړيکه جوړه کړه. د برون ،سليکان يوه له رابطو څخه يواځي يو الکترون لري. داسي فکر کولاي شو چې دا نيمګړى حالت يو سورى دى چې مثبت چارچ د هغه په Bonding  orbital   کې قرار لري (8B, 2) شکل د ګاونډي اتوم څخه يو الکترون حرکت کوي او د ا د الکتروني خلا سورى اشغالوي ، په خپل وار سره په ګاونډي اتوم کې نوي د الکتروني خلا سوري مينځ ته راځي ، په دي توګه له بل ګاونډي اتوم څخه الکترون لکه د مخکني الکترون حرکت کوي دا نوي جوړشوي د الکتروني خلا سوري  اشغالوي ، په دي ترتيب سره عمليه دوام پيدا کوي ،  او د دي په نتيجه کې د مثبت چارچ سورى  په ټوله شبکه کې حرکت کوي ، او د نيم هادي د مينځ ته راوړلو لامل ګرځي. دي قسم نيم هادي ته p-type semiconductor )) ويل کيږي. اکثرآ الکترونيک سامانونه (الي ) چې جامد حالت لري د هغو برقي خاصيت د p, n په اتصال يا p, n – Junction  پوري تړلي دى. يو p,n Junction د (p-type ) او (n-type ) نيمه هادي ګانو د وصلولو څخه تشکيل شوي.
او د rectifier (آله ) وظيفه سرته رسوي ، او هغه د يوي آلي څخه عبارت دي چې برق ته په يوه سمت جريان ورکوي نه بل سمت ته ( ٩،٢ شکل ).
(١٠،٢) شکل:
د سليکان کيمياوي خواص او د هغي مرکبونه د سليکان ( Si  ) دوه الوتروپي حالتونه لري ١ – کرستالي     ٢ – امورف ١ – کرستالي سليکان د خړبخنې تيارې فلزي ځلا لرونکې دي او برق ته هدايت ورکوي. ٢ – امورف سليکان نصواري رنګه پوډر دي په مقايسوي ډول کرستالي سليکان غير فعال دي  په داسي حال کې چې امورف سليکان کيمياوي فعاليت زيات دي. سليکان يواځي د قوي اکسدايزکوونکې او احيا کوونکو سره تعامل کوې. د فلورين سره په عادي تودوخه د اکسيجن سره په (600C- 400C) حرارت کې تعامل کوي سليکان په لوړه تودوخه کې په اسانۍ د کاربن او نايتروجن سره يوځاي کيږي. (۴ م ۹۶) Si + 2CL2                   SiCl4 Si+2F                         SiF2 Si+O2                    SiO2 Si+C                      SiC 3Si + 3N2                 Si3N4
د منگلور بودایي ډبرین بوتان
په منگلوره کې بودایي ډبرتوگي بوتان منگلور یا منگلَوَر له مینگورې څخه ۹ کیلو متره شمال ختیځ اړخ ته پرته دره ده، چې په ورتگ سره هرڅوک ددې ځای سوق الجیشي ارزښت باندې پوهېږي. په دې دره کې د شاخورای بودا ډبرتوگي مجسمې د غره په بدنه باندې توگل شوي.
جهان اباد-
د ډبرینې تختې اندازه: 155 x 237 cm H. 153 x W. 110 x D. 09 cm مواد:       آهکي ډبرې سرچینه:      خپاره شوې سمت: مخ پر شمال Map ref. Topographic sheet. 43 B/5 (8948)
This rock relief is situated on the east of Jahan Abad-1, lies in the middle of orchard of apple. It reveals a Avalokiteśvara in lalitasana in pensive mood of a high seat. His right hand rests on his right, while his left one on his right, while his left one his thigh holding a lotus flower (full-blown). He wears a prominent head-dress and a necklace. The rock has thick layer of patina, which made the much of the details illegible.
فرانسوا مېتراند
فرانسوا مري ادریان موریس مېتراند (د ۱۹۱۶ کال د اکتوبر له ۲۶ – د ۱۹۹۶ کال د جنوري تر ۸) یو فرانسوی سیاستوال و چې له ۱۹۸۱ کال تر ۱۹۹۵ کال پورې یې د فرانسې د ولسمشر په توګه خدمت وکړ، چې د د فرانسې په تاریخ کې ترټولو اوږده دوره ګڼل کېږي. نوموړی د سوسیالیست ګوند لومړی منشي او لومړی کیڼ اړخی سیاستوال و چې د پنځم جمهوریت تر سیوري لاندې یې د ولسمشرۍ دنده په غاړه واخیسته.
میتراند چې د خپلې کورنۍ تر اغېز لاندې و، په کاتولیک ملتپال اړخ کې یې سیاسي ژوند پیل کړ. په ​​لومړیو کلونو کې نوموړي د ویچي د رژیم تر سیوري لاندې دنده پر مخ یوړه. وروسته له مقاومت سره یو ځای شو او کیڼ اړخ ته لاړ چې د څلورم جمهوریت په اوږدو کې یې څو ځلې د وزارت دنده په غاړه واخیسته. میتراند د چارلس دی ګول د پنځم جمهوریت له بنسټ سره مخالفت وکړ. که څه هم ځينې وختونه له سیاسي اړخه د منزوي شخصیت په بڼه لېدل کېډه، خو هغه د ۱۹۶۵ او ۱۹۷۴ کلونو په ولسمشریزو ټاکنو کې د کیڼ اړخو د بېلګې مشر په توګه خپل سیالان مات کړل، چې ورسته د ۱۹۸۱ کال په ولسمشریزو ټاکنو کې ولسمشر وټاکل شو. نوموړي په ۱۹۸۸ کال کې د دوهم ځل لپاره ټاکنې و ګټلې او تر ۱۹۹۵ کال پورې په دې چوکۍ کې پاتې شو.
کورنۍ
فرانسوا مري ادریان موریس میتراند، د ۱۹۱۶ کال د اکتوبر په ۲۶ د شارانتو په جارنک سیمه کې وزیږېد او د جوزف میتراند او یوون لورین زوی و. له مذهبي اړخه د هغه کورنۍ کاتولیک پلوه او محافظه کاره وه. د هغه پلار ریل پټلۍ د پاریس اورلینز په کمپني کې د انجینر په توګه کار کاوه. هغه د رابرټ، ژاګ او فیلیپ په نومونو درې وروڼه درلودل او د انتانیتي، ماری-جوزیف، کولته او ژینیویو په نومونو یې څلور خویندې درلودې.
د میتراند مېرمن، دانیل میتراند (د زیږون نوم ګاوزه، ۱۹۲۴ – ۲۰۱۱) سوسیالیستي شالید درلود او د بېلابېلو کیڼ اړخو خوځښتونو لپاره یې کار کړی و. دوی د ۱۹۴۴ کال د اکټوبر په ۲۴ نېټه واده وکړ او دری زامن یې درلودل: پاسکال (د ۱۹۴۵ کال د جون له ۱۰ د سپټمبر تر ۱۷)، ژان کریسټوف، چې په ۱۹۴۶ کال کې زیږېدلی و او ګیلبرټ چې د ۱۹۴۹ کال د فبرورۍ په څلورمه زیږېدلی و. نوموړي بې له واده دوه نور ماشومان هم درلودل: د مزارین (چې په ۱۹۷۴ کال زږېدلې وه) په نوم یوه منل شوې لور له خپلې معشوقې این پینګوټ څخه، او د هراون فورسني ( چې په ۱۹۸۸ کال کې زیږېدلی و) په نوم یو زوی له سویډني خبریالې، کریس فورسني څخه.
د فرانسوا میتراند وراره فریډریک میتراند چې یو خبریال و، د نیکولاس سرکوزي په مشرۍ د کلتور او مخابراتو وزیر (او د فرانسې د پخواني ولسمشر ژاک شیراک ملاتړی) و او د هغه اوښی راجر هانین یو مشهور فرانسوی لوبغاړی و.
د ژوند لومړي کلونه
فرانسوا میتراند له ۱۹۲۵ کال څخه تر ۱۹۳۴ کال پورې په انګولېم کې د سینټ پاول په کالج کې زده کړې وکړې، چې په دې ځای کې نوموړی د ځوانو مسیحي زده کوونکو د ټولنې غړی شو چې د زده کوونکو د کاتولیک غورځنګ یو بنسټ و. نوموړی چې د ۱۹۳۴ کال په مني کې پاریس ته راستون شو، د پاریس د سیاسي علومو انستیتیو ته لاړ چې په دې ځای کې هغه د ۱۹۳۷ کال په جولای کې خپل ډیپلوم ترلاسه کړ. فرانسوا میتراند د ولسي رضاکارانو په ډله کې د شاوخوا یو کال غړیتوب ترلاسه کړ. دې بنسټ د فرانسوا دی لا روک د ښي اړخي ټولنې، کروکس دي فیو پورې تړاو درلود؛ دې ټولنې یوازې د ۱۹۳۴ کال د فبروري د شپږمه نېټه په لاریونونو کې برخه اخیستې وه چې د دوهم کارټیل دی گاوچز (کیڼ اړخه ایتلاف) د سقوط لامل شو.
د ځینو راپورونو پر خلاف، فرانسوا میتراند هېڅکله هم د فرانسوي ټولنیز ګوند رسمي غړی نه و، چې د کروکس دي فیو ټولنې ځای ناستی و او ښایې د فرانسې لومړی ښي اړخه لوی ګوند وګڼل شي. خو هغه د اېل ایچو دې پاریس ورځپاڼې ته مقالې لیکلې، چې د فرانسوي ټولنیز ګوند سره یې نږدې اړیکې درلودې. نوموړي د ۱۹۳۵ کال د فبرورۍ په میاشت کې د «د کډوالو د سیل» پر ضد په په لاریو کې او بیا د حقوقو د استاد، ګستون جیز پر ضد په لاریو کې، چې د ۱۹۳۶ کال د جنورۍ په میاشت کې د ایتوپیا د نجاشي د قضايي مشاور په توګه نومول شوی و، ګډون وکړ.
کله چې په ۱۹۹۰ کلونو کې د فرانسوا میتراند ښکیلتیا په دې محافظه کاره ملتپالو غورځنګونو کې څرګنده شوه، نوموړي دا کړنې د خپلې ځوانۍ ورځو ته اړوند و بللې. د دې تر څنګ، نوموړي د کاګول له غړو سره، چې د ۱۹۳۰ کلونو ښۍ اړخه تروریستي ډله وه، شخصي او کورنۍ اړیکې درلودې.
ورسته فرانسوا میتراند له ۱۹۳۷ کال تر ۱۹۳۹ کال پورې په ۲۳ پیاده کنډک کې کې خپله عسکري دنده ترسره کړه. نوموړی په ۱۹۳۸ کال کې د یو یهودي سوسیالیست جورج دیان تر ټولو غوره ملګری شو، چې هغه یې د فرانسې د غورځنګ د ملي - شاهي خوځښت د یهودیت ضد له یرغلونو څخه وژغوره. د دیان سره د هغه ملګرتیا د دې لامل شوه چې میتراند د هغه ځینې ملتپاله نظریات تر پوښتنې لاندې راولي. نوموړي د حقوقو د زده کړو له پای وروسته، د ۱۹۳۹ کال په سپټمبر کې مونټمېډي ته نږدې د میګینوټ کرښې ته دلګی مشر (پیاده دلګی مشر) په ربته واستول شو. هغه د ۱۹۴۰ کال د مې په میاشت کې له ماری لوئیس تیراس ( لوبغاړې او د تلویزیون وړاندې کوونکې کیترین لانګیس) سره چې ۱۶ کلنه وه، کوژده وکړه، خو د ۱۹۴۲ کال په جنورۍ کې جلا شول. د دوهمې نړیوالې جګړې په پای کې د نازیانو د جنګي بندیانو د زندانونو له لیدنې وروسته، فرانسوا میتراند د خدای له وجود نه یو منکر شخص ته واوښت.
کریفا پلانکا
کریفاپلانکا ښار په مقدونیایي Крива) د شمالي مقدونیه هیواد په شمال ختیځ ولایت کې موقیعت لري.
میچيو کاکو
میچیو کاکو (انگلیسي: Michio Kaku) – (زوکړه: ۲۴-جنوري-۱۹۴۷) یو جاپانی-امریکايي راتلونوال (futurist)، الواکي فزیکپوه (theoretical physicist) او د ساینس خپروونکی دی. کاکو د نیویارک په سیټي کالج (City College of New York) کې د الواکي فزیکپوهنې استاد دی. نوموړي پر فزیکپوهنې او نورو ورته سکالوو (موضوعاتو) گڼ‌شمېر کتابونه لیکلي او د زیاتو راډيويي او ټلویزیوني خپرونو کوربه‌توب یې کړی دی. د دې تر څنگ، کاکو په انټرنيټي پاڼو کې لیکنې کوي او په ځينو مستندو فلمونو کې هم ښکاره شوی دی. د نوموړي درې کتابونه لکه د ۲۰۰۸م کال (Physics of the Impossible)، د ۲۰۱۱م کال د راتلونکي فزیک (Physics of the Future) او د ۲۰۱۴م کال (The Future of the Mind) د نیو یارک ټایمز (New York Times) له خوا تر ټولو زیات پلورل شوي کتابونه بلل شوي دي.
میچيو کاکو د بي‌بي‌سي (BBC)، ډیسکوري چېنل (Discovery Channel) هیسټوري چېنل (History Channel) او ساینس چېنل (Science Channel) لپاره هم ځینې ځانگړي خپرونې جوړې کړي دي.
نجم الدین اربکان
نجم الدین اربکان دعصري ترکیې یوله مشهوره اسلامي سیاست پوهانوڅخه ګڼل کیږي چي د۱۹۲۵زیږدیزکال داکتوبر پر۲۹نېټه دسینوپ په ښارکي زیږېدلی اود ۲۰۱۱ز کال دفبروری پر۲۷نېټه باندي وفات سوی دی.
د اربکان لمړئ ژوند
دنجم الدین اربکان پلار چي محمدصبري اربکان نومېدی په ترکیه کي دهغه ځای دمحکمو رئیس ووچي له همدې کبله یې په بېلابیلو ښارونوکي دندي سرته رسولې اونجم الدین اربکان چي هغه وخت کوچنئ وو له خپل پلارسره یې دترکیې بېلابیلو ښارونوته سفر وکړ اوله ډول ډول خلکوسره مخامخ او اشنا سو. نجم الدین خپلي لمړنی زدکړي په قیصریه ښارکي پيل کړې اوله هغه ځای څخه ترفراغت وروسته استانبول ته ولاړی، هلته ترتګ وروسته یې پاته زدکړي هم پای ته ورسولې اوپه ۱۹۴۸ز کال کي له میخانیکي انجینري څخه فارغه سو خو اربکان نه غوښتل چي خپل علم پرهمدغه ځای پای ته ورسوي اوتر۱۹۵۱زکال پوري یې د دکتور په کچه لوړي زدکړي لاسته راوړې چي په همدغه کال نوموړی جرمني هیواد ته هم ولاړ اوهلته یې له جرمن پروفیسر (اشمیت) سره یونیم کلنه تجربه لاسته راوړه. نجم الدین اربکان په موډرنه (عصري) ترکیه کي یوله مشهوره انجینرانو اوسیاست پوهانوڅخه ګڼل کیږي چي له ۱۹۹۶زیږدیزکال څخه تر۱۹۹۷ز کال پوري دترکیې لمړئ وزیر هم پاته سوی دی. وېشنيزه:1926 زېږېدنې
مقتصد ستړی
Introduction
A Tireless Advocate for Human Rights and Development in Afghanistan
Muqtasid Starai, a courageous and passionate individual, has dedicated his life to advocating for human rights and fostering development in Afghanistan. With unwavering determination, he has championed the cause of his people, particularly the youth, and worked tirelessly to bring positive change to his war-torn nation. Despite facing immense challenges and threats, Muqtasid's resilience and commitment have made a profound impact on the lives of many.
A Poet and Writer
Muqtasid is not only a tireless activist but also a gifted writer and poet. He has authored several books, two of which have been published, showcasing his literary prowess and deep understanding of societal issues. Through his writings, Muqtasid has shed light on political, social, and cultural matters, challenging the status quo and urging for positive transformations in Afghanistan.
Founding the Shall Development Foundation
Driven by his passion for education and empowering the youth, Muqtasid established the Shall Development Foundation. This organization has become a beacon of hope for many, working diligently to enhance educational opportunities and foster collaboration among like-minded individuals. The foundation's efforts encompass a wide range of areas, including promoting literacy, distributing books, and engaging young people in initiatives that foster personal growth and development.
Enduring Challenges
Muqtasid's relentless pursuit of justice and progress has not come without personal sacrifices. His office was tragically targeted and destroyed, and he has faced physical attacks by hardliners who oppose his vision for a brighter Afghanistan. Undeterred by these challenges, Muqtasid continues to fight for what he believes in, refusing to back down even in the face of adversity.
The Katwaz Magazine
Another notable achievement of Muqtasid is the founding of the Katwaz Magazine in Paktika province. This platform serves as a medium for disseminating knowledge, showcasing diverse perspectives, and fostering intellectual dialogue. Through the magazine, Muqtasid has encouraged critical thinking and facilitated discussions on crucial issues affecting Afghan society.
The Afghanistan Dialogue through Public Opinion Assessment
Recognizing the importance of inclusive dialogue and public engagement, Muqtasid recently advocated for the creation of an Afghanistan Dialogue through Public Opinion Assessment. This initiative aims to improve government services, implement significant reforms, and address vital areas such as education, health, security, foreign policy, and the environment. By involving various stakeholders, Muqtasid seeks to ensure that the voice of the Afghan people is heard and their concerns are addressed effectively.
Conclusion
Muqtasid Starai's unwavering dedication to human rights, education, and development in Afghanistan is an inspiration to all. His literary contributions, the establishment of the Shall Development Foundation, and the creation of the Katwaz Magazine reflect his deep commitment to positive change. Despite the immense challenges he has faced, Muqtasid remains resolute, working tirelessly to create a better future for his people.
محمد رفيع عثماني
محمد رفيع عثماني يو پاکستاني ديني عالم ده،نوموړى د کراچۍ دارالعلوم مشر ده.ښاغلي عثماني صاحب په اردو ژبه زيات کتابونه ليکلي دي،همدارنګه يې په عربي ژبه هم ځيني مشهوري رسالې ليکلي دي.هغه د مفتي محمد شفيع عثماني زوى او د مفتي محمد تقي عثماني ورور ده.مولانا صاحب د مفتي اعظم پاکستان په نوم هم مشهور ده.
دا هم وګورئ
وېشنيزه:د کراچۍ کسان وېشنيزه:سني اسلام وېشنيزه:حنفي مذهب وېشنيزه:حنفيان وېشنيزه:ديوبندي وېشنيزه:ديوبنديان وېشنيزه:د پاکستان اسلامي علماء
بيوانډي
بيوانډي د هند يو ښار دی، دا د هند په مهاراشټر ايالت کې دی. دا د هند 63م لوی ښار دی. په کال 2001 کې ددې ښار د وگړو شمېر 598,741 و او بيا په کال 2011 کې چې وگړ شماري وشوه نو د هغه له مخې ددې ښار ابادي 711,329 وه.
وېشنيزه:د هند ښارونه
۱۸ (عدد)
۱۸ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۱۷ څخه  مخکي او د ۱۹ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۸:
په کلینډر کې
۱۸ کولاي سي:
په کیمیا کې
۱۸ د آرگون اټومي عدد ده
سرچينې
وېشنيزه:۱۸ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دوه رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
سمیع الدین افغاني
سمیع الدین افـغاني (زوکړه ۱۳۳۳ لمريز لېږدي کال، د لغمان ولايت - مړینه د ۱۳۹۹ لمريز لېږدي کال د مرغومي ۲، جرمني) د ټول افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال او شاعر دی.
مخينه
سمیع الدین افـغاني د ارواښاد مولوی محمد سعید (سعید افغاني) زوی، د خدای بښلي مولوي عبدالمجید لمسی، پر ۱۳۳۳ ل ل کال د لغمان ولایت د عمرزیو د سيمې په خیراباد کلي کې زیږیدلی وو. لومړنۍ زده کړې یې د لغمان ولایت د حیدر خانیو په کليوالي ښوونځۍ، د مهترالمک لومړني ښوونځي او د پير روښان پـه ليسه کې سرته رسولې دي. پر ۱۳۵۹ ل ل کال د لوړو او مسلکي زده کړو د تر لاسه کولو لپاره بهر ته واستول شو او په ۱۳۶۴ ل ل کال په کورنیو چارو وزارت کې د ډگروالۍ تر پوړۍ (رتبې) رسیدلی دی.
خدای بښلی سمیع الدین افغاني لیکوال او د پرگنو شاعر دی چـې څلور شعري ټولگې یې (د وطن یادونه، پر دیس خیالونه، داغلي زړونه او نړیدلې جونگړې) په نومونو چاپ شوې دي. ډیـره برخه لیکنې او شعرونه یې د هېواد په مجلو او مهالنيو کې خپاره شـوي او همدارنگه گڼ شمېر شعرونه یې د هېواد د وتـلو شاعرانو او لیکوالو پـه پوهنغونډو (علمي سیمــینارونو) او مشاعــرو کې دکلمه او یـو شمېر نور یې د هېواد د خوږژبو سنـدرغاړو پـه غږونو کې کمـپوز شوی دي، لکه د وطن په یاد، بنجاره ماما، پـل دې بختور شـه، همت، افغان یـم، دا افغانستان دی، یـاره ستا پـه اننگو کې، میروم لغمان جان، د برکلي گودر او ډیر نور چې زمونږ د هېوادوالو د پاملرنې وړ گرځېدلي دي.
همدارنگه په سلگونو پاړکي شعرونه او په لسگونو څیړنیزې علمي، ټولنيزې، سیاسي مقالې او لیکنې یې د هېواد په رسنیو او انترنیټي ویب پانو کې چاپ او خپرې شوې دي.
له هېواده کډوال کېدل
په هېواد کې د ډاکتر محمد نجيب الله د واکمنۍ تر راپرځېدا وروسته او د جهادي تنظيمونو واک و ځواک ته تر رسېدو وروسته په هېواد کې کورنۍ جگړه نوره هم تاوجنه شوه. سمیع الدین افـغاني د نورو گڼ شمېر افغانانو په څېر دې ته اړوت چې له هېواده ووځي او کډوال شي. نوموړی لومړی څه موده په روسیه کې اوسېده او بیا وروسته جرمني ته کډوال شو او د ژوند تر پايه هلته اوسېده.
مړينه
سمیع الدين افغاني چې د المان په مونش گلادباخ کې ميشت وو، له څه مودې راهيسې ناروغ وو او د ۱۳۹۹ ل ل کال د مرغومی پر ۲ (د ۲۰۲۰ ز کال د ډيسمبر پر ۲۲) وفات شو او جنازه يې د ډسمبر پر ۲۳ په ياد ښار کې خاورو ته وسپارل شوه. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه.
چاپ شوي نښيرونه يې
۱ - د وطن یادونه (لومړۍ شعري ټولگه).
۲ - زمونږ کلي او بانډې (نثر).
۳ - بازگشت (لنډ داستان).
۴ - پردیس خیالونه (دویمه شعري ټولگه).
۵ - شين خالۍ (ناول) چې د لنډو کيسو په ډول هم خپور شوی دی.
۶ - داغلي زړونه (درېيمه شعري ټولگه).
۷ - نړېدلې جونگړې (څلورمه شعري ټولگه).
۸ - غوره شعرونه او نظمونه (د شعرونو دیوان).
اخځليک
۱- په فېسبوک کې پخپله د سميع الدين افغاني له پاڼې څخه.
۲- https://www.nunn.asia/178744/%D9%84%D9%8A%DA%A9%D9%88%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%B3%D9%85%D9%8A%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%B4/
وېشنيزه: پښتانه شاعران وېشنيزه: پښتانه ليکوال وېشنيزه: افغاني ليکوال وېشنيزه: پښتانه وېشنيزه: افغانان
اولمپس غر
اولمپس غر (انگلیسي: Mount Olympus) – (لاتیني: Olympus Mons) د درست لمریز غونډال (شمسي نظام) تر ټولو جگ غر دی. دا غر په مریخ (Mars) کې دی چې جگوالی یې کابو ۲۲ کیلومټرو ته رسېږي. اولمپس غر د ځمکې تر ایورسټ غره (Mount Everest) کابو دوه نیم واره جگ دی. د مریخ تر ټولو ځوان اورشیند (اتشفشان) هم په همدې غره کې دی چې د مریخ د امازوني پېر (Amazonian Period) په مودې کې جوړ شوی دی. دا نن سبا د لمریز غونډال (شمسي نظام) تر ټولو لوی اورشیند بلل کېږي چې ستورپوهانو د ۱۹مې پېړۍ په وروستیو کلونو کې کشف کړی دی. په لومړنیو کالونو کې ساینسپوهان او ستورپوهان هم په دې نه پوهېدل چې دا به غر وي، خو وروسته بیا د تشیال‌بېړیو (spacecraft) په مټ ورته مالوم شو.
د ژبپوهنې تاریخ
ژبپوهنه د ژبې علمي مطالعه ده چې د ژبې د تیوریکي جوړښت تحلیل، د ژبې معنا او د هغو ترکیب په کې شاملېږي.
له ژبې څخه لومړی ځل سیسټماتیکه ګټنه په بین النهرین کې ثبت شوې چې له میلاد څخه وړاندنۍ دریمې زریزې څخه تر دویمې زریزې پورې یې د لغاتونو له یو نوملړ څخه چې د سومري میخي خط یو شمېر لغاتونه او د هغو معنی او همدارنګه یې د بهرنیو ژبو د لغتونو فونوټیکي زیرمه لرله؛ ګټنه کوله. وروسته بیا سانسکریټ ژبه په سیسټماتیکه بڼه تجزیه او تحلیل شوه او د هغو قواعد د پانیني (له میلاد څخه وړاندې ۶ پېړۍ څخه تر څلورمې پېړۍ پورې یې ژوند کړی) له خوا توضیح شول. له میلاد څخه د وړاندۍ څلورمې پېړۍ په پیلېدو سره چین د جنګ غوښتونکو دولتونو په دوره کې خپلو ګرامري لارو چارو ته وده ورکړه. ارسطو له میلاد څخه ۳۳۵ کاله وړاندې د لویدیځې ژبوهنې بنسټ د بلاغت د یوې برخې په توګه په خپل شعري فن کې رامنځته کړ. د عربي او عبري ژبو د ګرامرونو سنتونو بیا په منځنیو پېړیو کې په دیني برخو لکه د پانیني سانسکرېټ ګرامر په څېر وده وکړه.
د ژبپوهنې معاصر لارو چارو بیا د اتلسمې پېړۍ پر مهال وده وکړه او بالاخره په ۱۹ مه پېړۍ کې ارواه پوهنې او بیولوژي ته اړوندې وبلل شوې؛ د دغه لیدلوري پربنسټ د انګلو – امریکايي ژبپوهنې بنسټ هم کېښودل شو په داسې حال کې چې په انګلنډ کې فیلولوژیکي کړنلارې لکه د هنري سویټ کړنلار غالبه وه. دغه موضوع د شلمې پېړۍ په لومړیو کې د فردیناند دو سوسور له خوا چې ژب پوهنه یې د یوې ځانګړې څانګې په توګه په ټولنیزو علومو کې رامنځته کړه، تر نیوکې لاندې راغله. د سوسور د مفهوم له مخې عمومي ژبپوهنه د یو نښه لرونکي نظام په توګه د ژبې مطالعه ده چې په کې فونولوژي، موروفولوژي، نحو او د معاني علم شاملېږي. دغه کوچنۍ برخې کېدای شي هم مهاله یا هم په ډیاکرونیک ډول وڅېړل شي.
نن ورځ په ژب پوهنې کې ګڼ شمېر علمي لارې چارې شاملېږي چې د عملي ژبپوهنې، اروايي ژبپوهنې، ټولنیزې ژبپوهنې او محاسباتي ژبپوهنې په ګډون یې ګڼ شمېر فرعي څانګو ته پراختیا موندلې ده.
لرغونې دوره
د کلتورونو ترمنځ د ژبپوهنې لومړنی تاریخ په بحثونو په ځانګړې توګه په ائیني متنونو او استدلالونو کې د ابهام د له منځه وړلو له اړتیا سره مل و. دغه چاره د غږونو د معنايي جوړښت اړوند د اکتشافاتو او همدارنګه د دغو نښانو په متعارفو او طبیعي ریښو باندې د بحث لامل وګرځېده چې بالاخره یې هغه بهیرونو ته لار برابره کړه چې پر بنسټ یې له کوچنیو واحدونو څخه لوی جوړښتونه رامنځته شول.
بابل
د پېړیو په اوږدو کې، دغه نوملړونه معیاري شول او سومري لغتونه له اکدي ژباړي سره وړاندې شول. بالاخره داسې متون رامنځته شول چې نه یوازې د کلماتو بلکې د مختلف ډوله پارډایمونو لپاره یې د هغو اکدي معادل کلمات وړاندې کول: د بېلګې په توګه یو متن د ĝar «ځای پر ځای کولو» فعل ۲۲۷ ډوله لرل.
هند
په لرغوني هند کې ژب پوهنې خپله انګېزه د ویدايي متونو له صحیح تفسیر او بیا لوستنې څخه اخیستې. له میلاد څخه تر وړاندې ۱۲۰۰ کال پورې د دغو متونو شفاهي بیان معیاري شو او له یاده څخه یې د هغو د تشریفاتي لوستلو په موخه وړاندیز وکړ چې د هغو سانسکریټي ترکیبات دې په کلماتو، وندونو او فونوټیکي واحدونو وویشل شي چې دغې چارې صرف پوهنې او فونوټیک ته انګېزه برابره کړه.
د ژبې د توصیف په برخه کې لومړني فعالیتونه هندي ګرامر پوه پانیني (له میلاد څخه وړاندې شپږمه پېړۍ) ته اړوند بلل کېږي، چې د سانسکریټ ژبې قواعد یې د اشتادهیايي په نامه خپل اثر کې ولیکل.
په راتلونکو څو پېړیو کې د غږیزو واحدونو وضاحت رامنځته شو او د وقفې بې غږه حروف په 5x5 مربع ( له میلاد څخه ۸۰۰ کاله وړاندې شاوخوا، پراتیساخیاس) کې تنظیم شول چې بالاخره له میلاد څخه درې پېړۍ وړاندې د براهمی په نوم په سیسټماتیکه الفبا واوښتل.
یونان
یونان خپله الفبا له فنیقي سمبولونو څخه په ګټنې جوړه کړه چې په هغو کې یې د غږ لرونکو او اضافي بې غږه حروفو لپاره د هغو له لهجې سره سمې نښانې وکارولې. په لرغوني یوناني او فنیقي لیک دود سیسټم کې د B کرښې (Linear B) ګرافامونه او هجاوې ښوولې چې د یو غږ لرونکي او یو بې غږه حرف ترکیب یې څرګند کاوه. د یونانیانو له خوا د غږ لرونکو حروفو زیاتول یو لوی پرمختګ و ځکه چې د بې غږه او غږ لرونکو حروفو ترمنځ په توپیر کولو سره یې د یوناني لیکل آسانه کړل. د لیکنې په رامنځته کېدو سره، د هومري اشعارو په څېر اشعار ولیکل شول د هغو څو نسخې راووتې او په هغو باندې نظر ورکړل شو چې د ژب پوهنې او نقد بنسټ یې رامنځته کړ.
روم
په څوارلسمه پېړۍ کې الیوس ډوناټس (Aelius Donatus) د لاتیني ژبې ګرامرArs Grammatica  را غونډ کړ چې تر منځنیو پېړیو پورې د ښوونځيو لپاره متون د هغو پر بنسټ و. د هغې کوچنۍ نسخه Ars Minor یوازې د ژب پوهنې اته ډوله کلمات توضیح کول؛ هغه مهال چې په پنځلسمه پېړۍ کې د کتابونو چاپ رامنځته شو دا یو له هغو لومړنیو کتابونو څخه و چې چاپ شو. هغه زده کوونکي چې د دغه ډول زده کړو څخه برخمن شول موږ ته یې د ګرامر اصلي معنی وړاندې کړه (چې په انګلیسي ژبه کې له ۱۱۷۶ زکال راهیسې تائید شوې).
عربي ګرامر
په اتمه میلادي پېړۍ کې د اسلام چټکې پراختیا ته په پام ډیری وګړو عربي ژبه د یوې مروجې ژبې په توګه زده کړه. له همدې امله د عربي ژبې لومړنی ګرامر د دغې ژبې د غیر اصلي وګړو له خوا لیکل شوی دی.
د عربي ژبې لومړنی ګرامر پوه چې موږ یې پېژنو عبدالله بن ابی اسحاق الحضرمي (په ۷۳۵ زکال/۱۱۷ هجري کال کې مړ شوی) دی. د دریو نسلونو د ګرامر پوهانو هڅې د فارسي ژب پوه سیبویه (شاوخوا ۷۶۰ -۷۹۳ زکال) له خوا خپل اوج ته ورسېدې.
سیبویه په ۷۶۰ زکال کې په خپل تاریخي اثر الکتاب فی النحو (د ګرامر کتاب) کې د عربي ژبې په جزیاتو تخصصي توضیح ولیکله. هغه په خپل دغه کتاب کې د فونوټیک او فونولوژي ترمنځ توپیر رامنځته کړ.
عامیانه اروپايي ژبې
د Sanas Cormaic په نامه قاموس/ډیکشنري د غیر کلاسیکو ژبو اړوند لومړنۍ اروپايي ریښه موندونکې (etymological) او پوهنغونډي (encyclopedic) ډیکشنري ده. په دیارلسمه پېړۍ کې Modistae  یا «نظري ګرامر» د نړیوال ګرامر مفهوم وړاندې کړ.
امفای پوډ
امفای پوډ Amphipod ټول هغه بې شمزي یا غېرې فقاریه (invertebrate) چې د امفیوپودا ډله (order Amphipoda) او کروستاسیا په کلاس (class Crustacea) کې شامل دي، د سمندرونو په ټولو برخو کې، سیندونو، بندونو او د ځمکې لاندې برخه اوبو کې ژوند کوي. سمندري امفای پوډ چنګاښ د سمندر په ۹۱۰۰ متره (۳۰۰۰۰ فټه) ژوروالي کې پیدا کیږي. کوم چې په تازه اوبو او سمندر کې ژوند کوي په انګرېزۍ کې د سکډ (scuds) نوم هم ورته اخلي، او کوم چې د شګې لرونکو ساحلونو کې پیدا کیږي د شګې حشره یا د شګې ګونګټه (sand hoppers, or sand fleas) نومونه ورته اخلي. تر اوسه د امفای پوډ چنګاښ ۶۰۰۰ ډوله مطالعه شوي. تر ټولو سیمو د ډبریزو سمندر غاړو سره پرېمانه پیدا کیږي (په یو متر مربع ځای کې ۱۰۰۰۰ چنګاښ یا په یو فټ مربع کې ۱۰۰۰ چنګاښه شته وي). ډېر وخت یې ځینې خلک له اوبلن یا د اوبو ملخ (shrimp) سره توپیر نکوي ځکه چې یو بل ته ورته دي. امفای پوډ چنګاښ د کبانو، بې شمزیو (invertebrates)، د پنګوین مرغانو (penguins)، د سمندر غاړو د مرغانو یا د سیتاسیېن کبانو لکه ډولفین، نهنګ او داسې نور (cetaceans) لپاره اړین خواړه دي.
د امفای پوډ چنګاښ د بدن کچه له ۱ تر ۱۴۰ ملي متره (۰.۰۴ تر ۵.۵ انچه) پورې رسیږي. رونښانه رنګونه لري لکه ګلابي، سور، زېړ، شین او نیله. په خیټه کې درې جوړه ضمیمې لري چې امفای پوډ ته د چټکې لامبو وهلو وړتیا ورکوي. تر ټولو ښه ټوپ وهونکي یې د شګې ګونګټې (sand fleas) دي.
انتنونه یا ښکرونه (antennae) اوږده او وېښته لرونکي دي. سر او پای یې ډېر وخت لاندې خوا ته پای ته رسېدلي وي یا لاندې خوا ته تاو شوي وي. په انګرېزۍ کې یې د بدن جوړښت ته سیسیل (sessile) وایي (سیسیل بې خوځښته چنګاښ ته وایي چې ځای پر ځای ناست وي). د ځینو ډولونو خوله یې پنسونه او د خولې لګونې برخې لري, د هغو سمندري ژو پر سطحه پیدا کیږي چې بې شمزي دي او حرکت نکوي لکه سینیداریان (cnidarians). د سمندري ډول د یوې کورنۍ چېلوریدای (Cheluridae) غړي یې لرګي زدویي او تل له ایزوپود سره نښتي پیدا کیږي. د امفای پوډ چنګاښ برانشونه (gills) په یو ډول کاسې پوښل شوي وي چې د (coxae) په نامه یادیږي کوکسي (coxae) د حشرو د ورانه یا پتون پوښ یا هډوکي ته وایي.
د نر او ښځې د بدن جوړښت یې له یو بل سره توپیر لري: د نر د خېټې په دویمه برخه کې یې پښې اوږدې دي، د پښو دې جوړې ته په انګرېزۍ کې (gnathopods) وایي. نر یې خپل سپرم یا د سپرم توپونه (spermatophores) بهر ته پرېدي تر څو هغه هګۍ القاح کړي چې ښځې اچولې وي ( دښځې اچول شوې هګۍ او سپرم د دواړو له بدن څخه بهر القاح کیږي).
تړلې لیکنې
ښاپېرۍ ملخه
دا هم وگورئ
شنشوبی
بای پولر اروايي ناروغي
بای پولر اروايي ناروغي
هغه چې ډیر خلک پرې اخته دي، داسې یې درملنه وکړئ
بای پولر دیوې اروايي ګډوډۍ نوم دی چې د خوښۍ یا غم او یا مستۍ او ژورخفګان ترمنځ یو نوساني یا ټیټ او هسک حالت لري، چې په دې اروايي ستونزه اخته کس نورمال حالت هم تجربه کوي، دا دورې خفیف لېونتوب، لېونتوب او ژورخفګان هم نومول کېږي، د خوی او خصلت د حالاتو بېلابېل جوړښتونه شتون په کې شته، چې بای پولر یا دوه قطبي ګډوډي یې بولي او په څو برخو وېشل کېږي لنډه دا چې بای پولر یانې نیمه ورځ یې پر ځان نیت بد وي او نیمه ورځ پر خلکو او یا برعکس.
څنګه پيدا کېږي؟
بای پولر اروايي ګډوډي شاید له باندنیو پېښو، ذهني او عمومي فشار څخه منځته راشي چې د نوې ځوانۍ په پړاو کې څرګندېږي او یوه عمري یا دایمي ناروغي ده.
پر بای پولر ګډوډۍ باندې د اخته کېدو خطر د ژوند په هر پړاو کې تر ۲سلنه شته او د ټولې نړۍ خلک پرې یو ډول اخته کیږي.
د مانیا او کمې مانیا پر مهال کیدی سي تاسې د سنجولو او پرېکړې وړتیا له لاسه ورکړۍ او پایله مو پر اړیکو، کار او اقتصادي وضعیت باندې اغېز شیندي.
که مو احساس وکړ چې په بای پولر ګډوډۍ اخته یاست، کولی شئ د ارواپوهنې مشورتي مرکز ته مراجعه وکړئ او هلته لومړنۍ ارزونه سرته ورسوئ یانې کتبي ټیسټ ورکړئ تر څو څرګنده شي، چې تاسو په بای پولر ګډوډۍ اخته یاست، کنه!
د دې ګډوډۍ درملنه له دې امله ارزښت لري چې کولی شي په ټول ژوند اغېز وکړي او بل دا چې د ځان وژنې جدي ګواښ له ځانه سره لري.
ددې ګډوډۍ د بېرته راګرځېدو د خطر د مخنیوي په پار تاسې او ستاسو په چاپېریال کې شته خلک د بای پولر ګډوډۍ او د هغې د نښو نښانو په اړه د اړتیا وړ مالوماتو او خبرتیاوو ته اړتیا لرئ، اروايي درملنه او له دارو درملنې سره يې ارزښتناکه اړیکي ځانګړی اهمیت لري. د درملنې یوه بله لار دا هم ده، چې له وړاندې د عمل یوه لایحه ولرو، دا پر هغه مهال چې تاسو ددې ګډوډۍ د نښو په اړه پوره خبرتیا ولرئ او ډاډمن واوسئ.
که مو د کورنۍ کوم غړی په بای پولر اخته وي ستاسو مینه او ملاتړ به د هغه د روغتیا او درملنې پر بهیر اغېز وکړي، تاسو کولی شئ د ګډوډۍ په اړه مالومات لاسته راوړئ او له هغو څخه په ګټې سره هغه ته روحیه او هیله ور وبخښئ او په رغولو کې یې مرسته وکړئ او په درملنه کې یې شریک شئ البته باید خپلې جسمي او اروایي روغتیا ته هم پام وکړئ د بای پولر لرونکو کسانو له لوړ او ټیټ اروایي حالت او خوی سره مخامخ کېدل اسانه کار نه دی، د یادو کسانو خوی او کړنې پر نورو په ځانګړې توګه په کورنۍ او ملګرو اغېز کوي کورنۍ او ملګري باید د مانیک حملې په لړ کې د هغوی د افراطي کړنو، غیر منطقي غوښتنو او نامسولانه پرېکړو سره مخامخ شي او له تېرېدو ورسته یې پایلې ومني، لاندې لارې چارې له ناروغ سره د مرستې په موخه وړاندیزوو.
ناروغ مرستې غوښتلو ته وهڅوئ: بای پولر ګډوډي که هر څومره چې ژر درملنه شي ښه وي نو ناروغ ته انګېزه ورکړئ چې سر له ننه د اروایي او مسلکي درملنې پلټنه وکړي. صبر مه کوئ چې له درملنې پرته به روغ شي دا کار د ډېرو بای پولر ناروغۍ د ودې لامل شوی.
هغه درک کړئ: ناروغ وپوهوئ چې هر کله چې د درملنې په پار د زړه خواله، هڅونې او مرستې ته اړتیا ولري تاسو یې په څنګ کې یاست او د ده د روغتیا لپاره هرې قربانۍ ته تیار یاست.