cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سوېلي اروپا
د اروپا لويې وچې جنوبي سیمې ته سوېلي اروپا (southern europe) ویل کیږي.په دې اړه کوم روښانه تعریف نشته، مګراسپانیا ، پرتګال ، اېټالیا او یونان په دې سیمه کې شامل دي، یا دا په پراخه توګه د ټولو اروپایي هېوادونو په توګه پېژندل کېدی شي چې د مدیترانې سمندرګي په ساحلونو کې موقعیت لري. د فرانسې سویلي سیمه او د ترکیې درې سلنه برخه چې په اروپا کې شامله ده هم د دې اصلاحاتو له مخې د سوېلي اروپا برخه ګڼل کیږي.
دا سیمه په جغرافیه کې د اروپا د لویې وچې د سویلي نیمایي په توګه تعریف شوې مګر مالوم سرحدونه نه لري.
د ملګرو ملتونو ادارې په خپلو رسمي کړنو او خپرونو کې لاندې هېوادونه د سوېلي اروپا برخه ګڼي:
د شلګر ادبي بهیر ۵ غونډه
بیــــګا مې کلیمې سره یاد کړی ېې وطـــنه
د شلګر ادبي بهیر پنځمه ناسته
نېټه: ۱۴۰۱/۷/۸
راپور: ډاکتر محمد الله  ولید
ستېج چارې: عبدالولي بيدار
د غونډې په لمړۍ برخه په غزني کې د مسلم پوهنتون قدرمن استاد کفایت الله رسولزي د کانکور د ازموینې په لارښوود، مېتود، سوالونو حلولو، انتخاب جوړولو، او په عموم کې د کانکور د ګډون کولو په رهنما لنډ لکچر ورکړ او ناستو زده کوونکو او د کانکور ګډونوالو ته یې په خطاب کې وویل: کانکور یوه سرنوشت سازه او د ۱۲ کالو د نتېجې د تعین ازموینه ده، باید هر زده کوونکی محتاطانه عمل وکړي او جرأت او حوصله لرونکی و واوسي.
وروسته په دې موضوع د غونډې ګډونوالو ازاد بحث او ځینو استادانو او د غونډې ګډونوالو نظرونه او خپلې تجربې بیان کړې، په دې لړ کې څو تنو زده کوونکو د کانکور اړوندې پوښتنې او تشویشونه بیان کړل چې استاد رسولزی ورته قناعت ورکوونکي ځوابونه ورکړل.
ورسته د ستېج مخې ته د غونډې بل مېلمه د غزنی د تخنیکي پوهنتون استاد محمد امین حکیمي راوبلل شو چې استاد هم د کانکور ځېني سپارښتنې او په کانکور کې د بریا او انتخابونو په اړه ځینې مهم موضات تشریح او د ګډون والو ته یې د ازموینې په صحنه کې د پوره همکاري ډاډ ورکړ.
د غونډې لمړۍ برخه د حنیفي په یوه تجربه او زده کوونکو ته د نږدې پوهنتونونو د انتخاب او ویلو د توان او اقتصادي حالت په نظر کې نیولو مشورې سره پای ته ورسېده.
وروسته په ترتیب سره، نبی الله، عصمت الله، عبدالحنان، ډاکتر محمدالله ولید، محمد اصف حنیفي، عصمت الله سعید، او استاد محمد امین حکیمي انتخابي او ځینو ځپل شعرونه وویل او استاد حکمت الله شاکر د خپل خوږ غزل زمزه وکړه.
د مشاعرې وروستۍ برخه د ډاکتر ولید په لنډه وینا او د ادبي بهیر مشر په ټاکلو، فرهنګي کمېټې جوړولو، او د بهیر په لا معیاري کولو خصوصا د غونډې په پیل کې د تېرې غونډې د راپور په وړاندې کولو، راپور په اصلاح او  لا سمون مشورې شریکې کړې او زیاته یې کړه چې غونډه باید یوه د مېلمه څوکۍ او یوه د کوربه څوکې ولري او د تل په څېر غونډې باید دوه یا درې برخې ولري چې؛ اوله برخه به یې د زده کړې، لکچر، نثر لیکلو، شعر زده کړې، د شعر فن او یا هم کره کتنه وي او دویمه برخه به یې مشاعره وي.
غونډه مازدیګر ته نږدې مهال د استاد شهاب الدین شهاب د دوعایې په لوستلو پای ته ورسېده.
درنښت
م.ا ولید
سپېس‌اېکس
د فضايي اکتشاف د تکنالوژیو شرکت (چې سوداګریز نوم یې سپېس‌اېکس دی) د هوايي او فضايي صنایعو د تولید، د فضايي لېږد رالېږد خدمتونو د وړاندې کولو او اړیکو یو امریکایی شرکت دی چې مرکز یې د کلفورنیا ایالت په هاوټورن ښار کې دی. سپېس اېکس په ۲۰۰۲ زکال کې اېلن ماسک د دې لپاره جوړ کړ چې د فضايي لېږد رالېږد لګښتونه کم شي او موخه یې دا وه چې مریخ ته کوچېدل شوني کړي. سپېس اېکس شرکت د «فالکون ۹» او «فالکون هیوي» توغوونکي وسایل، ګڼ راکټي موتورونه، ډراګون، بار وړونکي ډراګونونه، د کارکوونکو فضايي بېړۍ او سټارلېنک ارتباطي سپوږمکۍ تولیدوي.
د سپېس اېکس شرکت په لاسته‌راوړنو کې ویلی شو چې د ځمکې مدار ته یې د رسېدو لپاره په خصوصي بودیجه لومړنی توغندی ولېږه؛ لومړنی خصوصي شرکت دی چې یوه فضايي بېړۍ یې په بریالیتوب سره وتوغوله، وګرځېده او بېرته یې را ښکته کړه؛ لومړنی خصوصي شرکت دی چې نړیوال فضايي سټېشن ته یې یوه فضايي بېړۍ ولېږله؛ لومړنی مداري توغندی یې په عمودي ډول پورته کړ او بېرته یې راښکته کړ؛ په لومړي ځل یې مداري توغندی بیاځلي وکاراوه؛ او پر دې ټولو سربېره لومړنی خصوصي شرکت دی چې مدار او نړیوال فضايي سټېشن ته ستور مزلي لېږي. سپېس اېکس څه باندې سل ځله «فالکون ۹» توغندي الوزولي دي.
۲۰۰۱ تر ۲۰۰۴ز کلونه: بنسټ‌اېښودنه
په ۲۰۰۱ ز کال کې اېلن ماسک د مریخ د سمسورولو طرحه جوړه کړه، دا په مریخ کې د یوې ازمېښتي میناتوري شنې خونې د ښکته کولو او نباتاتو د پالنې یوه پروژه او د فضايي اکتشافاتو په اړه د عمومي لېوالتیا د رامنځته کولو یوه هڅه وه. ماسک له «مایک ګریفین» سره یوځای د روسیې مسکو ته سفر وکړ، غوښتل  یې ارزان‌بیه او نوي جوړ شوي ډینېفر (Dnepr) راکټونه وپېري، خو د ارزان‌بیه راکټونو په پیدا کولو کې تر ناکامېدو وروسته تش لاس بېرته را وګرځېد. کور ته پر لاره فکر ورسره پیدا شو چې داسې شرکت جوړولای شي چې د خپلې اړتیا ارزان‌بیه توغندي یا راکټونه جوړ کړي. ماسک په دې باور و چې سپېس اېکس د عمودي ادغام، ارزان‌بیه سوداګریزو قطعاتو او په مدرنه سافټویر انجنیرۍ کې د مډولار (modular) کړنلارې په غوره کولو سره کولای شي چې د توغولو بیه په پام‌وړ کچه راټیټه کړي.
ماسک د ۲۰۰۲ ز کال په لومړیو کې د خپل نوي فضايي شرکت «سپېس اېکس» لپاره د کارکوونکو په لټه کې شو. ماسک د راکټونو له انجنیر «ټام مولر» (چې وروسته د سپېس اېکس د خوځند ځواک د ټکنالوژۍ مشر شو) سره ملګری شو او بلنه یې ورکړه چې سوداګریز شراکت ورسره وکړي. مولر ومنله چې له ده سره به کار کوي او په دې ډول سپېس اېکس شرکت رامنځته شو. په لومړیو کې یې مرکزي دفتر د کلفورنیا ایالت په سګونډو کې ځای پر ځای شو. د سپېس اېکس لومړني کارکوونکي لکه «ټام مولر»، «ګویر شاټول» او «کریس ټامپسون» له ګاونډیو شرکتونو «ټي.آر.ډبلیو» او «بویینګ» څخه د «بریلینټ پبلز» (Brilliant Pebbles) پروګرام تر لغوه کېدو وروسته راغلل. د ۲۰۰۵ ز کال تر نومبر میاشت پورې شرکت ۱۶۰ کارکوونکي لرل. ماسک په‌خپله د سپېس اېکس له ټولو لومړنیو کارکوونکو سره مصاحبې وکړې او بیا یې تایید کړل. ماسک ویلي چې په سپېس اېکس کې یې یوه موخه فضا ته په لاسرسي کې د لګښتونو راکمول او ډاډمنتیا لوړول دي.
۲۰۰۵ تر ۲۰۰۹: فالکون ۱ او لومړنۍ مداري توغونه
سپېس اېکس د «فالکون ۱» په نامه مدار ته د توغولو لومړنۍ وسیله په خصوصي بودیجه جوړه کړه. فالکون ۱ یوه کوچنۍ توغول کېدونکې نقلیه وسیله وه. د دغې وسیلې د جوړولو ټول لګښت کابو ۹۰ تر ۱۰۰ میلیونه امریکايي ډالره و.
سپېس اېکس په ۲۰۰۵ ز کال کې اعلان وکړ چې غواړي د دغې لسیزې تر پای پورې د انساني کچې یو سوداګریز فضايي پروګرام مخته یوسي چې وروسته پر ډراګون فضايي بېړۍ بدل شو. دغه شرکت په ۲۰۰۶ ز کال کې د (COTS) پروګرام په لړ کې د ناسا ادارې له‌خوا کارکوونکو ته د تجربوي تړونونو د وړاندې کولو او نړیوال فضايي سټېشن ته د بار وړلو لپاره انتخاب شو.
د فالکون ۱ لومړنۍ دوې توغونې د متحدو ایالتونو د دفاع وزارت وپېرلې. د ۲۰۰۶ او ۲۰۰۸ ز کلونو تر منځ د دغه توغندي یا راکټ لومړنۍ درې توغونې ټولې له ماتې سره مخامخ شوې چې کابو ټول شرکت یې ختم کړ. د ټېسلا موټورز (Tesla Motors) مالي وضعیت هم ماتې خوړلې وه او بالاخره هماغه مهال ټېسلا، سولر سيټي او په خپله ماسک ټول دېوالي شول. ویل شوي چې ماسک د ډېر فشار له امله «د شپې له خوبه را ویښېده، چیغې یې وهلې او جسمي دردونه یې لرل».
مالي وضعیت هغه مهال د بدلون پر لوري لاړ چې د ۲۰۰۸ ز کال د سپټمبر میاشتې په ۲۸مه نېټه په څلورمه هڅه کې لومړنی بریالی راکټ وتوغول شو. ماسک خپل پاتې ۳۰ میلیونه ډالره د سپېس اېکس او ټېسلا تر منځ ووېشل او ناسا ادارې سپېس اېکس ته د سوداګریزو خدمتونو لومړنی قرارداد (CRS) ورکړ او په ډسمبر میاشت کې شرکت له مالي پلوه وژغورل شو. د دغو عواملو او نورو سوداګریزو کارونو له امله فالکون ۱ توغندی تر دویم بریالیتوب وروسته د ۲۰۰۹ کال په جولای میاشت کې څنډې ته شو. دغې چارې سپېس اېکس ته موکه برابره کړه چې د شرکت سرچینې د «فالکون ۹» په نامه د یوه لوی مداري راکټ پر جوړولو متمرکزې کړي. ګویین شاټول هم دغه مهال د شرکت رئیسه شوه او دلیل یې دا و چې له ناسا سره یې د (CRS) قرارداد په بریالیو خبرو اترو کې رول درلود.
له ۲۰۱۹ ز کال نه تر اوسه پورې: سټارشیپ، سټارلېنک او د عملې لومړنی لېږد
سپېس اېکس د ۲۰۱۹ ز کال په جنورۍ میاشت کې اعلان وکړ چې د خپل کار ۱۰ سلنه ځواک د سټارشیپ او سټارلېنک پروژو د مالي مرستې لپاره لګوي. د سټارشیپ د لومړنیو بېلګو جوړونه او ازمېښتونه د ۲۰۱۹ ز کال په لومړیو کې په فلوريډا او تکزاس ایالتونو کې پيل شول. د سټارشیپ د جوړولو او ازمېښت ټول پړاوونه د هماغه کال په وروستیو کې په سوېلي تکزاس کې د سپېس اېکس د توغولو نوي ځای ته ولېږدول شول. د ۲۰۱۹ ز کال په مې میاشت کې سپېس اېکس د سټارلېنک د ۶۰ سپوږمکیو لومړنۍ ستره ټولګه فضا ته وتوغوله او د هغه څه د ځای پر ځای کولو پیل یې وکړ چې په را وروسته کال کې د نړۍ په تر ټولو لوی سټلایټي سیستم بدل شو. دغه شرکت په ۲۰۱۹ ز کال کې په ټولیز ډول ۱.۳۳ میلیارده ډالره پانګه جذب کړه. د ۲۰۱۹ ز کال تر مې میاشت پورې د سپېس اېکس ارزښت ۳۳.۳ میلیارده ډالرو ته لوړ شو او د ۲۰۲۰ ز کال تر مارچ میاشتې پورې ۳۶ میلیارده امریکايي ډالرو ته ورسېد.
یو لوی بریالیتوب د ۲۰۲۰ ز کال په مې میاشت کې ترلاسه شو او دا هغه مهال و چې سپېس اېکس د ناسا ادارې دوه ستور مزلي «ډوګ هارلي» او «باب بنکن» د کریو ډراګون فضايي بېړۍ په مرسته د ځمکې مدار ته ولېږل؛ په دې سره سپېس اېکس لومړنی خصوصي شرکت شو چې ستور مزلي یې نړیوال فضايي سټېشن ته ولېږدول او دا په تېرو ۹ کلونو کې د امریکا له خاورې څخه د خدمې یا عملې لومړنۍ توغونه یا لېږدونه وه. دغه ماموریت په فلوريډا کې د کنډي فضايي مرکز د توغونې له مجتمع (LC-39A) څخه وتوغول شو.
د ۲۰۲۰ ز کال په اګسټ میاشت کې د ۱.۹ میلیارده ډالرو تر یوې مالي دورې وروسته چې د خصوصي شرکتونو له لارې د پانګې د راټولولو تر ټولو لویه هڅه وه، د سپېس اېکس ارزښت ۴۶ میلیارده ډالرو ته لوړ شو. د ۲۰۲۱ ز کال په فبرورۍ میاشت کې سپېس اېکس د ونډو په دوره کې له ۹۹ پانګوالو څخه د هرې ونډې د ۴۲۰ ډالرو په ارزښت ۱.۶۱ میلیارده ډالره راټول کړل او د شرکت ارزښت یې شاوخوا ۷۴ میلیارده ډالرو ته لوړ کړ. تر ۲۰۲۱ ز کال پورې سپېس اېکس په ټولیز ډول څه باندې ۶ میلیارده ډالره مالي پانګه جذب کړې وه. له ۲۰۱۹ ز کال را وروسته ډېره برخه راټوله شوې پانګه د سټارلېنک د سټلایټي سیستم د ملاتړ او د سټارشیپ د نقلیه وسیلې د جوړولو او توغولو لپاره کارول شوې ده. د ۲۰۲۱ ز کال تر اکتوبر میاشتې پورې د سپېس اېکس ارزښت ۱۰۰.۳ میلیارده ډالرو ته پورته شو. سپېس اېکس شرکت تر ۲۰۲۱ ز کال پورې له (Google Cloud Platform) او (Microsoft Azure) سره د سټارلېنک لپاره د کمپیوټري خدمتونو د وړاندې کولو په موخه قرارداونه لرل.
1,000,000
لس لکه یاهم یومیلیون چي په عدد سره (۱۰۰۰۰۰۰) لیکل کیږي د۱۰۰۰ ضرب ۱۰۰۰ له حاصل څخه عبارت دی اوپه عملي ډول سره داسي لیکل کیږي ۱۰۶یوملیون په فزیک اوSI کي دمیګا په مختاړي سره لیکل کیږي لکه دبیلګي په ډول یومېګاواټ چي له یومیلیون څخه عبارت دی او دیومیلیون دلفظ په باره کي ویل کیږي چي دغه نوم له لرغوني ایټالوي ژبي څخه اخستل سوی دی. وېشنيزه:تام عددونه
پولیمر
پولیمر (/ˈpɒlɪmər/؛ چې له یوناني پولي ـ، "زیات شمېر" + مېر "برخه" څخه اخیستل شوی دی) یوه ماده یا جوهر دی چې له ډېرو لویو مالیکولونو چې مکرومالیکولونه بلل کېږي او له زیات شمېر تکراري فرعي واحدونو څخه تشکیل شوی دی. د پولیمرونو د ځانګړتیاوو د پراخ طیف له کبله، مصنوعي او طبیعي دواړه پولیمرونه په ورځني ژوند کې مهم او د ژوند هر اړخ ته ته غځېدلی رول لوبوي. د پولیمرونو محدوده له عادي مصنوعي پلاستیکونو لکه پولیسترین څخه نیولې بیا تر طبیعي بایوپولیمرونو لکه ډي اِن اې (DNA ) او پروتینونو پورې کوم چې په بیولوژیکي دندو کې بنسټیز دي، غځېږي. د پولیمرونو طبیعي او مصنوعي دواړه ډولونه د ډېرو کوچینیو مالیکولونو د پولیمرایزېشن په واسطه کوم چې د مونومرونو په توګه پېژندل کېږي، رامنځته کېږي. د کوچینیو مالیکولي مرکباتو پرتله د هغوی د لویې مالیکولي کتلې په پایله کې، د کلکوالي، لوړ ارتجاعیت، غلظتي ارتجاعیت (viscoelasticity)، او د کرستالونو پر ځای د غیر متبلوِر او نیمه کرېستالي جوړښت لپاره د هغوی د تمایل په ګډون له خپل ځان څخه  بې ساري فزیکي ځانګړتیاوې تولیدوي.
د "پولیمر" اصطلاح له یوناني کلیمې πολύς (پولوس، چې معنا یې "زیات شمېر، زیات مقدار" ده) او μέρος (مېروس، چې معنا یې "برخه" ده) اخیستل شوې ده. دغه اصطلاح په ۱۸۳۳ز کال کې د جانس یعقوب بېرزیلیوس له لوري ابداع شوه، که څه هم چې تعریف یې د ایوپک (IUPAC) له عصري تعریف څخه جلا او متمایز و. د پولیمرونو عصري مفهوم په داسې ډول چې له مالیکولي جوړښتونو سره په کوولانسي ډول رابطه لري په ۱۹۲۰ز کال کې د هېرمان ستائودینګر له خوا وړاندیز شو، چا چې راتلونکې لسیزه د دغې فرضیې لپاره د تجربوي شواهدو د موندلو لپاره ولګوله.
پولیمرونه د ساینس په هغه څانګه کې چې د پولیمرونو ساینس بلل کېږي (هغه څانګه چې د پولیمرونو کېمیا او د پولیمرونو فزیک شاملوي)، بایو فزیک او د مادې په ساینس او انجنیرۍ کې مطالعه کېږي. له تاریخي اړخه، هغه محصولات چې د کوولانسي کېمیاوي رابطو له نښلېدو څخه رامنځته کېږي، د پولیمرونو د علم د تمرکز اصلي نقطه ګڼل کېږي. اوسمهال د ظهور په حال کې یوه مهمه ساحه په سوپر مالیکولي پولیمرونو (supramolecular polymers) باندې چې د غیر-کوولانسي لېنکونو څخه تشکیل شوي دي، تمرکز کوي. د لاتکس ربړ پولیزوپرین د یو طبیعي پولیمر یوه بېلګه ده، او د ستایروفوم پولیسترین د یو مصنوعي پولیمر یوه بېلګه ده. په بیولوژيکي موضوعاتو کې، په بنسټیزه بڼه ټول بیولوژیکي مکرومالیکولونه ـــــ یعنې پروتینونه (پولي امایدونه)، نوکلوئیک اسیدونه (پولي نوکلئیوتایدونه)، او پولي سکرایدونه ــــ په خالص ډول پولیمري دي، یا د پولیمري اجزاوو په لویه برخه کې تشکیل شوي دي.
ايلاميټ ژبه
ایلامیټ يا عيلامي ژبه Elamite language یوه ورکه شوې ژبه ده ، چې له ۲۸۰۰ څخه تر ۵۵۰ مخزېږديزو کلونو پورې په اوسني ایران کې ویل کېده.
پولیمر
عمده بېلګې
پولیمرونه دوه ډوله دي: په طبیعي ډول رامنځته کېدونکي پولیمرونه او مصنوعي یا د بشر په لاس جوړ شوي پولیمرونه.
طبیعي
طبیعي پولیمیري مواد لکه کنف، د شیلاک (د خوړل کېدو وړ سرښناکه ماده)، عنبر، وړۍ، ورېښم او طبیعي ربړ د پېړیو لپاره کارول کېږي. د نورو طبیعي پولیمرونو بېلابېل ډولونه لکه سلولوز، کوم چې د لرګي او کاغذ اصلي ترکیبات دي، په طبیعت کې شتون لري.
اميه بن خلف
پر بلال او خباب باندې ظلم او زياتی
خباب بن الارت او بلال بن رباح د هغه غلامان وو. د هغه بادار اميه بن خلف ډېر ظالم او سختګيږه انسان و. کله چې دوی مسلمانان شول، نو هغه یې وږي او تږي ساتل او ویې وهل او ورته یې وویل چې کلمه پریږدئ. یوه ورځ بلال رضی الله عنه داسې ځورول کېده چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ترې تېر شو. دا چې حضرت محمد صلی الله عليه وسلم د د سیدنا بلال رضی الله عنه دغه مظلوميت نه شو زغملای. نو سیدنا ابوبکر رضی الله عنه څخه وغوښتل چې بلال له دې مصیبت څخه خلاص کړي. نو سیدنا ابوبکر رضی الله عنه امیه بن خلف د بلال رضی الله عنه د قیمت په ورکولو سره وپېره او بیا یې هغه آزاد کړ. د يو روايت له مخې دا بيه تر يو کيلو سپينو زرو زياته وه.
پولیمر
مصنوعي
د مصنوعي پولیمرونو لېست، په اټکلي ډول د نړیوالې تقاضا له مخې په ترتیب سره پولي اتلین، پولي پروپېلین، پولیسترین، پولي وینایل کلوراید (PVC)، مصنوعي ربړ، فېنول فارم الدېهاید رېزین (یا بېکلایت پلاستیک)، نیوپرین، نایلون، پولي اکرایلونایترایل، پولي وینایل بوتیرال (PVB)، سیلیکان او زیات شمېر نور شاملوي. له دغو پولیمرونو څخه هر کال له ۳۳۰ میلیونه ټنو څخه زیات جوړېږي (د ۲۰۱۵ز کال اټکل). په ډېره معموله بڼه، د یو پولیمر مسلسل د ملا تیر چې په دوامداره توګه د پلاستیک د چمتو کولو لپاره کاورول کېږي په عمده توګه د کاربن له اتومونو څخه تشکیل شوی دی. یوه ساده بېلګه یې پولي اتلین دي (چې په برتانوي انګلیسي کې پولیتلین دي)، د کوم چې تکرارېدونکی واحد یا مونومر اتلین دی. زیات شمېر نور جوړښتونه شتون لري؛ د بېلګې په توګه د سیلیکانو په څېر عناصر کټ مټ سیلیکان ډوله مواد جوړوي چې بېلګې یې سیلیکاني معجون (Silly Putty) او د نلدوانۍ د اوبو ضد عایق دي. اوکسیجن همدارنګه د پولیمرونو په ستون فقرات لکه پولی اتلین ګلایکول، پولي سکرایدونو (په ګلایکوزیدیک رابطو سره) او په په ډي اِن اې کې (په فاسفودیستر رابطو سره) موجود دی.
ايلاميټ ژبه
سرچینې
وېشنيزه:ژبې وېشنيزه:ژبه وېشنيزه:ژبپوهنه وېشنيزه:ژبساپوهنه وېشنيزه:ژبني حقونه وېشنيزه:ژبنيزې کينډۍ وېشنيزه:ژبپوهان
پولیمر
تاریخچه
پولیمرونه د انسانانو د ژوند له لومړیو ورځو څخه د توکو بنسټیز اجزا بلل کېږي. د جامو لپاره د وړیو (کراتین)، پنببې، او د سپین کتان د رېښکیو (سلولوزو)، د کاغذ لپاره د کاغذ د نلو کارول زموږ د نیکونو له لوري د مصنوعاتو د لاسته راوړلو لپاره د پولیمر لرونکو خامو موادو د کارونې یوازې یو څو نمونې دي. د کائوچوک ونې (طبيعي ربړ) له سوېلي امریکا څخه وروسته له هغې چې اولمېک، مایا، او ازتېک ټبرونو د (لوبو) د توپونو، اوبو ضد منسوجاتو او لوښو لپاره د موادو په توګه د هغې کارول پیل کړل، په ۱۶مه زېږدیزه پېړۍ کې اروپا ته ورسېدې.
اميه بن خلف
د قتل وړاندوینه
رسول الله صلی الله عليه وسلم وړاندوینه کړې وه چې امیه بن خلف به د مسلمانانو له خوا ووژل شي.
پولیمر
تاریخچه
له پولیمرونو نه کېمیاوي ګټه اخیستنه ۱۹مې زېږدیزې پېړۍ ته ورګرځي، که څه هم چې په هغه وخت کې د دغو نوعو ماهیت نه و پېژندل شوی. د پولیمرونو چلند په پیل کې د توماس ګراهام له لوري د واړندیز شوې نظرې پر بنسټ منطقي شو کومې چې نوموړي د کوچینیو مالیکولونو کولوئیدي مجموعې بللې کومې چې د نا معلومو قوو په واسطه یو ځای سره نښتې وې.
اميه بن خلف
د عبدالرحمن بن عوف له خوا ژغورل کېدل
د جاهليت په زمانه کې د اميه بن خلف او عبدالرحمن بن عوف تر منځ دوستي وه. د بدر په جګړه کې چې کله مسلمانان د کفارو په نیولو او د غنیمتونو د راټولولو په حال کې وو، عبدالرحمن بن عوف یو څه زغره سمبالوله. اميه هغوى وليد او غږ يې وکړ : ایا ته ما ته اړتیا لرې؟ زه ستا له دې زغرو ښه یم. د اميه مطلب دا و چې که عبدالرحمن بن عوف زه بندي کړم او په خپل حفاظت کې يې وساتلم، نو لږ تر لږه به ژوندی پاټې شم او که ژوندی پاتې شوم، نو د دې کار په بدل کې به هغه ته د دې کار پوره اجوره ورکړ چې دا به له دغو زغرو څخه غوره او بهتره وي
د بلال حبشي له خوا د اميه بن خلف وژل
عبدالرحمن بن عوف وايي چې ما اميه بن خلف او د هغه زوى علي دواړه نيولي وو او په لاره روان وم چې سيدنا بلال اميه بن خلف وليد. کله چې يې اميه وليد نو هغه وخت يې را په ياد شو کله چې اميه ورته شکنجه کوله. سمدلاسه یې چیغې کړې: هو! د کفر سر! اميه بن خلف! نن به یا ژوندی پاتې کېږې یا به ژوندی پاتې شم، سیدنا بلال رضی الله عنه ته مې ښه څرګنده کړه چې دا زما بندیان دی، خو هغه ونه منله او انصار یې راوبلل او ورته یې وویل چې نن به يا زه ژوندی يم یا دا کافر ، نو دې خلکو موږ محاصره کړو. ما د هغوی ساتنه کوله ، په امیه مې ځان وغورځاوه. مګر د خلکو په مخ کې زما سره هیڅ شی نه و. دې خلکو اميه زما له واکه را وويست او پلار او زوی يې په بې رحمۍ سره ووژل. مخکې له دې چې هغه مړ شي، امیه د درد داسې چیغې ووهلې لکه مخکې چې ما نه وې اورېدلې. عبدالرحمن بن عوف رضي الله عنه به ویل: الله دې پر بلال رحم وکړي. د بدر د جګړې په ورځ ما زغره له لاسه ورکړه او د بندیانو په عذاب اخته شوم.
پولیمر
تاریخچه
په ۱۹۲۰ز کال کې، هېرمان ستائودینګر خپل مهم اثر ”اوبر پولیمرایزېشن“ (Über Polymerisation)، خپور کړ، په کوم کې چې هغه وړاندیز وکړ چې پولیمرونه په حقیقت کې د کوولانسي رابطو په واسطه نښتي د اتومونو اوږده ځنځیرونه وو. د هغه اثر د ډېرې مودې لپاره د بحث موضوع وګرځېده، اما بالاخره د علمي ټولنې له خوا ومنل شو. ستائودینګر ته د نوموړي د دغه کار لپاره په ۱۹۵۳ز کال کې د نوبل جایزه ورکړل شوه.
اميه بن خلف
سرچينې
وېشنيزه:صحابه وېشنيزه:رسول وېشنيزه:محمد وېشنيزه:محمد بن عبد الله
پولیمر
تاریخچه
له ۱۹۳۰مې زېږدیزې پېړۍ راوروسته پولیمرونه یوه طلایي دور ته ور د ننه شول د کوم په بهیر کې یې چې نوي ډولونه کشف شول او په چټکۍ سره سوداګریزې ګټې اخیستنې ترې پیل شوې چې په دې توګه د طبیعي موادو ځای ناستي شول. دا پرمختګ د صنعتي سکتور له لوري د پیاوړې اقتصادي انګېزې سره ځواکمن شو او د اکادمیکې ټولنې له خوا یې د خامو موادو، د پولیمرایزېشن له اغېزناکو پروسو، د پولیمرونو د طبقه بندۍ له پرمختللو تخنیکونو، او همداراز په پراخه کچه د پولیمرونو د تیوریکي پوهې له لارې له مونومرونو څخه د مبتکرانه مصنوعاتو کې په ونډې اخیستنې سره په پراخه توګه ملاتړ وشو.
له ۱۹۵۳ز کال راهیسې، د نوبل ۶ جایزې د پولیمرونو د علم په څانګه کې ورکړل شوې دي، یادې جایزې له هغو پرته دي کومې چې د بیولوژیکي مکرو مالیکولونو د څېړنې په تړاو ورکړل شوې دي. دا هڅونه په عصري ساینس او تکنالوژۍ باندې د خپلې اغېزې نور شواهد هم وړاندې کوي. لکه څرنګه چې لارډ ټاډ په ۱۹۸۰ز کال کې په داسې توګه لنډیز کړې ده: ” زه تمایل لرم تر څو په دې نظر واوسېږم چې د پولیمرایزېشن پرمختګ ښایي تر ټولو لوی هغه څه دي چې تر اوسه پورې په کېمیا کې تر سره شوي دي، دا ځکه چې دغې کار په ورځني ژوند باندې تر ټولو لویه اغېزه اچولې ده.
ترکیب
پولیمرایزېشن په کوولانسي بڼه نښتي ځنځير یا شبکې ته د اړولو په موخه  د مونومرونو په نامه د زیات شمېر کوچینیو مالیکولونو د یو ځای کولو پروسه ده. د پولیمرایزېشن د پروسې په ترڅ کې، ښایي هر مونومر ځینې کېمیاوي ګروپونه له لاسه ورکړي. چې دا پېښه د پي. اي. ټي پولي ایستر (PET polyester) د پولیمرایزېشن په ترڅ کې واقع کېږي. په دې پروسه کې مونومرونه تېرېفتالیک اسید ((HOOC—C6H4—COOH)) او ایتلین ګلایکول (HO—CH2—CH2—OH) دي. اما تکرارېدونکی واحد، —OC—، C6H4—COO—CH2—CH2—O—، دی، چې د دوو مونومرونو له ترکیب سره د اوبو له دوو مالیکولونو له لاسه ورکولو سره  تړاو لري. د هر مونومر هغه متمایزه ټوټه چې په پولیمر کې مدغمېږي د تکرار د واحد یا د مونومر د پاتې شوني په نامه یادېږي
د ترکیب مېتودونو په عمومي ډول په دوو کټګوریو، د تدریجې ودې پولیمرایزېشن او ځنځیري پولیمرایزېشن باندې وېشل کېږي. د دغو دواړو تر منځ بنسټیز تفاوت دا دی چې په ځنځیري پولیمېرایزېشن کې، مونومرونه لکه په پولیسترین کې یوازې پر یو وخت کې ور اضافه کېږي، حال دا چې د تدریجي ودې په پولیمرایزېشن کې ښایي د مونومرونو ځنځیرونه لکه څرنګه چې په پولیستر کې لیدل کېږي، له یو بل سره په مستقیمه بڼه یو ځای شي.
جان ګانټ
جان ګانټ، د لنکستر دوک (زوکړه: د ۱۳۴۰ زکال د مارچ ۶ مه – مړینه: د ۱۳۹۹ زکال د فبروري ۳ مه) انګلیسي شاهزاده، پوځي قوماندان او دولتي چارواکی و. نوموړی د انګلستان د پاچا دریم اډوارډ، څلورم زوی (له ماشومتوب څخه د ژوندیو پاتې شو دریم و، ځکه چې هاټفیلډ له زیږون لږ وروسته ومړ) او د پاچا څلورم هنري پلار و. سلطنتي ځایګي، ګټمنو ودونو او همدارنګه په سخاوتمندانه توګه د پاچا له خوا ځمکو ته د لاسرسي له امله نوموړی د خپل مهال یو له بډایه وګړو څخه و او د خپل پلار او وراره دویم ریچارډ د واکمنۍ پر مهال په انګلستان کې یو له اغېزمنو څېرو څخه و. نوموړي د لنکستر د دوک په توګه د لنکستر د سلطنتي کورنۍ بنسټګر و چې د دغې کورنۍ غړي د نوموړي له مړینې وروسته واک ته ورسېدل. د هغه زیږون ځای په فلانډر کې ګېنټ و چې وروسته ورته په انګلیسي کې ګانټ ویل کېدل او د هغه نوم ترې ریښه اخیستې.هغه مهال چې نوموړی د خپل ژوند په وروستیو کې له محبوبیت ولوېد د لمپنانو ترمنځ دا ګنګوسه رامنځته شوه چې ګویا هغه د یو ګانټي قصاب زوی دی. دغه ګنګوسې چې نوموړی یې غصه کړی و، کېدای شي له دغه واقعیت څخه الهام اخیستی و چي دریم اډواډ د هغه د زیږون پر مهال حاضر نه و.
د جان د خپل سیاسي ژوند لومړني کلونه د سل کلنې جګړې په اوږدو کې په فرانسه او هسپانیه کې په جګړه کې تېر شول. نوموړي د کاسټیا د تاج او تخت د خپلولو په موخه بې ګټې هڅې وکړې، هغه چې ده ته د خپلې دویمې مېرمنې کنستانس کاسټیا له خوا پاتې شوی و او د یوې مودې لپاره یې ځان د کاسټیا پاچا باله. هغه مهال چې د ګانټ مشر ورور، تور شهزاده اډوارډ د خپل ناوړه روغتیايي حالت له امله کمزوری شو، ګانټ د ډېری دولتي چارو مسئولیت پر غاړه واخیست او په انګلستان کې په پیاوړې سیاسي څېرې واوښت. نوموړی له هېواده بهر له پوځي ستونزو او په کور دننه له سیاسي اختلافاتو سره مخ و؛ له همدې امله له دغو ستونزو سره د مبارزې په برخه کې د نوموړي، پارلمان او حاکمې طبقې ترمنځ اختلافات راوپارېدل او په دې سره نوموړی په یو فوق العاده نامحبوب شخصیت واوښت.
جان د پاچا دویم ریچارډ (د شهزاده تور اډوارډ د زوی) د اقلیت حکومتولۍ پر مهال او همدارنګه د ورپسې سیاسي کړکېچونو پر مهال د انګلیس په تاج او تخت پام وړ اغېز درلود. نوموړي د پاچا او یو شمېر سرغړونکو اشرافو ترمنځ منځګړیتوب وکړ چې د ګانټ خپل زوی او څرګند وارث هنري بولینګبروک هم په کې شامل و. په ۱۳۹۹ زکال کې د ګانټ له مړینې وروسته د نوموړي املاک او عناوین سلطنت ته اړوند شول او زوی یې هنري چې د هغه ارث ورته پاتې و، خاین وګڼل شو او تبعید شو. هنري له تبعید ډېر ژر وروسته بېرته راوګرځېد څو خپل میراث ترلاسه کړي او ریچارډ یې له واکه ګوښه کړ. نوموړی د جان ګانټ له کورنۍ لومړنی کس و چې د انګلستان د پاچا څلورم هنري (۱۳۹۹- ۱۴۱۳ زکال) په توګه یې پاچاهي وکړه.
د انګلستان ټول پاچاهان چې لړۍ یې له څلورم هنري پیلېږي د جان ګانټ له نسله دی. د هغه کورنۍ یا لنکستر کورنۍ له ۱۳۹۹ زکال وروسته د ګلانو تر جګړې پورې په انګلستان حکومت وکړ. په عامه توګه داسې ویل کېږي چې ګانت له واده بهر پنځه ماشومان لرل: تر ټولو وړاندنی یې د خپلې مور له خدمتکارې څخه و؛ پاتې نور چې د بیوفورت تخلص یې کاروه د هغه د معشوقې کاترین سوینفورډ څخه و چې بیا یې دریمه ښځه شوه. هغوی وروسته د سلطنتي او پاپي احکامو له مخې مشروعیت وموند خو د ځای ناستوب په کتار کې یې د څلورم هنري په حق کوم اغېز نه درلود. نوموړی د خپل لور جوآن بوفورت له اړخه چې د ویسټ مورلنډ کونټیس وه د یورکېستانو د پاچاهانو څلورم اډوارډ، پنځم اډوارډ او دریم ریچارډ نیکه راتله. نوموړی همدارنګه د خپلې لمسۍ مارګایت بوفورت له اړخه د اووم هنري نیکه راتله چې د څلورم اډوارډ له لور د یورک له الیزابت سره یې واده وکړ او راتلونکي ټول پاچایان د هغوی د واده له ثمرې څخه دي. د جان دوه لوڼو په قاره یي (د پرتګال او کاستیا) په سلطنتي کورنیو کې واده وکړ. د هغوی له لارې د اروپا ګڼ شمېر سلطنتي کورنۍ د نسب له مخې نوموړي ته اړوندېږي.
لومړنی ژوند
جان د انګلستان د پاچا دریم اډوارډ ژوندی پاتې شوی دریم زوی و. د نوموړي مېرمن د لنکستر بلانچ وه چې د ده دریمه د تره لور وه؛ دوی دواړه د پاچا دریم هنري له لمسیانو څخه و. دوی په ۱۳۵۹ زکال کې په ریډینګ صومعه کې د دریم اډوارډ د هڅو د برخې په توګه چې د خپلو زامنو لپاره یې د بډایه کورنیو څخه د ودونو هڅه کوله؛ واده وکړ. په ۱۳۶۱ زکال کې د لنکستر د لومړني دوک له مړینې وروسته چې د نومړي خصر و، جان ته د هغه نیمايي ځمکې او د لنکستر د ارل لقب پاتې شو چې په دې سره د انګلستان په شمال کې د تر ټولو زیاتو ځمکو لرونکي او د لنکستر ماڼۍ د وارث په توګه وپېژندل شو. نوموړی همدارنګه د هالټون ۱۴م بارون او د بولنډ ۱۱م لارډ شو. جان ته د لنکستر ټول جایدادونه هغه مهال په لاس ورغلل کله چې د بلانچ خور ماد، د لستر کونټیس (د هاینو له کنټ پنځم ویلیام سره یې واده کړی و) د ۱۳۶۲ زکال د اپرېل په ۱۰ مه له کوم لامل پرته مړه شوه.
جان د ۱۳۶۲ زکال د نومبر په ۱۳ مه د «لنکستر د دوک» لقب له خپل پلار ترلاسه کړ. له دغه مهال وروسته دا په ښه توګه تثبت شوې وه چې نوموړي لږ تر لږه په ټول انګلستان او فرانسه کې ۳۰ کلاګانې لرلې او داسې کورنۍ یې لرله چې د مقیاس او تنظیم له مخې د پاچا له کورنۍ سره د پرتلې وړ وه. نوموړي د انګلستان په نږدې ټولو ښارونو کې ځمکې لرلې، چې په کال کې یې له ۸۰۰۰ څخه تر ۱۰۰۰۰ پونډه عاید درلود؛ دغه عاید په ۲۰۲۱ زکال کې له ۶ څخه تر ۷.۵ میلیونو پونډو سره برابرېږي.
واک ته رسېدل
په ۱۳۷۷ زکال کې هغه مهال چې اډوارډ ومړ او د جان لس کلن وراره دریم ریچارډ واک ته ورسېد د جان نفوذ بېرته زیات شو. ورته مهال بې باوري رامنځته شوه او یو شمېر کسان په دې شکمن شول چې جان غواړي خپله تاج او تخت ونیسي. جان هڅه وکړه څو دا ډاډ رامنځته کړي چې هغه به هېڅکله د ریچارډ له واکمنۍ سره مخالفت ونکړي. د ریچارډ د کمزوري حکومت پر مهال جان د واقعي حاکم په توګه د مالیاتو په برخه کې بې فکره پرېکړې وکړې چې له امله یې په ۱۳۸۱ زکال کې د بزګرانو پاڅون وشو؛ او پاڅون کوونکو په لندن کې د ساوي ماڼۍ چې د نوموړي کور و، ونړوله. د پاڅون پر مهال جان په لندن کې نه و او له همدې امله هم د پاڅون کوونکو له غصې بچ پاتې شو.
په ۱۳۸۶ زکال کې جان انګلستان پرېښود او د کاستیا د تاج او تخت د نیولو په لټه کې شو او حقوقي دعوی یې وکړه؛ هغه چې نوموړي ته د خپلې دویمې مېرمنې، د کاستیا د کنستانس له اړخه رسېد او په ۱۳۷۱ زکال کې یې له هغې سره واده کړی و. ورته مهال د هغه په نشتون کې له ځنډ پرته په ۱۳۸۷ زکال کې بحران رامنځته شو او د ریچارډ ناسم حکومت انګلستان کورنۍ جګړې ته نږدې کړ. جان اړ شو په هسپانیا کې له خپلې قدرت غوښتنې لاس واخلي او په ۱۳۸۹ زکال کې انګلستان ته راوګرځېد. په سیاسي کړکېچ کې د جان مداخله بریالۍ را ووته چې مخالف اشرافیان او پاچا ریچارډ یې متقاعد کړ څو له یوبل سره کیني او په دې سره یې د نسبي ثبات دوره پیل کړه. د ۱۳۹۰ مې لسیزې په اوږدو کې د سلطنت د بېرته رغولو په برخه کې د نوموړي وفاداري شهرت ته د بېرته رسېدو لامل وګرځېده.
مړینه
جان د ۱۳۹۹ زکال د فبروري په ۳ مه په لستر کلا کې هغه مهال په خپل طبیعي مرګ ومړ چې دریمه مېرمن کاترین یې په خوا کې وه.
شمالي اروپا
د ملګرو ملتونو د احصایې څانګه د شمالي اروپا په تعریف کې لاندې هېوادونه شاملوي:
په پخوانیو وختونو کې، کله چې د روم امپراتورۍ ستوری په اروپا کې راښکاره شو، د هغې واکمنۍ تر ډېره د مدیترانې بحیرې ته نږدې هېوادونه په خپل واک کې درلود، نو ټول هغه هېوادونه چې د دې بحر په اوږدو کې واقع نه وو، د شمالي اروپا برخه ګڼل کېده. په دې کې جرمني ، بينيلکس هېوادونه او اتریش شامل وو. په ځینو شرایطو کې، دا اصطلاح نن ورځ هم کارول کیږي، لکه د شمالي رینانسانس (North Renaissance) په اړه بحث کول.
په اروپايي ټولنه کې ډنمارک، سویډن، فينلنډ، جرمني، بلجیم او هالنډ د شمالي ګروپ برخه ګڼل کېږي.
ډانوریک او روډ ټاپو انګلینډ اکثرا د شمالي او سوېلي اروپا ترمینځ د سرحد په توګه ګڼل کیږي. وېشنيزه:د اروپا سيمې وېشنيزه:اروپايي اتحاديه وېشنيزه:اروپا او کډوالي وېشنيزه:اروپا وېشنيزه:اروپايي افسانې وېشنيزه:اروپايي تانبې وېشنيزه:اروپايي جګړې
د کاناډا او المان اړیکې
د کاناډا او المان اړیکې د کاناډا او د المان فدرالي جمهوریت ترمنځ اړیکو ته اشاره کوي، چې دا دواړه هېوادونه نږدې متحدین او د ناټو او G7 غړي دي.
له ۱۷۷۶ز کال نه تر ۱۹۰۰ز کال پورې
د امریکا له انقلاب نه وروسته د المان توکمیز مهاجرت کاناډا ته نور هم زیات شو. دغه راز د برتانیا له خوا ګومارل شوي ډیری الماني اجیرانو د برتانیا شمالي امریکا دفاع لپاره جنګیدل. د دغو اجیرانو نه ځینو پریکړه وکړه چې د دوی د مودې پای ته رسېدو وروسته په کاناډا کې میشت شي او په دې ډول یاد اجیران د مونټریال سویل لوېدیځ او د کیوبیک ښار سویل کې میشت شول. دغه راز له متحده ایالاتو نه تښتېدلي ترټولو لوی ګروپ مینونایټس و، چې په متحده ایالاتو کې د دوی د سوله اېزې عقیدې له امله له تبعیض سره مخ شوی و. دوی اوسني سویل لوېدیځ اونټاریو ته لاړل او د برلین اونټاریو (اوس د کچنر په نوم یادیږي) شاوخوا کې میشت شول. یادې لویې ډلې له المان نه نوي کډوال هم جذب کړل، چې په راتلونکو لسیزو کې یې شمېر شاوخوا ۵۰،۰۰۰ ته رسېدل. د ۱۸۹۶ز کال په پیل کې لوېدیځې کاناډا په لویه کچه د المان توکمیز کډوال جذب کړل، په ځانګړې توګه د ختیځې اروپا څخه.
له ۱۹۰۰ز کال نه تر اوسه پورې
د شلمې پېړۍ په لومړیو کې د برتانیا او المان سمندري سیال‍ۍ د کاناډا پر سیاست باندې ناوړه اغېزې درلودې ځکه چې د برتانیا شاهي سمندري ځواک د شمالي سمندر په اوږدو کې د المان د مخ پر زیاتېدونکو بیړیو په ځواب کې داخلي اوبو ته د نورو کښتیو استولو ته اړ شو. دغه راز د المان سمندري ځواکونو د احتمالي جګړو په اړه ډېری پلانونه جوړ کړل. د بیلګې په توګه له متحده ایالاتو سره د فرضي جګړې لپاره د OP III پلان، چې ځیني کاناډایي تاریخپوهانو لکه راجر سارتي او مایکل هارډلي د دویم امپراتور ویلهیم له خوا د متحده ایالاتو د نیواک لپاره د OP III برید پلان خیال باله، خو هغه دا په جدي توګه واخیست. د یاد پلان د یوې برخې په توګه د المان SMS Panther کښتۍ په ۱۹۰۵-۱۹۰۶ز کلونو کې د متحده ایالاتو او کاناډا د اتلانتیک او ارام سمندر ساحلونو په اوږدو کې اوږد سفر وکړ، تر څو د خپلو اشغالګرو ځواکونو لپاره د غوره ممکنه ځمکني ځایونه او پټ لنګرونه وپلټي. دغه راز په ۱۹۰۸ز کال کې د المان د سمندري پلان جوړونې راپور ورکړ چې په اتلانتیک ساحل کې هیلیفیکس د یرغلګرو ځواکونو لپاره ترټولو غوره ځای ده. په ورته راپور کې دا هم ویل شوي چې د کیوبیک ښار هم باید ونیول شي، په داسې حال کې چې د کاناډا حکومت له دې پلانونو خبر نه و، خو که کاناډايي چارواکي د امریکا پر ضد د جګړې د پلان له دې اړخه خبر وای، نو ډېر به اندېښمن شوی وای.
کاناډا د اروپایی ټولنې په وړاندې
په ۱۹۵۷ز کال کې د اروپا اقتصادي ټولنې (EEC) جوړول د نوي کړکېچ لامل شو، چې د EEC بنسټ ایښودونکي غړي فرانسه، لوېدیځ المان، ایټالیا، بلجیم، هالنډ او لوګزامبورګ وو. EEC د محافظت تګلاره تعقیب کړه. دغه راز د کاناډا په مکرر ډول شکایت دا و چې د EEC تعرفو د کاناډا توکي د EEC بازارونو کې غیر سیاله کړي. په ۱۹۵۸ز کال په بن کې د کاناډا سفیر، چارلس ریچي د لوېدیځ المان چانسلر کونراډ اډیناور ته د EEC د محافظت تګلارې په وړاندې د اعتراض یو یادښت وړاندې کړ، چې د هغه په ​​​​وینا په کاناډا کې د ډېرې بدمرغۍ لامل کېدۍ شي او اډیناور نه یې وغوښتل چې له خپل نفوذ نه په EEC کې د کاناډایې توکو په وړاندې د تعرفو د کمولو لپاره کار واخلي. همدارنګه د کاناډا د دفاع وزیر جورج پیرکس په ۱۹۵۹ ز کال کې بن ته د سفر پر مهال ګواښ وکړ چې که اروپايي ټولنه پر کاناډايي توکو تعرفې کمې نه کړي، نو له لوېدیځې جرمني نه به د کاناډا لوا وباسي. په دې توګه د ۱۹۶۹ز کال د اپریل په درېیمه د کاناډا لومړي وزیر پییر ټروډو په اروپا کې د کاناډا د ناټو ځواکونه ۵۰ سلنه کم کړل.
د کاناډا او المان ترمنځ ښه شرایط
په ۱۹۷۰ لسیزه کې د کاناډا او لوېدیځ المان ترمنځ اړیکې په غیر معمولي ډول دوستانه او د لومړي وزیر پییر ټروډو او چانسلر هیلمټ شمیت تر منځ نږدې ملګرتیا وه. دغه راز په بن کې د کاناډا سفیر جان جی ایچ هیلسټډ وویل چې په ۱۹۷۵ز کال په سرمشریزه کې د ټروډو او شمیت تر منځ رامنځته شوی شخړه یوازې یوه افسانه وه، خو په هرحال سرمشریزه په دې سره پای ته ورسېده چې شمیت ژمنه وکړه تر څو په کاناډایي توکو باندې د تعرفو د کمولو لپاره د EEC سره لابي وکړي ترڅو د ټروډو د ژمنې په بدل کې په ناټو کې ډېر لګښت وکړي. په ۱۹۷۰ لسیزه کې د ټروډو د بهرنۍ تګلارې لوی اړخ دا و، چې له اروپایی اتحادیې او جاپان سره د لوی تجارت له لارې د کاناډا اقتصاد «بیا توازن» ترلاسه کړي، تر څو وکولای شي چې په کاناډا باندې د متحده ایالاتو اقتصادي نفوذ کم کړي. په دې توګه د کاناډا اقتصاد د «بیا توازن» لپاره د شمیت د ملاتړ اعلان په اوټاوا کې په پراخه کچه هرکلی وشو. دغه راز ټروډو د کاناډا له پوځ نه هم وغوښتل چې د لوېدیځ المان د وسلو د صنعت د پیاوړتیا لپاره ۱۲۸ د لوېدیځ المان جوړ شوي لیوپرډ ټانکونه واخلي، د مالیې وزارت د مخالفت په سره سره چې د دې ټانکونو پیرود بې ځایه ګڼي. دغه راز کاناډا د ۱۹۷۵ز کال د اګست په لومړۍ نېټه د آلمان له دیموکراتیک جمهوریت سره دیپلوماتیکې اړیکې نورې هم ټینګې کړې.
د ۱۹۹۱ ز کال د سپتمبر په ۱۷مه د کاناډا د دفاع وزیر مارسیل ماس اعلان وکړ چې کاناډا به د ۱۹۹۵ز کال تر پایه خپل لوا له المان نه وباسي، که چیرې المان وغواړي نو یاده لوا به پاتې شي. په پای کې لوا له مهال وېش نه دوه کاله مخکې د کاناډا له ټولو ځواکونو سره د ۱۹۹۳ز کال د جولای په ۳۰مه له المان نه ووتله.
وروسته له جګړې نه
کاناډا له جګړې وروسته د المان په اشغال کې ډېر لږه وڼډه درلوده. کله چې برتانیا په ۱۹۴۸ز کال کې د برلین د محاصرې لپاره د ټرانسپورټي الوتکو او هوایی عملې چمتو کولو غوښتنه وکړه، خو کاناډا انکار وکړ. په هر حال د لیبرال لومړي وزیر، لویس سینټ د لیوالتیا مشرتابه لاندې په ۱۹۴۹ ز کال کې د ځینو روڼ اندو، کیڼ اړخو او ډېرو فرانسوي کاناډایانو له مخالفت سره سره له ناټو سره یوځای شو.
۱۹۵۰ او ۱۹۵۱ز کلونو تر منځ د کوریا د جګړې پیل د اتلانتیک په دواړو غاړو کې د لوی جګړې وېره رامنځته کړه. ځکه په هغه وخت کې په پراخه کچه داسې انګېرل کېده چې پر جنوبي کوریا د شمالي کوریا یرغل یو نمایش دی او موخه یې په کوریا کې د امریکايي ځواکونو ځپل و. ترڅو په لوېدیځ المان باندې د شوروي یرغل ته لاره هواره کړي. کله چې چین د کوریا جګړې ته ننوت په دې ډول یې د ملګرو ملتونو ځواکونه (چې تر ټولو لوی یې امریکايي ځواکونه وو) شاته وغورځول او وېره وه چې نړۍ د درېیمې نړیوالې جګړې په درشل کې ده. د ۱۹۵۱ز کال د جنورۍ په ۱۶مه د ناټو ستر متحد قومندان جنرال ډویټ ډي ایزن هاور له کاناډا نه د مرستې غوښتنه کولو لپاره اوټاوا ته لاړ. له جنرال ګی سیمونډز سره په خپلو خبرو اترو کې ایزنهاور د کوریا په پرتله د المان په اړه ډېر اندېښمن و. دغه راز سینټ له ایزنهاور سره له لیدنه وروسته ژمنه وکړه چې دوه کاناډايي لواګانې به لوېدیځ المان ته واستوي. سیمنډز په هغه وخت کې لیکلي و چې اروپا ته د دوو لښکرو د لېږلو لپاره هېڅ کښتۍ شتون نه درلود، خو دا غوره ده چې کاناډایان د درېیمې نړیوالې جګړې له پیل نه مخکې هلته وي، خو په پای کې د ځینو دلایلو له امله، کاناډا په لوېدیځ المان کې خپل ځواکونه د دوه لواګانو پر ځای یوې لوا ته راټیټ کړل او پرځای یې دا ژمنه وکړه چې د درېیمې نړیوالې جګړې په صورت کې به دوه فرقې لوېدیځ المان ته واستول شي، سره له دې چې سیمونډز ادعا کړې وه چې کاناډا لوېدیځ المان ته د دوو فرقو د لېږلو بیړۍ نه لري.
مورنۍ ژبي ته پرختیا ورکول
درنښت
سوېل ختيځه اروپا
سوېل ختيځه اروپا (Southeast Europe) د اروپا د لويې وچې يوه جغرافیوي سیمه ده چې په عمده توګه د بالکان ټاپوزګانو څخه جوړه ده.
د سوېل ختيځې اروپا هېوادونه
د ادرین ولایت ، د کارکال ریلي ولایت ، تاکردګ ولایت او د استانبول ولایت یوه برخه.
سرچينې
وېشنيزه:د اروپا سيمې
فرمان
فرمان دیوې محدودي (ټاکلي) اویا نامحدودي نېټې پوري دولسمشر له هغه عام حکم څخه عبارت دی چي دیوې ځانګړې موضوع لپاره یې صادروي، ياپه بله اصطلاح دولسمشر هغه لارښوونه ده چي داړینو موضوعاتو په اړوند دولسمشر له لوري صادیریږي.
د هندوستان د خلکو ګوند
د هندوستان د خلکو ګوند د هند ملي کانګرس سربیره په هند کې یو له دوه لوی سیاسي ګوندونو څخه دی. دا د هند د اوسني واکمن سیاسي ګوند دی ، له 2014 راهیسې دا دی. بی جے پی د ښي اړخ ګوند دی ، او د دې پالیسۍ په تاریخي ډول د هندو ملتپال دریځ منعکس کړی.
د جیمي کارتر ولسمشري
د متحده ایالاتو د ۳۹ م ولسمشر په توګه د جیمي کارتر کاري دوره د ۱۹۷۷ ز کال د جنوري په ۲۰ مه نېټه د هغه په لوړې کولو سره پیل او د ۱۹۸۱ ز کال د جنوري په ۲۰ مه نېټه پای ته ورسېده. له جورجیا څخه دیموکرات کارتر وروسته له هغه چې برحاله جمهوري غوښتونکي ولمسشر جرالد فورډ ته یې د ۱۹۷۶ ز کال په ټاکنو کې ماته ورکړه، واک ته ورسېد. د هغه ولمسشري وروسته له هغه چې د ۱۹۸۰ ز کال په ولسمشریزو ټاکنو کې یې د جمهوري غوښتونکي نوماند رونالډ ریګان له خوا ماته وخوړه، پای ته ورسېده.
کارتر د اقتصادي پړسوب د اوج پر مهال واک ته ورسېد، اقتصاد کمزورې وده لرله او په لوړه کچه پړسوب(انفلاسیون )شتون درلود. د هغه بودیجوي سیاستونو د دولت په لګښتونو کې په سپما سره د بودیجې د کسر راکمولو له موخې د پړسوب په کمولو تمرکز درلود. د انرژۍ اړوند اندېښنو په غبرګون کې چې د ۱۹۷۰ مې ز لسیزې په اوږدو کې یې شتون درلود، د هغه ادارې د انرژي ملي پالیسي پلې کړه چې د انرژۍ د زېرمه کولو او د هغو د ځای نیونکو منابعو د ودې په موخه طراحي شوې وه. د کارتر د سیاستونو سربېره دغه هېواد په ۱۹۷۹ ز کال کې د انرژۍ له کړکېچ سره مخ شو، چې ورپسې د ۱۹۸۰ ز کال لوی کړکېچ هم رامنځته شو. کارتر د هوساینې، روغتیا پالنې او مالیاتي سیستمونو په برخو کې یو شمېر اصلاحات رامنځته کړل، خو تر ډېره له دې امله چې له کانګرس سره یې چندان پیاوړې اړیکې نه لرلې، په خپلو پلانونو کې پاتې راته.
کارتر په داسې حال کې چې د سړې جګړې په نیمايي کې واک ته ورسېد، د متحده ایالاتو د بهرنۍ پالیسي مخ یې په بشري حقونو باندې د ټینګار لوري ته بدل کړ. هغه د سړې جګړې په برخه کې د خپلو پخوانیو ځایناستو پخلاینې غوښتونکو پالیسیو ته دوام ورکړ، له چین سره یې اړیکې عادي کړې او له شوروي اتحاد سره یې د ستراتیژیکو وسلو د محدودیت خبرو ته دوام ورکړ. د عربو-اسرائیلو ترمنځ شخړې د پای ته رسولو په برخه کې هغه د اسرائیلو او مصر ترمنځ د کمپ ډېوېډ هوکړې د تنظیم کولو په برخه کې مرسته وکړه. په افغانستان باندې د شوروي اتحاد له برید وروسته، هغه له شوروي اتحاد سره د پخلاینې پالیسۍ پرېښودې او نظامي پیاوړتیا او په مسکو کې له المپیک لوبو څخه د وتلو په څېر دیپلماتیکو فشارونو ته یې مخه کړه.
د کارتر د ولسمشرۍ دورې وروستۍ ۱۵ میاشتې په ایران کې د یرغمل کولو او اقتصادي کمزورتیا په ګډون د ګڼ شمېر لویو کړکېچونو شاهدې وې. مخکښ لیبرال دیموکرات ټېډ کنډې چې د کارتر د ملي روغتیايي بیمې له سیسټم سره مخالف و د ۱۹۸۰ ز کال د دیموکراتیک ګوند په مقدماتي ټاکنو کې د هغه سیال و. خو د ۱۹۷۹ ز کال په وروستیو او د ۱۹۸۰ ز کال په لومړیو کې د هغه له سیاستونو څخه د عامه ملاتړ له امله هغه وکولای شول چې کنډې ته ماته ورکړي او بیاځلي نوماندي وګټي. په عمومي ټاکنو کې کارتر د کالیفورنیا له پخواني محافظه کاره والي ریګان سره مخ شو. ریګان په پرېکنده ډول ټاکنې وګټلې. د تاریخ لیکونکو او سیاست پوهانو د نظر پوښتنو له مخې کارتر په معمول ډول د منځنې کچې د ټېټې پوړۍ ولسمشر بلل کېږي، خو د ولسمشرۍ له دورې وروسته، د هغه د بشرپالنې اړوند چارو له امله په ټوله نړۍ کې مثبت کس ګنل کېږي.
بهرنۍ چارې
په داسې حال کې چې په پیل کې بهرني سیاست د هغه په لومړیتوبونو کې نه و، خو د کړکېچونو رامنځته شوې لړۍ په مخ پر زیاتېدونکي ډول د هغه پام شوروي اتحاد، افغانستان، ایران او د انرژۍ نړیوالو ستونزو ته واړاوه.
یمن
په ۱۹۷۹ ز کال کې، شوروي اتحاد د یمن په دویمه جګړه کې لاسوهنه وکړه. له سویلي یمن څخه د شوروي ملاتړ، د ایران د انقلاب په خوا کې یو «کوچنی شاک» و. دغه ګام د شوروي اتحاد پر وړاندې په قاطعانه ډول د کارتر د لیدلوري د بدلېدو لامل وګرځېد، هغه بدلون چې د شوروي افغان جګړې پر مهال څرګند شو.
افغانستان
افغانستان د سړې جګړې په لومړیو کې بې پلوه و، خو د ۱۹۷۳ ز کال کودتاه په دغه هېواد کې د لویدیځ پلوه دولت د رامنځته کېدو لامل وګرځېده. پنځه کاله وروسته، د نورمحمد ترکي تر مشرۍ لاندې کمونیستانو واک ترلاسه کړ. نوی رژیم – چې د ترکي د سخت دریځه خلقي ډلې او معتدله پرچم ډلې ترمنځ وېشل شوی و – د ۱۹۷۸ ز کال په ډسمبر میاشت کې له شوروي اتحاد سره د ملګرتیا هوکړه لاسلیک کړه. د سیکور زده کړو او د ځمکې د بیاځلي وېش اړوند د ترکي هڅې د افغانستان په تاریخ کې د هغه د سیاسي مخالفینو له زیاتې کچې اعدامونو او ځپلو سره مل وې، چې د افغان مجاهدینو بغاوت یې رامنځته کړ. د ۱۹۷۹ ز کال په اپرېل میاشت کې د یوه عمومي پاڅون وروسته، د ترکي حکومت د هغه د خلقي سیال حفیظ الله امین له خوا په سپټمبر میاشت کې له منځه یووړل شو. شوروي مشران له دې وېرېدل، چې په افغانستان کې اسلام پالی دولت به شوروي اتحاد ته د اړوندې مرکزي آسیا کنټرول له ګواښ سره مخامخ کړي، له همدې امله شوروي اتحاد د نا آرامیو په زیاتېدو سره ۳۰۰۰۰ سرتېري د شوروي – افغان پولې په اوږدو کې ځای پر ځای کړل. تاریخ لیکونکی جورج سي. هرینګ څرګندوي چې: کارتر او برژنسکي دواړو افغانستان د یوه پیاوړي دام په توګه ګاڼه، چې کولای یې شو، د شوروي اتحاد زېرمې په یوه بې پایله جګړه کې تشې کړي، له همدې امله متحده ایالاتو د ۱۹۷۹ ز کال په نیمايي کې له افغان مجاهدینو سره مرسته کول پیل کړل. په ورته مهال په ۲۰۲۰ ز کال کې د کانر توبین له خوا په دیپلماتیک هیسټري نومي مجله کې د متحده ایالاتو د یو شمېر محرمو اسنادو بیا کتنه ښيي چې: «د کارتر ادارې نه هم د شوروي اتحاد مداخله غوښته او نه یې د هغو تمه لرله ... په کوچنۍ کچه نفوذي پروګرام چې د شوروي د نفوذ په غبرګون کې یې وده وکړه، د شوروي د نظامي مداخلې په حالت کې د احتمالي طرحې یوه برخه وه چې واشنګټن ته یې ځانګړی موقعیت برابر کاوه او د شوروي لپاره یې د ځایګي موندلو شرایط سخت کول، خو دغه طرح د مداخلې لپاره نه وه جوړه شوې». په ډسمبر میاشت کې د امین دولت د هېواد په ډېرو برخو واک له لاسه ورکړ او شوروي اتحاد ته یې زمینه برابره کړه، څو په افغانستان برید وکړي، امین ووژني او د پرچم ډلې مشر ببرک کارمل د ولسمشر په توګه په چوکۍ کښېنوي.
کارتر په افغانستان باندې د شوروي اتحاد برید حیران کړ، ځکه په ۱۹۷۸ او ۱۹۷۹ ز کلونو کې د متحده ایالاتو استخباراتي ټولنه دې پای ته رسېدلې وه چې مسکو به له زورنه کار وانخلي. د سي آی اې چارواکو معلومات ترلاسه کړي و چې شوروي اتحاد په شوروي افغان پوله سرتېري ځای پر ځای کړي، خو دا باور یې نه درلود چې برید دې وکړي. کارتر باور درلود چې د شوروي اتحاد له خوا د افغانستان نیول به د فارس خلیج سیمې پر وړاندې جدي ګواښونه رامنځته کړي او په کلکه سره یې د هغه څه پر وړاندې چې هغه یو خطرناک ګواښ باله غبرګون وښود. کارتر د یوې تلویزیوني وینا په ترڅ کې په شوروي اتحاد بندیزونه اعلان کړل، له پاکستان سره یې یوځل بیا د مرستو اعلان وکړ او د کارتر دکتورین یې بیان کړل چې له مخې یې متحده ایالاتو د شوروي اتحاد له خوا د فارس خلیج د کنټرول کولو اړوند ټولې هڅې شنډولې. پاکستاني رهبر محمد ضیاالحق له دې وړاندې له کارتر سره د پاکستان د اټومي پروګرام او د ذوالفقار علي بوټو د اعدامولو له امله کمزورې اړیکې لرلې، خو په افغانستان د شوروي اتحاد برید او په ایران کې بې ثباتۍ د متحده ایالاتو او پاکستان ترمنځ دودیزې اړیکې یوځل بیا پیاوړې کړې. کارتر د سعودي عربستان او د پاکستاني د استخباراتي ادارې (آی ایس آی) سره په همکارۍ د سی آی اې د سایکلون عملیاتو په ترڅ کې له افغان مجاهدینو سره مرستې زیاتې کړې. کارتر وروسته اعلان وکړ چې: متحده ایالات په مسکو کې د ۱۹۸۰ ز کال کې د اوړي المپیک سیالۍ تحریم کوي او هم یې شوروي اتحاد ته د امریکايي غنمو په لېږد بندیز ولګاوه. دغه بندیز د شوري اتحاد اقتصاد ته د زیان پر ځای امریکايي کروندګرو ته زیات زیان واړاوه، چې د کارتر له ولسمشرۍ وروسته لغوه شو. له افغان مجاهدینو څخه د متحده ایالاتو ملاتړ، په ۱۹۸۹ ز کال کې له افغانستان څخه د شوروي اتحاد د ځواکونو تر وتلو دوام وکړ.
شمال ختيځه اسيا
شمال ختیځه(Northeast Asia) اسیا د شمال ختیځې اسیا هېوادونه جاپان ، شمالي کوریا او سوېلي کوریا دي. او چین ، روسیه ، منګولیا او تایوان هم ښایي په شمال ختيځه اسيا کې وشمېرل شي.
نور وګوره
ختیځه آسیا
لوېديځه اسيا
سوېلي اسيا وېشنيزه:اسيا وېشنيزه:اسيايي تانبې
د جرمني له خوا د البانیا نیواک
د جرمني له لوري د البانیا نیواک د دویمې نړیوالې جګړې په ترڅ کې د ۱۹۴۳ او ۱۹۴۴ز کلونو ترمنځ پېښ شو. د ۱۹۴۳ز کال د سپټمبر په ۸مه نېټه د اېټالیا او متحدینو د وسله والو ځواکونو تر منځ له اوربند نه مخکې، البانیا د اېټالیې د ټولواکۍ سره د یو قانوني شخصي اتحاد پر بنسټ تړلې او په غیر رسمي ډول یې تر ادارې لاندې وه. د اوربند او له متحدینو ډلې څخه د اېټالیا له وتلو وروسته، د جرمني پوځي ځواکونه البانیا ته ننوتل او البانیا په دې توګه د جرمني تر نیواک لاندې راغله، د البانیا ټولواکي (په الباني ژبه: Mbretëria Shqiptare؛ په جرمني ژبه کې: Königreich Albanien) یې د یو متکي دولت په توګه رامنځته کړه.
انټرنېټي اصطلاحات
د انټرنېټ سلینګ یا انټرنېټ ژبه يا انټرنېټي اصطلاح ( د انټرنیټ شارټ هینډ ، سایبر اصطلاحات ، د نیټ ژبه یا انټرنیټ چیټ یا زما تخلیق ) د سلینګ مختلف ډولونو پورې اړه لري چې په انټرنیټ کې د مختلف خلکو لخوا کارول کیږي. د انټرنیټ سلینګ یوه بېلګه " LOL " ده چې مانا یې "په لوړ غږ خندا" ده. دا ستونزمنه ده چې په انټرنیټ کې د سلینګ معیاري تعریف وړاندې کړئ ځکه چې په طبیعت کې د دوامداره بدلونونو له امله هر څه تغير کوي. په هرصورت، دا ممکنه ده چې پوه شي او پوه شي چې هر ډول سلینګ مشهور شوی او په ډیری مواردو کې د انټرنیټ کاروونکو لخوا اختراع شوی. دا شرایط اکثرا د ټایپ کولو خوندي کولو یا د کوچني " ایموجي " حروفونو محدودیتونو ته د خسارې ورکولو هدف سره رامینځته کیږي. ډیری خلک دا لنډیزونه د متن پیغامونو، فوري پیغامونو یا ټولنیزو شبکو ویب پاڼو کې د پیغامونو لیکلو پر مهال کاروي. مختلف کلیمې ، د کیبورډ سمبولونه او لنډیزونه د انټرنیټ سلینګ مختلف ډولونه دي. نوې ژبه له سلینګ څخه اخیستل شوې، لکه lite یا lolcat ، د انټرنیټ مییم ګروپونو کې رامینځته شوې او د " وخت خوندي کولو" لنډیزونو پرځای کارول کیږي. ځینې خلک یوازې LOL د ټوکې په توګه کاروي. ډیری خلک دا اصطلاحات نه یوازې په انټرنیټ کې کاروي بلکې مخامخ هم کاروي.
د جرمني له خوا د البانیا نیواک
جرمنيانو د پاچا لومړي زوګ (King Zog I) تند لارو قانون پالو پلویانو پر وړاندې د بالی کومبیتار(Balli Kombëtar) ولسپاله ټلواله (ملي ټلواله) غوره کړه او نیواک د یادې ټلوالې او جرمنيانو تر منځ د ملتیا په هلو ځلو سره رامنځته شو. د جرمني تر نیواک لاندې البانیا د کوسوو د زیاتره برخو، همداراز د لوېدیځې مقدونیې، د صربستان د توتین ښار او د ختیځې مونټینیګرو د یوې تړانګې په ګډون د هغو سیمو اداره وساتله چې د اېټالیا د واکمنۍ په وخت کې یې ترلاسه کړې وې. د بالي کومبیتار ټلوالې پالیسي دا وه چې ټولې د الباني نفوس مېشتې سیمې تر یو واحد دولت لاندې ولري.
انټرنېټي اصطلاحات
بهرنۍ لینک
د سلنګ لغتونه او لنډیزونه:
د جرمني له خوا د البانیا نیواک
د جرمني له لوري د البانیا نیواک او د یوې جرمنۍ البانیا جوړول
د اګسټ میاشتې په نیمایي کې، په البانیا کې د ۶۰۰۰ په شاوخوا کې جرمني ځواکونه موجود وو. لومړی سیاسي ګام چې د بهرنیو چارو وزارت له خوا له حملې څخه مخکې کېښودل شو، د سویل ختیځې اروپا لپاره د رابېنټراپ (Ribbentrop) د ځانګړي استازي په توګه د هېرمان نیوباچر (Hermann Neubacher) ټاکل وو، نیوباچر د ویانا پخوانی ښاروال و. نیو باچر چې لا له پخوا یې په بالکان کې په اقتصادي چارو کې د هتلر د استازي په توګه فعالیت کاوه، په دې توګه د جګړې په دویمه نیمه کې په بالکان کې کلیدي جرمنه څېره شوه، که څه هم البانیا د نوموړي د مسئولیتونو د یوې برخې په توګه د سپټمبر تر لسمې نېټې ور ترغاړې شوې نه وه. د نیو باچر له تعینولو ورهاخوا، تورن فرانز وون شیګر مېتروویکا ته استول شوی و. شیګر چې له مخکې یې په اتریش-هنګري پوځ کې د یو افسر په توګه البانیا ته د تګ تجربه لرله، د لومړۍ او دویمې نړیوالې جګړې تر منځ دورې له زیات شمېر البانیایي سیاستوالو سره یې د شخصي نفوذ له لارې بلدتیا درلوده.
جرمنیانو پلان درلود تر څو داسې یوه نا پېيلې خپلواکه البانیا رامنځته کړي چې له جرمنیانو سره د دوستانه اړیکو جوړوونکي یو حکوت له خوا اداره شي. وروسته له هغه چې د موکجي تړون البانیا ته د ژمنو ګوندونو (Albanian Partisans) له خوا مات شو، نو د یادو ګوندنونو (چې د یوګوسلاوي پارتیزنانو یا ژمنو ګوندونو له خوا یې ملاتړ کېده، چې بیا په خپل وار سره د هغوی د متحدینو له خوا ملا تړ کېده) او بالي کومبیتار ټلوالې تر منځ جګړې زور واخیست.
د ۱۹۴۳ز کال د سپټمبر په اتمه د اېټالوي ځواکونو له تسلیمېدو وروسته، جرمني پوځیانو په چټکۍ سره د دوو فرقو په واسطه په برید کولو سره البانیا ونیوله. جرمنيانو په تیرانا ښار کې یو نا پېیلی حکومت جوړ کړ. "د ۱۹۴۳ز کال د سپټمبر په لسمه مکسیمېلیان وون وېچ(Maximilian von Weichs) البانیایانو ته په خطاب کې داسې وویل،”د البانیا نیول اړین وو. موږ البانیا ته د دښمن په توګه نه، بلکې دوستانو په توګه راغلي یو، او هېڅ داسې یو دلیل نشته چې تاسې ووېرېږۍ. موږ به د اړتیا په صورت کې هر څومره ژر چې کېږي، البانیا پریږدو. موږ به تاسې ته په ټولو داخلي چارو کې آزادي درکوو او ستاسې په داخلي چارو کې به لاسوهنه نه کوو. موږ له تاسې څخه د پیروۍ غوښتنه کوو هر هغه څوک چې پیروي نه کوي سزا به ورکول کېږي'"
د البانیا یو خپلواک دولت
جرمنيانو پلان درلود چې یوه خپلواکه اداره په پښو ودروي، او په دې اړه یې هلې ځلې وکړې چې البانیاي مشران وهڅوي تر څو داسې یو حکومت جوړ کړي چې د هېواد اداره په خپله په لاس کې واخلي. زیات شمېر کسانو دې کار ته د شک په سترګه کتل، په ځانګړې توګه هغه وخت چې په البانیا باندې حملې ته د برتانوي ځواکونو د چمتووالي ګنګوسې خپرې شوې. د کوسوو البانیایي مشران، څرنګه چې په دې ښه پوهېدل چې د جرمني ماتې به د یوګوسلاویا تر واکمنۍ لاندې بېرته د راستنېدو په معنا وي، همکارۍ ته لېواله وو. د ۱۹۴۳ز کال د سپتمبر په څوارلسمه نېټه له د الباسان ښار څخه د ابراهیم بیکاکو، او له کوسوو څخه د کافو بېګ الکینی، بېدری پیجانی او ظفر دېوا په مشرۍ په البانیا کې یو حکومت رامنځته شو. د ۱۹۴۳ز کال د اکتوبر په شپاړسمه نېټه، ملي جرګې چې له ۲۴۳ غړو څخه جوړه شوې وه، د هېواد د اداره کولو لپاره د څلور کسیزې عالي نیابتي شورا (Këshilli i Lartë i Regjencës) په ټاکلو سره په خپل کار پیل وکړ.
جرمنیانو د البانیا د ۱۹۴۱ز کال د پولو څخه د ساتنې ژمنه وکړه، نوې البانیايي ادارې ته یې د "نه- لاسوهنې" ډاډ ورکړ او دا یې یقیني کړه چې د زیاترو البانیایانو لید (د لومړۍ نړیوالې جګړې څخه کلونه د مخه او د جګړې په ترڅ کې کله چې اتریش-هنګري پالیسۍ د یو خپلواک البانیایي دولت ملاتړې وې) له جرمنیانو سره دوستانه یولید دی، دا ډاډ یې تر لاسه کړ چې دغه نوي حکومت په پیل کې د زیات شمېر خلکو له ملاتړ څخه برخمن و. نوي حکومت، چې په جګړه کې یې د بې طرفه پاتې کېدو وعده کړې وه، د یو ښه ثبات په ټینګولو کې بریالی شو. اداري او عدلي سېستمونه یو ځل بیا فعال شول، او په شمالي او مرکزي البانیا کې البانیایی ښوونځي بېرته پرانیستل شول. د ځمکوالۍ په چارو کې د اصلاحاتو د پلې کېدو په تړاو هم ګامونه اوچت شول.
جرمنیانو په صداقت سره هڅه وکړه تر څو البانیایي وګړو ته داسې تصور ورکړي چې دوی لږ تر لږ تر یوې کچې پورې خپلواک دي، که څه هم دا کار تر ډېره د جرمنیانو په زیان و. له البانیایانو څخه د هتلر د پاچاهۍ لپاره په زوره د کار اخیستنې په تړاو هېڅ هڅه نه وه تر سره شوې، ځکه دا کار د البانیا د خپلواکۍ له مفهوم سره په ټکر کې و. د ۱۹۴۴ز کال د فبرورۍ په میاشت کې نائب السلطنه فرېشري هم له جرمنیانو سره یو توافق ته ورسېد چې له مخې یې البانیايي بندیان له هېواده بهر نه لېږدول کېدل، په داسې حال کې چې جرمنیان په پرله پسې توګه په دې برخه کې په ځانګړې توګه د ۱۹۴۴ز کال په وروستیو کې، ژمن نه وو. د البانیا په تړاو د نیو باچر له پالیسیو سره سم، په جرمني پوځیانو باندې د بریدونو لپاره د ملکي خلکو د غچ اخیستنې حملې نادره او په مُسلمه توګه د نورو تر نیواک لاندې سیمو په څېر سخت-زړې او ظالمانه نه وې.