عنایت_الله_رشید
ښوونځي او مکتبان او تعلیم او لوَړې تحصیلي زده کړې او پوهنتونان
مرحوْم ښاغلی پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید ، د استقلال په فرانسوي افغاني مکتب يا ښوونځي کښې د اول صنف يا ټولګي څې تر اُووِم صنف يا ټولګي پورې متعلم يا زده کړندوي وو ، او فرانسوي ژِبه هم دوي ته ښه ژِبه اېسېدله او دوي ته ګرانه یعني ښه ژِبه وه ، او دوي د استقلال د قدرمند فرانسوي افغاني مکتب يا ښوونځي څې ښه يادان ئې لرل ، او حتیٰ چې د مکتب يا د ښوونځي د فرانسوي ژِبې د لوَستان څې ځينې لوَستان ئې په ياد کښې ئې وو چې يو متن ئې مثلاً ياداوِه چې د écureuil يا د ســِــنجاب يا د نولي دِ ژِوي ياد په کښې وو (يعني اَو مــَــنځآندَوي چې آں ژِوَی چې په اِنګلیسي قــَــدرمــَــندې ژِبې کښې هاسې ژِويوں ته squirrels ، یا اَصلاً اَو آرليځ چې دِ يـوْنـانـي يا دِ اِغريقي يا دِ اِېـلـېـنـيـکي دِ قــَــدرمــَــندې ژِبې څې σκίουρους چې تقریباً يا نږدېليځ چې د «سکـيـــْــئــُــوْروْس» په ډَول لــِــکه چې لوَستــِــل کېدِل ، اَو σκίουρους تقریباً اَو نږدېليځ يعني اَو منځآندَوي چې «سـيـورَی لــَــکۍ اِيـزوْنه» يا «سـيـوريـلــَــکــِــيـوالان») ، چې هاسې د فرانسوي دِ قــَــدرمــَــندې ژِبې څې دِ écureuil يا د ســِــنجاب يا د نولي دِ ژِوي ياد په اَرزِښتمــَــند فرانسوي لـوَست کښې وو ، اَو مګر همداراز مرحوْم ښاغلی پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید ، دِ کابل دِ اَرزښتمند ښار دِ استقلال په فرانسوي افغاني مکتب يا ښوونځي کښې ، د دوي خپل يو فرانسوي عالیقدر معلم يا ښوواند صاحب نوْم ئې هم ياداوِه چې Monsieur (Mister) Momal نوْمېده ، او د استقلال فرانسوي افغاني مکتب چې د افغانستان د شاهي ارګ ترڅنګ وو ، نور د دوي ځينې همصنفیان يا همټولګیان د افغانستان د حکومت د ځينېوں عالیقدروں لوَړ رُتبه کارمندوں قدرمندان زامن هم وو ، او لــِــکه چې د افغانستان يو والاحضرت شهزاده صاحب هم د دوي همصنفی یا همټولګی صاحب وو ، او هالته د استقلال په فرانسوي افغاني مکتب يا ښوونځي کښې مرحوْم ښاغلی پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید د نسبتمندوﮞ ښه زده کړندویوﮞ څې هم وو ، مګر د مرحوْم ښاغلي پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید دِ پلار صاحب د دوي ، اقتصادي (يا سـپــَــمايـيـځ يا اِېـکــَــهـولـنـمـانـځـئـوډنـيـځ) یا economic موقف (يا ځايــِــښـتـشـوْن) یا situation  یا حالتان (يا اُوسوْنتیاهې) نسبتمند ډېر ښه نه وو ، او ارزښتمنده کورنۍ ئې نسبت مند يو څه لویه کورنۍ هم وه ، او همداراز په همآﮞ وقتوﮞ کښې په ځينېوں نوروﮞ ارزښتمندوں هېوادوﮞ کښې دوَيم جهاني جنګ وو ، ځکه نور د جهان اقتصادي او مالي او تجارتي او سوداګريځ وضع هم ښه نه وه ، مګر که څه هم چې افغانستان کښې يو څه صلح او سوله او آرامي وه ، مګر د مرحوْم ښاغلي پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید ، پلار صاحب ئې د اقتصادي ستونزېوﮞ د کــَــويزې يا د cause  یا د سبب څې مجبور يا اړ شوْ چې خپل دوَيم زوي مرحوْم ښاغلی پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید ، د افغانستان د کابل ولایت د پغمان حکومتي دیني اسلامي قدرمندې مدرسې کښې شامل کړي ، چې همآﮞ دیني اسلامي قدرمنده مدرسه ، لــِــکه چې ، د افغانستان د وړاندېتګ يا دِ پهوړاندګــِــرځ یا دِ progress غوښتنواند اعلیٰ حضرت امیر او شاه امان الله (ج) خان د حکومت د خوا څې جوړه کړله شوې وه ، او د زده کړندویوﮞ لپاره لیلیه او د شپې د ويده کېدو لپاره ودانۍ ئې هم لرله ، او خوراک او څښاک او کالي او بسترې او ځينې نور مصرفان او لګښتان د افغانستان د شاهي حکومت د خوا څې د همآﮞ حکومتي قدرمندې دیني اسلامي مدرسې زده کړندویوﮞ ته وَرکــَــوِل کېدل ، او مګر په همآﮞ حکومتي دیني قدرمندې مدرسې کښې ، د اسلامي دیني قدرمندوﮞ علوم ترڅنګ ، د ریاضي ، فیزیک ، کېميا ، بيولوژي ، تأریخ ، او جغرافيې ، او د دري پاړسي ژِبه ، او د پښتو ژِبه ، اَو د عربي ژِبه او د انګلیسي ژِبه هم لوَستل کېدل ، چې مرحوْم ښاغلي پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید فرمایل چې ، د استقلال په فرانسوي افغاني مکتب يا ښوونځي کښې چې لوَستان يو څه لوَړتره سویه وال يا يو څه ستونزمندتر وو مګر د پغمان په قدرمندې اسلامي ديني مدرسې کښې دَرسان او لوَستان مرحوْم ښاغلي پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید ته نسبتمند آسانه وو ، اَو همداراز چې په ریاضيات او په ساینسي يا د طبیعي علوم په برخې کښې هالته زده کړندویان باندې تدریسي فشار کمتر وو. وروْسته د پغمان د قدرمندې اسلامي دیني مدرسې څې د فارغ کېدو څې مرحوْم ښاغلی پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید د کابل د قدرمند پوهنتون د شــِــرعیات (اَو دِ اِسلامي حقوق) په قدرمند پوهنځي کښې شامل او محصل او لوَړ زده کړاند شوْ ، او د شــِــرعیات پوهنځی يا فاکولته ئې هم بدون د کوْمې خاصې يا ځانګړې ستونزې څې تکمیل کړله او د قضاء او قانون په برخې کښې فارغ التحصیل شو ، مګر د دوي پلار صاحب ، مرحوْم ښاغلي پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید ته مشوره ئې ورکړله چې د قاضي وظیفه و نه مني ، او مرحوْم ښاغلی پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید فرمایل چې په هاسې سبب او کويزې چې قاضي د اسلامي پیامبران (علیهم الصلوات و السلام) پر مسند ځاي ئې لرل ، او هاسې وظیفه مقدسه او سپېنڅلې وه ، او مګر په ځینېوں محکمېوﮞ او ځينېوں قاضیوں ته ځينې جنایتکاران ځينې رِشوَت ئې وړاندې کول ، په افسوس ، چې د رِشوَت منل حرام او منع او جنایت او جرم وو ، او د رِشوَت نامنل ئې جنایتکار ته د کينې رامنځته کول او قاضي ته خطر وو ، ځکه نور مرحوْم ښاغلي پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید د قضاء کوْم رَسمي يا حکومتي کار ئې خپل ځان ته و نه منل ، مګر ځينې نور اِداري کاروْنه يا وظيفې ئې ومنل او ځينې پلاهې د خپل تحصیل څې د رخصتي په وقت کښې د افغانستان د شاهي ارګ په اِدارې کښې د خپل پلار صاحب ســَــره ځينې مرَستې ئې کول ، لــِــکه د ځينې اِداري اسناد ټايپ کول ، او يو څو مدت وروْسته ، مرحوْم ښاغلی پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید د غزني په قدرمند ولایت کښې د مطبوعات د مدیر په حیث مقرر شوَی وو او د ژوْرنالیزم او صحافت په برخې کښې يو څه ډېرتر آشنا شو. وروْسته د مصر د عربي جمهوریت ځينې تحصیلي بوْرسان (in Dear French: Bourses, and in Dear English: Scholarships) افغانستان ته وَرکړل شوي وو ، او د عربي ارزښتمندې ژِبې يو امتحان کښې د کامیابي او بریالیتوب يا بریالیتابه ســَــره ، مرحوْم ښاغلی پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید صاحب ، د مصر د عربي قدرمند جمهوریت ته رسماً د محصل او د لوَړ زده کړاند په ډَول په سفر ولاړ او هالته که څه هم چې د اَلاَزهــَــر په اسلامي عالیقدر پوهنتون کښې ، ځينې نسبتمند ډېر افغانستاني یا افغاني محصلان شامل کېدل ، مګر مرحوْم ښاغلی پوهنمل اُستاد عنایت الله (ج) رشید ، پخوا يا سابقاً د شــِــرعیات قدرمند تحصیل ئې د کابل په قدرمند پوهنتون کښې ئې تکمیل کړلی وو ، او مګر د مصر په قدرمند عربي جمهوریت کښې دِ «آداب (يا دِ ادبیات) په فاکولتې يا پوهنځي» کښې شامل شوْ او هالته د عربي قدرمندې ژِبې ادبیات او يو څه عربي او اسلامي تأریخ ئې هم ولوَستل او همداراز د انګلیسي د ارزښتمندې ژِبې او د فرانسوي د ارزښتمندې ژِبې ځينې لوَستان ئې هم وکړل ، او د ژوْرنالیزم (یا په عربي قدرمندې ژِبې کښې ، د «الصحافة») د قسم يا برخې يا څانګې يا ډېپارټمنټ یا Department  (يا ، دِبــَــرخمــَــنـدِښـت ، يا ، دِځــِــنـېـبــَــرخـمــَــنـدِښـت ، يا دِترېـپــَــرخـمــَــنـدِښـت) څې د ماسټري د درجې (يا دِګــِــرځزینې یا د degree) ډيپلوم ئې ترلاسه کړ. اَو د دوي د پوهنتوني ماسټري درجې تحقیقي يا څېړنيزه (يا دِ راڅـېـړښت) رِساله يا تهېسیس (يا تــَــهېږد) يا Master Degree's Research Thesis په عربي ارزښتمندې ژِبې کښې عــُــنوان يا سرلیک ئې وو «اَلصــّــِــــحافــَــة ُ اَلاَفغانــِــيــَّــة ُ وَ دَورُها في التــَّــنـمــِــيــَّــة ِ الـقــَــومــِــيــَّــة ِ ۱۸۶۷ ـ ۱۹۷۰ (ســَــنــَــوات مـيـلادِيــَّــة)» چې معنیٰ ئې تقریباً يا نږدېليځ چې هاسې وو چې «افغاني ژوْرنالیزم (يا ورَځـيـنـخــَــبــَــريالي يا ورَځپاڼیالي يا خبریالي) او رول يا نقش ئې په مــِــلي (يا نــَــسـڅــېــښـتـشـوْنـوال يا ناســِــښـتـشـوْنـوال يا وُلــِــسـيـځـوال يا national) وَدې یا نمو وَرکړن کښې ، د ۱۸۶۷ میلادي يا مسیحي زېږدین کال څې تر ۱۹۷۰ میلادي يا مسیحي زېږدین کال پورې» ، اَو د کامیابي يا د بریالیتابــِــه درجه ئې په عربي قدرمندې ژِبې کښې : «جــَــيــّــِــد جــِــدّاً» يا تقریباً يعني چې «جــِــداً ښــِــه» يا «په رښتيا ښــِــه» وو.