cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اسلامي بانکوالی
گټورتوب
په اسلامي بانکې سيستم کې تمويلول (Financing) دکار يا پرژې پر موثريت ولاړ دى. او يوازې هغو پروژو ته پانگه ورکول کيږي کومې چې ډيره گټه ولري ځکه چې بانک په خپله په گټه او تاوان کې شريک دى او که په کوم کار کې گټه ونه شي نو بانک هيڅ شى نه شي ترلاسه کولاى اوداسې فکر کوي چې باید په هغه ځای کې پانگونه وشي چې پکې دگټې احتمال دنوروپه نسبت زیات موجودوي بالعکس په سودي بانکي سيستم کې بانک د کاروبار له برياليتوب او گټې سره څه خاصه علاقه نلري ددوى هدف يوازې د خپلوپيسو سره له سوده ترلاسه کول دي. گټه که لږوشي که ډيره سود ټاکلى دى، او ددې لپاره چې ددى پيسې سره له سوده واپس شي دوى زيا ته گروي اخلي، او هغه چاته پور ورکوي کوم چې شتمن وي که څه هم هغه کار يا پروژه دکومې لپاره چې دغه سړي پور اخلي غير موثره يا بې فايدې وي،اوسودي بانک داهم نه گوري چې نوموړی شخص چې دبانک څخه یې پوراخستی کوم کاروبار پرې کوي ایادټولنې په گټه که دټولنې په زیان تمامیږي اوبله داچه په دې کارسره به دبانک حیثیت ته ضربه ورسږي اوکنه؟ مطلب دا چې بانک يوازې دپور اخستونکي (Credit Worthiness) د ضمانت ارزښت ته گوري، دکار له گټورتوب سره يې علاقه نه وي اودلچسپي په کې نه ښيي.
اقتصادي پیاوړتیا
څرنگه چې په اسلامي بانکي سيستم کې پيسې برابرونه (Deposit) او دپیسوپه کاراچول (Investment) د گټې او تاوان د شريکولو پر بنسټ ولاړ دي، نو ځکه پورونه  (Liability) او شتمنى (Asset) دواړه بدلون منونکى دي اوثابت شکل نه لري، چې په دې کې هميشه تعادل اوبرابروالی برقرار وي. ددې لپاره چې دا موضوع څرگنده شي يو څه تشريح ته اړتيا لري، مونږ ته دا معلومه ده چې په سودي سيستم کې سود له مخکې ټاکل کيږي او دپيسو کارونکي به هرومرو همغه اندازه گټه ورکوي، نو په ځنې حالاتو کې چې دغه شخص همغه کاروبار يا کمپنۍ دکومې لپاره يې چې پيسې اخستې دي گټه ونکړي او دپيسو او ورسره د سود د ورکولو وخت راشي، بانک نوموړى شخص مجبوروي چې خپل کاروباراو يا کمپنۍ بنده کړي، سامان يې خرڅ کړي اودهرې لارې څخه چې وي باید پیسې پیداکړيترڅو ددوى پيسې ورکړى شي چې په دې وجه په ټولنه کې بيکاري نوره هم زياتيږي اوداکار دټولنې له پاره دغټ اقتصادي ټکان سبب گرزي اوډیر خلک ترې اغیزمن کیږي سربيره پر دې که چيرې مونږ سودي سيستم په نظر کې ونيسو نو سود په خپله د ناثباتۍ يو مهم عامل دى او هغه په دې ډول که چيرې په يوه هيواد کې سود لږ کم شي او يا په يوه بانک کې سود کم کړى شي، نو خلک خپلې پيسې له دې بانک څخه بل بانک او يا بل داسې هيواد ته نقلوي چې لوړ سود ورکوي او دغه دپيسو انتقال (Capital Flight) د داخلي اقتصادي سيستم د گډوډۍ او رکود باعث گرځي. له نيکمرغه چې په اسلامي بانکې سيستم کې گټه او تاوان سره شريک دي نو دگټې د نه کېدو په صورت کې بانک ته هيڅ هم نه ورکول کيږي او دهغه سړي کاروبار دوام مومي تر څو گټه وکړي.
اقتصادي پرمختگ (Growth)
اقتصادي پرمختگ هغه وخت ممکن دى چې دنوي تکنالوژي، پرمختللې بشري قوې او يا دکومي بلې وجې په اثر ديوه مملکت وسایل په ښه توگه استعمال شياو تولید زيات شي او په دې کار سره دخلکو د ژوند سطحه لوړيږي.
دنوې او پرمختللې تکنالوژۍ او د توليد نويو لارو پيداکول ډيرو تجربو او زيات لگښت ته اړتيا لري، ورسره دتاوان احتمال هم پکې زيات وي ځکه ځنې وخت نوي ايجاد شوې تکنالوژۍ او يا تجارتي توکي بازار نلري او يا ښه کارنکوي نو ددغه پورته ذکر شوو دلايلو په وجه صنعت کار ديته زړه نه ښه کوي چې په دې ډول پروژو باندې پانگه ولگوي ځکه که تاوان هم وشي دى به هرومرو سود او اصل پيسې بانک ته واپس ورکوي. خو څرنگه چې په اسلامي اقتصادي سيستم کې گټه او تاوان شريک دي نو صنعت کار او يا کاروبارکونکى په ډاډه زړه په نويو پروژو باندې پانگه لگولى شي ځکه د بانک او صنعت کار تر منځ گټه او تاوان دواړه شريک دي.
اقتصادیت
يوبې ساري او مهمه ځانگړتیا داسلامي بانکونو دهغه د اخلاقو دارزښت کامل والى دى.په بانکداري فعاليتونو کې اخلاقي ارزښت او ښه مورال نظر داسلامي بانکونو څخه نشي جدا کيداى او ددوى رويه بايد ثابته وي دهغو اخلاقي معيارونو سره چې داسلامي شريعت لخوا تعين شوي وي.په اسلامي بانکدارى کې تمويل د لرونکو اجناسو او خدماتو پورې محدود وي لکه د مروجه بانکدارى غوندې ندى چې په الکوليکي مشروباتو او داخلاق له نظره په نه قبلیدونکوخدماتو لکه قيمارخانه او نورو کې تمويل کړي.اسلامي بانکونه د مروجه بانکونو برعکس صرف د اعتبار ښه والۍ او د سود شرح معيار نه گڼي بلکې دهغه پرځاى دوى بايد اسلامي مورال او خلاق معيارونو څخه استفاده وکړي په تمويلولوکې دا داسلامي بانکدارى لپاره بل ښه والى دى چې داقتصاد په موثريت باندې ښه اثر درلودلاى شي ځکه په داسې ډول په ضرر لرونکې توليداتو او کارونو باندې مصرف کميږي اواسلامي بانکداري داپه نظرکې نیسي چې دبانک پیسې په غلط کاروبارکې استعمال نه شي
اړیکه نیول
بله مهه ځانگړتیا چې د اسلامي بانکداري د پرمختگ اساس جوړوي د امانت ايښودونکو سره د رابطې رلواواړیکې ساتلو څخه عبارت دى، دوى د خپل مشتريانو سره دپانگې اچونې پر ميدان باندې معامله کوي نه دا چې مخکې له مخکې څخه د سود يوه ټآکلي اندازه تعين کړى. دوى د امانت ايښودونکو پيسې په ښه فايده لرونکى پروژو باندې سرمايه گزاري کوي ديو ښه ستراتيژيک تحليل څخه وروسته ددې لپاره چې خپل امانت ايښودونکو ته ښه گټه بيرته ورکړي. او بل دا چې اسلامي بانک هغه خنډونه اوستونزې د هغوخلکو ترمنځ چې سپماکوي او هغو خلکو ترمنځ چې پانگه اچونه کوي ختموي او دوى حقيقي بازار ته نژدې کوي. داسلامي بانکونو دمنځگړیتوب فطرت نسبت مروجه بانکونو سره فرق لري او حقيقي بازار او په هغه کې ترقياتي تغير سره هم اهنگ دي اودوخت په تیریدلوسره اسلامي بانکونه دعصري تکنالوژۍ سره ځانونه عیاروي.اوسمهال په افغانستان کې نزدې 17 خصوصي بانکونه فعالیت لري چې ترډیره بریده یا په بشپړه توگه اویاهم په جزیي ډول دسودپه لعنت کې بوخت دی.که چیرته زمونږمرکزي بانک(دافغانستان بانک) داسې گام پورته کړي چې ورسره یوخالص اسلامي بانکي سیستم رامنځته کړي نوانشاالله چې زمونږه ملي اقتصادبه ډیرزرپیاوړتیا ترلاسه کړي اوهغه بحرانونه چې نن ورځ ورسره زمونږدهیوادبانکې سیستم مخ دی(دکابل بانک بحران) ترینه به خوندي وي اوپرته دکوم شک څخه که چیرته په ریښتیاهم داسلامي بانکدارۍ اصول اوپرانسیپونه عملي شي نوبانکې سکتوربه په هیوادکې په رښتیاسره ډیرپیاوړی شي
سرچينه
د بينوا وېبپاڼه
وېشنيزه:کریډیټ
توسعوي ځنګلداري
پورته کوونکی فیض الرحمن احمدي لغمان پوهنتون کرنې پوهنځی چاپیریال ساتنې او ځنګلونوڅانګه
داسلام په سپېڅلي دين کې توسعوي ځنګل روزنې اهميت
په قرآن کريم کې الله ج فرمايې: وَاَنزلناَمن المعصراتِ ماءًثجاجاً لنخرجَ بهِ حباًونباتاً وجنتٍ الفافاً ژباړه:او مونږه له درندو ورېځو څخه باران راوروو.ددې لپاره چې پدغه باران سره دانې او بوټې راوټوکو،او باغونه ګڼ ګور.۳۰ پاره سورت النباء. هو کله چې باران واورېږي نو دځمکې په مخ داوبو جريان پېدا شي.چې له دې څخه سېلابونه رامنځته کېږي.دغه سېلابونه چې له ځمکو څخه تېرېږي نو تخريبات رامنځته کېږي.چې پکې دسيندونو دشااو خوا ځمکو ورانېدل ،دکورونو ورانېدل ،دسرکونو ويجاړېدل،دفصلونو خرابېدل او نور تلفات رامنځ ته کوي.نو دهمدغې موخې لپاره په ډېر نژدې وخت کې دتوسعوي ځنګل روزنې لپاره چې موخه يې دخوړونو پرغاړو،دسېندونو په غاړو،دبندونواو ويالو لپاره دساتلو،دترانسپورټي لارو دساتنې په منظور دونو اوبوټوکرل اجراءکېږي.چې ددې ترڅنګ ددوې زينتي او اقتصادي ارزښت هم رامنځته کوي.اوپه وروستي اېت کې دمخلوطه ځنګلدارۍ ته يو څه اشاره شوېده. دالهي په سپېڅلي کتاب قرآن مجيدکې دتکثير بنياد: الله جلاجلاله د قرآن مجيدپه اوومه پاره په سورت الانعام کې فرمايې: ((وَهُوَالذِي انزلَ منَ السماءِ ماءًج فاخرجناَبهِ نباتَ کلِ شيءٍ فاخرجناَ منهُ خضراٌنخرجُ منهُ حباًمتراکباًومن النخل من طلعها قنوان دانية وجنت من اعناب والزېتون والرمان مشتبها و غېرمتشابه ط اُنظرو الي ثمره اذا اثمروَينعهِ طان في ذالکم لايت لقومٍ يومنونَ))1 ژباړه:او الله تعالې هغه ذات دې،چې داسمان دغاړو نه يې اوبه راورلي دي.نودهغې په ذريعه مونږ هرقسم شينکې راوټوکولو.نوپه هغې کې موشنه ښاخونه پېداکړل.چې په هغې کې مويو په بل سورې پېداکړي.اودقجورو دغونګړونه،دزوړندو غونچکو نه اود انګورو او دخون اوداناروګوره باغونه،چې څه ديوبل په شان وي،اوڅه ديو بل نه جدا وي.ددې ونو ميوو ته خووګورۍ.هرکله چې اولږي،اوهر کله چې پخه شي.په دې څېزونوکې دمومنانولپاره دقدرت ښکاره نښې پرتې دي.ايات نمبر(۹۹)سورت الانعام(۷)پاره. ددغې ايات نه لاندې مفسيرينودتکثير په اړه په تفصيل سره خبرې کړي دي.لومړي يې دباران اوداوبو ددروان په اړه تفسير کړې دې.او ورپسې يې په طبيعي ډول دتخم په ذريعه دونو پر انتشار خبرې کړي دي.د(خضر)څخه مطلب همدا په طبعي ډول دځنګلونو اووښو،بوټودزيادښت څخه عبارت دې.اودشنو ښاخونوڅخه معنې دقلمو په ذريعه تکثير دې.اوبيا دبېلابېلو نوعوميوه لرونکوونو ذکرڅخه مطلب دتکثيربېلا بېلې لارې چارې دي.اوبيا دورته والې څخه بحث کړې دي.چې په دې کې دبوټو دقابليت اوعدم قابليت خبره شامله ده.بالاخره ويلې شو چې پدغه ايات شريف کې لاندې موضوعات شامل دي، (Rain cycle, Natural regeneration, Cutting, Budding, Grafting, Layering, Seed germination, seed dispersion, Competetibility)
له دې څخه معلوميږي.چې دعلومو بنسټ قران مجيد او سپېڅلې اسلام تشکيلوي.دهمدغو لارښونو په پاې کې الله ج مونږ ته ښايې چې دقدرت اکمالونکې او سمبالونکې همغه دې. ((وعن انس رض قال قال رسول الله ص ما من مسلمِ يغرس غرشاّ اويزرع زرعاَ فياکل منهُ انسانّ اوطېراّ اوبهيمة الا کانت له صدقةّ(متفق علېه)وفي روايةالمسلم عن جابر وما سرق منهُ له صدقةَ))صحيح البخاري کتاب المزارعه باب فضل الزرع والغرس. ژباړه:دانس رض څخه روايت دې چې نبي ع وفرماېل چې کوم مسلمان يوه ونه وکري.يا په پټي کې فصل وکري.بيا يو انسان يا يو څرېدونکې حېوان او يا يې مارغه وخوري.نودهغې لپاره صدقه جوړوي.او دمسلم په روايت کې دحضرت جابر رض نه روايت کوي،چې دهغې نه څه غلا وشي،نوهغه هم دمالک لپاره صدقه ده.دبل پلوه که څه هم نباتات دښه حاصلاتو او دسرمايې او د دنيايې ګټو لپاره کرل کېږي.نو مونږ ته زمونږ ستر رهبر فرمايې چې له دغو ګټو سربېره داخرت چې ابدي ژوند او تر تله پکې دبرياليتوب او ناکامۍ ژوند پېلېږي،دسپېڅلو درجو دلوړتيا لامل هم ګرځي.نو دنباتاتو دکښت اهميت په بېلا بېلو نبوي احادېثو کې راغلې دې.او مونږ ته يې ستر اهميتونه څرګند کړي دي.داچې موضوع زياتېږي،او پکارهم نه ده چې دلته ددې عنوان څخه لاندې پرې بحث وکړو.همدومره بس ده چې دخپل چاپېريال په ښکلا کې پوره په دينې او فني توګه دنباتاتو په زيادښت کې ونډه واخلو.او دساتنې او ودې لپاره يې هلې ځلې وکړو.
په همدې هيله.
دځنګل پېژندنه
(Introduction Of Forestrځينې علماوايې چې ځنګل لاتيني کلمه ده يعنې Silva څخه اخيستل شوې ده ولې ځينې نوربياوايې چې دForest څخه اخيستل شوې ده چې داهم يوه لاتيني کلمه ده چې دځنګل معنی ورکوي. ځنګل(Forest) دکورنه بهرفضاياطبيعت په معنی دی. په ساده ژبه ځنګل داسې تعريف کېږي: ځنګل ديوې نباتي ټولنې څخه عبارت دی چې هغه له ونو(Trees)، ونکيوياوړو ونو(Shrubs) اولرګينوځېليو(Woody vine) څخه تشکيل شوی وي اويوه مشخصه ساحه اشغالوي. کم ترکمه يوه ساحه چې لس فيصده(۱۰٪) د ونو،وړوونو اويالرګينو ځيليوپواسطه پوښل شوې وې هغې ته ځنګل ويل کېږي. دځنګله لپاره طبقه بندي تقريباًدوه جريبه يعنې يواکړ(Acre) وي. دسيندونو دغاړې ځنګلونه، لختي اوسرکونه، بايد۴۰ متره عرض لرونکې وي ترڅوځنګل حساب کړل شي. په علمي توګه ځنګل په لاندې ډول تعريف کېږي: ځنګل دونو(Trees)، وړو ونو(Shrubs)، لرګينوځيليو(Woody vine) او بوټو(Bushes) له يوې ټولنې څخه عبارت دی چې طبعي توګه راټوکېږي اوچاپېريال باندې بيولوژيکي اثرلري
تاريخچه
دSocial Forestry اصطلاح دلومړي ځل لپاره په ۱۹۷۶م کال په هندکې د زراعت ملي کميسون له لورې استعمال شوه. داهغه وخت و چې دهنددولت دموجوده ځنګلونو دپايښت لپاره دونودکرلو امر وکړ. مقصديې دځنګلونو جوړول اودغير زراعتي ځمکوترکرلاندې راوړل وه. ځنګلي زراعتي ځمکي چې دانسانانوداوسيدوځايونوته نژدې وي اودانسانانو دفعاليتونوپواسطه يې ځنګلات کم شوي وه احداثولوته ضرورت وو. په زراعتي کروندوکې دننه اوګيرچاپيره دونوکرل ضروري وه. داورګاړي پټلۍ، سيندونواونهرونوترغاړودونې کښينول شوې اوهمدارنګه په کليواوبيکاره ځمکوکې ونې کښينول شوې. دټولنيزې يااجتماعي ځنګلدارۍ مقصددعاموخلکو پواسطه دونو دشمېرزياتوالی ترڅودکورونو دابادۍ، دسون لرګي، اودحيواناتوغذايې ضرورت پوره شي. دکليوالي ځنګلاتونظريه چې دکليوالو خلکوضرورت پوره کړي څه نوې خبره نده دسلګونوکلونوراهسې موجوده وه خواوس يونوی کردار ورکړشو. ددې پلان په پېژندلوسره دولت محلي ټولنې دځنګلي منابعومطابق معرفي کړي.اواوس دطبعي منابعوپه اداره کې دکليوالو برخه اخيستل زيات شوي دي. ټولنيزې ځنګلدارۍ دپلان په واسطه دولت محلي برخه اخيستنې کم شوي ځنګلات اودعاموځمکو بياابادول شامل کړي. دټولنيزې ځنګلدارۍ دپلان ضرورت ځکه احساس شوچې هندوستان زياته کليوالي ابادي لري چې تراوسه دسون دلرګيواونورو ژونديوموجوداتودخوراک دپخولواوځان ګرمولولپاره ترې ګټه اخلي. همدارنګه دافغانستان په نورستان اوکنړ ولايتونو کې په ۱۹۹۲-۱۹۹۳م کلونوکې ټولنيزه ځنګلاداري دمديرا(Madera) اونارويژن (Norwegian) موسسو لخوا پيل شوه اودکارساحې يې برګيمټال، کامديش اوواماپه ولسواليوکې دي.
دتوسعوي ځنګلداري اهداف
•	ښاري اړتياوې دچارتراش، دسون موادو، حيواني اونباتي تغذيې دمنځه وړل اودتنزيل شويوځنګلونو احداث اودوخت سره سم دپروګرامونو دکچې لوړوالی دی. •	دبيروني او نيمه شړو ځمکوکې دځنګل احداث کول. •	دملکي سړکونو، کانالونو، سيندونو اوويالو په غاړه دچټکې وده لرونکې انواعوکرنه. •	 ددولت دمربوطه ادارو، تعليمي اوملکي خلکو په ذريعه په غيرفايده منوځمکوکې دځنګلونو احداثول. •	د شنوکمربندونو جوړول دښاراوصنعتي دستګا‌‌و لپاره. •	دWind breaker(دبادماتوونکې) جوړول، دلمروړانګو په تناسب ځمکه په ونوپوښل. •	په قطاري شکل دونوکرل، دپټوپه غاړه اويوه يوه ونه دشخصي زراعتي ځمکو په غاړه او همدارنګه بادماتوونکی دباغ لپاره ددوه ياڅوقطارونوپه شکل دونوکرنه. •	دګلانواوزينتي بوټوکرل په ځنګلي ساحوکې دښاري اوکليوالي خلکودتفريح لپاره. •	دښځواونارينو په ګډون دټولوخلکودمفکوروهڅول دي،ترڅودځنګلونوساتنه،وحشي ژوو ته پام لرنه اودځنګلونواغيزې په محيط باندې څه دي پوهه ورکول.
دتوسعوي ځنګل روزنې ارزښتونه
توسعوي ځنګلداري درې عمده ارزښتونه لري. 1.	اقتصادي ارزښتونه (Economic features): •	دکليوالو خلکو لپاره دغذا منبع ده. •	ددوې دڅارويو لپاره علوفه برابروي. •	دسيمه ايزه خلکو لپاره دسون لرګي او دصنعت لپاره زيات پېداوار ترلاسه کوي. •	خلکو لپاره دکارزمينه برابروي. 2.	دساتنې ارزښتونه (Protective values): •	دځمکو ذرات او جوړښت ترميموي. •	دبادونو شدت راکموي. •	دخاوری تخريب داوبو اوباد په ذرېعه چی رامنځته کېږي؛ورڅخه مخنېوی کوي. •	Micro climates ساحی رامنځ ته کوي.او اقليم ښه کوي. 3.	سياحتي ارزښت (Recreational values) •	دقطاري کرنی يوستر ارزښت دادی چی سيمی ته ښکلا ورکوي. •	دعصبي ناروغانو لپاره دخوښۍ وړ او په هغوې باندې مثبت دکمېدو باعث کېږي. •	دتفرېح ځايونه رامنځ ته کوي. =؛ توسعوي ځنګلداري== توسعوي ځنګلداري هغه عمليه کوم چې په داسې سيموکې کومې چې دنورو نباتاتو اوونوڅخه خالي اودپخوانيوځنګلي ساحوڅخه ليرې سيموکې واقع وي دځنګل رامنځ ته کول دي.په ځينوساحوکې ديته ښاري ځنګلداري هم وايې، دا ځنګل دلويوسړکونو، کانالونو، داورګاړي دکرښوپه اوږدودونوکرل اوپه شړواو فضوله ځايونوکې دونوکرل دتوسعوي ځنګلدارۍ څخه عبارت دی. همدارنګه د توسعوي ځنګلدارۍ لاندې په ډيروکليو، عاموځمکو، دولتي شړواوګوښه ځمکوکې دلرګيودمنځ ته راتګ سبب شوی دی.ددولتي تنزيل شووځنګلونو لپاره دبيارغونې نقشې برابرول، ددې لپاره چې دهيوادداخلي لرګيواړتياوې پوره کړای شي. يعنې دتوسعوي ځنګلدارۍ څخه هدف زياته ساحه د ونودکښت لاندې راوستل دي داپه خپل وارلاندې برخې لری ==دتوسعوي ځنګلدارۍ ډولونه== (Types of extension forestry)
مخلوطه ځنګلداري
(Mixed forestry):- مخلوطه ځنګلداري دځنګلدارۍ هغه عمليه ده چې په کې علوفوي واښه او ورسره رنګړۍ ونې، ميوه دارې ونې اودسون دلرګيولپاره ونې په مناسبوپراخه ځمکوکې روزل کېږي.
ساتندويه کمر بندونه
(Shelterbelts):- ساتندويه کمربنددونويابوټوديوکمربندڅخه عبارت دی کوم چې دباد، لمر، واورې ښويدنې او نوروڅخه دخوندي کونې په موخه روزل کېږي. داعموماًدبادماتوونکوڅخه پراخه وي او له يوې کروندې څخه پراخه اوځينې وختونه به پلان شوي ډول يوه لويه ساحه پوښي
داوږدوليکوپه شکل کرنه
شکل داوږدوليکوپه شکل کرنه
بادماتونکي اوساتندويه کمربندونه
Wind breaks and shelter belts A - بادماتونکی Wind breaks: بادماتونکي دقوي بادونوپروړاندې په ځينوساحوکې يوه حفاظتي اودساتنې په منظورکرنه ده. بادماتوونکي اکثره دڅوقطارونوپه ډول دونواوياڅوتنولرونکوبوټو څخه کرل کيږي. چې معمولي مصافه يې د(0,5__2,5) متره په اندازه يودبل په څنګ کې کرل کيږي. اکثره وختونه بادماتوونکي دځمکوګردچاپيره کرل کيږي کوم چې دباددسخت خطرسره مواجه وي. په ځينوحالاتوکې د(1 _1,5) متره په لوړوالي په ځمکنيوغونډيوياموړوباندې واښه ډوله بوټي دکڼکويSaccharin)) کرل شوي وي. ددغه غاړواوغونډيوڅخه يوه اندازه ځمکه دونوپذريعه رغول شوي وي. خوددې ترمنځ دفاصلې توپيرموجودوي ځکه دنباتاتو بيلابيلې نوعې ددغې بادماتوونکي په منظورکرل کيږي. شکل(باد ماتونکي) B – ساتندويه کمربندونه: (Shelter belts) ساتندويه کمربندونه يوه پراخه ساحه دونو، ټيټ قدوبوټواودوښوده کوم چې په قطاري شکل کرل شوي وي. اکثره وختونه دغه پناکوونکي کمربندونه دباددلورې په ښۍ طرف خصوصاً هغه لورې چې دبادپواسطه تخريبات اوضايعات په نباتاتوکې رامنځ ته کوي، کرل کيږي. ددغه پناکونکو کمربندونومقاصد په لاندې ډول دي. ۱ – ددې لپاره کرل کيږي چې موجوده هوااودبادجهت ته تغيرورکړي. ۲ – ددې لپاره کرل کيږي ترڅودتخريبونکوبادونوسرعت ته کموالی ورکړي يعني دباددسرعت اندازه کموي. ۳ - ددې لپاره کرل کيږي چې دښوره زاره اوشګلنوځمکوڅخه کوم چې عموماً دباددتخريب تاثيرات ولري عمومي حفاظت اوساتنې په منظور کرل کېږي. ۴ - ددې لپاره کرل کيږي چې دګرموبادي څپوڅخه دخلاصوساحوساتنه وکړي. دپناکوونکوکمربندونواصلي خصوصيات The main characteristics of shelter belts ۱ – شکل اوجوړښت يې(Shape and composition): ساتندويه کمربندونه په عمومي توګه مثلث ډوله شکل لري چې دغه پناکوونکي کمربندونه کولاي شي چې اکثره وختونه هغه اوږدې ونې چې په منځ کې راختلې وي واخستل شي.
شکل(باد ماتونکې کمربند) ۲ – ګڼوالی اوپراخوالی(Density and width) : دبادپه اړه بايدمعلومات موجودوي. اودبادڅودرجې پدغه ساحه کې اخستل شوي وي. بيا دغه پناکوونکي کمربندونه ورته پلان کيږي. ددې لپاره چې يوجامدديوال جوړشي. ساتنه يا حفاظت دبادپه طرف ساحوکې په ډيرشدت سره کميږي. په هندوستان کې ساتندويه کمربندونه د50 متره څخه زياته اندازه په پراخوالي عياريږي اوجوړيږي. ۳ – لوړوالی اوفاصله(Height and spacing) : دلوړوالي اوفاصلې ترمنځ نسبت بايد1/10 اندازه کې وي. خوبياهم کېداې شي چې دساتندويه کمربند لپاره دغه په عاموحالاتوکې توپيرولري. 4 – دموقعيت ټاکنه (Orientation):: دساتندويه کمربندونودموقعيت ټاکنه دباددجهت اودچليدونکي باددسرعت اودفشارپورې اړه لري. پناکوونکي کمربندونه دباددجهت لورڅلورکونجه وکرل شي. دبادهغه لوری کوم چې اکثره زيات بدلون رامنځ ته کوي. 5 – اوږدوالی (Length): ساتندويه کمربندونواوږدوالی يوه مهمه پاملرنه ده ددې لپاره ځکه چې دپناکونکوکمربندونوسره تړاولري.ځکه چې ددغوساحوپه حاشيوکې ګرځوبونه جوړشوي وي. چې ددغه نتيجې دبادپه سرعت کې زياتوالی راولي.لږترلږه دپناکوونکوکمربندونواوږدوالی دلوړوالي په نسبت ۲۵ ځلې زيات وي لاندې شکل پناکونکوبادونودباددکموالي سرعت ښايي.
شکل(ساتندويه کمربندونه) دپناکوونکوکمربندونولپاره دونوانتخاب: واښه Grasses: دورمې (Saccharum spontaneum) E name munja ,( Panicum antidotale ),جودر ډوله واښه Chonchrus spp, دکانکرس ډولونه. ټيټ قدې بوټې Shrubs: Caltropis procera, يو ډول ټيټ قدې نبات Clerodendron phlomoides, پلمودا Accacia anriculata, اکاسي Dedonia viscosa, غوړاسکې Trees: ونی Acacia arabica, اکاسي A leucophola, اکاسي يو ‌ډول Capparis aphylla. کاپرس Dalbergia sissoo, شوه Connea coromandelia, کونيا Eucalyptus spp, دلاچي نوعې Tamarix articulate, دغز ونه Parkinsonia aucleata, پارکينيا Prosopis juliflora, پروزوپس p spicigera پروزوپس يو ډول دسړکونودغاړودونوطبقې (Road side strips): دځمکې ډېرې لويي طبقې دبې ميوو ونوپه ذريعه دسړکونودغاړوپه اوږدوکې کينول کيږي. دهندوستان لومړنی شهنشاه اشوکا (Ashoka)لومړنی سړی وو چې دسرکونوپه غاړوکې يې ونې کينولې. اوپه عصري هندکې بيا چترويدي(Chaturvedi) دحکومت پاملرنه همدغه دسرکونوغاړوبوټوکينولولپاره په ۱۹۳۸ م کال کې جلب کړه. لد ې وروسته بياپه مليونونو ونې دلويولارو ، په نوروفرعي سرکونوپه اوږدوکې په هندوستان کې وکرل شوې.
شکل A– سيمه ايزعوامل (Locality factors): دخاورې حالتونه هميشه دشګلنوخاورواومطلقومټينوخاوروحالتونه سره فرق لري. دطبعي زهکشي په پاس طرف کی کندې ويستل کيږي چې دغه کندې ممکن دWater logging ياداوبوپه لاندې تګ په شرايطوکې هم نتيجه ورکړي. دهغه ځايونوڅخه چې سرکونه تيريږي ددغو سيمواقليمونه ديوې ساحې څخه بلې ته توپيرکوي. هميشه دزيات ګرم دوبي تودوخې تجربه شوې وي. داورښت جريان دساحې دمونوسونوپه په لړکې زياتيږي. دانساني نفوسوفشارهم ډيرزيات شديددی. دونودښاخونوپرېکونه دحيواني غذا اوداوردلرګيوپه منظوريوه عامه مشخصه ده. دغواګانودرمو، وزو، غواګانو، ميښو، پسونو، اوښانوانوروحيواناتوخاوندانو لپاره چې ورڅخه استفاده کوي. خوليکن دوۍ ته بايداجازه ورنکړل شي چې خپل حيوانات په دغه ساحوکې وڅروي.
B اماده کول ياتيارول (Preparation): دژمي دمياشتوپه جريان کې چې کله خاوره دکيندلولپاره اسانه وي کندې د60x60x45cm  په اندزه ويستل کيږي. دWater logging ياداوبودجريان په ساحه کې ممکن بايدغونډۍ کې جوړې شي. دغه کند ې دسرکونوپرغاړو6 -10 قطارونوپه اندازه دواړولوروته کيندل کيږي. دهندوستان دشمال په ځينو Water logging ساحوکې کوچنۍ غونډۍ دځمکې تشکيل شي په کوم کې چې لاچي ونې کرلی شي. ځکه دغه ونې ډېروزياتواوبوته اړتيالري. کندې بايددسرک دواړو غاړوته داسې وکندل شي چې په حقيقت کې دواړولوروکندې يودبل سره متضادې وي. C – دنوعوټاکنه (Choice of species): هغه نوعې چې بايدکينول شي. کلکې تل شنې يادژمي پاڼه ريژي دبادساتنې اوچټکه وده لرونکې وي. اودغه چټکه وده دکينولوپه لومړنيومرحلوکې بايدتيزه وي. چې ځينې مناسبې ونې اونوعې په لاندې ډول دي. Accacia arabica, اکاسي Azadirachta indica, بکياڼه Albizzia procera, دشوې يوډول Eucalyptus spp, دلاچي انواع Ficus loengaleusis, پيپل Ficus glomerata, يو ډول پيپل Mangifera indica, ام Tamarix articulata, غز Cassia fistula, چمبړخيال Cassia javanica, کاسي Poplus spp, دسفېدارو انواع Delonix regia, يو ډول پلن پاڼې ونه Bauhinia veriegata, بهونيا Jacarnada ovalifolia, دجاکردا خاص ونه
دونودکينولوميتود
(Method of raising trees): دسرکونوپشان په شاوخواساحوکې ډېرزيات شرايط ګڼه ګوڼه وي نوددې لپاره کلک اوسخت نباتات يابوټي ورته بايدانتقال شي. دغه بوټي بايدددوه څخه تردرې ځلې په روزنځاې کې انتقال شوی وي. پس همداوجه ده چې دغه بوټې مظبوتيږي اوخپل خورې وري ريښوي سستم ته انکشاف ورکوي. دڅانګوپرې کونه هم پکې دودی په لومړيو څوکلونوکې بايداجراشي.
دريل ګاړي دلارودکرښوطبقې
(Railway strips) نازکې اونرۍ طبقې دبې حاصله ياشړوځمکودريل ګاړوپه کرښو دواړواطرافوته په ټول هندکې واقع شوي. دلومړي ځل لپاره ددغه طبقوکرنه په UP کې کرل شوي دي. دقوي تضادونورامتځته کيدل دهندپه ريل پټليوباندې موجوده وه. بياهم همدغې نظريي دهغه وخت څخه ترنن پورې صورت نيولی دی. دريل پټليونوموړی پروګرام دځنګلونودادارې په چوکاټ کې په فعاله توګه شريکيږي. اودهمدې راپورپربنسټ په 1976 م کال کې دزراعت ملي کمسيون هم ځېنې قوي سپارښتنې پدغه برخه کې ورکړي دي.
شکل(داورګاډي دونو طبقه) A – سيمه ايزعوامل :( Locality factors) دخاورووضعيت اوحالت ديوځاې څخه بل ځاې ته په پوره پام توپيرلري. اوهمداکيدلی شي چې دشګوڅخه نيولې ترکلکومټينوخاوروپورې توپيرولري. کندې ويستل کيږي اودطبعي زهکشي برخه کې مختل کړي دي. ديوې نتيجې په حيث دکوم په اساس چې ځانګړې اندازې ګيرۍ منل شوي دي. همدارنګه دUsar) (ځمکه وسيع امتدادلري. کوم چې دالکان له امله رامنځته شوي دي. ژوندي فشارپه ګاونډيوځنګلونويې ډېرسخت اوشديد دی. دريل ګاړودپټليوپرغاړوداکرنې دځنګلونودونوپه کرنه کې شامله ده. ترڅودغه طبقې کينول شي.دښاخونواوتاج دبرخې قطع يې دغذااوسون موادولپاره زياته عامه ده. دحده زياته قطع په حقيقت کې لوړې درجې ته رسيدلي کوم چې وخت په وخت دونې ژوندته پخپله زيان رسوي اواغيزمنوي يې څړاودڅانګوخوړل پکې دمال پواسطه هم ډيره سخته زياته ده. B - تيارونه: (Preparation) دخاوروتيارونه هم هميشه دمنځنيوکاريګروپواسطه اجراکيږي. لختي کندل کيږي په هغه ساحوکې چيرته چې کرنه زيانمنيږي. لدې څخه بغيرهغه ساحې چې بوټي پکې کرل شو ي وي هم کندې ويستل کيږي ساتنه اوحفاظت ددې لپاره ترسره کيږي چې تامين کړي چې لومړی قطاربايدلږترلږه دټرک دلاری مرکزڅخه شپږمتره فاصله ولري، ياداصلي لاری دتګ راتګ څخه فاصله ولري. په داخلي برخوکې اوهمدارنګه په کونج لرونکوانحناګانوکې تيارولوته اړتيانشته چې اجراشي ياهم هغه ساحې چې نږدې ورته شاوخواسيموکې دونوطبقې موجودې وي. دريل ګاړوپه دواړوخواوکې دوه سوه متروکې موجودوي پدغه فاصله کې بايدونې ونه کرل شي. C – دنوعوانتخاب:  (Choice of species) Accacia arabica, اکاسي Azadirachta indica, بکياڼه Albizzia procera, البيزيا Eucalyptus spp, لاچي Ficus loengaleusis, انځر Ficus infectonia, انځرډول Mangifera indica, ام , Cassia fistula چمبړخېل Cassia javanica, دچمبړخيل Poplus spp, سفېدار Delonix regia, يوډول ريمه Bauhinia yeriegata, بهونيا Jacarnada ovalifolia, يوډول داستواې اسيا پلن پاڼې ونه Madhuca indica, مدهوکا Prosopis juliflira, پروزوپس Tarminalia arjuna, ترمناليا D – دونودراختلوميتود: (Method of raising trees) ځينې نوعې لکه :Accacia ، Prosopis  مستقيماً دتخم دکرلوڅخه راوخيژي. اونورټول هغه بوټي انتقال شي اوکينول شي چې درونځاې دبوټوڅخه راوړل شوي وي.
دکانال سواحل ياغاړې
(Canal side strips)دځمکولوې طبقې دکانالونوپه دواړوخواووکې پرتې وي. کوم چې دبندونودجوړلولپاره استعمال شوي وي.دارتباط ټنګښت اودکانال دترميم لپاره وي .په هندوستان کې د200000 کيلومتره څخه زيات دکانالونواوږدوالی کوم چې موجوددی تخميني شوي دی.ددغوکانالونوپه سواحلوکې کولاي شوکرنه رامنځته کړوددې ساحوپه څېرکثافات هم راوړل کيږي. يوه پروژه دهمدې لپاره دلومړي ځل لپاره UP کې منظورشوې وه اوپه هرياناکې اصلي مقصدعلاوه کول دي موجوده عرضې ګانې دسون دلرګيو، حيواني تغذيي اوکوچنيوچارتراشوپه ګاونډيوساحوکې تهيه کوي. بلاخره دغه لړۍ په ټول هندکې وغزول شوه.
لنډيز
(Conclusion) په عمومي ډول ځنګلونه دالله (ج) له لوری دمخلوقاتو ته يو لوی تحفی څخه عبارت دې،چی دژوندويو موجوداتو دژوند اړتياو اکثره برخه پوره کوي،نو باېد ساتنه او پالنه وشي.او کوښښ وشي چې دغه محافظوي،توليدي،او زينتي جوړښت ته پراخوالی ورکړل شي،او هره لرخه يې په خپل ځاې دخپلو ګټواخستونکو او مسئولينو لخوا ورغول شي.ځنګلونه اود ځنګل جوړښت ددغه علم دعالمانو لخوا په ډېرو ډولونو وېشل شوې دی.چی ددغه ډولونو څخه يو مهم يې ټولنيزي ځنګلدارۍ يعنی دعامو خلکو لخوا دونو کښت تنظيم او اداره ده،چې دغه برخه بيا ډېر ډولونه لري.چی يو له مهمو ډولونو څخه يې توسعوي ځنګلداري (Extension forestry) چی عام مفهوم يی دعامو او لويو سرکونو، رېلوی لارو،اودکانالونو په غاړه دقطارونو په شکل دونو کښت دی،چی زياتې ګټی لري.دغه برخه دځنګل کولای شي عامو خلکو ته دکار زمينه پېدا کړي،او  هغوی په کار مصروفه کړي.سيمی ته دشين پوخ په شکل زينت او ښکلا ورکړي.دساحی اقليم ښه او دتخريب مخنېوی وکړي.له دی څخه علاوه دغه برخه کولای شي چی دحېواناتو لپاره علوفه،دانسانانو لپاره غذا،دسونګ توکي،او دکورونو دپوښښ وساېل تهيه کوي.نودغه باارزښته موضوع دزياتو ارزښتونو په نظرکې نيولو سره دکرنی پوهنځي دځنګل پوهنی څانګی لازم وګڼل؛چی زه خپل سيمينار دتوسعوي ځنګلدارۍ(Extension forestry) تر عنوان لاندې ترتيب او ارايه کړم. دوطن پرپاکي او سپيڅلی مينه
سپارښتنی
(Recommendation) د پرختيايي ځنکل روزني مطابق يو لړ وړانديزونه له سيمه ايزه خلکو دولتي او غيردولتي موسيسولپاره په دغه برخه کي لرم چي په لاندي دول دي. ۱) دهيواد اړونده رسمي ادارو څخه مي غوښتنه داده چي دځنګل پوهني په اړه علمي او عملي کار لپاره دمسلکي کسانو څخه ګته پورته کړي او دهيواد په بيا رغونه اوتوسعوي ځنګلدارۍ کي دعامو خلکو څخه دهڅوپه صورت کي کارونه اجراشي. ۲)داچې توسعوي ځنګلداري يوه مخلوطه ځنګل کاري ده او زياتې اقتصادي ګټې لري دملي سوداګروڅخه مې غوښتنه داده چې ورته د بازار موندنې ساحې يا مارکېټونه جوړ کړي. ۳)دغېرې دولتي موسيسو څخه مې غوښتنه داده چې دمسلکي کسانو په استفادې خلکو لپاره دمرستې په صورت کې دپرختېاېي ځنګل روزنې ټولو ډولونو کې کار وکړي. ۴)دکليوالومشرانو او ديني عالمانو څخه مي غوښتنه داده چې په دې اړه دساتنې لپاره دخلکو عامه پوهاوې وکړي. ۵)دخلکوڅخه مې غوښتنه داده چي ددغو منابعوڅخه دوامداره پاملرنه وکړي او ددغه پروګرام په پلي کولو کې داړونده منابعوسره همکاري وکړي. ۶)د دغومنابعو څخه باېد سالمه اودوامداره ګټه ترلاسه شي او اينده لپاره ورته کار وشي. ۷)داچی توسعوي ځنګلداري په لويو سړکونو،رېلوی روډونو،کانالونو په غاړه،په ونو دکښت سره سروکار لري.چی په دغه کښت سره دسيمی اقليم ښه کېږي.دکانالونوغاړودخاورود تخريب مخنېوی کوي.او سيمی او ساحې ته ښکلا ورکوي.نو ددولت او زراعت څخه غوښتنه کوم چي دغه ډول کښت ته لومړيتوب ورکړي.
سرچینې
امیدالله څپاند سيد جمالدین افغاني پوهنتون کرنې پوهنځی ځنګلونوڅانګه
ميوند تلويزيون
ميوند تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی.
نکوټي يانا ټیبېکم
سرچينې
وېشنيزه:زهرلرونکي نباتونه
هانوی
هانوی په ویتنامي ژبه Hà Nội) په چینایي ژبه 内河 د ویتنام هیواد پلازمینه ده چې له ۱۰۱۰م کال نه تر ۱۸۰۲م کال پوری د ویتنام مهمه سیاسي پلازمینه ګڼل کیده.
نگاه تلويزيون
نگاه تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی.
اواران ولسوالۍ
اواران ولسوالۍ د پاکستان د بلوچستان ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر په ۲۰۰۵ کال کې ۲۰۰،۰۰ و.
سرچينې
وېشنيزه:د بلوچستان ولسوالۍ، پاکستان وېشنيزه:بلوچستان (پاکستان)
نور تلويزيون
نور تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی.
وېشنيزه:افغاني رسنۍ وېشنيزه:پښتو رسنۍ
د هند ژبې
هند د نړۍ هغه هېواد دی چې پکې له ټولو زياتې ژبې ويلي کيږي د يوې اندازې له مخې په هند کې د 1000 څخه زياتې ژبې ويلي کيږي۔ په هند کې 75 په سله هند اريايي او 25 په سله درواړي ژبې ويلي کيږي۔
نورين تلويزيون
نورين تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی.
وېشنيزه:افغاني رسنۍ وېشنيزه:پښتو رسنۍ
اپیسکوپی کانتونمنت
اپیسکوپی کانتونمنت (اپسکوپی) په قبرس ټاپو کې د یوه نیمه خپلواک هیواد اکراتیری او داکیلیا پلازمینه ده چې د بريتانیا حکومت کنترول لاندی ایداره کیږې.
د کوچی کلام
کوچی
په دې وطن کې به مونږ څه د ژوند مزې ګورو
بس خو وحشت ګورو او هم د مرګ قطعې ګورو
هغه فن کار دی او بې شکه چې ښايست هم لري
مونږ به کلام ته ګورو مونږه به معنې  ګورو
زمونږ په سترګو کې به تور د ليمو څه پاتې شي
سرې سرې لمبې ګورو د وينو فوارې ګورو
نه د ظالم سره ولاړ يو نه مظلومه سره
مونږ داسې خلک يو چې خپلې حوصلې ګورو
کوچيه دا ماته بيړۍ نيژدې ساحل ته به وي
تته رڼا  ګورو  اثار د جزيرې ګورو
غنم رنګ کوچی
خواړه
هر هغه څه چې د کاربوهايډرېټو، غوړو، اوبو او يا پروټينو نه جوړ وي او د ودې او يا خوند لپاره د ژوو او انسانانو د خوړلو وړ وي او يا يې هم د څښلو وړ وي د خواړه يا خوړو په نامه يادېږي.
ډېر داسې فرهڼونه دي چې د خوړو ځانگړي دودونه لري: پدغه دودونو کې په بېلابېلو ډولونو خواړه پخول، د بېلابېلو خوړو غوراوی او د ځانگړو خوړو رواج او ډېر کارېدنه دا ټول هغه څه دي چې ځانته ځانگړې زده کړه لري او د همدغې زده کړې نوم گاسټرونومي دی.
د خوړو په هکله زده کړې ته د خواړو ساينس وايي. خواړه په پښتو ژبه کې هغه خوړونکي توکو ته وايي چې وروسته له دې چې په خوله کې په غاښونو ژوول کېږي او په همدې توگه په بدن کې د بېلابېلو هضمي پروسو نه هم تېرېږي.
د خواړو سرچينې
نژدې ټول خواړه د بوټو او ژويو نه ترلاسه کېږي، که څه هم چې پدې کې ځينې استثناگانې هم شته. نژدې هر يو ژوندی که هغه بوټي وي او که هغه ژوي وي، د يو يا بل ژوندي د خوړلو برخه جوړوي، او دا خواړه يا د برار او ژوند کولو په خاطر او يا هم د مذهبي او فرهڼيزو دودونو او شگومونو له مخې د يوه او يا هم د ډېرو انساني ټولنو لخوا خوړل کېږي.
هغه خواړه چې د بوټو نه ترلاسه کېږي
انسانان د بوټو ډېرۍ برخې د خوړو په توگه کاروي. پدې کې د بوټو نژدې دوه زره بېلابېل توکمونه د خوړو لپاره کرل کېږي، او ډېری يې زمونږ د ورځنيو چارو خواړه دي چې د بېلابېلو فصلونو نه لاس ته راځي. د بوټو نه لاس ته راغلي خواړه په لانديني ټولگيو وېشل کېږي:
هغه خواړه چې د ژوو نه ترلاسه کېږي
انسانان غوښه هم خوري، خو ځينې يې بيا د غوښو خوړلو په هکله د ځانگړې فلسفې خاوندان دي. په همدې توگه د کورني ژويو نه ترلاسه شوي نورې لاس ته راغلي توليدونه هم خوړل کېږي. د بېلگې په توگه شيدې چې د ډېريو کورنيو ژويو نه ترلاسه کېږي، هرڅوک يې څښي او په فارمونو کې د شيدو نه نور شيان لکه پنېر او کوچ هم لاس ته راځي. مارغان او چرگان هگۍ اچوي، او دا بيا بل داسې خواړه دي چې د ژويو نه لاس ته راځي.
په ډېرو فرهڼونو کې گبين چې د شاتو د مچيو نه په لاس راځي هم د خوړو په توگه کارېږي.
نور خواړه
ځينې خواړه داسې دي چې نه يې ژوي او نه هم بوټي د لاسته راوړنې سرچينه گڼل کېږي. دغه ډول خواړه د خوړنده فنجای نه لاس ته راځي چې په هغو کې مرخېړي شامل دي. په همدې توگه د فنجای او روغتيا ته ځيان نه رسونکي باکټېريا هم د خواړو د تخمير کولو په لارو چارو کې کارول کېږي، لکه د اچارو جوړول، ډوډۍ پخول، د الکولي څښاکونو په جوړولو کې، د مستو، شړومبو، او پنېر په جوړولو کې له دغو نومېدلو سرچينو نه کار اخيستل کېږي.
منل شوی تعريف
په انگرېزي ژبو هېوادونو کې د خواړو تعريف په دغه څلور کټه گوريانو کې شوی دی، او د همدغه څلور کټه گوريانو هر يو شی خواړه بلل کېږي. :
دا هم وگورۍ
وېشنيزه:د خوړو لړلیک
تور نس لرونکي ستن
تور نس لرونکي ستن (په لاتين: Orthetrum cancellatum) د ستنی څخه یوه ورزلرونکی خوځندکه ده چی په ځانگړي ډول په آسيا او منځني، جنوبي اروپا کی ژوند کوي.
پېژندنه
تور نس لرونکي ستن دري جوړې پښې، دوې جوړې ورزونه، اوږد بدن، قوي ټټر او لوی سر لري. د بدن اوږدوالي یی ۴۹ میلیمترو ته رسېږي. د ستن نر شین نس چی په سر کی تور رنگ لري. د ستن ښځينه ژیړ نس د تورو پټو سره لري. د ستنو بطیطې پشمي بدن او لنډ پښې لري اوږدوالي یی ۲۶ میلیمترو ته رسېږي او په اوبو کی ژوند کوي. د پراجتيا مدت یی ۲ کالونه دي. د ستن ښځينه معمولا د الوتنې په وخت کی پر اوبو هگۍ اچوي.
سرچینې
‎
وېشنيزه:خوځندکې وېشنيزه:ستنی
وطن تلويزيون
وطن تلويزيون له کابل څخه یو خصوصي خپرېدونکی افغان تلويزوني چينل دی. د یا تلویزیون خپرونې له هیواد نه بهر د فریکونسي په بڼه نیول کیږي.
وېشنيزه:افغاني رسنۍ وېشنيزه:پښتو رسنۍ
عبدالصبور صمدي
عبدالصبور صمدي د عبدالصمد زوى دری ديرش کال وړاندې په جلاال اباد ښار کې زيږيدلى دى.
زده کړې
لومړنۍ زده کړې يی په جلال اباد او کابل کې ترسره کړي دي او بیا د ننگرهار پوهنتون د ښوونې او روزنې د پوهنځي په پښتو څانگه کې شامل شوی دی او د لیسانس په درجه ترې فارغ شوی دی. ښاغلی صمدي د ننگرهار ولايت په دولتي تلويزون کی دنده تر سره کوي. صمدي سربېره پردې چی غښتلی ممثل دى ، په گڼو پروگرامونو ، ډرامو ، تمثیلي ټوټو او فلمونو کې ونډه اخيستې ده ، تر څنگ يی د کمپيوتر پر بېلابېلو پروگرامونو پوهاوی لري. خو له دی ټولو خبرو سره سره دى يوه بله ځانگړنه هم لري ، چې هغه د خطاطۍ هنر دی چې ښاغلی صمدي ترې برخمن دى. ده په دې برخه کې ډېر کار کړى او شاگردان يې هم روزلي دي.
هفت تلويزيون
هفت تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی.
وېشنيزه:افغاني رسنۍ وېشنيزه:پښتو رسنۍ
ووړنی مرخېړی
ووړنی مرخېړی (په لاتين:Boletus reticulatus) د خوراکو مرخېړو څخه تر ټولوگڼ شمېر لرونکي پوڅکی ده چې په  اروپا کې د بلوط په ځنگلونو کې او اوبو ته نژدې شنه کېږي. نوموړي مرخېړی په ځانگړي ډول په منځنی اروپا کې د خواړو د جوړولو لپاره ورڅخه کار اخيستل کېږي او د مې څخه تر اکتبر پورې ټول کېږي.
وېشنيزه:خوراکي پوڅکۍ
ټولنپوهنه
ټولنپوهنه (په انگرېزي: Socialogy) د دوو وييونو، ټولنې او پوهنې تړنگنوم دی؛ په پاړسي ژبه کې ورته جامعه شناسي او په عربي ژبه ورته علم الاجتماع وايي. ټولنپوهنه د اکاډميکو زده کړو يو ډگر دی چې د ټولنې او په ټولنه کې د وگړيو تر منځ د ټولنيزو اړيکو په اړه ويېنه (بحث) کوي. ټولنيزې څېړنې بيا په کوڅه کې د ورکنومو وگړيو د لنډو اړيکو له شننو نيولې تر نړېوال ټولنيز بهير (پروسې) په ځان کې رانغاړي. د زده کړې په دغه ډگر کې يو داسې ليدلوري ته نغوته (اشاره) شوې چې ولې خلک په ټولنو کې اوډل شوي، يا ولې د يو وگړي په توگه، د يوې اتحاديې، د ډلو او انسټيټيوټونو د غړو په توگه انسان خپل ځان ته اوډلې ټولنې جوړې کړې دي. د يوې اکاډميکې زده کړې په توگه ټولنپوهنه د ټولنيزو ساينسونو ارزښتناکه (مهمه) برخه ده.
دا هم وگورۍ
وېشنيزه:ټولنيز ساينسونه
وطندار تلويزيون
وطندار تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی.
وېشنيزه:افغاني رسنۍ وېشنيزه:پښتو رسنۍ
سردار يوسف زى
ښاغلى سردار يوسف زى په ملکنډ کې زيږيدلى ، خپلې زده کړى يې د پېښور په پوهنتون کې پاى ته رسول دي. د پښتو موسيقي منل شوى سندرغاړى سردار يوسفزى ، د ښکلي غږ لرونکى په موسيقي پوه او په پښتو موسيقي کې خپل ځانگړى ځاى لري. ښاغلى سردار يوسفزى په کال ٢٠٠٣ کې په موسيقي پيل وکړ ، لمړى سندرې يې فولکوريکې سندرې وې. تر اوسه پنځه البومه لري. د افغانستان او پاکستان په تلويزيونو کې يې سندرې ثبت کړي دي. سردار يوسفزى د سندرو ويلو تر څنگ د سندرو کمپوزونه هم جوړوي.
اخځونه
وېشنيزه:پښتانه سندرغاړي
چاغي ولسوالۍ
چاغي ولسوالۍ د پاکستان د بلوچستان ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر په ۲۰۰۵ کال کې ۲۵۰،۰۰ و. د ځمکې په حقله دا د پاکستان د ټولو نه لويه ولسوالۍ ده۔
سرچينې
وېشنيزه:دبلوچستان ولسوالۍ
وېشنيزه:د بلوچستان ولسوالۍ، پاکستان وېشنيزه:بلوچستان (پاکستان)
اکا مهاديوي
اکا مهاديوي (۱۱۳۰-۱۱۶۰ز کلونه) د کناډا ادبياتو يوه له لومړيو شاعرانو او په دولسمه پېړۍ کې په «لينګاياټ شاهوا» ډله کې يو پیاوړی شخص و. د «واچانا» په نوم د هغې ۴۳۰ نامتو شعرونه (د خپل ځاني روحاني شعرونو يو ډول) او دوه لنډې لیکنې چې د «مانتروګوپي» او «يوګانګاتريويدي» په نومونو پېژندل کېږي، له کناډا ادبياتو سره د هغې د پام وړ مرستو څخه شمېرل کېږي. هغې د ياد خوځښت د نورو روحانيانو په پرلته ډېر کم شعرونه ويلي دي. د «اکا» (مشره خور) نوم يو وياړ دی چې نوموړې ته د «لينګايات» روحانيونو لکه «بساوانا، سیداراما» او «الاماپرابو» له خوا ورکړل شوی دی، دا نوم په «انوباوا مانتاپا» کې په تر سره کېدونکو روحاني بحثونو کې د هغې د لوړ مقام ښودنه کوي. هغې ته د کناډا په ادبياتو او د «کرناټک» په تاريخ کې د يوې الهام بښونکې ښځې په سترګه کتل کېږي. هغه د خپل مېړه په څېر «شيوا» (چينا مليکارجونا) خدای بلل کېږي (په دوديز ډول د قربانۍ «مادورا ذهاوا» یا «مادهوريا» په بڼه پېژندل شوی).
ژوندليک
اکا مهاديوي د هندوستان د کرناټک ايالت اړوند د «شيواموګا» سره نژدې د «اډوټاډي» په سيمه کې د ۱۱۳۰ز کال په شا اوخوا کې زېږېدلې وه. ځينې پوهان په دې باور دي چې د هغې مور او پلار «نيرمل شيټي» او «سوماټي» نومېدل چې دوی دواړه د «پارا شيوا» عقيدتمند وو. لوېديځې سرچينې ادعا کوي چې د هغې د ژوند په اړه ډېر معلومات په لاس کې شته،  خو دا موضوع بيا هم د هندي مذهبي مشرانو د ژوندليکونو، ولسي او افسانوي ادعاوو موضوع ده چې په ژبنيو روايتونو او د هغې په خپلو شعرونو ولاړه ده. د بېلګې په ډول د هغې په يو شعر کې داسې برېښي چې هغې د خپل زېږېدو ځای او کورنۍ خوشې کړي دي تر څو «شيوا» تعقيب کړي.
«تارو» او «لليتا» هم داسې مشهوره ادعا مستنده کړې ده چې د «کاوشيکا» په نوم يو سيمه ييز «جين» پاچا له هغې سره د واده لټه کړې وه، خو هغې نوموړی رد کړ او د دې پر ځای يې د «پاراشيوا» خدای لپاره د خپل عبادت پوره کول غوره کړل. خو د دې روايت لپاره بنسټ منځنۍ سرچينې مبهمې او باوري نه دي. دوی د نوموړې يو شعر يا «وچناس» ته اشاره کوي، په کوم کې چې هغه له پاچا سره د واده لپاره درې شرطونه ږدي، په دې شرايطو کې دا هم شامل و چې هغه په خپل دې انتخاب واک لري چې خپل وخت په عقيدتمندۍ کې يا له نورو پوهانو او مذهبي شخصيتونو سره په خبرو کې تېر کړي، نه دا چې له پاچا سره. ...پوهاند او شاعر «هاري هارا» د هغې په ژوند ليک کې وړانديز کړی چې دا واده نږه تش په نوم واده و، په داسې حال کې چې له «کاماسارا» څخه نور روايتونه بيا وړانديز کوي چې د هغې شرايط ونه منل شول او واده ونه شو.
د «هاري هارا» روايت وړاندې وايي چې کله «کاوشيکا» پاچا د هغې له خوا له وړاندې شويو شرايطو څخه سرغړونه وکړه، اکامهاديوي له ماڼۍ څخه ولاړه، د خپلو کاليو په ګډون ټول ملکيتونه يې پرېښودل، تر څو «سريسايلام» ته ولاړه شي، کوم چې د خدای «پارا شيوا» کور و. په نورو روايتونو کې راغلي چې د اکامها ديوي د پرېښودو عمل د پاچا د هغو ګواښونو په بدل کې و چې نوموړې د هغه له ردولو وروسته ورسره مخ شوه. د دې اټکل هم شوی چې پر لاره هغې له «کليانا» ښارګوټي څخه ليدنه وکړه، چېرته چې هغې د «لينګياټ» خوځښت له دوه نورو نومياليو شاعرانو او شخصيتونو سر هر يو «الاما» او «بساوا» سره وليدل. د هغې په اړه باور دا د یچې د ژوند تر پايه يې د «سريسايليام» غرونو پر لور سفر کړی دی، چېرته چې هغې د پرهېزګارې په توګه ژوند وکړ او په پايله کې مړه شوه. اکا مها ديوي ته منسوب يو «واچانا» وايي چې د هغې د ژوند د پای پر لور پاچا «کاوشیکا» په هغه ځای له نوموړې سره وکتل او له هغې څخه يې بښنه وغوښته.
تاريخچه
اوسني پوهان هغه د ښځو د آزادۍ په برخه کې يوه پیاوړې څېره بولي. په کرناټاکا کې د يو کور نوم، هغې ليکلي چې هغه يواځې په نوم ښځه وه، له دې پرته د هغې دماغ، بدن او روح د شيوا اړوند وو. په دولسمه پېړۍ کې د سياسي بې ثباتۍ او ګډوډۍ پر مهال، هغې روحي روښنايي غوره او بيا د خپل انتخاب سره ودرېده. هغې په «کليانا» (اوس بساوا کليانا) کې د « Anubhavamantapa » په څېر پوهانو په .ناستو کې برخه واخسته تر څو د فلسفې او روښانتيا په اړه بحثونه وکړي (يا موکشا چې هغې ورته د «ارويو» نوم ورکاوه). د خپل تلپاتي روح د ملګري خدای شيوا په لټون کې، هغې ژوي، ګلان او مرغۍ خپل ملګري او دوستان وګرځول، د کورنۍ ژوند او له نړۍ سره تړون يې رد کړ.
د روښنايۍ لټون د «اکا» د شعرونو په ساده ژبه، خو له سترې فکري پاملرنې سره ثبت شوی دی. د هغې شاعرۍ د خدای د تلپاتې مينې په ګټه فاني کېدونکې مېنې رد رالوڅ کړی دی. د هغې «واچانا» همدا راز د هغو لارو چارو په اړه خبرې کوي چې د روښانتيا لاره يې له پلټونکي څخه غوښتنه کوي، لکه د «زه» وژل، د هيلو او احساساتو نيول او داسې نور.
کاوسيکا يو جين و، يوه ډله چې شتمن اوسېدل يې غوښتل او ولس ترې کرکه کوله. نوموړې د هغه ارامه ژوند رد کړ او د يو سرګردانه شاعر روحاني ژوند يې غوره کړ، په سيمه کې به يې سفرونه کول او د خپل خدای شيوا د ستاينو شعرونه به يې ويل. هغه د ملګرو پلټونکو په لټون ووته، ځکه باور دا دی چې روحاني ملګرتيا يا «سجانا سنګا» په زده کړه کې چټکتيا راولي. هغې د «بساواکليانا» په «بيدار» ولسوالۍ کې د داسې «شراناس» ملګرتيا پيدا کړه او د دوی په ستاينه کې يې ډېر «وچاناس» وويل. د هغې د نه منلو لارې چارې د دې لامل شوې چې د هغه مهال محافظه کاره ټولنه محدوده کړي: ان د هغې وروستی ګورو «الاما پربو» په «انوبهاوامانټاپا» کې په ناستو کې د هغې د شاملولو پر مهال له ستونزو سره مخامخ شو.
ويل کېږي چې دې ريښتينې پرهېزګارې مهاديوي هېڅ راز کالي نه اغوستل چې دا کار د نارينه روحانيونو تر منځ عام و، خو د يوې ښځې لپاره هېښونکی و. افسانه ليکونکی وايي: له دې امله چې هغې د خدای له عبادت سره ريښتينې مينه درلوده،د هغې ټول بدن په ويښتو خوندي شوی و.
د   «انوبهاوامانټاپا» ټولو «شرناګانو» په ځانګړي ډول «بساوانا، چينا، بساوانا، کيناری، بومايا، سيداراما، الاماپربو او ديسيمايا» د «اکا» په ټکي د هغې ستاینه کوله. په حقيقت کې نوموړې له همدې وروسته په «اکا» مشهوره شوه، يعنې مشره خور. الاما هغې ته د له خدای «چينا مليکارجونا« سره د وروستي يو ځای کېدو د لوړې نېکمرغې د تر لاسه کولو لا زياتې لارې وښودې. اکا له لاندې واچانا سره کليانا پرېښود: د شپږو خواهشاتو پرېښودل او د
بدن، فکر او خبرو مثلث جوړېدل
مثلث پای ته رسول او دوه ګونی کېدل – زه او حتمي
د غبرګوني پای ته رسول او توحيد کېدل
زه باساوانا او دلته راټولو شويو ټولو ته سلام کوم
زه د خپل استاد الاما له خوا نېکمرغه شوم
خوشحاله شوم، ځکه چې شونې ده له خپل چينا ماليکارجونا سره يو ځای شم
د خدای په امان! د خدای په امان!»
د امریکا د کورنۍ جګړې پر مهال مرییتوب
د امريکا د کورنۍ جګړې پر مهال مرییتوب مرکزي کردار لوبولی. د بېلتون غوښتنې بنسټيز محرک مرییتوب و، په ځانګړي ډول د سويلي سياسي مشرانو له خوا د مرییتوب ضد شمالي سياسي ځواکونو، د هغو هڅو په وړاندې مقاومت چې کوښښ یې کاوه، لوېديځو سيمو ته د مرییتوب د خپرېدو مخه ونيسي. کله چې سويلي سيمو ولیدل، چې اتحادي پوځ (د متحده ايالاتو پوځ) پراخې سيمې نيولي دي، د مريانو ژوند له سترو بدلونونو تېر شو. له جګړې مخکې او د جګړې پر مهال، مريانو په خپلې آزادۍ کې فعالو ونډه درلوده او د جګړې پر مهال زرګونه مريان له غلامۍ وتښتېدل. د ۱۸۶۳ ز کال د جنورۍ په لومړۍ نېټه، ولسمشر ابراهام لنکلن له غلامۍ څخه د آزادۍ اعلان وکړ او په دې ډول يې درې ميلیونه تور پوستي په قانوني ډول آزاد کړل. د جګړې پر مهال دواړو خواوو افريقايي الاصله امريکايان د پوځي موخو لپاره وکارول؛ په سويل کې د مريانو مزدورانو په ډول او په شمال کې په مزد د مزدورانو او پوځي داوطلبانو په ډول. له ۱۰۰۰۰۰ څخه زيات مريان شوي د اتحاديې په پلوۍ وجنګېدل او له ۵۰۰۰۰۰ څخه زياتو بيا د اتحاديې له ليکو سره د يو ځای کېدو په موخه خپلې کروندې پرېښودې او وتښتېدل. د کورنۍ جګړې پر مهال، د مذهب او کلتور څرګندولو هم زياته وده وکړه. تور پوستي په جګړه کې وجنګېدل.
شمېرنه او اقتصاد
په سويل کې د مريانو د ساتنې د اندازې د اټکل لپاره ډېرې بېلا بېلې لارې وې. په ۱۸۶۰ز کال کې، د متحده ايالاتو يو اعشاريه شپږ سلنه وګړو مريان درلودل.
په سويل کې ډيری مريان شوي کارکوونکي د کروندګرو له خوا مريان شوي وو (په عمومي توګه هغه ډول پېژندل شوي چې شل يا له دې زيات خلک يې مريان کړي وو)، په داسې حال کې چې په کورونو کې په دهقانۍ د بوختو کسانو شمېر له کروندګرو زيات و چې شمېر يې ۵۰۰۰۰ ته رسېده. سويلي کرهڼه د شمالي په پرتله زياته ګټوره وه، دوی د وريځو، پمبې او شکر په کرنه تمرکز درلود. آن له جګړې مخکې هم، د جورجيان او سويلي کاروليان او د ميساپي ډيلټا په ځينو هغو برخو کې چې وریځې په کې کرل کېدې، هر سپين پوستي نژدې لس يا ان تر شلو پورې تور پوستي مريان درلودل. د جګړې پر مهال، دا اختلافات زيات شول، د بغاوت وېره پيدا شوه او د مليشې له شرکتونو غوښتنه وشوه چې په کرنيزو سيمو کې ځای پر ځای شي، تر څو  امنيت تامين کړي.
نظر محمد سلطانزی
پوهنوال ډاکتر نظر محمد سلطانزی ځدراڼ (په انگرېزي: Nazar Muhammad Sultanzai Zadran) (زوکړه ۱۳۲۳ لېږديز لمريز کال د پکتيا ولايت) د افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال او څېړونکی دی.
د امریکا د کورنۍ جګړې پر مهال مرییتوب
شمېرنه او اقتصاد
د جګړې په اوږدو کې هم د مريانو د پير او پلور بازار روان و، د کار لپاره د مريانو د کرايه کولو او په کار ورکولو بازار هم پر ځای پاتې و. که څه هم د مريي شويو کارکوونکو ارزښت زيات شو، خو دا ارزښت يې د انفلاسيون (پړسوب) پر مهال ونه شو ساتلی او د  کورنۍ جګړې پر مهال د مريانو د ارزښت د راښکته کېدو لامل وګرځېد. د مريانو ارزښت (قيمت) لوړ شو او د کانفدرشن د بريا پر مهال په نسبي ډول راښکته شول. په ۱۸۶۰ز کال کې، په ويرجينيا کې د پلورل کېدونکي مريي منځنی قيمت ۱۵۰۰ امريکاي ډالره وو او «د کار لپاره اجاره شوي» په توګه په «نيو اورلينز» کې يو مریی په ۱۸۰۰ امريکاي ډالره پلورل کېده. په ۱۸۶۳ز کال کې، په «ريچمنډ» کې مريان په ۴۰۰۰ يا ۵۰۰۰ امريکاي ډالرو پلور شوي وو او په ټيکساس کې له ۲۵۰۰ څخه تر ۳۵۰۰ امريکايي ډالرو پلورل شوي وو چې دې توپير د مريانو په مهارت پورې اړه لرله. د کورنۍ جګړې له پيل مخکې، د مرییتوب پراختيا د مريانو د مالکانو لپاره يوه مهمه سياسي او اقتصادي موخه وه. همدا چاره، د جګړې پر مهال هم روانه وه او په ټيکساس کې مرییتوب په زياته اندازه پراخ شو، کوم ښار چې بیا په ۱۸۴۵ز کال کې په يو ايالت بدل شو، خو د جګړې په وروستو کې، د مريانو ډېرو مالکانو د دې مخ پر وده شونتيا وليده، چې مرییتوب به پای وموميۍ او داسې شواهد وو چې د مريانو د پلور هڅې زياتې شوې وې.
نظر محمد سلطانزی
مخينه
پوهنوال ډاکتر نظر محمد سلطانزی ځدراڼ د خدای بښلي الحاج ډگروال الله داد خان سلطانزی ځدراڼ زوی، په هډ پښتون افغان په ۱۳۲۳ ل ل (۱۹۴۴ زېږديز) کال کې د ځدراڼو مېزای ټـبر په يوه دينداره او روښانده کورنۍ کې زيږيدلی دی. هغه په ١٩٥٠ ز کال کې خپلې لومړنۍ زده کړې په رحمان بابا لېسه کې پيل او په ١٩٦١ ز کال کې په لوړه درجه سر ته ورسولې. نوموړی په ١٩٦٢ ز کال کې د لوړو زده کړې لپاره لوېديځ المان ته ولاړ. په ١٩٦٥ ز کال کې يې د فرانکفورت په پوهنتون کې د عمومي فزيک په زده کړه پيل وکړ او تر ١٩٦٦ ز کال وروسته يې د برلين په ازاد پوهنتون کې (Free University of Berlin) خپلې زده کړې ته دوام ورکړ. سلطانزی په ١٩٧٠ ز کال کې د تجربوي فزيک په څانگه کې د ديپلوم په اخيستلو بريالی شو. هغه د ١٩٧١ ز کال څخه تر ١٩٧٦ ز کال پورې د جرمني بوخوم پوهنتون د فزيک په ديپارتمنت کې د يوه علمي غړي په توگه په څيړنو بوخت وو چې په پایله کې د هستوي فزيک په څانگه کې د ډاکترۍ په اخيستلو بريالی شو. نظر محمد سلطانزی ځدراڼ په ١٩٧٧ ز کال کې د طب په څانگه کې په لوړو زده کړو پيل وکړ.
د امریکا د کورنۍ جګړې پر مهال مرییتوب
د افريقايي امريکاي کلتور بدلون
څومره چې د جګړې پر مهال د مريانو لپاره خپلواکۍ وده کوله، هومره د کلتوري څرګندونو شونتياوې هم زياتې شوې. د کورنۍ جګړې پر مهال او د جګړې له پای ته رسېدو سملاسي وروسته د مريانو په منځ کې مسيحيت او آزادۍ وده وکړه. د امريکايي مبلغينو د سازمان او د ملي خپلواکو د مرستې ټولنې په څېر سازمانونو هغو سيمو ته مبلغين واستول، کومې چې اتحاديې نيولې وې، په دې سيمو کې دوی مذهبي ټولنې جوړې کړې او د بيا راپورته کېدو مشري يې وکړه. په ځانګړي ډول افريقايي «ميتودسټ ايپسکوپل چرچ» (AME) (افريقايي اسقفي متديست کليسا) د اتحاديې تر واک لاندې سيمو او د هغې په شا او خوا کې د مريانو او آزادو شويو خلکو په منځ کې په پراخه کچه خپل شتون ثابت کړ. د ملکي مبلغينو تر څنګ، AME د تورپوستو اتحادي پوځي کنډکونو لپاره هم پادريان (مذهبي مشران) برابر کړل. د آزادو تورانو AME د اشخاصو له منځه، کوم چې د جګړې پر مهال په سويل کې په ځانګړي ډول فعال و، «جيمز واکر هوډ، هينري ميک نيل، جابيز پيټ کامپبيل، جان ايم. براون او وليم اي. ماتيو» يې د يادونې وړ دي.
د جګړې پر مهال هغه موسيقي چې افريقايي الاصله امريکايانو غږولې وه بدله شوه. له مرییتوب څخه د تېښتې موضوع په ځانګړي ډول د تورپوستو له خوا په غږول شوې روحاني موسيقۍ کې اهميت پيدا کړ، هم د مريانو په منځ کې چې خپله يې سندرې بللې (موسيقي غږوله) او هم د ازادو شويو لپاره چې نويو ازادو شويو تورپوستو به د سپين پوستو نندارچیانو لپاره غږولې. د غزلو نويو بڼو، لکه: «هيل ميری»، «مايکل رو دی بوټ اشور» او «ګو ډاون موسا» د ازادۍ پر پيغام او د مرییتوب پر رد تمرکز درلود. د مرییتوب ډېرې نوې غزلې هم وويل شوې، تر ټولو مشهوره يې «ميني تاوزنډ ګو» وه، کومه به چې د هغو مريانو له خوا بيا بيا ويل کېده چې د کروندو څخه د اتحادي پوځ پنډغالو ته تښتېدل. د جګړې پر مهال ګڼې داسې هڅې وشوې چې د مرییتوب سندرې خپرې شوې. لومړۍ يې په ۱۸۶۱ز کال کې د «ريورنډ ايل. سي لاک ووډ» له خوا د «ګو ډاون موسا» په نامه د موسيقۍ پاڼه وه، دا موسيقي په همدې کال د ويرجينيا «فورټ مونرو» کې د تښتېدلو مريانو سره د هغه پر تجربې ولاړه و. په ۱۸۶۳ز کال کې، د کانټينينټل مياشتينۍ د «د خرما تر ونې لاندې» په عنوان د سويلي کارولينا څخه د روحانياتو يوه بېلګه خپره کړه.
نظر محمد سلطانزی
دندې
سلطانزی له ١٩٨٠ ز کال څخه تر ١٩٨٦ ز کال پورې د کابل پوهنتون د طبيعي علومو پوهنځي د فزيک په ديپارتمنت کې د استاد په توگه کار کاوه. وروسته د افغانستان د اتوم انرژۍ د څانگې مسئول مشر وټاکل شو. هغه د ١٩٨٦ ز کال په اکټوبر مياشت کې د اټومي انرژۍ نړيوال سازمان (IAEA) په عمومي کنفرانس کې د برخې اخيستو په موخه د اتریش هېواد ته ولاړ. په ١٩٨٦ ز کال کې د يوه وتلي افغان او ولس پالونکي ساینس پوه په توگه په افغانستان باندې د روسانو د يرغل او له افغان کمونيستي چارواکو سره د مخالفت درلودلو له کبله يې په اتريش کې سياسي پناه وغوښته او خپل هيواد ته بیرته راستو ن نه شو.
د امریکا د کورنۍ جګړې پر مهال مرییتوب
د افريقايي امريکاي کلتور بدلون
په سويلي کارولينا کې د لومړي پوځي کنډک سپین پوستی ډګروال «تاماس وينټ ورتهيګنسن» وايي: کله چې تورپوستي پوه شول چې سپین پوستي يې اوري، دوی د خپلو غزلو طريقه بدله کړه، تاريخ پوه «کرسن وايرټر» وايي چې: افريقايي الاصله امریکایانو «خپله موسيقي سپینو افکارو ته د نويو بڼو ورکولو لپاره وکاروله، د تور پوستو د کلتور يو نوی انځور يې وړاندې کړ، کوم چې مخ پر وده او د خپلواکۍ لپاره چمتو و. په پورټ رويال کې، تښتېدلو مريانو په پټه سره د «امريکا» سرود زده کړ، چې کله يې هم د سپين پوستو په مخ کې نه وايه. کله چې د خپلواکۍ اعلاميه تصويب شوه، يو جشن (د لمانځنې او خوشحالۍ مراسم) ونيول شو، سپين پوستي ليدونکي يې په حېرانتيا کې واچول، منع شويو خلکو د سرود غږول پيل کړل، دا سرود يې د خپل نوي حيثيت د ښودلو لپاره کاراوه. د مريانو په منځ کې د سپين پوستو تر ټولو مشهور غزل د جان براون «باډي» او د «ايچ. سي. ورک» «کنګډم کمنګ» وې، په داسې حال کې چې جګړه روانه وه، د افريقايي الاصله امريکايانو له خوا ويل شوې سندرې بدلې شوې، ناڅرګندې او شفري ژبې يې پرېښودې، د عسکرو او اتباعو په ډول يې په کې د دوې نوې ونډې څرګندول شامل کړل.
نظر محمد سلطانزی
دندې
سلطانزی له ١٩٨٩ ز کال څخه تر ٢٠٠٠ ز کال پورې د اتریش هېواد د ويانا ښار لاينڅ په روغتون کې، او له ٢٠٠١ ز کال څخه راهيسې د المان بایرن ایالت په يوه روغتون کې، د طبي فزيکپوه او هستوي طب څانگپوه (متخصص) په توگه د راديو تېراپي (Radiation Therapy) په څانگه کې په کار بوخت دی.
د امریکا د کورنۍ جګړې پر مهال مرییتوب
د افريقايي امريکاي کلتور بدلون
په سويل کې د مريانو مالکانو په کروندو کې پر دوی د سندرې ويلو بندير ولګاوه او هغه سندرغاړي يې بنديانول چې د مرییتوب د ختمولو يا شمال ملاتړ يې کاوه. کانفدرالي ملاتړو هم هغې موسيقۍ ته د وفادارۍ د نښې په توګه کتل چې د مريانو له خوا به ويل کېدې. په ډېرو کانفدرالي عسکري ډلو کې مريي سندرغاړي شامل وو، کانفدريشن مريانو ته دا اسانتيا ورکړه چې سندرې ووايي او نڅا وکړي او وښيي چې دوی څومره خوشحاله دي. مریی سندرغاړی «تهامس ګرين بيتهون»، څوک چې د «بلاينډ ټام» په نامه پېژندل کېږي، به هغه مهال تر ډېره بريده د کانفډريشن په ملاتړ کې غزل ويلې،لکه: «ميری لينډ، مای ميرلينډ» او «ډيکسي» او له خپلې اداکارۍ څخه يې «يانکي ډوډل» لرې کړ.