cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د جمشید پلاز
د جمشید پلاز (په پارسی: تخت جمشید) یو پخوانی ښار وو چی د فارس په ولایت کی په ایران کی تر شیراز نژدې پروت دی. دغه ښار داریوش ۱ لخوا تاسیس شو. د جمشید پلاز د هخامنشیانو کورنی پایتخت وو. په ۳۳۰ کال عیسوی مخکی د جمشید پلاز د اسکندر مقدونی لخوا خراب شو. په ۱۹۷۹ کال کی د جمشید پلاز د UNESCO څلی شو.
څېړنيزه خبريالي
خبریال ولې څېړنې ته اړ دی؟ '''
یو خوا د خبریالانو لپاره ډېره اړینه ده چې خبر یې پر  رښتینولۍ ټیکاو ولري، بلخوا دا ډېره ستونزمنه ده چې یو خبریال دسل په سلو کې د یوې پېښې په باره کې رښتیني مالومات لاسته راوړي. ډېر به داسې کسان پیدا شي چې له خبریال سره یوې مرکې ته حاظر شي او یاهم د مالوماتو د ورکولو په برخه کې مرستندوی شي. خو آیا دا کس به هم خبریال ته سل په سلو کې رښیتا ووایي؟ دا ښه شونې ده چې هر سړی به خبریال ته خپل اند په پوره رښتینولۍ سره څرگند کړي، د پېښې په باره کې به هغه مالومات ورکړي چې څه یې لیدلي وي، خو بیا هم پوښتنه دا ده : آیا دغه شخص په رښیتا سره د پېښې په باره کې هر اړخیز مالومات لري؟ په داسې اکر کې خبریال دې ته اړ دی چې د مالوماتو په باره کې څېړنه وکړي. ځکه چې نه یوازې سیاستوال، لوی لوی سوداگر او دولتي کارمن، بلکې د هر پېښې ښکېل غاړي دا هڅه کوي چې تل له خبري رسنیو څخه ناوړه گټه واخلي.
هېڅوک له خبریال څخه داتمه نه لري چې باید ټول خبرونه یې د سل په سلو کې پر رښتینولۍ ټیکاو ولري. ځکه لوستونکي پوهېږې چې رښتینولي ډېره نه پیداکېږي. خو د دې لپاره چې خبریال خپله څانگیزه یا مسلکي پازوالي سرته رسولې وي، او نه یوازې ټولنې ته، بلکې خپل مسلک ته هم په ناغېړۍ گرم نه وي، نو باید تر خپل وس پورې د مالوماتو په باره کې څېړنه وکړي. موږ کولای شو چې څېړنه په لاندې ډول وسپړو :
څېړنه
څېړنه چې په ادبیاتو کې د ژورنالېزم یوه لویه برخه گڼل کېږي، له آره د ژورنالیستي لیکنو په باره کې د پلټنو، پوښتنو او ځوابونو یو بهیر دی چې هېڅکله به هم پای ونه مومي. دا څېړنه ده چې د یوه خبر نویوالی او وړتیا څرگندولای شي. له دې کبله د خبرونو په امرنه، لیکنه ، خپراوي او سمون کې رغنده رول لوبوي. که پر لاندې پوښتنو غور وشي :
• ولي یو خبر باید لوستونکیو ته وړاندې شي؟ • ولې دا خبر د ټولنې لپاره اړین دی؟ • ولې باید دغه لاسته راوړل شوي مالومات د خبر، راپور، راپورتاژ، مرکې یا هم فیچر په توگه ولیکل شي؟
د دغو پوښتنو راځوابولو ته خبریال اړ دی چې چې د لاسته راوړل شویو مالوماتو په باره کې څېړنه وکړي. او د همدې څېړنې له لارې ځان پوه کړي چې مالومات لوستونکیو ته په کومه بڼه د ښه ترا لوست او پوهاي جوگه کېدای شي. څېړنه د خبریال لپاره هغه ننگونه ده چې هره شېبه به خبریال ورسره لاس اوگرېوان وي. هغه خبریال چې د یوې پېښې په باره کې د مالوماتو په راټولونه کې ناغېړي کوي، یا هم گرد سره څېړنه نه کوي، نو د ژورنالېزم یو اساسې بنسټ له پامه غورځوي. او همدا لمړی گام دی چې خبریال یې د ناکامۍ پر لورې اخلي.
که خبریال په بې پرې توگه، پوره پاملرنه او له مسلکي ځانگړتیاوو څخه کار واخلي، هم به څېړنه اسانه وي او  هم به د خبر پر ارښت ډېر ژر او سم پوه شي. مانا دا چې دا به ډېره گرانه نه وي که خبریال د کوم سیاستوال په خبرو ځان کوڼ واچوي. ځکه چې دغه سیاستوال به په تېر وخت کې هم داسې خبرې کړې وې. ډېره به گرانه نه وي که خبریال د یوه خبر په باره کې لمړی سوچ وکړي چې ولې دغه خبرځای، یا شخص داسې مالومات ورکړل. همداراز خبریال کولای شې چې لمړی خپل ځان وپوښتي چې ولې د دې مالوماتو په باره کې څېړنه وکړم او ولې یې د خبر په توگه خپاره کړم. که مالومات څه ناڅه د څېړنې وړ وي، خبریال باید لمړی سوچ وکړي چې لمړی له چا څخه په دې باره کې نور مالومات وغواړي، چېرته او له چا سره مرکه وکړي او آیا د مرکې لپاره دغه کس مناسب شخص دی که نه. تر دې اړینه دا ده چې خبریال په پېښو کې ښکېل غاړې دواړه وپوښتي او د دواړو غاړو پیغام ته غوږ ونیسي.
سربېره پر دې ډیر خبریالان په دې اند دي چې خبري آژانسونه هم پوره د باور وړ نه دي. د دې لپاره چې خبري رسنۍ خپل باور له لاسه ورکړی نه وي، نو ښه به دا وي چې خبریال د دویم خبري آژانس خبر ته تم شي. که چېرې یوې خبري رسنۍ یو خبر خپور کړی وي، هر گوره داسې خبر چې د خورا ډېر اهمیت وړ وي، او خبریال په دې اند وي چې کېدای شي دا خبر رښتیا نه وي، نو ښه به دا وي چې خبر رښتیا ونه گڼل شي او خبریال لږ تم شي چې خبره نوره هم سپینه شي.
هر څومره چې یو خبر تود، همدوره یې مانا او اغېزه ډېره وي. نو ځکه باید هغه خبرونه چې د کوم کس په باره کې وي، په بې پروایۍ سره خپاره نه شي. دلته د شخصي گټو او عزت خبره ده. خبریال په ټولیزه توگه د لوستونکیو د یوه شي پوروړی دی او هغه د خبریال مسلکي وړتیا ده. په دې مانا چې هر خبریال باید هڅه وکړي چې خبر په مسلکي توگه وڅېړي، وامري، ولیکي او بیا یې لوستونکیو ته یې وړاندې کړي.
څېړندود
د هرې څېړنې موخه چې د رښتینولۍ د پیداکولو او د پېښو په باره کې وي د "څه شی، څوک، چا، چېرې، څه وخت، ولې، څنگه او خبرځای" پر پوښتنو راڅرخي. دغه پوښتنې سړی کولای شې چې د پېښې له ښکېل او مسلکي کسانو، پوهانو، بې پرې عالمانو، او پر پېښو پورې اړوند ادارو څخه لاسته راوړي. هر اداره د رسنیو د قانون له مخې باید خبریال ته مالومات ورکړي. د نورو مالوماتو لپاره خبریال کولای شي په کتابخونو، اېنټرنېټ او له شخصي ملگرو څخه مرسته وغواړي.
پر دې سربېره هر خبریال باید له ځان سره د هغو پوښتنو یو نوملړ هم جوړ کړي چې د پېښې په باره کې د کېدون ته بریده نور مالومات راټولولای شي. خبریال کولای شي چې لمړی د پېښې د باندیونیو اړخونو په باره کې مالومات راټول کړي. له باندینیو اړخونو څخه مطلب هغه د پېښې څرگندې پایلې دي، لکه د یوې بمي چاودنې په پایله کې د مړو او زخمیانو شمیر. همداراز خبریال کولای شي چې د پېښې شالید، عاملینو او د هغوی د موخو په باره کې څېړنه وکړي. خبریال کولای شي د پېښې په باره کې له ساتندیو او څارندویو سره خبري وکړي او له هغوی څخه د نورو خو همدا ډول پېښو په اړه مالومات واخلي. په داسې اکر کې خبریال باید د دوی نومونه، د مرکي نېټه او ځای له ځان سره یادښت کړي. هغه لاسوندونه چې خبریال یې له دوی یا نورو دولتي او ملکي ادارو څخه لاسته راوړي، باید له ځان سره وساتي. داشونې ده چې د یوه خبر له خپراوي وروسته دولتي  کارمن، ساتندویان او څارندویان په خپله خبر پښېمانه شي، خبریال ونیسي  او پر دروغو یې تورن کړي. په داسې اکر کې به همدغه لاسوندونه وي چې د خبریال د خلاصون سبب به گرځېدلای شي. د یادونې وړه ده چې که چېرې د پېښې په باره کې په راتلونکې کې د نورو مالوماتو وړاندې کولو ته اړتیا پېښه شي، خبریال کولای شي چې له لاسته راغلو لاسوندونو څخه نوره گټه هم واخلي.
هغه پېښې چې دوه غاړې پکې ښکېل وي، لکه د وردگو د بهسودو په پېښه کې چې د کوچیانو وروڼو او هزاره گانو تر منځ وشوه. یا هم اوسنی د تخار ناورین چې د سلو په شااوخوا کې پښتنې کورنۍ کلابند شوې دي. په داسې پېښو کې خبریال اړ دی چې له دواړو خواوو سره خبري وکړي. د دواړو غاړو غوښتنې، دک و دلیل او نظرونه واوري. خبریال کولای شي چې د دواړو خواوو د رسمي او غیر رسمي لاسوندونو کاپي واخلې او له ځان سره یې وساتي. همداراز خبریال ته ښایي چې د دواړو غاړو د مشرانو سره خبرې وکړي او هغوی ثبت کړي. د دې تر څنگ، خبریال ته ښایي چې چې د پېښو له لیدونکیو(شاهدانو) سره هم خبري وکړي، د هغوی نومونه، د مرکې نېټه، د ښار یا کلي نوم له ځان سره ولیکي. د اړتیا په اکر کې خبریال کولای شي چې له دغو کسانو سره په وار وار خبري وکړي چې د ستونزې په باره کې لا ښه ترا مالومات تر لاسه کړي.
انگازه
د څېړنې په وخت کې کېدای شې چې یو خبریال له انگازو سره مخ شي. یوخوا خبریال په بیړه کې وي چې ژر خبر ورکړي، بلخوا مالومات کره نه وي. د خبریال لپاره په داسې اکر کې لازمه ده چې دغه ډول انگازې گرد سره په خپل خبر کې ونه لیکي. انگازه کولای شي په لنډ وخت کې د یوه شخص شخصیت، پانگې ابرو او عزت ته زیان ورسوي.
خبریال باید لمړی د دغې انگازې ارزښت او لوستونکیو ته د لېوالتیا پر لامل سوچ وکړي. که چېرې ټولنې ته د دغه انگازې اړتیا او لېوالتیا د خبر د ارزښت پر بنسټ لږ وي، او یا دا انگازه په خپله د دې ارزښت ونه لري چې خبریال د هغې په باره کې پلټنې وکړي، نو ښایي چې گرد سره ترې تېر شي. که چېرې د ټولنې اړتیا او لېوالتیا له انگازې سره ډېره ښکارېده، نو بیا خبریال ته لازمه ده چې ټول خبرځایونه وسپړي او د دغې انگازې په باره کې څېړنې وکړي. د څېړنې په بهیر کې یوازې د یوه ساتندوی یا څارندوی، یوه دولتي کارمن، یو بل خبریال یا هم د خبریال د کوم ملگري خبر بس نه ده. خبریال باید د داسې انگازې په باره کې چې ټولنې ته د ارزښت وړ وي، ډېر لاسوندونه پیدا کړي. که چېرې د انگازې له مخې په پېښه کې د ښکېل کسانو څه پته ولگېده، خبریال کولای شي له هغوی سره خبري وکړي. دا څرگنده ده چې هېڅ څوک به ځان په خپله رسوا نه کړي، خو خبریال کولای شي چې د پېښې ښکېل کسانو ته وخت ورکړي. له هغوی سره په ملگریتوب خبرې اترې وکړي، له هغوی سره هغه وخت خبرې وکړي چې د دوی خوښه وي. خبریال باید پوه شې چې دی نه څارنوال دی نه څارندوی. خبریال باید پوه شي چې د ده دنده د تورن شخص نیول نه دي. د خبریال دنده یوازې او یوازې د پېښو ثبتول، د ښکېل کسانو د شتون او د هغو تورونو ‌ثبتول دي چې ښکېل کسانو ته مخامخ کېږي. د بېلگې په توگه، که لوې څارنوال یو څوک تورن گڼي، نو باید له وینا سره یې د څارنوال نوم ولیکل شي. د خبریال لپاره دا اړینه ده چې په داسې پېښو کې د لوی څارنوالي تور له خپلې خولې په خپلو ویو کې ونه لیکي، بلکې د څارنوال له خولې یې ولیکي. په هر خبر کې چې پر انگازه ټیکاو ولري، خبریال باید د انگازې ویی ورسره جوخت ولیکي. هغه انگازې چې د یوه کس په ډېر شخصي ژوند پورې اړه ولري، د مثال په توگه لکه ناروغي، خبریال ته ښایې چې داسې خبر هېڅ وخت هم خپور نه کړي.
.
وېشنيزه:خبريالي
پوليمير
سريزه اوس مهال لاستيک په يوه مهمه اقتصادي ماده باندې بدل شوی دی دامريکا په متحده ايالاتوکې دلاستيک مصرف دسړي په سر(8,6%)اوپه هندوستان کې (0,22%) دي. دحمل اونقل وسايل، کېمياوي وسايل،دبرق،الکترونيکي يې دمصرف کونکوڅخه شمېرلکېږي (کرستف کلمب) داکشف کړه چه امريکايانو دلاستيک په توپونوبازۍکوليطبعي رابړعموما دماليزا، اندنيزيا ، اولېبريا، په کشت  ځايونوکې پيداکيږي دالاستوميرونوڅخه په عمومي ډول دپوښ کولو د موادو په ډول کار اخستل کېږي  مصنوعي ربړ تيوکيول  کېمياوي ماده  چه  پاتريک  دهغه  ريس ؤ( A )  تيوکيول يې په کا ل (۱۹۲۹ م ) کې بازار ته وړاندي کړ  مصنوعي ربړ په دوه ډوله دي يوتغير ورکوونکي اوبل تغير نه ورکوونکي ډيرزيات مصرف کونکي مصنوعي ربړ (SBR )دي  دربړ صنعت يوملي صنعت دی چه په  کې ورسته دتغيرورکولو دربړ دکشف څخه د( چارليز گودينر )  په واسطه په کال (۱۲۳۹)د يوه اقتصادي صنعت په عنوان منځ ته راغی  ددی لپاره چه لاستيک دعمل له لحاظه کټور واقع شي بايد چه پوخ شي  اکثره وخت دلاستيک مخلوط  په مخلوط کولوکې تنها تر اول اودوهم  سرعت پوري  په کاروړ ل کېږي  دود يوه ډيره مهمه ماده ده چه دلاستيک په صنعت کې تري استفاده کېږي. د لاستيک اکثره مخلوطونه فقط تور رنگ لري په دودکې توررنگ دانتيجه ورکوي چه اصلي ډکونکي اوتوان ورکونکي دلاستيک په صنعت کې وجودلري په پخوا وختوکې دربړ په گټه څوک نه پوهيدل اودصنعت څخه هم لرې ووامريکايانو به دلاستيک په ماده دتوپ بازۍ کولې ټکنالوژي هم وجود نه درلود  مگر نن ورځ دربړاهميت ډيرزيات دی صنعت زيات پرمختگ کړي دی لنډه داچه چيرته انسان اوسي هلته دربړ ضرورت شته دی. ربړ يو ه ډيره مهمه صنعتي ماده ده او دژوند زيات ضروريات يې رفع کړي دي که وگورو دطبيعت په مختلفو برخوکې ورڅخه په زياته اندازه کار اخستل کېږي نو ما ته هم داموضوع ډيره مهمه ښکاري او غوښتل مې چې ددې مهمې مادې په يوه برخه څه نا څه معلومات راټول کړم اوديو علمي اثر په شکل يې ترتيب او تهيه کړم. بل داچې پولميري کېميا يوپراخ علم دی د هغه څخه يوازي دربړموضوع ما انتخاب کړي چه علمي ليکنه پريو کړم چې  نن  ورځ  زيات  د استعمال ځايونه لري. داچې دکندها رپوهنتون کې په تېرو دريو کلونو کې کومه علمي ليکنه نه ده ورباندې شوې نو ماغوښتل چې يو اثر وربانې وليکم چې ربړ په ورځني ژوند کې داستعمال ډير ځايونه لري او يوه مهمه اقتصا دي ماده ده
دمصنوعي ربړ دتوليد طريقي دامولسيون طريقه:په يوامولسيون کې د (۵)سانتي گراددرجي په اندازه د(۸)ساعتوڅخه تر( ۱۲)ساعتوپوري صورت نيسي. دغه عمل معمولاً په يوه دسگاه کې صورت نيسي او دهغهتغير( ۶۰ )څخه تر( ۷۵ ) پوري سر ته رسيږي او وروسته شيره په امولسيون کې په لاس لاس راځي دربړ دلاس ته راوړلو لپاره داشيره ديوي بلي مادې سره گډؤ په اول کې دا مخلوط ټينگ وي او وروسته د وچولو څخه يو ځل اوبه ورکول کېږي او په ربړ کې مخکې د تغير څخه غوړيور اضافه کوي او ورسته د نرم کولو څخه په ربړ کېيو په دوه اضافه والیراځي. دمصنوعي ربړ دتوليد مهمه نقطه يوواربيا لاسته راوړل دربړ کيفيت او عمل دواړه پرمختگ او اضافه والي کوي نو په همدي علت رواج دادی چه عکسل العملمخکي له تبديل څخه بايد کاملا ًودرول شي. مصنوعيربړ نيوپرين ربړ په( ۱۹۲۰م)کالکې يوالمانيعالمکالرزايگلرپهلومړيځلمصنوعيربړدپوليميرايزيشنپربنسټدپطروليملهبيوتا ډاينڅخهلاسته راوړلاسته راغليربړ (BU Na) وښودهدلته (Bu) دبيوتاډايناو(Na ) لهسوديمڅخهنمايندهگيکويچېپهدېتعاملکېدکتلستپهتوگهکارولشوي دي. CH2=CH-CH=CH2 1-3butadiene -CH2-CH2-CH=CH-CH2-CH2-CH=CH-CH- n polybutadiene دبيوتاډاينپهلاستهراوړلوسرهدموټرونودجوړولوصنعتپرمختگوکړچېټايرونه اودموټرودننه اودباندنيو سامانونوپه جوړولوکې له همدي   ربړ څخه کاراخستل کېږي د پولي سيتارين بيوتاډ اين(stywrene-butadiene) بل ډول مصنوعي ربړدی چې په (SBR) ښودل شو ی دی يو کوپوليميردی داربړ د دوو بيلابيلومونوميرونو څخه جوړ شوي دی C H2= CH +3NCH2=CH-CH=CH2
-CH2-CH=CH-CH2 -C H -CH2-CH=CH-CH2-CH2- CH=CH-CH2-        n
بيوپر ين: دمصنوعي ربړ بل ډ ول دیچې دطبعي  ربړ پر ځاي له هغه څخه گټه اخستل کېږي داربړ د دوو کلوروبيوتا ډاين (2Chlro butadiene)پوليميرايزيشن څخه لاسته راځي اومونوميريې ايز وپرين ته ورته خودايزوپرين دميتا يل پاتې شوني په کلوروپرين کې په کلورين تعويض شوي دي دهغو فورمولپه لاندي  ډول دی. C-CH=CH2. CH2=C-CH==CH2 CL                       CL                                                ISOPRENE        2-Chlrobutadiene پدې مونوميرکېد کلورين شتون دغوړيواو عضوي محلولونوپه مقابل کې دهغه غښتلواوليدلو دزياتيدولامل گرځيد لی دی ،هغه پوليميرازيشن په لا ندي ډول دی: nCH2=C-CH=CH2      -CH2=C-CH=CH2nCL                 CL
داچه ربړ هم يو پوليمير دی نو دلته هم لږ څه پوليمير تشريح کوو پوليمير ددوه يازيات شميرمونو ميرونوديوځاي کيدوڅخه په لاسراځي، پيچلي دنوروخواصولرونکيلوي ماليکول د پوليمير په نوم ياديږي.د پوليميرونو له ډلي څخه ربړ، پلاستيک،نشايسته،اوځينې درملونه ديادوني وړدي. مصنوعي ربړپه دې)(syntheticRubbeطريقه جوړيږي دمصنوعي ربړ غوره مثال دنيوپرين ربړدی چې په لاندې ډول يې ترکتنې لاندې نيسو. نيوپرين: (Neoprene)نيوپرين يوډول مصنوعي ربړ دی چې دکلورپرين دمنوميرونو ديوځاي کيدو څخه دپوليميرايزيشن دعملي‎ پواسطه لاسته راځي نوځکه لومړي دکلوروپرينجوړښت څيړواوبياد نيوپرين جوړښت ترکتني لاندينيسو.
کلوروپرين:(Chloroprene) داسيتلين دوو ماليکولونو نه دامونيم کلورايد)(NH4CLياکاپر کلورايد)CUCL2 (په شتوالي کې سره تعا مل ورکوي داسيتلين داي مير وينايل اسيتلين جوړوي.مصنوعي ربړهم يوپوليميردی چې دمونوميرونوديوځاي کيدو څخه دپوليميرازيشن په واسطهلاس ته راځي. CH≡CH+CH≡CH→CH=CH-C≡CH وينايل استلينسرهاوس(HCL)تيزاب ورزياتوودتعا مل په پايله کې دکلوروپرين ماليکول(2Chlori Butadien-1-3) چې دمصنوعي ربړ مونوميردی جوړيږي. اوس په دې ډول دکلوروپرين مونومير دتعامل لپاره ځان چمتو کوي چه دماليکول ددواړو دوه گونو اړيکو يو يو الکترون دمنځنيو کاربونونو ترمنځ ځاي نيسي او په منځ کېيوه دوه گونې اړيکه جوړوي او دهرې دوه گونې اړيکي پاتييو يو الکترون دځنځير سرونو ته ځياو په دواړو اړخونو کې خلاصي اړيکې جوړوي چه دپوليميرايزيشنپهوختهمدااړيکهدبلمونوميردخلاصواړيکوسرهځاننيښلوي .اوسدغهدکلوروفرينموميرونهدپوليميرايزيشندعملوروستهپهلانديډول(neoprenee rubber)نيوفرينربړجوړوي. clcl              CL -CH2-CH=C-CH2CH2-CH=C-CH2-   n 	n CH2=CH-C=CH2 نيوپرين ربړ.
دربړ صنعت دربړ صنعت يوملي صنعت دی چه په کې وروسته دولگانيزکولو دربړدکشف څخه د چارليز گودينر په واسطه په کال (۱۲۳۹هـ.ش)ديوه اقتصادي صنعت په عنوان منځ ته راغی دغه صنعت دمخکېنيو کار اخستنو څخه دموټرسيکلوپه محصولا توکې په لاندي ډول تکامل پيداکړي دی. ۱-دکاسيون ټايرونه۲-دکشاورزۍ دماشين الاتورټايرونه۳- دوړلواو راوړلووسايلو ټايرونه ۴- شلنگ،تسمې، ربړي فرشونه،اوهمداسي نور دټانگ دداخلي فرش کولوربړي اسفنجونه. ډيره برخه دربړ دپخواڅخه ټايرونه تشکيلوي په حقيقت کي ټايرونه (70%) توليدي ربړ مصرف کوي اوزيات د (۱۲) ميليونه ډالروڅخه اخيستلپري مصرف کېږي يعني د(۱۲) ميليونو ډالرو څخه هم زياتې پيسې ورباندې مصرفيږي.برسيره پردې چه په سلگونهدصنعتيربړدتوليدځايونهپهامريکاکېوجودلريددغهصنعت لويهبرخهدټايردهچهد(۱۲)شرکتونه د ټاير جوړونې په برخه کې کار کوي چېڅلوراولنيلويېکمپني(83% )په شاوخواکې داخلي ټايرتوليدکوي،ددې دزياتوالي علتدادیچې دټايرپه برخه کې ډيره لوړه سرمايه اچوي نه ديوه مډرن واحد لپاره ترڅو وکولی شي داقتصاد له  لحاظه رقابت وکړي. نن ورځ که ټايرجوړونه دومره بايد زياته شي چه وکولای شي په يوه ورځ کي لس زره (۱۰۰۰۰)ټايرونه  توليدکړي اوهم په دې  باندي قادرشي چې تر څودهغه قيمت ټيټ وساتي اوخپله خپل ځان درقابت په ميدان کې ودروي .دفابريکو دجوړولو لپاره ډيرزيات مصرف اونسبتاًکم عايدددې باعث شوی چه نو ي واحدونه منځ ته راوړي اوسرمايه دټاير په څانگه کې محدوده کړي.
اوس مهالدټا ير جوړونې آَته (۸)لويې اواول نمبر کمپني په لاندي ډول دي: ۱- جدول په لاندې جدول کې کمپنيو توليد (۱۹۸۵)کال کې ښودل شوي دي په کال(۱۹۸۵)کي دربړ تولید په ميليون باندي کمپني ۹۸۹۶ ميليون	گودير ۳۸۳۶ ميليون	فايرستون ۳۲۵۰ ميليون	بيافگودريچ ۳۰۲۰ ميليون	مجتمعجنرال ۲۱۱۵ ميليون	يونېرويال ۹۰۵ ميليون	دايکو ۷۶۸ ميليون	اًرمسترانگ ۵۲۲ ميليون	کوپرتاير
دغه فورمول يوه نمونه دلاستيک دگډونې په نوم سره يادېږي .کيدای شي چه دطبعيلاستيک (SBR )او (BR ) ياالا ستوميرونه جوړېږي ترڅوتعادلي خواص زيات منځ ته راشي همدارنگه دهرجزدميزان په اساس داترکيب سل په سلودلاستيک قسمت(PHR)بيانوي ټول لاستيک يا يوه برخه دلاستيک دهر(۱۰۰) په قراردا د داخلي  گډوني چه په دغه طريقه سره تهيه کېږي اوهغه مختلفه گډونه چې په دې اساس ديوه لاستيک جوړيږي په آسانۍ سره کولای  شوپه سلوبرخويې مثال اجزاوي پاخه کونکې ډکونکې اونوربدون دمحاسبي دسرته رسولوڅخه په سلوکې يې جزجزمقايسه کولای  شوکه چيرې  لاستيک داستفادې  وړغوړيواوياددودسره يوځاي شي د  (۱۰۰)څخه زيات تشخيص کېږي په دې  ډول چه په سلو کې لاستيک دهايدروکاربن موجودپه گډونه کې  معادل د(۱۰۰)دی البته دغه مثال ديوه خاص لاستيک لپاره په کار وړل شويدی حتي ددې مورد لپاره هم په زرگونوترکيبي جزونه کولاي شو په نظرکې ونيسوچه دهغه مورد دنظرخواص ددې کارلپاره يوه خاصه کارونه لري دلاستيک فورمول بندي کولاي شودخپل نظر مطابق په نهايې کارونه آماده کړو بعضې دبرسيره تکنيکونو څخه په آينده کي دبحث لاندي نيسو. الاستوميرونه مخکې دڅيړنې څخه دکېمياوي موادواضافه کول په لاستيک کې دلاستيک ډولونه چه نن ورځ (کارونه ) لري برسي کوو يايې څيړومعمولاًدالاستوميرونوپه واسط مشخص کېږي لاندني اطلاعات ارزښتي توليددهرو معمولي الاستومورونوڅخه په لاس راوړو. ۳جدول : دالاستو ميرونو په ۱۹۸۴م کال کې دتوليد دظرفيت لپاره دی الاستومر:     په۱۹۸۴کال کی دUS د توليدظرفيت(ميليون پوند) استايربيوتاډاينSBR ) )	1977ميليون پوند پلي بوتا ډاين(BR)	۶۷۵میليون پوند ايزوپرين-ايزوبوتیلن(IIR)	۲۳۳میليون پوند اتيلن- پروپيلين(EPR)	۴۶۵میليون پوند اگريلونايتريل - بوتاډاين(NBR)	۱۴ میليون پوند پلي کلوروپرين(CR)	۱۹۷ میليون پوند پلي ايزوپرين(IR)		۶۰ میليون پوند
څرنگه چه نن ورځ ددودمختلف ډولونه دلاستيک په مخلوط کې په کاروړل کېږي چې په محصول کې دخپل ضرورت وړخواصو ته رسيږي په داسي حال کې چه ددودپورتني (۹) ډولونه دڅو نورومختلفو ډولوڅخه جوړشوي دي ددود هغه ډولونه چې په يوخاص گروپ کې قرارلري دساختماني اونوروخواصو له لحاظه يودبل سره تفاوت لري څرنگه چې مخکې ذکر شول چې ديوه دود دتوان ورکولود درجې په تعين کې دذراتومجموعې مهمترين عامل دی. ددې باوجود په ډيروموادوکې ددودپه انتخاب کې ساختمان داسي اهميت لري چه دا مخلوط په ډيروخواصولکه داکستروژن سهولت اونوروکې ډيرتاثير لري دټايرونو تکنالوژی کروي دود لکه (AHF،ISAF،SAF)تريد دود بوليدغه دودونوته سخت دودونه هم وايې اوډيري کوچني زرې لري چه هغه په دې باندي قادرکوي اودلاستيک په مخلوط کې لوړ توان رامنځته کوي په داسې ډول چې په کوموټايرونوکې چه دغه دود په کاروړل شوي دهغې دشکيدلومقاومت دلويوزروپه اندازه په کاروړل کېږي چه ډيرزيات ارتجاعي خاصيت ولري په مخلوطونوکې په کاروړل کېږي چې ډيرمهم تغير قبلوونکي وي په همدي اساس دغه دود اکثره وخت)( carcassپه نوم ياديږي بلاخره) FTاوMT)دودونه حرارتي دودونه دي چې ارتجاعي خاصيت يې ډيرلوړ دی په هغه مخلوطونوکې چه ورته اړتيا وي په کاروړل کېږي. سرب ورکوونکي سليسونه ددغه ډکوونکومتوسطهاندازه ددودپه اندازهسخته کېږي او همدارنگه دکېميا له لحاظه دهغه دسطحې دجوړښت دخصوصياتو ضعيفي هيځ کله ددغوډکوونکوپه اړه قابل دقبول نه ده په نتيجه کې سرپ ورکوونکې سليسونه چې معمولاًد(sill )او(HI )په تجارتي نوم سره خرڅېږي نن ورځ اکثره په خامومصارفوکې لکه دلاستيک دچسپد ترويج درسیپه جوړولوکې اوياهم دوريژو په فلزکېپهکار وړل کېږي دلاستيک دصنعت په مصرف کې دمعمول ترينو مرکپتو سيلانونو دجملې څخه يوهم گامامرکپتون دي. O C H 3 HS-CH2-CH2-CH2 –SI-OCH3 4OCH دغه پورته معادله داوبو په موجوديت کي هايدروليز کېږاوميتانول جوړوي
پايله ربړاوس مهالپه يوه مهمه اقتصادي مادهباندېبدل شویپه اوس وخت کې(۸۸)په سلوکې مصرف دلاستيک مصنوعي دی.اوس(۸۸٪)مصرف الاستيک په امريکا کې شته دی دلاستيک پخوالی داورلگيت په ذريعه په (۱۸۳۹م)کال شهرت پيدا کړ.طبعي ربړ زياتې گياوې دهغه له جملې کاسټک،گلروبينه،اوامريکايې توت دربړ دمهمو منابعو څخه شميرل کېږي. په امريکا کې حشرات ووچه دغه کشت به يې نه پريښودلوددغوونودربړلپاره(7)کاله وخت شته کوم چې دهغې نه ميوه ياربړلاسته راشي اوپس دهغه څخه ځوکاله بارکوي.په يوکال کې  په يوهکتار کې دهيوادونوڅخه(3000 kg)لاستيک په لاس راځي.مصنوعي ربړ په دوه ډوله دي يوتغير پزيره اوبل تغير ناپزيره ډيرزيات مصرف کونکي مصنوعي ربړ (SBR ). دي دربړ صنعت يوملي صنعت دی.ددې لپاره چه لاستيک دعمل له لحاظه کټور واقع شي بايد چه پوخ شي.دسليکان لاستيک ډيرقمته دی.دود يوه ډيره مهمه ماده ده چه دلاستيک په صنعت کې ترې استفاده کېږي هغه مخلوطونه چه دودنه لري ددغه قاعدېڅخه مثتثني دي.دودپه دووطريقو په لاس راځي  ۱- په کوروکې دنفتي غوړيودتجزيې څخه.۲-دطبعي کاز دپيروليز څخه.دالاستيک اکثره مخلوطونه فقط توررنگ لري په دودکې توررنگ دانتيجه ورکوي چه اصلي ډکونکي اوتوان ورکونکي دالاستيک په صنعت کې وجودلري.
Abstract Robber is one of the economical mutter. The consumption of rubber is (88%) artificial. America produce rubber from all ready .rubber has a lot of shrubs like caustic glorobena and American mulberry of  rubber. There was insect that not forbid produces in America. Rubber there after seven years gives robbers. Than give for several years products. (3000 kg) rubbers come from one Hector artificial rubber divide into two kinds one is dependents and second is independents. CBR rubber is one national artificial rubber .that is benefit for rapping .the slice can elastics glucoses has .smoke is  important mutter of rubber use in elastic artificial mutter that Maxtor doesn’t has smoke is not important. Smoke rubber is produce by two method 1: in name analysis Napt 2: produce from natural gas elastic generally has black color. With whole respect
وړانديرونه د ربړ موضوع دکېميا څانگې دمحصلينو څخه علاوه دزراعت دپوهنځۍ دمحصيلينو لپاره هم گټوره موضوع ده. زما هيلهداده چې د دغې ليکنې څخه په راتلونکي کې دمحصيلينولپاره کار واخستل شي. زما آرزو داده چې په راتلونکي کې دربړ دگټو اوضيانونو په اړه يوچاته موضوع ورکړلشي. کيداي شي چې دغه ليکنه په راتلونکي کې زما او دگرانو هيوادوالو د استفادي وړ  وگرځي.
ما خذونه: ۱-افغانترک ، عمومي کېميا(1393)،ه-ش     انتشا رات باران اوميد210-201))م 2- آميزه کاري ،درصنايع پو ليمير ،(1380)ه-ش    جان –اس. ديک. ترجمع :مهران غياثي دانشگا ه وساعر بزداني  ناشر مرکز دانشگا ه صنعتي اصفهان 3-هوتکي،محمد آصف ، عضوي کېميا(1393)ه خورشيد ناشر ا مستقبل انتشارات 4-M.Younas ,(2013),” Text  Book  Of Organic  chemistry,” University Of the pungeb Lahore, p. 334 -337
5- Anin Bahal and B .S. Bahl (2006).” Latest Edition Text Book Of Organic Chemistry DAV College..Jalandhar, p. 351-359
عصري هنر
عصري هنر یا عصري هنر يا (انګليسي: Modren art) یوه ټولشموله اصطلاح ده چې د نولسمې پېړۍ له وروستۍ ربعې څخه د شلمې پیړۍ تر وروستۍ ربع پورې په هنر ، معمارۍ ، موسیقۍ ، ادبیاتو او تطبیقي هنرونو کې د کلتوري اصلاحي جریانونو د یوې ټولګې په توګه د هر هنري خوځښت یا ښوونځي تشریح کولو لپاره. پیړۍ
ماډرنیزم یو تاریخي بهیر او جریان دی چې په مختلفو برخو لکه فلسفه، ساینس، سیاست، اقتصاد او هنر مستقیم اغیز لري. د ماډرنیزم اصطالح ډیری سیاسي، کلتوري او هنري خوځښتونه لري چې د نولسمې پیړۍ په پای کې او د شلمې پیړۍ په پیل کې د لویدیځو ټولنو په بدلونونو کې ریښې لري.
ماډرنیزم یوه مفکوره ده چې د ساینس، ټیکنالوژۍ او عملي تجربو په کارولو سره د خپل چاپیریال د جوړښت، سمون او بدلون لپاره د انسان ځواک ټینګار کوي.
سرچينې
<div aria-label="درگاه‌ها" class="noprint portalbox plainlist tleft" role="navigation"> وېشنيزه:هنر تاريخ
دېموکریتوس
دېموکریتوس (/dɪˈmɒkrɪtəs/؛ یوناني: Δημόκριτος, Dēmókritos، چې معنا یې "د خلکو غوره شوی"؛ شاوخوا ۴۶۰ – ۳۷۰ قبل المیلاد) یو پخوانی یوناني تر سقراط وړاندې دورې فیلسوف و، چې په اوسني وخت کې تر ډېره د کایناتو د اتومي تیورۍ د جوړولو له کبله یادېږي.
دېموکریتوس په شاوخوا ۴۶۰ قبل المیلاد کې د یونان د ټرېس سیمې په ابدېرا کې زیږېدلی دی. که څه هم د زیږون د دقیق کال په اړه یې اختلافات شته دی. د هغه علمي ونډې او کارونه په دقیقه توګه د هغه د روزونکي یا استاد لیوکیپوس له هغو څخه جلا کول ستونزمن دي، ځکه دوی ډېری وختونه په متنونو کې یوځای یاد شوي دي. د اتومونو په اړه د دوی قیاس او انګېرنه، چې له لیوکیپوس څخه اخیستل شوې، د اتومي جوړښت په اړه د ۱۹مې پېړۍ له درک او پوهاوي سره یو سرسري او جزوي ورته والی لري چې ځینې یې دې پایلې ته رسولي چې دېموکریتوس د نورو یوناني فیلسوفانو په پرتله ډېر ساینس پوه وګڼي. له دې سره سره، د دوی نظرونه پر خورا متفاوتو اساساتو ولاړ وو. دېموکریتوس، چې په لرغوني آتن ښار کې تر ډېره له پامه غورځول شوی و، ویل کېږي چې د افلاطون لپاره دومره ناخوښ و چې غوښتل یې د هغه ټول کتابونه وسوځوي. له دې پرته نوموړی بیا په شمال کې زیږېدلي خپل ملګري فیلسوف ارسطو سره پوره اشنا و، او هم د بل فیلسوف پروتاګوراس ښوونکی و.
ډېری پوهان نوموړی "د عصري علومو پلار" ګڼي. د هغه هېڅ لیکنه نه ده پاتې. د هغه د پراخو اثارو یوازې ځینې ټوټې پېژندل شوې دي.
فلسفه او ساینس
د دېموکریتوس نقل قول: "که تاسو د آرامۍ په لټه کې یاست، لږ څه وکړئ." د ګریګوري هایس په وینا، د مارکوس اوریلیوس له تفکراتو څخه، څلورم: ۲۴ (د جي هایس یادښتونه)
اتومي فرضیه
د دېموکریتوس نظریه دا وه چې هر څه له "اتومونو" څخه جوړ شوي دي، کوم چې له فزیکي نظره، نه له هندسي نظره، د وېش وړ نه دي؛ او دا چې د اتومونو په منځ کې خالي ځای شته دی؛ او دا چې اتومونه نه ویجاړېدونکي دي او تل په حرکت کې وو او وي به؛ او دا چې بې شمېره اتومونه او د اتومونو ډولونه شته دي، چې د شکل او اندازې له پلوه سره توپیر لري. دېموکریتوس د اتومونو د حجم او کتلې په اړه وویل: "هرڅومره چې د نه وېشل کېدو له حد څخه زیات وي، هغومره دروند وي." که څه هم، د اتومي وزن په اړه د هغه د دقیق دریځ په اړه اختلاف شته دی.
لیوکیپوس ته په پراخه کچه د اتومېزم د تیورۍ د رامنځته کولو د لومړي کس په توګه اعتبار ورکول کېږي، که څه هم اسحاق نیوټن غوره وګڼله چې مبهم فنیقي موچوس ته (چې د هغه په باور د بایبل موسی "ع" و) د پوسیډونیوس او سټرابو په صلاحیت د دې مفکورې د اختراع کوونکي په توګه اعتبار ورکړي. د فلسفې د سټانفورډ دایرة المعارف وایي: "نه ښکاري چې دا تر الهیاتي انګېزې لاندې نظر دې د ډېرو تاریخي شواهدو ادعا وکړای شي".
دېموکریتوس له لیوکیپوس او ایپیکوروس سره یوځای، د اتومونو د شکلونو او ارتباط یا اتصال په اړه لومړني نظرونه وړاندې کړل. دوی استدلال وکړ چې د موادو ټینګښت د اړوندو اتومونو له شکل سره مطابقت لري. په دې توګه، د اوسپنې اتومونه د قلابونو په مرسته داسې کلک او قوي دي چې دوی په یوه جامد حالت کې رابندوي؛ د اوبو اتومونه نرم او ښوی دي؛ د مالګې اتومونه د دوی د خوند له امله تېز او تېره دي؛ او د هوا اتومونه رڼا او څرخېدونکي دي، او نورو ټولو موادو ته نفوذ کوي. نوموړي د انساني حواسو له تجربو څخه په استفادې سره د اتوم یو داسې تصویر یا انځور وړاندې کړ چې د دوی د شکل، اندازې او د دوی د برخو د ترتیب له مخې یې له یو بل څخه توپیروي. پردې سربېره، اړیکې یې د مادي تړاوونو په واسطه تشریح شوې وې چې په کې واحد یا منفرد اتومونه له ضمیمو سره وړاندې شوي وو: ځینې یې له قلابو او سترګو سره، نور یې له توپونو او ساکټونو سره. د دېموکریتوس اتوم یو غیر فعال یا بې اثره جامد دی (یوازې نور اجسام له خپل حجم څخه باسي یا حذفوي) چې له نورو اتومونو سره په میخانیکي توګه تعامل کوي. بالعکس، عصري، کوانټم میخانیکي اتومونه د برېښنا او مقناطیسي ځواک د ساحو له لارې تعامل کوي او له غیر فعال والي یا بې اثروالي څخه لرې دي.
اخلاقیات او سیاست
د دېموکریتوس اخلاقیات او سیاست تر ډېره موږ ته د اصولو او قواعدو په بڼه رسېږي. لکه څنګه چې د فلسفې سټانفورډ دایرة المعارف تر دې حده وړاندې ځي، چې وایي: "له ډېرو اخلاقي ویناوو سره سره، د دېموکریتوس د اخلاقي نظریاتو یو منسجم راپور جوړول ستونزمن دي"، خاصتا دې ته په پام سره چې "دا پرېکړه کول ستونزمن دي چې کوم قطعات یا ټوټې واقعا د دېموکریتوس دي."
هغه وايي، چې "مساوات په هر ځای کې ښه دي." په ډیموکراسۍ کې بې وزلي د ظالمانو په واکمنۍ کې تر سوکالۍ غوره ده، او همدا لامل دی چې یو فرد باید آزادۍ ته پر غلامۍ ترجیح ورکړي. برټرانډ راسل په خپل د لوېدیځې فلسفې تاریخ اثر کې لیکي چې دېموکریتوس له "هغه څه سره مینه لرله کوم څه چې یونانیانو ډیموکراسي بلله." دېموکریتوس ویل چې "هوښیار سړی په ټولو هېوادونو پورې اړه لري، ځکه د یوې سترې اروا کور ټوله نړۍ ده." دېموکریتوس لیکلي چې هغه څوک چې په واک کې دي باید "بې وزلو خلکو ته پور ورکول او له دوی سره مرسته کول او د هغوی ملاتړ پر غاړه واخلي، په دې صورت کې به بیا همدردي وي، انزوا به نه وي، بلکې ملګرتیا او متقابله دفاع به وي او د وګړو ترمنځ به توافق وي او نور ډېر غوره څیزونه به وي چې سړی یې فهرست کړي." کله چې پیسې په عقلانیت سره وکارول شي، د سخاوت او خیرات لامل کېږي، په داسې حال کې چې که پیسې په حماقت سره وکارول شي، د ټولې ټولنې لپاره به یو عام لګښت رامنځته کوي – د خپلو بچیانو لپاره د پیسو ډېر ذخیره کول بخیلي او حرص دی. نوموړی وایي، په داسې حال کې چې پیسې ګټل بې ګټې نه دي، خو د غلط کار په پایله کې دا کار کول بیا "تر هر څه ډېر بد" دی. نوموړی په ​​ټوله کې د شتمنۍ په تړاو دوه‌ګونی چلند لري، او دې ته بیا د ځان بسیاینې په پرتله خورا لږ ارزښت ورکوي. نوموړي تاوتریخوالی نه خوښاوه، خو سوله غوښتونکی هم نه و: هغه له ښارونو څخه غوښتل چې د جګړې لپاره چمتو شي، او پر دې باور و چې یوه ټولنه حق لري چې مجرم یا دښمن اعدام کړي، خو تر هغه چې دا له کوم قانون، تړون یا لوړې څخه سرغړونه نه وي.
اسلام او يهوديت
وېشنيزه:اسلام
بريدمن
وېشنيزه:پوځي وييونه
۲۷۰ (عدد)
۲۷۰ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۶۹ څخه  مخکي او د ۲۷۱ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۷۰:
په کلینډر کې
۲۷۰ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۷۰ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
د فرزه ولسوالۍ
د فرزې ولسوالۍ د کابل ولايت یوه ولسوالۍ ده چې د کابل په شمال او په شمالي کې پرته ده.
په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۱۹۱۰۰ وگړو ته رسېږي.په 1991 کال کې فرزه د میربچه کوټ یوه برخه وه اما وروسته هغې نوم فرزه ترې جدا شوه. د فرزې خلک ډير پښتانه دي او ژبي پښتو ده. فرزې خلک ډیرپه کرنه بوخت دي او مالداري هم کوي .فرزه یو ډیره ښه هوا او ښکلې طبیعت لري. د فرزي خلکو کي ډیر قومونه شته لکه:مېرزاخیل، جباخیل سورساخیل اخم خیل، ذوالدین خیل او یو شمیر نور.
سرچينې
وېشنيزه:د کابل ولسوالۍ
فيض الله فيضان
فیض الله فیضان د غزني ولايت د اندړ ولسوالۍ دگنډهیر دکلی اوسیدونکی دی دکمونیستی رجیم داشغال په وړاند دحزبی اسلامی په گوندکی دجهاد سپیڅلی وظیفه اجراکړی دی ورسته له هغه یی په کراچی ښارکی شخصی کاروبار شروع کړل وروسته دی طالبانو له دوری نه کله چی کرزی کابل ته راغی اوکراچی شارکی وضیعت خراب شو خپلی پلرنی کلی ته راغی اودی بندی سردی ده پروژی ده مسول په صفت یی کارشروع کړل اووروسته په ۲۰۰۷ کال کی دغزنی دوالی په صفت یی وظیفه واخیته
وېشنيزه:افغان واليان
اسلام او سکهيزم
وېشنيزه:اسلام
عثمان عثماني
عثمان عثماني د غزني ولايت پخوانی والي دی.
وېشنيزه:افغان واليان
قطر
قطر، په رسمي بڼه د قطر هېواد د لوېدیځې آسیا یو هېواد دی. دغه هېواد د عرب ټاپووزمې په شمال ختیځو سواحلو کې د قطر کوچنۍ ټاپووزمه نیولې او یوازې د خلیج د همکارۍ شورا او سعودي عربستان سره له سویل لوري ځمکنۍ پوله لري، چې نور پاتې قلمرو یې د فارس خلیج له خوا چاپېر شوی دی. فارس خلیج ته یې داخلېدونکې لار، د بحرین خلیج له لارې ده چې هغه یې له ګاونډي بحرین نه جلا کړی. پلازمېنه یې دوحه ښار دی چې د دغه هېواد نږدې ۸۰ سلنه وګړي په کې مېشت دي.
د ۲۰۱۷ ز کال په لومړیو کې په دغه هېواد کې د وګړو شمېر ۲.۶ میلیونه کسه و. ۳۱۳ زره یې قطري وګړي او ۲.۳ میلیونه یې کډوال(مهاجر) کارکوونکي دي. رسمي دین یې اسلام دی. د عاید له پلوه، دغه هېواد د پېرلو د توان له مخې په نړۍ کې څلورم لوړ سړي سر داخلي ناخالص تولیدات لري او د سړي سر ناخالصو ملي تولیداتو (اتلس مېتود) له مخې شپږم هېواد دی. د ملګرو ملتونو له خوا قطر د انساني ودې د پراختیا لوړ شاخص لرونکی هېواد بلل شوی چې په عربي نړۍ کې د انساني پراختیا درېیم لوړ شاخص لري. قطر لوړعاید لرونکی اقتصاد لري چې په نړۍ کې د طبیعي ګازو او نفتو د زېرمو له مخې درېیم ځایګی لري. دغه هېواد په نړۍ کې د مایع طبیعي ګاز لوی صادرونکی او د سړي سر ګلخانه یي ګازونو تر ټولو لوی تولیدونکی هېواد دی.
قطر له هغه مهال وروسته چې محمد بن ثاني په ۱۸۶۸ ز کال کې له بریتانیا سره هوکړه لاسلیک کړه او هغه یې په رسمیت وپېژند، د آل ثاني کورنۍ له خوا اداره کېږي. له عثماني سترواکۍ وروسته، د شلمې پېړۍ له لومړیو نه تر هغه مهاله چې په ۱۹۷۱ ز کال کې یې خپلواکي ترلاسه کړه، قطر د بریتانویانو تر ملاتړ لاندې و. د قطر میراثي امیر چې د یوه دیکتاتور(اتوکرات) (اوس مهال تمیم بن حماد الثاني) په توګه واکمني کوي، ټول اجرائیويي او مقننه ځواک په خپل واک کې لري او قضایي سیستم یې هم تر ولکې لاندې دی. هغه لومړی وزیر او کابینه ټاکي.
سیاست
د قطر دولت یو مشروطه شاهي یا مطلق شاهي دی چې د الثاني کورنۍ په کې واکمنه ده. د الثاني لړۍ له ۱۸۲۵ ز کال راهیسې هغه مهال چې د الثاني کورنۍ تاسیس شوه، په دغه هېواد واک چلوي. په ۲۰۰۳ ز کال کې قطر اساسي قانون تصویب کړ چې له مخې یې د مقننې شورا له ۴۵ نه ۳۰ د مستقیمو ټاکنو له لارې ټاکل کېږي. یاد اساسي قانون د یوې ټول پوښتنې په ترڅ کې په ۹۸٪ سلنه اکثریت موافقو رایو تصویب شو.
د قطر اتم امیر تمیم بن حماد الثاني دی چې پلار یې هماد بن خلیفه الثاني د ۲۰۱۳ ز کال د جون په ۲۵ مه ورته واک پرېښود. امیر د لومړي وزیر او کابینې د غړو، چې په ټولیز ډول د وزیرانو شورا جوړوي او په هېواد کې عالي اجرائیوي واک لري، په ټاکلو او ګوښه کولو کې بشپړ واک لري. د وزیرانو شورا قانونونه جوړي، هغه قوانین او احکام چې د وزیرانو شورا له خوا وړاندیز کېږي، د بحث لپاره مشورتي شورا (مجلس الشورا) ته ځي او له هغې وروسته د تصویب په موخه امیر ته وړاندې کېږي. مشورتي شورا، د قانون جوړونې او د هغو د تصویب په برخه کې ډېر محدود واکونه لري، خو د هرڅه په اړه وروستۍ خبره امیر کوي. د قطر قوانین د سیاسي ګوندونو او کارګري اتحادیو د جوړولو اجازه نه ورکوي.
بهرنۍ اړیکې
د قطر نړیوال شخصیت او په نړیوالو چارو کې د دغه هېواد فعاله ونډه لرل د دې لامل شوې، څو یو شمېر تحلیل کوونکي دغه هېواد د منځني ځواک لرونکي هېواد په توګه معرفي کړي. قطر د اوپک (OPEC) یو له لومړنیو غړو او د خلیج د همکاریو شورا (GCC) له بنسټ اېښودونکو غړو نه دی. د عرب لیګ یا عربي ټولنې غړیتوب هم لري.
په خلیج کې د یوه کوچني هېواد په توګه «د پرانستو دروازو» بهرنی سیاست مخته وړي، چې له مخې یې قطر په سیمه کې له ټولو سیمه ییزو ګوندونو او سیاسي لوبغاړو سره چې د طالبانو او حماس ډلې په کې شاملېږي اړیکه لري.
قطر له چین، ایران، ترکیې او د امریکا له متحده ایالاتو سره ځانګړې پیاوړې اړیکې او په منځني ختیځ کې له یو شمېر اسلام پاله خوځښتونو، لکه:  اخوان المسلمین سره هم اړیکې لري. د ۲۰۱۷ ز کال په جون میاشت کې سعودي عربستان، عربي متحده اماراتو، بحرین، مصر او یمن له قطر سره له دې امله چې له ترهګرۍ نه ملاتړ کوي، دیپلماتیکې اړیکې پرې کړې. دغه کړکېچ له اخوان المسلمین نه د ملاتړ له امله، چې یو شمېر عربي هېوادونه یې ترهګریزه ډله بولي، لا پیاوړی شو. دغه دیپلماتیک کړکېچ د ۲۰۲۱ ز کال په جنوري میاشت کې د ال اولا (AlUla) هوکړې په لاسلیک کېدو سره پای ته ورسېد.
پوځ
قطري وسله وال ځواکونه، د دغه هېواد پوځ جوړوي. دغه هېواد په منځنۍ کچه وسله وال پوځ لري چې شمېر یې ۱۱ زره ۸۰۰ کسانو ته رسېږي، (۸۵۰۰) کسه یې ځمکنی ځواک، (۱۸۰۰) کسه یې سمندریز او (۱۵۰۰) تنه یې هوايي ځواک دی. په ۱۹۹۳ ز کال کې یې د ملي ناخالصو تولیداتو نږدې ۴.۲ سلنه په دفاعي برخه لګولي، چې په ۲۰۱۰ ز کال کې دغه کچه د داخلي ناخالصو تولیداتو ۱.۵ سلنه وه، چې دا د SIPRI احصایوي معلوماتو په ډیتابیس کې یې وروستي معلومات دي. قطر په وروستیو کې د امریکا له متحده ایالاتو، بریتانیا او له فرانسې سره د ۱۹۹۴ ز کال په لومړیو کې دفاعي هوکړې لاسلیک کړې دي. قطر د خلیج د همکاریو شورا د ټولیزې دفاع په برخه کې فعاله ونډه لري؛ پاتې نور غړي یې سعودي عربستان، کویټ، بحرین، عربي متحده امارات او عمان دي. د العدید لویه هوايي اډه چې د امریکا د متحده ایالاتو او ملګرو ملتونو د څو هېوادونو له خوا اداره کېږي، د قطر د دفاع او ملي امنیت تضمین شوې سرچینه جوړوي. په ۲۰۰۸ ز کال کې قطر ۲.۳ میلیارده ډالر په نظامي لګښتونو لګولي، چې د دغه هېواد د داخلي ناخالصو تولیداتو ۲.۳٪ کېږي. قطري ځانګړي ځواکونه د فرانسې او نورو لویدیځو هېوادونو له خوا روزل شوي او باور پر دې دی، چې پام وړ وړتیاوې لري. هغوی په ۲۰۱۱ ز کال کې په طرابلس جګړه کې د لیبیايي یاغیانو سره مرسته وکړه.
د سټاکهالم د نړیوالې سولې د څېړنو انستیتیوت (SIPRI) موندلې، چې له ۲۰۱۰- ۲۰۱۴ ز کال پورې قطر په نړۍ کې د وسلو واردونکی ۴۶ لوی هېواد دی. SIPRI لیکي چې د وسله والو ځواکونو د بدلون او پام وړ پراختیا په برخه کې د قطر پلان چټکټیا موندلې. په ۲۰۱۳ ز کال کې یې جرمني ته د ۶۲ ټانګونو او ۲۴ خپله چلېدونکو وسلو فرمایش ورکړی او ورپسې یې په ۲۰۱۴ ز کال د پوځي وسایلو د پېرلو ګڼ شمېر هوکړې لاسلیک کړې، چې په کې ۲۴ جنګي چورلکې او ۳ مخکني خبر ورکوونکې او کنترول کوونکې الوتکې له متحده ایالاتو او ۲ ټانکر پوځي الوتکې له هسپانیې نه په کې شاملېږي. د SIPRI د راپور له مخې قطر، په ۲۰۱۵ ز کال کې د نړۍ ۱۶ ام  د وسلو لوی واردونکی هېواد و چې په ۲۰۱۶ ز کال کې یې یوولسم ځایګی نیولی دی.
جغرافیه
وېشنيزه:قطر وېشنيزه:د منځني ختیځ هیوادونه وېشنيزه:د فارس خليج هېوادونه
SR
SR کیدای شي چې وي:
اسلاموفوبيا
وېشنيزه:اسلام
موسی خان احمدزی
موسی خان احمدزی د غزي ولايت اوسنی والي دی.
وېشنيزه:افغان واليان
ماریو پوزو
مریو جیانلوجي پوزو په اټالوي Mario Gianluigi Puzo) یو ایټالوی امریکایي لیکوال وو.نوموړی دوه ځلي په ۱۹۷۲ او ۱۹۷۲ کلونو د اسکار جایزه ګټلې.
بهسود ولسوالۍ
بهسود ولسوالۍ د میدان وردگ ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۲۵،۰۷۹ وگړو ته رسېږي چي اکثره خلک يې پښتانه دي.
سرچينې
وېشنيزه:د میدان وردگ ولسوالۍ
لوي سپين شارک
لوي سپين شارک (په لاتين: Carcharodon carcharias په انگرېزي:Great white shark) د شارکانو څخه دی په ساحلي اوبو کی ژوند کوي. نوموړي شارک په ځانگړي ډول ټونانان، توره کب یا شمشیر ماهي (يوډول لوى سمندري كب چې اوږد تيره ور بوزلري)، څوڅان، سمندري خوگونه ښکار کوي. سپين شارک کولای سی پر انسان باندي هم برید وکړي.
تاریخ
لوی سپين شارک په ۱۷۵۸ کال کی د یو مشهور سويډني ځناور پوه کارل فون لينې لخوا توصیف شو. Carcharodon carcharias د لوی سپين شارک علمی نوم دي چی د یوناني ژبې څخه اخیستل شوي دی او په پښتو کی د تیز غاښونو شارک معني لري. لوی سپين شارکان د میوسن (Miocene)په وخت کی ژوند کړي وو او لمړنی فسلونه یی د ۱۶ میلیونو کلو مخکې جوړ شوی وو.
توصيف
لوی سپين شارک د غضروف د کبونو څخه دي چی د ۷ متره اوږدوالي لري. وزن یی ۳۴۰۰ کیلوگرامو ته رسېږي او د لمبو سرعت یی ۵۰ کیلومتره په ساعت کی دي د لوی سپين شارک ښځيته هر کال معمولا ۱۴ جوانکان لري. وېشنيزه:شارکان
پړکمشر
پړکمشر یوه پوځي رتبه ده او هغه چاته ویل کيږي چې له شلو نه تر دېرشو کسان یې تر لاس لاندې وي.
وېشنيزه:پوځي وييونه
د اوبو برېښنا
د اوبو برېښنا يا د اوبو انرژي هغه برېښنا ده چې د اوبو له انرژۍ نه توليدېږي. په ۲۰۱۵ ز کې د اوبو برېښنا د ټولې نړۍ د برېښنا 16.6% او د ټولې نوې کېدونکې برېښنا 70% توليد کړه او د راتلونکو ۲۵ کلونو لپاره په کلني ډول يې لږ تر لږه 3.1% زياتوالی اټکل شوی و.
د اوبو برېښنا په ۱۵۰ هېوادونو کې تولېديږي، د اسيا فيسيفيک هېوادونو سره چې په ۲۰۱۳ ز کال کې يې د نړۍ ۳۳ سلنه اوبيزه برېښنا توليدوله. چين په ۲۰۱۳ ز کال کې د 920 TWh برېښنا په توليد سره د اوبو برېښنا تر ټولو ستر توليدوونکی هېواد و، چې د کورنۍ برېښنا د کارونې 16.9% يې وړاندې کوله.
د اوبو برېښنا بيه په اړوند ډول ټيټه ده، چې د همدې له امله دا د بيا نوې کېدونکې برېښنا پر وړاندې سياله سرچينه ده. د اوبو تمځای يا سټېشن د ډبرو سکرو يا ګازو پرخلاف اوبه نه مصرفوي. د اوبو سټېشن له ۱۰ ميګاواټ نه د زياتې برېښنا نمونه يي بيه، د يوه کيلو واټ پر ساعت لپاره له ۳ تر ۵ امريکايي پيسې ده. د اوبو په يو ډيم او ذخيرې سره دا د برېښنا يوه ارتجاعي سرچينه ده يعنې دا چې د سټېشن په واسطه توليد شوې اندازه کولی شي، په ډېرې تېزۍ (ان په څو ثانيو کې) سره پورته يا ښکته شي، چې د انرژي د بدلېدونکو غوښتنو سره توافق وکړي. يو ځل چې د اوبو برېښنا کمپليکس جوړ شو، پروژه مستقيم ضایعات نه توليدوي او دا په عمومي ډول د فوټوولټيک انرژي او د فوسيل مايع ( ګاززي) برېښنا د انرژۍ په پرتله د پام وړ لږ ګلخانه يي ګازونه توليدوي. که څه هم، کله چې دا کمپلیکس په ټيټو جبه زار (باراني) ځنګلي سيمو کې جوړ شي، چې د ځنګل د يوې برخې هجوم په کې اړين دی؛ دوی کولی شي، د پام وړ اندازه ګلخانه يي ګازونه له منځه يوسي.
د اوبو برېښنا د کمپلېکس ساختمان کولی شي، د مهم چاپيريالي اغېز لامل شي، په بنسټيز ډول د ابادو يا د کرنې وړ ځمکې په له لاسه ورکولوسره د نفوسو په بې ځايه کېدنې کې. دوی د سيند طبيعي ايکالوژي پرې کوي، استوګنځايونه او ايکوسيستمونه ، siltation او د توږنې نمونې زيانموي. په داسې حال کې چې د اوبو ډيمونه د سيلابونو خطرونه کموي او په نښه کوي یې، د ډيم د ناکامۍ خطر هم رانغاړي ، چې يوه غمېزه يا ناورین هم کېدلی شی.
تاريخچه
د اوبو انرژي له پخوانيو هغو وختونو راهيسې کارېږي، چې اوړه به يې ميده کول او نورې دندې به يې تر سره کولې. د ۱۸ پېړۍ په وروستيو کې د اوبو انرژۍ د صنعتي اوښتون د پيل لپاره د اړينې انرژۍ سرچينه برابره کړه. د ۱۷۷۰ سليزې په نيمايي کې فرانسوي انجنير برنارد فوريست ډي بيلايډور (Bernard Forest de Bélidor) د هندسي اوبو برېښنا (Architecture Hydraulique) اثر خپور کړ، چې د اوبو برېښنا افقي او عمودي محوره ماشينونونه يې تشرېح کړل او په ۱۷۷۱ز کې یې د ريچارد ارکرايټ (Richard Arkwright) د اوبو انرژي، د اوبو چوکاټ او د پر له پسې توليد ترکيب د فابريکې سيستم په وده کې د معاصرې ګومارنې په مېتودونو سره مهمه ونډه ولوبوله. په ۱۸۴۰ ز لسيزو کې وروستنيو استعمالوونکو ته د اوبو انرژۍ د توليد او لېږد په موخه د اوبو انرژۍ شبکه رامنځته شوه. د ۱۹مې پېړۍ تر وروستيو پورې برېښنايي جنراتور (توليدوونکی ماشين) جوړ شو او اوس يې وکولی شول، له اوبو برېښنا سره جوړه شي. له صنعتي اوښتون نه د مخ پر ودې تقاضا لوړېدنې به پرمختګ هم مخته ووړ. په ۱۸۷۸ز کې د انګليستان د شمالي امبرلينډ په کراګسايد کې د نړۍ لومړنی د اوبو برېښنا نمونه د ويليم ارمسټرونګ (William Armstrong) په واسطه جوړه شوه. له دې نمونې نه د نوموړي د هنري آثارو په خونه کې د يوه مفرد داېرې لمپ ته د انرژي ورکولو لپاره ګټه واخېستل شوه. (Niagara Falls) ته نږدې د امريکا پخوانی د انرژي سټېشن يا تمځای (Schoelkopf Power Station No. 1) په ۱۸۸۱ ز کې د برېښنا توليد پيل کړ. د اډيسن د اوبو برېښنا د انرژي لومړنی سټېشن (Vulcan Street Plant) په (Appleton, Wisconsin) کې د ۱۸۸۲ ز د سپتمبر په ۳۰ د 12.5 کیلو واټه پایلې ياحاصل ( output) سره فعاليت پيل کړ. تر ۱۸۸۶ ز پورې د امريکا په متحده ايالاتو او کاناډا کې د اوبو برېښنا د انرژي ۴۵ سټېشنونه وو او تر ۱۸۸۹ ز پورې يوازې د امريکا په متحده ايالتونو کې ۲۰۰ سټېشنونه وو. د شلمې پېړۍ په پيل کې لويو ښارونو ته څېرمه په غرونو کې د سوداګريزو کمپينو په واسطه د اوبو برېښنا ګڼ سټېشنونه جوړ شول. فرانسوي ګرينوبل (Grenoble) له يو ميليون نه زياتو سيلانيانو ته د اوبو انرژۍ او سياحت نړيواله ننداره جوړه او وړاندې کړه. تر ۱۹۲۰ز پورې، چې د امريکا د متحده ايالاتو د ټولې توليدي انرژۍ ٪۴۰ د اوبو برېښنا وه، د فدرال د انرژي ماده په قانون کې تصويب شوه. ذکر شوې مادې د فدرال انرژي کميسيون رامنځته کړ، چې په فدرالي ځمکو او اوبو باندې د اوبو برېښنا سټېشنونه اداره او منظم کړي. لکه څرنګه چې د انرژي تمځايونه ستر شول، له دوی سره مل ډيمونو د سيلابونو د اداره کولو، اوبونې او هوانوردۍ په ګډون نورو موخو لپاره هم په کار پيل وکړ. د فدرالي ادارې بوديجه د پراخه کچې پرمختګ لپاره اړينه شوه او په فدرالي ډول خپلې شوې اتحاديې، لکه: (Tennessee Valley Authority (1933)) او د بوننيويلي انرژي اداره (Bonneville Power Administration (1937)) جوړ شول. د دې تر څنګ د بيا جوړونې اداره (Bureau of Reclamation)، چې د شلمې پېړۍ په لومړيو کې يې د ختيځې امريکا د خړوبولو د پروژو لړۍ پيل کړې وه، اوس يې لکه په ۱۹۲۸ ز کې د (Hoover Dam) په شان د اوبو برېښنا سترې پروژې جوړولې. د امريکا متحده ايالتونو د انجنيرانو ډله (United States Army Corps of Engineers) هم د اوبو برېښنا په پرمختګ کې شامله وه، چې په ۱۹۳۸ ز کې يې د بوننيويلي ډيم (Bonneville Dam) بشپړ کړ او اوس هم د سيلابونو د اداره کولو د ۱۹۳۶ ز قانون په واسطه د تړون او اتحاديې د سيلاب د اداره کولو د سترې استازولۍ په توګه پېژندل کېږي.
د اوبو برېښنا د انرژي سټېشنونو ودې په شلمه پېړۍ کې دوام درلود. د اوبو انرژي ته د سپينو ډبرو سکرو په توګه مراجعه کېده. د هوور ډيم (Hoover Dam) ابتدايي ۱۳۴۵ مېګاواټه انرژي سټېشن په ۱۹۳۶ز کې د نړۍ تر ټولو ستر د اوبو برېښنا سټېشن و. ذکر شوی سټېشن په ۱۹۴۲ ز کې د ۶۸۰۹ مېګاواټ (Grand Coulee Dam) په واسطه راښکاره شو. د (Itaipu Dam) د تر ټولو ستر ډيم په توګه په ۱۹۸۴ ز کې په جنوبي امريکا کې خلاص شو، چې ۱۴ ګيګا واټه برېښنا يې توليدوله، مګر په ۲۰۰۸ ز کال په چين کې د (Three Gorges Dam) په واسطه د 22.5 ګيګا واټ برېښنا توليدونکي په واسطه وروسته پاتې شو. د اوبو برېښنا به بالاخره د ناروي، د کانګو ديموکراتيک جمهوريت، پاراګوای او برازيل په ګډون د ځينو هېوادونو له ۸۵ سلنې نه زياته برېښنا پوره کړي. د امريکا متحده ايالات اوسمهال له ۲۰۰۰ نه زيات د اوبو برېښنا د انرژي ستېشنونه لري، چې د خپل ټول برېښنايي توليد د output 6.4% پوره کوي چې د خپلې نوې کېدونکې برېښنا 49% دی.
معمولي (له عمومي دود سره سم) ډيمونه
د اوبو برېښنا زياتره انرژي، د زېرمه شوو اوبو له احتمالي انرژي نه د اوبو د يو توربين او جنراتور (توليدونکي ماشين) په چلولو سره په لاس راځي. له اوبو نه تر لاسه شوې برېښنا په حجم او د سرچينې او د اوبو د باندني جريان تر منځ په لوړوالي کې په توپيرونو باندې تکيه کوي. دې د لوړوالي توپير ته سر (head) وايي. يو اوږد نل يا پايپ (penstock) اوبه، د اوبو له ذخيرې نه توربين ته لېږدوي.
اسيد بن حضير
مکي ځوان مصعب بن عمير رضی الله عنه يثرب ته د تبشیري بعثت په اوائلو کي راغلی چي د اسلام تاريخ یې همداسي راپيژني.
دخزرج قبیلې د یوه سردار اسعد بن زراره په کور کي یې واړول او د ده کور یې دځان لپاره هستوگنځی جوړ کړ،له همدې ځایه به تلی او د خدای ﷻ لورته به یې خلگ رابلل اودخپل دعوت لمن یې پراخوله، د خدای ﷻ د نبي، محمدرسول الله ﷺ په اړه به یې خلگوته زیری ور کاوه.
پردې ټولوبرسیره دوی یوبل شي هم جلب کړي وو، هغه داقرآن ؤ چي ده ساعت په ساعت ورته ځيني آياتونه په خپل درانه او زړور ږغ سره تلاوت کول؛ نو په هغه سره به یې ډير زړونه نرمول او دباران په څير اوښکي به یې تویولې، د ده له مجلسو څخه به مجلس داسي پای ته نه وي رسیدلي چي خلگو دي ايمان راوړي نه وي، او د ايماندارو ډلې ته به ورگډ شوي نه وي.
يوه ورځ اسعد بن زراره خپل داعي ميلمه مصعب بن عمير رضی الله عنه د دې لپاره و ايستی چي د بني عبدالاشهل له یوې ډلي سره لیده کاته وکړي، دوی ته داسلام منلو وړانديزو کړي، دواړه د بنوعبدالاشهل له باغو څخه يو باغ ته ننوتل، دخرماوو په سیوري کي دباغ دخوږې څاه په وړاندي کښينستل، د مصعب په وړاندي یوه ډله مسلمانان اوځيني هغه خلگ راغونډ شول چي د ده وينا اوریدل یې غوښتل، نوموړي په دعوت پیل وکړ او خلگو ته یې بشارتونه ورکول، ټولوخلگو په پټه خوله غوږ ورته نیولی او د ده خوندورې خبرې یې په غوږو کي نیولې.
سټرونټيوم
سټرونټيوم (په انگرېزي: Strontium) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د Sr سمبول او ۳۸ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.
د چین ښيښه یي پول
د چین ښيښه یي پول د 26.68 مترو په اوږدوالي اوږد پول دی چې د چین هېواد په چونگ پېنگ ښار کې د سیلانیانو د پام را کښلو لپاره د یوه غره پر څوکه جوړ کړی دی. په دې پول څه باندې ۶ مېلیونه ډالره لگښت راغلی. په دې پول په یوه ځل ۲۰۰ کسان تگ راتگ کولای شي چې د د یوه کس ټېکېټ ۱۰ ډالره ټاکل شوی. دغه پول، چې شکل یې د اس نال (نعل) په څېر دی، د غرونو د یوې څوکې په يوه کونج کې جوړشوی دی.
هغه وگړي چې زړونه يې کمزوري وي پر دغه پله نشي تللی، څوک چې زړور وي یا د لوی زړه خاوند وي په ډاډه پرې تللی شي. دې پل باندې هغه کسان تللی شي چې ډار یا بېره نه پېژني. د دغه 010،1 متره لوړ پل پرسر باندې چې گرځئ يوازې ستاسو د پښو لاندې ډبله ښيښه به ترسترگو کيږي چې زرگونه فيټه ژوره منظره ورلاندې ليدلی شئ. په دغه پله باندې دوه سوه وگړي قدم وهلی او له دغه پرمختگه خوند اخيستلی شی. د دغه پله کار د تیر کال په مارچ مياشت کې پیل شوی و او سږ کال پای ته ورسيد.
سرچینې
وېشنيزه:پولونه وېشنيزه:اریانوونکي پولونه وېشنيزه:چین وېشنيزه:د چین پولونه وېشنيزه:انجینیري
سټرونټيوم
مشخصات
د انسان په بدن کې شاوخوا ٪99 سټرانټیم په هډوکو متمرکز دی.
تاریخچه
سټرونټیم په 1790 کې د آیرلین کیمیا پوه اډیر کرافورډ لخوا کشف شوی پداسې حال کې چې د معدني ویدرائٹ (BaCO3) مطالعه کوي. سټرونټیم لومړی د سر همفري ډیوی ، یو انګلیسي کیمیا پوه لخوا په 1808 کې د سټرانټیم کلورایډ (SrCl2) او مرکوریک آکسایډ (HgO) ترکیب له لارې جلا شوی و.
مرکبات
سټرونټیم په عمده توګه په سیلیسایټ او سټرانټینایټ معدنیاتو کې موندل کیږي.د سټرونټیم ډیری مختلف ډولونه د درملو په توګه کارول کیږي.ساینس پوهان د سټرونټیم رینیلټ ازموینه کوي ترڅو وګوري چې ایا دا د خولې په واسطه اخیستل کیدی شي د هډوکو پتلو (اوستیوپروسیس) او د مفصلونو درملنې لپاره وکارول شی.
د استعمال ځایونه
سټرونټیم د دې لپاره غوره پیژندل شوی دده مالکه د اور لوبی پاره کټه اخیستل کیژی دا د فیریټ مقناطیس تولید او زنک پاکولو کې هم کارول کیږي.
سرچينې
<!doctype html><html itemscope="" itemtype="http://schema.org/SearchResultsPage" lang="en"> <meta charset="UTF-8"><meta content="origin" name="referrer"><meta content="Anb2GUnhMjfTIX0D2a4a6NPAqPI5GaxxRAiF81XTjHJ2qK4E3Hw3VFM4eaJBgRzz45CNPt624audv+wHOJwfAAEAAABieyJvcmlnaW4iOiJodHRwczovL2dvb2dsZS5jb206NDQzIiwiZmVhdHVyZSI6IlRydXN0VG9rZW5zIiwiZXhwaXJ5IjoxNjI2MjIwNzk5LCJpc1N1YmRvbWFpbiI6dHJ1ZX0=" http-equiv="origin-trial"><meta content="/images/branding/googleg/1x/googleg_standard_color_128dp.png" itemprop="image"> strontium uses - Google Search <script nonce="VMaLRhxrYZo+/fNdAMaDlA==">(function{window.google={kEI:'W1YoYfucHaed0PEP-OeYoAQ',kEXPI:'31',u:'b81a95e8',kBL:'2n4T'};google.sn='web';google.kHL='en';});(function{
وېشنيزه:کيمياوي توکي
اسيد بن حضير
يوتن ورغلی، أسید بن حضير او سعدبن معاذ ته چي د أوس سرداران وو، خبر یې ورکړ چي دمکي دعوت چلوونکی ځوان ستاسو هستوگنځيو ته نژدې راغلی او د دې کار جرأت اسعدبن زراره ورکړی دی.
سعد بن معاذ اُسيدبن حضير ته وویل : بې پلاره شې اُسیده! هغه مکي ځوان ته ورشه، چي زموږ سیمي ته راغلی، ترڅو زموږ ضعیفان وغولوي، خدایانو ته مو دبدي او ناپوهي نسبت کوي!
سپکي سپوري ورته وکړه! او په دې اړه گوت څنډنه ورته وکړه چي له دې وروسته زموږ سیمي ته پل راوانخلي،ده داهم زیاته کړه: که زما د ترور د زوی اسعدبن زراره ميلمه نه وای او هغه یې ننگه نه کولای بیا دا کار ما په خپله کاوو.
اُسید خپله وسله راواخیسته ،دباغ لورته راغی، دسعدبن زراره چی کله مخامخ سترگي پرې ولگیدې مصعب ته یې وویل : خوار شې مصعبه! دا د دوی دقوم سردار دی، ډير هوښیار او تر ټولو کمال داره اُسیدبن حضير دی که ده چیرته اسلام قبول کړ د ده داسلام راوړلو به ډیر وگړي تابع شي د ده په اړه له خدای ﷻ څخه مرسته وغواړه او ډیره په زړه پوري بلنه ورکړه.
اُسیدبن حضیر دمجلس په وړاندي ودرید مصعب او د ده ملگري ته یې وکتل او ویې ویل : دڅه لپاره زموږ سيمي ته راغلي یاست او زموږ کم عقلان تیر باسئ؟! که موخپل ځان په کار وي له همدې کلي ووځئ.
مصعب رضی الله عنه اسیدته له نوره ډک مخ ور واړاوو او په خپله ريښتونې او مؤثره لهجه یې ورته وویل : ای دهمدې قوم سرداره! تر دې دي غوره خبره نه ده خوښه؟
اُسید: هغه څه ده؟
مصعب :ته راسره کښينه! له موږ څخه څه خبره واوره که دي زموږ وینا خوښه شوه ویې منه او که دي خوښه نه شوه موږ درڅخه ځو او بیابه درته نه راځو.
اسید: انصاف داره خبره دي وکړه، نیزه یې په مځکه کي ښخه کړه اوکښیناست، مصعب داسلام حقيقت ورته بیان کړ، دقرآن څو آياتونه یې ورته تلاوت کړل، د اسید د تندي گونځي وغوړيدې او مخ یې وپړقيدی ويې ویل : څه چي ده وویل څومره غوره او څه چي ده تلاوت کړل څومره د ستر شان درلودونکی کلام ؤ!!!
تاسوچي په اسلام کي د داخليدو نيت لرئ څه کوئ؟!
مصعب ورته وویل : غسل وکړه، پاکي جامې واغونده او ووایه: اشهد ان لااله الاالله و اشهد ان محمداً رسول الله، او دوه رکعته لمونځ وکړه.
د ده قوم ده ته د کامل لقب له دې امله ورکاوه چي عقل یې ډير کامل او اصل يې ډیر وتلی ؤ ځکه نوموړي هم د توري او هم دقلم څښتن ؤ.
أسیدرضی الله عنه له هغې ورځي چي قرآن یې له مصعب څخه واوریده دومره ورباندي مين شو لکه مینتوب دعاشق پر معشوق او داسي به یې ورته تلوسه وه لکه په گرمه ورځ کي تلوسه د تږي و گودر ته چي یو کار ایسار کړی وي.