ګرځنده_راډيويي_تيليفون
ددې لپاره چې د GSM خدماتو ته لاس رسي وکړى شو نو بايد لاندې درې مرحلې طې کړو. 1- د يو مخابراتي شبکې سره اشتراک کول، ددې اشتراک لپاره بايد يو څه معاوضه ورکړل شي چې دې اصل ته مونږ Pay as you go يا هم Prepaid يعنې د مخکې څخه معاوضه ورکول ترڅو د موبائيل يا د انټرڼيټ د خدماتو څخه استفاده واخيستل شي. مونږ يو ډول بل وړانديز هم لرو چې Post Paid  په نامه ياديږي او دا د وروسته اداينې په معنى دى پدې وړانديز کې يو څه ضمانت يااعتبارپه اساس په کرائې ډول د مخابراتي يا انټرنيټ د خدماتو څخه استفاده کول دي. 2- د يو ګرځنده تيلفون ترلاسه کول. اکثره مهال يو مخابراتي شرکت مشتري يا استعمالونکې لپاره دا حق ورکوي ترڅو د مارکيټ څخه د خپل استعمال لپاره يو ګرځنده تيلفون سيټ تر لاسه کړي. 3- د يو مخابراتي شرکت څخه د SIM Card (Subscriber Identity Module) يعنې د مشتري د  مخابراتي هويت کارت اخيستل دي کوم چې د کار اخيستنې لپاره د يو مخابراتي شرکت پوسيله فعاليږي. د فعاليدو څخه وروسته د شبکې پواسطه (MISISDN) (Mobile Subscriber Integrated Service Digital Network Number) يا د تيلفون نمبر ته پروګرام ورکول کيږي. د کورنې يا د ملګرو د تيلفون شميرې کيدې شي د سيم کارډ په داخل کې د استعمالونکي په ذريعه ذخيره کړې شي.د مختلفو مخابراتي شبکو پذريعه يو SIM Card ته مختلفې اندازې ورکول کيږي ترڅو په سيم کارډ کې د اړيکو شميرې ذخيره شي او دغه اندازه د KB (Kilo Byte) په معيار اندازه کيږي. هر کله چې مونږ سيم کارډ خپل په ګرځنده تيلفون کې داخل کړو نو ګرځنده تيلفون د نژدې پائې څخه سګنال ترلاسه کو چې دې پائې ته مونږ BTS (Base Transceiver Station) هم ويلائې شو او هر وخت چې نوموړې BTS کاميابې سره ارتباط پيداکړي نو دې ته مونږ د سګنال پوښښ ويلې شو يعنې نوموړې ساحه د GSM د شبکې پذريعه پوښل شوې ده. هر چيرې چې پوښښ موجود وي نو د يو ګرځنده تيلفون تر ټولو عمده خاصيت دادې ترڅو يو تيلفوني اړيکه په کاميابې سره ترلاسه کړي او يا يې د بل ګرځنده تيلفون سره اړيکې ټينګې کړي. هره جغرافيوي ساحه چې د يو GSM انتن پذريعه پوښل شوې دې د يو Database يا معلوماتي پانګې باندې مشتمل وي چې دغې پانګې ته مونږ VLR (Visitor Location Register) هم ويلې شو او همدا VLR د ټولو هغو ګرځنده تيلفونو چې په شبکه کې شامل وي جزيات په خپل ځان کې ساتلى شي. هر کله چې تيلفوني اړيکې ونيول شي نو ټول هغه اوازونه چې د دواړو لورو څخه تيلفون ته داخليږي دوي بيا په عددي بڼه باندې (Digital Data) بدليږي او نوموړي بدلون د تيلفون پواسطه سرته رسيږي. د ګرځنده تيلفون مرکز Mobile Station د موبائيل سيستم د دوه برخو څخه جوړ شوى دى چې په لاندې توګه ورڅخه يادونه کوو. A. ME (Mobile Equipment) د موبائيل وسايل B. SIM Card (Subscriber Identity Module) سيم کارډ د موبائيل وسايل د موبائيل د فزيکي برخو څخه عبارت دي. SIM Card چې د يو ګرځنده تيلفون د پيژندنې کارډ دى همدارنګه نوموړې کارډ د محافظت پټ تورې (PIN Password) باندې مشتمل وي ترڅو د غير قانوني يا د بل شخص په لاس د نوموړي کارډ د استعمال ( بې ځايه استعمال ) مخنيوى وشي. بايد يادونه وشي چې PIN Password بايد په موبائيل کې فعال وي. هر ګرځنده تيلفون يو ګرځنده تشخيص کيدونکې شميره لري د کومې پذريعه چې د تيلفون پيژندنه کيږي او همدغه شميره په نړيوال تيلفوني وسائلو د پيژندې مرکز (International Mobile Equipment Identity) کې ثبت وي. مونږ په عمومي ډول سره درې ډوله ګرځنده تيلفون وسايل لرو چې په لاندې ډول ورڅخه په مکمل ډول يادونه شوې ده. 1. Vehicle Mounted (په ترانسپورتي وسايطو باندې سواره وسايل) نوموړي وسايل د حمل او نقل په ترانسپورتي وسايطو باندې سور شکل لري چې ټول سيستم په چټکې سره د يو ځائې څخه بل ځائې ته نقل کولائې شو. په دغه سيستم کې انتن په فزيکې بڼه د وسايطو په پورتنې برخه کې نصب شوى وي. 2. Portable Mobile Unit (سفري واحد) نوموړې وسايل په فوځي عملياتو کې پکار وړل کيږي او پدغه سيستم کې انتن د مخابراتي وسيلې (د غږ اوريدو او خبرې کولو وسيله) سره وصل نه وي بلکه انتن د عمومي سيستم په پورتني برخه کې وصل شوى وي.