cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نوې اپلاتوني فلسفه
له لومړۍ څخه تر دوه‌یمې زېږدیزې پېړۍ پورې
د نوې اپلاتوني فلسفې مخکښان دا وو: د لومړۍ زېږدیزې پېړۍ یهودي-یوناني فیلسوف «سکندریه‌مېشتی فیلو»، چې کلیدي الهیاتي ښوونې یې د نوې اپلاتوني فلسفې اصول اټکلوي؛ د لومړۍ پېړۍ منځنی اپلاتوني فیلسوف «پلوتارخوس»، چې له اپلاتون څخه یې الهام اخېستی، خو د رواقیت اصولو مخالف ؤ؛ د دوه‌یمې پېړۍ منځنی اپلاتوني فیلسوف «اپامیایي نومنیوس»، چې پر نویو اپلاتوني فیلسوفانو «فلوطین، پورفېري او پروکلوس» باندې یې اغېزه درلوده او همدا راز د یو لړ سترو او نویو اپلاتوني اصولو په هکله غږېده.
له درېیمې څخه تر څلورمې زېږدیزې پېړۍ پورې
په درېیمې او څلورمې زېږدیزې پېړۍ کې، په روم او سکندریه کې د نوي اپلاتوني فلسفي مکتب مشهور غړي دا وو: د درېیمې پېړۍ مصري فیلسوف «فلوطین»، چې د نوې اپلاتوني فلسفې بنسټګر دی؛ د درېیمې پېړۍ سکندریه‌مېشتی فیلسوف «امونیوس ساکاس» چې په سکندریه کې د فلوطین استاد ؤ؛ د درېیمې پېړې اتروسکي‌الاصله رومي فیلسوف امېلیوس، چې کابو شل کاله یې له فلوطین سره یې یوځای زده‌کړې کولې؛ د درېیمې پېړۍ صوري فیلسوف «پورفېري»، چې لومړي سر کې له د درېیمې پېړۍ له منځني اپلاتوني فیلسوف لونګینوس سره په آتن کې او بیا، له ۲۶۳ز کال وروسته له فلوطین سره په روم کې زده‌کړې وکړې؛ د درېیمې پېړۍ سوري فیلسوف یامبلیخوس، چې له پورفېري سره یې په روم یا سیسیلیا کې زده‌کړې وکړې؛ او د څلورمې پېړۍ رومي ټولواکمن «ژولیان»، چې یو فیلسوف ؤ او د فلوطین او یامبلیخوس د اصولو ساده‌شوې نسخې یې ولیکلې.
له څلورمې څخه تر پنځمې زېږدیزې پېړۍ پورې
په څلورمې او پنځمې زېږدیزې پېړۍ کې، په آتن او سکندریه کې د نوي اپلاتوني فلسفي مکتب مشهور غړي دا وو: د څلورمې پېړۍ په وروستیو کې یوناني فیلسوف «آتني پلوتارخوس»، چې تر مړینې پورې (شاوخوا ۴۳۲ز) په آتن کې د نوې اپلاتوني فلسفې د مدرسې مشر ؤ؛ د پنځمې پېړۍ یوناني فیلسوف «سیریانوس»، چې تر ۴۳۷ز پورې، د آتني پلوتارخوس له مړینې وروسته، د پنځو کلونو لپاره د نوې اپلاتوني فلسفې د مدرسې مشر پاتې شو؛ او د پنځمې پېړۍ فیلسوف «پروکلوس»، چې تر ۴۸۵ز پورې، د سیریانوس له مړینې وروسته، د کابو ۵۰ کلونو لپاره د نوې اپلاتوني فلسفې د مدرسې مشر ؤ. په سکندریه کې د نوي اپلاتوني فلسفي مکتب یو ستر فیلسوف، د څلورمې پېړۍ وروستیو څخه د پنځمې پېړۍ تر لومړیو پورې مصري فیلسوف «هیپاتیا» ؤ، چې ریاضیات، ستورپوهنه او فلسفه یې تدریس کوله.
له پنځمې څخه تر شپږمې زېږدیزې پېړۍ پورې
په پنځمې او شپږمې زېږدیزې پېړۍ کې، په آتن او سکندریه کې د نوي اپلاتوني فلسفي مکتب مشهور غړي دا وو: د پنځمې پېړۍ سکندریه‌مېشتی فیلسوف «امونیوس»، چې د پروکلوس شاګرد او وروسته له هغه په سکندریه کې د نوې اپلاتوني فلسفې د مدرسې مشر ؤ؛ د شپږمې پېړۍ یوناني فیلسوف «سیسیلیایي سیمپلیکیوس»، چې د امونیوس شاګرد ؤ؛ د پنځمې پېړې له وروستیو څخه د شپږمې پېړۍ تر لومړیو پورې سوري فیلسوف «داماسکیوس»، چې تر ۵۲۹ز پورې، تر هغو پورې چې د لومړي ژوستینین له‌خوا د تصویب شویو قوانینو له‌لارې د نوې اپلاتوني فلسفې مدرسه وتړل شوه، د مدرسې مشر ؤ؛ او د شپږمې پېړۍ سکندریه‌مېشتی فیلسوف المپیودوروس، چې د امونیوس له مړینې وروسته، په سکندریه کې د نوې اپلاتوني فلسفې د مدرسې مشر ؤ، او د مدرسې له تړل کېدو وروسته یې هم تر ۵۶۵ز پورې نوموړې فلسفه تدریس کوله.
بکتريا عالم
بکتريا مشخصه هسته نه لري
د قرغزستان اقتصاد
د قرغز اقتصاد پوهنځی په بشکیک کې د قرغز عامه پوهنتون دی. په اقتصاد او نړیوالو اړیکو کې تخصص ، دا د قرغزستان یو له غوره پوهنتونونو څخه دی او په اقتصاد کې د مرکزي آسیا یو له غوره پوهنتونونو څخه دی. دا په 1953 کې تاسیس شوی و.
اسد الدين اويسي
اسدالدین اویسي حیدرآباد، دکن، آندھراپردیش په پلازمېنه کي په ١٣ مې ١٩۶۹ کي زېږېدلی دی. اسد الدین په هند کي د ملي سیاسي ګوند آل انډیا مجلس اتحاد المسلمین ملي مشر دی. هغه ته د "نقیب ملت" لقب هم ورکړل سوی دئ. هغه ٣ ځله د حیدرآباد پارلمان ته کاميابه سوئ دئ. هغه د سلطان صلاح الدین اویسي اولاد او د اکبر الدین اویسي مشر ورور دی. هغه يو ډېر تکړه ويناوال هم دی. په هند کې د مسلمانانو تر ټولو تکړه او منل سوئ انسان دی.
مڅرک
مڅرکان یا گېکويان (په لاتين: Gekkonidae ) د کوچنیو مارمولکانو څخه دي چې د نړۍ په بېلا بېلو سیمو کې په گرمو سیمو کې ژوند کوي. گېکویان غوښه خوړونکی ژوي دي چې په ځانگړی ډول خوځندکې او کوچنۍ شمزۍ لرونکي ژوي خوری او په شپه کې ژوند کوي. نوموړی ژوي سترې سترگې، څلور پښې، پنځه گوتې لری او اسانی په توگه په نيغ (عمودي) دیوال ختلای شی. اوږدوالی یی ۷ - ۳۰ سانتیمتره دي ، ماتېدونكى لکۍ لري او پوستکۍ یی د کوچنیو فلسونو څخه جوړه شوي ده. د گېکویانو ښځينې هگی اچوي. تر اوسه پورې د مڅرکانو ۱۱۰۰ ډوله پېژندل شوي دي چې په ۵۱ جنسو تقسیم شوي دي.
امپریالیزم
امپریالیزم په خلکو او نورو هیوادونو باندې د سیاسي او اقتصادي لاسرسي، واک او کنټرول له لارې، چې ډیری وختونه د سخت فزیکی ځواک، په ځانګړې توګه د نظامي ځواک، بلکې  همداراز د نرم ځواک په کارولو سره د واکمنۍ غځولو یوه پالیسي یا ایډیالوژي ده. په داسې حال کې چې د استعمار او سترواکۍ مفکورې پورې تړاو لري، لیکنامپریالیزم یو جلا مفهوم دی چې کولی شي، د پراختیا په نورو ډولونو او د حکومت په ډیری ډولونو باندې پلی شي.
رېښه پېژندنه او کارول یې
د امپریالیزم کلیمه د لاتیني کلیمې امپریمیم(imperium) څخه اخیستل شوې، چې معنا یې  ستر ځواک، "حاکمیت" یا په ساده ډول "حکومت" دی. دا د لومړي ځل لپاره په اوسنۍ معنا کې په 1870ز کې په لویې بریتانیې کې هغه وخت عام شو، چې د منفي مفهوم سره کارول کیده. پخوا دا اصطلاح د هغه څه تشریح کولو لپاره کارول کیده چې د ناپلیون III د بهرنیو پوځي مداخلو له لارې د سیاسي ملاتړ ترلاسه کولو هڅو په توګه پیژندل کیده. دا اصطلاح په عمده توګه د لویدیځ او جاپاني سیاسي او اقتصادي تسلط لپاره په ځانګړې توګه په آسیا او افریقا کې، په 19مو او 20مو پیړیو کې  کارول کیده او لا تر اوسه هم کارول کېږي، د دې اصطلاح د دقیقې معنا په اړه د پوهانو له خوا لا هم بحث جاري دی. ځینې ​​لیکوالان، لکه اډوارډ سید، دا اصطلاح په پراخه توګه د هر هغه  تسلط او تابعیت د سیستم تشریح کولو لپاره کاروي چې د سترواکۍ د هستې/مرکز او د هغې اړوند حاشیې په شاوخوا کې تنظیم شوی وي. دا تعریف سترواکي او نوی استعمار دواړه شاملوي.
استعمار د امپریالیزم پر وړاندې
د "امپریالیزم" اصطلاح زیاتره د "استعمار" سره یوځای کارول کېږي. په هر حال، په دې اړه ډیری پوهانو استدلال کړی چې هر یو یې خپل ځانګړی تعریف لري. امپریالیزم او استعمار د یو شخص یا د خلکو په ډله باندې د یو چا بر ترۍ، تسلط او نفوذ تشریحکولو لپاره کارول شوي. رابرټ یانګ (Robert Young) داسې لیکي چې، څرنګه چې امپریالیزم له مرکز څخه فعالیت کوي، د دولت پالیسي ده او د ایډیالوژیکي او مالي دلایلو لپاره رامنځته کیږي، نوموړې اصطلاح یواځې د مېشتولو او سوداګریزو موخو د پلي کولو لپاره پراختیا ده. په هر حال، استعمار په خپل ځان کې یرغل شاملوي. استعمار په عصري کارونې سره د استعمار او سترواکي ځواک تر منځ د جغرافیایی جلا کیدو معناهم لري. په ځانګړې توګه، اډوارډ ساید د امپریالیزم او استعمار ترمنځ توپیر داسې په ګوته کوي: “”امپریالیزم په یوه لرې پرته سیمه کې په لوی ښاریز مرکز باندې د واکمنۍ نظریه، چلند او موخې شاملوي ، په داسې حال کې چې استعمار په لرې پرته سیمه' کې د میشت ځایونو جوړولو ته اشاره کوي. د پرله پسې (پیوستو)  ځمکو سلطنتونه لکه عثمانيان او روسیه په دودیز ډول د استعمار له بحثونو څخه ایستل شوي دي، که څه هم دا د بدلون پیل دی، ځکه چې دا منل شوې چې دوی هم هغه سیمو ته چې دوی پرې واکمني کړې، نفوس لیږلی دی.:  116
امپریالیزم او استعمار دواړه په یوه ځمکه او د استعمار ګر په واک کې د میشتو ځایی خلکو سیاسي او اقتصادي ګټې تر خپل اثر لاندې  راولي، خو بیا هم پوهان زیاتره وخت دا ستونزمن بولي، ​​​​تر څو د دواړو ترمنځ توپیر روښانه کړي. : 107 که څه هم امپریالیزم او استعمار دواړه یو د بل په ځپلو تمرکز کوي، که استعمار د یو هیواد هغه بهیر ته اشاره کوي چې د بل هیواد فزیکي کنټرول اخلي، امپریالیزم یې په رسمي یا غیر رسمي توګه سیاسي او پولي واکمنۍ ته اشاره کوي. استعمار د یو معمار په توګه لیدل کیږي چې پریکړه کوي چې څنګه پر سیمې باندې واکمني پیل کړي او امپریالیزم بیا د سوبې تر شا له استعمار سره په همکارۍ د نظریې رامنځته کولو کې بوخت لیدل کیدی شي. استعمار هغه وخت دی چې یوه سترواکي د یوې سیمې په فتح کولو پیل وکړي او بیا په پای کې د دې توان ولري چې په هغه سیمو باندې واکمن شي چې مخکیني ملت پرې کنټرول درلود. د استعمار اصلي معنی د هغه ملت د ارزښتناکو شتمنیو او ذخایرو څخه ګټه پورته کول دي چې فتح شوي وي او فاتح ملت بیا د جګړې له غنیمتونو څخه هم ګټه ترلاسه کوي. : 170–75 د امپریالیزم معنا د نورو دولتونو د ځمکو په فتح کولو او په دې توګه د خپل تسلط په زیاتولو سره د سترواکۍ رامنځته کول دي. استعمار په یوه سیمه کې د یوې بهرنۍ سیمې د وګړو له خوا د مستعمره شوو ملکیتونو اعماروونکی او ساتونکی وي. : 173–76 استعمار کولی شي، د یوې سیمې موجوده ټولنیز جوړښت، فزیکي جوړښت او اقتصاد په بشپړه توګه بدل کړي؛ دا غیر معمولي نه ده چې د فاتحینو وګړو ځانګړتیاوې د فتح شویو ځایي خلکو لپاره په میراث پاتې شوې دي. : 41 ډېرې لږې کالونۍ له خپل پلرني هېواده بهر پاتې کېږي. په دې توګه، ډیری یې په پای کې یو جلا تابعیت رامینځته کوي یا د خپلې مور کالونۍ تر بشپړ کنټرول لاندې پاتې کېږي.
د شوروي مشر ولادیمیر لینن وړاندیز کړی ؤ چې: "امپریالیزم د پانګوالۍ(سرمایه دارۍ) ترټولو لوړه بڼه ده، نوموړي ادعا کړې چې امپریالیزم له استعمار وروسته وده کړې، او له استعمار څخه د انحصاري پانګوالۍ په واسطه جلا شوی دی." [9]: 116 د لینن نوموړې نظریه په دې ټینګار کوي چې په عصري دور کې د نړۍ نوی سیاسي نظم څومره مهم شوی دی. جیوپولیټیک اوس په هغو دولتونو باندې تمرکز کوي چې غواړي په نړیوال مارکېټ کې لوی اقتصادي لوبغاړي شي؛ نن ورځ ځینې هېوادونه  د نورو ملتونو په وړاندې د خپل سیاسي او اقتصادي واک له امله د سترواکیو په توګه لیدل کیږي.
د اروپا پراختیا د دې لامل شوې، تر څو نړۍ د پرمختللو او مخ پر ودې هیوادونو د راڅرګندېدو د څرنګوالي په اساس د نړۍ د نظامونو د تیورۍ(world systems theory) له مخې وویشل شي. دواړه اصلي سیمې په اصلي او حاشیوي برخو وېشل شوې. اصلي برخه د لوړ عاید او ګټې ساحې لري؛ حاشیه بیا د طیف یا سپیکټرم په مخالف اړخ کې ده چې د ټیټ عاید او ګټې د ساحو درلودونکې ده. د جیو-پولیټیک دا انتقادي نظریې د دې لامل شوې دي چې له استعمار څخه را وروسته عصري نړۍ کې د امپریالیزم د معنا او اغیزو په اړه بحث زیات شي.
د امپریالیزم دوره
د امپریالیزم دوره، هغه دوره چې د 1760ز کال په شاوخوا کې پیل شوه، د صنعتي کېدو په لور روانو اروپایی هېوادونو ، د نړۍ نورو برخو ته د استعمار، نفوذ او اشغالولو په بهیر کې خپله ښکیلتیا تجربه کړه. د 19مې پیړۍ په پیښو کې "د افریقا لپاره هلې ځلې" شاملې وې
په 1970مه لسیزه کې برتانوي تاریخ پوهانو جان ګالګر(John Gallagher) (1919-1980ز) او رونالډ رابینسن (1920-1999ز) استدلال وکړ چې اروپایی مشرانو دا نظر رد کړی چې "امپریالیزم" د استعمار په سیمه کې د یو حکومت له خوا رسمي، قانوني کنټرول ته اړتیا لري. ډیر مهم د خپلواکو سیمو غیر رسمي کنټرول ؤ. د Wm. راجر لوئس(Wm. Roger Louis) په وینا ، "د دوی په نظر، تاریخ پوهان د رسمي سترواکۍ او د نړۍ نقشې سره د سیمو رنګونو سره هک پک شوي دي. د بریتانوي مهاجرت، تجارت او پلازمینې لویه برخه د رسمي برتانوي سترواکۍ څخه بهر سیمو ته تللې. د دوی د فکر کیلي  " هغه د امکان په صورت کې په غیر رسمي ډول او  او د اړتیا په صورت کې په رسمي ډول د سترواکۍ مفکوره ده." اورون هیل وايي چې ګالګر او رابینسن په افریقا کې برتانوي ښکېلاک ته کتنه کړې چیرې چې دوی "لږ پانګوالان او لږه پانګه وموندله او په اصطلاح د استعمار د پراختیا د دودیزو هڅوونکو له خوا هم ډیر فشار نه ؤ. د کابینې د ضمیمه کولو یا نه ضمیمه کولو پریکړې معمولاً د سیاسي یا جیو پولیټیکل ملحوظاتو پراساس ترسره کېدې. ":  6
ازاد خان افغان
ازاد خان سلیمان خیل د سلېمان خان زوى په ۱۷۰۵ ز کال کې زېږېدلی وو. ازاد خان د پښتنو د سلېمانخېلو له لويې قبيلې څخه وو او ښايي چې د اوسني پکتيکا ولايت په مربوطاتو کې اوسېدلی وي، یا هم ښايي د غرني ولايت له کومې سيمې ځخه وي. ازاد خان سلېمانخېل، چې په بهرنیو سرچينو او تاريخونو کې يې له نامه سره د افغان ويي کارول شوی، د افغانستان يو له لويو ملي او هېوداپالو مشرانو څخه وو. په بهرنیو تاريخونو کې دى په دريو نومونو سره ياد شوی، لکه افغان، غلځى او سلېمانخېل.
ازاد خان سلېمانخېل او لوى افغان سپاه سالار سيدال خان ناصر دواړه توريالي، ميړني او پخپل منځ کې خواږه ملگري ول. کله چې نادر شاه افشار کندهار ونيو، سيدال خان په ربړ او کړاو کې پاتې شو، نو خپل عيار ملگرى ور په ياد شو ((ناره))
سيدال خان ويل لښکر مې سو بزې بزې- ازاد خان سلېمانخېل مې تورې شپې وخوړ که ورځې
د پوهاند عبدالحی حبيبي په حواله زموږ مېړنى اتل ازاد خان په ۱۷۵۵ ز کال کې په اصفهان کې په خپل نامه سکه ووهله، چې د دغې سکې نمونې د اصفهان په موزيم کې شته. تاسې ښه پام وکړئ، په ډيلي او اصفهان کې په يوه مهال کې سکه وهل کېده.
ازاد خان يو عيار وو. دى د کندهار له سقوط او د سيدال خان تر ړندېدو وروسته، د ايران شمال ته تللى او په اذربايجان کې يې خواره واره سلېمانخېل راټول کړي، نور مېړني څه اذري، کوردي، عرب او ايرانيان يې هم په لښکر کې شامل کړي او هلته يې يو قدرت تر لاسه کړى دى. (زه په دې نه پوهېږم، چې دى څنگه له قندهاره، چې د کندهار ددفاع په مهال کې له نادر افشار سره څنگه هلته ورسېد). خو دا دواړه ثابتې دي. ازاد خان د ژبې او هنر خاوند وو. په مېړنتوب کې پهلوان وو او په ادبياتو کې هم يو څه برى لري. سيدال خان ناصر هم شاعر وو او په پټه خزانه کې يې شعرونه راغلي دي. ازاد خان سره اته زره سلېمانخېل ول، چې دده تر قيادت لاندې پوره وجنگېدل. په پاى کې تر يوه حده له ايران څخه افغانستان ته راغلل او د تېمور شاه دراني په بادشاهۍ کې په لغمان کې مېشت شول. د کابل له هوتخېلو څخه نېولې تر لغمان پورې دوى پراته ول. ځاى ځاى خو پښتانه ځان نه پېژني. ساکزي، په ساکو کې سلېمانخېل په چهاردهي کې توخي، په رېشخور کې پوپلزي، په دېوان بېگي کې يانۍ د کابل په شاوخوا کې ټول دوى دي، خو ډېرو پښتو پرېښوده. ازاد خان سلېمانخېل په داسې حال کې چې يو افغان وو، څنگه يې وکولاى شول چې د اذربايجان ولس پر ځان راټول کړي؟ دا موضوع د څېړنې وړ ده. له دې نه داسې ښکاري، چې دى د هغوى په ژبه ښه پوهېده او له ده سره د مېړنتوب فکر وو، چې مېړني پر مېړني راټولېږي. د پښتنو په قائيدينو کې دا خبره لېدل کيږي؛ تاسو غوريان او سوريان وگورئ، چې د هند پاچاهي يې خپلو نوکرانو ته پرېښوده. خبره داده چې علاوالدين غوري، ابدال کلزى، ازاد خان، احمد شاه بابا ټول مېړني خلک ول. د (تاريخ کامل ايران) په بله برخه کې ليکل شوي، چې کريم خان زند دوه غښتلي غليمان درلودل، چې يو يې ازاد خان افغان او بل يې حسن خان قاجار وو. قزوين ته نږدې د کريم خان او ازاد خان ترمنځ جگړه وشوه. ازاد خان کريم خان ته دومره کلکه ماتې ورکړه، چې دى اړ شو اصفهان او شېراز هم پرېږدي او د کيلويه غرونو ته وتښتي.
دلته يوه پېښه کيږي: کريم خان زند په ((کمارج)) کې چې ډېره نرۍ لاره ده، د غرونو په منځ کې له ازاد خان سره جگړه پيل کړه. په دغه جگړه کې د ازاد خان لښکر مات شو. کال(۱۱۶۷)
له پورتنيو جملو څخه څرگنديږي چې په لږه موده کې د ايران د سلطنت لپاره درې تنه چمتو شوي ول، چې هغه کريم خان زند، ازاد خان سلېانخېل او حسن خان قاجار وو. مگر ازاد خان په يوه دره کې راگير شو. کريم د درې دواړه سره ونړول او په خپله له خپلو لښکرو سره د مينيخ درې ته کوز شو. دواړه خواوې تړلې وې او کلک تاوان يې ازاد خان ته واړاوه. ازاد خان يې له صحنې نه وايست، چې پر دې مهال کريم خان زند د ورورۍ لاس وروغځاوه. ازاد خان سره لا هم ډېر خلک ول، چې کريم خان ساتل. کريم خان زند ځان د ايران پادشاه اعلان کړ. په ځان باندې يې د وکيل الرعيا نوم کېښود. دى هم يو مېړنى وو. د ازاد خان افغان اولاده: د ازاد خان افغان اولادونه اوس مهال په پکتیکا کې میشت دي ځینی له دوی د پکتیا په څمکنیو او ځیني نور یې په بهرنیو هیوادړنو کې هم میشت دي مګر زیاتره یې د پکتیکا ولابت په مرکز ښرنه کې اوسیږي
پلار پروډکشن
پلار پروډکشن د افغانستان په کچه هغه پښتو پروډکشن دی چي تر ٢٠٠ زیات هندي، انګلیسي اود تېلګو ژبي هنري فلمونه يې ژباړلي دي.
ازاد خان افغان
ازادخان او احمد شاه بابا
افغان مورخ عزيزالدين وکيلي پوپلزايي، د وکيل الدوله عبدالله خان له کرړې څخه دى. دى ښه خطاط او مورخ دى. ده چې کوم کتابونه د احمد شاه بابا او تېمور شاه دراني په اړه ليکلي، ډېر مهم سندونه لري او ددغو اسنادو يوه لويه برخه دده کورنی ميراث دى، چې په کتابونو کې يې ترې گټه اخيستې ده. څرگنده خبره ده، چې دده تاليفات پر دوو روښانو مدارکو ولاړ دي.
د دراني تيمور شاه مولف وايي: «ازاد خان د احمد شاه بابا پلان ونه مانه. گندا سېنگ هم په خپل کتاب دراني احمد شاه کې وايي چې ازاد خان د احمد شاه بابا پلان ونه مانه. دا خبره ډېره څېړنه غواړي، چې حقيقت څه ډول دى او د پلانونو تفصيل هم بايد څرگند شي.
د دراني احمد شاه په کتاب کې ويل شوي، چې ازاد خان د خلکو په مخ کې خپل پلان څرگند کړ. داسې چې په راتلونکې کې د سولې د تامين لپاره ټول غښتلي وو، چې هند، افغانستان او ايران يوه کاسه شي. بيا به هېڅ يو کمزورى نه وي، ټول به د ورورۍ په فضا کې ژوند کوي. ازاد خان سلېمانخېل يو داسې تاريخي شخصيت دى، چې د دراني احمدشاه د کتاب په اساس يې يوه لويه نقشه درلوده. گنډاسينگهـ د فرير له قوله ليکي: «ازاد خان افغان د خپل ملت د نورو افرادو څخه ډېر سرسخت، زړور او منور سړى وو. دده عدالت، د برابرۍ افکار او له شيعه گانو څخه دده طرفداري ددې سبب شوه، چې زيات شمېر پارتېزانان دده پر شاوخوا راټول شي. کله چې ده خپل زياتېدونکى قدرت وليد، په ښکاره يې د عراق، خراسان او ان افغانستان نيول اعلان کړل، چې دده په گروهه سربېره پر ايران، د افغانستان پادشاه هم بايد غلځى وي!».
احمد شاه بابا د ازاد خان سلېمانخېل په پلان خبر وو او غوښتل يې، چې له ازاد خان سره مفاهمه وکړي، خو د هند په لورې ډېر مشغول شو. د دوى دواړو ترمنځ د نخشې په اړه بډوالی (مخالفت) وو. احمد شاه بابا د افغانستان د طبيعي حدودو په ساتلو کې هڅه کوله، خو د ازاد خان پلان تر هغه پراخ وو. اوس څرگنده نه ده چې د پلان تفصيل څه ډول وو. مسلمه خبره داده چې دا يو سياسي، اقتصادي او نظامي پلان وو. دلته سړى پوهېداى شي، چې که د ازاد خان او احمد شاه لاسونه سره ورغلي واى، نو د افغانانو برم به په تاريخ کې په بل ډول څرگند شوى واى. هماغه چې خوشال خان خټک ويلي وو: «ځينې څه لويې دعوې لرم په زړه کې».
د ازاد خان ستونزې او د احمد شاه بابا خپگان
پر ۱۷۶۰ ز کال چې کله ازاد خان د پاچاهي په کارونو کې له سختو ستونزو سره مخ شو، احمد شاه بابا د ازاد خان په دې ستونزو ډېر خپه شو، چې يو ننگيالى افغان، چې د افغان په ننگ يې توره تړلې وه، له داسې ستونزو سره مخ شو. د دراني احمد شاه کتاب کې ليکل شوي، چې د احمد شاه بابا دوه گونى حالت وو. خواشينى په دې وو، چې يو مېړنى افغان له ستونزو سره مخ شو، او خوشال په دې وو، چې خپل يوازينى حريف يې د پاچاهۍ له پلاز نه ښکته شو.» دا چې له ازاد خان سره اته زره سېلمانخېل ول، دوى ټول افغانستان ته نه دي راغلي، يوازې دده کورنۍ راغلې، چې تېمور شاه دراني په لغمان کې څمکې ورکړې. په دې خبره څوک سم نشي پوهېداى، چې احمد شاه بابا ازاد خان ته څه وړاندې کول؟ گنډاسينگـ دې خبرې ته اشاره کوي، چې ازاد خان ويل چې احمد شاه بابا دې د پادشاهۍ مقام د ميريس بابا کورنۍ ته پرېږدي او احمد شاه بابا دا کار نه شو کولاى، ځکه هغو کسانو چې احمد شاه بابا يې د پادشاهۍ گدۍ ته رسولی وو، دا نه شو منلای. البته ددې لپاره چې داسې يو پلان عملي شي، يو مناسب فرصت او لويې جرگې ته ضرورت وو. هر کله که داسې يو کار کيږي، د هغه مر کز به افغانستان وي، ځکه چې افغانستان يو غرنى هېواد دى څوک پې راتلاى نه شي. خلک يې مېړني او جنگيالي دي. په هره توگه چې وي، د حوزې خپلواکي ساتلاى شي.
په پښتنو کې که غلځي دي ک دراني او که نور پښتانه ټبرونه، د دوی ټولو بری يوازې د دوی په يوموتي والی او اتفاق کې دی. د دوی سوکالي او نېکمرغی هغه مهال سمبالېدای شي چې د يوه پښتانه قام په توگه د ژوند په ټولو ډگرونو کې په گډه او سوله ييز ډول گامونه اوچت کاندي. موږ تر اوسه پورې، چې دوه ستر مشران يادول، ميرويس نيکه او احمد شاه بابا، اوس درېيم هم شته چې هغه ازاد خان پلار دى. يانې پلار، بابا، نيکه شو. ازاد خان د خپل قابليت له مخې يو لوى سړى دى، چې ده يوه اسيايي حوزه تامينوله او هغه د سکائيانو يا ساکانو دولت يې جوړاوه، چې د اسيا لويه برخه يې په لاس کې وه.
د غزيزالدين فوفلزايي په قول، له ازاد خان سره اته زره سلېمان خېل ول. مگر دده د ژوند ځينې برخې تر اوسه روښانه نه دي، چې د نادر شاه په زمانه کې يې څه کول؟ گنډاسينگـ وايي، چې دى د نادر شاه افشار يو جنرال وو. د تاريخ کامل ايران ليکوال وايي، چې د نادر افشار تر وژنې وروسته، ازاد خان په اذربايجان کې د خپلواکۍ اعلان وکړ.
د امان الله هوتک د خپلواکۍ لمر څرک نه او د بې بې زينبې له اشعارو داسې څرگنديږي، چې دى د کندهار د دفاع په وخت کې په کندهار کې او بيا د ايران شمال ته ولاړ. ددغه تاريخي پړاو په اړه اړينه ده چې ډېر اسناد او کتابونه وکتل شي او د هماغې زمانې د اذربايجان تاريخ وکتل شي. لوستونکي به دا فکر کوي، چې دا اته زره سلېمانخېل څه شول؟ د دوى ډېره برخه په اذربايجان کې ده او په داغستان کې ورته الکوزي ويل کيږي. د پنځوسو زرو په حدودو کې داسې پښتانه تر اوسه ايران کې شته چې اوس لا هم پښتو وايي.
ازاد خان سلېمانخېل، احمد شاه بابا ، شاه محمود افغان ، شاه اشرف افغان دوى ټولو د خپلو تېرو نومياليو په څېر د اوسني ايران، افغانستان او هند لپاره شاهي يوه بلله.
د ازاد خان سلېمانخېل مړينه
امريکايي ليکوال جان پيري ليکي، چې ازاد خان پر ۱۷۸۱ ز کال، يانې د کريم خان زند تر مړينې دوه کاله وروسته د پارس په شيراز کې په حق ورسېد. د ده له وصيت سره سم د ده جنازه افغانستان ته ولېږدول شوه. خو ايرانى ليکوال سيد علي آل داوود بيا ليکي، چې د ازاد خان وصيت په رښتيا هم همدا سې وو، چې جنازه يې افغانستان ته ولېږدول شي، خو هغه مهال د شرايطو د خرابتيا لامله دا کار ونه شو. نو پر دې بنسټ ويلاى شو، چې په غالب گومان ازاد خان سلېمانخېل به هماغلته د پارس په شيراز کې خاورو ته سپارل شوى وي او ارامځاى به يې اوس هم هماغلته وي.
اخځونه
https://taand.net/?p=212568 استاد شهسوار سنګروال، ازادخان غلجی له پارس نه…تر ارمنستانه
دا هم وگورئ
وېشنيزه : د افغانستان نوميالي وېشنيزه : افغانان وېشنيزه : پښتانه
کاپ هامرفست
کاپ هامرفست (په ناروېجي؛ Kapp Hammerfest) يو پیل ټکی دی چې د سوالبرد د پاچا کارلز سيمې پر سویډيني ټاپو باندې موقيعت لري. دا سيمه د سویډيني ټاپو تر ټولو سویلي لوری دی، او همدا پیل ټکی شاوخوا ۱،۵ کیلومتره اوږدوالی لري. نوموړی پیل ټکی د ناروېجن ښار هامرفست په نامه نومول سوی دئ. د پیل ټکي و شمال لور ته، د سویډيني ټاپو په لویدیز اړخ کې د Kyrkjevika سره د Antarcticøya په ګډون نور کوشني ټاپوګان هم موجود دي.
غرني توت
غرني توت يو څو کلن (Perennial plant) ګل لرونکی نبات (Perennial plant) دی چې بانجڼي او شين رنګه توت توليدوي. دا توت د سینانوکوکس برخې د جنر واکسینیوم (genus Vaccinium) په برخه کې طبقه بندي شوی دي.
د غرني توت ګټي
غرني توت ذهني فشار او پریشاني کموي. غرني توت د ویټامین سي (C) او اي (D) سربیره د مگنیزیم او منگنیز غوره منبع دي چې دغه یاد ویټامینونه او منرالونه ذهني فشار او پریشانۍ په کمولو کې ډیره زیاته مرسته کوي. د دغه توت ورځنی استعمال د خوب له ناروغیو هم مخنیوی کوي
سرچينې
وېشنيزه:مېوې
نوح
وېشنيزه:پيغمبران وېشنيزه:د اسلام پيغمبران
آدم
آدم لومړنی انسان او پر زمکه د خدای خليفه و.
وېشنيزه:د اسلام پيغمبران وېشنيزه:پيغمبران
شاپ
شاپ (په لاتینی ژبې: Suppositorium) د جامد درمل شکل دی چی مقعد یا واژن (مهبل) ته ورکول کېږی. شاپ کولای شی پر انسان موضوعی یا کلی آغیزه وکړی. دغه د درمل شکل کولای شی د دردونو، تبی، قبض، واژن د سرایت د علاج لپاره کار واخلی.
شاپونه
د شاپ بنیادي (اصلي) ماده د نیمه پلاسټیک خاصي ماده ده چی د شاپ جوړولو لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږی. د شاپ وزن ۲ یا ۳ گرامو ته رسېدلای شی. دغه ماده باید د انسان پر بدن باندي هیڅ د حساسیت آغیزه و نه لرِی. هر د شاپ ماده د بنیادي(اصلي) مادې، امولسیون کونکي موادو او درملونو څخه جوړ شوي دي. شاپونه چی مهبل ته ور کول کېږي کروي فورم لري او اصلي ماده يې عمومًا د ژلاتین څخه جوړېږي. شاپونه چی مقعد ته ورکول کېږي د استوانې (سلنډر) فورم لري.
د شاپ ډولونه
وېشنيزه:ددرمل شکل
سپين توت
سپين توت د هند له هېواده نورې نړۍ ته مشهوره شوي. دغه توت د سوېلي اسيا په نورو هېوادونو کې لکه سريلانکا ، بنگله دېش او همداسې نورو کې هم موندل شوي. د دغو توتانو د ونې ځانتيا د ربړ ونې ته ورته ده. پاڼې ېې هم ښويې ، سريښناکه او اومه وي.
وېشنيزه:مېوې
کربوړک
کربوړکان چې  ښاماری شرمښکيانی ورته هم وایي (په لاتين:Agamidae) د مارمولکانو څخه دي چې په افريقا، سهیلي اروپا، آسيا او اسټراليا کې ژوند کوي.
پنځلسم لوييس
د ژوند لومړي کلونه او د نایب السطنه په توګه واکمني (۱۷۱۰-۱۷۲۳)
پنځلسم لوييس د څوارلسم لوييس لمسی او د ډوک بورګوندي (۱۶۸۲-۱۷۱۲) او له ساوی څخه د هغه د مېرمنې ماري ادلایډ د ساوي د ډوک دويم وېکتور امادئوس د مشرې لور درېیم زوی و. هغه د ۱۷۱۰ ز کال د فبرورۍ په پنځلسمه د ورسای په ماڼۍ کې وزېږېد او له ځنډ پرته یې د ډوک انژوا لقب خپل کړ. په دې وخت کې د پنځلسم لوييس په توګه د هغه د پاچا کېدو احتمال ډېر لرې و. تمه کېده چې د پاچا خپل مشر زوی لوييس لوګراند ډوفین به د اوسني پاچا تر مړینې وروسته د ۱۵م لوييس په توګه تاج او تخت تر لاسه کړي او وروسته به د هغه مشر زوی- د لوييس پلار لي‌پتي ډافین – په راتلونکې کرښه کې ځای ونیسي او په احتمالي ډول به یوه ورځ په ۱۶م لوييس بدل شي. هغه مهال د لوييس پاتې مشر ورور چې هغه هم لوييس نومېده، په‌خپل وار سره د فرانسې ډوفين او وروسته د ۱۷م لوييس په توګه پاچا شو او د لومړني قانون پر بنست يې تاج خپل لومړني زوی ته وسپاره (دا په پام کې ولرئ چې د ډوک بورګوندي لومړی زېږېدلی ماشوم چې لوييس هم نومېده په ۱۷۰۵ ز کال کې له یو کلنۍ څخه په کم عمر کې د تشنج له امله ومړ له دې سره هغه د خپل عمر په لنډه موده کې د خپل پلار د ځای ناستۍ پر کرښه ولاړ و او که چېرې ژوندی وی تر خپلو دوه کشرانو وروڼو يې لومړیتوب درلود). په دې توګه ناروغیو ځای ناستي درې نسله مخکې د لورو تر منځ وغزوله: د ۱۷۱۱ ز کال د اپرېل په ۱۴مه ګرانډ ډوفین د چيچک ناروغۍ له امله ومړ او له یو کال څخه لږ مهال وروسته د ۱۷۱۲ ز کال د فبرورۍ په ۱۲مه د راتلونکي پاچا مور ماري ادلایډ چې په شړي/سرخکانو اخته وه ومړه او ۶ ورځې وروسته د هغې سر ښندونکي خاوند د لويي پلار چې د هغې د ناروغۍ پر مهال يې د هغې څنګ نه پرېښود ورپسې ورغی. د دواړو ډوفینونو پيټېټ او ګراند له مړینې سره، د لويي مشر ورور له ځنډ پرته د فرانسې ډوفین شو، خو یوازې دوه اونۍ وروسته د مارچ په ۷مه دا روښانه شوه چې مشر لويي او کشر لويي هم په شړي اخته شوي دي. د دې دوه وروڼو درملنه د وينې بهونې په دودویزه طریقه تر سره شوه. د مارچ په ۸ او ۹مه نوی پنځه کلن ډوفین د ناروغي او درملنې د ترکیب له امله ومړ. د لويې حکمرانې مادام ډي وېنټاډرو ډاکتران د لويي له ډېرې وينې بهونې څخه چې اوس د فرانسې ډوفین دی منعه کړل او د ماڼۍ یوې پټې پسخانې ته يې وتښتاوه چې هلته يې په يوازې ځان له هغه څخه پالنه کوله، هغه ډېر ناروغ و خو د هغې کړنو نوموړی وژغوره. کله چې په پای کې د ۱۷‍۱۵ ز کال د سېپټمبر په لومړۍ نېټه په‌خپله څوارلسم لويي ومړ، لويي په پنځه کلنۍ کې په لړزېدونکي او ژړېدونکي حالت کې د ډېر احتمال خلاف د ۱۵م لويي په توګه تاج او تخت په میراث کې ترلاسه کړل.
په ۱۳۷۴ ز کال کې د پنځم چارلز د سلطنتي فرمان پر بنسټ د فرانسې پاچاهي باید تر هغه مهال چې یو معین پاچا خپل د څوارلس کلنۍ عمر ته ورسیږي د یو نایب السلطنه له خوا اداره شي. د نایب السلطنه لقب د کم‌عمره پاچا تر ټولو نږدې خپلوانو تر ډېره مور یا تره ته ورکول کېږي. خو دا چې د لوييس مور مخکې له ناروغۍ څخه اغېزمنه شوې وه او د هغه یوازینی تره چې له مخکې د اسپانیې پاچا و له دې امله یاده دنده د هغه د تره زوی د اورلیان ډوک دویم فلیپ ته وسپارل شوه. که څه هم څوارلسم لوييس پر فليپ چې یو وتلی سر تېری و خو د پخواني پاچا له خوا د بې دینه ازادي غوښتونکي په توګه ګڼل کېده چندان باور نه درلود. پاچا په خصوصي ډول فليپ د Fanfaron des crimes (د جرمونو غوریالی) یاد کړ. ۱۴م لويي هيله‌من و چې د هغه د خوښې وړ خو نامشروع زوی ډوک مېن (د ۱۴م لويي او مادام ډي مونټسپن نامشروع زوی) چې په شورا کې و او د ځای ناستۍ په قوانینو کې چې د ۱۴م لويس له خوا رامنځته شوي و له پام‌وړ بدلون سره فرانسه اداره کړي، هغه د نوموړي تر ټولو پخوانی ژغورل شوی نارینه بچی و د قانوني ځای ناستۍ د مستقیمې کرښې په له‌منځه تللو سره يې کولی شوی په قانوني ډول پاچا شی. د ۱۷۱۴ ز کال په اګست کې پاچا له خپلې مړينې څخه لږ مخکې د نایب السلطنه د صلاحیتونو د محدودولو لپاره خپله وصیت پاڼه بیاځلي ولیکله؛ دا پاڼه پر دې مشروطه وه تر هغه چې نوی پاچا د بلوغ عمر ته رسېږي هېواد باید د یوې څوارلس کسیزې سلطنتي شورا له خوا اداره شي. د ۱۴م لوييس وراره فلیپ د دې شورا د مشر په توګه وټاکل شو، خو په نورو غړو کې ډوک مېن او لږ تر لږه د هغه ۷ پېژندل شوي متحدان شامل وو. د دې ارادې پر بنسټ ټولې پرېکړې باید د رایو د اکثریت له لارې ترسره کېدی، په دې معنا چې ولسمشر هر مهال کولی شوی د مېن په واسطه لومړیتوب ترلاسه کړي او په عمل کې يې مېن ته د راتلونکو ۸ کلونو لپاره پر فرانسه د واکمنۍ اجازه ورکړه.
۱۹۶ (عدد)
۱۹۶ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۱۹۵ څخه  مخکي او د ۱۹۷ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۹۶:
په کلینډر کې
۱۹۶ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۱۹۶ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
ماډل تيوري
په رياضيکي منطق کې د نمونې يا ماډل نظريه، د رسمي نظرياتو (په يوه رسمي ژبه کې د جملو يوه مجموعه، چې د يوه رياضيکي ساختمان په اړه ویناوې څرګندوي) او د هغوی د نمونو (هغه ساختمانونه چې نظمي ویناوې په پام کې نيول کېږي) تر منځ د اړيکې څېړنه ده. پلټل شوي اړخونه، د يوې نظريې د نمونو عدد او اندازه، د بېلابېلو نمونو يو له  بل سره اړيکه او په خپله له رسمي ژبې سره د دوی متقابل عمل شاملوي. د نمونې نظريې پوهان، په خاص ډول هغه سيټونه هم پلټي، چې د يوې نظريې په يوه نمونه کې تعريفېدلی شي او هم د دې ډول د تعريف وړ سيټونو يو له بل سره اړيکه هم پلټي. د يوه بېل روش يا طريقې په توګه د نمونې نظريه الفرد تارسکي (Alfred Tarski) ته ورګرځي. نوموړي په لومړي ځل ،«د نمونو نظريه» اصطلاح، په ۱۹۵۴ ز کې په يوه نشريه کې وکاروله. له ۱۹۷۰ زلسيزو راهيسې ذکر شوې موضوع، د ساهارون شيلاح (Saharon Shelah) «د ټينګښت نظريې» په واسطه، په غوڅه توګه رامنځ ته شوې ده.
د رياضيکي منطق له نورو برخو، لکه: د ثبوت نظريې سره په پرتلنې، د نمونې نظريه زياتره له رسمي سختۍ سره لږه اړيکه لري او د کلاسيک رياضياتو په اړه په ارواح کې نږدې ده. دې نظريې دا تبصره هڅولې ده: «که چېرې د ثبوت نظريه په سپيچلې دود پورې اړوند وي، نود نمونې نظريه مقدساتو ته د سپکاوي په اړه ده». الجبري او (diophantine geometry) هندسې په اړه د نمونې نظريې کاريالون،ه دا نژدې والی کلاسيکي رياضیاتو ته منعکس کوي، لکه څرنګه چې دوی زياتره د الجبري او نمونې نظرياتي د پايلو او تخنيکونو يوه ټولګه شاملوي.
د نمونې په نظريه کې تر ټولو پراخ علمي سازمان، د سمبوليک منطق لپاره ټولنه (Association for Symbolic Logic) ده.
بېلابېل ټينګار
اړوند ټينګار، د يوې نظريې د نمونو په يوې ټولګي باندې هغسې ځای پر ځای شوی دی، لکه څرنګه چې د ذکر شوې موضوع په تاريخچه کې د يوه تغیسير خوړلې نمونې په دننه کې د پېژند وړ سيټونو د يوې ټولګي مخنيوی کوي او دوه لوري، له ۱۹۷۳ او ۱۹۹۷ ز نه په ښه ډول، د اغېزناک خاصيت ټاکنې په واسطه خلاصه شوی دی.
منطق + طبيعي الجبر = د نمونې نظريه.
طبيعي الجبر په کې د رياضيکي ساختمانونو استازولي کوي او منطق په کې د منطقي نظرياتو لپاره؛ او
برخې – الجبري هندسه = د نمونې نظريه
منطقي فرمولونه، په کې د تعريف وړ سټونو په اړه او څه معادلې په کې د يوې برخې ډولونو ته دي.
که څه هم د نمونو د ټولګيو متقابله اغېزه او په دوی کې د تعريف وړ سيټونه، د نمونې نظريې په پرمختګ کې د دې نظريې د تاريخ په اوږدو کې مهم يا حياتي دي. د بېلګې په ډول: کله چې ثبات يا د ټينګښت نظريه، په يوه ورکړل شوي cardinality کې د نمونو د عددونو په واسطه، د نظرياتو د ډلبندۍ په موخه په اصلي ډول معرفي شو، د ثابتې نظريې، د تعريف وړ سيټونو په هندسه کې د پوهېدنې لپاره مهمه ثابته شوه.
= څانګې = دا مخ د نامحدودو ساختمانونو په (finitary first order) نمونې نظريه باندې تمرکز کوي. د نمونې محدوده نظريه، (Finite model theory) چې په محدودو ساختمانونو باندې تمرکز کوي؛ په اغېزناک ډول له نامحدودو ساختمانو نه په څېړل شوو پوښتنو او کارول شوو تخنيکونو دواړو کې بېلېږي. د نمونې نظريه، په یو څه لوړ نظم منطق (higher-order logics) کې يا نامحدود منطق (infinitary logics) د هغې واقعيت په واسطه نفې کېږي، چې بشپړتيا او غلظت په عموم کې د دې منطقونو (logics) لپاره په پام کې نه نيول کېږي. که څه هم د څېړنې يوه ستره برخه په دې ډول منطقونو کې هم تر سره شوې ده.
د نمونې نظريه، په غير رسمي ډول لرغونې يا کلاسيک نمونې نظريې، ډلو او برخو ته عملي شوې. د نمونې نظريې او د هندسې نمونې نظريې باندې وېشل کېدلی شي. يو ورک يا له لاسه وتلی فرعې وېش يې د محاسبې وړ نمونې نظريه ده، مګر دا احتمالا (د بحث وړ موضوع په توګه) د منطق د يوې خپلواکه فرعې برخې په توګه کتل کېدلی شي.
د کلاسيک نمونې نظريې، د پخوانيو قضيو بېلګې د ګوډيل د بشپړتيا قضيه (Gödel's completeness theorem)، د (Löwenheim–Skolem) د مخ پورته او مخ ښکته قضيه، د واوغټ د دوه اصلي نظريه (Vaught's two-cardinal theorem)، د سکاټ د ايزومورفيزم قضيه (Scott's isomorphism theorem)، د له منځه تلنې ډولونو قضيه (omitting types theorem) او د (Ryll-Nardzewski theorem) قضيه شاملېږي. په برخو باندې تطبيق شوې نمونې نظريې نه د لومړنيو پايلو بېلګې دريښتيني نږدې برخو لپاره د ټارسکي (Tarski) د (elimination of quantifiers)، په کاذبو يا ظاهري محدودو برخو (pseudo-finite fields) باندې د (Ax) قضيه او د روبينسن (Robinson) د نامعياري ارزونې پرمختګ يادولی شو. د کلاسيکي نمونې نظريې، په بشپړتيا (تکامل) کې يو مهم پړاو د ثبات د نظريې (د شمار په ناوړو قطعي نظريو باندې د مورلي د قضيې (Morley's theorem) په واسطه او د شيلا (Shelah) د ډلبندۍ په پروګرام سره) په زېږېدلو سره واقع شو، چې د خپلواکۍ يوه احصائيه يې رامنځته او د نظريو په واسطه منل شوو ترکيبي حالتونو پر بنسټ يې ترتيب کړل او بیا یې ووېشل.
د تېرو څو لسيزو په بهیرکې، د تطبيقي نمونې نظريه په مکرر ډول د زياتې سوچه ثبات نظريې سره ترکيب شوې ده. د دې ترکيب پايلې ته په دې مقاله کې د هندسي نمونې نظريه وايي (چې د o-minimality د شاملولو په موخه اخيستل شوې ده، لکه: د لرغوني هندسي ثبات نظريه هم په همدې ډول په پام کې نيول شوې ده). له هندسي نمونې نظريې نه، د ثبوت يوه بېلګه د وظيفې برخو لپاره د هروشوويسکي (Hrushovski) د (Mordell–Lang) اټکل ثبوت دی. د هندسي نمونې نظريې هيله، په بېلابېلو رياضيکي ساختمانونو کې د تعريف وړ سيټونو په يوه مفصله څېړنه باندې په بېړۍ کې د سپرېدلو (embarking) په واسطه، د رياضياتو د يوې جغرافيې برابرول دي، چې د خالصې نمونې نظريې کې د بنسټيزو وسايلو په واسطه يې ملاتړ شوی دی.
د لومړي ترتيب نمونې نظريې بنسټيز نظريات
(په ياد ولرئ چې د مساوات نښه دلته دوه معناوې لري). په شعوري ډول رياضيکي معنا ته د دې فرمولې تعبيرول روښانه دي. د σsmr په ساختمان کې ....... د طبيعي عددونو، د بېلګې په ډول: يو n عنصر د φ فرمول قانع کوي؛ که چېرې او يوازې، که چېرې n يو لومړنی عدد وي. د ψ فرمول په ورته ډول د بيا توليد نه وړتيا تعريفوي. ټارسکي (Tarski) د قناعت د اړيکې ..... لپاره يو سخت يا ناڅرګند تعريف وړاندې کړ، چې ځيني وختونه يې د ټارسکي د واقعيت تعريف هم بولي، چې يو څوک يې په اسانۍ سره په لاندې ډول ثابتوي چې:
N ⊨ φ ( n ) ⟺  is a prime number.
N ⊨ ψ ( n ) ⟺ is irreducible.
د جملو يو T سيټ ته د لومړي ترتيب (first-order) نظريه وايي. يوه نظريه هغه وخت د منلو وړ ده، چې .... نمونه ولري. د بېلګې په ډول: د (يو مناسب لاسليک) ساختمان چې د T په سيټ کې ټولې جملې قانع کوي. بشپړه نظريه هغه ده چې، هره جمله يا د هغې منفي رانغاړي. د ټولو جملو يوه بشپړه نظريه، چې د ساختمان په واسطه د منلو وړ شوې وي، د همغې ساختمان نظريه ورته وايي.
د ګوډيل د بشپړتيا قضيه (د نوموړي د نابشپړتيا له قضيې سره بايد مشوش نه شو) وايي چې: يوه نظريه يوه نمونه لري؛ که چېرې او يوازې که چېرې دا نظريه استواره وي، د بېلګې په ډول: د نظريې په واسطه هېڅ مغايرت نه وي ثابت شوی. له همدې امله د نمونې نظريې خاوندان زياتره وختونه د استوار (consistent) ويیکی(لغت) د قناعت وړ (satisfiable) لپاره مترادف کاروي.
اسماعيل نياز
اسماعيل نياز د بي بي سي پښتو څانگې پخوانی خبريال او ژورنالسټ و چې په پېښور کې يوې ترافيکي پېښه کې مړ شو.
وېشنيزه:افغان خبريال‎ وېشنيزه:د بي بي سي راډيو خبريالان
عینو مېنه
عینو مېنه يو ښارګوټی چي په کندهار کي موقيعت لري. دا ښارګوټی د افغانستان يو ډېر بهتره ښارګوټی دی؛ او پر ۴ زره هکټاره ځمکې باندې جوړ دی. ددې ښار ګوټي بنسټ اېښودونکی د پخواني ولسمشر حامد کرزي ورور محمود کرزی دی.
لومړۍ الیزابېت
الیزابېت د آتم هېنري او د هغه د دویمې مېرمنې، این بولین، چې الیزابېت په دوه نیم کلنۍ کې اعدام شوه، لور وه. د آتم هېنري سره د این واده فسخ شو او الیزابېت د نامشروع ماشوم په توګه اعلان شو. د هغې ناسکه ورور، شپږم اېډوارد په ۱۵۵۳ز کال کې تر خپلې مړینې پورې واکمني وکړه، تاج یې مېرمن جین ګری ته وصیت کړ او د خپلو د دوو ناسکه خویندو، رومي کاتولیک مذهبه ماري او کوچنۍ الیزابېت حق یې له پامه وغورځاوه، سره له دې چې دا کړنه، له قانون سره په ټکر کې وه. د اېډوارد وصیت له پامه و غورځول شو او ماري ملکه شوه، چې مېرمن جین ګری یې ګوښه کړه. الیزابېت د ماري د واکمنۍ په ترڅ کې د پروتستانت یاغیانو د ملاتړ په شک نږدې یو کال بندي شوه.
الیزابېت په ۱۵۵۸ ز کال کې د خپلې ناکسه خور له مړینې وروسته په تخت کېناسته او د غوره سلا او مشورو پر مټ یې واکمني پیل کړه. نوموړې د مشاروینو په یوه باوري ډله باندې، چې مشري یې لومړی بارون برغلي، ولیم سیسل کوله، ډېره تکیه کوله. د ملکې په توګه د نوموړي لومړنۍ کړنې د انګلیسي پروتستانت کلیسا بنسټ اېښودل وو، چې له امله یې هغه د کلیسا لویه واکمنه شوه. تمه کېده چې د الیزابېتي مذهبي لیدلوری، د انګلستان کلیسا ته وده ورکړي. هیله دا وه چې الیزابېت به واده وکړي او یو وارث به پیدا کړي، خو په زیاتره کوژدو سربېره، هغه هېڅکله بریالۍ نه شوه. په پایله کې د هغې د تره زوی، د سکاتلنډ شپږم جیمز چې دوه ځله محروم شوی و، د نوموړې ځایناستی شو، چې د لویې بریتانیا بنسټ یې کېښود. تر دې وړاندې نوموړې د جیمز مور، د سکاټلنډ د ملکې ماري د بند او اعدام پړه وه.
الیزابېت په حکومت کې د خپل پلار او ناسکه وروڼو په پرتله ډېره منځ لارې وه. د نوموړې له شعارونو نه یو "ویډیو ایت ټیکیو" و چې د ("زه ګورم او چوپ پاتې کېږم") په معنا و. نوموړې له مذهبي اړخه یو څه زغم درلود او له سیستماتیک تعقیب نه یې ډ ډه کوله. کله چې پاپ په ۱۷۵۰ ز کال کې نوموړې نامشروع اعلان کړه او خپل پیروان یې د هغې له اطاعت نه منع کړل، څو دسیسو د هغې ژوند ته ګواښونه را منځ ته کړل چې ټول یې د نوموړې د وزیر د پټو استخباراتو پر مټ شنډ شول. په بهرنیو چارو کې د فرانسې او هسپانیې د لویو قدرتونو ترمنځ په تګ کې الیزابېت له احتیاط نه کار اخیست. هغې زړه نا زړه یوازې په هالنډ، فرانسه او آیرلنډ کې د یو شمېر بې اغېزې او کمزورو ملاتړو نظامي خوځښتونو ملاتړ وکړ. د ۱۸۵۰ ز کلونو په نیمایي کې، انګلستان له هسپانیا سره، نور له جګړې نه ډ ډه نه شوی کولای.
کله چې الیزابېت د لویېدو په درشل کې وه، د بکرتوب له امله شهرت ته ورسېده. د هغې په شاوخوا کې د شخصیت دود وده وکړه چې د معاصرې انځورګرۍ، جشنونو او ادبياتو پر مټ یې شهرت ترلاسه کړ. د الیزابېت پاچهي د الیزابېت د دورې په نامه یادېږي. دا دوره د انګلیسي تیاتر د ودې له امله، چې د ډرامه لیکونکو ،لکه: ویلیم شکسپیر او کریسټوفر مارلو له خوا یې مشري شوې ده او د انګلیسي سمندري اتلانو، لکه: فرانسیس ډرېک او والټر ریلی د اتلولیو له امله شهرت لري. ځینې ​​تاریخپوهان الیزابېت د یوې قهرجني، کله ناکله دزړه نازړه واکمنې په توګه وړاندې کوي، چې د خپلې عادلانه ونډې له سهم نه یې پورته خوند اخیست. یو لړ اقتصادي او نظامي ستونزو د هغې د واکمنۍ په پای کې د نوموړې شهرت کمزوری کړ، خو الیزابېت په داسې دوره کې چې حکومت لړزېدونکی او محدود و او په ګاونډیو هېوادونو کې پاچایان له کورنیو ستونزو سره مخامخ وو، چې تختونه یې په خطر کې وو، د کاریزماتیکې بېلګې او اووه – ځانه پیشو په څېر پیژندل کېږي. د نوموړې د ناسکه خویندو له لنډې واکمنۍ وروسته، د هغې ۴۴ کلن تخت، د سلطنت لپاره ښه اثبات برابر کړ او د ملي هویت د احساس په رامنځ ته کولو کې یې مرسته وکړه.
د ژوند لومړي کلونه
الیزابېت په ګرینویچ ماڼۍ کې نړۍ ته سترګې خلاصې کړې او د خپلو اناګانو، د یارک الیزابېت او الیزابېت هاوارډ په نامه ونومول شوه. نوموړې د انګلستان د آتم هېنري دویم بچۍ وه چې په ماشومتوب کې د ژوندۍ پاتې کېدو لپاره مشروع زېږېدلې وه. د هغې مور این بولین، د هنري دویمه ښځه وه. د زېږون پرمهال الیزابېت، د انګلستان د تخت وارثه وه. د هغې مشرې ناسکه خور ماري، د مشروع وارث په توګه خپل درېځ هغه وخت له لاسه ورکړ، چې هنري د هغې له مور، د اراګون له کاترین سره خپل واده لغو کړ، ترڅو له این سره په دې نیت واده وکړي، چې یو نارینه وارث پیدا کړي او د تیودر د کورني ځایناستی تضمین کړي. نوموړې د ۱۵۵۳ ز کال د سپټمبر په ۱۰مه نېټه د تعمید غسل ترلاسه کړ، چې روحاني توماس کرینمر، د ایکسټر مارکویز، د نورفولک دوچېس او د دورسیټ د مارکویز کونډه وارثه د هغې د منل شوو میندو او پلرونو په توګه ولاړ و. په مراسمو کې د هغې د تره ویسکاونت راشفورد، مشر هسي، مشر توماس هاورډ او د افنګهم مشر هاوارډ له خوا د درې ورځني ماشومې پر سر د څادر نیولو مراسم ترسره شول.
الیزابېت دوه کاله او اته میاشتې عمر درلود، چې د ارګون د کیترین له طبیعي مړینې نه څلور میاشتې وروسته یې مور د ۱۵۳۶ ز کال د می په ۱۹مه نېټه د سر په پرې کولو اعدام شوه. الیزابېت نامشروع اعلان شو او د شاهي په ځایناستۍ کې له خپل درېځ نه محرومه شوه. هنري د این بولین له اعدام نه یوولس ورځې وروسته، د جین سیمور سره واده وکړ، چې په ۱۶۳۷ ز کال یې د زوی اېډوارد له زېږون لږ وروسته، له نړۍ سترګې پټې کړې. له زېږون سره سم، اېډواد  د تخت لپاره مسلم وارث شو. الیزابېت د هغه په کورنۍ کې ځای پر ځای شوه او هغه د تعمید غسل پر مهال یې د تعمید جامې لېږدولې.
د الیزابېت لومړۍ لارښوونکې مارګریټ براین لیکلي چې: هغه "د ماشوم پر وړاندې تر خپل وسه ښه او نرم شرایط  غوره کړي وو". کاترین چمپرنو، چې وروسته له خپل واده نه په کاترین "کت" ایشلي مشهوره شوه، په ۱۵۳۷ ز کال کې د الیزابېت لارښوونکې وټاکل شوه او په ۱۵۶۵ز کال کې تر مړینې پورې، د الیزابېت ملګری پاتې شوه. کله چې په ۱۵۴۴ ز کال ویلیم ګرینډال د هغې ښوونکی شو، الیزابېت کولای شو، په انګلیسي، لاتیني او ایټالوي لیکنې وکړي. د تکړه وړ ښوونکي ګریندل تر لارښوونه لاندې نوموړې په فرانسوي او یوناني ژبو کې هم پرمختګ وکړ. په ۱۲ کلنۍ کې هغه وتوانیده چې د خپلې میرې مور کیترین پارر دیني دعا له انګلیسي نه ایټالوي، لاتیني او فرانسوي ته وژباړي چې هغې خپل پلار ته د نوي کال ډالۍ په توګه وړاندې کړه. له خپل ځوانۍ نه او د خپل ژوند په اوږدو کې هغې په لاتیني او یوناني ژبو د زیاتره کلاسیک لیکوالانو آثار، لکه: د سیسیرو پرو مارسلو، د بویتیو د تسلیت فلسفه، د پلوتارک یوه مقاله او د تاسیتوس تاریخي اسناد وژباړل. د لابېت د ماڼۍ له کتابتون نه د تاسیتوس ژباړه، د لومړۍ معاصرې دورې له څلورو پاتې شویو انګلیسي ژباړو نه یوازې یوه د الیزابت ده، چې په ۲۰۱۹ ز کال کې، د لاس خط د پراخې شننې او د کارول شوي کاغذ پر بنسټ تایید شوې ده.
کله چې ګریندل په ۱۵۴۸ ز کال کې له نړۍ سترګې پټې کړې، الیزابېت خپلې زده کړې د شهزاده اېډوارد له ښوونکي راجر اسکام نه ترلاسه کړې، چې یو خواخوږی ښوونکی و او په دې باور و چې زده کړه باید ګډون محوره وي. د الیزابېت د زده کړو او ذکاوت په اړه معلومات تر ډېره حده د اسچام له یادښتونونه جوت کېږي. کله چې د الیزابېت رسمي زده کړې، په ۱۵۵۰ کال کې پای ته ورسېدې، نوموړې د خپل نسل له غورو تعلیم یافته ښځو نه وه. الیزابېت د خپل ژوند په وروستیو کې داسې انګېرل کېده چې د پورته یادو ژبو تر څنګ په ویلزي کارني، سکاتلنډي او آیرلنډي هم خبرې کولای شي. د ایټالیا د ونیس سفیر په ۱۶۰۳ ز کال کې وویل چې: هغې "په دې ژبو دومره غوره وړتیا درلوده چې هر یوه یې د مورنۍ ژبې په څېر ښکارېده". تاریخ لیکونکی مارک سټایل وایي چې: کارني ژبه ښایی هغې ته د ویلیم کیلیګریو له خوا ښوول شوې وي، چې د ځانګړې خونې ساتونکی و او وروسته د خزانې مشر شو.
بوقلمون
بوقلمونان (په لاتين:Chameleon ) د مارمولکانو یوه کورنۍ ده چې په څلورو جنسو تقسیم کېږي.
د بوقلمونانو تکامل
وېشنيزه:بوقلمونان
يعقوب کاکړ
‎
گوند مشر
په سیاست کې د گوند مشر تر ټولو ځواکمن رسمي کس په یوه گوند کې بلل کیږي.
درې ګونی تړون
درې ګونی تړون (Triple Entente) چې entente فرانسوي ويی(لغت) دی او د «ملګرتيا، پوهېدنې، يا تړون» معنا لري، د روسي سترواکۍ، د فرانسيو درېيم جمهوريت او د سترې بريتانيا او ايرلينډ متحده عالم تر منځ رسمي پوهېدنه يا ادارک تشرېح کوي. ياد تړون د فرانسې او روسيې تر منځ د ۱۸۹۴ ز کال تړون (Franco-Russian Alliance)، د پاريس او لندن تر منځ د ۱۹۰۴ ز کال درې ګونی  تړون (Entente Cordiale) او د انګليستان او روسيې تر منځ د ۱۹۰۷ ز درې ګوني تړون له مخې رامنځته شوی دی. درې ګوني تړون د جرمني، اطريش – هنګري او ايټاليا د درې ګوني اتحاد (Triple Alliance) پر وړاندې يو پياوړی بانګ جوړ کړ. درې ګونی تړون د درې ګوني اتحاد يا په خپله د فرانسې او روسيې د اتحاد په خلاف د دوه اړخيزې دفاع اتحاد نه و.
د فرانسې او جاپان تر منځ د ۱۹۰۷ کال تړون د يووالي يا ائتلاف جوړولو يوه کليدي برخه ځکه وه، چې فرانسې له جاپان، روسيې او په نارسمي ډول له بریتانيې سره د تړون په رامنځته کولو کې مشري په غاړه واخيسته. جاپان په پاريس کې د پور لوړول غوښتل، نو فرانسې پور د روسيې او جاپان تر منځ تړون او په Indochina کې په ستراتيژيک ډول د فرانسې زيان منونکو ملکيتونو لپاره د جاپان پر تضمين باندې تکيه کړ. بریتانيې د روسيې او جاپان بيا پخلاينه وهڅوله. په دې ډول د درې اړخيز تړون يووالی جوړ شو، چې درېيمه نړيواله جګړه يې وکړه.
په ۱۹۱۴ ز کال د لومړۍ نړيوالې جګړې په پيل کې د درې ګوني تړون ټول درې غړي جګړې ته د مرکزي ځواکونو (جرمني او اطريش-هنګري) پر وړاندې د متحدو ځواکونو په توګه ننوتل. د ۱۹۱۴ ز کال د سپټمبر په ۴ درې ګوني تړون يوه اعلاميه خپره کړه، چې له مخې يې غړو دولتونو ژمنه کوله، چې د بېلې سولې پرېکړه به نه کوي او يوازې د همدې درې ډلو تر منځ د هوکړه شوې سولې د اصولو غوښتنه به کوي. تاريخپوهان د لومړۍ نړيوالې جګړې د يو سبب په توګه د اتحاد نظام د ارزښت په اړه بحث ته ادامه ورکوي.
د اتحاد نظام
روسيه له پخوا څخه د درې سترواکانو د يووالي يا اتحاد (په ۱۸۷۳زکال کې له اطريش ـ هنګري او جرمني سره يو اتحاد) يو غړی و. ياد اتحاد د جرمني صدراعظم Otto van Bismarck د پلان برخه وه، چې په ديپلوماتيک ډول فرانسه ګوښه کړي. نوموړی ووېرېده چې د فرانسې تلافي هيلې ښايي دې ته لارښوونه وکړي چې د فرانسې او پروس تر منځ له جګړې له امله د خپل ۱۸۷۱ ز کال له لاسه وتلې سيمو بېرته تر لاسه کولو په موخه هڅه وکړي. ذکر شوي اتحاد لکه د لومړي نړيوال (First International) غوندې د سوسياليستي خوځښتونو د مخالفت په موخه هم خدمت وکړ، چې محافظه کار حکمرانانو ګډوډ وګڼل. که څه هم د درې سترواکانو ياد اتحاد د روسيې او اتريش – هګري تر منځ د زياتېدونکو کړکېچونو له امله له سترې ستونې سره مخامخ شو؛ په اصلي ډول د بالکانونو پر سر، چې د ملت پالنې راپورته کېدل او د عثماني سترواکۍ پرله پسې پرېوتنې زيات پخواني عثماني ولايتونه خپلواکۍ لپاره هڅې کولو ته اړ کړل. په اروپا کې د روسي او فرانسوي ګټو د مخنيوي په موخه د ۱۸۷۹ ز کال په اکتوبر کې د جرمني او اطريش – هنګري تر منځ غبرګ اتحاد او د ۱۸۸۲ ز کال په می کې له ايتاليا سره کړی اتحاد پای ته ورسېد. په بالکانونو کې حالت په ځانګړي ډول د سربستان او بلغاریا تر منځ د ۱۸۸۵ ز کالونو د جګړې په پيل او د برلين د ۱۸۷۸ زکال  کال تړون سره، چې د ۱۸۷۷ او ۱۸۷۸ زکالونو کې له ترکيې او روسيې د جګړې پر مهال د خپلو لاسته راوړنو په اړه د درغلۍ احساس ورکړ؛ په ۱۸۸۷ ز کال کې يې د سترواکانو د ياد اتحاد د بيا نوي کېدلو مخنيوی وکړ. له فرانسې سره د روسيې له يو ځای کېدلو څخه د مخنيوي په هڅه کې، بسمارک (Bismark) په ۱۸۸۷ ز کال کې له روسيې سره د بيا بيمې يو پټ تړون (Reinsurance Treaty) لاسليک کړ. دې تړون ډاد ورکړل، چې که چېرې جګړه خپرېږي، دواړه ډلې به بې پرې پاتې کېږي. د روسيې او فرانسې تر منځ د اړيکو زياتېدونکې بيا تړلتيا او په ۱۸۸۷ز کال کې د بسمارک له لوري د جرمني له مالي بازار څخه د روسيې اېستنې، په ۱۸۹۰ ز کال کې د ياد تړون د بيا نوي کېدلو مخنيوی وکړ او په دې سره د جرمني او روسيې تر منځ اتحاد پای ته ورسېد. په ۱۸۹۰ کې په زور د بسمارک له استعفا څخه وروسته ځوان Kaiser Wilhelm د Welpolitik (نړيوال سياست) امپرياليستي دوره تنظيم کړه، چې په نړۍ کې د سترواکۍ اغېز او پر نړۍ يې اداره زياته کړي. .
د فرنسې او روسيې اتحاد
روسيې د ټولو شپږو اروپايي ځواکونو د انساني ځواک تر ټولو خورا پراخه زېرمې لرلې، مګر په اقتصادي ډول خورا وروسته پاتې وه. روسيې د جرمني په اړه د فرانسې اندېښنې ګډې کړې. وروسته له  هغې چې جرمنيانو له عثمانيانو څخه د مرستې غوښتنه وکړه او له برتانيې سره يو ځای يې د سمندري ځواکونو د قوماند Limpus تر مشرۍ لاندې د عثماني لښکر بيا برابرول پيل کړل، روسيه ووېرېدله چې دوی به د دردانيل Dardanelles واک تر لاسه کړي. دردانيل تنګی د سوداګرۍ يوه مهمه ارتباطي لاره ده، چې د روسيې د صادراتو دوه پر پينځمه لېږدوي.
له اتريش-هنګري سره په بالکانونو کې د نفوذ سيمې پر سر هم د روسيې وروستی مخالفت و او وروسته له هغې چې د بيمې تړون (Reinsurance Treaty) په ۱۸۹۰ کې بيا ځل نوی نه شو؛ روسي مشرانو د هېواد په سياسي ګوښه کېدنه کې د ګواښ احساس وکړ او په ۱۸۹۴ ز کال کې د فرانسې او روسيې اتحاد سره يو ځای شوه.
فرانسې له روسيې سره د فرانسوي-روسي اتحاد په تصويبولو سره پياوړې ملګرتيا رامنځته کړه. د دواړو هېوادونو تر منځ ياد اتحاد د درې ګوني اتحاد پر وړاندې د يو پياوړي مخالف يا سيال په توګه جوړ شوی و. د فرانسې اصلي اندېښنې د جرمنې د بريد پر وړاندې ځان خوندي کول او د Alsace-Lorraine بيا تر لاسه کول وې.
درې ګونی صميميت
د ۱۹ پېړۍ په وروستۍ لسيزه کې برتانيې له هېواده د باندې د خپلې لويې سترواکۍ پر ساتنه باندې په خپل لومړني تمرکز سره؛ خپل سياست «پرتمين بېلوالي» ته ادامه ورکړه. که څه هم د ۱۹۰۰ ز لسيزې په لومړيو کې د جرمني ګواښ په ناڅاپي ډول زيات شو او برتانيې فکر وکړ، چې متحدينو ته اړتيا لري. لندين لرلين ته وړانديزونه وکړل، چې پر وړاندې يې غبرګون ورنکړل شو، نو لندن يې پر ځای پاريس او سنټ پيټرزبرګ ته مخه وکړه.
په ۱۹۰۴ ز کې انګليستان او فرانسې د تړونونو يوه لړۍ لاسليک کړه، چې له ډلې يې د درې ګوني ملګرتيا تړون زياتره د استعماري شخړو د حل په موخه و. دې د بریتانوي پرتمين بېلوالي د پای زېری ورکړ. فرانسې او انګليستان په ۱۹۰۴ ز کال په شمالي افريقا کې د نفوذ سيمو په اړه د درې ګوني ملګرتيا پينځه بېلابېل تړونونه لاسليک کړل. وروسته د Tangier کړکېچ د دواړو هېوادونو تر منځ د څرګند جرمني د پراختيا پلوۍ څخه د دوی د دوه اړخيزې وېرې [پر وړاندې] ګډه مرسته وهڅوله.
جرمني سره سمندري سيالي
انګليستان چې په دوديز ډول يې د سمندرونو واک درلود، په ۱۹۰۹ ز کال کې يې جرمني سمندري ځواک د خپل شاهي سمندري ځواک پر وړاندې يو سخت ګواښ وګڼه. انګليستان د لويې جنګي بېړۍ د ټيکنالوژۍ په برخه کې مخکې و او په يوې سترې جوړښتي خپرونې سره يې ځواب ورکړ. دوی يو شاهي سمندري ځواک جوړ کړ، چې جرمني يې هيڅکله سيالي نه شوه کولی. انګليستان د ۱۹۱۲ په فبروري کې برلين ته د جګړې وزير Lord Haldane واستوه، چې د انګليستان او جرمني د ګډو سمندري لښکرو له سيالۍ څخه راپيدا شوی اختلاف لږ کړي. ياد ماموريت ځکه بې پايلې و، چې جرمنيانو له برتانوي ژمنې سره د «سمندري رخصتي» د يو ځا کولو هڅه وکړه. د دوی موخه بې پرې پاتې کېدل وو؛ يانې دا چې که چېرې جرمني جګړه کې بوختېدلو ته اړ شي، نو څوک به ورته بريدګر يا تېری کوونکی ونه شي ويلی. Zara Steiner وايي: «دې ښايي د درې ګونو د ټول نظام د پرېښودلو معنا لرله، چې د تېرو شپږو کالونو پر مهال په خورا پاملرنې سره پالل شوې وه. د جرمني تېري د ډار د مخالفت په موخه هيڅ جرمني امتياز نه و. په اړين ډول، انګليستان له هر هغه هېواد سره د يو ځای کېدلو حق وساته، چې پر جرمني بريد کوي؛ ان که جرمني يوه جګړه پيل نه کړي نو خبرې اترې به له ناکامۍ سره مخ کړي. د الماني تاريخپوه Dirk Bonker په وينا: «د ډاډمن اوسېدلو په موخه د سمندري سيالۍ په له وخته پرېکړه شوې وه؛ سياسي مشرانو او ديپلوماتو د يوې مسئلې په توګه د دې په يوه ډله کې راوړل زده کړې وو او دا په ۱۹۱۴ کې جګړې لپاره د پرېکړې سبب نه شو. مګر سمندري سيالۍ په دې ډول د دوه اړخيزې دښمنۍ او بې باورۍ فضا رامنځته کړه، چې د سوله ايزې ديپلوماسۍ [سیاسي اړيکو] او د ګډو ګټو عمومي پېژندنې لپاره فضا راونغاړله او په اروپا کې يې جګړې ته د غځېدلي سړک په برابرولو کې مرسته وکړه.
درې ګونی تړون
درې ګونی تړون د درې ګوني اتحاد او د فرانسې او روسيې تر منځ اتحاد په خلاف د دوه اړخيزې دفاع يو اتحاد نه و؛ نو د همدې له امله برتانيه په ۱۹۱۴ کې د خپل بانديني سياست پرېکړو کولو کې خپلواکه وه. لکه د برتانيې د باندينو چارو د ادارې چارواکي Eyre Crow ياداښت کړل: «بنسټيز حقيقت په يقيني ډول دا دی، چې درې ګونی تړون يو اتحاد نه دی. د وروستيو بېړنيو حالتونو د موخو لپاره ښايي وموندل شي، چې دا تړون هيڅکله کومه ماده نه لري. د درې ګوني تړون لپاره د عمومي سياست نظريه د فکر له يو چوکاټ څخه پرته نور هيڅ نه دي، چې د دواړو هېوادونو د حکومتونو له لوري ګډ شوي دي، مګر ښايي دومره ناڅرګند اوسي يا شي، چې ټوله اصلي معنا له لاسه ورکړي.