cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د مالیزیا سیاست
د ځوانې مالیزیا اتحادیه
ډیری هغه کسان چې د PETA سره یوځای شوي وو د KMM یا د ځوانانو اتحادیې غړي هم وه، چې د یوې خپلواکې مالیزیا لپاره یې مبارزې ته دوام ورکړ او ځینو یې د جاپان ضد پوځ او نورو جاپاني ضد چریکي ځواکونو لکه؛ ۱۳۶ ځواک او د Wataniah سره همکاري وکړه. دغه راز د ۱۹۴۵ز کال په اګسټ کې د جاپان له تسلیمېد وروسته د KMM پخوانیو کدرونو د راپورته کیدونکي سیاسي خوځښتونو بنسټ جوړ کړ لکه د مالیزیا نشنلیسټ ګوند، انګکاتان پیمودا انصاف او انګکاتان وانیتا سیدر.
حکومتي سیسټم
مالیزیا د ۱۳ ایالتونو او ۳ فدرالي سیمو فدراسیون دی، چې د مالیزیا حکومتي نظام د ویسټ منسټر پارلماني سیسټم په اساس ده چې یاد سیسټم د برتانوي استعمار میراث ده. دغه راز په عمل کې د مقننه قوې په پرتله د حکومت په اجرائیوي څانګه کې ډېر واک شتون لري او قضایه قوه د مهاتیر په مشرۍ د حکومت د پرله پسې بریدونو له امله کمزورې شوې ده. پارلماني ټاکنې لږ تر لږه په هرو پنځو کلونو کې یو ځل ترسره کیږي.
دیني اصلاح غوښتونکي
دیني اصلاح غوښتونکو د یو شمېر مجلو په خپرولو لکه د ۱۹۰۶ او ۱۹۰۸ ز کلونو ترمنځ په سنګاپور کې د طاهر جلال الدین له خوا د الامام په نامه مجله او د المنیر مجله چې د عبدالله احمد له خوا په ۱۹۱۱ او ۱۹۱۶ ز کلونو کې په پینانګ کې خپره شوه د خلکو افکارو په پراختیا او خپرولو کې لوی ونډه درلوده. چې دا مجلې په اصل کې د مصر له اسلامي اصلاحي مجلې المنار نه اغېزمنې شوې وې، کوم چې د ۱۸۹۸ز کال نه تر ۱۹۳۶ز کال پورې په قاهره کې د رشید رضا له خوا خپرېده. که څه هم دا خپرونې زیاتره د اسلام دین سره تړاو درلودې؛ خو دوی په پراخه کچه د مالیزیا ټولنیز، سیاسي او اقتصادي وضعیت په هکله وي.
د دې ډول حرکتونو نه لومړۍ حرکت د نوي امید ټولنه (مالیزیایی: Persekutuan Pengharapan Belia) وه، چې په ۱۹۱۶ز کال کې په جوهر بهرو کې تاسیس شوه. همدارنګه د ۱۹۲۳ز کال د سپټمبر په ۱۴مه د مصر په قاهره کې د الازهر په پوهنتون کې د برتانوي مالیزیایې محصلینو له خوا یو غورځنګ تاسیس شو، چې یاد غورځنګ کې زیاتره هغه زده کونکي وو چې د ځوان ترک غورځنګ او وروسته د اخوان المسلمین له خوا متاثره شوي وو، دغه غورځنګ د عثمان عبدالله او پیلهان تیمور په څېر د مجلو له لارې قصدي سیاسي او مذهبي خبرې هڅولې.
د DNA بارکوډ کول
د DNA بارکوډ کول، له یوه ځانګړي جېن یا جېنونو څخه د DNA د یوې لنډې برخې په کارولو سره د [ژویو] د نوعو پېژندنې یو مېتود دی. د DNA په بارکوډ کولو کې داسې فرض کېږي چې، د DNA دغو برخو له یوې مرجع ټولګې سره د پرتله کولو له‌لارې (چې دغه مرجع ټولګه د «لړیو» په نامه هم یادېږي)، یوه واحده لړۍ کېدای شي په ځانګړې توګه نوعو ته د یوه ژوندي موجود د پېژندلو لپاره وکارول شي، کټ‌مټ هغسې چې په یوه سوپر مارکېټ کې یو سکنر د UPC بارکوډ د تورو کرښو له‌مخې او د مرجع ډېټابېس په مرسته په ګودام کې د یوه توکي پېژندلو لپاره کارول کېږي. دغه «بارکوډونه» ځینې وخت د ناپېژندل شویو نوعو او د یوه اورګانیزم ناڅرګندو برخو د معلومولو، یا د امکان تر بریده د ژویو یا بوټو ډلبندي کولو، یا د نوعو ځانګړتیاوو د ګډو پولو معلومولو په موخه د [ژویو] له دودیزې ډلبندي سره د پرتله کولو لپاره کارول کېږي.
د بارکوډ کولو په مرسته، د بېلابېلو اورګانیزمي ډلو د پېژندلو په موخه، د جېن بېلابېلې برخې کارول کېږي. د ژویو او ځینو پروټستاګانو (لومړني ژوندي موجودات) لپاره د بارکوډ کولو په موخه تر ټولو متداوله برخه د سایتوکروم C اکسیدېز I (COI یا COX1) جېن یوه برخه ده چې په مایتوکاندریایي DND کې موندل کېږي. سربېره پر دې، د DNA بارکوډ کولو لپاره نور مناسب جېنونه، د فنجي‌ګانو لپاره د rRNA دنني ترانسکرپ شوي جلا کوونکي (ITS) او د نباتاتو لپاره RuBisCO دی. مایکراورګانیزمونه د جېن د بېلابېلو برخو په کارولو سره معلومېږي. د بېلګې په توګه: د 16S rRNA جېن په پراخه توګه د پروکاریوتونو د پېژندلو لپاره کارول کېږي، په داسې حال کې چې د 18S rRNA جېن په مرسته، ډېري وخت مکروبي یوکاریوتونه پېژندل کېږي. د جېن دغه برخې له‌دې امله غوره ګڼل کېږي چې د نوعو «دننۍ» تنوع یې د نوعو «ترمنځ» تنوع په پرتله لږه ده، چې د «بارکوډ تشې» په نامه هم یادېږي.
د DNA بارکوډ کولو ځینې کارونې په لاندې ډول دي: د نباتاتو د پاڼو پېژندنه، ان هغه مهال چې ګل یا مېوه یې نیولې نه‌وي؛ د ګرده خپروونکو ژویو پر جسم باندې د راټولو شویو ګردو پېژندنه؛ د حشرو د لاروا پېژندنه، چې کېدای شي د بالغو حشرو په پرتله لږې تشخیصي ځانګړنې ولري؛ یا د یوه ژوي د معدې دننه توکو، لعاب یا فاضله موادو له‌مخې د نوموړي ژوي د خوراکي رژیم څېړنه. کله چې له یوه څخه زیات اورګانیزم د DNA لرونکې یوې نمونې په مرسته د اورګانیزمونو د پېژندلو لپاره له بارکوډ کولو څخه ګټه واخېستل شي، هغې ته «د DNA مېتابارکوډ کولو» ګړنه کارول کېږي؛ د بېلګې په توګه: په سیندونو او لښتیو کې د دیاتومي ټولګو لپاره د DNA مېتابارکوډ کول، چې د اوبو د کیفیت ارزولو لپاره کارول کېږي.
مخینه
د DNA بارکوډ کولو تخنیکونه، د 5S rRNA جېن په مرسته پر مکروبي ټولګو باندې د DNA لړۍ‌موندنې له لومړنیو فعالیتونو راهیسې وپنځول شول. په ۲۰۰۳ز کال کې، د نوعو د پېژندلو او همدا راز په بالقوه توګه د آرډر او فایلم په څېر لا لویو ډلو ته د ناپېژندل شویو لړیو ځانګړي کولو لپاره، د DNA نومهاله بارکوډ کولو ځانګړې ګړنې او مېتودونه د یوه معیاري شوي مېتود په توګه، د کاناډا د انټاریو ښار د ګوېلف پوهنتون پروفېسور پاول د. ن. هېبرت او مرستیالانو له‌خوا د یوې مقالې له‌لارې وړاندې شول. هېبرت او مرستیالانو یې د سایتوکروم C اکسیدېز I یا COI جېن کارونه وښودله، چې د لومړي ځل لپاره د فولمر او مرستیالې ډلې له‌خوا په ۱۹۹۴ز کې وکارول شو او په دغه فعالیت کې یې، د مېتازوان بې‌شمزیو ژویو ترمنځ د مناسب توپیر معلومولو په موخه د نوعو په کچه، د فایلوجنټیک تحلیلونو لپاره، د DNA خپور شویو پرایمرونو څخه د یوې وسیلې په توګه کار واخېست.د COI جېن د «فولمر برخه»، په ټولیز ډول، د DNA په کچه د بېلګو ترمنځ د تنوع پر بنسټ د ډلو ترمنځ توپیر معلومولو لپاره کارول کېږي. د COI ځینې ښېګڼې، د لړۍ بیاموندنې نسبي اسانتیا او د نوعو ترمنځ د تنوع او ثابت پاتې کېدلو ترکیبي حالت دی. هېبرت او مرستیالان یې پروفایلونه د «بارکوډ» په توګه یادوي او د COI د داسې یو ډېټابېس پراختیا وړاندوینه یې وکړه چې کېدای شي د «نړۍ په کچه د بیولوجیکي پېژندنې سیسټم» لپاره د یوه بنسټ په توګه وکارول شي.
نمونه‌اخېستنه او ساتنه
د بارکوډ کولو عملیه کېدای شي د یوې ځانګړې نوعې د نسج، د اورګانیزمونو د یوه ترکیب (لویې نمونې)، یا د چاپېریال په نمونو کې (لکه: اوبه یا خاوره) د شته DNA له‌لارې ترسره شي. د نمونې د بېلابېلو بڼو ترمنځ، د نمونه‌اخېستنې، ساتنې او شننې مېتودونه سره توپیر لري.
د نسج نمونې
د یوې ځانګړې نوعې د نسج نمونې د بارکوډ کولو په موخه، په ډېر احتمال سره د پوستکي یوه کوچنۍ ټوټه، یو مقیاس، یوه پښه یا حس کوونکی کفایت کوي (د نوعې د اندازې په پام کې نیولو سره). له ککړتیا څخه د مخنیوي په موخه، اړینه ده ترڅو د نمونو ترمنځ استعمال شوې وسیلې ضد مکروبي شي. توصیه کېږي چې له یوې نوعې څخه دوه نمونې واخېستل شي: یوه په آرشیف کې د ساتلو او بله د بارکوډ کولو پروسې لپاره. د DNA د تخریب مسألې د حلولو لپاره، د نمونې ساتنه اړینه ګڼل کېږي.
لویې نمونې
لویه نمونه د د چاپېریالي نمونې یوه بڼه ده چې د مطالعې اړوند د ډلبندۍ ډلې څوګوني اورګانیزمونه په‌کې شامل وي. د لویې نمونه (په هغه معنی چې دلته کارول کېږي) او نورو چاپېریالي نمونو ترمنځ توپیر دا دی چې له لویې نمونې څخه، په ټولیز ډول، د ښه کیفیت لرونکې DNA یو لوی مقدار ترلاسه کېږي. د لویو نمونو په بېلګو کې د جال په واسطه د اوبو لوی بې‌شمزې (غیرفقاریه) ژویو، یا د مالایز دام په مرسته د حشرو راټولې شوې نمونې شاملېږي. د فلټر شویو یا تجزیه شویو اوبو نمونې، د وحیدالجروي یوکاریوتونو په څېر بشپړ اورګانیزمونه په‌کې شتون ولري، هم ځیني وخت د لویو نمونو په توګه پېژندل کېږي. دغه نمونې کېدای شي د همهغو طریقو له‌لارې راغونډې شي، چې د دودیزو نمونو ترلاسه کولو لپاره د مورفولوجیکي پېژندنې لپاره کارول کېږي.
کارونې
د DNA بارکوډ کولو کارونې عبارت دي له: د نویو نوعو پېژندنه، د خوراکي توکو د خوندیتوب ارزونه، د ناڅرګندو او مرموزو نوعو پېژندنه، د پردیو او نااړوندو نوعو تشخیص، د خطر او ګواښ سره مخ شویو نوعو پېژندنه، د بالغو نوعو او د تخمې او لاروا ترمنځ د اړیکو موندنه، د ژوند اړوند سرچینو لپاره د فکري ملکیت حقونو خوندیتوب او د ساتنې ستراتیژیو او د تغذیې په ځنځیر کې د هر ژوي د ځای معلومولو لپاره د نړیوال مدیریت پلان‌جوړونه. د DNA بارکوډ نښې کېدای شي په سیسټماتیک، اېکولوجي، تکاملي بیولوجي او ساتنه، د ټولګې د یوځای کولو په شمول، د نوعو د تعامل شبکو، د ډلبندیو کشف، او د چاپېریال ساتنې لپاره د سیمو د لومړیتوب په ارزونه کې اړوندو پوښتنو ته د ځواب موندلو لپاره وکارول شي.
د نوعو پېژندنه
د جېنوم له یوې معیاري شوې برخې څخه د DNA ځانګړې لنډۍ لړۍ یا نښې کولای شي د نوعو د پېژندنې لپاره د DNA یو بارکوډ وړاندې کړي. مالیکولي مېتودونه په ځانګړې توګه هغه وخت ګټور دي چې دودیز مېتودونه د کارولو وړ نه‌وي. د هغه لاروا په پېژندنه کې، چې په ټولیز ډول لږشمېر تشخیصي ځانګړنې لري، او د زیات شمېر ژویو د ژوند بېلابېلو پړاوونو ترمنځ (لکه: د لاروا حالت او بلوغ) د اړیکې په موندنه کې، د DNA بارکوډ کول ډېرې کارونې لري. د «له خطر سره مخ نوعو د سوداګرۍ نړیوال کنوانسیون (CITES)» په ضمیمو کې د لېست شویو نوعو په پېژندنه کې د بارکوډ کولو له تخنیکونو څخه کار اخېستل کېږي ترڅو د نوعو غیرقانوني سوداګري وڅارل شي.
د بریدګرو نوعو پېژندنه
پردۍ (بهرنۍ) نوعې د بارکوډ کولو له‌لارې د تشخیص وړ دي. په لاندې حالت کې د نوعو د تشخیص لپاره بارکوډ کول ګټور تمامېدلای شي: [د نوعو د ځانګړنو] ګډو پولو کنټرولول، چېرې چې چټکه او دقیقه مورفولوجیکي پېژندنه د بېلابېلو نوعو ترمنځ د ورته‌والي شتون، د کافي تشخیصي ځانګړنو کمښت او یا د ډلبندنۍ د تخصص نه‌شتون له‌امله تر ډېره ناشونې برېښي. د دې ترڅنګ، بارکوډ او مېتابارکوډ کول کېدای شي د بریدګرو نوعو لپاره د اېکوسیسټمونو په جلا کولو کې، یا د هغو اصلي او پردیو نوعو ترمنځ د توپیر کولو لپاره وکارول شي چې له مورفولوجیکي پلوه سره ورته‌والی لري.
دریم ناپلیون
دریم ناپلیون (شارل لوئي ناپلیون بوناپارټ؛ ۲۰ اپرېل ۱۸۰۸ – ۹ جنوری ۱۸۷۳ زکال) له ۱۸۴۸ زکال څخه تر ۱۸۵۲ زکال پورې د فرانسې لومړنی جمهور رئیس او له ۱۸۵۲ زکال څخه تر ۱۸۷۰ زکال پورې د فرانسې سترواک و. د لومړي ناپلیون د وراره په توګه هغه وروستی پاچا و چې په فرانسې یې واکمني وکړه. نوموړی چې په ۱۸۴۸ زکال کې د دویم جمهوریت د ولسمشر په توګه وټاکل شو، په ۱۸۵۱ زکال کې یې هغه مهال واک په زور ونیو کله یې چې ونشو کولای د اساسي قانون له مخې بیاځلي واک ته ورسېږي؛ له دې وروسته هغه ځان د فرانسې سترواک اعلان کړ. هغه د دویمې سترواکۍ بنسټ کېښود او تر هغه مهاله یې واکمني وکړه کله چې د پروس او د هغو د متحدینو پر وړاندې په سدان جګړه کې د فرانسې پوځ ماته وخوړه او ونیول شو. دریم ناپلیون د فرانسې یو له محبوبو پاچایانو څخه و چې د فرانسې د اقتصاد په نوي کولو کې یې ونډه لرله او پاریس یې د نویو واټونو او پارکونو په جوړولو ښکلی کړ. هغه له سمندر هاغاړه د فرانسې سترواکۍ ته پراختیا ورکړه او د فرانسې سوداګریز سمندري ځواک یې په نړۍ کې دویم ځایګی ته ورساوه. هغه د ایټالیا د خپلواکۍ په دویمه جګړه او همدارنګه د فرانسې او پروس په ویجاړونکې جګړه کې ونډه واخیسته او د جګړې پر مهال یې د خپلو سرتېرو قومانداني وکړه، خو ونیول شو.
دریم ناپلیون په لویه کچه د پاریس د بیارغونې فرمان ورکړ او بارون جورج اوژن اوسمان یې د دغې چارې د مخته وړو په موخه وګماره. هغه په ټول هېواد کې د ریل پټلۍ سیسټم ته پراختیا ورکړه او د بانکداراۍ سیسټم یې معاصر کړ. دریم ناپلیون د سوئز کانال د جوړولو لپاره هڅه وکړه او معاصره کرهڼه یې رامنځته کړه چې د فرانسې قحطۍ ته یې پای ټکی کېښود او دغه هېواد یې د کرنیزو تولیداتو په صادرونکي هېواد بدل کړ. هغه په ۱۸۶۰ زکال کې له بریتانیا سره د فرانسې د آزادې سوداګرۍ د هوکړې او د فرانسې له نورو اروپايي سوداګریزو شریکانو سره د ورته هوکړو په موخه خبره وکړې. د هغه د مهال په ټولنیزو اصلاحاتو کې د اعتصاب کولو حق، د ټولګو جوړولو حق او همدارنګه د فرانسې په پوهنتونونو کې د ښځو د زده کړو حق شاملېږي.
د بهرني سیاست په برخه کې دریم ناپلیون هوډ درلود په اروپا او ټوله نړۍ کې د فرانسې ځایګی بیاځلي ثابت کړي. په اروپا کې هغه بریتانیا ته لاس ورکړ او د کریمه په جګړه (۱۸۵۳-۱۸۵۶ زکال) کې یې روسیې ته ماته ورکړه. د فرانسې او اتریش په جګړه کې یې د اتریش سترواکۍ ته په ماتې ورکولو سره د ایټالیا له اتحاد سره مرسته وکړه او وروسته یې ساوی او نیس د ټورین هوکړې له مخې د ډالۍ په توګه ترې ترلاسه کړل. ورته مهال د هغه ځواکونو د پاپي ایالت څخه دفاع وکړه چې ایټالیا غوښت ځانته یې الحاق کړي. نوموړی همدارنګه په ۱۸۵۹ زکال کې د دانوبي شاهزاده میشتو سیمو له اتحاد سره موافق و چې له امله یې د مولداوي او والاچیا متحد شهزاده میشت هېواد رامنځته شو. دریم ناپلیون په آسیا، آرام سمندر او افریقا کې د پرمختګ پر مټ د فرانسوي استعماري سترواکۍ مساحت دوه چنده کړ. بل پلو یې هڅه وکړه د فرانسې تر ملاتړ لاندې د مکسیکو دویمه سترواکي جوړه کړي خو دغه هڅه یې په بشپړ ډول ناکامه شوه. له ۱۸۶۶ زکال وروسته دریم ناپلیون د پروس د مخ پر زیاتېدونکي قدرت سره مخ و؛ ځکه چې لومړی وزیر اتو فون بیسمارک د پروس تر رهبرۍ لاندې له جرمني سره د اتحاد په لټه کې و. د ۱۸۷۰ زکال په جولای میاشت کې دریم ناپلیون زړه نا زړه د خلکو د فشار له امله له پروس سره د جګړې اعلان وکړ. خو د فرانسې پوځ ډېر ژر وروسته له هغه چې ناپلیون په سدان جګړه کې ونیول شو، ماته وخوړه. هغه ډېر ژر له واکمنۍ لرې شو او پر ځای یې په پاریس کې دریم جمهوریت اعلان شو. هغه انګلستان ته تبعید شو او په ۱۸۷۳ زکال کې همالته ومړ.
د ۱۸۴۸ زکال انقلاب او د دویم جمهوریت رامنځته کېدل
د ۱۸۴۸ زکال په فبروري میاشت کې لوئي ناپلیون دې ته متوجه شو چې د ۱۸۴۸ زکال د فرانسې انقلاب ترسره کېدونی دی؛ لويي فیلیپ په دولت او پوځ کې له مخالفتونو سره مخ شو او له سلطنت څخه پر شاه شو. هغه په دې باور چې وخت یې را رسېدلی؛ د فبروري په ۲۷ مه یې له انګلستان څخه د پاریس پر لور حرکت وکړ؛ په همدغه ورځ لوئي فیلیپ له فرانسې څخه انګلستان ته تبعید شو. هغه مهال چې پاریس ته ورسېد وه یې لیدل چې دویم جمهوریت د یو لنډ مهالي دولت په مشرۍ چې مشري یې د الفونیس دو لا مارتین په ریاست د یوه کمیسیون له خوا کېږي اعلان شوی او واک ته د رسېدو پر سر د جمهوري غوښتونکو د بېلابېلو ډلو ترمنځ چې له محافظه کارانو څخه نیولې تر کیڼ اړخو افراطي ډلو په کې شامل دي سیالي روانه ده. هغه لامارتین ته لیک ولیکه او د خپل راتګ خبر یې ورکړ او زیاته یې کړه چې «هېواد ته له خدمت پرته بله هېڅ شخصي غوښتنه نه لري». لامارتین په مودبانه توګه خو غوڅ ځواب ورکړ او له ده یې وغوښتل «تر هغه مهاله چې ښار ارام کېږي او د ملي شورا ټاکنې ترسره کېږي» پاریس خوشی کړي. د هغه نږدې سلاکارانو له هغه وغوښتل پاتې شي او واک ونیسي، خو هغه غوښتل جمهوریت ته د وفاداراۍ په لار کې له احتیاط کار واخلي. په داسې حال کې چې سلاکاران یې په پاریس کې پاتې شول هغه د ۱۸۴۸ زکال د مارچ په ۲مه بېرته لندن ته لاړ او له هغه ځایه یې روان حالات تعقیب کول.
هغه د ملي شورا په لومړۍ ټاکنو کې چې د ۱۸۴۸ زکال په اپرېل میاشت کې ترسره شوې ځان نوماند نه کړ، خو د بوناپارټ کورنۍ درې غړي، ژروم ناپلیون بوناپارټ، پیر ناپلیون بوناپارت او لوسین مورات شورا ته انتخاب شول. د بوناپارټ نوم لا هم له سیاسي ځواک برخمن و. په راتلونکو ټاکنو کې چې د جون په ۴ مه ترسره شوې او نوماندانو کولای شوای څو ځایه ځان نوماند کړي هغه په څلورو بېلابېلو برخو کې انتخاب شو؛ په پاریس کې هغه د پنځو مخکښو نوماندانو په کتار کې راغی چې یوازې محافظه کاره مشران اډولف تیر او ویکټور هوګو ترې مخکې و. د هغه پلویان تر ډېره په کیڼ اړخ کې و چې د کاریګري او کروندګرې طبقې څخه و.
د ۱۸۴۸ زکال ولسمشریزې ټاکنې
د دویم جمهوریت د نوي اساسي قانون مسوده چې د یو کمیسیون له خوا چې الکسي دو توکوېل هم په کې ګډونوال و ترتیب شوه او د یوې قوي مجریه قوې او ولسمشر غوښتنه یې وکړه چې باید د ملي شورا پر ځای د نارینه و د عمومي رایې پر بنسټ وټاکل شي. د ټاکنو لپاره نېټه هم د ۱۸۴۸ زکال د ډسمبر ۱۰-۱۱ وټاکل شوه. لوئي ناپلیون له ځنډ پرته د خپلې نوماندۍ اعلان وکړ. له ده سربېره د ولسمشر د څوکۍ لپاره څلور نور نوماندان هم شته و: جنرال کاوانیاک چې په جون میاشت کې یې په پاریس کې د پاڅونو د ځپلو مشري پر غاړه لرله؛ لامارتین، فیلسوف او شاعر چې د لنډ مهالي دولت مشر و؛ الکساندر اګوست لدرو رولین، د سوسیالیستانو رهبر او راسپیل، د کیڼ اړخو سوسیالیستانو رهبر.
ټاکنې د ډسمبر په ۱۰-۱۱ نېټه ترسره شوې. تمه دا وه چې ټاکنې به لوئي ناپلیون ګټي خو د هغه د بریا کچې ټول حیران کړل. هغه ۵ میلیونه ۵۷۲ زره ۸۳۴ رایې چې د ټولو رایو ۷۴.۲ سلنه کېدلې وګټلې، په داسې حال کې چې کاوانیاک ۱ میلیون ۴۹۶ زره او ۱۵۶ رایې خپلې کړې. لدرو رولین ۳۷۶ زره ۸۳۴ رایې ترلاسه کړې. همدارنګه د کیڼ اړخو نوماند راسپیل ۳۷۱۰۶ او لامارتین یوازې ۱۷۰۰۰ رایې ترلاسه کړې. لوئي ناپلیون د ټولو وګړیزو ډلو؛ د هغو بزګرانو چې له قیمتیو ناخوښه و، د بېکاره کارګرانو، کوچنیو سوداګرو چې اسانتیاوې او نظم یې غوښت او همدارنګه د ویکټور هوګو په څېر د روڼ آندو، ملاتړ خپل کړ.
د مار زهرو تکامل
په مارانو او ځینو مارمولکانو کې شته زهر په اصل کې د لعابو یوه بڼه ده چې د خپل تکامل تاریخ په اوږدو کې زهرو باندې بدله شوې ده. په مارانو کې یې، د خپل ښکار د وژلو یا تر کنټرول راوستلو او همدارنګه د خوراکي رژیم اړوند نورو کړنو ترسره کولو لپاره تکامل موندلی دی. اټکل کېږي چې د زهرو تکامل په ټوله نړۍ کې د مارانو د لویې پراختیا لامل دی.
د مار د زهرو تکاملي تاریخچه د بحث وړ موضوع ده. له ۲۰۱۴م کال وړاندې دې تاریخ په هکله دود شوی لیدلوری دا وو چې کابو ۱۷۰ میلیون کاله پخوا یوازې یوځل په ټولو ټوکسیکوفېرا ګانو کې سرچینه نیولې او وروسته یې بیا د زهرو هغو ډولونو پراخ طیف ته چې نن ورځ لیدل کېږي، تنوع کړې ده. د دې فرضیې په اساس، د تکوسیکوفېران لومړني زهر د پروټینونو ساده ټولګه وه چې د غدودو په یوه جوړه کې راټول شوي وو. ورپسې بیا، د پروټینونو دې ټولګې د ټوکسیکوفېران په بېلابېلو کورنیو کې، لکه سرپنټېس، آنګویمورفا او ایګوانیا کې تنوع وموندله. د مارانو ګڼو کورنیو له دې وروسته خپل د زهرو تولید وړتیا له لاسه ورکړه، ډېری په خوراکي رژیم کې د بدلون له امله.
د واحد اصل فرضیه څرګندوي چې په ډېری مواردو کې د تکامل میکانیزم د جېنونو تکرار او ورپسې د تطابقي صفتونو لپاره طبیعي ټاکنه وه. د دې پروسې له لارې ځینې بېلابېل تولید شوي تطابقات عبارت دي له ډېر زهرجن زهر د ځانګړو ښکارونو لپاره په ګڼو کورنیو کې، هغه پروټینونه چې ښکار مخکې له مخکې هضم کوي او له چیچلو وروسته د ښکار د څارلو یو میټوډ. د زهرو دا بېلابېل تطابقونه هم د زهرو او زهرجنو مارانو په تعریف کې د پام وړ بحثونو رامنځته کېدو لامل شول. دا نظر چې زهر د واحده تکاملي سرچینه لري په ۲۰۱۵م کال کې په یوه مطالعه کې تر پوښتنې لاندې راغله کوم چې ښکاره کړه چې د زهرو پروټینونه د برمایي پایټون مار په ګڼو نورو نسجونو کې هم هومولوګونه لري. له همدې کبله دې مطالعې څرګنده کړه چې زهرو په خپلواک ډول د مارانو په ځینو کورنیو کې وده کړې ده.
تکاملي تاریخ
اټکل کېږي چې د زهرو سرچینې به په سینوزوئیک دوره کې د مارانو د چټکې تنوع لپاره کاټالیسټ چمتو کړی وي، په ځانګړې توګه د کولوبریډا او د امریکا براعظم کې د هغوی استعمار لپاره. څېړونکي په دې باور دي چې د دې لویې پراختیا لامل، د ښکار تابع کولو لپاره له میخانیکي چلند نه بایوکیمیاوي چلند ته بدلېدل دي. د مار زهر بیولوژیکي لارو او پروسو باندې برید کوي چې د نورو ډولونو د زهرو لخوا هم تر برید لاندې راځي؛ د بېلګې په توګه، د کلسیم چینل بلاک کوونکي چې په مارانو، غڼو او مخروطي حلزونونو کې پیدا کېږي، له همدې کبله څرګندوي چې زهر متغیر تکامل ښکاروي.
د ټوکسیکوفېرا فرضیه
تر هغه چې د فیلوجنټیکي ونو جوړولو لپاره د جین ترتیب کولو کارونه عملي شوه، فیلوجنيان د مورفولوژي په اساس رامنځته شول. دودیز فیلوجنیان ښکاروي چې زهر د سکواماټا د ګڼو شاخو له منځ څخه کابو ۱۰۰ میلیون کاله پځوا سرچینه اخیستې ده. د هستوي جېنونو ترتیب په کارونې سره نوي مطالعاتو د «ټوکسیکوفېرا» په نوم یوه کلاډ کې په څو مارمولکانو کې د ورته زهرجنو پروټینونو شتون څرګند کړ. دا کار د دې ټیوري لامل شو چې کابو ۱۷۰ میلیون کاله پخوا زهر یوازې یوځل په ټوله کورنۍ کې سرچینه نیولې ده. دې پلارني زهرو کې د پروټینونو ډېره ساده ټولګه شامله وه چې په یوه جوړه غدودو کې راټول شوي وو. له دې وروسته د بېلابېلو کورنیو زهرونو، ښکار ته د زهرو د ننه کولو لارې سره، په خپلواک‌ ډول تنوع او تکامل وموند. په دې تکامل کې مخکې خوا څخه د زهرو د لېږد سیسټم خپلواک تکامل شامل وو کوم چې له پلرني شاخوا نېش څخه د زهرو لېږد سیسټم څخه توپیر درلود. د واحد اصل فرضیه همدارنګه څرګندوي چې د زهرو سیسټمونو له دې وروسته په خپلواکه توګه په ځینو کورنیو کې اټروفي وکړه یا هم په بشپړ ډول له منځه لاړل. امریکایي «موږک خوړونکي ماران» لکه پانټېروفیس ګوټاټوس، د ښکار لارې په توګه د انقباض له تکامل کولو وروسته خپل زهر له لاسه ورکړل. د انقباض خپلواک تکامل په کب خوړونکو اوبیزو آکروکورډوس مارانو کې هم د زهري سیسټم د ویجاړېودو لامل شو. دوه خپلواکې کورنۍ، یوه ځمکنۍ او یوه سمندري، چې د چرګې هګۍ خوراکي رژیم ته یې مخ اړولی دی، هغوی هم د زهري سیسټم اټروفي پاتې شونو لرونکي دي.
د خپلواک اصل فرضیه
دا لیدلوری چې زهرو یوازې یوځل تکامل کړی په ورستیو کې پرې شک شوی دی. هغه مطالعه چې په ۲۰۱۴م کال کې ترسره شوه ښکاروي چې د زهرو ۱۶ پروټینونو هومولوګونه چې د واحدې سرچینې فرضیې لپاره کارول شوي وو،‌ ټول په پورته کچه د بدن په ځینې نسجونو کې راڅرګند شول. له همدې کبله، لیکوالانو سپارښتنه وکړه چې پخوانۍ څېړنې، چې په ټولې ټوکسیکوفېران فرضي کورنۍ کې یې د زهري پروټینونه ساتلي وو، کېدای شي د ډېر عام «د کورساتنې» جینونو شتون په دې کورنۍ کې په غلطه تفسیر کړې وي، ځکه چې یوازې د خزندګانو بدن ځانګړو نسجونو څخه نمونه اخیستل شوې ده. له همدې کبله، لیکوالانو سپارښتنه وکړه چې د دې پرځای چې په پلارني خزنده کې یوازې یو ځل تکامل وکړي، د مار زهرو په خپلواک ډول په ځینو کورنیو کې تکامل موندلی دی. په ۲۰۱۵م کال کې یوې مطالعې ښکاره کړل چې د یوه غیر زهري مار، برمایي پایټون، په ګڼ شمېر نسجونو کې په اصطلاح «زهري» جینونو هومولوګونه شتون لري. کاسټو وویل چې دې ټیم د زهري جینونو هومولوګونه د خولې له غدودو پرته په ډېرو نورو نسجونو کې هم موندلي دي، چېرته چې د زهري‌ جینونو د شتون تمه کېده. دې کار یوازې د ټرانسکریپټوم (په حجره کې ټوله پیغام لېږونکې RNA) ارزونې ضعف څرګند کړ. دې ټیم سپارښتنه وکړه چې پایټون ماران د مارانو په تکامل کې یوه دوره ښکاروي چې د زهرو له عمده تکامل څخه وړاندې ده. څېړونکو همدارنګه وموندله چې د زهري جینونو کورنیو پراختیا ترټولو زیاته په ډېرو زهرجنو ساینوفیډیان مارانو کې (چې هغوی ته کولوبرویډي ماران هم ویل کېږي) رامنځته شوې ده، له همدې کبله ښکاروي چې د زهرو ډېر تکامل له هغه وروسته ترسره شوی چې دا کورنۍ له نورو مارانو څخه جلا شوه.
اَلسَلامُ عَلَيْكُم وَرَحْمَةُ اَللهِ وَبَرَكاتُهُ
اَلسَلامُ عَلَيْكُم وَرَحْمَةُ اَللهِ وَبَرَكاتُهُ‎
د شونتيا او اړتيا دليل
د امکان او اړتیا دلیل يا د شونتيا او اړتيا دليل، چې د امکان دلیل ، د احتمالي احتمال دلیل ، د ګناه دلیل ، او حتی د کاسمولوژي دلیل هم ویل کیږي. دا د موجودیت د احتمال پر بنسټ یو ډول موجود دلیل دی.
د دې استدلال لومړنی لیکوال ابو علي سینا دی. په لوېدیځ کې، اکیناس او لیبنز ، په ترتیب سره د پنځو ثبوتونو په دریم ثبوت او د احتمالي میتودولوژیکي ثبوت په ترتیب سره، د دې نور تفسیرونه تشریح کړل.
د ابن سینا د وجود استدلال
ابن سینا د سیناوي په استدلال کې وايي چې هر څه چې تصور کېدی شي هغه به يا شتون لري يا نه له دې دریوو حالتونو څخه یو لري:
د واجب الوجود مفهوم کارول:
د دې پر بنسټ، هر وجود یا اړین یا ممکن دی په لومړي فرض کې، دا مطلوب، ثابت او پایله ده؛ او په دویمه انګیرنه کې د موجودیت لپاره اړین دی.
په نور وضاحت کې، دا ویل کیدی شي چې ممکنه ترجیح (د موجودیت یا نه شتون) ناشونی دی.
دا ادعا بې بنسټه ده چې کائنات په ټولیزه توګه ممکن دي
هیوم وايي چې له دې خبرې څخه چې موږ په نړۍ کې داسې پیښې وینو چې شتون یې ممکن ښکاري، دا نه تعقیبوي چې ټوله نړۍ ممکنه ده. ثبوت ته اړتیا ده چې ثابته کړي چې ټولې نړۍ ممکن دي، مګر دا ادعا نشي کولی چې ټولې نړۍ ممکن دي.
د هیوم په بڼه نیوکه
عبدالله جوادي امولي وايي، چې دا مسئله باطله ده، ځکه په استدلال کې د مادی امکان، د ټولو جهانونو موجودیت فرض شوی دی. په دې استدلال کې کارول شوې تیورم دا دی چې ممکن هیڅکله د بل کارولو پرته شتون نلري، او دا یو ریښتینی تیورم دی چې د ټولو امکاناتو لپاره ریښتیا ده، نه د دوی مجموعه.
د اکیناس د موجودیت دلیل
د توماس اکیناس له پنځو دلیلونو څخه دریم دلیل لاندې موضوع لري:
کله چې موږ خپل شاوخوا پیښو ته ګورو، موږ د دوی شتون (او همدارنګه د دوی نه شتون) ممکن او غیر ضروري وینو. دا دی، دوی کیدی شي او دوی نشي کیدی. که ټول شیان داسې وای، نو په پیل کې به هیڅ شی شتون نه درلود او په پایله کې به هیڅ شی شتون ونلري. نو باید یو وجود وي، چې موجودیت یې اړین او واجب دی، نو د ممکنه موجوداتو موجودیت د هغه موجود موجودیت له امله توجیه کیږي.
د اکیناس په خبرو نیوکه
د دې حقیقت له امله چې اکیناس هم د شتون د احتمال تعریف کولو لپاره یو مثال (زموږ شاوخوا پیښې) یادونه کړې ، د سینو استدلال پدې اړه نه پلي کیږي.
د هیڅ شی امکان نه منل
د ابن رشد وینا :
د ابن رشد پر بڼو نيوکه
که موږ یو له هغو امکاناتو څخه چې اوس شتون لري په پام کې ونیسو، په تیرو یا راتلونکي کې د هغه د نه شتون له انګیرنې سره هیڅ تضاد شتون نلري. نو موږ کولی شو هغه وخت په پام کې ونیسو کله چې د هغې نشتوالی یا شتون ممکن وي. د ابن رشد خبره د اوس په اړه سمه ده. خو د نه شتون او موجودیت په باره کې د برابرۍ معنی دا ده چې د هغه شتون اړین نه دی. نه دا چې څه دي، نه موجودیت او موجودیت دواړه په دې ډول لري چې د دواړو ترمنځ برابري وي. بلکه، دا پدې مانا ده چې د هغه شتون ته اړتیا نشته.
د لیبنز د موجودیت دلیل
د اسلامي پوهانو په منځ کې د احتمال او وجدان ثبوت د لیبنز له نظر سره توپیر لري.
په 1948 کې، د برټرنډ رسل او فریډریک کوپلسټون ترمنځ د خدای د وجود په اړه یوه مناظره جوړه شوه، چې د بي بي سي لخوا خپره شوه. په دې بحث کې، کپلسټون د احتمالي استدلال د تفسیر لاندې (به  کې   د لیبنز څخه یو دلیل په لاندې ډول بیانوي:
د کانټ لومړنۍ بڼې
د ایمانویل کانت خبرې:
دا نیوکه د ځینو تحلیلي فیلسوفانو لخوا لیدل شوې ده. د برټرنډ رسل او جان هوسپر په څیر خلکو د دې نیوکې نورې بڼې هم پورته کړې.
د کانټ دوهم شکل
د استدلال اساس زموږ په لټون کې دی چې دې پوښتنې ته ځواب ووایو چې ولې دا ممکنه ده؟ تاسیس شوی. يعنې، موږ شتون لرو، په داسې حال کې چې موږ شتون نه لرو، ځکه چې زموږ د شتون لامل زموږ په دننه کې نه دی. نو داسې څوک شته چې د وجود لامل یې په خپل ځان کې دی.
د موتهاري لخوا د کانټ د شکلونو تصدیق
مرتضی مطهري په کتاب توحید کې وايي: لیبنز چې د اروپا له مشهورو عالمانو څخه دی، دا استدلال په بل شکل منلی او تشریح کړی دی، خو کانت له جرمني راغلی او دا استدلال یې رد کړی دی. دا په ډاګه کوي چې دا استدلال دلیل نه دی، او د هغه رد کول یو معتبر رد دی. ډیویډ هیوم :
د رسل بګ
برټرنډ رسل د کوپلسټون سره په یوه بحث کې:
په شیعه احادیثو کې د وجود ثبوت
له جعفر بن محمد شیعان څخه په یوه حدیث کې راغلي:
پايليکونه
وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه وېشنيزه:ابن سينا وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
کاناډا د افغانستان په جګړه کې
د کاناډا ماموریت د افغانستان په جګړه کې د ۲۰۰۱ کال په وروستیو کې پیل شو. د ۲۰۰۱ کال د اکتوبر په میاشت کې کاناډا د دوهم ګډ کاري ځواک د سرکتوو لومړي ډله په پټه واستوله او د ۲۰۰۲ کال له جنوري نه تر فبروري پورې د کاناډا د منظمو وسله والو ځواکونو (CAF ) لومړۍ قطعه افغانستان ته ورسیده. د دې عملیاتو موخه په افغانستان  کې د القاعدې د غړو تثبیت او له منځه وړل او د طالبانو د رژیم نسکورول و چې د نړیوال تروریزم ملاتړیې کاوه. په افغان جګړه کې د کاناډا ماموریت په ۲۰۰۶ کال کې هغه وخت پراخ شو چې کاناډایي پوځیانو د طالبانو د لویو بریدونو په ترڅ کې په سیمه کې د ګډو ځواکونو د لوا قومانده په غاړه واخیسته او په کندهار ولایت کې یې د امریکایي ځواکونو ځای ونیو.
د دوی ورپسې عملیات د امنیت، بیارغونې او د افغان ملي اردو (ANA)  ) او افغان ملي پولیسو په روزنه متمرکز وو. په دې ماموریتونو کې د کاناډا وسله والو ځواکونو ( CAF ) لویه ونډه درلوده، چې د کاناډا شاهي پولیسو (RCMP)، د کاناډا د بهرنیو چارو وزارت، او د کاناډا نړیوالې پراختیایي ادارې (CIDA ) د پرسونل له خوا یې هم ملاتړ کېده. د بیارغونې په مهمو پروژو کې د دهلې بند او د اوبو لګولو سیستم، د سرکونو او پلونو ودانول، د ښوونځیو جوړول او د واکسیناسیون پروګرامونو تر پوښښ لاندې وو.
تاریخ
له سړې جګړې وروسته، په نښتو کې د کاناډا د وسله والو ځواکونو (CAF  ) ماموریت د سوله ساتو ځواکونو په توګه و، چې د تاوتریخوالي د مخنیوي او د مدني ټولنو د فعالولو لپاره  یې په نویو تګلارو تمرکز درلود. وروسته له هغه چې د کاناډا سوله ساتي سرتېري د  ۱۹۹۳ کال په میډک جیب پېښه کې - د کرواسیا د خپلواکۍ جګړې په جریان کې په ۱۵ ساعته نښته کي تر برید لاندې راغلل -  د کاناډا نظامي مشرتابه ته دا څرګنده شوه چې د ښکیلتیا قواعد باید سوله ساتو ځواکونو ته لاره هواره کړي چې د برېد په مهال تهاجمي حالت ته ګړندی  تاکتیکي بدلون ومومي. دې فکر په راتلونکو لسیزو کې د کاناډا روزنې او نظامي عملیاتو ته بڼه ورکړه.
په ۲۰۰۱ کال کې، د سپټمبر د یولسمې د ترهګريزو بریدونو او د ترهګرۍ په وړاندې د متحده ایالاتو د جګړې له اعلان وروسته، د کاناډا د ملي دفاع وزیر آرټ ایګلټن لوی درستیز اډرین کلارکسن ته سپارښتنه ورکړه چې د کاناډایی ځواکونو د ۱۰۰ څخه ډېرو غړو ته اجازه ورکړي چې د نظامي تبادلې په پروګرامونو کې په متحده ایالاتو او نورو هغه هېوادونو کې چې په افغانستان کې د امریکا په عملیاتو کې ونډه لري، خدمت وکړي. ایګلټن په هغه وخت کې په حکومت کې واکمن لیدلوری راټول کړ: " په افغانستان کې د کاناډا هر ډول نظامي ځای په ځای کول ښایي د اریتریا او ایتوپیا وضعیت ته ورته وي، چې موږ هلته په لومړۍ څپه کې  لاړو، موږ د ثبات په رامنځته کولو کې مرسته وکړه، د سولې د ملاتړ عملیاتو  بنسټ مو کېښود چې په ورپسې پراړ کې راځي ... خو  وروسته مو بل چا ته وسپارل. " د عملیاتو هدف په هغه هېواد کې د القاعدې غړو تثبیت او له منځه وړل، او همدارنګه د طالبانو د رژیم ړنګول وو چې  د نړیوالې ترهګرۍ ملاتړ یې کاوه.
د ۱۹۶۰ لسیزې راهیسې، د محاربوي معیاري روزنې سربېره، عملیاتي-ځانګړي روزنه د سولې ساتلو، سولې ټینګښت، او د ثبات په عملیاتو کې د یوه کاناډایي  سرتېري د چمتوالي برخه ده. دې کار د افغانستان په جګړه کې مهمه ونډه ولوبوه. سرتېري باید د سیمه ایزو دودونو، عقیدو او ټولنیزو بنسټونو څخه خبر وي، او ناندریزې ډلې "ښایي د سولې او نظم له رامنځته کولو مخالفت وکړي. دا روزنه، چې د یوه سرتېري له کورنۍ سره د رواني درملنې په ترڅ کې ترسره کېږي، د افغانستان په ماموریت کې د CAF د هر ډول بهرني ماموریت په پرتله تر ټولو ډېر چمتو شوی ماموریت و.  د روزنې په اوږدو کې دا یو څرګند هدف و: یو باثباته افغان حکومت د دې ماموریت بریالیتوب و، چې وکولای شي د خپلو خلکو اړتیاوې پوره کړي. همدا لیدلوری و چې د افغانستان د بیارغونې په برخه کې یې د کاناډا او ناټو چلند ته بڼه ورکړه.
۲۰۰۱-۲۰۰۲ کلونه: اپولو عملیات، لومړی ماموریت
دفاع وزات لوی درستیز، جنرال رې هینولټ،  د اپولو عملیاتو د رامنځته  کېدو سره سم د CAF څو قطعاتو ته لومړني حکمونه صادر کړل. په افغانستان کې د متحده ایالاتو د عملیاتو لپاره د کاناډا ژمنه له وړاندې پلان شوې وه چې د ۲۰۰۳ کال تر اکتوبر پورې یې دوام وکړ.
د ۲۰۰۱ کال د ډسمبر په لومړیو کې د دوهم ګډ کاري ځواک  (JTF2  )  شاوخوا۴۰ سرتېري سوېلي افغانستان ته واستول شول. د کاناډا عامه ولس د دې ماموریت په اړه خبر نه شول، او د شان ایم مالوني کتاب ( Enduring the Freedom) راپور ورکړ چې د ۲۰۰۱ کال د اکتوبر په لومړیو کې، دوهم ګډ کاري ځواک  (JTF2  ) د لومړي وزیر ژان کریتین له خبرېدو پرته لېږل شوی و.
د ۲۰۰۲ کال د جنوري څخه – تر فبروري  پورې وسلوال ځواکونه کندهار ته ورسېدل. د مارچ په میاشت کې، د شهزاده پتریشیا د سپکو پیاده ځواکونو دری کاناډایي نښه ویشتونکو (PPCLI  ) د اناکونډا عملیاتو په ترڅ کې د متحده ایالاتو د اردو له قطعاتو سره یوځای جګړه وکړه. په دې عملیاتو کې، دې ټیم د یوه لرې واټن په نښه کې (د اوږد واټن سنایپر ډز) کې د ویتنام د جګړې ریکارد دوه ځله مات کړ. د کوریا له جګړې وروسته، د اناکونډا لومړي عملیات وو چې کاناډايي پوځیانو په جنګي حالت کې د امریکايي پوځیانو مرسته وکړه. د شاه کوټ په دره کې د هارپون عملیات هم کاناډايي ځواکونو  ترسره کړل. په هېواد کې نورو ځواکونو د ګارنیزون او امنیتي سرتېري په توګه دنده پر مخ وړه.
د ۲۰۰۲ کال د اپرېل په ۱۸ نېټه، د ترنک فارم پیښه هغه وخت رامنځ ته شوه چې یوې امریکایي F-16 جټ الوتکې د PPCLI د دریم  کنډک د سرتېرو پر یوې ډلې یو لیزر-هدایتي بم وغورځاوه. دغو سرتېرو په یو ټاکل شوي واټن کې د شپې له خوا د ډزو روزنه ترسره کوله، خو امریکايي پیلوټانو دا ډزې  په طالبانو له برید سره اشتباه کړې. دې خپل منځۍ  پیښې څلور کاناډایان ووژل او اته یې ټپیان کړل. د کوریا له جګړې وروسته، په افغانستان کې او په یوه جګړه ییزه سیمه کې دا د کاناډا لومړنۍ مړینې وې.
ابو عبيد جوزجاني
ابو عبیدالله عبدالواحد بن محمد جوزجاني (۹۸۰ – ۱۰۴۷م) د ابن سینا د اثارو لیکوال ، شاګرد او مبصر و. په 403 هجري قمري کال کښې په جوزجان کښې وزېږېد او د خپل بادار د ژوند تر اخره پورې يې په خدمت کښې ژوند وکړ. د شمس الدوله په خدمت کې د بوعلي د وزارت په وخت کې، هغه له بوعلي څخه وغوښتل چې د ارستو کتابونه تشریح کړي. جوزجاني د نجات ریاضي په برخه کې او د علائي د درسي کتاب د ریاضیاتو او موسیقۍ برخه کې د کتاب خپل طرز اضافه کړی دی. د هغه مړینه د پورسینا له مړینې لس کاله وروسته او په ۴۳۸ هجري کې شوې ده.
سرچينې
وېشنيزه:جوز وېشنيزه:فلسفي شکاکیت
اسامي ژبه
د هند یوه ژبه ده چې د آسام په ایالت کې ویل کیږي.
سرچينې
وېشنيزه:آسام
په سویلي افریقا کې بشري حقونه
په سویلي افریقا کې بشري حقونه تر اساسي قانون لاندې خوندي دي. د مایلز نادیو له خوا د ۱۹۹۸ ز کال بشري حقونو راپور وایي چې حکومت عموماً د اتباعو حقونو ته درناوی کوي، خو د قانون له خوا د ځواک کارولو او تبعیض په اړه اندېښنې وې. د بشري حقونو کمیسیون د سویلي افریقا اساسي قانون او د ۱۹۹۴ ز کال د بشري حقونو کمیسیون د قانون له مخې مکلف دی چې هم په وقایوي ډول (مخکې له مخکې) او د راوړل شوو شکایتونو له لارې، د بشري حقونو سرغړونې وڅاري او د دې سرغړونو لپاره د حل غوښتنه وکړي. دا تعلیمي رول هم لري.
د نژاد پرستۍ (اپارتاید) دوره
اپارتاید د جلا کېدو او تبعیض یو سیسټم وچې د سپین پوستو اقلیت له خوا په تور پوستو اکثریت تطبیق کېده. د مثال په توګه: تورپوستو ته، سره له دې چې اصلي خلک وو، اجازه نه ورکول کېده، څو تور پوستي ځمکه وپيري. د سویلي افریقا ډېری د اپارتاید ضد قوانین نافذ شوي خو باید دا په نظر کې ولرو، هغه څه چې د نړیوالې ټولنې، د بشري حقونو سازمانونو او په هېواد کې تورپوستو اکثریت له خوا مهم ګڼل کېږي، هغه له اپارټایډ سره تړلې ټولنیزه او قانوني بې عدالتی ده او د دې نیمه صحرایي ملت اپارتاید ضد پیغام د بیلګې په توګه ستایل شوی دی.
د زدکړې حقوق
د سویلي افریقا حکومت په ټول هېواد کې د مساوي تعلیم لپاره قانون وضع کړی. هغه قوانین دا دي: د ۱۹۹۵ ز د زده کړې او روزنې لارښود او همدارنګه د سویلي افریقایي ښوونځیو قانون یا د ۱۹۹۶ ز کال ۸۴ شمېره قانون، خو د دې قوانینو پلي کولو کې ستونزې شته او د بخښنې نړیوال سازمان له خوا د  ۲۰۲۰  ز راپور له مخې، د سویلي افریقا تعلیمي سیستم په نړۍ کې یو له خورا غیر مساوي تعلیمي سیستمونو څخه دی چي د ۲۰ سلنه لمړۍ درجې ښوونځیو او ۸۰ سلنه پاتې ښوونځیو ترمنځ د ازموینې د نمرو تر منځ لوی واټن شته. د سویلي افریقا حکومت لېواله دی چې اساساً د لوړو زده کړو کیفیت باندې تمرکز وکړي. سربیره پردې، په دولتي ښوونځیو کې ډیر نژادي ترکیب نشته. که څه هم قوانین دې ترکیب ته اجازه ورکوي، ډیری په ښوونځي په عمده ډول یو نسل پاتې کیږي. په هڅونې سره، په وروستيو کلونو کې د 12 ټولګي بشپړولو زده کوونکو شمیر د پام وړ لوړ شوی، چې د 15 کلنو یا پورته عمر زدکوونکو شمير له ۳۰۷ څخه په ۱۹۹۶ ز کې ۱۱۰۶ ملیونو ته په ۲۰۱۶ ز کې لوړ شوی دی.
سیاسي حقونه
سویلي افریقا یو لیبرال اساسي قانون لري چې ټولې اساسي سیاسي ازادۍ خوندي کوي، خو د اساسي قانون څخه د سرغړونې په حالت  کې د سیاسي ځپلو یا په را تلونکې کې د ځپلو د ګواښونو یو شمېر پېښې شته چې ځینې شننوکي او د مدنی ټولنو سازمانونه دې پایلې ته رسوي چې د سیاسي فشار نوی چاپېریال کیدی شي په راتلونکې کې را منځ ته شي یا په سیاسي زغم کې کمښت راشي.
سیاسي ملاتړد سویلي افریقا په سیاست کې د پام وړ اړخ دی، خو دغه ملاتړ د خلکو په حقونو کې سرغړونه کوي، په ځانګړي توګه هغه چې فقیر دي. د سویلي افریقا ۴۰ سلنه اوسېدونکي د دولت مرستو رسولو ته اړ دي. په دولت باندې د احتیاجو وګړو تړاو د هغوی خپلواکي کموي. دا اړتیاوې د مالي مرستو په بڼه چمتو کیږي، چې د ترلاسه کولو لپاره یې دولتي اسنادو ته اړتیا ده. بلاخره، بیروکراسي د مرستې ترلاسه کولو لپاره د فرد وړتیا کې لوی رول لوبوي، څو اړینه مرسته ترلاسه کړي. سیاستوال د مادي ژمنو پر اساس بدیل ترلاسه کوي. که چیرې سیاستوال دغه ژمنې پوره کړي، ډیری وختونه ترلاسه کوونکي یوازې هغه څوک وي چې د سیاستوالو ملاتړ کوي. په اضل کې په دولت پورې د رایې ورکوونکو تړاو، د هغوی وړتیا د ایډیولوژیکي تګلارو پراساس د دوی په رایې ورکولو کې خنډ منځ ته راوړي. دغه ښکارنده د سویلي افریقا له ډیموکراتیکو اصولو سره سمون نه خوري.
کریس واټسن
جان کریس واټسن د ۱۸۶۷ز کال د اپرېل په ۹مه زېږېدلی او د ۱۹۴۱ز کال د نومبر په ۱۸مه یې له نړۍ سترګې پټې کړې. واټسن اسټرالیایي سیاستوال و، چې د ۱۹۰۴ز کال د اپرېل له ۲۷مې تر د اګست ۱۸مې پورې یې د اسټرالیا د درېیم لومړي وزیر په توګه دنده ترسره کړې. هغه له ۱۹۰۱ز کال نه تر ۱۹۰۷ز کال پورې د اسټرالیا د کارګر ګوند (ALP) د فډرالي مشر په توګه دنده ترسره کړې او د ګوند لومړی غړی و، چې د لومړي وزیر په توګه پاتې شوی دی.
واټسن په والپارایسو کې وزېږېد او د هغه پلار یو المانی چیلي بېړۍ چلوونکی و. هغه د نیوزیلنډ په سویلي ټاپو کې رالوی شو او کله یې چې ایرلنډۍ مور بیا واده وکړ؛ نو خپل کورنی نوم یې له میرني پلاره واخیست. هغه په ځوانۍ کې ښوونځی پرېښود او د چاپ په صنعت کې یې د تصنیف په برخه کې کار کاوه. واټسن په ۱۸۸۶ز کال کې سیډني ته لاړ او د ځایي کارګرانو په خوځښت کې راڅرګند شو. هغه د نوي سویلي ویلز د کارګرې اتحادیې په جوړولو کې مرسته وکړه او د ۱۸۹۱ز کال په ټولټاکنو کې د ګوند لپاره د کمپاین لارښوونکی و. واټسن ۲۷ کلن و، چې د ۱۸۹۴ز کال په ټاکنو کې د نوي سویلي ویلز مقننه مجلس ته وټاکل شو او په چټکۍ د ALP مخکښ غړی شو. هغه او د ګوند زیاترو غړو له فدراسیون سره له دې امله مخالفت وکړ، چې وړاندیز شوی اساسي قانون ډیموکراټیک نه و.
واټسن په ۱۹۰۱ز کال کې په پرانیستونکو فډرالي ټاکنو کې د پارلمان لپاره وټاکل شو. هغه په فډرالي پارلمان کې د ALP بنسټ اېښودونکی غړی او د دغه ګوند مشر شو. د پارلمان د لومړۍ دورې په لړ کې یې د اډمونډ بارټن او الفریډ ډیکین د لیبرال محافظه کارو حکومتونو ملاتړ وکړ او د سپینې اسټرالیا د تګلارې پیاوړی ملاتړی و. ALP د ۱۹۰۳ز کال په ټاکنو کې، په پارلمان کې د واک انډول او په سنا کې یې پیاوړی دریځ ترلاسه کړ. واټسن د ۳۷ کلونو په عمر، په ۱۹۰۴ز کال کې وروسته له هغه د اقلیت حکومت جوړ کړ، چې ALP د ډیکین له ملاتړه ډډه وکړه. هغه یو له لومړیو سوسیالیستانو نه و، چې په پارلماني سیسټم کې یې د حکومت مشري وکړه، د نړیوالو پام یې ځان ته را واړاوه او د اسټرالیا تر ټولو ځوان لومړی وزیر پاتې شو.
د واټسن حکومت له څلورو میاشتو په لږه موده کې، خپل باور له لاسه ورکړ او جیورج ریډ، چې د سوسیالیست ضد و، د لومړي وزیر په توګه د واټسن ځایناستی شو. واټسن تر ۱۹۰۵ز کال پورې د اپوزیسیون مشر و، یعنې تر هغه مهاله، کله چې ده د لومړي وزیر په توګه د ډیکین په بیا ټاکلو کې مرسته وکړه. ALP د ۱۹۰۶ز کال تر ټاکنو وروسته او د ګوند د غړو پر مخالفتونو سربېره، له ډیکین نه خپل ملاتړ ته دوام ورکړ. واټسن په ۱۹۰۷ز کال کې د کورنۍ د اندېښنو له امله د ګوند له مشرتابه استعفا ورکړه او د ۱۹۱۰ز کال په ټاکنو کې یې پارلمان هم پرېښود. هغه د ۱۹۱۶ز کال په بېلېدنه کې د اجباري خدمت له امله له ALP نه وشړل شو او ملتپال شو، تر دې وروسته یې د هېڅ دولتي مقام د لاسته راوړلو هڅه ونه کړه، هغه وروسته د NRMA او امپلو د رئیس په توګه یوه بریالۍ سوداګریزه دنده پیل کړه.
واټسن په خپله دوره کې د قانون پر تصویبولو بریالی نه شو، خو د لومړي وزیر په توګه یې له دورې نه څرګندېږي، چې ALP کولای شي یو وړ حکومت جوړ کړي. د ګوند د مشر په توګه د هغه ځایناستي اندريو فیشر د ۱۹۱۰ز کال په ټاکنو کې، چې د واټسن وزیرانو په کې مهمه ونډه لرلې، ALP یې د حکومت پر اکثریت بدل کړ.
زېږېدنه او کورنی شالید
واټسن د ۱۸۶۷ز کال د اپرېل په ۹مه د چیلي په والپارایسو کې زېږېدلی و. هغه د مارتا (کورنی نوم منچین) او جان کریسټیان ټانک یوازینی ماشوم و. د هغه پلار، چې یو چیلي المانی و، هم په والپارایسو کې زېږېدلی و. د ده پلرونه د هانوور له واکمنۍ نه کډوال شول او د صادراتو او وارداتو شرکت یې جوړ کړ. د واټسن پلار د ارام سمندر په سوداګریزو لارو کې، د یو سوداګر بېړۍ چلوونکي او ښايي د کښتیو د ترکاڼ په توګه یې هم هلته کار کاوه. هغه د ۱۸۶۵ز کال د ډسمبر په ۲۴مه، د لاجون جولیا په کښتۍ کې نیوزیلنډ ته لاړ او یوه میاشت وروسته، د ۱۸۶۶ز کال د جنورۍ په ۱۹مه یې له مارتا مینچن سره په پورت چالمرز کې واده وکړ. د واټسن مور د ایرلنډ په کاونټي ټیپري کې زېږېدلې وه او د لومړي واده پرمهال ۱۶ کلنه وه.
واټسن په ۱۸۸۶ز کال کې له خپلې مور سره نیوزیلنډ ته لاړ او په سویلي ټاپو کې یې له خپلې کورنۍ سره یوځای شو. د هغه د پلار برخلیک نامعلوم دی؛ ځکه چې د مړینې په اړه یې هېڅ موندنې نشته. مور یې د ۱۸۶۹ز کال د فبرورۍ په ۱۵مه له جیورج توماس واټسن سره د احوالو د ثبت په اداره کې واده وکړ. د هغې دویم خاوند ۳۰ کلن کان کیندونکی و، چې د ایرلنډ په بالیموني کې زېږېدلی و او په سکاټلنډ کې له څو کلونو کار کولو وروسته نیوزیلنډ ته تللی و. واټسن د خپلې مور له دویم واده نه ۹ میرني ورونه او خویندې لرلې، چې د ۱۸۶۹ز او ۱۸۸۷ز کال ترمنځ زېږېدلي وو.
ماشومتوب او اسټرالیا ته تګ
واټسن په نیوزیلنډ کې د شمالي اوټاګو د اومارو په سیمه کې په یوه دولتي ښوونځي کې تر لس کلنۍ پورې زده کړې وکړې. وروسته یې ښوونځی پرېښود او د ریل ګاډي کارکوونکی شو. په کورنۍ کرونده کې یې تر کار کولو وروسته، د دیارلسو کلنو په عمر په شمالي اوټاګو ټایمز کې د مصنف په توګه زده کړې وکړې، دا هغه ورځپاڼه وه، چې د نامتو اصلاح غوښتونکي سیاستوال ویلیم سټیوارډ له خوا چلول کېده، له دې سره یې عمومي اړیکې پیدا کړې او خپلو جزیي زده کړو ته یې وده ورکړه. د مور له مړینې وروسته یې خپله دنده هم له لاسه ورکړه او په ۱۸۸۶ز کال کې په نولس کلنۍ کې سیډني ته کډوال شو. هغه د یوې میاشتې لپاره په یوه دولتي کور کې د کارکوونکي په توګه کار وکړ بیا یې د ډیلي ټیلیګراف، سیډني مارنینګ هیرالډ او اسټرالیا سټار په ورځپاڼو کې د مصنف په توګه دنده وموندله. د ورځپاڼو، کتابونو او لیکوالو سره یې په اړیکو کې خپلو زده کړو ته وده ورکړه او سیاست ته یې لېوالتیا پیدا کړه. واټسن په مطبعه کې هم فعاله ونډه درلوده. هغه د ۱۸۸۹ز کال د نومبر په ۲۷مه د سیډني د لیورپول سړک په یونیټرین کلیسا کې له برتانوۍ اډا جین لو سره واده وکړ.
سپینه اسټرالیا
واټسن یو سپین پوستی ملتپال و، چې د سپینې اسټرالیا د تګلارې په جوړولو کې یې مهمه ونډه درلوده. د هیرن (۲۰۰۷ز) په وینا، «د سپینې اسټرالیا هیله د واټسن د سیاسي ایډیالوژۍ په مرکز کې وه، دا د اسټرالیايي هویت د ازمېښت کاڼی و، چې واټسن په مکرر ډول په خپلو مرکو، ویناوو او مقالو کې پرې ټینګار کاوه». په هر حال د هغه ځینو د ژوندلیک لیکوالو یادونه کړې، چې په هغه وخت کې یې توکمیز نظر د اسټرالیایانو ترمنځ دود و او دریوو لویو ګوندونو له سپینې اسټرالیا نه ملاتړ کاوه.
د واټسن لومړۍ
واټسن او دویمه مېرمن یې په ۱۹۳۴ز کال کې د ډبل باین یوه کلي ته لاړل. له تقاعد وروسته د بریج لوبې لوبغاړی شو او د رنډویک په لوبغالي او سیډني کرکټ لوبغالي کې یو منظم ګډونکونکی شو. واټسن په SCG Trust کې هم کار کاوه. هغه د سوداګریزو چارو لپاره امریکا ته سفر وکړ او څو ځلې په شخصي لګښت نیوزیلنډ ته راستون شوی. واټسن له څو اونۍ ناروغۍ وروسته، د ۱۹۴۱ز کال د نومبر په ۱۸مه د ۷۴ کلونو په عمر په ډبل بې کې په خپل کور کې ومړ. هغه ته د سینټ اندریو په کلیسا کې د دولتي جنازې مراسم ونیول شول.
اټومي بې وسلې کول
اټومي بې وسلې کول د اټومي وسلو د کمولو یا له منځه وړلو په نوم هم پېژندل کېږي، چې پای حالت یې کولی شي له اټومي وسلو نه پاکه نړۍ وي په کوم کې چې اټومي وسلې په بشپړه توګه له منځه وړل شوي وي. دغه راز د اټومي بې وسلې کولو اصطلاح هم د هغه لړۍ تشریح کولو لپاره کارول کېږي چې د بشپړ اټومي بې وسلې کولو لامل کېږي. همدارنګه اتومي جګړې او د اټومي وسلو درلودلو د یو شمېر سختو خطرونو له امله د بې وسلې کولو او نه خپرېدو په اړه تړونونه موافقه شوي. د اټومي بې وسلې کولو مدافعین وايي چې اټومي بې وسلې کول به د اټومي جګړو احتمال کم کړي، خو د اټومي بې وسلې کولو منتقدین بیا په دې اند دي چې اټومي بې وسلې کول به مخنیوی کمزوری کړي او دودیزې جګړې به نورې هم زیاتې کړي.
سازمانونه
د اټومي وسلو ضد سازمانونه کې یو شمېر سازمانونه لکه د اټومي بې وسلې کولو عملیات، د سولې لپاره اقدام، د ساینس او ​​​​نړیوالو چارو په اړه د پګواش کنفرانسونه، ګلوبل زیرو، د اټومي جګړې مخنیوي لپاره نړیوال ډاکټران، د سولې ښاروالان، د اټومي وسلو له منځه وړلو نړیوال کمپاین او د اټومي عمر د سولې بنسټ شامل دي. دغه راز د اتومي وسلو پر ضد پراخه لاریونونه او مظاهرې هم شوي دي، چې د ۱۹۸۲ز کال د جون په ۱۲مه د نیویارک په مرکزي پارک کې یو میلیون کسانو د اټومي وسلو پر ضد او د سړې جګړې د وسلو د سیالۍ د پای ته رسولو لپاره مظاهره وکړه، چې دا د امریکا په تاریخ کې د اټومي ضد تر ټولو لویه او سیاسي مظاهره وه.
تاریخ
په ۱۹۴۵ز کال کې د نیو مکسیکو په دښته کې امریکايي ساینس پوهانو د «ټرینټي» په نوم د اتومي وسلو لومړۍ ازموینه ترسره کړه او په دې توګه یې د اټومي دورې پیل په نښه کړ. آن د ټرینټي ازموینې دمخه ملي مشرانو په کورني او بهرني سیاست باندې د اټومي وسلو د اغېزو په اړه خبرې اترې کړي وې. همدارنګه ساینسي ټولنې د اتومي ساینس پوهانو فدراسیون او د ساینس او ​​​​نړیوالو چارو په اړه د پوګواش کنفرانس په څېر سازمانونو له لارې د اټومي وسلو د تګلارو په اړه بحث کې برخه اخیستې.
د ۱۹۴۵ز کال د اګسټ په شپږمه د دویمې نړیوالې جګړې په پای کې د جاپان په هیروشیما ښار کې د «Little Boy» په نوم اټومي بم چاودنه وشوه، چې د یادې بم چاودنې او د تودوخې څپو له امله یې نږدې ۵۰،۰۰۰ ودانۍ ویجاړې شوې او له ۷۰،۰۰۰ نه تر ۸۰،۰۰۰ پورې کسان په کې ووژل شول، چې په ټولیزه توګه شاوخوا  ۹۰،۰۰۰-۱۴۶،۰۰۰کسان په کې مړه شول. همدارنګه درې ورځې وروسته د  "Fat Man" په نوم یو بل اټومي بم د ۱۹۴۵ز کال د اګسټ په ۹مه د جاپان په ناګاساکي ښار کې چاودنه وکړه چې له امله یې د ښار ۶۰ سلنه برخه ویجاړه او له ۳۵،۰۰۰ نه تر ۴۰،۰۰۰ پورې خلک یې ووژل، که څه هم د وخت په تیرېدو سره ممکن د ۴۰،۰۰۰ نه ډېر کسان په کې مړه شوي وي، چې له یادو پېښو وروسته په نړۍ کې د اټومي وسلو زېرمه زیاته شوه.
د (Operation Crossroads)عملیات د اتومي وسلو د ازموینو هغه لړۍ وه چې د متحده ایالاتو له خوا د ۱۹۴۶ز کال په دوبي کې د ارام سمندر په بیکني ټاپو کې ترسره شوه او موخه یې پر سمندري کښتیو باندې د اټومي وسلو د اغېزو ازموینه وه، خو د یو شمېر ساینس پوهانو او ډیپلوماټانو له خوا د Crossroads عملیاتو لغوه کولو فشارونه زیات شول. همدارنګه د منهاټن پروژې ساینس پوهانو اټومي ازموینې غیر ضروري او د چاپیریال له پلوه خطرناکه وباله. همدارنګه د اټومي ازموینې لپاره د بیکني ټاپوګانو چمتو کولو د دې لامل شو چې د بیکني اصلي اوسیدونکي له خپلو کورونو نه وایستل شي او په کوچنیو او غیر اباده ټاپوګانو کې مېشت شي چیرې چې دوی نه شو کولی د خپل ژوند چارې پر مخ بیوزي.
د اټومي وسلو ضد خوځښتونه
په ۱۹۵۴ز کال کې د «اتومي او هایدروجني بمونو په وړاندې د جاپاني شورا» په جوړولو سره جاپان کې  د سولې خوځښتونه راڅرګند شول، چې په ارام سمندر کې د اټومي وسلو ازموینو سره د جاپان مخالفت په پراخه کچه و او د اټومي وسلو د بندیز لپاره یې نږدې ۳۵ میلیون لاسلیکونه په غوښتنلیکونو کې راټول کړي وو. همدارنګه ۱۹۵۸ز کال کې په انګلستان کې د Aldermaston لاریونونه چې د مستقیم عمل کمیټې له خوا تنظیم شوی وو او د اتومي بې وسلې کولو عملیاتو له خوا یې ملاتړ کېده هغه مهال رامنځته شو، چې څو زره خلکو د څلورو ورځو لپاره د لندن له ټرافالګر چوک نه الډرماسټون ته نږدې د اټومي وسلو څېړنې مرکز ته لاریون وکړ، ترڅو له اټومي وسلو سره خپل مخالفت څرګند کړي.
په ۱۹۸۰ لسیزه کې د وسلو د پراختیا او د متحده ایالاتو د ولسمشر رونالډ ریګن د څرګندونو په پایله کې د اټومي وسلو ضد غورځنګونو یو ځل بیا زور واخیست. ځکه ریګن «د اټومي وسلو نه پاکه نړۍ» د خپل شخصي ماموریت په توګه ګڼه او له همدې امله د ریګن دا دریځ په لویه کچه په اروپا کې تر نیوکو لاندې راغۍ. دغه راز ریګن وکولاې شو چې له شوروي اتحاد سره د اټومي بې وسلې کولو په اړه بحث پیل کړي. هغه د SALT (د سټراټیژیکو وسلو د محدودیت خبرې اترې) نوم په Start (د سټراټیژیکو وسلو د کمولو خبرې اترې) بدل کړ.
د ۱۹۸۲ز کال د جون په ۱۲مه د نیویارک په مرکزي پارک کې یو میلیون کسانو د اټومي وسلو پر ضد او د سړې جګړې د وسلو د سیالۍ د پای ته رسولو لپاره مظاهره وکړه. دا د امریکا په تاریخ کې د اټومي ضد تر ټولو لویه او سیاسي مظاهره وګڼل شوه. همدارنګه د ۱۹۸۳ز کال د جون په ۲۰مه د اټومي بې وسلې کولو نړیوالې ورځې کې د متحده ایالاتو په ۵۰ ځایونو کې لاریونونه ترسره شو. دغه راز په ۱۹۸۶ز کال کې د نړیوالې اتومي بې وسلې کولو لپاره د سولې لوی لاریون ترڅ کې له لاس انجلس نه سلګونه کسان واشنګټن ډي سي ته لاړل. همدارنګه د ۲۰۰۵ز کال د مې په لومړۍ نېټه د هیروشیما او ناګاساکي له اتومي بمونو ۶۰ کاله وروسته په نیویارک کې د ملګرو ملتونو پر وړاندې ۴۰ زره کسانو د اټومي ضد او جګړې ضد لاریون وکړ.
په ۲۰۱۷ز کال کې « د اټومي وسلو د له منځه وړلو نړیوال عملیاتو» سازمان ته د هغه کار لپاره د نوبل د سولې جایزه ورکړل شوه چې د اټومي وسلو د هر ډول کارونې ویجاړونکي بشري پایلو ته او د تړون پر بنسټ د وسلو بندیز د ترلاسه کولو لپاره د  نوښتګړو هڅو ته پام واړوه.
د وسلو د کمولو تړون
په ۱۹۸۶ز کال کې د متحده ایالاتو د ولسمشر رونالډ ریګن او د شوروي نوي عمومي منشي میخایل ګورباچوف تر منځ د ریکیویک سرمشریزې وروسته د اټومي وسلو د کمولو دوه مهم تړونونه لاسلیک کړل، چې لومړي یې د INF تړون (۱۹۸۷ز کال) او دویم یې START I (۱۹۹۱ز کال) تړون و، خو د سړې جګړې له پای ته رسېدو وروسته متحده ایالاتو او د روسیې فدراسیون د سټراټیژیک یرغل د کمولو تړون (۲۰۰۳ز کال) او د START I تړون (۲۰۱۰ز کال) پای ته ورساوه. همدارنګه د متحده ایالات د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په مشرۍ په ۲۰۱۹ز کال کې له INF تړون نه ووتل، خو د ولسمشر جو بایډن په مشرۍ په ۲۰۲۱ز کال کې د متحده ایالاتو او روسیې ترمنځ د سټراټیژیک ثبات خبرې اترې (SSD) پیل شوې.
کله چې د سړې جګړې پر مهال د اټومي جګړې او د اټومي وسلو د لرلو تاوانونه ټولو خواوو ته څرګند شو نو د امریکا، شوروي اتحاد او د نړۍ  یو شمېر نورو هېوادونو ترمنځ د بې وسلې کولو او نه خپراوي تړونونه لاسلیک شول، چې ډېری دا تړونونه د کلونو خبرو اترو په پایله کې وو  او داسې ښکارېده چې د وسلو کمولو او د اټومي جګړې خطر کمولو کې مهم ګامونه پورته کړي.
روسيه کې د پوستخونې نمبر
Russian Post has a system of postal codes (почтовый индекс, pochtovyy indeks) based on the federal subject a place is located in. Each postal code consists of six digits with first three referring to the federal subject or the administrative division with special status. Some larger subjects have multiple three-digit prefixes. For instance, Moscow's postal codes fall in the range 101–129.
معلق انسان
په فضا کې د انسان تعلیق د ابن سینا یو له فلسفي او تجربوي دلایلو څخه دی چې د روح شتون او د انسان له بدن سره د هغه توپیر ثابتوي.
روسيه کې د پوستخونې نمبر
Larger cities/towns have a "pochtamt" (почтамт, from German Postamt), or a main post office, which is assigned the main postal code for the city. For instance Moscow's pochtamt has a postal code of 101000. One street in a big city can have several postal codes; for instance, in Saint Petersburg (with postal codes falling in the range 190–199), Kirochnaya Street has the following postal codes: 191028, 191123, 191124, 191015, 191014, which are based on house numbers.
معلق انسان
ابو علي سينا د شفاء په کتاب او د اشراق په کتاب کې د دې مسئلې ثبوت په تفصيل سره بيان کړی دی. دغه موضوع يې په خپل رساله في مفرح النفس النطقة والاحوالة او رساله اضحويه هم ياده کړې ده چې د دې موضوع تکرار د معترض انسان په موضوع کې د ابن سينا د علاقې څرګندونه کوي.
روسيه کې د پوستخونې نمبر
Post codes in Russia are six digits long. To assist in their machine reading, envelopes are printed with a nine-segment outline for each digit, which the sender fills in. However, this is not necessary and the postal code can be written by hand as in any other country. The code usually identifies the post office.
معلق انسان
ارستو
ارستو په دې باور دی چې روح له مادي بدن سره بشپړ وحدت او یووالی لري. خو د ارستو په خلاف، ابن سینا د مادي بدن سره نفس یا روح یووالي او اتحاد رد کړ او د روح او مادي بدن جلا کول او توپیر یې د امکان وړ ګڼل.
روسيه کې د پوستخونې نمبر
Post codes in Russia are fully compatible and non-overlapping with postal codes in Belarus.