کتيون
دتجزيې لپاره دازمايښتي موادو محلول جوړول ددې موخې لپاره دلاندې حلوکونکو موادو څخه په ترتيب سره ګټه اخلو ترڅو يو روڼ محلول لاسته راشي. ۱ـ مقطرې اوبه ۲ـ رقيقHCl(مالګې تېزاب) ۳ـ غليظ HCl(مالګې تېزاب) ۴ـ رقيق HNO3(ښوري تېزاب) ۵ـ غليظ HNO3(ښوري تېزاب) ۶ـ سلطاني تېزاب ( غليظ HNO3 + غليظ HCl په۱:۳نسبت) ۱ـ که چېرې محلول په اوبو کې جوړشي اصلي محلول (Original solution =O.S) ورته وايې. ۲ـ که چېرې ورکړل شوې ماده او بو کې حل نه شي رقيق HCl ورسره ګډوو او تودوخه ورکوو. ۳ـ که په رقيق HCl کې مواد حل نشي هغه لرې کوو او نوې برخه يې دغليظ HClسره يوځاي کوو، که مواد حل شو مقطرې اوبه ور زياتوو، که رسوب جوړ شو داول ګروپ کتيونونو ښودنه کوي. ۴ـ د Bi, Sn او Sb په شتون کې غير منحل يا تياره رسوب جوړيږي چې لامل يې داوکسي کلورايد جوړېدل دي، دې محلول ته لږ رقيق HCl په ور زياتولو به رسوب حل شي. ۵ـ که مواد په غليظ HCl کې حل نشوه بله برخه يې را اخلو رقيق HNO3 او بيا غليظ HNO3 ور زياتوو. ۶ـ  په پاي کې دسلطاني تېزابو ګټه اخلو. (۴)م – م۲۴ ګروپي تجزيه څرنګه چې مو مخکې يادونه وکړه کتيونونه دتجزيې داسانتيا لپاره په ګروپونووېشل شوي نودهغوی تجزيه هم دګروپي تجزيې په نوم ياديږي ،اوددوی لپاره چې کوم معرفونه ټاکل شوي دګروپي ريجنټونوپه نوم ياديږي دامعرفونه ياريجنټونه د HCl, H2S, (NH4)2Sاو(NH4)CO3څخه عبارت دي.دګروپي تجزيې لپاره کتيونونه يا قلوي راډيکالونه په ترتيب سره په شپږ ګروپونو وېشل شوي چې هر ګروپ ځانګړي معرف لري، په لنډه توګه په لاندې جدول کې ځاي پرځاي شوي. (۶)م- م ۱۹۱ ګڼه	کتيونونه	اصول	ګروپي معرف ۱	Ag+, Hg22+ ,Pb2+	کلورايدونه په اوبو کې نه حليږي	اصلي محلول+رقيقHCl ۲	A:Hg2+, Pb2+, Bi3+, Cu2+ B: As3+, Sb3+ , Sn2+ , Sn4+	سلفايدونه يې په لږ تېزابي چاپيريال کې نه حليږي	رقيقH2S+HCl ۳	Al3+ Cr3+, Fe2+ Fe3+	هايدرو اکسايدونه يې په قلوي چاپيريال د ډېرNH4Clپه شتون کې نه حليږي	NH4OH+NH4Cl ۴	Co2+, Ni2+, Mn2+ , Zn2+	سلفايدونه يې په القلي چاپيريال کې نه حل کيږي	NH4OH+NH4Cl +H2O ۵	Ba2+, Sr2+ , Ca2+	کاربونيټونه يې په القلي چاپيريال کې نه حليږي	NH4OH+NH4Cl+ (NH4)2 CO3 ۶	Na+, K+ , NH4 +, Mg2+	دلومړنيو ګروپونو  نشتو الي ددوی ښودنه کوي	ګروپې معرف نلري هر کتيون بېل پيژندل کيږي دا چې دکتيونو نوډلبندي دهغوی دمرکباتو درسوب پربنسټ تر سره شوې ده، که مونږ دمختلفو فلزاتو دکلورايدونو په اړه فکر وکړو ،دابه ومومو چې  او انحلاليت دپاتي نورو فلزاتو دکلوريدنو په پرتله ‌ډېر کم دى. لدي کبله که دايونونو محلول ته رقيق محلول ور زيات کړو يواځي,Ag+  Pb2+ او  Hg22+کلورايدونه به رسوب وکړي او دفلتر کولو په وسيله به جلاشي او داچې دنورو ايونونو دکلورايدونو انحلاليت ‌ډېر زيات دی نو درقيقHCl په ور زياتولو سره دامرکبات خپل انحلاليت نشي کم کولاي دوی رسوب نه کوي ا وله فلتر څخه تيريږي. که فرض کړو چې يومحلول دټولوګروپونوکتيونونه لري درقيق HClپه ورزياتولو به يوسپين رسوب د او وليدل شي ،رسوب فلترشي اونورازمايښتونه پري ترسره شي داول ګروپ په فلتراتو( دفلترڅخه پاتې محلول)کې به نورټول کتيونونه پاتي وي چې اوس دهغوي لپاره ازمايښت ترسره کوو،دفلتراتو انحلاليت که وګورو د  او  مالګوانحلاليت به دنوروپه پرتله ‌ډېرکم وي لدي کبله که H2Sګاز دفلزاتو څخه تېر کړو همدغه سلفايدونه به جوړشي اورسوب به وکړي ،داچې د سلفا يدونو انحلاليت هم ‌ډېر لوړندی دوی هم رسوب کوي او دپورتنيو کتيونونو په پېژندنه کې ستونزه پيداکوي ، پدي وخت کې دګډايون له اغيزي ګټه اخلويعني لکه فلزات د  په واسطه تيزابي کړود  انفکاک به کم کړي او دسلفايد ايون غلظت([S2-])به په محلول کې کم شي ،دسلفرايون کم قيمت ددي لپاره مناسب کيږي چې د او ته رسوب وکړي دارسوب کولاي شو دفلزات څخه جلاکړوددي وروسته يواځي د۱۵کتيونونوپېژندنې ته اړتيا لروچې دويم ګروپ په فلترات کې شتون لري. يادونه : کتيون هم په اول اوهم په دويم ګروپ کې شتون لري لامل يې دادی چې داول ګروپ کتيونونودجلاکولوپرمهال د Pb2+کلورايد په يخواوبوکې لږ حليږي او دفلتراتو سره پاتې کيږي، ددي لپاره چې هغه هم فلزات څخه بيل شي د په ډول دويم ګروپ کتيونونو سره يوځای رسوب ورکوي لکه څرنګه چې په دويم ګروپ کې د‌ډېرو کتيونونو سلفايدونه رسوب کوي داکار دځانګړو کتيونونو په پېژندنه کې ستونزه پيداکوي داسانتيالپاره داګروپ دوه برخو ويشل شوی دی. داچې دا او مرکبونه NaOH محلول کې نه حليږي او  او په کې حليږي نو ددويم ګروپ رسوب ته دNaOHسره لږه تودوخه ورکوواو فلتر کوويې، په رسوب کې به داول ګروپ  برخې کتيونونه شتون ولري چې عبارت دي له:   او  څخه. په فلتراتو کې به ددويم ګروپ د برخې کتيونونه يعنې او پاتې شي. اوس که ددويم ګروپ کتيونونو له جلاکولو وروسته دپاتې فلتراتو هايدرواکسايدونو انحلاليت وګورو د او لپاره به ‌ډېرکم قيمت ولري پدې مانا چې دوی ډېرلږ حليږي، که د فلترات محلول ته NH4OH ور زيات کړو( دمحلول څخهH2S  دځوښ ورکولو  دهايدرو اکسايدونو انحلاليت ډېرلوړ ندی دوی به هم رسوب  وکړي، ددې کار دمخنيوي لپاره بياهم دګډ ايون له اغېزې څخه ګټه اخلو، ددويم ګروپ څخه پاتې فلترات ته تودوخه ورکوو تر څو هغهH2S چې په هغې کې حل شوی ازاد شي،محلول سړوو، لږ HNO3 پکې اچوو او بيا تودوخه  بدل شي بيا فلترات سړوو، لومړی NH4Clاو بيا NH4 OH ورزياتوو د ګډ ايون داغېزې له امله د NH4OH تجزيه کېدل کميږي او دOH- غلظت په محلول کې لږ پاتې کيږي، چې دا مقدار يواځې د Al(OH)3، Cr(OH)3 او Fe(OH)3 لپاره بسنه کوي نه د   Zn(OH)2 او Mn(OH)2 لپاره. دهايدرو اکسايدونو رسوب فلتر کيږي او دځانګړو کتيونونو دپېژندنې لپاره کارول کيږي. ددريم ګروپ په فلترات کې ۱۱ کتيونونه پاتې کيږي په هغه کې لږ NH4OH محلول ورزياتوو او H2S ورڅخه تېروو، دا چې H2Sاو NH4OH دواړه کمزوري الکتروليتونه دي چې په کمه اندازه تجزبه کيږي لکه په لاندې ډول: