cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د جال تړونونه
مخکې له دی چې د IPآدرس په اړه رڼا واچوو ،په لمړی سر کې باید وویل شی چې د یوی شبکې د جوړولو لپاره وسایلو ته له ټولو ډیره اړتیا د ه باید وسایل پیدا او د هغه په مټ سره کمپیوټرونه او نور کمپیوټری وسایل یو له بله ونښلول شی. د دی ارتباط د تامینولو لپاره د تړونونو(Protocols) شتون حتمی دی چې همدا تړونونه (Protocol) منطقی ارتباط ټینگوی. د قوانینو هغه مجموعه چې په رسمی شکل درج او په شبکه او انټرنیټ (Internet) کې د وسایلو ارتباط اداره او کنترولوی د تړون یا پروتوکول په نامه سره نومول کيږي. تړون (Protocol) د معلوماتو (Data) فارمټ،چټکتیا،په نښه کول او د غلطیو کنترول او د اړیکو نور ځایونه او برخی کنترولوی. دا تړونونه (Protocols) د ځینو ارگانونو او ټولنو پواسطه تهیه او منل کېږی.له دی ارگانونو څخه ځینی یی په لاندی ډول دی: IEEE :( Institute of Electrical & Electron icy Engineer) ANSI ( American National Standards Institute
د انسان په اړه په زړه پورې معلومات
- [ ] وینه هره ورځ 96560 کیلومتره لار وهي - [ ] زړه مو په منځينۍ توګه په کال کې 30 میلونه ځله الوزي - [ ] هره ورځ وینه 200 میلیارده حجرې تولیدوي - [ ] سږي مو هره ورځ دوه میلونه هوا ذخیره کوي - [ ] هره ورځ شپاړلس لیتره لاړې تولیدوو - [ ] پوزه مو د هوا د تودوخې دنده لري او د پوزې په منځ کې ویښته د هوا د پاکونې دنده پر مخ وړي - [ ] د عصبي سیستم د اړیکو چټکتیا مو څلور سوه میتره پر ثانیه ده - [ ] د ی‌ؤ ګرام شحم په بدن کې د سوزولو څخه نهه کیلو کالوري انرژي تر لاسه کیږي - [ ] نورمال انسان په اوه دقیقو کې د خوب ښاپيری‌ؤ ته ځان سپاري - [ ] که د بدن کاربنونه مو سره ي‌ؤ ځای شی 9000 پنسل قلمونه به ترې جوړ شي - [ ] بدن مو په دقیقه کې شپږ لیتره وینه بدلوي - [ ] د خاصرې لګن ه‌‌‌‌‌‌ډوکئ مو د سیمنټو ‌‌‌‌‌‌ډېر کلک دې - [ ] د اوښکو تودوخه مو 40 سانتي ګری‌‌‌‌‌‌ډ ده - [ ] له پيدایښته وروسته موسترګې هیڅ وده نه کوي خو غوږونه او پوزه مو ودې ته دوام ورکوي - [ ] انسان په ی‌ؤ کال کې لس میلونه ځله سترګې رپوي - [ ] انسان چې څومره زړیږي د اوښکو تولید یې کمیږي - [ ] د زړه تولیدونکې فشار مو لس متره لوړوالئ لري - [ ] د انسان سترګې 576 میګا فیکسله دي - [ ] د انسان وجود په اوو کلونو کې ی‌ؤ ځل نوې کیږي - [ ] تر ټولو زیات غوړ په مغزو کې وي - [ ] پيدایښت مو په درې سوه ه‌‌‌‌‌‌ډوکو پيل کوي خو دا شمیر تر لویدو وروسته 206 ه‌‌‌‌‌‌ډوکو ته راټيټيږي - [ ] که چېرته پنځه دقيقي ساه وانخلو لمړې مو د مغزو حجرې له مړې کیږي - [ ] د پښو نوکان مو د لاسو په پرتله ژر نه غټيږي - [ ] د انسان ویښته درې کیلو وزن پورته کولئ شي - [ ] ی‌ؤ انسان د خپل عمر په اوږدو کې 22 کیلوګرامه په اندازه پوستکي له لاسه ورکوي
امرخېل
امر خيل په ا صل کې غلجي پښتانه دي او په سليمان خيلو ور گډ يږي٠ دا سي ر وايتو نه مو جود دي چې د امر خيلو د قبيلې مشر نېکه امر بابا نو مېده چې زيار ت يې د ننگرهار په سېمه کې دی٠امر خيل د ننگرهار، ميدان، لغمان، پکتيکا او جوزجان په ولايتونو کې مېشته دي. د ميدان ولايت امرخيل د دغه ولايت د نرخ د ولسوالۍ او چا ريکه په سېمو کې استوگنه لري او په د غه ولايت کې دوی په لاندنيو خيلو نو ويشل شوي دي: يار خان خيل، الله دوش خيل، يوسفزي، ممي خيل، غونډا خيل او بوړخيل. همداراز يو شمېر امرخيل د ننگرهار ولايت د سره رود د ولسوالۍ د پېتاوي امرخيل په کلي کې چې د ننگرهار ولايت د ډرونټې بند ته نږدې موقعيت لري اوسيړي. همداراز د ننگرهار ولايت د چپرهار د ولسو الۍ د سپين جومات او سنگينه په سيمه کې هم د ا مرخيلو قبيلې يو شمېر کورنۍ مېشته دي. يو شمېر امرخيل د باميانو په ولايت کې هم او سيږي، خو هغوی کوچياني ژوند لري. د جوزجان په ولايت کې دوی د اقچې په ولسوالۍ کې مېشته د ي. د ١٣٦٠ کال د مر کزي احصايې د سر شمېرنې له مخې د ميدان په ولايت کې د امر خيلو شمېر ١٢٠٠٠ تنه، د ننگرهار ولايت د امرخيلو شمېر ٤٨٤٢ تنه او د لغمان ولايت د امرخيلو شمېر ٢١٨٨ تنه ښودل شوي وو، چې ښايې دا شمېر اوس دوه گونې وې.
امرخيل مېلمه پالونکي، غيرتي او د علم سره ډېره مېنه لري. په دوی کې يو زيات شمېر ښوونکي، استادان، اکادميک او پوهان او نظامي منصبداران شته. د ميدان ولايت په امرخيلو کې د اعليحضرت محمد ظاهر شاه د واکمنۍ په وخت کې په ولسي جرگې کې د ميدان ولا يت د خلکو استازی ار واښاد حفيظ الله خان امرخيل مشهور قومي مشر تير شوی دی. همداراز د هغه زوی خدای بخښلی سر محقق عزيزالله امر خيل د ا فغانستان د علومو د اکاډيمۍ د ژبو او ادبياتو د مرکز علمي غړی و چې په پښتو فولکلور کې يې د ستايني وړ علمي خدمتونه سر ته رسولي دي.
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه ټبرونه
په چین کې د مذهب ازادي
د مذهب ازادي په چین کې ممکن لاندې ادارو ته اشاره کړې چې د تایوان تنګي له خوا جلا شوې:
د چین جمهوریت
د چين د ۱۹۴۷ ز کال د اساسي قانون د ۱۳ مادې له مخې:
خلک باید د دیني عقیدې ازادي ولري.
که څه هم نوم لیکنه ضرور نه ده، خو د کورنیو چارو وزارت د دیني چارو له څانګې سره ۲۶ دیني سازمانونه ثبت شوي دي. مذهبي سازمانونه کولی شي د خپلو ټاپوګانو په کچه د بنسټونو له لارې د معبد مدیریت قانون، د مدني سازمانونو قانون، یا د مدني قانون څپرکي پر اساس چې بنسټونه او ټولنې اداره کوي د مرکزي چارواکو سره یې ثبت کړي. په داسې حال کې چې فردي عبادت ځایونه کولی شي د ځايي چارواکو سره ثبت شي، ډير دغه کار نه خوښوي او د خپلو مشرانو شخصي ملکیت په توګه کار کوي. ثبت شوي مذهبي سازمانونه د مالیې څخه د معافیت پر اساس فعالیت کوي او اړ دي چې د خپلو مالي عملیاتو کلني راپورونه وسپاري. د نه ثبت کولو یوازینۍ پایله د مالیې ګټو ضبط کول دي چې د ثبت شویو مذهبي سازمانونو لپاره شته. داسې راپورونه نه شته چې چارواکو دې د نویو مذهبونو له ثبت څخه  انکار کړی وي.
مذهبي سازمانونه اجازه لري چې ښوونځي اداره کړي خو په هېڅ عامه یا خصوصي لومړني، منځني، یا عالي ښوونځي کې چې د پوهنې وزارت جواز لري د اجباري مذهبي ښوونو اجازه نه لري. عالي ښوونځۍ چې د پوهنې وزارت نه جواز لري، په داسې حال کې چې دیني ښوونو ته اجازه نه لري کولی شي په دیني زده کړو کې انتخابي کورسونه چمتو کړي، په دې شرط چې دا ډول کورسونه ځینې مذهبي عقیدو ته د نورو په پرتله وده ورنه کړي. پوهنتونونه او څېړنیز بنسټونه ممکن د دیني مطالعاتو څانګې ولري. قانون د  ۲۰۰۴ ز کال مخکې دیني ښوونځي او د دیني علومو انسټیټیوتونه منع کړل چې د پوهنې وزارت نه د اعتبار ورکولو غوښتنه ونه کړي او د پوهنې وزارت د پوهنتون په کچه هغه درجې چې د داسې ښوونځیو ته ورکړې، نه پیژني. قانون جوړونکی یووان د ۲۰۰۴ ز کال په مارچ کې د خصوصي ښوونځیو قانون تعدیل کړ او د پوهنې وزارت ته یې واک ورکړ چې د پوهنتون په کچه د دیني زده کړو موسسو لپاره د اعتبار ورکولو پروسه رامنځ ته کړي چې د مذهبي سازمانونو یا خصوصي بنسټونو له خوا یې ملاتړ کېږي. د پوهنې وزارت د ۲۰۰۶ ز کال په اپریل کې د اعتبار ورکولو پروسې لپاره یې مقررات اعلان کړل. د ۲۰۰۶ ز کال په اګست کې د پوهنې وزارت خپلې لومړۍ مدرسې ته د درما ډرم بودیست کالج اعتبار ورکړ.
د چین د خلکو جمهوریت
دغه قانون د پینځه رسمي منل شويو مذهبونو حمایت او ساتنه کوي: د چین د بوډا ټولنه، د چین تاویسټ ټولنه، د چین اسلامي ټولنه، درې ځاني وطنپالنې غورځنګ او د چین د وطن پالنې کاتولیک ټولنه. مذهبي ډلې اړ دي چې د مذهبي چارو لپاره د ایالتي اداره (SARA) چې په خوا د مذهبي چارو د مرکزي ادارې په نوم پېژندل کېده) یا د نوموړي ولایتي او محلي دفترونو (اوس هم د مذهبي چارو ادارې (RABs) په نوم پېژندل کېږي) راجستر شي.( SARA) او (RABs ) دواړې ادارې د دیني فعالیتونو د مشروعیت د څارنې او قضاوت مسئولیت لري.
دیني تبلیغ یوازې په شخصي مسایلو کې یا په ثبت شویو عبادت ځایونو کې اجازه لري. ديني تبلیغ په عامه ځایونو، د بهرنیانو له خوا نه راجستر شویو کلیساګانو یا معبدونو کې منع دی. په رسمي ډول د ملحد کمونست ګوند غړي د مذهبي عقیدې ساتلو نه په کلکه منع شوي.
د پام وړ نه تصویب شوې کلیساګانې او معبدونه شته چې هم ځایی خلک او هم بهرنیان ورځي. نه ثبت شوي یا ځمکې لاندې کلیساګانې په رسمي توګه منع نه دي خو د مذهبي فعالیتونو د ترسره کولو اجازه نه لري. دغه بنسټونه ممکن د دولتي او ګوندي ارګانونو له خوا د لاسوهنې، ځورونې او ظلم له بېلابېلو درجو سره مخ شي. په ځینو مواردو کې نه ثبت شوي مذهبي معتقدین او مشران په "غیر قانوني مذهبي فعالیتونو" یا د "ټولنیز ثبات په ګډوډی" تورن شي. مذهبي معتقدین هم د جزا قانون د ۳۰۰ مادې له مخې تورن شوي چې د "قانون تطبیق کمزورتیا" لپاره د بدعت کارو سازمانونو کار اخیستل. د ۶-۱۰ دفتر په نوم یو لوړ قضایي، د کمونست ګوند تر مشرۍ لاندې امنیتي ارګان د فالون ګونګ د ځپلو او په زیاتیدونکي توګه د نورو نه ثبت شویو مذهبي سازمانونو باندې څارنه کوي. قومي مذهبونه که څه هم رسماً نه دي ساتل شوي ځینې وختونه د چارواکو له خوا زغمل کېږي. د مذهبي چارو ادارې د خلکو د مذهبونو د مدیریت د څارنې لپاره یوه څانګه جوړه کړې ده.
د چین کمونست ګوند که څه هم د مذهبي ازادۍ د محدودولو اوږد تاریخ لري خو په  وروستیو ۱۸ کلونو کې یې په زیاتیدونکي ډول د مذهب سره دښمني کړې او د اسلام، تبتي بودیزم او عیسویت د چيني کولو کمپاینونه یې پیل کړي څو د "بهرني" نفوذ څخه د خلاصون لپاره مبارزه وکړي. د مذهبي چارو په اړه د ۲۰۱۸ ز کال تعدیل شوي مقررات په  اغیزناکه توګه "غیر مجاز" مذهبي تدریس منع کوي او د مذهبي فعالیتونو په کنټرول کې د ځايي چارواکو رول پراخوي. په چین کې د مذهبي ازادۍ وضعیت په ۲۰۱۸ ز کال کې په دوامدار توګه خراب شو. د چین حکومت د مذهبي اقلیتو د څارنې لپاره د مخ پېژندنې او مصنوعي استخباراتو په کارولو سره د عالي تخنیکي څارنې ریاست رامنځ ته کړی دی. نوي مقررات  د ۲۰۱۸ ز کال اپریل په لمړۍ نېټه اجرا شول چې مذهبي ځایونه اړ دي چې قانوني استازي او مسلکي محاسبین ولري. ځینو کوچنیو مذهبي ځایونو په ځانګړي ډول په کلیوالو سیمو کې د دې اړتیاوو پوره کول ناشوني وبلل.
اپريدي
اپريدي(افريدي) د کر لاڼي پښتنو يوه ډېره نا متو،لرغونې او غښتلې قبېله ده چې د عيسی مسيح عليه السلام تر زېږيدو ٥٠٠ کلونه وړاندې يو نا ني مشهور مؤ رخ هروډوتس چې د پښتنو دڅلوروقبېلو کومه يادونه  کړې ده په هغو کې د يوې قبېلې نوم اپي ريتي ياد شوی دی چې توکم پو هان يې همدا اوسني اپريدي بولي چې د ا پي ريتي کلمه د اپريدي سره د فقه اللغت پر بنسټ هم مطا بقت مو ندلی شي٠
اپريدي په خيبر درې، کو هاټ او تيراه کې مېشته دي ٠ددوی ختېزه پوله د خټکو سره نښتې ده٠سهيل ته يې اورکزي او بنگښ او سپين غر،لويديز ته يې شينواري او شمال ته يې د مو مندو سېمه پر ته ده٠ په عمو مي تو گه د اپرېديو سېمه په څلورو جغر افيايې بر خو ويشلې شوې ده چې د خيبر دره، د بازار دره ،د اخور دره او د پېښور او د خيبر د غرونو دلړۍ ترمينځ ميدان نه عبارت دي٠اپريدي په يوه غرنۍ سېمه کې ژوند کوي چې په دوو اداري وا حدونو کې تنظيمه شوې ده يعنې د خيبر ايجنسي چې اکثريت يې پښتانه دي اود١٩٦١ميلادي کال د سرشمېرنې له مخې ددوی شمېر(٢٧٥٣١٢)تنه ښودل شوی دی٠بله د کو هاټ ضلعه چې هلته ادم خيل اپريدي مېشته دي او ددوی تخميني شمېرد٦٠٠٠٠تنوپه شا او خواکې ښو دل شوی دی٠دادم خيلوپورې بله اړونده څانگه حسن خيل دي چې دوی دپيښور په شا او خوا سېمو کې او سيږي چې د١٩٦١ ميلادي کال دسرشمېرنې له مخې يې شمېرد ٢٤٠٠٠ تنو په شاو خوا کې ښودل شوی دی٠
اپريدي ډېر زړور او تو ريالي خلک دي ٠دوی هر وخت د ښکيلاکگرو په وړاندې پراخې مبارزې کړي دي٠ دلوی سکندر نه راواخله ،تر مغو لو او انگرېزانو پورې په تا ريخ کې ددوی د مبارزو او کا رنا مو يا دونه شوې ده٠اپريدي غيرتي،ميلمه پال او په پښتني رواجونونو او دودونو ته پابند خلک دي٠ددوی تر مينځ دوه قبيلوي فراکسيو نونه (گوندونه)موجود دي چې دسمل اوگاړي په نا مه يا ديږي٠
١-ملک دين خيل: په ميدان،شلوبر،تند،چوره،کجورۍ،خيبردره اوشډلي کې استوگنه لري٠ ٢-قنبرخيل: په کا هو دره،شلوبر ، ناوه،برشلوبر،باړه اوکجورۍ کې مېشته دي٠ ٣-کوکي خيل: په دوه توري،تورڅپری،راجگل،مخرڼي،لاله چېنه او د جمرود نه تر علي مسجده پورې او سيږي٠ ٤-زخه خيل: په خيبردره،څبري کډو،بازار،الچه،کرمنه،پراگ،بنکو،شنه کمر،توره وياله،بوکاړ،سنډه پل او شډلي کې استو گنه لري٠ ٥-سه پای: په باړه ،ترخو کڅ،سنډه پل، لگړي او کجورۍ کې او سيږي٠ ٦-کمرخيل: په گړي، څاوخ،تخته کلي،غلام علي،بغري،وچ پال،چهل گزي،ميرودره او کمزوي کې استو گنه لري. ٧-اکاخيل: په باړه، گلي خيل،وړان،کجورۍ او د اکا خيلو په ميره کې اوسيږي٠ ٨-ادم خيل: په اخوردره او ميدان کې اوسيږي٠
داپرېدوديوشمېر نو رو څانگو نو مو نه دادي:گلي،زرغون خيل،محمدخيل،تورسپر،فېروز خيل،شېر خان خيل ،کمال خيل ،باسي خيل،ميټاخان خيل،کټيا خيل،زونه خيل،شيخ مل خيل،عبدل خيل،ونډ، لنډي خيل،برگټ خيل،دلدارخيل،ظفري،عبدالرحمن خيل،احمد خيل،نيکي خيل ،اورموزخيل،فتح خيل، بهرام گور،بکهيا،بوديا،کمل خيل،سلطان خيل،سکندرخيل،شان خيل،دولت خيل ،عمر خيل،مدر خيل، ميري خيل،ژراکي،شلو بار خيل،زونه خيل،اديلي خيل،احمد خيل،نصرالدين،بابکرياونور٠٠٠
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه ټبرونه
قاسم جومارت توکایف
قاسم توکایف په قزاقي ژبه Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев) د قزاقستان هیواد اړوند سیاستوال او د یاد هیواد دویم ټاکل شوی ولسمشر دی.
مارګرېټ فولر
سارا مارګرېټ فولر اوسولي (په انگلیسي: Sarah Margaret Fuller Ossoli؛ پیدایښت: ۲۳-مې-۱۸۱۰؛ مړینه: ۱۹-جولای-۱۸۵۰) یوه امریکایي خبریاله، اېډېټوره، منتقده، ژباړونکې او د ښځو د حقونو مدافع وه چې د امریکا له تعالي‌والې غورځنګ سره یې کار کاوه. هغه د جګړې له ډګر څخه په خبر رسولو کې لومړۍ امریکایي ښځه وه. مارګرېټ پوره وخت د کتابونه پر کره کتنې او خبریالۍ کې بوخته وه. د هغې کتاب «ښځې په نولسمې پېړۍ کې» په متحده ایالاتو کې تر ټولو ستر فېمېنیستي اثر ګڼل کېږي.
سارا مارګرېټ فولر په ماساچوست، کمبرېج کې زېږېدلې ده او لومړۍ زده‌کړې یې په اساسي توګه له خپل پلار «تیموتي فولر» څخه ترلاسه کړې، چې نوموړی په ۱۸۳۵ز کې د وبا له‌امله مړ شو. وروسته له هغو، مارګرېټ لا رسمي زده‌کړې پیل کړې او مخکې تر هغو ښوونکې شوه، په ۱۸۳۹ز کې، هغې د خپلو مکالماتو پر ټولګو باندې څارنه پیل کړه: د هغو ښځو لپاره د درسي ټولګیو پیلول ترڅو لوړو زده‌کړو ته د هغو د لاسرسي تشه ډکه کړای شي. هغه په ۱۸۴۰ز کې د تعالي‌پالې مجلې «The Dial» لومړۍ اېډېټوره وه او دغه کال، مخکې له‌دې چې فولر په ۱۸۴۴ز کې د هوراس گریلي تر نظر لاندې نیویارک تریبون کې کار پیل کړي، د هغې د مسلکي لیکنو لپاره له لاس‌ته راوړنو ډک کال ؤ. فولر دېرش کلنه وه چې د نیو انگلنډ د نارینه‌وو او ښځینه‌وو په منځ کې، په کتاب لوستلو کې تر ټولو نامتو وه او لومړۍ ښځه شوه چې د هاروارډ کالج له کتابتون څخه د ګټې اخېستنې اجازه ورکړل شوه. ارزښتمن اثر یې «ښځه په نولسمې پېړۍ کې» په ۱۸۴۵ز کې خپور شو. یو کال وروسته هغه د لومړۍ ښځینه خبریالې په توګه د تریبون لپاره اروپا ته ولېږل شوه. هغه ډېر ژر د ایټالیا له اوښتونونو سره یوځای او له جوزېپې مازېني سره ملګرې شوه. هغې له جیوواني اوسولي سره په اړیکه کې وه او له هغه څخه یې یو ماشوم درلود. د کورنۍ درې واړه غړي د نیویارک په فایر ټاپو کې د بېړۍ د ډوبېدو له‌امله مړه شول. د فولر جسد هېڅکله پیدا نه‌شو.
فولر د ښځو د حقونو، او په ځانګړې توګه، د ښځو د زده‌کړې او کار حقونو مدافع وه. فولر، له ساموېل تېلور کولېریج سره، غوښتل له هغه څه څخه خلاصون ومومي چې هغې ورته د ښځینه ښوونکو «توند ذهني بوی» ویل. هغې د محبس د اصلاحاتو او په متحده ایالاتو کې د غلامانو د خلاصون په شمول، په ټولنه کې له ګڼ‌شمېر اصلاحاتو څخه ملاتړ وکړ. د سوسن ب. انټوني په شمول، د ښځو د حقونو او فېمېنیزم نور مدافعان، د فولر نوم د الهام سرچینې په توګه یادوي؛ خو سره له‌دې، د پخواني ملګري هریت مارتینو په څېر، د فولر معاصران له هغې څخه ملاتړ نه‌ښوده. هریت وایې چې، فولر یوه ویناواله ده، نه یوه فعاله. د فولر له مړینې لنډه موده وروسته،  د هغې ارزښت کمرنګه شو؛ هغو اېډېټوران، چې د فولر لیکنې یې خپرولو ته چمتو کړې وې، پر دې باور وو چې د هغې شهرت به لنډ مهالی وي؛ نو تر خپرېدو دمخه، ډېري آثار یې سانسور یا بدل کړل.
د ژوند لومړي کلونه او کورنۍ
سارا مارګرېټ فولر د ۱۸۱۰ز کال د مې پر ۲۳مه نېټه د ماساچوست په کمبرېج‌پورټ کې زېږېدلې وه او د کنګرې استازي تیموتي فولر او مارګرېټ کرېن فولر لومړۍ ماشومه وه. د هغې نوم له پلرنۍ انا او مور څخه راځي، خو په نهه کلنۍ کې یې د «سارا» نوم یې لېرې کړ او ټینګار یې کاوه چې هغې ته «مارګرېټ» وویل شي. د مارګرېټ فولر کور، چې هلته زېږدلې وه، لا تراوسه پاتې دی. هغې ته د پلار له لورې، په درې‌نیم کلنۍ کې لوستل او لیکل ښودل شوي وو او دا هغه مهال ؤ چې د هغو دوه‌یمه لور، ژولیا ادېلایډ په ۱۴ میاشتنۍ کې مړه شوه. هغې ته کټ‌مټ د یوه هلک په څېر زده‌کړه او ښوونه وشوه او د هغه پېر د ښځینه ډولو لیکنو (لکه: د معاشرت آدابو کتابونه او پاروونکي ناولونه) له لوستلو څخه منع شوه. هغه، د ۱۸۱۵ز کال په مې میاشت کې د نوموړې جوړې زوی «یوجین» له پیدایښت وروسته، سمدستي لاتین ژبه خپل درسي پروګرام ته ورزیاتوي او لنډه موده وروسته مارګرېټ د ویرجیل ساده قطعې ژباړلې. مارګرېټ په ماشومتوب کې هره شپه ګډوډ خوبونه لېدل او په خوب کې به تلله؛ کلونه وروسته مارګرېټ د دغو خوبونو لامل خپل پلار ګڼي او هغه ملامتوي. د ورځې له‌خوا، مارګرېټ له خپل مور سره وخت تېروه او له هغې څخه یې د کور کارونه او ګنډل زده کړل. په ۱۸۱۷ز کې، ورور یې «ویلیام هِنري فولر» وزېږېده او پلار یې د متحده ایالاتو د کانگرس استازي په توګه وټاکل شو. د راتلونکو اتو کلونو لپاره، هغې څلور تر شپږې میاشتې په واشنګټن ډي‌سي کې تېرې کړې. فولر په لس کلنۍ کې یو مرموز یادښت ولیکه چې پلار یې هغه ځان سره ساتلی ؤ: «د ۱۸۱۰ز کال د مې میاشت پر ۲۳مه نېټه، یو کس چې غم او خپګان باندې محکوم ؤ، وزېږېده، او لکه نورو، بدمرغي یې په قسمت کې وه».
فولر خپلې رسمي زده‌کړې په ۱۸۱۹ز کې، د کمبرېج فورټ په پورټ ښوونځي کې پیل کړې او وروسته، له ۱۸۲۱ تر ۱۸۲۲ز پورې یې «د ښځو لپاره د بوستون لېسیوم» کې ګډون وکړ. په ۱۸۲۴ز کې، که څه هم هغې ‌په لومړي سر کې خپل مخالفت وښود، خو د ترونو او عمه‌گانو د توصیې له‌مخې، په ګروتون کې د پېغلو انجونو ښوونځي کې شامله شوه. فولر په ګروتون کې وه، چې پلار یې «تیموتي فولر»، د ۱۸۲۴ز په د ولسمشرۍ ټاکنیزو کمپاینونو کې د جان کوېنسي آدامز د ملاتړ کولو په موخه، د دوه‌یم ځل لپاره ځان نوماند نه‌کړ؛ هغه هیله‌من ؤ چې آدامز به یې ښه جبران او ورته یوه دولتي څوکۍ ورکړي. په ۱۷-جون-۱۸۲۵ز کې، فولر په یو لړ مراسمو کې ګډون وکړ چې په هغو کې د امریکا انقلابي جګړې اتل «مارکي دو لافایت»، له جګړې څخه پنځوس کاله وروسته، د بنکر هېل غورځنګ یادډبره کېښوده. ۱۵ کلنه فولر ځان لافایت ته په لنډه توګه ورپېژني: «که چېرې دواړه ژوند کوو او د یوې ښځې لپاره دا امکان شتون ولري چې د گیلې لارې په ندرت سره پیدا کېدونکې دي، خپل نوم به تاسو ته په یاد درولم». فولر په لومړیو کې خپل ځان متفکر او مهم ګڼه. فولر، له دوو کلونو وروسته، د ګروتون ښوونځی پرېښود او په ۱۶ کلنۍ کې کور ته ستنه شوه. په کور کې یې کلاسیک آثار مطالعه کړل، یوشمېر نومهالې ژبې یې زده کړې او د نړۍ ادبیات یې ولوستل. په دغه وخت کې هغه ویني چې له خپلو همزولو پېغلو سره جوړه نه‌ده. هغه لیکي چې، «احساس مې کړی چې په ښځینه ټولنه کې زېږېدلې نه‌یم». اېلیزا فارار، د پروفېسور جان فارار مېرمن او «د پېغلې انجلۍ ملګری» (۱۸۳۶ز) لیکواله، هڅه وکړه ترڅو هغې ته تر ۲۰ کلنۍ پورې ښځینه معاشرت او آداب ورزده کړي، خو په دغه برخه کې، په ټوله معنی، پاتې راغله.
آثار
له مړینې وروسته خپرې شوې نسخې
قلای ملخ
قلای ملخ د ننگرهار ولایت، د بهسودو ولسوالۍ له مشهورو کلیو څخه گڼل کېږي چې ددې ولسوالۍ په ... کې واقع دی. دا کلی له ............. کلیو سره پولې لري، چې ټولیز مساحت یې او د وگړو شمېره یې تنه اټکل شوی دی. په دې کلي کې د ..... په نامه لومړنی ښوونځی، ...... په نامه یوه لېسه او یو روغتیایي مرکز لري.
تړلې لیکنې
جلالکوټ ننگرهار لغمان کونړ بنغر قلعه علي میران قلعه غولا قلعه سرگینک ولایتي قلعه جانان خان قاسم اباد
وېشنيزه:کلي وېشنيزه:د افغانستان کلي وېشنيزه:د ننگرهار کلي وېشنيزه:د نړۍ کلي وېشنيزه:د کلیو پراختیا وېشنيزه:کلیوالې سیمې وېشنيزه:Wy/ps
بهار
بهار (انگرېزي:Bihar) د هند يو رياست (ايالت) دی.ددې رياست د وگړو شمېر 103,804,637 دی، او ددې ځمکه يا مساحت 99,200 مربع کيلوميټر ده.په رسمي توگه دلته له ټولو زياته هندي او اوردو ژبه ويلی کېږي.ددې رياست پلازمېنه د پټنا ښار دی. ددې رياست د تعليم يافته (هغه خلک چې ليک لوست کولای شي) 63.82 په سله دي.په دې ټول رياست کې 10.5 په سله خلک په ښارونو کې اوسيږي او نور په کلو کې.
نورلولئ
وېشنيزه:د هند ايالتونه او مرکزي سيمې
وېشنيزه:بهار
ورځپاڼه
ورځپاڼه يوه داسې خپرونه ده چې په ځان کې ورځيني تاوده خبرونه، مالومات او خبرتياوې لري. اکثراً دغه مالومات په يو ټيټ-بيه کاغذ باندې چې د اخباري کاغذ په نامه يادېږي چاپېږي. ورځپاڼې کېدلای شي چې د ټولو او يا هم د يوې ځانگړې گټې پخاطر، د دود له مخې هره ورځ او يا هم اوونيز خپرونې وکړي. لومړنۍ چاپي ورځپاڼه په ۱۶۰۵ زېږيز کال کې خپره شوه،
۴۶ (عدد)
۴۶ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۴۵ څخه  مخکي او د ۴۷ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۴۶:
په کلینډر کې
۴۶ کولاي سي:
په کیمیا کې
۴۶ د پلاديوم اټومي عدد ده
سرچينې
وېشنيزه:۴۶ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دوه رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
د افغانستان د ټوليزو رسنيو قانون
د افغانستان د ټوليزو رسنيو قانون.
لومړی څپرکی - ټوليز حكمونه
دغه قانون، د اساسي قانون د څلوردېرشمې مادې د حكم له مخې او د بشر د حقوقو د نړيوال ميثاق د نولسمې مادې په رعايتولو سره، د فكر او بيان د آزادۍ د حق د تاْمين او په هېواد كې د ټوليزو رسنيو د فعاليت د تنظيم په موخه وضعه شوی دی. د دې قانون موخې (هدفونه) دا دي: په دې قانون كې لاندېني اصطلاحات دا مفاهيم لري:
دويم څپرکی - حقوق او وجيبې
خبريالان او د ټوليزو رسنيو نور غړي كولای شي، له خپلو ټوليزو گټو څخه د دفاع په موخه، خبريالان او د ټوليزو رسنيو نور غړي كولای شي، له خپلو ټوليزو گټو څخه د دفاع په موخه، خبريالان او د ټوليزو رسنيو نور غړي كولای شي، له خپلو ټوليزو گټو څ خو هغه وخت له دې كار څخه ډډه كوي چې غوښتل شوي معلومات پوځي محرم راز وي او په ډاگه كول يې ملي امنيت او گټې له خطر سره مخامخ كړي. خبريالان او د ټوليزو رسنيو نور غړي كولای شي، له خپلو ټوليزو گټو څخه د دفاع په موخه، خبريالان او د ټوليزو رسنيو نور غړي كولای شي، له خپلو ټوليزو گټو څ خو هغه وخت له دې كار څخه ډډه كوي چې غوښتل شوي معلومات پوځي محرم راز وي او په ډاگه كول يې ملي امنيت او گټې له خطر سره مخامخ كړي. خبريالان او د ټوليزو رسنيو نور غړي كولای شي، له خپلو ټوليزو گټو څخه د دفاع په موخه،خه د دفاع په موخه،انغاړي. هېڅ رښتينى يا حكمي كس د دولت او دولتي ادارو په خو هغه وخت له دې كار څخه ډډه كوي چې غوښتل شوي معلومات پوځي محرم راز وي او په ډاگه كول يې ملي امنيت او گټې له خطر سره مخامخ كړي. خبريالان او د ټوليزو رسنيو نور غړي كولای شي، له خپلو ټوليزو گټو څخه د دفاع په موخه، خو هغه وخت له دې كار څخه ډډه كوي چې غوښتل شوي معلومات پوځي محرم راز وي او په ډاگه كول يې ملي امنيت او گټې له خطر سره مخامخ كړي. خبريالان او د ټوليزو رسنيو نور غړي كولای شي، له خپلو ټوليزو گټو څخه د دفاع په موخه،گډون نه شي كولای د خبري او يا معلوماتي رسنيو فعاليت منع، تحريم، سانسور يا محدود كړي او يا په بل ډول سره د ټوليزو او معلوماتي رسنيو په چارو او خپرونو كې لاسوهنه وكړي خو هغه وخت له دې كار څخه ډډه كوي چې غوښتل شوي معلومات پوځي محرم راز وي او په ډاگه كول يې ملي امنيت او گټې له خطر سره مخامخ كړي. خبريالان او د ټوليزو رسنيو نور غړي كولای شي، له خپلو ټوليزو گټو څخه د دفاع په موخه، خبريالان او د ټوليزو رسنيو نور غړي كولای شي، له خپلو ټوليزو گټ خو هغه وخت له دې كار څخه ډډه كوي چې غوښتل شوي معلومات پوځي محرم راز وي او په ډاگه كول يې ملي امنيت او گټې له خطر سره مخامخ كړي. خبريالان او د ټوليزو رسنيو نور غړي كولای شي، له خپلو ټوليزو گټو څخه د دفاع په موخه،و څخه د دفاع په موخه،. هر څوك حق لري معلومات وغواړي او لاسته يې راوړي. دولت د هېواد اتباعو ته هغه معلومات برابروي، چې غواړي يې، د دې قانون له حكمونو سره سم خپلواكې اتحاديې جوړې كړي.
درېيم څپرکی - مطبوع وسايل
(1) د هېواد اتباع، سياسي گوندونه، كورني ثبت شوي سازمانونه او بهرني كډوال (مهاجرين) كولای شي، د دې قانون له حكمونو سره سم چاپي وسايل تاْسيس كړي. ورځپاڼه، موقوته خپرونه او نورې چاپي خپرونې له مخكېنۍ اجازې سره سم تاْسيس او خپرېدی شي. (2) هغه خپرونې چې چاپشمېر يې له دوو سوو گڼو څخه لږ وي د دې قانون په (13 او 28) ماده كې د خوندي شويو حكمونو تابع نه دي او د مخكېنۍ اجازې ترلاسه كول او ثبتول نه ايجابوي. د چاپي خپرونو موْسس، د خپلې خپرونې د ثبت پر وخت د اطلاعاتو او كلتور وزارت ته د لاندېنيو معلوماتو په وړاندې كولو مكلف دی: 1- د غوښتنليك وركوونكي بشپړه پېژندگلوي او د استوگنځي پته. 2- د خپرونې نوم او د خپرېدو ځای يې. 3- هغه ژبه چې خپرونه پرې خپرېږي. 4- د خپرونې د تمويل سرچينه او د پانگې كچه يې. چاپي خپرونه د نوم، ټاكلې پتې، د چاپځي د يادون، د امتياز خاوند، د مسوْول مدير د نوم او د خپرېدو د نېټې لرونكې وي. په اصلي نسخه كې د اثر د خاوند پېژندگلوي او د هغه لاسليك حتمي دی. هره چاپي وسيله، د دې قانون له حكمونو سره سم، د امتياز خاوند او مسوْول مدير لري. څلورم فصل - چاپخونې (مطبعې) د هېواد اتباع، سياسي گوندونه او دولتي ادارې كولای شي د چاپخونې (مطبعې) په جوړولو او پرانيستلو لاس پورې كړي، په دې شرط چې له اطلاعاتو او كلتور وزارت څخه يې د فعاليت جواز تر لاسه كړی وي. د مطبعې د پرانيستلو د جواز غوښتنليك وركوونكی اړ دی، د دې قانون د (24) مې مادې د حكم په پام كې لرلو سره د اطلاعاتو او كلتور وزارت ته لاندې مطالب وړاندې كړي: 1- بشپړه پېژندگلوي او د استوگنځي پته. 2- د مطبعې نوم او د فعاليت ځای. 3- هغه ژبه چې طباعت يې په واسطه صورت مومي. 4- د طباعتي آلاتو او تجهيزاتو ډولونه. 5- د هغې پانگې سرچينه او كچه چې د مطبعې په تدوير او پرانيستنه كې كارول كېږي. د مطبعې د ملكيت انتقال مجاز دی، هغه كس چې د مطبعې ملكيت ورته انتقالېږي، اړ دی د دې قانون په (24) مه ماده كې خوندي شوي حكمونه پلي كړي. د مطبعې د فعاليت پيل او د هغې د كار دوام د امتياز خاوند او د مسوول چلوونكي له درلودو پرته جواز نه لري. د هېواد اتباع، سياسي گوندونه او ټولنيز سازمانونه چې خپله د مطبعې خاوندان نه وي، حق لري له دولتي او شخصي مطبعو څخه د هغو له مالي او حسابي مقرراتو سره سم گټه واخلي.
پنځم څپرکی - سمعي او بصري وسايل
دهېواد اتباع ، سياسي گوندونه، ټولنيز سازمانونه، نورې خصوصي او دولتي موْسسې كولای شي سمعي او بصري دستگاوې او وسايل د دې قانون له حكمونو سره سم جوړ كړي. (1) د سمعي او بصري دستگاوو او وسايلو د ښه فعاليت او تنظيم لپاره، دراډيو او ټلويزيون د خپرونو ملي كمېسيون د پنځو غړو په گډون جوړېږي. (2) د راډيو او ټلويزيون د خپرونو ملي كمېسيون، د ولسمشر (جمهور رئيس) له لوري د دوو كلونو لپاره ټاكل كېږي. د كمېسيون كار عنداللزوم تمديد كېدی شي. (1) د راډيو- ټلويزيون د خپرونو د ملي كمېسيون دندې او واكونه په لاندې ډول دي: 1- د مخكېنيو وضع شويو معيارونو پر بنسټ، دراډيو-ټلويزيون دستگاوو ته د جواز صادرول او د فريكونسيو ټاكل. 2- له راډيو- ټلويزيون څخه د گټې اخيستنې په ترڅ كې، سياسي گوندونو ته د مسلكي لارښوونو صادرول. 3- د خپرندويې او مدني ټولنې له چلوونكو سره تر سلا مشورې وروسته، د برېښنايي (الكټرونيكي) وسايلو خاوندانو ته د اړينو لارښوونو صادرول. 4- د ټوليزو رسنيو په واسطه، د دې قانون د حكمونو د پلي كولو څارنه. 5- د دولتي راډيوگانو او ټلويزيونونو د خپرنيزې پاليسۍ ټاكل. (2) د راډيو- ټلويزيون د خپرونو ملي كمېسيون خپلواك دی، د خپلو كړنو (اجراآتو) رپوټ به ولسمشر (جمهور رئيس) ته وړاندې كوي. د سمعي او بصري (راډيو- ټلويزيون ) ټوليزو رسنيو د تاْسيس غوښتنليك- وركوونكی اړ دی د جواز د اخيستلو لپاره، د راډيو او ټلويزيون د خپرونو ملي كمېسيون ته لاندې معلومات وړاندې كړي: 1- بشپړه پېژندگلوي او د استوگنځي پته. 2- د سمعي او بصري وسيلې نوم او د فعاليت ځای. 3- د سمعي او بصري وسيلې ډول. 4- خپرنيز هدف او موخه. 5- د پانگې سرچينه او كچه يې. 6- د ماشين آلاتو او تجهيزاتو څومره والى (كميت) او څرنگوالى(كيفيت). هره سمعي او بصري وسيله، بايد د دې قانون له حكمونو سره سم، د امتياز خاوند او مسوْول چلوونكى ولري.
شپږم څپرکی - د امتياز خاوند شرايط او مكلفيتونه
د ټوليزو رسنيو د امتياز خاوند، لاندې شرايط لري: 1- د افغاني تابعيت د سند لرل. 2- د اتلس كلنۍ سن بشپړول. 3- د واكمنې محكمې له حكم سره سم، له مدني حقوقو څخه نه محروميت. (1) د سمعي او بصري وسايلو او د چاپي وسايلو د امتياز خاوند مكلف دی، خپل وسايل په دې قانون كې له درج شويو شرايطو سره سم ثبت كړي. (2) كه چېرې كومه خپرونه تر ثبت مخكې خپره شوې وي، د امتياز خاوند يې اړ دی د يوې اوونۍ په ترڅ كې خپله خپرونه د دې قانون له حكمونو سره سم ثبت كړي. كه چېرې د امتياز خاوند د جواز د ثبتولو يا صادرولو د رد په هكله د اطلاعاتو او كلتور وزارت تصميم د قانون د حكمونو مغاير وگڼي، د مطبوعاتو د څېړنې كمېسيون ته مراجعه كوي، د نه قناعت په صورت كې كولای شي د محكمې په وړاندې دعوا سوره (اقامه) كړي. (1) د خپرندويې ادارې او ټوليزې رسنۍ د ملكيت انتقال او د چاپ او خپرولو د حق لېږدونه مجاز ده، هغه كس چې ملكيت يا حق ورته لېږدول كېږي، اړ دی د دې قانون په (24) او (28) مو مادو كې خوندي شوي حكمونه رعايت كړي. (2) د خپروندويې ادارې او ټوليزې رسنۍ رامنځته كول او د چاپ او خپرولو حق د امتياز په خاوند پورې اړه لري. بل كس ته د دې حق د لېږدونې په صورت كې، د دې قانون په (24) او (28) مو مادو كې خوندي شوي حكمونه بشپړېږي. مسوول مدير، په دې قانون كې د خوندي شويو حكمونو د شرايطو په پام كې نيولو سره په عين وخت كې د خپلې رسنۍ مسوول دی.
اووم څپرکی- د مسوول مدير شرايط او مكلفيتونه
مسوول مدير لاندې شرايط لري: 1- د هېواد د تابعيت د سند لرل. 2- د اتلس كلنۍ سن بشپړول. 3- د مسلكي زده كړو د سند يا لږ تر لږه د ژورناليزم په څانگه كې درې كلنه سابقه لرل. 4- د واكمنې محكمې په حكم، له مدني حقوقو څخه نه محروميت. 5- دولتي رسمي ماموريت نه لرل، رسمي دنده هغه وخت جواز لري، چې خپرونه په دولت پورې اړه ولري. مسوول مدير اړ دی، په اړونده خپرندويه وسيله كې د انتقاد كوونكي او انتقاد كېدونكي د حقوقو برابروالى رعايت كړي.
اتم څپرکی - ممنوعه خپرونې
په ټوليزو رسنيو كې د دغه ډول ليكنو خپرول جواز نه لري: 1- هغه ليكنې چې د اسلام د اصولو مغاير او نورو دينونو او مذهبونو ته سپكاوى وي. 2- هغـه ليكنې چې د اشخاصو د سپكاوي او پر هغو باندې د افتراء لامل شي.
نهم څپرکی - جزايي حكمونه
دامتياز خاوند په هغه صورت كې مسوْول گڼل كېږي چې د دې قانون د حكمونو مخالف عمل وكړي. (1) هغه رښتيني او حكمي كسان چې د دې قانون د حكمونو په پام كې نيولو پرته د افغانستان په قلمرو كې د ټوليزو رسنيو په تاْسيسولو او چلولو لاس پورې كړي، په نقدي جزاء محكومېږي. (2) كه چېرې د ټوليزو رسنيو موْسس او چلوونكى رښتينى شخص وي، په لاندې توگه په نقدي جزاء محكومېږي:  ټلويزيون پنځلس زره افغانۍ.  راډيو لس زره افغانۍ.  آژانس لس زره افغانۍ.  كېبلي شبكه دېرش زره افغانۍ. (3) كه چېرې د ټوليزو رسنيو موْسس او چلوونكى حكمي كس وي، په لاندې توگه په نقدي جزاء محكومېږي:  ټلويزيون اوولس زره افغانۍ.  راډيو دوولس زره افغانۍ.  كېبلي شبكه څلور دېرش زره افغانۍ.  آژانس دوولس زره افغانۍ. (1) مسوول مدير كولای شي د اثر د خاوند د نوم له څرگندولو څخه ډډه وكړي. په دې صورت كې د اثر له خپرېدو څخه پيدا شوی مسووليت، مسوول مدير ته متوجه دی. (2) په موقوتو خپرونو كې د ليكوال په مستعار نوم انتقادي ليكنې خپرېدی شي، په دې شرط چې د ليكوال نوم او هويت مسوول مدير ته څرگند وي، د ليكنې يا اثر له خپرېدو څخه پيدا شوی مسووليت مسوول مدير ته متوجه كېږي. (1) كه چېرې د اثر خاوند د دې قانون له حكمونو سره سم د جزاء وړ گڼل شوی وي، د جرم د فاعل په توگه تر عدلي څارنې لاندې نيول كېږي، په دې حالت كې مسوول مدير د جرم د شريك په توگه گڼل كېږي. (2)كه چېرې د ليكنې خاوند معلوم نه وي، له خپرېدو څخه يې پيدا شوی مسووليت، يوازې مسوْول مدير ته متوجه دی. كه چېرې ليكوال په نقدي جريمه محكوم شي، مكلف دی، د جريمې د حكم د صادرېدو له نېټې څخه د يوې مياشتې په موده كې محكوم بها د دې قانون له حكمونو سره سم تحويل كړي.
لسم څپرکی - وروستني حكمونه
بهرني اتباع كولای شي د سينماټوگرافۍ فلمونه په هېواد كې جوړ كړي، په دې شرط چې له مخكې يې د اطلاعاتو او كلتور وزارت اجازه ترلاسه كړې وي. د ټوليزو رسنيو فعاليت د هغې اساسنامې په وسيله سمبالېږي، چې موخې، دندې، واكونه، تشكيل او اړوندې مالي چارې په كې شاملې وي. د اطلاعاتو او كلتور وزارت اړ دی، د كورنيو او بهرنيو ټوليزو رسنيو د خپرونو د آزاد فعاليت د تحقق په منظور ممكنې آسانتياوې برابرې كړي. د هغو ټوليزو رسنيو د امتياز خاوند او مسوْول چلوونكى چې د دې قانون تر ټينگښت دمخه يې په فعاليت پيل كړی وي، مكلف دي د هغه د انفاذ له نېټې څخه د دوو مياشتو په موده كې، د دې قانون حكمونه په پام كې ونيسي. د ښوونځيو او د لوړو زده كړو، څېړنيزو، او مسلكي موْسسو د درسي او پوهنيزو كتابونو چاپ او خپرول، د دې قانون د حكمونو تابع نه دي. (1) په دې قانون كې د خوندي شويو سرغړونو د څېړنې په موخه، په لاندې تشكيل سره د څېړنې كمېسيون جوړېږي:  د اطلاعاتو او كلتور وزير د رئيس په توگه.  د افغانستان د علومو اكاډمۍ استازی د غړي په توگه.  د ژورناليزم د پوهنځي دوه تنه استازي د غړو په توگه.  د افغانستان د بشر د حقوقو د خپلواك كمېسيون استازی د غړي په توگه.  د خبريالانو (ژورناليسټانو) د اتحاديې دوه تنه استازي د غړو په توگه. (2) د دې مادې په لومړۍ فقره كې خوندي شوی كمېسيون د دې قانون له حكمونو څخه درج شوې سرغړونې څېړي. كه چېري موضوع د عدلي څارنې غوښتنه وكړي، جريان د غور په منظور عدلي سرچينې ته وړاندې كېږي. دغه قانون د توشېح له نېټې څخه نافذ او په رسمي جريده كې دې خپور شي او په نافذېدو سره يې، د 1380 هجري لمريز كال د كب د مياشتې د (18) مې نېټې د رسمي جريدې په (800) مه گڼه كې د مطبوعاتو خپور شوى قانون لغوه گڼل كېږي.
وېشنيزه:د افغانستان رسمي لاسوندونه
ترزین
ترزین ښار په مالتایي Tarxien) د نالتا هیواد په سویلي هاربور سیمه کې پروت ښار دی.
ویلیم جیمز وایې
‎مشهور اروا پوهاند ویلیم جیمز وایې: مونږ یواځې د خپلې فکري او بدني ځواک له ‌‌‌‌‌‌ډیرې لږې برخې څخه کار اخلو ،په څرګند ‌‌‌‌‌‌ډ‌‌‌‌‌‌‌ؤل د انسان د ځواک او استعداد پولې تر هغې ‌‌‌‌‌‌ډيرې پراخې دي ، چې اوس ورته رسېدلي
ویلیم جیمز په اړه مختصر معلومات
‎ویلیم جیمز ی‌ؤ امریکایې فیلسوف وو ، په کال 1842 ، د جنورۍ په 11 نېټه په نیویارک کې پيدا شوئ ‎لوړې زده کړې یې په هارور‌‌‌‌‌‌ډ پوهنتون کې ترسره کړې دي ‎او په کال 1910 ، د اګسټ په 26 د 68 کلنۍ په عمر ومړ. ‎ویلیم جیمز د نولسمې او شلمې پيړۍ فیلسوفانو څخه شمېرل کېده ‎په ی‌ؤې شتمنې کورنۍ کې زیږېدلئ ، پلار یې هنري جېمز نومېده. ‎دوه وروڼه یې درلودل چې ی‌ؤ ناول لیکونکئ هنري جیمز نومېده او بل دیارست الایس جېمز نومېده ‎ویلیم جېمز په ‌‌‌‌‌‌ډېرو موضوع ګانو پراخې لیکنې کړيدي لکه ، تعلیم ، فلسوفي ،عقایدو او داسې نور ..... ‎همدارنګه ی‌ؤ له متنقدو کتابونو څخه یې د the principle of psychology دي
راهول دهولاکيا
يو هندي فلم ډايريکټر، پروډيوسر، او ليکونکي دي. د هغه پيژندنه د هغه د ملي فلم جایزي-چي د; پرزانيا  فلم لپاره يي ګټلي وه کيږي ''.
سرچينې
وېشنيزه:فلم ډايريکټران
چتيس گړ
چتيس گړ (انگرېزي:Chhattisgarh) د هند يو رياست (ايالت) دی.ددې رياست د وگړو شمېر 25,540,196 دی، او ددې ځمکه يا مساحت 135,194 مربع کيلوميټر ده.په رسمي توگه دلته له ټولو زياته چتيسگړي او هندي ژبه ويلی کېږي.ددې رياست پلازمېنه د رای پور ښار دی. ددې رياست د تعليم يافته (هغه خلک چې ليک لوست کولای شي) 71.04 په سله دي.په دې ټول رياست کې 20.1 په سله خلک په ښارونو کې اوسيږي او نور په کلو کې.
نورلولئ
وېشنيزه:د هند ايالتونه او مرکزي سيمې
وېشنيزه:چتيس گړ
په افغانستان کې کان کېندنه
د اګسټ په ۱۵مه د طالبانو له خوا د کابل تر نیول کېدو مخکې، په افغانستان کې کان کېندنه د کانونو او پټرولیم وزارت له خوا کنټرول کېده. د دې وزارت مرکزي دفتر په کابل کې دی او د هېواد په نورو برخو کې سیمه ییز دفترونه لري. په افغانستان څه دپاسه ۱۴۰۰ ډوله معدني توکي شته، چې بارایت، کرومایت، سکاره، مس، سره زر، اوسپنه، سرپ، طبیعي ګاز، نفت، قیمتي او نیمه قیمتي ډبرې، مالګه، سلفر، لیتیم، تالک او زېنک یې له غوره منرالونو څخه ګڼل کېږي. په قیمتي ډبرو کې د لوړ کیفیت زمرد، لاجورد، سور لعل او یاقوت دي. د متحده ایالاتو د دفاع وزارت یا پنټاګون او د متحده ایالاتو د ځمک پوهنې او سروې د ادارې د یوې ګډې څېړنې پر بنسټ، د اټکل له مخې افغانستان د یو ټریلیون ډالرو په ارزښت نه را ایستل شوي منرالونه لري.
په افغانستان کې د لاجوردو شپږ کانونه شته، چې تر ټولو لوی یې په بدخشان ولایت کې دی. همدارنګه د مسو شاوخوا ۱۲ کانونه په دې هېواد کې شته چې له ډلې یې د عینک د مسو زېرمې په لوګر ولایت کې دي. د انرژۍ له پلوه د افغانستان ارزښت د دې هېواد د جغرافیایي ځای پر بنسټ دی چې د منځنۍ اسیا څخه سویلي اسیا او د عربو سمندرګۍ ته د تیلو، طبیعي ګازو او بریښنا د صادراتو د ترانزیتي لارې په توګه ګڼل کېږي. په دې بالقوه امکاناتو کې له افغانستان څخه د ګازو د پایپ لاین جوړول د بحث وړ موضوع ده. د افغانستان د تیلو لومړی تولید د ۲۰۱۲ کال په وروستیو کې پیل شو.
لنډه کتنه
د اټکل له مخې څلویښت میلیونه کاله وړاندې د هند-اروپا، اسیا-افریقا د تکتونیکي پلیټونو په لوی بدلون سره له یو بل سره ټکړ وکړ. دې بدلون د لوړو غرونو سیمه رامنځ ته کړه چې یوه برخه یې افغانستان دی. د دې متنوع جیولوژیکي بنسټ په پایله کې ارزښتناکه معدني میراث پاتې شو چې تر اوسه یې له ‍۱۴۰۰ څخه ډېر معدني توکي ترسترګو شوي دي چې په کې سره زر، مس، لیتیم، یورانیم، اوسپنه، کوبالت، طبیعي ګاز او تیل ګډون لري. دا زېرمې کولای شي چې په نړۍ کې افغانستان د کانونو ترټولو بډایه سیمې په توګه را منځ ته کړي.
افغانستان د انرژۍ او منرالونو د نه ایستل شوو لویو زېرمو څښتن دی، چې د هېواد د اقتصادي پرمختګ او ودې لپاره د بالقوه وړتیا په توګه لیدل کېږي. د دې معدني توکو عمده سرچیني له کرومیم، مسو، سرو زرو، اوسپنې، سرپ او زېنک، لیتیم، مرمر، قیمتي او نیمه قیمتي ډبرو، سلفر او د نورو ډېرو منرالونو څخه عبارت دي. د انرژۍ په سرچینو کې طبیعي ګاز او نفت شامل دي. حکومت د معدني او هایدروکاربن د نوي قانون د معرفي کولو لپاره کار کوي چې د حکومتولۍ نړیوال معیارونه پوره کړي.
د متحده ایالاتو د ځمک پوهنې سروې اداره (USGS) او د بریتانیا د ځمک پوهنې سروې اداره په هېواد کې د سرچینو د اټکل په برخه کې کار کړی دی. له دې نه وړاندې، د افغانستان د سپړنې کار د شوروي اتحاد د ځمک پوهانو له خوا ترسره شوی و چې له ځانه سره یې د غوره کیفیت جیولوژیکي ریکارډونه درلودل او په دې هېواد کې د پام وړ معدني زېرمو ښکارندویه دي. د دې سرچینو پراختیا په افغانستان کې د زیربنا او امنیت ښه والي ته اړتیا لري. حکومت د عینک د مسو د پروژې او د حاجي ګک د اوسپنې د پروژې د پراختیا قراردادونه وړاندې کړي دي. له دې سره، حکومت کولای شي چې په بلخاب کې د مسو د سپړلو، په بدخشان کې د سرو زرو، په نورستان کې د قیمتي ډبرو او لیتیم او په شبرغان کې د تیلو او ګازو د نوو سپړنو لپاره داوطلبي وړاندې کړي.
د یو غوره حساب ورکوونکي او د کان کېندنې د روڼ صنعت د رامنځ ته کولو لپاره، د کانونو وزارت د داوطلبۍ په برخه کې د سمونونو لومړۍ کاري پلان ترتیب کړی دی. افغانستان د کان ایستونکو صنایعو د روڼتیا په نوښت کې د یوه نوماند هېواد په توګه ګډ شو. داسې تمه کېده چې تر پنځو کلونو وروسته، به د منرالونو د تولید له امتیاز څخه د دولت په عوایدو کې ونډه په کال کې لږ تر لږه ۱.۲ میلیارده ډالره وي او د ۱۵ کلونو څخه وروسته به دا ونډه په کال کې ۳.۵ میلیاردو ډالرو ته لوړه شي. افغانستان د محلي ملکیت اړوند شرایط نه لري او د دې هېواد اساسي قانون ملي کولو ته اجازه نه ورکوي. په شرکتونو د مالیې تر ټولو ټیټه کچه په سیمه کې لږ تر لږه ۲۰ سلنه په ګوته شوې ده.
د افغانستان د کانونو صنعت د پراختیا په لومړني او د کان کېندنې په کوچني پړاو کې و. کارونه په ټیټه کچه کې وو او تولید یې یوازې سیمه ییزو بازارونو ته عرضه کېده. حکومت د اقتصادي ودې لپاره او همدارنګه د صنعتي معدني چرچینو (لکه شګې، ریګ او د سیمنټو لپاره د چونې ډبرې) چې کورني ساختماني صنعت کې کارول کېږي، د پراختیا لپاره د هېواد د معدني سرچینو پراختیا لومړیتوب ګڼلی دی. د کان کېندنې په موخه په زیربناوو او ترانسپورتي پروژو کې پانګه اچونه د کانونو د صنعت د پراختیا یو مهم اړخ ګڼل کېږي.
په ۲۰۱۰ کال کې، حکومت د ۱۷۰ میلیون ډالرو پانګې پر مټ د افغانستان د اورګادې لومړۍ پټلۍ بشپړه کړه، چې دا ۷۶ کیلومتره لاره د مزارشریف ښار د ازبکستان د اورګاډي له پراخو شبکو سره نښلوي. دا نوې لار به افغان صادرونکو ته لاره هواره کړي چې کانونه او نور توکي اروپا ته و لېږدوي. د چین میتالورژیکي شرکت (MCC)  په افغانستان کې له لوګر ولایت څخه کابل لور ته د مسو د ایستلو لپاره د اورګاډي پټلۍ جوړوي.
د کان کېندونکو په وینا د منرالونو د تولید په برخه کې د ډېټا د کمښت له امله، په افغانستان کې د کان کېندنې د فعالیتونو په اړه لږ معلومات د لاس رسي وړ دي او همدارنګه دا معلومات محدود دي. د USGS د معلومات له مخې د باریت تولید نږدې ۲۰۰۰ متریک ټنه، کرومایټ ۶۰۰۰ ټنه او طبیعي مایع ګاز ۴۵۰۰۰ بېلره اټکل شوي دي. د بیارغونې او د زیربناوو د پراختیا د بهیر لپاره د ساختماني منرالونو اټکل ترسره شوی دی او ویل کېږي چې تولید یې مخ په زیاتېدو او د کورنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره بسنه کوي. د ۲۰۰۹ کال په پرتله د سمنټو تولید ۱۳٪ زیات شوی دی.
په افغانستان کې د دولتي شرکتونو د خصوصي کولو بهیر، چې د هېواد پر ډېری معدني زېرمو يې کنټرول لري، روان دی، خو لا تر اوسه بشپړ شوی نه دی. د کانونو په برخه کې د کورنیو خصوصي شرکتونو او بهرنیو پانګوالو پانګونه د حکومت له خوا هڅول کېږي، چې په دې لړ کې یې په ۲۰۰۷ ز کال کې د عینک د مسو د پروژې د پراختیا لومړی قرارداد دوو چینايي شرکتونو ته وړاندې کړ. په ۲۰۰۹ کال کې حکومت د حاجي ګک د اوسپنې د پروژې د پراختیا او په ۲۰۱۰ کال کې د نفتو او ګازو د ایستلو لپاره د داوطلبۍ خبرتیاوې خپرې کړې. د منرالونو او هایدرو کاربنونو سپړنه او پراختیا، را ایستل او پروسس د کانونو وزارت له دندو څخه دی. د هېواد د نویو قوانینو سره سم یاد وزارت همدارنګه د معدنی زیرمو د مالکیت د ساتنې او د ترانسپورت او بازارموندنې د تنظیم دنده پر غاړه لری. د هېواد د چاپیریال ساتنې قوانین په ۲۰۱۰ کال کې د تصویب لپاره وړاندې شول.
هان هیو جو
هان هیو جو زوکړه ۲۲ فبروری ۱۹۸۷م کتل یوه مشهوره کوریایي ماډله او د سویلي کوریا په فیلمي صنعت کې مشهوره آداکاره ده، په افغانستان کې نوموړې ترډیره د د دونګي افسانه نومې سریال کې پیژندل شوې ده.
دیپا بهاتيا
دیپا بهاتيا هغه د باليووډ د فلمونو ايډيټره يا سمونکئ ده هغي د امله ګوپته سره واده کړي. هغه يو ځوي لري چي نوم يي پارتو ګوپته دي. هغي د د رئیس په فلم کي هم کار کړی دي.
عليزي
که چيري د اليز يو پښتنو د نسب شجره په غور سره و څيړو نو دوی سړ بني پښتانه او د درانيو د پنجپای په ښا خ پورې اړه لري چې نورزي، ساکزي، ادوزي او ماکو يې وروڼه قبيلي دي٠ ډپټي محمد حيات خان د تاريخ حيات ا فغا ني په کتاب کې چې ١٤٣ کلو نه د مخه يې کښلی دی د اليزيو پښتنو په اړوند داسي ليکلي دي:" اليزي دکندهار په ز مينداور کې اوسيږي٠ددوی دود او د ستور د الکوزيو په څير دی٠د اليزيو او الکوزو تر مينځ پو له د هلمند سين دی ٠ددوی سيمه هم د الکو ز يو سېمې ته ورته والی لري، خو دالکو زيو زيا تره سېمه د رودونو په اوبو او د اليزيو سېمه په کا ريزو نو خړ و بيږي٠" اليزي(عليزي) زياتره د کر ني او ما لدارۍ په چا رو بو خت دي او خورا غښتلي ،غير تي، ميلمه پا لو نکي او د هيواد په خپلواکۍ مين خلک دي٠د افغان-انگريز سره د خپلواکۍ په جگړه کې يې د ميړانې او غيرت کار نامې ښودلي او د روسي و حشي ير غلگرو سره په مېړ انه جنگيدلي دي٠
په او سني وخت کې اليزي په لا ند نيو سيمو کې مېشته دي:
دکندهار ولايت اليزي د کند هار ولايت په مر کزاو د دامان، ميوند، ار غنداب،معروف او ژيړي په ولسواليو کې مېشته دي٠
د ارزگان ولايت اليزي ددغه ولايت په مر کز ترين کوټ او دهراود،گزاب او شهر ستان په ولسواليو کې استو گنه لري٠
د فر اه و لايت اليزي د نو موړي و لايت په مر کز او د با لا بلوک په او لسوالۍ کې مېشته دي٠
د هرات د ولايت اليزي دانجيل،گذرې،کشک، غوريان، زنده جان،کهسان، پښتون زر غون، ادرسکن او شين ډنډ په ولسواليو کې مېشته دي٠
دبادغيس و لايت البزي د نو موړي ولايت د مر غاب او غور ما چ ولسواليو په بېلا بېلو کليو او با نډو کې مېشته دي٠ پر پورتنيو ولايتونو سر بيره يو شمير اليزي په فارياب، جوزجان،سرپل،بلخ او کندز په و لايتو نوکې هم استو گنه لري.
٧-په پښتو نخواکې: يوشمير اليزي دپښتو نخوا د ټانک او دير ه اسما عيل خان په سيمه کې استو گنه لري
په پاکستان کې اليزي د پنجاب ايالت د راولپنډۍ په اسلامگړ کې چې دحسن ابدال ختيز لوري ته پرته ده او همداراز په ملتان کې استو گنه لري٠ د تاريخ حيات افغاني په قول د اسلام گړ دسيمي د اليزيو د قبيلي مشر محمد شر يف خان و چې درئيس بر هان په نا مه سره هم يا ديده چې په نو موړي سيمه کې څو کلي يې د جا گير په تو گه تر لاسه کړي وواو دده په زامنو کې شير دل خان، پر دل خان، سرورخان او حسين خان مشهور کسان تير شويدي٠همداراز د راولپنډۍ د چهچه په سيمه کې هم گڼ شمير اليزي استو گنه لري٠
په ملتان کې د اليزيو د قبيلي نه نواب فو جدار خان يو مشهور نواب تير شوی دی٠ همداراز دده نيکه خدايار خان او يو شمير نور اليزي مشران لکه عاشق محمد خان،محمد خان او غلام حسن خان اليزی نامتو خلک تير شويدي.
يوشميراليزي دايران په ختيزه بر خه کې د قاين په سيمه کې چې د افغا نستان پولي ته نږدې دی هم استو گنه لري٠
١٠-دهند په دکن کې: د هندوستان په جنوب په تيره بيا په اندرا پراديش کې هم يو شمير اليزي استو گنه لري٠ دروسيي د نامتو اتنو گرافر ستا نيشفسکي په حواله په ټول افغا نستان کې دشلمې عيسوي پېړۍ په نيمايي کې ددوی مجمو عي شمير ٣٠٠ زره تنه ښودل شوی دی٠
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه ټبرونه
د برتانيې اقتصاد
د برتانيې اقتصاد زيات پرمختللی او د ټولنيز بازار د بازار په محوريت ولاړ اقتصاد دی. د اسمي کورني ناخالص توليد (GDP)  تر مخې اندازه شوی برتانيه په نړۍ کې شبږم ستر ملي اقتصاد لري، د پيرودلو د ځواک (PPP) له نظره د نړۍ اتم ستر اقتصاد او د سړي سر ناخالص کورني عايد له اړخه پنځه ويشتم ستر اقتصاد دی، د نړۍ ۳.۳٪ جي ډي پي دا هېواد جوړوي.
برتانيه له زياتو نړیوالو شويو اقتصادونو څخه يو دی چې له انګلستان، سکاټلينډ، ويلز او شمالي ايرلينډ څخه جوړ دی. په ۲۰۲۰ز کال کې، برتانيه په نړۍ کې پنځم ستر صادرونکی او پنځم ستر واردونکی هيواد و. دا هېواد همدا راز درېیم ستر داخلي نېغ په نېغه بهرنۍ پانګونه هم لري، همدا راز پنځمه ستره باندنۍ بهرنۍ نېغ په نېغه پانګونه هم د برتانيې له خوا ده. په ۲۰۲۰ز کال کې، د اروپايي اتحاديې له اوه وېشتيو غړيو هېوادونو سره د برتانيې سوداګري د دې هېواد د صادراتو ۴۹٪ او وارداتو ۵۲٪ برخه جوړوله.
په برتانيه کې د خدماتو برخه پیاوړې ده چې په جي ډي پي کې ۸۱٪ ونډه لري، د مالي خدماتو صنعت يې له ځانګړي اهميت څخه برخمن دی او لندن په نړۍ کې دويم ستر مالي مرکز دی. «ايډننبرا» په ۲۰۲۱ز کال کې د خپلو مالي خدماتو د صنعت له امله په نړۍ کې په اولسمه درجه کې او په اروپا کې په شپږمه درجه کې ځای درلود. د برتانيې فضايي صنعت دويم ستر ملي هوايي صنعت دی. د دې هېواد د درمل جوړولو صنعت، کوم چې د نړۍ په کچه لسم لوړ مقام لري، د دې هېواد په اقتصاد کې خورا مهمه ونډه لري. د نړۍ په کچه په ۵۰۰ سترو شرکتونو کې، د شپږويشتو مرکزي دفترونه په برتانيه کې دي. د شمالي سمندر د تيل او ګازو په توليد سره اقتصاد وده کړې؛ په ۲۰۱۶ز کال کې د دې زېرمې ۲.۸ مليارده بيلره اټکل شوې وې، که څه هم له ۲۰۰۵ز کال راهيسې دا هېواد د تيلو خالص واردونکی هم دی. دا هېواد په سيمه ييزه کچه د نېکمرغۍ مهم بدلونونه لري، په داسې حال کې چې سويل ختيځ انګلستان او شمال ختيځ سکاټلينډ يې د سړي سر پر بنسټ تر ټولو شتمنې سيمې دي. د لندن د اقتصاد اندازه دا ښار په اروپا کې د سړی سر جي ډي پي له اړخه تر ټولو ستر ښار ګرځوي.
په اتلسمه پېړۍ کې برتانيه لومړی هېواد و چې صنعتي شو. د نولسمې پېړۍ په اوږدو کې، د دې هېواد د پراخېدونکي نېواکګرې سترواکۍ او ټيکنالوژيکي برترۍ په مټ، برتانيې په نړيوال اقتصاد کې څرګنده ونډه درلوده چې په ۱۸۷۰ز کال کې د نړۍ د جي ډي پي ۹.۱٪ برخه يې جوړوله. دويم صنعتي انقلاب په متحده ايالاتو او الماني سترواکۍ کې هم منځ ته راتلو؛ دې حالت د برتانيې په وړاندې يو مخ پر زياتېدو ننګونه پيدا کړه او د شلمې پېړۍ پر لور ولاړه. د لومړۍ او دويمې نړيوالې جګړې لګښتونو د برتانيې پرتليز مقام لا پسې ګمزوری کړ. د خپلې نړيوالې واکمنۍ په برخه کې د نسبتې کمۍ سره سره، په یوويشتمه پېړۍ کې برتانيې دا وړتيا درلوده چې په ټوله نړۍ کې د پام وړ ځواک او اغېز ولري.
د حکومت ښکېلتيا په بنسټيز ډول د ملکې د خزانې په مټ کارول کېږي چې مشري يې د خزانې وزير، سوداګرۍ، توانايۍ او صنعتي تګلارې وزارت کوي. له ۱۹۷۹ز کال راوروسته، د اقتصاد مديريت په پراخه کچه د ازادې سوداګرۍ تګلاره پلې کوي. د انګلستان بانک د برتانيې مرکزي بانک دی او له ۱۹۹۷ز کال راهيسې د دې بانک پولي تګلارې کميټه د سود د کچې ټاکلو، ټولنې ته د پيسو وړاندې کولو (هغه تګلاره چې حکومت په دې موخه شتمنۍ رانيسي، چې ټولنې ته زیاته اندازه کې پيسې وباسي/د پیسو مقدار کې اساني) او مخکې تګ لارښونې مسئوليت په غاړه لري.
د برتانيې دودپیسه باونډ سټرلينګ ده، کومه چې د متحده ايالاتو له ډالر، يورو او جاپاني ين څخه وروسته د نړۍ څلورمه تر ټولو ستره پولي زېرمه ده. دا همداراز په نړۍ کې لسمه تر ټولو زياته ارزښتمنه دودپيسه ده.
برتانيه د ټولګټو هېوادونو، G7، G20، د پيسو نړيوال صندوق، په اروپا کې د امنیت او همکارۍ سازمان، ناټو، د ملګرو متلونو د امنيت شورا، نړيوال بانک، نړيوال سوداګرۍ سازمان، د اسيايي زېربنايي پانګونې اسيايي بانک او ملګرو ملتونو بنسټګر غړی هېواد دی.
له ۱۹۴۵ څخه تر ۱۹۷۹ پورې
له دويمې نړيوالې جګړې وروسته، نوي کارګر حکومت په بشپړ ډول د انګلستان بانک، ملکي هوايي چلند، د تلفون شبکه، اورګاډي اداره، ګاز، او برېښنا ملي کړل، همدا راز د ډبرو سکاره، وسپنه، پولاد صنعتي شول چې په ۲.۳ ميلیونه کارګرو يې اغېز درلود. له جګړې وروسته برتانيه له کوم ستر رکود پرته له يو اږد پړاو څخه تېره شوه؛ په ۱۹۵۰ او ۱۹۶۰ز لسيزه کې په نېکمرغۍ کې په تېزۍ سره زياتوالی راغی.، په داسې حال کې چې د ۱۸۷۰ز لسيزې تر لومړيو پورې بې روزګاري بيا هم ښکته پاتې شوه او له ۳.۵٪ څخه زياته نه شوه. د ۱۹۶۰ او ۱۹۷۳ز کلو تر منځ د ودې کچه ۲.۹٪ وه، حال دا چې دا شمېره د فرانسې، لوېديځ المان او ايټاليې په څېر نورو اروپايي هېوادونو څخه ډېره شاته وه.
د ناصنعتي کولو موخه د کان کيندلو، زیات صنعت او توليد د کارونو بندول و چې په پايله کې يې هغې کارګرې طبقې دندې له لاسه ورکړې، کومې چې لوړ مزد  تر لاسه کاوه. په ۱۸۳۰ز کال کې د صنعتي انقلاب پر مهال د برتانيې د تولید کچه له ۹.۵٪ څخه ۲۲.۹٪ ته لوړه شوه. تر ۱۹۳۱ز کال پورې دا کچه ۱۳.۶٪ پورې، تر ۱۹۳۸ز کال پورې تر ۱۰.۷٪ پورې او تر ۱۹۷۳ز کال پورې تر ۴.۹٪ پورې راغورځېده. له هېواد بهر سيالۍ، د اختراعاتو کمښت، د سوداګريو اتحاديې، د خېر ښېګڼې دولت، د برتانيې سترواکۍ له لاسه ورکول او کلتوري چلندونه يې د وضاحت په توګه وړاندې شول. په ۱۹۷۰ز لسيزه کې په نړيواله کچه د توانايۍ بحران، د پيسو لوړ پړسوب (ګراني/د توکو قيمتي) او له اسيا څخه د کم نرخ چمتو کړای شويو وسايلو هېښونکی راتګ دا حالت د بحران تر نقطې ورساوه.
د ۱۹۷۳ز کال د تيلو د بحران پر مهال (په کوم پړاو کې چې د تيلو نرخونه څلور ځله زيات شول)، د ۱۹۷۳-۷۴ د ونډو بازار سقوط او د ۱۹۷۳-۷۴ز کلونو د بانکدارۍ دويمه درجه بحران له امله د ۱۹۷۳-۷۵ز کلونو د رکود پر مهال د برتانيې اقتصاد وغورځېد او د «هيرالډ ولسن» په مشرۍ د کارګر ګوند له خوا د «ايډوارډ هيت» حکومت ړنګ کړای شو، کوم چې مکخې له ۱۹۶۴ څخه تر ۱۹۷۰ز کال پورې حکومت کړی و. «ولسن» د ۱۹۷۴ز کال د مارچ په مياشت کې د لږکيو حکومت جوړ کړ او دا له هغه وروسته چې د فبرورۍ په ۲۸ نېټه عامو ټولټاکنو ځنډيدلی پارلمان ختم کړی و. د همدې کال په اکتوبر کې «ولسن» په ټوليز ډول د درې څوکيو اکثريت تر لاسه کړ. په ۱۹۷۰ز لسيزه کې د ډېرو نورو اروپايي هېوادونو په پرتله د کمزورې ودې حالت، له رکود وروسته هم زياتېدونکې بې روزګارۍ او د دوه هندسو پړسوب (دوه هندسو پړسوب يعنې له لسو څخه تر نهه نوي فيصده پورې په نرخونو کې زياتوالی) له امله اقتصاد ته زيان ورسېد، کوم چې له يو ځل څخه زیات له ۲۰٪ څخه تجاوز وکړ او له ۱۹۷۳ز کال وروسته کله کله له ۱۰٪ څخه کم و.
په ۱۹۷۶ز کال کې برتانيه اړ شوه چې د پيسو نړيوال صندوق څخه ۲.۳ مليارده پاونډه پور واخلي. «ډينس هيلي» چې هغه مهال د خزانې وزير و، اړ شو چې عامه لګښتونه کم کړي او نور اقتصادي اصلاحات راولي، تر څو دا پور خوندي کړي او له همدې امله د يو څه وخت لپاره د برتانيې اقتصاد وده وکړه، په داسې حال کې چې د ۱۹۷۹ز کال په لومړيو کې دا اقتصادي وده ۴.۳٪ وه. په شمالي سمندر کې د تېلو سترو زېرمو له موندل کېدو وروسته، برتانيه د ۱۹۷۰ز کال تر پايه پورې د تيلو خالص صادرونکی هيواد وګرځېد، کوم چې د پاونډ په ارزښت کې د پام وړ زياتوالی راوست او په دې سره په عموم کې صادرات زيات ګرانه او واردات زيات ارزانه شول. د ۱۹۷۹ز او ۱۹۸۰ز کلونو تر منځ د تيلو نرخونه دوه برابره شول او په دې سره د توليد ګټورتيا لا پسې کمه شوه. د ناخوښۍ د موسم له پای ته رسېدو وروسته، کله چې برتانيه په ګڼو عامو برخو کې له لاریونونو سره مخ شوه، د ۱۹۷۹ز کال د مارچ په مياشت کې د «جيمز کالاګن» حکومت د بې باورۍ رايه له لاسه ورکړه. نوموړي د ۱۹۷۹ز کال د مۍ په درېيمه نېټه عامې ټولټاکنې پيل کړی، د کوم په پايله کې چې د «مارګريټ ټاچر» د محافظه کار ګوند له خوا نوی حکومت جوړ شو.
د رسول الله کورنۍ
رسول الله د قريش ټبر (قبيلې) د ابن هاشم ښاخ څخه وو۔
د کورنۍ ونه
{familytree/start|style=font-size:95%;line-height:100%;}}