cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خبري ارزښت
د خوست په عملياتو کې ' ٣٣ وسله وال وژل شوي' په افغانستان کې د امريکا په مشرۍ ايتلافي ځواکونه وايي د هېواد په سوېل ختيځ کې په هوايي بريد کې ٣٣ وسله وال طالبان وژل شوي دي. دغه خبره ايتلافي ځواکونو د يوې خپرې کړې خبرپاڼې له لارې کړې ده. خبرپاڼه زياتوي عمليات وروسته له هغه پيل شول کله چې دوى په خوست ولايت کې د وسله والو طالبانو پټنځايونه په نښه کړل او بيا يې تر خپل هوايي بريد لاندې ونيول. د ايتلافي ځواکونو د خبرپاڼې پروينا، له دغو وسله والو کسانو سره د ار پي جي راکټ په شمول ځېنې درنې وسلې هم وې. د خبرپاڼې تر مخه، دغه هوايي بريد د جون پر ٣٠، د چنگاښ په لسمه تر سره شوى دى. خو طالبانو له تراوسه په دې اړه خپل غبرگون نه دى ښودلى.
د ښاغلي سهار راپورتاژ او د بي بي سي خبر يو له بله ډېر توپير لري. د بي بي سي خبر یوازې د اېتلافي ځواکونو د خبرپاڼې ژباړه ده. د ښاغلي سهار راپورتاژ یو زړه خوړین او د وېر او ناورین پیغام دی. ښاغلي سهار لیکي چې ناټو ځواکونو، سپي خو گرد سره هیر کړئ، پر بې وزلو ماشومانو او مېرمنو هم رحم ونه کړ. خو د بي بي سي لپاره دغه د ملکي کسانو وژنه یوازي د څو تنو وسلوالو ترهگرو مړینه وه، او بس.
ټول خبریالان پوهېږي چې راپورتاژ یوازې پر هغه پېښه لیکل کېږي چې خبریال ته، د رسنۍ مدیر او گرد سره ټولنې ته د خورا ډېر اهمیت وړ وي. خبریال کولای شي چې همدغه د بي بي سي لنډ خبر د تېلېفون په مټ هم له کوم کلېواله واخلې. دا شونې ده چې په رښتینولۍ به هم ټیکاو ولري. خو د یوه گزارش یا راپورتاژ لپاره خبریال باید هرو مرو د پېښې ځای ته ورشي. یو لنډ "غلط" خبر لکه د بي بي سي به یوازې د ژورنالېست پینځه دقیقې ونیسي، خو د یوه راپورتاژ یا گزارش لیکل-نظر په سکالو-کېدای شي چې ان میاشتې وغواړي. د یوه راپورتاژ لگښت د یوه لنډ خبر په کچه ښایي چې پنځوس ځلې ډېر شي.
د یاودنې وړه ده چې په همدې پېښې پسې دوه درې ورځې وروسته په کابل کې د مدافع وکیلانو یوه ټولنه جوړه شوه. پښتو اوبپاڼو په دې باره کې یوازې یو لند خبر ورکړ، خو پښتو بي بي سي رادیو او اوبپاڼې ته دا اړینه، ارزښتمنه او د لېوالتیا وړ وه چې په کابل، جلال آباد، خوست، او کندهار کې له خلکو وپوښتې چې د مدافع وکیل پېژني که نه. حال دا چې د مټاخان په پېښه کې یې له هېچا هم ونه پوښتل چې آیا په رښتیا ملکي کسان مړه دي که یاغي طالبان.
کابو درې اوونۍ کېږي چې په تخار کې د سلو په شا او خوا کې پښتنې کورنۍ د ځناورو له خوا کلابندې دي. هره دقیقه د دې گواښ شتون لري چې پر پېغلو او ماشومانو یې د زورواکانو له خوا تېری وشي. پښتو خبري اوبپاڼې په دې اړوند له لیکنو ډکې دي، او ان لا ځانگړي پاڼه ورته جوړه شوه، خو د پښتو بي بي سي په پاڼه کې لا تر اوسه ( ۰۹-۰۹-۲۰۰۸) پورې هېڅ خبر هم نشته.
د ښاغلي سهار د راپورتاژ او د بي بي سي خبر په پرتله کولو سره د خبریال او د خبري رسنۍ د مدیر اغېزه ښه ترا څرگندېږي چې څنگه یو خبر بې ارزښته او بل ارزښتمن گڼل کېږي.
هېره د نه وي چې د ډېرو لوستونکیو لپاره د روغتیا، زده کړې، خوراک او زموږ ټولنې ته د سولې یا نوو جگړو پیغامونه هم اړین او ارزښتمن دي چې باید تل پرې خبر ولیکل شي.
محمدکریم نور
فلیپین
فلېپین په رسمي توګه د فلېپین ولسمشریزه ده چې پلازمینه یې د مانیلا ښار او رسمي ژبي یې انګلیسي او فلیپیني دي.
په رسمي ډول د فیلیپین جمهوریت (فلیپیني: (Republika ng Pilipinas په سویل ختیځه اسیا کې یو له ټاپوګانو جوړ هېواد دی. دا په لوېدیځ ارام سمندر کې پروت دی او شاوخوا 7,640 ټاپوګانې لري، چې په پراخه توګه له شمال نه تر سویل پورې تر دریو اصلي جغرافیایي وېشونو لاندې ډلبندي شوي دي: لوزون، ویسایاس، او منداناو. فیلیپین په لوېدیځ کې له لوېدیځ فیلیپین بحر، په ختیځ کې له فیلیپین بحر او په سویل لوېدیځ کې له سیلیبس بحر سره پوله لري او په شمال کې له تایوان، شمال ختیځ کې له  جاپان، په ختیځ او سویل ختیځ کې له پالو سره سمندري پوله لري. سویل ته یې اندونیزیا، سویل لوېدیځ ته یې مالیزیا، لوېدیځ ته یې ویتنام او شمال لوېدیځ ته یې چین موقعیت لري. فیلیپین 300,000 کیلومتر مربع (120,000میل مربع) مساحت لري او تر 2020ز کال پورې یې شاوخوا 109 میلیونه نفوس درلود او د نړۍ دیارلسم ډېر نفوس لرونکی هېواد دی. فیلیپین یو څو مليته دولت دی، چې د خپلو ټاپوګانو په اوږدو کې بېلابېل توکمونو او کلتورونو لري. مانیلا د هېواد پلازمېنه ده، په داسې حال کې چې تر ټولو لوی ښار یې کوزون ښار دی، دواړه د میټرو مانیلا په ښاري سیمه کې پراته دي.
په 1896ز کال کې د فیلیپین انقلاب پیل شو، چې بیا د 1898ز کال په هسپانوي-امریکایي جګړې کې ښکېل شو. هسپانیې دا سیمه متحده ایالاتو ته وسپارله، په داسې حال کې چې د فیلیپین انقلابیانو د لومړي فیلیپین جمهوریت اعلان کړ. د فیلیپین – امریکایی جګړه د متحده ایالاتو له خوا د سیمې کنټرول په رامنځته کولو سره پای ته ورسېده، چې دوی د دویمې نړیوالې جګړې په لړ کې د جاپاني ټاپوګانو تر برید پورې ساتلې وه. فیلیپین له ازادۍ وروسته، په 1946ز کال کې خپلواک شو. له هغه وخت راهیسې، واحد خپلواک دولت ډېری وختونه له ډیموکراسۍ سره ګډې وډې تجربه وکړې، چې د خلکو د ځواک انقلاب له خوا د دیکتاتورۍ ړنګول په کې شامل دي.
دا یو مخ پر ودې بازار او یو نوی صنعتي هېواد ګڼل کېږي، چې اقتصاد یې د کرنې پر بنسټ د خدماتو او تولیداتو پر بنسټ ولاړ دی. فیلیپین د ملګرو ملتونو، د سوداګرۍ نړیوال سازمان، د سویل ختیځې اسیا د هېوادونو ټولنې، د اسیا - ارام سمندر د اقتصادي همکارۍ فورم او د ختیځې اسیا سرمشریزې بنسټ اېښودونکی غړی دی. د الکاهل سمندر د اور په حلقه کې د یوه ټاپو هېواد په توګه د فیلیپین موقعیت او استوا ته یې د نږدیوالي له امله د زلزلې او طوفانونو له خطر سره مخ دی. دا هېواد بېلابېلې طبیعي زېرمې او د نړۍ په کچه د حیاتي تنوع له مخې لوړ دریځ لري.
ریښه پېژندنه
هسپانوي کشفونکي روی لوپیز دی ولالوبوس په 1542ز کال کې د خپل سفر په لړ کې د استونیا له دویم شهزاده فیلیپ وروسته د لیټ او سمر ټاپوګانو نومونه «فیلپیناس» کېښودل. په نهایت کې د «لاس اسلاس فیلیپیناس» نوم د ټاپوګانو د هسپانوي ملکیتونو پوښلو لپاره کارول کېږي. مخکې له دې چې هسپانوي واکمنۍ رامینځته شي، د ټاپوګانو لپاره نور نومونه؛ لکه اسلاس ډیل پونینټ (د لوېدیځ ټاپوګان)، میګیلان او سان لازارو د هسپانویانو له خوا په سیمه کې د ټاپوګانو د راجع کولو لپاره هم کارول کېدل.
د فیلیپین د انقلاب په لړ کې، مالولوس کانګرس د فیلیپین جمهوریت د تاسیس اعلان وکړ. د هسپانیا – امریکا جګړې (۱۸۹۸ز کال) او د فیلیپین – امریکا له جګړې (۱۸۹۹ز–۱۹۰۲ز) نه تر د مشترک المنافع دورې (۱۹۳۵ز–۱۹۴۶ز) پورې، د امریکا استعماري چارواکو دغه هېواد د فیلیپین ټاپوګان په نامه ونوماوه، چې دغه نوم یې هسپانوي ژباړه وه. متحده ایالاتو له فیلیپین ټاپوګانو نه فیلیپین ته د هېواد د حوالې د بدلولو بهیر پیل کړ، په ځانګړې توګه، کله چې یې د فیلیپین د خپلواکۍ په قانون یا د جونز په قانون کې یادونه شوې وه. د فیلیپین جمهوریت بشپړ رسمي سرلیک، د راتلونکي خپلواک دولت په نوم د 1935ز کال په اساسي قانون کې شامل شو همدارنګه د اساسي قانون په ټولو راتلونکو تعدیلاتو کې یې هم یادونه شوې ده.
تاریخ
په اوسني فیلیپین کې د لومړیو انسانانو د ژوند شواهد شته، چې 709,000 کاله مخکې یې هلته ژوند کاوه. له کالاو غار نه د هډوکو لږ شمېر په احتمالي توګه د یو نامعلوم هومو لوزونیسیس استازیتوب کوي، چې شاوخوا 50,000 نه تر 67,000 کاله وړاندې یې ژوند کاوه. د اوسني انسان تر ټولو پخواني پاتې شوني، چې په دغو ټاپوګانو کې موندل شوي د پالوان د تابوون غارونو پورې اړوندېږي، چې له 47,000 ± 11-10,000 کاله وړاندې مخینه لري.
لومړني اسټرونیایان شاوخوا 2200 مخکې له میلاده  فیلیپین ته ورسېدل ، له تایوان نه یې بتانیس ټاپو او شمالي لوزون مستقر کړل. له هغه ځایه، دوی د فیلیپین او سویل ختیځې اسیا نورو ټاپوګانو ته په چټکۍ سره خپاره شول. دا نفوس د موجوده نیګریټویانو سره یوځای شوی، چې په پایله کې یې اوسنۍ فلیپیني توکمیزې ډلې رامنځته شوې، چې د اسټرونیسیا او نیګریټو ډلو ترمنځ د جینیاتي ترکیب مختلف تناسب ښیي. جینیټیک لاسوندي د اسټرواسیاټیک، پاپوان او د سویلي اسیا د وګړو د کډوالۍ احتمال هم په ګوته کوي. د جیډ اثار موندل شوي، چې 2000 کاله مخکې له میلاده تاریخ لري، د لینګلینګ او جیډ توکي، چې په لوزون کې جوړ شوي، له تایوان نه د خامو موادو په کارولو سره پیدا شوي دي. په 1000 مخکې له میلاد کې، د ټاپوګانو اوسېدونکو په څلورو ډولو ټولنیزو ډلو وېشل شوي وو: ښکاري قبیلې، جنګیالۍ ټولنې، غره ییزه پلوټوکراسي او د بندرونو سلطنتونه.
ډیموګرافیک
د هېواد نفوس د نفوسو کمیسیون له خوا د 2018ز کال د ډسمبر تر 31مې پورې 107,190,081 اټکل شوی و، دا اټکل د 2015ز کال د وروستۍ نفوس سرشمېرنې پراساس د فیلیپین د احصایې ادارې له خوا ترسره شوی و. نفوس له 1990ز کال نه تر 2008ز کال پورې نږدې 28 میلیونه زیات شوی، چې په هغه وخت کې یې 45٪ وده درلوده. په فیلیپین کې لومړنۍ رسمي سرشمېرنه په ۱۸۷۷ز کال کې ترسره شوه او د نفوس شمېر یې ۵۵۶۷۶۸۵ و.
ژبې
ایتنولوګ په فیلیپین کې د 186 جلا ژبو لیست وړاندې کوي، چې 182 یې ژوندۍ ژبې دي، په داسې حال کې چې 4 نورې یې هېڅ پېژندل شوي ګړودونه نه لري. زیاتره مورنۍ ژبې د مالیو پولینیشیایي ژبو د فیلیپیني څانګې برخه ده، چې پخپله د استرونیسیایي ژبې د کورنۍ یوه څانګه ده. پر دې سربېره، د هسپانوي پر بنسټ په ټولیز ډول د کریول بېلابېل ډولونه د چاواکانو په نوم شته دي. دلته ډېری فیلیپین نیګریټو ژبې هم شته، چې ځانګړي لغتونه لري او د اسټرونیسیا کلتور له اغېزو ژوندي پاتې دي.
فیلیپیني او انګلیسي د هېواد رسمي ژبې دي. فیلیپیني د ټاګالوګ یوه معیاري نسخه ده چې عموما په میټرو مانیلا کې ویل کېږي. فیلیپیني او انګلیسي دواړه په حکومت، زده  کړه، چاپ، نشراتي رسنیو او سوداګرۍ کې کارول کېږي، درېیمې ځایي ژبې  هم ډېری وخت په ورته مهال کې کارول کېږي.
دین
فیلیپین یو سیکولر دولت دی چې د مذهب ازادي ساتي. عیسویت برلاسې عقیده ده، چې شاوخوا 89٪ نفوس یې لري. فیلیپین تر 2013ز کال پورې، د نړۍ درېیم لوی رومن کاتولیک نفوس درلود او په اسیا کې تر ټولو لوی مسیحی ملت و. د 2015ز کال د سرشمېرنې معلوماتو موندلې، چې شاوخوا 79.53٪ نفوس پر کاتولیکزم باور لري. شاوخوا 37٪ نفوس په منظمه توګه په عشا رباني مراسمو کې ګډون کوي. 29٪ کاتولیکان ځانونه ډېر مذهبي ګڼي. یوه خپلواکه کاتولیکه کلیسا، د فیلیپین خپلواکه کلیسا، شاوخوا 66,959 پیروان لري. پروټیسټان په ۲۰۱۵ز کال کې ۹.۱۳ سلنه نفوس درلود. د نفوس 2.64٪  برخه یې د Iglesia ni Cristo غړي دي. د فیلیپین د انجیل کلیسا د شورا پیروان د ټول نفوس 2.42٪ برخه جوړوي.
جغرافیه
وېشنيزه:فلېپین وېشنيزه:آسیا غړي هیوادونه وېشنيزه:د انگریزي ژبې ویونکي هیوادونه
لېږد ۴۵
لېږد ۴۵ (انگلیسي: Expedition 45) نړیوال تشيال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو پنځه څلوېښتم ماموریت دی.
سرچينې
وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
رمانتیک
رمانتیک فلم یاهم رومانتیک فلم سریال یاهم تلویزیونی ډرامه ته ویل کیږي چې د فلم موضوع عاشقانه وی (رمانتیک-عاشقانه) او د فلم په مرکزی لوبغاړو وګرزی په ځانګړی توګه یو هلک او جلی باندی.
د خلکو خدمتکار
د خلکو خدمتکار یو اوکراینی کمیډي تلویزیونی سریال دی چې ټول دری فصله لري.یاد سریال د اوکراین هیواد د سیاست په اړه دی.
لېږد ۴۶
لېږد ۴۶ (انگلیسي: Expedition 46) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو شپږ څلوېښتم ماموریت دی.
سرچينې
وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
ګونوزوم / جنسي کروموزومونه
ګونوزوم یا جنسي کروموزومونه
یو انسان ۲۳ جوړې کروموزومونه لري. ۲۳ کروموزومونه د پلار له خوا څخه او ۲۳ کروموزومونه د مور له خوا څخه.
دا درویشتمه جوړه کروموزومونه یې د ګونوزوم یا د جنسي کروموزومونو په نوم یادېږي. په دغه جوړه کروموزومونو کې د انسان د جنس ( نر یا ښځه) جین پروت دی.
د نر جنسي کروموزومونه ایکس او وای ( X Y) دي￼.
د ښځې جنسي کروموزومونه بیا یوازې ایکس او ایکس
( X X) دي.
وحيده رحمان
وحيده رحمان د هندي سينما يوه پخوانۍ ستورې ده. اغلې رحمان په گڼ شمېر هندي فلمونو کې کار کړی. هغه اصلاً د هند د جنوبي ولايت تاميل ندو يوه مسلمانه ده خو وروسته له دې چې ممبي ته راکډه شوې نو هلته يې بيا هندي زده کړې او په همدې توگه د باليووډ په فلمونو کې د ستورې په توگه يې په کار پيل کړی.
د اقلیم له بدلون نه انکار
د اقلیم له بدلون نه انکار یا د نړیوالې تودوخې انکار، رد، ګوښه کول یا بې بنسټه شک دی چې د اقلیم د بدلون په اړه له ساینسي ټولنې سره په ټکر کې دی، په شمول د هغه حد چې دا د انسانانو له خوا رامنځته کیږي، په طبیعت او بشري ټولنې باندې د هغې اغېزې او د موافقیت احتمال، د انساني عمل په واسطه د نړۍ تودوخې ته.
زیات هغه کسان چې د انتروپجنیک نړیوالې تودوخې په اړه د ساینسي اجماع په اړه بې بنسټه شکونه ردوي یا شکمن اقلیمي بدلونونه سم ګڼي، ساینس پوهانو یادونه کړې ده چې دا ناسم بیان دی.
نیلي نهنگ
نیلي نهنگ (په انگرېزی:Blue whale په لاتين: Balaenoptera musculus) د سمندري تي لرونکي ځناورانو څخه دي چی په هندي سمندر، اتلانتيک سمندر اوغلی سمندر ژوند کوي. نوموړي نهنگ د نړی تر ټولو لوی ځناور دي چی اوږدوالي یی ۳۰ متره دی او وزن یی ۲۰۰ټنو ته رسېږي. نیلي نهنگ د سمندري ځناورانو څخه تر ټولو سریع هم دي چی د لمبو سرعت یی ۵۵ کیلومتره په ساعت کی ته رسېږي. نوموړي سمندری ځناور هر ورځ څلور ټن د فشریاتو څخه خوړلای سی. په اوس وخت کی د نړی په سمندرونو کی د نیلی نهنگ د شکار کولو په سبب یوازې ۵۰۰ تنه نيلي نهنگان ژوند کوي.
د اقلیم له بدلون نه انکار
د اقلیم له بدلون نه انکار، هغه وخت رامنځته کېدی شي، کله چې افراد یا ټولنیزې ډلې ساینس ومني؛ مګر په دې سربېره شرایطو ته په رسېدو کې پاتې راځي یا د دوی منل په عمل کې ژباړي. د ټولنیزو علومو زیاتو مطالعاتو دا درېځونه د انکار، تخفیف او د پروپاګند ډولونو په توګه ارزولي دي.
نیلي نهنگ
وېشنيزه:نهنگان
د اقلیم له بدلون نه انکار
په اقلیمي ساینس باندې د خلکو باور ته د زیان رسولو کمپاین، د صنعتي، سیاسي او ایډیالوژیکي ګټو له خوا (د انکار ماشین) سازمان په توګه تشرېح شوی او د محافظه کاره رسنیو او شکمنو بلاک ګرانو له خوا ملاتړ شوی، چې د نړیوالې تودوخې په اړه ناڅرګندتیا رامنځته کړي.
د اقلیم په ساینس کې د خلکو باور کمزوري کولو لپاره تنظیم شویکمپاین، له محافظه کاره اقتصادي پالیسيو سره تړاو لري او د صنعتي ګټو له خوا د CO2 اخراج تنظیمولو لپاره ملاتړ کېږي.
په متحده ایالاتو کې د اقلیم د بدلون انکار د فوسیل فولس لابي(Fossil Fuels lobby)، کوچ برادرس(Koch brothers) او د صنعت مدافعین او محافظه کاره فکري مخزن (think tanks) سره تړاو لري. د اقلیم بدلون په اړه له ۹۰٪ نه زیات کاغذونه د ښي اړخ فکر کولو مخرن نه سرچینه اخلي.
لکه څنګه چې په دې وروستیو کې د ۱۹۷۰ز کال په څېر، د تیلو شرکتونو څېړنې خپرولې ،چې په پراخه توګه د نړیوالې تودوخې په اړه د ساینسي ټولنې نظر سره موافق دي. سره له دې، د تېلو شرکتونو د څو لسیزو راهیسې د عامه ناسمو معلوماتو خپرولو لپاره د اقلیم د بدلون انکار تنظیم کړی. یوه ستراتیژي چې د تنباکو صنعت له خوا د تنباکو څکولو خطرونو تنظیم شوي انکار سره پرتله شوې او ډېری وختونه ان د هغو اشخاصو له خوا ترسره کېږي ،چې مخکې یې د تنباکو صنعت د بندیز پروپاګند خپاراوه.
لېږد ۴۷
لېږد ۴۷ (انگلیسي: Expedition 47) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو اووه څلوېښتم ماموریت دی.
د اقلیم له بدلون نه انکار
اصطلاحات
« د اقلیم د بدلون شک» او « د اقلیم د بدلون انکار» د نړیوالې تودوخې د کچې په اړه د ساینسي اجماع انکار، ګوښه کول یا بې بنسټه شک ته اشاره کوي، د هغه اهمیت له انسان سره په بشپړه توګه یا په یوه برخه کې تړاو لري.
لېږد ۴۷
وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
د اقلیم له بدلون نه انکار
اصطلاحات
که څه هم د شک په منځ کې توپیر شته دی، چې د یوې ادعا په حقیقت کې شک او د یوې ادعا د رښتیني انکار څرګندونه کوي. په عامه بحثونو کې «د اقلیم شک» د اقلیم د انکار یا متضاد مفهوم په توګه کارول کېږي.
په ۱۹۹۰ز کال کې اصطلاحات راڅرګند شول، که څه هم ټول ساینس پوهان د پروسې د یوې اصلي برخې په توګه ساینسي شک ته غاړه ږدي، خو په ۱۹۹۵ ز کال د نومبر په نیمایي کې د (شک) کلیمه، په ځانګړي توګه کارول کېده چې له ساینسي اجماع سره مخالف نظرونه یې خپاره کړي دي.
د ساینس پوهانو دې کوچنۍ ډلې، خپل نظرونه د ساینسي ټولنې پر ځای په عامه بیانونو او رسنیو کې وړاندې کړل. دا کار دوام لري. د ۱۹۹۵ز کال په دسمبر کې په یوه مقاله (تودوخه رڼایي ده)  کې راغلي: « د نړۍ د اقلیم تودوخه د انکار یو اور روښانه کوي»، راس جیلبسپان(Ross Gelbspan) وویل چې: صنعت د« پر له پسې او ښه تمویل شوي کمپاین» کې د عامه افکارو د مشغولولو لپاره د شک کوونکو یوه کوچنۍ ډله بوخته کړې وه.
په ۱۹۹۷ ز کال کې، د The Heat is on)) کتاب ممکن لومړنۍ کتاب وي، چې په ځانګړې توګه یې په موضوع (تودوخه) باندې تمرکز کړی دی.
په دې کې، جیلبسپان د «انکار او فشار په پر له پسې کمپاین» کې «له نړیوالې تودوخې هراړخیزانکار» په اړه بحث وکړ، چې په کې د « شنو خونو شکمنو» ناڅرګنده تمویل شامل دی، «له  اقلیم شک کوونکو» سره چې خلک مغشوش کوي او پریکړه کوونکو باندې اغېزه کوي.
د ۲۰۰۶ ز کال په نومبر کې CBC تلویزیون مستند فلم د کمپاین په اړه د انکار ماشین نومول شوی و. په ۲۰۰۷ ز کې ژورنالیست شارون بیګلي « د انکار ماشین» په اړه راپور ورکړ، چې یوه جمله یې وروسته د اکاډمیکانو له خوا کارول کېږي.
متحده ایالات
د اقلیم د بدلون انکار صنعت په متحده ایالاتو کې خورا پیاوړی دي.
په ۲۰۱۶ ز کال کې د متحده ایالاتو په ټاکنو کې د جمهوري ریاست هر نوماند  د اقلیم بدلون پوښتنه رد کړه او د متحده ایالاتو مخالفت یې وکړ. د اقلیم بدلون ته د رسېدو لپاره د حکومت ګامونه، لکه څنګه چې په متحده ایالاتو کې د سنا جمهوري غوښتونکي مشریې لري.
د پنټاګون راپور په ګوته کړې ده چې څنګه د اقلیم بدلون انکار ملي امنیت ګواښي.
نړیوال
د کلیکسیټ (Clexit) ایتلاف ادعا کوي: « د یو نوي نړیوال سازمان، کوم چې د پاریس د نړیوالې تودوخې د قیمتي او خطرناک تړون د تصویب مخه نیسي».
دا په ۲۶ هېوادونو کې غړي لري. د Guardian ورځپاڼې په وینا: « د کلیکسیټ مشران په پراخه کچه د تنباکو او فوسیل تېلو تمویل شوي سازمانونو کې ښکیل دي».
خپرونکي، ویب پاڼې
د ۲۰۲۱ ز کال په نومبر کې، له ډیجیټل کرکې سره د مبارزې مرکز(Center for Countering Digital Hate) له خوا یوې مطالعې « لس حاشیوي خپروونکو» په ګوته کړل چې په ګډه د شاوخوا ۷۰ سلنه فیسبوک کاروونکو له منځپانګې سره د اقلیم بدلون ردولو لپاره مسؤل وو.
فیسبوک ویلي  دي چې: سلنه یې لوړه شوې او مطالعه یې بې لارې کوونکې(ګمراه کوونکې) وبلله.
د زهرجن لس (toxic ten) خپرونکي: بریټبارټ نیوز، ویستم ژورنال، نیوزمیکس، ټاون هال، د رسنیو څېړنیز مرکز، واشنګتن ټایمز، فدرالیسټ ، ډیلي وار، RT تلویزیون شبکه او پیټریټ پوسټ.
د نړیوالې تودوخې په اړه دلیلونه او درېځونه
د اقلیم د بدلون ځینې انکار کوونکي ډلې وایي چې: Co2 یوازې په اتموسفیر کې ټریس ګاز دی (تقریباٌ ۴۰۰ppm، یا ۰۰۴٪، په هرو ۱۰۰۰۰ برخوکې۴ )، نو دا په اقلیم باندې لږ اغېز لري.
د فوسیل سون توکو سوځول، هر کال شاوخوا ۳۰ ملیارده ټنه Co2 جوړوي، چې ۱۳۰ ځله دا مقدار د ولکانونو په واسطه تولیدېږي.
په داسې حال کې چې د اوبو بخار د شنو خونو ګاز دی، د Co2 په پرتله د اوبو بخار اتموسفیر ژوند شاوخوا ۱۰ ورځې دی؛ په دې معنا چې Co2 د تودوخې د زیاتوالي اصلي عامل دی. د اوبو بخار د غبرګون په توګه کار کوي، نه د جبري میکانیزم په حیث. د اوبو بخارونه د ۱۸۰۰ ز کال په وروستیو کې د اقلیم په ماډلونو کې شامل شوي دي.
دا ګروپونه ډېری وختونه طبیعي تغییراتو ته اشاره کوي، لکه: د لمر ځایونه، کازمیکې وړانګې او د تودوخې ککړتیا تشرېح کولو لپاره. د دې ډلو په وینا: طبیعي بدلونونه شتون لري چې د وخت په تیریدو سره به کم شي او دا په انسان باندې لږه اغېزه لري. دا فکتورنه د مخه په پام کې نیول شوي دي. کله چې د اقلیم ماډلونه رامنځته شول او ساینسي اجماع دا ده، چې دوی نه شي کولی، د تودوخې لیدل شوې ککړتیا تشېح کړي.
په ۲۰۱۸ ز کال د مې په میاشت کې، د ساینس، فضا او ټیکنالوژۍ په اړه د متحده ایالاتو د کور کمېټې په غونډه کې، د الاباما استازي مو بروکس ادعا وکړه چې:  د سمندر د سطحې لوړولی د ګلیشیرونو د خړوبولو له امله نه، بلکې د ساحلي تخریب او خټو له امله رامنځته کېږي چې له سیندونو نه سمندر ته تېریږي.
لېږد ۴۳
سرچينې
وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
آرسېنېک
آرسېنېک (په انگرېزي: Arsenic) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د As سمبول او ۳۳ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.
سرچينې
وېشنيزه:کيمياوي توکي
کیوومیزو - دیره مندر
د کییومیزو - ډیرا معبد د جاپان په کیوتو کې یو معبد دی. په ۷۷۸ کې تاسیس شوی. وېشنيزه:جاپان وېشنيزه:کیوتو وېشنيزه:آسيا
الاقصی جومات
الاقصی جومات (په عربي ژبې کی:المسجد الأقصى) د قدس د مذهبي ودانیو څخه تر ټولو مشهور او مهم مسجد دي چی د قدس په ختیځ کی د الحرم القدسي الشريف پر غر باندی پروت دي. الاقصی په جومات کی ۵۰۰۰ خلک لمونځ کولای شی. په ۱۹۶۷ کال کی د قدس د ختیځ سیمه د صهیونیست د رژیم لخوا ونیول شو.
وېشنيزه:اسرائیلي جوماتونه
۲۵۵ (عدد)
۲۵۵ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۵۴ څخه  مخکي او د ۲۵۶ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۵۵:
په کلینډر کې
۲۵۵ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۵۵ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
پرتګال
پرتګال په پرتګالي Portuguesa) په انګلیسي República Portuguesa) د اروپا سویل لویدیځ کې پروت هیواد دی. چې پلازمېنه یی لیسبون دی. او رسمي ژبه یی پرتګالي ده. د پرتګال نفوس ۰۰۰'۵۰۰'۱۰ نفره د پیسوواحد یې یورو او مساحت یې ۲۱۲'۹۲ کیلومتره مربع دی. پرتګال په اروپایي ټولنه او ناټو سازمان کې هم غړیتوب لري.
اقتصاد
وېشنيزه:پرتگال وېشنيزه:د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
دځنګلونو پالېسۍ
پورته کوونکی فیض الرحمن احمدی دلغمان پوهنتون محصل
دځنکل پاليسې دانکشاف
]] اودڅړځايونوrangeland))،داوبوسطحه(watersheds)،تحقيق(research)اوتعليم(education)ته دپرمختګ لپاره لاندي مختلف دلايل موجود دي. •	دمحتلفوادارولپاره ګټوره ده چې يودبل سره خبرو اتروددوام له لاري په زړه پوري معاهدوته ورسيږو. •	يودوه اړخيزه قبول شوي دځنګل پاليسي دملکتونوديوځاي والې اساس جوړو ي •	هغه اداري چې دځنګل په سکتورکې کارکوي ديوي ټولنې لپاره قانوني پاليسي جوړوي دکوم څحه چې په خاص ډول پراخه ګټه احيستل کيږې اودغه پاليسی دځني لويووزارتونوپه ملتياجوړيږې لکه زرعت وزارت،دانرژي وزارت،پلانګذاري وزارت اودمالي وزارت. •	دځمګل ملی پاليسي خلکوته دپرمختګ،کار اودپاليسي دسامانونوپه اړه ښې لارښوني کوي کوم چې دځنګل دقانون په جوړولوکي شامل دي. •	دځنګلونوملي پاليسي دځنګل پوهنې اداروته دپلانګزاري اونوروعملياتوپه اړه لارښوني کوي په کوم کې چې اداري نمايندکۍ په مختلفوليولونوکارکوي •	 دځنګلونوملي پاليسي ددولتي اوغيري دولتي ادارواوعامو خلکو تر منځ يوځاي والي،تنظيم اوهمکاري اسانه کوي •	دځنګلونوملي پاليسي بين المللي پاليسي ترمنځ دخبرواترواساس تشکيلوي دځنګلونو ملي پاليسي ديومرجع په حيث کارکوي ترڅودښکاره کيدونکې موضوع ګانوته رهنمائي وکړي په خاصه توګه کومي چې ډيري تيزياوسختي وي اياپه ظاليمانه ډول رامنځته شويوي.
دځنګلونودملي پاليسي لپاره عمومي قانون
۱-دځنګل دمنابعو څحه په معقول ډول زياته استفاده کول ۲-داوږدي يالنډي مودي لپاره داهدافوثبت کول اود اهداف په ستراتيژي کې معرفي کول ۳-دولت اوشخصي نمائندګۍ مسؤليت لري چې دځمکي داستعمال څخه ساتنه وکړي چې دغه کاردځنګل په پرمحتګ اوفعاليتونوبندي مستقيم ياغيري مستقيم تاثيرغورځوي.
دځنګل پاليسي دڅه په شان ښکار
دځنګل پاليسي په هيوادکې بدلون رامنځته کوي اودهغوکارونولپاره تصميم نيسي کوم چې دحکومت اونوروادارورابطه دځنګل سره قايموي.په مختصرډول داسي وايوچې هغه خلک چې په انفرادي ډول کارونه کوي دحکومت يانورو اداروپه واسطه دپاليسي په مرسته رايو ځاي کيږې.همدارنګه په تدريجي ډول دپاليسي عملي کول دهغه خلکودعملونوپه شان ده کوم چې محيطي شرايطو ته ځواب ووائي.درسمي شوي اونشرشوي دځنګل ملي پاليسي دجګړي ډګر،تنظيمونکي اوملاتړکونکې سترتيژي په شان دي يادمختلفو خلکواوفيصله کونکوترمنځ ديومنل شوي پرمختيائي پروګرام په شان ده چې په ديوخاص هدف لپاره په لاره اچول شوي وي.ديورسمي شوي ځنګل دملي پاليسې ساختمان،اندازه،پرمختګ،استعمال اوپه دي باندي موافقه کول دقانوني اشخاصو کوم چې دځنګل دپاليسي فيصله کوونکې دي معلوموي اوديومملکت دتاريخ،کلتور،منابعواوارزوګانوڅحه يادونه ډيره ضروري ده چې بايددځنګل په پاليسي کې تشريح شي .همدارنګه يوه رسمي شوي ځنګل ملي پاليسي دځنګلونواوونوستراتيژۍ اواستعمال طريقې بايدپه روښانه ډول خلکوته معرفي کړي .همدارنګه تمه کيږي چې دځنګل پاليسي ديوهيواداوبل هيوادترمنځ اختلافات تشريح کړي بايديادونه وشي چې دځنګلونوتنظيم (management)او اداره( administration)بايدپه تدريجي ډول دځنګل په ملي پاليسي کې تشريح شي. دځنکل دملي پاليسۍ په مرسته کولای شوچې څنګه هغه منل شوي اهداف اوقبول شوي نتايج څرګندکړو.دځنګل ملي پاليسي ديوقانون په شان ده يا دهغه پلان په شان ده چې داوږدې مودې لپاره وي لکه دتايلنډاوتوکيوترمنځ د(NEPs) پروګرام دځنګل پاليسي ديوحکم يادزياتوحکمونوڅخه جوړه شوي وي يعني دزياتوساحوپورې مربوط وي لکه  دچين،جنوبي افريقااويوګنداترمنځ يوپروګرام. دځنګل پاليسي په پراخه پيمانه جوړېږي ،يواځې دځنګل په ساحې پورې مربوط نه ده بلکې په اوس وخت کې ديوهيواد دسرحداتواودهغه ټولنوپورې چې مشکلات په کې زيات وي اړه لري .همدارنګه ديوهيوادځنګلونه دهيواددخلکواومنابعوسره ارتباط لري چې په دې کې دهغوۍ استعمال ،دلرګيوتوليد،دمېووتوليد اوداسې نورتوليدات چې دنوڅخه لاس ته راځي اووحشي ژوندپرې ولاړدی شامل دي.
دځنګل پاليسي دلاندې مختلفوموادوڅخه جوړه شوې ده
⒈ دمنابعودمقداراوکيفيت ساتنه کول ترڅودهيواد اتباع ورڅخه استفاده وکړي او دراتلونکي نسل لپاره دتوليدتوان ،صحت اوپه خاصيت کې زياتوالی راوستل. ۲-دځنګل دټولوتوليدي منابعوساتنه کول کوم چې په قانون ،تنظيم نامه اودستورالعمل کې تکرارشوې وي،چې دارسمي (ليکل شوی) ياغيررسمي (محلي )قانون وي. ۳-دځنګلونودساتنې په واسطه دايکوسيستم په خدماتوکې زياتوالی راځي اوياورته نورهم دوام ورکول کېږي. ۴-دځنګلي منابعوساتنه ترڅوښه خالص اومخلوط توليدترلاسه کړواودټولنې په خدمت کې يې ورکړو ،چې داپه مستقيم ډول دملي پراختياسره کومک کوي. دځنګل دپاليسۍ موضوع ګانې اکثره وخت دپاليسۍ دپلي کونکولخوادرهنماپه شکل تيارېږي ،همدارنګه ديوهيوادمسؤليت دهرعمل په مقابل کې تشريح کوي .په ځينې مثالونو کې منابعوته رسيده ګي اودنوروباقدرته ادارې چې ورڅخه نظارت کوي هم دپاليسۍ په جوړولوکې شاملېږي .په تاريخي ډول داکثره ځنګل پاليسيووظايف دحکومت دنمائنده ګيو لخوا ټاکل کېږي .ديوځنګل ښه پاليسي بايددټولنې دزياتوپراخه اهدافوپورې تړلې وي ،دځنګل يوه رسمي   پاليسي تقريبا(۱۰-۲۰)کالوکې اعلامي ته تيارېږي ۱-شکل :-دځنګل پاليسي
دپاليسۍ مقصداواهداف
په يومملکت کې دټولوځنګلي منابعواحاطه کول دځنګل دپاليسۍ دهدفونوڅخه شمېرل کېږي دمثال په ډول صنعتي ياتجارتي ځنګلونه (Industrial or commercial forest) ،شخصي ځنګلونه (Private forests) ،ټولنيزځنګلونه(Community forests)،کرنيزه ځنګلداري (Agro forestry) ،دځنګل دساحې څخه بهر ونې (Tree outside forest) ، ښاري ځنګلونه (Urban forests) ،طبيعي ځنګلونه (Natural forests) اوځنګلي ساحې (Wood lands)  اوددوۍ تنظيم،استعمال ،ديوې ساحې اجاره کول اوملکيت شامل دي. اکثره دځنګل دپاليسيوحالات اومقصدکه وګورو نويوکم شمېر خصوصي اوعلمي موضوع ګانوته به يې په کې ځای ورکړی وي ،همدارنګه هغه برجسته،حقيقي اوډېرې اساسي موضوع ګانې چې دټول هيوادلپاره ضروري وي په خپل متن کې ځای پر ځای کړي وي .شايدپه دې کې دځنګل استعمال شوې ياله منځه تللې ځمکه هم شامله وي دبيلګې په ډول دتجارتي لرګيودتوليدساحه(Commercial timber production )،تفريحي اوسياحتي ساحه (Recreation and tourism) ،(Biodiversity production) ،هغه ساحه چې د لرګيو د توليد لپاره نه وي(Non wood forest production) ،حيواني علوم (Animal husbandry) ،کرنيزه ځنګلداري (Agro forestry) اومحيطي لوازم (Environmental services) لکه داوبوانتقال (Water supply)،دتخريب کنټرول (Erosion control) ،اقليم تنظيم (Climate regulation) او دکاربن خارجيدل(Carbon sequestration).
دځنګل دنوي پاليسۍ جوړولوضرورتونه
هغه مهم موضوعات چې په ملي سطه دځنګل په پاليسي تاثيراچوي په لاندي ډول دي. ۱-دلرګي استعمال دسون په منظور :- دسون په منظور دلرګي کم استعمال  سون موادوتخريب کموي اودودي دتوازون اصلاخ کولوپه وجه زيات لرګي توليديږي.دوي ديوملک په سطه نطريواوپلانونوته ضرورت لري په ملی سطه ديو ايالت دسيندونوپه سرحداتوکې دځنګلونوبيارغونه اودابودسطحې تنظيم بايدپلان شوي وي. ۲-دطبيعت ساتنه :- خلک مجبوراومکلف دي چې دوحشي ژوو هغه انواع جې دخطر سره مخامخ وي اودجبودتغيريدواونوروطبيعي اوسيدنځايونوساتنه وکړي کوم چې په عمومي توګه په ځنګل کې وجودلري لکه: پاکستان چې نړيوال طبيعيت ساتنې سازمان يوغړی دی،چې دبن Bonn تړون،Ramsar تړون دجبودساتنې په منظورکړې دي. ۳- ځنګلداري :ځنګلونه دعاموخلکولپاره عايدات برابروي اوهمدارنګه په دوامداره توګه دکليوالي ټولنوپه جوړولوکې کومک کوي ،په حقيقت کې دځنګلونوټولنيز ارزښت دځنګل پاليسيانوته ضرورت لري چې ملي ټولنيزپرمختګ،غربت کمول اودپروګرامونوتطبيقول په کې شامل دي. ۴-دځنګل مربوطه تجارت:هرهيواددخپل تجارت دپرمختګ لپاره دځنګلي محصولاتوڅخه استفاده کوي لکه :دپاکستان کلني صادرات دڅرمن ۹٪کېزي. ۵-دسياحت پراختيا:-دوخت په تيريدوسره دسياحت اوتفريح ته تقاضاپه زياتيدوده.په خصوصي توګه دپه شمالې ځنګلونوترمنځ چې بين المللي سياحت کونکي جذبوي. ۶-ځنګلداري اوملي اقتصاد:-دځنګل ايکوسيستمونه دخاوري،اوبو.ښايسته اوزړه راښکونکو منظرواودمحيط ساتنه او حفاظت کوي.دوی يواځې دحېواناتواونباتاتودملي ميراث ديومحدودې برخې په شکل دي.يعنې ددوې اساس او بنياد په حېواناتو او نباتاتو ولاړ دې.او په غېر مستقيم ډول دتفرېح،داوبو دسطحې دساتنې،دوحشي ژوو هستوګنځايونه او زينتي ارزښت لرونکو نباتاتو ملي اقتصاد په مخ وړي. ۸-دځنګل دبيارغونې ضرورتونه:-عام طبعي ځنګلونه او ګڼ نباتات په حقيقت کې دلرګيو ضرورتونه نشي پوره کولاې،ددی لپاره داساسي منابعو په عوض باېد فارم او نور شخصي ساحوکې دمختلفو نباتاتو ته داوليت حق ورکړل شي.
دځنګلداري دډيرښت لپاره راتلونکې تګلاره
Future strategies to promote forestry •	دځنګلونو ،مزرعو ،چړځايونواوداوبودمنابعودتوليدزياتوالی •	داړتياووکمول اودژونددسطحې لوړول •	دځنکلدارۍ په پروګرام کې شخصي سکتورونوته ځاې ورکول •	دپرمختللي مؤسيساتي دستګاووجوړول •	عامه اوشخصي طريقوپواسطه داوبودمنابعواصلاح کول ،بيارغول اوتنظيمول •	دټولنې په کرنيزوساحوکې دزياتوونوکرل •	دصنعت په منظورتجارتي کرنې ته اجازه ورکول •	دتخريب شوي اولمنځه تللي ځنګلي ساحې دمصنوعي اوطبيعې دوباره کرنې پواسطه بيا کرل. دځنګل دډيرښت لپاره په راتلونکې تګلاره کې لاندې نقاط شامل دي ۱- دځنګل دساحې ساتنه •	دتخريب شوې ځنګلي ساحې دوباره کرنې لپاره دمحلي خلکو په ګډون داوطلبه پروګرامونه شروع کول. •	دځنګلونوپه شاوخوا،دچړځايونواوشخصي ساحوکې دخلکو لپاره دسون اوعلوفې په منظور دونو کرل. ۲- دځنګلونوبشپړ تنظيم. •	په ځنګلونو کې د پخو او بالغو ونودحاصلاتوپه تيزۍ سره ذخيره کول •	ځنګلونه بايددساحې دوضعې په اساس صنف بندي شي اوداقتصادي مرجع په حيث په قوي توګه تنظيميږي •	ټول شنډ ځنګلونه دڅړځايونوپه شان دعلوفې ددوامداره او متوسط توليد،دخاورې اواوبودمنابعودساتنې په منظور تنظيميږې •	ټول ځنګلونه په خاصه توګه دکاري پلان پواسطه تنظيميږي ۳- په مزرعه کې دونو کرنه •	په شخصي ځمکو کې دلويواهدافو په منظور دونوکرل ددوامداره نرسرۍ دنيالګيو اوتخنيکي مرستوته ضرورت لري ،اودروزنې اوترويجي خدماتو پواسطه ساتل کيږي •	په ګڼ ډول دنباتاتو کرلو ته په جبه زارو ،مالګينو اونورو شخصي ځمکو په غاړو کې انکشاف ورکول •	په شخصي ځمکو کې دصنعتي لرګيودتوليد په منظوردونوکرل دکرنيزو نباتاتوپه پرتله زيات حاصل ورکوي
۴- په عامه اوخصوصي سکتورونو کې ټولنيزه ځنګلداري •	دحکومت دټولو سرکونو ،کانالونواوداوسپنودپټړيو په غاړو دقطار په شکل دونوکرنې ته پراختيا ورکول •	ټولنيزو مؤسيساتو ،اينجوګانو اوفابريکو ته په عامه ساحو کې لکه دهوټلونو ،مکتبونواونوروساحو کې دقطار په شکل دځنګل جوړونې ته اجازه ورکول ۵- دڅړځايونواوعلوفودتوليدپراختيا •	داضروري خبره ده چې څړځايونو ته په مستقيم ډول پراختيا ورکړل شي او دهغې ساتنه وشي ددې لپاره بايد توسيعي خدمات په کار واچول شي •	دټولو شخصي څړځايونو،علوفو اوداهلي حيواناتو لپاره پراختيايي پروګرامونوپه کار اچول •	په شخصي څړځايونو کې دعلوقو دتوليد ،په خاوره کې دکار کولواودوباره تخم شيندلوله لارې بايد زيات شي •	دشخصي مالونو دڅرونکو لپاره دمنظم دوراني څړ تاسيس کول ۶- دصنعتي لرګيواساسي پرمختګ •	په خصوصي سکتور کې دلرګې دصنعت ساتنه کول •	په فني اوعلمي ډول دلرګي دپروسيس پرمختللی جوړښت رامنځته کول •	دانسانانولپاره دصنعتي امکاناتوپه اړه دټريننګونوبرابرول •	دصنعت دتوليددتقويي لپاره دځمکې اودنرسري دنيالګيو څخه خام موادپلاس راوړي ۷- په ځنګلدارۍ کې شخصي پانګه اچونه •	ځنګلداري دسرمايه اچونې ،عامه ځمکو داجارې او نورو سهوليتونو پواسطه تقويه کيږي •	دځنګلدارۍ په پروسو کې دحکومت سره شخصي پانګه اچونه ۸- په ځنګلونوکې دقانون ترتيب ،تنظيم اوساتنه •	دنوروقوانينو په منځ کې عملي کول تر څودپاليسۍ لپاره دغه قانون نوې اودتطبيق نړ وګرځي •	دنوي ولايتي قانون معرفي کول •	داستعمال شوې ځمکې کرل •	دښه جوړښت لرونکوونودقطعه کولو مخنيوی کول •	دنيالګيوتدريجي کرنه په هغه ساحو کې چې دخلکوسره يې موافقه ترسره شوي وي نه په هغه ځمکو کې چې د خلکولخوا په زورنيول شوي وي ۹- دځنګل تربيت اوروزنه •	په خاص ډول داوبو دمنابعو،دوحشي ژونداومحيطي مطالعاتوته پراختيا ورکول •	دلوړې ټيکنالوجۍ لکه (عمومي انجينری اوکمپيوټر) پواسطه دځنګل دروزنه کول •	په ټولنيزه ځنګلدارۍ کې روزنيز پروګرامونه شروع کول •	دځنګل دروزنې خدماتو او پروګرامونوتقويه کول •	په ځنګل کې دروزنې دپروګرامونو داستاذانو معرفي کول •	دکافي بوديجې اونورو اساسي امکاناتو برابرول What is a national forest policy and why should a country have one
ملي پاليسي څه ته وائي اوولی يو هيوادبايديوه پاليسي ولري
دپاليسي اصطلاح يواځي دشکل له مخي نشوپيژندلي بلکي په مختلفولارودمختلفواهدافولپاره استعماليږ.اکثره وخت په متوسط ډول ئې داسي تعريفو.چې دکارکولويوکرس دي کوم چې قبول شوی وي اودقانون لاندي قرارولري. يوه پاليسي شايدديوملک حالت واضح کړيانه.داشايديوپلان وسې همدارنګه دځنګل پاليسي ديومعقول هدف اوپلان دجووړولواساس تشکيلوي.ياپه بل عبارت پاليسي درهنماتيارولوته اودلارښوني پوهې ته په منظم وخت کې ضرورت لري
Development of the forest policy
دځنګل دپاليسۍ پرمختګ
دځنګل دپاليسي په پرمحتګ ګې دوه اصول شامل دي.يو دقانوني اهدافومجموعه چې دبين المللي اشحاصو په واسط منل شوي اوطرحه شوي وي اودوهم ئې دتخنيکي عمليو راټولول اودټولنيزواداروسره مشهوره کول چې دپاليسي مفکوره په موجود وخت کې جوړوي او دپاليسۍ په عملي کولو کې دټولو ادارو قابليت يا توانائې. دقوانينورهنمائې کول :-                                                                        Guiding principles-1
دځنګل دپاليسي په پر مختګ ګې لاندي شيان شامل دي
دوام داره پرمختګ                                                                       Sustainable development-a په دي کې ځنګلونه په دوامداره ډول تنظيميږي.ددي لپاره چې په ښه شکل او په پوره اندازه توليد داوسنيواوراتلونکونسلونوته په واک کې ورکړي. په زړه پوري تکا مل-: poverty alleviation-b دځنګل په سکتورکې بايد دهمکاريو خاص پروګرام جوړشي چې زرکلن پرمختيائې اهداف ورڅخه لاسته راځي په دي سره عربت يا فقر راکميږي ،دمخيط حفاظت کېږي اوعذائې خدمات زياتيږي همدارنګه پهدي سره عربت ختميږي اوداهم ضروري ده چې هغه دخطر سره مخ ګروپونه چې په ځنګل کې هستوګنځايونه لريبايد خفاظت ئې وشي. عامه خلکوبرخه اخستنه اوپوهاوي - : public participation and awareness-c	تجروبوښودلي ده چې په احتمالي ډول دپاليسۍ عملي کول په يو سکتورکې او د حکومت،خصوصي سکتورونو،ټولنواونورواداروترمنځ دعامه مداخلي زيات والي اصلاح کېږی ددوي څخه د يوبرخه اخستل دټولني لپاره ډير مهم دي چې په دي سره په يوسکتورکې دعامه پوهاوي سطحه لوړيږي چې په نتيجه کې دځنګل خرابه اداره رامنځ ته کېږي. Inter-sector collaboration-d مربوطه داخلي همکاري                                                               که چيرته دځنګل پاليسي پيشهاد شي دابه ډيره فائيدمنه وي اوکه چيرته تنظيم اوعملي شووي اودحکومت اونورمناسبوواداروسره ئې موافقه کړي وي لکه زراعت (Agricultural) ، انرژي ،،    کانال کيندونکې (Mining) او محيط.همدا رنګه ضروري ده چې دپاليسي دملي پراختيا داهدافوسره مطابقت لري ځکه داديوپاليسي دعملي کولولپاره ډيرضروري دي چې په سياسي ډول ئې تصويب کړي. دزونونويانړيوالوهمکاري Regional and international co-operation-e دځنګل پوهني په سکتوريوشميرموضوعات په حقيقي ډول په نړيوله کچه تشريح شوي دي ددغه موضوعات په مربوطه هيواداودهغي مربوطه همسايه هيوادونوته ضروري دي چې وئې مني. دظرفيت جوړښت:- Capacity building - f ددغه پاليسۍ عملي کول سره مالي،انساني اوتخميکي ظرفيت قوي کېږي په شومول دنورو ادارو اومؤسيساتو.په حاصه دتوګه دمالي کيدوموضوع بايد دځنګل په رسمي کيدوکې تشريح شي. دقانون طريقه:- Rule of law-g ديوهيوادحالتو ته په کتلوسره داډيره ضروري ده چې په خاص ډول ئې اجرکړي قوي حاکيميت او دقانون اجراً اودهغه موضوع لپاره چې ځمکي په کې اشعال شوي وي تصميم نيول دي       تخنيکي کار اوعامه مشوري:-                   Technical work and public consultation ۲-  ديوهيواد دپاليسۍپه سکتورکې دځنګل دپاليسي دوام داره پرمختګ لومړني مرحلي لنډ تخنيکي مطالعات دي په وموجوده وخت کې په دي کې لاندي څلورپه کاروړونکي ګروپونه شامل دي. •	Forest management, reforestation and community forestry دځنګل تنظيم، دځنګل بيا احداث اوټولنيزه ځنګلداري. •	Conservation and wildlife management دوحشي ژوند خفاظت اوتنظيمول
۳-شکل:دځنګل دپاليسي پدمختګ
دځنګل دملي پاليسي
Main differences between forest policy and forest law ۵-جدول دځنګل پاليسۍ اودځنګل دقانون تر منځ توپيرونه دځنګل قانو Forest law Forest policy دځنګل پاليسي
Adopted and amended by Parliament or the Head of State through procedures determined by the Constitution or legislation داديومجلس په واسيطه ياديوملک دمشرپه واسيطه جوړيږي اوطبعي وضعي ياتصيبولوپه اساس تشريخ کيږي.
Can be adopted and amended through different procedures by different bodies, according to each and specific situation دمشخصوخلکواومشخصوطرزالعملونوپه واسيطه جوړيږي اوديوحاص ځاي پوي  اړه لري. Legally binding قانوني جوړښت دي Non-legally binding قانوني چوړښت نه دي Specifies rights and duties based on a policy vision or goals په صحيح ډول تعين شوي وياودپاليسۍ اهداف ئي اساسي وظيفه ده
Provides guidance by specifying visions, goals and how to reach them رهنما ئي دهغه چاپه واسيطه کېږي چې رسيده ګي ورته ولري اومشحص اهدافو څحه جوړيږي Must be specific to enable judicial dispute settlement and applied universally across urisdictions شايدمشحص قانون اوسي اودشرعي بحثونو د برابرولوقدرت ولري اودعمومي قلمروپه واسيطه تطبيقيږي. Can be general so it can be adapted to meet different and changing circumstances شايدعمومي اوسي اودمختليفوخلکوله خواداشتيراق کولولپارهقبول شوۍ وي اوپه شرحه کې برلون راوستلي شوو. Judicial powers to punish non-compliance شرعي کول ياوضعه کول ئي په زوردي بيدون دلاسته راوړنوڅحه.
Soft mechanisms to deal with non-compliance دوضعه کولويونرم ساختمان دي بيدون دلاسته راوړنوڅحه. Constitutionally or legally determined procedure needed for amendmentsss په صحيع ډول تعين شوي وي اودپاليسي اهداف ئې اساسي وظيفه ده.
Amended by those bodies that adopt the policy, through their respective procedures دهغه خلکوپه واسط جوړيږي چې پاليسي ئې قبوله کړي اويادهغي عملي کول ته درناوي ولري. په دې باره کې زياتره هيوادونه دځنګل ساحه دپلاټونوجوړولولپاره نقشه کشي کوي يازياتره مشابه اداري ساختمانونه دکارکولوساحه اندازه کوي په همدې ډول هرکله چې دځنګل ملي پروګرام(NFP) دځنګل دمجموعي پاليسۍ دکارشکل ته مراجعه وکړي نودپاليسۍ ارتباط اسانه کوي دځنګل دپاليسۍ نوی کېدل ياپرمختګ کول دځنګل دملي پروګرام (NFP)مطابق وي چې دادځنګل دملي پروګرام(NFP) مراحلونتيجه ياحاصل دی. دځنګل يوليکل شوي(رسمي شوي) پاليسۍ دمطالبوسرټکي ياهغه مشخص شوي اهداف ياموضوعات چې ورڅخه لاس ته راغلي و ي په مستقيم ډول په ستراتيژۍ (Strategies) ،پروګرام (Programmes) اودپلان په عملي کولو(Action plans) کې تکرارېږی .په همدې ډول دپاليسۍ اوستراتيژۍ په تکراري ډول استعمال دبدلون وړدی،همدارنګه ځينې هيوادونه د ځنګل پاليسي د ځنګل په ستراتيژۍ کې مشخص کوي. لکه England (United kingdom)، سعودي عربستان، صربيا اوويتنام .په مقايسوي ډول دځنګل دستراتيژ ۍ اسناددځنګل ملي پروګرام(NFP)داسنادونوسره يوشان والي لري.په ځني هيوادونوکې (کاميرون  Cameroon  فنلينډfinlands)دځنګل جوړشوي ملي پروکرام(NFP)دځنګل دپاليسي لپاره يوستراتيژيک پلان جوړوي همدارنګه دځنګل پاليسي بايددځنګل دملي پروګرام په اسنادوکې پلان ګزاري شي هغه پروګرام چې داوږدوخت لپاره طرخه شوي وي ياجوړشوي وي دکاري پلان عملي کول ئېدپاليسۍ ياستراتيژۍپه شان دي.Action plansيا Work planاکثره دلنډوخت لپاره مشخص کېږي. The relationship between policy, strategy ,law and action plan دکاري پلان، قانون ،ستراتيژي اوپاليسۍ ارتباط Policy Vision goal of government
Law Provide framework
Strategy Program how?
Action plan Operation planning
Developed under NFP or similar policy framework (NFP or used NFP plat form) دځنګل دملي پروګرام لاندي پرمختګ يادپاليسۍچوکاټ سره يوشان والي لري دي(دځنګل دملي پروګرام دنقشه کولوپروسه ده) How does a national forest policy link to other police?
دځنګلونوقانوني طبقه بندي
په عمومي ډول دملکيت په اساس ځنګلونه په دوه ګروپونو ويشل کېږي: ۱- ايالتي ملکيت (State owned) ۲- شخصي ملکيت (Private owned ) ۱- ايالتي ملکيت لرونکي ځنګلونه :په دې کې حفاظتي،غيرطبقه بندي شوي،اختصاصي اوحاصل ورکونکې ځمکه شامله ده. a.	اختصاصي ځنګلونه (Reserved Forest ): داځنګلونه په عمومي ډول دټولوعملونودواقع کېدوڅخه پاک دي يعنې په دې کې هيڅ څوک مداخله نشي کولای،مګرپه خاص ډول حکومت ته په کې اجازه ورکول کېږي. b.	حفاظتي ځنګلونه(Protected Forest):داهم ايالتي ځنګلونه دي اواختصاصي ځنګلونو سره فرق لري،داپه مستقيم ډول نه جوړېږي همدارنګه داوږدوخت لپاره په کاراچول کېږي.يادکليوالي خلکولپاره امتيازبرابروي.يوهيوادکې  داختصاصي ځنګلونوټول فعاليتونوته په حفاظتي ځنګلونوکې اجازه ورکول کېږي اودحکومت داطلاع په اساس ساتل کېږي. c.	حاصل ورکوونکي ځمکه(Resumed Lands):دغه کټګوري دځنګلي ساحې لرونکې ده چې په کې حفاظتي او اختصاصي ځنګلونه هم راځي،چې دغه ځنګلونه دحکومت لخواجوړېږي اوزيات محصولات ورڅخه په لاس راځي. d.	غيرطبقه بندي شوي ځنګلونه(Un classed Forest):داهغه ځنګلونه دي کوم چې دحکومت ملکيت وي په دې کې اختصاصي ځنګلونه شامل دي. ۲- شخصي ملکيت لرونکې ځنګلونه(Private Owned Forest ) شخصي ملکيت لرونکي ځنګلونه يوه پراخه کټګوري ده چې دټولو ځنګلونوساتنه کوي چې د شخصي ملکيت په تصرف کې وي داپه پنځه ګروپونوويشل شوی دي چې دغه کټګوری په مختصرډول داسې تشريح کېږي. 1.	(Guzara Forest):داملکيت محلي خلکوته ورکول کېږي همدانګه شخصي ملکيت دی ياداشتراکي ملکيت سره يوځای کېږي دې ته (Village shamilat )ياکليوالي ګډون هم وايي. Guzara يوه محاوروي کليمه ده چې مانايې پايښت،ګذاره اوتوښه ده،کله چې ځنګلونه دحکومت په ملکيت کې راشي اونظم يې په همدې وخت کې ترسره شي ترڅوګټه يې کليوالي ټولنوته ورسېږي. 2.	اشتراکي ځنګلونه(Communal Forest):داځنګلونه د(Guzara Forest) يوه فرعي کټګوري ده دادواړه کټګوري يوپه بل کوم امتياز نلري،بيدون ددې څخه چې (Guzara) ځنګلونه شايدپه انفرادي ډول ياپه مشترک ډول ديوې کوچني  کورني  ملکيت وي ياچېرته چې اشتراکي ځنګلونه زيات پيداکېږي هلته دلويوکليوټولنې موجودې وي. 3.	Dchos act Area  : شخصي ملکيت لرونکي ځمکې دي چې دتخريب دخطرسره مخامخ وي کوم چې خطرناک عمومي جوړښت لري اودحکومت په واسطه لاسته راغلې وي. 4.	 Section 38 Area دشخصي ځمکومالکان خپلې ځمکې دځنګلوډيپارټمنټ ته دټاکلل شوي وخت پورې (10-20) کالوپوري دځنګل بيارغونې اوتنظيم په موخه ورکوي. 5.	 Farm forest area دځنګل دکرنې ساحه:په شخصی ځمکوکې ځنګلونه دقطارياونې د ګڼونيالګيوپه شکل کرل کېږي،دغه ونې په انفرادي يااشتراکي ډول ديوې کورنۍ ملکيت وي.
دځنګلاتودپاليسۍ عمومي اوصول
۱- Sustainable forest management (SFM) دځنګونو دوامداره تنظيم اوساتنه :-يعني ټول ځنګلونه ددوام داره اوديومملکت دپراختيالپاره اوسني ځنګلونه وساتل شي اودراتلونکې خطراتوڅخه دځنګل مخنيوي وشي. ۲-  Commercialization of forestry action په ځنګلونوکې ټول ترسره کيدونکې کارونه بايدتجارتي شکل ولري:- د تجارتي شکل کيدولپاره بايد خصوصي سکتورونه په ځنګل کې دلرګې دپروسيس لپاره اوهمدارنګه دلرګې دټولوتغيريدونکوشکلونولپاره سرمايه ګزاري وکړي. ۳- Species diversification (Species maching)بايددنوعوتوپير په نظرکې ولرو:-يعنې ډيري اومحتليفي نوعي بايدپه پراخه پيمانه باندي دنوعوپه نظوکې نيولوسره وکرل شي. ۴- Agro forestry technology د کرنيزي ځنګلدارې تکنالوژي:- د کرنيزي ځنګلدارۍ تکنالوژۍ په اساس بايد ځنګلونه دمختلفو مقصدونو لپاره وکرل شي. ۵- Ecologically and physically fragile area په فزيکي او ايکالوژيکي طريقو سره کمزورو ساحو ته وده ورکول:- هغه ساحې چې د بادونو په وسيله باندې دهغوی قشر له منځه تللي وي او يا دخاوری دتخريب پواسطه باندی دهغوې قشر له منځه ځي. ۶- Forestry research په ځنګلدارۍکې تحقيق:- دځنګل دپاليسۍ په اساساتو کې مونږ بايد دځنګلاتو تحقيق اوپه ځنګلاتو کې په عملي ډول کارونو ته جدې پاملرنه وکړو. ۷- Stock holder involvement and partnershipsدځنګل دمحصولاتو څخه د ګټه اخيستونکوشراکت او ګډون:-  د ځنګل دمحصولاتو څخه ګټه اخيستونکي بايد دځنګلاتو په چارو کې شامل او شراکت بايد ورسره وشي. دا مداخلي او شراکتونه بايد په ملي(National)، زون(Zone)، ولايتي (Provincial)، ولسوالي(District)اوټولنی(Community) په سطحه وشي. ۸- Forest management planning:- د ځنګلونودتنظيم لپاره پلان جوړول. ۹- Private sector involvement خصوصي سکتورونو شراکت:- خصوصي سکتورونوته پکې شموليت ورکول او خصوصي سکتورونه بايد د کارونو چارې په تنظيمولواو همدارنګه دلرګيو د کيفيت په اړه خپله ليوالتيا وښائي. ۱۰- Livelihood enhancement دژوندانه د سامان آلاتويادمعيشيت ګرانوالی:- کله چې مونږ يوه پاليسي جوړوو نو دمعيشيت سامان آلاتو ته پکې پوره پوره خيال وساتل شي او په دی کې به دغربت له منځه وړل تر ټولو اهمه نقطه وي. داچې زمونږ هيواد دځنګلې ساحولپاره کومه خاص پاليسې نه لري نومونږدلته دګاونډي هيوادپاکستان دځنګل په ملي پاليسۍ باندي په محتصرډول رڼا اچوو.
National forest policy for Pakistan دپاکستان لپاره دځنګلونوملي پاليسي:- ديوځنګل دتيرياوراتلونکې پاليسۍ روښانه کول ديوهيواددټولنې،اقتصاداومحيطي ضروريتونوترتاپيرلاندي راځي چې دا دپاکستان په حالتوکې ډير ضروري او مهم دي چې په لاندې ډول دي :- (۱) په پاکستان اصلي نقطه دزراعت ده چې داوبودچينلونه پوري اړه لري نو بايدداوبوسطحه تنظيم شي اودځنګل په پاليسۍکې ئې اساسي موضوعات شامل شي. (۲)دځنګل دمنابعوکموالی ددي لپاره بايدپاکستان په خپل هيوادکې نوي کروندي ته پراختيا ورکړي دغې هدف ته درسيدولپاره بايدټول نړيوال اوخارجي منابع په حرکت راولي. (۳)يوهيوادچې زيات نفوس ولري نو په دي اساس دغذادکمبودسره مخ کېږي پس دلته يوڅه اهداف دي چې دځنګل ساحه پراخه کړي لکه کرنيزه ځنګلداري په واسطه کولي شووچې په هيوادکې دوسيدونکوخلکولپاره دسون مواد اونورضروريتونه پوره کړي. An overview on forest policy of Pakistan دپاکستان دځنګل پاليسۍ ته کتنه په تيروخت کې ديوايالت مشراودپاکستان ولس مشرنظامي قانون جوړکړه چې پکې مشهور موضوعات شامل ووچې دي دځنګل دپاليسۍ سره مستقيمي اړيکي لرلې.چې زياتي ټولنې په کې شاملي وي چې ددي لپاره ئې يو کنفرانس دايرکړاويوراپورئي خپورکړچې دغه پاليسيانۍ په لاندي ډول دتاريخ په اساس ترتيب شوي دي. ۶-جدول دپاکستان لپاره ځيني پاليسياني چې دتاريخ په اساس ترتيب شوی وي
Policies     پاليسياني Dateتاريخ National forest conference دځنګل ملي کنفرانس ۱۹۴۸ Wildlife Enquiry committee دوحشي ژونددڅارنې کميټه ۱۹۷۱-۱۹۶۹ National forestry committee دځنګل پوهني ملي کميټه ۱۹۷۲ National range management committee دڅړځايونودتنظيم ملي کميټه ۱۹۷۳ Inter provincial conference ديوايالت داخلي کنفرانس ۱۹۷۴ Agricultural conference دزراعت کنفرانس ۱۹۷۵ Committee of forest preservation and development دځنګل دساتنې او پراختياکميټه ۱۹۷۶ National commission on Agriculture دزراعت ملي کميټه ۱۹۸۸
ځنې نوري دذکرکولووړکميټي اوکانفرانسونه چې دځنګل په پاليسۍ کې مهمي دي
Policies	پاليسيانی Date 	نيټه دځنګل پاليسي ۱۹۵۵ دپاليسۍ رهنما ۱۹۶۲ دوحشي ژونداودځنګل پوهنې پاليسي (دزراعت دملي پاليسي يوه برخه ده) ۱۹۸۰ دځنګل پاليسي(دزراعت دملي پاليسي يوه برخه ده) ۱۹۹۱س Forestry administration دځنګل داحداث اداري:- دځنګل داحداث اداري ياسازمانونه اووظيفې په دري برخو وشل شوي دي:- 1/ federal                         اتحادي 2/ provincialايالتي 3/ local محلي لکه څرنګه چې دفدرالي حکومت اصول په لاندي ۷-جدول کې ترتيب شوي دي. Forest policy دځنګل پاليسي
Foreign assistance and training خارجي همکاري اوټرينګ Research and education تخقيق اوروزنه Provincial co-ordination ايالتي يوځاي والي ياديوايالت اتحاد
Import and export (wood and wildlife واريدول اوصاديرول
Secretary forests دځنګل منشي
Chief conservator of forests دځنګلونودساتونکومشر Conservator of forests دځنګل ساتونکې
Divisional forest of ficer دځنګلونودويشنې مشر
Sub Divisional forest of ficer دويشل شوي ځنګل مشر
Forest ranger دځنګل کارکونکې
Forester ځنګلدار Forest guard دځنګل ساتونکې
Forest harvesting societies دځنګل څخه دحاصل راټولولوټولني دځنګل دحاصل راټولولوپه ټولنوکې يواځې دراټولولوفعاليتونه شامل دي لکه قطعه کول، دقطعه شوبرخوبدلول په نورووسائيلو،دځنګل څخه دحاصلاتوانتقال سرک ته اودسرک څخه مارکيټ ته چيرته چې لرګې دحکومت اومالک په واسطه په حصوتقسيميږي او وروسته له دي نه حکومت او مالک په جلاډول خپل حاصلات تنظيموي او دحکومت له خوا دغه محصولاتوته دځنګل دساحي اوسرک څخه دهغې دلريوالي په نظرکې نيولوسره ورته نرخ ټاکل کېږي.او که چيرته دحکومت دټاکل شوي بيي څخه ئې قيمت جګ وي نو اضافي روپي دحاصل ټولونکي ټولنې ته ور کول کېږي. Public sector Corporation دعامه سکتورونومنظم کول عامه سکتورونه دځنګل دپراختيا لپاره يواځې د(NWFP) لخوا په ازادکشميرکې  جوړيږي. چې دغه (NWFP)په ازادکشميرکې دځنګل دپراختيا شرکت دي(FDC) پدې پروګرام کې لاندې وضايف شامل دي چې دقانون سره مطابقت لري. ۱ –دځنګل څخه په علمي اواقتصادي توګه ګټه اخستل. ۲ –دځنګل دتوليداتوپلورل. ۳ –دلرګيولومړني پروسس دستګاه جوړول. ۴ –دحکومت لخوادمشخص شوې ساحې دوباره کرل. ۵ - په کاراچول لکه دنورووظايفوکوم چې دحکومت لخواتعين  شوي دي. دځنګل دتنظيم دپلانولوسندونه(forest management planning document ):- په قوي توګه دځنګل تنظيم زياتوفکتورونوپورې اړه لري چې اکثره دپاليسۍ اساس تشکيلوي. اويوپروګرام رهنمايي کوي دځنګل دتنظيم لپاره اساسي اسنادپه لاندې ډول دي. ۹-جدول دځنګل دتنظيم لپاره سندونه دځنګل پاليسي forest policy پنځه کلن پلان five year plans يوکلن پرمختيايي پروګرام. Annual development program (ADP) دپروژې پرمختګ Development of project دکارکولوپلان Working plansس دغه اساسات اورهنماداوږدوخت لپاره ، متوسط وخت لپاره اولنډوخت لپاره په اسنادوکې شامليږي.
دځنګل منابعوساتنه (Protection of forest resources ):- په عمومي ډول سره دځنګل زيان بايدګروپ بندي شي چې په عمومي ډول په درې کټګوريوويشل کيږي. ۱ – په ځنګل کې دنږدې اوسيدونکولخواچې په ځنګل کې کارکوي له امله زيان رامنځته کيږي چې دټولنې دضرورت مطابق محصولات راټولوي اوخرڅوي يې ترڅو خپل ځان پرې وساتي. ۲ – دمحلي خلکواودساحې څخه دبهر خلکولخوازيان دسياسي ګټې په منظوراويادخپل ځان دمالداره کيدولپاره. ۳ – دطبيعي پيښوپواسطه زيان رامنځته کيدل لکه اورحشرات اوداسې نور. دځنګل دپاليسۍ اساسي ساختمانونه: ۱- دځنګلونوملي پاليسي يوپراخه عقلي ياستراتيژيکي جوړښت اواجرايې ددستورپه شکل په نظرکې نيول کيږي. ياهم دعملي کولويوپلان دی. په يوايالت کې ديوڅخه دزياتواهدافويانوروداخلي پاليسيولپاره اساس تشکيلوي. ۲- دروميانواومصريانومفکورې په اساس دلرګي حاصلات بايدپراخه اووساتل شي چې په ځنګل کې دباارزښته ، اقليمي اوايکولوژيکي ارزښتونوسانته وکړي. ۳ – مخکې لدې چې په ځنګل کې تغيرات رامنځته شي دځنګل دپاليسۍ جوړل دموجوده ځنګلونودساتنې لپاره يواساس تشکيلوي اوهغه موجوده ځمکه په متوسط ډول دځنګل لاندې راځي. همدارنګه زيات حقيقي تغيرات چې په ځنګل کې رامنځته کوي بايددځنګل دساتنې اودځنګل دتجارتي توليدسره توافق ولري. ۴ – ځنګل پاليسۍ کې بايداکثره وخت لپاره دراتلونکي لرګيوتوليد،دسون مواد يالرګيواونوروکرل کيدونوکوونولپاره اهداف موجودوي. ۵ – دحکومت لخوادځنګل دتحقيق دارزونې لپاره دبوديجې زياتوالی.