cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دلرګي عیبونه
د حشراتو ضررونه او خسارات
لکه څنګه چې د وني لرګي په قارچې مرض اخته وي اويا زخمي شوي وي ډير ژر د حشراتو تر حملي لاند ي راځي. چې په وني کې په لنډ وخت د ژور لاري  په دهليزي  شکل را منځته کيږي. هغه ضررونو چې حشراتو  د  ناحيي  څخه لاسته  راځي د چېنجي خوړلي په نوم ياديږي. حشرات دقارچونو په خلاف په معمولي ډول  لرګي ترحملي لاندي راولي خصوصاً د لږ رطوبت لرونکې وي .همدا لامل دي چې تعميراتو د سقف لرګي  نسبت د فرش لرګيو ته زيات دحشراتو حملي لاندي راځي. او چېنجي خوړلي ساحي د وني په خارجي برخو باند دپراګنده خطونو په ډول دهليزي او حلقوي لارو په څير ليدل کېږي چې بعضي لدي لارو څخه په  ونو کې په  عميق ډول  لاري جوړي وي  معمولاً  عميق چېنجي خوړونکې  لاري او ځيني کم عمق کونکې لاري  يو له بل څخه په واضيح ډول توپيرکېږي  کم عميق چنجي  خوړونکې لاره هغه نوع د حشراتو ته ويل کېږي  چې عميق يا ژوروالي يې ۵  ملي متره پوري اندازه کېږي او عميق چېنجي خوړونکې لاري په نوم ياديږي چې ژوروالي يې ۵  ملي متره پوري اندازه شويده په دي رابطه ددي نوعي لارو عميق چېنجي خوړونکې چې کوچېني ژوروالي په صورت کې (قطرددي کوچني لاري ملي متر ) ته رسيږي  او عميق چېنجي خوړلي لاره چې لويوالي  يې د ۳ ملي متر څخه زيات د ي د بعضي حشراتو ددي دهليزونو تګ اوراتګ لاره په کامل ډول تخريب شوي وي چې د تخريبي تګ راتګ  لارو destructive) (په نوم ياديږي دا نوعه چنجي خوړونکې د تګ راتګ لاري ځيني وړي لاري او ځيني غټي لاري چې  د وني د تني زياته برخه تخريبوي دانوعه لرګي د اره کولو په جريا ن کې ا ضافه تختي زياتي رامنځته کوې او زياتي لنډي تختي تري لاسته راځي او په نجاري صنايعي کې غير اقتصادي تماميږ ي د ژور چېنجي خوړونکې تخريب (destructive)  د لرگي تخنيگي ارزښت کې کموالي راولي او بعضي لدي څخه صرف سوند د موادو په توګه استفاده تري کېږي د حشراتود تګ راتګ د لارو  ژوروالي عيبونو اندازه ديو مترطول په اساس مطالعه کېږي بعضي حشرات دي چې ونه په مکمل ډول تخريبوي لکه سفيدار ونه چې د crytorhynchus lapthi ګونګټي په واسطه چې دسفيدار وني پوستکې سوري کوي اولرګينو انساجوته ځان رسوي چې دوني تنه په مکمل ډول تخريبوي علاوه لدي نه د ولي په ونه کې هم ليدل کېږي.
سرچینې
راټولوونکی نیکمل خان سيد جمالدین افغاني پوهنتون کرنې پوهنځی ځنګلونوڅانګه 1.	حميد،حميدالله (۱۳۹۲)دونوافتونه لکچرنوټ.کڼرسيدجمال الدين افغاني پوهنتون 2.	ناصري،غلام نقش بنددلرګي تکنالوژي .مخ (۲۳ـــــ۳۵). 3.www.google.com/search pictures.
دلاویر
ډلاویر په انګلیسي Delaware) د امریکا په شمال ختیځ کې د اطلس سمندر پر غاړه پروت آیالات دی. د دلاویر پلازمینه دوور او لوی ښار یې ویلنینګټن دی.
ځوانان او ټولنه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
د لوراند او لورین الله په نامه
ځوانانو ته د کړنو لوری ور پرګوته کول
څېړنه : اجرالدین اقبال
سریزه: ځوانان د ټولنې لویه برخه ده، ننگېرنې یې که سمې لوري ته ورسیخ کړای شي؛ اوسنۍ ډېری ستونزې به هوارې شي. ددی موخې لپاره دوی باید وپوهول شي چې د کړنو توپیر وکړای شي. دلته د مسالې د رڼاوۍ لپاره د یو مسلمان اندیال د وینا ژباړه در وړاندې کوم، په دې هیله چې درته ګټوره وي.
« په قرآن مجید کې د «صالحاتو» او «حسناتو» په نامو دوه اصطلاحات لرو. صالحات او حسنات؛ یعنې صالحه او حسنه، دواړه په ذهن کې مترادف دي: «حسنه» ښه کار دی او «صالحه» هم ښه کار دی. د څښاک اوبو څاه ایستل، هم باقیات صالحات (ښې چارې) دي او هم د حسناتو برخه (نېک چار) ده – رښتیا هم همدغسې ده. نو ځکه یې د تاریخ په پوړیو کې هر وخت ویل: والعصر ان الانسان لفی خسر الاالذین آمنوا و عملوا الصالحات، دا یې مانا کوله، چې، په عصر او زمانې قسم، اصولاً انسان په زیان کې دی. نو د انسان پانګه څه ده؟ وخت او عمر یې پانګه ده، او هر ورځ چې پرې تېرېږي، لکه چې خپل عمر خوري لکه یخ چې لمر ته کېدې او ویلېږي.
دا د انسان ژوند دی، چې پر خپل بوډاتوب بوخت دی. الا الذین امنوا: (خو) هغوی چې ښوونځېز، اندیز او ایدیالوژیک ایمان لري. او عملو الصالحات: صالح کړنې؛ د کړو وړو رسالت او پازوالۍ - مسوولیت مسئاله ده، او له ټولنیز پلوه چې کوم کار کوي؛ څه کار کوي؟ صالحات؛ یعنې ښې چارې کوي. ګردو تفاسېرو مو دغسې مانا کوله او تر اوسه یې همدغسې مانا کوي او غلطه هم نه ده.
و بالوالدین احسانا: او هغوی چې له خپل مور و پلار سره احسان او ښه کوي؛ دې ته یې ښه کار وایه هغه ته یې هم د بد کار په مقابل کې ښه کار وایه؛ بد کار څه دی؟ بدې چارې خو څرګندې دي؛ له خلکو سره خیانت، جواري، غیبت او له هېواد سره خیانت بدې چارې دي روسته لږ لږ ټولنیز تکامل داسې ځای ته رسي (سم ځیر شئ چې چیرې ور رسي) چې صالح کړنې یعنې صالحات د حسناتو ضد کېږي او حسنات د صالحاتو؛ ټولنیز اکر- حالت دغسې کېږي. له آره په تېرو کې یې اختلاف دغسې نه وه، یا که وه هم ډېر خفیف وه؛ خو اوس یې اړپېچ د خیانت او خدمت، ورپوهاوی او غولونې، ناپوهۍ او پوهې، مسلمان او نامسلمان بڼه خپله کړې ده؛ یعنې څه؟ کله چې وایو، حسنه یعنې نېک کار – بس. د نېک (حسنه) کار تعریف څنګه دی؟ نېک کار په هره کچه چې وي، وګړی، ټولي، ټولنې، بشریت، ګاونډي، پلار، زوی، قوم او خپل ته خدمت کول دي. دا د خدمت او حسنې کچه ټاکي؛ خو د حسنې ډول او زڼی څه دی؟ له انسان سره یې د شته حالت په یو اړخ کې خدمت کول دي؛ یعنې څه؟ لکه یو زلمی ښځه کوي؛ خو پیسې نه لري؛ پیسې راټولوو، مرسته ورسره کوو او ورته وایو دا واخله او ښځه وکړه. دا، حسنه ده. یا یو کلی د څښاک اوبه نه لري؛ څاه ورته وباسوو دا هم حسنه ده. نو ځکه تاسې له دې زلمي سره د ده په شته حالاتو کې (لکه څنګه چې دی) خدمت کړی؛ یعنې وجود او شته وضع یې مو منلې ده، او په همدې مسیر کې یې خدمت مو کړی دی. یا یو کلي ته ورغلي یاست، مرسته مو ورسره کړې، اړتیاوې مو ورپوره کړي؛ خو کلی لکه څنګه چې دی منلی مو دی.
خو صالح عمل، د یوې ځانګړې ایدیالوژی په مسیر کې د وګړي، ټولنې یا کلي د شته وضع ادلون بدلون او اړول دي. یو وږی مړوئ، یو بربنډ ته جامې ورکوئ، یو څوک په خپل موتړ کې سپروئ؛ دا ګردې چارې خدمات او حسنات دي. خو کله داسې وي چې نه یې په خپله خېټه مړوای شئ؛ نه جامې ورکولای شئ او نه موټر لرئ چې له ځان سره یې بوزئ؛ خو له لاسه یې نیسئ چې لار دې غلطه کړې او سمې لارې ته یې ورسیخوئ؛ نو دلته مو د ادلون بدلون چار کړی دی. حسنه څنګه چې دی، په شته وضع کې یې خدمت مو کړی او پیاوړی کړی مو دی. نو ځکه، که کلی، ټولنه یا انسان په خپل شتون کې ناصالح وه؛ نو حسنه پر سیئه، شر او خیانت اوړي – خدمت هم دی؛ خو پر خیانت بدلېږي.
ددې سپړنې په پامنیوي باید د ملي اردو په ښوونېزو مراکزو کې «عقیدتي - سیاسي» زده کړې په نصاب کې ورګډې او پاخه استادان یې تدریس وکړي، چې ځوانان په ملي او دیني ارزښتونو سمبال وروزل شي، چې د ژوند تر پایه پر همدې روحیه پاتې وي او بهرني پکې سوړي ونه کړي، چې د خپلو ګټو له مخې یې پوځي خوځښتونو او په اصطلاح کودتاګانو ته ور مات نه کړي، چې خدای مه کړه د بیت المال لګښت (حسنه) هېواد ته پر خیانت وانه وړي.
په هېواد کې د ټولنېزو او وټیزو نادودو او کله هم د بهرنۍ دسیسې له مخې یو ګڼ شمېر هېوادوال مو پر نېشه یي توکیو روږدي دي. اړوندو وزارتونو درملنې ته په یو روزنېز مرکز کې راغونډ کړي چې، دا یو حسنه او ښه کار دی. خو پام دې وي چې باید د بدني درملنې تر څنګ روحي درملنه یې هم وشي؛ او پر ټولنې اوږو نه پېټي کېدو لپاره یو کسب هم در زده کړي، چې دا چارې صالح عمل ګڼل کېږي، دوی مو له شته وضع رابهر ادلون بدلون مو پکې راووړ او که د روزنې دا موخې په پام کې ونه نیول شي نو کېدای شي، چې بېرته نشتو ته ورمخه کړي او د دولت لګښت (حسنه) بر خیانت ورته واوړي.
صالحات د یو انساني آرمان او یوې ایدیالوژۍ په لار کې د ټولنیز غونډال- نظام، تولنیزو اړیکو او انساني او ټولنیز وجود ادلون بدلون دی. او حسنات په خپلې شتې وضع کې د یو چا، څیز، ځای او ټولنې خدمت، لاسنیوی او پیاوړي کول دي. د بېلګې په توګه: یو دېګ ورېجې پخوئ او د پلار مړیو په روزنتون کې یې پرې وېشئ دا، حسنه ده. خو زه چې ددې چار وس نه لرم؛ خو یو ساعت وخت لرم، چې ورشم او خبرې ورسره وکړم، چې څنګه باید اوسو، باید ځانونه جوړ کړو او ژوند وکړو، پلرونه مو چې د هېواد د ازادۍ، له پردیو سره د مبارزې په ترڅ یا په خپل طبیعي ژوند مړه شوي، څنګه یې لار خپله او ارمانونه یې ترسره کړو؛ نو دا چار مې، صلاحي کار دی؛ خو د هغه، حسناتي دي.
صالحات په نننی ژبه یو اوښتونیز - انقلابي کار دی، له آره د یو ادلون بدلون او انقلاب رادبره کول دي؛ خو حسنه یو وګړي او نېسمتن ته خدمتی کار کول دي. یو تن ته خدمت کول په چایانو ټولنه کې د بدلون او انقلاب له رادبره کېدو سره هیڅ ورتوالی نه لري. ورځئ او د یوه کلي اندود اړوئ؛ نو صالح عمل مو کړی، خو که د څښاک اوبو څاه وباسئ؛ نو دا چار صالح عمل او باقیات صالحات نه بلکې باقیات حسنات دي. که کوم کتاب مو ولیکه؛ نو باقیات صالحات کېدای شي؛ خو که داسې کتاب مو ولیکه چې خلک لیک زده کړي او لوستي شي؛ دا په حسناتو کې شمېرلېږي ولې؟ ځکه دا په خپلې شتې وضع کې لوستی کېږي ځکه کېدای شي چې دا کس له نالوستي حالت څخه لوستی حالت ته ولاړ شي او ښايي دا کس مزخرفې مجلې او کتابونه لولي؛ نو که دا کس چېرته د لوست توان ونلري نو ښايي له دې مزخرفو لوستنو څخه خوندي پاتې شي. دلته نه توان د انسان د خوندي پاتېدنې لامل ګڼل کېږي. د لوستنې رڼا چې ښه حسنه ده، څنګه پر سیئه اوړي؟
باید ووایو چې په قرآن مجید کې «حسنه» نفې شوې نه ده او نن خیریه مؤسسې په حسناتو کې ګڼل کېږي نه صالحاتو کې؛ ځکه منځپانګه یې له صالحاتو سره توپیر لري. که څه هم دیني ښوونې ورسره ملې وي.
د ویینې د پوره کولو لپاره یوه تبصره د وړاندې کوم: په آفریقا او منځني ختیځ کې مې د څېړنو له مخې، د ځینو ټولنو د سیاسي – ټولنیزو خوځښتونو مبارزینو چې ماتې وکړې؛ نو یوه دوره خیریه مؤسسې پکې په درز راوټوکېدې دا څه راښیي؟ راښیي چې په یوه ځای کې ټولنیز وجدان په ټپه درېدلی (ځکه سیاسي فعالیت یې چې یو ډول صلاحي کار دی، نشو کړای) نو د ځان د مخونې او راضي کولو لپاره او دا چې خپله فطري اړتیا پوره کړي، چې ګنې ټولنیز کار یې کړی په خدماتي چارو بوختېږي. او دا دریځ بدلونه راښیي چې دلته مساله اوړېدلې ده: وینو چې د «صلاح» پر ځای «حسنه» ناسته ده، نه دا چې د صلاح تر څنګ حسنه هم شته؛ حسناتي کار د صلاحي کار ځای نیولی او پر حسنه کار بوختیا د صالح عمل په برخه کې د صالحینو د غیبت مخونه شوې ده؛ یعنې: الا الذین امنوا و عملوالحسنات، چې دغسې یو آیت نه لرو. نو ځکه که حسنه د انسان د صلاحي کار په لار کې وي؛ نو یو اضافي ارزښت دی؛ خو که په اصلاحي او ادلون بدلون کار کې مې د غیبت لپاره وي؛ نو حسنه یو ارتجاعي، یو ضد اصلاحي او انحرافي ونډه لوبوي؛ یعنې حسنه د صالح عمل منع کولو ته مخونه ورکوي. (په بله وینا) د مخونې لپاره په حسنه کار لگیا کېږم؛ یعنې په یوه ښه، بې ضرره، بې خطره او بې درد سره کار لاس پورې کوم چې خپل وجدان اشباع او ځان د خلکو له ټپسوری خلاص کړم.
نو دلته یو مخې د انسان قضاوت اوړي، او اوس په دې مشهوره غونډله: «حسنات الابرار سیئات المقربین = د نېکانو نېکي د مقربانو بدۍ دي» پوهېدای شو چې څنګه د نېکچاري حسنات مقرب انسان ته بدېږي؛ یعنې څه؟ مقرب انسان څوک دی؟ هغه دی چې انسان، خپله ټولنه،چاپیریال او وخت په الهي ارزښتونو ساز او اصلاح کړي. دا، مقرب انسان دی- زاهد او راهب نه دی. مقرب انسان، هغه دی چې خپله هستي یې د اصلاح په لار کې ایښې، نه په خپل شخصي کار وبار او نه په حسناتو کې. ګرده هستي یې له خدای سره په اړیکه کې د خپل ژوند د چاپېریال اړول وو. دا، د مقربانو یو جز دی. که دا انسان په حسناتو لاس پورې کړي سیئات کېږي یا د منځنیو او بې مسوولیته انسانانو حسنات ورته د سئیاتو برخه کېږي؛ ځکه دا انسان باید ادلون بدلون رادبره کړي. ددې پر ځای چې کلی واړوي ورځي د اوبو څاه ورته وباسي، چې دا «سیئه» ده.
که همدا سل افغانۍ یو بربنډ ته ورکړې چې جامې پرې واخلي، حسنه کېږي؛ خو که یو فلسطیني مجاهد ته یې ورولېږي صالح عمل دی. نو وګورئ چې لار، صلاح او حسنه ټاکي نه مبلغ یا بڼه، شونې ده سترې سترې چارې حسنه وي: که څوک ټول هېواد ته برښنا ورکړي، دا یو حسنه چار دی. ادیسون، کخ او پاستور ستر خدمتونه کړي؛ یو برښنا، بل مکروب او درېیم د نري رنځ میکروب کشف کړی دی، د درې واڼو چارې د حسنات په لار کې دي، د مزو چړچو محافلو ته هم برښنا ورکوي او یا له چټل او بد چاره انسان یې د نري رنځ میکروب ایستی، د ټولنې او انسان په شته وضع کې یې لاسنیوی ورسره کړی دی؛ خو «ستورات میل» یا «روسو» چې د ازادۍ کتاب کاږي یا سید جمال الدین افغاني چې د استبداد، ښکېلاک او مسلمانانو د ویښتیا چغې وهي، انسان او ټولنه له شتې وضع اړوي، چارې یې صالح کړنې دي. په لویدیځ کې ځینې پانگوال داسې حسنات کوي چې انسان ورته هېښېږي او باور نه کوي چې دومره لگښت کوي؛ نو ځکه حسنات په مفکورې، ایدیالوژی، ښوونځی او ایمان پورې تړاو نه لري او موږ که خپلې ټولنې ته ځیر شو، ډېرو ناپاکانو سترې سترې چارې کړي چې په حسناتو کې ګڼل کېږي.
صالح عمل په اسلامی مفکورې او ایدیالوژی پورې اړوند دی، چې ټاکلي ارزښتونه په نښه کوي او وگړیز یا ټولنیز غونډال - نظام په همدې بهیر کې اړوي؛ نو ځکه باید دیني ګروهه، ایمان او مفکوره ولرو؛ خو حسنه، ایمان نه غواړي. دادی چې په قرآن یا احادیثو کې کله هم تر مؤمنینو روسته حسنات نه وايي؛ خو تل صالح عمل له ایدیالوژۍ او مفکورې سره په تړاو تر «الذین امنوا» روسته راځي. حسنه له هر ښه او بد انسان سره اړیکه لري، ځینې وخت یو ناپاکه انسان چې گرد عمر یې په چټلیو کې تېر کړی، یو روغتون، کلینک یا کوم بل خیریه کار کوي. حسنه خود په خوده په ایدیالوژی پورې تړاو نه لري (؛ ځکه) له یوې خوا حسنه د صلاح ضد لاملېدای شي؛ نو دادی پر «سیئه» د «حسنه» اوړېدل په «حسنه» والي کې یې مطرح دي.
پوه شئ چې حسنه چارې نه ویاړ دی او نه د مسلمانۍ نښه او نه په اسلام پورې اړه لري او نه له اندود سره تړاو لري؛ نه پر صالح عمل او ایمان څه اغېز لري او ان شونې ده د صالح عمل پر ضد شي – لکه همدا اوس یې چې په وگړي یا ټولنه کې وینو – خو په عین حال کې هغوی چې د صالح کړنو عاشقان دي او د ژوند ټول اړخونه یې د اصلاح او ادلون بدلون په لار کې دي، هر وخت یې چې یوه انساني اړتیا مرستې ته وننگېرله، تر حرفوي حسناتو یې ډېرې نېکۍ کړي دي. او مانا یې داده څوک چې صالح عمل کوي حسنات هم کوي؛ ځکه د صالح عمل جرړ انسان دوستي ده. هغوی چې د ټولنې او انسان د بدلون لپاره له خپل کار، ژوند، عیش، پیسو او علمه تېرېږي، انگېزه یې انسان دوستي ده. همدا «صالح چاری» چې کله د خپلو فعالیتونو په بهیر کې یو انسان ویني چې مرستې ته اړ دی؛ نو لاسنیوی یې کوي؛ خو د هغو حرفوي نېکچاریو په څېر نه دی چې تبلیغات یې پیل کړي؛ خو که همدا «صالح چاری» د صالح عمل پر ځای حسناتو ته کړلار جوړه او د حسناتو په چوکاټ کې یې راولي؛ دا یوه سئیه ده.
نن چې په ټولنیز انقلابي نظام کې د حسنه او سیئه تر منځ اړیکه په دومره شدت او تضاد مطرح ده، په تېرو کې داسې نه وه، او دا، د مفهوم تکامل دی. په هغو کلونو کې چې په ټولنه کې ټولنیز مسوولیت په دې بڼه نه وه او یو شمېر مجاهدینو او نېکچاریو – دواړو- زما او ستا مرستې او پیسو ته اړتیا نه درلوده او د دوواړو خونو او لیکنو په توگه نه وو، که د صالح عمل او حسنه عمل تر منځ توپیر دغسې مطرح نه و؛ نو یو انحراف او کږلیچ هم نه وه؛ دا ځکه صالح عمل او حسنه عمل تقریباً مترادف ترسره کېدل او له قرآنه هم مترادف پوهېدل کېدل، مساله دا ده.
یا: اریت الذی یکذب باالدین؛ ایا بې دینه دروښیم؛ بې دینه خو څرگند دی؛ یعنې څوک چې خدای او روح نه مني، نه! دا نه دی؛ نو څوک دي؟ یو هغه: ولا یحض علی طعام المسکین «مسکینانو ته د خوړو ورکولو لپاره ( د نورو) هڅونه نه کوي»، دا بې دینه دی. لایحض علی طعام المسکین له بې دینۍ سره څه تړاو لري؟ دین همدا وايي. لایحض علی طعام المسکین څه دی او څه مانا لري؟ ښه، په تېرو کې په دې اړه څه پوهېدل؟ دا چې مسکینانو ته خواړه ورکول د دین برخه ده؛ نو څه یې کول؟ لس، شل منه وریجې یې پخولې، له شاوخوا به فقیران راتلل خوړې به یې، خوشحاله به ستنېدل او دعا به یې ورته کولې؛ نو د مسکینانو له اطعامه یې دغسې یو حالت انگېره؛ خو نن لوږه په نړېواله کچه مطرح شوې ده، لوږه په پانگوالی پورې اړوند ده، په ماشین، مصرف پالنې، بورژوازۍ، ښکلېلاک پورې تړاو لري او د فقیرانو او غني تر منځ تضاد د زبېښاک بڼه خپله کړې ده، په تېرو کې دا مسایل نه ول؛ نو ځکه له دې آیته انگېرنې مو توپير کړی دی.
«ژوزوئه دوکاسترو» په لوږې کتاب کې وايي: «لوږه په نړۍ کې تازه رامنځ ته شوی». رښتیا هم وايي: زموږ په کلیو او بانډو کې فقر وه، خو لوږه نه وه (فقر بې له لوږې دی). اوس پلار په لوکس موتړ کې سپرېږي او له خپلې مېرمنې او بچیانو سره چکرې وهي؛ خو وږی دی؛ ولې؟ د خپل خوراک ټولې پیسې نه لگوي، چې د موټر د قسطونو برخه ترې بېله کړي. د کلېوال بزگر بچی، فقیر وه؛ خو وږی نه وه، چې وږی کېده؛ نو کچالو، سبزي، ډوډۍ، هگۍ او غوښه یې خوړه او پرې مړېده. د اوسېدانې مساله چې په نوې وحشتناکې بڼه رامنځ ته شوی، زموږ د پېر یوه فاجعه ده، چې په تېرو کې دغسې نه وه. اوس وینو د آیت مانا له څلورمې، پینځمې او شپږمې پېړیو سره – چې اصلاً په کلیو او بانډو کې لوږه نه وه – توپیر کوي. د ژوند له پلوه یې تجمل نه درلود، فقیران وو؛ خو له غذايي پلوه ماړه وو. اوس لوږه په دې بڼه ده چې د «دوکاسترو» په وینا په اروپا، امریکا او روسیه کې په هرو درېیو تنو کې دوه یې وږي دي او په درېیمه نړۍ، افریقا او آسیا کې له هر نهو تنو اتنیم یې وږي دي. نو په نړۍ کې چې د لوږې دغسې شان دی، او دا حالت یې په راتلونکي، نژاد، خېل، زوکړه، کورنۍ او ټولو څېزونو کې اغېز شیندي؛ نو آیت خپله مانا مومي، د خپل تاویل پوره جامې اغوندي. په تېرو کې دا آیت اخلاقي کلیات وو؛ خو اوس د یو ژور انساني مسوولیت ښودونکی دی. هغه وخت لږ نصیحت وه؛ خواړه ورکړئ؛ خو وینو کوم تعبیر یې چې انتخاب کړی اوس په درد خوري، څوک (بې دینه) دی؟ نه هغه چې اطعام نه کوي. بې دینه دی؛ یکذب بالدین دی (؛بلکې) هغه دی چې؛ لایحض علی طعام المسکین؛ یعنې څه؟ هغه چې له لوږې سره د مبارزې لپاره له هر ډول شونتیاوو گټنه کوي، خلک د لوږې له منځه وړو لپاره هڅوي. څوک چې یحض علی طعام المسکین دی، دغسې حالت لري او څوک چې دا حالت نه لري، بې دینه دی. اوس وینو دا کلمات څومره رښتیاني دی او دباندېنی ټولنیز واقعیت یې موندلی، اوله مصداقي پلوه یې لمن پراخه شوې ده. نو دادی چې د انسان د تکامل په بهیر کې قرآني مفهوم تکامل مومي. فک رقبه څه دي؟ و ما ادریک ماالعقبه، څه دي؟ عقبه څه دي؟ پر غره سخت پېچومی دی چې تېرېدل ترې سخت دي. په ژوند، برخلیک او انساني تقدیر کې عقبه څه ده؟ پوهېږې څه ده؟ یو فک رقبه ده؛ (یعنې) یو مریی د مریتوب له بنده ازادول دي، مخکې به یې لس، شل روپۍ اچولې، چې پلانی مریی پېرو او د خدای په لار کې یې ازادوو؛ خو نن یې مانا څه ده؟ ځینې وايي: اوس چې رقبه – یعنې مریتوب – نشته؛ نو څه مانا نه لري! نن چې په یوه هېواد کې مجاهدین د ښکېلاک له جغه ځان ژغوري، دا، فک رقبه ده. پېسی راټولې کړو، چې پلانی وپېرو او ازاد یې کړو، فک رقبه ده؛ خو نن دا موضوعیت نه لري، اصلاً نشته او مانا هم نه لري.
نو اوس فک رقبه څه ده؟ اوس فک رقبه یو هېواد ته جهاد او هڅه ده چې خپل فک رقبه ته له ښکیلاک سره جنگېږي؛ یعنې فک رقبه د ملت د برخلیک په بهیر کې له ښکیلاک سره په تړاو مطرح ده. له یوې دکتاتورۍ سره په تړاو مطرح ده. دا هڅه څه ده؟
ځان ځارول، وینه، وسله او پیسې ورکول تبلیغ کول او په هر حال د یو ملت، ډلې، سیمې او طبقې په واک کې دا فک رقبه ورکول دي. نو وینو چې عقبه د تاریخي تکامل په بهیر کې څومره مانیز، مصداق او تاویلي بشپړتیا او تکامل موندلی دی. د روم سورت د پېغمبراکرم(ص) تر زمانې اوس ډېره مانا ورکوي. نن د سترو قدرتونو تر منځ جگړه د روم او ایران تر جگړې ډېره استهلاکي ده. نن ستر قدرتونه په اقتصادي او پوځي برخو کې نه جنگېږي(؛ بلکې) یوازې د وسلو په ډگر کې سیالي لري. په سلو کې نوي کلنۍ بودجه یې په وسلو جوړولو لگېږي، حال دا په سلمه یې گرده ځمکه جنتي کولای شي، ایا دا استهلاک نه دی؟ په سلو کې اتیا غوره تکنېشنان، پوهان او اندیالان یې پر وسلو جوړولو بوخت دي.
بیا د وسلو پلور ته په هېوادونو کې په ناوړو چارو لاس پورې کوي، د هېوادونو ترمنځ د پولو اختلافاتو ته لمن وهي، افراطي ډلې ټپلی رادبره کوي، ځینې هېوادونه نورو ته «بو» کوي. نو دادی چې روم (لویدیځ) له اوسني ایران (ختیځ) سره جنگېږي. دا زبر ځواک له هغه زبرځواک سره، یو هېواد د یوه پلوی او بل د هغه بل، وسلواله، د تجمل پرستی، مصرف پرستی او د قدرت طلبی سیالي کوي، چې دا سیالۍ يې له دننه له انساني وجوده تش، ټانټه اوپوچوي فرهنگ ، تمدن او ارزښتونه یې له منځه وړي، دغسې یو بلو سولوي، یو بل له منځه وړي، یو بل په ګونډو کوي؛ نو دلته وینو چې څلور پښې یبل ویتنامي بزگران د نړۍ ستر ځواک په گونډو کوي، د افغانستان مجاهدین د پخواني شوروي سوسیال استکبار امپراطوري راپرځوي. «یومئذ یفرح المؤمنین: او پر هغه ورځ به مؤمنان (د یوې بلې بریا له لامله) خوشحاله شي» دادی.
نن د فلسطیني کمکي ځوانانو د چپنډو له ډاره د اسراییلو د نیواکگر رژیم د پولیسو په پطلون کې متیازې ترې روانې وي، دا «یومئذ یفرح المؤمنون» دی. ولې ترې ډارېږي، له دوی سره خو یوازې یوه چپنډه ده؟ دا ځکه فلسطینیان په «ایماني ځواک» سنبال دي او د اسراییلو غاصب رژیم له دننه پوک او پوچ دی. په ځینو هېوادونو کې په جومات کې تنکي ځوانان د جماعت نمانځه ته نه پرېښوولېږي د ځوانانو له ایماني ځواکه ډارېږي، چې کبرجنه واکمني به یې راوپرځوي، دا «یومئذ یفرح المؤمنون» دی.
د بشریت ژغورنې ته د مؤمنانو – یعنې هغوی چې نن ایمان لري او پر ځان متکي دي – یوازېنۍ هیله داده، چې زبرځواکونه یو له بل سره اخته دي استکباري رژیمونه د چټلۍ، جنایت او تاوتریخوالی په سیالی کې ورډوب دي او په نهایت کې به له دننه وچوي. اوس وگورئ چې «یومئذ یفرح المؤمنین» په کومه پراخۍ مانا کېږي؛ خو په هغې زمانې کې یوازي په «سیاسي – پلتیک» ډگر کې مانا کېده. دا پوهېدنه مو نوې له ځانه راوړاندې کړې نه ده؛ بلکې د پېښو بهیر، د ماناوو، مفاهیمو او مصداقو تکامل او ټولنېزې او انساني ښکارندې دي، چې په مرسته یې له مسایلو دغسې پوهېدای شو.»
تردې وینا روسته پوهېدای شو، په هېواد کې چې د «شوروي سوسیال استکبار» پر ضد جهاد مبارزه وشوه، ولې یې پایلې د ولس د نیتونو له مخې تر لاسه نه شوې؟ دا یوه مهمه پوښتنه ده چې باید په ټولنه کې اوڅار او روڼ اندي یې ځواب ووايي. ځینې وخت د یوې پوښتنی اوڅارول په ټولنه کې یو خوځښت رامنځ ته کوي. موږ باید جهاد له سره وارزوو، رغنده او منفي ټکي یې نوي کهول ته ور په گوتو کړو چې په راتلونکي کې داسې قدمونه پورته کړي، چې د تېرو تجربې بیاځلي نه کړي. هڅه کوو چې ځوانانو ته د اسلامي نړی لید په رڼا کې یو لړ گروهیز مسایل اوڅار کړو، چې خپل سبانۍ روڼ تاریخ ولیکي.
الکایل
په عضوي کېمیا کې که چېرې د مشبوع هایدروکاربنونو یا الکانونو د مرکبو څخه یو یو اتوم هایدروجن جلا شي؛ پاتې برخه یې د الکایل رادیکالونو په نوم یادیږي. د  الکایل رادیکلونو عمومي فارمول(CnH2n+1) دی. سایکلو الکایل  د سایکلو الکان مشتق دی. که چېری د سایکلو الکان څحه یو هایدروجن لری شی نو مونږ ته سایکلو الکایل په لاس راکوی. د سایکلو الکایل عمومی فارمول       (CnH2n−1) دی. په ساختمانی فارمول کې په R سمبول سره ښودل کېږي.د الکایل کوچنی گروپ د میتایل په نوم سره یادیږی د کوم فارمو ل چې عبارت دی له CH3
نوم ایښودنه
د الکایل عمومی فارمول عبارت دی له (CnH2n+1)  څخه دی. الکایلونو کې  میتایل  (CH3)، ایتایل  (C2H5) ،    پروپایل  (C3H7) ، پیوتایل  (C4H9) ، پینتایل  (C5H11) او همداشان نور پکې هم  شامل دی. د الکایل گروپ کوم چې د کړی شکل ولری فارمول یی عبارت دی له  CnH2n−1. د مثال په توگه سایکلو پروپایل او سایکلو هیکزان
د الکایل نوم ایښودنه په ځنځیر لرونکې هایدروکاربنونو کې د د استفاده وړ دی لکه په لاندی مثال کې  example 3-methylpentane: په پورتنی ساختمانی فارمول کې دوه برخی لیدل کېږی. لومړۍ برخه  د اوږد ځنځیر برخه ده چې په ۵ کاربونونو باندی مشتمله ده. کوم ته چې مونږ نوم پینتان ورکوو. دوهمه برخه د معصوض یا میتایل گروپ دی کوم چې په سور رنگ سره رنگه کړی شویدی. د نوم ایښودنی د اصولو مطایق د الکایل گروپ د یو مالیکول یا یو مرکب  په نوم ایښودنه کې ترټولو مخکې لیکل کېږی لکه methylpentane په کوم مالیکول کې چې میتایل د الکایل گروپ دی. که چېرته په یو ځنځیری هایدروکاربن کې د یو څخه زیات د الکایل گروپونه  ولری نو لاندی مخ اړخی ورته استفاده کېږی کوم چې عبارت دی له (di, tri, tetra) پورتنی مرکب په دی نوم سره پیژندل کېږی                                                   name 2,3,3-trimethylpentane دلته دری د الکایل گروپونه د کاربن په ۲ ، ۳ او ۳ شمارو باندی وصل شوی دی. په نوم ایښودنه کې شماره ددی دپاره استفاده کېږی تر څو د گروپ موقعیت په اسانی سره پیدا شي. او tri کلمه دلته مونږ ته د دری میتایل گروپونو څرگندوی کوی. که چيرته یو گروپ د میتایل په ۳ کاربن باندی اضافه شی نو په ایتایل  باندی بدلیږي چې بیا د نوموړی مرکب نوم په لاندی ډول سره لوستل کېږی  name: 3-ethyl-2,3-dimethylpentane.
ابوالحسن على ندوی
نسب او پېژندنه يې
د ۱۳۳۲ هجري کال د محرم الحرام د مياشتي په شپږمه نېټه چي د ۱۹۱۴ ميلادي کال سره سمون خوري د هند په شمال کي د ( تکيه ) په کلي کي چي د لکنو څخه ۷۰ کيلو متره فاسله لري يو کوچنی وزېږېدی ، چي وروسته بيا نړۍ د علامه امام سید ابوالحسن علی ندوی رحمة الله علیه په نامه سره وپېژندی. ده په يوه مذهبي او دين دوسته کورنۍ کي تربيت حاصل کړ. هغه مجاهده کورنی چي په خپله غېږه کي يې د شهيد سيد احمد غوندي شخصيتونه روزلي دي.
د سيد الوالحسن نبوي کورنۍ ته منسوب دی او د نسب سلسله يې و امام حسن بن علی بن ابی طالب رحمة الله علیه ته رسېږي. پلار يې سيد عبدالحی بن فخرالدين د خپلي زمانې د لويو علماوو مؤرخينو او ليکوالانو څخه شمېرل کېده ، چي په عربي او فارسي ژبو کي ډول ډول تآليفات لري چي د هغو څخه د «نزهة الحواطر» کتاب د يادولو وړ دی چي په عربي ژبه په اتو ژبو ليکل سويدی.
علامه ندوي رحمة الله علیه پر نه کلنۍ په کال (1341 ق / 1923 م) کي د خپل مهربان پلار له سيوري څخه بې برخي سو. چي ورسته يې سر پرستي مشر ورور داکتر سيد عبدالعلي پر غاړه واخسته ، د ندوی رحمة الله عليه مور خیرالنساء هم لويه ليکواله د قرآن کريم حافظه او عالمه وه. ددې تر څنګ يې شعر هم ليکی. د دې د ليکلی اثارو څخه د «الدعاء والقدر» او «حسن معاشرت» رسالې د يادوني وړ دي.
د کوچنيوالي مرحله
ندوی رحمة الله علیه په  داسي يوې کورنۍ کی را لوی سو چي ټوله غړي يې د علم مطالعې او قلم خاوندان وه ، او هر نوی کتاب چی به يې ترلاسه کاوه د هغه مطالعه به يې پر ځان لازمي بلل. د مطالعې سره د ده دغه ذوق وو چي ندوي رحمة الله علیه په ۱۲- ۱۳ کلنی کي په عربي ، انګليسي او فارسي ژبو پوره پوهېدی او کله چي په ۱۹۲۶ م د ندوة د علماوو کنفرانس  د لويو علماء وو په ګډون سره داير سو ده په عربي ژبه بيان وکړ.
ابتدايې او لوړي زده کړي يې
ابتدائي زده کړي يې خپل د زېږېدو په ځای لکنو کي شروع کړي او د اردو ژبي  تر زده کړي وروسته يې د فارسي ژبه په زده کړه لاس پوري کړ ، پلار يې د فارسي ژبي د زده کړي او خوش نوسۍ لپاره يو تجربه کاره خصوصي ښوونکی ورته وټاکی. ندوي رحمة الله علیه عربي درسونه (صرف، نحو، بلاغت او...) يې د برجسته علماءوو لکه شیخ جلیل بن محمد عینی او علامه تقی الدین هلالی مراکشی څخه ترلاسه کړل.
د ابتدائي او متوسطه زده کړو څخه تر فارغيدو ورسته يې په  (۱۹۲۷م ) کال د څوارلس کلنی په عمر د لکنو په پوهنتون کي د ادبياتو په څانګه کي تحصيل شروع کړ ، په دغه جريان کي يې انګليسي ژبه هم ياد کړه. د پوهنتو څخه د شهادت نامي او سرو زرو مډال په اخستلو کاميابه سو.او تر دې ورسته يې د اسلامی علومو په تر لاسه کولو شروع وکړه.
ندوي رحمة الله علیه د حديثو درسونه په ( ۱۹۲۷م) کال کي د ندوة العلماء د دارالعلوم د حديثو پراستاد علامه حیدر حسن خان باندي شروع کړ. ورسته يې د عالي تحصيلاتو لپاره په ( ۱۹۳۰م) کي لاهور ته د تلو قصد وکړ او هلته يې د لوی او مشهوره عالم علامه احمد علی لاهوری رحمة الله علیه و مخ ته د شاګردۍ ځنګون کت کړ او په همدغه کال يو ځل بيا د تحصيل لپار و لاهور ته د تګ نيت وکړ او په معهد قاسم العلوم کي يې په تفسير او حديث کي تخصص شروع کړ چي د هغه ځايه هم په لوړه درجه فارغه سو.
په همدغه کال نوموړی د نړۍ په مشهوري مدرسې دارالعلوم دیوبند کي درس شروع کړی او په (۱۳۳۲م ) کي د دیوبند ستر عالم مجاهد علامه حسین احمد مدنی رحمة الله علیه څخه د فيض حاصلولو لپاره هلته پاته سوو او د شیخ لاسلام مولانا حسین احمد مدني رحمة الله علیه څخه يې بخاري شریف او ترمذي شریف ولوستی، چي په همدې لړ کي يې تفسیر او نور قراني علوم هم ځني زده کړل. د فقهي زده کړه يې د دیوبند د مشهور ادیب او عالم مولانا اعزاز علي رحمة الله علیه څخه او د تجوید زده کړه یې د دیوبند د عالم مولانا قاري اصغر علي رحمة الله علیه څخه زده کړل.
په تصوفو کي یې د مولانا عبدالقادر رایپوري رحمة الله علیه سره بیعت کړی دی کوم چي په سلسله قادریه نقشبندیه پوري اړه لري.
تدريس
سيد رحمة الله علیه ددې دورې د پای ته رسولو څخه وروسته يو ځل بيا د تدريس او اسلامي معارف  د نشر وظيفې شروع کړلې او د 1943 م کال څخه بيا تر 1951 م کال پوري په لکنو کي  په « اسلامی تبلیغات سازمان » کي د قرآن او حديث په تدريس بوخت سو. په ۱۹۵۵ م کال د دمشق د پوهنتون (الجامعة السوریه) لخوا ودغه پوهنتون ته د تدريس په برخه کي د همکارۍ لپاره و غوښتل سو ، سيد دلته په غير رسمي توګه د تدريس مسؤليت ومانه. همداسي په ۱۹۶۲م کال د شاه سعود لخوا دمدينې منورې په اسلامي پوهنتون کي د تدريس لپاره بلنه ورکول سول خو سيد رحمة الله علیه دلته د رسمي او همېشني تدريس له ورکولو څخه انکار وکړ ، په همدي اساس په کال1382 هـ / 1936 م کي د مدينې منورې د اسلامي پوهنتون د دعوت په اساس هلته د غير رسمي استاد په توګه وظيفه قبوله کړل او همالته په تدريس مشغول سو.
د سيد رحمة الله علیه مطبوعاتي فعاليت
لکه څنګه چي د ملتونو په بيداری کي مطبوعات او رسنۍ مؤثر رول لري امام رحمة الله علیه په دغه برخه کي هم غافل پاته نه سو او لمړنی مطبوعاتي فعاليت يې په کال (۱۹۲۷م ) کي د ۱۳ کلنۍ په عمر په «زمین ‌دار» نومي اردو مجله کي د یوې مقالې په خپرولو سره پیل کړ.
او لمړنی اثر یې په عربي ژبه کي يوه مقاله وه چي په کال  (1346 هـ ق – 1930 م)  کي د علامه رشيد رضا په توسط المنار مصرۍ مجلې خپره کړه.
په کال ۱۹۶۲ م کي يې د دیوبند د مشهور عالم مولانا محمد منظور نعماني رحمة الله علیه په همکاري د «ندای ملت» اوونيزه تآسيس کړه  او په کال ۱۹۴۴ م کي يې د دعوت او اسلامي تربیې اړوند د ځينو کتابونو په تآليف لاس پوري کړ چي د هغو څخه يې اکثره دجهان په ژونديو ژبو ژباړل سوي دي.
په ادبياتو او تاريخ ليکنه کي بدلون راوستل
سيد د تريس په جريان کي دا احساس کړل چي د علمي حوزو د درسی پلان محتوا د دينی علم د طالبانو لپاره کافي نه ده ، ځکه نو په دې لټه کي سو تر څو داسي کتابونه تآليف کړي د قديمي کتابونو په ځای په درسي پلان کي د استفادې وړ وګرځي.
همداسي په اسلامي تاريخ کي تر ځېړني او مطالعې وروسته دې نتیجې ته ورسېدی چي بايد د تاريخ ساتني په سبک کي بدلون رامنځ ته سي .څکه اکثرو مؤرخينو د پادشاهانو او قومندانانو د فتوحاتو پر تشرېح بسنه کړېده او د اجتماعي او اصلاحي فعاليتونو څخه يې صرف نظر کړيدی، له همدې امله يې د ( دعوت او اصلاخ تاريخ) تر نامه لاندي يو کتاب په پنځو جلدونو کي وليکی اود ډیرو مشهورو اسلامي مصلحانو او مجتهدينو ژوند لیکونه د خپل ژوند له حال سره، کوم چي د يوه مصلح دعوتګر او مؤرخ ژوند دی اود لوستونکو لپاره پکي ډير معلومات او تجربې له ځانه سره لري، پکښي وليکل.
تأليفات
ندوي رحمة الله علیه ډېر اثار او تأليفات لري چي شمېر يې نژدې درو سوو ته رسېږي او د هغو ټولو نومونه يادول د دې لنډي ليکني تر حوصلې لوړ دي ، چي له دې جملې څخه ځيني کتابونه يې په پښتو ژبه هم ژباړل سويدي.د ندوي د کتابونو څخه ځيني يې په دې ډول دی:
۱ - ماذا خسر العالم بانحطاط المسلمين.
۲- إلى الإسلام من جديد.
۳ - إذا هبت ريح الإيمان.
۴ - الطريق إلى المدينة.
۵ - رجال الفكر والدعوة في الإسلام.
۶- سيرة خاتم النبيين للأطفال.
۷ - نظرات في الأدب.
۸ - في مسيرة الحياة (۳ أجزاء ).
۹ـ المرتضی
۱۰ـ قصص النبيين ( د مولوي احمدالله ابوالبدر لخوا پښتو ته ژباړل  سويدی)
۱۱: تزکیه و احسان یا تصوف و سلوک
اونور
همدارنګه علامه ابوالحسن علي ندوي رحمة الله علیه ګڼي مقالې او پر ځينو مشهورو او تحقیقي کتابونو سریزي هم لیکلي دي لکه د دیوبند د نړۍ والي مدرسې د مشهورو علماء کرامو د حدیثو پر شروحاتو باندي يې هم سریزي لیکلي دي.
سياسي فعايت
علامه ندوي رحمة الله علیه په درس او تدريس اکتفاء ونه کړه دی د جهان د جرياناتو او حوادثو څخه هم بې پروا نه وو، ده باور درلود چي په اوس وخت کي چي د سياست فعاليتونه دايره ډېره پراخه سوېده د علماؤو لپاره لازمه ده ترڅو په سياست کی سهم او برخه ولري او هغه څوک چی دین او سياست بېل سره بولی په حقيقت کی مسلمانان ديني او اجتماعي ځان وژني ته رابولي ، د همدې هدف په موخه دوی د سازمانونو او ملي او اسلامي حرکتونو په جوړولو سره لاس پوري کړ ،او داسي حرکتونو لکه (( د اسنانيت پيغام)) په نوم حرکت ، د هند د مسلمانانو د حقوقو څخه د حمايت شورا او په لسګونو نوري مؤسسې او سازمانونه يې تأسيس کړل.
د سيد رحمة الله علیه اړيکي د اسلامي نړۍ سره
علامه ندوي  رحمة الله علیه د اسلامي ښارونو او عربي ممالکو په علمي او تحقيقي سيمينارونو او کنفرانسونو کي هم ګډون کاوه او نړۍ والو ته يې د اسلام د پيغام د رسولو په موخه و ګڼو هيوادونو ته  چي د هغې جملې څخه اروپا او امريکا دي سفر کړيدی ، په ډېرو ولسي نهضتونو ، حرکتونو او ديني ارګانونو کي يې فعال رول او د هغوی د حرکت په تداوم او سمون کي پراخه برخه اخيستې ده.
ندوي رحمة الله علیه ډېر آرزومند وو چی اسلامي نړۍ د دنيا رهبري په غاړه واخلي او د پرديو د کور کورانه  تقليد څخه ځان وساتي ، په خاص ډول و جزيرة العرب او حجاز ته يې خاصه توجه کول ،  دعربو له مشرانو سره هر وخت په تماس کۍ وو او  د مختلفو ليکونو او متعددو ملاقاتونو په وسېله يې هغوی په خپلو ځمکو کي د اسلامي نظام او احکامو و پياده کولوته هڅول. ده د دولتي پوست له قبلولو څخه پرهېز کاوه لاکن ډېر مذهبي او اجتماعي مسؤليتونو يې په غاړه وه چي د هغې له جملې څخه به يې لاندي ځينو ته اشاره وسي :
۱ـ د مؤسسانو دهيأت شورا معاون او دايمي غړی «رابطة العالم الاسلامی» مکه معظمه.
۲ـ د اسلامي پوهنتون د عالي شور غړی ، مدينة منوره.
۳ـ د اسلامي کنفرانس غړی، قدس.
۴ـ د اسلامي کنفرانس د اجرائي کمېټې غړی ، بیروت.
۵ـ د اسلامي علمي مجمع عمومي مدير «ندوة العلماء» لکنو، هند
۶ـ د دارالعلوم ندوة العلماء پوهنتون سرپرست ، لکنو.
۷ـ د دارالعلوم ديوبند د پوهنتون د شورا غړی ، هند.
۱۰ـ د اسلامي انتظامي مرکز د پلټونو د مجلس غړی ، ژنو.
۱۱ـ د اوقافو د وزارت د ديني امورو د عالي شورا غړی ، قاهره- مصر.
۱۲ـ د علمي او مجمع او عربي ا کادمي غړی ، دمشق – سوریه.
۱۳ـ د نړيوال اسلامي دعوت د عالي شورا د مؤسسانو د هيأت غړی ، قاهره.
۱۴ـ د «دارالمصنفین» د اجرائي شورا غړی ، اعظم گره – هند.
۱۵ـ د عثماني دائرة المعارف غړی حیدرآباد – هند.
۱۶ـ د مدينې منورې او دمشق د پوهنتونو غير رسمي استاد.
۱۷ـ د ((انسانيت پیغام )) مدير او مؤسس –هند.
۱۸ـ د فقهي مجمع غړی – حجاز.
۱۹ـ د نړيوالو مساجدو د عالي شورا غړی.
۲۰ـ د حجاز د اسلامي پو هنتونونو د فدراسيون غړی.
۲۱ـ د نړی د اسلامي ادبياتو مؤسس او رئيس  – ریاض.
۲۲ـ د عربي ژبي د فرهنګ غړي، دمشق، قاهره و اردن.
۲۳ـ د «آل البیت» د علمي او تحقيقی مؤسسې غړی ، اردن.
۲۴ـ د مسلمانانو داسلامي هويت څخه د دفاع دسازمان رئيس- هند.
۲۵ـ د اسلام آباد د نړيوال پوهنتون دعالي شورا غړی- پاکستان.
۲۶ـ اسلام ته د هندوانو او غير مسلمينو د جذب او تبشير مؤسس.
۲۷ـ د ديني زده کړي د سازمان رئيس اتراپرادیش – هند.
د علامه رحمة الله علیه تواضع او عاجزي :
علامه ندوي رحمة الله علیه د لوړو انساني کمالاتو ،پراخه علم او په نړۍ کي د مهمو پوستونو د درلودلو سره سره ډېر متواضع او عاجزه وو. عاجزي ، د حق لټه ، ايثار او اخلاص دده د ښکاره او لوړو صفاتو څخه شمېرل کېده ، دغه لامل وو چي داسلامي نړۍ لويو علماوو ، پوهانو ، ليکوالانو او لوړو شخصيتونو دده په فضايلو او لويو خدمتونو باندي اقرار کړی دی څرنګه چي په دغه مختصره ليکنه کي دده د ټولو کمالاتو او صفاتو را نقلول ډېر ګران دي په يوه جمله کي بايد وويل سي چي:
«دامان نگه تنگ و گل حسن تو بسیار»
د علامه ندوي رحمة الله علیه د خدمتونو تقدير:
په کال ۱۹۸۰ م کي د ملک فيصل نړيواله جايزه چی هر کال و يوه لوی اسلامي غوره سوي شخصیت ته ورکول کېږي او داهميت له نظره په اسلامي نړۍ کي د اروپايې جایزې په مثل سره ده ، و علامه سيد رحمة الله علیه ته اختصاص سول ، ده د همدغي مهمي جايزې مبلغ و فرهنګي مراکزو ته اهداء کړ.
په ۱۹۸۱ م کي دکشمير د پوهنتون له لوري د د ابياتو په څانګه کي افتخاري دکتورا ورکول سول ،  همداسي يې نوري شهادت نامې او افتخاري دکتوراوي هم د نړی د مشهورو پوهنتونونو له لوري ترلاسه کړيدي.
په کال ۱۴۱۹ هجري مطابق د ۱۹۹۹ /۱/۷ م د نړی د برجسته علماوو کميټه د معاصري اسلامي نړۍ د تر ټولو لوی شخصيت لپاره تشکيل سول ، دغي کمېټي د رايو په اتفاق سره د ((د شلمي پېړۍ لوی غوره اسلامي شخصيت )) تر عنوان لاندي غوره سو او نړيواله جايزه د ((د قرآن کريم نړيواله جايزه)) په نوم چي يو ميليون درهم  (د دوولس ميليونو هندي روپيو معادل) کېدل وده ته هديه سوې ، علامه ندوي رحمة الله علیه دغه ټولي پيسې د اسلامي معارف د ودي په موخه دهند ديني او فرهنګي مدارسو ته خاص کړې.
د علامه ابوالحسن علی ندوي رحمة الله علیه تر ټولو لوی امتياز دده عرفاني سلوک وو، دده وجود د اسلامي امت لپاره د معني قوت او برکت سرچينه وه .ندوي رحمة الله علیه یو مخلص مصلح مجاهد، ماهر او تکړه لیکوال، فصيح مبلغ او د الله جل جلاله لوی عارف وو.
ځانګړی اعزاز:
په ۱۹۵۱ م کال کي د دوهم ځل حج پر وخت د کعبې شریفي د کیلۍ لرونکي قبیلې له خوا دوه ځله اجازت ورکړل سو تر څو کعبې شریفي ته داخل سي او هر څوک چي د ځان سره ملګری کوي کولای سي.
په ۱۹۹۶ م کال یو ځل بیا د بني شبه د قبیلې له خوا علامه ندوي رحمة الله علیه ته اجازت ورکول سو تر څو په خپل لاس د کعبې شریفي مبارکه دروازه پرانیزي، نومړي هلته دوه رکعته لمونځ ادا کړی.
د ابدي ژوند په لوري :
بالآخره د امام علامه سيدابوالحسن علی الندوي رحمة الله علیه په هکله الهي سنت پرځای سو او په اسلامي معارف کي تر ډېر تلاښ او خسته ګوني مبارزې او د اسلامي امت د تېر برم او عظمت د اعاده کېدو په لار کي تر ډېر زيار ورسته يې په ابدي سفر ولاړ.
دی مبارک په کال ۱۴۲۰ هجري د روژې د مبارکي مياشتي په ۲۲مه نېټه چي د ۱۹۹۹ م کال د دسامبرد ۳۱ مي نېټې سره برابره ده د جمعې په ورځ پر ۱۱بجو او ۴۵ دقيقو  د روژې او اعتکاف په حالت کي د ۸۷ کلنۍ په عمر د حق داعي ته لبيک ووايه.
د وفات څخه څو لحظي مخکي يې غسل وکړ لباس يې بدل کړ او د سورة ياسين په تلاوت مشغوله سو چي په همدغه مهال کي يې روح د روح و خالق ته وسپارل.
انالله و انا اليه راجعون
روح دې ښاد او نهضت دي یې آباد وي.
د امام ابو الحسن ندوي رحمة الله علیه د ژوند په هکله د نورو معلوماتو د ترلاسه کولو لپاره دي لاندي ليکل سوو کتابونو ته مراجعه وسي:
۱- ابوالحسن الندوی، کاتباً و مفکراً.
۲- العلامه ابوالحسن الندوی فی مرآة کتاباته و محاضراته.
۳- رکائز فقه الدعوة عند ابی الحسن الندوی «للقرضاوی».
۴- فی مسیرة الحیاة یا کاروان زندگی، در هفت جلد.
۵- «ذکریات» از شیخ علی طنطاوی.
۶- اُعلام القران الرابع عشر الهجری «استاد انور جندی».
۷- علماء و مفکرون عرفتهم «استاد محمد مجذوب».
۸- «میر کاروان» دکتر عبدالله عباس ندوی.
۹- «مولانا سید ابوالحسن ندوی مشاهیر امت ‌کی نظرمین» استاد شاد علی قاسمی.
۱۰ - ابوالحسن علی الحسنی الندوی، الامام المفکر الداعیة الأدیب «سید عبدالماجد غوری».
۱۱: رسمي ویب پاڼه: abulhasanalinadwi.org
ماخذ: تعلیم الاسلام ویب پاڼه = نوم او نسب == ابو الحسن ندوي د ١٣١٤ هجري قمري ١٩١٤ ميلادي كال د هندوستان د اترپردېش ایالت په رای بریله كي دې نړۍ ته سترگی وغړولې.ابوالحسن بن عبدالحی بن فخرالدین الحسيني، د نسب سلسله يي حسن بن علي بن أبي طالب ته رسیزي. دده جد امير قطب الدین محمد مدني د ٧ هجري پېړۍ په پيل کي هند ته هجرت وکړ.
زده كړي
ابوالحسن ندوي لمړنۍ زده كړي په خپل کور کي وکړې.لمړى يې قران کريم له خپلي مور نه ولوست وروسته يې عربي، فارسي او اردو ژبي زده كړې.
د هغه پلار حکيم سيد عبدالحى د نظهة  الخواطر په نوم په عربي ژبه كي اته جلده کتاب وليکه.
زياتره لوړي زده کړي يې په دارالعلوم ندوة الاسلام کي وکړې
ليکني
ابوالحسن علي ندوي په عربي او اردو ژبه ليکني کړي دي، هغه په تاريخ، دينپوهنه، بيوګرافي او داسي نورو موضوع ګانو له پنځوسو زيات کتابونه ليکلي دي.
د هغه مشهور کتاب ماذا خسر العالم بانحطاط المسلمين چي په انګليسي ژبه هم ژباړل شوى ده، په دې کتاب کي عصري جهالت تشريح شوى ده. د هغه په نظر مسلمانان د خپل انحطاط مسئول دي
کعبې شريفي ته رسېدنه
په ١٩٥١ زېږديز کال د هغه د دوهم حج پر مهال د ندوي صاحب لپاره د کعبې شريفي دروازه خلاصه کړى شوه.
وفات
ابوالحسن علي حسني ندوي رح د ١٤٢٠ هجري کال د روژې د مياشتي په ٢٣ نېټه (١٩٩٩د ډسمبر٣١) د جمعې مباركي په ورځ د هندوستان په راى بريله سيمه كي د ٨٥ کالو په عمر له فاني نړۍ سترګي پټي کړې. وېشنيزه:1914 زېږېدنې وېشنيزه:1999 مړينې وېشنيزه:سني اسلام وېشنيزه:حنفي مذهب وېشنيزه:حنفيان وېشنيزه:ديوبندي وېشنيزه:ديوبنديان وېشنيزه:اسلامي هندي علماء
د سويلي حوزې اپراتيفي مشر
د سوېلي حوزې اپراتيفي مشر يا د جنوبي ولایاتو اپراتیفي مشر او يا هم د جنوبي ولایاتو اپراتیفي رئیس هر هغه چا ته ويل کېږي چې د سوېلي افغانستان د ټولو هغو چارو د بدلولو واک ولري، چي ددغو سيمو د امنیت لپاره وي. همدارنګه وکولای سي چې په سوېلي افغانستان کې لاندې ټولي کړنې ترسره کړي.
هغه څه چی توان يې لري
= د سويلي حوزې اپراتيفي مشر کړنې= جنرال عبدالرازق اڅکزی (د ٢٠١١ څخه تر ١٨ اکتوبر ٢٠١٨ پورې ) د سويلي حوزې اپراتيفي مشر وو، د هغه ځينې کړنې په سويلي ولايتونو کې په لاندې توګه وې:
کندهار
د کندهار لپاره دلته وګورئ
زابل
جنرال عبدالرازق اڅکزي تر کندهار وروسته په زابل ولایت کې ډير عملياتونه ترسره کړي وو. هغه د زابل ولایت د خلګو سره ډيره زياته خپلوي درلوده، او د اختر په شپو او ورځو کې کي به در کندهار وروسته زابل ته تلی، او د هغه ځای د مشرانو سره يې د اختر خوشحالۍ شريکولې.
هغه د زابل په لاندې ولسوالیو کې د فعالیت لرلو ترڅنګ عملیات هم ترسره کړي وو:
شملزی ولسوالۍ
د ٢٠١٣ کال د جولای پر ١٨مه "زموږ سرحدي پوليس اوس پیاوړي دي، داسې وسلې لري، چې له ډېورنډ کرښې د پورې غاړې د بريدونو مخه تر يوې اندازې ونيسي"
- جنرال عبدالرازق اڅکزی
سرحدي پوليسو د زابل په شملزو ولسوالۍ کې د طالبانو پر ضد عمليات کړي دي چې پکې څلور تنه وسله وال وژل سوي او وسلې يې سرتېرو ته ور پاتې سوې دي. په جنوب کې د سرحدي پوليسو درستيزوال جنرال رازق وايي، پوليسو وروسته له هغه عمليات وکړل، چې په سيمه کې د وسله والو فعاليتونه زيات سول.
نوزاد ولسوالۍ
د ٢٠١۵ کال د اګست پر ١٢مه جنرال عبدالرازق: جنرال عبدالرازق اڅکزی چې د هلمند د نوزاد ولسوالۍ د عملياتو قومانده يې پر غاړه لرله، وايي چې په دې جګړه کې د هلمند ولس ښکېل نه دى، بلکې دا جګړه نېغ په نېغه له پاکستانه رهبري کېږي.
وسله والو طالبانو څو ورځې مخکې د هلمند نوزاد ولسوالي د يوې ورځې لپاره نيولې وه، خو د کندهار د امنيه قوماندان جنرال رازق په مشرۍ دولتي ځواکونو و کولى سول چې دغه ولسوالي بېرته له هغوى ونيسي.
نوموړي زياته کړه چې د نوزاد ولسوالۍ تر څنګ د دغه ولايت د نورو ولسواليو او په مرکز کې خلکو او امنيتي مسوولينو خپلې ستونزې په ډاګه کړې او يو شمېر وړانديزونه او غوښتنې يې کړې دي چې دى به يې له مرکز څخه شريکوي.
د کندهار امنيه قوماندان وايي چې د دغه ولايت عمده ستونزې د امنيتي ځواکونو د وسلو او تشکيلاتو کمښت او د مالي امکاناتو او اسانتياوو نشتوالى دى.
دى وايي چې د دغه ولايت ستونزې ډېرې دي او ډېر کار ته اړتيا لري، خو نوموړي مرکزي دولت تورن کړ چې د هلمند لپاره يې هېڅ کار نه دى او دا ولايت يې له پامه غورځولى دى.
هغه له دولته وغوښتل چې د هلمند په ټولو ولسواليو او سيمو کې سيمه ييز پوليس فعال او امکانات ورته برابر کړي.
ګيزاب ولسوالۍ
د ٢٠١۵ کال د جون پر ٨مه جنرال عبدالرازق: وروسته له هغي چې د اروزګان د ګيزاب ولسوالۍ تر امنيتي ګواښ لاندي سوه او د اروزګان چارواکو ددي ولسوالۍ د سقوط انديښنه ښکاره کړه ور سره سم د کندهار امنيه قومندان او سويلي حوزي اپراتيفي مشر لوى پاسوال عبدالرازق د ګيزاب ولسوالۍ ته ورسېده.
لوى پاسوال عبدالرازق وايي چې د ګيزاب ولسوالۍ پر يو شمېر امنيتي پوستو وسله والو طالبانو حملي کړي او بيا سخته نښته رامنځته سوه.
نوموړى وايې چې د وسله والو د مخنيوي او د ګيزاب ولسوالۍ د ستونزو څخه د خلاصون په موخه يې د افغان امنيتي ځواکونو په ملاتړ عمليات پيل کړل او وتوانيدل چې مخنيوى يې وکړي.
هغه وايې چې دا مهال د ګيزاب ولسوالۍ ته هيڅ ډول امنيتي تهديد نسته او دوى به ډېر ژر ډېرى سيمي د وسله والو طالبانو له منګولو څخه خلاصي کړي.
امنيه قومندان جنرال رازق د اروزګان د امنيت آمر رحيم الله هغه څرګندوني رد کړي چې ګني دا ولسوالي په ډېر بد حالت کي ده او بايد له دې حالته و ايستل سي.
لوى پاسوال عبدالرازق د رحيم الله دا څرګندوني بې مسوليته بللي او زياتوي چې د ګيزاب ولسوالۍ په وړاندي دا مهال هيڅ ستونزه نه ده مخامخ.
رافیل نادال
رافیل نادال پریرا (ماناکور ، بالیریک ټاپو ، د جون 3، 1986)، د رافا نادال په نوم پیژندل شوی، د هسپانوي مسلکي ټینس لوبغاړی دی چې د ATP په درجه بندي کې څلورم ځای لري.
اسحق نیوټن
اسحاق نيوټن ( نیوتن) (په انگرېزي: Sir Isaac Newton) يا سر اساک نيوټن (۲۵م د ډسمبر ۱۹۴۲ـ ۲۰م مارچ ۱۷۲۷) يو انگرېز پنځپوهاند (فيزيکپوه) او شمېرپوهاند و. دی د پوهنې په پراخ ډگر کې ډېر اغېزمن پوهنيال او ساينسپوه گڼل کېږي. ده په ساينسي ډگر کې بنسټيزه پاڅون هله رامنځته کړ کله چې يې لومړنی کتاب د شمېرپوهنې فلسفي او طبعي تگلارې په نوم راووېست. دا کتاب په کال ۱۶۸۷م زېږديز کې خپور شو او د لرغوني ميخانيک او تخنيک د بنسټ خښته يې کېښوده .د نيوټن پرنسپيه يا ليکنې تگلارې د خوځښت قانونونه او په کايناتو کې د مقناطيسي تړاؤ يا گراويټي تړاؤ پر سر بحث رامنځته کړ چې د پنځپوهنې د ډگر روان حالت يې درې پېړۍ تود ساتلی. د نيوټن څېړنه پدې هم ولاړه وه چې د يو څيز خوځښت په مځکې باندې او يا اسماني ـ بدنو (غونډالو، اجرامو) د خوځښت تشريح په همدې پرنسيپيه مخانيکي تگلارې روښانېږي. نيوټن د کپلر په قانون بيا کره کتنه وکړه او هاغه شکمنه تگلاره يې له منځه يوړه چې له مخې يې مقناطیسي سېک يا مځکې گراويټي او ټولو کايناتو يې د لمر په مدار او خوا گڼل.
= مخينه = اسحاق نيوټن د جوليان کليز له مخې په انگلينډ کې د کرسمس په ورځ يانې ۲۵م د ډسمبر کال ۱۶۴۲م کې په ولستورپ سیمه کې زېږېدلی. ولستورپ د لنکولن شاير ولسوالۍ پورې تړلی. هغه درې مياشتې وروسته د خپل د پلار له مړينې وزېږېد. پلار ېې يو بډای بزگر و چې نوم ېې هم ايساک نيوټن و. داچې خپل د زېږون د نېټې څخه دمخه زېږېدلی و نو په جوسې او بدن وړوکی ماشوم و. مور يې هنا آيسکوف نومېده. کله چې ايساک نيوټن د درې کلو شو نو مور ېې بيا واده وکړ او خپل زوی یې د هغه مورنۍ انا ٫ مارجري ايسکوف٬ ( پلاس يې نيوټن زېږېدلی و) ته وسپاره. ځلمکي نيوټن خپل پلندر نه خوښېده او خپلې مور سره یې د پلندر پر سر نه وه جوړه .نيوټن د دولسو کلو عمر څخه نيولې تر اولس کلو پورې د کنگز ښوونځی ، گرانتهم سیمې کې زده کړې وکړې. په ۱۶۵۹ م زېږدي کې دی له ښوونځي څخه ووېستل شو او بيا وروسته په ولستورپ ـ بای ـ کولسټرورت کې خپلې مور سره اوسېده. مور يې يوځل بيا کونډه شوې وه او غوښتل يې چې نيوټن څخه بزگر جوړ کړي ، خو د نيوټن بزگري نه خوښېده. د کنگز ښوونځي يو استاد د نيوټن مور ته مشوره ورکړه چې دی بېرته يوه ښوونځي ته واستوي تر څو خپلې زده کړې بشپړې کړي. دی په ښوونځی کې نورو ماشومانو ډېر ځوراوه د همدې نورو ځلميو سره د بډوالي او ضد له کبله خپل په زده کړو کې لا گړندی شو څو د ښوونځي تر ټولو تکړه زده کوونکی شو. د کېمبرج يو ساپوهاند د نيوټن په هکله داسې انگېري چې د اسپرگر ساينډروم ناروغي يې درلوده.
د نیوټن بشپړنوم سراسحاق نیوټن Sir Isaac Newton دی. نوموړی یو انگریز فزیک پوه او ریاضي پوه و، چې په خپل وخت کې د طبیعي فیلسوف په نامه یادید. دی د اوسنۍ میلادي کالهیندارې له مخې پر( ۴ جنوري ۱۶۴۳) زیږیدلی او پر (۲۰ مارچ ۱۷۲۶ز(؟) مړ شویدی. که څه هم نیوټن یو ساینسپوه و، خو د نوموړي افکارو د علومو پر ډیرو برخو اغیز کړی دی. نوموړي ته په خپل وخت کې طبیعي فیلسوف ویل شوی دی. افکارو يې د اتلسمې پېړۍ د روڼ اندۍ پر پړاو خورا اغیز درلود. مونږ د نوموړي افکار که څه هم په نننۍ مانا فلسفي افکار نه گڼل کېږي، په دې پار راخلو چې ښايي د (زه) په وده کې راسره مرسته وکړي.
دی د نړۍ اغیزمنترین ساینسپوه او په ساینټېفیک انقلاب کې کلیدي څیره گڼل کیږي.د نوموړي مشهور کتاب( د طبیعي فلسفې ریاضیکي اصولو) Philosophiæ Naturalis Principia Mathematicaچې په ۱۶۸۷ کې خپور شوی، د کلاسیکي ماشینیاتو بنسټ کېښود. نوموړي په رڼاپوههoptics  کې نوښتانه لاسته راوړنې درلودې. نیوټن لومړنی عملي منعکسوونکی ټیلیسکوپ جوړ کړ. د رنگ تیوري Theory of colourیې رامنځته کړه او د سړښت تجربي قانونempirical law of cooling یې واوډه. همداشان په فزیک او ریاضي کې ډیرې نورې لاسته راوړنې هم لري. ترریاضيپوهې ورهاخوا نوموړي د انجیلي پېښو او زړې کیميا( ۱۱۰۰م نه تر ۱۵۰۰م پورې کیمیا) څيړنې ته هم ډیر وخت ایستلی و. او د انجیل ادبي او سمبولیک تعبیر په اړه يې هم لیکنې کړې دي. خو په دې برخو کې يې اثار تر مړینې ډیرمهال وروسته چاپ شول. د یو روایت له مخې نوموړي د انجیلي روایتونو له مخې د قیامت په اړه ویلي ول، چې قیامت تر ۲۰۶۰م کاله پورې نه کیږي.
نیوټن د خپل پلارله مړینې درې میاشتې وروسته وزیږید. د نوموړي پلار یو شتمن دهقان و او هغه هم اسحاق نیوټن نومید. نوموړی تر خپل وخت دمخه زیږیدلی و او د روایتونو له مخې دومره خام او کوچنی و چې په یو واړه جام کې ځايید. کله چې نیوټن د درې کالو شو نو مور یې بل وداه وکړ او له خپل نوي خاوند سره اوسیده. تر واده وروسته يې نیوټن خپلې مور ته پرېښود او له هغې وروسته به نیوټن له خپلې نیا سره اوسید. خو د نیوټن خپل پلندر نه خوښید او د نوموړي له امله، له خپلې مور سره هم بد و. د نیوټن مور له دویم خاوند څخه درې بچیان درلودل. کله چې د نیوټن د مور دویم خاوند هم مړ شو، نو نوموړې کوښښ وکړ، چې نیوټن له ښوونځي څخه وباسي او دهقاني پرې وکړي، خو د نیوټن د استاد په مشوره نیوټن بېرته په ښوونځي کې شامل شو.