شفعه
٢- تملک البقعة الغير بدون رضاء : ملکيت حاصلول د ځمکي د غير دي بغير د رضا دغير نه او يا الشفعةُُُ ما خوذةُ من الشفيع و هو ضمُ د قد کانت معروفةُ عندالعرب في الجاهلية (١)) شفعه د شفعى نه اخستل شوي او پيوستوالي ته هم وايي او د ا مشهوره وه په عربو کي په وخت د جهاليت کي کله به چي يو کس اراده د کوريادباغ د خرڅوولو وکړه نو خپل گا ونډي ته به راغلو او دا به يي حقدار گڼلو د نورو نه. د شريک تفصيل دادي . الشفعةُ واجبة للخليط في نفس المبيع ُثم للخليط في حق المبيع کاالشرب والطريق ُثم للجار: (٢) شفعه ثابته ده لپاره د شريک په نفس مبيعه کي بيا شفعه ثابته ده لپاره د شريک په حقوقو د مبيعه کي بيا شفعه ثابته ده لپاره د گاونډي . او ل :  شريک في نفس المبيعه: شريک فى نفس المبيعه ديته وايي چي يو کور يا يو پټي يا هر هغه شي چي  د ځمکي دجنس نه وي او دوه کسان پکي شريک وي يعني نيم د يوه وي  او نيم د بل وي نو هر يو خپل مقابل ته شريک في نفس المبيعه دي . دوهـم : خليط في حق المبيعه : خليط في حق المبيعه ديته وايي چي دوه کسان دي د هر يوه ځانته کور يا ځمکي جدا جدا دي ليکن په لښتي او لاره کي سره شريک دي ددواړو پټي د يو لښتي نه اوبه کيږي او دواړه په يوه لاره خپل خپل پټي يا کور ته ځي راځى  نو ديته خليط في حق المبيعه وايي د ځمکى ملحقات د مبيعي لښتي او لار ده. ١ : بلوغ المرام صفحه – ٣٢ – ٣٤ ٢ : هدا يه صفحه – ٣٨٧ جلد څلورم. و فقه السنه صفحه – ٢٠٥ جلد دريم. دريـم : جار دي : دا وايي هغه ګاونډي ته چي د يوه د کور شا د بل د کور شا سره نښتي وي يا په بل عبارت د يو پټي اخرني سر يعني شا دبل پټي د شا سره نښتي وي د پټي مخي ته د ورخ خوله  وايي او اخرني سر ته  شا وايي. دوهـم مبـحث : پدى مبحث  کى دوه برخى دى. اولـه برخـه: د شفعـى کلـيـمه د قـرآ ن کـريـم په رڼا کي- الف : من يشفع شفاعةً حسنةًً يکن له نصيب منها.(١) ترجمه : هغه څوک چي سپارښت نيک وکړي نو ده لپاره به د نيکي برخه وي. دلته ديشفع معني د وحدت راوستل دي په مينځ ددوه کسانو کي او همدارنګه صلح کول دي په مينځ ددوه کسانو کي لکه ديشفع معنى د شراکت ا و تيزوالي په منځ د ددوو کسانو کي ده يعني مطلب دا چي هغه کوشش او تيزوالي چي په هغي سره د مسلمان حق واخستل شي او يا د هغي څخه ضرر دفعه شي او خير ورته ورسيږي او يا خير او صلح سره يو ځاي شي خو پدي ټولو کي به هدف د لوي خداي جل جلاله رضا وي نه دا چي د رشوت په خاطر يا د نا جايز کار په مقابل کي نه د حدودالله په مقابل کي. که په خاص ډول ووايو د لوي خداي جل جلاله د رضا په خاطر د مسلمان حق د حصول لپاره د هغه سره په مطالبه کي شراکت د تيزوالي د شفاعت په معنى دي تر څو هغي ته خير او صلحه ورسيږي د شر او فساد نه بچ شي نه دا چي رشوت پري واخلي او يا دا چي دغه تيزوالي دنا جائيز کار په مقابل کي وي اويا د خداي جل جلاله دنه رضايت  په مقابل کي وي او يا د بل مسلمان د حق  تلف کولو په مقابل کي وي نو پدي هکله الله جل جلاله فرمايلي دى.(٢) ______________________________________________________________________________________________________________ ١:  سورة النسآء آ يت  - ٨٤. ٢: تفسير کا بلى صفحه – ٢٢٠  جلد اول. ب: ومن يشفع شفاعةً سيئةً يکن له کفلُ منها.(١) ترجمه : هغه څوک چي سپارښت د بدي وکړي نوده لپاره به دګناه بد له وي. د پورتني مطلب د توضيح لپاره د تفسير کابلي څخه دغه څو کرښي رانقلو وم. که څوک په نيکوکارونو کې سعى او سپارښت وکړى يا څوک په خرابو چاروکې کوښښ وکړى لکه چې منافقان او سست مسلمانان چې هم پخپله له جهاده ويريږي او هم نوروته دويرولو اسباب برابروي. نو په ړومبى صورت کي به ثواب ا وپه وروستى صورت کې به دګناه برخه دوى ته ورسيږي همداسي که څوک دکوم محتاج سپارښت وکړي اوکه د کوم دولتمن شخص ځينى ورته څه  واخلي. نودى به هم دهغه دخيرات په ثواب کې داخليږي که څوک دکوم کافر يا مفسد يا سارق اوياداسى نوروبدوعناصرو سپارښت وکړي او هغه دحاکم يانورود لاسوڅخه خلاص کړى او هغه بيا فساد او غلا ته شروع وکړي  نودى هم ورسره دهغه غلا او فسادپه ګناه کى  شريک دى پدى کې دشفاعت حسنه پوره ترغيب وشو اودشفاعت سيئه خرابى ا و مضريت څرګند شو ځکه خداى        جل جلاله هغه چاته چې نيک شفاعت يې کړي  وي ثواب ورکوي اوهر چاته چې په حق کې شفاعت شوي وي امر کوي چې له شفاعت کوونکى سره نيکه معامله وساتي. په خلاف دسيئه شفاعت چې له هغه څخه دمحروميت او معصيت نه پرته (علاوه ) بل هيچ شي نه په برخه کيږي. (٢)