حسن_خاتمة_(_ښه_پایله_)
'''۲-{وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ. }حجرات / ۹۹ ژباړه: او تر هغه وروستي ساعت پورې د خپل رب بندګي  كوه چې دهغه راتګ يقيني دى يعنې:   ( تر مرګ پورې ). دی ایت کی خدای جل جلاله ترمرګه پاتی کیدل په عبادت اوخدای عبادت ته دوام ورکولو باندی امر کوی اوآخر عمر دانسان چی په عبادت وی دا ددی انسان په ښه پایله دلالت کوی. نو د الله جل جلا له څخه د وېرې او د هغه د عبادت كولو فرمان او امر تر مرګه  پورې دوام لري تر څو چې د انسان د ښې  پايلې ( نتيجې ) سبب وګرځي داحساس ترین پړاو پایله دانسان ده ، پيغمبر صلى الله  عليه وسلم  په څرګند ډول را ښوولي دي چې ځينې  خلك ټول عمر د الله جل جلا له  په بندګۍ كې هڅه او هاند كوي او دګناه څخه ځان ژغوري مګر كله چې مرګ ته نژدې شي داسې بدكارونه او ګناهونه وكړي چې د بدې پايلې ( خاتمې ) سبب يې شي پيغمبر صلى الله  عليه وسلم فرمايلي دي:"وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلاَّ ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُ النَّارَ."[21] ژباړه : بې له شكه يو انسان د جنتيانو عمل كوي تردې چې ددغه سړي او جنت ترمنځ تقريباً د يوه ګز په اندازه مسافه پاتې شي نو د الله جل جلا له لخوا ليكل شوى تقدير وړاندې شي او ددوزخيانو كارونه وكړي  ( ګناه وكړي ) او ددوزخ اور ته ننوزي، د ا حديث شريف بخاري روايت كړيدى .دحضرت سهل بن سعد ساعدي رضى الله عنه نه چی :   عَنْ سَهْلٍ أَنَّ رَجُلاً مِنْ أَعْظَمِ الْمُسْلِمِينَ غَنَاءً عَنِ الْمُسْلِمِينَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا مَعَ النَّبِيِّ - صلى الله عليه وسلم - فَنَظَرَ النَّبِيُّ - صلى الله عليه وسلم - فَقَالَ: «مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى الرَّجُلِ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا». فَاتَّبَعَهُ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ، وَهْوَ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ مِنْ أَشَدِّ النَّاسِ عَلَى الْمُشْرِكِينَ، حَتَّى جُرِحَ فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَجَعَلَ ذُبَابَةَ سَيْفِهِ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ بَيْنِ كَتِفَيْهِ، فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ إِلَى النَّبِيِّ - صلى الله عليه وسلم - مُسْرِعًا فَقَالَ: أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللهِ. فَقَالَ «وَمَا ذَاكَ؟». قَالَ: قُلْتَ لِفُلاَنٍ: «مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلْيَنْظُرْ إِلَيْهِ». وَكَانَ مِنْ أَعْظَمِنَا غَنَاءً عَنِ الْمُسْلِمِينَ، فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لاَ يَمُوتُ عَلَى ذَلِكَ فَلَمَّا جُرِحَ اسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَقَتَلَ نَفْسَهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ - صلى الله عليه وسلم - عِنْدَ ذَلِكَ: «إِنَّ الْعَبْدَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّهُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَإِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ »  وفي بعض الروايات زيادة (وَإِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالْخَوَاتِيمِ"[22] ژباړه : دحضرت سهل رضی الله عنه څخه روایت دی چی یو ډیر اوچت شخص د مسلمانانو په منځ کی وه او هم دمسلمانانو ډیر جنګی شخصیت وه  په يوه غزا كې د پيغمبر صلى الله  عليه وسلم  سره يو ځاى وه نو پيغمبر صلى الله  عليه وسلم ورته وکتل او وئی فرمایل : که څوک غواړی اوخوښوی چی داسی یوچاته وګوری چی ددوزخ داهل څخه وی نودغه کس ته د وګوری ، اودغه شخص ډیر اوچت شخص د مسلمانانو او ډیر جنګی وه ، نویوکس ددی ډلی نه ورپسی شو ، دی دمشرکانو په مقابل کی په ډیره سخته جګړه بوخت وه تردی چی ټپي شو او غوښتل يې چې زر مړ شي ، د تورې څوكه يې خپلې سينې ته برابره كړه او بيا يې زور پرې وكړ تردی چی ترشایی ووته ، نوهغه سړی په ډیره تیزی سره پيغمبر  صلى الله  عليه وسلم ته راغی او وئی ویل : زه په تحقیق سره پردی ګواهی ورکوم چی ته دالله جل جلاله رسول یی پیغمبرصلی الله علیه وسلم وفرمايل: څه دی ؟ صحابی وائی : مګر هغه صحابي چې تاسې ياداوه چی دوزخي دى، اوزموږ په منځ کی دیو ځانګړی مقام لرونکی وه اوهم پدی پوه شوم چی داسی به نه مړ کیږی خو کله  چې سخت ټپي شو ، صبر يې ونشو كړاى او د زرمړينې په لټه كې شو او خپله توره يې راواخيسته او خپل ځان يې وواژه، ، بيا پيغمبر صلى الله  عليه وسلم په دې ترڅ كې  وفرمايل: بيشكه يو سړى ډير ښه عمل كوى چي خلكو ته په څرګند ډول د جنتيانو عمل ښكاري او هغه دوزخي وي او بل داسې سړى وي چې دهغه عمل د خلكو په وړاندې ددوزخيانو عمل ښکارېږي او هغه جنتي وي ) په ځينې روايتونو كې  دا زياتوالى هم شته چې وايي: په يقيني توګه عملونه تر پايلې ( خاتمې ) پورې تړلي دي. الله جل جلا له  خپل مومن بنده ګان داسې ښودلي چې مومنان دالله جل جلا له څخه ډېر وېرېدونكى  او د ښه  او غوره عمل كوونكي دي الله جل جلا له  خپل مومن بنده ګان داسې ښودلي چې مومنان دالله جل جلا له څخه ډېر وېرېدونكى  او د ښه  او غوره عمل كوونكي دي او بيا يې فرمايلي دي: الَّذِينَ هُمْ مِنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ (57) وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ (58) وَالَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لَا يُشْرِكُونَ (59) وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ مَا آتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلَى رَبِّهِمْ رَاجِعُونَ (60) أُولَئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ (61}سورة مؤمنون ژباړه: بیشكه هغه كسان چې دوى د خپل رب د عذاب څخه  وېرېدونكي دي، او دا مومنان هغه كسان دي چې دوى په اياتونو د رب خپل ايمان راوړى، او هغه كسان دي چې له خپل رب سره بل هېڅ شى نه شريكوي، او هغه كسان دي چې وركوي له زكاتونو او خيراتونو څخه حال داچې زړونه ددوى وېرېدونكي دي له نه قبلیدو څخه ځكه چې بیشكه دوى خپل رب ته ورتلونكي دي، هغه كسان دي چې ډېر تلوار كوي په نیكيو كښې او دوى هغو ( نیكيو) ته ړومبى كیدونكي دي ( له نورو خلكونه ) .او دغه د صحابه وو رضى الله عنهم د ژوند حالت وه امام احمد رحمةالله عليه د حضرت ابوبكر صديق رضى الله عنه څخه روايت كړيدى چې فرمايلي يې دي : "وددت أنى شَعرة في جنب عبد مؤمن )) وكان يأخذ رضى الله عنه بلسانه ويقول: ( هَذَا الَّذِي أَوْرَدَنِي الْمَوَارِدَ)'''"[23].