cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تبلیغات
د تبلیغاتي پیغامونو د رسولو لپاره پراخ توکي او رسنۍ کارول کېږي، چې د نوي تیکنالوژۍ په راتلو سره یې بدلون موندلی لکه انځورګري، کارتون، پوستر، پامفلیټ، فلمونه، راډیويي پروګرامونه، سریالونه او وېب پاڼې. په دې وروستیو کې، ډیجیټالي عصر د تبلیغاتو خپرولو ته نوې لارې چارې برابرې کړي دي، د بېلګې په توګه اوسمهال بوتس او الګاریتمونه د محاسباتي تبلیغاتو او جعلي یا طرف نیوونکو خبرونو د جوړولو او بیا په ټولنیزو رسنیو کې د خپرولو لپاره کارول کېږي.
د دې اصطلاح رېښه پیژندنه
پروپاګنډا یو عصري لاتین لغت دی، چې له propagare څخه را اخیستل شوی له همدې کبله پروپاګنډا یعنې هغه څه چې باید تبلیغ شي. په اصل کې دغه لغت د کاتولیک کلیسا له یوه نوي اداري چوکاټ (congregation) څخه را اخیستل شوی چې په ۱۶۲۲ز کال کې د اصلاحاتو ضد پروګرام د یوې برخې په توګه رامنځته شو، چې د دې ادارې د فعالیت موخه په غیرکاتولیک هېوادونو کې د کاتولیک عقیدې لپاره تبلیغات کول و.
له ۱۷۹۰یمې لسیزې راهیسې، دغه اصطلاح په سیکولار فعالیتونو کې د تبلیغاتو لپاره کارول کېده. دغې اصطلاح د ۱۹مې پېړۍ په نیمايي کې هغه مهال منفي مفهوم واخیست کله چې په سیاسي برخو کې وکاریده.
تعریف
هارولډ لسویل د تبلیغاتو د اصطلاح په اړه پراخ تعریف وړاندې کړ او هغه یې داسې ولیکه: «د هغو عقیدو یا اعمالو بیانول چې په قصدي توګه د وګړو یا ډلو له خوا د نورو وګړو یا ډلو پر عقیدو یا اعمالو باندې د اغیزې کولو په موخه د مخکې نه ټاکل شویو موخو لپاره د رواني فریب له لارې تر سره کېږي».
ګر ت جوویت او ویکتوریا اوډونیل داسې نظریه ورکړې ده چې پروپاګندا په اقناع باندې اوښتې ده او تبلیغ کوونکي هم د خپلو تبلیغاتو توکو په جوړولو کې له متقاعد کوونکو لارو چارو څخه کار اخلي. دغه تیوري د تبلیغي توکو په جوړولو کې د متقاعد کولو د نرم ځواک د تکنیکونو په کارولو سره د پروپاګندا ورته والی او ښه والی په ګوته کوي.
له ایډوارډ برنیز سره په ۱۹۲۹ز کال کې د یوې ادبي مناظرې په لړ کې، ایورټ ډین مارتین داسې استدلال وکړ: «تبلیغات له موږ څخه غلامان جوړوي. موږ د هغو پټو تارونو په مټ په حرکت راځو چې د تبلیغانو له خوا کارول کېږي».
برنیز په خپل کتاب پروپاګندا کې دا مني چې: «د خلکو د سازمان شویو عادتونو او نظریاتو اګاهانه او هوشمندانه کارول په یوه دیموکراتیکه ټولنه کې یو مهم عنصر ګڼل کېږي. هغه کسان چې د ټولنې دغه نامریي میکانیزم جوړوي، نو په اصل کې یو نامریي حکومت جوړوي چې هغه په حقیقت کې پر موږ باندې حکم چلونکی اصلي ځواک دی. موږ اداره کېږو، زموږ ذهنونه شکل نیسي، زموږ خوندونه شکل نیسي او زموږ نظریات زیاتره د هغو کسانو له خوا مطرح کېږي چې موږ یې هېڅ نومونه نه دي اوریدلي.
تاریخچه
تر کومه ځایه چې ثبت شوي د اعتماد وړ شواهد شته، د تبلیغاتو لومړني شکلونه یو انساني فعالیت و. د بیستون کتیبه (له میلاد څخه ۵۱۵ کاله مخکې) د فارس سلطنت ته د لومړي داریوش رسیدل ښیي، چې د زیاترو تاریخ پوهانو له خوا دا د پروپاګند لومړنۍ بېلګه بلل شوې ده. د لرغونې تاریخ په اوږدو کې د تبلیغاتو یوه بله مهمه بېلګه د روم وروستۍ کورنۍ جګړې دي (له میلاد څخه له ۴۴ تر ۳۰ کلونو وړاندې)، چې په ترڅ کې یې اکټاویان او مارک انټوني یوه بل د مبهم نسب، سپکاوي، ظلم، ډار، د وینا او ادبیاتو له اړخه نالایقه، فسق او فساد، تجمل خوښوونې او زیاتې نشې کولو له اړخه ګرموول. دغې بدنامۍ د uituperatio (د invective رومي بلاغي ژانر) بڼه ونیوله چې په دغه وخت کې د روميانو د عامه افکارو په جوړولو کې ډېر پریکنده و. د پروپاګندا یوه بله پخوانۍ بېلګه د چنګیز خان په اړه ده. چنګیزخان به وړاندې تر دې چې پر کوم ځای باندې برید وکړي نو لومړی به یې ځینې خلک هغه ځای ته لیږل او هلته به یې اوازې اچولې او بیا به یې له خپل لښکر سره یو ځای پر هغه ځای برید کاوه. په زیاترو حالاتو کې به د هغه لښکر د هغه د مخالفینو تر لښکر ډېر کوچنی هم و.
د اصلاحاتو په دوره کې له پروپاګندا سره هغه مهال مرسته وشوه چې په ټوله اروپا په تیره بیا په جرمني کې چاپ خونې جوړې شوي او دا کار د دې لامل شو تر څو نوي نظریات، افکار او دوکترین عامو خلکو ته په داسې بڼه سره د لاسرسي وړ وګرځوي چې تر ۱۶مې پېړۍ وړاندې په اصل کې د دې کار تصور هم چا نه کاوه. د امریکايي انقلاب په دوره کې، امریکايي مستعمرو د ورځپاڼو او چاپ خونو یوه پراخه شبکه درلوده چې زیاتره څښتنان یې هېوادپال (او تر یوې کچې پورې وفاداران وو) او په دې برخه کې یې وړتیاووې درلودي. باربرا ډیګس-براون تصور کوي چې د «تبلیغاتو» د اصطلاح منفي مفاهیم له مخکنیو ټولنیزو او سیاسي بدلونونو سره اړوند دي، چې د ۱۹مې پېړۍ د پیل او تر منځ دورې یعنې له ۱۷۸۹ تر ۱۷۹۹ز کلونو د فرانسې د انقلاب په دوره کې رامنځته شول او دا هغه وخت و چې د دې لغت کارول په غیرروحاني او سیاسي برخو کې پیل شو.
د حکومتي تبلیغاتو لومړنی په لوړه کچه سازمان شوي تبلیغات په ۱۹۱۴ کال کې د لومړۍ نړیوالې جګړې په رامنځته کېدو سره پیل شو. د المان له ماتې وروسته، پوځي چارواکو لکه جنرال ایریک لوډینډورف وړاندیز وکړ چې د انګلستان تبلیغات د هغوی د ماتې اصلي لامل و. اډولف هټلر دغه نظریه پسې تکرار کړه او پر دې باور و چې په ۱۹۱۸ز کال کې د جرمني د کورني او سمندري ځواک د روحیې د ماتیدو او پاشل کېدو یو له اصلي دلایلو څخه همدا و (همداشان وګورئ: Dolchstoßlegende). هټلر په خپل کتاب (زما جګړه) کې چې په ۱۹۲۵ز کال کې یې لیکلی هلته یې خپله تبلیغاتي تیوري بیان کړې ده، چې په ۱۹۳۳ز کال کې واک ته د رسیدو په برخه کې یې بنسټیز رول ولوباوه. تاریخ پوه رابرټ انسور وايي چې: «هټلر د هغو کارونو لپاره چې په تبلیغاتو سره کېده هېڅ داسې کوم محدودیت نه و ټاکلی. ځکه د هغه په وینا خلک به اخیر باور وکړي. هر څه په دې پورې اړه لري چې خلکو ته په کافي اندازه او په کافي ټینګار سره وویل شي، په دې سره به مخالفان یا چوف شي یا به هم په بدنامۍ سره د هغوی غږونه مړه شي». په نازي المان کې زیاتره تبلیغات د جوزیف ګیبلز په مشرۍ د تبلیغاتو او روڼ اندی د وزارت له خوا جوړیدل. ګیبلز تبلیغات د خلکو د لیدلو د یوې وسیلې په توګه یادوي. سمبولونه په تبلیغاتو کې د عدالت، ازادي او له هېواد سره د خلکو د مینې لرلو لپاره کارول کېږي. په دویمې نړیوالې جګړې له لومړۍ نړیوالې جګړې څخه په ګټې اخیستنې سره د ګیبلز او د انګلستان د سیاسي جګړې د مجریانو او همداشان د امریکا د جګړې د معلوماتو د دفتر له خوا له تبلیغاتو څخه د جګړې د وسلې په توګه ګټې اخیستنې ته دوام ورکړل شو.
تهانا ليکدود
تیهانا یا تانا يا تهانا ( ที่่งไทย) د دیوهي ژبې تر ټولو عصري ليکدود دی، چې په مالدیپ کې یوه عامه ژبه ده.
د ژبې یونیکوډ جدول
تهانا په سپتمبر 1999 کې د یونیکوډ 3.0 نسخه کې اضافه شوه.
سرچينې
انګلیسي ویکیپیډیا
وېشنيزه:ليکدودونه وېشنيزه:ژبې وېشنيزه:مالديف
مساوات غوښتنه
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:0em; padding-right:12px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float; margin:em" align="left"
مساوات يا مساوات غوښتنه يا برابري هغه اصل دی چې په ساده ډول وايي: "ګټه او تاوان په مساوي ډول ووېشئ او ټولو ته یو شان ونډه ورکړئ. » د مساوات اصول هغه وخت ترسره کېدی شي کله چې تاسو پوهیږئ چې تاسو باید څومره ووېشئ (فرض کړئ چې دا په شمیرو او ارقامو کې کیدی شي) او د چا ترمنځ باید وویشل شي. ټول هغه څه چې تاسو یې باید وکړئ دا اندازه د هغه خلکو په شمیره ویشئ چې دا به یې شریکوي. د خلکو، د هغوی د شخصیت، د هغوی د اړتیاوو او د هغوی د غوښتنو په اړه هیڅ شی ته اړتیا نشته. ټول هغه څه چې باید ترسره شي د ټولو سره مساوي چلند کول دي. په دې نظر کې، د ګټې او تاوان ویش په مساوي توګه دا معنی لري چې تاسو د خلکو سره ورته چلند کوئ.
مساوات د مساوات څخه توپیر لري. کله چې خلک د مساوات په اړه خبرې کوي، دوی اکثرا یو بل اصل معنی لري، هغه دی، مساوات.
په شلمه پیړۍ کې، د شتمنۍ او تولید په ویش کې د مساواتو یو نوی اړخ وړاندیز شوی. لکه څنګه چې تاریخي تجربې ښودلې، د یو ډول نابرابرۍ له منځه وړل کولی شي د نورو نابرابریو لپاره لاره هواره کړي. ځکه سیاسي، ټولنیز او اقتصادي نابرابري په یو ځای او په یوه لوري نه زیاتیږي او نه کمیږي، بلکې په ډیرو نظامونو کې د اقتصادي برابرۍ په نوم د فرد ټول سیاسي حقونه او په پریکړو کې د هغه د ګډون حق تر پښو لاندې کیږي.
برابري
برابري یو مفهوم دی چې مساوات ته نږدې دی، مګر دا د هغې څخه توپیر لري. برابري، د مساوات د اصولو په څېر، موږ ته وایي چې د ټولو سره برابر چلند وکړو؛ خو په داسې حال کې چې له دې قاعدې څخه د برابرۍ مانا دا ده چې د اړتیاوو، غوښتنو، استحقاقونو، وړتیاوو، ارزښتونو او نورو شیانو په پام کې نیولو پرته باید هرچا ته ګټې او زیانونه ووېشل شي، مساوات د دې اړتیا لري چې د وېش اغیزې (ګټې او زیانونه) په خلکو باندې وي. ډاډ ترلاسه کړئ چې دا چلند وېش مساوي دی. د مثال په ډول:
که د ځينو خلکو له وسه زياته وي او نور وږي وي، هر يوه ته يوه ډوډۍ ورکول د مساواتو د اصولو اړتيا پوره کوي، خو د برابرۍ د اصولو اړتيا نه پوره کوي. دا ځینو ته ډیر څه ورکوي او ځینو ته ډیر لږ. لکه څنګه چې ځینې خلک صحتمند وي او نور ناروغه او ضعیف وي، له هر یو څخه د سخت کار غوښتنه کول به په منطقي توګه د دې لامل شي چې ځینې خلک ډیره انرژي مصرف کړي او نور لږ انرژي. ورته چلند چې مساوي چلند ته اړتیا لري لازمي نه ده چې مساوي چلند د مساواتو څخه راځي.
پايليکونه
وېشنيزه:سياسي هڅوب
د سويډن اقتصاد
د سويډن اقتصاد ډېر پرمختللی او د صادراتو پر محوريت ولاړ اقتصاد دی، د سويډن له اقتصاد سره لرګي، اوبو برېښنا او وسپنې فلز مرسته کړې. دا پر بهرنۍ سوداګرۍ ولاړ اقتصاد لپاره بنسټيزې وسيلې دي. په بنسټيزو صنعتونو کې يې د موټرو ماشينونه، مخابرات، درمل جوړونه، صنعتي ماشينونه، صنعتي وسايل، کيمياوي مواد، د کور سامان الات، ځنګلونه، وسپنه او فولاد شامل دي. په دوديز ډول سويډين په نوي کرنيز اقتصاد متکي دی، په کوم کې چې د کورني بشري ځواک له نيمايي څخه زياته برخه کار کوي. اوسمهال، سويډين انجنيري، کانونه، فولاد او کاغذ د خامو موادو صنعتونو ته پراختيا ورکوي چې په نړيواله کچه د سيالۍ ډګر دی، لکه چې د « ricsson, ASEA/ABB, SKF, Alfa Laval, AGA» او « Dyno Nobel» په څېر شرکتونو څخه ثابتېږی.
سويډيو پو پرانيستی ګډ رقابتي اقتصاد لري. د سويډن غوڅ اکثريت شرکتونه خصوصي ملکيت او د بازار په محوریت راڅرخي. سويډن د خېر ښېګڼې يو پیاوړی هېواد دی، په کوم کې چې د ولسي سکتور لګښتونه د «جي ډي پي» له پنځو څخه درې برخو پورې دي. په ۲۰۱۴ز کال کې، د حکومت ملکيت ملي شتمني ۲۴٪ وه.
د دويمې نړيوالې جګړې پر مهال د بې پرې قدرت په توګه، د نورو اروپايي هېوادونو په څېر، سويډن اړ نه و چې خپل اقتصادي بنسټونه، د بانکدارۍ نظام او په ټوليز ډول هېواد بيا ورغوي. سويډن د پرمختللې ټیکنالوژۍ د پانګونې او پراخه خېر ښېګڼې ګټو تر مخې د ژوند يو لوړ معيار تر لاسه کړی. سويډين د هېواد په عايد کې د برخې په توګه، له ډنمارک وروسته په دويمه درجه کې د ماليې تر ټولو لوړ عايد لري. تر ۲۰۱۲ز کال پورې، د ماليې ټول عايد د «جي ډي پي» ۴۴.۲٪ برخه جوړوله، دا شمېره په ۲۰۰۶ز کال کې زياته او ۴۸.۳٪ وه.
په ۲۰۱۴ز کال کې د اقتصادي څېړنو ملي ادارې په ۲۰۱۴، ۲۰۱۵ او ۲۰۱۶ز کلونو کې په ترتيب سره ۱.۸٪، ۳.۱٪ او ۳.۴٪ «جي ډي پي» وړانديز کړی و. د اروپايي اتحاديې د هېوادونو د راتلونکې اقتصادي ودې د اندازو په پرتلې سره معلومه شوه چې بالتيک هېوادونه، پولنډ او سلواکيا يواځیني هغه هېوادونه دي چې اټکل کېږي د ودې اندازه دې ته ورته يا لوړه وساتي.
تاريخ
په نولسمه پېړۍ کې سويډين له يو ستر کرنيز اقتصاد څخه په صنعتي، ښاري هېواد بدلېدل پيل کړل. لا هم بې وزلې خپره وه. خو عايد بيا هم دومره و چې لرې سيمو ته د کډوالۍ مالي چارې سمبال کړي، کوم څه چې يوه ستره برخه د هېواد پرېښودلو ته وهڅوله، په ځانګړي ډوله د متحده ايالاتو پر لور تګ ته. د اقتصادي سمونونو او د نويو اقتصادي نظامونو، بانکونو او شرکتونو جوړول د نولسمې پېړۍ په دويمه نيماي کې پيل شول. په دې موده کې، سويډن د سکنډنيويايي سيمې «د ځواک يو مرکز» و، په داسې حال کې چې په ۱۸۶۰ز کال کې پيل شوي صنعتي کېدو پیاوړی جريان يې درلود، سربېره پر دې، د سويډن « Riksdag» (سويډن کې د پرېکړې لوړه مرجع) د ازادۍ د زمانې (۱۷۱۹-۷۲) د پړاو پر مهال له مخکې څخه د يو فعال پارلمان بڼه خپله کړې وه او همدا چار په نولسمه پېړۍ کې هم روانه پاتې شوه چې د دې پېړۍ په پای کې يې د نوې ولسواکۍ پر لور د تګ بنسټ کېښود. په پرتليز ډول د بشري پانګې پر لوړې کچې سربېره، د اصلاحاتو او اړوندو دولتي تګلارو په پايله کې، دا ډول ولسواک دودونه يوه بله شتمني وه چې د سويډن په ګډون نورو سکنډنيويايي هېوادونو «ته رسېدل» يې شونې کړل او شونې ده چې همدا اقتصادي عروج د نولسمې پېړۍ په اوږدو کې په ياده سيمه کې تر ټولو زياته د يادولو وړ ښکارنده وي.
تر ۱۹۳۰ز لسيزې پورې، د « Life magazine» په وينا سويډن په ۱۹۳۸ز کال کې «د نړۍ په کچه د ژوند تر تولو لوړ معيا درلود». سويډن په دواړو نړيوالو جګړو کې ځان بې پرې اعلان کړ؛ په همدې بنست يې هېواد له ويجاړۍ وژغوره او په ځانګړي ډول له لومړۍ نړيوالې جګړې وروسته يې له نويو شرايطو څخه ګته واخيسته – لکه د خامو توکو او خوراکي توکو د شیانو لپاره مخ پر وده غوښتنه او د دې هېواد د صادراتو لپاره د نړيوالې سيالۍ نيشتوالی. له جګړې وروسته چټکتیا، کوم چې خپله د جګړې پر مهال د پړسوب د تمايلاتو لړۍ وه، سويډن د ډېرې اقتصادۍ نېکمرغۍ پر لور وړاندې بوت. په ۱۹۷۰ز لسيزه کې په پيل کېدو سره او د ۱۹۹۰ز لسيزې په لومړيو کې د ژور رکود پر مهال په پای ته رسېدو سره، د سويډن د ژوند معيار د ډېرو نورو صنعتي هېوادونو په پرتله کمه پراختيا موندلې وه. د ۱۹۹۰ز لسيزې له نيمايي راهيسې، اقتصادي فعاليت وده کړې ده.
په ۲۰۰۹ز کال کې، سويډن له اسمي اړخه د سړی سر تر ټولو لوړ ناخالص کورنی توليد درلود او د پيرودلو د پياوړتيا له نظره يې په څوارلسمه شمېره کې ځای درلود.
د ۱۹۹۰ز لسيزې بحران
له دويمې نړيوالې جګړې وروسته پړاو کې سويډن يو اقتصادي بېلګه هېواد و، د حکومت، مزدورانو اتحاديو او شرکتونو تر منځ يې نږدې اړيکې درلودې. د سويډن اقتصاد پراخه نړيوالې او ټولنيزې ځانګړتياوې لري چې د لوړو مالیاتو له خوا يې مالي مرسته کېږي، کوم چې ۵۰٪ ناخالص کورني توليد ته نږدې دي. په ۱۹۸۰ز لسيزه کې، د شتمنيو او نرخونو زياتوالی منځ ته راغی چې لامل يې په پور ورکولو کې چټک لوړوالی و. د ۱۹۹۰ز لسيزې په لومړيو کې د نړيوال اقتصادي ښکته کېدو سره يو ځای، په کم پړسوب د ټينګار لپاره د مالیاتو د نظام بيا جوړېدلو، نرخونه بېرته راښکته شول. د ۱۹۹۰ز او ۱۹۹۳ز کلونو تر منځ کورنی ناخالص توليد له ۵٪ څخه ښکته ولاړ او وزګارتيا تر اسمان ورسېده چې له ۱۹۳۰ز لسيزې راهيسې په سويډين کې د سختو اقتصادي بحرانونو لامل وګرځېد. په ۱۹۹۲ز کال کې په « Computer Sweden» کې د خپاره شوي يو تحليل تر مخې، د مالي او بانکدارۍ له برخې پرته، د معلوماتي ټیکنالوژۍ او محاسبې وسايلو لپاره د پانګونې په کچه کې سخت کمښت راغی، دا د صنعت هغه برخه وه چې بحران يې منځ ته راوړ. د معلوماتي ټیکنالوژۍ او کمپيوټرونو په برخه کې د پانګونې کچه د ۱۹۹۳ز کال په لومړيو کې بېرته فعاله کړای شوې وه. په ۱۹۹۲ز کال کې، دودپيسه له ستونزو سره مخ شوه، مرکزي بانک د دودپيسې د ټاکلې اندازې د بدلون څخه د دفاع په ناکامه هڅه کې د لنډ وخت لپاره سود ۵۰۰٪ ته لوړ کړ. د بحران پر مهال په ټوله وزګارتيا کې نږدې ۱۰٪ کمښت راغی.
د خېر ښېګڼې هغه نظام چې له ۱۹۷۰ز لسيزې راهيسې په چټکۍ سره مخ پر وده و، ويې نه شول کولای چې د کورني ناخالص توليد له خورځېدو، ښکته کارموندنې او د خېر ښېګڼې له سترو تادياتو سره دوام ومومي. په ۱۹۹۴زز کال کې، د حکومتي بوديجې کسر د «جي ډي پي» له ۱۵٪ څخه زيات شو. د سويډن سيالۍ ته د ودې ورکولو لپاره په لګښتونو کې کمښت او د ډېرو اصلاحاتو پيلول د حکومت غبرګون و. د معلوماتي ټيکنالوژۍ په برخه کې د چټکې ودې تر څنګ، کله چې نړيوال اقتصادي ليدلوري وده وکړه، له کوم څخه چې سويډن د ښې ګټې اخیستلو په موقعيت کې و، دې هېواد وکولای شول له بحران څخه راووځي.
د ۱۹۹۰ز لسيزې بحران ته ځينو په دې نظر کتل چې دا له ډېره شوره ډکې د خېر ښېګڼې نمونې پای دی، کومه چې د « Svenska modellen» په نوم يادېده چې ټکی په ټکی معنا يې ده «سويډني بېلګه»، ځکه دې ثابته کړه چې په سويډن کې له مخکې څخه د حکومتي لګښتونو تجربه شوې کچه، په نړيوال پرانيستي اقتصاد کې، د اوږدې مودې لپاره پايدونکي نه وو. د سويډن له بېلګې تر لاسه شويو ګټو ته په حقيقت کې له دويمې نړيوالې جګړې وروسته د منځ ته راغليو ځانګړو حالاتو د پايلې په توګه وکتل شول، کومو چې سويډن هغه مهال یواځې پرېښود، کله چې د سيالي کوونکو اقتصاد په پرتليز ډول کمزوری و.
په هر حال، داسې برېښي چې د ۱۹۹۰ز لسيزې په اوږدو کې منځ ته راغلیو حالاتو داسې بېلګه منځ ته راوړه، په کومه کې چې په نړیوال اقتصاد کې د خېر ښېګڼې پراخه ګټې پر ځای ساتل کېدای شي.
ستياوتي راټور
ستیاوتي راټور، چې عموماً د منګلي په نوم پېژندل کیږي، یوه هندي فلمي سندرغاړې، د تلویزیون کوربه او اداکاره ده. هغه د خپل دودیز بنجاره لباس له کبله خورا مشهوره ده، هغه د تلنګانه سندرو لپاره په هند او بهر کې د فیستیوال په پروګرامونو کې برخه اخلي او د هغې نندارې خورا مشهورې دي.
لومړنی ژوند
منګلي په بنجاره ټولنه کې زېږېدلې. د دوی مورنۍ ژبه لامباني ده. هغه د کارناټک پوهنتون څخه د میوزیک په برخه کې ډیپلوم ترلاسه کړی.
د هغې پلار له ځوانۍ څخه هغه وهڅوله چې سندرغاړې شي، خو هغې غوښتل چې د خپلو ښوونکو له الهام وروسته د موسیقۍ ښوونکې شي.
عملي ژوند
هغې په 2013 کې هغه وخت وقفه وکړه کله چې هغې د تېلوګو خبري چینل د دوشهره فیسټیوال کې د دوم ډم په نوم د مېلمه هنرمندې په توګه رابلل شوې وه. هغې د مک ټي وي وېب چینل سره د اینکر او لوک سندرغاړې په توګه کار کاوه. هغه د منګلي موچتا په توګه د نامتو شخصیتونو سره مرکه کوي. هغه د تلنګانه په جشنونو لکه باتوکما، بونالو او د تلنګانه د تاسیس په ورځ سندرې وايي. په V6 نیوز کې د هغې مشهوره خپرونه، د طنزیه خبرونو خپرونه، ټین مار ورتالو ، چې هغې د ماتاکاري منګلي رول لوبولی و، په خپرونه کې د هغې سره خورا مشهور شو. بتري ساتي او ساوتري د هغه معاون هنرمندان وو. هغه د سجاتا سره د HMTV خبري چینل "Jordaar News" په طنزیه خبري خپرونه کې کار کړی.
د تیلنګانا د تاسیس ورځې 2018 لپاره د هغه سندره اوروګلو کوټاناډوګو خلکو ډېره خوښه کړه. هغه د ټالیوډ په ځینو فلمونو لکه سپتاګیري ایکسپریس، راج محل، نیدهنادي اوکا کاتا، جورج ریډي او د 2020 د ټلی ووډ د اکشن ډرامې فلم "رامولو رامولا" سندرې ویلي دي، د 2018 په فبروري کې، هغه د 2018 په فبرورۍ کې د لکشمي مانچو مهاراني سندره وویله. لخوا تنظیم شوی نندارتون په 2021 کې، د مینې کیسه فلم لپاره د هغه سندره "سرنگا دریا" مشهوره شوه.
سرچينې
وېشنيزه:1989 زېږېدنې وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:ادکار وېشنيزه:اداکاران وېشنيزه:هندي ساينسپوهان وېشنيزه:هندي رسنۍ وېشنيزه:هندي راجاگان وېشنيزه:هندي تاريخپوهان
اي. او. ویلسن
ویلسن له چاپېریال څخه د هغه د ملاتړ او د دیني او اخلاقي موضوعاتو سره په تړاو د هغه د سیکولرو او ډئېستو (خدای پالو) نظریو له امله د ټولنیزې بیولوژۍ د پلار او د ژواک د تنوع پلار بلل شوی دی. د چاپېریال پوهنې په تیورۍ کې د هغه له ونډې اخیستنې څخه د ټاپو ګانو د بایوجغرافیې تیوري (چې د ریاضیکي چاپېریال پوه مک ارتر سره یې په ګډه وړاندې کړې ده)، کومه چې د محفوظې ساحې د طرحې او همدارنګه د ستیفن پي. هبل د ژواک د تنوع د متحدې شوې طبیعي تیورۍ لپاره د بنسټ په توګه وکارول شوه.
وېلسن چې د هاروارډ پوهنتون د اورګانېزمي او تکاملي بیولوژۍ د څانګې لپاره  د پېلېګرینو پوهنتون په حشره پوهنه څانګه کې ویاړلی څېړنیز متقاعد پروفیسور، او د شکمنو څېړنو د کمېټې یو غړی و. سویډني سلطنتي اکادمۍ ویلسن ته د کرافورډ جایزه اعطا کړې ده. هغه ته د وګړ پالنې د نړیوالې اکادمۍ له لوري د وګړ پال لقب ورکړل شوی دی. هغه د غیر تخیلي عامه اثارو پولتیزر جایزه دوه ځله ګټلې ده (چې یو ځل په ۱۹۷۹ز کال کې د انسان طبیعت اثر لپاره، او دویمه یې په ۱۹۹۱ز کال کې د مېږتانه اثر لپاره وه) او د نیو یارک ټایمز ښه پلور لرونکو مقالو لکه د ځمکې ټولنیزې فتحې، یوه ځوان ساینس پوه ته د لیکونو او د انسان د وجود معنا مقالو لیکوال و.
د ژوند لومړني وختونه
اډوارډ اوسبورن ویلسن د ۱۹۲۹ز کال د جون په ۱۰مه نېټه، د اینېز لینېت فریمن او اډوارډ اوسبورن ویلسن د یوازینې ماشوم په توګه د الاباما په بیرمینګهام کې زیږېدلی دی. د هغه د خپل ځان د ژوندلیک طبیعت پال له مخې، نوموړی د متحده ایالاتو په سوېل کې د الاباما د موبایل او د فلوریډا د پېنساکولا په ګډون په بېلابېلو ښارونو کې رالوی شوی دی. هغه د خپل عمر له لومړیو څخه، له طبیعي تاریخ سره لېوالتیا درلوده. د هغه پلار یو د شرابو معتاد و چې بالاخره یې ځان وژنه وکړه. د هغه مور او پلار هغه ته اجازه ورکړې وه تر څو کور ته تورې کونډې غڼې راوړي او په  دالان کې یې وساتي. کله چې هغه ۷ کلن و مور او پلار یې طلاق واخیست
په هماغه کال کې چې د وېلسن مور او پلار طلاق واخیست، هغه د کب نیونې په یوه پېښه کې په یوه سترګه ړوند شو. هغه د څو ساعتونو لپاره وکړېد، اما د کبانو نیولو ته یې ادامه وکړه. هغه کوم شکایک ونکړ ځکه له کوره د بهر پاتې کېدلو څخه یې ښه نه راتلل. هغه د طبي درملنې لپاره هڅه ونکړه. څو میاشتې وروسته، د هغه د ښۍ سترګې کسی د یوې پردې په واسطه تت شو. نوموړی د پنساکولا روغتون ته ولاړ تر څو خپله عدسیه ایسته کړي. ویلسن د خپل ځان په ژوند لیک کې لیکي چې، "عملیات د ۱۹مې زېږدیزې پېړۍ یو وحشتناکه تجربه وه. وېلسن د خپلې چپې سترګې پوره لید بېرته په لاس راوړ، چې د لید ساحه یې ۲۰/۱۰ وه. د لید د ۲۰/۱۰ ساحې درلودلو هغه د دې جوګه کړ تر څو "کوچینیو شیانو" ته ځیر شي: "زما پام به له نورو ماشومانو څخه زیات مېږیانو او پتنګانو ته اوښت، او په اتوماتیکه بڼه مې ورسره لېوالتیا پیدا شوه. "
که څه هم هغه خپل ستریوسکوپیک لید (stereoscopic vision) له لاسره ورکړی و، اما بیا یې هم کولی شول تر څو د کوچینیو حشراتو په بدن باندې نازکې نښې او وېښتان وویني. په نوموړي کې د تي لرونکو او مرغانو د تشخیصولو رالږ شوې وړتیا هغه دې ته وهڅاوه تر څو په حشراتو باندې تمرکز وکړي.
وېلسن ویلي دي چې یادې پېښې په ده باندې یو ښکاره او پایېدونکی اغېز پرېښود. هغه همداراز د عقاب څېړنیزه جایزه وګټله او خپلې ډلې د هلکانو د طبیعت د دوبني څېړنیز کمپ مشري یې په غاړه واخیسته. په ۱۸ کلنۍ کې، هغه له دې موخې سره چې غوښتل یې یو حشره پوه شي، د مچانو په ټولولو پیل وکړ، خو د حشراتو د نیولو د الاتو د کمښت له امله چې د دویمې نړیوالې جګړې له امله رامنځته شوی و، هغه اړ شو تر څو مېږیانو ته پام ورواړوي، کوم چې په کوچینیو بوتلونو کې ساتل کېدی شول. ویلسن د ماریو آر. سمېت په هڅوونه، چې په واشنګټن کې د طبیعي تاریخ په ملي موزیم  کې یو مېږتون پېژندونکی و، د الاباما د ټولو مېږیانو سروې پیل کړه. دغې مطالعې نوموړی د دې جوګه کړ تر څو په متحده ایالاتو کې د موبایل ښار بندر ته څېرمه د اور د مېږیانو لومړنۍ کالوني راپور کړي،. ویلسن ویلي دي چې هغه د ښوونځي د ۱۱ کلونو په اوږدو کې له ۱۵ تر ۱۶ ښوونځي تبدیل کړي دي.
زده کړې
ویلسن د دې لپاره چې ښایي ونشي کولی تر څو په یو پوهنتون کې د داخلې فیس تادیه کړي، او په دې موخه یې چې د خپلو زده کړو لپاره مالي ملاتړ ومومي، هڅه وکړه چې ځان د متحده ایالاتو په اردو کې شامل کړي. هغه د خپلو سترګو د نا سم لید له امله د ارودو په ازموینه کې ناکام پاتې شو، اما له هر څه وروسته، هغه وکولی شول چې د الاباما په پوهنتون کې نوم لیکنه وکړي، او خپل د لېسانس او ماسترۍ سندونه یې په ۱۹۵۰ له هغه ځایه تر لاسه کړل. ویلسن په ۱۹۵۱ز کال کې هاروارډ پوهنتون ته تبدیل شو.
څرنګه چې هغه ته د هاروارډ د محصلینو په ټولنه کې ځای ورکړل شو، نو کولی یې شول تر څو له سمندرونو ورهاخوا سفرونه وکړي، تر څو د کیوبا او مکسیکو د مېږیانو بېلابېلې نوعې راټولې کړي او د استرالیا، نوې ګیانا، فیجي، نوې کالېدونیا او سریلانکا په ګډون د ارام سمندر سوېل ته سفرونه وکړي. هغه په ۱۹۵۵ز کال کې خپل د دوکتورا سند تر لاسه کړ او له ارېن کېلي سره یې واده وکړ.
حرفه
په ۱۹۷۱ز کال کې، هغه د حشراتو ټولنې کتاب خپور کړ، په کوم کې یې چې تر یو شان تکاملي فشار لاندې د حشراتو او نورو حیواناتو د چلند د اغېزمنېدو په اړه استدلال کړی و. په ۱۹۷۳ز کال کې، ویلسن د هاروارډ د پوهنتون د مقایسوي زولوجۍ د حشره پوهنې څانګې چارسمبالی وټاکل شو. په ۱۹۷۵ز کال کې، هغه د ټولنیزې بیولوژۍ کتاب نوی ترکیب ( The New Synthesis) خپور کړ چې د ملا تیر لرونکو حیواناتو پر وړاندې او په وروستي فصل کې یې د انسانانو په پر وړاندې د حشراتو د چلند تیوري ګانې پکې پلې کړې وې
آلن ټورینګ
آلن ماټیسون ټورینګ (زوکړه: د ۱۹۱۲ زکال د جون ۲۳ مه – مړینه: د ۱۹۵۴ زکال د جون ۷ مه) انګلیسي ریاضي پوه، کمپیوټر پوه، منطق پوه، فیلسوف، ریاضیکي ژوند پوه او کوډ جوړونکی و. ټورینګ د نظري کمپیوټري علم په پراختیا کې په پراخه کچه ونډه لرله. په ټورینګ ماشین کې د الوګاریتمونو او محاسباتو د کاراخیستو له امله دغه ماشین په ټولو برخو کې د یو کارېدونکي کمپیوټر په توګه په پام کې نیول کېږي. نوموړی تر ډېره پورې د کمپیوټر د نظري علم او مصنوعي ځیرکتیا د پلار په توګه پېژندل کېږي.
ټورینګ د لندن په مایډا ویل کې وزېږېد او د انګلستان په سوېل کې را لوی شو. نوموړی د ریاضي د سند په ترلاسه کولو سره د کمبرېج له کېنګ کالج څخه فارغ شو. هغه مهال چې نوموړي د کامبرېج د علمي ټولنې غړیتوب درلود، داسې یو ثبوت یې وړاندې کړ چې څرګندوله یې د ریاضي یو شمېر هو- نه پوښتنې کېدای شي هېڅکله په محاسباتي چارو ځواب نه شي او د دې د ثبوت لپاره یې ټورینګ ماشین تعریف کړ؛ هغه ثابته کړه چې د ټورینګ ماشینونو درېدل د پرېکړو کولو د وړتیا نه لرلو له امله دي. نوموړي په ۱۹۳۸ زکال کې خپله دوکتورا د پرینسټون پوهنتون د ریاضیاتو له څانګې څخه ترلاسه کړه. د دویمې نړیوالې جګړې پر مهال ټورینګ په بلچلي پارک کې د ګورنمنټ کوډ او سایفر سکول ((GC&CS په نامه مرکز سره کار کاوه چې د کوډونو د ماتولو بریتانوي مرکز و او په پام وړ کچه اطلاعات یې برابرول. د یوڅه مودې لپاره نوموړي د هټ اته (Hut 8) برخې مشري وکړه چې د جرمني د سمندریز ځواک د کوډونو د تجزیې او تحلیل مسئولیت پر غاړه درلود. نوموړي دلته د کار کولو پر مهال د جرمني کوډونو د لوستلو د چټکتیا په موخه یو شمېر لارې چارې اختراع کړې؛ د بېلګې په توګه هغه له جګړې وړاندې د پولنډي کوډ جوړونکو میتودونو په پراختیا سره یو الکترومیخانیکي ماشین رامنځته کړ چې کولای یې شو د انیګما ماشین تنظیماتو ته لاسرسی ومومي. ټورینګ د هغو لېږل شوو کوډیکو پیغامونو په تجزیه کې مهم رول درلود چې پر مټ یې متفقینو وکولای شول محور ځواکونو ته په یو شمېر مهمو جګړو له دې ډلې په اتلانتیک جګړه کې ماته ورکړي. A number of sources state that Winston Churchill said that Turing made the single biggest contribution to Allied victory in the war against Nazi Germany. However, both The Churchill Centre and Turing's biographer Andrew Hodges have stated they know of no documentary evidence to support this claim, nor of the date or context in which Churchill supposedly said it, and the Churchill Centre lists it among their Churchill 'Myths', see and  A BBC News profile piece that repeated the Churchill claim has subsequently been amended to say there is no evidence for it. See Official war historian Harry Hinsley estimated that this work shortened the war in Europe by more than two years but added the caveat that this did not account for the use of the atomic bomb and other eventualities. Transcript of a lecture given on Tuesday 19 October 1993 at Cambridge University
له جګړې وروسته ټورینګ د فزیک په ملي ازموینځای/لابراتور کې کار وکړ، چېرې چې نوموړي د محاسباتو اتوماتیک ماشین (ACE) اختراع کړ؛ هغه چې د پروګرام لرونکي کمپیوټر لومړنۍ طرحه وه. په ۱۹۴۸ زکال کې ټورینګ د منچسټر په ویکټوریا پوهنتون کې د ماکس نیومن د محاسباتي/کمپیوټري ماشین په لابراتوار کې کار وکړ چېرې چې هغه د مانچسټر کمپیوټرونو له پراختیا سره مرسته وکړه او همدلته یې له ریاضیکي بیولوژي سره لېوالتیا پیدا کړه. هغه د مورفوژنېسېز د کیمیاوي بنسټ په اړه لیکنه وکړه او د یو شمېر هغو کیمیاوي اهتزاز لرونکو غبرګونونو لکه د بلوسوف – ژابوتینسکي د غبرګون وړاندوینه یې وکړه چې د لومړي ځل لپاره په ۱۹۶۰ مه لسیزه کې مشاهده شو. د دغو لاسته راوړونو سربېره؛ ټورینګ د خپل ژوند په اوږدو کې هېڅکله په بریتانیا کې په رسمیت وه نه پېژندل شو ځکه چې د هغه ډېری چارې د رسمي محرم قانون (Official Secrets Act) تر پوښښ لاندې وې.
ټورینګ په ۱۹۵۲ زکال کې د خپلو همجنسګرایانه چارو له امله له عدلي تعقیب لاندې ونیول شو. نوموړي د ډي اتیل اسټیل بسټرول هورموني درملنه ومنله، هغه کړنلار چې معمولا د کیمیاوي اخته کولو (chemical castration) د لارې په توګه پېژندل کېږي او د بندي کېدو پر ځای په یوه کس پلې کېږي. ټورینګ د ۱۹۵۴ زکال د جون په ۷ مه د خپلې ۴۲ کلنۍ له کالیزې ۱۶ ورځې مخکې د سیانور یا سیاندریک اسید په واسطه د مسمومیت له امله ومړ. د هغه د مړینې اړوند یوې څېړنې د هغه مړینه ځان وژنه وبلله خو دې ته یې هم اشاره وکړه چې د شواهدو له مخې کېدای شي د تصادفي مسمومیت سره تطابق ولري.
په ۲۰۰۹ زکال کې د یو عمومي کمپاین وروسته د بریتانیا لومړي وزیر ګورډن براون د بریتانیا د دولت په استازولۍ «په ټورینګ باندې د تطبیق شوې درملیزې چارې» له امله عمومي رسمي بخښنه وغوښته. ملکې دویمې الیزابت په ۲۰۱۳ زکال کې له مړینې وروسته هغه ته بخښنه وکړه. د «آلن ټورینګ د قانون» اصطلاح اوس مهال په غیر رسمي توګه د بریتانیا د ۲۰۱۷ زکال کې هغه قانون ته کارول کېږي چې د پخوانیو قوانینو له مخې ټولو محکوم شوو همجنسګرایانو ته یې له مخې بخښنه وشوه او له مخې یې همجنسګرايي قانوني وبلل شوه.
د ټورینګ په پراخه میراث کې د نوموړي مجسمې او ډېری هغه څه چې د ده په نوم نومول شوي شاملېږي؛ له دې ډلې د کمپیوټر ساینس په برخه کې د نوښتونو کلنۍ جایزه هم ورته اړوندېږي. د نوموړي انځور د انګلستان د اوسني پولي واحد په ۵۰ پونډي بانک نوټ کې راغلی چې د ۲۰۲۱ زکال د جون په ۲۳ مه د هغه د زېږون د تلین سره هم مهاله خپور شو. په ۲۰۱۹ زکال کې د بي بي سي یوه سریال د لیدونکو د رایو پر بنسټ نوموړی د شلمې پېړۍ له مخکښو کسانو څخه بللی.
کورنۍ
د هند په ملکي خدمت کې د جولیوس دنده لامل وګرځېده د دوی کورنۍ هند ته کډه وکړي، چېرې چې د هغه نیکه د بنګال د پوځ جنرال و. په داسې حال کې چې جولیوس او ایتل دواړو غوښتل ماشومان یې په بریتانیا کې را لوی شي، له همدې امله یې د لندن مایډا ویل ته کډه کړه او ټورینګ په همدغه سیمه کې د ۱۹۱۲ زکال د جون په ۲۳ مه وزیږېد. ټورینګ د جان په نوم (د ټورینګ بارونېټانو د ۱۲م بارونیټ، جان درموټ ټورینګ پلار) یو مشر ورور هم درلود.
د ملکي خدمتونو په برخه کې یې د پلار دندې لا د هغه د ماشومتوب د کلونو پر مهال دوام درلود او والدینو به یې د بریتانیا هاسټینګز او هند ترمنځ تګ راتګ کاوه، دوی به د سفر پر مهال خپل ماشومان یوې پوځي تقاعد شوې کورنۍ ته پرېښول.
ښوونځی
د ټورینګ والدینو نوموړی له شپږ کلنۍ څخه تر ۹ کلنۍ پورې د سنټ لئوناردز – آن سي سیمې د ۲۰م چارلز واټ په سنټ مایکل ابتدايي ښوونځي کې شامل کړ. د هغه پوهې ته د ښوونځي د مدیرې پام شو او څرګنده یې کړه چې «... په ښوونځي کې ډېر تکړه زده کوونکي لري، خو آلن د دوی ترمنځ نابغه دی».
د ۱۹۲۲ زکال له جنوري میاشتې څخه تر ۱۹۲۶ زکال پورې ټورینګ د ساسکس په فرانت کلي کې (اوس مهال ختیځ ساسکس) د هازلهرسټ په خصوصي ښوونځي کې زده کړې وکړې. په ۱۹۲۶ زکال کې د ۱۳ کلونو په عمر نوموړی د ډورسټ په سوداګریز شربورن ښار کې بشپړ مهالي (شپني او ورځني) د شربورن ښوونځي ته ولاړ؛ چېرې چې نوموړی په وسټکاټ کور کې اوسېد. د هغه د زده کړو لومړۍ ورځ په بریتانیا کې د ۱۹۲۶ زکال د عمومي اعتصاب سره هم مهاله وه خو هغه د خپلو زده کړو په برخه کې دومره پیاوړی هوډ درلود چې له سویلي همپټون څخه تر شربورن پورې یې د ۶۰ مایلو (۹۷ کیلومتره) فاصله په خپل بایسکل سره ووهله او آن یوه شپه هم په مسافرخونه کې پاتې شو.
له ریاضیاتو او ساینس سره د ټورینګ طبیعي لیوالتیا د دې لامل وګرځېده چې نوموړی د شربورن د ښوونځي د یو شمېر ښوونکو په زړه کې ځای پیدا نه کړي ځکه چې هغوی تر ډېره پورې د کلاسیک په زده کړه ټینګار درلود. د ښوونځي مدیر د هغه کورنۍ ته ولیکل: «هیله من یم چې هغه د دوه ګړنګونو ترمنځ وه نه لوېږي. که چېرې غواړي په عامه ښوونځي کې زده کړې وکړي باید اړوند څه زده کړي، خو که غواړي یو علمي متخصص واوسي خپل وخت په دغه ښوونځي کې ضایع کوي». له دې سره ټورینګ د هغو څه په زده کړه کې چې ورسره یې لیوالتیا لرله پام وړ وړتیا له ځانه څرګندوله او آن په ۱۹۲۷ زکال کې یې د ابتدایي حساب له لوستنې پرته کولای شول پرمختللې ریاضیکي محاسبې ترسره کړي. په ۱۹۲۸ زکال کې د ۱۶ کلنۍ په عمر ټورینګ د البرټ انشټاین له اثارو سره بلد شو. هغه نه یوازې د نوموړي اثار درک کړل، بلکه دا امکان هم شتون لري چې هغه توانېدلی د نیوټن د حرکت د قوانینو اړوند د انشټین د پوښتنې ځواب د هغه له هغه متن څخه استنباط کړي چې هیڅکله هم د دغې موضوع اړوند په کې په صراحت څه نه دي یاد شوي.
د بودو مقبره
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" د بودو قبر ( انګليسي:Buddhu's Tomb) چې د بودو آوا په نوم هم یادیږي، د پاکستان په پنجاب، لاهور کې د ۱۷مې پېړۍ مقبره ده. په دودیز ډول دا مقبره د "بودا" په نوم د لاهور یوه اوسېدونکي ته منسوبه ده، خو څېړنې ښيي چې دا قبر په اصل کې د خان دوران بهادر نصرت جنګ د مېرمنې دی. ځینې سکهان دا د بودا له خوا جوړه شوې ګوردواره ګڼي.
افق
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" افق یا د اسمان څنډه یوه څرګنده کرښه ده چې اسمان له ځمکې څخه په ټولو اړخونو کې جلا کوي. په ډېری حالتونو کې، ریښتینی افق د ونو، ودانیو او غرونو له خوا پټ شوی وي، چې د لید افق په نوم یادیږي. که افق د کتونکي د ستورپوهنې لوړوالی له مخې اندازه شي، دا د ستورپوهنې افق په نوم یادېږي، چې د ستورپوهنې لوړوالی یې صفر دی او د ریښتینې افق څخه لوړ دی.
له یو څخه تر افق پورې فاصله د لاندې فورمول څخه ترلاسه کیږي:
چیرته چې h د شخص لوړوالی (د قد د اوږدوالي د مثال په توګه) په مترو کې دی او وروستۍ پایله یې په کیلومترو کې ده.
ريښه پېژندنه
د "کرن"، "کرنه" او "کنار" کلمې ټول په ترتیب سره د پارسیګ څخه اخیستل شوي، کرن ( پارسی میانه  karān-kl'n)، کنارګ ( پارسی میانه   kanārag-k'nlk) او کنار ( پارسی میانه   kanār-k'nl) دي همدارنګه په سغدیاني ژبو کې د کاران کلمه ( سغدی   kirān-kyr'n) او پهلوي ( پارتی   karān-kr'n) هم منعکس کیږي.
سرچینې
وېشنيزه:لمر خاته وېشنيزه:لمر پرېواته وېشنيزه:افق وېشنيزه:ختيځپوهان وېشنيزه:لوېديځپاله سياستوال
کراسنويارسک ولايت
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
کراسنویارسک کرای( روسي ژبه: Красноярский край ) د روسیې فدرالي ولسوالۍ (سيمه) ده. دا د سخا جمهوریت وروسته دوهم لوی فدرالي ولسوالۍ ده. دا په روسیه کې ترټولو لوی سیمه يیز حکومت او په نړۍ کې دریم لوی قومي حکومت دی. دا د 2,339,700 مربع کیلومتره (903,400 مربع میل) مساحت لري چې د هېواد د ټول مساحت 13٪ جوړوي.د د دې سيمې اداري پلازمېنه د کراسنويارسک ښار دی. د 2010 کال د سرشمېرنې له مخې يې ټول نفوس: 2,828,187 تنه و.
سرچينې
وېشنيزه:روسي سندرغاړې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي سياستوال وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روسي ښارونه وېشنيزه:روسي رادارونه
انجنا اوم کشيپ
انجنا اوم کشیپ یوه هندي خبریاله او اینکره ده. هغه د هندي خبري چینل آج تک (Aaj Tak) اجرایوي مدیره او د بهارتیا جنتا ګوند غیر رسمي ملاتړې هم ګڼل کیږي.
وختي ژوند او زدکړه
هغه خپلې لومړنۍ زده کړې په سیمه يیز کاتولیک ښوونځي کې چې د لورټو کانونټ په نامه یادیږي ترسره کړې، بیا د ډیلي عامه ښوونځي، رانچي کې شامل شو. هغه بیا د ډیلي پوهنتون د نباتاتو په څانګه کې شامل شو، سره له دې چې ساینس ته یې لیوالتیا درلوده. انجانا د آل انډیا دمخه طبي ازموینې لپاره حاضره شوه مګر بریالی نشو. هغه له ماشومتوبه یوه تکړه او هوښیاره مناظره کوونکې وه، د انجونو مشره او د کالج د هاسټل مشره شوه.
څو کاله وروسته د فراغت لپاره د ډیلي ټولنیز کار ښوونځي کې شامل شو. نصاب په انجنا کې د عامه فعالیت روحیه رامینځته کړه.
مسلک
انجنا لومړی په دایوو موټرو کې د مشاور په توګه کار کاوه. په هرصورت، هغې دا کار خوښ نه کړ او شاوخوا یو کال وروسته یې استعفاء ورکړه. هغه بیا په یوه نادولتي مؤسسې کې شامله شوه چې د ځينو اوسېدونکو لپاره د قانوني مشاورې په توګه کار کوي.
ژورنالیزم
د 2000 په لومړیو کې، انجنا د خپل مېړه په ټینګار د جامعه ملیه اسلامیه څخه د ژورنالیزم په برخه کې ډیپلوم پیل کړ. د ډیپلوم له بشپړولو وروسته، هغې له دوردرشن سره یوځای شوه. هغه د "انکهو دیکي" د تحقيقاتي خپرونې د نيوز مېز کې ځای پرځای شوی و، خو د راپور ورکولو ځینې مهم مسؤلیتونه هم ورته ورکړل شوي وو.
د کال دننه، هغه زی نیوز ته لاړه، که څه هم هغې غوښتل چې د نیوز اینکره شي، مګر په پیل کې یې په بېلابېلو رولونو کې کار وکړ او څو کاله یې په زی نیوز کې په بریالیتوب سره تېر کړل، څو ځله یې د نیوز اینکر په توګه دنده ترسره کړه.
په 2007 کې هغه په نیوز 24 کې شامله شوه، چیرته چې هغې د لومړي ځل لپاره د ماښام د خبرو اترو خپرونه جوړه کړه. نوموړې د ۲۰۱۲ کال په لومړیو کې سټار نیوز ته د اینکر په توګه لاړه، خو څو میاشتې وروسته دغه چینل وتړل شو. په دې توګه انجانا د ډیرو ژورنالیستانو په منځ کې ژورنالیست او اینکر شو.
شخصي ژوند
انجنا په ۱۹۹۵ کال کې له منګيش کشيپ سره واده وکړ. هغې له منګیش سره د ډیلي په پوهنتون کې د زده کړو پرمهال ولیدل. منګیش د 2016 راهیسې د ډیلي د پولیسو مرستیال او د سویلي ډیلي ښاروالۍ لوی څارنې افسر دی. دوی یو زوی او یوه لور لري.
سرچينې
وېشنيزه:1975 زېږېدنې
ټولنيز مالکيت
ټولنيز مالکيت په ټوله کې ټولنې ته د توليد د وسايلو په واسطه د توليد شوي زياتي توليد ځانګړي کولو ته وايي. دا د يو سوسياليست اقتصادي نظام مشخصه ځانګړتيا ده. دا د ټولنې د مالکيت، دولتي مالکيت، عمومي مالکيت، د کارګر يا مامور مالکيت، اشتراکي مالکيت او د اتباعو د برابرۍ مالکيت بڼه هم غوره کولی شي. په دوديز ډول ټولنيز مالکيت په دې معنا دی، چې د پانګې او عامل بازارونو شتون به د دې انګېرنې له مخې پای ته رسېږي، چې د توليد بهير کې د بازار تبادلې به په هغه حالت کې خورا زياتې شوې وې، چې يوه اداره يا د ادارو هغه شبکه د توکو څښتنه شي يا يې سره يو ځای يا متحد کړي، چې د ټولنې استازولي کوي، مګر د بازار سوسياليزم د موډلونو څرګندول، چې عامل بازارونه په کې په ټولنيز ډول د اړوند تشبثونو تر منځ د پانګې توکو د ځانګړي کولو لپاره کارول کېږي، د ټولنيز مالکيت پېژندنه د بازار اقتصاد کې د خپلواکو ادارو د رانغاړلو تر بريده پراخه کړې ده. د توليد د وسايلو ټولنيز مالکيت د سوسياليزم د ټولو بېلابېلو ډولونو مشخصه ځانګړتيا ده.
د ټولنيز مالکيت دوه لوی ډولونه د ټولنې په کچه عامه مالکيت او اشتراکي مالکيت دي. د دې دواړو ډولونو تر منځ توپير د زياتي توليد په وېش کې دی. د ټولنې په کچه د عامه مالکيت له مخې زياتي توليد د ټولنيزې ونډې له لارې د ټولنې ټولو غړو ته وېشل کېږي، په داسې حال کې چې د ګډ يا اشتراکي مالکيت له مخې د يو تشبث اقتصادي زياتوالی د ياد ځانګړي تشبث د ټولو کارګرو غړو له لورې اداره کېږي.
د ټولنيز مالکيت نښه د غير فعال شتمنۍ د عايد تر لاسه کونکو  خصوصي مالکانو د پوړ او هغو کارکونکو تر منځ د توپير له منځه وړل دي، چې د کار عايد (مزدورۍ، معاشونه او حق الزحمې) تر لاسه کونکي دي، چې زياتي توليد (يا د بازار سوسياليزم حالت کې اقتصادي ګټې) يا په ټوله کې ټولنې پورې او يا د يو ټاکلي تشبث په غړو پورې اړه لري. ټولنيز مالکيت ښايي د کار له خپل کاري يا اتومات کولو څخه د ګټورتوب لاسته راوړنو ته د دې وړتيا ورکړي، چې د دندې د ناخونديتوب او بېکارۍ د رامنځته کولو پر ځای په پرله پسې ډول د کاري ورځې منځنۍ اندازه کمه کړي. د اړين کاري وخت کمول د مارکسيسټ د انساني ازادۍ او ګوښه والي باندې د بريالي کېدلو د مفهوم مرکزي برخه ده، چې ياد مفهوم د مارکسيست او نا مارکسيست ټولنو له لورې په ورته پراخه کچه او ورته ډول شريک شوی دی.
ټولنيز کول د يو بهير په توګه د سوسياليست اصل پر بنسټ د اقتصادي چارچوکاټ، اداري جوړښت او د يو اقتصاد د بنسټونو بيارغونې ته وايي. د ټولنيز کولو او د ټولنيز مالکيت د عامه مالکيت د ډول پراخه مفکوره د پانګوالۍ د قوانينو، د پانګې د راټولونې او د توليد بهير کې د پيسو او مالي ارښت موندنې د کارونې د عمل د پای ته په معنا سره ده، سره له دې چې د کاري ځای په کچه اداره بيارغوي.
موخې
د کارل مارکس د پانګوالۍ په شننه کې د توليد د وسايلو ټولنيز مالکيت د ټولنيز توليد او پانګوالۍ کې د زياتي ارزښت د خصوصي اختصاص يا ځانګړي کولو تر منځ د مخالفتونو په ځواب کې راڅرګندېږي. مارکس استدلال وکړ، چې د ثابتې پانګې (د پانګې دننيو) لپاره د بدلېدونکې پانګې (د کار دننيو) له ونج څخه د ګټورتوب راپورته کېدونکې لاسته راوړنې، ښايي د کار غوښتنې ته د ودې ورکولو پّ موخه د کار د بې ځايه کېدنې لامل شي. دا بهير به د پانګوال پوړ لپاره د شتمنۍ د پورته کېدونکي عايد تر څنګ، کارګر پوړ لپاره د ثباتو مزدونو او زياتېدونکې بېکارۍ لامل شي او له دې ورهاخوا د پانګې د زياتې راټولونې لامل کېږي. مارکس استدلال وکړ، چې دا محرکه قوه به هغه کچې ته ورسېږي، چې د توليد د لوړو خپل چارو وسايلو ټولنيز مالکيت به په کې د دې مخالفت او په پای کې د ټولنيزې شخړې د حل لپاره اړين وي. په دې ډول ټولنيز مالکيت او سوسياليزم لپاره مارکس پلوی دليل په پانګوالۍ کې د شتمنۍ عايد (شتمنۍ) د وېش د کومې اخلاقي نيوکې پر بنسټ نه دی، مګر سوسياليزم لپاره مارکسيست دليل د پانګې راټولونې د محرکې قوې د ودې او محدوديتونو د يوې منظمې شننې پر بنسټ دی.
د مارکس لپاره ټولنيز مالکيت ښايي د ارزښت د پانګوال قانون او د پانګې د راټولونې د خورا ډېرښت لپاره بنسټونه کېږدي، چې په دې ډول د سوسياليست پلان جوړولو بنسټ رامنځته کوي. مارکس لپاره د ګټورتوب شتنمۍ د ټولنيز مالکيت وروستۍ نښه دا وه، چې د منځنۍ کچې کاري ساعتونو د لنډولو په واسطه «د ازادۍ سيمه» پراخه کړي، چې وګړي د خپلو اصلي او تخليقي ګټو د څارلو په موخه په وده وال ډول د خپل وخت لويه برخه ولري. د همدې له امله د ټولنيز مالکيت وروستۍ نښه د ګوښه کولو د مارکسيست مفکورې بې کچې پراختيا ده.
اقتصادپوه ډيويډ مکمولين د ټولنيز مالکيت پينځه سترې ګټې په ګوته کوي، چې نوموړي په کې دا مفهوم (ټولنيز مالکيت) د ګټورې شتمنۍ د ټولنې په کچه مالکيت په توګه راپېژني. لومړی: کارکونکي به د دې له امله زيات ګټور وي او ستره انګېزه به ولري، چې له زيات شوي ګټورتوب څخه به په مستقيم ډول ګټه تر لاسه کړي؛ دويم: د مالکيت دا ونډه به د وګړو او ادارو په برخه کې د لا زياتې حساب ورکونې وړتيا رامنځته کړي؛ درېيم: ټولنيز مالکيت به بېکاري له مينځه يوسي؛ څلورم: ټولنيز مالکيت به اقتصاد کې د معلوماتو غوره بهير په کار راولي او پينځم دا چې ټولنيز مالکيت د «دوران کولو او راکړې ورکړې» اړوند بې ګټې فعاليتونه او هغه بې ګټې حکومتي فعاليتونه له مينځه يوسي، چې له بېکارۍ سره د دې ډول چلند او تعامل د مخنيوي په نيت دي.
د غير مارکسيست بازار سوسياليت ليد له مخې د ټولنيز مالکيت تر ټولو روښانه ګټه د شتمنۍ عايد د وېش برابرول او په شتمنۍ کې د هغو پراخه توپيرونو له مينځه وړل ده، چې د پانګوالۍ له مخې له خصوصي مالکيت څخه راپورته کېږي. د شتمنۍ عايد (ګټه، سود او کرايه) د کار له عايد (مزدورۍ او معاشونو) څخه توپير لري، چې په سوسياليست نظام کې ښايي د د يو شخص د کار د اړخيز يا ضمني توليد پر بنسټ نابرابر اوسېدلو ته دوام ورکړي؛ ټولنيز مالکيت ښايي يوازې د غيرفعالې شتمنۍ عايد برابر کړي.
د پام وړ مارکسيست او غير مارکسيست نظريه ورکونکو (انديالانو) په ورته ډول استدلال کړی دی، چې د توليد د وسايلو د ټولنيز مالکيت لپاره تر ټولو مهم بحث د ګټورتوب لاسته راونو ته د دې وړتيا ورکول دي، چې وګړو لپاره ټولنه کې کاري بار (بوج) کم کړي، چې په زياتېدونکي خپل کاري يا اتومات کولو سره په وده وال ډول د کاري ساعتونو د لا لنډولو او له همدې امله وګړو لپاره د پراخه کچې بېکاره وخت لامل کېږي، چې په تخليقي څارنو او وخت تېرۍ کې بوخت شي.
شارژدافېر
شارژدافېر تر سفیر کښته رتبه لرونکي استازي ته ویل کېږي، دا استازۍ د سفېر په نه شتون کي د سفارت یو شمېر چاري مخته وړي.
انکيتا شرما
انکیتا شرما چې په انګريزي ژبه کې Ankita Sharma ليکل کيږي یوه هندي فلمي اداکاره ده.
سرچينې
وېشنيزه:1989 زېږېدنې وېشنيزه:1987 زېږېدنې وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې
ګوردواره
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" د سیکانو د عبادت ځای د ګوردواره (ګورو کا دار) په نوم یادیږي. ګوردواره عموما یوه لویه خونه ده چېرې چې ګرانت صاحب په مینځ کې په څوکۍ په درناوي سره ایښودل شوی. د دې کوټې دروازې په شاوخوا کې خلاصې دي. د کوم لوري مشخصات شتون نلري چې کتاب د کومې لارې سره مخ دی. په هرصورت، شمال او ختیځ غوره ګڼل کیږي. د ګوردوارې ودانۍ معمولا د ګومبونو او برجونو په سر کې وي، گنبد په ګردي شکل کې دی او د کلستر سره پورته کیږي. ودانۍ کیدای شي یو پوړ، دوه منزله یا درې منزله وي. په عموم کې ، ګوردوارا اوه داخلې یا میلمستونونه لري چیرې چې حاجیان او اړو خلک کولی شي راشي او پاتې شي. د ګوردوارو لګښتونه د حاجیانو د وړاندیزونو لخوا پوره کیږي. هر ګوردواره یو لنګرخانه لري چیرې چې څوک هره ورځ راځي د رحمولا خواړه ترلاسه کوي ، که هغه اړتیا وي یا د برکت په توګه خواړه وخوري. حلوا د لمانځه وروسته ویشل کیږي او په ځانګړو مواردو کې د پرشاد (د خدای نعمت) په نوم یادیږي. په هر ګوردوارا کې، هغه څوک چې مذهبي دندې ترسره کوي او د لمانځه مشري کوي د ګرانتي په نوم یادیږي. دا سړی کولای شي په هر ذات پورې تړاو ولري. د سیکانو په وینا، د لوړو او ټيټو ذاتونو نفی نشته. شرط دا دی چې د دیني اصولو له مخې معتبر وي او د امامت د وظیفې د ترسره کولو لپاره د زده کړې وړ وي، حرمت یې پېژندل شوی وي او نامحرمو ته په سپکه سترګه کتل کیږي. نسب د اسلام له نظره دا د شخصي غوره والي معیار دی
سرچينې
وېشنيزه:سيکيزم وېشنيزه:سادو وو وېشنيزه:سيکان
نيلم ورما
نیلم ورما په انګريزي ژبه Neelam Verma ليکل کيږي يوه هندي خبرياله او ښايست د سياليو اتله او ګډونواله ده چې د 1980 مېلادي کال په مانټريال کيوبيک کې زېږېدلې ده
حوالې
وېشنيزه:1980 زېږېدنې وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې
ویلیم هاورډ ټافت
ویلیم هاورډ ټافت (د۱۸۵۷ز کال د سپټمبر په ۱۵مه زېږېدلی او د ۱۹۳۰ز کال د مارچ په ۸مه مړ شوی) د متحده ایالاتو ۲۷م ولسمشر (۱۹۰۹ز کال نه تر ۱۹۱۳ز کال پورې) او لسم قاضي القضات (۱۹۲۱ز کال نه تر ۱۹۳۰ز کال پورې) تېر شوی. نوموړی یوازینی کس و، چې دواړه دندې یې ترسره کړې. ټافت، چې د تیوډور روزولټ ځایناستی و، په ۱۹۰۸ز کال کې ولسمشر وټاکل شو، خو په ۱۹۱۲ز کال کې یې د ووډرو ویلسون له خوا ماتې وخوړه. وروسته په ۱۹۲۱ز کال کې د ولسمشر وارین جي هارډینګ له لوري د قاضي القضات په توګه وټاکل شو، چې تر خپل مرګ یوه میاشت دمخه په دغه مقام پاتې شو.
انجو ماهيندرو
انجو ماهيندرو (زېږون: د جنوري 11مه، 1949) یوه هندي فلمي اداکاره ده. هغه د کهي تو هوګا کې د ریوا، کسوټي زنده ګي کې د کامني ګپتا  او ايک هزار و می ميري بهنا هی کې د بيجې په نوم مشهوره ده.
ویلیم هاورډ ټافت
ټافت په ۱۸۵۷ز کال کې د اوهایو ایالت په سنسناټي سیمه کې زېږېدلی و. پلار یې الفانسو ټافت د امریکا لوی څارنوال او د جګړې منشي و. ټافت د شلو کلونو په عمر و چې له وکالت وروسته  قاضي وټاکل شو. هغه په خپل کاري ژوند کې په ​​چټکۍ سره پرمختګ وکړ. د لوی څارنوال او د استیناف د محکمې قاضي په توګه یې دندې تر سره کړې او په ۱۹۰۱ز کال کې د ولسمشر ویلیم مک کینلي له خواد ملکي والي په توګه په فیلیپین کې وګومارل شو. په ۱۹۰۴ز کال کې د ولسمشر روزولټ له خوا د جګړې وزیراو ځایناستی وټاکل شو.که څه هم ټافت د قاضي القضات له چوکۍسره علاقه لرله، خو د متحده ایالاتو د سترې محکمې وړاندیز شوې مشري يې څو ځله رد کړه او په دې اند و، چې د هغه سیاسي کار ډېر اړین دی.
انجو ماهيندرو
شخصي ژوند
انجو ماهيندرو د لنډ وخت لپاره د کرکټر ګاري سوبرز سره کوژده کړې وه.
ویلیم هاورډ ټافت
ټافت د روزولټ په مرسته د ۱۹۰۸ز کال په ولسمشریزو ټاکنو کې ویلیم جینینګ براین ته په اسانۍ سره ماتې ورکړه. هغه د اروپا په پرتله په ختیځه اسیا تمرکز درلود او په مکرر ډول یې د لاتینې امریکا حکومتونو د ملاتړ یا لرې کولو لپاره لاسوهنه کوله. ټافت د سوداګریزو تعرفو د کمولو په لټه کې و، چې د دولت د عوایدو لویه سرچینه وه. د هغه د ادارې پرمهال د جمهوري غوښتونکي ګوند محافظه کاره څانګه له لویو مخالفتونوسره مخامخ وه، چې ټافت ورسره خواخوږي درلوده.
انجو ماهيندرو
شخصي ژوند
انجو له ۱۹۶۶ څخه تر ۱۹۷۲ پورې د اداکار راجیش کهنه سره په اړیکه کې وه. د راجیش کهنه مور غوښتل چې کهنه ژر واده وکړي، ځکه چې هغه لا دمخه 27 کلن و او په 1969 کې هغه خورا مشهور و. مګر کله چې راجیش کهنه په 1971 کې انجو ته وړاندیز وکړ، هغې وویل چې هغه غواړي خپل واده وځنډوي ځکه چې هغه غواړي د یوې اداکارې په توګه کار وکړي. کهنه د انجو سره مینه کوله او د واده غوښتنه یې وکړه. خو بیا داسې رپوټونه خپاره شول چې په ۱۹۷۱ کال کې یې له ګېري سوبرز او بیا له امتیاز علي سره اړیکې درلودې، چې بیا راجیش کهنه د دې اړیکې د ماتولو پرېکړه وکړه. له هغه وروسته راجیش کهنه د مارچ په 1973 کې ډیمپل کپاډیا سره واده وکړ.
مسلکي ژوند
انجو مهندرو په ۱۳ کلنۍ کې موډلنګ پیل کړ. هغه د شاعر او سندرغاړي کیفي اعظمي له خوا دې ډګر راداخل شوه چې د انجو باسو بهټاچاریا يې وړاندیز او سپارش کړی و.
ویلیم هاورډ ټافت
د ژوند لومړي کلونه او زده کړې
ویلیم هاورډ ټافت د ۱۸۵۷ز کال د سپټمبر په ۱۵مه  د اوهایو ایالت په سنسناټي سیمه کې، د الفونسو ټافت او لوئیس توري په کور کې زېږېدلی و. د ټافت کورنۍ شتمنه نه وه او د اوبرن د غره په څنډه کې په یو ساده کور کې ژوند کاوه. د ټافت پلار الفونسو د قاضي، سفیر او د ولسمشر یولیس ایس گرانټ تر مشرۍ لاندې د جګړې سکرتر او لوی څارنوال په توګه دنده ترسره کړې. ویلیم ټافت په ماشومتوب کې تکړه نه و، خو هغه یو زیارکښ ماشوم و. هغه په ​​سنسناټي کې د ووډوارډ په عالي لیسه کې زده کړې کړې وې.
انجو ماهيندرو
سرچينې
وېشنيزه:1949 زېږېدنې وېشنيزه:1946 زېږېدنې وېشنيزه:راجش کهنه
ویلیم هاورډ ټافت
د ژوند لومړي کلونه او زده کړې
هغه د (Skull and Bones) ټولنې غړی وټاکل شو، چې یوه پټه ټولنه وه او د ټافت پلار جوړه کړې وه. هغه د سنسناټي د حقوقو په پوهنځي کې شامل شو او په ۱۸۸۰ز کال کې د لېسانس په کچه فارغ شو. د حقوقو په پوهنځي کې هغه د سنسناټي په سوداګریزه ورځپاڼه کې کار کاوه، چې د مورات هالسټډ له خوا خپرېده.
پرانیستغونډه اوګومارنې
ټافت د ۱۹۰۹ز کال د مارچ په ۴مه د ولسمشر په توګه لوړه وکړه. د ټافت د لوړې مراسم د ژمي د توپان له امله، چې واشنګټن یې په یخ پوښلی و، د سنا مجلس کې تر سره شو. نوي ولسمشر په خپله پرانیستونکې وینا کې وویل: « ویاړم چې د مخکني ولسمشر سلاکار وم او په هغو اصلاحاتو کې چې ده پیل کړي وو، برخه لرم، که زه د دغو اصلاحاتو ساتل او پلي کول د خپل حکومت تر ټولو مهمه ځانګړنه ونه ګڼم، زه به د خپل ځان، کړو ژمنو او د ګوند د پلیټ فارم د اعلامیو پر بنسټ چې زه یې ټاکلی یم، ناسم او بې وفا یم».
هغه ژمنه وکړه، چې یاد اصلاحات به اوږدمهاله کړي او ډاډ یې ورکړ چې ریښتینی سوداګر به د تګلارو د بدلون له امله بی باوره نه شي. هغه په ۱۸۹۷ز کال د ډینګلي تعرفو کمولو، د انحصار ضد اصلاحاتو او د بشپړې خپلواکۍ پر لور د فیلیپین د پر له پسې پرمختګ په اړه خبرې وکړې.
بهرنۍ تګلاره
د بهرنۍ تګلارې مهمې موخې یې، لکه متحده ایالات به د اروپا په چارو کې لاسوهنه ونه کړي او د اړتیا په وخت کې به په امریکا کې د مونرو د نظریې د پلي کولو لپاره ځواک وکاروي، په دې هکله د ټافت او ناکس تر منځ همغږي وه. د پاناما کانال دفاع، چې د ټافت د دورې په اوږدو کې تر کار لاندې وه (په ۱۹۱۴ز کال کې پرانیستل شوه) په کارابین او مرکزي امریکا کې د متحده ایالاتو بهرنۍ تګلارې ترسیمولې. پخواني دولت په بهر کې د امریکا د سوداګریزو ګټو د پراختیا لپاره هڅې کړې وې، خو ټافت یو ګام نورهم لاړ او په بهر کې د امریکایي ډیپلوماتانو او قونسلګریو ویبپاڼې یې د سوداګرۍ لپاره وکارولې. ټافت هیله درلوده، چې دا ډول اړیکې به په نړۍ کې دسولې لامل وګرځي. ټافت له لویې بریټانیا او فرانسې سره د منځګړیتوب په تړونونو ټینګار کاوه، خو سنا نه غوښتل چې د تړونونود تصویب خپل قانوني حق، منځګړیتوبونو ته پرېږدي.
پان ایرانیزم
پان-ایرانزم یوه سیاسي ایډیالوژي ده چې د ټولو ایراني قومونو او قبیلو د یووالي پر بنسټ ولاړه ده ، چې په کې آذري، اسیان، بلوڅ، کرد، پښتانه، هزاره، لر، تاجک، قزلباش او په ټولیزه توګه ټول ایراني قومونه شامل دي چې په ایران کې ژوند کوي. د ایران پلوټه.
نوم ورکونی
د پان ایرانیزم اصطلاح د لومړي ځل لپاره په ۱۳۰۶ کال کې د ډاکټر محمود افشار یزدي د بنسټ ایښودونکي محمود افشار یزدي له خوا د ایران سیاسي لغت ته داخله شوه. محمود افشار د پان-ایرانیزم مفکوره د پان ترکزم او پان عربیزم د بریدونو په مقابل کې د ایران د ځمکنۍ بشپړتیا د دفاع لپاره وړاندې کړه.
تاریخ
د پان ایرانیزم فکری مکتب په ۱۳۲۶ کال کې د محسن میسچپور تر مشرۍ لاندې د علیرضا رئیس، درویش فرهور، درویش همایون، فرید سیاه سیپانلو، علیینقي علیخانی، خداداد فرمانفرمیانو، احمد مختاری، مهدی بهرامند او بهارمند په ملګرتیا کې تاسیس شو. د دې مکتب غړي په ۱۳۲۰ کال کې، کله چې برتانوي ځواکونه ایران ته داخل شول او په ۱۳۲۴ او ۱۳۲۵ کلونو کې د اذربایجان د سور پوځ د نیواک پر مهال د کاري ځواکونو په جوړولو او تر ځمکې لاندې د بهرنیانو پر ضد جنګېدل. البته په ۱۳۲۲ کال کې دغو کسانو د انتقام ګروپ په نوم یو سازمان جوړ کړ چې په یو ډول د پان ایرانیست ګوند پیژندنه وه. د پان ایرانیست ګوند په رسمي ډول د ۱۳۳۰ کال په جنورۍ کې جوړ شو. او د شاه پاچاهۍ د اساسي قانون سره سم، له اساسي قانون سره موافق نه وو او د ایران ملت ګوند د پان ایرانیزم او جمهوریت پر بنسټ د پان ایرانیزم او جمهوریت پر بنسټ د داروش فورهر په مشرۍ او د عمومي منشي په مشرۍ جلا شو.
حزاب
تر ۱۳۳۲ کال پورې د پان ایرانیزم د مفکورې پر بنسټ درې ګوندونه جوړ شول. "د پان ایرانیزم بینرونه" د محمد مهرداد په مشرۍ د ایران د خلکو ګوند چې مشري یې درویش فروهر په غاړه وه او د پان ایرانیست ګوند چې مشري یې محسن میسچکپور وه.
نظریه
هوشنګ ټیلي په دې باور دی چې پان ایرانیزم، د نورو فکري مکتبونو په څیر چې د "پان" مخفف لري، یو هدفي مکتب دی چې تاریخي واقعیت لري. په داسې حال کې چې مکتبونه لکه پان عربیزم، پان ترکزم، پان جرمنزم او پان اسلاميزم موضوعي مفکورې دي، یعنې د هیلو او غوښتنو څرګندونه کوي.
د ایران د ویش په اړه
محمود افشار یزدي پان ایرانیزم داسې تعریفوي: