cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د مایکروسافټ تاریخ
د ۲۰۱۵ز کال د جون تر ۳۰مې نېټې پورې، مایکروسافټ په نړیواله کچه ۸۶.۸۳ میلیارده ډالره کلنی عاید او په ټوله نړۍ کې یې ۱۲۸۰۷۶ کارکوونکي لرل. مایکروسافټ د کمپیوټري وسیلو لپاره د سافټویري محصولاتو پراخه لړۍ پر مخ بیايي، تولیدوي، لایسنس کوي او ملاتړ یې کوي.
له ۱۹۷۵- تر ۱۹۸۵ز: د مایکروسافټ بنسټ اېښودنه
د ۱۹۷۴ز په وروستیو کې، پاول آلن، چې په هنیویل (Honeywell) کې یو پروګرام جوړونکی ؤ، د هارورډ چوک ته په لاره ؤ، کله چې هغه د ۱۹۷۵ کال د جنوري په میاشت کې د پاپولر الکترونیک مجلې د یوې ګڼې پوښ ولید چې د لومړني مایکرو کمپیوټر، الټایر ۸۸۰۰، ښودنه یې کوله. آلن یاده مجله وپېرله او په بیړه د هارورډ کالج کوریر هاوس (Currier House) ته ولاړ او هلته یې خپل د لېسې ملګري بېل ګېټس ته وښودله. دواړو د یاد سېستم لپاره د یو BASIC  په کار اچولو یا تطبیق اړتیا په ګوته کړه.
بېل ګېټس د الټایر تولیدوونکی د مایکرو وسیلو او ټیلی مټري سېستمونو ((MITS)Micro Instrumentation and Telemetry Systems) په نوم یاد کړ، چې دا تطبیق د وړاندیز ښودنه وه. آلن او ګېټس سره له دې چې نه یې ژباړونکی یا - مفسر (interpreter) درلود او نه هم د الټایر سېستم، اما بیا هم له نندارتون څخه اته اونۍ وړاندې، نوموړو د مونټ ډیویډوف په مرسته یو مفسر جوړ کړ. کله چې آلن د MITS سره د لیدو لپاره البوکرک ته الوتنه وکړه، ژباړونکي سافټور کار وکړ او MITS موافقه وکړه چې Altair BASIC راوباسي او توزېع کړي. البوکرک ته د آلن په تګ سره، ګېټس هم ډېر ژر هارورډ پرېښود تر څو له آلن سره یوځای شي او هلته یې د مایکروسافټ بنسټ کېښود. د نوموړي شرکت مجموعي عايدات د ۱۹۷۶ز په پای کې ۱۶۰۰۵ ډالره وو.
آلن د مایکرو سافټ له اصلي نوم سره راغی چې د مایکرو کمپیوټرو او سافټویرونو یوه مجموعه وه. نوموړی شرکت تر دې نوم لاندې د ۱۹۷۶ز کال د نومبر په ۲۶مه، په داسې توګه چې په خپلو لومړنیو مظاهرو کې هایفین شوی و، د نیو میکسیکو ایالت له منشي سره راجستر شوی. د شرکت لومړنی نړیوال دفتر د ۱۹۷۸ز د نومبر په لومړۍ نېټه په جاپان کې د "ASCII مایکروسافټ" تر نامه لاندې (چې اوس د Microsoft جاپان په نوم یادېږي)  تأسیس شو، او د ۱۹۷۹ کال د نومبر په ۲۹مه، د مایکروسافټ کلیمه د لومړي ځل لپاره د بېل ګېټس له خوا وکارول شوه. د ۱۹۷۹ز کال د جنورۍ په لومړۍ نېټه، مایکروسافټ شرکت له البوکرک څخه د واشنګټن په بیلیوو (Bellevue) کې یو نوي کور ته ولاړ، ځکه چې په البوکرک کې د جګې سویې لرونکو پروګرامرانو په کار ګمارل ستونزمن وو. بیلیوو ته له تګ څخه لږ موده مخکې، د شرکت ۱۱ کارکوونکو چې وروسته ۱۳ شول، په ښۍ خوا کې دغه ټیمي تصویر اخیستی و.
16 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
د مایکروسافټ تاریخ
له ۱۹۷۵- تر ۱۹۸۵ز: د مایکروسافټ بنسټ اېښودنه
سټیو بالمر (Steve Ballmer) د ۱۹۸۰ز د جون په یولسمه دغه شرکت ته راغی، او وروسته یې ۲۰۰۰ز کال له جنورۍ څخه د ۲۰۱۴ز کال تر فبرورۍ پورې د بېل ګېټس ځای ناستي عمومي رئیس په توګه کار کاوه. مایکرو سافټ شرکت د ۱۹۸۱ز کال د جون په ۲۵مه  له سره بیا تنظیم شو، ترڅو په خپل کور ایالت واشنګټن کې په یو جامع تجارتي شرکت بدل شي (چې وروسته یې خپل نوم په  "Microsoft Corporation, Inc." باندې واړاوه). د شرکت د بیا تشکیل د یوې برخې په توګه، بېل ګېټس د شرکت عمومي رئیس او د بورډ رییس وټاکل شو، او پاول آلن د اجراییوي معاون په توګه وټاکل شو. په ۱۹۸۳ز کې، د آلن په بدن کې د هودکین لیمفوما (Hodgkin lymphoma) تر تشخیص کېدو وروسته نوموړي شرکت پرېښود، خو هغه له دې سره سره د بورډ د مرستیال په توګه پاتې شو.
16 جولای
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
د مایکروسافټ تاریخ
له ۱۹۷۵- تر ۱۹۸۵ز: د مایکروسافټ بنسټ اېښودنه
د مایکروسافټ شرکت لومړني محصولات د مایکروسافټ بېسیک(Microsoft BASIC) مختلف واریانټونه وو چې د ۱۹۷۰یمې زېږدیزې لسيزې په وروستیو کې او د ۱۹۸۰یمې زېږدیزې لسیزې  په لومړیو کې د کور کمپیوټرونو د پروګرامېنګ غالبه ژبه وه لکهApple II (Applesoft BASIC) او کموډور 64 (Commodore BASIC)، او همدارنګه د IBM  PC لومړنیو نسخو سره چې دIBM Cassette BASIC   په توګه چمتو شوي وو.
مایکروسافټ هم د فلوریډا په وېسټ پالم بيچ کې د اپل د یو تاجر له لارې د راډیو-شیک TRS-80 د دوو محصولاتو لپاره بازار موندنه وکړه. یو یې "ټایپینګ ټیوټر" ( Typing Tutor) ؤ چې کارونکو ته یې د کیبورډ کارولو زده کړې ورکولې. بل یې  "MuMATH" نومېده چې د هاوایی پوهنتون د یو پروفېسور په واسطه لیکل شوی ؤ او د دې وړتیا یې درلوده چې د ریاضي د اوږدو حقیقي اعدادو محاسبه وکړي ترڅو د سیارو ممیزو اعدادو مخه ونیسي.
لومړی هارډویري محصول Z-80 سافټ کارډ ؤ چې اپل II ته یې د دې وړتیا ورکړه تر څو د CP/M عملیاتي سېستم پرمخ بوزي، کوم چې په هغه وخت کې د سوداګریزو سافټویرونو چلولو لپاره په مایکرو کمپیوټرونو کې د زیاترو لوړې کچې ژبو لپاره د زیات شمېر کامپلایرونو او مفسرینو د صنعت معیاري عملیاتي سېستم و. سافټ کارډ د لومړي ځل لپاره د ۱۹۸۰ز په مارچ کې د لوېدیځ ساحل کمپیوټرونو په نندارتون کې په عامه توګه نندارې ته وړاندې شو. دا نندارتون په یوه سمدستي بریا واوښت؛ په لومړیو دریو میاشتو کې ۵۰۰۰  کارډونه چې هغه وخت د کمپیوټرونو په بازار کې یو لوی شمېر و، هر یو یې په ۳۴۹ ډالره بېه وپلورل شول او نوموړي کارډونه په ۱۹۸۰ز کال کې د مایکروسافټ د عایداتو لومړی نمبر سرچینه وه.
لومړی عملیاتي سېستم چې مایکروسافت شرکت له لوري  بازار ته راوویستل شو د یونېکس (Unix) یو ډول و چې د ۱۹۸۰ز کال د اګست په ۲۵مه اعلان شو. څرنګه چې دغه محصول له  AT&T څخه د توزېع د له لارې ترلاسه شوی و، مایکروسافټ ورته Xenix  نوم ورکړ، او د سانټا کروز عملیاتې شرکت (Santa Cruz Operation) یا سیسکو یې وګوماره ترڅو نوموړی عملیاتي سېستم څو پلټ فارمونو ته پورټ/آنټرفېس کړي. د یونېکس دا بڼه بیا وروسته  د مایکروسافټ د ورډ پروسېسر (word processor) او مایکروسافټ ورډ (Microsoft Word) د لومړۍ نسخې لپاره بنسټ شو. مایکروسافټ ورډ چې په پیل کې یې مولټې ټوول ورډ سرلیک درلود، د "هغه څه چې تاسو وینۍ،  هغه څه دي چې تاسو یې ترلاسه کوئ"، یا WYSIWYG  لپاره د پام وړ وګرځېد چې په ۱۹۷۰یمه لسیزه کې د Xerox Alto او Bravo  متن اېډېټور له لوري په لاره اچول شوی و.
ورډ پروګروام د لومړي ځل لپاره د ۱۹۸۳ کال په پسرلي کې راوویستل شو، او د نوموړي سافټویر وړیا کاپۍ د ۱۹۸۳ز د نومبر میاشتې PC World ګڼې سره بنډل شوې، چې په دې توګه نوموړی سافټویر یو له هغو لومړنیو برنامو څخه شو چې له یوې مجلې سره به یو ځای په ډېسک کې توزېع کېده. (له دې نه پخوا له مجلې سره آن-ډیسک توزېع کې Robert Uiterwyk's BASIC شامل و چې د معلوماتو د دور د ۱۹۷۷ز د مې میاشتې په ګڼه کې خپور شوی و.  په هر حال، زینکس هیڅکله په مستقیم ډول وروستیو کاروونکو یا مشترکینو ته نه و پلورل شوی که څه هم نوموړی د بیا پلور لپاره د زیات شمېر سافټویرونو له اصلي توليد کوونکو (OEMs) سره لایسنس شوی و. زینکس په دې توګه د یونیکس ترټولو مشهوره نسخه شوه، چې د هغو تجهیزاتو د شمېر له مخې اندازه کېده، کوم چې له نوموړي سافټویر سره چلېدل. (د یادونې وړه ده چې یونېکس د څو کاروونکو(multi-user) یو عملیاتي سېستم دی، چې په عین وخت کې یو ماشین ته د څو کاروونکو له خوا د لاسرسي اجازه ورکوي). د ۱۹۸۰یمې لسیزې په نیمایي کې مایکروسافټ، په SCO کې د ملکیت له ونډې پرته د یونېکس له ټولې سوداګرۍ څخه ووت.
دي گيټ ټاور 1
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
بانجول
باجول په انګلیسي Bajul) د ګامبیا هیواد پلازمینه ده.
رشتخوار ولسوالي
رشتخوار ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان رشتخوار)  د ايران د خراسان رضوي ولايت یوه ولسوالي ده. دا ولسوالي ۶۰٬۶۸۹ تنه نفوس لري. د رشتخوار ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۸۱ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د خراسان رضوي ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
سلطانپور
سلطانپور د افغانستان د ننگرهار د سره رود ولسوالۍ مرکز او مهمه سيمه ده.
ووکوار
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> واکو وار د کرویشیا د واکو وار-سرمیا په ایالت کې یو ښار دی چې په 2011 مېلادي کال کې د 30,872 تنه نفوس درلود.
17 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
محمد صادق ژړک
مخينه
محمد صادق ژړک د پښتو ژبې یو شاعر او لیکوال دی. دی د کوزې سویلي پښتونخوا په کوټه کې اوسي او هلته فرهنگي فعاليتونه کوي.
دندې
د محمد صادق ژړک په مشرۍ پر ۲۰۰۲ ز کال د جنوري پر شلمه په کوټه کې د پښتو ادبي غورځنگ په نامه د يو فرهنگي او ادبي بهیر بنسټ کېښودل شو. دغه غورځنگ د خپلو فرهنگي چارو په ترځ کې تر اوسه ۳۵ عنوانه پښتو کتابونه چاپ کړي دي. غورځنگ ادبي غونډې ، سمینارونه او مشاعرې هم جوړوي. ددې غورځنگ له خوا د «لمبه» په نامه دوه مياشتنۍ مجله هم خپريږي.
18 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
د بروک تیلور ژوند ته لنډه کتنه
د بروک تیلور ژوند ته لنډه کتنه (biography of brook Taylor (pashto بروک تیلور په ۱۸ د اګست ۱۶۸۵ کال کی د ادمونتو په ښار کی دی نړی ته سترګی غړولی دی. په ماشومتوب کی ډیر هوښیار او ځیرک وو او د ریاضیکی علومو سره یی علاقه لرله. پلار یی جان تیلور وو او مور یی ولیویا تیمپیسد نومیده. کله چی یی تحصیلات خلاص کړ نو د کمبریج پوهنتون کی یی خپلو لوړو زدګړو ته دوام ورکړ او په ۱۷۱۴ عیسوی کال کی وتوانید چی په ښه نتیجه له همدی پوهنتون څخه فارغ شی. د تحصیل په دوران کی یی له خپلو استادانو هر لکه یوجان مچین او جان کیل څخه د ریاضی علوم زده کړل، او په ۱۷۰۸ میلادی کال کی په دی وتوانید چی دریاضی هغه عملیی حل کړی چی تر دا وخته نا حل شوی پاتی وی. په همدی وخت کی دده او یوها برنولی تر منځ د نظر اختلاف موجود وو د ځینو اعدادو او نور ریاضیکی مسيلو باندی نو دوی په همدی مسیلو باندی یی ډیر بحثونه هم وکړل. خو سره اختلاف دنظر چی له یوهان برنولی سره یی درلود په کال ۱۷۱۵ باندی یو کتاب د ریاضیاتو په برخه کی ولیکلو چی په هغه کی نوی معادلی او نوی مباحث شامل وو چی نن ورځ د متنا هی معادلاتو محاسباتو په نامه پیژندل کیژی مهمی لاس ته راوړنی د بروک تیلور په ریاضیاتوکی د تیلور قضیه او سری تیلور ته موژ اشاره کولای شو.د تیلور قضیه دا ده چی ښکاره کوی یو تابع د یوی جملی د مجموعی د بی نهایت په شکل چی د یوی تابع مشتق په یوه نقطه کی په لاس راوړی. په ۱۷۱۲ میلادی کال کی یی دانګلستان سلطنتی انجمن غړی توب ترلاسه کړ او د ۱۷۱۴ میلادی او ۱۷۱۸ میلادی کالونو تر منځ ددی انجمن د منشی په توګه دنده ترسره کړی ده وروسته د همدی انجمن د علمی کمیټی غړی شو چی مشهور کسان لکه نیوټن او ګوتفرید لایبنیتس ریاضی دان المانی هم هلته حضور درلود. وروسته له دی نه د هغی شخصی ژوند له مشکلاتو سره تیریده په ۱۹۲۱عیسوی کال کی مین شو په بریج باندی کوم چی هغه له ډیری غریبی کورنی نه وه نو دده دپلار ورسره خوښه نه وه نو همدا عامل شو تر څو دی له پلار نه جدا واوسیګی د څو کلونو لپاره په ۱۹۲۳ میلادی کال کی دده ښځه مړه شوه نو وروسته له دی نه بروک تیلور بیرته د خپل پلار سره ژوند غوره کړ.
آکرا
آکرا په انګلیسي Accra) د افریقا په لویدیځ کې د پروت هیواد ګانا پلازمینه ده.
دي گيټ ټاور 2
دي گيټ ټاور 2 متحده عرب امارات په ښار  ابو ظبي کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 65 منزلونه دي او ددې لوړوالی  250 ميټر (820 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2012 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
و نه و يو شپون و
د سعدالدین شپون په مړینه عبدالعزیز غیرت د ارواښاد استاد شپون شخصیت په لاندې نظم کې بیان کړی.
و، نه و، يو شپون و
يو عاجز غوندې پښتون و
ماتو زړونو ته پايه وه
يوه لويه سرمايه وه
يو له مينې ډک انسان و
خوش اخلاقه مهربان و
په ادب کې ستر ماهر و
يو ليکوال و، يو شاعر و
له قلم سره يې کار و
دهيواد په حال غمجن و
بس غيرته افلاطون و
و، نه و، يو شپون و !!!
عبدالعزيز غيرت (۱۱/۹/۲۰۱۷) ننګرهار ــ هجرت کلی
آر پي جي-۷
آر پي جي – ۷ (په روسی: Ручной противотанковый гранатомет) د مخه چارج کېدونکي راکتي لاسی وسله ده چی د ټانکونو، زره پوښ موټرونو او کانکريټي مورچو د منځه وړولو لپاره ورڅخه کار اخيستل کېږي.
پېژندنه
د آر پې جي – ۷ مردک د ټانک پر ضد قوی چاودونکي مواد، پيزوالکتريکي فيوز، راکټي ماشين، چلانوونکی کارتريج (مرمی کاليبر یی ۴۰ م.م. دي) او تثبیت کوونکی اله (برخه) څخه جوړ شوي دي.راکټی ماشین یی د سوځولو (سوند) جامدو موادو څخه جوړ شوي دي. دغه مردک چی مرمی کالیبر یی ۸۵ م. م. دي ۵۰۰ متره واتڼ ویشتونکی وهلی سی او سرعت یی ۳۰۰ متر په ثانیه کی دي. نوموړی مردک کولای سی ۳۰ ساتیمتر تر پلن زره پوښ ويچاړ کړي. په اړس وخت کی هر مردک ترمو فشاري خولۍ یا د ټانک پر ضد قوی چاودونکي مواد درلودلای سی. هر وسله مېخانیکی او بصري مناظر لري.
تاريخ
آر پي چي – ۷ په اوس وخت کی د ټانک ماتونکي وسلو څخه تر ټولو مشهوره او گڼ شمېر لرونکي وسله ده. نوموړي وسله په ۶۰ کالو کی په شوروي اتحاد کی د شرقی بلوک د ځواکونو لپاره طرح او جوړه شوه. په ۷۰ کالو کی د آر پي جي – ۷ جوړولو د لایسنس په اساس په چکوسلواکيا، پولنډ او ختيځی آلمان کی پېل شو. خو په اوس وخت کی آر پي چي - ۷ په ايران، پاکستان، عراق او نورو هېوادونو کی جوړېږي نوموړي وسله تر ۲۰۱۴ کال پورې د بېگلی په توگه د ویتنام، افغانستان، عراق، لبنان په جگړو کی کار شوي ده.
سرچیني
‎
وېشنيزه:راکټي وسلې وېشنيزه:شوبلې ضد وسلې
سینما
سینما چی د فلمونو نندارتون هم بلل کیږي تر ډیره ځایه پورې د فلمونو د ښودلو لپاره جوړیږي، سینما گانې ډیری د سوداگریزو موخو لپاره جوړیږي چیری چی د سینما خاوندان خلک د ټکټ د اخستلو په بدل کې د فلمونو د لیدلو لپاره راغونډوي. او فلمونه د یوه فلمي پروجیکټور په مټ چې د صالون په څنگ گې تصب شوي په یوه لویه پرده چی د ننداره چیانو مخامخ ده ننداره ته وړاندی کوي. ځینې سینما ګاني اوس د دیجیټل سینماگانو په جوړلو کار کوی ترڅو د فلم د فزیکي چاپ د لیږدلو اړتیا نه وي.
ریښه
سینما له یوناني ژبهی κινῆμα, -ατος) (کینِما) نه اخیستل شوی ده چې د (حرکت) په معنی ده.
نمين ولسوالي
نمين ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان نمین)  د ايران د اردبيل ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د نمين ښار دی. دا ولسوالي ۶۰٬۶۵۹ تنه نفوس لري. د نمين ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۷۵ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د اردبيل ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
باسیلیکاتا
بیرغ او رسمي نښان
مقدوني سکندر
د مقدونیي درېيم سکندر (له ميلاد مخکې ۳۵۶ د جولای ۲۰/۲۱ – ۳۲۳ جون ۱۰/۱۱)، په عمومي توګه د لوی سکندر په نوم پېژندل کېږي، د لرغوني يونان د مقدونيې د سلطنت پاچا و. نوموړی د «ارګيډ» سلطنتي کورنۍ غړی و، د لرغوني يونان د «پيلا» په ښار کې له ميلاد مخکې په ۳۵۶ز کال کې زېږېدلی و. سکندر په شل کلنۍ کې د خپل پلار پاچا دويم فليپ پرتخت کېناست، د واکمنۍ ډېر کلونه يې په لويديځه اسيا او شمال ختيځه افريقا کې د اوږدو پوځي جګړو په رهبري کولو کې تېر کړ. په دېرش کلنۍ کې هغه د تاريخ يوه ستره سترواکي رامنځ ته کړې وه، چې له يونان څخه پيل او بيا تر شمال ختيځ هنده پورې غځېدلې وه. هغه په جګړه کې نه ماتېدونکی و او د تاريخ په اوږدو کې يو له برياليو پوځي قوماندانانو شمېرل کېږي.
ارستو، تر شپاړس کلنۍ پورې سکندر ته زده کړې ورکړې وې. پلار يې فيليپ له ميلاد مخکې په ۳۳۶ کال کې د سکندر د خور مقدوني کليوپترا د واده پر مهال ووژل شو او سکندر د مقدونيې د سلطنت تخت تر لاسه کړ. د تبس د ښار له لوټلو وروسته، سکندر د يونان په مشرۍ ونازول شو. هغه د خپل پلار د ماموريت «پان هلنيک» د تر سره کولو لپاره، له خپل واک څخه کار واخيست، په دې ماموريت کې يې د ايران د نيولو پر مهال د ټولو يونانيانو د مشرۍ ځای خپل کړ.
له ميلاد مخکې په ۳۳۴ کال کې، هغه پر هخامنشي سترواکۍ (پارسي سترواکي) بريد وکړ او د پوځي بريدوندو يوه لړۍ يې پيل کړه، چې لس کاله اوږده شوه. د کوچنۍ اسيا (اوسنۍ ترکيې) تر نيولو وروسته، د ايسوس او ګوګامالا په ګډون، سکندر د يو لړ برخليک ټاکونکو جګړو په ترڅ کې د پارس ځواک مات کړ. هغه پاچا داريوش درېيم نسکور کړ او هخامنشي سترواکي يې په بشپړ ډول ونيوله. په دې وخت کې، د هغه سترواکي، له «اډرياټيک» سمندر څخه د سیند تر سينده پورې غځېدلې وه. سکندر هڅه کوله چې، د نړۍ پای او ستر بهرني سمندر ته ورسېږي او له ميلاد مخکې په ۳۲۶ کال کې يې پر هندوستان بريد وکړ، د هيداسپس په جګړه کې يې، د پوروس پاچا په وړاندې مهمه بريا تر لاسه کړه. په پايله کې هغه له کور نه خپه شوو سرتېرو په غوښتنه بېرته د بيس سمندر ته ستون شو او له ميلاد مخکې په ۳۲۳ کال کې په بايبل کې مړ شو. بايبل هغه ښار و، چې سکندر غوښتل، د خپلې پلازمېنې په توګه يې جوړ کړي. هغه ونه شول کولای، په خپل پام کې نيولي يو شمېر بريدونه تر سره کړي ، کوم به چې په عربو د بريد سره سم پيليدل. د هغه له مرګ يو کال وروسته، يو لړ کورنیو جګړو د هغه سترواکي په ټوټو ووېشله.
نسب او کوچنيوالی
سکندر د مقدونيې سلطنت په پلازمېنه پيليا کې د لرغوني يونان په شپږمه مياشت هيکاتومبايون کې زېږېدلی و، چې ممکن له ميلاد مخکې د ۳۵۶ کال د جولای له شلمې سره برابر دی (خو بيا هم کره نېټه نه ده معلومه). هغه د مقدونيې د پاچا دويم فيليپ او د هغه د څلورمې مېرمنې اولمپياس زوی و، مور يې د اپيروس د پاچا نيوپتولموس اول لور وه. که څه هم فيليپ اووه يا اته مېرمنې لرلې، بيا هم اولمپياس د يوې مودې لپاره د هغه اصلي مېرمن وه او شونې ده، لامل یې دا و چې سکندر يې زېږولی و.
د سکندر له زېږېدو او ماشتوب سره ګڼې افسانې تړلې دي. د لرغوني يوناني ژوند ليکونکي «پلوټارچ» په وينا: له فيليپ سره د اولمپياس د واده په رانژدې کېدو سره اولمپياس خوب وليد چې، د هغې رحم په تندر ولګېږي، له هغې څخه لمبې پورته شوې او له ختمېدو مخکې دا لمبې  لرې او پراخه خپرې شوې. له واده څه موده وروسته، ويل کېږي چې، فيليپ خپل ځآن په خوب کې وليد، د خپلې مېرمنې رحم په يوه مهر خوندي کوي، چې د زمري انځور پرې کښل  شوی و. پلوټارچ د دې خوبونو لپاره ګڼ تعبیرونه کړي دي، لکه: اولمپيا له واده مخکې حامله وه، چې د هغې د رحم په مهر کولو سره دا چاره ښودل شوې، يا دا چې د سکندر پلار زيوس «د يوناني ارباب الانواعو پلار» و. د لرغونو مبصرينو نظر، په دې اړه وېشلی دی ، چې ايا د لوړو هيلو څښتنې المپياس دا کيسه جوړه کړې، چې ګوندې د سکندر پلار خدای دی، ځينې نور بيا ادعا کوي چې، هغې سکندر ته هم ويلي و او يا هغې دا وړانديز بې دينه بللی او پرېښی و.
په هغه ورځ چې سکندر وزېږېد، فليپ د چالسيډيس په ټاپووزمه کې د پوټيډيا ښار د کلابندۍ لپاره په چمتووالی بوخت و. په همدې ورځ فليپ ته خبر ورسېد چې، د هغه قوماندان پارمينين د اليارين او پايونين يو ځای شوي پوځونه مات کړي او د هغه آسونو د اولمپیک لوبې ګټلي دي. ويل کېږي چې، په هماغه ورځ د نړۍ له اووه عجایبو نه يو د افيسيوس د ارټيميس عبادتځای وسوځول شو. له دې امله، د ميګنيسيا هيکيسياس وويل: هغه ځکه وسوځول شو ،چې ارټيميس د سکندر زېږېدو ته د حاضرېدو لپاره له دې ځايه لرې وه. شونې ده چې داسې افسانې هغه مهال راڅرګندې شوي وي، کله چې سکندر پاچا و او کېدای شي چې، د هغه په نوښت شوی وي، تر څو وښيي چې ،هغه يو پياوړی انسان و او له پيل څخه يې موخه ستروالی و.
د ژوند په لومړيو کلونو کې، سکندر يوې نرسې پاللی و، څوک چې د سکندر د راتلونکي قوماندان تور کليټيوس خور وه. په ماشومتوب کې سکندر ته د «اکارنانيا» د «لايسيماچيوس» او سخت درېځي ليونايډاس زده کړې ورکړې وې، چې وروستی هغه يې د مور خپلوان و. سکندر د اشراف زاده مقدوني ځوانانو په څېر رالوی شو، لوست، د لاير غږول، په آس سپرېدل، جګړه او ښکار کول يې زده کړل. په لس کلنۍ کې له ټيسالي څخه فيليپ ته يو سوداګر يو آس راوست او وړانديز يې وکړچې، په ديارلسو ټالينټو يې وپلوري. آس هېڅوک نه پرېښود، چې پرې سپور شي، فيليپ هغه رد کړ، خو سکندر ولیدل چې، آس له خپل سيوري څخه وېرېږي ، نو د آس د روزنې غوښتنه يې وکړه او ويې شول کولای، آس وروزي. پلوټارچ وايي چې:  فيليپ د زړورتيا او هيله مندۍ له دې ښودنې څخه خوند واخيست، خپل زوی يې په اوښلنو سترګو ښکل کړ او اعلان يې وکړ: «زما بچیه! ته بايد له خپلو هيلو څخه ډېر ستر سلطنت پيدا کړې. مقدونيه ستا لپاره ډېره کوچنۍ ده.» بيا يې دا آس د هغه لپاره واخيست. سکندر په دې آس بوسيفلاس نوم کېښود، چې معنا يې ده «د غوا يي سر». بوسيفلاس سکندر تر هندوستان پورې ورساوه. کله چې دا څاروی مړ شو (د پلوټارچ په وينا: د ډېر عمر له امله چې دېرش کلن و)، سکندر يو ښار د هغه په نوم ونوماوه، چې بوسيفلا نومېږي.
سرچینې
وېشنيزه:یونان
امرالله صالح
امرالله صالح د شورای نظار د استخباراتو ريس او  جنگيالی و چې بيا وروسته د افغانستان د لنډمهالې ادارې د استخباراتو مشر شو. هغه د پنجشېر په ولايت کې زېږېدلی او د احمد شاه مسعود له نژدې کسانو شمېرل کېږي.
وېشنيزه:د شورای نظار غړي وېشنيزه:د شمالي ټلوالې غړي وېشنيزه:افغان کمونيستان
وېشنيزه:د شورای نظار غړي
ښکلي هنرونه
په ټوليزه توگه هنر پر دو لويو برخو ويشي. چي يوبرخي ته يې د ((خپلواک هنر )) او بل ته يې د (( ښکلي هنر ))  نومونه ورکړيدي  .خپلواک هنر د هر اړخيزو اسانتيا ولپاره کارول کيږي ، گرامر ، بيان ، استدلال ( منطق او رياضي) او داسي نور ي پوهي چي انسان ته د چاپيريال ، طبيعي علومو او ټولنيزو علومو د پوهاوې سره مرستندوۍ گرځي ، د خپلواک هنر په لړۍ کي شميرل کيږي. خو ښکلۍ هنر د ټولنيز شتون ځانگړې پوهنه ده چي په ښکلا پيژندنه کي يې د پوهيدو جوگه کيدلای شو. داسي بريښي چي د ښکلو هنرونو اصطلاح به لومړۍ د فرانسوي ژبي ( Bea,arts ) څخه را پيل شوې وي. د دې کليمي مانا هغه ټول هنرونه چي ښکلا پکښي وي ، په خپل لمن کي رانغاړي ، په دې اړه د فرانسې د ښکلا پوهني اکاډمي خپل ټول پام د پژۍ ( مجسمه ) جوړولو ، رسامۍ او نقاشيو برخو ته ورگرځوي ، په داسي حال کي چي د ښکلو هنرونو په لړۍ کي خيالات ، رمزونه ، د ليدلو او اوريدلو ښکلائېز او سمبوليک ژبني جوړښتونه هم ور گډ دي. په دې ترتيب ښکلائېز هنر يوازي پر پژۍ جوړولو او رساميو او نقاشيو نه شي را لنډيدلای .د يوشمير پوهانو له نظره هنر پنځه ټاکونکي څانگي لري چي هغو ته يې د ليدونکي هنرونه ، ادبيات ، موسقي ، اتڼ( رقص )  او تمثيل  سر ليکونه ورکړيدي.
ليدونکي هنر ټولي هغه هنري برخي په بر کي نيسي چي د  گرافيکي او  پلاستيکي هنرونو څانگي جوړوي. لکه رسامۍ ، نقاشۍ ، چاپ. ( ليتوگرافي ، صحافت ، عکاسي او نور او هم دا ډول د ودانۍ جوړولو ، ښاري پلان جوړولو ، د ښکلو منظرو پنځولو ، ډيزاين اود ودانيو ډيکور ،  ښکلي کالې ، ښايسته گاڼې ، اونور ټول په خپل پراخه لمن کي را نغاړي ؛ د ادبياتو هنري برخه د شعر ، ښکلي ليکني ،  ناول ، لنډي کيسې ، بيوگرافي ، تاريخي شجرې  ، کتابونو او د ليکني نور ډولونه په بر کي نسي ؛ د موسيقي څانگه په بنسټيزه توگه ، سندري ، د موسيقي تړون ، د موسيقي الاتو ږغول او کارول ، او دې ته ورته نوري برخي په خپل غيږکي نيسي .  ؛ ډرام يا ډرامه په دويو برخو ويشل کيږي ، تراژيکه ډرامه ، او کوميکه ډرامه ، د د تراژيکي ډرامې کرکټر ته زيات ارزښت وکول کيږي . او بيا په ځانگړي توگه  هغه وخت چي د غمگيني ډرامې پايله په خوښۍ اړول کيږي  ، په ډرامه يې هنر  کي د زياتي پاملرني وړ  ځای لري . او کوميکه برخه يې د خندولو ، خوښولو او تفريح لپاره د مناسب چاپيريال  منځ ته راوستلو په اړه د ډرامه يې هنر د پام وړ برخه ده  ؛   د اتڼونو بيلا بيلي برخي  ځکه د هنر هغه ارزښتمني بيلگي  گڼل کيږي چي د اولسونو په ملي ژوند او د وگړو په خصوصي ژوند کي پراخه ونډه لري ، ملي اتڼونه ، اولسي اتڼونه ، رقص ، بالت ، د اروپايې ډانس بيلا بيل ډولونه او نور په برکي نيسي.
وېشنيزه:هنرونه
کيميا يوسفي
کيميا يوسفي (پيدايښت:کندهار افغانستان) د افغانستان يواځني ښځينه لوبغاړي ده، چي د برازيل په ريو اولمپيک مسابقاتو کي يي د افغانستان لپاره نوي ريکارد جوړ کړ. هغي په سل متره ځغاستي کي ۱۴.۱۴ منډې وکړي، او روبينا مقيم يار د افغانستان پخواني لوبغاړي ريکارډ هم مات کړ.
نور
وېشنيزه:کندهاریان
د بشريت ضد جرمونه
د بشريت ضد جرمونه، هغه ځانګړي کارونه دي چې په هدفمنده توګه  تر سره شوي او د يوې پراخې منظمې تګلارې برخه وي، د ملکيانو پر ضد وي، د جګړې يا سولې پر مهال تر سره شوي وي. له جنګي جنايتونو څخه جلا دي، ځکه چې دا جرمونه، د سرتېرو له خوا په انفرادي ډول نه وي تر سره شوي، بلکې د يوه دولت يا يوه سازمان د تګلارې پر مخ وړلو په لار کې تر سره شوي کارونه دي. د بشر ضد جنايت لومړۍ محاکمه د نورنبرګ په محکمه کې تر سره شوه. په لومړي سر کې د حقوقي کارونې لپاره په نظر کې نيول شوې وه، په عمومي توګه  په نړيوال قانون کې، وروسته له هغه چې د بشري حقوقو نړيواله اعلاميه ۱۹۴۸ز کې هالوکاسټ د بشري حقوقو لپاره د معيار په توګه بیان شو. هغه ډلې يا دولتونه چې په ياده اعلاميه کې بيان شوي، د بشر حقوقو اصول ماتوي يا يې پر ضد هڅونه کوي، همدا چاره بشر ضد اړوند جنايتونه دي ، چې د سياسي زيان پېژندنې څرګندونه کوي.
له يوې مودې راهيسې بشري ضد جنايتونه، د نورو نړيوالو محکمو له خوا هم تر څار لاندې نيول شوي دي. د بېلګې په ډول: د پخوانۍ يوګوسلاويا لپاره نړيواله جنايي محکمه، د راونډا لپاره نړيواله جنايي محکمه ا. همدا راز د هېوادونو په دننه کې تر تعقيب لاندې نيول شوي دي. په لومړيو کې د بشريت ضد جناياتو قانون، د دوديز نړيوال قانون د بشپړولو له لارې وده کړې. د بشر ضد جنايات،، په کوم نړيوال کنوانسيون کې تدوين شوي نه دي، بيا هم د بشريت ضد جناياتو د نوښت په مشرۍ، په نړيواله کچه  هڅې روانې دي چې داسې يو تړون رامنځته شي.
د بشريت ضد جنايات، د جنګي جناياتو په څېر نه دي، بشر ضد جنايتونه هم د جګړې او هم د سولې پر مهال رامنځته کېدای شي. بشر ضد جنايتونه، جلا جلا يا تيت و پرک پېښې نه دي، بلکې يا د حکومت د تګلارې برخه ده (که څه هم مرتکبين به يې خپل ځانونه د دې تګلارې له لارې نه ښيي) يا د پراخ وحشت یوه برخه ده، چې د يوه حکومت يا د يو بالفعل واک له خوا تاييد يا تپل شوي وي. جنګي جرايم، قتلونه، ټولوژنه، نا انساني کول، نسل وژنه، قومونه له منځه وړل، تبعيد، غیر اخلاقي انساني ازمېښتونه، د موقتو اعدامونو په ګډون صحرايي سزاوې، د ډله یيزې وژنې وسلې کارول، دولتي تروريزم يا د دولت له خوا د تروريزم ملاتړ، د وژنو ډلګۍ، تښتول يا په زور پناه کول، له ماشومانو څخه د سرتېرو کاراخستل، غیرعادلانه بندي کول، مریی کول، شکنجه کول، جنسي تېری، سياسي ځپل، توکميز توپيري چلند، مذهبي ځورول او نور له انساني حقوقو څخه سرغړونې کېدای شي، د بشر ضد جناياتو درجې ته ورسېږي، خو په داسې حال کې، که چېرې دا کارونه د پراخ او منظم عمل برخه وي.
د اصطلاح اصليت
«د بشريت ضد جنايت» اصطلاح، په اصل کې  ناڅرګنده ده، ځکه چې د «انسانيت» ټکی ناڅرګند دی، چې شونې ده مطلب يې انسان وي (يعنې ټول انسان په ټوليز ډول) يا يې معنا انساني ارزښت وي. د دې اصطلاح تاريخ ښيي چې، مطلب يې په پورته دوه يادو شوو معناوو کې وروستۍ معنا ده.
د مريانو د سوداګرۍ لغوه کول
په ۱۸۱۴ ز کال کې يو شمېر دوه اړخېز تړونونه شته وو، کومو چې د ويانا کانګريس د وروستي قانون ۱۸۱۵ز د څو اړخيزې معاهدې وړاندوينه کوله، په يادو تړونونو کې له هغو ټکو څخه ګټه اخستل کېده، چې په اخلاقي ژبه يې د مريانو سوداګري غندله. د بېلګې په ډول: د ۱۸۱۴ز د پاريس تړون، کوم چې د انګلستان او فرانسې تر منځ شوی و، په دې تړون کې د «د طبيعي عدالت اصول» ټکي کارول شوي وو. همدا راز، د انګلستان او متحده ايالاتو د بشپړواکو استازو تر منځ په ۱۸۱۴ ز کې د ګينټ په تړون کې راغلي  دي چې، د مريانو سوداګري «د بشريت او عدالت اصول» مات کړي دي.
د ۱۸۱۵ ز کال د فبرورۍ په اتمه نېټه د مريانو د سوداګرۍ د لغوه کولو په اړه د ځواکونو څو اړخيزه اعلاميه (له کومې څخه چې په همدې کال د ويانا د کانګريس د وروستي قانون پنځلسمه برخه هم جوړه شوې ده) په لومړۍ جمله کې يې «د بشريت او نړيوالو اخلاقو» مفهوم ځای پر ځای شوی، تر څو هغې سوداګرۍ ته د پای ټکی کېږدي، د کومې سوداګرۍ «دوام چې کرکه زېږوونکی» وي.
د ۱۸۵۶ ز کال د متحده ايالاتو د ولسمشريزو ټولټاکنو لپاره د جمهوريت غوښتونکي ګوند په مرامنامه کې راغلي دي: "دا ټول کارونه، د اوسنۍ ملي ادارې په پوهه، تصويب اوتیاري سره تر سره شوي او د اساسي قانون، اتحاديې او بشريت پر ضد د دې ستر جنايت له امله دولت، ولسمشر، سلاکاران، استازي، ملاتړي، بښنه غوښتونکي او اسانچاري، له دې حقيقت څخه مخکې یا وروسته، د هېواد او نړيوالو په وړاندې تورن محکمې ته حاضروم او دا چې ، موږ دا موخه ټاکلې ده، تر څو د هغو بدو ظلمونو رښتیني مرتکبين او د هغوی مرستندويان په غوڅه توګه په سزا ورسوو."
لومړی ځل کارول
په  ۱۸۶۰ ز کال کې د متحده ايالاتو د و لسمشرۍ ټاکنو پر مهال جمهوريت غوښتونکو د خپل مرام په نولسمه ماده کې دا اصطلاح ياده کړې ده:"۹. دا چې موږ د قضائيه قوې د بې لارۍ په مرسته، د افريقايي مريانو سوداګرۍ وروستۍ پرانيسته، د خپل توغ لاندې پرانيزو، دا چاره موږ بشريت ضد جنايت او د خپل هېواد او خپل عصر لپاره سوځوونکی شرم بولو او موږ له کانګريس څخه غواړو چې، د دې ناوړه قاچاق د بشپړ او وروستي ځپلو لپاره بېړنۍ او اغېزناکې کړنې تر سره کړي."«د بشريت ضد جنايات» اصطلاح، يوه امریکايي روحاني، سياسي کس او تاريخ پوه جورج واشنګټن وليمز هم په هغه ليک کې کارولې وه، چې د متحده ايالاتو د بهرنيو چارو وزير ته يې استولی و، په کوم ليک کې چې نوموړي په ۱۸۹۰ زکال کې د بيلجيم د ليوپولډ دويم له خوا د کانګو په خپلواک هېواد کې کړي ظلمونه تشرېح کړي وو. دا په انګليسي ژبه کې د دې اصطلاح په موډرنې معنا لومړۍ تر ټولو پخوانۍ کارونه وه، خو لومړۍ نه. د متحده ايالاتو ولسمشر هاريسن په ۱۸۸۹ ز کال کې، په خپله لومړۍ کلنۍ وينا کې، په افريقا کې د مريانو د سوداګري «بشر ضد جنايت» وباله. له دې وړاندې په ۱۸۸۳ ز کال کې جورج واشنګټن وليامیز، په متحده ايالاتو کې د مرييتوب په اړه په خپلو غبرګونونو کې همدا اصطلاح کارولې وه.
د تړون په قانون کې، دا صطلاح د ۱۸۹۹ ز کال د هاګ دويم کنوانسيون په سريزه کې ياد شوی او د ۱۹۰۷ ز کال د هاګ د څلورم کنوانسيون په سريزه کې تشرېح شوې ده، همدا راز د دې کنوانسينونو په اصولو کې هم شته دي چې، د نړيوالو قوانينو د نوو اصولو د جوړولو اړوند دي. د دواړو کنوانسينونو سريزې، «د بشريت قانون» د بشري ارزښتونو د جوړې شوې څرګندې اصطلاح په توګه يادوي. دا اصطلاح د مارټين فقرې د برخې په توګه پېژندل شوې ده.
د ۱۹۱۵ ز کال د مۍ مياشتې په څلور وېشتمه نېټه، متحدو ځواکونو، انګلستان، فرانسې او روسيې يوه شريکه اعلاميه خپره کړه، چې په څرګند ډول او په لومړي ځل يې په يوه بل حکومت، «د بشريت ضد جناياتو» تور پورې کړ. د دې ګډې اعلاميې په يوه برخه کې راغلي دي: د بشريت او تمدن پر ضد د عثماني سترواکۍ  دې نوو جناياتو ته په کتنې سره، متحد دولتونه په عام ډول د عثماني سترواکۍ عالي محکمې ته اعلانوي چې، دوی به په شخصي ډول د عثماني حکومت ټول غړي د دې جناياتو مسئول وګڼي. همدا راز د دوی هغه استازي چې په دې وژنو کې شامل دي. د جګړې په پای کې، يو نړيوال بشري کمسيون د يوې داسې محکمې د جوړولو وړانديز وکړ، کومه محکمه چې «د بشريت قانون څخه سرغړونو» سره سروکار ولري. په هر حال، د متحده ايالاتو استازو، «د بشريت قانون» ته پر مراجعې کولو نيوکه وکړه، ځکه چې هغه مهال دا قانون په ناکره او نيمګړي ډول رامنځته شوی و، دا نظريه نه وه تعقيب شوې.
بابا قشقار ولي
بابه قشقار ولی کلی د جغرافیی موقعیت له پلوه د کابل ولايت د ده سبز ولسوالۍ په شمال شرق کې پروت دی. ددی کلي له نومه څرگنده ده چې دلته د بابا قشقار ولي زیارت او روضه شتون لري چې د خپل وخت ولي تېر شوی دی په دې کلي کی بابکرخېل او ځیني نور قومونه اوسي چې د وگړو شمېر یې له ۳۰۰۰۰ څخه هم اوړي. ډېری وگړي یې باسواده دي او د علم کچې په کې لوړه ده البته یوه عالي لیسه چې د بابه قشقار ولي په نوم یادېږی؛ لري او اوس اوس په کې د نجونو یو ښوونځی هم پرانیستل شوی دی ددې کلي ډېر ځوانان په زده کړه بوخت دي او ډېری نور یې  ورځیني کارونه مخ ته وړي. بابه قشقار ولي یو له هغه پنځو ولیانو څخه دی ې په کابل یې زیارتونه موجود دي چې د دې کلي د نوم وجه هم د ده د زیارت موجودیت په بابا قشقار کلي کې دی. ورځنی ژوند په کی ښه دی خلک یی په مسلکی کارونو دولتی دندنې او بزگری اخته دی ددې جنوب ته د هندوکش د غرو لمنې پرتې دی چې ددی ځای ځایی خلک یی شوگار بولي چې ښه مالڅر هم دی او ډیری نورې گټې هم ځینی اخلی دا خلک که څه هم په یو کوچنی کلی پورې تړلي خو په وطن مین خلک د ی او تل یی لکه نور افغانان خپله میړانه د دین او هیواد پهوړاندې ښودلې ده او بې برخې نه دي پاتې شوي
په دې کلی کې ډیر فرهنگپال او ادیبان تیر شوي او موجود دی چې د پير صاحب عبيد الله جان اخوند نوم اخیستی شو چې په پښتو ژبه یی منظومه صلوات هم چاپ شوی دی ددې کلي یو تن مشر راته داسې وویل چې دا کلی د کوشانیانو له وخته اباد دی او ددې خبرې د اثبات لپاره له هغه سره د کوشانیانو د دورې سکې چې د دې کلي په شاوخوا سیمه کې په لاس ورغلي چې د افغانستان د ملي ارشیف د مسکوکاتو په کتاب کې ثبت دی موجودې دي او وایی چې ددې کلي قدامت له میلاده هم مخکې ته رسیږی اوس نو ډاډه ویلی شو چې پښتانه یو لرغونی تاریخ لري دا چې ولې یی ځینی پښتون دښمنه او متعصبه خلک وروسته له اسلامه ټبر گڼي نو له لویی غلطی سره مخ دي او ژر ده چې دا ملت به خپل ځان نړیوالو ته وښایي چې یو متدینه او په علم مین ملت دی.
وېشنيزه:پیران وېشنيزه:زیارتونه وېشنيزه:د کابل زیارتونه وېشنيزه:د افغانستان زیارتونه وېشنيزه:تصوف وېشنيزه:صوفیان وېشنيزه:افغان صوفیان وېشنيزه:کابلي صوفیان
دونگ هوی هوايي ډگر
دونگ هوی هوايي ډگر په نړيوال هوايي ډگر دی، د ولايت د دونگ هوی quangbinh، ويتنام دي. د هوايي ډگر په سمندر کې تر څنگ كيږي. ده د 2400 مترو ځغلكرښې). نوكري کولای شي چې 500 تنه سوارلۍ يي. د الوتکو له دغه هوايي ډگر hanoi او hochiminh ښار ته. رښتيانی هغه ته د گرځندويانو د phongnhakebang دي.
وېشنيزه:هوايي ډگرونه
تقاضا
تقاضا Demand انسانان د خپلو غوښتنو په پوره کيدا پيسې گرځي؛ کله چې يو ښه شی گوری د ترلاسه کولو په هڅه کې يې شي. د انسان غوښـتنې اړتيـاوی نـه شـي پـوره کـولای ځکـه کـه اړتيـاوو غوښـتنې پـوره کـولای شـوای نـو لـه مـوږ سـره د اوسـيدو لپـاره کور د خوراک لپاره خواړه او د اغوستو لپاره کـالي شـتون لـري خـو مـوږ بيـا هـم غوښتنې لرو خو د غوښتنو د پوره کولو لپاره يوازې اړتيا بشپړه نه ده گڼ شمير نور شـيانو تـه هـم اړتيـا ده. دا خبـره سـمه ده تـر څـو چـې پـه زړه کـې د يـوه تـوکي د اخيستلو خواهش شتون ونه لري نو تقاضا نه رامنځته کېږي خو يوازی غوښتنه تقاضا نه ده غوښتنه هغه وخت په تقاضا بدليږي چې پند شرايط ولري:
پـه اقتصاد کې
پـه اقتصـاد کـې تقاضـا د يـو شـي د اخيسـتو غوښـتنه، د اخيسـتلو ځـواک او د اخيستلو اراده چې دری واړه په وخت کې سره يو ځای شي تقاضا تری جـوړيږي او که يو ځای نه شي تقاضا نه بلل کيږي. پروفيسور بنوم تقاضا داسې تعريفـوي : په ځانگړي وخت او ځانگړي قيمت د توکو هغـه مقدار چې اخيستونکي يې د اخيستو قدرت ولري تقاضا بلل کيږي. کولای شو د تقاضا مفهوم په مساوات کې هم توضيح کړو : (تقاضا= د اخيستلو ځواک + د اخيستلو اراده).
په تقاضا او غوښتنې کې توپير
د تقاضا د مفهوم د ښه پوهيدو لپاره اړينه ده تر څو په د توپير پوه شوو. په دې نړۍ کې هر شخص غواړي چې د خان په څير ژوند تير کړي د ژوند ښه وسايل ولري چې د د ټولو ترلاسه کول يوه غوښتنه ده او دخلکو له دې غوښتنې څخـه هغه وخـت تقاضا جوړيږي چـې د اخيستلو ځواک او اراده يې ولري کنه دا يوازی غوښتنه ده او بس.
له قيمت سره د تقاضا اړيکه
تقاضا له قيمت سره مخامخ اړيکه لري که مـوږ ته د يو توکي د قيمت پـه اړه معلومـات نه وي نو مـونږ د هغه توکي تقاضا نـه شـو معلومولی له قيمت پرته د تقاضا يادول بې مانا دي د ساري په ډول مونږ نه شو کولای چې ووايو د غوړو تقاضا لس کيلو گرامه ده ليکن داسې ويلي شو چې اته کيلو غوړو ته تقاضا ده چې د يو کيلو گرام غوړيو قيمت پنځوس افغانۍ وي دا په د مانا چې هر شخص د توکو قيمت ته گوري بيا يې پيري کله چې د توکي په قيمت کې تغير راشي په تقاضا کې هم تغيـر راځـي. کولای شـو پـه لانـدی جـدول کې هم واضيح کړو :
تاسو په پورتني جدول کې گورئ چې کله قيمت لوړيږي تقاضا هم کميږي خو کله چې قيمت ټيټيږي تقاضا هم ډيريږي د ساري په ډول کله چې د مڼـو قيمـت پنځـوس افغانۍ وي نو تقاضـا ورتـه څلـور کيلو گرامه وي خو کله چې قيمت څلويښت افغانۍ کيږي تقاضا ورته اته کيلـو گرامـه کيـږي. کولای شـو چـې پـه گـراف کـې یې هم توضيح کړو:
== نو ر ولولئ ==
واکو وار
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> واکو وار د کرویشیا د واکو وار-سرمیا په ایالت کې یو ښار دی چې په 2011 مېلادي کال کې د 30,872 تنه نفوس درلود.
ديا خان
ديا خان يو پاکستانۍ ناروېژي سندرغاړې، ريکارډ پروډيوسر، فلمي هدايتکاره اور هنر منده ده۔ ديا د بشري حقونو او د رايې د اظهار او د آمن و سولې دپاره جذبه لرونکئ کار کونکي ده۔ او د دې کارونو د اظهار لپاره د ډيرو نورو اِدارو او پليټ فارمونو نه علاوه خپله کمپني يا شرکت "فيوز" هم پکار راولي۔ ديا اوس د فعاله موزيک او ساز نه ډډه کړې ده۔ او ورسره په سټيج ئ هم کار کول پريخودي دي۔ بلکه د سټيج په شا ۍ بيلا بيل نور کارونه پيل کړي دي۔ اوس هغه د هغو هنرمندانو مرسته کوې د چا غږ چي دباو شوي وي۔ هغه دغه شان خلقو غږ او ژبه جوړه شوي ده۔ کومو خلقو ته چه داسې موقعه په لاس نه ورځي۔ په کال 2007 کښ ديا د يو تنظيم "سسټر هوډ" خور والي تيگه کيخوده، کومې چي په بريطانيه کښ استوگن مسلمانانې جينکو او ميرمنو ته د خپل يو کيسټ د لارې تخليقي اظهار موقع لاس ته ورکړه۔ په اکتوبر کال 2010 کښ ديا د "فري ميوز" په مرسته يود بين المللي موزيکي يو داسې گلدسته ترتيب کړه چې په کومه کښ هغې د منزني ختيز، افريقه، او اسيا هغه هنر مندان راوړاندې کړل چي کوم په خپلو هيوادونو کښ د بنديزونه ښکار شوي دي۔ اويا د ايالتي يا غير ايالتي سختو او ستونزو لکبله بيروني هيوادونو ته سرپناه يا مهاجرت مجبوره شوې او يا بنديوان شوي دي۔ ديا ته د ښځو په حقونو، آمن و سوله، د رائ ا ظهار پر لړ کښ د مبارزې او جهاد، د موزيک او فلم په ميدانون کښ د خدماتوپه لړ کښ ډير لوړ رتبه جاېزې او اعزازات وکړي شوي دي۔
مخينه
ديا د اگست په7 نيټه په کال 1977 کښ د ناروې په سر ښار اوسلو کښ وزيږده۔ دا ديا پلارد راجپوتانو د قبيلې تهتهال سره دې۔ او مور ئ د پښتنو د درانئ قبيلې سره تعلق لري۔ ديا د پاکستان د نوميالي هنرمند عادل خان مشره خور ده۔ د ديا پيدائشي نوم ديپيکا تهتهال دې۔ کوم چي دئ ته دا اُردو نامتو افسانه نگار "هر چرن چاوله" کور وداني پورنيما چاوله ورکړې وو۔ هغوي د ديا د پيدائش په وخت د دوي گاونډيان وو۔
موسيقي
د ديا تعلق د يو کلتوري کورني سره دې۔ د ديا پلار په ناروې کښ د بيلابيلو کلتوري فعاليتونو يو مهم وگړې دې۔ هغه د پاکستان کلاسيکي موزيک او نورو پاکستاني تخليقي روايات په ناروې کښ متعارفي کولو کښ يو ډير مهم کردار ترسره کړې دې۔ د خپل کلتور سره د مينې په نتيجه کښ هغه د ديا د تربيت په لړ کښ د اُردو ژبې او نور رواياتي پوهو او ذدکړو باندې خاص او ځانگړي توجه ورکړه۔ هم دغه شان هغه د ديا لپاره د موزيک د ذدکړه هم انتظام وکړو۔ د کومې دپاره چي هغه د پاکستان او هند لوړ رتبه سازندوو او هنرمندانو خدمات ترلاسه کړل۔ د ډير محنت لکبله ديا ډير زر د ناروې په موزيکي حلقو کښ ځائې پيدا کړو۔ ديا د اوه نيمو کالو په عمر کښ په نارويجن ټيليويژن راښکاره شوه۔
هنري دندې
په کال 1990 کښ ديا د پاکستان لوړ رتبه هنرمند استاد مشر فتح علي خان او د ناروې هنرمند "جان گاربارک" په شريک البم کښ د يو ميلمنې سندرغاړې په طور کار وکړو۔ 12 کالو په عمر کښ هغېدا ناروې سندرغاړې "اندرس ويلر"په البم کښ په يوه سندره کښ ملگرستيا وکړه۔ د 15 کالو په عمر کښ د مشهور ريکارډنگ کمپني "چرچ کلتوري کارگاه" ديا ته کار ورکړو۔ او “I Alt Slags Lys” په نوم خپل البم جاري کړو۔ دا البم د ختيز او لويديز د موزيک يو ښائسته ملاپ وو۔ او د دې په تياري کښ د ناروې نامتو هنرمندانو نه علاوه د پاکستان لوړ رتبه طبله نواز استاد شوکت حسين او د هندوستان نامتو سارنگي نواز استاد سلطان خان برخه واخسته۔ د ديا دويم البم په ستمبر 1995 کښ "بي ايم جي ايريسټا" د ديا په زيگون په نوم ديپکا باندې خپور کړو۔ د دې البم په جوړولو کښ نارويجن پروډيوسر تهور ايک هيرمانس، ټامي ټي او انگريز پروډيوسر نک سيليټو برخه واخسته۔ ديا خان ورستي البم "آټا راکسس" په نوم سره په کال 2007 کښ مخې ته راغلو چه په کوم کښ دوه ځلې گريمي ايوارډ گټونکې نوميالې پيانو نواز "باب جيمز"، نامتو ډلې/ټولي "دي پوليس" کښ گريمي ايوارډ گټونکې گټار نواز "ايندي سمرز" اود ناروې ټرميټ نواز "نيل پهيترمولوير" برخه واخسته۔ د البم د پاکستاني کلاسيکي موزيک، پاکستان او افغانستان کي اولسي موزيک او بريخناۍ/ اليکټرونيکا يو ښائسته جوړخ وو۔ دا قسمه البم ازموئنه په موزيکي حلقو کښ ډيره وستائل شوه۔ کومو نورو هنرمندانو، سازندگانو او موزيک پروډيوسرانو چي د ديا د موزيک نه استفاده وکړه او د ديا د موزيک ځنې برخې ئ په خپلو موزيکونو کښ پکار راوستلې۔ په دوي کښ نيلس پهيتر مولوير، سيب ټيلر، نووال بون کرشر، جينټ جيکسن (ريمکس) ليقوډ سټرينجر، مساله ډوسا، مارک سمتۀ،فيټيليټي ارکسټرا، گائې، چيمبرز، پال اوکن فولډ او کايا پروجيکټ نومونه د ذکر وړ دي۔
خورولي
ديا په کال 2007 کښ د سسټر هوډ/ خوروالي په نامه يو ټرون جوړ کړو۔ د کومې مقصد چه په لويديزو هيوانوکي استوگڼ مسلمانانې جونې او ښځو هنرمندانو او سازگرانو ته يو داسې پليټ فارم ورکول دي چه د دې په ذريعه د دوي تخليقي او هنرمندانه طوانونو او صلاحيتونو ته وده ورکول دي۔ او د دې د اظهار لپاره موقعې بر سيره کول دي۔ خوروالي د دې نه علاوه مسلما نانو ښځو ته په لويديزو معاشرو/ټولنو کښ پيداشوي ستونزو لکه د ښځو حقونه، نسل پرستي، مينه او جنس او د 11 ستمبر نه ورستي نړي په شان موضوعاتو بندې د بحث کولو موقع ورکول دي۔ سسټر هډ په کال 2008 کښ " سسټر هد آن لائن مکس ټيپ" کښ په بريطانيه کښ استوگڼ د بيلا بيلو مسلمانانو هيوادونو نه تعلق لرونکو ښځينه سندرغاړو او شاعرانو گډون وکړو۔
فلم جوړونه
ديا د غيرت په نوم د ښځو د وژنې په موضوع د پوهې، اگاهي او واقفيت پيداکولو دپاره "بناز اې لو سټوري" نومي يو دستاويزي فلم جوړ کړې دې۔ کوم چي په 2012 کښ د بريطانيه په يو فلمي ميلې کښ نمائش/ نندارتون ته وړاندې شو۔ دا فلم د خپلې موضوع له کبله په لويديزو هيوادونو کښ ډير وستائل شو او صفتونه ئ اشول۔ دي فلم په لومړي ځل د ناروې لپاره په جاري امورو په شان معتبر او مشکل درجه کښ "ايمي" ايوارډ وگټو۔ د دې نه علاوه په امريکا کښ"پي باډي ايوارډ" او "برگن" نړيوال فلمي ميله کښ لومړې ايوارډ/جائزه ترلاسه کړو۔ دا دې ايوارډونو نه علاوه دا فلم د بريطانيه د پوليسو د تربيې په نصاب کښ هم شامل کړې شو۔
سرچينې
وېشنيزه:سندرغاړې وېشنيزه:پښتو سندرغاړې
د انګليس او سيکهانو لومړۍ جګړه
د انګليستان او سيکهانو تر منځ لومړنۍ جګړه د سيک سترواکۍ او ختيځ هند بریتانوي کمپنۍ تر منځ په ۱۸۴۵ او ۱۸۴۵ ز کلونو کې د پنجاب د Ferozepur سيمې شا او خوا کې پېښه شوې وه. د جګړې په پايله کې د سيکهانو سترواکۍ ماته وخوړه او د يوې برخې په توګه د انګليس تر واک لاندې راغله او هم  Jammu او Kashmir د بېلو شاهي دولتونو په توګه د بریتانوي سياسي واک لاندې راغلل.
د جګړې مخینه او سببونه
د پنجاب د سيکهانو پاچهي د نولسمې پېړۍ د لومړيو کلونو پر مهال د Maharajah Ranjit Singh په واسطه نږدې پراخه او تثبيت شوې وه؛ دا نږدې هغه وختونه وو، چې د بریتانيې تر واک لاندې سيمې د پنجاب پولو سره د نيولو او يوځای کولو په واسطه پرمختللې وې. رنجيت سينګهـ د Sutlej سيند د سويل ځينو سيمو په تسليمولو سره له بریتانيې سره جنګي تګلارې ساتلې، په داسې حال کې چې په ورته وخت کې يې د بریتانوي يرغل د مخنيوي او افغانانو پر وړاندې د جګړې پر مخ وړلو لپاره خپل نظامي ځواکونه چمتو کول. نوموړي استخدام شوي امريکايي او اروپايي عسکر د خپل پوځ د روزنې په موخه د پيسو په ورکولو سره وګومارل او په خپل پوځ کې يې د هندوانو او مسلمانانو وګړي هم ځای پر ځای کړل.
په پنجاب کې پېښې
Ranjit Singh په ۱۸۳۹ ز کې مړ شو. د نوموړي له مړينې څخه وروسته يې پاچهي مخ په ګډوډېدو شوه. د رنجيت ناپېژندل شوی مشروع زوی Kharak Singh په څو مياشتو کې دننه له واک څخه لرې او وروسته تر مرموزو حالتونو لاندې په بندخونه کې مړ شو. ډېری باور دا و، چې نوموړي ته زهر ورکړل شوي وو. د نوموړي پر ځای د هغه وړ مګر شړل شوی [عاق شوی] زوی Kanwar Nau Nihal Singh واک تر لاسه کړ، چې دی هم په څو مياشتو کې دننه شکمنو حالتونو کې وروسته له هغې  مړ شو، چې د خپل پلار د مړي سوځولو مراسمو څخه د بېرته راستنېدلو پر مهال په Lahore Fort کې يو چت يا ګنبد غورځېدلو له امله ټپي شوی و. په دې موده کې په پنجاب کې دوو سترو يعنې د سيکهانو Sindhanwalias او د هندو Dogras ډلو د واک او اغېزې سيالي کوله. ډوګراس ډله د Sher Singh په راپورته کېدلو سره بريالۍ شوه. شېر سينګهـ د رنجيت سنګهـ تر ټولو مشر مشروع زوی و. سيالې ډلې ورته د ۱۸۴۱ ز کال په جنوري کې غاړه کېښوده.
لښکر د رنجيت سنګهـ له مړينې څخه وروسته په ۱۸۳۹ ز کال کې له ۱۹۲ ټوپکونو سره له ۲۹۰۰۰ څخه په ۱۸۴۵ ز کال کې تر ۸۰۰۰۰ پورې په چټکۍ سره ځکه پراخ شو، چې د ځمکوالو [شتمنو] او د هغوی ساتونکو هم وسلې راپورته کړې. خپل ځان يې د سيکهـ ملت د بڼې په توګه څرګند کړ. د کنډک کمېټو يې د پاچهۍ دننه د ځواک ځايناستې سرچينه جوړه کړه او اعلان يې وکړ، چې د سيکهانو د عامه ګټې د Guru Gobind Singh همفکره؛ په ټوله کې د هېواد دننه د ټولو اجرائیوي، نظامي او مدني واکونو په ترلاسه کولو سره بيا ژوندی شوی دی، چې بریتانوي کتونکو د يوې ګواښوونکې نظامي ديموکراسۍ په توګه ملامتاوه. په پنجاب کې بریتانوي استازو او پلټونکو ياد کنډکونه په دننني ډول د سختګير نظم پالنې په توګه تشرېح کړل، مګر همدارنګه يې د مرکزي Durbar (محکمې) پر وړاندې د الې ګولې يا سرکښۍ په يو پرله پسې حالت کې د اوسېدلو په توګه هم ياد کړل.
Maharajah Sher Singh د لښکر د اداينې غوښتنو پوره کولو وړتيا لرله، که څه هم نوموړي په څرګند ډول پر يوې فاسدې محکمې باندې پانګې خورا زياتې کړې. نوموړی د ۱۸۴۳ ز کال په سپټمبر کې د Ajit Singh Sindhanwalia په نوم د خپل کاکا زوی له خوا ووژل شو، چې د لښکر يو سرباز و. د Dogras ډلې خپل غچ په دې ډول واخيست، چې د Jind Kaur په نوم د رنجيت سنګهـ کشرۍ کونډه د نوموړې د نابالغ زوی Duleep Singh لپاره د پاچا استازې شوه. د Sham Singh Attariwala تر مشرۍ لاندې ځواکونو له لوري د وزير Hira Singh له وژنې څخه وروسته، هغه مهال چې د شاهي خزانې (toshkana) په لوټلو سره يې له پلازمېنې څخه د تېښتې هڅه کوله، د Jind Kaur ورور Jawahar Singh د ۱۸۴۴ ز کال په ډسمبر کې وزير شو. نوموړي په ۱۸۴۵ ز کال کې د Peshaura Singh وژنه ترتيب کړه، چې د Duleep Singh پر وړاندې يې يو ګواښ وړاندې کړی و. د همدې لپاره   له نوموړي څخه د پوځ له لوري د حساب غوښتنه شوې وه. لښکر ته د بډې ورکولو د هڅو تر څنګ د ۱۸۴۵ ز کال په سپټبر کې د Jind Kaur او Duleep Singh په شتون کې حلال کړای شو.
Jind Kaur په عام ډول د خپل ورور د وژونکو پر وړاندې د غچ اخېستلو لوړه وکړه. نوموړی د پاچا استازې پاتې شو. Lal Singh وزير شو او Tej Singh د لښکر قوماندان شو. سيکهـ تاريخپوهانو ټينګار کړی دی، چې ذکر شوي دواړه اشخاص په ډوګرا ډله کې د نفوذ خاوندان وو. په اصل کې له پنجاب څخه د باندې د هندوانو لوړې ارثي مذهبې ډلې دواړه په ۱۸۱۸ ز کال کې سيکهـ پلوۍ ته اوښتې وې.
بریتانوي کړنې
د رنجيت سنګهـ له مړينې څخه سملاسي وروسته د ختيځ هند بریتانوي کمپنۍ خپل نظامي ځواک زياتول پيل کړل، په ځانګړي ډول د پنجاب ګاونډيو سيمو له ډلې يې د Sutlej River څخه يوازې يو څو ميله لرې په Ferozepur سيمه کې يو نظامي اردوګاه رامنځته کړه، چې د بریتانيې تر واک لاندې هند او پنجاب تر منځ يې پروله په نښه کړه. په ۱۸۴۳ ز کال کې دوی په يوه خوځښت کې د پنجاب په سويل کې سیند ونيو او له خپلو سيمو سره يې يو ځای کړ، چې زياتره بریتانوي وګړو ورته د سترګو خيری او کچه سيمې په توګه پام وکړ. دې چارې په پنجاب کې د بریتانيې هيڅ احترام تر لاسه نه کړ او د بریتانوي انګېزو بدګومانۍ يې زياتې کړې.
د لوی درستيز Lord Ellen borough او د هغه د ځايناستي Sir Henry Hardinge تر مشرۍ لاندې د بریتانيې کړنې او اقدامات تر د مباحثې وړ دي. د زياتره بریتانوي دلايلو له مخې د دوی اصلي اندېښنه دا وه، چې د سيکهانو لښکر د دوی د واګي نيولو په موخه له پياوړې مشرۍ پرته، د پولې په اوږدو کې بریتانوي سيمو لپاره يو سخت ګواښ و. سيکهـ او هندي تاريخپوهانو داسې ګڼلې ده، چې د دې لوی درستيزانو له لورې جوړ شوي نظامي چمتووالي په اصل  کې تېری کوونکي وو. د بېلګې په دول: دوی د پل جوړونې تمرينونه (له ټوټو ټوټو يا برخو برخو څخه جوړ شوي پلونه) او د siege gun بټرۍ برابرې کړې، چې کېدای شي په سوچه ډول يرغليز عمليات کې به يې غوښتنه ناشونې وي.
سره له دې په پولو کې د بریتانوي پوځ څرګندې او ښکاره يرغليزې ودانۍ جوړولو، د پنجاب او سيکهانو په لښکر کې د کړکېچ زياتولو اغېزه لرله.
دير ولسوالي
دير ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان دیر)  د ايران د بوشهر ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د بندر دير ښار دی. دا ولسوالي ۶۰٬۶۱۲ تنه نفوس لري. د دير ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۵۹ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د بوشهر ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
د وزو روزنه
بزه (اوزه) چې علمی نوم يې(Capra aegagrus) دی. د لومړي ځل لپاره په سوېل ـ لوېديځې آسیا او ختيځې ـ اروپا کې اهلی شوی دی. د بزو تقریبا ۳۰۰ نوع پیژندل شوی دی. د نړۍ یو د زړو اهلي شویو څارويو له ‍ډلې څخه ده او د شیدو، غوښی، غوژنو او پوست لپاره د ډیر پخوا تر نننه استفاده تری کیږی. په انگریزی که ښځینه بزی ته Does ، نارینه ته یی bucks او چوچی ته یی kid وایی.
د نوم آر
د معاصری انگریزی کلمه یعنی goat چی د بزی ل‍پاره استعمالیږی د زړی انگریزی د gāt د کلمی څخه اخستل شوی چه هغه په خپل وار څخه د Proto-Germanic د *gaitaz کلمی څخه اخستل شوی ده چی په دواړو حالتونو کی د ځوانی بزی معنی ورکوی.
پېښلیک
بزی یو د هغه حیواناتو څخه دی چی د په ډیر ابتدا کی د انسانانو لخوا اهلی شوی دی. داسی ویل کیږی چی هغه بزی چی په ابتدا کی اهلی شوی وی کابو ۱۰۰۰۰ کاله پخوا په ایران که دا کار شوی وو.
بهرنۍ تړنې
وېشنيزه:بزې
19 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
دي گيټ ټاور 3
دي گيټ ټاور 3 متحده عرب امارات په ښار  ابو ظبي کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 65 منزلونه دي او ددې لوړوالی  250 ميټر (820 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2012 کې ترسره شو۔
له افغانستان نه د شوروي ځواکونو وتل
له افغانستان نه په بشپړ ډول د شوروي ځواکونو د وتلو بهیر، د ۱۹۸۸ ز کال د مۍ میاشتې په ۱۵ نېټه پیل او د ۱۹۸۸ ز کال د فبروري په ۱۵ مه نېټه د ډګرجنرال بوریس ګورموف تر مشرۍ لاندې پای ته ورسېد.
وروسته له هغه چې میخایل ګورباچوف د شوروي اتحاد د کمونیست ګوند د مرکزي کمېټې د عمومي منشي په توګه وټاکل شو، له افغانستان نه د شوروي اتحاد د وتلو پلان ډېر ژر پیل شو. د ګورباچوف تر مشرۍ لاندې شوروي اتحاد هڅه وکړه، په دغه هېواد کې د افغانستان د خلکو د دیموکراتیک ګوند واک پیاوړی کړي، په پیل کې دغه هڅې د هېواد (افغانستان) د ثبات په موخه وې، خو وروسته د ځواکونو د وتلو پر مهال د یو شمېر څېرو د ساتلو لپاره وې. په دغه مهال کې د شوروي اتحاد ځواکونو او استخباراتي بنسټونو د محمد نجیب الله له دولت سره په ګډه کار وکړ، څو د کابل حکومت او یاغي ډلو د مشرانو ترمنځ اړیکې ښې کړي.
د شوروي اتحاد او متحده ایالاتو ترمنځ دیپلماتیکو اړیکو هغه مهال وده وکړه، چې دا څرګنده شوه چې په کابل کې د نجیب الله د حکومت د پیاوړي کولو په موخه د شوروي اتحاد پالیسي د اوږد مهال لپاره په دغه هېواد کې د خلکو د دیموکراتیک ګوند واکمنۍ ته لار نه برابروي. د ۱۹۸۸ ز کال د اپریل په ۱۴ مه نېټه د جینوا هوکړه د شوروي اتحاد، متحده ایالاتو، پاکستان اسلامي جمهوریت او د افغانستان جمهوریت (په ۱۹۸۷ ز کال کې یې نوم بدل شو) د استازو له خوا لاسلیک شوه چې د شوروي اتحاد د ځواکونو وتلو چوکاټ یې رامنځته او د لاسلیک کوونکو ترمنځ یې د افغانستان په راتلونکې کې د نړیوالې ټولنې د مشارکت اړوند څو اړخیز تفاهم رامنځته کړ. له دغې هوکړې ډېر ژر وروسته د ځواکونو وتل پیل شول او د ۱۹۸۹ ز کال د فبروري په ۱۵ مه نېټه، له افغانستان نه ټول شوروي ځواکونه ووتل.
هغه موضوعات چې د نظامي وتو لامل وګرځېدل
ګورباچوف په افغان جګړه کې د ښکېل کېدو له امله، د شوروي اتحاد اقتصادي ستونزې او پېچلی نړیوال حالت درک کړی و، هغه «پرېکړه کړې وه چې له افغانستان نه خپل ځواکونه وباسي او د دغې چارې لپاره یې [د ۱۹۸۵ ز کال تر اکتوبر پورې] یې د کمونیست ګوند د سیاسي دفتر ملاتړ ترلاسه کړی و». هغه وروسته د شوروي حکومت په لوړ پوړې کچه کې، د خپل سیاسي دفتر او ملاتړو په پیاوړتیا لاس پورې کړ. ګورباچوف تمه لرله، له افغانستان نه په وتو به داخلي او خارجي تمې پوره او د بریا نورو پوړیو ته به ورسېږي.
په کور دننه ګورباچوف مجبور و، څو جګړه غوښتونکی پوځي او صنعتي بنسټ، پوځي رهبري او استخباراتي بنسټونه راضي کړي (وروسته ګورباچوف د ملګرو ملتونو استازي دیګو کوردیز ته ویلي و چې: د جګړې لپاره د لابي کولو اغېز نه باید زیات وي، کوردیز زیاتوي چې: د ګورباچوف مشاورین په دې اړه سره یوه خوله نه وو، خو ټولو دا باور درلود چې له متحده ایالاتو او پاکستان سره اختلافات او په کابل کې واقعیتونو د وتلو په ځنډ کې مهم رول درلود). له هېواده بهر ګورباچوف دا هڅه لرله، څو په درېیمه نړۍ کې د خپلو متحدینو په سترګو کې خپل اعتبار وساتي. هغه، له ځان نه د وړاندې نورو شوروي رهبرانو په څېر یوازې ابرومندانه وتل منل. دغې چارې په افغانستان کې د ثبات ټینګېدو ته اړتیا لرله، چې شوروي اتحاد له ۱۹۸۸ نه تر ۱۹۸۹ ز کال پورې د خپلو ځواکونو د وتلو پر مهال هڅه کوله، څو ثبات رامنځته کړي. د ګورباچوف له خوا  درې موخې: داخلي ثبات، د بهرنۍ لاسوهنې محدود کول او د نړیوالو له خوا د افغانستان د دیموکراتیک کمونیستي جمهوریت په رسمیت پېژندل، د وتلو لپاره د اړینو شرایطو په توګه په پام کې نیول شوې وې.
د ملي پخلاینې پالیسي
د لوئنید بریژنیف له مړینې وروسته، په افغانستان کې د پاتې کېدو اړوند سیاسي اراده کمزورې شوه. په هېواد کې د پوځي بریا په موخه د شوروي ځواکونو کچه کافي نه وه او یوازې یې کولای شول، د افغانستان له دیموکراتیک دولت سره د جګړې په ډګرساتنه کې مرسته وکړي. شوروي اتحاد په تدریجي ډول له افغانستان نه د خپلو ځواکونو اېستل، د افغان کمونیست ګوند د عمومي منشي په توګه د محمد نجیب الله له ټاکل کېدو وروسته پیل کړ، ځکه دوی په نوموړي کې د شوروي اتحاد له جدي مرستې پرته د واک چلولو وړتیا لیدله. د شوروي اتحاد مشرتابه، له نجیب الله نه مخکنی ولسمشر ببرک کارمل د نظامي وتو او دیپلماتیکو چارو پر وړاندې خنډ باله.
په داسې حال کې چې شوروي ځواکونه، دیپلماتیک او استخباراتي بنسټونه د نجیب الله د ګومارلو په اړه یوه خوله نه و، خو هغه د داسې یوه رهبر په توګه ګڼل کېده چې کولای یې شوی، د خبرو اترو له لارې له شوروي اتحاد سره په ګډه یوه حل لار ومومي. په شوروي اتحاد کې د ننه بدلونونو ته په پام سره، «د مارکسیستي لارو چارو له مخې د افغانستان د بدلولو [،] د اقتصادي انګیزو له مخې د خلکو راغونډولو او یو ګوند او دولت جوړولو پرځای» د شوروي اتحاد هڅو، «د یاغي قوماندانانو په جلب کولو سره د سولې په رامنځته کولو» تمرکز درلود. په ټولیز ډول هغه پالیسۍ، چې په افغانستان کې شوروي اتحاد او د هغو متحدینو د ببرک کارمل نه نجیب الله ته د واک له لېږدولو وروسته په پام کې لرلې، د ملي پخلاینې د پالیسي په توګه یادېږي.