cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
لینینیزم
امپریالیزم
لینین په خپل اثر، کیڼ اړخی کمونیزم: د شیدو خوړلو د مهال اختلال (Left-Wing Communism: An Infantile Disorder) نومي اثر (۱۹۲۰ زکال) کې ولیکل: پیاوړی دښمن یوازې کولای شو، د بې دریغه هڅو په کولو او د دښمنانو ترمنځ د هرې کوچنۍ تشې او په بېلابېلو هېوادونو کې د متنوعه بورژوازي ډلو ترمنځ د ګټو له ټکر څخه د دقیقې، محتاطانه، په دقت، ماهرانه او لازمي ډول ګټنې او همدارنګه د یو ټولنیز متحد د لاسته راوړو اړوند کوچني فرصت په مرسته، آن که چېرې دغه اتحاد لنډ مهالی، متزلزل، ناپایداره، بې باوره او مشروط وي کولای شو، دښمن ته ماتې ورکړو. هغه کسان چې دا نه شي درک کولای، ښيي چې د مارکسیزم کوچنۍ زره یا په ټولیز ډول یې معاصر علمي سوسیالیزم نه دی درک کړی. هغو کسانو چې په یو څه پام وړ مهالیزه دوره کې د بېلابېلو سیاسي ځایګیو په لرلو سره د دغه حقیقت د پلي کولو په برخه کې خپله ونډه نه ده ثابته کړې، تر اوسه یې نه ده زده کړې چې څه ډول د استثمارکوونکو له ولکې څخه د زحمتکش بشریت له اېستلو سره مرسته وکړي.
د آزاد کشمير ولسوالۍ
د آزاد کشمير ولسوالۍ دا دي:
وېشنيزه:د پاکستان ولسوالۍ
سوشميتا سېن
سوشميتا سېن د هندي سينما باليووډ يوه ستورې او پخوانۍ مس يونېورس يا د کايناتو آغلې ده.
سرچينې
وېشنيزه:د هندي فلمونو لوبگرانې
پراگا وې ۳ اس
پراگا وې ۳ اس (په چېکي:Praga V3S, vétřieska, vejtřaska) د درو ټنو پوځي باروړونکي موټر دي چی د چکوسلواکيا په جمهوريت کی د ۱۹۵۳ کال څخه تر ۱۹۸۵ کال پورې جوړېده او په دي وخت کی دغه موټر د نړۍ تر ټولو ښه باروړونکي موټر وو. دغه باروړونکي موټر په ځانگړي ډول د چکوسلواکیا د پوځ لپاره جوړ شو خو څو کلو وروسته د پراگا غیر پوځی باروړونکي موټر هم جوړ شو.
توصيف
د پراگا وې ۳ اس باروړونکي موټر د ۶ سلننډره ډیزلي ماشین (ټاټرا ۱-۹۱۲ ) لري چی د هوا پواسطه سړېږي. حجم یی ۷۴۱۲ سانتیمتر مکعب دی او قدرت یی ۷۰ کیلو واټو ته رسېږي. د موټر سرعت ۶۰ کیلومټره په ساعت کی دي.
وېشنيزه: پراگا گاډي
سقراط
سوقرات (سقراط) (يوناني:, Sǒcratēs; ۴۷۰–ز م.ز.پ) يو لرغونی يوناني فېلسوف ؤ چې د غربي فلسفې د بنسټ ايښودلو يا پلار وياړ يې ترلاسه کړی دی.
د سوقرات په هکله تر ټولو پخه او ډاډمنه سرچينه افلاطون و. که څه هم چې لرغوني پوهان پدې کې سره يوه خوله نه دي چې آيا د تاريخ له نظره د سوقرات انځورونه د سرچينو نه سم اخذ شوې. آن دا چې افلاطون هم د سوقرات يو بشپړ انځور نه دی راڅرگند کړی خو د هغه ډيالوگونه موږ ته سوقرات د يو ښوونکي په توگه راپېژني چې د سوفستيانو د زده کړو مخالفت يې کاوه. سوفستيانو به خپلو زده کوونکو ته د خبرو اترو کړه وړه ورښودل چې په بحثونو کې بېلابېلو پوښتنو ته څنگه په هوښيارۍ سره ځوابونه ووايي خو سوقرات بيا خپل زده کوونکي دې ته اړ وېستل چې په خپل شاوخوا نړۍ کې تل د حقيقت پلويان اوسي او تل دې په دې هڅه کې وي چې د خپل د ضمير سره په هماهنگۍ کې ژوند وکړي، آن تر دې بريده چې که چېرته د هغوی همدا کار د هېواد د قانون سره په ټکر کې هم مخامخ وي خو دوی بايد د رښتيا په دريځ ولاړ وي. سوفيستيانو بيا د سوقرات په مخالفت کې راپورته شول او داسې انگېرنې يې کولې چې سوقرات زده کوونکو ته ناسمې لارښونې کوي او د دی زده کوونکي د داسې بامنطقه کسانو په توگه د ټولنې پر خلاف راڅرگندوي څوک چې د هغه خدايي غږ په لار روان دی، کوم چې د سوقرات په سر کې ازانگې وهي. خو سوقرات يو نېک او روک سړی و څوک چې د خپلې خبرې څخه نه اوړي او د هغه مهال د حکومت لخوا محاکمه کېږي. د سوقرات د ځای په هکله داسې وييل کېږي چې هغه د آتن وو چې د آتن د محکمې لخوا پدې تورن شوی وه چې هغه د سپېڅلتيا سپکاوی کړی او د آتن ځوانانو ته د ناسمې لارښوونې په کولو سره هغوی له لارې وباسي. چا چې د هغه د ژوند پېښې بيان کړي، داسې وايي چې که څه هم چې د سوقرات د محاکمې په پای کې هغه ته د هېواد نه د شړلو اختيار هم ورکړ شوی وه خو هغه د شوکران زهر څښل پخپله خوښه وټاکل.
د سوقرات محاکمه او مړينه
(469_ 399 تر ميلاد وړاندې)
”اچ جي وېلز[1]“ په خپل (د ماشين دورې) نومي کتاب کې، موږ د خيال پر وزرونو پخوانيو وختونو ته بيايي. که همداسې څلېرويشت پېړۍ څټ ته لاړ شو، په ۳۹۹تر ميلاد وړاندې به ځانونه په ”اتن“ کې ومومو. په داسې يوه ځاى کې به پښه کښېږدو، چې هلته به ډېر ژر د سوقرات محاکمه پيل شي.
د اتن ښار د ښکلا او بدرنگۍ يو هېښوونکى ترکيب دى. يو خوا مرمرينې ماڼۍ او د سرو زرو مجسمې سترگې برېښوي، بل خوا انسان تر زنگنو پورې په خټو او لوښو کې ښخېږي. د ښار اوسېدونکي هم بېلابېلې مفکورې لري. دوى ټول له پيدايښت، ايجاد او پايښت څخه يو ډول پټېږي. له يووالي سره مينه ښيي، خو سياسي ژوند يې له ستونزو او ناخوالو څخه ډک دى. له خدايانو سره په راز و نياز بوخت دي، خو د خپلو گاونډيانو په تېرايستلو کې بيړه کوي.
يو وحشي ملت دى، خو استعداد لري. په خپل هنر کې غښتلي دي، خو له يو بل سره يې کړنلاره د وحشيانو په څېر ده، د مجسمې په جوړولو کې که د مجسمې يوه گوته نيمگړې وي، نو لويه گناه يې گڼي، خو د دښمن د يرغمل شويو (اسيرانو) د گوتو په پرې کولو وياړي او دا کار هېوادپالنه گڼي.
دا خلک د محکمې پر لوري چټک گامونه اخلي، چې د خپلې دورې د يوه هوښيار او مدبر انسان په حق کې قضاوت وکړي.
دا هغه خلک دي چې څو کاله وړاندې يې د خپل عصر يو نوميالى مجسمه جوړوونکى (فيدياس)[2] په يوه جوړ شوي (ساختگي) تور، د زندان د تورو تمبو تر شا په مرگ محکوم کړ.
نبوغ په لرغوني اتن کې يو خطرناک او زهرجن زړى دى، کله چې د محکمې تالار ته ورگډېږو، د قاضيانو يو پنځه سوه کسيز پلاوى پر خپل ځاى وينو، داسې ښکاري لکه چې يوه لويه ډله چې د بغاوت او خواشينۍ د خپرولو لپاره ټاکل شوې وي، نه د محاکمې لپاره.
غونډې رسمي بڼه نيولې ده. درې تنه شکايت لرونکي غواړي چې پر خپلو خبرو پيل وکړي، تورن کس اصلي ځاى ته راولي، د خلکو شور او ځوږ د تالار فضا پر سر اخلي، خو سوقرات ارام او غلى ولاړ دى.
فيلسوف په تالار کې تر ټولو غوره شخصيت دى. که څه هم د خپل عمر اويا کاله يې تر شا پرېښي، خو د يوه څلوېښت کلن سړي غوندې تکړه ښکاري. دى ټول عمر تر شنه اسمان لاندې په زده کړه بوخت و، ځکه يې رنگ زيتوني بڼه غوره کړې ده. گرځنده او بې مزده حکيم دى، پکه ککرۍ او لوڅې پښې يې يوې ټيټې ”برونزي“ مجسمې ته ورته دي، خړه ږيره، گرده پزه او ننوتى تندى، هوښيارې او مهربانې سترگې، پنډې شونډې او له بدگومانۍ څخه ډکه مينه ناکه موسکا، دا نيمايي دېب او نيمايي پرښته موجود، انسان تر خپلې اغېزې لاندې راولي. روښانه ديد يې تر ټولو حاضرينو پورې رسېږي، داسې يو ديد، لکه د يوه مهربانه پلار نظر چې د خپل نالايقه اولاد پر لوري يې ورواړوي. هغه کم عقله او ساده اولاد چې يوازې د شر او فساد لپاره لوى شوى وي.
سوقرات به چې کله د هغو له کړاوه ډکو او نمجنو څېرو ته وکتل، رحم به پرې برلاسى شو او داسې ورته اېسېدل، لکه دې وگړو چې د ژوند کرغېړنه او له ستونزو ډکه دوره ترشا پرېښې وي. يو اوږد او له تلفاتو ډک عصر.
که ټول يو پر بل بدگومانه شي، د حيرانۍ وړ خبره نه ده. د حيرانوونکو پېښو کمى نه شته، دومره چې د خلکو د عقل پر روغتيايي حالت يې اغېز کړى دى.
هر څوک چې د فکر کولو زړورتيا ولري، په محکمه کې به له دردوونکي برخليک سره مخ شي.
بيړه وکړئ، محاکمه پيلېږي!
منشي د دعوه ليک په لوستلو پيل وکړ:
”سوقرات د خپل هېواد په وړاندې په جنايت تورن دى، زموږ د خدايانو له منلو څخه يې سر غړولى او زموږ د ځوان نسل مفکورې يې فاسدې کړې دي. دا دواړه يوه سزا لري او هغه هم مرگ دى“.
”دوى ځکه سوقرات خداى نه پېژندونکى گڼي، چې يوازې پر يوه خداى ايمان لري“.
سوقرات پر خپل ځاى غلى ولاړ دى، دى به پر خپل وار سره د دغو دعوو ځواب ورکړي. د اوس لپاره يې غوره گڼلې ده، چې غلى وي او شکايت لرونکي خپلې خبرې بشپړې کړي.
د شکايت لرونکو مشر ”انيتوس“ يو چرم پلورونکى دى. نوموړى له سوقرات سره شخصي کينه او دښمني لري، خو زوى يې د دې زاړه فيلسوف ټينگ پلوى دى. انيتوس تور لگوي، چې سوقرات د هغه زوى تېر ايستلى او زلمى يې له سمې او گټورې لارې څخه بې برخې کړى دى. هغه غواړي چې دا مفسد استاد يې زوى، بېرته د چرم پلورنې کار ته راوگرځوي. خو دا يې اصلي موخه نه ده، نورو دعوه کوونکو هم هيله لرله، چې سوقرات له منځه ليرې کړي.
سوقرات د ځواکمنو پر لار يو اغزى و، کله چې دعوه کوونکو د سوقرات پرضد اسناد وړاندې کړل او قاضيانو ته يې هغه د يوه فتنه پلټونکي انسان په توگه وروپېژانده، دا حقيقت په ښه توگه څرگندېږي. هغه څوک چې له وېرې پرته، په ازاده توگه خپل فکر په نورو کې خپروي. داسې افکار چې د ځوانانو اخلاق کمزوري کوي او د زړو کسانو امن ته ستر گواښ پېښوي.
خو د اتن اوسېدونکي په دې خوښ نه وو، چې سوقرات ته دې د مرگ سزا واورول شي. شکايت لرونکو په خپلو خبرو کې سوقرات ته د تېښتې لار پرانيستې وه. پروفيسور کولاى شول له دې لارې څخه گټه پورته کړي. د هغوى هڅه دا وه چې يوازې يې ژبه وربنده کړي. نه دا چې ژوند ورڅخه واخلي.
دې کار ته د اتن قوانين هم چمتو وو. انيتوس د خپلو خبرو په پاى کې د محکمې له پلاوي څخه وغوښتل چې که سوقرات وغواړي سزا به يې راټيټه کړي او دا غوښتنه د اتن د اوسېدونکو له روحيې سره سمه وه.
په دې توگه سوقرات د خپل راتلونکي په ټاکنه کې برلاسى و. ده کولاى شول د مړينې پرځاى د خپل هېواد پرېښودلو لار غوره کړي. تمه کېده چې د محکمې پلاوى به هم د ده دويمې غوښتنې ته مثبت ځواب ووايي.
خو سوقرات به څه وکړي؟
(3)
مخکې تر دې چې سوقرات د ځان په دفاع راپورته شي، پر ټول تالار چوپتيا واکمنه وه. که څه هم اوس مهال موږ په دې فکر کې يو، چې سوقرات به څنگه د ځان دفاع وکړي، خو لومړى به د هغه پر تېر ژوند يو ځغلند نظر واچوو او کېدى شي دا معلومات راسره مرسته وکړي، چې سوقرات د خپل ځان دفاع پر مهال څه وايي.
د سوقرات د تېر ژوند په اړه معلومات به په همدې تالار کې د سيلانيانو په خبرو کې ولټوو، داسې ښکاري چې په دې برخه کې د سپين ږيرو خبرې راسره مرسته وکړي:
يو بوډا، يوه ځوان ته وايي: ”زه د اسپارتيانو په وړاندې په جگړه کې د سوقرات ملگرى وم. د هغه زغم د حيرانتيا وړ و. په ساړه ژمي کې چې د ځمکې مخ کنگل او سپينو وارو پوښلى و، ټولو خپلې پښې پټې کړې وې، خو سوقرات په داسې حال کې چې سندرې يې ويلې، په لوڅو پښو لار لنډوله. داسې ښکارېده لکه غوښتل يې چې په خپلو څپړو د خاورو سطحه لمس کړي. هغه ته يخني، لوږه، ستړيا، پوچ پاش ويل، هرڅه د زغملو وړ وو، ستړيا او ستومانۍ به يې يا په بې پروايۍ او يا هم په موسکا بدرگه کولې“.
يو بل ځوان زياتوي: ”هو! داسې ښکاري لکه هېڅ شى چې يې نه ځوروي يخني، لوږه، ستړيا..“
درېيم تن زياتوي: ”له دغو ټولو سره- سره يې تل شراب هم په لاس کې وي، ما د هغه په څېر کوم بل بنيادم نه دى ليدلى“.
يو بل تن چې بڼه يې د مصريانو په څېر ده، وايي: ”ما د سوقرات د دوستانه بزم په اړه چې ډېر مشهور دى، ډېر څه اورېدلي دي. زه غواړم هغه مېلمستيا ياده کړم، چې په هغې کې سوقرات خوړل، څښل او تر سپېده چاوده پورې له خپلو ملگرو سره د مينې په خبرو اترو بوخت و...“
يو زوړ سړى د هغه خبره ورپرې کوي:”...ته وايې چې هغه تر سپېده چاوده پورې ويښ وي؟“.
_ ”هو! ټول مېلمانه په درانه خوب بيدېدل، خو سوقرات به وروستى غوړپ د ”اپولو“/Apollo په نوم چې د رڼا الهه ده، پر سر اړاوه او د زده کړې لپاره به کوڅو ته وت...“.
د سوقرات يوه مدير وويل:”ما هم اورېدلي چې سوقرات په اتن کې هغه يوازېنى انسان و، چې د شپې له خوا به گرځېده“.
يو بل نندارچي د هغه د خبرو په تاييد سر ښوروي: ”همدا لامل دى چې هغه يې محکمې ته راوکاږه“.
هغه څوک چې لومړى په خبرو راغلى و، خپلې خبرې اوږدوي: ”هغه په خپل ژوند کې هېڅکله ځواکمنو ته تسليم نه شو او نه يې هم د خپلو افکارو له خپراوي څخه ډډه وکړه“.
_ ”هغه کار چې تل يې کاوه، موږ دواړو د سرتېرۍ په وخت کې د نورو سرتېرو د ژغورلو لپاره خپل ځانونه په خطر کې اچول، خطر که هرڅومره لوى او موقعيت نازک و، باور مو درلود، چې سوقرات به وړاندې لاړ شي“.
د ساه اخيستلو وخت پايته نژدې کېده، ډېر ژر به له سوقرات څخه وغوښتل شي، چې په خبرو پيل وکړي. خو سوقرات په فکر کې ډوب دى. زاړه سړي د خپل ملگري غوږ ته خوله ورنژدې کړه: ”دا د هغه يو حيرانوونکى حالت دى. په پوځ کې د خدمت پر مهال يوه شپه او يوه ورځ په خپلو فکرونو کې ډوب ولاړ و. ما ډېر ځله هغه څارلى دى، خو ان د بدن يوه غړي يې هم حرکت نه کاوه. کټ مټ لکه اوس، وگوره په دې بشپړه ارامتيا کې داسې ښکاري، لکه له چا سره چې اړيکي لري“.
د سوقرات يو شاگرد وايي: ”ښايي له خداى څخه دا غوښتنه کوي، چې هغه ته لار وروښيي او ورته ووايي چې څه وکړي“.
بوډا د هغه خبرې مني او وايي: ”دا هغه مطلب دى، چې يوه ورځ يې ما ته ويلي وو، ما په ټوکه سوقرات ته وويل، چې د فکر کولو په وخت کې داسې ښکارې، لکه له لوړ عالم څخه چې څه پيغام اخلې. هغه په موسکا راته وويل: گران ملگريه! ته رښتيا وايې، زه الهي غږ ته غوږ ږدم، چې څه بايد وکړم. په بله وينا وپوهېږم چې څه بايد ونه کړم“.
يو بل تن په شونډو کې وايي: ”نه پوهېږم چې دا غږ به هغه ته نن ورځ څه ووايي“.
بوډا ځواب ورکوي: ”په دې راز به ډېر ژر وپوهېږو“.
(4)
د ساه اخيستنې وخت پايته ورسېد، هغه نندارچيان چې تالار يې پرېښى و، بېرته پر خپلو ځايونو کښېناستل. مشر د جلسې د رسميت اعلان وکړ او سوقرات ته يې بلنه ورکړه، چې د ځان دفاع وکړي.
سوقرات په راوتي ټټر او ارامه څېره په پښو ودرېد، په درانه او ارام غږ يې په خبرو پيل وکړ، په يوه داسې غږ چې د کرکې، وېرې او بېباورۍ کومه نښه نه په کې ښکارېده.
څرگندونې يې هغه غوره خبرې وې، چې د يوه انسان له خولې څخه راوځي. هغه له خپل ځان څخه دفاع ونه کړه او نه يې هم د عفوې او بخښنې لپاره خوله جينگه شوه. پر خپل ايمان او باور باندې يې د پخوا په څېر خپله عقيده ټينگه وساتله.
دى په دې پېښه کې پر دې اخلاقي حقيقت لا باوري شو، چې نېک انسان ته هېڅکله هم د شر له کبله په ژوند او مړينه کې زيان نه رسېږي. راځئ د هغه خبرو ته غوږ شو.
سوقرات قاضيانو او د محکمې غړو ته مخ واړاوه:
”سوقرات ته لږه پاملرنه وکړئ. خو رښتينولۍ ته ډېره. پر ما باندې دعوه کوونکو دومره ښې او رښتيا خبرې وکړې، چې خپل ځان يې راڅخه هېر کړ، رښتيا دا ده چې د حق يوه خبره يې هم له خولو څخه راونه وتله.
هغوى تاسو وپوهولئ، چې زما د خبرو پر فصاحت ونه غولېږئ. خو په دې خبره به ډېر ژر باوري شئ، چې زه غوره وياند نه يم او نه هغه خطيب يم چې د اور په څېر خبرې وکړم، نه هغه قاضي يم چې نورو ته قناعت ورکړي. زه هغه ساده انسان يم چې د حقيقت لټه کوي.
هيله لرم چې قاضيان ما وبخښي، ځکه زه د محاکمې په ژبه خبرې نه شم کولاى. په خپل اوياکلن ژوند کې مې لومړى ځل دى چې محکمې ته راوستل شوى يم. پرېږدئ چې په خپله ژبه خبرې وکړم، زما د خبرو ډول ته پام مه کوئ، بلکې هغه حقيقت واورئ چې په څرگندونو کې مې نغښتى دى. حقيقت دا دى چې زه بېگناه او له دغو تورونو څخه ليرې يم، چې پر ما راتپل شوي دي“.
وروسته سوقرات يو- يو تور ردوي. خلک هغه خداى نه پېژندونکى گڼي او وايي چې سوقرات ځان تر دې ډېر لوړ او هوښيار گڼي، چې پر خدايانو دې باور ولري.
”دا زما د ژوند يوازېنۍ هيله ده، دا خبره مې د ډېرو واکمنانو غوږونو ته رسولې ده، چې د واکمنۍ پر مهال د هېواد دود، کلتور او د حکومت چارو ته پام وکړي، داسې لکه يو بوټ گنډونکى چې د بوټ په گنډلو ښه پوهېږي.
زما دا عمل چې په خپله د خداى عبادت دى، بېځايه گڼئ، ما د دې وخت نه درلود، چې خپل ژوند سمبال کړم. تاسې وينئ چې ټول عمر مې په دې لار کې تېر کړ، همدا لامل دى، چې خوار يم او هېڅ هم نه لرم“.
د لومړي تور د ردولو لپاره همدومره بس دي. سوقرات د خدايانو په وړاندې بې عقيدې نه، بلکې هغه رښتينى معتقد دى او خلکو ته د عدالت ښوونه، د خداى ستاينه گڼي. په تالار کې پرله پسې گنگوسې اورېدل کېدې، داسې لکه د غومبسو په ځاله کې چې لرگى ووهې.
سوقرات پرځان دويم تور راسپړي او يو دعوه کوونکى د شاهدانو پر څوکۍ کښېنوي. دا يوه په زړه پورې خبره ده، په هغه لومه کې چې په خپله يې اوبدلې ده، په خپله په کې نښلي. هغه شاعر (ملتوس/ Meletus) هم ورسره کينه لري، خو فيلسوف پوزخند پرې وهي، دې شاعر يوازې يوڅو توري سره کتار کړي دي، فيلسوف داسې يوه داسې ځاى ته راکاږي، چې ډاډه يې کړي گواکې ټول وگړي کولاى شي په اتن کې ځوانان اصلاح کړي او يوازې دا کار د سوقرات په وس نه دى پوره.
”د (ملتوس) د تور په ځواب کې به همدومره خبرې بس وي، ښه پوهېږم چې کوم دښمنانه احساسات مې د هغه پرضد راپارولي دي. دا احساسات زما د صافو خبرو او د عقيدو د بيان زېږنده دي او کولاى شي چې زما د له منځه وړلو لامل هم شي. خو دا ملتوس يا انيتوس نه دى، چې ما محکوموي، بلکې که محکوم شم، دا د نړۍ حسد او کينه ده، چې په نړۍ کې يې له ډېرو نېکمرغو کسانو څخه ژوند اخيستى دى او وېره يې نه شته چې زه به وروستى کس يم“.
سوقرات په دې توگه د خپل محکوميت سند په خپل لاس لاسليک کړ. د هغه زړه ته يوې وړې وېرې هم لار ونه موندله.
وېشنيزه:د 470 م.ز.پ زېږېدنې وېشنيزه:د 399 م.ز.پ مړينې وېشنيزه:د يونان لرغوني فيلسوفان وېشنيزه:لرغوني آتنيان وېشنيزه:په زهرو اعدام شوي خلک وېشنيزه:فيلسوفان
د فاشيزم ضد
د فاشيزم ضد د فاشيستي نظریاتو، ډلو او اشخاصو خلاف يو سياسي خوځښت دی. ياد خوځښت چې په ۱۹۲۰ لسيزه کې په اروپايي هېوادونو کې پيل شو، د دويمې نړيوالې جګړې پر مهال او ورڅخه لږه موده مخکې خورا د پام وړ و، چې د دويمې نړيوالې جګړې متفقين او د مقاومت په لسګونو نړيوال خوځښتونه په کې د متحدينو مخالف وو. د فاشيزم ضد خوځښت د سياسي لړۍ په اوږدو کې د خوځښتونو يو عنصر دی او زيات بېلابېل دريځونه لري. لکه: انارشيزم، کمونيزم، پاسيفيزم يا سوله غوښتنه، ريپبليکنيزم يا جمهوريت غوښتنه، ټولنيزه ديموکراسي، سوسياليزم او سنډيکليزم يا د صنفي اتحاديو د اصولو پيروي او همدرانګه منځلاری، محافظه کار، ليبرال يا ازادي غوښتونکي او ملتپال نظريات.
فاشيزم چې يوه زياته ښي اړخې خوار ملتپاله نظريه ده او د ايټالوي فاشيستانو او نازيانو له لورې د کارونې له امله خورا پېژندل کېږي، خپل نامتووالی په ۱۹۱۰ لسيزه کې پيل کړ، په داسې حال کې چې د فاشيزم خلاف سازمان نږدې ۱۹۲۰ ز کال کې پيل شو. فاشيزم د نازي اصالت پر وړاندې د المان مقاومت او د ايټالوي مقاومت خوځښت په ګډون په فاشيست ضد عمل کې د پراخه زياتوالي په هڅولو سره په ۱۹۲۲ز کال د ايټاليا او په ۱۹۳۳ ز کال کې د المان د دولت (نظام) نظريه شوه. د فاشيزم ضد د هسپانيا د کورنۍ جګړې يو ستر اړخ و، چې د دويمې نړيوالې جګړې وړاندوينه يې وکړه.
له دويمې نړيوالې جګړې څخه وروسته د فاشيست ضد خوځښت په هغو ځايونو کې فعال اوسېدلو ته دوام ورکړ، چې تنظيم شوي فاشيزم په کې دوام وکړ يا دا چې بېا راڅرګند شو. په المان کې د نيو نازس (new-Nazis) له لورې د لګووني پېښې (punk scene) [کلتوري ډول دی، چې د نظرياتو او د بیان نور ډولونه، بصری هنر، نڅا، ادب او فلم یو راز راز او په پراخه کچه پیژندل شوی لړۍ په کې شامل ده] بريد پر وړاندې د ځواب په توګه په ۱۹۸۰ لسيزه کې د “antifa” خوځښت بيا راپورته کېدنه وه. دې حالت د ۱۹۸۰ لسيزې په وروستيو او ۱۹۹۰ لسيزه کې په متحده ايالتونو کې د انټيفا خوځښت اغېزمن کړ، چې په ورته ډول د punks له لورې تر سره کېده. دا په ۲۱ پېړۍ کې د راډيکال يا بنسټيز سمون غوښتونکي ښي اړخي خوځښت بيا راپورته کېدنې (په ځانګړي ډول د ډونالډ ټرمپ له ټاکنې څخه وروسته) ته د ځواب په توګه په خورا نومياليتوب يا لوړوالي کې زياته شوه.
ريښي
د ايټالوي فاشيزم د بېلګې په ډول اصلي فاشيزم په پرمختګ او خپرېدلو سره د ملي فاشيست ګوند نظريه د ايټالوي کمونيستانو او سوسياليستانو له لورې له زياتېدونکي فوځي مخالفت سره مخامخ شوه. ځينې سازمانونه يا ادارې لکه “Arditi del Popolo” او ايټالوي انارشيست اتحاد د ۱۹۱۹ او ۱۹۲۱ زيږديز کالونو تر منځ راپورته شول، چې موخه يې له لومړۍ نړيوالې جګړې څخه د وروسته دورې د ملتپال او فاشيستي څپې پر وړاندې مبارزه وه.
د تاريخپوه ايرک هوبسباوم (Eric Hobsbawm) په وينا کله چې فاشيزم وده وکړه او خپور شو، کيڼ اړخې ملتپالنې هم په هغو ملتونو کې وده وکړه، چې د ايټالوي “Irredentism” [د هېواد له لاسه وتلو سيمو بېرته له خپلې خاورې سره د يو ځای کولو ګروهنه يا تمايل] (لکه په بالکانونو کې او په ځانګړي ډول البانيا) له لورې ګواښل شوي وو. د دويمې نړيوالې جګړې له پيل څخه وورسته الباني او يوګوسلاوي ټينګارونه يا مقاومتونه د فاشيست ضد عمل او پټ ټينګار کې د وسيلو په توګه کارېدونکي مقاومتونه وو. د نه پخلاکېدونکو ملتپالنو او کيڼ اړخي ګوندونو د پلويانو دې يو ځای کېدنې د اروپايي فاشيزم ضد لرغونې ريښې رامنځته کړې. د فاشيزم ضد لږې فوځي بڼې وروسته راپورته شوې. په برتانيه کې د ۱۹۳۰ لسيزې پر مهال عيسويانو او په تېره د انګلېنډ کليسا د فاشيزم پر وړاندې د مخالفت ژبه هم رامنځته کړه او د فاشيست ضد عمل يې هم وهڅاوه.
مايکل سيډمېن (Michael Seidman) استدلال کوي چې فاشيزم ضد په دوديز ډول د سياسي کيڼ اړخ ليد يا بنسټيزه ماده ګڼل کېده، مګر دا دليل په وروستيو کالونو کې تر پوښتنې لاندې دی. سيډمېن د فاشيزم ضد دوه ډولونه راپېژني، چې اوښتونيز (انقلابي) او د اوښتونيز ضد دي:
سيډمېن (Seidman) استدلال کوي چې د فاشيزم ضد د يادو دوه برخو تر منځ د توپيرونو تر څنګ، يو څه ورته والي وو. دوی دواړه به د فاشيست پروژې پر وړاندې د ذاتي يا اصلي په توګه توند يا د تاوتريخوالي پراختيا وګڼل شي. دوی دواړو هره هغه ادعا ونه منله، چې د “Versailles” تړون د نازيزم د ودې ځواب ويونکی و او پر ځای يې فاشيست يون د شخړې لامل وګڼه. د فاشيزم خلاف د فاشيزم ضد نوموړي دوه ډولونو د چټکې بريا ژمنه ونه کړه، مګر د يو پياوړي دښمن پر وړاندې يې د پراخه هڅې ژمنه وکړه. د دويمې نړيوالې جګړې پر مهال د فاشيزم ضد دواړو ډولونو د اتلتوب يا غښتلوالي د مذهبي باورونو د يو نظام د رامنځته کولو له لارې فاشيستي تېري ته ځواب ورکړ، چې قربانيانو ته يې دويمي دريځ ورکړ. که څه هم له جګړې څخه وروسته د اوښتونيز او د اوښتونيز ضد فاشيزم ضد تر منځ شخړه رامنځته شوه. د لويديځو متحدينو بريا دوی ته په لويديځه اروپا کې د ليبرالي ديموکراسۍ د پخواني نظام د بيا رغولو لاره هواره کړه، چې په ختيځه اروپا کې د شوروي بريا هلته د اوښتونيز فاشيست ضد نويو نظامونو د رامنځته کېدلو لامل شوه.
د راتلونکي څېړنې
د راتلونکي څېړنې د ټولنیز او ټېکنالوژيک پرمختګ سیستماتیکه، منځ رشته‌يي او هراړخیزه څېړنه ده چې موخه یې په راتلونکي کې د خلکو د ژوند او کار پلټنه ده. د دې کار لپاره د وړاندوېینې په څېر اټکلیز تخنیکونه کارولی شو. خو د راتلونکو څېړنو معاصر سکالران یا څېړونکي د بدیلونو د سیستماتیکې پلټنې پر اهمیت ټینګار کوي. دا برخه په ټولیز ډول د ټولنیزو علومو یوه څانګه او له تاریخ سره اړونده برخه بللی شو. د څېړنو راتلونکی (چې د دې څانګې ډېری متخصصان یې په خبرو کې یوازې «راتلونکی» بولي) په دې لټه کې دی چې کوم کوم شیان دوام لري او کوم کوم څه به بدل شي. پر دې بنسټ، د دې څانګې یوه برخه د تېر او اوس مهال په اړه د سیستماتیکې پوهې او په راتلونکي کې د پېښو د شونتیا پیدا کولو په لټه کې ده.
د هغو فزیکي علومو پر خلاف چې څه ناڅه محدود او مشخص سیستم په کې څېړل کېږي، د څېړنو راتلونکی په یوه ډېر لوی او پېچلي نړیوال سیستم پورې اړوند دی. د طبیعي علومو او ټولنیزو علومو لکه ټولن‌پوهنې او اقتصاد په پرتله یې ډېره کمه مېتودولوژي او پوهه موجوده ده. د دې څانګې د علم‌والي او هنروالي په اړه هم بحث موجود دی او کله ناکله علم وزمه څانګه بلل کېږي؛ له دې سره سره، په ۲۰۰۲ کال کې د راتلونکي د څېړونکو مسلکي ټولنه جوړه شوه او په ۲۰۱۷ کال کې یې د راتلونکي د لیدلوري یو ماډل جوړ کړ او دا مهال یې اکاډمیکه مطالعه د برلین په فري پوهنتون کې د ماسټرۍ په کورسونو کې موجوده ده.
منشاء
«یوهان ګالټونګ» او «سهیل عنایت الله» په «لوی تاریخ او لوی تاریخ لیکوال» کې استدلال کوي چې د ټولنیز بدلون د لویو بېلګو پلټنه «سیما کیان» (۱۴۵ تر ۹۰ مخزېږد کلونه) او د فضلیت په اړه د هغه تیورۍ ته ور ګرځي، که څه هم د ابن خلدون (۱۳۳۲-۱۴۰۶) «مقدمه» او نورې څېړنې داسې بېلګه ده چې ښايي د معاصرې ټولن‌پېژندنې لپاره لا ډېره قانع کوونکې یا د پوهېدلو وړ وي. په لوېدیځو بېلګو کې د «سر توماس مور» اثر «اوټوپیا» شاملېږي چې په ۱۵۱۶ کال کې خپور شوی دی او د افلاطون د «جمهوریت» اثر پر بنسټ ولاړ دی چې په هغه کې د ښه ژوند لپاره راتلونکې ټولنې پر بېوزلۍ غلبه کړې ده. دا اثر هومره اغېزناک و چې اوټوپیاګانې چې په اصل کې یې معنا «بې مکانه» ده، د داسې مثبت او خوښ راتلونکي د څرګندولو لپاره رامخته شوې چې د ټولو اړتیاوې په کې پوره کېږي.
لومړني هغه اثار چې د راتلونکي لپاره یې سیستماتیکه وړاندوېینه لرله، په ۱۸مه پېړۍ کې ولیکل شول. د «شلمې پېړۍ خاطرات» چې په ۱۷۳۳ کال کې «ساموېل مډن» لیکلی دی، د لیکلو بڼه یې په ۱۹۹۷ او ۱۹۹۸ کلونو کې د ډيپلوماټیکو لیکونو د مجموعې په ډول ده چې په بهرنیو ښارونو قسطنطنیه، روم، پاریس او مسکو کې د بریتانیا له استازو څخه لیکل شوي دي. د دې تر څنګ، د شلمې پېړۍ ټېکنالوژي د ښاغلي مډن د زمانې په څېر ده – په راتلونکي کې د نړۍ پر سیاسي او مذهبي وضعیت تمرکز کېږي. مډن لیکلو ته دوام ورکړ او «د شپږم جورج واکمني، ۱۹۰۰-۱۹۲۵» یې ولیکه. په دې کې یې (هغه مهال د کانال د جوړولو په برخه کې) د اوب‌لارې یوه لویه شبکه تصور کړه چې په بنسټیز ډول یې د ژوند الګوګانې بدلې کړې – "کلي پر ښارګوټو بدل شول او ښارګوټي پر ښارونو واوښتل". رښتینی شپږم جورج په ۱۹۳۶ کال کې واک ته ورسېد.
نور پرمختګونه
نړیوال ډیالوګ یا خبرې اترې د راتلونکو څېړنو د نړیوال فدراسیون (WFSF) په چوکاټ کې چې په ۱۹۶۷ کال جوړ شو، بنسټیزې شوې چې مخکښ ټولن‌پوه «یوهان ګالټونګ» یې لومړنی مشر و. په متحدو یالتونو کې «اډوارډ کورنیش» دغو مسائلو ته په کتو سره «د راتلونکي نړیواله ټولنه» جوړه کړه. دا سازمان تر ډېره پر عادي مینه‌والو متمرکز و. د راتلونکو څېړنو د مسلکي څېړونکو ټولنه په ۲۰۰۲ کال کې جوړه شوه او په ۴۰ هېوادونو کې څه باندې ۴۰۰ غړي لري. د دوی ماموریت "د ستراتیژيکو راتلونکو څېړنو د ارزښت په څرګندولو سره" د مسلکي ارتقا لوړوالی دی.
د راتلونکو څېړنو په برخه کې د دوکتورا لومړنی پروګرام په ۱۹۶۹ کال کې د «کریسټوفر ډيډي» او «بیلي روجاس» له‌خوا په ماساچوسټ پوهنتون کې پیل شو. د نورو زده‌کړو بل پروګرام (د ماسټرۍ په کچه) هم په ۱۹۷۵ کال کې د «کریسټوفر ډيډي» له‌خوا په «هیوسټون کلیر لیک» پوهنتون کې پیل شو. «الیور مارکلي» ته په ۱۹۷۸ کال کې په اېس.ار.ای انستېتیوت کې سپارښتنه وشوه چې پروګرام لا ډېر عملي او مسلکي لوري ته بوزي. دا پروګرام په ۲۰۰۷ کال کې هیوسټون پوهنتون ته ولېږدول شو او نوم یې هم (Foresight) ته واوښت. د دې پروګرام تمرکز پر دې و چې د راتلونکو څېړنو په برخه کې مسلکي پوهان وروزي او په سوداګریزو، دولتي، ښوونیزو او غیر انتفاعي برخو کې اشخاصو او سازمانونو ته د لوړ کیفیت زده‌کړې وړاندې کړي. په ۱۹۷۶ کال کې د مانوا په هاوايي پوهنتون کې د عمومي سیاست په برخه کې د ماسټرۍ پروګرام جوړ شو. د دغو دوو پروګرامونو تر جوړېدو په را وروسته کلونو کې د راتلونکو څېړنو په اړه په ټولو ښوونیزو کچو کې منفرد کورسونه زیات شول، خو بشپړ پروګرامونه کم موندل کېدل.
په ۲۰۱۰ کال کې د برلین فري پوهنتون د راتلونکو څېړنو په برخه کې د ماسټرۍ پروګرام پیل کړ چې دا په جرمني کې لومړنی پروګرام بللی شو. په ۲۰۱۲ کال کې د فنلنډ د راتلونکو څېړنو مرکز د تورکو پوهنتون په اقتصاد پوهنځي کې د راتلونکو څېړنو په برخه کې د ماسټرۍ یو پروګرام پیل کړ.
پراباس
اپالاپاټي سوريانارينا پراباس راجو په 1979 کال د اکتوبر په 23 زېږیدلی، خلک يې د پراباس په نوم پېژني  ( [pɾabʱaːs] )، یو هندي لوبغاړی دی چې په عمده توګه په تېلوګو سینما کې کار کوي. په هندي سینما کې یو له لوړ معاش اخیستونکي اداکارانو څخه دی، پراباس د هغه د عاید او شهرت پراساس له 2015 راهیسې درې ځله د فوربس انډيا مشهورو 100شخصيتونو لېست کې شامل شوی. هغه د سویلي فلم فیر اوه ایوارډونه ترلاسه کړي او د نندي جایزه او د سیما ایوارډ ترلاسه کونکی هم دی.
په فلمونو کې د کار کولو سربیره، پراباس د مهندرا TUV300 لپاره د برانډ سفیر هم دی. هغه لومړنی سویلي هندي لوبغاړی دی چې د مادام تساؤ مومی موزیم کې د موم مجسمه ترلاسه کوي.
پخوانی ژوند
پراباس د فلم پروډیوسر اوپلاپتي سوریا نارایانا راجو او سیوا کماري زوی دی. د هغوی له دریوو ماشومانو ترټولو کوچنی دی، هغه یو ورور(پربوده) او يوه خور(پراګاتي ). هغه د تېلوګو اداکار کرشنم راجو وراره دی. د هغه کورنۍ د انډرا پردیش د لویدیځ ګوداوري ولسوالۍ بهماوارم ته نږدې د موګالتور څخه ده. هغه خپلې منځنۍ زده کړې د حیدراباد په نالندا کالج کې بشپړې کړې دي. هغه د ستیانند فلم انسټیټیوټ، وشاکاپټنم پخوانی محصل دی.
2002-2011: لومړی بریالیتوب
په 2010 کې هغه په رومانټیک کامیډي ډارلینګ کې راڅرګند شو. فلم د مثبتو بیاکتنو لپاره پرانستل شو. ټایمز آف انډیا د دوه نیم ستوري درجه ورکړه تشریح کړه چې " ډائریکټر کروناکران د خپلو اداکارانو څخه ښه پرفارمنس استخراج کوي ، مګر د تازه کولو پلاټ سره نشي راتلی. داسې ښکاري چې ډایرکټر واقعیا د خپل تولي پریما هینګ اوور څخه نه دی راغلی ځکه چې هغه یو بل یو اړخیزه مینه کیسه کوي مګر د باوري او منطقي دلیل په وړاندې کولو کې پاتې راغلی ترڅو یو جنرال زیډ هلک رامینځته کړي ترڅو خپل احساسات وساتي. تر وروستۍ شېبې پورې د هغه عاشق. په هرصورت، هغه په فلم کې د ډیری تفریحی شیبو په اضافه کولو سره دا ټول تاوان ورکوي او سکرین پلې د ځینې زړه راښکونکو شیانو برخه لري." په 2011 کې، هغه په مسټر پرفیکټ ، یو بل رومانتيک کامیډي کې راڅرګند شو. د بیاکتنې سایټ GreatAndhra فلم په دریو ستورو سره درجه بندي کړی او یادونه یې کړې چې "فلم د یو پاک، کورنۍ ساتیرۍ په توګه راځي او د جوړونکو اراده باید ستاینه وشي.
2012-2014: دوامدار مسلک
په 2012 کې، پراباس په ریبل کې کار وکړ، یو عمل فلم چې د راګاوا لارنس لخوا لارښود شوی و. د ټایمز آف انډیا څخه سشیدار وویل، "فلم د پراباس د سختو مینه والو پورې اړه لري ځکه چې فلم سجیلا او د لید له پلوه بډایه دی مګر په محتوا کې ډیر نه دی". د NDTV څخه پورنیما راناوت وویل، "باغی د ډله ایز لیدونکو لپاره کرایه ورکوي. دا فلم به خامخا د پراباس د مینه والو خوښ شي. د تمنا بهټیا د نڅا وړتیا او د پراباس د عمل مهارتونو لپاره یې وګورئ. " د Rediff.com څخه رادیکا راجماني فلم ته له پنځو څخه یو نیم ستوري ورکړل او ویې ویل، "په سختۍ سره د کومې کیسې سره کار کول، ډایرکټر راګاوا لارنس یو فلم جوړ کړی چې لیدل یې ګران دي. . . بغاوت د خلکو لپاره فلم دی او یقینا د پوه لیدونکو لپاره نه دی." هغه د ډینیکینا ریډي (2012) فلم لپاره د لنډ کیمیو لپاره غږ ورکړ.
په 2013 کې، پراباس په میرچي کې ستوری شو. د Idlebrain.com جیوی د 5 څخه 3.25 درجه ورکړه، تبصره یې وکړه چې "د میرچي لومړۍ نیمایي ښه ده. د فلش بیک قسط چې د دویمې نیمایي 100٪ برخه لري ښه ده. کلیمیکس ښه کیدی شي. د فلم پلس پوائنټونه پراباس، میوزیک او هر اړخیز اړخ دی. په ټوله کې، مرچي د سوداګریزو بوټو بویلر ټول اجزا لري." مهیش ایس کونرو خپله پریکړه وکړه چې "په باکس آفس کې به فلم په ښه سوداګریز فعالیت بدل شي"، فلم د 3.25/5 سکور ورکړ. Way2movies هم د 3.25/5 درجه ورکړه، پریکړه یې وکړه چې "پراباس په دې ښه خو فارمولیک سوداګریز تفریح کې نندارې ته راکاږي". عالي ښه فلمونو فلم ته د 5 په پیمانه 3 ستوري ورکړل ، بیاکتنه یې وکړه چې "وګورئ او وګوره مرچي ، دا ټولګي او ډله ایز دواړه ساتي. دا د پام وړ دی." پراباس خپل هندي سینما په 2014 کې د <i id="mw0Q">ایکشن جیکسن</i> فلم څخه د "پنجابي مست" په آټم نمبر کې د کیمیو رول په کولو سره پیل کړه.
2015-اوسنۍ: باهوبلي او پان هند فلمونه
په 2015 کې، پراباس د شیودو/مهندرا باهوبلي او امریندرا باهوبلي په توګه د ایس ایس راجامولي په ایپیک باهوبلي: دی بیګننګ کې راڅرګند شو چې تر دې دمه څلورم لوړ عاید لرونکی هندي فلم دی. دې فلم د پان انډیا فلمونو په نوم یو نوی فلم حرکت پیل کړ. پراباس په خپل سیکویل، باهوبلي 2: دی کنکلوژن (2017) کې خپل رول بیا تکرار کړ، کوم چې لومړی هندي فلم شو چې یوازې په لسو ورځو کې یې په ټولو ژبو کې له 1,000 کروړه روپیو (155 ملیون ₹ ) څخه ډیر عاید ترلاسه کړ، او دوهم لوړ عاید لرونکی فلم دی. هندي فلم تر اوسه. هغه په پایله کې د خپل فعالیت لپاره د غوره اداکار (تیلګو) لپاره د SIIMA جایزه وګټله ''. '' هغه خپل وزن 105 ته لوړ کړ د باهوبلي کرکټر لپاره کیلوګرامه.
د باهوبلي بریا پراباس دې ته وهڅول چې یو هندي لوبغاړی شي، چې په تیلګو، تامل او هندي ژبو کې د پام وړ پیروي ترلاسه کوي.
په 2019 کې، پراباس د سجیت په لارښود کې د ایکشن تریلر ساهو کې ستوری شو. د نامناسب بیاکتنې ترلاسه کولو سره سره، فلم د 433 ₹ روپیو څخه ډیر عاید ترلاسه کړ. وروسته په 2022 کې، پراباس د راده کرشنا کمار لخوا لارښود شوی د دورې رومانس فلم راده شیام کې کار وکړ چې ګډې بیاکتنې یې ترلاسه کړې.
As of March 2022[update], Prabhas has three films under various stages of production. The first of which is the Prashanth Neel-directed action film Salaar. He has completed shooting for Adipurush, an adaptation of the Hindu epic Ramayana where he plays the role of Rama. The film helmed by director Om Raut also stars Saif Ali Khan. He also started filming for Nag Ashwin's untitled sci fi film, tentatively titled Project K where he stars alongside Deepika Padukone and Amitabh Bachchan. His 25th film Spirit was announced in October 2021. Directed Sandeep Reddy Vanga was signed as its director under the production of UV Creations, T-Series and Bhadrakali Pictures.
د نښې تایید
پراباس، چې د مهندرا او مهیندرا لخوا د نوي مهندرا TUV300 موټر لپاره د برانډ سفیر په توګه لاسلیک شوی، په 2015 کې د دوی نوي اعلان سره د تلویزیون سوداګریز ډګر کې خپل لومړی پیل وکړ هغه عموما په مکرر ډول د برانڈونو ملاتړ نه کوي. نیوز 18 راپور ورکړ چې هغه په 2020 کې ₹کروړه روپیو په ارزښت د برانډ تایید رد کړ
په رسنیو کې
پراباس اکثرا د "ډارلینګ" یا " پان انډیا ستوري" په نوم یادیږي. هغه د 2017 کال لپاره د ټایمز ترټولو مطلوب سړیو کې دوهم، او په 2018 کې دولسم ځای درلود هغه بیا په 2019 کې د حیدراباد ټایمز د تل لپاره مطلوب لیست کې شامل شو. هغه د ۲۰۱۹ لپاره په کرناټکا کې په ګوګل کې تر ټولو زیات پلټل شوی لوبغاړی و. هغه د سویلي سینما یوازینی لوبغاړی دی چې د ختیځ سترګو مجلې ' 2019 کې د 10 ترټولو سیکسی آسیا نارینه لیست کې شامل شوی. هغه په GQ کې د 2017 ترټولو اغیزمن ځوان هنديانو لیست کې هم شامل شوی و. په 2021 کې، هغه د فینسي اوډز کلني لیست کې د "تر ټولو ښکلی آسیا نارینه" نومول شوی دی.
د پنک ویلا پوجا دھر په خپله مقاله کې هغه د "یو له خورا عاجز او د ځمکې لاندې هندي لوبغاړو" په توګه یاد کړ. په سپتمبر 2020 کې، پراباس په خزیپلي ریزرو ځنګل کې 1650 جریبه ځمکه اختیار کړه، او د خپل مرحوم پلار په نوم یې د اکو پارک د پراختیا لپاره اضافي بسپنه وکړه.
بېرونۍ تړنې
وېشنيزه:1979 زېږېدنې وېشنيزه:پراباس وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:هندي سينما وېشنيزه:تاميل سينما وېشنيزه:تاميل وېشنيزه:تېلوګو وېشنيزه:تېلوگو ژبه وېشنيزه:اندراپردېش وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
کوکو مرغان
کوکو مرغان (په لاتين: Cuculiformes) د ونو مرغانو څخه دي چې اوږدي وزرونه او لکۍ لري او د نړۍ په بېلا بېلو سیمو کې ژوند کوي. د دي مرغانو په هکله معلوم دي چې خپلى هگۍ دنورو مر غانو په څالو كى اچوي. کوکو مرغان په شپږو کورنيو تقسیمېږي.
وېشنيزه:الوتونکی مرغان
27 جنوري
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
اېنټروپي
اټروپي (په انگرېزي : Entropy)د لاتیني کلمې entropia څخه د بدلون په مانا اخیستل شوی ده. نوموړی کمیت (څومره والی) د لومړي ځل لپاره په ترموډاینمک کې د انټروپي د انتشار او خپرېدو د غیر رجعي والي د اندازې د ټاکلو لپاره وکارول شو. انټروپي په S سمبول سره ښيي او J/mol.k سره اندازه کېږي، چې J- جؤل، mol ـ مول، K- د تودوخې درجه په کالوېن سره ښيي. کلازيوس (Clausius)د لومړي ځل لپاره په ۱۸۶۵م زېږیز کال کې د انټروپي کمیت (څومره والی) په ترموډاینمک کې وکاراوه. نوموړي وښودله چې د تودوخې په کار د فیزیکي ټاکلې قانونمندۍ لرونکې ده ، چې هغه د ترموډاینمک د دوهم قانون په بڼه داسې بیانوي : Ds د انټروپي ډېر لږ بدلون ، {\delta{q}_{rev}} د تودوخې لږه کچه چې تبادله شوې وي او T د تودوخې ثابته درجه ده. معادله وروسته له انټیگرال نیولو څخه په لاندې ډول ده : په دې رابطه کې C انټيگرال ثابتوي. کله چې سیسټم د q اندازه د تودوخې په بدلولو سره د A حالت څخه B ته بدلون ومومي په هغه صورت کې د معادلې ټاکلي انټيگرال لاندې بڼه خپلوي :
انټروپي يو علمي مفهوم او د اندازې وړ يوه فزيکي ځانګړتيا ده، چې په خورا عام ډول د ګډوډۍ، ناڅاپي والي او نامعلومتيا په يو حالت سره مل وي. ياده اصطلاح او مفهوم له لرغوني ترموډيناميک [د تودوخه قوې] نه په بېلو څانګو اوبرخو کې کارول کېږي، چې په لومړي ځل په احصائيوي فزيک کې د مايکروسکوپيک تشرېح او د معلوماتو نظريې د اصولو په اړه په رسمي ډول وپېژندل شوه. دا اصطلاح په کيميا، فزيک، د هوا پوهې، اقليمي بدلون او په لرې اړيکو کې د معلوماتو د لېږد په ګډون په معلوماتي سيستمونو کې د اوږدو کاريالونو بنسټ اېښی دی.
د تودوخي قوې مفهوم د تودوخي قوې د دندې او د تودوخې پټ ځواک په نومونو، په ۱۸۵۰ ز کې سکاتلنډي پوه او انجنير Macquorn Rankine ته ورګرځېده. په ۱۸۶۵ ز کې د تودوخي قوې د برخې مخکښ بنسټګر جرمني فزيکپوه Rudolf Clausius ياده اصطلاح (انتروپي) سملاسي تودوخه درجې ته د تودوخې د يوې خورا کوچنۍ اندازې وېش برخې (خارج قسمت) په توګه راوپېژنده. نوموړي ياده اصطلاح په جرمني ژبه کې (verwandlungsinhalt) وبلله او ذکر شوې اصطلاح يې د بدلېدونکې محتوا او اندازې په توګه په بنسټيز ډول تشرېح کړه او وروسته يې د بڼې بدلولو لپاره له يو يوناني ویی نه د انټروپي (entropy) اصطلاح اختراع کړه. مايکروسکوپيک قانون او جوړښت ته په ورګرځېدلو سره، Clausius په ۱۸۶۲ ز کې ياد مفهوم د معنا disgregation په توګه وژباړه.
اسټراليايي فزيکپوه Ludwig Boltzmann، انټروپي د يوه سيستم د انفرادي اتومونو او ماليکونو د ممکنه مايکروسکوپيک ترتيباتو او حالتونو د عدد او ګڼې د اندازې په توګه تشرېح کړی دی، چې د سيستم په مايکروسکوپيک حالت سره سمون کوي. نوموړي په دې ډول د تودوخي قوې يوې نوې څانګه او برخه کې د احصائيوي ميخانيک په نامه د احصائيوي ګډوډۍ او شونتيا وېش مفهوم راوپېژانده او د مايکروسکوپيک غبرګونونو تر منځ يې اړيکه وموندله ،چې د يو منځني ترتيب او حالت په اړه په يو ورته ثابت يا کنسټانټ (د Boltzmann constant) سره د يو ساده لوګاريتمي قانون په بڼه کې په مايکروسکوپيک ډول د پام کې نيولو وړ چلند ته بدلون کوي، چې همدا د واحدونو د معاصر نړيوال سيستم لپاره د نړيوالو ثابت يا constants له ډلې نه دی.
تاريخچه
فرانسوي رياضي پوه Lazare Carnot «د توازن او حرکت بنسټيز اصول» تر سرلیک لاندې د خپل ۱۸۰۳ ز کال مقاله کې وړانديز وکړ، چې د خوځنده برخو چټکتياوې او خوځېدل په هر ماشين کې د فعاليت د شېبې له لاسه ورکولو استازولي کوي او په هر طبيعي پړاو کې د ګټورې انرژي د ګډوډۍ پر وړاندې يو ذاتي کږلون (ميلان) شته. په ۱۸۴۲ ز کې د ياد فعاليت پر بنسټ د Lazare زوی Sadi Carnot «د اور د خوځنده ځواک په اړه غبرګونونه» مقاله خپره کړه، چې دا يې ثابتوله، چې په ټولو تودو ماشينونو يا انجنونو کې هر کله چې کالوريک (اوس ورته تودوخه وايي) د تودوخې درجې د يو توپير په واسطه ښکته کېږي (غورځېږي)، کار يا خوځنده ځواک د دې د ښکته کېدنې له عملونو نه له يو تود يا سوړ جسم نه توليد شي. نوموړي د اوبو په يو څرخ کې د اوبو تويېدنې د څرګوالي په اړه يو ورته والی وکاراوه. دا د تودوخي قوې دويم قانون ته يوه لومړنۍ کتنه وه. Carnot خپل د تودوخې نظريات د ۱۸ مې پېړۍ د لومړيو «نيوټني فرضيې» پر بنسټ رامنځته کړل، چې له مخې يې تودوخه او رڼا دواړه د مادې د نه ويجاړېدونکو بڼو ډولونه وو چې د بلې په واسطه راښکل شوي او دفع شوي دي. د Sadi Carnot نظريات د Count Rumford د معاصرو نظرياتو په پلوۍ وو. رمفورډ په ۱۷۸۹ ز کې څرګند کړل، چې تودوخه د اصطکاک په واسطه ځکه رامنځته کېدلی شي، چې cannon سوري په ماشين سره جوړ شوي وي. کارناټ (Carnot) دا استدلال وکړ چې: که د کارنده مادې جسم، لکه د بړاس يا بخار د جسم غوندې د يو بشپړ انجن دوران په پای کې بېرته خپل اصلي حالت ته وروګرځي، «د کارنده جسم په حالت کې هيڅ بدلون نه پېښېږي».
په ۱۸۴۳ز کې د James Joule د تودوخې اصطکاک له ازمېښتونونه د تودوخي قوې لومړنی ترلاسه شوی قانون د انرژي مفهوم او په ټولو پړاوونو کې د هغه ساتنه څرګندوي، که څه هم لومړنی قانون په بېل ډول د اصطکاک او ګډوډۍ د اغېزو په ګڼلو او محاسبه کې مناسب نه دی.
په ۱۸۵۰ او ۱۸۶۰ز لسيزو کې جرمنی فزيکپوه Rudolf Clausius د دې انګېرنې په اړه نيوکه وکړه، چې په کارکوونکې (کارنده) جسم کې هيڅ بدلون نه پېښېږي او دې بدلون ته يې د ګټورې تودوخې د ذاتي له لاسه ورکونې د طبيعت پوښتلو په واسطه چې کله کار بشپړ شي، يو رياضيکي تعبير ورکړ(لکه د اصطکاک له امله توليد شوې تودوخه). نوموړي خپلې مشاهدې د انرژي د يوې بېلې او ګډې وډې کارونې په توګه تشرېح کړل، چې په يوه ورته محتوا يا اندازه (جرمني کې د Verwandlunssinhalt نومول کېږي) کې د حالت د يو بدلون پر مهال د کيمياوي نوعو د تودوخي قوې سيستم يا کارکوونکي جسم کې اغېزه کوي. دا نظر د پخوانيو هغو خلاف و، چې د نيوټن د نظرياتو پر بنسټ وې او له مخې يې تودوخه د کتلې په درلودلو سره له منځه تلونکې نه وه. Clausius وموندل؛ دا چې د بخار يو ماشين کې بړاس يا بخار له ننوتلو (مدخل) نه وتلو ته خپرېږي، بې ګټې (د کارونې نا وړه) انرژي زياتېږي. د energy په ويی کې د en له مختاړی او له يوناني ويي (τροπή [tropē]) نه په يو خپور شوي قاموس کې د اوښتنې او بدلون په توګه ژباړل شوی دی او په جرمني کې د Verwandlung په توګه وړاندې شوی دی؛ دا هغه ويی دی، چې انګليسي ته د ورته والي په توګه ژباړل شوی دی. Clausius په ۱۸۶۵ ز کې د دې هستۍ نوم د انټروپي په توګه رامنځته اواختراع کړ. ياد ويی په ۱۸۶۸ز کې د انګليیسي ژبه کې ومنل شو.
له دې وروسته ځينو پوهانو: لکه: Ludwig Boltzmann، Josiah Willard او James Clerk Maxwell انټروپي ته احصائيوي بنسټ ورکړ. Boltzmann په ۱۸۷۷ ز کې د خيالي ګاز د ذرو د يوې ډلې د انټروپي اندازه کولو په موخه يو شونې لاره په ډاګه کړه، چې نوموړي په کې انټروپي د کوچنيو حالتونو د شمېر طبيعي لوګاريتم ته د تناسب وړ په توګه لکه ګاز يې چې نيولی (اشغالولی) شي؛ راوپېژنده. په دې پېژندنه کې د تناسب وړتيا ثابت (proportionality constant) چې د Boltzmann constant ورته وايي، د واحدونو د نړيوال معاصر سيستم يو له نړيوالو ثابتونو نه دی. له دې وروسته د E پر N ورته سيستمونو باندې د ورکړل شوې اندازې انرژي د خپرېدنې د مشخص کولو په موخه د احصائيوي تودوخي قوه کې بنسټيزه ستونزه لا هم شته. يوناني رياضيپوه (Constantin Carathéodory) د لوريو (مسيرونو) او بشپړوونکي په نومونو، انټروپي د بېرته نه راګرځېدلو په يوې رياضيکي پېژندنې پورې وتړله.
سرچینې
وېشنيزه:اېنټروپي
ټاټرا ۱۴۸
ټاټرا ۱۴۸ (په چیکی کی:Tatra 148)د ۱۲ ټنو باروړونکي موټر دي چې د ۱۹۷۲ کال څخه تر ۱۹۷۲ کال پورې د چکوسلواکیا په جمهوریت کې جوړېده.
وېشنيزه:ټاټرا گاډي
ټراک
ټراک (علمي نوم: Sylvia borin) د کوچنيو مرغانو څخه دي چې د Sylviidae په کورنۍ او د Sylvia په جنس پورې اړه لري. اوږدوالي يې ۱۳،۵ - ۱۴،۵ سانتيمتره ، وزن يې ۱۶ - ۲۲ گرامه او رنگ يې نسواري دي ښځينه او نارينه همرنگه دي. نوموړي مرغۍ قوي مښوکه لري او خوځندکې،غڼې او نور بې شمیرۍ ژوي خوري. ټراکان په اروپا او لويديځي آسيا کې په ځنگلونو کي ژوند کوي او د مۍ څخه تر جون پورې ځاله کوي. د ټراک ښځينه هر کال ۴ - ۵ هگی لري. ښځينه او نارينه ۱۰ -۱۲ ورځه پر خپلو هگو باندي کښېنی. د ټراکانو بچې ۱۰ - ۱۲ ورځه تر زیږیدلو وروسته ځاله پرېښودي. په اوس وخت کې په اروپا کې ۸ - ۱۶ میلیونه جوړه مرغان ژوند کوي.
وېشنيزه:مرغۍ
د گلگت بلتستان ولسوالۍ
د گلگت بلتستان ولسوالۍ:
وېشنيزه:د پاکستان ولسوالۍ
اېشواريه رای
اېشواريه رای د هندي سينما باليووډ يوه نامتو ستورې او د مس ورلډ پخوانۍ گټونکې غړې ده.
سرچينې
‎
وېشنيزه:د هندي فلمونو لوبگرانې
ايسيس
ايسيس د طبيعت خدايگوټی او د لرغوني مصر يو له سترو خدايگوټو څخه وو.
وېشنيزه:د مصر اساطير
ابن حجر عسقلاني
ابن حجر عسقلاني
مکمل نوم يې شهاب الدين ابو الفضل احمد بن نور الدين علي بن محمد بن حجر العسقلاني (۱۳۷۲/۲/۱۸ز–۱۴۴۹/۲ز) (۸۵۲هجري)وو.(۱) د منځنيو پېړيو شافعي مذهبه عالم وو. زيات حديثونه يې راټول کړي دي.(۳) د شيخ الاسلام لقب ورکړل شوی دی. په حدیث، تفسير، تاريخ، بيوګرافي، شعر او شافعي فقه کي يې ۱۵۰ کتابونه ليکلي دي. چي ډېر ارزښتمن اثر يې د صحيح البخاري شرحه فتح الباري ده.(۴)
این سسشرا رو ول کنین بزارین من براتون بگم چه کردم یه دختره افغانی(خودش تو راه میگفت من افغانی نیستم بهم میگن افغانی ازبکم و از این شروروا) رو سر پارک آزادی اسنپ گرفت منم سوارش کردم بهش تو راه ابمیوه دادم به ابمیوه از سرنگ بی هوشی زده بودم خورد بیهوش شد وقتی بلند شد داشتم از باسن توی پارکینگ ساختمون خرابه (نیمه کاره) علی صحرایی میکردمش اونم جیغ میزد منم دهنشو گرفتم یکی خوابوندم تو دهنش کردم تو کیوسکش لامصب پرده داشت جر خورد خون اومد به گند کشید ماشینمو توخمی ابم اومد اینم اه میکشید و گریه میکرد و فوش میداد منم میخوابوندم تو دهنش پیستوناش کوچیک بود میمالیدم جیغ میزد کویرمو کردم تو دهنش گازش گرفت تا توخمام سوخت منم عصبی شدم از تو ماشین پرتش کردم بیرون تا میخورد زدم تو دهنش دوتا دندونش افتاد دیگه فقط گریه میکرد و رو زمین تقلا و خون از اون دهن کوچیک افغانیش میومد اخر رفتم انداختمش نیمه مانتو نیمه لخت توی سمت بیابونی جاده رفسنجان.
عقيده
این سسشرا رو ول کنین بزارین من براتون بگم چه کردم یه دختره افغانی(خودش تو راه میگفت من افغانی نیستم بهم میگن افغانی ازبکم و از این شروروا) رو سر پارک آزادی اسنپ گرفت منم سوارش کردم بهش تو راه ابمیوه دادم به ابمیوه از سرنگ بی هوشی زده بودم خورد بیهوش شد وقتی بلند شد داشتم از باسن توی پارکینگ ساختمون خرابه (نیمه کاره) علی صحرایی میکردمش اونم جیغ میزد منم دهنشو گرفتم یکی خوابوندم تو دهنش کردم تو کیوسکش لامصب پرده داشت جر خورد خون اومد به گند کشید ماشینمو توخمی ابم اومد اینم اه میکشید و گریه میکرد و فوش میداد منم میخوابوندم تو دهنش پیستوناش کوچیک بود میمالیدم جیغ میزد کویرمو کردم تو دهنش گازش گرفت تا توخمام سوخت منم عصبی شدم از تو ماشین پرتش کردم بیرون تا میخورد زدم تو دهنش دوتا دندونش افتاد دیگه فقط گریه میکرد و رو زمین تقلا اخر و از اون دهن کوچیکو افغانیش خون اخر شیرتوش نیمه مانتو نیمه لخت رفتم انداختمش توی سمت بیابونی جاده رفسنجان
ابن حجر متشابهات آیتونه او حديثونه ټکي په ټکي نه دي ژباړلي.
مخينه
هغه په ۱۳۷۲ز کال په قاهره کي وزېږېد. د شافعي عالم او شاعر نور الدين علي زوی وو. په ماشومتوب کي يې مور او پلار وفات شو. دده او دده د خور سيت الرکب سرپرستي يې د پلار د لومړۍ میرمني د ورور ذکي الد الخروبي په غاړه وه. چا چي په ابن حجر باندي په پنځه کلنۍ کي قرآن لوستل پيل کړل. ابن حجر په يوه ورځ کي سورت مريم زده کړ او په نهه کلنۍ کي يې قرآن کریم ياد کړ.(۶)
زده کړي
کله چي په دوولس کلنۍ کي له الخروبي سره مکې مکرمې ته لاړ. هغه په روژه کي د تراويح ورکولو لپاره وړ وګڼل شو. کله چي په ۱۳۸۶ کال د هغه سرپرست ومړ. په مصر کي د ابن حجر زده کړي د حديثو عالم شمس الدين بن القطن ته وسپارل شوې. هغه دی په مدرسه کي داخل کړ، چي البلقين او ابن الملقين شافعي فقه او عبدالرحيم بن الحسين العراقي حديث ورته تدریس کول.
وروسته له هغه نه ابن حجر دمشق او فلسطين ته ولاړ. هلته يې له شمس الدين القلقشندي، بدر الدين الباليسي او فاطمه بنت المنجه التنوخيه نه زده کړي وکړې. بيا مکې مکرمې، مدينې منوري او یمن ته له تګ وروسته مصر ته راوګرځېد. سيوطي ویلي "داسي ويل کيږي چي ابن حجر د زمزم اوبه وڅښلې تر څو د ذهبي استعداد ته ورسېږي، په کوم کي چي هغه بریالی شو بلکه له هغه هم پر مخ لاړ.(۷)
شخصي ژوند
په ۲۵ کلنۍ کي يې  ۱۳۹۷ز کال کي له انس خاتون سره واده وکړ. خاتون په حديثو کي ماهره وه. له حافظ عراقي څخه يې اجازه اخيستي وه. او زياتو عالمانو ته يې تدريس کاوه.
رتبه
ابن حجر څو ځله د مصر د قاضي په حيث وګومارل شو.
مړينه
ابن حجر د ۷۹ کالو په عمر د ۸۵۲ کال د ذوالحجې په اتمه (۱۴۴۹/۲/۲ز) د ماخوستن له لمانځه وروسته وفات شو. د هغه په جنازه کي چي په قاهره کي ترسره شوه. ۵۰۰۰۰ خلکو ګډون کړی وو. چي سلطان سيف الدين جقمق او خليفه دوهم المستفي هم په کي شامل وو.(۴)
کړني
ابن حجر په حدیث، تفسير، تاريخ، بيوګرافي، شعر او شافعي فقه کي تقريباً ۱۵۰ کتابونه ليکلي دي.(۸)
فتح الباري چي د صحيح البخاري شرحه ده د ابن رجب پواسطه په ۱۳۹۰ز کال پیل شوي وه، او ابن حجر مکمله کړه. چي دا کتاب د ليکوال ترټولو ارزښتمن اثر دی.
الايسابه في تميض الصحابه. د صحابه کرامو په اړه ډېر جامع قاموس.
تهذيب التهذيب. د يوسف بن عبدالرحمن الميزي د تهذيب الکمال لنډيز دی.
تقريب التهذيب.
بلوغ المرام من عديلت الاحکام. هغه حديث چي په شافعي فقه کي راغلي دي.
نتايج الافکار في تخريج احاديث الاذکار
لسان الميزان. د ذهبي د ميزان الاعتدال بیا سمونه.
الدرايه في تخريج احاديث الهدايه.
تغليق التعليق علی صحيح البخاري.
د تذکيرة الاثار.
المطاليب العاليه بزوائد المسانيد التمانيه.
نخبت الفکر.
النکات علی کتاب ابن الصالح.
القول المسدد في مسند احمد.
سلسلة الذهب.
تعريف اهل التقديس بمراتب الموصوفين بالتدليس.
References[edit source]
^ ''Salmān, Mashhūr Ḥasan Maḥmūd & Shuqayrāt, Aḥmad Ṣidqī (1998). "Tarjamat al-musannif". Muʼallafāt al-Sakhāwī : al-ʻAllāmah al-Ḥāfiẓ Muḥammad ibn ʻAbd al-Raḥmān al-Sakhāwī, 831-902 H. Dār Ibn Ḥazm. p. 18.''
^ ''Rosenthal, F. (1913). Encyclopedia of Islam: New Edition. Brill. p. 776.''
^ Jump up to:a b Ludwig W. Adamec (2009), Historical Dictionary of Islam, p.136. Scarecrow Press. ISBN 0810861615.
^ Thail Tabaqaat al-Huffaath, pg. 251.
Categories:
{{وېشنيزه:سني اسلام
{{وېشنيزه: شافعي فقه
{{وېشنيزه: ۱۳۷۲مړيني
{{وېشنيزه ۱۴۴۹مړيني
{{وېشنيزه: د پنځلسمي پېړۍ ليکوالان
{{وېشنيزه:اشعري
{{وېشنيزه: د شافعي فقهي عالمان.
External links[edit source]
￼Arabic Wikisource has original text related to this article:
Ibn Hajar
هوروس
هوروس د لرغوني مصر په مذاهبو کې د مهال يو تر ټولو لرغونی او ډېر پېژندل شوی نوع الوهیت يا معبود بت ؤ. دغه بت ته د مصر د گنډې زوزاتو له ټول ټال مهاله تر د يوناني ـ روميانو مهاله پورې عبادت کېده. د مصر پوهانو لخوا د هوروس بتانو راز راز د لرغوني مصر په تاریخ کې ثبت شوي دي د دغه بتانو پالنه په توپیريز ډول کېده .ددغو بتانو توپیرونه ېې د بتانو له بڼو ،د بتانو د پالنې په مهالونو، د بتانو په جوړښت کې دکارشويو توکو له مخې کېدل. ددغو توپيرونه ېې د بتانو ترمنځ د ترينگلتياؤ له مخې نه کېده .د پيلنيؤ مهالونو له لاسوندونو څخه داسې ښکاري چې هوروس لکه څنگه چې باز دی ښايي چې د پخواني مصري مذهبونو د پلازمېنې ساتدوی و يو لوی خدای هم گڼل کېده او همدارنگه ېې د ملي خدای په نوم خلکو پېژانده او هوروس د ايسيس او د اوسېريس زوی خو په ځينو نورو روايتونو کې ېې هېدور ته د هوروس مور ويلې او کله هم ېې د هغه بت ښځه گڼله .هوروس د مصر په ډېرو زیارتځايونو کې خیرات وېشه په ډېره جوته توگه ېې د اسمان ، د جگړې، او د دفاع الاهه هم بلله :
29 جنوري
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
حسنه پور
حسنه پور هغه پور چی په مقابل کی کومه گټه لاسته راوړی او چی څه ورکړی وی هغه بیرته واخلی. دا سمه ده چی د حسنی پور په مقابل کی کومه گټه نشته خو مونږ مسلمانان پدی ایمان لرو چی دهری حسنی په مقابل کی به له مونږ سره نیکی کیږی یا پدی نړۍ کی او یا په اخرت کی، دا هم په خپل ځای پریږدو د قرض حسنی په ورکولو سره په ټولنه کی د ورورگلوۍ او مرستی حس را ژوندی کیږی.
وېشنيزه:اسلامي وټه
ټغ
ټغ يا اروپايي ټغ (علمي نوم: Coracias garrulus) د شينټاغی د کورنۍ څخه یو رنگي مرغه دي چې منځنۍ او سهيلي اروپا او شمالي افريقا کې ژوند کوي. اوږدوالي یې ۲۹ - ۳۲ سانتيمتره او وزن یې ۱۸۰ گرامه دي. نوموړي ژوي په ځانگړي ډول خوځندکې ښکاروي، خو چونگښې يا کوچنۍ شرمښکياني هم خوړلای سي.
وېشنيزه:شينټاغی ډوله مرغان وېشنيزه:الوتونکی مرغان
کب خوران
کب خوران یا ماهي خور یا ماهي خوړونکي مرغان (په لاتين: Alcedinidae) د شينټاغی ډوله مرغانو یوه کورنۍ ده چې په اروپا، افريقا او آسيا کې ژوند کوي. نوموړي مرغان لنډه لکۍ، قوي بدن, مشوكه لري او خوځندکې او کبان خوري
وېشنيزه:الوتونکی مرغان وېشنيزه:شينټاغی ډوله مرغان
اوسيريس
وېشنيزه:د لرغوني مصر خدايان
۱۵ چنگاښ
د افغانستان شپږیزه لیګ به حتمن ترسره کیږی
یورسلیم
یورسلیم د یهودانو یو له څلور سپیڅلو ښارونو څخه ګڼل کیږې چې د صفاد، حبرون او طبری ښارونو ترڅنګ د ډیرو یهودي عالمانو ټاټوبی ګڼل کیږې.
لویزیانا
{| align="left"
د بشر د حقوقو تاریخچه
په داسی حال کې چې د انسان ژوند ته درناوی د نړۍ په ډېرو ګڼو سيمو کې لرغونې مخينه (شالید) لري، خو د اوسنیو بشري حقونو اساسي پيل د لومړنۍ معاصرې  دورې (early modern period) د رنسانس انسان پالنې (renaissance humanism) د دورې په ترڅ کې پيل شو.
د اولسمی پېړۍ د انګلستان د پاچهۍ کورنیو او د اروپا دیني جګړو د آزادۍ فلسفې ته لوړوالی ورکړ او د ۱۸مي پېړۍ په ترڅ کې پر طبيعي حقونو باور د اروپا د معنوی کلتور د روښانتيا دورې يوه بنسټیزه اندېښنه وګرځېدله. د طبیعي حقونو نظريې، چې د طبیعي قانون پر بنسټ وه، د امريکا او فرانسې په انقلابونو کې لویه ونډه درلوده چې د دې پېړۍ په پای کې رامنځته شول، مګر د انساني حقونو نظريه، وروسته تر بحث لاندې راغله.
د ۱۹ مې پېړۍ په ترڅ کې ديموکراتيک تکامل په شلمه ۲۰مه پېړۍ کې عمومی رایې کارولو ته لاره هواره کړه. دوه نړيوالې جګړې د بشردحقونو د نړيوالې اعلامیې  د رامنځته کېدو لامل شوې.