cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جنرال عبدالرازق
کندهار راډیو تلویزیون:(د دښمن دسترګو اغزی اوملي قهرمان شهید سترپاسوال عبدالرازق)
شهیدجنرال عبدالرازق مخکي له دي چي کندهار دامنیه قوماندان دنده ور وسپارل سي دهېواد په سرحدي ځواکونو کي دوطن دیوه زړه ور قوماندان په توګه د وطن د دښمنانو په مخنیوي کې ډېر مهم رول درلود، دشهید دزړه ورتیا او پوهي په نظر کي نیولو سره   په ۱۳۹۰ هجري شمسي  کال  کې د کندهار د پخواني امنیې قوماندان خان محمد مجاهد تر شهادت وروسته، د سرحدي پولیسو د قوماندانۍ تر څنګ، د کندهار د امنيه قوماندان په توګه وټاکل سو. دنوموړي تر ټاکل کیدو وروسته په کندهار ولایت، چي امنیتي وضعیت  يې،  په ټول هېواد کي خونړي او په ډېر بد حالت کي وو، دشهید  دسالمي رهبرۍ او قاطع عملکرد په نتیجه کي دکندهار امنیتي وضعیت ترټول هېواد بهتر او دښه او ډاډمن امنیت لرونکي ولایت وپیژندل سو.
لکه مخکي، چي مو اشاره ورته وکړه قهرمان شهید جنرال عبدلرازق تل ددښمن دشومو پلانونه په مخنیوي کي بریالی او تل ددښمن دسترګو اغزی وو ، نو دښمن هم تل دهغه دله منځه وړلو په تلاښ کي وو. دده  دخپلي خولي بیان دي ، چي درسنیو سره يي په خبرو کي ویلي وه  (تر پنځه دېرشو ډېرې حملې را باندي سوي، داسي  چي موټر مي په راکټ لګېدلی، داسي  چي موټر مي پر بم لګېدلی، په کمین کي راګېر سوی یم او انتحاري حملې را باندي سوي دي.)خو دي به تل دخداي  ج په فضل او دخپلو خلګو ددعاوو په برکت وژغورل سوو ، خو بالاخره دهېواد اخلګو د دښمنانو په یوه شومه دسیسه کي د کال۱۳۹۷میزان دمیاشتي  په ۲۶ نیټه شهید او داجل داعيي ته لبیک ووایه روح دي ښاد او جنت فردوس دي ځاي وي.
ستر پاسوال  شهیدعبدالرازق د افغانستان په سطحه  یو  زړه ور قومندانانو وو چي په راتګ سره یې  په ټولي  جنوب لوديځي حوزې کي امنیتي حالت ښه سو. دشهید جنرال رازق په شهادت نه تنها دکندهار ولایت اوسیدونکي خواشني او دده نه موجودیت یوه لویه ضایعه بولي بلکي په ټول هېواد او دهېواد څخه دباندي  ټولو  افغانانو دده په شهادت خواشني څرګنده کړي او دئ يې  دملت یوزړه ور قوماندان او نه هيریدونکي ضایع بللي ، دهیواد دولسمشر څخه نیولي بیا دافغانستان دشرق څخه ترغرب او دجنوب څخه ترشماله ټولو قومي مشرانو ، علماي کرامو ، پوځي قوماندانانو ، جهادي او ملي شخصیتونو او عامو خلګو خپل دخواشنۍ مراتب خپاره کړي او دده شهادت  يې دهېواد لپاره نه جبرانیدوکي ضایعه بللي.
د شهید ستر پاسوال عبدالرازق په اړه مو د کندهار بیلابیل شخصیتونه وږغول او ټولو په يوه اواز وویل، چي شهید یو زړور، تجربه کاره، په کارپوه، او باتدبیره نظامي مسؤل وو، چي هيڅکله يي د دښمن په وړاندي ماته نه منل او تل يي د خپل سره په بیه د خپلي خاوري او خلکو ساتنه کول، د دوي له قوله شهید اڅکزي په ډير لوړ مرال د مخالفینو مقابله کول او په هر میدان کي يي د وسلوالو مخالفینو ته سخته ماته ورکول ،خلګو داهم ویل چي ستر پاسوال  شهید عبدالرازق په کندهارکي د ټولو خلګو مشکلاتو ته رسیدګي کول او د امنیتي چارو تر څنګ د کندهار خلګو د اساسي ستونزو د حل په لټه کي وو او تل يې دخلګو ته په ورین تندي جواب ورکاوه او دستونزو په حل کي يې هر اړخیزه همکاري کول.
دیادوني وړ ده، چي دشهید جنازه تېره ورځ جمعه  سهار د کندهار ښار او ولسوالیو دزرګونو  اوسیدونکو  ، د هیواد  دټولو ولایتونو څخه ګڼ شمیر مشهورو څیرو، د ولسي جرګي غړو. د هیواد سیاسي او جهادي شخصیتونو، علماي کرامو ،سپين ږیرو، ځوانانو، قومي مشرانو او دشهید ګڼ شمیر دوستان په ګډون دکندهار ښار د خرقې مطهرې په انګړ کي په خاصو مراسمو سره خاروته وسپارل سوه. روح دي ښاد او جنت فردوس دي په نصیب وي.
بي بي سي پښتو:(د جنرال عبدالرازق ژوند لیک)
۳۹ کلن جنرال عبدالرازق ۱۳۵۸ کال کې په کندهار کې زېږېدلی و. نوموړی اڅکزی پښتون و او پلار یې د کمونیستي حکومتونو پر مهال د مجاهدینو تر څنګ له هغه حکومت سره جنګېده.
ویل کېږي ۱۹۹۴ کال کې طالبانو د جنرال رازق پلار او تره وژلي و او تر څه مودې پورې نوموړی خپله هم له هغوی سره بندي و، چې وروسته وتښتېد.
له هغه وروسته نوموړی د طالبانو له مخالفانو سره یو ځای و او تر څه مودې پورې یې له هغوی سره جګړه وکړه.
د طالبانو حکومت له ړنګېدو وروسته ښاغلی رازق د حامد کرزي له حکومت سره یو ځای سو او په سپین بولدک کې د سرحدي پولیسو مشرۍ پر دنده وګومارل سو.
وروسته کندهار ښار ته وغوښتل سو او ۲۰۰۸ کال کې یې لومړی ځل د بهرنیو ځواکونو له ملاتړه پرته د کندهار محله جات کې د افغان ځواکونو خپلواک عملیات پیل کړل.
۲۰۱۱ کال کې د کندهار د پخواني امنیه قومندان خان محمد مجاهد له وژل کېدو وروسته جنرال رازق د هغه ځای ناستي په توګه وګومارل سو. د امنیې قومندان په توګه د کندهار امنیت په ټینګښت کې د نوموړي رول خورا مهم بلل کېده.
جنرال رازق د طالبانو سخت مخالف بلل کېده او د دې تر څنګ د پاکستان پر ضد د توندو نیوکو او څرګندونو له کبله هم مشهور و.
پر نوموړي تورونه و، چې شخصي زندانونه لري، پر تښتولو، ځورونې او بشر ضد جرمونو هم تورن و، خو هغه تل دغه تورونه ردول.
جنرال رازق په کندهار کې چې د طالبانو مرکز و د دغې ډلې په يوۀ سخت غليم بدل سو، خو وروستیو کې یې له افغان ولسمشرۍ ماڼۍ سره هم اړیکي کله ساړه او کله تاوده وو.
آزادۍ راډیو:(جنرال رازق څوک او څنګه د یوه بریالي قوماندان په توګه مطرح سو؟)
څلويښت کلن جنرال عبدالرازق د کندهار د ډنډ ولسوالۍ په منصور کلي کې زېږدلی و، خو د ژوند ډېره برخه يې د کندهار په سپین بولدک ولسوالۍ او د مهاجرت پرمهال د پاکستان په بلوچستان کې تېره کړې وه.
د طالبانو د نظام تر ړنګېدو وروسته، قوماندان رازق د کندهار په سپین بولدک کې د سرحدي پولیسو د قوماندان په توګه دنده پیل کړه.
په ۲۰۰۹ میلادي کال کې چې کله کندهار ناامنه سو او د طالبانو نفوذ تر کندهار ښاره ورسېد، قوماندان رازق د وسله والو طالبانو پرضد پراخ عملیات تر سره کړل.
جنرال عبدالرازق په کندهار کې د طالبانو په مخنیوي کې ډېر مهم رول ولوباوه او په دې توګه نوموړي د ۲۰۱۱ میلادي کال په پای کې د کندهار د پخواني امنیې قوماندان خان محمد مجاهد تر وژل کېدو وروسته، د سرحدي پولیسو د قوماندانۍ تر څنګ، د کندهار د امنيه قوماندان په توګه وټاکل سو.
قوماندان رازق د ازادي راډیو سره په ځانګړې مرکه کې د کندهار په امنیت کې د خپل بریالیتوب راز د خلکو پراخه همکاري بللې او ویلي یې دي:
"کوم وخت چې زه کندهار ته راغلم، په امنیتي ارګانونو کې د کندهار د ځوانانو فیصدي صفر وه، په ګرده کندهار کې زموږ ۷۰ کسه ضابطان وو چې ۱۳ يې د کندهار وو، اوس دوه ويشت کسه تعلیم یافته ظابطان لرم چې دا د خلکو همکاري وه."
پر قوماندان رازق شااوخوا ۳۵ حملې وسوې چې دی ترې روغ وتلی و او یوازې په یوه ځان وژونکې حمله کې سخت ټپي سوی و.
ده خپله ویلي:
"تر پنځه دېرشو ډېرې حملې را باندې سوي، داسې چې موټر مې په راکټ لګېدلی، داسې چې موټر مې پر بم لګېدلی، په کمین کې راګېر سوی یم او انتحاري حملې را باندې سوي دي."
جنرال عبدالرازق سره له دې چې د وسله والو طالبانو سرسخته دښمن بلل کېده، په ورستیو درېیو کلونو کې يې له مرکزي حکومت سره اړیکې ښې نه وې.
په ۲۰۱۴ میلادي کې وروسته تر هغه چې قوماندان رازق خپلو سرتېرو ته په جګړه کې د نیول سويو وسله والو طالبانو د وژل کېدو امر وکړ، پر دغه جنرال د شخصي زندانونو د لرلو او د مخالفینو د شکنجه کولو تورونه پورې سول.
نوموړي دغه راز یوه اوونۍ مخکې خپلو سرتېرو ته وویل چې پر ډیورند کرښه د اغزن سیم لګولو ته اجازه نه ورکوي.
جنرال رازق په لوبو کې فوټبال خوښاوه، له نوموړي درې ښځې، شپږ زامن او اووه لوڼې پاتې سوي.
مشرانو جرګه
د یادې جرګې مشر فضل‌الهادي مسلمیار د سې شنبې «۱۳۹۷ کال د لړم ۰۱» د ورځې په عمومي غونډه کې وویل چې د جنرال عبدالرازق اڅکزي وژنه دردوونکې ده، خو په وینا یې د دغې پېښې د څرنګوالي په تړاو د حکومتي چارواکو څرګندونې د قناعت وړ نه‌دي.
دا دردوونکې پېښه ده او زغمل‌ یې ډېر سخت دي او هر یو باید جنرال رازق جوړ سو او له هېواد نه دفاع وکړو، په دې اړه د خلکو قناعت نه‌دی حاصل سوی، باید خلکو او نړیوالو ته وضاحت ورکړل سي.
مشرانو جرګې همدارنګه پرېکړه وکړه چې د حقیقت موندنې یو پلاوی به کندهار ته لېږي او همدا شان د پولیسو ملي اکاډمي دې د جنرال عبدالرازق په نوم ونومول سي.​
د هغه په نامه نومول سوي ځايونه
١. (کندهار): په کندهار ښار کې د جمهوریت له څلور لاري تر هوایي میدان پور غزېدلی سړک د جنرال عبدالرازق په نوم ونومول سو. ٢. (پروان): د پروان مرکز چاریکارو ښار یو سړک د جنرال رازق په نوم نومول شوی دی. ٣. (کندوز): په کندوز کې يو لوی سړک د جنرال رازق په نوم ونومول سو ۴. (ميدان وردګ): د میدان ښار د ناصراباد مینې څلویښت متره سړک د شهید سترجنرال عبدالرازق اڅکزي په نوم ونومول سو. ۵. (بغلان): د بغلان ولایت په پلخمري ښار کي یوه لوی سړک او څلی د سولي، ملي یووالي او خپلواکۍ د اتل ستر جنرال عبدالرازق په نوم ونومول سول. ۶. (کندز): د کندز د هوايي ډګر لاره د جنرال رازق په نوم ونومول سوه. ۷. (کابل): د حامدکرزي بین المللي هوایي ډګر څلور لارې ۸. (کندهار):د کندهار د پولیسو اکاډمي. ٩. (ميدان وردګ): په میدان وردګو کي یو سړک د خپلواکۍ د شهید ستر پاسوال عبدالرازق اڅکزي په نوم ونومول سو. ١٠. (هرات): په هرات ولايت کي يو څلور لارې د شهيد سترجنرال عبدالرازق آڅکزۍ په نوم ونومول سول. ١١. (زابل): د زابل په کلات ښار کې یو سړک د شهید جنرال عبدالرازق اڅکزي په نوم و نومول سو
نور
وېشنيزه:کندهار وېشنيزه:1979 زېږېدنې وېشنيزه:کندهاریان
په افغانستان کې د ۲۰۲۰ زکال د مۍ میاشتې بریدونه
د ۲۰۲۰ زکال په مۍ میاشت کې په افغانستان کې د یاغیانو له خوا یو لړ بریدونه ترسره شول؛ دغه بریدونه هغه مهال پیل شول چې طالبانو د بلخ په زارع ولسوالۍ او د هلمند په ګرشک ولسوالۍ کې د مۍ میاشتې په لومړۍ او دریمه نېټه ۲۰ افغان سرتېري مړه او ۲۹ تنه نور ټپیان کړل. د مۍ په ۱۲مه نېټه طالبانو په کابل کې د یو روغتون د زیږونونو په برخې او د ننګرهار په کوز کنړ (ښېوه) ولسوالۍ کې د جنازې په مراسمو برید وکړ چې د نویو زېږېدلو ماشومانو، میندو، نرسانو او ویرجنو کسانو په ګډون یې ۵۶ تنه ووژل او ۱۴۸ نور یې ټپیان کړل. د داعش د خراسان ډلې د جنازې پر مراسمو د برید مسئولیت پر غاړه واخیست، خو هېڅ ډلې په روغتون باندې د برید مسئولیت وه نه مانه.
د افغانستان دولت د مۍ د ۱۲مې نېټې په بریدونو کې طالبان پړه وبلل او افغان امنیتي ځواکونو ته یې امر وکړ چې په طالبانو او نورو یاغي ډلو باندې بریدونو ته زور ورکړي. ورته مهال طالبانو په دغه برید کې لاس لرل رد کړل. د متحده ایالاتو دولت وویل چې داعش ته اړوندې د خراسان ډلې د مۍ د ۱۲مې بریدونه ترسره کړي نه طالبانو؛ خو دغه ادعا د افغان چارواکو له خوا رد شوه.
طالبانو اعلان وکړ چې په دوی باندې د مۍ د ۱۲مې نېټې د بریدونو د پړې اچولو له امله به پر افغان دولت غچ اخیستونکي بریدونه ترسره کړي او له همدې امله یې په ګردیز او غزني ولایتونو کې ځانمرګي بریدونه ترسره کړل چې په پایله کې یې د افغانستان د ملي امنیت د ادارې ۹ افسران او پنځه ملکي وګړي ووژل شول او ۶۹ تنه نور ټپیان شول. په دې پسې طالبانو هڅه وکړه چې کندز ولایت ونیسي؛ دوی د کندز په ښار کې په امنیتي پوستو بریدونه وکړل چې له امله یې ۹ سرتېري او ۴ ملکي وګړي ووژل شول او ۷۳ تنه نور ټپیان شول. د کندز ولایت د نیولو په موخه د طالبانو برید د افغان ملي امنیتي ځواکونو له خوا دفع کړای شو.
مخینه
د ۲۰۲۰ زکال د فبروري په ۲۹مه متحده ایالاتو په قطر هېواد کې له طالبانو سره د هوکړې په لاسلیک کولو سره له افغانستان څخه د خپلو ځواکونو د ویستلو شرایط وټاکل. ورته مهال د دغې هوکړې وروسته طالبانو د افغان ملي امنیتي ځواکونو پر وړاندې خپلو بریدونو ته زور ورکړ. له هوکړې څخه وروسته ۴۵ ورځو کې (د ۲۰۲۱ زکال د مارچ میاشتې له لومړۍ نېټې څخه د اپرېل تر ۱۵ نېټې پورې) طالبانو په افغانستان کې څه باندې ۴۵۰۰ بریدونه ترسره کړل چې د تېر کال د همدغه وخت په پرتله یې ۷۰ سلنه زیاتوالی درلود. په دغه مهال کې څه باندې ۹۰۰ افغان سرتېري ووژل شول، چې د تېرکال په همدغه موده کې یې ۵۲۰ تنه تلفات لرل. ورته مهال د دغې هوکړې له امله په طالب یاغیانو باندې د امریکا د هوایي بریدونو د درېدو له امله په دغه دوره کې د دغې ډلې د وژل شوو غړو شمېر د تېرکال له ۱۶۶۰ تنو څخه ۶۱۰ تنو ته راکم شو. د پنټاګون ویاند جاناتان هافتمن وویل چې طالبانو په افغانستان کې د ائتلافي ځواکونو پر وړاندې خپل بریدونه درولي، خو لا هم په دغه هېواد کې تاوتریخوالي په خپله لوړه کچه دي او «د دیپلماتیکي حل لارې لپاره شرایط نه برابروي».
د مۍ د میاشتې له دوولسمې نېټې وړاندې د یاغیانو بریدونه
د مۍ په لومړۍ نېټه طالبانو د شپې پر مهال د بلخ ولایت په زارع ولسوالۍ برید وکړ چې له امله یې د افغان ملي امنیتي ځواکونو ۱۳ تنه سرتېري مړه او ۱۷ نور ټپیان شول. د مۍ په ۲مه له چاودېدونکو توکو ډک یو موټرسایکل ته د لغمان ولایت په مهترلام ښار کې د دغه ولایت د بندخونې په دروازه کې چاودنه ورکړل شوه چې له امله یې درې ملکي وګړي مړه او د افغان امنیتي ځواکونو ۴ سرتېري ټپیان شول. د ټپیانو په ډله کې د لغمان ولایت د بندخونې مشر نوراحمد هم شامل و.
د مۍ په ۳مه نېټه د هلمند ولایت په ګرشک ولسوالۍ کې د ملي امنیت په مدیریت باندې د یو موټر بم د چاودنې له امله ۷ افغان سرتېري مړه او شاوخوا ۱۲ تنه ټپیان شول. په دغه برید کې له چاودېدونکو توکو ډک مازدا موټر څخه ګټنه شوې وه چې د ځانمرګي بریدګر له خوا د دغه ادارې د دروازې په خوله کې چاودنه ورکړل شوه او د دغه مدیریت ودانۍ په کې ډېر زیان وه نه لید؛ طالبانو د دغه برید مسئولیت پر غاړه واخیست. د مۍ په ۳مه د روژې په مبارکه میاشت کې د ماسخوتن د لمانځه پر مهال طالبانو د پکتیکا ولایت د خیرکوټ سیمې یو جومات ته لاسي ماین ور وغورځاوه چې له امله یې ۲۰ لمونځ کوونکي ټپیان شول.
د مۍ میاشتې په ۴مه نېټه د افغانستان د برېښنا شرکت څلور کارکوونکي د یو ځای پر ځای شوي ماین د چاودنې له امله هغه مهال ټپیان شول چې د وسله والو له خوا د برېښنا د یوې تخریب شوې پایې د جوړولو وروسته د کابل له شمال څخه کابل ښار ته پر لار وو؛ له ټپیانو څخه دوه تنو یې ناوړه روغتايي حالت درلود. په همدغه ورځ په کندهار ولایت کې یوه ښځینه پولیسه ووژل شوه؛ دا په تېرو دوه میاشتو کې پنځمه ښځینه پولیسه وه چې په دغه ولایت کې ووژل شوه. هېڅ ډلې د دغه قتل مسئولیت وه نه مانه. د مۍ په ۷مه د خوست ولایت په نادرشاه کوټ ولسوالۍ کې د یو واټ ته څېرمه ماین په چاودنه کې د خوست ولایت امنیه قوماندان جنرال سید احمد بابازی، د هغه سکرټر او یو ساتونکی ووژل شول او یو بل تن ټپي شو. طالبانو د دغه برید مسئولیت ومانه.
د مې د ۱۲مې نېټې له بریدونو یوازې دوه ورځې وړاندې د مۍ د ۱۰مې نېټې پر شپه طالبانو د کابل ختیځ ته د لغمان ولایت په علیشنګ ولسوالۍ کې د افغان امنیتي ځواکونو په یوه کاروان او د هغو پر امنیتي پوستې خونړی ځانمرګی برید وکړ. ۲۷ افغان سرتیري ووژل شول او څو پوځي موټر له منځه ولاړل، په داسې حال کې چې د دغه برید له امله ۹ نور سرتېري په بشپړ ډول لادرکه شول.
د مۍ د ۱۲مې نېټې بریدونه
د ۲۰۲۰ زکال د مۍ د ۱۲مې نېټې د سهار په ۱۰ بجو درې وسله والو کسانو چې د پولیسو جامې یې پر تن وې په کابل کې یې د اتاترک د ماشومانو د روغتون د زېږونونو په څانګه کې په ډزو پیل وکړ. دغه روغتون د کابل ښار په لویدیځ کې د دشت برچي په سیمه کې موقعیت لري چې د بې پولې ډاکټرانو د بنسټ له خوا ورسره مرسته کېږي. برید کوونکو ۲۴ تنه ووژل او ۱۶ تنه یې ټپیان کړل. د وژل شوو په ډله کې دوه ماشومان، یوه قابله او ۱۶ میندې شاملې وې چې د زیږون په حالت کې وې یا هم په تازګۍ سره یې ماشومان زېږولي و. درې میندې د هغوی په بطن کې د نه زېږېدلو ماشومانو سره یوځای د زیږون په خونه کې په ډزو ووژل شوې.
وسله والو کسانو د روغتون دروازې ته له نږدې برخو څخه په تېرېدو ځانونه په مستقیمه بڼه د روغتون د زېږونونو برخې ته ورساوه او یوازې په همدغه برخه یې برید وکړ. له ۸۰ څخه زیاتې مېرمنې، ماشومان او کارکوونکي چې د دغو په ډله کې درې بهرني وګړي هم شامل و په خوندي بڼه له روغتون وویستل شول؛ برید کوونکي د افغانستان د ملي امنیتي ځواکونو او د هغوی د همکارو نارویژي ځانګړو ځواکونو له خوا ووژل شول.
د کابل له برید شاوخوا یو ساعت وروسته د ننګرهار ولایت په کوز کنړ ولسوالۍ (ښېوې ولسوالۍ) کې د دغې ولسوالۍ د پولیسو د پخواني قوماندان شیخ اکرم د جنازې په مراسمو کې چې له برید یوه ورځ وړاندې د زړه د درېدو له امله مړ شوی و؛ ځانمرګی برید ترسره شو. په دغه چاودنه کې ۳۲ تنه ووژل شول او ۱۳۳ تنه نور ټپیان شول.
د مۍ د ۱۲مې نېټې د بریدونو اړوند غبرګونونه
طالبانو د مۍ د ۱۲مې نېټې په بریدونو کې لاس لرل رد کړل او هغه یې «خواشینونکي» وبلل. په قطر کې د طالبانو د دفتر ویاند سهیل شاهین ادعا وکړه چې: «طالبان هېڅکله په زېږنتون او د جنازې په مراسمو باندې د برید فکر نه لري».
د ملګرو ملتونو عمومي منشي آنتونیو ګوتریش هم دغه بریدونه په کلکه وغندل.
جالگاو
جالگاو د هند يو ښار دی، دا د هند په مهاراشټر ايالت کې دی. دا د هند 99م لوی ښار دی. په کال 2001 کې ددې ښار د وگړو شمېر 368,618 و او بيا په کال 2011 کې چې وگړ شماري وشوه نو د هغه له مخې ددې ښار ابادي 460,468 وه.
وېشنيزه:د هند ښارونه
د بخت په اړه د یوه نامعلوم شاعر شعر
هغه د ورځې سخت کار کاوه
د شپې یې د زړه شېبې په خوارۍ تیرې کړې
له مېلو سره يې خدای پاماني وکړه
له خوښیو يې لاسونه ومینځل
وچ کتابونه يې ولوستل
تر څو یو څه زده کړي
په چټکۍ يې پرمختګ وکړ
بریالیتوب ته ورسید
په باور او جرءت یې ډیر زیار وکېښ
او کله چې بریالی شو
خلکو ویل هغه ډیر بختور وو.
نو د پورتني کیسي څخه موږ دغه پیغام اخلو چي بریا مفته نده او بخت سړی بریا ته نشي رسولي یواځنې شي هغه سخت کار ده چي موږ او تاسې بریا ته رسوي.
۳۹ (عدد)
۳۹ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۳۸ څخه  مخکي او د ۴۰ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۳۹:
په کلینډر کې
۳۹ کولاي سي:
په کیمیا کې
۳۹ د ايتريوم اټومي عدد ده
د ترکيې اقتصاد
د ترکيې اقتصاد لکه څرنګه چې د پيسو نړيوال صندوق له لورې راپېژندل شوی دی، د راڅرګندېدونکي يا هغه بازار اقتصاد دی، چې د پرمختللي بازار ځينې ځانګړتياوې لري مګر ټول معيارونه يې نه شي پوره کولی. ترکيه د اقتصادي همکاريو او پرمختګ سازمان “OECD” او د نړۍ د شل سترو اقتصادي هېوادونو بنسټګړ غړی هېواد دی، چې لومړنی بنسټ په ۱۹۶۱ او دويم په ۱۹۹۹ زکال کې کېښودل شو. دا هېواد له ۱۹۹۵ زکال راهيسې د اروپايي اتحاد او د ترکيې د ګمرکونو اتحاديې “European Union-Turkey Customs Union” غړی دی. ترکيه زياتره وختونه د اقتصادپوهانو او سياسي پوهانو له لورې د نوي صنعتي شوي هېواد په توګه ډلبندي کېږي، په داسې حال کې چې ميريل لېنچ “Merrill Lynch”، نړيوال بانک او “The Economist” برتانوۍ اونيزه ترکيه د راپورته کېدونکي بازار اقتصاد په توګه بيانوي. نړيوال بانک د هېواد د سړي سر عايد له مخې دا هېواد د پورته منځني عايد هېواد په توګه ډلبندي کوي. د “CIA World Factbook” ترکيه د اقتصادي همکاريو او پرمختګ سازمان د بنسټګړ غړي په توګه د هېواد د دريځ له امله د خپلو پرمختللو هېوادونو لښتليک “DCs” کې ګڼي. تر ۲۰۲۱ ز کال پورې د ۸۴،۶ ميليون وګړو په درلودلو سره ترکيه د کرنيزو توليداتو، ټوکر، موټرانو، لېږد رالېږد توکو، جوړښتي يا ساختماني موادو، مصرفي برېښنايي توکو او د کور هوساينې توکو په برخو کې د نړۍ له مخکښو توليدونکو هېوادونو په منځ کې ځای لري.
د ترکيې اومه ناخالص کورنی توليد په ۲۰۱۳ ز کال کې ۹۵۷،۵ بيليون ډالرو ته پورته شو، چې په همدې کال يې د نړۍ ۱۶ ځای خپل کړ، په داسې حال کې چې د سړي سر اومه ناخالص کورنی توليد يې په ۲۰۱۳ ز کال کې ۱۲۴۸۹ ډالر ته پورته شوه، چې له مخې يې ۶۴ ځای درلود. د ترکي لېرې د ارزښت کمېدلو په ځانګړي ډول د ۲۰۱۸-۲۰۲۲ ز کالونو تر منځ د ترکيې د پولي واحد او پور کړکېچ پر مهال د امريکايي ډالر پر بنسټ د ناخالص کورني توليد شمېرنو کې پر وروستي کمښت باندې د پام وړ اغېز درلود. لوړ انفلاسيون د ۲۰۲۰ ز لسيزې په لومړيو کې د ستونزې په توګه دوام لري. د پيسو نړيوال صندوق د اټکلونو له مخې چې د ياد صندوق د ۲۰۲۲ ز کال د اپرېل د پيسو نړيوال صندوق د نړيوال اقتصادي ليد ډيټابېس کې خپاره شول، اټکل شوی دی، چې ترکيه د نړۍ ۲۳ لوی خيالي ناخالص کورنی توليد او د ۲۰۲۲ ز کال په پای کې د PPP يا د پېرودلو د ځواک برابرۍ “purchasing power parity” له لورې ۱۱ لوی ناخالص کورنی توليد لري.
په تېرو شلو کالونو کې د ترکي اقتصاد په مالي او ټولنيزو اړخونو کې ستر پرمختګونه وو. لکه: له ۲۰۰۰ ز کال راهيسې د ګومارنې او منځني عايد برخو کې زیاتوالی. دا هېواد په وروستيو کې د دننيو او باندنيو عواملو او همدا راز د حکومت په اقتصادي سمونونو کې د کمښت له امله خپله اقتصادي وده کې بطي شوی دی. چاپيريال پوهان استدلال کوي، چې د ترکيې اقتصاد په پراخه توګه د جوړښت يا ساختمان او تړون په برخې پورې تړلی دی.
لوی اقتصادي تمايلات
د اروپا د احصائيوي دفتر “Eurostat” د معلوماتو له مخې د ترکيې د سړي سر ناخالص کورنی توليد (GDP) چې د پېر د ځواک معيارونو په واسطه برابر شوی دی، په ۲۰۱۸ ز کال کې د اروپايي ټولنې د منځنۍ کچې يا اوسط په ٪۶۴ کې ودرېد. د ترکيې د کاري ځواک د ٪۵۶،۱ د ګډون کچه د اقتصادي همکاريو او پرمختګ سازمان غړو دولتونو په پرتله خورا ټيټه ده، چې د ٪۷۴ منځنی قيمت لري. ۲۰۱۷ ز هغه دويم پرله پسې کال و، چې له ۵۰۰۰ څخه زيات د لوړ سوچه ارزښت لرونکي اشخاص (چې HNWIs د باور له مخې يې لږ تر لږه يو ميليون ډالر سوچه پانګې درلودلې) په کې له ترکيې څخه ووتل. د دوی د وتلو لاملونه يې د حکومت له لورې له پانګونې څخه د خلکو د ډارولو په موخه د رسنيو ځپنه او د امريکايي ډالر پر وړاندې د پولي ارزښت له لاسه ورکول وو.
د ترکيې د اقتصاد يوه اوږدمهاله ځانګړتيا د سپما ټيټه کچه ده. دا هېواد د رجب طيب اردغان د حکومت له راهيسې د شته حساب خورا ستر او مخ پر وده کسرات پر مخ وړي، چې د ۲۰۱۸ ز کال په جنوري کې ۷،۱ بيليون ډالرو ته رسېدل، په داسې حال کې چې د ټولو ۱۲ مياشتو مالي کسر ۵۱،۶ بيليون ډالرو ته پورته شو، چې په نړيواله کچه د شته حساب له لويو کسراتو څخه و. د هېواد اقتصاد د خصوصي سکتور شتمنۍ د تمويل په موخه د پانګې پر بهيرونو باندې تکيه کړې ده او ترکي بانکونه او لوی شرکتونه يې د تمويل لپاره درانده پورونه اخلي، چې زياتره د باندني پولي واحد په بڼه وي. ترکيه بايد تر دې حالتونو لاندې د کال ۲۰۰ بيليون ډالر ومومي، چې د خپل پراخه شته حساب کسر او د پور بېرته اداينه ورسره تمويل کړي. دا هېواد په دې ډول يوازې د ۸۵ بيليون ډالر ناخالص باندني پولي واحد د زېرمو په درلودلو سره تل د مالي بهيرونو د وچېدلو له ګواښ سره مخامخ دی.
ترکيه له ۲۰۰۴ زکال راهيسې د حکومتي پور د ونډې لپاره د اروپايي ټولنې د “Maastrict” معيارونو ٪۶۰ پوره کوي. په ورته ډول له ۲۰۰۲ څخه تر ۲۰۱۱ ز کال پورې بوديجوي کسر له ٪۱۰ زيات څخه له ٪۳ کم پورې لږ شو، چې د بوديجوي ميزان لپاره د اروپايي ټولنې د “Maastrict” له معيارونو څخه دی. د ۲۰۱۰ ز کال په جنوري کې د پور د ډلبندۍ يا نرخ تاکنې نړيوالې استازولۍ “Moody’s Investors Service” د ترکيې کچه يوه درجه لوړه کړه. په ۲۰۱۲ ز کال کې د پور د نرخ ټاکنې استازولۍ “Fitch” له ۱۸ کلن ځنډ وروسته د ترکيې د پور کچه د پانګونې کچې ته پورته کړه او ورپسې د ۲۰۱۳ ز کال په می کې د اعتبار کچو د استازولۍ “Moody’s Investors Service” له لورې يو ځل بيا ياده اندازه لوړه شوه. دا چې يادې چارې (خدمت) د ترکي حکومت د ونډې کچې د پانګونې تر ټولو ښکته درجه کې پرېښودلې، ترکيې لپاره په دوه لسيزو کې د Moody’s د لومړنۍ پانګونې د درجې ټاکنې او د خدماتو برخې په خپل رسمي بيان کې وويل، چې په مهمو اقتصادي او دولتي مالي پرتلونو يا قياسونو کې د هېواد وروستي او د تمې وړ راتلونکي پرمختګونه د اعتبار يا پور د ډلبندۍ د ودې بنسټ و. د ۲۰۱۸ ز کال په مارچ کې “Moody’s” د رجب طيب اردغان تر مشرۍ لاندې د چک او بيلانس د توږنې په خبرتيا ورکولو سره، د ترکيې خپلواک پور بې ارزښته دريځ کې ډلبندي کړ. د ۲۰۱۸ ز کال په می مياشت کې د اعتبار ټاکنې استازولۍ “Standard & Poor’s” په بې ارزښت ډول د دې هېواد د پور ډلبندي نوره پرې کړه او د ترکيې د پولي واحد لېرې د پلور تر منځ د انفلاسيون لپاره يې د نظريې يا نړۍ ليد په اړه پراخېدونکې اندېښنې ته اشاره وکړه.
د ۲۰۰۹ ز کال دورې په پرتله ترکيه کې د ونډو بيې نږدې دوه برابره شوې. د ۲۰۱۷ ز کال د می پر ۱۰ نېټه بورسا استانبول “Borsa Istanbul” (د “BIST” ۱۰۰ لړيال)، چې د ترکيې د ونډو بازار مهم لړيال دی؛ په ۹۵،۷۳۵ لوړو ټکو کې نوی ثبت جوړ کړ. د ۲۰۱۸ ز کال د جنوري تر ۵ نېټې پورې ياد لړيال ۱۱۶،۶۳۸ ټکو ته ورسېد. که څه هم د ۲۰۱۸ ترکي پولي واحد او پور د کړکېچ په دوره کې، ياد لړيال په می مياشت کې بېرته ۱۰۰،۰۰۰ ته ښکته شو. د جون په لومړيو کې د “BIST-100” لړيال په ۲۰۰۸ ز کال کې له نړيوال مالي کړکېچ راهيسې د ډالر شرايطو کې تر ټولو ټيټې کچې وغورځېد.
په ۲۰۱۷ ز کال کې اقتصادي همکاريو او پرمختګ سازمان “OECD” تمه درلوده، چې ترکيه به د کلنۍ منځنۍ ودې د ٪۴،۹ کچې په درلودلو سره، د ۲۰۱۵ – ۲۰۲۵ ز کالونو پر مهال د OECD غړو له ډلې يو له چټک وده وال (مخ پر وده) اقتصادونو څخه وي. “Moody’s Investors Service” د ۲۰۱۸ ز کال په می کې د ترکيې د اقتصاد لپاره خپل اټکلونه په ۲۰۱۸ کې له ٪۴ څخه ٪۲،۵ او په ۲۰۱۹ کې له ٪۳،۵ څخه ٪۲ ته ښکته کړل.
د ترکيې په اړه د “Financial Times” برتانوۍ ورځپاڼې د ۲۰۱۳ ز کال ځانګړي راپور له مخې د ترکيې سوداګريز رياستونه او حکومتي چارواکي باورمن وو، چې د لېږد ودې د ترلاسه کولو تر ټولو چټکه لاره له دوديز لويديځو بازارونو څخه د باندې پرته ده. په داسې حال کې چې اروپايي اتحاديې د ترکيې له نيمايي څخه د زيات لېږد (صادراتو) ځواب وايه، مګر په ۲۰۱۳ ز کال کې ياده کچه له درېيمې برخې څخه نه زياتېده. که څه هم په ۲۰۱۸ ز کال کې اروپايي اتحاديې ته د تلونکو لېږدونو ونډه بېرته له نيمايي څخه زياته وه. د ترکي شرکتونو د باندنۍ سيده يا مستقيمې پانګونې باندنی بهير د ۲۰۱۷ زکال د باندنۍ پانګونې لړيال “Foreign Investment Index” د معلوماتو له مخې په تېرو ۱۵ کالونو کې ۱۰ برابره زيات شوی دی.
غونډال
سپېڅلی څښتن مو وايي : ((لَّقَدْ كانَ لَكُمْ فى رَسولِ اللَّهِ أُسوَةٌ حَسنَةٌ لِّمَن كانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الاَخِرَ وَ ذَكَرَ اللَّهَ کَثِيراً (الاحزاب/21)= په يقين د خداى د استازي په ژوند كې مو هغو خلكو ته غوره بېلګه ده،چې خداى او د اخرت ورځې ته هېلمن وي او خداى ډېر يادوي.))
ستاېنه يوازې نړۍ پال ته ده،سلام او درود دې زموږ پر ښاغلي او لارښود؛حضرت محمد مصطفى صلى الله عليه و آله وسلم،پر سپېڅلې کورنۍ او عزتمنو اصحابو دې يې وي.
((په رښتيا چې د رسول الله (ص) ژوند غوره بېلګه ده ))
د  رسول الله (ص) سيرت انسانانو ته غوره بېلګه ده.
د  رسول الله (ص) سيرت عبرتناک او د انسان د ودې لامل دى.
د  رسول الله (ص) پر سيرت ټول انسانان پوهېداى او عملي کولاى شي.
د  رسول الله (ص) سيرت د ارواییزو او جسمي ناروغيو درملنه ده.
د  رسول الله (ص) سيرت د انسان ټولنيز پوهاوى زياتوي.
د  رسول الله (ص) سيرت د انسان کړنې مانيزوي.
د  رسول الله (ص) سيرت تل نوى او تازه دى.
د  رسول الله (ص) سيرت يو اخلاقي، عبادي،عرفاني او ټولنيز کړندود دى.
د  رسول الله (ص) سيرت انسان ته وګړه او مقام ورکوي.
د روسيې اقتصاد
د روسيې اقتصاد له طرحه شوي اقتصاد څخه کرار کرار د بازار په محوريت راڅرخېدونکي اقتصاد پر لور لېږدېدلی دی. دا هېواد ډېرې طبيعې سرچينې لري، په ځانګړي ډول د تيلو او طبيعي ګا. په ۲۰۲۱ز کال کې، دا هېواد په اروپا کې پنځم ستر اقتصاد و، د اسمي جي ډي پي پر بنسټ د نړۍ يوولسم ستر اقتصاد او د پي پي پي پر بنسټ د نړۍ شپږم ستر اقتصاد و.
په ۲۰۱۹ز کال کې د تيلو او ګازو سکتور د روسيې د فدرالي بوديجې د عايد نږدې ۴۰٪ او د دې هېواد د صادراتو نږدې ۶۰٪ برخه جوړوله. په ۲۰۱۹ز کال کې، د طبيعي سرچينو او چاپېريال وزارت د هېواد د جي ډي پي ۶۰٪ پورې د طبيعي سرچينو اټکل کړی و. روسيه د سترو اقتصادونو په منځ کې يو له تر ټولو کم بهرني پور لرونکی هېواد دی، که څه هم د دې هېواد د کورنیو عايداتو او شتمنيو تر منځ نابرابري په پرمختلليو هېوادونو کې تر ټولو زياته ده.په ۲۰۲۲ز کال کې پر اوکراين د روسيې له بريد وروسته، دا هېواد د لوېديځې نړۍ او د لوېديځې نړۍ د ايتلافيانو له خوا د ګڼو بنديزونو او پریکونونو سره مخ شو، دا اقدام د روسيې اقتصاد له نړيوال مالي نظام څخه د ګوښه کولو لپاره د «هر ډول اقتصادي او مالي جنګ» په توګه ښودل شوی دی. د بیا ابادونې او پرمختګ لپاره اروپايي بانک  اټکل کړی چې د بنديزونو څخه شوي زيان ته «لږ تر لږه د ۱۹۷۰ز لسيزې څخه وروسته د مهيا کولو تر ټولو ستره ضربه» رسېدلې ده او په ۲۰۲۲ز کال کې به د روسيې اقتصاد تر ۱۰٪ پورې په شا بوځي.
اقتصادي تاريخ
د روسيې اقتصاد بې ثباته دی. له ۱۹۸۹ز کال راهيسې د دې هېواد اداري چاپېريال له سوسياليستي دستوري اقتصاد څخه د پانګوال بازار په نظام بدل شوی و. د روسيې صنعتي جوړښت په هېښونکي ډول د توليد او کرنې په برخه کې له زياتې پانګونې څخه مخ واړاوه او د بازار خدماتو، تيلو، ګاز او کان کيندنې پر لور ولاړ. «ريچارډ کونولي» استدلال کوي چې د وروستيو څلورو پېړيو څخه د روسيې اقتصاد څلور مهمې ځانګړتياوې لري، کومو چې نظام جوړ کړی او د سياسي ګډوډۍ سره سره دوام کوي. تر ټولو لومړی يې د قانوني نظام د کمزورۍ مطلب دا دی چې بې پری محکمې واکمني نه کوي او تړونونه د ستونزو ښکار دي. دويم يې د عصري اقتصادي فعاليتونو وروسته پاتې والی دی، په کومو کې چې په ۱۹۳۰ز لسيزه کې د کروندګرو ډېره بنسټيز کرنه واکمنه وه. درېيم يې د ټيکنالوژۍ وروسته پاتې والی دی، کوم چې په ۱۹۲۰ز لسيزه کې له لوېديځ څخه د پور اخيستلو په مټ يو څه اسانه کړای شوې وه. او څلورم يې د لوېدېځې اروپا او شمالي امریکا په پرتله د ژوند ښکته معيار دی.
د سټالن د واکمنۍ پر مهال صنعتکاري
له ۱۹۷۵ څخه تر ۱۹۸۵ز کال پورې، په بيوروکراسۍ کې فساد او په معلوماتو لاسوهنه معمول ګرځېدلی و، څو د باوري موخو او اسهامو راپور ورکړي، په دې ډول بحران منځ ته راغی. په ۱۹۸۶ز کال کې په پيل کېدو سره، میخايل ګورباچوف د بازار پر بنسټ د سوسيال اقتصاد پر لور حرکت کولو سره د اقتصادي ستونزو د حل هڅه وکړه. د ګورباچوف د « Perestroika» (په پخواني شوروي اتحاد کې اقتصادي او سياسي نظام اصلاحات) تګلارې د شوروي د اقتصاد په بيا تازه کولو کې ناکمې شوې، د دې پر ځای، سياسي او اقتصادي ټوټه ټوټه کېدلو بهير په ۱۹۹۱ز کال کې د شوروي اتحاد د ماتېدو لامل وګرځېد.
د بازار اقتصاد پر لور بدلون (۱۹۹۱-۹۸)
د شوروي اتحاد له سقوط وروسته، روسيه له يو  بنسټيز بدلون څخه تېره شوه، د مرکزي طرحه شوي اقتصاد څخه د نړيوال اړوند بازار اقتصاد پر لور ولاړه. فساد او بې ترتيبه خصوصي کېدلو بهير ستر دولتي شرکتونه سياسي اړوندو «اوليګارچ» ته وسپارل شول، کوم څه چې د ونډو ملکيت په سختۍ سره متمرکز کړ.
د سترو اختلافاتو په منځ کې د دولتي شرکتونو غوڅ اکثريت خصوصي کړای شو او په پايله کې د هغې د خپل ارزښت څخه په ډېر کم قيمت د داخلي خلکو ملکيت وګرځېد. د بېلګې په ډول، د شوروي حکومت پر مهال د يوې کارخانې رئيس به د همدې شرکت مالک ګرځېدو. د حکومت تر پوښښ لاندې، ظالمانه مالي چل ول وشو، کوم څه چې د سوداګرۍ او حکومت په مهمو دندو د ناستو خلکو يوه کوچنۍ ډله شتمنه کړه. د دوی له منځه ډېريو يې په سملاسي ډول خپله نوې شتمني له هېواده بهر په کار واچوله، په دې ډول يې د پانګې پراخه تېښته منځ ته راوړه.
د اقتصاد د سقوط په منځ منځ کې، د حکومتي عايداتو په راټولولو کې ستونزې او د بوديجې د کسر د پوره کولو لپاره پر لنډمهالو پورونو تکيه، د ۱۹۹۸ز کال د روسي مالي بحران لامل وګرځېدل.
د ۱۹۹۰ز لسيزې په اوږدو کې، روسيه د پيسو نړيوال صندوق څخه تر ټولو ستر پور اخيستونکی هېواد و چې دا پور په ټوليز ډول شل ميليارده امريکايي ډالرو ته رسېدو. د پيسو په نړيوال صندوق د دومره ستر پور ورکولو له امله نيوکې شوې وې، ځکه چې روسيې د هغو اصلاحاتو ډېر کم پلي کړي و چې د پيسو لپاره يې ژمنه کړې وه او د دې پيسو یوه ستره برخه «د هغې له اصلي موخې څخه لرې کړای شوې او په ناقانونه ډول د هېواد څخه تښتېدونکې پانګې په جریان کې شاملېدای شوه».
رغېدل او وده (۱۹۹۹-۲۰۰۸)
روسيه د ۱۹۹۸ز کال د اګست مياشتې له مالي بحران څخه په چټکۍ سره بېرته ورغېده، تر يو بريده له دې امله چې د روبل په ارزښت کې کمی راغی، کوم څه چې کورني توليدونکي په ملي او نړيواله کچه زيات د زیاتې سيالۍ وړ وګرځول.
رنګه پوستکي لروکی
رنګه پوستکی يوه قومي څرګندونه ده چې په متحده ايالاتو (عموماً د جيم کرو پر مهال) او نورو هېوادونو کې کا ځينې اخستل کېږي. په ډېرو ځايونو کې، شونې ده چې دا چاره قومي سپکاوی بلل شي، په داسې حال کې چې په سويلي افريقا کې يې ځانګړې معنا خپله کړې ده. له تاريخي اړخه، د دې اصطلاح په کارولو سره هغو کسانو ته اشاره کېږي چې د پوستکې رنګ يې سپين نه وي.
په ډیکشنري کې يې تعريفونه
د رنګه پوستکې ټکی په لومړي ځل په څوارلسمه پېړۍ کې کارول شوی و، خو هغه مهال يې د قوم يا توکم معنا نه درلودله. په سويلي افريقا کې تر ټولو دمخه دا اصطلاح د اتلمسې پېړۍ په دويمه نيمايي کې د هغو خلکو د ډلو د يادولو پر مهال وکارول شوه چې نيمه تور رنګ لري. د اکسفورډ د سينګي (قاموس) پر بنسټ، په دې معنا د colored ويی په لومړي ځل په ۱۷۵۸ز کال کې سويلي امريکا ته د انتونيو دو يولوا د سفر پر مهال د اسپانوي ژبې د « mugeres de color» اصطلاح د ژباړې په توګه وکارول شوه چې معنا يې ده (د رنګه پوستکې لرونکې ښځې).
په متحده ايالاتو کې له دې اصطلاح څخه د نولسم زېږديز کال په لومړيو کې کار واخستل شو، د امريکا له کورنۍ جګړې وروسته دا اصطلاح ازادو شويو مريانو د توکميز وياړ په توګه خپله کړه، تر دې چې د شلمې پېړۍ په دويمه نيمايي کې دا اصطلاح تورپوستو يا افريقايي الاصله امريکايانو د خپل ځان د پېژندنې په توګه وکاروله. له دې کبله چې د جيم کرو د پړاو په اوږدو کې له دې اصطلاح څخه د هغو سيمو يا توکو لپاره کارول کېده چې د افريقايي امريکايانو لپاره ځانګړي دي، دا رنګه پوستکي لرونکي اصطلاح عموماً د سپکاوي په معنا بلل کېږي.
د تاريخ په اوږدو کې له دې اصطلاح څخه بېلا بېلې معناوې اخستل شوي دي. په برتانيايي اصطلاح کې دا اصطلاح «د هغه چا لپاره کارول کېږي چې په د نسل او توکم پر بنسټ يا په بشپړ ډول يا نيمچې غېر سپين پوستی وي» او شونې ده چې په لرغونې يا د سپکاوي په معنا وبلل شي، خو کله چې يوازې يو قوم ته اشاره کېږي بيا نور اصطلاحات غوره بلل کېږي.
متحده ايالات
د نولسمې پېړۍ له منځنيو لسيزو څخه تر د دې پېړۍ تر پايه پورې، په متحده ايالاتو کې د «رنګه پوستکي» اصطلاح تر ډېره بريده د افريقايي الاصله امريکايانو لپاره کارول کېده، تر ډېره بريده له دې امله چې هم سپين پوستو او هم تور پوستو امريکايانو دا اصطلاح په پراخه معنا منلې وه، په دې ډول چې د شريک توکم (او تر کمې اندازې، اسيايي الاصله امريکايان او نور توکميزو لږکي) او همدا راز هغه خلک هم پکې شامل وو چې (په بشپړ ډول له تورپوستي نسل څخه و) هم پکې شامل و. دوی خپل ځانونه افريقايان يا نه بلل يا يې نه منله چې دوی افريقايان دی او نه يې غوښتل چې تور پوستي په دی فشار راوړي تر څو دوی بيا په افريقايي مستعمره کې مېشت شي اوی دوی ويل چې دوی له سپين پوستو امريکايانو څخه زيات دومره افريقايان نه دي څومره چې سپين سپين پوستي امريکايان اروپايان دي. د افريقيانو پر ځای يې د «رنګه» اصطلاح زياته غوره ګڼله او يا يې د «نيګرو» اصطلاح ډېره کره بلله. په دې ډول، د «نيګرو/تورپوستی» اصطلاح وروسته بيا له مدني حقوقي خوځښت څخه بهر شوه؛ ځکه دا هغه اصطلاح وبلل شوه چې د مرييتوب پر مهال د سپين پوستکي لرونکو له خوا کارو لکېده او د طابعيت سره يې اړيکه درلودله. د تور د ځواک د خوځښت له خوا په ۱۹۶۰ز کلونو کې د «تور» اصطلاح غوره بلل کېده، همدا راز سخت دريخي هيوادپاله تور پوستي (تور مسلمانان او تور پړانګان)، پان افريقايي پالان (ستوکلي کارمايکل، د نه تاوتريخوالي د همغږي کوونکي کميټې د زده کوونکو مشر او سياسي پر مختلونکي. په ۱۹۶۰ز کلونو کې د ډېرو خلکو له خوا د خپل ځان د پېژندلو د توکميزې اصطلاح په توګه د «تور» په نست «نيګرو» اصطلاح غوره بلل کېده، په ۱۹۷۰ز کلونو کې او د ۱۹۸۰ز کلونو په لومړيو کې د «تور» اصطلاح ډېر پلوی کېدو. د اين پي ار د راپور پر بنسټ د «رنګه خلکو» اصطلاح کارول په هغو کتابونو کې تر ډېره بريده کارول شوې چې په ۱۹۷۰ز کلونو کې خپاره شوي دي. په هر حال، په دې وروستيو کې ځېنو خلک د «افريقايي امريکايي» يا «افريقايي-امريکايي»  اصطلاح د بيا راژوندي کولو غوښتنه کړې او دا په دې موخه چې د پوستکي له رنګ څخه پام بلې خوا ته واړوي.
په ۱۹۵۰ز مو کلونو کې په لوېديځه جلا شوې ويرجينيا کې د پراخېدو په اړه د هاروارډ پروفيسر هنري لويس ګيتس جونير ليکلي : «د رنګه پوستکي لرونکو خلکو په درې سيمو کې ژوند کاوه چې په څرګند ډول ټاکل شوي وو، لکه چې په رسۍ يا په دروازو سره جلا شوي وي». «د رنګه سيمې ته ښه راغلاست، کېدای شي چې په يو ليکتوغ لېکل شوي وای...په حقيقت کې، د رنګه وو نړۍ تر ډېره بريده يوه سيمه نه، بلکې د اوسېدو شرايې و». ګېټس يادونه کوي چې «زما د ماشومتوب په ډېره موده کې موږ نه شول کولای په يو رستوانت کې خوراک وکو يا په يو هوټل کې وېده شو، موږ نه شول کولای ځانګړی تشناب وکاروو يا په يو دوکان کې جامې په ځان وګورو». د هغه مور د غبرګون په ډول ځکه جامې وانه اخستې چې هغې ته يې په ځآن د کتلو اجاز نه وه. هغه په څرګند ډول له يو سپين پوستکي سړي څخه واورېدل چې د هغه پلار ته يې په بد نوم غږ کولو: «له اوږدې چوپتيا وروسته زما پلار وويل، بچيه هغه زما نوم پېژني. هغه ټولو رنګه خلکو ته د جورج نوم اخلي». کله چې ګيټس د اکا لور په سيمه ايزه لېسه کې د هڅوونکو لومړۍ مشره وګرځېده، هغې ته اجازه نه وه ورکول شوې چې له ډلې سره يو ځای کېني او له يوې پيالې څخه څښاک وکړي، بلکې بايد له مېز سره نژدې درېدلې وای او بايد د کاغذ په يوه پايله يې څښاک کړې وای. ګيټس همدا راز په ۱۹۹۵ز کال کې د هغه په کتاب کې د خپلې تجربې په اړه لېکي چې د کتاب نوم يې دی «رنګه خلک: يوه خاطره.
په متحده ايالاتو کې د سرشمېرنې شرايط
په ۱۸۵۱ز کال کې، په نيويارک ټايمز کې د «رنګه نفوس» په اړه يوه لېکنه وشوه. په ۱۸۶۳ز کال کې، د جګړې وزارت د رنګه سرتېرو يوه اداره جوړه کړه.
د متحده ايالاتو په لومړيو دولسو سرشمېرنو کې رنګه خلک شمېرل شوي وو چې په ۱۹۰۰ز کال کې يې شمېر نهه ميليونو ته رسېدو. د ۱۹۱۰-۱۹۶۰ز کلونو سرشمېرنه کې «نيګروز» شمېرل شوي وو.
د رنګه پوستکي لرونکو د پرمختګ لپاره په ملي ټولنه کې شرطونه (NAACP)
دا اصطلاح اوس هم «د رنګه پوستکي لرونکو خلکو د پرمختګ لپاره ملي ټولنه» په نوم کې کارول کېږي. په ۲۰۰۸ز کال کې د دې ټولنې د اړيکو مدير کارلا سيمز وويل «د رنګه اصطلاح د سپکاوي نه ده، [NAACP] ټولنې د رنګه ټکی وکارولو ځکه چې په ۱۹۰۹ز کال کې کله چې د دې ټولنې بنسټ کېښودل شو، دې ټکي تر ټولو مثبته معنا درلودله. دا لرغونې او له وخت تېره اصطلاح ده خو د سپکاوي په معنا نه ده». په هر حال، NAACP اوسمهال ډېر کم خپل پوره نوم کاروي او دا پرېکړه يې ډېر کم وخت وروسته له هغه وکړه کله چې د «نيګرو متحده کالج» يوازې UNCF يا United Fund نوم کارول پيل کړل.
سويلي افريقا
په سويلي افريقا او ورڅېرمه هيوادونو کې، د رنګه پوستکي لرونکي اصطلاح، د سويلي افريقا د هغو اصلي اوسېدونکو توکميزو ډلو ته کارول کېږي چې په دې سيمه کې د مېشت شويو خلکو له يو څخه د زياتو له نسل څخه وي، په دوی کې اصلي اوسېدونکي (خويسان، بانتو او نور)، سپين (د افريکانر په ګډون)، استرونيسان، ختېځ اسيايان يا سويلي اسيايان  شامل دي. د توکمپالنې پر مهال، سويلي افريقا په پراخه ډول خپل نفوس په څلورو توکمونو وېشلی و چې نومونه يې دا دي: تور، سپين، رنګه او هنديان.
اشترومیکا
اشترومیکا ښار په مقدونیایي Струмица) د شمالي مقدونیه هیواد په سویل ختیځ ښار کې موقیعت لري.
محافظه وسطي (بحرين)
د بحرين وسطي محافظه يا د بحرين منځنی ولايت ، د بحرين د پنځو محافظو څخه يوه ده۔
نور ولولئ
وېشنيزه:بحرين وېشنيزه:د بحرين محافظات
پخلی
پخلی د خوړلو لپاره د خواړو د چمتو کولو يا پخولو کړنې ته وايي. همدا ويی د خواړو پخولو ټولې طريقې په ځان کې رانغاړي. پدې کې ډېرې داسې گڼ شمېر طريقې، د بېلابېلو شيانو او اوزارو گډون چې د خواړو خوند او يا هاضمې کې مرسته کوي دا ټول راځي. دا د خوړلو لپاره د وړ خوړنتوکو د ټاکلو، د خوړنتوکو د تللو او د هيلمنو پايلو په موخه، د خوړنتوکو د يوځای کولو يوه باترتيبه پروسه گڼل کېږي. هغه څه چې په پای کې لاس ته راغلي پاخه شوي خواړه اغېزمن کوي، هغه د بېلابېلو خوړنتوکو شتون،
اميرالمومنين
اميرالمومنين یوازی په اسلامی نړۍ کی د مسلمانو د هغه مشر څخه عبارت دی چی د یو اسلامی دولت قیادت ولری. داسلام په تاریخ کی راغلی دی چی حضرت علی (کرم) یو د ښو مثالونو څخه دی.
نور
وېشنيزه:اسلام
د ليکوالۍ هنر
مخکې له دې، چې د ليکواى په فن ځانگړې خبرې و کړو ښه دا وي، چې په لومړي قدم کې د ليک په تېر تاريخ لنډ نظر واچوو. هغه وخت چې د آدم (ع) خلقت و شو او د ده له پښتۍ بي بي هوا پيدا شوه او بيا د الله (ج) په امر د ځمکې پر مخ په خلافت و گمارل شول او د نسل د زياتيدو هدايت ورته وشو، نو روښانه ده چې د ژبې له نعمت نه يې هم برخمن کړل دوى دخپلو غوښتنو د انتقال لپاره غږونه ايستل د نسل په زياتيدو او پر ځمکه د دوى په خپريدو بيا دا ستوزه هم پيداشوه، چې دوى نه شوى کولاى خپل مقصده ورسوي، د دې اړتيا د پوره کولولپاره يې يو شمير نښې په قرار دادي بڼه ومنلې د بيلگې په توگه له دغې نښې څخه به يې مراد لمر و اويا له دغې نښې څخه  په غر مراديده. همدا چې ولسونه منځ ته راغلل، ټولنه جوړه شوه، وگړي ډير شول نو دغو نښو هم د دوى د اړتيا ځواب نه شوي ويلاى نو ځکه يې خپلو اوازونو ته بڼې وټاکلې، هر اواز ته يې يو شکل مانه او په دې ترتيب د وخت په تيريدو دغه اوسني توري د خاصو اوازونو لپاره ومنل شول او بيا يې ترې ليک ليکل پيل کړل په دې تر تيب د ليک د پيدايښت سلسله له همدې ځايه پيليږي. د ليک لومړنې مخترعين فنيقان بلل شوي چې له هغو نه پخوانيو يو نانيانو يا لاتينيانو او بيا د ارپايانو اقتباس وکړ او له دعو اثوري حروفو څخه بيا د ختيځو هيوادونو ليک دود رامنځته شو.
ليک څه ته وايې؟ په پورته بحث کې مو دليک په تاريخ لنډه رڼا واچو له اوس به راشو دې ته چې ليک څه ته وايې؟
ليک: ليک دادى، چې د هغه پ وسيله خپل افکار بل چاته څرگند کړى شي او له غائبو خپلوانو سره د قلم په ژبه خبرې وشي. داڅوقسمه دي: الف: کورني ليکونه ب: د خپلوۍ ليکونه ج: تجارتي ليکونه د: اجتماعي ليکونه هـ: علمي او ادبي ليکونه
انشاء يا ليکنه:
انشاء د عربو په لغت کې ايجاد او نوي شي او اختراع ته وايې. مگر په ادبي اصتلاح هغه ليک او بيان دي چې له خپله فکره وليکل شي يا به بل عبارت هغه علم دي چې هر ليکونکى د هغه په مرسته کولاى شي چې خپل افکار په ښه صورت د الفاظو په واسطه ښکاره کړي او له انشاء څخه اساسي غرض د نوي مضمون پيداکول او په ښو الفاظو کې مجسم کول دي.
د شکل له مخې د انشا ډولونه:
دشکل له مخې انشا هم په نثر او هم په نظم کې پر لاندي څلورو برخو باندي ويشل کيږي.
لومړى تمثيلي انشا:
دا هغه انشا ده چې ليکوال، اديب او شاعر خپل مضمون يا ليکنه داسي ترتيب کړي چې د هغه مضمون او ليکنه په ويلو او يا لوستلو او يا اوريدل باني د هغه او يا هغو په ذهنونو او فکرونو کې داسې يو احساس او درک را پيداکړي کوم چې پخپله د ليکونکې په ذهن کې راپيدا شوي او ده په خپل ذهن او فکر کې انځور کړي دى لکه ځنې اشعار او يا داستانونه.
دوهم تشريحي انشاء:
تشريحي انشاء ته وايې چې ليکوال، اديب او يا شاعر خپله ليکنه او يا مضمون داسي وليکي چې د موضوع موخه په هغه ليکنه کې د تشريح او تفسير په ډول پکې رانخښتي وي لکه په دې بيت کې: د عقرب شپيره جلوه کې د بيلتون زهر دي نغښتي د بلبلو کوچوبار دي د گلبڼ توټي سوې لښتي
درېيم استدلالي انشاء:
د گلانو په گلشن کې څه توپير را معلوميږي دې حقله کې چې راتاودي يو رنگ نه رامعلوميږي
په پورته بيت کې يو داسي استدلال راعلى دي، چې اوريتونکى مجبور دى چې يې له دې چې هغه و غواړي او يا ونه غواړي بايد د هغه په ذهن کې يو مخيزه تحليل او استدلال رامنځنته شي. او يا د نثر په مثال کې د گل پاچا الفت هغه مضمون چې د (زاړه فکر) تر سر ليک شوى دي.
څلورم داستاني او حکايوي انشاء:
دا بايد داسي يوه انشا ده چې په يوه ليکنه کې د يو چا او يا دنوې پېښي او پديدې حکايت د داستان په ډول راوړل شوي وي، د دې ډول انشاء مثالونه هم په نظم او نثر کې ډېر زيات دي چې لاندي څوبيتونه د نظم په مثال کې راوړلاى شو. سالار د زمانې وي هم اتل د دې خطي وي قربان دي تر تدبير شو دروږونه درلېږم ته بابا د ولسو يې هم نيکه د پرگنويې د ملک ملي واکداره ولسونه درليږم محمد دې قهرمان وو، اشرف دي ستر انسان وو حسين د اديب ستورى سو غاتونه در ليږم )ترپايه( دانظم ډېر او ږد دى د (پوړندي) کتاب کې راغلى دي. په نثر کې هم زيات مثالونه شته، چې زيات کتابونه پرې ډک دي لکه: کونډه نجلۍ، پېغله، هغه ليونۍ وه، ښوونکى او داسي نور
د انشاء درې گونې برخې:
۱) سريزه: کله چې غواړئ دې يوې واقعې په هکله خبرې وکړئ لومړى دنو موړې پښې د ځاي او وخت په هکله بشپړ معلومات ورکړئ او وروسته بيا په اصل موضوع لاس پورې کړئ. دغه د اصل موضوع نه وړاندې چې تاسو په کوم شي خبرې کوئ دغې خبرو ته سريزه وايې. چې د انشا لومړى برخه جوړوي.
۲) متن يا شرح: متن د انشا دوهمه برخه ده چې په دې برخه کې ليکوال د موضوع په اصل مطلب باندي غږيږي او په پوره ډول پکې موضوع څېړل شي. د انشا دا برخه ډيره مهمه ده او بايد د موضوع ټول اړخونه پکې ښه وڅېړل شي.
۳) نيجه يا پاي: کله چې خپلې ليکنې ته مو سريزه ورکړه او بيا مو په اصل مطلب هم پيل وکړ او هغه مو هم وليکه نو ايا داسې په وکولاى شي چې په يو وار موضوع خوشي کړئ او ترې په شاشئ او ختمه يې کړئ؟ البته چې هيڅ کله نه! ښه ليکوال دښه موټر چلونکي حيثيت لري چې کله غواړي موټر ودروي او يقيني وي چې منزل ته رسيدلي نو ورو ورو د موټر سرعت کموي او بيا نو په ارامى بريک نيسي او موټر دريږي ليکوال هم بايد په يو وار ليکنه ونه دروي بلکه په ډېره اوښيارۍ خپله ليکنه په داسې کلمو او عباراتو راغونډه کړي چې لوستونکى د خپلي ليکنې پاي يا نتيجې ته ورسوي او لوستونکې د گمان ونکړي چې ليکنه نور چزيات هم لري او يا نا تمامه ده. محمد صديق روهى په خپل اثر څېړنې لارښود کې ليکي ( په دې برخه کې خېړونکى د خپلې څېړنې او ليکنې و ارزښت بحث کوي نيمگړتياوې يې هم را بر سېره کوي ا ځنې ضروري ټگې چې له ده نه پاتې شوې وي او څېړنه يې ضروري بريښي لوستونکو ته څرگندوي که نتيجه کوم عملي مفاد لري د هغې تطبيقي اړخ هم شرح کيږي).
د ښې انشا صفات
د هره ليکنه له دوه اړخه د ارزيابۍ وړ ده. الف: پيغام له دې اړخه يوه ښه ليکنه ددې صفاتو لرونکې وي.
۲- د مخاطب له غوښتنو سره هماهنگي: هره ليکنه ځانته خاص لوستونکې لري ليکوال بايد پوه وي چې ليکنه يې د چا لپاره ده د ماشومانو ځوانانو او يا په ځانگړي برخه کې د تخصص لرونکو ته. ليکوال بايد د مخاطبو د سنينو په پام کې نيولو سره ليکنه پيل لو بشپړه کړي.
ب: انشا
د ليکوالۍ د اصول په بنياد بايد يو ښه دانو لاندينيو اصولو لرونکې وي:
۱- رواني او ساده گي: هر څومره چې لغات ساده او روان وي د ليک په ښايستوب کې مرسته کوي. يو شمير کسان دي غواړي په خپلو ليکنو کې مغلق او پېچلي لغات، اصطلاحگانې او تر کيبات و کاروي، دوي نه دي پوه چې او س خلک په داسې ليکنو سر نخوږوي او يوازې غواړي چې له ليکنو نوې موضوغ گانې ترلاسه کړي.
۲- يو والۍ او وحدت: د موضوع تر منځ وحدت هم دې ښې انشا يوه نښه ده. هره موضوع بايد يوه اساسي يا اصلي او څو فرعي پيغامونه لري. اصلي پيغام بايد د ليکنې تر پانه پورې و ساتل شي او فرعي پيغامونه هم بايد دومره ډېر نشي چې اصلي پيغام تر خپلې اغيزې لاندې راولي.
۳- ښايستوب: له لفظي او معنوي ښايستونو، اصطلاحگانو، متلونو او تليمح گانو گټه اخيستنه ليکنې ته جذايبيت وربښي. په دې شرط چې له افراط نه کار وانخيستل شې. ۴- د قلم د عفت ساتل: د قلم د عفت ساتل په دې مانا چې ليکوال بايد د رکيکو او ادب له چو کاټه نه بهر الفاظ په ليکنه کې ونه کاروي دا ځکه چې د اکار ليکوال او ليکنه دواړه د خلکو له سترگو غورځوي.
۵- امانتداري: ليکوال بايد د هر مهم مطلب د نقل په صورت کې د هغه موخذ ذکر کړي او د ليکنې په پاي کې يې وليکي. حتى که دا نقل يوه جمله او يا نوه وړه اصطلاح هم وي هغه بايد په لينديو کې وليکل شي پرته له دې ليکنه له اعتباره لويږي او ددې کار کړونکي ادبي غل بلل کېږي.
۶- موسيقي او اهنگ: دا په دې مانا چې بايد جملو کې وزن او قافيه او د لنډو او لوړو او ازونو تکرار په سمه توگه وشي. ځکه د اکار جملو ته موسيقي او اهنگ وربښي او ليکنې ته ښايسته ورکوي.
۸- ښکلى جوړښت: يوه ليکنه له سريزه پيليږي بيا له پلوه ددې لاندې ټکو لرونکې وي.
الف: منطقي نظم: هره ليکنه له سريزې پيليږي بيا اصل موضوع او په پايله تماميږي. ليکوال دې ټکي ته په پام کې نيولو سره بايد داسې ليکنه و کړي چې هره برخه يې له بلې سره د اندازې او موضوع په اساس منطقي نظم ولري داسې نه چې سريزه له اصلې موضوع څخه اوږده او يا اصل موضوع بيځايه ډېره و غزول شي.
ج: سمه املا: الفاظ، ترکيبونه او لغات بايد هم سم وليکل شي اوهم پرې پوه شئ تر هغه چې د هر يوه په مانا نه يې يوه شوي مه يې ليکئ.
د: گرامري جوړښت: د گرامر مراعات په ليکنه کې اړينه برخه ده ليکوال بايد په گرامري اصولو پوه او پ ليکنه کې يې د مراعات توان ولري.
هـ: دليک نښو مراعات: د ليک نښو مراعات په ليکنه کې، لوستونکي ته په لوستو کې مرسته رسوي چې ليکنه سمه ولولي او ژر ځان پرې پوه کړي.
و: د پرديو لغاتو او اصطلاحگانو ډه ډه: د پرديو او پيچلو لغاتو او اصطلاحگانو کارول په ليکنه کې لوستونکې ته دا ستونزه پيداکوي چې ژر دليکوال په موخه پوه شي او لاس ته راوړنه ترې وکړي.
ز: سم او ښکلي ليکل: مقصد د ښکلي ليکلو نه د خط ښکلا نه ده بلکه واضح او خوانا ليکل مراد دي. د ليک په وخت بايد ليکوال د پاڼې حشيه او د کرښو تر منځ فاصلې ته هم پاملرنه وشي.
ښه انشاء
ښه انشاء هغه ده چې لاندي صفتونه په کښې وي، دا صفات چې په کومه انشاء کې نه وي هغه ته مونږه ښه انشاء نه شو ويلاي.
وضاحت: د ښې انشاء يو مهم صفت و ضاحد دي په ليک او وينا کښې بايد هيڅ قسم ابهام التباس او خفا نه وي موجوده او دا کار هله کېږي چه د کلماتو د لالت پخپله معنى باندى واضح او روښانه وى. په جمله کښې بايد ډېر آدات روابط او عوامل دا نه شي او نه په کښې د ضميرونوشت او ډېر تعدد وليدل شى. د جملو سبک بايد جلي وي او عبارات داسى اتصال او ارتباط ولري چه هيڅ راز تعقيد او التباس په کښې نه وي.
معترضه جملې بايد ډېري نه شي او په خبره کښى بچى نمسۍ او کړوسۍ پيدانشي.
صراحت: صراحت دادي چه په انشاء کښى د تاليف او ترکيب ضعف نه وي او الفاظ له مقصودي معنا گانو سره تناسب ولرى. د صراحت او وضاحت فرق دادى چه هر صريح واضح وى مگر هر واضح صريح نه وي. د عوامو کلام واضح وى مگر صريح نه وي ځکه چه د ترکيب او تاليف ضعف په کښې وي. صراحت هغه وخت په کلام کښې پيدا کېږي چه الفاظ فصيح وي او د بيان طرز داسې وي چه معانى يو په بل بارنه وي، هره معنا ځانته حيثيت ولرى، د فصل او وصل مراعات په ښه شان وى او د عطفو استيناف ځانونه معلوم وى.
طبيعت: يعنى په کلام کښې له تکلف او تصنع څخه کار نه اخستل: څنگه چه په وينا کښې فصاحت ښه دي او تفصح ( په تکلف سره فصاحت ښودنه) ښه نه ده ادبې صنعت هم بايد په طبيعي ډول وي او په دغه باب کښې له تکلف او تصنع څخه کار وا نخستل شي. غرض دا چه په انشاء کښې په صنعت، ښکلا او رنگ آميزي په داسي ډول وي چه هر چاته به طبيعي معلومېږي نه داچه صنعت او ښکلا به په کښې بيخي نه وي او ادبې رنگ به نه لري. د ادب گرانوالي هم په همدغې دقيقو مراعاتونو کښې دي چه سړى بايد د هرشي اندازه وساتي او دهنر باريکۍ په نظر کښې ونيسي. ادبې ذوق ډېر نازک مزاج لري او ترضميه ئې ډير گران کار دي. د هنر خوندان د عواو په شان نه دي چه په محض سرو او شنو رنگونو و غوليږي او په مصنوعي گلونود حقيقي گلانو گمان وکړي.
سهولت: سهولت آساني ته وائې په انشاء کښې د سهولت مراعات او په آسانه لاره تلل په کار دي. څنگه چه بې لارى تگ ښه نه دي دغه شانه لاره پرېښودل او په گرانه لاره تلل هم ښه کار نه دي. د انشاء خاوند بايد کوشش وکړي چه د ژبې اسانه او بې تکليفه لاره پيدا کړي او په پيچومو او لوړو وزورو سر نشي. ځينو بلغاؤ ويلي دي پام کوئ چه پخپلو خطابو او ميناؤ کښې له ډېرو عميقو الفاظو او مشکلو تعبيراتو نه کار وانخلئ. د لفظ او معنا حسن په اسانۍ کښې ولتوۍ او د لاس غوټه په خوله مه خلاصوئ.