cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نرګس
د نرګس ګل ډلبندي
د رنګ کوډ چې د نرګس رنګ تشریح کولو لپاره کارول کیږي په لاندې ډول دي:
W- سپین (سپین ګیلاس) G- شنه Y- ژېړ P- ګلابي O- نارنجي R- سور
په ایران کې طبیعي استوګنځایونه
د نرګس دوه ډوله دي. یو ډول لوی تاج او واحد ګل لري او بل ډول یې کوچنی تاج لري او ګلونه یې په کلسترونو کې دي. ډیری ایراني خنداګانې د دویمې کټګورۍ څخه دي. په ایران کې د نرگس تر ټولو مشهور ډول په کازرون کې شهلا نرگس دی چې په غلطۍ سره د شیرازي نرگس په نوم یادیږي. لکه څنګه چې د قاجار پاچاهانو په یوه لیک کې موندلي چې د شیراز ښار کازرون ته یې لیکلي وو او له هغوی یې وغوښتل چې ژر تر ژره شیراز ته د نرګس بلب انتقال کړي، هغه دا ګل ایران ته راوړی او دوی د شیراز په سیمه کې د دې ګل کښت او کښت پیل کړ. له کازرون څخه د ترلاسه شوي لیک له مخې دا روښانه ده چې دا روایت ضعیف دی او دا چې د نرګس ګل په ایران او د کازون په ځمکو کې شتون درلود.
په ایران کې د نرګس د ګلانو د کښت لومړی ځای د کازرون د "جاری او بلاد" سیمه ده. د نرګس ګل د هیواد په نورو برخو لکه بهبهان (خوزستان ولایت)، خفار (فارس ولایت) او جنوبي خراسان کې هم موندل کیږي، په داسې حال کې چې د ایران په ځینو سیمو کې د نرگس بوټي د موټر په بڼه موندل کیږي.
په جنوبي خراسان ولایت کې، په ځانګړې توګه د تباس ښار په پیرهجات کلي کې؛ Narcissus په پراخه کچه کرل کیږي.
د فارس په ولایت کې د نشه یي توکو ډیری سیمې د کازرون ښار په "جراح"، "بالبلک"، "سرمشهد"، "فمور" سیمو کې موقعیت لري چې ډیری ډولونه تولیدوي. د نرگس په دغو کروندو کې د نرگس ګلونو څلور ډولونه په ګوته شوي دي او د "شهلا" نرگس د کرنيزو ساحو څخه زياته ساحه نيولې ده. د دې د نورو ډولونو په مینځ کې، موږ کولی شو "بشپړ یا شپیته بڼکي"، "د پیشو پنجه" او "غریب" ذکر کړو.
د نرګس ګل د خپل ښکلا او ځانګړي بوی له امله مشهور دی، نو په 1992 کې یې د هالنډ د ګلانو په جشن کې لومړی مقام ترلاسه کړ. خو په ایران کې د دې بوټي او د هغې د اصل په اړه د پوهاوي د نشتوالي او د ودې د نشتوالي له امله، کره معلومات نه دي خپاره شوي او د نرګس ګل له ټولو ګټو سره سره، تر اوسه پورې دغه ګل د ګلانو د ګرځندوی په برخه کې لږه برخه نیولې ده. .
دا بلبوس بوټی د 30 څخه تر 45 سانتي مترو پورې لوړوالی لري او د ژمي په موسم کې له 3 څخه تر 8 پورې ګلونه لري، د پورتنیو ډیفوډیلونو د ګل کولو وخت 45 ورځې دی چې د جنوري له پیل څخه د فبروري تر نیمایي پورې وي.
د نرګس ګل کښت
د اګسټ او سپتمبر میاشتې د نرګس کښت لپاره غوره وخت دی، نو د ژمي څخه مخکې ریښې وده کولی شي. که څه هم پیاز باید د اکتوبر تر میاشتې پورې وکرل شي، دوی د نومبر تر میاشتې پورې کرل کیدی شي.
د کښت کولو لپاره، دوی په جلا توګه د 15 سانتي مترو په فاصله کې په ښه وچ شوي خاوره کې کښت کړئ؛ نو په پیازونو کې شاوخوا 10 سانتي متره خاوره شتون لري. یو څه منظم سرې د خاورې سره مخلوط کړئ او د کښت کولو ساحې لاندې یې واچوئ، او که چیرې خاوره خټکي او درنه وي، یو څه شګه ورسره مخلوط کړئ ترڅو د خاورې وچولو کې مرسته وکړي. په اوبو ډکه خاوره کې پیاز مه کرئ.
ډافوډیل د راتلونکي کال د ګل کولو لپاره د ډډ او پاڼو څخه بلبونو ته انرژي ته اړتیا لري. د دې دلیل لپاره، پاڼي له کالر څخه مه پرې کوئ؛ ځکه چې دا دوی کمزوری کوي. کله چې 6 اونۍ تیرې شي، تاسو کولی شئ د ګل کولو وروسته پاڼي پرې کړئ؛ ځکه چې دا د راتلونکي کال په ګل کولو اغیزه نه کوي. وروسته له دې چې ګلونه وچ شي، د تخمدان د ښکته برخې او شا څخه یې پرې کړئ. هر هغه پیاز چې په ډډ او پاڼو کې د ناروغۍ نښې لري لرې کړئ او وسوځوئ.
د ګل کولو وروسته، نبات ته په اونۍ کې یو ځل اوبه ورکړئ او د پوټاشیم بډایه سرې سره یې تغذیه کړئ تر هغه چې پاڼي ژیړ شي. ډیری ډیفوډیل په طبیعي ډول خورا ښه تنظیم شوي او اړتیا نلري چې حرکت وکړي. که تاسو یو کوچنی باغ ولرئ او د ډفودیل ډډونه خورا لوی وي، تاسو کولی شئ هغه وباسئ او وویشئ. لرې شوي بلبونه په یخ ، تیاره او ښه هوا شوي ځای کې تر راتلونکي کښت پورې ذخیره کړئ. د ذخیره کولو دمخه او د ځای په ځای کولو دمخه، هر هغه بلبونه لرې کړئ او وسوځوئ چې لمس ته نرم یا سپنج احساس کوي.
دا اصلي ګل په سویلي اروپا ، شمالي افریقا ، او همدارنګه په لویدیځ مدیترانې کې موندل کیږي ، په ځانګړي توګه د ایبیرین ټاپوزول. دا نبات په 13 برخو ویشل شوی، تاسو په دې انځور کې د ډیفوډیل ګلونو مختلف ډولونه لیدلی شئ.
د ودې لپاره غوره ډولونه په هغه ځای پورې اړه لري چې تاسو یې غواړئ وده وکړئ. که تاسو د شنې ځمکې پراخه ساحه لرئ چیرې چې تاسو غواړئ د ډیفوډیل وده وکړئ ، د لوند ډیفوډیل ډول غوره کار کوي. په ورته برخه کې مختلف ډولونه مه ګډوئ؛ ځکه چې د دې ډول کښت محصول ښه پایله نه لري.
د ډبرې باغونو د سرحدونو او کوچنیو اړخونو لپاره، دا غوره ده چې د کښت لپاره کوچني ډولونه وکاروئ، لکه دوه په دوه یا د شعله غورځول.
د ودې فصل په جریان کې، د ډیفوډیل پاڼي لږترلږه دوه ځله د فنګس وژونکي سره سپرې کړئ.
د نرګس ګلونه دوه ډوله دي: ریښتیني نارسیسس او جعلي نارسیسس، چې جعلي نرګس دی، بې بوی لري، طبیعي ډول یې ډیر بوی او د یخ په وړاندې مقاومت لري، او غوره ډول یې شهلا نرګس دی. د ګل پلورنځيو پرمخ او لارو د نرګسو دستې د دې ګواهي ورکوي چې پسرلی نژدې دی.
لارښوونې
په مني کې په مناسب وخت کې نرګس بلبونه واخلئ. څومره چې بلب لوی وي، ستاسو ګل به لوی وي. هغه پیاز غوره کړئ چې هیڅ ډول کټ، سکریچ یا غاښونه نلري. پیاز باید ریښی ولري، مګر باید شنه ډډونه ونه لري. که چیرې پیاز سمدلاسه ونه کرل شي، دوی په یخچال کې ساتل کیدی شي.
یو کڅوړه غوره کړئ. هغه څوک چې پیاز په جلا توګه اخلي باید یو مناسب کڅوړه غوره کړي. کڅوړه باید درنه وي ځکه کله چې نبات غوړیږي، پورتنۍ برخه درنه کیږي او کولی شي روښانه کڅوړه راوباسي. د نرګس بلبونه باید د ښه وچولو وړ وي، نو د اوبو ایستلو لپاره لږترلږه د کڅوړې په ښکته کې یو سوري ته اړتیا ده. د کڅوړې اندازه مهمه ده. د پیاز کښت کولو لپاره، کڅوړه باید لږ تر لږه 18 سانتي متره ژوره وي او لږترلږه د پیاز د پراخې برخې څخه 5 سانتي متره پراخه وي.
په یوه کڅوړه کې لږې ګرمې اوبه واچوئ او د پیاز ریښه یې د 2 ساعتونو لپاره په کې واچوئ. ټول پیاز په اوبو کې مه اچوئ، یوازې پای برخه کافي ده. دا پیاز ته پیغام ورکوي چې دا د ودې وخت دی. دا په یوه کڅوړه کې د کښت کولو دمخه ترسره کړئ.
کڅوړه په نیمه لار کې د خاورې سره ډک کړئ. پیاز د ریښو سره د خاورې لاندې ځای په ځای کړئ. د پیاز شاوخوا د خاورې سره ډک کړئ او شاوخوا خاوره یې ټینګه کړئ. د پیاز پورتنۍ دریمه برخه د خاورې څخه بهر پریږدئ. پیاز ښه اوبه کړئ. کڅوړه په ګرم ځای کې د مستقیم لمر لاندې وساتئ. د لمر وړانګې پیاز فعالوي. اوبه مه کوئ تر هغه چې ډډ وده پیل کړي. دا ممکن 2 یا 3 اونۍ یا ډیر وخت ونیسي.
وروسته له دې چې ډډ وده پیل کړي، اوبه ورکړئ کله چې تاسو احساس کوئ چې خاوره وچه ده. نبات په هرو دوو اونیو کې د اوبو او د کور نبات سرې د محلول په ورکولو سره پیاوړی کړئ. نبات تر هغه پورې وګرځوئ تر څو چې ډډ یې مستقیم وي او که چیرې نبات ودریږي، د بانس لرګی یې څنګ ته کیږدي.
لارښوونې او اخطارونه
د خټو کڅوړه د نارسیس بلبونو کښت لپاره غوره انتخاب دی. تاسو کولی شئ دا ګلدان په شاوخوا کې د ګل ورق یا پوښاک لپاس کولو سره سينګار کړئ. کله چې نبات غوړ شي، د مستقیم رڼا څخه لرې کړئ. دا د ګل کولو وخت اوږدوي.
ادب
په فارسي ادبیاتو کې د نرګس ګل ته د "سترګې" یا "ښکلې سترګې" په نوم یادیږي لکه "د نرګس سترګې".
په پښتو ادب کې هم نرګس ګل ځانګړی ځای لري چې ښه بېلګه يې دا لاندې ټپه ذکر کولی شو:
که مې اشنا وطن ته راغی
ماته به راوړي د نرګسو ژېړ ګلونه
سرچینې
وېشنيزه:زهرلرونکي نباتونه وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
نانا پاټیکر
په ۱ جنوري ١٩۵۱ کي په هند کې زيږيدلی يو هندي لوبگر دي، هغه تر ډېره په باليووډ فلمونو کې دنده ترسره کړې ده.
وری (مياشت)
سرچينې
وېشنيزه:لمريزې مياشتې
نخجوان
جغرافیه
نخجوان د قفقاز په سویل او ارس سیند شمال لورته پروت دی.
تاریخ
یاد هیواد په ۹ د فبروری ۱۹۲۴م کال سیاسي جوړښت پیداکړ.
کلتور
د نخجوان نیمه خپلواکی سیمې وګړي د آذربایجاني ترکي قوم اړوند دي.
اېداري ویش
نخجوان له ایدارې لحاظه د ۸ ښارونو او ۸ ولایتونو څخه جوړ شوی دی چې ټول ۲۰۳ غټ او واړه کلي لري.
د جنسيت د تنخوا توپير
د جنسيت د اداينې يا تنخوا توپير، د نارينه او ښځينه کارکوونکو د تنخواګانو تر مينځ د منځنۍ کچې توپير دی. ښځو ته په عمومي ډول د نارينه وو په پرتله لږه تنخوا ورکول کېږي. د تنخوا توپير په دوه ډوله دی: د غير تنظيم شوې تنخوا توپير، د تنظيم شوې تنخوا توپير په مقابل کې. وروستنۍ توپير په نمونه يي ډول د کار کولو ساعتونو، غوره شوو مسلکونو، زده کړې او کاري تجربې کې توپيرونه په پام کې نيسي. په متحده ايالاتو کې د بېلګې په توګه: د ښځينه وو غير تنظيم شوې منځنۍ کچې کلنۍ تنخوا، د نارينه منځنۍ کچې تنخوا ٪۷۹ ده، د تنظيم شوې ٪۹۵ منځنۍ کچې په پرتلنې.
لاملونه يې په حقوقي، ټولنيزو او اقتصادي عواملو پورې تړاو لري او د "مساوي کار لپاره مساوي تنخوا" څخه پراختيا مومي.
د جنسيت د تنخوا توپير د عامه تګلارې له اړخه يوه ستونزه کېدای شي، ځکه چې دا اقتصادي محصول کموي او دا معنا ورکوي چې ، مېرمنې (په ځانګړې توګه په زاړه عمر کې) ډېر احتمال لري چې، د خير ښېګڼې په تادياتو پورې اړه ولري.
تاريخي ليد
د جنسيت تنخوا د تاريخي مطالعې له مخې
د ۲۰۲۱ ز د تاريخي جنسيت د تنخوا تناسب، د يوې مطالعې پر اساس په سويلي اروپا کې مېرمنو د ۱۳۰۰ز او ۱۸۰۰ زکلونو تر منځ د غير مسلکي نارينه وو په پرتله شاوخوا نيمايي عايد تر لاسه کړ. په شمالي او لويديځه اروپا کې دا تناسب ډېر لوړ و، مګر د ۱۵۰۰ - ۱۸۰۰ ز کلونو په موده کې لږ شو.
د ډوريس ويچسلباومر (Doris Weichselbaumer) او روډولف وينټر-ايبمر (Rudolf Winter-Ebmer) له خوا، له ۶۰ څخه د زياتو هېوادونو له ۲۶۰ څخه ډېر د تنخواګانو د توپير مطالعاتو، د ۲۰۰۵ز خپاره شوي مېټا ارزونې وموندل، چې له ۱۹۶۰ ز کلونو څخه تر ۱۹۹۰ ز کلونو پورې په ټوله نړۍ کې د اومه (په مستعار نوم غير تنظيم شوې) تنخوا توپيرونه، د پام وړ يعنې له ٪۶۵ څخه تر ٪۳۰ پورې لږ شوي دي. د دې کمښت لويه برخه د ښځو لپاره د کار بازار دشتوالي له امله وه. (د بېلګې په توګه: ښه زده کړه، روزنه او د کار ضميمه).
محاسبه
د جنسيت د تنخوا غير تنظيم شوې توپير يا د جنسيت د تنخوا توپير، په نمونه يي ډول په ټاکل شوې نمونه کې د ټولو نارينه او ښځينه کارکوونکو لپاره د تنخواګانو تر منځ منځنی يا مطلوب توپير دی. دا په عمومي ډول، "د نارينه او ښځينه کارکوونکو د منځني ناخالص ساعتوار [يا کلني] عايد تر مينځ توپير د نارينه ناخالص عايد٪ " د فيصدي يا تناسب په توګه ښودل کېږي.
ځيني ​​هېوادونه د ملي جنسيت د تشو د محاسبې لپاره يوازې د بشپړ وخت کاري نفوس کاروي. نور هېوادونه د هېواد له ټول کاري نفوس څخه د نمونې پر بنسټ دي (د نيم وخت کارکوونکو په ګډون). په دې حالت کې د بشپړ وخت معادل (FTE) د کار شوو ساعتونو تنخوا، د مساوي اندازې لپاره د تنخوا تر لاسه کولو لپاره کارول کېږي.
د  نا دولتي سازمانونو محاسبه، په بېلابېلو نمونو کې کاروي. ځيني سازمانونه شريکوي چې محاسبه څنګه او په کوم ډول معلوماتو باندې تر سره شوې وه. د جنسيت د تنخوا توپير، د بېلګې په توګه: د توکم، ښار او دندې له مخې يا په يوه اداره کې اندازه کېدی شي.
د بېلابېلو لاملونو لپاره تنظيمول
د تنخواګانو پرتله کو،ل د معلوماتو سيټونو "په دننه کې، نه په اوږدو کې" د نورو فکتورونو يا عواملو کنټرولولو سره په يو ځانګړي فکتور تمرکز کولو کې مرسته کوي. د بېلګې په ډول: د دې لپاره چې د جنسيت د تنخوا په توپير کې د افقي او عمودي توپير رول له منځه يوسو، تنخوا په يوه ځانګړي وظيفوي فعاليت کې د جنسيت په واسطه سره پرتله کېدی شي. د دې لپاره چې د کار په بازار کې له ملي ورهاخوا توپيرونه له مينځه يوسو؛ اندازه کوونه کولی شي، پر ځای يې په يوې جغرافيايي سيمې تمرکز وکړي.
دلاېل
د جنسيت د تنخواګانو غير تنظيم شوې توپير، په خپله د تبعيض اندازه نه ده. دا د ښځو او نارينه وو په منځنۍ تنخوا کې توپيرونه، يو ځای کوي، چې د پرتله کولو د باروميټر (د اتموسفير د معلومولو اله يا هوا سنج) په توګه خدمت وکړي. د تنخواګانو توپيرد حرفوي بېلوالي (په لوړو تنخوا لرونکو صنعتونو کې ډېر نارينه او په ټيټو تنخوا لرونکو صنعتونو کې مېرمنې)، عمودي بېلوالي (په لوړ پوړو کې لږې مېرمنې او له همدې امله ښه تنخوا ورکول) د مساوي تنخواګانو غير ګټور قانون، د مېرمنو په ټوله کې د اداينې کاري ساعتونه او د کار بازار ته د ننوتلو پر وړاندې خنډونه، لکه: د زده کړې کچه او د واحد مور او پلار کچې له امله دی.
ځيني ​​ بدلونونه چې د غير تنظيم شوي جنسيت تنخوا توپير په تشرېح کولو کې مرسته کوي؛هغه اقتصادي فعاليت، کاري وخت او د دندې موده راښیي. د جنسيت مشخص عوامل په وړتيا او تبعيض کې د جنډر د توپير، د تنخوا ټوليز جوړښت او د صنعت په سکتورونو کې د تنخواګانو د توپير په ګډون، ټول د جنسيت د تنخوا په توپير اغېزه کوي.
د صنعت برخه
حرفوي يا افقې توپير، په تنخوا کې نابرابرۍ ته اشاره کوي، چې له حرفوي عايداتو سره تړاو لري.
په جاکوبس (۱۹۹۵ ز) کې بويډ (Boyd) او همکارانو يې، د کار افقي وېش ته، چې له مخې يې د نارينه وو لپاره په "لوړې تکنالوژۍ" او ښځينه وو لپاره "High-touch" (شخصي پاملرنې او خدمت کې ښکېلتيا) ته په داسې حال کې ورګرځي، چې له لوړې ټيکنالوژۍ سره په مالي ډول د ډېرو مکافاتو نسبت ورکول کېږي. نارينه ډير احتمال لري چې په یو څه لوړه تنخوا، خطرناکو صنعتونو، لکه: کان کيندنه، ساختمان يا توليد برخې وي او ان د اتحاديې له خوا يې ملاتړ وشي. برعکس ښځې ډېر احتمال لري، چې د منشيتوب يا کتابت اړوند دندو کې وي او په خدماتي صنعت کې کار وکړي.
په ۱۹۹۰ ز کلونو کې د متحده ايالاتو د کار ځواک يوې مطالعې وړانديز وکړ، چې په کسب، صنعت او د اتحاديې حالت کې د جنسيت توپيرونه، د تنخوا د توپير يو اټکل شوې ٪۵۳ تشرېح کوي. د امريکا په اقتصادي ژورنال ((لوی اقتصاد)) کې د ۲۰۱۷ ز کال يوې څېړنې وموندله، چې د خدماتو د برخې مخ په زياتېدونکي اهميت، په تنخوا او ساعتونو کې د جنسيت توپير په کمولو کې رول لوبولی دی. په ۱۹۹۸ ز کې په انساني پانګه او صنعت کې د دواړو توپيرونو لپاره تنظيمول، دنده او د اتحاديو د جوړول اصولو، د امريکايي مېرمنو د منځنیوعايداتو اندازه، د امريکايي نارينه وو له ٪۸۰ څخه ٪۹۱ ته زياتوي.
د متحده ايالاتو د ملي ساينس يا پوهې بنسټ (National Science Foundation) کلنۍ سرشمېرنې، د ۲۰۱۷ ز مطالعې د ساينس په بېلابېلو برخو کې د تنخوا توپير په ګوته کړی. د لوړې تنخوا ورکولو په برخو کې د نارينه وو خورا لوی تناسب شتون لري. لکه: رياضي او کمپيوټر ساينس دوه تر ټولو د لوړې تنخوا ورکونکي ساينسي ساحې دي. نارينه په هغو برخو کې د دوکتورا د درجې شاوخوا ٪۷۵ لپاره مسوول دي، (هغه تناسب چې له ۲۰۰۷ راهيسې په سختۍ سره بدل شوی) او تمه ده چې نارينه ۱۱۳۰۰۰$ تنخوا د ښځو لپاره د ۹۹۰۰۰$ تنخوا په پرتله ترلاسه کړي. په ټولنيزو علومو کې د دوکتورا په پام کې نيولو سره د نارينه او ښځينه تر منځ توپير د نارينه وو ۶۶۰۰۰ ډالر د ښځو د ۶۲۰۰۰ ډالرو تنخوا په پرتله د پام وړ کم و. په هرحالت، په ځينو برخو کې ښځې ډېره مزدوري يا تنخوا تر لاسه کوي: په کيميا کې مېرمنې ۸۵۰۰۰ ډالر تنخوا تر لاسه کوي، چې دا معاش د هغوي د نارينه همکارانو په پرتله نږدې ۵۰۰۰ ډالر زيات دی.
د لوړ پوړو اجرائيوي تنخوامعلوماتو په اړه د مارنينګ سټار (Morningstar) ارزونې څرګنده کړه، چې لوړ پوړو اجرائيوي مېرمنو په ۲۰۱۹ ز کې د نارينه اجرائيوي رئيسانو له خوا ترلاسه شوي د هر ډالر لپاره ۸۴،۶ پيسې ترلاسه کړې. ګڼې ښځې په C-Suite (په يوه اداره کې په اجرائيوي سطحه مديريتي بستونه) کې، له ۷ څخه تر ۱ پورې پاتې شوې دي.
استاد اولمير
استاد اولمير (زېږېدنه: ۱۳۱۲ لمريز - مړينه: د غويي ۱۴، ۱۳۶۱) د افغانستان يو نامتو سندرغاړی وه. نوموړی د پېښور د سولې په کلي کې د سيد احمد خان په کور کې زېږېدلی و. دده د سندرو مينه وال نه يواځې په افغانستان کې دي بلکه د افغانستان نه دباندې په کوزه او بره پښتونخوا کې هم ډېر دي.
زده کړې
استاد اولمير د سيد احمد خان زوی ، په ۱۳۱۲ لمريز (۱۹۳۳ زېږديز) کال کې د پېښور د سولۍ په کلي کې زېږېدلی و. لومړنۍ زده کړې ېې تر څلورم ټولگي په خپل کلي کې وکړې او بيا د پېښور صدر په فرنټيئر نومي ښوونځي کې شامل شو او تر لسم ټولگي پورې ېې دغلته زده کړه وکړه. له کوچنيوالي څخه ېې له موسيقۍ سره په ځانگړې توگه له فلمي سندرو سره ډېره مينه لرله. همدې ذوق او له سازوسرودونو سره زياتې مينې هغه په لس کلنۍ کې د سيمې له مشهور هنرمند استاد جعفرخان سره شاگرد کړ. پوره شپږ کاله ېې له هغه سره د موسيقي په زده کړه تېر کړل.
د سندربولۍ ډگرشخصي او هنري ژوند
مور ېې په کوچنيوالي کې مړه وه، د ښوونځي زده کوونکی و چې پلار ېې هم مړ شو، نو له تره سره ېې استوگنه غوره کړه تره ېې د اولمير د هنر ډېر قدر او درناوی کاوه، د سبز علي خان شاگرد ېې کړ. نوموړي چې د اولمير غوره او پياوړی هنري استعداد وليد ، له ځان سره ېې لاهور ته بوت او هلته ېې دده په غږ ځينې سندرې ريکارډ کړې ، کله چې څه موده وروسته بېرته پېښور ته راغی نو له استاد سبز علي خان سره ېې په گډه خپله دا لومړنۍ سندره د پېښور له راډيو څخه خپره کړه. ( زړگی مې شو ټوټې ټوټې ) دې کار ېې ټوله کورنۍ ورڅخه خپه او خوابدې کړله. اوخپلوانو جلا او خوارۍ بدمرغۍ ورته مخه شوه. څه موده ېې د مشهور ولسي شاعرگلستان سره تېره کړه ، له هغه څخه به ېې سندرې او بدلې زده کولې. د طوند په خواريو او بدمرغيو کې لالهانده اولمير په ۱۳۲۹ لمريز (۱۹۵۰م زېږديز) کال د تيرا د سيمې له قومي مشرانو سره د افغانستان د خپلواکۍ په جشن کې د گډون لپاره کابل ته راغی. د هغه وخت د قبايلو رياست نوموړی ملي شاعر ملنگ جان ته ، چې د غه مهال په کابل راډيو کې د پښتو موسيقۍ مهتمم و، وروپېژاند. څه موده ېې له راډيو سره گډکار ته دوام ورکړ ، خو بيا ېې د ځينو معاذيرو له کبله اړيکې وشلېدلې. په ۱۳۳۵ م لمريز کال ېې د ارواښاد استاد نبي گل په مرسته بيا له کابل راډيو سره اړيکې ونيولې او د ژوند تر پايه ېې په  دې برخه کې خپلو هنري هلوځلو ته دوام ورکړاو د پېښتو د موسيقي د ودې او پرمختيا په بهير کې ېې ډېره ارزښتمنه ونډه تر سره کړه. ډېر شاگردان ېې وروزل او په خپل غږ ېې په راډيو کې د ۲۵۰ سندرو په شاوخوا ثبت او خپراوي سره د پښتو موسيقي پانگه ډېره بډايه کړه. د نوموړي دهمدغو نه ستړي کېدونکو هلو ځلو ، پياوړي او څپانده استعداد له امله ؤ چې په ۱۳۵۰م لمريز (۱۹۷۱م زېږديز) کال د اطلاعاتو او کلتور د وزارت د مسلکي غونډې په ترڅ کې دئ د استاد په درانه لقب ونمانځل او ووياړل شو. برسېره پر دې ېې دوه ځله د لومړۍ درجې د سندرغاړي هنري جايزې اخيستي. او له هېواد څخه بهر ېې په افغاني هنري ډلو کې هندوستان ، د وخت روسيې او چک سلواکيه ته سفرونه کړي دي. د استاد اولمير غزلونو، سندرو، شعرونو او ترانو نوموړى دې ته وهڅاوه چې په کابل کې پاتې شي او هلته يې لږ تر لږه ٢٥٠ سندرې وويلې. هره سندره د افغانانو په زړه کې وتلى ځاى لري.
دندې
د استاد اولمير غزلونو، سندرو، شعرونو او ترانو نوموړى دې ته وهڅاوه چې په کابل کې پاتې شي او هلته يې لږ تر لږه ٢٥٠ سندرې وويلې. هره سندره د افغانانو په زړه کې وتلى ځاى لري.
د استادۍ لقب او جايزې
استاد اولمير چې لا يې د استادۍ لقب نه و تر لاسه کړى خلکو به د استاد په نامه ياداوۀ چې وروسته بيا په ١٣٥٠ کال کې د افغانستان د راډيو تلويزيون او د هيواد د اطلاعاتو او کلتور د وزارت لخوا د موسيقۍ د استاد لقب ورکړل شو. استاد اولمير په هندوستان ، روسيه ، چکوسلواکيا ، پېښور او کوټه کې هم ډير کنسرتونه ورکړي او د دوستانو محفلونه به يې هميشه په خپلو خوږو سندرو تاودۀ وو. استاد اولمير ډير شاگردان روزلي او بې شميره سندرې يې نورو سندرغاړو ته هم کمپوز کړې دي.
مړينه
استاد اولمير د ژوند تر پايه واده ونه کړ او د ژوند ډېره برخه ېې په يوازېتوب، خوارۍ او لالهاندۍ تېره کړه. په ۱۳۵۹ م لمريز (۱۹۸۰م زېږدېز) کال د وږي (سنبلې) په مياشت کې استاد موټر وواهه ، کيڼ لاس ېې مات شو او څو شپې ورځې ېې په روغتون کې تېرې کړې. همدې رنځونو او کړاؤونو هغه د ژوند په وروستيو کې ډېر وځوراوه. خو له دې سره سره ېې هم خپل هنري ذؤق او مينه د زړه په وينه وپال ـله، او په دې لړ کې ېې د پښتو موسيقي هنر ته د ستاينې وړ خدمتونه وکړل. بالاخره د ۱۳۶۱ م لمريز (۱۹۸۲م زېږديز) کال سره سمون خوري د غوايي د مياشتې په ۱۴ مه نېټه ومړ او په سبا ېې د شاه شهيد د زيارت تر څنگ خاورو ته وسپارل شو.
باندنۍ تړنې
وېشنيزه:پښتانه سندرغاړي وېشنيزه:افغان سندرغاړي
آروبا
آروبا Aruba) د کارایب سمندر جنوب او کوچېني آنتیل په سیمه کې پروت ټاپو دی او د هالنډ پاد شاهي اړوند دی. یاد ټاپو ۳۳ کیلومتره اوږدوالی لري او پلازمینه یې اورنجستاد دی رسمي ژبي یې هالنډي او پاپیامنتو ژبه دي لوی ښار یې سنت جونز او مساحت یې ۱۹۳ کیلومتره مربع دی، د وګړو شمیر یې ۴۹۴'۱۰۴ نفرو تخ رسیږي.
جوک
جوک (علمي نوم: Carduelis cannabina) د کوچنيو مرغانو څخه دي چې د Fringillidae په کورنۍ او د Carduelis په جنس اړه لري. نوموړي مرغۍ برته له شمالي اروپا نه په اروآسیا کې ژوند کوي.
وېشنيزه:توت خوره ډوله مرغان
محمد حسين سراهنگ
محمد حسين سرآهنگ (انگرېزي ژبه:Mohammad Husain Saraahang) د غزلو د سرتاج په لقب د هند لخوا نومول شوی او د افغانستان يو تر ټولو نوموتی د ختيځې لرغونې سندارا غزلبول استاد و. دی د استاد غلام حسين سرآهنگ چې د وخت تکړه غزلبول و ، زوی دی. دی په کابل کې د خواجه خوردک سيمه کې چې وروسته يې نوم په خرآباد واوښت زېږېدلی و. پلار يې د وخت د پاچا په دربار کې نوموتی سندرغاړی ، غزلبول و او ډېر هندي او افغاني سندرغاړي او غزلبولان يې د زده کړې څخه برخمن شوي.
زده کړې
زده کړې يې په کابل کې د اماني لېسې څخه تر اتم ټولگي پورې بشپړې کړې او وروسته يې بيا د سندرو پيل له کوره او غږ پوهنې ، او غزلو په مسلکي پوهنې پسې هند ته ولاړ او هلته يې پیل وکړ چې تر د ماسټرۍ پولې پورې زده کړې بشپړې کړې. ډېرو هندي تعليمي ټولنو ورته د موسيقۍ په ډگر کې اعزازي پوهنيزه سندونه او بری لیکونه ورکړي.
هنري آثار
په لومړي سر کې استاد سرآهنگ د لرغونې ختيځې سندارا (شرقي کلاسيکه موسیقي) زده کړه له خپل پلار څخه په کور کې وکړه بيا کله چې يې پلار د هغه لوړ استعداد دغه ډگر کې ولید نو يې له ځان سره د هند په لور رهي کړاو هلته يې د پټياله سيمې نوموتوغزلبولانو ته د زده کړې لپاره کښېناوه چې له هغه ځايه يې د هند د سيمې ټول راگونه زده کړل او لا يې نور مهارت په غږبولۍ کې ترلاسه کړچې د هند لخوا ورته سرتاج موسيقي لقب په رسمي توگه د علي آباد د پوهنتون څخه ورکړل شو.
سرچينې
استاد محمد حسين سرآهنگ سره مرکه د يوټيوب له پاڼې
وېشنيزه:افغان سندرغاړي وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:سندرغاړي وېشنيزه:پښتانه سندرغاړي
وېشنيزه:دېگانان وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:پاړسي ژبي سندرغاړي
وېشنيزه:ختيځه سندرغاړي وېشنيزه:ختيځه سندارا وېشنيزه:غزلبولان وېشنيزه:کمپوزران
د ويتنام اقتصاد
د ويتنام اقتصاد د سوسيال پر محوريت يو مخلوط اقتصاد دی، کوم چې د اسمي ناخالص کورني توليد اندازې تر مخې په نړۍ کې اوه دېرشم ستر اقتصاد دی او په ۲۰۲۰ز کال کې د رانيولو ځواک (PPP) اندازې تر مخې په نړۍ کې درويشتم ستر اقتصاد دی. ويتنام د اسيا پيسيفيک اقتصادي همکارۍ، د سويل ختيځې اسيا هېوادونو د ټولنې او د نړيوال تجارت سازمان غړی دی.
د ۱۹۸۰ز لسیزې په منځ کې، د « Đổi Mới» د اصلاحاتو د پړاو له لارې، ويتنام د يو لوړ مرکزي مديريت اقتصاد څخه د مخلوط اقتصاد پر لور بدلون موندلی. دا اقتصاد د پرانيستي بازار پر بنسټ اقتصادي همکارۍ له لارې،  د پنځه کلنو طرحو په مټ د لارښوونکي او شاخصي طرحو څخه کار اخلي. په دې موده کې، اقتصاد د چټکې ودې له تجربې تېر شو. په یو ويشتمه پېړۍ کې، ويتنام په نړيوال اقتصاد کې د داخلېدو په پړاو کې دی. نږدې ټولې ويتنامۍ سوداګرۍ کوچنۍ او منځنۍ سوداګرۍ (SMEs) دي. ويتنام په يو مخکښ کرنيز صادرونکی بدل شوی او په سويل ختيځه اسيا کې د بهرنيو پانګوالو لپاره يو له جذابو سيمو څخه ګرځېدلی دی. په اوسني پړاو کې، د ویتنام اقتصاد تر ډېره بريده په نېغ په نېغه بهرنۍ پانګونه متکی دی، څو له بهر څخه پانګه راجلب کړي او وکولای شي خپلې پرله پسې اقتصادي سختيو ته ملاتړ پيدا کړي. د هوسا هوټلونو په برخه او تفريح ځايونو کې بهرنۍ پانګونې څخه د لوړې کچې سياحتي صنعت لپاره ملاتړ موندل کېدای شي.
د ۲۰۱۷ز کال د فبرورۍ په مياشت کې د « PricewaterhouseCoopers» د وړاندوينې تر مخې، شونې ده چې په کلني ډول د ۵.۱٪ کورني ناخالص عايد وړتيا په لرلو سره، ويتنام د نړۍ يو له چټکو وده کوونکو اقتصادونو څخه وګرځي، کوم به چې تر ۲۰۵۰ز کال پورې دا هېواد د نړۍ لسم ستر اقتصاد کړي. ويتنام همدا راز په راتلونکو يوولسو (د يوولوس اقتصادي هېوادونو ډله) او « CIVETS» هېوادونو کې هم شامل شوی دی. له « Doi Moi» وروسته د اقتصادي برياليتوبونو سره سره، داسې موضوعات شته، د کومو له امله چې محللين او څېړونکي په دې هېواد کې د اوسني اقتصادي سستوالي له امله اندېښمن دي.
تاریخ
په هر حال، له شپاړسمې پېړۍ راهيسې، «کنفوسيوس» (يو دوديز فلسفي قانون او مذهب دی چې د يو انسان په وړاندې د بل انسان پر مسئوليت ټینګار کوي) په ويتنامي ټولنه خپل اغېز له لاسه ورکاوه او له پانګوال نظام مخکې مالي اقتصاد په جوړېدو پيل وکړ. د « Lê–Mạc» د پړاو په اوږدو کې، دولت نيمه صنعتي سوداګرۍ او سمندري سوداګر وهڅول، دا ځکه چې ويتنامي اقتصاد په بنسټيز ډول د راتلونکو ۲۵۰ کلونو لپاره په همدې سوداګرۍ منحصر و. د « Dong Kinh, Hội An»  په څېر ښارونه په تېزۍ سره د ښاري کېدو پر لور ولاړل او د بنديزونو ښکار وګرځېدل او نورو هېوادونو ته د خپلو مختلفو کلتورونو او د هغوی د بريدونو د نيت له امله وروسته د ګواښ په نظر کتل کېدل. د اولسمې پېړۍ په اوږدو کې، د ويتنام اقتصاد خپل اوج ته ورسېد، په داسې حال کې چې ويتنام په ختيځه او سويل ختيځه اسيا کې درېيم ستر اقتصادي قوت و. د اتلسمې پېړۍ په وروستيو کې، اقتصاد د زيان ښکار شو، لامل يې د ناوريني ناروغيو يوه لړۍ وه او وروسته د « Tay Son» کروندګرو بغاوت هېواد لا پسې ويجاړ کړ. په ۱۸۰۶ز کال کې، د نوې « Nguyễn» واکمنۍ سترواک « Gia Long» د سمندر د بنديزونو تګلاره عملي کړه، ټول ويتناميان يې له هېواده بهر سوداګريو او لوېديځ سوداګر يې ويتنام ته له داخلېدو منع کړل. دا بنديزونه د نولسمې پېړۍ په لومړۍ نيمايي کې د ويتنام په اقتصاد کې د زوال او جمود لامل وګرځېدل او د فرانسې په مستعمره د ويتنام په بدلېدو کې يې مرسته وکړه.
۱۸۵۸-۱۹۷۵
دې وېش په سیمه ييزو اقتصادي اختلافاتو ټينګار کولو سره د ويتنامي اقتصاد بڼه بدله کړه. په سويل کې، په داسې حال کې چې ابي وريژې اساسي خوراکي فصل و، فرانسويانو چای، پمبه او تمباکو په څېر توليداتو تر څنګ، د ونو بوټو کرل متعارف کړل. نیواکګر حکومت د استخراج ځينې صنعتونه هم جوړ کړل، لکه د ډبرو سکرو، وسپنې او ناوسپنيزو فلزاتو کيندل. په «هنويي» کې د بېړۍ جوړولو صنعت پيل شو؛ د اورګاډي پټلۍ، سرکونه، د برېښنا مرکزونه او هايډروليک کارونه تر سره شول. په سويل کې کرنيزې ودې د وريژو په کرلو تمرکز درلود او په ملي کچه وريژې او ربړ د صادراتو لپاره بنسټيز توکي وو. د کورنۍ او بهرني سوداګرۍ مرکز د « Saigon-Cholon» سيمې په شا اوخوا کې و. په سويل کې صنعت تر ډېره بريده د خوراکونو د تصفيې له کارځايونو او کارخانو جوړ و چې د مصرفونکو لپاره يې توکي تولیدول.
ليکوال
ليکوال يا ليکواله داسې يوه وگړي (وگړې) ته ويل کېږي چې ادبي نثر يانې لنډې کيسې، داستان، ناول، رومان، نندارمې او نورې هنري پنځونې وکړې او کړې يې وي. په پښتو ژبه کې هغو کسانو ته، چې په بېلابېلو پوهنو کې پوهنيزې څېړنې کوي او بيا يې د کتاب په بڼه چاپوي، هم د ليکوال ويي کارول کېږي. مانا دا چې که چيري کوم وگړي پوهنیزې څېړنې کړې وې يا يي هنري نثر يا په بله وينا داستاني اثار ليکلي وي، د ليکوال په نامه یادېږي.
د ويتنام اقتصاد
۱۸۵۸-۱۹۷۵
له ۱۹۷۵ز کال مخکې د شمالي ويتنام په پرتله د سويلي ويتنام د اقتصادي برياليتوب مطلب دا و چې له ويتنام څخه بهر مېشت ويتناميانو يا د سويلي سیمو اوسېدونکي ويتناميانو اوس هم له ۱۹۷۵ز کال د مخکې سويلي ويتنام په زړه پورې يادښتونه اوس هم درلودل. دا په نوي پړاو کې روښانه شوه، چېرته چې « Ho Chi Minh» ښار،کوم چې په سويلي ويتنام کې د « Saigon» په نوم پېژندل کېدو، اوس هم د ويتنام د اقتصادي مرکز په توګه بلل کېدو، دا ځکه چې د هېواد د بيا يو ځای کېدو سره سره، د هغې د پانګوال نظام نظرياتو د تاريخ له امله، سياسي ځواک د پخواني شمال پلازمینې «هنويي» ته ولېږدول شو.
ليکوال
مطلق داسې هم نه ده چې هر ليکوال دې هرو مرو مسلکي او کسبي وي. زموږ په هېواد لوی افغانستان کې داسې ليکوال ډېر دي چې د ليکوالۍ په څانگه کې يې مسلکي زده کړې نه دي کړې، خو د خپل ځاني لوست او د ليکوالۍ د استعداد د درلودلو په پايله کې يې ډېر ښه اثار ليکلي او ډېرې ښې څېړنې يې کړې دي. لکه پوهاند عبدالحی حبيبي، پوهاند عبدالشکور رشاد، استاد عبدالروف بېنوا، د اکاډميسين کانديد محمد انور نوميالی، پوهاند صديق الله رښتين، پوهاند دوکتور مجاور احمد زيار، حبيب الله رفيع او گڼ شمېر نور.
د نړۍ په نورو هېوادو کې هم داسې ليکوال تېر شوي او شته چې د ليکوالۍ په څانگه کې يې هېڅ کومې مسلکي زده کړې نه دي کړې، خو داسې هنري اثار يې پنځولي چې په ټوله نړۍ کې نامتو شوي او د ليکوال نوم يې تلپاتې کړی دی. د ساري په توگه د روسيې ستر ليکوال لېو نيكولايوويچ تولستوى، فیودور داستایفسکي، ستر امريکايي ليکوال تيودور درايزر او گڼ شمېر نور د همدغو اماتورو ليکوالو له شمېر څخه دي.
پدماوتی
يو هندي فلم دی
د کاناډا سیاسي نظام
د کاناډا سیاسي نظام د پارلماني دیموکراسي او د پارلماني حکومتولۍ د فدرالي سیسټم په چوکاټ کې د پیاوړو دیموکراتیکو دودونو په لرلو سره عمل کوي. کاناډا مشروطه شاهي نظام لري، چې پاچا په کې د دولت رئیس دی. اجرائیوي واک ته د کابینې له خوا لارښوونه کېږي، د دغه شاهي نظام د وزیرانو کمېټه د کاناډا ولسي جرګې ته ځواب ویونکې ده چې د لومړي وزیر له خوا ټاکل کېږي او د هغه له خوا یې مشري هم کېږي.
دغه هېواد څو ګوندیز سیسټم لري چې د قانون جوړونې ګڼ شمېر لارې چارې یې د لویې بریتانیا د ویسټ منیسټر پارلمان له نالیکل شوو عرفونو سرچینه اخلي. له تاریخي پلوه په کاناډا کې دوه مخکښ ګوندونه اوسنی د کاناډا لیبرال ګوند او د کاناډا محافظه کار ګوند (همدارنګه د هغو ګڼ پخواني ځایناستي) دي. نوي دیموکراتیک ګوند، د کیوبیک ملت پاله بلاک (Quebec nationalist Bloc Québécois) او د کاناډا شین ګوند هم شهرت موندلی او په سیاسي بهیرونو کې له خپل نفوذ  نه کار اخلي.
کاناډا یو شمېر بدلونونه هم رامنځته کړي دي: په کاناډا کې ګوندي نظم له بریتانیا پیاوړی دی، ډېری پارلماني رایې د باور رایو په توګه ګڼل کېږي، چې له مخې یې په پارلمان کې د کابینې له غړو پرته د نورو غړو واک راکموي. دغه ډول غړي د حکومت په ملاتړیزو ناستو او د اپوزیسیون د ټیټې کچې په ناستو کې د ملاتړو (backbenchers) په توګه پېژندل کېږي. له دې سره backbenchers په پارلماني کمېټو، لکه: د عمومي محاسباتو په کمېټه او د ملي دفاع په کمېټه کې د ناستې پر مهال له خپل نفوذ  نه کار اخلي.
دولتي بنسټونه
د دولت ډول
په مشروطه شاهي کې ویسټ منیسټر ډوله فدرال پارلماني دیموکراسي.
اداري وېش
لس ایالتونه او درې قلمرونه: البرتا، بریتش کلمبیا، مانیتوبا، ندرېیوبرانزویک، ندرېیوفانډلنډ او لابراډور، پرنس اډوارډ آیسلنډ، کدرېیوبیک، اونتاردرېیو، ساساکاچوان، درېیوکان، شمال لوېدیځ قلمرونه: نوا، سکوشیا او نونوات.
ویسټ منیسټر سیسټم، د نالیکل شوو عرفونو او لیکل شوو قوانینو پر بنسټ.
حقوقي سیسټم
انګلیسي عرفي قانون په فدرال قضایي حوزه او ټولو ایالتونو کې له کیوبیک پرته چېرې چې مدني حقونه د انقلاب وړاندې فرانسې له دودونو نه په ګټنې سره د کیوبیک په مدني قانون کې ځای پر ځای شوي؛ پلی کېږي. د عدالت د نړیوالې محکمې جبري قضايي حوزه په یو شمېر شرایطو سره مني.
د رایې ورکولو حق
اتلس کلن وګړي او له هغو زیات عمر لرونکي رایه ورکولی شي. د کاناډا یوازې دوه بالغ وګړي رایه نه شي ورکولی: د ټاکنو لوړپوړی مسئول او د هغو مرستیال. ګورنر جنرال (د کاناډا د پاچهۍ استازی) د رایو ورکولو شرایط لري، خو د اساسي قوانین آدابو ته په پام دغه کار نه کوي.
پاچهي
د دولت رئیس
د کاناډا ملکه، دویمه الیزابت (د ۱۹۵۲ ز کال د فبروري له ۶ مې نېټې څخه).
نایب السلطنت (وایسرای)
د کاناډا ګورنر جنراله، ماري سایمون (د ۲۰۲۱ ز کال د جولای له ۲۶ مې نېټې څخه).
اجرائیوي ځواک
د حکومت مشر
د کاناډا لومړی وزیر، جسټین ټروډو (د ۲۰۱۵ ز کال د نومبر له ۴ مې نېټې څخه).
کابینه
وزیران (په معمول ډول نږدې ۳۰ تنه) د لومړي وزیر له خوا انتخاب کېږي او د ګورنر جنرال له خوا د وزارتونو او بېلابېلو بنسټونو د مشرانو په توګه ټاکل کېږي، چې په عمومي ډول سیمه ئیز استازیتوب کوي. په دودیز ډول د کابینې ډېری غړي نه ټول په ولسي جرګه او سنا کې د رهبر د ګوند غړي وي، په داسې حال کې دغه چاره له قانوني پلوه او یا هم د اساسي قانون له مخې الزامي نه ده او ځینې مهال لومړی وزیر د کابینې یو وزیر له بل ګوند څخه ټاکي.
ټاکنې
پاچهي میراثي ده. ګورنر جنرال د لومړي وزیر په مشوره د پاچا له خوا د یوې نامشخصې دورې لپاره ټاکل کېږي، په داسې حال کې چې په دودیز ډول د هغو دوره پنځه کاله ده. د مقننه قوې له ټاکنو وروسته، په ولسي جرګه کې د اکثریت ګوند مشر په معمول ډول د ګورنر جنرال له خوا د لومړي وزیر په توګه ټاکل کېږي.
مقننه قوه
اوس مهال سنا جرګه، چې تر ډېره د سیمه يیزې استازولۍ د وړاندې کوونکې په توګه توصیف کېږي، ۱۰۵ غړي لري چې د لومړي وزیر په مشوره د ګورنر جنرال له خوا ټاکل شوي او تر ۷۵ کلنۍ پورې خدمت کولای شي. دغه جرګه د اونتاریو، کدرېیوبیک او ماریټایمز (په اصل کې ندریوبرانزویک او نواسکوشیا چې په ۱۸۷۳ ز کال کې یې پراختیا ومونده او پرنس ادوارد ټاپو هم په کې شامل شو) له درېیو برخو څخه د مساوي استازو په ګډون جوړه ده. په ۱۹۱۵ زکال کې نوې لوېدیځه برخه رامنځته شوه او د لویدیځ له هرو څلورو ولایتونو څخه هر درېیو یې ۶ سناتوران لرل، له دې امله دغو څلورو سیمو په سنا کې ۲۴ چوکۍ لرلې. کله چې په ۱۹۴۹ ز کال کې ندریو فنډلنډ او لابراډور له کنفدریشن سره یوځای شول، په موجوده سیمه کې ځای پرځای نه شول او ورته شپږ چوکۍ ورکړل شوې. د دردرېیو قلمرونو څخه هر یوه چوکۍ لرله. د چوکیو شمېر د وګړو د شمېر له مخې نه دی. د لومړي وزیر په مشوره پاچا کولای شي، د سناتورانو له معمول شمېر څخه زیات (په ټولیز ډول تر اتو اضافي سناتوران) وټاکي تر هغه مهاله چې د سنا اضافي چوکۍ د سیمو له مخې په مساوي ډول ووېشل شي. د اضافي انتصاب څخه ګټنه تر اوسه یو ځل شوې؛ هغه مهال چې لومړي وزیر برایان مولورني له ملکې دویمې الیزابت وغوښتل چې په سنا کې اته چوکۍ اضافه کړي، څو په خدماتو او توکو باندې د مالیاتو د قانون له تصویب نه ډاډ ترلاسه شي.
ولسي جرګه اوس مهال د ټاکنیزو غړو لرونکي ټاکنیزې حوزې د رایو د اکثریت سیستم له مخې ۳۳۸ تنه غړي لري، په دې معنا چې غړي باید د (۵۰ فیصده جمع درېیو) اکثریت پر ځای درې یوازې اکثریت (له ټولې نوماندانو څخه ډېرې رایې) خپلې کړي. ټاکنیزې حوزې د ridings (په کامن ولت هېوادونو کې ټاکنیزو حوزو ته ویل کېږي) په نوم هم پېژندل کېږي.
د دوی ماموریت له ۵ کلونو نه شي اوږدېدلی؛ د دغه مهال تر پای ته رسېدو پورې باید ټاکڼې ترسره شي. دغه ټاکل شوې موده هغه مهال چې لومړي وزیر رابرټ بورډن د لومړۍ نړۍ والې جګړې پر مهال ورته اړتیا ولیده؛ وغځول شوه. د اساسي قانون تعدیل تصویب شو او د پارلمان موده یې د ولسي جرګې په ټولیزه هوکړه د درېیو کالو لپاره اوږده کړه. د پارلمان په کچې او هر ولایت ته د چوکیو په تخصیص سره  له هرې وګړ شمېرنې وروسته چې په پنځو کلونو کې ترسره کېږي؛ بیاکتنه کېږي چې د نفوسو د تغيیر او د وګړو له مخې د استازو د شمېر پر بنسټ ده.
کیوبا
پراخوالی يې ۴۲۶۳۸ میله مربعو ته رسېږي چې له دې پلوه د نړۍ ۱۰۶م لوی هېواد ګڼل کېږي. کیوبا له څلورو خواوو څخه کارابین سمندرګي کلابند کړی او له هېڅ هېواد سره د وچېګډه پوله نه لري. خو شمال لور ته يې تر ټولو نږدې ګاونډی د امریکا د فلوریډا ايالت دی چې له کیوبا څخه ۱۵۰ کيلومتره واټن لري. جنوب لور ته يې بيا تر ټولو نږدې ګاونډی جامیکا او ختیځ ته يې هایټي هېواد دی. د کیوبا د بر يا عرض د کموالي له امله چې په ځینو ځایونو کې یوازې ۳۲ کيلومتره دی، د دغه هېواد د تودوخې د درجې توپير ډېر کم دی. په ټوله کې د دغه هېواد ژمی ملايم او دوبی يې بيا ډېر تود وي. د کيوبا پلازمېنه د هاوانا ښار دی. د دغه هېواد د وګړو شمېر څه باندې ۱۱ ميليونو تنو ته رسېږي. په هر کيلو متر مربع خاوره کې يې ۱۰۰ تنه ژوند کوي. د ټولو وګړو ۷۷ سلنه اوسېدونکي يې ښار مېشتي او ۲۲ سلنه يې بيا کليوال دي. په کيوبا کې د ژوند تمه په منځنۍ توګه ۷۹ کاله ده او هره مېرمن پکې په منځني ډول د عمر تر پايه دوه ماشومان زيږوي. د کيوبا ۶۴ سلنه اوسېدونکي د سپين نژاد، ۲۶ سلنه يې د مستيزو او پاتې نور يې بيا د مختلفو نورو نژادونو درلودونکي دي. له مذهبي پلوه يې ۸۵ سلنه اوسېدونکي د رومن کاتولیکاو پاتې ۱۵ سلنه نور بيا يهودان او د نورو دينونو پيروان دي. د کيوبا رسمي ژبه هسپانوي او ليک يې لاتين دی. کیوبا ۱۴ ولایتونه او یوه ځانکړې ښاروالي لري. سانتیاګو دي کوبا، کاماکوی، اولکین،ګوانتانامو،سانتاګلارا،لاس توناس او ارویو نارانیو يې لوی او مشهور ښارونه دي. د کیوبا اساسي قانون په کال ۱۹۰۱ کې جوړ شوی چې په ۱۹۴۰، ۱۹۵۹، ۱۹۷۶، ۱۹۹۲ او ۲۰۰۲ کال کې پرې بيا کتنې شوې دي. په دغه هېواد کې د ۱۹۵۹کال د اساسي قانون پر بنسټ سوسیالېستي نظام ټینک شو چې تر اوسه هم ادامه لري. د کیوبا د دولتي شورا رییس او د هغه لومړی مرستیال د ولسي جرګې له خوا د ۵ کلونو لپاره ټاکل کېږي او څو ځلې کار کولای شي. وزیران يې بيا د دولتي شورا د مشر په غوښتنه د ولسي جرګې له خوا ټاکل کېږي. که چېرې د کیوبا د ولسي جرګې غړيپه رخصتۍ کې وي د دولتي شورا ۳۱ غړي د ولسي جرګېپه استازیتوب دادنده سرته رسوي. د کیوبا د خلکو ځواک (ولسي جرګه) ۶۰۹ غړی لري چې ټول د خلکو له خوا ټاکل کېږي او پنځه کاله کار کوی. په کیوبا کې د رایو ورکولو قانوني عمر ۱۸ کاله ټاکل شوی او د رايې ورکړه د قانوني حق په توګه په رسميت پېژندل شوې ده. د کیوبا حقوقي نظام پرهسپانوي قوانینو ولاړ دی. ستره محکمه يې بيا د هېواد تر ټولو لوړ قضایي ارګان دی چې یو مشر، یو مرستیالاو ۴۱ قاضیانلري. د دې محکمې ټول قاضيان د ولسي جرګې له خوا ټاکل کېږي. کمونېست ګوند د کيوبا تر ټولو مشهور او مخکښ ګوند دی. د کیوبا دولت ډېره هڅه کوي چې د سیاسي واکمنۍ او دولتي اقتصاد د کمزوري کېدو تر منځ ماتېدونکی بیلانس وساتي. د کیوبا کمونېست ګوند د ۲۰۱۱ کال په اپرېل کې له دیارلسو کلونو څخه وروسته کنگره دايره کړه او پرېکړه وشوه چې د هېواد په اقتصادي تګلارو او جوړښتونو کې ژور او بنسټیز بدلونونه راولي. له هغه وروسته دولت په ورو اقتصادي اصلاحاتو لاس پورې کړ، خلکو ته یې اجازه ورکړه چې برېښنایې وسایل، موبایل ټليفونونه او زاړه موټر اخيستلی او پلورلی شي او دغه راز کولی شي چې په هوټلونو کې و اوسي. په کيوبا کې د اقتصادي اصلاحاتو له پيل سره سمنږدې ۵۰۰ زرو کسانو شخصي کاروبارونه پيل کړل، چې ډېر فوکس يې د جايدادونو او موټرو پر پېر او پلور و. په ټولهکې د شوروي اتحاد د شتون په موده کې د کيوبا اقتصادي وضعيت ډېر ښه و، خو کله چې شوروي اتحاد ړنګ شو، نو فيډل کاسټرو او کيوبا له جدي ستونزو او ننګونو سره مخ شول. له همدې کبله يې له خپل اساسي قانون څخه هغه مواد او احکام حذف کړل چې پر اقتصاد يې د دولت پر انحصار ټينګار کاوه.
سیمه ییز سیاست
کيوبا په ۱۹۹۵ زېږديز کال کې د سيلانيانو د جلب او ګرځندوی صنعت د پياوړي کولو په موخه په دې برخه کې د خدماتي ادارو پر تقويه کولو ۲۵۰ ميليونه ډالره پانګونه وکړه. پر دې سربېره، ونزويلا له ۲۰۰۰ زېږدیز کال راهيسې هره ورځ په زرګونو بېرله تېل کيوبا ته په ارزانه بيه ورکوي او ۸۰ زره کيوبايانو ته يې په خپله خاوره کې د کار زمينه برابره کړې ده. امریکا له تېرو ۵۰ کلونو راهيسې پر کيوبا د اقتصادي بنديزونو تګلاره پلې کوله چې په ۲۰۱۵ کال کې یې دغه تګلاره يو څه نرمه کړه. د امريکا دې تګلارې کيوبا ته جدي ستونزې جوړې کړې وې خو تمه ده چې تر دې وروسته به ښه اقتصادي وده تجربه کړي. د کيوبا د ناخالص کورني توليد کلنی ارزښت ۱۳۰ ميليارده ډالره دی چې دغه ارزښت کال تر بله دوه سلنه وده تجربه کوي. د سړي سر کلنی عاید یې ۷۸۱۵ ډالره دی چې لا هم ډېرېدو ته اړتيا لري. د کيوبا د ناخالص کورني توليد په سکټوري جوړښت کې ۴ سلنه ونډه د کرنې، ۱۵ سلنه د صنعت او پاتې بيا د خدماتو ده.
ځنګلونه
د کیوبا نږدې څلورمه برخه خاوره ځنګلونو نيولې دهچې قېمتي لرګي هم لري.له دغو ځنګلونو څخه هر کال یوه اندازه لرګي پرې کېږي چې ۴۵ سلنه د کورنیو اړتیاوو لپاره لګول کېږي او ۵۵ سلنه بهر ته ځي.د کیوبا دولت له ډېر پخوا څخه داسې پلانونه جوړ کړي چې د پرې شويو لرګیو پر ځای نوي بزغلي کري.
طبیعي زیرمي
اومه تېل،طبیعي ګاز،مس، نکل، کرومايټ،منګنیز، د اوسپنې ډبرې،مالګه،مرمر او د ودانیو ډبرې يې مهمې کاني زېرمې دي. د کيوبا د صادراتو ټوله بيه شپږو ميلياردو ډالرو ته رسېږي په داسې حال کې چې د وارداتو بيه يې بيا ۱۵ ميليارده ډالره ده.
سوداګریز شریکان
هسپانیا،وينزویلا،چین،برازیلاو الجزایر يې لوی او مهم سوداګريز شريکان دي. د دغه هېواد مالي کال له عيسوي کال سره يو ځای پيل کېږي او له عيسوي کال سره سم پای ته رسېږي.
پوهنه
کيوبا د ۴۲۲۶ کيلومترو په اوږدوالي سره د اورګاډي پټلۍ، ۱۳ کارګو بېړۍ او ۱۳۳ هوايي ډګرونه لري. کیوبا په امریکا کې یوازېنۍکمونېستي دولت دی چې د امریکا له کلابندیو،ګواښونو او ورانیو سره سره په پښو ولاړ پاته شوې دی. د دغه هېواد ۹۹ سلنه خلک په لیک او لوست پوهېږي او منځنۍ یا لوړې زده کړې لري. په دغه هېواد کې له شپږ بيا تر ۱۴ کلنو ماشومانو ته زده کړې وړيا او اجباري دي. افغانستان او کیوبا د ۱۹۷۸کال د سپټمبر په ۲۳ مه هوکړه وکړه چې د نااستوګنو سفيرانو په کچه ډيپلوماټيکې اړيکې پيل کړي. هغه وخت په افغانستان کې د خلکو ډيموکراټیک ګوند واکمن و او دواړو هېوادونو یوه لاره څارله. په همدې میاشت کې په مسکو کې د افغانستان دډيموکراټیک جمهوریت او کیوباتر منځ د اړیکو لومړنۍ هوکړه لاسلیک شوه خو په کابل کې د ډاکټر نجیب الله د حکومتله ړنګېدو څخه تر اوسه کیوبا او افغانستان اړیکې نه لري. له افغانستان څخه تر کیوبا پورې د هوا له لارې ۱۲۸۶۷ کيلومتره واټن پروت دی. د کابل او هاوانا تر منځ د وخت توپير نهه نيم ساعته دی
غويی (مياشت)
د افغانستان په رسمي کليز کې غويی د لمريز لېږدي کال دويمه مياشت ده چې ۳۱ ورځې لري.
سرچينې
وېشنيزه:لمريزې مياشتې
د چيچنيا دويمه جګړه
د چيچنيا دويمه جګړه چې روسي ژبه کې ورته (Втора́я чече́нская война́) او چيچني ژبه کې ورته (ШолгIа оьрсийн-нохчийн тIом) وايي، په لفظي ډول «د روسيې او چيچنيا تر منځ دويمه جګړه» معنا لري. دا جګړه د ۱۹۹۹ ز کال اګسټ څخه د ۲۰۰۹ ز کال اپرېل پورې د روسي فدراسيون او د چين د Ichkeria جمهوريت تر منځ په چيچنيا او د شمالي قفقاز (Caucasus) په سرحدي سيمو کې وشوه. د ۱۹۹۹ په اګسټ مياشت کې د چيچنيا اسلامپالو جنګياليو د روسيې په داغستان (Dagestan) سيمه کې نفوذ وکړ، دا سيمه يې د خپلواک دولت په توګه اعلان کړه او د جهاد ادعا يې وکړه. د لومړنيو هلو ځلو پر مهال روسي فوځ او روسي پلويو پوځي وزمه چيچني ځواکونو په پرانيستې جګړه کې د چيچنيا له بېلتون غوښتونو سره مخامخ شول او د ژمي له کلابندۍ څخه وروسته يې، چې د ۱۹۹۹ ز کال د ډسمبر څخه يې د ۲۰۰۰ تر فبروري دوام وکړ؛ د چيچنيا پلازمېنه (Grozny) ونيوله. روسيې د ۲۰۰۰ ز کال په می کې پر چيچنيا باندې سيد حاکميت رامنځته کړ، که څه هم د شمالي قفقاز (North Caucasus) سيمې په اوږدو کې د چيچين نظامي ټينګار يا مقاومت د روسيې د درنو تلفاتو او د څو کلونو لپاره پر چيچنيا باندې د روسيې د سياسي واک د ننګولو تر بريده دوام وکړ. دواړو اړخونو د ملکيانو پر وړاندې بريدونه تر سره کړل. ياد بريدونه د نړيوالو له لورې وغندل شول.
د ۲۰۰۰ ز کال نيمايي کې د روسيې حکومت روسي پلويو چيچني ځواکونو ته ټاکلي پوځي ځواب وينې ولېږدولې. د پوځ د عملياتو دوره د ۲۰۰۲ ز کال په اپرېل کې پای ته ورسېده او د ساحوي عملياتو همغږي لومړی فدرالي امنيتي خدماتو او وروسته د ۲۰۰۳ ز کال اوړي کې د کورنيو چارو وزارت ته وسپارل شوه.
په ۲۰۰۹ ز کال کې روسيې د چيچن بېلتون غوښتونکی خوځښت په سخت ډول کمزوری کړی و او په پراخه کچه جګړه ودرول شوه. روسي لښکر او د کورنيو چارو وزارت پوځيانو پيره (ګزمه) بنده کړه. Grozny د بيارغونې هڅې وګاللې او د ښار ډېره برخه او ګردچاپېر سيمې په چټکۍ سره بيا ورغول شوې. په ټول شمالي قفقاز کې ځای ځای تاوتريخوالي دوام وکړ. په ياده سيمه کې اوس هم کله ناکله بم ايښودنې او مورچلونه يا کمينونه پېښېږي، چې فدرالي ځواکونه او د سيمه یيزو حکومتونو ځواکونه په نښه کوي.
د ۲۰۰۹ ز کال په اپرېل کې په چيچنيا کې حکومتي عمليات په رسمي ډول پای ته ورسېدل. دا چې د لښکر ډېره برخه اېستل شوې وه، د ټيټې کچې سرکښۍ سره د راکړې ورکړې ځواب وينه سيمه یيز پوليس ځواک ته وسپارل شوه. درې مياشتې وروسته د بېلتون غوښتونکي خوځښت شړل شوی (تبعيد) مشر Akhmed Zakayev له اګسټ مياشتې څخه د چينچنيا د پوليس ځواک پر وړاندې د وسله وال ټينګار (مقاومت) د درولو غوښتنه وکړه او ويې ويل، چې نوموړی هيله لري چې «د همدې ورځې په پيل سره به، چيچنيان هيڅکله پر يو بل ډزې ونه کړي». دې چارې د چيچنيا د جګړې بشپړ پای په نښه کړ.
د جګړې د ټولې مړينې کره شمېر نه دی معلوم. روسي زيانونه نږدې ۷۵۰۰ (د روسيې د زيان رسمي شمېرې) يا د سرتېرو د ميندو د کمېټې (Committee of Soldiers’ Mothers) د معلوماتو له مخې نږدې ۱۴۰۰۰ تنه دي. نارسمي سرچينې له ۲۵۰۰۰ څخه تر ۵۰۰۰۰ پورې مړينې يا ورکېدنې اټکل کوي، چې ډېری يې چيچني ملکي وګړي دي.
نومونه
د چيچنيا دويمه جګړه، د چيچنيا د دويمې مبارزې (روسي: Втора́я чече́нская кампа́ния) يا د چيچنيا د سرکښانو له نظره پر چيچنيا باندې د دويم روسي يرغل په نوم هم پېژندل کېږي.
د روسيې سترواکي
چيچنيا په شمالي قفقاز کې يوه سيمه ده، چې په ۱۵ پېړۍ کې د عثماني ترکانو په ګډون يې د بانديني حاکميت پر وړاندې په پر له پسې ډول جګړه کړې ده. د روسيې Terek Cossack Host د هغو خپلواکو Cossacks له لورې په ۱۵۷۷ز کال  کې د چيچنيا په هواره ځمکه کې رامنځته شوه، له Voga څخه Terek سيند هستوګن شوي وو. په ۱۷۸۳ ز کال کې روسي سترواکۍ او د ګرجستان د Kartli-Kakheti پاچهۍ د Georgievsk تړون لاسليک کړ، چې له مخې يې Kartli-Kakheti د روسيې تر څار يا قيموميت لاندې سيمه شوه. له ګرجستان او د Transcaucasia د نورو سيمو سره د اړيکو د خوندي کولو په موخه، روسي سترواکۍ په قفقاز سيمه کې په ۱۸۱۷ ز کال د قفقاز جګړې (Caucasus War) په پيلولو سره د خپل نفوذ خپرول پيل کړل. روسي ځواکونو په ۱۸۳۰ ز کال کې لومړی د چيچنيا لوړې سيمې ته حرکت وکړ او په ياده سيمه کې جګړې تر ۱۸۵۹ ز کال پورې هغه مهال پورې دوام وکړ، چې د جنرال Aleksandr Baryatinsky په مشرۍ ۲۵۰۰۰ کسيز پياوړي لښکر د نوموړي سيمې ټينګار (مقاومت) مات کړ. د روسيې او ترکيې تر منځ د ۷۸-۱۸۷۷ ز کلونو جګړې پر مهال په قفقاز کې پرله پسې پاڅونونه هم وشول.
شوروي اتحاد
د ۱۹۱۷ ز کال روسي اوښتون څخه وروسته چيچنيانو د قفقاز يوه لنډ مهالې امامتي رامنځته کړه، چې د چيچنيا، داغستان او Ingushetia برخې يې راونغاړلې. په سيمه کې د شمالي قفقاز غرني جمهوريت په نوم يو بې دينه او د ټول قفقاز [حکومت] هم و. د روسيې د کورنۍ جګړې دواړو اړخونو د چيچنيا د دولتونو مخالف وو او په ۱۹۲۲ ز کې زياتره ټينګار (مقاومت) د بلشويک سرتېرو له لورې له منځه تللی و. وروسته د شوروي اتحاد له رامنځته کېدنې څخه مياشتې مخکې د روسي SFSR د چیچين خپلواک Oblast جوړ شو، چې د پخواني Terek Cossack Host سيمې يوه برخه يې په ځان پورې وتړله. چيچنيا او ګاونډ Ingushetia په ۱۹۳۶ ز کال کې د چيچن او انګوش خپلواک شوروي سوسياليست جمهوريت جوړ کړ. د دويمې نړيوالې جګړې پر مهال په ۱۹۴۱ ز کال کې د حسن اسرايلوف (Hasan Israilov) په مشرۍ يو چيچني پاڅون پيل شو. چيچنيان په ۱۹۴۴ز کال  کې د توکميزې پاکونې له مخې Kazakh SSR او Karghiz SSR ته وشړل شول. دا کړنه له نازي المان سره د چيچنيا د ډله یيزې مرستې د ناسمې پلمې له مخې تر سره شوه. يو پر درې يا يو پر څلور برخه چيچنيان د سختو حالاتو له امله مړه شول. زيات پوهان ياده شړنه د نسل وژنې د عمل په توګه پېژني؛ لکه څرنګه چې په ۲۰۰۴ کې اروپايي پارلمان همداسې وکړل. په ۱۹۹۲ ز کې بېلتون غوښتونکي حکومت د ۱۹۴۴ ز کال د کړنو قربانيانو ته يو ځانګړی څلی ودان کړ. د روسيې پلوي حکومت وروسته ياد څلی ړنګ کړ. د قبر ځينې تيږې چې د څلي يوه بشپړونکې برخه وه، د احمد قادروف (Akhmad Kadyrov) څلور لارې کې د ګرانيټ لوحې تر څنګ ښخې شوې وموندل شوې، چې د سيمه یيز روسي پلوي ځواک د زيانونو درناوی کوي.
د چيچنيا لومړۍ جګړه
په ۱۹۹۱ ز کال کې د شوروي اتحاد د ړنګېدلو پر مهال چيچنيا خپله خپلواکي اعلان کړه. په ۱۹۹۲ ز کال کې د چيچن او Ingush مشرانو يو تړون لاسليک کړ، چې له مخې يې د چيچن او Ingush ګډ جمهوريت په دوو برخو وېشنه يعنې Ingushetia له روسي فدراسيون سره پاتې کېدله او چيچنيا د خپلواک دولت په توګه. په چيچنيا کې د خپلواکۍ په اړه مناظرې په وروستي ډول له ۱۹۹۲ ز کال راهيسې د کوچنۍ کچې کورنۍ جګړې ته لاره هواره کړې ده، چې روسيه په کې په پټ ډول د Dzhokhar Dudayev حکومت د غورځولو هڅه وکړه. د چيچن لومړۍ جګړه په ۱۹۹۴ز کال کې هغه مهال پيل شوه، چې روسي ځواکونه د اساسي قانون د بېرته جوړولو په موخه چيچنيا ته ننوتل. د ځينو اټکلونو له مخې له ۱۰۰۰۰۰ څخه د زياتې مرګ ژوبلې په لرلو سره، له نږدې دوه کلنې بې رحمه جګړې څخه وروسته د ۱۹۹۶ Khasavyurt اوربند تړون لاسليک شو او روسي سرتيري له جمهوريت څخه ووتل.
غبرگولی (مياشت)
د افغانستان په رسمي کليز کې غبرگولی د لمريز لېږدي کال درېيمه مياشت ده چې ۳۱ ورځې لري.
سرچينې
وېشنيزه:لمريزې مياشتې
16 اپرېل
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
انتونیو ګوتِرش
انتونیو ګوترش په پرتګالي António Guterres) په رسمي نوم (انتونیو ګوتِرِش مانویل دی اُلیویرا) یو پرتګالی سیاستمدار دی او د ملګرو ملتونو نهم سرمنشي دی. [[دنده==
شينکۍ ذهين کړوخېل
ډاکټره شينکۍ ذهين کړوخېل د افغانستان په ولسي جرگه کې د کابل د خلکو استازې ده. هغه د افغانستان د ولسي جرگې يوه ښځينه غړې ده چې اوسمهال د دوهم ځل لپاره يې خپل ځان د ولسي جرگې ټاکنو ته کانديد کړی. نوموړې دا ځل بيا خپل ځان د کابل ولايت لخوا کانديد کړی.
مخينه
اغلې كړوخيل د خاكجبار ولسوالي اړوند د پلازمېنې كابل جنوب ختيځ ته په پراته ملاعمر نومي كلي كې زېږېدلې ده. نوموړې په ١٣٦٣ لمريزکال د کابل طب پوهنځي څخه تر فراغت وروسته پاکستان ته كډواله شوه. له ١٣٧٠ لمريز کال وروسته يې د افغاني ښځو تعليمي مرکز کې په رضا کارانه ډول د ټولنيزې کارکونکې په توگه لس کاله د بيوزلو ښځو او ماشومانو خدمت وکړ او بیا وروسته د همدغه مرکز مشره هم شوه.
شینکۍ په ۱۳۴۱ هجري لمريز كال كې د کابل په ښار كې زيږيدلې ده. اصلي او اوسنى ځاى يې د كابل ښار دى.
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:د افغانستان د ولسي جرگې غړي وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:پښتانه سياستوال وېشنيزه:افغان سياستوال وېشنيزه:ښځينه سياستوالې وېشنيزه:سياستوال وېشنيزه:افغان ښځينه سياستوالې
بلوچستان مسئله
بلوڅان چې پښتنو ته د وروڼو حیثیت لري، په تاریخي لحاظ زمونږ سره ډېره اوږده دوستي، او ملګرتیا لري،  د احمد شاه بابا امپراطورۍ پر مهال بلوڅان د احمد شاه بابا په لښکر کې قومندانان وو؛  لکه فتح خان، خان کلات  او ملګري یې... د بلوڅانو  مشر هغه وخت قلات خان و چې د احمدشاه ابدالی له دولت سره یې نږدې اړیکې درلودې،  د افغانستان  پوځ ته  نصیرخان بلوڅ زیات شمیر زلمیان استولي وو، همدا رنګه د خان کلات سره زمونږ اړیکې او بیا د مختلفو جګړو او ګډو ګټو د حاصلولو لپاره یوځای مبارزې هغه څه دي چې دا ورورولي  لا ټینګه ساتلی شي او ساتلي یې ده، د دې تر څنګ زمونږ او د بلوڅو د مظلومیت  درد او چیغې یو دي او  دښمن مو سره شریک دی،  دا ټولې خبرې زمونږ او د دوی د ورورولۍ په پایښت کې ستر رول لوبوي.