cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سردار محمد داود خان
د پادشاه مير او مولا گل د مالوماتو سرچينې کومې وې؟
پادشاه مير په کودتا کې د ښکېلې يوې مهمې لوا افسر او د کودتا د يوه مهم پوځي غړي محمد اسلم وطنجار ټولگيوال و. که څه هم د خلک ديموکراتيک گوند غړى نه و ، خو غړو يې د پېژندگلوۍ له مخې پرې باور کاوه. ده ته د کودتا پر بله ورځ نوي قوماندان لارښوونه کړې وه ، چې د خپلې قطعې په سيمه کې څو قبرونه چمتو کړي. کله چې مړي د خښېدو لپاره وروړل شول ، نو پادشاه مير وپېژندل چې دا د هېوادمشر محمد داود او د هغه د کورنۍ غړي دي. هغه ويل ، کله چې کودتايي افسران په هغه تياره شپه کې ولاړل نو مړي يې يو د بل ترڅنگ کېښودل او له پاسه يې پرې د ورغلي موټر ترپال وغوړاوه. پادشاه مير وايي چې تر کودتا دوه اوونۍ وروسته يې خپله دنده پرېښوده او پاکستان ته ولاړ چې د رژيم خلاف مبارزه وکړي. دى وايي چې په دغو دوو اوونيو کې يې د پخواني صدراعظم موسى شفيق د چانماري کېدو صحنه هم په خپلو سترگو ليدلې چې د واکمن گوند د مشرتابه يوه غړي يې لارښوونه کوله. د مولاگل نکل بيا د کلي د يوه ساده بزگر او د يوه زلموټي کيسه وه. مولاگل ويل چې پر دغه سيمه يې د تلو راتلو لار تېره شوې وه. يوه ورځ چې له معمول سره سم په خپله لار روان و ، په دغه سيمه کې يې د عسکرو او موټرو بېسارې گڼه گوڼه ليدلې وه. د يوه عسکر له خولې يې اورېدلي و چې دلته داود خان او د هغه د کورنۍ غړي خښ شوي او دى يې ساتنې ته درول شوى دى. څو ورځې وروسته چې پهره ولاړه نو ده د مور په لارښوونه د قبرونو ځاى په نښه کړ او په مذهبي دود يې حلوا ورته راوړه او په لارويو يې وويشله. ... دادى دېرش کاله وروسته له مولاگل سره د خپل زلميتوب د مهال حافظې مرسته وکړه او د افغانستان د لومړي هېوادمشر محمد داود او د هغه د کورنۍ د ځينو غړو د خښېدو ټيک ځاى يې کميسيون ته وښوده. ...مولاگل او کليوالو يې اوس پر هغه ځاى زيارت جوړ کړى دى.
اخځونه
‎
وېشنيزه:افغان سرداران محمد داود خان محمد داود خان
کاشمر
کاشمر په 2016 کال کې د 102،282 کسانو ښار دی، چې په رضوي خراسان ولايت کې موقعیت لري. وېشنيزه:د ایران ښارونه
۵۱۱ (عدد)
په رياضي کې
په رياضي کې ۵۱۱:
په کلینډر کې
۵۱۱ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۵۱۱ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
د افغانستان اسلامي حزب
د جوړښت پیلامه
د افغانستان اسلامي حزب په لومړنیو مراحلو کې د افغانستان د ۱۶ تنو ځوانانو په زيار د کابل پوهنتون په انگړ کې رامنځته شو.
د غورځنگ په دې لومړي سر کې له یوه بل ازمیښت سره مخ شو، او هغه ددې غورځنگ د مخکښ (شهید عبدالرحیم نیازي) مړینه وه، چې د ظاهرشاهي پیر د یوه څارگر ډاکټر لخوا د زهرو پیچکارۍ په کولو سره یې ناروغي نوره پسې وغځېده او د سملاسي درملنې لپاره د هند هېواد ته ولېدول شو، خو ژوند ورسره یاري ونکړه، او بیا یې جنازه بېرته د کابل پر لور ولېږدېده.
د نیازي له مړینې څخه وروسته د ۷۶۰ په رایه ورکوونکو کې پینځو تنو هریو (شهید مولوي حبیب الرحمن، شهید انجینیر حبیب الرحمن، شهید سیف الدین نصرتیار، شهید غلام رباني عطیش او ښاغلي انجینیر گلبدین حکمتیار) ته خپلې رايې ورکړې. له پورته پینځو تنو څخه ټول په شهادت رسېدلي، یواځې انجنییرگلبدین حکتیار تردې دمه ژوند دی، او ددې غورځنگ چارې او مشري سمبالوي.
د غورځنگ د شهیدو شویو غړو لیکلي اثار
د غورځنگ هغه مخکښه غړي چې په مړه شوي، لاندې لیکنې ورڅخه پاتې دی:
بهرنې تړن
وېشنيزه:افغاني گوندونه
د پاکستان د جنگونو بشپړ لړلیک
دا لړ کې د پاکستان د جنګونو او په هغه جنکونو کې چې پاکستان ګډون کړی دی، مالومات شته.
شاه زمان خان
اعليحضرت شاه زمان (شاه زمان سدوزی) د اعليحضرت تېمور شاه زوى ، د لوى ، ملي اتل او ټولواكمن اعليحضرت احمد شاه بابا لمسى وو ، چې په ۱۷۷۰ ز كال كې زېږېدلې دى. دغه نوميالى امپراتور په ۱۷۹۳ ز كال كې د خپل پلار تېمور شاه له مړينې وروسته د افغانستان پاچا شو. له احمد شا بابا نه وروسته په ملي تاريخ كې اعليحضرت شاه زمان يوه داسې روښانه څېره ده ، چې ملي تاريخ يې په ښه نامه يادوي. شازمان ته كه ربړونه نه واى پېښ شوي نه يوازې چې افغانستان يې ساته ، بلكې هندوستان ته يې هم د انگرېزانو له نېواك نه نجات وركاوه.
د شاه زمان په اړه د بهرنيانو نظريات
فرير د افغانستان په كتاب كې ليكي چي : (( شاه زمان هوښيار، زړور، پوه او فعال مېړنى وو. هغه تل د اس پر زين سپور له يوې جگړې نه بلې ته روان وو. د افغانستان خلكو هغه ته د تېمور شاه له نورو زامنو نه ډېر درناوى درلود )). سري ويليم جان وايي : (( په هند كې د انگليس ټول دوښمنان د كابل خواته ګوري او ټولو شاه زمان ته بلنه وركړې، چې هند ته راشي.)) وزير علي، سلطان ټيپو او د جوناګړ راجا ټول د افغانستان پادشاه هڅوي چې هندوستان ته راشي او د افغاني لښكر ټول خرڅ به دوى وركړي. ان د رامپور نواب غلام محمد پخپله د شاه زمان دربار ته راغی. افغانستان په نولسمه پېړۍ كې وايي تاريخ شهادت وركوي او بهرني مولفين ټول اتفاق لري ، چې شاه زمان يوه ستره نقشه درلوده. ده غوښتل چې د احمد شاه بابا امپراتوري بېرته ژوندۍ كړي، غوښتل يې چې افغانستان يو مقتدر او متمدن دولت وګرزي ، چې نه يوازې د سياسي او پوځي ځواك ښكارندوى وي ، بلكې په ختپځ كې د پوهنې، كولتور او تمدن مركز هم وپېژندل شي )) له بده مرغه دغه نوميالى افغان مشر له سختو داخلي كړكېچونو سره مخامخ شو. خپل ورور يي پر وړاندې د محمدزيانو په مرسته پاڅون وکړ.
روفس کېنګ
روفس کېنګ (۲۴ مارچ ۱۷۵۵ – ۲۹ اپرېل ۱۸۲۷ زکال) امریکايي وکیل، سیاستوال، دیپلومات او د امریکا له بنسټګرو پلرونو څخه و. نوموړی په قاره یي کانګرس او د فلادلیفیا په کنوانسیون کې د ماساچوست استازی او په ۱۷۸۷ زکال کې د متحده ایالاتو د اساسي قانون یو له لاسلیک کوونکو څخه و. د نوي کانګرس له جوړېدو وروسته نوموړی د متحده ایالاتو په سنا کې د نیویارک استازی و. نوموړی د فدرالیست ګوند د پیاوړي غړي په توګه را څرګند شو او د ۱۸۱۶ زکال په ولسمشریزو ټاکنو کې یې د یاد ګوند د وروستي نوماند په توګه خدمت وکړ.
شاه زمان خان
د شاه زمان وروستى احوال
په ۱۸۰۸ ز كال كې د انگليسانو يو لوى پلاوى د الفينسټن په مشرۍ له ډيلي نه د پېښور په لور وخوځېد، چې د الفينسټن په قول د افغان مغرور پادشاه (شاه زمان) وګوري او د ناپليون د نقشو په اړه خبرې ورسره وكړي. کله چې پلاوى د لوى افغانستان حدودو ته داخليدو ، تر دغه وخته يوازې د خراسان ولايت له لاسه وتلى وو او د شاه شجاع لومړۍ دوره پاچاهي وه. پادشاه په پېښور كې وو. الفنسټڼ داسې ليكي : د ۱۸۰۹ ز كال د جولاى په لسمه مو له شاه زمان سره وكتل، د شاه زمان ليدنه د پادشاه تر ليدنې موږ ته لږ په زړه پورې نه وه. شاه زمان يو وخت په هندوستان او فارس كې د لوى نامه او اعتبار خاوند وو. دى مو په داسې حال كې وليد ، چې په خېمه كې يې غالۍ او ليمڅي هوار وو. شاه زمان پر يو لوى كوچ ناست وو. موږ ده ته مخامخ تر هغو ولاړ وو، چې ده د كېناستلو اجازه راكړه. دده لباس ساده او ازاد بې لستوڼو كوټ يې اغوستى وو، چې ورېښمين گلان پرې ګڼډل شوي وو. پر سر يې توره لونگۍ وه. څېره يې ډېره شاهانه وه، دغه وخت دى څلوېښت كلن ښكارېدو. غږ او حركت يې جگ او منظم وو، اوږد مخ او ښكلې ږيره يې درلوده. دده څېره په هېڅ صورت يوه ړانده ته نه معلومېده ، سره له دې چې سترگې يې زخمي وې، خو بيا هم تورې برېښېدلې او دده څېرې ته يې تازه ګي وربښله. كله چې به چا ورسره خبرې كولې، مخ به يې هغې خواته اړاوه. دده څېره غمجنه او له خپگان نه ډكه وه. كله چې موږ كېناستو ډېره چوپتيا خپره شوه. خو ده پخپله چوپتيا ماته كړه او د شاه شجاع د بدبختيو په باب يې خبرې وكړې او د شرايطو د ښه كېدو هيله يې وكړه                     د شاه زمان وروستۍ خبره دا وه : (( پادشاهي بې تورې او توره بې هدفه نه وي )). د لوى افغانستان نوميالى امپراتور اعليحضرت شاه زمان په ۱۸۴۴ ز كال كې مړ او په سرهند كې خاورو ته وسپارل شو.
روفس کېنګ
د ماساچوست د بډایه سوداګر زوی کېنګ وړاندې له دې چې د امریکا د انقلابي جګړې پر مهال په رضا کارانه توګه له ملیشه ځواکونو سره مل شي، حقوق یې ولوستل. نوموړي په ۱۷۸۳ زکال کې د ماساچوست د مقننه قوې لپاره ټاکنې وګټلې او راتلونکی کال یې د کنفدریشن کانګرس ته لار ومونده. د ۱۷۸۷ زکال د فیلادلیفیا په کنوانسیون کې د یو مخکښ ملت پاله په توګه راڅرګند شو او د فدرال دولت لپاره د واکونو د زیاتوالي غوښتونکی شو. له دغه کنوانسیون وروسته کېنګ ماساچوست ته راوګرځېد او هلته یې د اساسي قانون د تصویب په موخه له خپل نفوذ کار واخیست. د الکساندر همیلټون په ټینګار هغه وکالت پرېښود او نیوریاک ته یې کډه وکړه.
شاه زمان خان
اخځونه
وېشنيزه:د افغانستان پاچايان وېشنيزه:د افغانستان نوميالي وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:پښتانه
روفس کېنګ
نوموړي د ۱۷۸۹ زکال په ټاکنو کې د نیویارک په استازولۍ د متحده ایالاتو سنا جرګې ته لار ومونده او تر ۱۷۹۶ زکال پورې په دغه ځایګي کې پاتې شو. همدغه کال هغه د ولسمشر جورج واشنګټن له خوا د بریتانیا لپاره د وزیر په توګه خپله ګمارنه ومنله. په داسې حال کې چې کېنګ د همیلتون له فدرالیست ګوند سره مل و؛ دیموکراتیک جمهوري غوښتونکي ولسمشر توماس جفرسون د ۱۸۰۰ زکال په ولسمشریزو ټاکنو کې له بریا وروسته د کېنګ خدمات وستایل او د هغه ځایګی یې وساته. کېنګ په ۱۸۰۴ او ۱۸۰۸ زکال کې د فدرالیست ګوند په استازولۍ د ولسمشریزو ټاکنو لپاره د نوماند د مرستیال په توګه خدمت وکړ او له سویلي کارولینا څخه یې د چارلس کوتیسورث پینکنی په ټکټ کې نا بریالۍ هڅه وکړه. په داسې حال کې چې ډېری فدرالیستانو د ۱۸۱۲ زکال په ولسمشریزو ټاکنو کې د دیموکرات جمهوري غوښتونکي نوماند ډیویټ کلینټون څخه ملاتړ وکړ خو کېنګ د خپل ګوند له ملاتړ پرته د یو شمېر کمو هغو فدرالیستانو رایه ترلاسه کړې وه چې د کلینټون له نوماندۍ څخه یې ملاتړ ته لیوالتیا نه لرله. په ۱۸۱۳ زکال کې کېنګ سنا مجلس ته بېرته را ستون شو او تر ۱۸۲۵ زکال پورې په دغه ځایګي کې پاتې شو.
کېنګ چې په باالفعل/ډي فکټو توګه د ۱۸۱۶ زکال په ولسمشریزو ټاکنو کې د فدرالیست ګوند نوماند و له جیمز مونرو څخه یې کلکه ماته وخوړه. فدرالیست ګوند له ۱۸۱۶ زکال وروسته په ملي کچه منحل شو او کېنګ ولسمشریزو ټاکنو ته د یاد ګوند په استازولۍ وروستی نوماند شو. له دې سره کېنګ وکولای شول تر ۱۸۲۵ زکال پورې په سنا کې پاتې شي او د نیویارک دیموکرات جمهوري غوښتونکي ګوند ته په انشعاب سره وروستی فدرالیست سناتور شو. له دې وروسته کېنګ د ولسمشر جان کوینسی آدامز له خوا د دویمې دورې لپاره لویې بریتانیا ته د سفیر په توګه خپله ګمارنه ومنله، خو ناوړه روغتيايي حالت کېنګ اړ کړ څو له دولتي دندو لاس پر سر شي او په ۱۸۲۷ زکال کې ومړ. کېنګ پنځه ماشومان لرل چې تر لویوالي پورې یې ژوند کړ، همدارنګه یې ګڼ شمېر مخکښ لمسیان لرل.
لومړی ژوند
کېنګ د ۱۷۵۵ زکال د مارچ په ۲۴ مه په سکاربرو کې چې هغه مهال د ماساچوست برخه وه او اوس مین ته اړوندېږي وزېږېد. هغه د ایزابیلا (براګډون) او د بډایه سوداګر او بزګر ریچارد کېنګ زوی و چې د سکاربرو په دونسټان لنډنګ کې پورټلند، مین ته څېرمه استوګن و او د روفس د زېږون تر کاله یا تر ۱۷۵۵ زکال پورې یې یوه اندازه شتمني راغونډه کړې وه. مالي بریا یې د ګاونډیو کینه راپارولې وه او هغه مهال چې په ۱۷۶۵ زکال کې سټمپ قانون په خلکو قبول شو او پاڅونونو ته لږ درناوی را پیدا شو؛ یوه ډله وګړو یې کور چور کړ او د هغه د کور ډېری وسایل یې له منځه یووړل. له دې امله چاته جزا ورنکړل شوه او راتلونکی کال یې د هغه د کور انبار ته اور واچواه. دغه موضوع په دې سره تائید شوه چې جان آدمز هغه مهال د اساسي قانون کنوانسیون ته د «یاغیانو» پر وړاندې د محدودیتونو رامنځته کولو اړوند اشاره وکړه او خپلې مېرمنې ابیګیل ته یې په یوه لیک کې دغه صحنه داسې توصیف کړه: "زه په یوه ډېره مشهوره قضیه کې بوخت یم: د یاغیانو پر وړاندې د سکاربرو د کېنګ قضیه، چې یاغیان/لنډغر د هغه کور ته ننوتي د هغه ورقې یې ویشتلې او هغه، مېرمن، ماشومان او غلامان یې په شپه کې وېرولي. د دغې کورنۍ ترور، تشویش، ویره او وحشت په کلماتو نه شي توصیف کېدلای او یا هم د نقاشۍ په یوه پاڼه نشي انځور کېدلای. کافي ده چې یوه مجسمه ځای پر ځای کړې، د ډبرې زړه اوبه کړې او دغه کیسه ولولې.... دا حیرانونکې نه ده چې ریچارډ کېنګ په یو وفادار اوښتی خو له دې سره د هغه ټول زامن د امریکا د خپلواکۍ په جګړه کې په وطن پالو اوښتي."
زده کړې او لومړنی مسلک
کېنګ په ۱۲ کلنۍ کې د ماساچوست د سویلي بایفیلډ په ډومر اکاډمي (اوس مهال د ګورنر اکاډمي) کې شامل شو. وروسته هغه هاروارډ کالج ته ولاړ او له هغه ځایه په ۱۷۷۷ زکال کې فارغ شو. نوموړي د تئوفیلوس پارسونز تر نظر لاندې د حقوقو په لوستلو پیل وکړ، خو زده کړې یې په ۱۷۷۸ زکال کې هغه مهال ودرولې کله چې د امریکا په انقلابي جګړه کې د شبه نظامي دندې د ترسره کولو په موخه داوطلب شو. هغه د ډلګۍ مشر په توګه وټاکل شو او د جنرال جان سالیوال د یاور په توګه یې د روډ آیلنډ په جګړه کې خدمت وکړ. له دغې مبارزې وروسته کېنګ بېرته د پارسونز تر نظر لاندې شاګردۍ ته راوګرځېد. په ۱۷۸۰ زکال کې یې د وکیلانو ډلې ته لار ومونده او د ماساچوست په نیوبوري پورټ کې یې حقوقي چارې پیل کړ.
د اساسي قانون کنوانسیون
کېنګ د لومړي ځل لپاره په ۱۷۸۳ زکال کې د ماساچوست مقننې قوې (Massachusetts General Court) ته وټاکل شو او تر ۱۷۸۵ زکال پورې هر کال بیاځلي د دغه ځایګي لپاره وټاکل شو. ماساچوست له ۱۷۸۴ زکال څخه تر ۱۷۸۷ زکال پورې نوموړی د کنفدریشن کانګرس ته ولېږه. نوموړی په کنفرانس کې یو له ځوانو غړو څخه و.
په داسې حال کې چې هغه مهال چې نوموړی دغه کنوانسیون ته راغی، دا باور یې نه درلود چې باید په کنفدریشن کې پام وړ بدلونونه رامنځته شي، خو د هغه نظریاتو د بحثونو په اوږدو کې حیرانونکی بدلون وموند. هغه له رئیس ویلیام ساموئل جانسون، جیمز مډیسون، ګوورنور موریس او الکساندر همیلتون سره د متحده ایالاتو د اساسي قانون د مسودې جوړولو د سبک او تنظیم په کمېټه کې کار وکړ. کېنګ یو له هغو مخکښو استازو څخه و چې د حکومتولۍ د بنسټیزې شخصیت جوړونې په ستونزمنه چاره کې یې مهمه ونډه لرله. د سپټمبر په ۱۷ مه د اساسي قانون له لاسلیک کولو وروسته هغه کور ته راستون شو څو د اساسي قانون د تصویب په موخه هڅه وکړي؛ ځان یې سنا ته نوماند کړ خو بریالی نه شو. اساسي قانون د ۱۸۷ او ۱۸۶ رایو له مخې په ډېر لږ توپیر تصویب شو. د اساسي قانون په تصویب سره ماساچوست د متحده ایالاتو شپږم ایالت شو چې د ۱۷۸۸ زکال د فبروري په لومړیو کې یې هغه تصویب کړ.
د کابل د سقوط په اړه غبرګونونه (۲۰۲۱ ز کال)
د ۲۰۲۱ ز کال د اګست په ۱۵ مه نېټه، د افغانستان د اسلامي جمهوریت پلازمېنه کابل ښار، د طالبانو د ۲۰۲۱ ز کال د عملیاتو پر مهال طالب ځواکونو ته په لاس ورغی، چې له امله یې له ۲۰۰۱ ز کال نه راهیسې په افغانستان کې پیل شوې جګړه پای ته ورسېده. د کابل سقوط په نړیواله کچه غبرګونونه راوپارول چې په کې د افغانستان د دولت په توګه د طالبانو د په رسمیت پېژندلو، په دغه هېواد کې د انساني حالت، د جګړې د پایلې او په نړیوالو چارو کې د پوځي لاسوهنې اړوند بحثونه شامل و.
په افغانستان کې دننه غبرګونونه
د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي په ښکاره ډول د واک په سوله ییز لېږد ټینګار وکړ او ژمنه یې وکړه چې: له خپلو بچیانو سره به په کابل کې پاتې شي. د افغانستان په وخت د شپې نږدې ۱۱ بجې، ولسمشر محمد اشرف غني د یوې اعلامیې په خپرولو سره وویل چې: له خونړۍ جګړې نه د مخنیوي په موخه، له افغانستان نه وتلی دی. هغه څرګنده کړه چې: «د تورې او ټوپک قضاوت طالبانو ګټلی دی».
د افغان نجونو د فوټبال د ملي لوبډلې پخوانۍ لوبډل مشرې خالدې پوپل څرګنده کړه چې: «زما د نسل لپاره دا ډېره ځورونکې ده، چې ویني تاریخ بیا تکرار کېږي». د افغانستان د کرېکټ د ملي لوبډلې لوبغاړي سمیع الله شینواري څرګنده کړه چې: د اګست ۱۵ مه«هغه ورځ ده چې افغانانو خپل هېواد له لاسه ورکړ او ټولې نړۍ یې یوازې سیل کاوه». د کرېکټ د ملي لوبډلې ګڼ شمېر لوبغاړو، د طالبانو پر خلاف څرګندونې لرلې او د افغانستان د اسلامي جمهوریت د بیرغ انځور یې د افغانستان د خپلواکۍ په ورځ د خپلو ټولنیزو شبکو په پاڼو کې خپور کړ.
د ۲۰۲۱ ز کال د اګست په ۹ مه نېټه په پاکستان باندې د بندیز غوښتنې (#SanctionPakistan) ټرنډ په افغانستان او نړۍ کې په مخکښ ټویټري ټرنډ واوښت، افغانانو پاکستان له طالبانو نه د ملاتړ مسئول باله.
امریکا
🇨🇦 کاناډا: کاناډایي دولت اعلان وکړ چې، دوی په افغانستان کې د خپل سفارت چارې ځنډوي. کاناډا د ځانګړو عملیاتو د قوماندانۍ نامعلوم شمېر ځواکونه د تخلیې یا وتو په عملیاتو کې د مرستې او سفارت تړلو په موخه ولېږل. کاناډايي دولت څرګنده کړه چې د طالبانو له ګواښونو سره مخامخ شوي، ۲۰۰۰ افغان کډوال مني.
🇺🇸 د امریکا متحده ایالات: د امریکا ولسمشر جوبایډن وویل: په داسې حال کې چې افغان ځواکونو نه شو کولای، د هېواد کنټرول وساتي، په افغانستان کې د امریکايي ځواکونو شتون «نه شو کولای کوم بدلون رامنځته کړي».
آسیا
🇨🇳 چین: د چین دولتي ورځپاڼې ګلوبل ټایمز څرګنده کړه چې: «په افغانستان کې فاجعه متحده ایالاتو او د هغو متحدینو رامنځته کړه». د کمونیست ګوند پیپل ورځپاڼې د طالبانو بریا د مائو تسه«د خلکو جګړې» د تاکتیک له مخې وبلله، چې د کلیوالي وګړو د ملاتړ د راجلبولو او لرې پرتو سیمو ته د دښمن د را کاږلو اړوند دی.
🇮🇳 هند: هند په کابل کې له خپل سفارت نه خپل سفیر او دیپلماتیک کارکوونکي واېستل.
🇮🇷 ایران: ایراني ولسمشر ابراهیم رئیسي وویل: «د امریکا پوځي ماته او د هغو وتل باید په افغانستان کې د ژوندانه، امنیت او تلپاتې سولې د بېرته ټینګښت په فرصت واړول شي. ایران په افغانستان کې د ثبات د ټینګښت له هڅو ملاتړ کوي او د یوه ګاونډي او ورور هېواد په توګه په افغانستان کې له ټولو ډلو غواړي چې، یوې ملي هوکړې ته سره ورسېږي».،
اروپا
🇫🇷 فرانسه: د فرانسې دولت اعلان وکړ چې د اګست په ۱۶ مه به د ولسمشر امانوئل مکرون تر مشرۍ لاندې د بېړنۍ دفاع د شورا غونډه د روان حالت په اړه جوړه کړي. د اروپا او بهرنیو چارو وزیر ژان ایو لودریان څرګنده کړه چې: په هغه هېواد کې په چټک ډول د حالت د خرابېدو له امله، دغه وزارت پرېکړه کړې چې د خپلو ټولو دیپلماتانو د اېستلو په موخه په کابل کې خپل سفارت د کابل هوايي ډګر ته ولېږدوي.
🇬🇧 بریتانیا: لومړي وزیر بوریس جانسون څرګنده کړه چې: هغه به د حالت په اړه د بحث په موخه د پارلمان غونډه راوبولي. د اګست د ۱۵ نېټې له غرمې وروسته یې د کابینې بېړنۍ غونډه جوړه کړه، له غونډې وروسته جانسون د یوې اعلامیې په خپرولوسره څرګنده کړه چې: حالت«ډېر کړکېچن» دی او دا «چې موږ پوهېږو چې د اوږد مهال لپاره به چارې همداسې پرمخ لاړې شي». جانسون په دغه اعلامیه کې دا هم څرګنده کړه چې: نړیواله ټولنه باید د طالبانو حکومت په رسمیت و نه پېژني او اړینه ده چې:«د ترهګرۍ په ډګر باندې د افغانستان له اوښتو مخه ونیول شي».
اقیانوسیه
🇦🇺 اسټرالیا: د اسټرالیا حکومت ۲۵۰ سرتېري او درې الوتکې د وتو(تخلیې) په عملیاتو کې د مرستې په موخه وګومارل. اسټرالیايي لومړي وزیر سکاټ موریسون څرګنده کړه چې:«زموږ له غوره هڅو سره سره، زه پوهېږم چې دا ملاتړ به ټولو چارو ته بسنه و نه کړي».
هدايت الله خان بنگش
ښاغلی هدایت الله خان بنگش په دریم نوامبر ۱۹۵۴ ع کال کی د پښتونخوا د کوهاټ ولسوالئ د ټل په کلی کی زیږیدلی دی. لومړنئ او منځنئ زده کړی یی د ټل په لیسه کی تر سره کړی دی د«ایل ایل بي لا» ډگری یی په ۱۹۸۱ ع کال کی د خیبر دحقوقو له پوهنځی څخه او دماسټرئ ډگری یی په ۱۹۸۴ ع کال کی د پیښور له پوهنتون څخه د سیاست او بین المللی اړیکو په څانگه کی لاس ته راوړی دی. د سیاست په ډگر کی په هغه باندی د باچاخان د عدم تشدد د غورځنگ پوره اثر ؤ اوددی غورځنگ پلوی ؤ چی لدی امله دخپلی زده کړی په دوران کی دوه واری د پیښور پوهنتون د پښتنو پوهیدونکو د اتحادی مشر او عمومی منشی ټاکل شوی ؤ. ښاغلی هدایت الله خان بنگش په ۱۹۸۴ ع کال کی جرمنی ته راغی او خپلی نوری زده کړی یی دجرمنی د بوخم ښار په روهر پوهنتون کی دسیاسی علومو په څانگه کی بشپړی کړی دی او په همدی کال کی د پښتنو ټولنیز ولسواک گوند{د پښتنو ټولنیز ولسولیز گوند} غړی شو، او اوس د پښتنو ټولنیز ولسولیز گوند Pashtoons Social Democratic Party لوی منشی دی.
وېشنيزه:د پښتنو د ټولنيز ولسيز گوند غړي
محمد بن سلمان آل سعود
محمد بن سلمان آل سعود (د ۱۹۸۵ کال د اګست په ۳۱ مه زیږیدلی) د سعودي عربستان ولیعهد دی. محمد د وزیرانو د شورا مرستیال او د سعودي عربستان د دفاع وزیر او همدارنګه تر ټولو ځوان وزیر دی. په نړۍ کې دفاع هغه د شاهي محکمې مشر او د آل سعود د مجلس غړی هم دی. هغه د خپل پلار پاچا سلمان د محکمې اصلي ځواک بلل شوی دی. په ۲۰۰۹ کال کې چې کله پاچا سلمان د ریاض والي و، د خپل پلار ځانګړی سلاکار شو. کله چې په ۲۰۱۲ کال کې اوسنی پاچا ولیعهد شو، زوی یې د ولیعهد د محکمې مشر شو او په ۲۰۱۵ کال کې چې پلار یې واک ته ورسېد، د سلاکار وزیر او د اقتصادي او پرمختیايي شورا مشر هم شو. دې کار هغه د نورو شیانو تر څنګ د سعودي ارامکو د تیلو پر ملي شرکت کنټرول هم راوړ.
شخصي ژوند
هغه له خپلې یوازینۍ مېرمنې څخه پنځه اولادونه، دوه لوڼې او درې زامن لري ​​په دې هېواد کې د نورو ډېرو نارینه وو برعکس، د هغه د وینا له مخې، هغه یو واده غوره کړ. په یوه قضیه کې، هغه د سیرین په نوم د ایټالیا جوړه شوې کښتۍ د 500 ملیون ډالرو په بدل کې له یوه بډایه روسی څخه پیرودلې وه.
محمد په پراخه کچه نړۍ ته سفرونه کړي او له سیاستوالو، سوداګریزو مشرانو او سترو ستورو سره یې لیدلي دي. د 2016 په جون کې، هغه سیلیکون ویلی ته سفر وکړ او د مارک زوکربرګ په ګډون د امریکایی ټیکنالوژۍ یو شمیر مخکښو شخصیتونو سره یې ولیدل.
ايا نانو ټيکنالوژي پېژنئ
آیا نانو تکنالوژي  پېژنئ ؟
نورالحق ن. څلی
۵۱۲ (عدد)
۵۱۲ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۵۱۱ څخه  مخکي او د ۵۱۳ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۵۱۲:
په کلینډر کې
۵۱۲ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۵۱۲ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
توريالی ويسا
سرچینې
وېشنيزه:د ارغنداب خلگ وېشنيزه:افغان واليان
حيات الله اميرزي پیژندنه
نوم: حيات الله
تخلص: اميرزى
پلار نوم :- قومي مشر الحاج وکيل صيب اميرخان صبري.
ولايت /قوم/کلي: خوست ،صبري، ګلنام کلي. زوکړه: په 1993م کال د صبريو د ګلنام کلي په يوه غريبه او متدينه کورنۍ کې يې دغې فاني دنيا ته سترګې وسپاړلې.
زده کړې: تر شپږم ټولګي پورې د ګلنام کلي په متواسطه ښوونځي، اووم څخه تر اتم ټولګي پورې يې په خوست شهري څانګه(عبدالحي حبيبي ليسه) کې تر سره کړي دي؛ له هغې وروسته بيا د کابل حبيبيه عالي ليسې ته تبديل شو، چې تر يولسم صنف پورې يې په همدې ليسه کې زده کړيال ٶ، له همدې او وروسته خوست يې تبديلې راوکړه او د خوست عبدالحي حبيبي ليسې څخه يې په کال 1392 هش کې په اعلى درجه بکلوريا تر لاسه کړه، په 1394ه،ش کال د کانکور په ازموينه کې دشيخ زايد پوهنتون د اجتماعي علومو پوهنځي ته بريالئ شو، خو دا چې علاقه يې اقتصاد او د حقوقو او سياسي علومو سره وه، نو ځکه يې منفکي واخيسته او وروسته د هېواد د باندې ګاونډي هېواد پاکستان ته د تحصيل لپاره ولاړ، اوس مهال د اقتصاد پوهنځي زده کړيال ده.
بېیپیاوساوروس
بېیپیاوساوروس (په یوناني: Beipiaosaurus په چينایی: 北票龙属 Běi piào lóng shǔ) د غوښه جوړونکي ډانگسرانو څخه وو چی په چين کی د کرتاسې په وخت کی د ۱۲۵ میلیون کاله مخکې یی ژوند کاوه.
حيات الله اميرزي پیژندنه
محترم انجنير حيات الله اميرزى په پنځو ژبو کې پوره بلديت لري(پښتو، درى، انګليسې، عربي او اردو)
او د کمپيوټر په برخه کې په شپږو پروګرامونو کې عملآ کار کړي او کاملآ تجربه لري.
بېیپیاوساوروس
توصیف
وېشنيزه: غوښه خوړونکی ډانگسران
حيات الله اميرزي پیژندنه
د عصري علومو تر څنګ يې ديني علوم هم د (نورۍ) نومي کلي په مدرسه او کابل کې تر سره کړي.
له لوی رب ج څخه ورته خوشاله او نیکمرغه ژوند غواړو.
لوی اقتصاد
د لوی اقتصاد (Macroeconomics) کليمه، د يوناني مختاړي makro (لوی يا ستر) او economics(اقتصاد) له کليمو نه اخېستل شوې ده، چې د اقتصاد يوه څانګه ده او اجراکوونې، ساختمان، سلوک او په ټوله کې د يوې زېرمې په اړه پریکړې ته وایي. د بېلګې په ډول: د ګټې د بيو کارول، ماليې او حکومتي مصارف چې د سپما وده او ثبات منظم کړي. په دې کې سيمه یيز، ملي او نړيوال اقتصاد شاملېږي. په ۲۰۱۸ ز کې د دوو اقتصادپوهانو ايمي ناکامورا (Emi Nakamura) او جون سټيينسن (Jón Steinsson) د ارزونې له مخې، اقتصاد«د لوی اقتصاد بېلابېلو کړنلارو د پايلو له مخې دليل تراوسه په لوړه کچه نيمګړی او تر سختو نیوکو لاندې دی.
د لوی اقتصادپوهان د GPD (کلنی خالص عايد)، بې کاري (د بې کارۍ د کچې په ګډون)، ملي عايد، د قيمت شاخصونه، وتنۍ (output)، مصرف، انفلاسيون، سپما، پانګه اچونه، انرژي، نړيواله سوداګري او نړيوال مالي موضوعات څېړي.
لوی اقتصاد او کوچنی اقتصاد د اقتصاد په علم کې دوه سترې برخې دي. د ملګرو ملتونو د زغم وړ پرمختګ ۱۷ موخه (Sustainable Development Goal 17) د کړنلارې په مرسته او د ۲۰۳۰ ز کال د پروګرام  د يوې برخې په توګه اړيکې په واسطه د نړيوال لوی اقتصاد د ثبات موخه لري.
رېښه
لوی اقتصاد د سوداګريز دوران نظريې او پيسو يا پولي نظريې له وېشل شوو برخو نه رامنځته شوې دي. د پيسو د کميت نظريه په ځانګړي ډول دويم نړيوال جنګ په اړه مهمه وه. دې ښکارندې، د اروينګ فيشر (Irving Fisher) د کار پر بنسټ نسخې په ګډون زياتې بڼې واخيستې:
د کميت نظريې په نمونه يي نظرکې د پيسو چټکيتيا (V) او د توليد شوو شيانو کميت به ثابت وي، نو د پيسو په سرچينه (M) کې هر زياتوالی به د بيې په کچه کې مستقيم زياتوالی رهبري کوي. د پيسو د کميت نظريه، د هغه اقتصاد د لرغونې نظريې يوه مرکزي برخه وه، چې د شلمې پېړۍ په لومړيو کې خپره شوه.
اطريشي مکتب
د لډويک اوون مايسس (Ludwig Von Mises) کار، د پيسو او امتياز نظريه (Theory of Money and Credit) په ۱۹۱۲ ز کې خپره شوه، چې د اطريشي مکتب يو له لومړنيو کتابونو نه و چې د لوی اقتصاد مقالې يې رانغاړلې.
کينز (Keynes) او پيروان يې
لوی اقتصاد په خپله عصري بڼه کې د جان مينارد کينز (John Maynard Keynes) په واسطه د ګومارنې، ګټې او پيسو د عمومي نظریې (General Theory of Employment, Interest and Money) په خپرولو سره پيل شو. کله چې ستر خپګان (Great Depression) حمله وکړه، پخوانيو اقتصادپوهانو د شيانو د نه خرڅلاو او د کارکوونکو د نه ګمارنې د څرنګوالي په تشرېح کولو کې ستونزه درلوده. په لرغوني يا پخوانۍ نظريه کې به بيې او اجوره تر هغې لوېدله، چې مارکېټ به خالي شو او ټول شيان به خرڅ شول. کينز د اقتصاد يوه نوې نظريه وړاندې کړه چې ولې مارکېټونه کېدای شي خالي نه شي. د نوموړي نظريې په تدريجي ډول (د شلمې پېړۍ په وروستيو کې) د فکر د لوی اقتصاد مکتبونو يوې ډلې ته تکامل وکړ، چې د کينزي اقتصاد (Keynesian economics)، د کينز اصالت يا کينزي نظريې په نومونو هم پېژندل کېږي.
د کينز په نظريه کې د کميت نظريه له منځه لاړه، ځکه چې خلکو او سوداګريو غوښتل په سختو اقتصادي وختونو کې خپلې نغدې پيسې وساتي، چې دا هغه ښکارنده وه چې کينز په پيسو د لومړیتوب غوراوي (liquidity preferences) اصطلاحاتو کې تشرېح کړه. کينز تشرېح کړه، چې ضربوونکي يا ضربي اغېزه به څه ډول په مصرف يا پانګه اچونه کې يو کوچنی لږوالی لوی وښيي او په ټول اقتصاد کې به د لږوالي سبب شي. کينز همدارنګه د هغه ونډې په اړه وليکل چې نامعلومه او حيوانات يې په اقتصاد کې لوبولی شي.
هغه نسل چې د کینز پیروي کوي، د نوي لرغوني ترکيب (neoclassical synthesis) د جوړولو په موخه، د عمومي نظريې او نوي کلاسيکي لوی اقتصاد نظريې سره ترکيب کړې. تر ۱۹۵۰ ز لسيزو پورې زياتره اقتصادپوهانو د لوی اقتصاد د ترکيب نظريه ومنله. ځینو اقتصادپوهانو، لکه: پاول سمولسن (Paul Samuelson)، فرينکو موډيګلياني (Franco Modigliani)، جيمز توبين (James Tobin) او رابرت سولو (Robert Solow) رسمي کينزي نموني رامنځته کړې او د مصرف، پانګې اچونې او پيسوغوښتنه(چې د کينز کاري چوکاټ نه رامنځته کېده) له نظريو سره يې مرسته وکړه.
پولي اصالت
ملټن فريدمېن (Milton Friedman) د پيسو د کميت نظريه تازه کړه، چې د پيسو غوښتنه، يوه ونډه په کې شامله کړي. نوموړي بحث وکړ چې په اقتصاد کې د پيسو ونډه د سترې اندېښې (Great Depression) د تشرېح کولو لپاره بس وه او د ټولو غوښتنو ورپېژندل شوي تشرېحات اړين نه وو. فريدمېن بحث وکړ چې، د پيسو (پولي) کړنلاره، د مالي تګلارې (fiscal policy) په پرتله زياته ګټوره وه. که څه هم فريدمېن په پولي کړنلارې سره د اقتصاد جوړولو په اړه د حکومت په وړتياوو شک وکړ. نوموړي په عمومي ډول د مکررې لاسوهنې پر ځای د پيسو په سرچينه کې د ثابتې ودې يوه کړنلاره غوره وګڼله.
فريدمېن، د انفلانسيون او بېکارۍ تر منځ د فيليفس منحني (Phillips curve) اړيکه، هم وګواښوله. فريدمېن او ايدمنډ فيلپس (Phillips curve) [چې د پولي اصالت پيرو نه و] د فيليس د منحني يوه بشپړ شوې نسخه مطرح کړه، چې د انفلاسيون او بېکارۍ تر منځ يې د يو ممکن او اوږد مهاله ميزان احتمال مخنيوی وکړ. کله چې د ۱۹۷۰ز لسيزې د تېلو ټکانونو (oil shocks) لوړه بېکاري او انفلاسيون رامنځته کړ، فريدمېن او فيلپس بری الذمه وو. پولي اصالت په ځانګړي ډول، د ۱۹۸۰ ز لسيزې په لومړيو کې اړين او مهم و. پولي اصالت هغه وخت له پامه ولوېد، چې مرکزي بانکونو ته د ګټې د کچې پر ځای پولي سرچينو په نښه کولو کې (لکه څرنګه چې پولي اصالت وړانديز کاوه)، ستونزمن ښکاره شو. پولي اصالت هغه وخت په سياسي ډول نامشهور شو، چې مرکزي بانکونو د انفلاسيون د بطي کولو په موخه اقتصادي کړکېچونه رامنځته کړل.
نوی کلاسيکي اصالت
نوی کلاسیک لوی اقتصاد (New classical macroeconomics) د کينز مکتب لا وګواښاوه. په نوي لرغوني فکر کې يو مرکزي پرمختګ هغه وخت راغی، چې روبرت لوکاس (Robert Lucas) د لوی اقتصاد په اړه عقلي توقعات (rational expectations) معرفي کړل. له لوکاس نه وړاندې اقتصادپوهانو توافقي هیلې په عمومي ډول کارولې، چې عوامل په کې مفروض شوي وو چې د راتلونکي په اړه د توقعاتو جوړولو لپاره نږدې ماضي په پام کې ونيسي. د عقلي هیلو(rational expectations) له مخې عوامل مفروض شوي دي، چې زيات پېچلي يا غير طبيعي اوسي. يو مستهلک به د ۲% انفلاسيون اندازه په اسانۍ سره ځکه فرض نه کړي (ونه مني)، چې دا کچه د تېرو څو کلونو منځنۍ کچه وه، دوی به د يو باخبره اټکل کولو په موخه د پيسو اوسنۍ کړنلارې او اقتصادي حالت ته پام وکړي. کله چې نويو کلاسيکي اقتصادپوهانو په خپلو نمونو کې عقلي هیلې معرفي کړې، ويې ښودل چې پولي کړنلاره يوازې يوه محدوده اغېزه لري.
لوکاس (Lucas) د کنزي سترواکي نمونو يو اړين نقد (influential critique) هم وکړ. نوموړي بحث وکړ چې د سترواکي اړيکو پر بنسټ د اټکلولو نمونې به د ورته اټکلونو توليد وساتي، ان د معلوماتو د توليد بنسټيزې نمونې ... نوموړي د اقتصاد د بنسټيزې نظريې پر بنسټ د نمونو دفاع وکړه، چې په اصل کې دا چې اقتصاد بدلون کوي، په ساختماني ډول دقيقې وې. د لوکاس راتلونکی انتقاد نوي کلاسيک اقتصادپوهانو چې د ايډوارد سي پريسکوټ (Edward C. Prescott) او فينن اي کيډلېنډ (Finn E. Kydland) په واسطه رهبري شو، د لوی اقتصاد ريښتيني سوداګرۍ دوران (real business cycle) [RB C] نمونې يې جوړې کړې دي.
د RB C نمونې د نوي کلاسيکي لوی اقتصاد نه بنسټيزو معادلو په ترکيبولو سره جوړې شوې دي. د لوی اقتصاد د بدلون توليدلولو لپاره، RB C نمونو د شيانو يا پيسو لپاره په مارکېټونو کې د بدلون پر ځای په تيکنالوژي کې له بدلونونو سره اقتصادي بحرانونه او بېکاري تشرېح کړه. د RB C نمونو منتقدان بحث کوي چې، پيسي په روښانه ډول په اقتصاد کې اړينه ونډه لوبوي او د تيکنالوژيکي شاته تګ نظريه تشرېح کولی شي، چې وروستي بحرانونه غير احتمالي دي. که څه هم تيکنالوژيکي ټکانونه، د هغه سيستم په اړه د ممکنه ټکانونو يوازيني زيات نامتو ټکانونه دي، چې نمونه يا موډل کېدلی شي. د RB C نمونو د نظريې په اړه د پوښتنو تر څنګ، دوی په روښانه ډول په اقتصادي مېتودولوژي کې مهم دي
عمر البشیر
عمر البشیر په سوډان کابو 30 کاله واکمني وکړه ښاعلی بشیر یو پوځي افسر وو چې په 1989 کال کې د یوی پوځي کودتا په ترڅ  کې واک ته ورسید او له هماغه راهیسی په سوډان  واکمني کوله.
عمرالبشیر په 11/4/2019 کې د یولړ لارینونو فشار له امله ددی هیواد پوځ له واکه لاس پرسر کړ.
نړیوال سړښت
نړیوال سړښت په ۱۹۷۰یمه ز لسیزه کې د ځمکې د سطحې او اتومسفیر د سړېدو اړوند اټکل و چې په هوا کې د معلقو ذراتو د سړوونکو اغېزو له امله د لوی کنګل په دوره کې اوج ته ورسېد. په ۱۹۷۰یمه ز لسیزه کې ځینو مطبوعاتي راپورونو د سړښت د دوام اټکلونه کول. دا د هغه مهال د علمي ادبیاتو سم انعکاس نه و، بلکې په ټولیز ډول د ګلخانه‌يي اغېزو د ډېرېدو په سبب له ګرمۍ سره اړوند وو.
د ۱۹۷۰یمې ز لسیزې په منځنیو کلونو کې د محدودې تودوخې لړۍ وښوده چې تودوخه تر هغه مهال پورې د څو لسیزو لپاره راکمه شوې ده. اوږدمهالو او باکیفیته لړیو ته په لاسرسي سره څرګنده شوه چې نړیواله تودوخه په ټولیز ډول د پام وړ ډېروالی ښيي.
پېژندنه: عمومي پوهاوی او اندېښنې
په ۱۹۷۰یمه لسیزه کې ساینس‌پوهان پوه شول چې د نړیوالې تودوخې اټکلونه له ۱۹۴۵ ز کال راهیسې سړښت او د ګلخانه‌يي ګازونو د انتشار له امله په لویه کچه کې ګرموالی ښيي. په هغو علمي مقالو کې چې د یوویشتمې پېړۍ په دود لیکل کېدې، څه کم ۱۰ سلنه خلک راتلونکي سړښت ته متمایل وو او اکثرو مقالو د راتلونکې ګرمۍ وړاندوېینه کوله. پر اقلیم د کاربن ډای اکسایډ د اغېزو په اړه د عامو خلکو پوهه کمه وه، خو ساینس‌نیوز د ۱۹۵۹ کال په مې میاشت کې وړاندوېینه وکړه چې له ۱۸۵۰ تر ۲۰۰۰ ز کال پورې به په ۱۵۰ کلونو کې د اتومسفیر کاربن ډای اکسایډ ۲۵ سلنه ډېر شي چې پایله به یې ګرمي وي. په دې دوره کې رښتینی ډېروالی ۲۹ سلنه و. پاول ارلیش په ۱۹۶۸ ز کال کې وویل چې د ځمکې کره د ګلخانه‌يي ګازونو له امله ګرمېږي او دا په هوا کې د معلقو ذراتو د سړوونکي اغېز متضاد ځواک دی. کله چې د ۱۹۷۰یمې ز لسیزې په منځنیو کلونو کې په عمومي مطبوعاتو کې د نړیوال سړښت مفکوره مطرح شوه، د تودوخې کمښت ودرېد، خو د کاربن ډای اکسایډ د ګرمېدو د اغېزو په اړه د اقلیم پوهانو تر منځ اندېښنې موجودې وې. د دغه ډول راپورونو په غبرګون کې د هواپېژندنې نړیوال سازمان د ۱۹۷۶ کال په جون میاشت کې خبرداری ورکړ چې "ډېر احتمال لري چې نړیوال اقلیم ګرم شي".
دا مهال د ترموهالین جریان د ټکني کېدو یا درېدو له امله د نړیوال سړښت د اغېزو په اړه ځینې اندېښنې موجودې دي چې ښايي په شمالي اتلانتیک [شمالي اطلس اقیانوس] کې د کنلګونو د ویلې کېدو له امله د خوږو اوبو په ډېرېدو سره رامنځته شي. د دغې پېښې احتمال معمولاً کم ګڼل کېږي او د اقلیمي بدلون حکومت‌منځي پلاوی وايي "ان په هغو ماډلونو کې چې ترموهالین جریان (THC) کمزوری کېږي، لا هم په اروپا کې ګرمي موجوده وي. د بېلګې په توګه د عمومي جریان په ماډل کې، چې په هغه کې وړانګیز ځواک د ډېرېدو په حال کې دی، د اروپا په شمال لوېديځ کې د تودوخې د بدلون نښې مثبتې دي."
تر ۱۹۷۰یمو ز کلونو وړاندې اندېښنې
په ۱۹۲۳ ز کال کې د کنګل د نوې دورې په اړه اندېنښې موجودې وې او «ډونالډ باکسټر مک میلان» د نېشنل جیوګرافیک ټولنې په ملاتړ د شمالي قطب پر لوري حرکت وکړ تر څو د طبیعي کنګلونو د مخته تګ په شواهدو پسې وګرځي.
په ۱۹۵۰ ز کال کې د کنګلونو د نوې دورې د رانږدې کېدو اندېښنه رامنځته شوه. د سړې جګړې پر مهال «هري وکسلر» دا اندېښنه لرله چې د اتومي بمونو استعمال کولای شي د کنګلونو نوې دوره را چټکه کړي.
موري مېچل د ۱۹۶۳ ز کال په لومړیو کې له شاوخوا ۱۹۴۰ ز کال را وروسته څو لسیزې سړښت وښود. په ۱۹۶۵ کال کې د «کلراډو» ایالت په «بولډر» ښار کې د اقلیمي بدلونونو په اړه کنفرانس جوړ شو. په دې کنفرانس کې داسې شواهد وړاندې شول چې د میلانکوویچ د څرخو ملاتړ یې کاوه [د میلانکوویچ څرخې یا Milankovitch cycles د ځمکې هغو حرکاتو ته ویل کېږي چې پر اقلیم اغېز لري. د دغو څرخو نوم د سېول انجنیر میلټون میلانکوویچ له نامه څخه اخیستل شوی دی]. دغو شواهدو داسې ګومانونه راپورته کړل چې د لمر په رڼا کې محاسبه شوي کوچني بدلونونه څه ډول امکان لري چې د کنګلونو دوره رامنځته کړي. په ۱۹۶۶ ز کال کې «سیزار املیلیاني» وړاندوېینه وکړه چې "په راتلونکو څو زره کلونو کې به یو نوی کنګل پیل شي." پاول ارلیش په ۱۹۶۸ ز کال کې په خپل کتاب «د نفوس بمب» (The Population Bomb) کې لیکلي: "ګلخانه‌يي اغېزې دا مهال د کاربن ډای اکسایډ د کچې په ډېرېدو سره لا ډېرې قوي شوې دي... [دا] د ټیټې کچې ورېځو تولید کړې دي او بخارونه، ګرد، دوړې او نور شیان یې مقابله کوي... دا مهال موږ وړاندوېینه نه‌شو کولای چې له اتومسفیر څخه د ډېران په توګه استفاده به په ټولیز ډول څه اقلیمي اغېزې ولري."
یوویشتمه پېړۍ
په ۲۰۰۳ ز کال کې د متحدو ایالتونو د دفاع وزارت د خالصې ارزونې دفتر ته دنده وسپارل شوه تر څو په دې اړه څېړنه وکړي چې که ترموهالین جریان قطع شي، د ناڅاپي اقلیمي بدلونونو احتمالي اغېزې به څه وي. دا څېړنه چې د خالصې ارزونې د دفتر رئیس «انډریو مارشال» یې مشري کوله، راتلونکي اقلیمي بدلونونه یې د ۸.۲ کیلومتره ځای له مخې ماډل کړل، دلیل یې دا و چې دا د یانګر ډریاس (Younger Dryas) او کوچني کنګل د دورې تر منځ بدیل و. ساینس‌پوهان وايي "د اقلیم ناڅاپي بدلونونه چې د ګرینلنډ د کنګلونو له ویلې کېدو سره پیل شوي دي، د یوویشتمې پېړۍ لپاره یوه رښتینې سناریو نه ده".
د پوهې اوسنۍ کچه
لکه څرنګه چې په ۲۰۰۱ ز کال کې د اقلیمي بدلونونو د حکومت‌منځي پلاوي د ارزونې په درېیم راپور کې ویل شوي، دا اندېښنه ناسمه ده چې د هوا سړښت به دوام وکړي او چټکتیا به یې هم ښايي ډېره وي. د اقلیم په اړه باید لا ډېر وپوهېږو. له دې سره سره، سوابق ښيي چې د سړښت لنډمهالې اندېښنې تایید شوې نه دي.
د اوسني کنګل د دورې د پای ته رسېدو لرلید دا دی چې څلورو وروستيو کنګلونو شاوخوا ۱۰۰۰۰ کاله دوام وکړ، تر هغه د وړاندې کنګل دوره شاوخوا ۲۸۰۰۰ کاله وه. د میلانکوویچ محاسبات ښيي چې اوسنی کنګل به احتمالاً د لسګونو زرو کلونو لپاره په طبیعي ډول د انساني انحراف په نشتون کې دوام وکړي. نور اټکلونه (لوټر او برګر، د مداري محاسباتو پر بنسټ) د اوسني کنګل دوام ۵۰۰۰۰ کاله ګڼي. برګر په دې باور دی چې د کاربن ډای اکسایډ انحراف به هومره دوام وکړي چې د کنګل راتلونکې څرخه شنډه کړي. دا خبره د «ډېوېډ ارچر» او د هغه د همکار له هغې وړاندوېینې سره پوره مطابقت لري چې وایي د کاربن ډای اکسایډ اوسنۍ کچه د راتلونکي کنګل دوره د ۵۰۰۰۰۰ نورو کلونو لپاره ځنډوي، دا به د کنلګونو د دورو تر منځ تر ټولو اوږده موده وي چې وړاندوېینه یې شوې ده او تر هغه به هم اوږده وي چې په تېرو ۲.۶ میلیون کلونو کې لیدل شوې دي.
لکه څرنګه چې د اېن.اې.اېس راپور ښيي، هغه مهال د اقلیمي بدلونونو اړونده علمي پوهه د نن په نسبت ډېره ناڅرګنده وه. کله چې «رسول» او «شنایډر» په ۱۹۷۱ ز کال کې خپله مقاله ولیکله، اقلیم پوهانو لا تر هغه مهال پورې د اوبو له بخار او کاربن ډای اکسایډ پرته د نورو ګلخانه‌يي ګازونو لکه میتان، نایتروجن اکسایډ او کلروفویوکاربن اهمیت نه و تشخیص کړی. د هغې لسیزې په لومړیو کې کاربن ډای اکسایډ یوازنی ګلخانه‌يي ګاز و چې په پراخه کچه وڅېړل شو. کله چې په ۱۹۷۰یمه ز لسیزه کې د اتومسفیر ګازونو ته پام واوښت، ورسره په راتلونکو لسیزو کې ډېر اکتشافات وشول. د تودوخې د نښو په بدلېدو سره نړیوال سړښت تر ۱۹۷۹ ز کال پورې د پاملرنې وړ و.
د کرایسلر وداني/تعمیر
د کرایسلر وداني د نیویارک د منهټن په ختیځه څنډه کې له دیکو هنر سره جوړه شوې یوه اسمان څکالې ودانۍ ده چې د منهټن په مېډټاون کې د ۴۲م سړک او لکسېنګټون واټ پر څلورلارې پرته ده. د ۱۰۴۶ فوټه (۳۱۹ متره) لوړوالي په لرلو د نړۍ په کچه تر ټولو لوړه پولادي چوکاټ لرونکې خښتکاریزه ودانۍ ده او په ۱۹۳۰ز کال کې يې د یوولس میاشتنیو چارو تر بشپړېدو وروسته د نړۍ په کچه تر ټولو لوړه ودانۍ وه. د ۲۰۱۹ کال راهیسې کرایسلر په ښار کې دوولسمه لوړه ودانۍ ده چې نیویارک ټایمز له ودانۍ سره غوټه ده.
د بشپړ واک خاوند استازی
د بشپړ واک خاوند استازی یو شخص، په ځانګړي توګه يو ډیپلومات يا سفير ته ويل کېږي چي د خپل هيواد د حکومت په استازیتوب د يوه عمل بشپړ واک ولري ، داسي واک په ځانګړي توګه و يو سفير يا کوم ځانګړي استازي ته د بهرنيو چارو د پرمخ وړلو لپاره ورکول کېږي.
وحدة الوجود
انسان چې د خپل فکري يون کوم یادونه کړې، له هغې څخه په روښانه توگه مالومېږي، چې دې (انسان) تل د [یووالي] په لور یون کړې، او همدا یووالې (وحدت) دده موخه ده. ده تل په ډول، ډول تجلیانو کې د (یو) لټه کړې.
د بشپړ واک خاوند استازی
ددې ډول واک يو تر ټولو ښه مثال په ۲۰۰۳ کي د افغانستان لپاره د امريکا سفير زلمی خليلزاد وو.
وحدة الوجود
ددې اریانوونکي نظم و ضبط په لیدو سره دې پایلې ته ورسېد، چې د اشیاو انفرادي او ذاتي وجود استحکام تصور له یو وهم څخه نور څه نه د، او دا موجودات یواځې د یوې لمحې رڼا ده، .... همدا د یووالي (وحدت) کشش دی، چې بالاخره دا موجودات لومړنۍ سرچینې، د وجود لامل یا د مادی لومړني صورت اړخ ته راکاږل، او ددې کوښښ یواځې مادي وجود پیدا کولو پورې محدود نه دی، بلکه دا د تصوف په علومو کې (چې لارې گودرې یې ډېرې ستونزمنې او صبرغوښتونکي دی) لاس و خپې وهل پیل کړل، او له خپل کوښښ څخه دې پایلې ته ورسېد، چې دده جزیي او متفرق مالومات د یو وحدت او کلیت غوښتنه کوي.
د کرایسلر وداني/تعمیر
دا وداني په اصل کې د املاکو د پراخندوی او د نیویارک د پخواني سناتور وېلیم اېچ. رینولډ یوه پروژه وه، چې د کرایسلر شرکت د رییس والټر کرایسلر له‌خوا جوړه شوه. د یو لومړني اسمان څکالي په توګه د کرایسلر ودانۍ جوړېدل د ۴۰ وال سټرېټ او اېمپایر سټېټ ودانیو سره د نړۍ د تر ټولې لوړې ودانۍ په توګه د سیالۍ له مخې مشخصیږي. د کرایسلر وداني که څه هم په ځانګړې ډول د موټر جوړونې صنعت ته جوړه شوې وه، خو اړوند شرکت یې د جوړولو لګښت ورنکړ او هېڅ‌کله یې څښتن هم نه‌شو؛ والټر کرایسلر پرېکړه وکړه چې ټول لګښتونه په‌خپله غاړه واخلي تر څو د هغه بچیانو ته میراث پاتې شي. یوه ضمیمه یې په ۱۹۵۲ کال کې بشپړه شوه او په راتلونکي کال کې دا وداني د کرایسلر د کورنۍ له‌خوا په بېلابېلو راتلونکو مالکانو وپلورل شوه.
وحدة الوجود
وحدة الوجود او د طبعیاتو ماهران
د طبیعیاتو څېړونکي وایي، چې د اجسامو او اشیاوو بډوالې (اختلاف) یواځې ظاهري دی، او په حقیقت کې هغه د ذات او طبیعت لمخې یوډول دي، او د عناصرو بډوالی د اجزاو د لږوالي او ډېروالي له وجې دی، او هېڅ یو جز (الکترون) له خپل ځای څخه نشي لرې کولای.
د کرایسلر وداني/تعمیر
کله چې د کرایسلر وداني پرانیستل شوه، د یادې ودانۍ د ساختماني طرحې اړوند بېلابېل نظرونه موجود وو، ځینو دا بې هدفه او غیر اوصولي بلله، ځینې نورو هغه نوي‌پاله او انځوریزه بلله. اوس‌مهال یادې وداني ته د ډیکو هنر له طراحۍ سره جوړې معمارۍ د یوې بېلګې په نظر کتل کېږي. په ۲۰۰۷ کال کې د امریکا د معمارانو د بنسټ له‌خوا د امریکا د خوښې‌وړ معماریو په ۹مه درجه کې راغله. دا وداني په ۱۹۷۸ کال کې د نیویارک ښار د یوې مهمې منظرې په توګه او په ۱۹۷۶ کال د یوې ملي تاريخي ودانۍ  په توګه د ملي تاریخي ځایونو په لړ کې ثبت شو.
وحدة الوجود
وحدة الوجود او د طبعیاتو ماهران
ددوي په خیال هېڅ څیز د عالم له یووالي (وحدت) څخه بهر نه وځي، هر کار چې کېږي، د هغې وجه (علت) له مخکې څخه شتون لري. او په خپل وخت سره په راتلونکیو پېښو باندې اغیزمن ثابتېږي. د کوم څیز ورکېدل (معدوم کېدل) په اصل کې د هغې د اجزاو شننه (تیت و پرک کېدنه) ده، چې په نوي ترتیب او نوي شکل سره مخې ته راځي. خوځښت (حرکت) له تودوخې (حرارت) څخه منځته راحي تودوخه په خوځښت بدلېږي، ان تردې چې روښنایي او غږونه هم د خوځښت زېږنده ده.
د کرایسلر وداني/تعمیر
منظره/موقعیت
د کرایسلر وداني د نیویارک ښار د منهټن په مېډټاون کې د ۴۲م  او ۴۳م سړک د لکسېنګټون واټ په ختیځه څنډه کې پرته ده. د یادې ودانۍ ځمکه په ۱۹۰۲ کال کې د پوهې او هنر د پراختیا لپاره کوپر اتحادیې ته ورکول شوه. دا موقعیت په اټکلي توګه ذوزنقه شکله ځای و چې ۲۰۱ فوټه (۶۱ متره) اوږد حریم يې د لکسېنګټون په واټ کې؛ ۱۶۷ فوته (۵۱ متر) اوږد حریم يې په ۴۲م سړک او ۲۰۵ فوټه (۶۲ متر) حریم يې په ۴۳م سړک کې احاطه کړی و. دا سیمه د پخواني واټ د بوسټون پوست په ګاونډ کې چې د استازو د ۱۸۱۱ پلان له مخې د منهټن د سړکونو د شبکې څخه مخکې جوړ و موقعیت لري. له همدې امله د ودانۍ ختيځه څنډه کږه ده. دغه وداني خپل ځانګړی پوستي کود؛ ۱۰۱۷۴ لري، تر ۲۰۱۹ کال پورې یو له هغو ۴۱ ودانیو څخه و چې خپل پوستي کود یې درلود.
وحدة الوجود
وحدة الوجود او د طبعیاتو ماهران
سپنسر وایي چې: ((قوت هم د بدلون وړ دی، څرنگه چې برښنايي قوت څخه تودوخه او تودوخې څخه برېښیز (برقي) قوت دواړه روښنایي پیدا کوي، او خوځښت چې په اشیاو کې بدلون پیدا کوي خپله قوت او (توانايي) ده. او جسم هم له قوت څخه جوړېږي، نو په روښانه توگه ټول قوتونه د یو قوت تجلیات دي او د (یوه مطلق امر) پورې اړوند دي)).
د نولسمې پېړۍ الماني فیلسوف هرمان لتسې وایي: ((موږ د اشیاو ډېوالې یواځې په ظاهري سترگه گورو، حال دا چې دا اشیا په یو بل د اغیزې کولو سره د ایجاد او تخلیق سبب کېږي، او لدې څخه دا پایله په لاس راځي، چې دا شیان په انفرادي ډول نشي قایمېداي. انفرادي ډول قایم شی په کوم بل انفرادي ډول قایم شي باندې نه اغیز اچولې شي، او نه له هغه څخه اغیزمن کېدای شي. ددې شیانو ترمنځ یوه ژوره اړیکه وي، یا په بله مانا چې د یوه وجود مختلف انځورونه دي، څرنگوالي یې دي، او دې ټولو هماغه یو مبدا وي)).
د کرایسلر وداني/تعمیر
منظره/موقعیت
د لکسېنګټون واټ په اوږدو کې د ګرند حیات نیویارک هوټل او ګرېبار ودانۍ موقعیت لري، حال دا چې د سوکاني موبایل وداني د ۴۲ سړک په اوږدو کې موقعیت لري. سربېره پر دې د چانین ودانۍ هم د لکسینګټون واټ او ۴۲ سړک په سویل لویدیځه رېونده کې موقعیت لري.
وحدة الوجود
د فیلسوفانو او ساپوهانو نظره
د فیلسوفانو او ساپوهان پدې گروهه دي، چې د انسان شخصیت په دوه ارکانو ولاړ دی، ۱- یووالې (وحدت)، او ۲- هویت په لاندې توگه به دواړه لږ وڅېړو:
د کرایسلر وداني/تعمیر
معماري
د کرایسلر وداني د وېلیم ون الن په‌واسطه د ډیکو په هنري سبک طراحي شوه او د موټرجوړونې د صنعت د یو اصلي اجاره‌کوونکي والټر کرایسلر په نوم ونومول شوه. دا د ډبرتوږنې له یو ډک پولادي چوکاټ څخه جوړه وه چې ځینې برخې یې له فلزي زینتي پوښ سره پوښل شوې وې. دغې ساختمان ۳۸۶۲ بیروني کړکۍ لرلې. د ودانۍ په کنجونو کې له فلزو سره تزئین شوي تقریباً ۵۰ زینتي اسباب تر پنځم پوړ پورې د ودانۍ پر مخ پراته دي چې د کاتولیک کلیسا د ګارګویلونو (د اروپا او جاپان په دودیزه معمارۍ کې به فوارې یا ناوې اوبو ته د خلاصې خولې په حال کې د کوچني وحشي حیوان مجسمه جوړېده چې اوبه به د هغې له خولې څخه بهېدې، ژباړن) یادګار دي. په لومړي پوړ کې ۳۱  ګارګویلونو او همدارنګه د کرایسلر د ۱۹۲۹ کال د راډیاټورونو د سرپوښونو انځورکرۍ موجودې دي او ۶۱م پوړ د امریکا ملي نښان ته په اشاره له عقابونو سره سینګار شوی.
وحدة الوجود
وحدت
دا خبره له مختلفو لارو څخه په زبات رسېدلې، چې د انسان باطني احوال په خپلمنځ کې یو ډول اړیکې او تلسل لری. انساني ژوند په اروايي او عقلي توگه له خپل تېر (ماضي) سره په بشپړ ډول تړلې دی. یانې انسان خپلې تېرې کیسې په یاد لري، او دا شعور لري، چې دا سوچ وکړي چې دې (انسان) په ماشومتوب کې څرنگه و، او خپل گډوډ افکار او تصوراتو د راغونډولو او منظمولو وړتیا لري، او د تېر او راتلونکي حساب د راټولو یو واحد حکم په کار په کار اچوي، نو د احوالو او مقاماتو اړیکه او ژوره خپلوي ددې خبرې دلیل دی، چې هغه د خپلې مبدا او اصلیت کې له یو بل څخه نشي بېلېدای، او د یو وحدت په تړاو سره تړلي دي.
دویم دلیل دا دی، چې هغه تضادات
د کرایسلر وداني/تعمیر
معماري
د کرایسلر ودانۍ په طراحیو کې په پراخه کچه د زنګ ضد روښانه نیروسټا پولاد څخه کار اخیستل شوی، دا یو اسټنټي قلعي دی چې په المان کې د کروپ (د nichtrostender Stahl الماني مخفف؛ چې د زنګ ضد پولادو په معنا ده) له‌خوا جوړ شول. له دغه «۸-۱۸ پولادو» څخه لومړنۍ کاراخیستنه په یوه امریکايي پروژه کې وه، چې له ۱۸ سلنه کرومو او ۸ سلنه نیکلو څخه جوړه شوې وه. نیروستا د خارجي تزییناتو، د کړکیو په چوکاټونو، تاج او ستن کې کارېدل. له پولادو څخه کار اخیستل د ون الن د طرحې نه بېلېدونکې برخه وه، چې په دې تړاو اي.اي ټام داسې وايي: «له تل روښانه فلز څخه ګټه اخیستنې د راوتلو کرښو او په چت کې د کمرنګو شويو دایرو په لېږد کې ډېره مرسته وکړه، داسې چې پورته خواته ورو حرکت یې تر هغه راپورته کاوه تر څو چې په بشپړ ډول په اسمان کې ورک شي....» د پولادو تولیدوونکو د کرایسلر په ودانۍ کې له زنګ ضد پولادو څخه په معمارۍ کې د دغه محصول د عمر د دوام ارزونې لپاره کار واخیست. په ۱۹۲۹ کال کې د موادو د ازموینې امریکايي ټولنې د خپل فعالیت د ارزونې لپاره د ارزونې یوه کمېټه جوړه کړه او د کرایسلر وداني يې د دې کار لپاره تر ټولو غوره ځای وباله؛ یوې فرعي کمېټې د ودانۍ دېوالونه یا د چوکاټ دورې هر پنځه کاله وروسته یو ځل ازرول تر هغه چې په ۱۹۶۰ کال کې یادې ارزونې لغوه شوې ځکه د ودانۍ په دورو کې بیخي لږ خراب‌والی هم نه وو لیدل شوی.
وحدة الوجود
لومړی د وحدت الوجود گروهه په لرغوني هند کې:
څرنگه چې لرغونې هند د ډېرو ډلو، ټپلو لکه: مادیت، ثنویت، لمر و ستورو لمانځونکو، بُت لمانځنې او تناسخ ارواح (د ارواو بېرته راگېدنې) په څېر گروهو منځنۍ (مرکز) و، او په هند کې د دارنگه گروهو (عقیدو) او اندواند (افکارو) هېڅ کوم برید نه و، په وحدت الوجود کې د باریکو ټکو لټه پیل شوه. پدې توگه د اسلام له را ښکاره کېدا څخه وروسته هم ډېرې گروهې له هندي گروهو څخه اغیزمن شول، لکه، غیبي هویت، چې د ادراک څخه ور اخوا دی، او بلا تعین وجود، په وحدت کې ډېرښت (کثرت)، منبسطه فیض، جان کل او دارنگه نور ډېرې گروهې د هندي اندواندو (افکارو) سره نږدې پاتې شوې، او ددې ولس له عرفاني (تصوفي) ویناوو سره ډېر ورته والې (مشابهت) لري، چې موږ به یې دلته یو څو یاد کړو:
د کرایسلر وداني/تعمیر
بڼه/ جوړښت
د کرایسلر ودانۍ لوړوالي او له قانوني فرمان سره سم د ودانۍ د حریم په توګه په شاتلنې ون الن په‌خپله طرحه کې اغېزمن کړ. د لاندیني شپاړسم پوړ دېوالونه د جایداد د پلې لارې/پیاده رو له کرښو څخه په مستقیمه ډول راپورته کېږي خو په یو طرف کې له یو محراب پرته چې د څلورم پوړ پر سر ودانۍ ته یو/ U شکله پلان ورکوي. په ۱۶م، ۱۸م، ۲۳م، ۲۸م او ۳۱م پوړونو کې حریمي په شاتلنې د ۱۹۱۶ کال د ودانیو له پرېکړه‌لیک سره برابرې وې. دا چاره د ودانۍ یو طرف ته [1]زیګورات او بل طرف ته د یو/ U شکله ماڼۍ بڼه ورکوي. د لیکوال او عکاس سروین رابینسون په وینا له ۳۱م پوړ څخه پورته تر ۶۰م پوړ پورې هېڅ په شاتلنه نه لیدل کېږي، چې پر سر یې ساختمان د مالت صلیب ته ورته شکل سره د قیف بڼه خپلوي او د پای له مربع شکله جوړښت سره یې ګډوي.
وحدة الوجود
اوپنېشاد:
د هندي څلورو سترو مهمو کتابونو څخه یو دی، چې هندي ریشیانو (ملایانو) لخوا د لیکنو او اشعارو په ډول دی راټولې کړي دی. په دې کتاب کې لیکلي دی چې: (ټول شیان، یانې بشري، حیواني او نباتي صورتونو څخه نیولې تر اجرام علوي (اسماني مخلوقاتو) او مجردو ارواو پورې، ټول د وحدت په دریاب کې ډوب دي، او د [وحدت په عالم] له محسوساتو څخه پورته، ناټاکلې (غیر محدود) او قایم بالذات [په ځان ولاړ] دی، او هغه حق [برهما] دی او بس، هغه له هېڅ څیز څخه زېږېدلې ندې، او هغه حد په عقل کې نه ځایږي، او همهغه دی، چې نړۍ یې په نه پای ته رسېدونکې (غیر متناهي) تشه (فضا) کې وپنځوله. حال دا چې دا (نړۍ) د خیالاتو یو ډېرې و، چې بالاخره به په همهغه کې ور ورک شي. مگر ثابت وجود یواځې [برهما] دی، او نور سراب یا دوکه ورکوونکي نظرونه دي، او یا هم د هغه د بشپړښت (کمال) ښکارندویه دي.) دا فلسفه د ثنویت سره بډوالی لري، د رېگوېدا په یوه لرغوني پاڼه کې داسې لیکل شوي: [نه خو وجود و، او نه هم عدم، نه تشه (فضا) وه او نه هم اسمان، هغه کوم څیز و چې په خوځښت راغې، په کومه لور او د چا تر پام لاندې؟ ایا سمندر او غرونو او غرونو شتون درلو؟ نه خو مرگ و، نه هم ژوند. ورځ و شپه یو له بله جدا نه ول.بس سره یو ول، او لدې پرته هېڅ هم نه ول او هېڅ څیز ددې پته او نښه ویلو والا هم نه و. په لومړي ځل دې کې دا غوښتنه پیدا شوه او د ښکاره کېدو خیال یې پیدا شو.]
د کرایسلر وداني/تعمیر
بڼه/ جوړښت
د لومړيو ۱۶ پوړونو پلان د امکان تر حده لوی نیول شوی تر څو د اجاره کړل شوې ځمکې اعظمي برخه په‌کې ځای کړل شي، په ودانۍ کې نیول شوې کچه ډېره مطلوبه برېښده. د څلورمې طبقې پر سر د یو/U شکل د هوا او رڼا د جریان د میلې په توګه عمل کوي. د ۲۸مې او ۳۱مې طبقې تر منځ فضا د ودانۍ منځ ته د کتلو لېوالتیا ورزیاته کړې، چې د لاندینیو طبقو پر زیاتو جزیاتو او د ودانۍ په څوکه کې د زړه‌راښکونکې طرحې له تسلط څخه مخنیوی کوي. یاده فضا د برج د پایو بنسټ جوړوي او د لاندې بلوکي طبقو او لوړ میل ترمنځ لېږد اغېزمنوي.
وحدة الوجود
د هندي ولس د نورو لیکنو څخه د یو بلې لیکنې ټوټې ته پام وکړﺉ:
[هغه موجود چې پر زمکه قیام هم لري، او له هغې جدا هم. او هغه موجود چې اور هم دی، اوبه، هوا، خاوره، ډبره، سپوږمۍ، لمر، ستورو او د تندر په برېښنا او د ټولو موجوداتو کې هم قایم دی، او له هغو جدا هم. همهغه وجود تل تر تله (ابدي) او په ټولو اجسامو کې نفوذ هم لري. هغه د توري په څېر دی، چې په تېکي کې وي. دا موجود له ازله دارنگه دی، چې ټول موجودات په همغه کې پټ دي او له همغه څخه پیدا شوي هم دي، او پدې ډول اور .... فروزان... کې په زرگونه شکلونه ښايي او ورکېږي هم. اشخاص هم په همدې ډول له تل ترتله وجود څخه پیدا کېږي او بیا همدې خوا ته ور درومي.
نروانا
د هندي تصوف کومې گروهې چې ډېر مشهوره شوې هغه د نروانا گروهه ده. دا گروهه د ژوند له غمونو او خواشینیو څخه د خلاصون عمليې ته وایی، هغه که دا خلاصون په اختیاري ډول وي، نفس په ولکه کې راوستلو سره (اختیاري مرگ څخه) یا طبیعي مرگ څخه. او نروانا څخه موخه هغه ډاډ دی، چې له ژوند سره د اړیکو پرېکونې څخه ترلاسه کېږي، چې دا ترلاسه کونه له مرگ څخه مخکې هم شونې ده. دارنگه دا گروهه د فنا فی الله (په څښتن کې د پنا کېدا) گروهې سره ورته والې لري، مگر توپیر دا دی، چې په فنا فی الله کې بقا باالله هم شامل وي. لیکن د نروانا معراج له دې څخه ډېرو تشرېحاتو کې یواځې ورکېدل دي. او ډېری خلکو ددې خبرې تعبیر داسې کړې، چې د نفس پیوستیا له کلي نفس سره. د هندي صوفیانو په وینا جزیي نفس یو ځړوبې دی، چې د بې کرانه چاپېریال څخه جدا ده، او بیا هم د هغه پر لور را درومي، او په همهغه کې ورکېږي، او برهما (حق) او آتا (نفس او ناطقه) کې یووالې (وحدت) برقراره دی. د حلول گروهه هم په هندي تصوف کې رواج ده. داسې ویل کېږي، چې یوه ورځ یو هندي فیلسوف خپل نوي زده کوونکي ته وویل چې: څښتن په هر څه کې شته، ان تردې چې په تا کې هم. دا زده کوونکې د خپل ښوونکي له دې وینا څخه دومره په جذبه کې راغې، چې داسې و انگېرل شوه، چې دده د اروا سره جسم په نامه د کوم څیز تړاو هومره هم نشته. پدې حال کې دې له خپل ښوونکي څخه بهر را ووت، تردې چې د یوه غټ پیل سره مخامخ شو. پیلوان پرې راغږ کړ، چې هلکه ړوند خو نه یې، یو اړخ ته شه. زده کوونکي په خپل زړه کې تېره کړه، چې زه خو څښتن یم، نو بیا له پیل څخه ولې وډار شم. ناڅاپه پیل دا هلک په خپل خرتوم کې را ونیوه او په زمکه یې را وویشت. پیلوان په خواریو زاریو له پیل څخه خلاص کړ. زده کوونکې په مات گوډ ځان د ښوونکي پر لور روان شو او هلته یې هغه ته وویل، چې ستا وینا ناسمه وه، چې په هرڅیز کې څښتن وي. هسې بې هیڅه به دې اوس مړ کړې وم. ښوونکي ورته وویل، ما سمه خبره کړې وه، ته څښتن یې، خبره دومره ده، چې پیل هم څښتن دی او پیلوان هم. او د هغه غږ هم څښتن غږ و، چې ته په له ناسمه لارې تگ څخه منه کولې.