cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کارل لډويګ اون هالر
سفرونه
اون هلر (Von Haller) ژر تر ژره هر ډول ليبرالي اصول په بشپړ ډول پرېښودل او د اوښتون يو نه منونکی مخالف شو. سمدلاسه يې دولتي دندې څخه لاس واخيست چې د اوښتون خوښونکو چارواکو تر واک لاندې يې درلوده او Helvetische Annaalen په سرليک يوه مقاله يې خپره کړه، چې د ۱۷۹۸ ز کال کال له اپريل څخه تر نومبر پورې يې ۶۴ مسئلې پر مخ وړلې. نوموړي په ياده مقاله کې په داسې توند پېغور يا نيوکې سره د Helvetic جمهوريت پر تېريو او قانوني پلانونو باندي بريد وکړ، چې ياده پاڼه پټه شوه او نوموړی په خپل له بند څخه د تېښتې په موخه وتښتېد. هغه ځانګړې مقاله چې د نوموړي د رټنې يا محکومېدلو لامل شوې وه، د Beritrage zum einem revolutionaren Gesetzbuch (د قانون په اوښتون خوښونکي کود کې ونډې) تر سرليک لاندې يو سياسي طنز و. د ځينو کرښو څرګندونې د Helvetic چارواکي اغېزمن نه کړل. لکه: «د هر واک تورنول يا نسکورول د وطنپالنې معنا لري او په يو څوک بايد وطنپالو ته ژمن وي، مګر د څو کسيز حکومت يو غړ “Oligarch” يا د پخوانۍ پلازمېنې يو اوسېدونکی يا يو رښتينی قاضي چې خپله دنده يې تر سره کړې ده؛ يو انسان نه دی، بلکې بې واګې څاروی دی چې يو څوک ورسره د خپلې غوښتنې وړ کړنه کولی شي». وروسته له دې اون هلر يو مخالف (غبرګوني) او وېشونکې څېره وه. د فزيالوژي سويسي پوه Johann Kaspar Lavater د ياد وخت پر مهال سويس کې د هلر غوره ژبنی ساتندوی يا ملاتړ و او هلر د نوموړي له مړينې څخه وروسته په يوه مقاله کې د هغه ستاينه وکړه.
رو هلو ځلو څخه وروسته وي
Von Haller له ډېرو هلو ځلو څخه وروسته ويانا ته راغلی، چې له ۱۸۰۱ ز کال څخه تر ۱۸۰۶ ز کال پورې په کې د جګړې د شورا د محکمې ميرزا و. د کورني عامه نظر په پايله کې د Bernese حکومت له لورې په ۱۸۰۶ز کال کې راوبلل شو او د پوهنځي په نوي رامنځته شوي عالي ښوونځي کې د اساسي قانون پروفيسور وټاکل شو. کله چې په ۱۸۱۴ کې پخوانی اشرافي نظام بېرته جوړ شو، هلر د خپلواکې سترې شورا (Grand Council) غړی شو او خورا لږه موده وروسته د Bernese جمهوريت د شخصي (محرم) شورا غړی شو او په ۱۸۱۷ ز کال کې يې خپله لومړنۍ دنده پرېښوده. مګر په ۱۸۲۱ ز کال کې هغه مهال چې کاتوليک پالنې ته بېرته راستنېدل يې ښکاره شول، له دندې څخه ګوښه شو. د مذهب دا بدلون د ستر مخالفت لامل شو او هغه ليک چې نوموړي له پاريس څخه خپلې کورنۍ ته وليکه، د خپل اخيستل شوي ګام د لاملونو څرګندونه يې کوله. ياد ليک په لنډه موده کې پنځوس ګڼې چاپ شو، څو ځلې وژباړل شو او ګڼ شمېر ځوابونه او بخښنې وګڼل شو.
انگور
درملیز استعمال
په دغو غوړيو د بدن غوړول د ورزش نه وروسته بدن د غړو ستوماني او ستړيا له منځه وړي .كه چېرې هغه ناروغ چې يخ وهلى وي او په دغو غړيو ماساژ وركړ شي ناروغ ته ډېره گټه رسوي
دانگور تولید او ویشنه
دخوړو او کرهنی د نړیوال سازمان د یو ځیړنی له مخی ښودل شوی ده چی په نړی کی ۷۵۸۶۶ کیلومتر مربع ځای د انگورو د تولید لپاره په نړی کاریږی. د نړۍ کابو ۷۱ سلنه د انگور تولید د شرابو د تولید لپاره صورت نیسی،‌ ۲۷ سلنه د تازه مصرف ،‌۲ سلنه د ممیزو په توگه استعمالیږی. ډیر کم مقدار یی د جوس او نورو شیانو د تولید لپاره استعمالیږی.‌
په نړۍ که تر ټولو تولیدونکی هیوادونه په لاندی ډول دی.
په ۲۰۰۹ کال کی د نړی تر ټولو د انگورو ډیر تولیدونکی هیوادونه په لاندی ډول دی.
دانگورو ډولونه
د کرهنی پوهانو انگور په یوولسو کورنيو ویشلي او ډولونه يې تر ۶۰۰ ډېر ښيي. انگور په بې دانه او دا نه دارو هم ويشل شوي دي، په تور، زرغون، سرو او زېړو رنگونو کې پیدا کېږي.
افغان بڼوانان هم ادعا کوي، چې ۷۲ ډوله انگور په افغانستان کې موجود وو، دا چې اوس په افغانستان کې څو ډوله انگور کېږي، کوم يې بهر ته صادرېږي، بڼوانان څه ستونزې لري خپرونه واورئ،
د انگورو روزنه
انگور عموما 30° - 50° زاویه د لاټیټیود کی کیږی.‌ کلنی حرایت باید د ۱۰ او ۲۰ سانتی گراد تر منځ وی. دانگورو تاک په اوسط ډول د ودی د شروع کولو پخاطر ۱۳۰۰ څخه تر ۱۵۰۰ ساعتو پوری لمر ته اړتیا لری. په هر کال کی کابو ۶۹۰ ملی متره باران ته اړتیا لری.
د انگور پیوند
پیوند یو هارټیکلچری تخنیک دی چی د نبات دوه هم نوع یا مختلف غړی سره نښلوی، تر ځو خپل خواړه او اوبه د هغه له لاری واخستلی شی او بیا نوری ودی ته ادامه ورکړی. دا بوټو دا ډول تولید د غیر جنسی تولید په نامه سره یادیږی. د انگور پیوند په هکله د نورو معلوماتو په خاطر په د انگورپیوند ټک کاندی.‌
دانگورو ښاخه بری
ښاخه بری چی یو هارټیکلچری تخنیک دی د ښاخونو،‌ زخو او یا ریښو د انتخابی غوڅولو د پروسی څخه عبارت دی.‌ ښاخه بری د ناروغه ،‌ مزاحمت کوونکو او خرابو او یا خراب شکل په خاطر باندی باید وشی.
د انگور حاصل ټولونه
د انگور حاصل ټولول د پروسس او یا ساتنی تر ټولو مهمه گام یا مرحله ده. د حاصل ټولولو وخت د انگور په پخوالی پوری اړوند دی.‌ پخوالی یی معمولا د قند، اسید او ټانین په اندازه کولو سره معلومیږی.‌
په انگور او نورو ټولو میوو کی د قند مقدار د د بریکس د درجی په اساس ښودل کیږی چی د د ریفرکتومتر په واسطه اندازه کیږی.‌
انگور د لاس پواسطه یا د قیچی په مرسته داسی غوځ شی د نبات ښاخ زیانمن نشی.‌ علاوه ددی په پرمخ تللو هیوادونو کی انگور د د ماشین په مرسته حاصل ټولول کیږی.‌
دانگورو ناروغۍ
انگور دیری ناروغۍ لری مگر ډیری مهمی یی عبارت د Downy mildew او Powdery mildew او Oidium.
د انگورو آفتونه
فایلکس زیرا د انگورو د آفتونو د ډلی څخه تر ټولو مهم آفت بلل کیږی.‌ علمی نوم یی Daktulosphaira vitifoliae دی.‌ تقریبا په ټوله نړۍ کی پیدا کیږی. د نبات په ریښه باندی حمله کوی.‌ او د قارچونو،‌ ویروسونو او نماتودونو د ننوتلو زمینه مساعدوی.‌
مآخذونه
وېشنيزه:مېوې
وردګ اونیزه
وردګ اونیزه وردګ اونیزه په ۱۳۸۷ هـ ش کال کې په میدان وردګ ولایت کې د عبیدالله نوري په مشرۍ چاپیږي، دغه مهالزۍ دینی، علمی، فرهنګی، ټولنیز او اقتصادي مطلب لری، د اعلانوتو او په شخصی لګښت چاپیږي.
خورما
کجوره، يوډول خوږه مېوه ده چې اوږده مندکه لري او مسلمانان زياتره د تبرک په ډول روژه پرې ماتوي. د خرما ونې په تودو سيمو کې شنې کېږي، پاڼې يې لويې او تنې يې په عمودي ډول جگې خېژي، خرما د A,B,C ويټامينونه او اوسپنه لري.
سرچينې
وېشنيزه:مېوې
الوتکه
پېښلیک
د 1903 زېږدي کال په دسمبر کې د امريکا په اوهايو ايالت کې دوو وروڼود دټولو مخکنيواړينو تياريو وروسته د خپل پنځولي ماشين د الوزولو لپاره د 1903 زېږدي کال د دسمبرمياشتې 14 مه نېټه وټاکله, خو له بده مرغه د دوى د الوتنې لومړنۍ هڅه بريالۍ نه شوه, بالاخره يې له دې هڅې درې ورځې وروسته يعنې د دسمبرپه 17 مه نېټه خپله يو ماشينه جوړه کړې الوتکې ته په هوا کې څلور ځلې چکر ورکړ او د تل لپاره يې د انسان ډوله الوتونکو د لړ په سرکې ځاى ونيو, دوى له دې وروسته خپلې الوتکې ته افقي سکان ياهغه اله د الوتکې په مخه کې وراضافه کړه چې له شاه څخه مخې ته يا يې برعکس توله ساتي, يوکال وروسته يې يو بل عمودي سکان د الوتکې په شاه کې ځاى پرځاى کړ چې په مرسته يې وکړاى شي الوتکه يو او بل لوري ته متمايله کړي او هم په يو لازم جگوالي کې الوتنه او پرواز وکړي, په دې سربېره دوى بريالي شول چې له دريو اصلي خواوو (اوږدوالي, سور او جگوالي) د الوتکې يو ډول والى يا موازنه وساتي, او نورې کنترولېدونکې الې يې هم د الوتکې په اره بڼه کې ځاى په ځاى کړي.
د الوتکې د چټکتيا او تېز تگ لپاره يې يو گازويلي څلور سلنډره ماشين څخه چې 12 اس ځواکه طاقت يې درلود استفاده وکړه, او د وزن دکمولو لپاره يې د الوتکې په توکو کې له المونيم څخه کار واخيست
د رايټ وروڼو د خپلې ازمويني الوتنې لپاره په شمالي کارولينا کې د Outer Banks سيمه وټاکله, دا داسې سيمه وه, چې د اوسپنې له پټليو او سړکونو څخه لرې وه او دسمندري بېړيو له تم ځايونو څخه يې ډېر ښه مناسب واټن درلود.
د دوى دوه وزرې الوتکې, په لومړنۍ ازموينه کې چې ويلبر رايټ چلوله, د 120 فټه واټن په 12 ثانيو کې طى کړ, او په اخرنۍ او اوږده الوتنه کې چې بياهم ويلبر رايټ چلووله, ددوى الوتکې 852 فټه واټن په 59 ثانيو کې وواهه.
په نړۍ کې د الوتکې دا لومړنى پيلوټ ځوانيمرگ شو او په 1912 زېږدي کال د مى په دېرشمه ومړ.
ورور يې (ارويل) د 1948 زېږدي کال د جنوري په دېرشمه د 72 کلنۍ په منگ مړ شو.
د بشر په لاس د جوړو شويو الوتونکو وسيلو وېشنه
په لومړي سر کې د بشر په لاس جوړ شوي الوتونکي وسايل په دوو ټوليزو ډلو وېشل شوي دي.
1: الوتکې (vliegtuig) هغه وسايل چې په هوا کې الوزي.
2: تشيالي بېړۍ (فضايي الوتکې) (space craft) هغه وسايل چې په فضا کې الوزي.
د الوتکو په بېلابېلو اړخونو به وغږېږو خو په لومړي سر کې د چټکتيا په نظر کې نيولو سره الوتکې په څلورو ډولو وېشل شوې دي.
2: د غږ له چټکتيا سره په منډه کې مساوي الوتکې (Transonic Vliegtuig 1,2 <M <0.7)
3: له غږ څخه په چټکتيا کې تېزې الوتکې (Supersonic Aircraft1 <M <5)
4: له غږ څخه په چټکتيا کې ډېرې تېزې الوتکې (Hypersonic Aircraft 5 <M)
ددې ټولو الوتکو توپير په دې کې دى, چې له غږ (صوت) څخه په چټکتيا کې څومره تېزې دي. مانا داچې صوت په يوه ثانيه کې 267 متره واټن وهي ايا دوى په يوه ثانيه کې له 267 متره څخه کم يا که ډېر واټن طۍ کوي.
M مساوي کېږي د الوتکې د سرعت نسبت د الوتکې دغږ پر سرعت اوهغه جگوالي چې الوتکه په هغه کې پرواز کوي.
د وزرونوپه نظر کې نيولو سره د الوتکو ډولونه
1: ثابت وزر لرونکې الوتکې (vaste vleugel Aircraft)
2: څرخېدونکي وزر والې الوتکې (Rotary vleugel Air craft)
لومړني ډول ته يې الوتکه او دويم ډول ته يې چورلکه (هليکوپټر) وايي. الوتکې عموما د ثابتو (نه ښورېدونکو) وزرونو درلودونکې وي, او د الوتنې په مهال يې وزرونه نه څرخي.
خو چورلکې بيا هغه الوتکې دي چې د الوتنې په وخت کې يې وزرونه په يوه چورلېز (محور) څرخي.
د پيلوټ يا ورسره ناستې عملې په نظرکې نيولو سره الوتکې په دوو ټوليزو ډلو وېشل شوې دي.
1: پيلوټ لرونکې الوتکې (bemande vliegtuigen)
2: بې پيلوټه الوتکې (onbemande vliegtuigen)
په بې پيلوټه الوتکو کې لارښوونه کېدونکي توغندي, نه لارښوونه کېدونکي توغندي (Rocket) او هم له لرې څخه کنټرولېدونکې الوتکې (RPV) (op afstand bestuurd voertuig) او نور ... راځي.
د وزن په نظر کې نيولو سره د الوتکې ډولونه
د وزن په نظرکې نيولو سره الوتکې په کلي ډول په دوو ډلو وېشل شوې دي.
2: هغه الوتکې چې د هوا اړوند ازموينو څخه سپکې وي (lichter dan Aircraft)
په دې دويمه ډله کې يې بالون (ballon), هوايي کښتۍ (Air schip) او همداسې نور راځي.
د مانورکوونکو الوتکو ډولونه:
د مانور د ځواک د لرلو له مخې الوتکې په څلورو بېلابېلو ډلو وېشل شوې دي
غيرمانوري الوتکې (Normal (Niet Aerobatic) Aircraft)
نيمه مانوري الوتکې (Utility (semi Aerobatic) Aircraft)
مانوري الوتکې: (Aerobatic Aircraft)
ډېرمانورې الوتکې: (hoge wendbaarheid Aircraft)
له بلې خوا د وزن, کېناستلو د ډول, د رادار څخه دپټېدلود ځواک د درلودلو (Stealth) په نظرکې نيولو سره الوتکې په بېلابېلو ډولونو وېشل شوې دي.
دنظامي الوتکو ډولونه (Military Aircraft)
1: بم اچونکې الوتکې
2 لاره نيونکې الوتکې
3: جنگېدونکې الوتکې 4: ښکاري الوتکې
6: د جاسوسۍ او پېژندلو الوتکې
7: له رادارڅخه پټې الوتکې (stealth)
8: د سون توکو رسونکې الوتکې
9: نژدې ملاتړ کوونکې الوتکې
10: د گشت الوتکې
11: د پوځي زده کړيزې الوتکې د اوبتل ضد الوتکې
د چټک غبرگون الوتکې
15: مخابراتي الوتکې
16:د موخې الوتکې
17:د تاوتريخواپي ضد الوتکې
18: څارونکې الوتکې
19: سمندري څارونکې الوتکې
20: ازمايښتي الوتکې
ټانک ضد الوتکې
کښتۍ صد الوتکې
د هوايي دفاع الوتکې
== د الوتنې د ميکانيزم له پلوه د الوتکو ډولونه ==
1: عمودي الوتونکې الوتکې
3: لنډ بانډ درلودونکې (يانې د 150 متره په ساحه کې ناسته کوونکې الوتکې
4: په وچه کې کېناستونکې الوتکې (هغه الوتکې چې موږ ورسره هر وخت سر وکار لري, مسافر او بار وړونکې الوتکې)
5: د اوبو پر سر ناسته کوونکې الوتکې
6: په کښتيو کې ک
وېشنيزه:الوتکې
مالتا
مالتا په ماتي Repubblika ta' Malta د ایټالیا ټاپووزمی ترڅنګ په سویلي اروپا کې د مدیترانه سمندرګی منځ کې یو کوچېنی ټاپوییز هیواد دی. دا هیواد د یو شمیر ټاپوګانو څخه جوړ شوی چې پلازمینه یې د والتا ښار او رسمي ژبي یې انګلیسي او مالتایي ژبه دي. د مالتا مساحت ۳۱۶ کیلومتره مربع او د وګړو شمیر یې ۰۰۰'۴۰۲ نفره دي.
سیاسي جوړښت
مالتا یو کوچینی ټاپوییز هیواد دی چې په ټوله کې په پنځه سیمو ویشل شړی او هره سیمه ځانته مرکزي ښارو لري.
ژبه او مذهب
د مالتا هیواد رسمي ژبه مالتایي ده.
د خپګان بیولوجي
علمي مطالعاتو ښودلې ده چې د ماغزو بېلابېلې برخې، د عمده خپګان پر اختلال (MDD) باندې اخته کسانو کې بدلون موندلي فعالیتونه ښیي او د بېلابېلو نظریو پلویان یې هڅولي دي ترڅو د هغو تیوري‌ګانو پر خلاف، چې پر ساپوهنیزو یا شرایطو ته اړوند لاملونو باندې ټینګار لري، د نوموړې ناروغۍ بیوکېمیاوي منشا ومومي. هغه فکټورونه چې دغه لاملونه په کې شتون لري، د مګنیزیم، ویټامین D او تریپوتوفان تغذیوي نیمګړتیاوې دي چې شرایطو ته اړوند منشا خو بیولوجیکي اغېزې لري. د کلونو، کلونو په اوږدو کې، د مونوامین عصبي لېږدوونکو، عصبي انعطاف‌والي، د عصبي نسجونو تکثر، التهاب او ورځني نظم پورې اړوند تیوري‌ګانو په څېر د خپګان د بیولوجیکي لامل په هکله څوګونې تیوري‌ګانې مطرح شوې دي.
په خپګان کې ښکېلو عصبي شبکو کې هغه شبکې شاملې دي چې د احساساتو په رامنځ‌ته کولو او تنظیم او همدا راز تلافي کولو کې ونډه لري. بې‌ًقاعده‌ګي، په ټولیز ډول، د جانبي دماغ په مخکېني قشر کې لېدل کېږي، چې فرضي کارکړنه کې یې، په ټولیزه توګه، د احساساتو تنظیمول شامل دي. د امیګدالا، مخکېنی کمربندي قشر (ACC)، اوربیتوفرنتال قشر (OFC) او مخطط جسم په څېر د احساساتو په رامنځ‌ته کولو او تلافي کولو کې ښکېلې برخې تر ډېره دخیلې دي. دغه برخې د مونوامینېرجیک هستو عصب‌بندي کېږي او ازمایښتي شواهد د مونوامینېرجیک غیرطبیعي فعالیت په تړاو یوه بالقوه ډوله ونډه ښیي.
د جېن د مطالعاتو ستونزه
له تاریخي پلوه، د څېړنو تمرکز د مناسب جېن پر مطالعاتو باندې ؤ. سره له‌دې، څرنګه چې د جېنونو شمېر د مناسب جېن د انتخابولو د احتمال کچه راټیټوي، د لومړی ډول خطاګانو (کاذب مثبتونه) د رامنځ‌ته کېدو احتمال لوړ دی. د مناسبو جېنونو مطالعات په وار، وار سره یو لړ نېمګړتیاوې لري؛ لکه: تکراري جېنوټایپي خطاګانې او له احصائیوي پلوه ضعیفې. دغه اغېزې د جېنونو معمولي ارزونې له‌لارې، پرته د جېن-جېن متقابل عمل په پام کې نیولو سره، ترکیب کېږي. دغه محدودیتونه په هغه واقعیت کې څرګندېږي چې هېڅ مناسب جېن جېنومي ستر اهمیت ته نه‌دی رسېدلی.
5-HTTLPR
5-HTTLPR یا د سېروتونین لېږدوونکي پروموتر جېن لنډ الېل، د خپګان له زیاتېدونکي خطر سره اړوند ګڼل شوی دی؛ سره له‌دې، له ۱۹۹۰ز لسیزې راهیسې، متناقضې پایلې لاس‌ته راغلې دي. نور هغه جېنونه چې د جېن-چاپېریال یوه متقابل عمل ته اړوند ګڼل شوي، CRHR1، FKBP5 او BDNF دي، چې لومړني دوه یې د HPA محور د سترېس غبرګون پورې تړاو لري او وروستی جېن د عصبي نسج په تکثر کې ښکېل دي. د 5-HTTLPR مناسب جېن تحلیل او شننه، نه په یوازې توګه او نه هم د ژوند له سترېس سره په یوځایي ډول، قطعي نه‌وه.
د ۲۰۰۳ز کال د یوې مطالعې له‌مخې، د جېن-چاپېریال (GxE) متقابل عمل له‌لارې کېدای شي وښودل شي چې ولې د ژوند سترېس (د سېروتونین لېږدوونکي اړوند پروموتر برخې (5-HTTLPR) الېلي تنوع ته په کتو سره)، په ځینو وګړو کې د خپګان د بېلابېلو دورو په معنی، خو په ځینو کې نه‌دی. دغې فرضیې باندې په پراخه توګه، هم په علمي لیکنو او هم په مطبوعاتو کې، بحث شوی دی، چې هغه ته «ارکید جېن» نوم ورکړل شو؛ خو په قطعي توګه، په لا غټو بېلګو کې ورته پایلې لاس‌ته رانه‌غلې او په لومړي ازمایښت کې د مشاهده شویو اغېزو کچه د خپګان له مشاهده شوي پوليجېن‌والي سره مطابقت نه‌درلود.
BDNF
داسې فرض شوې ده چې، BDNF پولي‌مورفیزمونه هم جنتیکي اغېزه لري، خو لومړنۍ موندنې په لا غټو بېلګو کې ونه‌موندل شوې او د لومړیو اټکلونو له‌مخې د اغېزو موندل شوې کچې د خپګان له مشاهده شوي پولیجېن‌والي سره مطابقت نه‌درلود.
د نوراپي‌نفرین لېږدوونکي پولي‌مورفیزمونه
د نوراپي‌نفرین لېږدوونکو پولي‌مورفیزمونو او خپګان ترمنځ د یوې اړیکې د موندلو لپاره ترسره شوې هڅې له نیمګړو پایلو سره مل وې.
د یوې کره‌کتنې له‌لارې یو لړ مناسب جېنونه، چې په وار، وار سره تر مطالعې لاندې نیول شوي دي، وپېژندل شول. د 5-HTT او د 5-HT2A اخېستونکي لپاره کوډ جوړوونکي جېنونه، په متناقضه توګه، له خپګان او درملنې سره تړاو درلود. له ماغزو څخه د مشتق شوي نیوروتروفیک فکټور (BDNF) د Val66Met پولي‌مورفیزمونو لپاره ترکیبي پایلې وموندل شوې. د موندنو له‌مخې، د تریپتوفان هایدروکسیلېز جېنونو پولي‌مورفیزمونه، په ازمایښتي توګه، د ځان‌وژنې له چلند سره تړاو لري. د جنتیکي مطالعاتو ۱۸۲ کنټرول شویو قضیو یو مېتاانالیز، چې په ۲۰۰۸ز کې خپور شو، وموندله چې اپولي‌پوپروتین E وراېپسیلون 2 ساتندویه دی او د GNB3 825T، MTHFR 677T، SLC6A4 44bp درج یا حذف، او SLC6A3 40 bpVNTR 9/10 جېنوټایپ خطر رامنځ‌ته کوي.
ورځنی نظم
خپګان په ورځني نظم یا بیولوجیکي ساعت کې له بې‌قاعده‌ګیو سره اړیکه درلودلای شي. یو ښه همغږی شوی ورځنی نظم د غورې روغتیا درلودلو لپاره خورا اړین دی. په ورځني نظم کې ناوړه بدلونونه، د خپګان په شمول بېلابېل عصبي او خُلق‌تنګي ډوله اختلالات رامنځ‌ته کوي.
خوب
د خوب اختلال په خپګان اخته ناروغانو کې تر ټولو څرګنده نښه ده. په خوب کې د ماغزو برېښنایي ثبت کوونکو له‌مخې مطالعات ښیي چې په خپګان حالت کې ځانګړي بدلونونه رامنځ‌ته کېږي؛ لکه: د سترګو له چټکو رپېدو پرته په خوب کې رامنځ‌ته شوی کموالی، د پرله‌پسې خوب اختلال او د سترګو د چټکې رپېدا (REM) د خوب په مهارولو کې پاتې راتلل. د سترګو چټکې رپېدا (REM) خوب– هغه پړاو چې په‌کې خوب لېدل کېږي– کېدای شي په خپګان اخته ناروغانو کې ډېر چټک او شدید وي. REM خوب، د ماغزو په ساقه کې د سېروتونین د کچې راټیټېدلو پورې تړاو لري او د خپګان ضد درملو په څېر ترکیباتو له‌لارې (چې د ماغزو د ساقې په جوړښتونو کې د سېروتونیرجیک د ارتجاعیت زیاتېدو لامل ګرځي) خنثی کېږي. په ټولیزه توګه، سېروتونیرجیک سیسټم په خوب کې تر ټولو لږ او په ویښتیا کې تر ټولو زیات فعالیت لري. د خوب کموالي له‌امله اوږده بې‌خوبي د سېروتونیرجیک عصبي رشتې فعالوي او د انتخابي سېروتونین د بیاپیلولو مهارکوونکو (SSRIs) په څېر، د خپګان ضد درملو د درملنې‌اړوند اغېزو ته ورته پروسو لامل ګرځي. په خپګان اخته ناروغان کولای شي له یوې شپې کم‌خوبۍ وروسته، خپل خُلق او خوی ښه کړي. SSSIګان د خپل درملنې‌اړوند اغېزې لپاره، کېدای شي په مستقیمه توګه، د مرکزي سېروتونیرجیک عصبي لېږدونې پورې تړاو ولري، هغه سیسټم ته ورته چې د خوب او ویښتیا پر دوره باندې اغېزه پرېږدي.
د نور په واسطه درملنه
پر فصلي عاطفي اختلال باندې د نور په واسطه د درملنو اغېزو په هکله څېړنې ښیي چې له نور څخه بې‌برخې‌والی، د سېروتونیرجیک سیسټم د فعالیت له لږېدلو او د خوب په سایکل کې له بې‌قاعده‌ګیو، په ځانګړې توګه بې‌خوبۍ پورې تړاو لري. د نور مخ‌ته واقع کېدل هم سېروتونیرجیک سیسټم تر هدف لاندې نیسي او کېدای شي په خپګان کې د دغه سیسټم مهمه ونډه لا غښتلې کړي. د خوب کموالی او د نور په واسطه درملنه، د خپګان ضد درملو په څېر، دواړه د ماغزو عصبي لېږدوونکی سیسټم تر هدف لاندې نیسي او اوس‌مهال په کلینیکي ډول د خپګان د درملنې لپاره کارول کېږي. د نور په واسطه درملنه، د خوب کموالی او د خوب وخت ځای په ځای کول (د خوب فاز د مخ‌ته وړلو له‌لارې درملنه) په ترکیبي ډول، په چټکۍ سره د هغو ناروغانو لپاره چې د MDD (د عمده خپګان اختلال) له‌امله په روغتون کې بستر شوي دي، پلي کېږي ترڅو د ژور خپګان درملنه یې وشي.
میدان ځوانان مجله
میدان ځوانان مجله د ميدان ځوانانو مجله په ١٣٨٣کال کې په ميدان وردګ ولایت کې په لومړي ځل چاپ شوه ، ددغې مهالنۍ مسوول مدير همت الله امين زى دى ، ياده مجله فرهنګي ، علمي ، سياسي ، ټولينز او اقتصادي مطلب خپروي.
مارګوريټ پوريټ
مارګوريت پوریټ (۱۳مه پېړۍ – ۱ جون ۱۳۱۰ز کال) په فرانسوي ژبه خبرې کوونکې صوفۍ او د «د ساده روحونو هنداره» په نوم کتاب لیکواله وه، په دې کتاب کې د مسیحي تصوف په اړه بحث شوی او د «اګاپي» (خدايي مينې) په اړوند دی. کله چې هغې د خپلو اندونو بېرته اخستلو او د خپل کتاب له خپرېدو انکار وکړ، نو نوموړې د يوې اوږدې محاکمې وروسته په ۱۳۱۰ز کال کې په پاريس کې په يوه لکړه تړل شوې او د ارتداد په تور وسوځول شوه.
اوسمهال د بېلا بېلو اندونو لرونکي ګڼ علما د پوريټ له اثر سره ليوالتيا لري. هغه څوک چې د منځنيو پېړيو له تصوف سره مينه لري، په ځانګړي ډول هغه چې له «بيګواين» صوفي ليکنو سره علاقه لري، دوی په خپلو درسونو کې د هغې د کتاب « The Mirror of Simple Souls» حواله ورکوي. دې کتاب ته همدا راز د منځنيو پېړيو د ازاد روح د بدعت د يو بنسټيز متن په توګه کتل کېږي.د «ايکهارت» مطالعې له خدای سره د يو والي په اړوند د هغه او د پوريټ د اندونو تر منځ ورته والی ښودلی دی. هغه څوک هم د پوريټ د اثارو لوستلو شوق لري چې د منځنيو پېړيو د ښځو ليکنې مطالعه کوي.
ژوند
د پوريټ د ژوند سوانح يواځې د ارتداد له امله د هغې د محاکمې د روايت پر بنسټ ثبت شوي دي، د کوم په پايله کې چې هغه مجرمه ګرځول شوې او په لکړه تړلې سوځول شوې وه. د دې شونتيا شته چې د پوريټ ژوند ليک د تعصب پر بنسټ ليکل شوې او ښکاره ده چې بيا به بشپړه هم نه وي. ويل کېږي چې هغه د سپيڅلي رومي سترواکۍ اړوند د «هاينايوټ» له ولسوالۍ څخه وه، د کوم ځای اوسېدونکو چې په فرانسوي ژبه خبرې کولې، خو دا ادعا بيا هم باوري نه ده. د هغې د زده کړو لوړې کچې ته په کتنې سره دا روښانه کېږي چې هغه د لوړې طبقې له نسب څخه وه. هغه له «بيګيون» خوځښت سره تړلې او له همدې امله يې په اسانۍ سره ازاد سفرونه کولای شول.
محاکمه او مړينه
داسې ښکاري چې پوريټ په ۱۲۹۰ز لسيزه کې د خپل کتاب لومړۍ نسخه ليکلې. د ۱۲۹۶ او ۱۳۰۶ ز کلونو تر منځ دا چاره په دين کې بدعت بلل کېدو، د «کامبريا» مذهبي مشر نوموړې مجرمه وبلله او په هغې يې پرېکړه وکړه چې په عام محضر کې به وسوځول شي، دا هغه مهال و کله چې نوموړې په «ويلنسينس» کې وه. يو ناروا شی چې پوريټ ورڅخه سرغړونه کړې وه دا و چې هغې د لاتيني پر ځای خپل کتاب په زړه فرانسوي ژبه ليکلی و او هغې ته حکم شوی و چې نور خپل اندونه يا کتاب بيا خپور نه کړي. خو له دې سره سره هغې دې کار ته دوام ورکړ.
په وروستيو کې داسې ويل شوي چې هغه په ۱۳۰۸ز کال کې په « Châlons-en-Champagne» کې له هغه وروسته ونيول شوه، کله چې هغې خپل کتاب يو سيمه يیز مذهبي مشر (اسقف) ته ورکړ. وروسته هغه د ارتداد پر بنسټ د فرانسې مفتش، د پاريس ډومينيکي وليام ته وسپارل شوه، څوک چې د «وليام اف همبرټ» په نوم هم پېژندل کېدو، سره له دې چې هغې په خپل کتاب کې ادعا کړې وه چې د خپلو لیکنو په اړه يې د کليسا له درې مسئولينو سره مشوره هم کړې وه چې په هغوی کې د  الاهياتو ډېر قدرمن استاد «ګاډفري اف فونټينس» هم شامل و او د هغوی تايید يې تر لاسه کړی و.
پوريټ د «Guiard de Cressonessart » په نوم له يو «بيګارډ» (نيمه راهب) سره نيول شوې وه چې هغه هم د بدعت په تور محاکمه کېدو (بيګارډ او بيګوينز د مسيحيانو ځينې ډلې وې چې وروسته ارتداد وبلل شو). « Guiard » خپل ځان د پوريټ مدافع اعلان کړ. په پاريس کې د يو نيم کال بند وروسته د هغوی محاکمه پيل شوه.
د هغې د بند او محاکمې پر مهال «مارګوريټ» د پاريس له ولیام يا د هغه له کوم محقق سره له خبرو کولو انکار وکړ. په ۱۳۱۰ز کال کې د يو ويشتو الهيات پوهانو يو کميسيون له ياد کتاب څخه د اخستل شويو پنځلسو ليکنو د يوې لړۍ پلټنې وکړې (چې نن ورځ له هغې څخه يواځې درې يې سمې د پېژندنې وړ دي)، او دا يې د ارتداد برخه وبلل. د دې کتاب د غندونکو په منځ کې د کليسا متني  عالم «نيکولاس اف ليرا» هم شامل و.
محققينو هغه « pseudo-mulier » (جعلي ښځه) وبلله او د هغې کتاب «مرر» يې له تېروتنو او مخالفتونو ډک وباله. د محاکمې د تاريخي پيل په اړه يو خوندي روايت چې د «ګوالیوم ډي نانګيس» له خوا پيل شول و، که څه هم «نانګيس» د «مارګيورټ» په اړه منفي نظر خپل کړی و، خو د هغه د دې تاریخي ثبت روايت راپور کې راغلي چې راټولو شويو خلکو په چوپتيا سره د هغې د وروستي وخت له امله له سترګو اوښکې وبهولې.
د هغې له مړينې وروسته په « bull Ad Nostrum » کې د هغې د کتاب حوالې را اخستل شوې وې، « bull Ad Nostrum » په ۱۳۱۱ز کال کې د ويانا د شورا له خوا خپور شوی و او د ازاد روح خوځښت پکې د بې دينه په نوم محکوم شوی و.
د ساده روحونوهینداره
د پوريټ د کتاب عنوان ساده روح ته اشاره کوي، کوم چې له خدای سره يو ځای شوی او د خدای له ارادې بله نه لري. ځينې ژبې، تر څنګ  يې د ځينو کردارونو لکه مينه، برتري او روح تر منځ خبرې اترې، د بې واده مينې له سبک سره د ورته والي څرګندونه کوي، کوم څه چې هغه مهال مشهور و او د پوريټ د لوړې کچې زده کړه او پېچلتيا تايدوي.
د کتاب ډېره برخه د ډېرو ډلو تر منځ د منطقي «بويتي» (بيتيوس يو رومي فيلسوف و) سبک له استدلال سره سمون خوري، خو په ورته وخت کې د «د ګلاب مينه» په نوم د منځنيو پېړيو فرانسوي شعر په توګه کار کوي. مارګوريټ وايي چې روح بايد له دليل څخه تېر شي، د چا منطقي، د حقيقت معمولي پوهه نه شي کولای خدای او الهي مينه په بشپړ ډول وپېژني. «له منځه تللی» روح هغه دی چې هر څه يې له لاسه ورکړي وي، خو د مينې له لارې خدای ورسره وي. د پوريټ لپاره، روح په ريښتيني ډول د خدای له مينې ډک دی، له خدای سره يو دی او په همدې بنسټ د داسې وحدت په حالت کې دی، کوم چې د دې نړۍ له تنقاضاتو ور هاخوا دی. د خوښۍ په داسې يو حالت کې هغه تېروتنه نه شي کولای، ځکه چې په ټوله معنا د خدای له ارادې سره يو ځای شوی، او په همدې بنسټ د دې وړتيا نه لري چې په داسې يوه طريقه کار وکړي –يوه ښکارنده، په کومه کې چې معياري نظريه د خدايي فضل د اغېز په توګه ښودل کېږي، کوم چې د يو شخص ګناهګار فطرت ځپي. په حقيقت کې د هغې د کتاب يوه مرکزي موخه دا ده چې لوستونکو او اورېدونکو ته وښيي چې څه ډول کولای شي دا ساده حالت د وسيلو په مټ تر لاسه کړي، د بېلګې په ډول: انځورونه. دا د انسان په دې ليد سره کيږې چې د مينې له لارې له خدای سره يو ځای شي، نو په دې ډول خپلې سرچينې ته په راستنېدو او په هر شي کې د خدای شتون چې هغه خپلو افکارو کې د «ايکارټ» له اندونو سره نښلوي. پوريټ او اکارټ  په عام ډول سره اشنايان وو، خو په دې اړه اټکلونه شته چې ايا دوی کله هم يو له بل سره ليدلي وو او يا يې د يو بل آثارو ته لاسرسی درلود.
پوريټ په خپلو ليکونو کې د جان انجيلي (انجيلي يوحنا) لغاتو ته مراجعه کړې:"زه خدای يم، د مينې معنا دا چې مينه خدای دی او خدای می نه ده او دا روح د مينې په شرط خدای دی. زه په خدايي فطرت سره خدای يم  او دا روح د مينې په ريښتينولۍ سره خدای دی. په همدې بنسټ زما دې ارزښتمن معشوق ته زما له خوا ښونه او لارښونه شوې، خپله له هغې پرته، ځکه هغه په ما کې تبديل شوی دی او دومره ښه يو، مينه وايي چې زما خوراک اخلي. (۲۱ څپرکی: د دې کتاب له امله مينه دليل ته ځواب وايي، کوم چې وايي چې داسې روحونه د ښېګڼې پاڼې اخالي)."
امير شېر علي خان
مخينه
امير شېر علي خان که څه هم د امير دوست محمد خان درېيم زوی وو، خو امير دوست محمد خان تر خپلې مړينې دمخه دا وصيت کړی وو چې د هغه تر مړينې وروسته بايد امير شېر علي خان د هغه ځایناستی شي. هغه وو چې د امير دوست محمد خان تر مړينې وروسته هغه د افغانستان امير شو، خو ډېر ژر بيا د هغه د مشر ورور امير محمد افضل خان له خوا د پاچاهۍ له پلاز څخه گوښه کړای شو.
سرچینې
وېشنيزه:افغانستان وېشنيزه:د افغانستان پاچايان وېشنيزه:پښتانه
سپورټ مجله
سپورټ مجله سپورټ مجله په ١٣٨٣کال کې په ميدان وردګ ولایت کې په لومړي ځل چاپ شوه ، ددغې مهالنۍ مسوول مدير سيدالرحمن دى ، ياده مجله د ورزشي مطالبو ته ځانګړې شوې ده.
روز لیوینګسټون
روز لیوینګسټون (شاوخوا په ۱۸۷۶ کې زېږېدلې اوپه  ۱۹۷۵ ز د دسمبر په ۲۶ مه مړه شوې) د چينایانو د ښارګوټي په ملایکه مشهوره ده، د ښځو د رایې ورکولو د حق یوه پلوۍ وه چې د فاحشو او د غلامۍ د جنسي قرباینانو د آزادۍ لپاره يې کار کاوه. هغه د هېريټ بورټن لېډلا (Harriet Burton Laidlaw) او نورو مخکښو څېرو او د روزلیوینګسټون احتیاطي کمېټې په مالي او ټولنیز ملاتړ د نیویارک د چینایانو په ښارګوټي او نورو ښارونو کې له جبري فحشا نه د نجونو د ژغورنې لپاره کار وکړ او د منن Mann - د سپين پوستو غلامانو قاچاق) قانون په تصویب کې یې مرسته وکړه، چې د ایالتونو تر منځ جنسي قاچاق په یوه فدرال جرم بدل شي.
هغه د ځوانۍ په دوران کې وتښتول شوه او په جنسي غلامه بدله شوه. هغې ته يې نشه یي توکي ورکړل چې په تریاکو روږدې شوه او په ۱۶ کلنۍ کې يې دوه ماشومان وزېږول. هغه په ۱۹۰۳ ز کال کې وژغورل شوه. لومړی هغې فکر وکړ چې غواړي له هېواده بهر د یوې مبلغې په توګه کار وکړي. په ورته حال کې وپوهېده چې په نیویارک کې ښه کارونه ترسره کولی شي. هغې ځان تبلیغۍ ګاڼه او د شپې له خوا به د هغو تنکیو کم عمره او ځوانو نجونو په لټه کې وه چې جنسي غلامۍ ته اړ کېدلې. هغه یوه کوچنۍ او ډنګره ښځه وه، هغه له وهلو ټکولو او ډزو سره هم مخامخ وه، ځینې وختونه به د خپلو پرهرونو د رغېدلو لپاره په میاشتو په روغتون کې وه. کله چې هغې نجونې وژغورلې او له هغوی سره یې مرسته وکړه، چې  آزاد ژوند وکړي، هغې د ماشومانو او ځوانو ښځو د جبري جنسي فعالیتونو په اړه وینا وکړه. هغې د ښځو د رایې ورکولو له حق نه هم دفاع وکړه.
د یوې جنسي غلامې په توګه د هغې ماشومتوب خپله له روز نه او په څرګند ډول يې نه تائیدول، له ځینو نورو نامعلومو سرچینو، سرچينه اخلي او په بېلابېلو روایتونو کې کوچني اختلافات شته. د مثال په ډول: هغه بیا هېڅکله د خپلو دوو زېږولیو ماشومانو په اړه څه نه وايي.
لومړنی ژوند
روز لیوینګسټون شاوخوا په ۱۸۷۶ ز کال کې نړۍ ته راغلې. هغې وویل: د عقیدې له پلوه یوه ميټوډېسته (Methodist) لویه شوې. په لس کلنۍ کې له خپل کور نه وتښتول شوه او د نیویارک د چينايانو په ښارګوټي کې په تریاکو روږدې او فحشا ته مجبوره شوه. هغې له تښتوونکو نه دوه ماشومان وزېږول چې لومړی ماشوم یې په ۱۲ کلنۍ او دویم يې په ۱۵ کلنۍ کې نړۍ ته راوړ. هغه په ۱۹۰۳ ز کال کې وژغورل شوه او په هم ‌هغه کال نیویارک ته راغله. هغه لومړی نیویارک ته د یوې بهرنۍ مبلغې په توګه راغله، خو وروسته له دې چې په نشه یي توکو روږدې نجلۍ يې ژغورل شوې وليده، پرېکړه یې وکړه چې کولی شي په نیویارک ښار کې یوه خپلواکه مبلغه وي.
کاري ژوند
لیوینګسټون لومړی په ۱۹۰۳ ز کال کې د باکسټر په سن‌شاین سيټلېمنټ (Sunshine Settlement) کې، د نيوریارک ښار د بايارډ په ۱۰۶ سړک کې د تصفیې غورځنګ ټولنیز اصلاحي خوځښت کې کار کاوه، چې په ۱۹۰۰ز کال کې رامنځته شوی و، چې میندو او بې‌وزلو ماشومانو ته یې د روغتیايي خدمتونواو زده‌کړو په برابرولو سره او له سمندري سمندر غاړو نه د روغتيايي لیدنو له لارې مرسته کوله. د انجيل خدمتونه او ويناوالۍ هلته تر سره کېدې او یو وړکتون، یو د خياطي(ګنډلو) ښوونځی او یو کتابتون یې وړاندې کړی و. پېرودونکو کولی شوی، د طبي او حقوقي  سلا او مشورو غوښتنه وکړي. یادې ادارې، دغه خدمتونه شاوخوا تر ۱۹۱۱ ز کال پورې وړاندې کول.
مخینه(شالید)
په ۱۹۳۴ز کال کې د نیو یارک د پولیسو ادارې د راپور له مخې، په کال کې شاوخوا ۴۰۰۰ ښځې په یاد ښار کې ورکېدلې او ډېری نورې پرته له دې چې ورکېدل يې په رسمي ډول ثبت شي ورکېدلې. ښځې او نجونې د فزیکي اختطاف، نشه‌يي توکو او يا په ناپوهۍ کې دې صنعت ته د کار یا دندې په موخه د غلطولو له لارې په جنسي غلامانو بدلېدې. ډېری نجونې چې لیوینګسټون وژغورلې، دې ته ورته یو څه یې ویل:« ما له هغه سره ولیدل، هغه زما سره ښه و. وروسته یې د موټر سپرلۍ ته وبللم.» وروسته یې نجونې بل کس ته سپارلې، چې هغوی یې وهلې ډبولې، نشه‌يي توکي یې ورکول، مسمومولې یې او یا یې نور ناوړه چلند ورسره کاوه. نجونې به تر ډېره د ایالتي کرښو له لارې لېږدول کېدې. لیوینګسټون وپوهېده چې د نیویارک لاندینۍ لوېدیځه برخه (Lower East Side) کې یو د لیلام ځای دی، چې هلته نجونې او ښځې پلورل کېږي. د هغوی تښتوونکو زیاتره نجونې په نشه‌يي توکو روږدې کولې، داسې چې د هغوی رام کول او کنترول اسانه و. په پای کې ځینې نجونې وژغورل شوې او بېرته یې کړنې ښې او عادي وې، خو ځينې نورې چې وژغورل شوې، ډېرې ماتې شوې وې او باید بسنټيزه پالنه یې شوې وی، ځینې نورې ډېر ژر مړې شوې او پاتې نورې د جنسي کارکوونکو په توګه بندیانې پاتې شوې وې.
ژغورنه
د لیوینګسټون تمرکز پر هغو نجونو و چې عمر یې له ۹ کلونو نه تر ۱۷ کلونو پورې و، هغې دا د خپل ژوند دنده وګرځوله، تر څو په زرګونه ښځې او نجونې له جنسي غلامۍ نه آزادې کړي چې شاوخوا له ۱۹۰۳ ز یا ۱۹۰۴ز کال نه یې خپل کار پیل کړ. د هغې د کار طریقه داسې وه چې نارینه جنسي غلامان یې څارل، تر څو وپوهېږي، کومې ښځې اسیرې شوې، چې له هغوی سره ملګري وکړي او تېښتې ته یې وهڅوي. هغه به په کوچنیو تریاک خونو، د نڅا په تالارونو او بارونو کې په ځانګړې ډول د نیویارک د چینایانو په ښارګوټي او بروکلن نېوي يارډ (Brooklyn Navy Yard) کې د غلامو نجونو په لټه کې وه. ځینې وختونه هغه له ښار نه بهر بوستون، نیویارک، برېجپورټ، نیوهن او شیکاګو ته تلله. په ۱۹۰۷ز کال کې د ټولو ۸۰۰ سپين پوستو له ډلې نه۳۰۰ نجونو چې عمرونه یې له اتلس کلونو نه لږ وو، د چینایانو په ښارګوټي کې جنسي کاریګرې وې. ۶ کاله وروسته هغه په دې وتوانېده، چې هلته هېڅ داسې نجلۍ پيدا نه‌کړي، چې عمر یې له اتلس کلونو نه کم وي.
هغې وروسته له دې چې نجونې او ځوانې ښځې وژغورلې، د هغوی د بیاروزنې وړاندیز يې وکړ او د خپلي عیسوي عقیدې سره سم یې هغوی ته خدمت وکړ. هغه د چینایانو د ښارګوټي د ملایکې په نامه یادېده، هغې خپل ځان یوه خپلواکه ټولنیزه کارکوونکې او مرسته کوونکې بلله. هغې یوه اته کلنه تښتول شوې نجلۍ، وروسته له هغې وژغورله، چې پلار یې د هغې د موندلو غوښتنه وکړه. په داسې حالاتو کې د هغې زړورتیا او د نجونو د ژغورنې په اړه د هغې چټک فکر ورسره مرسته کوله، لکه یو وخت هغې یوه نجلۍ وژغورله، چې د درېیو نارینه‌وو له خوا تښتول شوې وه. هغې یادونه وکړه چې: په خپل جېب کې وسله لري او پولیسو ته په تمه شوه او پولیسو هغه کسان ونیول. هغه د نجونو د ژغورنې لپاره، له چټګ څار او سرعت سره په ټکسي‌ګانو کې تلله. کله به یې چې نجونې وژغورلې، هغه به یې د پولیسو ځای یا په خپل اپارتمان کې د ماشومانو ټولنې ته وړلې او له کورنۍ سره به یې اړیکه نیوله. هغه په دې حقیقت پوهه وه، چې کورنۍ ته بېرته ستنېدل یوه ستونزمن بهیر دی. له دې امله يې، په بېړې سره کورنیو یا مور او پلار ته د نجونو په سپارلو باور نه درلود.
سردار پاینده محمد خان
سردار پاينده خان (1758 ز. - اکتوبر، 1800 ز.) (په انگرېزي: Sardar Payinda Khan Muhammadzai) چې بشپړ نوم يې سردار پاينده خان محمدزی دی، په 1774 ز. کې د بارکزيو مشر شو او د تېمور شاه لخوا ورته د سرفراز خان لقب ورکړل شو. خو په 1799 ز. کال کې د سياسي تربگنيو له مخې يې ټول لقبونه له لاسه ورکړل. هغه ته د سردارۍ لقب د تېمور شاه ابدالي لخوا ورکړل شوی و.
مخينه او زده کړې
سردار پاينده خان محمدزی د حاجي جمال خان محمدزي زوی و. هغه په ځانگړي توگه زده کړې ترلاسه کړي وې.
شخصي ژوند
نوموړي اته ماندينې درلودې چې په دې توگه دي:
زامن
د سردار پاينده خان پنځه ويشت زامن او څلور لورگانې وې.
لوڼې
وفا بېگم
سرچينې
وېشنيزه:افغان سرداران
دانیل ډي ټامپکېنز
دانیل ډي ټامپکېنز (د ۱۷۷۴ ز ز کال د جون له ۲۱ مې – د ۱۸۲۵ز  ز کال د جون تر ۱۱ مې پورې) یو امریکایی سیاستوال و. نوموړي له ۱۸۰۷ ز ز کال نه تر ۱۷۱۸ز ز کال پورې د نیویارک څلورم والي و او له ۱۸۱۷ز نه تر ۱۸۲۵ ز پورې د متحده ایالاتو شپږم مرستیال ولسمشر و.
ټامپکېنز چې د نیویارک ښار په سکارسډېل سیمه کې نړۍ ته سترګې پرانیستې، د کولمبیا له ز کالج نه تر فارغېدو وروسته په نیویارک ښار کې د حقوقو په برخه کې کار وکړ. نوموړی په ۱۸۰۱ ز ز کال کې له نیویارک نه د اساسي قانون د کنوانسیون استازی و او د ۱۸۰۴ ز ز کال نه تر ۱۸۰۷ ز ز کال پورې یې د نیویارک په ستره محکمه کې دنده پر مخ یووړه. نوموړي په ۱۸۰۷ ز کال کې، د نیویارک والي مورګن لیوس ته ماتې ورکړه او د نیویارک والي شو. هغه د ۱۸۰۷ نه تر ۱۸۱۷ز پورې په دې چوکې کې دنده پر مخ یوړه او د ۱۸۱۲ ز کال د جګړې په اوږدو کې يې هم په دې مقام کې دنده درلوده. د جګړې په اوږدو کې، زیاتره وختونه د اربکیو د سبمالولو او تادیه کولو لپاره به چې کله مقننه مجلس غونډې نه درلودې یا به یې د اړتیا پیسې تصویب نه کړې، نوموړي خپل پیسې لګښت کولې.
ټامپکېنز د ۱۶۱۸ ز کال په ولسمشریزو ټاکنو کې د دیموکرات جمهوري غوښتونکي ګوند له خوا د مرستیال ولسمشر چوکۍ ته نوماند و. د محدود فدرالي اپوزیسیون پر وړاندې د جېمز مونرو او ټامپکېنز ټکټ په اسانۍ سره برلاسی شو. نوموړي د ۱۸۱۷ ز کال نه تر ۱۸۲۵ ز کال پورې د مرستیال ولسمشر په توګه خدمت وکړ او د ۱۹ پېړۍ یوازینی مرستیال و چې دوه بشپړې دورې یې خدمت وکړ. هغه په ۱۸۲۰ ز کال کې د نیویارک د والي په توګه د بلې دورې لپاره ډګر ته راغئ، خو د ډي وېټ کلېنټن له خوا یې ماتې وخوړه. ټامپکېنز د ۱۸۱۲ ز کال له جګړې وروسته، په کمزوري فزیکي او مالي حالت کې و، مالي حالت یې د ۱۸۱۲ ز کال د جګړې په اوږدو کې د نظامي هلوځلو لپاره د نوموړي د شخصي لګښتونو له امله رامنځ ته شوی و. نوموړی د الکولو په څښاک روږدی شو او په ۱۸۲۳ ز کال د فدرالي حکومت له خوا د پیسو د بېرته ورکړې تر څنګ و نه توانېد، خپل مالي توان بېرته ترلاسه کړي. ټامپکېنز د ۱۸۲۵ ز کال ز کال د جون په میاشت کې له دې نړۍ سره مخه ښه وکړه.
د  ژوند لومړي کلونه، کورنۍ او تجربه
دانیل ډي ټومپکینز د ۱۷۷۴ ز کال جون په ۲۱ نېټه د نیویارک ښار د ویسټچسټر ناحیې په سکارسډېل کې، په خپل کور د فاکس میډو په ملکیت کې نړۍ ته سترګې پرانیستې. مور یې سارا ان (هیات) او پلار یې جانتان ګریفین ټامپکېنز و. د نوموړي مشر ورور، ز کالیب ټامپکېنز د متحده ایالاتو د مشرانو په جرګې د ۱۸۱۷ ز کال نه تر ۱۸۲۱ ز کال پورې استازی و. دانیل ټامپکېنز په ۱۷۹۵ ز کال کې د نیویارک ښار د کولمبیا له ز کالج نه فارغ شو او وروسته یې د جیمز کېنټ او پیټر جې منرو سره یو ځای حقوق ولوستل. نوموړي په ۱۷۹۷ ز کال کې د مدافع وکیلانو غړیتوب ترلاسه کړ او په نیویارک ښار کې یې په کار پیل وکړ. د کېنټ او منرو د فدرالیستي لیدلوري سربېره، ټامپکېنز د ډیموکرات جمهوري غوښتونکي په توګه په سیاست کې ګام پورته کړ. نوموړي په ۱۸۰۱ ز کال کې د نیویارک ایالت په استازیتوب د اساسي قانون د کنوانسیون استازی و او په ۱۸۰۴ ز کال کې د نیویارک ایالت د مجلس غړی و. هغه د متحده ایالاتو د کانګرس نهمې دورې ته لاره و موندله، خو د دورې له پیل مخکې یې د ۳۰ کلنۍ په عمر کې له دې امله  استعفا ورکړه، چې د نیویارک د سترې محکمې د مشرتابه پلاوي په توګه یې دنده ترلاسه کړه، چې په دې چوکۍ کې نوموړي له ۱۸۰۴ ز کال نه تر ۱۸۰۷ ز کال پورې دنده پر مخ یووړه.
۲۳ کلن دانیل ټامپکېنز د ۱۷۹۸ ز کال فبرورۍ په ۲۰ نېټه د نیویارک ښار د قضایه شورا د مرستیال، منګل مینتورن له لور، ۱۶ کلنې هانا مینتورن سره واده وکړ. دوی اته ماشومان درلودل، چې له ډلې یې اریټا مینتورن ټامپکېنز (چې د ۱۸۰۰ ز کال د جولای په ۳۱ زیږېدلی وه) او په ۱۸۱۸ ز کال کې یې د سمېت تامپسن له زوی سره واده وکړ، او (منګل) مینتورن ټامپکېنز (د ۱۸۰۷ ز کال د ډسمبر له ۲۶ نه د ۱۸۸۱ ز کال د جون تر ۵ پورې)، چې په ۱۸۵۲ ز کال کې د نیویارک د ولایت د چوکۍ لپاره د آزادې خاورې د ګوند نوماند و. د ټامپکېنز کورنۍ هنري بریورټن (۱۸۰۱ – ۱۸۷۹ز کال) تر روزنې لاندې ونیو چې په تڼکیتوب کې یتیم شوی و. بریورټن په ۱۸۱۳ ز کال کې د متحده ایالاتو پوځي اکاډمي (ویسټ پاینټ) ته ولاړ او د امریکا د کورنۍ جګړې پرمهال یې د انجینر افسر په توګه دنده ترسره کړه او په ۱۸۶۷ ز کال کې له پوځ نه تقاعد شو.
د دوی ماشومان حنا او مینتورن د دوی د مور په نوم ونومول شول او په ستاټین ټاپو کې د هانا او مینتورن سړکونه د دوی د نومونو په ویاړ نومول شوي دي. د ستاټین ټاپو د ویسټرویلټ واټ د هغوی د لور، د حنا د مېړه په ویاړ ونومول شو. حنا په هغه کال چې  میړه یې د ولسمشر مرستیال شو، ناروغه وه او ونه توانېده چې د نوموړي د لوړې په مراسمو کې ګډون وکړي. نوموړې له هغه نه وروسته څلور کاله په تومپکینسویل، ستاټین ټاپو کې ژوندی پاتې شوه.
والي
ټامپکېنز د ۱۸۱۲ ز کال د جګړې په اوږدو کې، د جګړې ترټولو اغېزمن والي و. نوموړي د دولتي اربکیو په تنظیم کې ارزښتناکه وڼده درلوده او د ټاکنې پر بنسټ د جلب او جذب له لارې د یو چمتو دولتي نظامي ځواک جوړښت ته پراختیا ورکړه. په ۱۸۱۴ ز کال کې نوموړي د ولسمشر جیمز میډیسن له خوا د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو د وزارت له چوکۍ نه ډه ډه وکړه، پرځای یې د فدرالي نظامي حوزې د قوماندان په توګه وټاکل شو چې د نیویارک ښار هم پکې شامل و.
ټامپکېنز همدارنګه په ۱۸۱۴ ز کال کې د امریکا د لرغون پېژندنې د ټولنې د غړی په توګه وټاکل شو.
ټامپکېنز په ۱۸۱۵ ز کال کې د ستاټین ټاپو په ختیځه څنډه کې استوګنځی جوړ کړ چې د ټامپکېنزویل په نوم یادېږي. په ۱۸۱۷ ز کال کې نوموړي نږدې د ساحل په یوه برخه کې یو لنګر تاسیس کړ او د ستاټین ټاپو او منهاټن ترمنځ یې د بخار بېړیو ته ورځنۍ چوپړتیاوې پیل کړې. نوموړي په ۱۸۱۶ ز کال کې د سینټ انډریو له کلیسا نه د ټامپکېنزویل تر نوم لاندې ډېره ځمکه وپېرله، خو د هغه د مالي ستونزو له امله د کلیسا له خوا بېرته سلب شوه. د هغه زوم او لور، ډاکټر جان ایس او هانا ویسټرویلټ بیا دا ملکیت وپېرود، چې وروسته یې د پلورلو لپاره په ډېرو برخو ووېش.
والي ټامپکېنز په ۱۸۱۷ ز کال کې، وړاندیز وکړ چې د ۱۸۲۷ ز کال د جولای ۴ نېټه د هغه نیټې په توګه وټاکل شي چې په نیویارک کې د ټولو غلامان - د هغو کسان په ګډون چې د ۱۷۹۹ ز کال د جولای له ۴ نه مخکې زیږیدلي وو، (او هغوی چې له دې امله د آزادۍ  وړ نه وو) – باید آزاد شي.
شپیلۍ مجله
شپیلۍ مجله شپيلۍ مجله په لومړي ځل په ١٣٨٣کال کې د بريالی روان په مشرۍ چاپ شوه ، په دغې مهالنۍ کې سياسي ، اقتصادي ، فرهنګي ، ادبي او ټولنيز مطالب چاپ کېدل، مالي لګښت يې  مديوتيک ورکاوه، خو اوس له چاپ څخه پاتې ده.
سردار نور محمد خان
سردار نور محمد خان د سردار سلطان محمد خان طلايي ځوی او د سردار يحيا خان ورور و. هغه له ۱۸۸۲ ز. - ۱۸۹۲ ز. کال پورې د کندهار والي و. درې ودونه يې کړي وه او پينځه زامن يې درلودل.
وېشنيزه:افغان سرداران وېشنيزه:افغان واليان
انار
انار په انگرېزي Punica granatum چې په سوچه پښتو کې ورته نرگسی هم وايي یو پاڼریزه میوه نیوونکي بوټې دی چی د ۵ـ۸ مترونو پوری یی ارتفاع رسیږی. انار د ایران او هند لخوا نورې نړۍ ته ورپژندل شوی، خو د نړۍ تر ټولو غوره انارو کې د افغانستان نوم په سر کې يادېږي. په کوکاز کې د تیرو وختونو څخه ددی نبات کرکیله ادامه لری. په ایران، افغانستان، هند، پاکستان ، بنگله دېش، عراق، مصر، چین، برما، سعودي عربستان، اسرایل ، اندونیزیا ، سویلي اروپا او حاره افریقا کی په لوړه کچه کرل کیږی. لاتین امریکا او کلیفرنیا ته د هسپانوی مهاجرنیو په واسطه په ۱۷۶۹ کال کی یوړل شول او دا مهال په کلیفرنیا او اریزونا کی په لوړه کچه کرل کیږی.
خوراکي ارزښت
انار په خپل جوړښت کې د A,B,C,E ویټامینونو لرونکی دی، ځکه خو د انارو یوه دانه د ورځې د یو انسان د یوه ورځ د سي ویټامین کمښت پوره کولای شي او سربیره پر دې انار د اسید فولیک او انټي اکسیدانز شتمنه سرچینه هم گڼل کیږي.
سېکېزم په افغانستان کې
د معاصرې دورې پر مهال په افغانستان کې سېکېزم د افغانستان هغه لږ شمېر وګړو ته محدودېږي چې تر ډېره په لویو ښارونو کې استوګن دي؛ دوی تر ډېره په جلال آباد، غزني، کابل او تر یو کچې هم په کندهار او خوست کې ژوند کوي. سېکان په افغانستان کې تر ډېره هغه پېژندل شوي اقلیت غیر مسلمانان دي چې د افغانستان په وروستي تاریخ کې دولتونو او سیاسي ډلو په عموم بڼه د د دوی پر وړاندې ښکاره تبعیض ته شا نه ده ټیټه کړي؛ له دې سره هم په دغه هېواد کې د ۱۹۷۸ زکال را وروسته جګړو د دوی پر ژوند جدي اغېز لرلی.
سردار حاجي محمد سرور خان
سردار حاجي محمد سرور خان د سردار سلطان محمد خان طلايي ځوی او د يحيا خان ورور و. هغه د ميوند والي و.
سېکېزم په افغانستان کې
په افغانستان کې د سېکانو د ټولنې ریښه په پراخه کچه دوه جریانونو ته اړوندېږي؛ یو له دغو څخه د دغه هېواد پښتو او دري ژب ویونکي بومي وګړي دي او د هغو کسانو له اولادې څخه دي چې په ۱۵۲۰ زکال کې افغانستان ته د سېکېزم د بنسټګر ګورو نانک په راتلو سېکېزم ته اوښتي دي. دویم جریان یې د سیکانو له راتلونکې سترواکۍ سرچینه اخلي چې د لویدیځ پر لور مخته تلل او د سېک سوداګرو لپاره یې کندهار او کابل ته سوداګریزې لارې جوړولې؛ دغه ډله سېکان بیا د پنجابي ژبې په هندکو لهجه خبرې کوي. د دغه مختلط نسب لرلو له امله د افغانستان سېکان مختلفې قومي ژبنۍ ریښې لري چې په دغو کې پښتانه، هندکوان یا پنجابیان شامل دي. Ruchi Kumar, The decline of Afghanistan's Hindu and Sikh communities, Al Jazeera, 2017-01-01, "the culture among Afghan Hindus is predominantly Pashtun"
سردار حاجي محمد سرور خان
وېشنيزه:افغان سرداران وېشنيزه:افغان واليان
سېکېزم په افغانستان کې
Beena Sarwar, Finding lost heritage, Himal, 2016-08-03, "Singh also came across many non turban-wearing followers of Guru Nanak in Pakistan, all of Pashtun origin and from the Khyber area."
Sonia Dhami, Sikh Religious Heritage – My visit to Lehenda Punjab, Indica News, 2020-01-05, "Nankana Sahib is also home to the largest Sikh Pashtun community, many of whom have migrated from the North West Frontier Provinces, renamed Khyber-Pakhtunwa."
Sabrina Toppa, Despite border tensions, Indian Sikhs celebrate festival in Pakistan, TRT World, 2019-04-16, "Hasanabdal is home to around 200 Sikh families that have primarily moved from Pakistan’s Khyber Pakhtunkhwa province, including Pakistan’s former tribal areas. The majority are Pashtun Sikhs who abandoned their homes and took refuge near Sikhism’s historical sites."
د ۱۹۷۰مې لسیزې د سر شمېرنې پر بنسټ په افغانستان کې د سېکانو شمېر له ۲۰۰ زرو څخه تر ۵۰۰ زرو تنو پورې وښودل شو (د افغانستان د ټولو وګړو له ۱.۸٪ څخه تر ۴.۶ سلنه برخه یې جوړوله، په همدې بنسټ دغه مهال د هغو هېوادونو په کتار کې شامل و چې زیات شمېر سېکان یې لرل). د دوی شمېر په افغانستان کې د جګړې د پیل را وروسته مخ پر کمښت شو. په ۲۰۱۳ زکال کې اټکل وشو (له ۱۹۷۹ زکال وروسته په افغانستان کې سر شمېرنه نه ده شوې) چې په افغانستان کې د سېکانو ۱۲۰۰ کورنۍ یا ۸۰۰۰ تنه ژوند کوي؛ په ۲۰۱۹ زکال کې دغه شمېره ۱۰۰۰ تنه وښوول شوه (د افغانستان په ولسي جرګه کې د افغان سېک استازي نریندر سینګ خالصه په خبره) چې بیا په ۲۰۲۰ زکال کې یې ټولیز شمېر، په کابل کې د سېک سوداګر راج سوتاکا په خبره له اویا څخه تر اتیا کورنیو پورې ورسېد چې شاوخوا ۷۰۰ تنه کېدل. اوس مهال په زرګونو تنه افغان سېکان په هند، بریتانیا، متحده ایالاتو او کاناډا کې ژوند کوي.
کابل
د ۱۹۸۰مې لسیزې پر مهال په کابل کې څه باندې ۲۰۰۰۰۰ سیکانو ژوند کاوه خو په ۱۹۹۲ زکال کې د کورنۍ جګړې د پیل له امله د هغوی ګڼ شمېر اړ شول له هېواده بهر کډه وکړي. د کورنۍ جګړې پر مهال په کابل کې د سېکانو له اتو درمسالونو څخه اووه یې ویجاړ شول. یوازې د کابل په کارته پروان سیمه کې د هغوی درمسال له جګړې څخه تر یوې کچې جوړ پاتې شو. دوی اوس مهال د کابل په کارته پروان سیمه او همدارنګه د کابل د زاړه ښار په یو شمېر برخو کې ژوند کوي. په کابل ښار کې د استوګنو سېک وګړو کره شمېره مالومه نه ده.
جلال آباد
د ۲۰۰۱ زکال پر مهال په جلال آباد کې ۱۰۰ سېک کورنیو ژوند کاوه چې د غړو شمېر یې شاوخوا ۷۰۰ تنو ته رسېد او د دغه ښار په دوه لویو درمسالونو کې یې عبادت کاوه. د دوی د افسانو له مخې په دغه ښار کې لرغوني درمسالونه د ګورو نانک دیو د لیدو د لمانځنې د یاد په موخه جوړ شوي دي. د ۲۰۱۸ زکال د جولای په لومړۍ نېټه شاوخوا ۱۰ سېک وګړي د جلال آباد ښار د لومړۍ حوزې په بازار کې د موخه ییز ځانمرګي برید ښکار شول. د دغه برید مسئولیت د داعش ډلې سیمه ییزې څانګې پر غاړه واخیست.
کندهار
په کندهار ښار کې ډېر لږ سیک وګړي شتون لري چې په ۲۰۰۲ زکال کې یوازې ۱۵ کورنیو په دغه ولایت کې ژوند کاوه.
لومړنۍ تاریخچه
ګورو نانک په ۱۵مې پېړۍ کې کابل ته سفر وکړ. نوموړی په سنتي ډول په افغانستان کې د پیر بلاګردان (Peer Balagdaan) په توګه پېژندل کېږي. یو شمېر پخوانیو کهتري سېکانو په افغانستان کې د سوداګریزو موخو لپاره ځانته مستعمرې جوړې او هغه یې وساتلې. وروسته بیا د سېکانو د کنفدراسیون (مثل) او افغان دراني سترواکۍ ترمنځ نښتو یو شمېر اندېښنې رامنځته کړې. سربېره پر دې سېکانو د ۱۹مې پېړۍ پر مهال په افغانستان باندې د بریتانیا د سترواکۍ په بریدونو کې د بریتانوي پوځ د سرتېرو په توګه خدمت وکړ.
۲۰مه پېړۍ
په ۱۹۴۷ زکال کې د هند له تجزیې وروسته په افغانستان کې د سېک وګړو شمېر زیات شو ځکه چې سیک کډوال د نوي تاسیس شوي پاکستان له پوټهوهار سیمې څخه دلته راوتښتېدل. سېکانو له ۱۹۳۳ زکال څخه تر ۱۹۷۳ زکال پورې د محمد ظاهرشاه د واکمنۍ او بیا د شوروي تر ملاتړ لاندې د پیاوړي سېکولر حکومت پر مهال ډېره وده وکړه.
جګړې
په ۱۹۸۰مه لسیزه کې د افغان شوروي د جګړې پر مهال ډیری افغان سېکان هند ته وتښتېدل، چېرې چې د ټولې نړۍ ۹۰ سلنه سېک وګړي ژوند کوي؛ بیاځلي له دې څخه هم په زیاته کچه سېک وګړي هغه مهال هند ته کډه شول چې په ۱۹۹۲ زکال کې د ډاکټر نجیب الله حکومت سقوط وکړ. په ټول هېواد کې د سېکانو درمسالونه، د جلال آباد په جګړه (۱۹۸۹ زکال) او د ۱۹۹۰مې لسیزې په کورنۍ جګړه کې ویجاړ شول، یوازې د کابل په کارته پروان سیمه کې یې یو درمسال جوړ پاتې شو.
د طالبانو د واکمنۍ پر مهال سېکان تر تعقیب لاندې و او اړ کړای شول څو جزیه ورکړي. طالبانو د مړو د سوزولو اړوند د سېکانو دود هم منع اعلان کړ او د هغوی د مړو د سوزولو ځای یې ړنګ کړ. له دې سربېره هغوی اړ و چې د پېژندو په موخه ژېړې او یا هم خپلې سنتي جامې واغوندي.
۲۱مه پېړۍ
د دود له مخې سېکان خپل مړي سوزوي، هغه چاره چې د اسلام په مبارک دین کې انساني کرامت ته سپکاوي کوونکې بلل کېږي. د مړو د سوزولو چاره د افغان سېکانو ترمنځ په یوه مهمه موضوع اوښتې، ځکه چې د دوی د مړو سوزولو ځایونه په ځانګړې توګه د کابل په قلاچې سیمې دوی ته اړوند ځای چې له یوې پېړۍ راهیسې سېکانو د مړو په سوزولو کې ترې ګټنه کړې؛ د سیمې وګړو ترې نیولی چې اکثریت مسلمانان دي. په ۲۰۰۳ زکال کې سېکانو د دغه ځای اړوند د افغانستان دولت ته شکایت وکړ او څرګنده یې کړه چې دوی مجبور دي خپل مړي د سوزولو په موخه پاکستان ته ولېږي، همدا و چې د افغانستان د حج او اوقافو وزارت د موضوع څېړنې ته مخه کړه. له څېړنو وروسته دغه ځای په ۲۰۰۶ زکال کې بېرته سېکانو ته وسپارل شو؛ ورته مهال په ۲۰۰۷ زکال کې د دغې سیمې وګړو هغه مهال له سېکانو سره شخړه وکړه چې دوی د خپل یوه مشر د سوزولو چارې په دغه سیمه کې ترسره کولې له همدې امله پولیس صحنې ته ننوتل او د دغه مړي د سوزولو مراسم د پولیسو په شتون کې ترسره شول. له ۲۰۱۰ زکال را وروسته داسې راپورونه شتون لري چې په کابل کې سیمه ییز وګړي تر ډېره پورې سېکانو ته د مړو سوزولو اجازه نه ورکوي.
له دې سره په افغانستان کې د سېکانو ټولنه لاهم له یو لړ نورو ستونزو سره ښکېل ده، خو په دغو ستونزو کې تر ټوله لویه یې هماغه د مړو د سوزولو اړوند ده.
د ۲۰۱۳ زکال په سپټمبر میاشت کې افغان ولسمشر حامد کرزي هغه تقنیني فرمان لاسلیک کړ چې د سېکانو لږکۍ ډلې ته یې د افغانستان په ملي شورا کې یوه څوکۍ ځانګړې کړه، خو دغه فرمان د پارلمان له خوا رد شو. دغه فرمان بالاخره د ۲۰۱۶زکال په سپټمبر میاشت کې د کرزي د ځای ناستي ولسمشر محمد اشرف غني د واکمنۍ پر مهال د کابینې په تصویب نافذ شو. په راتلونکو پارلماني ټاکنو نرندر سینګ خالصه د افغانستان د ولسي جرګې څوکۍ خپله کړه.
د ۲۰۱۸ زکال په جون میاشت کې پر سېکانو باندې د جلال آباد له خونړۍ پېښې وروسته ولسمشر حامد کرزی او ولسمشر محمد اشرف غني دواړه د کارته پروان درمسال ته له سېکانو سره د غمشریکۍ په موخه ورغلل. ولسمشر غني د هېواد سېکان او هندوان د «ملت ویاړ» وبلل او په یوه بله غونډه کې یې هغوی د افغانستان د تاریخ «نه جلا کېدونکې برخه» وګڼل.
په ۲۰۲۱ زکال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته په دغه هېواد کې د سېکانو شمېر په شدیده کچه راکم شو؛ ګڼ شمېر افغان سېکانو نورو هېوادونو ته پناه یووړه او یو شمېر نور یې هم هڅه کوي ځانونه له افغانستان څخه وباسي.