پښتو_نثر
د ( اباسين کيسې کوي ) په منتخبه مجموعه کې چې دزرين انځور له خواه تدوين شوې ده. دزيتون بانو دوې لنډې کيسې د( دلشاده ) او( داوسپنې چڼې) په نامه راغلي دي. دلته به يې يوه بله لنډه کيسه رانقل کړو. د بيزو قبر هسې خوبه چې زه کله هديرې ته لاړم نودمور دقبر نه به مې يوڅوګامه بيرته په هغه کچنه غونډۍ مونډۍ غوندې وړوکې موړې نظر پريوتو. ليکن دکله راهيسى چې ما دنورو ښځونه اوريدلي وو چې داهسې موړه نه ده ، بلکې قبر دى اوقبر هم دبيزوو په دې حقله داجې ته هم څه خاص معلومات شته نوبيا په ماورته په څه بل نظر کتل اوددغه ځاى ليدو سره زما زړه کې څه عجيبه سوالونه راپيداشوو. په دغه سوالونو به ماترډيره وخته پورې سوچ کولو او جوابونه به مې لټول ،ولې داسې څه نتيجې ته به نه رسيدم چې زما پرې اطمينان شوى وى. څوڅوځله مې اراده وکړه چې راشه دداجې نه پوښتنه وکړه خوخداى خبر څه چل و چې بيا به مې جرات ونه کړى شو اوپه تپوس کولو کې به مې ژبه بنده شوه. زه هم ددغه تپوس کولو اونه کولو په کشمکش کې لاراګيره وم چې جيل کې مې دداجې ملازمت ختم شو اوهغه په پنشن شو. اوس هغوى په هفته کې ديوځل په ځاى دوه دوه درې درې ځله هديرې ته تګ شروع کړو .اصل کې دمور دمرګ مې کافي موده شوې وه اوهغه ورځوکې دهغوى عمر لا دومره زيات هم نه و، خوبيا هم دمورسره مې يې دومره مينه وه چې نه صرف بل  واده يې ونه کړو ، بلکې دملازمت دډير مصروفيت با وجود به يې هم هفته نه خطا کوله اوځان به يې هديرې ته ضرور رسولو. اوس چې ملازمت نه وزګار شو نوزه به يې هم ځان سره هديرې ته بوتلم. يوڅوځله هغوى سره دمور قبرته تلو راتلو نه پس ما دا پخه اراده وکړه اوس به ضرور دبيزو ددې قبر په حقله تپوس کوم. دزيارت ورځ وه اوموږ دواړه مې دمور قبر ته ولاړو ، دعا موکوله ، زه دمورقبر خواکې کښيناستم اوداجې لاړو هغه موړې سره چې دبيزو په قبرمشهور وه وريدو. دهغوى لاسونه خودعا ته نه وو پورته خو سترګې يې پټې وې اوشونډې يې خوځيدې، لکه چې ځان سره لګياوي څه وايي .زه هم ورپاڅيدم اوخواکې يې ودريدم. دهغوى شونډې خوځيدل اوس بند شوه. ماسوچ وکړو چې اوس موقع ده تپوس وکړه زړه مې ټينګ کړو اوورنه مې تپوس وکړو: ((دارښتيا د بيزو قبر دى ؟ )) خواول زما په دې ناڅاپه پوښتنه پريشان غوندې شو، خوبيا يې په شونډو طنز يه غوندې خندا خوره شوه اووې ويل : (( هو ... خودې  بيزو چې قام سره څومره ښيګړې کړې دي نودومره ترې نه هغه بې خبره پاتې شوي دي .)) دقام سره ښيګړه اوبيزو ؟؟ زه حيرانه شوم اوداجي مې سنجيده ګۍ سره ووې : ((حيرانه ولې شوې ؟ زه رښتيا وايم. ليکن څنګه ؟ دازموږ دغفلت ، احسان فراموشي اوناداني ډيره اوږده اودردناکه کيسه ده. اوس ددې وخت نه دى. دشپې راته ياده کړه نودې راز نه به دې خبره کړم. راځه اوس کورته ځو .)) اوهغوى روان شول ، ما په هغه وخت دبلې خبرې جرات ونه کړى شو. دماسخوتن مونځ نه پس لاداجې کټ کې ډډه نه وه لګولې چې ما بياخبره وځيرله اوپه ويره ويره مې ووې :(( تاسو ويلي وو چې زه به دې دشپې ددې رازنه خبروم .)) کوم راز ؟ دبيزودقبر ((هو، لږې اوبه را. )) ما اوبه ورکړې اودڅښلو نه پس داجې بيا کټ کې ډده ووهله ، اووې ويل : ((هو،دادشپږو ، اووه ويشت کلو مخکې خبره ده ، شپږ اووه ويشت کاله اول دهغه عمر به هم شپږ اووه ويشت کاله و، بلکې شايد چې ددې نه به هم کم و. ولې څومره چې هغه دکچه عمر څښتن و، نودومره دپوخ فکر خاوند و چې په دې عمر کې به چې هغه چرته حجره ، جما ت يا کومې جرګې کې ناست و اوخبرې به يې کولې نوداسې به معلوميده ،لکه څوک چې دډير پوخ عمر فلاسفه ناست دى ګړيږي )) داجي ، لکه دسيلاب غوندې روان و ، خبرې يې کولې اوزه په سوچ کې وم چې څنګه ورته ووايم چې داخودبيزو دقبر کيسه نه وه .اخر چې زړه صبر نه شو اوتپوس مې وکړ: دادچاکيسه مورااخيستې ده ؟ داجي موسکى شو: (( دادهغه زلمي )) ليکن ما دبيزو دقبرکيسه يادوله هو، خودادزلمى کيسه دبيزو دقبر سره ډير جوخت تړون لري اوددې نه بغير هغه رازته رسيدل نه شي کيدى .ماوې : ښه نو اوهغوى بيا خپله خبره شروع کړه : _ دپخو خبرو سره دهغه زلمي عقل هم دلويو پوهانو په شان پوخ و. ډير ژور سوچ به يې کولو چې دهمابه يې په تصورهم وزرې ماتيدې. ليکن ددې هرڅه باوجود هم هغه په ليوني مشهورو. _ (( په ليوني مشهور و ؟ )) ما په حيرانتيا کې پوښتنه وکړه اوهغوى جواب راکړو : (( هولويو وړو ټولو کې هغه په ليوني ياديدو. څوک دوه تنه به چې ورسره خواکې تير شوو اوڅوګامه به وړاندې لاړل نويو بل ته به مسکي شول ، يا به يې دهغه پلوته سترګو کې اشارت وکړو اوخپل ملګري ته به يې ووې: (( توبه ، خداى مې دې ساتي. وګوره څنګه غټ پت سور سپين زلمى دى خواوس چې ليونى دى ...)) اوليونى اوس دهغه نوم و دهغه خپل اصلي نوم ، قام قبيل يې هيچا ته نه و معلوم. نه څوک دې نه خبروو چې هغه کوم ځاى پيداشوى و او کوم ځاى لوى شوى دى. بس يوليونى و چې دادهغه نوم قام اوځاى ځايګى هر څه وو، دغه باندې هغه ترلرې لرې پيژندى شو .)) ليکن هغه چې دومره دپوخ شعورخاوند،لايق قابل اوهوښيارو ، نوبيا خلقو ولې ليونى بللو ؟ ځکه چې داصفتونه په هغه ورځوکې دليونتوب ډيرې غټې نخښى ګڼلې شوې. داجې زر جواب راکړو اوبيايې ووې : (( هغه څه عجيبه دورو،هغه د زور، ظلم اواستبداد دورو ، ددروغو اوباطلو زمانه وه اوهغه به په لويو لويو جرګو کې پاڅيد واو درښتيا وو اواز اوچغې به يې پورته کولې. هغه دغلامۍ بدترينه موده وه اوهغه به خلکو ته دازادۍ ګټلو ترغيب ورکول اوبيا هغه ته دغه لارې نه داوړيدو دپاره غټ غټ رشو تونه ، خطابونه اوجاګيرونه پيش کړى شو. ليکن هغه هر څه په لته ووهل اوخپله لاره پريښودوته تيارنه شو. دادهغه وخت دحکومت خلاف – چې بنياد يې په ټګۍ ، رشوت، زور، ظلم اواستبداد قايم و – ښکاره بغاوت و او ددې بغاوت اولنۍ سزا هغه له دا      ورکړى شوه چې هغه پسې حکومت خپل ايجنټان خواره کړل اوهغه يې په ليونى مشهورکړو. په لږو ورځوکې هغه ته خپل قام په رښتيا دليونى ويل شروع کړل هغه قام دکوم دازادۍ ، ابادۍ ، اولوړتيا دپاره چې هغه ، لکه دليوني غوندې سروهلى بروهلى ګرځيدو اوبيا ..)) داجې لږ شان خاموش شو ، لکه چې څه سوچ کوي ليکن ما دهغوى په داسې نازکې برخې کې خاموشي اوسوچ کله زغملى شو. ما ترينه پوښتنه وکړه : (( ښه نوبيا؟ بيا څه چل وشو داجې ؟ )) هو ، نوچې دليونتوب دې نوم هم هغه دخپلو خبرونه منع نه کړو نوبيا يوه شپه چې هغه ستړى ستومانه اوټوله ورځ درپه درګرځيدونه  پس خپل وران ويجاړ کورکې پروت و. اوايله يې سترګې ورغلې وې چې په دې کې ورود رزيدو اوهغه راويښ شو. پاڅيدو وريې لرې کړو. دورد لرې کيدو سر ه يوپوره ګارډ کورته راننوتل اودوو مضبوطو شين سترګو چې انګريزى توپۍ يې په سروې اوافسران معلوميده هغه کلک دمټونه ونيو اونوروسپايانو ته يې دکوردتلاشۍ حکم ورکړو. ليکن سوايې دکوردڅه لوښولرګونه نورهيڅ رانه وته ، شپيته اتيا کتابونه اوڅه قلمي نسخې هم ونيوى شوې اوبيا دشپې په تورتياره کې هغه قامي ليوني دجيل تورو تنبوته وروسپارلى شو .)) داجې بيا دلته لږ (غلى) شواوما داسې محسوس کړه ،لکه چې په زړه يې تياره راغلې وي. په دې وجه زه هم چپ ناسته وم ترهغه چې هغوى پخپله غاړه تازه کړه اووې ويل : (( جيل ته دتلونه پس دهغه سره کومې کومې لوبې وشوې اوڅه څه کانې يې ورسره وکړې ،داتپوس مه کوه ... خوصرف دومره به درته ووايم چې ديوى مياشتې دننه دننه هغه داسې حالت ته راورسيدو چې شپه  اوورځ به يې چغې وهلې ، دزندان ديوالونو سره به يې ټکرې وهلې اوپه زنځيرونو به يې چکونه لګول. اوس هغه په رښتياليونى و ، بالکل پوره اومکمل ليونى. اويوه شپه چې اسمان دغم په تورو لړوکې نښتى و اوکله کله به وپړ قيدو، نو هغه دزندان داوسپنې په شان کلک ديوال سره يوه ټکره ووهله دا آخرى ټکره وه .بيا دهغې چغې په جيل کې چا وانه وريدې. هغه خاموش شو. څه ساعت پس دشپې په تياره کې څلوروتنودتورې شړۍ يوپنډوکې وويستو اوچې سحر شونوپه لويه هديره کې داموړه غونډې زياته وه چې اوس ورته قام دبيزوقبر وايي .)) داجې چپ شو ،کټ کې يې سرولګولو ، سترګې يې پټى کړې اوزه تصورپه غړيدلو سترګوهغه دغلامۍ دورته رسولم کوم چې يوغاصب حکومت ، يوقامى مين په ژوندليونى وګرځولو، نوخپل قام هم ليونى وګڼلو اودمرګ نه پس يې دانسانيت ددايرې نه وويستو ، نوقام يې اوس هم قبر دبيزو په نوم يادوي .زه په سوچ کې شوم اوهم په دې سوچ کې پاتې شوم چې ترڅوپورې به څوک غاصب زموږ قامى شعورپورې دغسې خنداګانې کوي ؟!