cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
برېښنايي مقناطيسي ساحه
بېل جوړښت
د برېښنايي مقناطيسې سيمې دا کميتي انځور (چې ورسره د همغږو ښورونکو ته ورته چلند کوي) خورا بريالی ثابت شوی دی، چې کوانټم الکتروډيناميک (quantum electrodynamics) ته وده ورکوي. کوانټم الکتروډيناميک د کوانټم سيمې يوه نظریه (quantum field theory) ده، چې له چارج لرونکې مادې سره د برېښنايي مقناطيسي وړانګې اچونې تعامل يا غبرګون تشرېح کوي. همدرانګه ياد انځور د کوانټم اپټيکس (quantum optics) ته هم وده ورکوي، چې له کوانټم الکتروډيناميک سره يې توپير دا دی، چې په خپله ماده داسې موډل (نمونه) شوې ده، چې د کوانټم د سيمې نظريې (quantum field theory) په پرتله کوانټم ميخانيک څخه ګټه پورته کوي.
نهاوند ولسوالي
نهاوند ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان نهاوند)  د ايران د همدان ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د نهاوند ښار دی. دا ولسوالي ۱۷۸٬۷۸۷ تنه نفوس لري. د نهاوند ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۲۵ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د همدان ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
له ساه بندۍ داسې ځان وژغورئ!
له ساه بندۍ داسې ځان وژغورئ!
كه ته د ساه لنډي په ناروغي اخته نه یې بل چاته یې وښيه، کېدای شي ته یې دروغتيا لامل شې او ثوابونه وګټې.
د هغه چا لپاره چي د سالنډي په رنځ اخته وي، د الله تعالی په فضل يومخېز علاج.
يو سوډانی انجنېر چي له ډېره وخته د سالنډي په رنځ اخته وو او د موسمونو د بدلون په مهال به یې دومره ځور زیات شو، چي د مرګ تمنا به یې کوله.
هغه له دې علاج سره د الله تعالی په فضل او کرم يومخېز جوړ او روغ شو او له تاسو سره خپله مجربه نسخه پدې ډول شريکوي.
(۶) شپږ دانې د تازه لونګو مېخونه به واخلې او ګول سرونه به ځېني غوڅ کړې، سرونه به پرېږدې او د لونګو پاته تنې به په نېم ګلاس نارمل اوبو کي ماښام واچوې سهار چي له خوبه راپاڅېدلې په تشه خېټه به هغه اوبه وڅښې.
دا نسخه به پنځلس (۱۵) ورځي پرله پسې تکرار کړې.
(ضروري يادونه)
زه دا نه وايم چي سالنډي کموي، بلکه د الله تعالی په امر یې بالکل له مېنځه وړي.”
دا ګټوره نسخه  يخ موسم په رارسېدلو دی کېدای شي، ستاسو دا وړوکی عمل د يو چا د روغتيا او نجات سبب شي.
ځان‌محوري
ځان‌محوري د خپل او نورو ترمنځ د توپیر کولو اړوند کمزورتیا ده. په لا روښانه توګه، پرته له خپل لیدلوري څخه د بل هر چا د لیدلوري په هکله د پوهېدلو یا انګېرلو اړوند نیمګړتیا ده. ځان‌محوري د ژوندون په هر پېر کې موندل کېږي: په کوچنیوالي، ماشومتوب، ځلمیتوب او زړښت کې. که څه هم ځان‌محوره چلندونه په زړښت کې لږ تر سترګو کېږي، خو بیا هم په زړښت کې د ځان‌محورۍ د ځینو بڼو شتون ښیي چې پر ځان‌محورۍ باندې برلاسه کېدنه یو عمري پرمختګ وي چې هېڅ کله هم نه‌تمامېږي. داسي برېښي چې لویان د ماشومانو په پرتله لږ ځان‌محوره دي، نه له‌دې امله چې په یوه ځان‌محوره لرلید کې یې د ښکېلېدلو احتمال لږ دی، بلکې دا چې د یوه ځان‌محوره لومړني لرلید سره د مخامخ کېدو په صورت کې، تر ماشومانو لا ژر اصلاح کېږي.
تعریف
ځان‌محوري د خپل او نورو ترمنځ د توپیر کولو اړوند کمزورتیا ده. په لا څرګنده توګه، پرته له خپل لیدلوري څخه د بل هر چا د لیدلوري په هکله د پوهېدلو یا انګېرلو اړوند نیمګړتیا ده.
که څه هم ځان‌محوري او ځانوالی (پر ځان مینتوب) سره ورته ښکاري، خو یوشان نه‌دي. ځان‌محوره وګړی پر دې باور دی چې د پاملرنې په محراق کې واقع شوی دی، خو هېڅکله د خپل ځان په ستاینې باندې قناعت نه‌کوي. هم ځان‌پالونکي او هم پر ځان مین وګړي داسې کسان دي چې «زه یم»والی یې تر ډېره بریده د نورو د تایید تر اغېزې لاندې راځي، خو د ځان‌محورو وګړو لپاره کېدای شي دغه څه سم یا هم ناسم وي.
د کوچنیوالي پر مهال
کله چې کوچنیان او تنکي ماشومان له ځانه ځان‌محوري ښیي، هغوی دا زده کوي چې فکرونه، ارزښتونه او چلندونه یې له نورو سره توپیر لري، چې د ذهن تیوري په توګه هم پېژندل کېږي. په لومړیو کې، کله چې ماشومان له نورو، په تېره بیا له خپلو څارونکو سره ټولنیز تعامل پیلوي، نو په تېروتنې سره فکر کوي چې د یوه موجود په څېر دي، ځکه چې هغوی د یوې اوږدې مودې لپاره سره یوځای دي او څارونکي ډېري وخت د ماشومانو اړتیاوې پوره کوي. د بېلګې په توګه: کله چې یوه مور (ماشوم ته د یو څیز زده کولو په موخه) د دوو څیزونه لپاره یوه نښه (اشاره) وکاروي، نو ماشوم په ناسمې انګېرنې سره ګومان کوي چې هغه دواړه څیزونه یوشان دي، خو په واقعیت کې دوه بېلابېل څیزونه دي. د ۱۵ میاشتنۍ په لومړیو، کله چې یو عامل د ماشوم د تمې پر خلاف عمل وکړي، نو ماشوم د ځان‌محورۍ او د ذهن تیورۍ یو ترکیبي چلند له ځانه څرګندوي.
«پیاژې» بیانوي چې ځان‌محوري، په کوچنیوالي کې، د ځانمنۍ، پر ځان تمرکزوالی یا هم ځان‌پالنې په معنی نه‌ده، ځکه چې دا، له نړۍ څخه د یوه کوچني ماشوم پوهاوي ته (د هغه اړوند فعالیت او د ناڅیزې پوهې له‌مخې) اشاره لري. د ماشومانو په ټولنیزې وده کې، کوچنیوالی هغه پېر دی چې وګړی جسمي اړتیاوو پوره کولو ته د ارادي او غیرارادي پاملرنې له امله، خورا لږ ټولنیز فعالیت ترسره کوي.
د ماشومتوب پر مهال
د جورج باتروُرت او مارګرېټ هریس له څرګندونې سره سم، د ماشومتوب پر مهال، د ذهني او عیني څیزونو ترمنځ توپیر کول، په ټولیزه توګه، ستونزمن برېښي. د «پیاژې» څرګندونې له‌مخې، «یو ځان‌محوره ماشوم داسې انګېري چې هر هغه څه چې دی ویني، اوري او احساسوي، نور هم په دقیقه توګه همهغه څه ویني، اوري او احساسوي».
ژان پیاژې (۱۸۹۶ تر ۱۹۸۰ ز) د انسان د ځیرکتیا د پرمختیا په هکله یوه تیوري وپنځوله، چې په هغې کې یې د ادراکي پرمختیا پړاوونه څرګند کړل. د هغه د ادعا له‌مخې، د ماشومتوب لومړي وختونه د مخکې-عملیاتي تفکر مهال دی، چې د منطقي تفکر درلودلو په اړه د ماشوم د کمزورتیا له‌مخې ټاکل کېږي. د پیاژې په باور، د ماشومانو د منطقي تفکر پر وړاندې یو ستر خنډ، تمرکز دی — «د یوه حالت د ګڼ‌شمېر اړخونو له‌منځه، یوازې پر یوه ګوټ باندې تمرکز کولو ته لېوالتیا». د تمرکز یو ځانګړی ډول، ځان‌محوري ده — په لفظي توګه، «پر ځان ‌تمرکزوالی». پیاژې ادعا وکړه چې تنکي ماشومان ځان‌محوره دي او یوازې له خپل شخصي الواکه، د نړۍ په هکله غور او تفکر کولای شي. د بېلګې په توګه: یو درې کلن ماشوم خپل مور ته، د زوکړې کالیزې په پار، یو کوچنی موټر ډالۍ کوي؛ «ډالۍ یې په ځیر سره تړلې وه او خپل مور ته یې په داسې بیان مخ‌ته کړه چې تمه یې درلوده مور یې هرومرو خوښوي». درې کلن ماشوم د ځانمنۍ یا حرص له‌مخې، ډالۍ غوره کړې نه‌وه، خو د ساده‌ګۍ له‌مخې پوه نه‌شو چې ګنې مور یې د هغه په اندازه د کوچنیو موټرو له لوبولو څخه خوند نه‌اخلي.
همدا راز، پیاژې پر دې باور ؤ چې ځان‌محوري د ماشوم پر اخلاقي حس باندې اغېزې پرېږدي. د ځان‌محورۍ له امله، ماشوم د یوې پېښې یوازې وروستۍ پایلې ته پاملرنه کوي، نه ټولو اړخونو ته. د بېلګې په توګه: که چېرې څوک د یوه ماشوم د لوبو سامان مات کړي، نوموړی ماشوم نور ماشومان نه‌بخښي او پوهېدلای نه‌شي هغه چا چې د لوبو سامان مات کړی، دغه کار یې لاسي نه‌دی کړی. دغه ښکارنده د نېلسون (چا چې د تنکیو ماشومانو د هڅېدنو او پایلو کارَونې، د هغو اخلاقي قضاوتو ته د بڼې ورکولو په موخه، مطالعه کړې) د ځانګړې مطالعې د موندنو او شواهدو له‌مخې تایید شي.
سربېره پر دې، یو لا مشهوره ازمایښت د ویمر او پرنر (۱۹۸۳ ز) له‌خوا د «کاذب باور فعالیت» تر نامه لاندې ترسره شو او ښیي چې څرنګه ماشومان، څلور کلنۍ کې، د خپل «د ذهن تیورۍ» لاس‌ته راوړنه څرګندوي. په دغه فعالیت کې، ماشومان یو تمثیل ننداره کوي، چېرې چې یو لوبغاړی راځي او مردکۍ په یوې ټوکرۍ کې پټوي او له صحنې څخه ووځي؛ د تمثیل بل لوبغاړی راځي او مردکۍ راباسي او په یوې کڅوړه کې یې اچوي. له هغه ځایه چې لومړی لوبغاړی د مردکۍ د ځای بدلون په هکله نه‌پوهېږي، له ماشومانو څخه پوښتنه کېږي ترڅو وړاندوینه وکړي، که چېرې لومړی لوبغاړی بېرته د مردکۍ د موندلو لپاره راشي، نو هغه چېرې لټوي. د دغه فعالیت پایلې ښیي چې تر څلور کلن کشر ماشومان ځواب ورکوي چې یاد لوبغاړی کڅوړه لټوي، دا ځکه چې هغوی د مردکۍ د واقعي ځای په هکله په ښه توګه پوهېږي. دا د ماشومتوب په لومړیو کې ځان‌محوره تفکر ښیي؛ ځکه چې ماشومانو ګومان کاوه، ان که چېرې لومړی لوبغاړی بشپړ تمثیل ننداره هم نه‌کړي، د یوه ماشوم په اندازه پوهه لري ترڅو د مردکۍ د موندلو لپاره کڅوړه ولټوي. کله چې ماشومان د ذهني تیورۍ لاس‌ته راوړلو باندې پیل کوي، د نورو وګړو د باورونو او ارزښتونو په پېژندلو او شنلو کې یې وړتیا لوړه ځي او دغه پياوړتیا یې ځان‌محورۍ ته پر طبیعي لېوالتیا باندې برلاسه کېږي.
د اوښ ۲۵ جالبه ځانګړتياوي !
د اوښ ۲۵ جالبه ځانګړتياوي !
۱: حضرت محمد صلی الله عليه وسلم وايي د اوښ غوښه افضل ترينه غوښه ده. او پسه بيا شات دئ.
۲: پر معده يې زهر تاثير نه کوي.
۴: يو اوښ کولاي سي په ۱۵ دقيقو کي ۲۰۰ ليټره اوبه وڅښي.
۵: ۳ دانې eyelids ( د سترګو هغه برخه چي باڼوګان ورباندي شنه کيږي ) او دوه دانې باڼوګان لري ترڅو د سترګو ساتنه د ريګو په مقابل کي وکړي.
۶: د اوښ شونډان پنډ دي کولاي سي چي داسي نباتات په وخوري کوم چي نور حيوانات يې نه سي خوړلاي لکه : ځوځان.
۷: اوښ کولاي سي چي په مکمله توګه خپل د پوزي سوریان د ريګو د طوفان په وخت کي بند کړي.
۹: ډير زورور دي ، کولاي سي چي په ورځ کي ۴۰۸ کيلو ګرامه وزن تر ۲۵ مایله (۴۰,۲۳km ) پوري يوسي.
۱۰ : که يې ناړي تو کړې نو پوه سه چي په غصه دئ ، سمه رويه ورسره وکړه تر څو سمه رويه درسره وکړي.
۱۱ : اوښه ۱۴ مياشتي جونګی په نس کي ساتي او وروسته يې تولد کيږي.
۱۲ : بعضي جونګيان په مکمله توګه سپين دنيا ته راځي وروسته نصواري رنګه کيږي.
۱۳ : په عربي ژبه کي ۱۶۰ لغاته د اوښ مانا ورکوي.
۱۴ : د camel کلمه د عربي ژبي څخه ده چي د ښايسته مانا ورکوي ، نو هيڅکله اوښ ته بدرنګه و نه واياست.
۱۵ : عربي اوښان يواځي يو بوکی لري او آسيايي اوښان دوه لري.
۱۶ : اطاعت پکښي خورا زیات دی تردی چې یوه لویه ګله په یوه وړوکي ماشوم پسي روانه وي.
۱۷ :  زغم او صبر یې ډیر دی چې څو ورځي وږی تږی ګرزي خو خپل محنت کې یې فرق نه راځي.
۱۸ :  خپل طبعې تګ او راتګ یې دقبلې په لور وې.
۱۹ :  په بدن کې دصفا اوبو یوه ښه خزانه (زخیره) لري چې د پوره یوې هفتې اوبه ځايه ولی سي
۲۰ :  ډیره حیالري له همدي امله یې جماع ډیره مستوره وي، او له مور او خور سره جفت والی (جماع) نه کوي.
۲۱ :  لکه عاشق د مستۍ او جذب په حالت کي له خوراک او څښاک څخه ډډه کوي.
۲۳ : بولي او شيدي یې د بواسیرو او نورو بیماریو بهترینه دوا ده.
۲۴ :  د اوږدي غاړي له برکته تر هر څومره لوی بار لاندي ولاړیدی شي.
۲۵ :  شيدې یې د څښلو غوښي یې د خوړلو وړی یې د جامو جوړولو او شا یې د سپریدلو بهترین مراجع دي، نو ځکه الله تعلی فرمایې:اَفَلا یَنْظُرُوْنَ اِلي الاِبِلِ کَیْفَ خُلِقَتْ.
پارس‌آباد ولسوالي
پارس‌آباد ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان پارس‌آباد)  د ايران د اردبيل ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د پارس‌آباد ښار دی. دا ولسوالي ۱۷۷٬۶۰۱ تنه نفوس لري. د پارس‌آباد ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۷۰ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د اردبيل ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
بهرت انې نو
بهرت انې نو (پښتو: بھرت یعنې زه) د ٢٠١٨ کال يو هندی د ټيليګو ژبې يو مشهوره فلم دی، چي د سياست پر اساس جوړ سوی دی   نوموړی فلم په هندي، تميل او نورو ژبو ژباړل سوی دئ او فلم ٢٣٠ کروړه هندۍ روپۍ وګټلې.
ترزا مې
Theresa May
مېرمن می په اکسفوردشایر کې لویه شوې ده او د اکسفورد سېنټ هوګ په کالج کې یې زده کړې کړې دي. په ۱۹۹۷ ز کال کې له فراغت نه وروسته، نوموړې د انګلستان بانک او د تادیاتو د تصفیې د چوپړتیاوو په ټولنه کې کار وکړ. هغې په میرټن کې د ډرنفورډ په استازیتوب د شورا د غړې په توګه هم دنده ترسره کړه. د ولسي جرګې د غړیتوب لپاره له دوو ناکامو هڅو وروسته، په ۱۹۹۷ ز کال کې نوموړې د میدن هیډ د استازې په توګه پارلمان ته لاره پیدا کړه. آغلې مې، د رسمي اپوزېسیون په سیوري کابینه کې له ۱۹۹۹ نه تر تر ۲۰۱۰ ز کال پورې بېلابېلې دندې ترسره کړې دي. له ۲۰۰۲ نه تر ۲۰۰۳ ز کال پورې نوموړې د محافظه کار ګوند مشره هم وه. د ۲۰۱۰ ز کال له عمومي ټاکنو وروسته د ګډ حکومت په جوړېدو سره، آغلې مې د کورنیو چارو وزیره او د ښځو او مساواتو وزیره وټاکل شوه، خو له وروستۍ دندې نه یې په ۲۰۱۲ ز کال کې استعفا ورکړه. د ۲۰۱۵ ز کال په عمومي ټاکنو کې بیا د کورنیو چارو د وزیرې په توګه وټاکل شوه، چې په ۶۰ کلونو کې د کورنیو چارو په وزارت کې یې تر ټولو اوږده دنده ترسره کړې ده. هغې د خپلې دورې په موده کې د پولیسو په لیکو کې اصلاحات په لاره واچول، د نشه یي توکو د پالیسۍ او د قات د بوټي د بندیز په اړه یې سختې کرښې و ټاکلې او په کډوالۍ یې نور محدودیتونه راوستل. نوموړې د ټاکل شویو پولیسو او جرمونو د کمېشنرانو معرفي، د ابو قتاده له شړلو څارنه کوله او د پولیسو کالج او د جرمونو ملي اداره یې منځ ته راوړه.
د ۲۰۱۶ ز کال د جولای په میاشت کې د ډیویډ کامرون له استعفا نه وروسته، آغلې مې د محافظه کار ګوند مشره وټاکل شوه او له مارګریت تاچر وروسته دویمه ښځه ده چې د بریتانیا د لومړۍ وزیرې په توګه یې دنده ترسره کړه. نوموړې لومړۍ او تر اوسه یوازینۍ ښځه ده چې د دولت د دوو لویو ادارو، د لومړي وزیر دفتر او د کرونیو چارو وزارت مشري یې کړې ده. هغې د ۲۰۱۷ ز کال په مارچ میاشت کې د ۵۰ مادې پر بنسټ له اروپايي اتحادیې نه د انګلستان د وتلو بهیر پیل کړ. په راتلونکې میاشت کې، هغې د بریګزیټ په خبرو اترو کې د خپل ملاتړ د پیاوړي کولو د خپلې ځواکمنې او باثباته رهبرۍ د ښودلو په موخه له نېټې نه مخکې عمومي پارلماني ټاکنې اعلان کړې. د دې ټاکنو په پایله کې یو ځوړند پارلمان (چې هېځ ډلې مطلق اکثریت نه درلود) رامنځ ته شو، چې په کې د محافظه کار ګوند د چوکیو شمېر له ۳۳۰ نه ۳۱۷ چوکیو ته را ټیټ شو، که څه هم نوموړي ګوند، له ۱۹۸۳ ز کال نه را په دې خو ترټولو لوړې رایې وګټلې.
نوموړې د لومړي وزیر په توګه، د چیکرز د تړون پر بنسټ له اروپایي اتحادیې نه د بریتانیا د وتلو یا برېګزېټ خبرې پر مخ بوتلې، چې په پایله کې د برېګزېټ هوکړه وشوه. هغې د ملي روغتیا د چوپړتیاوو د اوږدمهاله پلان پر مټ د ملي روغتیا د چوپړتیاوو د تمویل لپاره د ۲۰ ملیارده پونډو د زیاتوالي څارنه هم کوله، د لومړي ځل لپاره یې د نژداي توپیر د څارنې پلاوي را منځ ته کړ او د چاپېریال ۲۵ کلن پلان یې په لاره واچو. د ۲۰۰۸ ز کال د اقلیم د بدلون قانون یې تعدیل کړ چې پر بنسټ یې د بریتانیا ونډه، په ۲۰۲۵ ز کال کې د نړیوالې تودوخې په برخه کې پای ته رسېږي. په انګلستان کې د بېکارۍ شمېر ټيتې کچې ته ورسېد، چې له ۱۹۷۵ ز کال نه را په دې خوا د بېکارۍ ترټولو ټیټ ریکارډ دی. وروسته له هغه چې د نوموړې د برېګزېټ د وتلو د تړون مسوده د پارلمان له خوا درې ځلې رد شوه، هغې استعفا ورکړه او د هغې د بهرنیو چارو پخوانی وزیر بوریس جانسن یې ځایناستی شو. هغه په ولسي جرګه کې د غړې په توګه پاتې کېږي.
د ژوند لومړي کلونه، کورنۍ او زده کړې
تېرېزا مې، د ۱۹۵۶ ز کال په اکتوبر میاشت کې په ایسټبورن، سوسیکس کې نړۍ ته سترګې پرانستې او د زیدي ماري (د زېزد نوم: بارنس، ۱۹۲۸ – ۱۹۸۲ز) او هوبرټ برېزیر (۱۹۱۷ – ۱۹۸۱ز) یوازینی ماشوم و. د هغې پلار د انګلستان د کلیسا مشر او (انګلیسي کاتولیک) مذهبه و چې د ایستبورن د روغتون کشیش و. هغه وروسته د هایتروپ او اینسټون او په پای کې د اکسفورډ په ختیځ کې په ویتلې کې د سینټ ماري کشیش شو. مې مور، د محافظه کار ګوند ملاتړې وه. پلار یې په ۱۹۸۱ ز کال کې د موټر د ترافیکي پېښې د ټپونو له امله له دې نړۍ سترګې پتې کړې او مور یې په راتلونکي کال کې د عصبي سیستم د ناروغۍ له امله له نړۍ سره مخه ښه وکړه. مې وروسته وویل چې: " خواشینې ده چې دوی [د هغې مور او پلار] هېڅکله و نه لیدلم، چې زه د پارلمان د غړي په توګه ټاکل شوې یم."
نوموړې په ۱۳ کلنۍ کې د هولټن پارک د نجونو د ګرامر په پخواني ښوونځي کې، چې په ویټلي کې دولتي ښوونځی و، ځای وګاټه. د هغې د زده کړې په دوره کې د اکسفوردشایر ښوونیز سیستم له سره تنظیم شو او ښوونځۍ د ویلتي پارک عالي ښوونځۍ ته بدله شوه. آغلې مې د اکسفورډ په پوهنتون کې ګډون وکړ او په سینټ هیګ کالج کې یې د جغرافیې برخه ولوستله او په ۱۹۷۷ ز کال کې د لېسانس دویمه درجه سند ترلاسه کړ. هغې د شنبې په ورځو د خپل خرڅ د ګټلو لپاره په نانوایي کې کار کاوه او جګه، فیشن ته پام لرونکې ځوانه ښځه وه. د نوموړې د ملګرو په وینا: "هغې له ماشومتوب راهیسې د لومړۍ ښځینه لومړۍ وزیرې ځای ته د رسېدو د هیلو په اړه خبرې کولې." د پوهنتون د یوه ملګرې یې، پټ فرانکلنډ وایي: "زما داسې وخت نه په یادېږي چې هغې به د سیاسي هیلو په اړه خبرې نه کولې. زما هغه وخت ښه په یاد دی، کله مارګریت تاچر لومړی دا مقام خپل کړ، هغه ډېره په غوصه شوې وه."
د سیاست په ډګر کې لومړي ګامونه
آغلې می، له ۱۹۸۶ کال نه تر ۱۹۹۴ ز کال پورې د لندن د میرتون په ټولنه کې د ټولنې په شورا کې د ډرنسفورډ وارډ په استازيتوت د شورا د غړې په توګه دنده ترسره کړه، چې په دې ځای کې (۱۹۸۸ – ۱۹۹۰ز) د ښوونې او روزنې رئیسه وه او (۱۹۹۲ – ۱۹۹۴ز) کې د ډلې مرستیاله او د شورا ویانده وه.
نابریالۍ ملي هڅې
مېرمن می، د ۱۹۹۲ ز کال په عمومي ټاکنو کې د شمال لوېدیځ درهم د کارګر ګوند د خوندي چوکۍ لپاره د محافظه کار ګوند نومانده وه، د اوسني غړې هیلري آرمسټرانګ نه وروسته په دویم ځای کې راغله او د لیبرال دیموکرات راتلونکي مشر ټیم فارون درېیم ځای خپل کړ. آغلې می بیا د ۱۹۹۴ز په ناڅاپي ضمني ټاکنو کې، چې د پارلمان د کارګر غړي جو ریچارډسن د مړینه له امله وو، ډګر ته راغله. دا چوکۍ په ۱۹۴۵ ز کال کې له را منځ ته کېدو راهیسې په پرله پسې توګه د کارګر ګوند په واک کې وه او داسې انګېرل کېده چې د کارګر ګوند نومانده مارګریټ هوج به یې په اسانۍ سره وګټي، چې همداسې هم وشول. په دې سیالۍ کې، آغلې می یو لرې درېیم ځای خپل کړ.
پارلماني چوکۍ ته بریالیتوب
آغلې مې د ۱۹۹۷ ز کال له عمومي ټاکنو نه نږدې ۱۸ میاشتې وړاندې، د میډین هیډ لپاره چې د ویندسور او میډین هیډ او ووکینګام له سهم نه یوه نوې خوندي تازه منځ ته راغلې څوکۍ وه، د محافظه کار ګوند د نوماندې په توګه وټاکل شوه. نوموړې د ۲۵۳۴۴ (۴۹.۸٪)  رایو په ګټلو سره چې د دویم کس، د لیبرال دیموکراتانو د نوماند اندریو ترینس کیترینګهم چې ۱۳۳۶۳ (۲۶.۳٪) رایې یې وړې وې، د ټولو رایو په پرتله یې دوه برابره وې، په اسانۍ سره وټاکل شوه. له دې سره، د نوموړې ګوند په ۱۵۰ وروستیو کلونو کې تر ټولو بدې ماتې سره مخامخ شوه.
الله نظر بلوڅ
ډاکټر الله نظر  په پاکستان کی د بلوڅو آزادی غوښتونکو تر ټولو ستر قوماندان دی، هغه پخوا ډاکټر وو، خو د پاکستاني پوځ د غبرګون سره هغه مهال مخامخ سو؛ چي د بلوڅ قوم د خپلواکۍ غوښتونکو سره يې خواخوږې وښوده. هغه يو دم تری تم ورک سو، او وروسته د پاکستان د پوځ لخوا د هغه د اغوا کېدو خبره رسوا سوه؛ او دا هم مالومه سوه چي پوځيانو پر هغه سخت ظلم کړی وو. لنډه دا چي تر هرڅه وروسته هغه د د بلوچستان د خپلواکۍ پوځ ستر مشر وټاکل سو.
سرچينې
وېشنيزه:آزادی غوښتونکې وېشنيزه:بیلتون پالی ډلي وېشنيزه:بلوچستان وېشنيزه:بلوڅان
تلاسېمیا
تلاسېمیا (په انگرېزي: Thalassemia) دجینیټيکي ناروغیو څخه یوه ناروغي ده چې ددې په اثر هیموگلوبین خپل طبیعي جوړښت له لاسه ورکوي. او په دې توگه د هیموگلوبینو یو غیر موث تولید پدیده په بدن کې زېږول کېږي چې هغه نیمگړي هیموگلوبینو له وجې اکسیجن نشي کولای د بدن ټولو غړو ته ورسېږي. دلته خبره د هیموگلوبینو د کمښت نه بلکه د غیر طبیعي هیموگلوبینو د زیاتېدنې مسئله ده.
تلاسیمیا د ارثی ناروغیو د Autosomal recessive د ډول څخه یوه ناروغۍ ده چی پکی هیموگلوبین په ناسم ډول جوړیږي. د ناسمو هیمو گلوبینو د جوړیدای په پایله کی اکسیجن په سمه توگه نه لیږدول کیږی او همدارنگه د وینی د سرو ژونکو د ویجاړتیا لامل هم گرځي. تلاسیمیا د جین د یوی نوع د نه شتون له امله منځ ته راځی چی په پایله کی د هیموگلوبینو چی په سری ژونکی کی د اکسیجن د لیږد دنده پر مخ بیایی جوړیدل اغیزمنیږي. په تلاسیمیا اخته وگړي لږ هیموگلوبین جوړوي او په دوران کی یی د وینی د سرو ژونکی شمیر لږ وي، چی په پایله کی په خفیفی یا شدیدی Microcytic وینه لږي اخته کیږي. تلاسیمیا کیدای شي د ځینو اختلاطاتو لکه د اوسپنی د ډیروالي، د هډوکو ناسموالی او د زړه او رگونو د ناروغیو لامل شي. خو د وینی همدا ارثی ناروغي د ملاریا په تیره بیا د پلازمودیم فلسیپارم چی په هغو ساحو کی چی دا ارثي ناروغي ډیره وي ډیر پیدا کیږي، په وړاندی د ناروغ د خوندیتوب سبب گرځي. تلاسېمیا عموما په هغو ماشومانو کې راڅرگندېږي چې په مور یا پلار کې یې د بیتا تلاسېمیا (کم خوني) شتون ولري، او دا بیتا تلاسېمیا نه وي تشخیص شوي. په دې ناروغۍ کې باید ناروغ ماشوم ته وخت په وخت تازه وینه ورکړ شي.
لامل
بټنوک|. ددې ناروغۍ لامل دا وي چې د نوي زوکړي ماشوم په هډوکي کې خپله د ویني تولید نه کېږي، نو هغه پخوانۍ وینه چې ماشوم لري، سره کرویات یې د وخت په تېرېدو سره خوړل کېږي او بدن نورې وینې ته اړتیا پیدا کوي، چې په دې سره د ناروغ رنگ ورځ په ورځ زيړبخن اوړي.
وړه او لویه تلاسېمیا
تهليسيميا دوه ډوله ده; يو يې ماينر بولې او بل يې ميجر. په اسانه ټکو کې يي وړه تهيليسيميا او لويه ګڼلی شۍ. وړه تهليسيميا اصلا ناروغی نده خو که چيری والدين دوړاه د وړی تهيليسيميا والا وی نو اولاد يې لويه تهليسيميا ناروغۍ سره پيدا کيږی, چی دا يې اصلا ناروغی ده او خورا ستونځمنه ده. عوامل يې که څه هم تر اوسه پوري سل په سلو کې نه دي روښانه خو تر اويا سلنه يې موروثي دي يعنی والدينو نه اولاد ته انتقاليږي.
مخنیوی
له دې ناروغۍ د مخنیوي لپاره اړینه ده چې مخکې له واده د (ايچ بې ايليکټروفوريسسز ) په نوم ټيسټ دواړو خواوو ته ضرور وکړو, تر څو د دي وژونکي ناروغۍ مخنيوی وکړو. مخينوی يې داسې کېږي چې مخکې له واده بايد د ښځې او خاوند ټيسټونه وکړاي شي، که چېری دواړه د وړې تلاسېميا درلودونکي وي، نو دا ناروغي خپله ناروغ ته زیانمنوونکې نه ده، مګر که داسې جوړه سره واده وکړي چې دواړه په وړې تلاسېمیا اخته وي، نو بیا یې زېږېدونکی بچی ۵۰ سلنه په لویې تلاسېمیا د اخته کېدنې چانس لري. ښه دا ده چې که چېرې نر او ښځه دواړه په دې ناروغۍ اخته وي، نو سره واده دې نه کوي. بلکی د يو نارمل انسان او وړې تهيليسيميا درلودونکی دې خپلو کې سره واده وکړي، ځکه چې وړې تلاسېمیا درلودونکي او یوه نارمل شخص ترمنځ واده د راتلونکي اولاد په روغتیا کوم اثر نلري او اولاد يې سالم پيدا کيږی.
د وینې ورکړه
دې ناروغ ته باید هغه وخت وینه ورکړل شي چې اړتیا ورته ولیدل شي،
بیټا تلاسېمیا
وېشنيزه:ناروغۍ
د فيلسوفانو لړليک (آ-ح)
دلته فيلسوفان (او د فلسفې په تاريخ کې نور اهم شخصيتونه)، د ابېڅو په ترتيب اوډل شوي:
د فيلسوفانو لړليک: (آ-ح) -- (خ-س) -- (ش-ف) -- (ق-ي)
آ ا ب پ ت ټ ث ج چ ځ څ ح خ د ذ ډ ر ړ ز ژ ږ س ش ښ ص ض ط ظ ع غ ف R S T U V W X Y Z
ا
سيد جمال الدين افغاني
C
List of philosophers (A-C) -- (D-H) -- (I-Q) -- (R-Z)
وخت څنګه مديريت کړو؟
وخت څنګه مديريت کړو؟
مشهور لیکوال او ویناوال برایان ټرېسي ویلي، مخکې له دې چې شپه کې د خوب کټ ته لاړ شم، د هغو کارونو لپاره مهالوېش جوړوم چې غواړم سبا یې ترسره کړم. دغه کړنه د دې سبب کېږي چې ستاسو ضمیر په ناخوداګاه ډول د خوب پر مهال پر دغه مهالوېش تمرکز وکړي. کله چې سهار له خوبه را پورته کېږی او د ورځې په اوږدو کې له ستونزو سره مخ کېږی، نو پر وړاندې يې تياری ښیی او په خورا اسانۍ سره يې هوارولی شی.
د وخت د مديريت لپاره لاندې ټکي په پام کې ونیسئ:
د اړینو پوښتنو جوړول: کوم کارونه باید ترسره کړم چې ډېر څه لاسته راوړم؟
کوم کارونه ترسره کولای شم چې مخکې له مخکې یې د یوه بدلون ځواب ویلی وي؟
دغو پوښتنو ته مناسب ځواب ويل له تاسو سره مرسته کوي چې کارونه مو د لومړيتوبو له مخې درجه بندي کړی او ټول په ښه ډول ترسره کړی. دا چاره مو له پرمختګ سره مرسته کوي.
د بالفور اعلامیه
د ۱۹۱۴ م کال د نومبر په میاشت کې پر عثماني امپراتورۍ د جګړې له اعلان وروسته، د برتانیا د جګړې کابینه په چټکۍ سره د فلسطین د راتلونکي په اړه په فکر کې شوه، همداراز د دوو میاشتو په موده کې د صهیونیسټ کابینې یو غړي ( هربراټ سمیل ) کابینې ته یو یاداشت ولېـږله او غوښتنه یې وکړه چې په پراخه جګړه کې د یهودانو د ملاتړ د راخپلولو لپاره د صهیونستانو د غوښتنو ملاتړ دې وشي. د ۱۹۱۵ م کال د اپریل په میاشت کې د برتانیا د لومړۍ وزیر ( ایچ. ایچ اسکویت ) لخوا یوه کمیټه جوړه شوه تر څو د فلسطین په شمول د عثماني امپراتورۍ په اړه خپله تګلاره وټاکئ. اسکویت، څوک چې په عثماني امپراتورۍ کې ترجګړې وروسته د اصلاحاتو پلوی و ، د ۱۹۱۶ م کال د ډسمبر په میاشت کې استعفا ورکړه، د هغه ځای ناستي ( ډیویډ لویډ جورج ) د امپراتورۍ د ویشل کېدو پلوی و. د برتانیا او صهیونستانو تر منځ لومړي مذاکرات د ۱۹۱۷  م کال د فبرورۍ په اوومه نېټه په یو کنفرانس کې وشول چې ښاغلي مارک سیکیث او د صهیونستانو مشرتابه هم پکې شامل و. ورپسې بحثونه د بالفور د غوښتنې لامل شول او د جون په ۱۹ نېټه ، روتسچیلد او چیم وایزمن د یوې عمومي اعلامیه متن تایید کړ. نور متنونو د برتانیا د کابینې لخوا د سمپټمبر او اکټوبر په میاشتو کې د صهیونستانو او د صهیونستانو خلاف یهودانو څخه د نظریې په اخېستو سره وڅېړل شول خو د فلسطین د محلي نفوس څخه یې کوم استازی نه درلود.
د ۱۹۱۷ م کال په ورستیو کې ، د بالفور تر اعلامیې پورې دا پراخه جګړه دريدلي وه ، او د برتانیا دوه متحدین پکې په پوره توګه ښکيل نه و. متحده ایالاتو ته تر اوسه کوم تلفات نه و رسیدلي، بل لور ته بیا روسیه د بلشویکانو سره د انقلاب په منځ کې وه چې د حکومت واک یې اخیسته. د ۱۹۱۷ م کال د اکټوبر په ۳۱ نېټه د بیرشهیبه د جګړې په واسطه په سویلي فلسطین کې اوربند مات شو. د  وروستۍ اعلامیې د خپرولو اجازه د اکټوبر میاشتې په ۳۱ نېټه ورکړل شوه، د کابینې پخواني بحث د متحدینو د جګړې د هڅو لپاره د نړۍ په کچه د یهوداي ټولنې ترمنځ د پروپاګند ګټي درک کړي وي.
د دې اعلامیې د سر په خبرو کې د یو لوی سیاسي قدرت لخوا د صهیونستانو لپاره د ملاتړ څرګندونه وشوه. د ( ملي کور ) اصطلاح په نړیوال قانون کې کوم ځای نه درلود او عموما ګونګه وه چې ایا د یهودي حکومت په اړه فکر شوی و. د فلسطین د پام وړ پولې مشخصي نه شوي، چې وروسته بیا د برتانیا حکومت دا تایید کړه چې په ( فلسطین کې ) اصطلاح دا معنا درلوده چې د یهودایانو ملي کور موخه دا نه وه چې ټول فلسطین دې تر پوښښ لاندې راولي. د اعلامیې دوهمه برخه بیا د دې سیاست د مخالفینو د قناعت د راجذبولو لپاره وه ، چا چې ادعا کړي وه چې دا کار به د فلسطین د محلي خلکو موقف کمزوری کړي چې په نړیواله توګه به د یهودانو پر خلاف مبارزې ته وده ورکړي او یهودیان به پخپله پلارنۍ خاوره پردی معرفی کړي.
په دې اعلاميه کې د فلسطین د عربو د مدني او مذهبي حقوقو په ساتنه ټینګار وشو. چا چې د محلي نفوس زیاته برخه جوړه کړي وه. او همدارنګه د فلسطین څخه بهر د یهودانو د ټولنو په سیاسي حالت او حقونو یې ټینګار کاوه. د برتانیا حکومت په ۱۹۳۹ م کال کې دا ومنله چې د سیمه ييزو وګړو نظریې باید په پام کې ونیول شي، او په ۲۰۱۷ م کال په دې پوه شول چې دا اعلامیه باید د فلسطیني عربو د حقوقو د ساتلو لپاره خپاره شوي وه.
دې اعلامیې اوږدمهاله پیغامونه له ځان سره لرل. دې کار په چټکۍ سره په ټوله نړۍ کې په یهودي ټولنو کې له صهیونیزم څخه د خلکو ملاتړ زیات کړ ،او د فلسطیناینو لپاره  د برتانیا دغه فرمان یو امر وګرځیده. د فلسطین د جوړیدو اجباري سند چې وروسته بیا د اسرییل او فلسطین سیمي شوي ، د فلسطین او اسرییلو تر منځ د جګړې د یو اصلي لامل په توګه ګڼل کېـږي. او زیاتره وخت د نړۍ تر ټولو ستونزمنې جګړې په توګه بیانيـږي. جنجالونه په ځينو سیمو کې لا هم پاتې و لکه  ایا دا اعلامیه د برتانیا لخوا په لومړیو کې د مکهون ــ حسین په لیک چې کومې وعدې د مکې له شریف ( حسین بن علی ) سره شوي وي مخالفه ده او کنه.
په لومړیو کې د بريټانیا ملاتـړ
د فلسطین په سیمو کې د یهودیانو د حضور د زیاتېدو لپاره د برتانیا لومړني سیاسي ملاتړ د جغرافیایي سیاست د محاسبې پر بنسټ و. دغه ملاتړ په ۱۸۴۰ م لسیزه کې پیل شو، او د عثماني بیلتون غوښتونکي والي ( د مصر محمد علي ) لخوا د فلسطین او سوریې د نیولو کېدو وروسته یې رهبرۍ لورډ پالمیرسټون کوله. د فرانسې نفوذ په فلسطین او منځني ختیځ کې هم وده وکړه ، او د کاتولیک ټولنو د ساتونکي په توګه رول یې مخ په وده پیل وکړ لکه څنګه چې د روسیې نفوذ په همدې سیمو کې د ختیځ ارټودوکس د ساتونکي په توګه زیات شو. چې دې کار برتانیا ته د نفوذ ساحه پرېنښوده، نو له دې امله اړتیا وه چې خپله د ( محافظات ) سیمه پیدا یا جوړه کړي.
دغه سیاسي فعالیت چې د مسیحي او انجیلي خواخوږۍ له مخې فلسطیني ځمکو ته ( یهودیانو راګرځېدل و ) د ځينو برتانیاوي اشرافو له خوا یې ملاتړ کېـده په ځانګړي توګه د لارډ شافټسبري لخوا. د برتانیا د بهرنیو چارو وزارت په فعاله توګه  فلسطین ته د یهودانو د تګ ملاتړ کوو. د بېلګي په توګه چارلس هینري چارچيل په ۱۸۴۱ ـــ ۱۸۴۲ کلونه کې د برتانیا د یهودانو د ټولنې مشر ( موسیس مونتوفیرو ) ته ویناوي لېـږلي او نصیحتونه لېـږلي و.
دغه هڅې په بيـړه کې وي نو له همدې امله بریالي نشوي، د نولسمي پيړۍ په وروستیو دوو لسیزو کې د صهیونیزم د راڅرګندیدو په وخت کې په فلسطین کې یوازې ۲۴۰۰۰ یهودانو ژوند کاوه. د لومړۍ نړیوالي جګړې له امله چې په سیاسي جغرافیه کې بدلونونه رامنځ ته شوي و، هغه پخواني اټکلونه چې یو وخت له پامه غورځېدلي و، په منځني ختیځ او لېري ختیځ کې یو ځل بیا وڅېړل شول او د سیاسي ستراتيژۍ او لابي کولو وړ وګرځېدل.
لومړني صهیونیزم
صهیونیزم د نوولسمې پيړۍ په پای کې د یهودیت ضد او په اروپا کې د ملتپالني غوښتونکي خوځښتونو په غبرګون کې راښکاره شو. رومانتیک ملتپالنه په مرکزي او ختیځه اروپا کې د هاسکالا خوځښت يا ( د یهودانو روښانتیا ) ته لاره هواره کړي وه، او په يهودي ټولنه کې یې د هغو کسانو چا چې یهودیت د خپل دین په توګه منلي و او چا چې بیا د خپل ملت او قومیت په توګه پيژنده ویش رامنځته کړ. د روسیې په امپراتورۍ کې د ۱۸۸۱ څخه تر ۱۸۸۴ م کلونو پورې د يهودیت ضد ځپل د وروستني هویت د ودې لامل شو. او په نتیجه کې یې د ( هووي صهیون )  مخکښ سازمونونه رامنځته شول. د لیون پنسکیر کتاب خپريدل او فلسطین ته د یهودیانو د مهاجرت لومړۍ څپه د ( لومړنۍ عالیه ) په نوم یاده شوه.
دورود ولسوالي
دورود ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان دورود)  د ايران د لرستان ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د دورود ښار دی. دا ولسوالي ۱۷۴٬۵۰۸ تنه نفوس لري او مساحت یې ۱۳۲۶ کیلومتره مربع دی. د دورود ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۶۸ کېښودل شو.
کازینو
د امریکا په لاس وګاس په یوه قمار خونه کې د یوې لوچې ګډا کونکې تصویر.
کازینو (قمار خونه) چیرته چې صالونی لوبې او قمار کیږي. نن ورځ کازینو د نړۍ په مختلفو ښارونو کې تر ډیره په لوکسو ودانیو کې چې پکې رستورانتونه، د لوبو صالونونه او ښکلي هوټلونه وي چې پکط کنسرټونه قمار لوبې او موزیک غږول کیږي. د امریکا لاس وګاس د قمار خونو په مرکز مشهور دی.
پلازموډيم فالسيپارم
پلازموډيم فالسيپارم يو پروټوزوني پرازيت دی، او دا د پلازموډيم هغه يو جنس دی چې په انسانانو کې د ملاريا ناروغي رامنځ ته کوي. دغه پرازيت د انافېلېس د غوماشې په ذريعه انسانانو ته ورځي. پلازموډيم فالسيپاروم د پرازيتي انتاني ناروغيو خطرناک ډول دی او په همدې توگه د پلازموډيم فالسيپارم ملاريا په نړيواله کچه يوه مرگونې انتاني ناروغي ده او د دې ناروغۍ د پېچلتيا کچه ډېره لوړه ده. ددې سره سره دا په انسانانو کې د ملاريايي انتاني ناروغيو ۸۰٪ برخه جوړوي چې د دې ناروغۍ د ۹۰٪ ناروغانو د مړينې سبب گرځي.
مخينه
په انسانانو کې د ملاريا ناروغي د پلازموډیم د جنس د يو ډول پروټوزوه په اخته کېدو سره مېنځ ته راځي. د ملاريا نوم د اېټاليوۍ ژبې male aria, يا مالې اري يا څخه راوتلی دی چې مانا يې بده هوا ده. دا نوم په ۱۷۱۷ زېږيز کال کې د لانسيسي هغه وړانديز پورې اړه لري کله چې هغه د مردارو ډنډونو زهرجن بړاس ته اشاره کوله او پدې اند وه چې د ډنډونو همدا زهرجن بړاس دا ناروغي مېنځ ته راوړي.
وېشنيزه:پرازيتي ناروغۍ وېشنيزه:ملاريا وېشنيزه:پرازيتونه
پلازموډيم وايوېکس
<font face="Tahoma"> د پلازموډيم وايوېکس پرازيت په وار وار د بېنن يا د سلولي بې ډولۍ تر ټولو لوی لامل دی، خو ددغه پرازيت تر ټولو لويه ستونزه دا ده چې دا په هرو درو ورځو کې د ملاريا ناروغي رامنځ ته کوي. دا يو د هغو څلورو پرازيتونو نه دی چې په ټولگړې توگه په انسانانو کې د ملاريا د انتاني ناروغۍ سبب گرځي. دا پرازيت لږې ستونزې رامنځ ته کوي، خو د ملاريا د پرازيتونو تر ټولو خطرناکه او مرگونی پرازيت پلازموډيم فالسيپارم دی. پلازموډيم وايوېکس د يوې ښځينه انافېلېس غوماشې د چيچلو سره د انسانانو بدن ته لاره پېدا کوي، او د انافليس د غوماشې همدا ښځينه جنس انسانان چيچي.
Asexual forms:
Sexual forms: Gametocytes:  Round. The gametocytes of P. vivax are commonly found in the peripheral blood at about the end of the first week of parasitemia.
Microscopically, the parasitised red blood cell is up to twice as large as a normal cell and fine pink Schüffner's stippling are seen on the cell's surface. The parasite within it is often wildly irregular in shape (described as "amoeboid"). Schizonts of P. vivax have up to twenty merozoites within them. It is rare to see cells with more than one parasite within them. Merozoites will only attach to immature blood cell (reticulocytes) and therefore it is unusual to see more than 3% of all circulating erythrocytes parasitised.
P. vivax and P. ovale that has been sitting in EDTA for more than half-an-hour before the blood film is made will look very similar in appearance to P. malariae, which is an important reason to warn the laboratory immediately when the blood sample is drawn so they can process the sample as soon as it arrives. Blood films are preferably must be made within half-an-hour of the blood being drawn and must certainly be made within an hour of the blood being drawn.
The incubation period for the infection usually ranges from ten to seventeen days and sometimes up to a year. Persistent liver stages allow relapse up to five years after elimination of red blood cell stages and clinical cure.
درملنه
Chloroquine remains the treatment of choice for vivax malaria, except in Indonesia's Irian Jaya (Western New Guinea) region and the geographically contiguous Papua New Guinea, where chloroquine resistance is common (up to 20% resistance). When chloroquine resistance is common or when chloroquine is contraindicated, then artesunate is the drug of choice; mefloquine is a good alternative and in some countries is more readily available. Quinine may be used to treat vivax malaria but is associated with inferior outcomes. Eradication of the liver stages is performed by primaquine administration, after checking the patients G6PD status to reduce the risk of haemolysis.
سرچينې
وېشنيزه:پرازيتي ناروغۍ وېشنيزه:ملاريا
مارټین وان بورېن
مارټین وان بورېن (د سمبر ۵، ۱۷۸۲- جولای ۲۴، ۱۸۶۲ ز) یو امریکایی مدافع وکیل او سیاستوال و، چې له ۱۸۳۷ ز څخه تر  ۱۸۴۱  ز پورې یې د امریکا د ۸ ام ولسمشر په توګه خدمت کړی دی. مارټین د دموکراټیک ګوند یو بنسټګر، د نیویارک ۹ ام والي، د امریکا د بهرنیو چارو ۱۰ ام وزیر او د متحده آیالتونو ۸ ام مرستیال ولسمشر و. وروسته هم، وان بورین یو مشر سیاستوال او د غلامۍ ضد یو مهم رهبر و، چې په ۱۸۴۸ز کال  کې یې په ولسمشریزو ټاکنو کې د فري سایل ګوند ټکټ مشري کوله.
د ۱۸۲۴ز کال له ولسمشریزو ټاکنو څخه وروسته، وان بورین د سیاسي شیانو او ګوندي مخالفتونو پر ځای د ایډیالوژۍ پر بنسټ د ګوندي تفاوتونو درلودنکی دوه ګوندي نظام بیاځلي رامنځته کړ. هغه په همدې هدف د ۱۸۲۸زکال په ولسمشریزو ټاکنو کې د جکسن له ولسمشرۍ څخه خپل ملاتړ اعلان کړ. هغه د جکسن د کمپاین د ملاتړ په موخه د نیویارک ایالت والیتوب وګاټه، خو ډېر ژر يې د ولسمشر په توګه د جکسن د پرانیستې مراسمو څخه وروسته استعفا ورکړه، تر څو د جکسن په کابینه کې د بهرنیو چارو وزیر په توګه وګومارل شي. په کابینه کې، دی د جکسن کلیدي سلاکار شو او د دموکراټیک ګوند د پیوستون لپاره يې سازماني جوړښت رامنځته کړ. هغه په پای کې د پېټي کوټ افېیر (Petticoat Affair) په نامه رسوايۍ د هواري په موخه استعفا ورکړه او د لنډې مودې لپاره يې په بریتانیه کې د امریکا د سفیر په توګه خدمت وکړ. د جکسن په غوښتنه، د ۱۸۳۲ز کال دموکراټیک ملي کنوانسیون وان بورین، د امریکا د مرستیال ولسمشر په توګه ونوماوه او هغه د ۱۸۳۲ز کال په ولسمشریزو ټاکنو کې د دموکراټیک ټکټ په ګټه ټولټاکنې(انتخابات) وګټلې.
د جکسن په پیاوړي ملاتړ او د دموکراټیک ګوند د سازماني پیاوړتیا له امله، وان بورین په بریالیتوب سره د ۱۸۳۶ز کال ولسمشریزې ټاکنې وګټلې او په دې توګه يې د وېګ ګوند ګڼ مخالفین مات کړل، خو د ۱۸۳۷ز کال د وارخطايۍ له امله، ډېر ژر د هغه محبوبیت راکم شو. هغه د ماليې د خپلواک نظام لپاره یو پلان درلود، چې له مخې يې به يې د امریکا فدرالي حکومت خپلې پیسې د بانکونو پر ځای په خزانو کې ساتلې، خو په کانګرس کې ډېرو محافظه کارو دموکراټانو او ویګ ګوند غړو، تر ۱۸۴۰ز کال پورې، د دې پلان پلي کول وځنډول. د هغه د ولسمشرۍ بل ګوزارپه دویمه سمینول جګړه کې (د جکسن د سورپوټکو د لېږد سیاست د دوام له امله) ولیدله او بل تاوان يې هغه مهال وکړ، چې په اتحادیه کې د غلامۍ د پلوي ایالت په توګه د تګزاس د وریوځای کولو مخه ډب کړه، تر څو په دې توګه له ګوندي ترېنګلتیا څخه ځان لرې وساتي. په ۱۸۴۰ز کال کې، وان بورېن د دویمې دورې لپاره ولسمشرۍ ته ودرېد، خو د جکسن ضد وېګ ګوند نوماند ویلیام هېنري هاریسون ته يې ټاکنې وبایللې.
په ۱۸۴۴ ز کال کې، وان بورېن په لومړي سر کې د دموکراټیک ګوند مخکښ نوماند و، خو د تګزاس له یوځای کېدو سره يې پرله پسې مخالفت د جنوبي ایالتونو دموکراتان په غوصه کړل او هماغه و چې، د ده پرځای جېمز کې پالک د وروستي نوماند په توګه وټاکل شو. وان بورېن په ۱۸۴۸ ز کال کې د فري سویل په نامه ګوند جوړ او د همدې ګوند د ولسمشرۍ نوماند شو او د هغه دې نوماندۍ د وېګ ګوند له کاندید زاکاري ټایلر سره مرسته وکړه، تر څو د دموګراټ ګوند نوماند لویس کاس ته ماته ورکړي. وان بورېن له ۱۸۴۸ ز کال وروسته بېرته دموکراټیک ګوند ته راستون شو، خو په ډېرېدونکې بڼه د غلامۍ ضد څېره شوه او په دې ډول په ګوند کې د غلامۍ د له منځه وړلو تر ټولو نوموتی پلوی و. هغه د امریکا د کورنۍ جګړې پر مهال د جمهوري غوښتونکي ولسمشر ابراهام لینکلن د سیاستونو ملاتړ وکړ. هغه په کینډرهوک کې د ۱۸۶۲ ز کال د جولای په میاشت کې د ۷۹ کلونو په عمر مړشو.
په تاریخي درجه بندۍ کې، تاریخپوهان او د سیاسي علومو عالمان وان بورېن د منځنۍ یا منځنۍ څخه ښکته درجې امریکایی ولسمشرځکه بولې چې، د ۱۸۳۷ز وارخطايي يې په سمه توګه مدیریت نه شوه کړای، خو نن ورځ وان بورېن ته تر ډېره د داسې ولسمشر په سترګه کتل کېږي، چې د دوه ګوندي نظام رامنځته کولو مشري يې درلوده.
ماشومتوب، ځواني او زده کړې
وان بورېن (مارتېن وان بورېن) د ۱۷۸۲ ز کال د دسمبر په ۵مه نېټه د نیوریاک ښار په کېنډرهوک سیمه کې وزېږېد. دا سیمه په هوډسن سیند دره کې د البانی د جنوب په ۲۰ میلۍ (۳۲ کیلومترۍ) کې پرته ده.
د هغه پلار، ابراهام وان بورېن په خټه د هالنډ د بوورمالسېن د کورنېلیس مېسېن سیمې و، چې په ۱۶۳۱ ز کال کې يې نوي هالنډ ته کډه کړې وه او په منهاټن ټاپو کې يې یوه نمره ځمکه اخېستې وه. ابراهام وان بورېن د امریکايي انقلاب پر مهال، د امریکا په پلوي ولاړ و او وروسته له دموکراټیک جمهوري پلوه ګوند سره یوځای شو. هغه په کینډرهوک کې بارګاه او شرابخانه درلوده او د ډېرو کلونو لپاره يې د کینډرهوک ښارګوټي د منشي په توګه خدمت وکړ. په ۱۷۷۶ز کال کې د ماریا هوس (ګوس) وان الین (۱۷۴۶-۱۸۱۸ ز) سره د کینډرهوک په ښارګوټي کې واده وکړ. ښځه يې ماریا هم په خټه هالنډۍ او د جانېس وان الین (۱۷۴۴-۱۷۷۳ز) کونډه وه. هغې د خپل لومړني واده څخه درې بچیان درلودل، چې یو يې بیا په کې د امریکا د استازو جرګې غړی لومړی جېمز وان الین شو. د دویم واده مېوه يې پنځه بچیان وو، چې مارټين یې درېیم هغه و.
وان بورېن، د کلي په ښوونځي کې لومړنۍ زده کړې وکړې او د لنډې مودې لپاره يې په کېنډرهوک اکاډمۍ کې لاتین ژبه او کلاوېراک کې يې د واشنګټن په مدرسه کې زده کړې وکړې. د وان بورېن مورنۍ ژبه هالنډي وه او بیا يې په ښوونځي کې انګلیسي زده کړه. تر ۲۰۲۱ ز پورې، هغه د امریکا یوازینی ولسمشر دی، چې لومړنۍ ژبه يې انګلیسي نه وه. په ماشومتوب کې هغه د خپل پلار په بارګاه کې د بېلابېلو توکمونو، عایدلرونکو او ټولنیزو ډلو له وګړو سره تعامل زده کړ او دې کار په سیاسي هلو ځلو کې ډېره مرسته ورسره وکړه. رسمي زده کړې يې په ۱۷۹۶ ز کال کې پای ته ورسولې او د پیټر سېلوېسټر او د هغه د زوی فرانسیس په دفتر کې يې حقوق لوستل پیل کړل.
وان بورېن ۵ فوټه ۶ انچه (۱,۶۸ سانتی متره) ونه او کوچنی بدن درلود او پر هغه يې " ټيټکی وان" نوم اېښی و. د حقوقي زده کړو د پیل پر مهال هغه به ګډوډ زاړه کالي اغوستل، همدا و چې سېلوېسټر دغو په ټینګه ورته وویل چې، د خپلو جامو ډېر خیال وساتي، ځکه د یوه ښه مدافع وکیل سره ښايي، چې ښه واغوندي او ښه وګرځي. هغه د دوی مشوره ومنله او بیا به یې د سېلوېسټرخېلو په څېر جامي اغوستې، د هغوی په څېربه ګرځېده، د هغوی په شان به يې ناسته پاسته کوله او هغوی ته ورته چلند یې درلود. له فډرالیسټ ګوند سره د کینډرهوک په پیاوړې اړیکې سربېره، چې د سېلوېسراو پلویان يې هم قوي ملاتړي وو، وان بورېن د خپل پلار دموکراټیک جمهوري غوښتونکي ګوند ته میلان لاره.
رویا محبوب
رویا محبوب سوداګره او د کاري فرصتونو برابرونکې افغان وګړې ده. نوموړې د افغانستان په هرات ولایت کې د افغان سیتادل سافټ وېر کمپنۍ په نامه د سافټ ویرونو د پراختیا د بشپړو خدمتونو وړاندې کوونکی شرکت تاسیس کړ او د هغې د اجرایوي مسئولې په توګه یې کار وکړ. نوموړې له دې امله چې په افغانستان کې د معلوماتي ټکنالوژۍ په برخه کې لومړنۍ ښځینه اجرایوي مسئوله وه، پام وړ وګرځېده؛ هغه هېواد چې لا هم په ډېر ندرت سره په کې ښځې له کوره بهر کار ته مخه کوي. نوموړې د ۲۰۱۳ زکال د اپرېل په اتلسمه وروسته له هغې د ټایمز مجلې د ۲۰۱۳ زکال په ګڼه کې د ۱۰۰ اغېزمنو کسانو په کتار کې ځای وموند چې د افغانستان په ښوونځیو کې یې د انټرنټ ټولګي جوړ کړل او همدارنګه یې د وومنز انکس (Women's Annex) په نامه د انکس فلم د شرکت په مرسته په څو ژبو باندې د خپرېدونکو ویډیوګانو یوه ویب پاڼه جوړه کړه. نوموړې د ټایمز مجلې د ۱۰مې کلیزې په ځانګړې نسخه کې د نړۍ د ۱۰۰ مخکښو کسانو په کتار کې ځای وموند. په ټایمز مجله کې د رویا محبوب اړوند لیکنه د فیس بوک د عملیاتي مدیر او همدارنګه د «ښځې کار او رهبري کولۍ شي»( Lean In: Women, Work and the Will to Lead) تر عنوان لاندې اثر د لیکوال شریل سنډبرګ له خوا شوې وه. د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیر جان کري هم له رویا محبوب او د کاري فرصتونو له برابرونکو نورو افغان ښځو سره د افغانستان د امریکايي پوهنتون د ښځو د اقتصادي پراختیا په نړیوال مرکز کې ولیدل. نوموړې همدارنګه د انکس فیلم په نامه انلاین تلویزیوني شبکې او فلم خپرونکي شرکت سره د افغان پراختیايي پروژې په اډانه کې د کارکولو له امله شهرت لري. محبوب اوس مهال د سوداګرۍ او ټکنالوژۍ په برخه کې د فوربس کالج سلاکاره ده.
ژوند لیک
محبوب د افغانستان په هرات ولایت کې وزیږېده، خو په افغانستان باندې د شوروي له برید وروسته له خپلې کورنۍ سره یوځای لومړۍ پاکستان او بیا ایران ته کډه شوه. نوموړې په ۲۰۰۳ زکال کې بېرته افغانستان ته راوګرځېده او د رسنیو په برخه کې یې په یوې فرانسوي موسسه کې د دواطلبانه کار کولو پر مهال انګریزي ژبه زده کړه. نوموړې د همدغه کال په وروستیو کې د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروژې له خوا د معلوماتي ټکنالوژۍ په یوه روزنیز کورس کې نوم ثبت کړ او په ۲۰۰۵ زکال کې یې د هرات پوهنتون د کمپیوټر ساینس په پوهنځي کې د لیسانس په کچه زده کړې پیل کړې. دلته د زده کړو پر مهال د برلین د تخنیکي پوهنتون د یو پلاوي له خوا و روزل شوه. ورته مهال یې د برلین د ټکنالوژۍ په پوهنتون کې د کمپیوټري علومو په برخه کې یو سمستر زده کړې وکړې. په ۲۰۰۹ زکال کې له پوهنتون څخه له فراغت وروسته د هرات پوهنتون د معلوماتي ټکنالوژۍ د برخې مدیره وټاکل شوه او له دې وروسته یې د لوړو زده کړو وزارت د معلوماتي ټکنالوژۍ په ریاست کې د پروژو د کوردیناتورې په توګه کار وکړ چې د برلین د تخنیکي پوهنتون د نړیوالو او کلتوري اړیکو له مرکز سره یې نږدې همکاري لرله. د ۲۰۱۱ زکال په مۍ میاشت کې نوموړې د هرات د معلوماتي ټکنالوژۍ د پروګرام په اډانه کې د کاري فرصتونو د برابرونکو په یوه ټولګي له نورو اوو تنو سره یوځای ګډون وکړ. یاد پروګرام په افغانستان کې د سوداګریزو چارو او ټیکاو راوړونکو عملیاتو برخه و، چې په ۲۰۱۰ زکال کې د دفاع وزارت د پخواني مرستیال پاول برینکلي له خوا پیل شوی و.
مسلکي ژوند
محبوب په هرات پوهنتون کې د خپلو دوه ټولګیوالو سره یوځای په ۲۰۱۰ زکال کې د ۲۰ زره ډالرو په پانګه د افغان سیتادل سافټ وېر کمپنۍ (ACSC) په نامه شرکت پرانیست. د دغه شرکت موخه د افغانستان د ټکنالوژۍ په مخ پر ودې بازار کې د پوهنتون څخه فارغینو – په ځانګړې توګه نجونو ته – د کاري زمینې برابرول و. دغه شرکت حد اقل ۲۰ پروګرام جوړونکي استخدام کړل چې له نیمايي څخه زیاته برخه یې ښځې وې.
ACSC د خپلو پیرودونکو د اړتیاوو سره سم ځانګړي پرګرامونه جوړول چې په پیرودونکو کې یې ډیری دولتي وزارتونه، پوهنتونونه او په افغانستان کې فعال نړیوال بنسټونه شامل وو. ورته مهال یې د بازار اړتیاوو او موجودو فرصتونو ته په پام د کمپیوټرونو او ځیرکو ټلیفونونو لپاره یو شمېر جلا او یا هم له یو بل سره تړلي پروګرامونه جوړول. د دغه شرکت په لومړنیو پروژو کې د هرات ولایت د روغتون ډیجیټل سازي او همدارنګه د ناټو له خوا د افغانستان د وریښمو د پروژې په اډانه کې د هرات پوهنتون ته د کفایت کوونکي انټرنټ په رسولو کې مرسته وه.
په ۲۰۱۲ زکال کې د نیویارک سیتادل په نامه د دغه شرکت بله شریکه څانګه تاسیس شوه څو د ایکزمر په نامه د پراختیا او ودې په موخه ارزونکې اډانه (پلټ فورم) رامنځته کړي؛ د ټولنیزې شبکې دغه متقابل اغېز لرونکي او روزنیز پلټ فورم د مایکرو سکالرشېپونو د تادیاتو یو سیسټم درلود چې د محبوب په مرستې سره پراختیا ورکړل شوه. دغه مشارکت ته اړوندې بلې پروژې په ټولنیزو رسنیو کې د ښځو د ویډیويي محتوا زیاتول تمویل کړل او افغان ښځو ته یې د دې فرصت برابر کاوه څو د فیلم جوړونکو په توګه فعالیت وکړي. سیتادل نیویارک د ۲۰۱۲ زکال په اکتوبر میاشت کې خپل ۱۰ سلنه اسهام د استقلال فوټبال ټیم پر مټ ترلاسه کړل.
هغې د افغان نجونو روباټیک ټیم چې د افغان ډریمرز په نوم هم پېژندل کېږي، تاسیس کړ.
شهرت موندل
محبوب په داسې یوه هېواد کې د اجرایوي مدیرې په توګه وپېژندل شوه چې لا هم ډیری ښځې په کې له کوره بهر کار ته زړه نه ښه کوي. هغه له دې امله چې ځانته یې جلا سوداګري جوړه کړه، په سوداګرۍ کې یې تر ډېره ښځې بوختې کړې، له بهرنیانو سره یې همکاري لرله او خپله یې موټر چلاوه، له ګڼ شمېر ګواښونو سره مخ وه. د دغو ټولو پر وړاندې د رویا غبرګون دا و چې، «تاسو باید ټولو ته وښایاست چې ښځې او نارینه له یو بل سره مساوي دي. ښځې هم کولای شي یو کار ترسره کړي، خو که تاسو هغوی ته اجازه ورکړۍ. هغوی ته فرصت ورکړۍ څو خپل ځانونه ثابت کړي».
محبوب په ۲۰۱۲ زکال کې د انیکس فلم په نامه په آنلاین بڼه د فیلمونو د خپرونکي او ټلویزیوني شبکې له پلټ فورم سره د افغانستان د پراختیايي پروژې په پیلولو کې مرسته وکړه. د دغې پروژې موخه د جاري پېښو، مرکو او خبري کلیپونو په خپرولو سره د افغانستان د نوې څېرې څرګندول و او همدارنګه یې د افغان ځوانانو د پرمختګ اړوند مطالب هم خپرول. د رولي او محبوب ترمنځ همکاري په ۲۰۱۱ زکال کې وروسته له هغه پیل شوه چې دوی دواړو په ګډه د ناټو لپاره یوه تبلیغاتي ویډیو جوړه کړه او پریکړه یې وکړه چې د افغانستان په بیارغونه کې ونډه واخلي. محبوب او انکس په ګډه سره د افغانستان په ښوونځیو کې د انټرنټ خونو په جوړولو کار پیل کړ څو افغان ماشومان له نړۍ سره ونښلوي او هغوی د طالبانو سره له یوځای کېدو راوګرځوي.
د ۲۰۱۳ زکال د نومبر په ۱۸مه سناتور جان کري د پولیټیکو مجلې لپاره په یوه مقاله کې د افغان سیتادل شرکت د اجرایوي مشرې، رویا محبوب سره د خپلې لیدنې اړوند جزیات ولیکل او همدارنګه یې د افغان ښځو د ټولنیز ژوندانه په بېلابېلو برخو کې اوسني تغیرات توضېح کړل. نوموړي په دغه مقاله کې څرګنده کړه چې د رویا محبوب په ګډون نورې افغان ښځې څه ډول کولای شي نه یوازې په افغانستان بلکې په ټوله نړۍ کې مثبت بدلونونه رامنځته کړي. هغه په دغه مقاله کې په ځانګړې توګه د محبوب چارو ته اشاره وکړه او څرګنده یې کړه چې د هغې هڅې څه ډول د افغانستان په ټولنه او همدارنګه په نړیوالې ټولنې اغېز کولای شي. د هغه په خبره په داسې حال کې چې د نړیوال لرلید له مخې د افغانستان پر وړاندې لا زیاتې چارې پاتې دي خو د یوې مطرحې ښځینه څېرې په توګه د محبوب بریا په دغه هېواد کې د سولې او دوامداره ټیکاوه په برخه کې لوی ګام دی. «افغان ښځې به وه نه درېږي. دوی مخ پر وړاندې درومي او اړتیا ده څو له هغوی سره یوځای ګام واخیستل شي».
دغه مقاله د لیکنو د یوې ټولګې د برخې په توګه لیکل شوې چې د پولیټیکو، ګوګل او ټوري برچ بنسټ په مرسته د ښځو د رول تر عنوان لاندې خپره شوې ده.
کرښه (مېچپوهنه)
کرښه د مېچپوهنې بنسټيزه کليمه ده۰ ليدوړ د اويکليد گيومتري کې دا يوه ناپاى غزيدلى کرښى ته وايې، چې ناپاى نرۍ وي، د لاندې خويونو سره: که په يوه کرښه دوه يو له بل بيل ټکي پراته وي، نو د دوي ترمنځ ټوټه کرښه يو لنډ واټن په نخښه کوي، چې موږ ورته ټوټه کرښه يا بند کرښه وايو۰
دا کليمه ټيک زموږ پيژند نه راکوي۰ اوس هندسه په اکسيومونو ودانه ده، چې کرښه او ټکى داسې ورکړ شوي، چې مخ د مخه يې پيژند څرگند ورکړ شوى او نيول شوى ۰
پېژند
د بندكرښى (پاى -( AB دواړو لورو ناپاى غزولوته  کرښه (ناپاىكرښه) AB  يا g ويل كيږي. بندكرښه نو بيا د (ناپاي -) كرښي اصلي برخډيرى دۍ۰
په نخښونه يې
AB  Í   g
طبعآ كيدى شي، چى كرښه په يوه لور وغزول شي
پيژند : كه بندكرښه يواځي په يوه لور ناپاى وغزول  شي،(نا پاى) نيمكرښه شي (ناپاي) نيمكرښه يا وړانگه( شعاع) بلل كيږي. نيمكرښه يا وړانگه يوې لورته بنده او بلى لور ته ناپاى غزول كيدى شي، يعني پيل لري مگر پاى نه لري.
د بندكرښى دواړه
لورې بندې دي، د نيم كرښى يوه لور بنده او بله وازه ده او د رښي دواړه لورې  وازي دي. په پورته څيرو کې د بند کرښى، وړانگې او کرښى توپير څرگند دۍ۰ نيميكرښه د  كرښى برخډيرى دۍ.
كه په يوه هواره كى په يوه كرښه g ټكى P كيښوول شي، نو وايو چى P  د g اينڅيدير (inzidiert ) كيږي ياټكى P په كرښه gپروت  دۍ يا g له P تيريږي  او gد هوارې E سره اينڅيديرت كيږي، په دې حالت كى د اينڅيدينڅ اړيكو(inzidenzrelationen ) يا »پروتوالى اړيكو«څخه غږيږو۰
كه په همغه كرښه له دوه ټكو ( په همغه هواره له درې ټكو زيات) زيات ټكي پراته وي، نو دې ته سړى كولينيارkollinear)  كومپلانار( چې په همغه هواره يا ستڅه کې شته ويkomplanar)  وايي. كه يو ټكى P په دوه (   زياتو) كرښو g او h  پروت وي نو دا د g او h غوڅټكى بلل كيږي اوداسى يې ليکو:
{g Ç   h= { P
د پام وړ : ټكى د ډيرۍ نوك كى } {  ليكل  كيږي) يا د ډيرۍ غيږ كى نيول كيږي(، ځكه چى ناپاىكرښي g اوh د ټكو ډيري دي او ټكى P د غوڅډيري توكى دۍ. كه چيرې ډيرې ناپايكرښى په يوه ټكي كى سره غوڅى كړي نوكوپونكتال )kopunktal ( بلل كيږي، كوپونكتالى ناپاى كرښى د ناپاىكرښو غونچه)Büschel ( يا بهتره ستورى جوړوي.
د کرښو کوده
پيژند(تعريف) : كرښي g او h بي له گډو ټكو يابهتره : بى له غوڅټكو غبرگكرښى (موازيكرښى)  بللكيږي،  ليكدود( مطلب د شميرپوهنى ليكدود) يې  د ۍ    g||h
كرښى د ناپاى ډيرو غوڅټكو سره کټمټ يا ( ايدنتيك identisch )  بلل كيږي  يا مساوي كيږي. دا په دې مانا چى يو په بل پرتى دي. يو بل ته كټمټ كرښى   سره غبرگى دى۰  ددې لپاره ليكو: g = h
ناغبرگى كرښى g او h په نخښونه كى داسى په نخښه كيږي: g|/|h ( دا دې منل شي، چې دا د ناغبرگ کرښو ليکډول دۍ يا ليکدود)۰
هندسى څيره : يوه هندسي څيره يوه ناتش ټكيډيرۍ ده.
هغه لاين ( يوخوايز يا يو ديمنزيونال (لاتين: په ټوليزه توگه مانا يى: هرې لور ته پراخيدنه) (1Dimensional
بلل كيږي، كه هغه په يوه كرښه پروت وي او ټكى نه وي.
په پورته کې د کرښو کوده يا د کرښو ډله سره غبرگې هم  دي۰
لاتیني ژبه
لاتين ژبه (په لاتين:lingua latina) د هند- اروپایی ژبو څخه ده چی په رومي امپراطوري کی ویل کېدله او په ۷ پیړۍ کی د رومی امپراطوري رسمی ژبه په توکه ومښال شوه. نوموړي ژبه د رومی حکمرانانو په وخت کی د اروپا ، شمالي افريقا او نژدې ختيځ په بيلو بيلو سيمو کی پراخه شوه. لاتين ژبې پر روماني او جرمني ژبو باندي تاثیر لرله. لاتين ژبه د منځنۍ پېړۍ څخه تر اوسه پورې د مذهبی او علمی ژبې په توکه کار شوی ده.
وېشنيزه:ژبې وېشنيزه:لاتين ژبه
بالتیک سمندر
بالتیک سمندر Baltic Sea) د اروپا په شمال کې موقیعت لري. د یاد سمندر څلور خواوو ته د اسکندونیایي ټاپو وزمه او د ډنمارک ټاپوګان چار پیر دي.
اسکندونیایي ټاپووزمه
اسکندونیا ټاپو وزمه Scandinavian Peninsula) د اروپا په شمال کې یوه سیمه ده چې د سویډن، ناروی، ډنمارک، او فینلنډ ځینی برخي جوړوي.
قوچان ولسوالي
قوچان ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان قوچان)  د ايران د خراسان رضوي ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د قوچان ښار دی. دا ولسوالي ۱۷۴٬۴۹۵ تنه نفوس لري. د قوچان ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۱۶ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د خراسان رضوي ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
نــن دبــدلـــون پــر لــــور
* (دلوستلووختــ ۲قیقی)*
* ۱– مطالعه د انسان دماغ ته داسي رشد ورکوي لکه څنګه چي ورزش بدن ته رشد ورکوي.*
* ۲– مطالعه د انسان د فکر کولو ساحه زياتوي.*
* ۳– مطالعه کول ستاسو دماغ هڅوي تر څو کار وکړي.*
* ۵– مطالعه کول ستاسو د دماغ هڅوي تر څو د ژوند په سختو مسائلو کي درته د مسئلو حل وښي.*
* ۶– مطالعه کول تاسو ته په ټولنه کي عزت، قدر او درناوی دربخښي.*
* ۷– مطالعه کول ستاسو قلم لیکل سموي، تر څو تاسي هم سبا لیکنه وکړای سی.*
* ۸– مطالعه کول ستاسو د دماغ تمرکز زياتوي.*
* ۹– مطالعه کول په تاسو کي د علم انګیزه خپروي.*