دځنګلونو_شاخه_بري
دشاخبري اصول يا شرايط
د ميوه لرونکی ونو لپاره په جلا ډول شرايط نيول کېږي او دلرګيو د توليد په منظور جلا شرايط په نظر کې نيول کېږي نو مونږ د هغه اصولو څخه يادونه کوو چې په عمومي ډول سره دلرګيو (timbers) اودميوي د توليد او کيفيت څرنګوالي د ښه کولو لپاره پکار وړل کېږي 1.	ونه بايد يواځی د استراحت په مرحله کې شاخبرې شي حتی که چيری تل شنی وني هم شاخبري کېږي بايد د کال په هغه موسم کې چې هوا ډيره يخه وي او نمو توقف کړي وي تر سره شي. 2.	هغه څانګې بايد قطع شي کوم چې د ونې د تنې سره د(۳۰) درجی څخه په کمه اندازه زاويه اود (۴۵) درجی څخه په زياته اندازه زاويه جوړه کړي وي. 3.	دوني اطرافي ښاخونه بايد دوني دتني برخي څخه زيات نه وي نو ځکه دا ډيره مهمه ده چې کله چې په ونوکې شاخبري اجرا کېږي نو د ونو ډير لوی ښاخونواو غټوالي څخه مخنيوي وشي 4.	د امکان تر حده کوښښ وشي تر څو د وني تنه د (۳) متره په اندازه د ښولرګيو د توليد په منظور وروزي. 5.	کله چې يوه لويه څانګه قطع کېږي نودا ډيره مهمه ګڼل کېږي چې قطع کونه د بيرون له طرف څخه وشي. 6.	د شاخبري پواسطه کولای شو چې د لمر رڼا او وړانګې د وني ټولو برخواواعضاوو ته ورسوو. 7.	شاخبري دوني لرګي نوي او قوي کوي او قوي څانګو، شاخچو او ګلانو ته ادامه ورکوي. 8.	شاخبري دوني د اندازي د کنټرول لپاره مهمه ده تر څو په اسانه ډول ميوه راټوله شي. 9.	د شاخبري پواسطه کـولای شو چې دونې څخه بيکاره څانګې لـېري کـــــــــــــــړو لکه :- وچ ، مات او يو پربل تېر شـوي ښاخونه. 10.	ټول پاڼريژي ،ميوه لرونکي،او تل شني وني دی د شاخبري په وخت کې شاخبري شي تر څو چې د ريښو او څانګو تر منځ ئي نسبت پيدا شي. 11.	ټولي ځواني وني دی شاخبري شي. 12.	پخي وني دی درنه او قـــــــوي شاخبري شي په ځانګړی ډول هغه وني چې کمزوری وده او نمو لري 13.	دوني پورتنۍ برخه دی نسبت لاندينۍ برخې ته ډيره شاخبري شي. 14.	د شاخبري لپاره مناسب وختونه د پسرلي او مني موسمونه دي چې په ګرمو سيمو د مني په موسم کي او په يخو سيمو کي د پسرلي په موسم کي تر سره کېږي. 15.	د ځوانوونو د لوړوالي د مخنيوي لپاره د نايتروجن استعمال په دقيق ډول تنظيم کړی ځکه چي د ډير نايتروجن استعمال د وني وده زياتوي اودډيری شاخبري کولو لامل ګرځي. 16.	ټولي هغه نودی چې دونی د کمزورې کېدو لامل ګرځي بايد شاخبري شي په ځانګړي ډول هغه څانګې چې د قطع شوي ښاخ د ساحي څخه شنه (زرغوني) شوي وي. 17.	هر هغه څوک چې شاخبري کول غواړي بايد د مربوطه نبات د ميوي نيولو په عادت پوه اوسي ځکه چې ځينې ونې د څانګو په څوکو ، ځينې ئي په اړخونو کې او ځينې ئي په منځ کې ميوي کوي. 18.	شاخبري بايد د يو خاص هدف لپاره تر سره شي لکه دوني دلوړوالي د کنټرول ،دلمر د رڼا اوهوا دداخليدو لپاره يا د ښه کيفيت کرونکي لرګي (timber) د لاسته راوړلـــــــــو لپاره تر سره شي. 19.	د نبات د پوستکي د ويستلو څخه دی ډډه وشي. 20.	د شاخبري سامان الات دی بايد تيره او پاک اوسي او لاندي ټکي دی په نظر کې ونيسي A: - ټولي څانګی دی لنډي پريکړل شي سټه ياکونده دی نه پريښودل کېږي B ‌‌:- پاکه غوڅونه دی وشي او په زخمي ځای کې دی نيلې او ريښي نه پريښودل کېږي. 21.	ونه دی په مکمل ډول په يو ځل نه شاخبري کېږي يعنې يو ځل دی په کې ځينې څانګي قطع شي اوبيا دی ټوله ونه د نظره تيره شي اود بلي څانګې د قطع کولو لپاره دی بيا تصميم ونيول شي. 22.	4Ds څانګي دی پری شي :- 1-	Disease  ناروغه 2-	Damaged       زيانمنه 3-	Deformed     بد شکله 4-	Died     مړه او وچې 23.	 ټولو ميوه لرونکو ونو ته کلنۍ شاخبري ضروري ده دلومړي کال په شاخبري کې ونې ته د شکل ورکولو په صورت کې ونه قوی ، غښتلي او مناسبه وده کوي او د ميوې نيونه ، حاصل راټولول او زراعتي عملئي اسانه کوي او مناسبه شاخبري د وني قوت ساتي او په ځوانو ونو کې د حاصل ورکول زياتوي. 24.	 شاخبري د ونو د ميوي ورکولو څانګي زياتوي او په څنګ کې د ميوي د ړنګي کولو مصارف کموي. 25.	په شاخبري سره د وني ناروغي ، مړی ،زخمي او غيرضروري څانګي پري کېږي چې په نتيجه کې وني صحتمنده راځي. 26.	شاخبري وني د تل لپاره ځوانی ساتي. 27.	په شاخبري کې ټولي زړي او زيانمني شوي برخي بايد ليري شي او نوي برخي ئي وساتل شي چې پدی کې تر ټولو قوي وده شامله ده. 28.	شاخبري بايد د وني ظرفيت لوړ کړي او ددی چترۍ ته د زياتي رڼا د ننوتلو زمينه برابره کړي. 29.	شاخبري د ونو تر منځ ګڼه ګوڼه کموي. 30.	د ميوي انکشاف ته وده ورکوي او د فصل او وني ظاهري بڼه لوړه او ښه کړي. 31.	وني بايد د قوي ودي او غوره ميوي د ساتلو لپاره بايد په جدي توګه شاخبري شي. 32.	مناسبه شاخبري بايدد يو خوانه ونه د يو مستقل چوکاټ په درلودلو سره وروزي او هر څومره چې امکان لري د توليد سطحه ئي لوړه کړي او بايد دوني دطبيعي ودي د عادت په ضد ونه اوسي. 33.	شاخبري بايد دوني دعمر په اوږدو کې دوام ولري ترڅود وني څخه زياتي څانګي ليري شي او د وني سايز او شکل جوړ او وساتل شي. 34.	کله چې ځنګلي وني (17feet) لوړوالي ته ورسيده نو بايد شاخبري شي. 35.	که وغواړو ښه حاصل لاسته راوړو نو وني بايد په (16feet) کې ددوی ښاخونه په کمه اندازه ووهل شي. 36.	که چېرته دا هم نشي کيدلي نو بيا وني په (8feet) کې ښاخونه ووهل شي تر څوپه کافي اندازه حاصلات لاسته راوړو. 37.	د ونو د پاڼو د شنه کيدو اودپاڼو د غورځيدو په وخت کې بايد د شاخبري څخه مخنيوی وشي.