cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د کار قانون
کاري ساعتونه
جرمني بل اروپايي هېواد و چې د کار قوانین یې تصویب کړه. دغه راز د المان د صدراعظم اوتو فون بسمارک اصلي موخه د سوسیال ډیموکرات ګوند کمزوری کول وو. سره له دې چې بسمارک په ۱۸۷۸ز کال کې یو شمېرسوسیالیستي ضد سیاستونو پلي کړل، خو سوسیالیستانو بیا هم په ریخسټګ (پارلمان) کې څوکۍ وګټلې، هغه د کارګر طبقې د خوښۍ لپاره ځینې ټولنیز بدلونونه پلي کړل، چې وروسته د ټولنیز امنیت لومړنۍ بڼه شوه. او په دې توګه یې په ۱۸۸۳ز کال کې د روغتیا بیمې قانون تصویب کړ، کوم چې له مخې یې کارګران هم له روغتیایې بیمې نه برخمن شول چې کارګران دوه پر درېیمه او کار ګومارونکي د بیمې یو پر درېیمه برخه تادیه کوله. همدارنګه د حادثې بیمه یې په ۱۸۸۴ز کال کې او د تقاعد او معلولیت بیمه یې په ۱۸۸۹ز کال کې معرفي کړه او همدارنګه یو شمېر نورو قوانینو د ښځو او ماشومانو کار کول محدود کړل، خو یادې هڅې په بشپړه توګه بریالۍ نه وې ځکه کارګر طبقه په پراخه کچه د بسمارک له محافظه کار حکومت نه ناخوښه وه.
په فرانسه کې، د کار لومړی قانون په ۱۸۴۱ز کال کې تصویب شو، چې د دې قانون له مخې د کم عمره کان کیندونکو لپاره یې کاري ساعتونه محدود کړل. دغه راز د کار قانون په لومړي ځل په اغېزمنه توګه د فرانسې په درېیم جمهوریت کې پلي شو، په ځانګړې توګه د ۱۸۸۴ز کال والډیک روسو قانون وروسته، چې د کارګرۍ اتحادیې یې قانوني اعلان کړي. همدارنګه د Matignon تړون سره د خلکو جبهې ګوند (۱۹۳۸- ۱۹۳۶ زکلونو ترمنځ) یو شمېر قوانین نافذ کړل چې پر بنسټ یې کارګرانو ته یې په کال کې ۱۲ ورځې رخصتي سره له معاشه ورکړه او معیاري کاري اونۍ یې ۴۰ ساعتونو ته محدوده کړه.
د فرانسې د کار قانون
په فرانسه کې د کار لومړی قوانین د والډیک روسو قوانین و، چې په ۱۸۸۴ز کال کې تصویب شو. دغه راز د ۱۹۳۶ز  او ۱۹۳۸ز کلونو ترمنځ د خلکو جبهې ګوند داسې قانون تصویب کړ چې له مخې یې کارګرانو ته په کال کې ۱۲ ورځې (2 اونۍ) رخصتۍ سره له معاشه ورکول شوه او له اضاقه کاري پرته یې کاري اونۍ ۴۰ ساعتونو ته محدوده کړه. دغه راز د ۱۹۶۸ز کال د مې په ۲۵مه او ۲۶مه د مې ناورین په ترڅ کې د ګرینیل تړون په هکله خبرې اترې وشوې، چې له مخې یې کاري اونۍ ۴۴ ساعتونو ته محدوده کړه او په هر شرکت کې یې د کارګري اتحادیو برخې تاسیس کړې او حد اقل معاش یې ۲۵ سلنه زیات کړ. دغه راز  په ۲۰۰۰ز کال کې د لیونل جوسپین حکومت کاري اونۍ له ۳۹ ساعتونو نه ۳۵ ساعتونو ته راټیټه کړه. پنځه کاله وروسته له محافظه کار ګوند نه لومړي وزیر ډومینیک ډی ویلیپین د نوي استخدام تړون (CNE) تصویب کړ، چې دا تړون د هغو کارګومارونکو غوښتنو په ځواب کې و چې د فرانسې د کار په قوانینو کې د ډېر انعطاف غوښتنه کوله خو یاد قانون د کارګري اتحادیو او مخالفینو له خوا تر نیوکې لاندې راغي ځکه ادعا یې کوله چې دا د مشروط کار په ګټه دي. همدارنګه په ۲۰۰۶ز کال کې هغه بیا هڅه وکړه چې د کار لومړی قرارداد (CPE) د بیړنۍ رای ورکولو له لارې تصویب کړي، خو د کارګرانو او اتحادیو له اعتراضونو سره مخ شو. چې په پایله کې ولسمشر ژاک شیراک د دې تړون د لغوه کولو پرته بله چاره نه درلوده.
د انګلستان د کار قانون
د فابریکې قانون (لومړی په ۱۸۰۲ز کال کې او بیا په ۱۸۳۳ز کال کې) او د کارګر او کارګومارونکي قانون ۱۸۲۳ز کال کې په انګلستان کې د کار لومړني قوانین وو. د کارموندنې ډیری قوانین له ۱۹۶۰ز کال نه دمخه د قرارداد قانون بنسټ وو، چې له هغه وخت راهیسې د کارموندنې په قوانینو کې پراختیا د برابرۍ لپاره د غورځنګونو او په اروپايي ټولنه کې د انګلستان د پخواني غړیتوب په پایله کې د وضع شوي قانوني مکلفیتونو له امله رامنځته شوې ده، چې د انګلستان د کارموندنې قانون د پارلماني قانون، ثانوي قانون (چې د بهرنیو چارو وزیر له خوا د پارلماني قوانینو له مخې جوړ شوی) او له اروپایې ټولنې نه د وتلو وروسته د ټولنې قانون پر بنسټ رامنځته شوی ده.
هامر پورګشتال (جوزف وان)
هامر پورکشتال چي پوره نوم یې جوزف وان هامر پورګشتال دی داطریش (اسټریا) مشهوره خاوري پېژندونکی اولیکوال دی. نوموړی په ۱۷۷۴زیږدیزکال کي دجون پر۹نېټه دګراتس په ښارکي پیدا اوپه ۱۸۵۶ز کال کي دنومبر پر۲۳نېټه داطریش په پلازمینه ویانا کي مړسو.
دهامر ژوند
هامر پورګشتال داطریش په پلازمینه ویاناکي خپل علوم دختیځو ژبو په زدکړه کي پای ته ورسول اوپه یاده برخه کي یې عربي، فارسي اوترکي ژبي په پوره توګه زده کړې. تردې وروسته نوموړی په ۱۷۹۷ز کال کي دعثماني ټولواکمنی (خلافت) پلازمیني (استانبول) ته ولاړی اوهلته یې داطریش په سفارت کي کار پیل کړخو هلته ترڅه عمر تېرولو وروسته سمدستي دایران په لوري ولاړی او ورپسې کله چي دفرانسې مشهوره واکمن ناپلیون په ۱۷۹۹ز کال کي پرمصر باندي یرغل وکړ هامر له برتانوي حکومت سره کار پيل کړ اوځان یې برطانیې ته ورساوه. په برطانیه کي ترلږ وخت تېرولو وروسته هامر یوځل بیا استانبول ته راغلی اوڅلور کاله یې هلته تېرکړه څوچي اخر بیرته خپل پلرنۍ وطن ویانا ته ستون سو. داهغه وختونه وه چي ویانا تازه دناپلیون په لاس کي لوېدلې وه اوهامر ددې حال په لیدوسره مجبوره سو ترڅو ویانا پریږدي خوکله چي څه عمر وروسته دفرانسې او اطریش سیاسي چاري ښې سولې هامر یې نورله تکلیفه وویستی اوپخپل هبوادکي پاته سو.
دفرانسې او اطریش تر اړیکو سمېدلو وروسته هامر داځل دپاریس په لوري ولاړی اوله هغه ځای څخه یې په ډېرتکلیف سره دوه سوه دانې هغه تاریخي اولرغوني لیکل سوي نسخې له ځان سره راوړې کوم چي ناپلیون دخپل یرغل پروخت له ویانا څخه پاریس ته لېږدولي وې ( دیادوني وړده چي ددغه نسخوشمېر ۳۰۰ وو خوهامر یوازي ۲۰۰ دانې بیرته راوړې). له دې پیښي څه عمر وروسته هامر په ۱۸۱۰ز کال کي په پاریس ښارکي داطریش استازی وټاکل سو اوهلته یې دنده پیل کړه خولږ عمر نه ووتېرسوی چي هامر ترمخکي ډېرپرمختګ وکړ اوپه اخرکي داطریش دمشر سلاکار وټاکل سو. داطریش واکمن (لمړئ فرانتس) چي له هامرڅخه ډېر اغېزمن سوی وو نوموړي ته یې دبارون لقب ورکړ اوڅوکاله وروسته په ۱۸۴۸ز کي داطریش دفرهنګي علومو رئیس درئیس په توګه وټاکل سو چي دغه دنده یې ترمرګه پوري مخ ته یووړه اوبیابل ځای ته نه ولاړی.
دهامر پورګشتال علمي اثار
هامر پورګشتال لکه څنګه چی مویادونه وکړه په ختیځو علومو اوژبوکي یې ځانګړی مهارت درلود اوپه یاده موده کي یې لاندي کتابونه وژباړل او ولیکل :
انځورونه (په۱۸۰۰زیږدیز)
خسرو اوشیرین (په ۱۸۰۹زیږدیزکي)
دغسانیانو تاریخ (له ۱۸۱۶څخه تر۱۸۲۱زیږدیز په موده کي لیکل سوی)
دابن خلدون مقدمه (۱۸۱۸زیږدیز ویانا) له ترکي څخه په فرانسوي ژباړه
دعثماني سلطنت تاریخ (له ۱۸۳۵زیږدیزکال څخه تر۱۸۴۲زیږدیزکال په موده کي لیکل سوی) په ټولو کتابونوکي یې دغه کتاب ځانګړی شهرت لري
اوداسي نور ...............................
سرچینې
تاریخ عثماني/ هامر پورګشتال
https://abadis.ir/fatofa/%D9%87%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D9%BE%D9%88%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%88%D8%B2%D9%81-%D9%81%D9%88%D9%86/ وېشنيزه:1856 مړينې
سعيد بن زيد
سعید بن زید د رسول الله صلی الله علیه وسلم صحابه و. نوموړی مبارک په هغه لس تنو کې شامل و چې د دوی په ژوند کې د جنت زیری ورکړل شوی و.
نوم، نسب
د سعید نوم ابوالعروق، د پلار نوم يې زید او د مور نوم فاطمه بنت باجه وه، نسب یې سعید بن زید بن عمرو بن نفیل بن عبدالعزی بن ریح بن عبدالله بن قرز بن زرح بن عدی بن کعب دی. لوى القرشي: د سعيد بن زيد نسب له کعب بن لوى او له حضرت عمر رضي الله عنهما څخه په نفيل کې موندل شوى دى، د سعيد پلار زيد د هغو مبارکو مشرانو له جملې څخه و چې په تيارو کې يې توحيد ليدلى و. له اسلام نه مخکې هم د کفر او شرک ښکار و، ظاهري بڼه يې ليدلې وه او له هر ډول خيانت او خيانت څخه يې هم وېره لرله حتی د مشرکانو له قربانۍ څخه هم، نو يو ځل يې او رسول الله صلی الله عليه وسلم په بعثت وادي بلده کې سره وکتل، بيا يې هم انکار وکړ. او ویې ویل: زه ستاسو د بتانو قرباني نه خورم. د زید زړه له کفر او شرک څخه کرکه وکړه، نو د حق په لټه کې یې لرې پراته هیوادونه وپلټل او سوریې ته لاړ او له یوه یهودي عالم څخه یې لارښوونه وغوښته، زید وویل: زه له هغه څخه تښتیدلی یم، بیا به یې ونه نیولی شم. البته که تاسو ماته کوم بل دين ووايئ، نو راته ووايئ.» هغه د حنيف مذهب نوم ورکړ، نه يهوديان وو او نه نصران، بلکې يوازې د خدای عبادت يې کاوه. له یوه عیسوي عالم څخه مرسته راسره وکړه، داسې دین راته ووایه چې نه پکې د خدای غضب وي او نه لعنت. زه تاسو ته شاهدي ورکوم چې اوس زه د حنیف مذهب پیرو یم. په دې کې زيد په توحيد ډېر وياړ درلود، د حضرت ابوبکر صديق رضي الله عنه ستر صحابي حضرت اسماء رضی الله عنها وايي چې ما يو ځل زيد وليد چې کعبې ته يې شا اړوله او ويل يې: اې د قريشو ډلې! قسم په خداى ستا د دين بنسټ له ابراهيم نه پرته بل چا نه دى. د جاهلیت په زمانه کې به عربانو معمولاً خپلې نجونې ژوندې ښخولې، خو د خدای دغه واحد بنده ګان د دغو بې ګناه انسانانو په ژغورلو کې ځانګړې خوښي کوله او کله چې یو ظالم پلار غوښتل د ده په غېږ کې چاړه واچوي. معصومه نجلۍ .که هلته وه نو ما به يې پالنه کوله او کله به چې ځوانه وه پلار ته به مې ويل چې را واخله يا به يې زما تر څارنې لاندې پاتې شي.
کورنۍ
د سعید بن زید نسب په کعب بن لوی کې له رسول الله صلی الله علیه وسلم سره او په نفيل کې له عمر فاروق رضی الله عنه سره يو ځای کيږي، د سعيد پلار زيد دهغه کسانو له ډلې څخه دی چې د کفر پرمهال يې هم د توحيد رڼا نصيب شوې وه او له هر ډول فسق او فجور څخه يې ځان ساتلی و، حتی تر دې چې د مشرکانو له ذبحو شوو غوښو يې هم په کلکه ځان ساتلی و.
مهاجرت
سعید بن زید له لومړنیو مهاجرینو سره مدینې ته ورسید او د رافع بن عبدالمنذر انصاري مېلمه و.
غزوات
په دوه هجري قمري کال کې د مکې د قريشو مشهور کاروان چې له امله يې جګړه ونښته له شام څخه را روانه وه، رسول الله صلی الله عليه وسلم هغه او طلحه رضی الله عنهما د دې تجسس لپاره وګومارل. د شام په پولو کې تاجبر ته ورسېدل او د کشده جهاني مېلمانه شول او کله چې کاروان له هغه ځایه روان شو نو د مدینې په لور په چټکۍ سره روان شول چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ته له ټول حالت خبر کړي. کاروان د توپونو له اورېدلو وروسته ساحلي لار وګرځوله او د کفارو یوه لویه ډله یې مرستې ته راغله او د میدان بدر مشهوره جګړه وشوه. په کوم وخت کې چې سعید د بدر میدان ته ورسید، په دې وخت کې د دین سپاهیان د جګړې له ډګر څخه په ویاړ سره راستانه شوي وو، ځکه چې دوی هم په یوه ماموریت کې وو، نو رسول الله صلی الله علیه وسلم ورته وفرمایل. د بدر په غنیمتونو او د جهاد په ثواب کې هم دوی ته برخه ورکړل شوه. په ټولو جګړو کې یې برخه اخیستې.
په حدیث کې ذکر شوی
دا لس صحابه کرام د عبدالرحمن بن عوف رضي الله عنه په روایت کې راغلي دي:
عبدالرحمن بن عوف رضی الله عنه روایت کوي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل. :
ابوبکر (رض) په جنت کې، عمر (رض) په جنت کې، عثمان (رض) په جنت کې، علي (رض) په جنت کې، طلحه (رض) په جنت کې، زبیر ( رض ) په جنت کې دی. عبدالرحمن رضی الله عنه سعد رضی الله عنه جنتي دی سعد بن زيد رضی الله عنه په جنت کې دی. ويل کيږي چې یو ځل چې رسول الله صلی الله علیه وسلم او سعد بن زيد رضی الله عنه له بعثت څخه مخکې د بلده په دره کې سره ولیدل، رسول الله صلی الله علیه وسلم ته خواړه وړاندې شول، نو هغه انکار وکړ، نو حضرت سعد بن زيد هم د هغې له خوړولو انکار وکړ.( بخاري باب حديث زيد )
مرګ
د شام له فتحې وروسته د سعيد ټول ژوند ډېر ارام او ارام تېر شو، حتی په ۵۰ هجري يا ۵۱ هجري قمري کال کې هم په دغه فاني سرائے کې پاتې شو او فاني شو، هلته وفات شو، د جمعې ورځ وه، عبدالله بن عمر د جمعې د لمانځه لپاره تياری نيولی و. د مرګ خبر يې واورېد، په دې وخت کې عقيق ته ولاړ، څه يې وکړل
شخصي حالات او اخلاق او عادتونه
د حضرت سعید زړه د دنیا له مال او دولت څخه بې برخې و، هغه یوازې د مقام عقیق په جایداد کې اوسېده، په پای کې حضرت عثمان رضی الله عنه هم ورته په عراق کې یوه جایداد ورکړ. د امير معاويه د واکمنۍ پر مهال د اروي په نوم يوې ښځې چې ځمکه يې په جايداد کې شامله وه، د مدينې د واکمن مروان بن حكم په دربار کې يې شکايت وکړ چې د هغې ځينې ځمکې يې غصب کړې دي، مروان دوه کسان د څېړنې لپاره ولېږل. کله چې حضرت سعید رضي الله عنه دا خبر واورید نو ویې ویل چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي چې څوک د خپل مال په مخ کې ووژل شي هغه شهید دی، بیا یې مروان ته وویل: ته فکر کوې چې ما پرې ظلم کړی دی؟ ؟؟ که څه هم ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اورېدلي دي چې که یو څوک له چا څخه په جبر او جبر سره یو متر مربع ځمکه هم واخلي، هغه ځمکه به د قیامت په ورځ د هغه په غاړه کې غالۍ وي. قضاوت، هغه ودرېد او د دې ښځې په نوم یې وویل: خدایه! که دا خبره دروغ وي؛ نو ړوند شو او مړ شو او د کور څاه پخپله د ده لپاره قبر شو، نو دا واقعه د مدينې د اوسېدونکو لپاره يوه متل شوه او په عام ډول يې په دې خبره لعنت ويل. خو د خپل نظر په څرګندولو کې يې هيڅ ډډه نه کوله، کله چې حضرت عثمان رضي الله عنه شهيد شو، نو د کوفې په جومات کې يې وويل: تاسو خلکو د عثمان سره څه ډول چلند کاوه، که د احد غره ولړزول شي نو د تعجب خبره نه ده. حضرت مغیره بن رضی الله عنه د امیر معاویه رضی الله عنه په استازیتوب د کوفې والي و، یوه ورځ په جامع جومات کې د خلکو په یوه حلقه کې ناست و، چې حضرت سعید بن زید رضی الله عنه داخل شو او په ډېر عزت او احترام یې ورته هرکلی ووایه. او څنګ ته کېناست، په همدې وخت کې یو بل سړی راغی او د حضرت علي په شان یې نامناسب کلمات شروع کړل. پرته! خلک ستاسو په مخ کې د رسول الله صلی الله علیه وسلم شهیدانو ته سپکاوی کوي او تاسو یې نه منع کوئ، وروسته یې د لسم اصحابو څخه د اتو کسانو نومونه واخیستل او ویې ویل چې رسول الله صلی الله علیه وسلم دوی ته د جنت زیری ورکړی دی. او که تاسو وغواړئ نو زه کولی شم د نهم کس نوم هم واخلم. د حضرت سعيد (رض) حالات په کتابونو کې ډېر کم دي، البته هغه د رسول الله (ص) په صحابه کرامو کې و چې د اسلام د اسمان محرمات دي.
څېره
اوږده تنه، غټ ګارګوتي وېښتان
کورنۍ
حضرت سعید په مختلفو وختونو کې ډیری ودونه کړي، د هغه د میرمنو نومونه دي فاطمه، (ام الجمیل) جلیسه بنت سوید، امامه بنت الدجیج، حزمه بنت قیس، ام الاسود، زمخ بنت الاسباغ بنت قربة، ام خالد، بشیر بنت ابی، مسعود انصاری د دې میرمنو او میرمنو ډیری ماشومان درلودل، مګر ډیری یې لا زیږیدلي وو.
زامن
عبدالرحمن اکبر، عبدالرحمن اصغر، عبدالله اکبر، عبدالله اصغر، عمر اکبر، عمر اصغر، محمد، اسود، زید، طلحه، خالد، ابراهیم اکبر، ابراهیم اصغر.
لوڼې
عاتکہ، ام موسی، ام الحسن، ام سلمی، ام حبیب کبری، ام حبیب صغری، ام زید کبیره، ام زید صغری، ام سعید، ام سلمه، حفصه، ام خالد، عائشه، زینب، ام عبد الحلی، ام صالح.
حوالې
وېشنيزه:نوي مسلمان شوي کسان وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
دوهمه هجري پېړۍ او مهمې پېښې
۲ هجري د اسلامي کلیزې دوهم کال دی چې په ۶۲۳ هجري او ۶۲۴ مېلادي کلونو وېشل شوی دی.
سرچينې
وېشنيزه:اسلامي اقتصاد وېشنيزه:اسلام وېشنيزه:تاريخ
فيټ آف دي اوريینټ
فيټ آف دي اوريینټ چين په ښار  سوژوو کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 68 منزلونه دي او ددې لوړوالی  302 ميټر (991 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2012 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
طالب بن ابي طالب
طالب ابن ابي طالب د ابو طالب مشر زوی و. حضرت ابو طالب ته له همدې امله ابو طالب ویل کیږي.
یاالله که طالب په دغو پوځي ځواکونو کې له خپل ملګری یا حریف سره جګړه وکړي، نو هغه څوک چې زغره یې له ځانه سره وړي هغه قاتل نه دی، بلکې وژل شوی دی او غالب نه دی، بلکې ماتېدونکی دی
حوالې
وېشنيزه:اسلام وېشنيزه:بنو هاشم
پېټروپولوفسک کامچاټسکي
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" پېټروپاولوسک-کامچاټسکي (په روسي ژبه: Петропавловск-Камчатский) د روسیې د اوریکا کامچاټکا سيمې اداري، صنعتي، علمي او کلتوري مرکز دی.
وي هيو دي زينتھ ټاور ای
وي هيو دي زينتھ ټاور ای جنوبي کوريا په ښار  بوسان کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 80 منزلونه دي او ددې لوړوالی  301 ميټر (987 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2011 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
ايسپایر ټاور
ايسپایر ټاور قطر په ښار  دوحه کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 36 منزلونه دي او ددې لوړوالی  300 ميټر (984 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2007 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
کرسټوفر مارلو
کرسټوفر مارلو د کېټ مالو په نوم هم پېژندل کېږي ، چې د اليزابيتي دورې يو امريکايي ډرامه ليکونکی، شاعر او ژباړن و. مارلو د اليزابيتي خورا نامتو ډرامه ليکونکو له ډلې څخه دی. د “Tamburlaine” په نوم د نوموړي د «زياتو پېښو يا تقليدونو» د لوبې پر بنسټ، معاصر پوهان هغه په لندن کې تر ټولو مخکښ ډرامه ليکونکی ګڼي، چې د نوموړي له رمزه ډکې مړينې څخه مخکې يې ژوند کاوه. ځيني پوهان په دې باور هم دي، چې نوموړي ويليم شېکسپير تر خپلې سترې اغېزې لاندې راوړی و، چې له مارلو سره په يو کال عيسوي شوی و او وروسته د نامتو اليزابيتي ډرامه ليکوال په توګه د نوموړي ځايناستی شو. مارلو لومړنی شخص و، چې د خپل تش پاڼي بيت د کارولو له امله يې خورا اعتبار تر لاسه کړ، چې د يادې دورې لپاره معيار شو. د نوموړي ډرامې د هغوی د پام وړ زيار وېستونکو اتلانو له مخې توپير درلود. د مارلو په ادبي اثارو کې موندل شوې نمونې د حقيقي احساساتو په درلودلو سره انساني ګڼل شوي دي، چې د ځينو پوهانو لپاره د مالو «د پوهې پلوۍ ضد» او د خورا فزيکي تاوتريخوالي، ظلم، او وينې تويولو د وړاندې کونکو نندارو لپاره د خپلو اليزابيتي ليدونکو د خوندورو ذوقونو لپاره د نوموړي له لورې د ډرامو چمتو کولو سره همغږي کېدل يا پخلاينه ستونزمنه بولي.
د مارلو په ژوند کې پېښې ځيني وختونه هغومره سختې وې، لکه د نوموړي په ډرامو کې چې موندل شوي دي. په ۱۵۹۳ز کال کې د مارلو له مړينې څخه يې وروسته بېلابېل پارونکي راپورونه خپاره شول او د لازم او غوره سند د نه شتون له امله نن ورځ د پوهانو له لورې د بحث وړ ګرځېدلي دي. د شراب خونې د ناوړه جګړې، د کليسا پر وړاندې د کفري سپکاوي، د همجنسبازۍ د چل، د بل ډرامه ليکونکې له لورې د درغلۍ يا خيانت او د لوړ پوړې کچې (د لومړۍ اليزابيت شخصي شورا “Privy Council of Elizabeth I”) له لورې د جاسوسۍ په ګډون، د نوموړي د مړينې د څرنګوالي او لامل په اړه ګڼې انګېرنې دي. د مارلو د مړينې په اړه د ناببره وژل شوي شخص په اړه د پلټونکي رسمي مامور له لورې يوه انګېرنه په ۱۹۲۵ز کال کې څرګنده شوه او د ټولې کيسې په ويلو سره يې د ټولو پوهانو د هڅولو په برخه کې لږ څه وکړل، مګر د نوموړي په ژوندليک کې شته ناڅرګندتياوې يې لرې نه کړې.
د ژوند لومړي وختونه
کرسټوفر مارلو چې د نهه ماشومانو له ډلې دويم ماشوم او په ۱۵۶۸ز کال کې د خپلې خور ماري له مړينې څخه وروسته تر ټولو مشر و، د کانټيربري “Canterbury” سيمې د بوټ جوړونکي جان مالو او د هغه د مېرمنې کترين زوی و، چې مور يې د ډوور “Dover” د ويليم ارتر لور وه. نوموړي د ۱۵۶۴ز کال د فبروري په ۲۶ (د نېټو د پخواني سبک له مخې ، چې هغه وخت کارول کېده ۱۵۶۳ز کال، چې نوی کال يې د مارچ په ۲۵ نېټه وګڼه) د کانټيربري د سينټ جورج کليسا کې د تعميد غسل تر لاسه کړ؛ يانې عيسوي شو. ويل کېږي چې مارلي له ويليم شکسپير څخه نږدې دوه مياشتې مخکې زېږېدلی دی، ځکه چې د تاريخ له مخې شکسپير ته په سټراټبورډ اپان اوون “Stratford-upon-Avon” کې د ۱۵۶۴ز کال د اپرېل په ۲۶ نېټه د تعميد غسل ورکړل شوی و.
عبدالله بن سعيد
عبدالله بن سعید د هغه صحابه و له ډلې څخه و چې د بدر په جګړه کې يې ګډون کړی و. هغه د قريشو د بنو اميه قبيلې څخه و. هغه یو له سترو شاعرانو او مشهورو اصحابو څخه ګڼل کیږي. هغه ته رسول الله صلی الله علیه وسلم دنده سپارلې وه چې د مدینې د خلکو لیکنې سمې کړي.
د هغه د مړینې په تاریخ کې اختلاف دی، ځينو د بدر د جګړې ورځ ځينو د موته غزا او ځينو بيا يمامه جګړه کې د هغه د مرګ نېټه لیکلې ده
سرچينې
وېشنيزه:بدر غزا وېشنيزه:جګړه
کرسټوفر مارلو
جاسوسي
مارلو په حکومتي جاسوسۍ تورن دی. پارک هونان او چارلس نېکول فکر کوي، چې اصلي حالت او وړانديز دا و، چې مارلو هغه وخت په دنده وګومارل شو، چې نوموړی کمبرېج کې و. په ۱۵۸۷ز کال کې هغه وخت، چې پټې يا محرم شورا د کمبرېج پوهنتون ته امر وکړ چې مارلو ته د هنرونو د ماسټر په توګه د هغه سند ورکړي، ټولې هغه اوازې يې رد کړې چې نوموړی د هېواد د ګټو په اړه په ناڅرګندو چارو کې ښکېل و. د يادې دورې د پوهنځي شته سندونه هم په ګوته کوي، چې مارلو په (۱۵۸۴ – ۱۵۸۵ز) پوهنيز کال کې له پوهنتون څخه د معمول خلاف اوږدمهاله ناسوبتياوې درلودې، چې د پوهنتون له مقرراتو څخه يې تېری کاوه. د پوهنتون د خواړو او توکو د ساتنځای [تحويلخانې] شته دلايل، چې د شخصي بسياينو لپاره د زده کونکي پېرودنې ثبتوي، ښيي چې مارلو په پوهنتون کې د شتون په مودو کې په خوراک او څښاک باندې پرېمانه لګښت پيل کړ، چې کچه يې د سکالرشيپ له معلوم عايد څخه زياته وه.
بندو (فلمي اداکاره)
بندو نانوبهايي دېسايي (په انګريزي ژبهBindu (actress ) (زېږېدنه: 17 جنوري 1951) یوه هندي فلمي اداکاره ده چې په 1970 لسیزه کې مشهوره شوه. هغه په څلور لسیزو کې د خپل مسلکي مسلک په اوږدو کې له 160 څخه زیاتو فلمونو کې کار کړی، او اوه ځله د فلم جایزې لپاره نومول شوی.
لومړنی ژوند
بندو د ۱۹۵۱ کال د جنورۍ په ۱۷ مه د ګوجرات ایالت د والساد ولسوالۍ په یوه کوچني کلي هنومان بهګرا کې د فلم پروډیوسر نانو بای ډیسای او جیوتسانا ته زیږیدلی او د خپلو اوو وروڼو سره لوی شوی دی. د بندو پلار هغه مهال مړ شو کله چې هغه 13 کلنه وه او د مشرې لور په توګه، د کورنۍ مسؤلیت د هغې په اوږو شو.
اداکاره ارونا ایراني ، اندرا کمار ، اودي ایراني او فیروز ایراني د هغې د تره زامن دي.
مسلکي ژوند
بندو خپل لومړني بریالیتوبونه په 1969 کې د اتحاد فلم او فلم دو رسټي سره ترلاسه کړل. هغه بیا د شکتي سمانتا په فلم کټي پتنګ (1970) کې کار وکړ په کوم کې چې هغه د میرا نام شبنم سندره کې نڅا وکړه، چې اوس هم د یوې مهمې فلمي پیښې په توګه یادیږي.
حوالې
وېشنيزه:1951 زېږېدنې وېشنيزه:1941 زېږېدنې وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې وېشنيزه:هندوان وېشنيزه:هندو فلسفي مفاهیم وېشنيزه:هندو وېشنيزه:هندي فلمونه
ماګادان
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" مګادان د روسیې د لرې ختيځ فدرالي ولسوالۍ، مګادان ولايت کې یو ښار دی.
سرچينې
وېشنيزه:روسي ښارونه وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:روسي وګړي وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
د اروپا کلتور
د اروپا کلتور د نوموړې قارې له هنر، معمارۍ، د فلم صنعت، د موسیقۍ بېلابېلو ډولونو، اقتصاد، ادبیاتو او فلسفې څخه منشا اخلي. اروپایي کلتور تر ډېره په هغه څه کې رېښې لري چې د یادې لویې وچې "عمده کلتوري میراث" بلل کېږي.
تعریف
د دغې موضوع په اړه یو زیات شمېر لیدلوري موجود دي چې په اړه یې په نظر کې نیول کېدی شي، خو دا ناشونې ده چې د اروپایي کلتور په اړه یو ځانګړی، د ټولو اړخونو درلودونکی مفهوم رامنځته شي. سره له دې، د معاصرې اروپا د کلتوري بنسټ رامنځته کېدلو په څېر یو شمېر مهم عناصر شته دي د کومو په اړه چې یوه خوله والی شتون لري. د دغو عناصرو یو لېست چې د کې. بوچمان له خوا ورکړل شوی دی په لاندې ډول دي:
برټینګ وایي چې دغه ټکي د اروپا تر ټولو مثبتو حقایقو سره برابري لري. د اروپایي کلتور مفهوم په عامه توګه د لوېدیځې نړۍ له کلاسیک تعریف سره تړاو لري. د دغه تعریف له مخې، لوېدیځ کلتور د ادبي، ساینسي، سیاسي، هنري او فلسفي اصولو یوه مجموعه ده چې هغه له ټولو نورو تمدنونو څخه جلا کوي. د دغه دودونو او پوهې د مجموعې زیاتره یې په لوېدیځ کانون یا نوموتو اثارو (Western canon) کې راټولې شوې دي. یاده اصطلاح په هغو هېوادونو پلې کېږي چې تاریخ یې په پیاوړې بڼه د ۱۸مې او ۱۹مې زېږدیزې پېړۍ په اوږدو کې له اروپایي مهاجرتونو او مېشتېدنو سره مشخص شوی دی لکه امریکا ګانې او استرالېزیا (چې د استرالیا سره د ارام او هند سمندر تر منځ د ځینو قلمروونو د نومونو د پسوندونو ترکیب دی لکه میکرونېزیا، اندونېزیا، پولینېزیا)  او تر اروپا پورې محدود نه دی.
په ادبیاتو کې د نوبل جایزې ګټونکی توماس ستیرنز ایلیوټ د ۱۹۴۸ز کال په خپل کتاب د کلتور د تعریف په لور یادښتونو کې په اروپایي کلتور باندې د عیسویت غالبه اغېزې ته اعتبار ورکړی دی: " دا عیسویت دی چې هنرونو پکې وده کړې ده؛ دا د عیسویت له برکته ده چې د اروپا قوانینو – تر دې وروستیو پورې رېښې لرلې دي".
له لیکلي تاریخ څخه مخکې هنر
د مدیترانې د حوضې شامي مدیترانه یي هنر یوه جلا کټګوري تشکیلوي او اصلي تمرکز یې د انسان په هیکل باندې دی، چې کله د جنګونو، نڅا، او ښکار دریو واړو په انځورولو سره، همدارنګه د نورو فعالیتونو او تشریحاتو لکه جامو اغوستنې سره، په لویو ډلو کې لیدل کېږي. څېرې یې بیا په عمومي توګه له طرحو سره په نرۍ نقاشۍ سره ښودل شوې دي چې د انسان او حیواناتو تر منځ یې اړیکې د ځانګړو هیکلونو بالعکس په ډېر احتیاط سره ښودلې دي. سلتي ماقبل التاریخي هنر د اروپا د اوسپنې د دورې د زیاتو برخو یوه بله جلا کټګوري ده او په عمومي توګه د لوړ کیفیت د فلز کارۍ په بڼه کې په ماهرانه ډول له پېچلو، ظریفو او تر ډېره خلصو ډیزاینونو سره، کله کله د منحني او مارپېچو شکلونو سره جوړ پاتې شوي دی. د انسان د پوره بدن څېرې په هره اندازه کې دومره نادرې دي چې نه شتون یې ښایي د مذهبي ناروا والي ښودنه وکړي. هغه وخت چې رومیانو سلتي قلمروونه فتح کړل، د برتانوي ټاپو ګانو په استثنا، چېرته یې چې د منځنیو پېړیو جزیره یي سبک تر اغېزې لاندې راوست، دغه سبک ورک شوی دی.
کلاسیک هنر
مجسمه جوړونه ښایي د رومیانو له خوا د هنر د تر ټولو لوړې بڼې په توګه بلل کېده، حال دا چې د څېرو نقاشۍ ته هم په لوړه کچه پام شوی و. رومي مجسمه جوړونه د مخونو او سیما یواځینۍ نقاشي ده چې د ټولنې د لوړو طبقو او همدارنګه د خدایانو له انځورونو څخه را اخیستل شوې ده. په هر ترتیب، رومي نقاشي مهمې بې ساري ځانګړتیاوې لري. د جوړو پاتې شوو رومي نقاشیو په منځ کې دېوالي نقاشي دي، چې زیاتره یې په سویلي اېټالیا کې، په کامپانیا کې، په ځانګړې توګه په پومپي او هېرکولانیوم کې د ماڼیو نقاشۍ دي. دا ډول نقاشۍ په څلورو عمومي سبکونو یا دورو باندې ډلبندي کېدای شي او ښایي د سترګو د فرېب (trompe-l'œil)، کاذبې نما او خالصې منظرې لومړنۍ بلګې شاملې کړي. د عیسویت ابتدایي هنر له مشهور رومي، او د سترواکۍ له وروستنۍ دورې څخه وده کړېده او خپلې نښې نښانې یې له همدغو منابعو څخه اقتباس کړې دي.
د منځنیو پېړیو هنر
د منځنیو پېړیو هنر په پراخه توګه د ختیځ روم د سترواکۍ په بېزانسي هنر، او په لوېدیځه اروپا کې په همدغه دوره کې په ظهور کوونکي ګوتیک هنر باندې طبقه بندي کولی شو.
بېزانسي هنر له خپل کلاسیک میراث څخه په پیاوړې توګه اغېزمن شوی و، اما خپل ځان یې د یو نوي، جلا، جمالیاتي هنر په توګه چې د طبیعت پالنې ضد (anti-naturalism) او سمبول پالنې سره په لېواله سیما سره راڅرګند شو.
فریدریک لیست
جورج فریدریک لیست (۱۷۸۹ ز، د  اګست ۶مه – ۱۸۴۶ ز د نومبر ۳۰مه) یو جرمنی-امریکایی اقتصادپوه و، چې د سیاسي اقتصاد "ملي نظام" یې رامنځته کړ. نوموړی د جرمني د اقتصاد تاریخي مکتب پلار ګڼل کېږي او د جرمني د ګمرکونو اتحادیې په ګټه یې له یوه ملتپال نظره استدلال او پلوي کړې. هغه د کورنیو توکو د آزادې سوداګرۍ د ملاتړ ترڅنګ پر وارداتي توکو د تعرفې د لګولو غوښتنه کوله او ویل یې، چې د تعرفې لګښت ته باید د هېواد په راتلونکې تولیدي کېدنه کې د یوې پانګونې په سترګه وکتل شي.
لیست یو سیاسي لېبرال و او له کارل وان روټیک او کارل تیوډور ویلکر سره یې په روټیک-ویلکرسچ سټاټسلیکسیکون [په جرمني ژبه] دایرة المعارف کې ګډه همکاري لرله. دا د سیاسي علومو هغه دایرة المعارف و، چې د قانوني لیبرالیزم ملاتړ یې کاوه او د ورمارس (Vormärz) پر دوره یې اغېزې وکړې. هغه مهال په اروپا کې لېبرالې او ملتپالې مفکورې په تقریبا نه بېلېدونکې توګه سره تړلې وې، او سیاسي لیبرالیزم تر هغه مهاله له هغه څه سره چې وروسته "اقتصادي لیبرالیزم" وګڼل شو، نه و تړل شوی. ایمانویل ټوډ، جان مینارډ کینز د "معتدل یا تنظیم شوي پانګوالیزم" د یوه تیوریست په توګه د لیست منطقي تسلسل ګڼي.
ژوندلیک
لیست د جرمني د ورتمبرګ ایالت په رویټلینګن ښار کې زیږېدلی و. هغه نه غوښتل چې د خپل پلار شغل او کاروبار ته دوام ورکړي. د هغه پلار یو تکړه څرمن جوړوونکی یا دباغ و. له دې امله لیست په ​​عامه خدماتو کې د محاسب یا حسابدار دنده پیل کړه (چې بیورو کمرالیست یا اداري بیوروکراټ بلل کېده). نوموړی په ۱۸۱۶ کال کې د وزارت د مرستیالۍ پوست ته ورسېد. په ۱۸۱۷ کال کې بیا په ټوبینګن پوهنتون کې د ادارې او سیاست په څانګه کې پروفیسور وټاکل شو، مګر په ۱۸۱۹ ز کال کې د وزارت له سقوط سره استعفا ته اړ شو. نوموړی د ورتمبرګ خونې د مرستیالۍ پر مهال د اداري اصلاحاتو په ملاتړ کې فعال و. هغه بالاخره له ورتمبرګ خونې وایستل شو او د ۱۸۲۲ ز کال په اپریل کې د اسپرګ ښارګوټي په پوځي کلا کې د سخت کار کولو پر لس میاشتني بند محکوم شو. نوموړی بیا الزاس سیمې ته وتښتېد، او د فرانسې او انګلستان له لیدنې وروسته په ۱۸۲۴ ز کال کې د خپلې سزا بشپړولو لپاره بېرته راستون شو، او امریکا ته د کډوالۍ له ژمنې کولو سره خوشی شو.
په ۱۸۲۵ زکال کې متحده ایالاتو ته له رسېدو سره په ​​پنسلوانیا کې مېشت شو او هلته د ډېرې ځمکې څښتن شو. هغه لومړی په کرنه کې بوخت و، خو ډېر ژر یې ژورنالېزم ته مخه کړه او په ریډېنګ ښار کې یې د یوې جرمنۍ ورځپاڼې مدیریت وکړ. هغه د اورګاډي پټلۍ په جوړولو کې هم فعال و. ځینې څېړونکي ​​استدلال کوي (د بېلګې په توګه چانګ، ۲۰۰۲ز) چې په امریکا کې نوموړي د الکساندر همیلټن د اثارو له مطالعې څخه هغه الهام واخیست چې له نوموړي څخه یې د هغه د وړاندې کړو "ملي نظام" نظریو اقتصادپوه جوړ کړ، چې د هنري کلې "امریکایي نظام" تر نوم لاندې اقتصادي پلان کې یې پلي کېدو ته لاره وموندله. ځینې نور بیا دا ردوي (داستول، ۲۰۱۱ز)، ځکه نوموړي وړاندې په ۱۸۱۹ ز کال کې د جرمني د ګمرکي اتحادیې پلوي کوله، هغه هم کله چې نوموړي د صنعت او سوداګرۍ په برخه کې د جرمني لومړۍ اتحادیه جوړه کړه. د کورنیو تولیداتو د ملاتړ تګلارې (protectionism) په اړه د نوموړي نظریات په امریکا کې تر استوګنې مخکې مطرح شوي او د کورنیو تولیداتو لېبرالو ملاتړو لکه اډولف تیر تر اغېزې لاندې وو. د ژان انتوان چاپتال د ۱۸۱۹ ز کال اثر "فرانسوي صنعت" هغه اصلي تیوریکي ریفرینس و، چې ښاغلي لیست د ۱۸۲۷ ز کال په خپله رساله "د امریکا د سیاسي اقتصاد اوټلاین" کې ذکر کړی. په دې رساله کې نوموړي د عملي ملاتړ او ازادې سوداګرۍ له نظریې دفاع کړې ده. په ځینو هغو ځمکو کې د ډبرو سکرو کشف، چې هغه ترلاسه کړې وې، نوموړی له مالي پلوه خپلواک او ځان‌بسیا کړ.
په ۱۸۳۰ ز کال کې په ​​هامبورګ کې د متحده ایالاتو قونسل وټاکل شو، مګر اروپا ته له رسېدو سره خبر شو چې سنا جرګې د هغه ټاکنه نه ده تایید کړې. په پاریس کې له یو څه مودې استوګنې وروسته بېرته پنسلوانیا ته ستون شو. په ۱۸۳۳ ز کال کې د جرمني په لایپزیګ ښار کې مېشت شو او هلته د یو څه مودې لپاره د متحده ایالاتو قونسل و. هغه له ۱۸۳۷ ز کال څخه تر ۱۸۴۳ ز کال پورې په پاریس کې ژورنالیست و او د اډولف تیر منځلارې کیڼ اړخې ورځپاڼې"لي کانسټیټیوشنل" ته یې مقالې لیکلې. هغه د اوګسبورګ ښار آلګیمین زیتونګ ورځپاڼې ته هم لیکنې کړې دي چې بیا په ۱۸۴۱ کال کې "د سیاسي اقتصاد ملي سیستم" تر سرلیک لاندې په یوه ټوک کې خپرې شوې.
په ۱۸۴۱ ز کال کې د هغه ناروغي د دې لامل شوه چې د رهاینش زایټینګ په نوم په کولون ښار کې د لېبرال نظریانو نوې ورځپاڼې د مدیریت وړاندیز رد کړي. دا دنده بیا کارل مارکس په غاړه واخیسته. هغه په ​​۱۸۴۴ کال کې اتریش او هنګري ته سفر وکړ او په ۱۸۴۶ کال کې یې انګلستان ته سفر وکړ، ترڅو د دغه هېواد او جرمني تر منځ یو سوداګریز ائتلاف رامنځته کړي، خو په دې کار کې بریالی نه شو. د هغه د ژوند وروستۍ ورځې له ډېرو بدبختیو سره مل وې. د یوه مالي کړکېچ له امله، هغه په امریکا کې خپله ډېره شتمني له لاسه ورکړه، ناروغۍ هم پر هغه لمنه وغوړوله او په پای کې یې د ۱۸۴۶ ز کال د نومبر په ۳۰مه ځان وژنه وکړه.
نفوذ او اغېزې یې
له آزادې سوداګرۍ سره د نوموړي دښمني په لومړي ځل د هغه د ملګري اډولف تیر او په فرانسه کې د نورو کورنیو تولیداتو د ملاتړو لېبرالانو د نظریاتو په وسیله جوړه شوه. نوموړی بیا وروسته د الکساندر همیلټن او امریکايي اقتصادي مکتب تر اغېزې لاندې شو. دا مکتب هم د همیلټن په اقتصادي اصولو کې ریښې لري چې ډانیل ریمونډ هم پکې راځي. همدا راز د امریکا د خزانې د وزیر د تفکر ډول هم اغېزه پرې کړې وه او د ادم سمیټ پر نظریاتو د هغه سختو نیوکو هم پر نوموړي اغېزې کړې وې. هغه په ​​معاصر اقتصادي نظام کې له ګڼ-ملیتي (cosmopolitan) اصل او د آزادې سوداګرۍ له مطلقې نظریې سره مخالفت وکړ کومه چې له دغو اصولو سره هم‌غاړې وه، او پرځای یې د نوو زیږېدلو صنعتونو د ملاتړ بحث رامنځته کړ، چې هغه ته همیلټن او ریمونډ له لوري وړاندیز شوی و. نوموړي ملي مفکورې ته خورا اهميت ورکړ او د هر ملت پر ځانګړو غوښتنو یې د هغوی د شرايطو او په تېره بيا د هغوی د پرمختګ کچې ته په کتو سره ټينګار وکړ. هغه د پرمختللو هېوادونو په ځانګړې توګه انګلستان له لوري د آزادې سوداګرۍ د غوښتنې پر رښتینولۍ شک درلود.
د ادم سمیټ له نظریاتو سره اختلاف
د هغه بنسټیز نظر دا و چې د یوه ملت رښتینې شتمني د شته اسعارو ارزښت نه، بلکې د هغه ملت د تولیدي ځواک بشپړه او څو-اړخیزه پراختیا ده. د بېلګې په توګه، اقتصادي زده کړې باید د یوه ملت د سملاسي تولید د ارزښت په پرتله زیاتې مهمې وي، او ښایي دا سمه وي چې یو نسل باید د راتلونکې ځواکمنۍ او مهارت د خوندي کولو لپاره خپلې ګټې قرباني کړي. په نورمال حالت کې له اقتصادي پلوه یو رسېدلی ملت باید کرنې، تولید او سوداګرۍ ته هم وده ورکړي. که څه هم وروستي دوه فکتورونه ډېر مهم وو، ځکه دوی د ملت پر کلتور او خپلواکۍ غوره اغېزې ښندلې وې او په ځانګړې توګه له تګ راتګ، رېل پټلۍ او پرمختللې ټیکنالوژۍ سره تړلي وو، او یو خالص زراعتي هېواد په ټپه درېدو ته نژدې و.
څلورم ایوان (وېروونکی ایوان)
مهیب ایوان یا وېروونکی ایوان یاهم څلورم ایون چي په شپاړسمه زیږدیزه پېړي کي دروسیې تزاري واکمن وو په ۱۵۳۰ز کال کي داګسټ میاشتي پر۲۵نېټه پيدا اود۱۵۸۴ز کال دمارچ پر۲۸ نېټه مړسوی دی.
دایوان واکمني
ایون د دریو کلونوپه عمر دروسیې شهزاده ونومول سو. روسان نوموړي ته دګروزني (Grozny) بې رحمه لقب ورکوي ځکه ایوان ترواکمن وروسته چي په ۱۵۴۷ز کال کي یې د۱۷ کلونو په عمر لاسته راوړه دروسي یوله بې رحمه واکمنانو څخه وګڼل سو. څرنګه چي ایوان عیسايي وو له همدې کبله به یې ځان ته دختیځي رومي واکمني ځایناستی وایه (ختیځه رومي واکمني په ۱۴۵۳ز کال دمسلمانانو عثماني ټولواکمني خلافت له منځه یووړه).
ترواک لاسته راوړلو وروسته ایوان غوښتل چي روسیه دمغولو له واکمنی څخه ازاده کړي اودهمدې لپاره یې دهغوی سره جګړه پيل کړې. دغه جګړې که څه هم چي دایوان هیله په پوره توګه سرته ونه رسول خو داستراخان اوقازان مهم ښارونه دروسانو لاسته ورغله او ایوان خپل ځان خلکوته قوي څرګند کړ. دمغولو په ماتي سره ایوان فکرکاوه چي روسیه په لویدیځ اوشمال کي هم پراخه کړي اودهمدې لپاره یې سایبیریا اولویدیځ ته یرغلونه پيل کړه خوپه لویدیځ کي دکریمیا واکمني چي دمسلمانانو په لاس کي وه ایوان ته یې سخته ماته ورکړه اونوموړي یې مخکی تګ ته پرېنښاوه ځکه له هغوی سره دعثماني خلافت مرسته اوملاتړ ورسره وو.
دایوان ظلمونه او وحشت
ایوان پخپله واکمني کي دروسيې زرګونه کسان ووژل اودخپلو ګټولپاره یې هغه روسي قوي مشران هم په نښه کړه چي دده په فکر ګواښ یې ورته درلود. په دې ترڅ کي ایوان نژدې ۱۲۰۰۰ قومي مشران ترور کړه اودهغوی ځمکي یې لاندي کړې. دایوان دغه عادت په اصل کي له ځوانۍ څخه ورپاته وو اوهغه وخت یې دانسانانو سربېره دحیواناتو له ازارولوڅخه هم خوند اخیست. یوځل یې دکوم شخص ژبه له دې کبله پرې کړه چي دده یې خبره نه وه خوښه اوبل ځل یې خپل کوچنئ زوی لمړې له غاړي ونیوی او وروسته یې په چاقو وواژه چی په دې توګه نوموړی دخپل زوی قاتل وګرځېدی. ایوان دخپلو مخالفینو اوخلکو ځورلو لپاره دپولیسو یوه ډله رامنځ ته کړه اوهرهغه څوک چي شکمن به وو په ډېرسخت مرګ یې واژه چي دغه مرګونه اوشکنجې عبارت وې له ترمرګه پوري وهل، په خلکوکي میخونه ټک وهل، په اوبوکي ننه ایستل، په لرګیوباندي تړل اوبیا سوځول اوداسي نوروڅخه .......
ایوان به دخلکو پرمرګ او ازارولو باندي ځانګړ خوند اخیست اوکله کله به یې امروکړ چي مجرمین دده په وړاندي ووژل سي ترڅودئ یې له کریږو او ناروڅخه خوند واخلي. ددغه وحشتونو سربېره ایوان په فحشاکي هم ډېرغرق وو اولوی شمېر روسی نجوني یې هم خپله اوهم دخپلو ظالمو چارواکو اوپولیسو دهوس ښکار کړه، ترټولو بیامشهوره داوه چي نوموړي به دعزت داره خلکو مېرمني ترې بېولې اوبیابه یې له هغوی سره وحشیانه اعمال ترسره کول.
دایوان مرګ
ایوان په ۱۵۸۴ز کال کي مړ سو، ویل کیږي چي نوموړي دمرګ پروخت باندي له یوځایي عبادت ځای څخه کوم دیني کس راوغوښت اوله هغه څخه یې هیله وکړه چي دده دګناهونوپه اړه دعاګاني ورته وکړي.
سرچیني
دنړۍ تاریخي سل شیطانان ۳۰، ۳۱ او۳۲مخونه
https://abadgar-q.com/wiki/Ivan_the_Terrible
لویدیځتوب
لویدیځتوب (Westernization) همدارنګه اروپايي توب یا لویدیځ پالنه هغه بهیر دی چې له مخې یې ټولنې د صنعت، ټکنالوژي، ساینس، زده کړو، سیاست، اقتصاد، ژوندانه سبک، قانون، معیارونو، دودونو او رواجونو، ارزښتونو، ذهنیت، درک، غذايي رژیم، لباس، ژبې، لیک دود ډول، مذهب او فلسفې په برخو کې د لویدیځ کلتور تر اغېز لاندې راغلې دي او هغه یې منلی. د استعمار پر مهال په هغو کې تر ډېره د عیسویت پراختیا شامله وه.
لویدیځتوب د وروستیو څو پېړیو پر مهال په ټوله نړۍ کې په مخ پر زیاتېدونکي ډول اغېز درلود، په دې ډول چې آن یو شمېر لویدیځو مفکرینو هغه له معاصر سازۍ سره معادل باله هغه موضوع چې تر ډېره د بحثونو لامل ګرځېدلې.
د لویدیځتوب ریښه لرغوني یونان ته اړوندېږي. وروسته بیا د روم سترواکۍ د لویدیځتوب لومړنيو بهیرونو ته مخ کړه، خو له دې امله چې په کلکه سره د یونان تر اغېز لاندې و د یوناني لرغونې ټولنې د اصولو او ارزښتونو پر بنسټ یې نوی کلتور رامنځته کړ. رومیان له داسې کلتور سره را څرګند شول چې د اروپا لپاره یې نوی بنسټ رامنځته کړ او د یوناني – رومي ټولنې پر بنسټ یې د نوي لویدیځ هویت له مخې وده وکړه.
په پام وړ توګه له لویدیځ توب اغېزمن هېوادونه
هغه هېوادونه او سیمې چې په پام وړ توګه د لویدیځتوب تر اغېز لاندې راغلي:
پوجا بيدي
لومړنی ژوند
پوجا بیدي له فرحان ابراهیم فرنیچر والا سره واده وکړ، چې د ګجراتي خوجه نسل پارسي دی ، چې هغې په ۱۹۹۰ کال کې ولیدل. هغه دوه ماشومان لري، یوه لور عالیه فرنیچر والا په 1997 کې زیږیدلې او یو زوی عمر فرنیچر والا په 2000 کې زیږیدلی. په 2003 کې، بیدي او فرحان طلاق ورکړ.
د 2019 په فبروري کې، بیدي د مانیک تاخیدار سره کوژده وکړه. د هغه لور، عالیه، د 2020 په جنوري کې د کامیډي ډرامه فلم جواني جان یم سره د بالیووډ پیل وکړ، چې سیف علي خان او تبو هم پکې لوبیږي.
د 2020 په می کې ، د کوویډ - 19 وبا په جریان کې ، هغې له ممبۍ څخه ګوا ته سفر وکړ ، په ګوا کې د هغې کور په خوندي زون کې و پداسې حال کې چې هغې د ممبۍ ترټولو اغیزمنې سیمې څخه سفر کاوه ، د ټولنیزو رسنیو په وینا ، مګر یو ګډوډي وه. . هغه د ګوا اوسیدونکي په ادعا سره د ګوا خلک نور هم په غوسه کړل.
د رونالډ ريګان د وژنې/ترور هڅه
د متحده ایالاتو ولسمشر رونالډ ريګان د ۱۹۸۱ کال د مارچ په ۳۰مه کله چې د واشنګټن په هېلټون کې تر خپلې ویناوالۍ وروسته له خپل ګړندي موټر سره واشنګټن ډی سي ته راستنېده د جان هېنکلي جونیر له خوا په مرمۍ وويشتل او ټپي شو. هېنکلي باوري و چې دا برید به اداکاره جوډي فاسټر اغېزمنه کړي چې هغه یې پر وړاندې اروتومیک ځور/جنون درلود.
ریګان د اوږده ميل لرونکي.۲۲ ټوپک په مرمۍ سره په شدید ډول ټپي شو چې د ولسمشرۍ له ګړندي موټر څخه ووته او د نوموړي تر چپ بغل لاندې ولګېده، پوښتۍ يې ماته، سږۍ يې سوری او د شدیدې داخلي وينې بهېدنې/خون‌رېزۍ لامل شو. هغه همدا چې د جورج واشنګټن پوهنتون روغتون ته دننه شو مړینې ته نږدې و، خو په بېړنۍ خونه کې تثبیت کړای شو، وروسته د بېړنۍ اکتشافي جراحۍ په واسطه عملیات کړای شو. هغه ورغېده او د اپرېل په یوولسمه له روغتون څخه رخصت شو. د اساسي قانون د ۲۵ تعدیل پر بنست د ۴مې او ۵مې برخې اړوند (چې د ولسمشرۍ مرستیال دې د ولسمشر دندې پر غاړه واخلي) هېڅ رسمي یادونه ونه‌شوه، که څه هم د بهرنیو چارو وزیر الکساندر هېګ یادونه وکړه چې هغه په سپینه ماڼۍ کې تر هغه «هر څه کنترولوي» چې د ولسمشرۍ لومړی مرستیال جورج اېچ ډبلیو بوش د تګزاس له فوت ورث څخه واشنګټن ته راستون شي.
د سپينې ماڼۍ ویاند جېمز براډي، د پټو خدمتونو مامور مک کارتي او د ډي سي پولیسو افسر توماس دلاهانتي هم ټپیان شول. درې واړه ژوندي پاتې شول، خو براډي مغزي زیان لیدلی و او د تل لپاره له کار کولو څخه پاتې شو. په ۲۰۱۴ کال کې د هغه مړینه یوه وژنه وبلل شوه ځکه په پای کې د هغه د ټپي کېدو له امله وه.
هېنکلي د لېونتوب له امله د ولسمشر د وژنې په تور کې بې‌ګنا ثابت شو. هغه د سېنت الېزابیت په نوم د واشنګټن ډي سي په یو رواني روغتیايي مرکز کې بندي پاتې شو. د ۲۰۱۵ کال په جنوري کې فېدرال قاضیانو د طبي تشخیصوونکو له‌خوا د وژنې په توګه د هغه د مړينې له طبقه‌بندۍ سره سره اعلان وکړ چې هېنکلي د براډي پر مړینه نه تورنوي. هېنکلي د ۲۰۱۶ کال د سېپټمبر په ۱۰مه د سازماني رواني درملنې له پالنې څخه ازاد شو.
د هېنکلي انګېزه
جان هېکلي جونیر پر اېروتومانیا (یو ډول اروايي ګډوډي ده، تر ډېره هغه مهال رامنځته کېږي چې اخته کس ځان د ټولنیز موقف له نظره د خپل سیال په پرتله ښکته یا متوسط حس کړي، ژباړن) اخته و او د برید لپاره د هغه انګېزه د وخت د کوچنۍ اداکارې جوډي فاسټر سره د وسواس له امله وه. د ۱۹۷۰ لسیزې په وروستیو کې په داسې حال کې چې په هالیووډ کې یې ژوند کاوه، لږ تر لږه ۱۵ځله يې د ټاکسي چلوونکي فلم وکاته، یاد فلم ظاهراً په شدید ډول د ټراویس بېکل له اصلي شخصیت/کرېکټر سره چې د لوبغاړي رابرت ډي نېرو له‌خوا نندارې ته وړاندې شوی و شدید ورته‌والی درلود. فاسټر په کیسه کې د بېکل په رول کې د یوې کاسیرې/فاحشې ماشومې د ژغورلو هڅه کوي. د فلم په پای کې بېکل هڅه کوي چې د متحده ایالاتو یو سناتور چې ولسمشرۍ ته د نوماندۍ په حال کې دی، ترور کړي. هېنکلي د راتلونکو کلونو په بهیر کې په ټول هېواد کې فاسټر وڅارله تر هغه وروسته یې په یېل پوهنتون کې یو د لیکوالۍ کورس ته نوم‌لیکنه وکړه چې د پيپل/خلک په مجله کې يې ولوستل چې نوموړې په ۱۹۸۰ کال کې هلته زده‌کړیاله وه. هغه د ۱۹۸۰ کال په وروستیو کې هغې ته ګڼ شمېر یادښتونه او لیکونه ولیکل. هغه دوه‌ځله له نوموړې سره اړیکه ونیوه خو کله چې هغې ورسره کومه لېوالتیا ونه‌ښوده، هغه تسلیم نه شو.
هېنکلي باوري و که چېرې په یوه ملي څېره بدل شي نو له فاسټر سره به برابري وکړی شي. هغه پرېکړه وکړه چې د بېکل پېښې/تقلید وکړي او د ولسمشر جیمي کاټر څارل یې پيل کړل. هغه په دې حیران شو چې ولسمشر ته نږدې کېدل څومره اسانه و- هغه په یوه پېښه کې یوازې څو ګامه له هغه څخه شاته وـ خو د ۱۹۸۰ کال په اکتوبر کې د ناشوېل په نړیوال هوايي ډګر کې ونیول شو او د ناقانونه ناريه وسلې د لرلو په جرم جریمه شو. کارتر هلته خپل کمپاین ودراوه، خوFBI  (د فېدرال څېړنو اداره، ژباړن) دا نیونه له ولسمشر سره ونه تړله او پټ ماموریت ته يې خبر ونه‌کړ. د هغه مور او پلار د يوې مودې لپاره د اروا‌پوه تر درملنې لاندې د هغه پالنه وکړه. هېنکلي خپل پام رونالد ريګان ته واړوه او خپل مور او پلار ته يې وويل چې د هغه ټاکنه به د هېواد لپاره ښه وي. هغه د ۱۹۸۱ کال د مارچ په لومړیو کې درې یا څلور نور یادښتونه فاسټر ته ولېږل. فاسټر دا یادښتونه د یېل پوهنتون رییس ته ورکړل او هغه د یېل د پولیسو ادارې ته وسپارل، هغوی د هېنکلي د موندلو په لټه و خو بریالي نه شول.
د وژنې/ترور هڅه
د ۱۹۸۱ کال د مارچ په ۲۱مه نوي ولسمشر ریګان (چې د ۱۹۸۱ کال د جنوري په ۲۰مه يې خپل کار د ولسمشر په توګه پيل کړ) او د هغه مېرمنې نانسي په واشنګټن ډي سي کې د فورډ له تیاتر څخه د مالي مرستو د راټولولو په موخه ليدنه وکړه. ريګان وويل،"ما د هغه دريځ پر سر د ولسمشرۍ صندوق ته وکتل چېرته چې ابراهام لینکلن په هغه شپه ناست و او ډزې پرې وشوې، ما د کنجکاوۍ احساس وکړ... ما فکر وکړ د دغې ټولو پټو خوندي خدمتونو سره چې اوس يې په واک کې لرو، په احتمالي توګه دا لا هم د هغه کس لپاره ممکنه وه چې پر ولسمشر يې د ډزو کولو لپاره هغه ته د نږدې کېدو کافي اراده درلوده."
د واشنګټن په هېلټون هوټل کې د نوماندۍ وينا
هېنکلي د مارچ په ۲۸مه د بس په واسطه واشنګټن ډي سي ته دننه شو او پارک سېنټرال هوټل کې مېشت شو. هغه په لومړیو کې هوډ درلود د فاسټر د پام راجلبولو لپاره په نیوهېون کې یوې بلې هڅې ته دوام ورکړي. هغه د ریګان برنامې ته چې په واشنګټن سټار کې خپره شوې وه متوجه شو او پرېکړه يې وکړه چې اوس يې وخت دی. هېنکلي په دې پوهېده چې ښايي د ترور په بهیر کې ووژل شي، هغه د ولسمشر د وژلو تر اقدام دوه ساعته مخکې فاسټر ته یو لیک ولیکه خو هغې ته يې ونه‌لېږه. هغه په دې لیک کې وویل هيله‌من دی چې هغه به دخپلې کړنې له لوی‌والي څخه اغېزمنه کړي او «که چېرې وکولی شم ستا زړه ترلاسه کړم او خپل پاتې عمر ستا تر څنګ تېر کړم، د ريګان د وژلو نظریه به په یوه ثانیه کې پرېږدم.»
ریګان د مارچ په ۳۰مه د واشنګټن په هېلټون کې د غرمې ډوډۍ د برابرولو پر مهال د AFL–CIO (د امریکا د کار فېدراسیون او صنعتي سازمانونو کنګره، ژباړن) پر استازو نیوکه وکړه. پټ ماموریت له هوټل سره ښه بلد و او د ۱۹۷۰یمې لسیزې له لومړیو راهیسې يې له ۱۰۰ کرته څخه زیات د ولسمشر د کتنې لپاره ارزولی و. هېلټون د محصور او خوندي ځای په توګه په واشنګټن ډي سي کې تر تولو خوندي ځای و چې د پرېزېډېنټ واک په نوم یادیده او په ۱۹۶۳ کال کې د جان اېف کېنډ له‌خوا جوړ شو. ریګان تر غرمې وروسته نږدې ۱:۴۵ بجې له یوې تنګې لارې څخه ساختمان ته دننه شو او د خبرې رسنیو او د خلکو ګڼه‌ګوڼې ته يې لاس وښوراوه. پټ ماموریت له هغه څخه غوښتنه کړې وه چې د ځينې پېښو لپاره د مرمۍ ضد واسکټ واغوندي، خو ریګان د ویناوالۍ لپاره د مرمۍ ضد واسکټ وانه‌غوست ځکه  په لومړنۍ عامه وینا کې د هغه د ګړندي موټر او هوټل تر منځ تر ټولو نږدې فاصله ۳۰ فوټه (۹ متره) وه او اژانس په هغه ورځ د استازو لپاره د مرمۍ ضد واسکټ ته اړتیا نه لرله. هېچا هم د هېنکلي غیر عادي چلند ونه لید، هغو شاهدانو چې نوموړی «بې هوښه» او «مضطرب» یاد کړ، په ظاهري توګه یې هېنکلي له هغه کس سره اشتباه کړ چې پټ ماموریت يې تر څار لاندې درلود.
برج الرايه 2
برج الرايه 2 کويت په ښار  کويت شهر کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 60 منزلونه دي او ددې لوړوالی  300 ميټر (984 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2009 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
اصف خان
طزط
پدما لکشمي
پدما لکشمي په انګليسيPadma Lakshm یوه هندي فلمي اداکاره ده.
سرچينې
<references group="" responsive="1">
وېشنيزه:1970 زېږېدنې وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:هندي تلوېزيون وېشنيزه:هندي ميډيا وېشنيزه:هندي فلمونه وېشنيزه:باليووډ سينما
اډوارډ کولیس
اډوارډ کولس د ۱۷۸۶ ز کال د دسمبر له ۱۵مې د ۱۸۶۸ ز کال د جولای تر ۷مې ژوند کړی دی. نوموړی د امریکا و، بزګري او سیاست یې کاوه او په ۱۸۲۲ــ ۱۸۲۶ کلونو کې د ایلینوس دویم والي و. کولس د ورجینا له یوې زړې کورنۍ څخه و، کله چې ځوان و، نو د ولسمشرانو توماس جیفرسن او جیمز مونرو همکار و او همدارنګه له ۱۸۱۰ ز کال نه تر ۱۸۱۵ پورې د ولسمشر جیمز میډیسن منشي و.
بلوغ دوره کې، کولس د غلامۍ ضد مدافع وکیل و او ددې ژوند په اوږدو کې په میراث کې کښت او غلامان په لاس ورغلل؛ خو په اخر کې د خپلو غلامانو د ازادولو لپاره د ویرجینیا ایلینوس سیمې ته ولاړ. ​​۱۸۱۹ ز کال و، چې نوموړي ۱۹ غلامان ازاد کړل او دوی یې د ځمکې خاوندان کړل. نوموړی په الینوس کې دوه ځله د سیاسي کمپاینونو مشر شو، څو په نوي دولت کې ددې مخه ونیسي، چې غلامي قانوني نه شي. کولس له جیفرسن او میډیسن دواړو سره په تماس کې و او د غلامۍ د ختمولو د ملاتړ او د غلامانو د ازادولو  مشوره یې وکړه. کله چې په فلاډیلفیا پنسلوانیا کې د نوموړي ​​وروستي کلونه وو، نو دا مرسته یې وکړه، چې د ولسمشرانو د جمهوري غوښتونکو نظریاتو په اړه د پخوانیو تاریخ پوهانو نظرونه جوړ کړي.
لومړنی ژوند او زدکړه
د کولس د زېږېدنې نېټه د ۱۷۸۶ ز کال د دسمبر ۱۵مه ده او د زېږېدنې ځای یې اینیسکورتي و. اینیسکورتي د مرکزي ویرجینیا په البمارل کاونټي کې یوه کرونده وه او د هارډویر سیند او د جیمز سیند یوه برخه ده. نوموړی د جان کولس ( ۱۷۴۵ــ۱۸۰۸) او ربیکا ټکر (۱۷۵۰ــ۱۸۲۶) تر ټولو کوچنی نارینه ماشوم و، چې دې دواړو لس نور ماشومان هم لرل. مشهور وکیل ویلسن کیري نیکولاس او ښاغلی (شاید ریو) وایټ د ځوان کولس لومړني ښوونکي وو، دوی په ډایر سټور کې ژوند کاوه. کولیس د ویرجینیا د هیمپډن سیډني په کالج کې و او یو څه وخت وروسته د ویرجینیا په ویلیامسبرګ کې د ویلیم او مریی کالج ته بدل شوی و.
د ویلیم او ماري په وخت کې د روښانتیا ایډیالوژیو پر کولس ډېر اغېز کړی و، چې دغې ایډیالوژۍ ورته د ار ټي ریورډ جیمز میډین (د ویرجینیا د ډیوسیس لومړی ایپسکوپل بشپ او د کالج رییس) له خوا تدریس شوې وې. ښوونکي او ملا وايي، چې له اخلاقي اړخه غلامي بې دفاع ده؛ خو له واضح لاره ورته پیدا نه شي، نو بیا یوه ستونزه ده. د ځوان کولس تصمیم دا و، چې نه به غلام کېږي او چېرته چې غلامي منل شوې وي، په هغه ځای کې به ونه اوسېږي. په هر حال نوموړي ته دا نظرونه له خپل پلاره ورپاتې وو، د هغه د پلار ناروغي (او د هغه مشر ورور) ددې لامل شوه، چې کولس د ۱۸۰۷ ز کال په دوبي کې خپلې رسمي زده کړې پای ته ورسوي، ځکه چې د هغه د وروستي وصیت د لیکلو په وخت کې به یې پلار د غلامانو لپاره د نورو ملکیتونو ځای ونیسي. کله چې په ویرجینیا کې غلامان قانوني شول، په نورفولک کې د هغه لیسانس تره ټریوس او جان ټکر غلامان ازاد کړل او د کولس پلار جان یادونه وکړه، چې ځینې غلامان چې د ټراویس (یو دینداره میتودیسټ) له خوا خوشې شوي او اوس له ډېرې لوږې سره مخ دي. که چپ پاتې شي، نو دا یقیني کوي چې کولس به د غلامانو میراث لاسته راوړي، په دې ډول نوموړي ته دا فرصت برابروي، چې غلامان ازاد کړي.
کورنۍ
د کولس نیکه والټر کولس نومېده او په ایرلینډ کې یې د ګمرک افسري کوله، د کولس کورنۍ د ویرجینیا له لومړنیو کورنیو څخه وه نیکه یې ریچمنډ ویرجینیا ته ولاړ او د سوداګرۍ له لارې یې ځان نېکمرغه کړ. د نوموړي نیکه جان نومېده او د هغو غوښتونکو له ډلې و، چې غوښتنه یې وکړه ریچمنډ دې د نوي ښار په توګه وپېژندل شي. نوموړي د کوکر سوداګر اسحاق وینسټن له کوچنۍ لور سره واده وکړ او له دې لارې یې کورنۍ سوداګري او ټولنیزې اړیکې پراخې کړې. د اډوارډ کولس پلار جان یا دویم جان و، چې انیسکارتي یې د ښکار له کمپ نه په ګټور فارم بدل کړ او ټولنیز بریالیتوب او کورنۍ سوداګري پسې نوره هم وغځوله.
کله چې د دوی د ادارې وخت و، د اډوارډ مشر ورور اسحاق ای کولس هم له توماس جیفرسن او هم له جیمز میډیسن سره د خصوصي سکرتریت دنده پر مخ وړې وه. توماس جیفرسن په مونټیسیلو کې کرونده لرله، چې په البمرل کاونټي کې نږدې وه. پردې سربېره د جیمز میډیسن مېرمن ډولي پیین ټوډ میډیسن نومېده او د کولس د تره لور وه، کولس د دوی له مونټپیلیر کروندې سره نږدې مېلمه شو. جیمز منرو د ګرین ماونټین په بله خوا کې د ایش لان - هایلینډ د کروندې(تر هغه چې په ۱۸۲۵ ز کال کې د مالي ستونزو له امله وپلورل شو) خاوند و، چې ۲۴ کاله ترې برخمن و. ځوان کولس ته یې وړاندیز وکړ، چې د هغه له کتابتون نه ګټه واخلي، په هر حال کله چې په لوډون کاونټي کې وو، نو د اوک هیل په کښت کې یې د مونرو د وخت له وېشلو راهیسې له دې کورنۍ سره اړیکې کمې وې.
په سپینه ماڼۍ کې خدمت
کله چې جیمز میډیسن ولسمشر شو، څو میاشتې وروسته یې کولس ته بلنه ورکړه، چې د هغه خصوصي سکرتر شي. د هغه ورور اسحاق دا او همدارنګه د کوریر نازک چارې (په ځانګړې توګه په هغو ورځو کې چې له فرانسې سره د ۱۸۱۲ ز کال جګړې ته رسېدلي) پرمخ وړلې. په هر حال اسحاق کولس ښايي په نامناسب ډول د خپل پخوانی نظامي مسلک خوبونه لیدلي وي، د مریلینډ استازی راجر نیلسن یې وواهه، کله چې د پېښې په اړه د کانګرس مهم راپور ورکړل شو، له دې وروسته د ۱۸۰۹ ز کال د دسمبر په ۲۹مه  دې اړ شو، چې استعفا وړاندې کړي. ګاونډی جیمز مونرو ( به ډېر ژر د دولت سکرتر شي) اډوارډ کولس ته قناعت ور کړ، چې د سکرتریت مقام قبول کړي، سره له دې چې کولس وقفه‌يي ناروغي لرله، بیا یې هم د ۱۸۱۰ ز کال د جنوري نه د ۱۸۱۵  ز کال تر مارچ پورې دنده ترسره کړه.
کله چې کولس د ولسمشر منشي شو، نو دې دورې د نوموړي د غلامانو د ازادولو پلانونه وځنډول. په هر حال کولس له میډیسن یعنې هغه چا سره ښې اړیکې جوړې کړې، چې هغه به زیاتره وخت په «بشپړ اخلاص» خبرې کولې او د ولسمشر تلپاتې ستاینه یې کوله. په داسې حال کې چې د میډیسن سکرتر کولس له توماس جیفرسن سره  شخصي لیکنې شروع کړې او په لیکنو کې به یې د غلامۍ د مسلې په اړه یو بل ته معلومات ورکول لکه په اړه یې چې لاندې بحث شوی دی. کولس د میډیسن مرستیال شو او په دې ډول یې سیاسي تجربه ترلاسه کړه، لومړني سفیر و، چې ګانګرس ته یې د هغه د لومړي سفیر په توګه دنده ترسره کړه او د ۱۶۲ کارمندانو د اجرایوي څانګې د ملاتړ ډېره برخه یې مدیریت کړه. دا چې کولس نوې دندې هم ترسره کړې، یوه یې دا وه، چې د ملي ارشیف لپاره یې د ولسمشر رسمي مکتوبونه په لاس کاپي کړل.
کولس په ۱۸۱۱ کال کې شمال ختیځو ایالتونو ته سفر وکړ او له جان اډمز سره یې ولیدل. کولس له بنیامین رش سره په ګډه کار وکړ، چې د اډمز او توماس جیفرسن ترمنځ تاوتریخوالی کم او اړیکې یې ورغوي. کولس هم په فلاډلفیا کې له ډاکټر فزیک نه درملنه کوله، له نورو سره یې کافي وخت تېر کړ او همدارنګه یې له نیکولاس بیډل سره اوږده ملګرتیا پیل کړه، چې د بانکدار او د غلامۍ ضد مدافع وکیل په توګه جنجالي شو. څرنګه چې د ۱۸۱۲ ز کال جګړه ختمه شوه، کولس دوامداره ناروغي لرله او له همدې امله یې د ۱۸۱۵ ز کال په فبروري کې استعفا ورکړه.
کولس په جون کې بېرته روغ شو، سمدستي له ۴۰ کلن ملټو غلام او روزونکي رالف کرفورډ سره یوځای شو، د ځمکې په لټه کې شو او د شمال لوېدیځ سیمې ته یې سفر وکړ. کولس ځان ته کور او غلامانو ته ځای اخیستلای شو او وده یې ورکولای شوه، نوموړي تر اوسه هم ددې غلامانو د ازادولو وړاندیز کړی. کولس ولسمشر میډیسن او خپلوانو ته د لیکونو د لیکلو له لارې په اوهایو کې د ځمکې له لوړو نرخونو خپګان څرګند کړی و، لوېدیځې انډیانا ( چې د الینوس سیمه شوه) ته له سفر وروسته یې د بې ځایه شویو، د املاکو د رښتینو محتکرینو او متقلبو سوداګرانو په اړه خبر ورکړ. مخکې له دې چې په سینټ لویس کې د خپل سفر لپاره په یخه کښتۍ کې له مسیسپي سیند نه نیو اورلینز ته سفر وکړي، کولس د میسوري په سیمه کې د پانګې اچونې لپاره یو څه ځمکه وپېرله او کولس بالاخره  له دې ځایه د ویرجینیا په لور روان شو.