cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
لييت
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:0em; padding-right:12px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float; margin:em" align="left" لييت : Leet یا ايليت eleet : eleet (په لیټ ژبه کې: l337, 3l337 یا l33t, 3l33t)، چې د لیټ سپیک په نوم هم یادیږي، یو الفبا ده چې د انګلیسي لیکلو لپاره کارول کیږي، په ځانګړې توګه په انټرنیټ کې. په دې الفبا کې، مختلف سکي حروف د لاتیني تورو بدلولو لپاره کارول کیږي. دا اصطلاح د اشراف له کلمې څخه اخیستل شوې او يو ځانګړې ډول سمبولیکه ليکنه بيانوي.
سرچينې
وېشنيزه:انټرنېټي اصطلاحات
يوکوهاما لينډمارک ټاور
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
اروپايي شورا (CoE)
اروپايي شورا (په انګلیسي: Council of Europe، CoE ؛ په فرانسوي: Conseil de l'Europe، CdE) نړیوال سازمان دی چې له دویمې نړیوالې جګړې وروسته په اروپا کې له بشري حقونو، دیموکراسي او د قانون له حاکمیت څخه په ملاتړ تاسیس شو. دغه بنسټ په ۱۹۴۹ کال کې تاسیس شو چې د نږدې ۶۷۵ میلیونه تنو په نفوس ۲۴ غړي هېوادونه لري او کلنۍ بودیجه یې شاوخوا ۵۰۰ میلیون یورو ته رسېږي.
دغه بنسټ له اروپايي اتحادیې جلا دی، په داسې حال کې چې ځینې مهال له هغو سره په غلطۍ یو ډول کارول کېږي، تر ډېره هم له دې امله چې اروپايي اتحادیې په ۱۹۵۵ زکال کې د اروپايي شورا لپاره جوړ شوی اروپايي بیرغ او همدانګه اروپايي سرود منلی دی. په اروپايي اتحادیه کې هېڅ داسې غړی هېواد شتون نه لري چې وړاندې اروپايي شورا ته اړوند نه وي پاتې شوی. اروپايي شورا د ملګرو ملتونو رسمي څارونکی بنسټ دی.
اروپايي شورا د یو نړیوال سازمان په توګه نه شي کولای قوانین وضع کړي، خو دا وړتیا لري چې د غړو هېوادونو ترمنځ د ترلاسه شوې نړیوالې انتخابي هوکړې اړوند فشار راولي. د اروپايي شورا تر ټولو ډېر پېژندل شوی بنسټ د بشري حقونو اروپايي محکمه ده چې د بشري حقونو په برخه کې د اروپايي کنوانسیون پر بنسټ فعالیت کوي.
د دغې شورا قانوني اداري بنسټونه د وزیرانو کمېټه چې د غړو هېوادونو د بهرنیو چارو له وزیرانو جوړېږي او د اروپايي شورا پارلماني اجلاس ((PACE دی چې د غړو هېوادونو د ملي پارلمانونو د غړو څخه جوړېږي. د بشري حقونو کمېشنري اروپايي شورا ته اړوند بنسټ دی چې موخه یې په غړو هېوادونو کې بشري حقونو ته د درناوي په برخه کې د عامه پوهاوي رامنځته کول دي. عمومي منشي د دغه بنسټ د منشيانو د کمېټې مشري پر غاړه لري. د اروپايي شورا په نورو بنسټونو کې د درملو د کیفیت اړوند اروپايي اداره ((EDQM او د اروپا سمعي او بصري رصد خانه شاملېږي.
د اروپايي شورا مرکز او همدارنګه د بشري حقونو محکمه یې د فرانسې په ستراسبورګ کې موقعیت لري. انګلیسي او فرانسوي یې دوې اصلي ژبې دي. د وزیرانو شورا، پارلماني اجلاس او د اروپايي شورا کانګرس په ځینو مواردو کې له جرمني او ایټالوي ژبو هم کار اخلي.
بنسټ اېښودنه
په ۱۹۲۹ زکال کې د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر آریستی بریا په خپله وینا کې د داسې یوه بنسټ آیډیا مطرح کړه څو اروپايي هېوادونه په یوه «فدرال اتحادیه» کې راغونډ کړي او وشي کولای د هغو مشترکې ستونزې حل کړي. خو دا د بریتانیا د جګړې د دورې مشر وینسټون چرچیل و چې د لومړي ځل لپاره یې د ۱۹۴۳ زکال د مارچ په ۲۱ مه په داسې حال کې چې دویمه نړیواله جګړه روانه وه په بي بي سي راډیو کې یې په ښکاره ډول د «اروپايي شورا» د جوړېدو وړاندیز وکړ. د هغه په خپله خبره «د جګړې تر پایه غبار ته وګورۍ» او په یوه ړنګه لویه وچه کې بیرته رغونې او د سولې ټینګېدو ته فکر وکړۍ. دې ته په پام چې اروپا د دواړو نړیوالو جګړو بنسټ ځای و، د هغه په خبره چې دغه ډول جوړښت به «یوه حیرانونکې چاره» وي. نوموړي بیاځلي د ۱۹۴۶ زکال د سپټمبر په ۱۹ مه په زوریخ پوهنتون کې په همدغه موضوع وغږېد او د دغې موضوع اړوند یې لا له پخوا څخه پام وړ خپلو هڅو ته نغوته وکړ، په داسې حال کې چې په ټوله لویه وچه کې ګڼ شمېر سیاستوالو چې ډیرو یې د اروپايي خوځښت غړیتوب درلود د دغه ډول شورا جوړولو هڅه کوله. یو شمېر یې دغه ډول شورا داسې تضمین باله چې کولای یې شو په دغه لویه وچه کې د بیاځلي وحشت مخه ونیسي، یو شمېر نورو بیا «هغه د دیموکراسیو خونه» بلله چې د مشترکو ارزښتونو پر بنسټ رامنځته او ختیځ بلاک ته د اړوندو دیکتاتوري حکومتونو پر وړاندې ودرېږي. یو شمېر نورو بیا هغه «د اروپا د متحده ایالاتو» رامنځته کېدل وبلل هغه انګازه لرونکی عبارت چې په ۱۹۴۶ زکال کې چرچیل په زوریخ کې واورېد.
په ۱۹۴۸ زکال کې د راتلونکې اروپايي شورا په جوړښت باندې په اروپايي کانګرس کې چې د هالنډ په لاهه کې جوړ شوی او سلګونو سیاستوالو، دولتي استازو او د مدني ټولنې غړو په کې ونډه لرله بحثونه وشول. دوه سیالو فکري مکتبونو شتون درلود: یو اړخ د دولت د استازو په ګډون د یو کلاسیک نړیوال بنسټ غوښتنه لرله، په داسې حال کې چې نورو د پارلمان په لرلو سیاسي جوړښت غوره باله. دغه دواړه لیدلوري بالاخره د وزیرانو د کمېټې (چې دولتي استازو په کې برخه لرله) او مشورتي شورا (چې پارلماني غړي په کې شامل و) په جوړېدو سره ترکیب شول او په دې سره دغه دواړه د اروپايي شورا په اساسنامه کې هم راوړل شول. د دولتونو او پارلمانونو ترمنځ له دغه جوړښت څخه وروسته د اروپايي ټولنو، ناټو او د اروپا د امنیت او همکاریو سازمان د جوړښت لپاره ګټنه وشوه.
د اروپايي شورا د جوړېدو پرېکړه د ۱۹۴۹ زکال د مۍ په ۵ مه د لندن د هوکړې په لاسلیک کېدو وشوه چې له مخې یې د دغه بنسټ اساسي ارزښتونه چې د دغې شورا چارې یې له مخې تنظیم کېدلې دیموکراسي، بشري حقونه او د قانون واکمني وټاکل شول. دغه هوکړه په لندن کې د لسو هېوادونو؛ بلجیم، ډنمارک، فرانسې، ایرلنډ، ایټالیا، لوکزامبورګ، هالنډ، ناروې، سویډن او بریتانیا له خوا لاسلیک شوه په داسې حال کې چې ترکیه او یونان هم درې میاشتې وروسته ورسره مل شول. د ۱۹۴۹ زکال د اګست په ۱۰ مه د مشورتي شورا ۱۰۰ تنه غړي چې د غړو ۱۲ هېوادونو پارلمانونو ته اړوند و په ستراسبورګ کې راغونډ شول چې له اتلسو زیاتې ناستې یې وکړې او له یو میاشتې ډېر وخت یې ونیو. هغو د دغې لویې وچې د بېرته یو موټي کولو او بیارغونې اړوند چې لا په جګړه کې ښکېل او د ختیځ او لویدیځ ترمنځ له نوي درځ سره مخ وه بحثونه وکړل، دوی د هر وګړي د لومړنیو بشري حقونو څخه د ملاتړ په موخه د فراملي محکمې مفهوم مطرح کړ او په دې برخه کې یې لومړني ګامونه اوچت کړل؛ هغه چې بالاخره د اروپايي اتحادیې د جوړېدو لامل وګرځېدل.
د مریخ اکتشاف
مریخ سیاره له لیرې څخه د فضایي بېړۍ په مرسته څېړل شوې ده. هغه څېړونکي وسایل چې د شلمې پېړۍ له وروستیو راهیسې له ځمکې څخه لېږل شوي دي، د مریخ د منظومې په اړه یې پوهه ډېره زیاته کړې ده چې دا پوهه تر ډېره په مریخ کې د اوسېدو پر وړتیا او جیولوژۍ متمرکزه ده. د سیارو تر منځ د سفرونو انجنیري پېچلې ده او د مریخ په اکتشاف یا سپړنه کې د پاتې راتلو کچه لوړه ده، په ځانګړي ډول لومړنۍ هڅې تر ډېره ناکامې وې. کابو شپېته سلنه مریخ ته تلونکې فضايي بېړۍ د خپل ماموریت تر پای ته رسولو وړاندې ناکامې شوې دي او ځینې هم د مشاهداتو یا کتنو تر پیل وړاندې پاتې راغلې دي. ځینې ماموریتونه د تمې خلاف بریالي شوي دي، د بېلګې په توګه د مریخ دوه اکتشافي وسایل «سپېرېټ» او «اپورچېنېټي» یادولی شو چې کلونه کلونه یې تر خپلو مشخصاتو لوړ کارونه وکړل.
اوسنی حالت
د ۲۰۲۱ کال له مې میاشتې راهیسې درې مریخ څېړونکي وسایل د مریخ پر سطحه موجود دي چې په دې کې «کیوریاسيټي» او «پرسویرنس» دواړه د امریکا متحدو ایالتونو د فضايي ادارې یا ناسا له‌خوا اداره کېږي او «ژورانګ» چې د «ټیان‌ون ۱» ماموریت برخه دی، د چین د ملي فضايي ادارې (CNSA) له‌خوا اداره کېږي. اته مدار ګرځېدونکي وسایل د دغې سیارې د څېړنې په حال کې دي: «مارس اوډیسي»، «مارس اکسپرس»، «مارس ریاکنسنس اوربیټر»، «د مریخ مداري ماموریت»، «ماون»، «ټرېس ګس اوربیټر»، «هوپ مارس ماموریت» او «ټیان‌ون-۱» مدار ګرځېدونکې وسیله چې دې ټولو د مریخ په اړه ګڼ معلومات وړاندې کړي دي. د «اېن‌سایټ» په نامه روباټیک څېړونکی د مریخ داخلي ژوروالی څېړي. د «پرسویرنس» څېړونکې وسیلې په مرسته د راټولو شویو بېلګو د راوړلو لپاره د بېلګو د راوړلو بېلابېل ماموریتونه پلان شوي دي. یو دغه ډول ماموریت د مریخ د سپوږمۍ «فوبوس» (فوبوس-ګرنټ) لپاره و چې په ۲۰۱۱ کال کې د پیلېدو پر مهال ناکام شو. په ټولیز ډول دا مهال ۱۳ څېړونکي وسایل د مریخ پر څېړنه لګیا دي چې په دې کې یو «انجنیوټي» هیلیکوپټر دی چې د «پرسویرنس» وسیلې د څېړنې لپاره ځایونه پلټي.
پخواني او اوسني ماموریتونه
له ۱۹۶۰ کال راهیسې د شوروي فضايي پروګرام مریخ ته یو شمېر څېړونکي وسایل لېږلي دي چې د «Mars 1962B» فضايي بېړۍ په ګډون لومړنۍ الوتنې په کې شاملېږي. مریخ ته لومړنۍ بریالۍ الوتنه د ۱۹۶۵ کال د جولای میاشتې په ۱۴مه – ۱۵مه نېټه د ناسا ادارې د «مارینر ۴» فضايي بېړۍ په مرسته وشوه. د ۱۹۷۱ کال د نومبر میاشتې په ۱۴مه نېټه «مارینر ۹» لومړنۍ فضا څېړونکې وسیله وه چې د یوې بلې سیارې پر شاوخوا وڅرخېده او د مریخ په مدار کې ځای پرځای شوه. د ټکنالوژۍ په پرمختګ سره د څېړونکو وسایلو په مرسته د راوړل شوې ډېټا کچه په پام وړ ډول ډېره شوې ده.
لومړني دوه څېړونکي وسایل چې د مریخ پر سطحه ولګېدل، د شوروي دوه څېړونکي وسایل وو چې «مارس ۲» د ۱۹۷۱ کال د نومبر میاشتې په ۲۷مه نېټه او «مارس ۳» د همدغه کال د ډسمبر میاشتې په دویمه نېټه ناسته وکړه. په دې کې «مارس ۲» د ناستې پر مهال پاتې راغی او «مارس ۳» بیا تر لومړنۍ ارامې ناستې شل ثانیې وروسته ناکام شو. «مارس ۶» د کېناستو پر مهال پاتې راغله، خو په ۱۹۷۴ کال کې یې څه ناڅه اتومسفیري ډېټا راوړه. په ۱۹۷۵ کال کې د ناسا ادارې په «وایکېنګ پروګرام» کې دوه مدار ګرځېدونکي شامل وو چې هر یوه یې یوه یوه کېناستونکې وسیله لرله او په ۱۹۷۶ کال کې یې په بریالیتوب سره ناسته وکړه. «وایکېنګ ۱» شپږ کاله او «وایکېنګ ۲» بیا درې کاله فعاله وه. د وایکېنګ کېناستونکو وسیلو د مریخ د منظرو لومړني عکسونه واخیستل.
مریخ د فضايي اکتشاف د یوې ستونزمنې موخې په توګه مشهور دی. تر ۲۰۱۹ کال پورې د ۵۵ ماموریتونو له ډلې یوازې ۲۵ ماموریتونه یا په پله وینا یوازې ۴۵.۵ سلنه ماموریتونه بریالي شوي دي او درې نور ماموریتونه څه ناڅه بریالي او ناکام وو. له دې سره سره، له ۲۰۰۱ کال راهیسې د ۱۶ ماموریتونو په ډله کې ۱۲ بریالي وو او ۸ نور یې لا هم روان دي یا جریان لري.
د انساني ماموریتونو وړاندیزونه
د اوسنیو راکټونو د ټکنالوژۍ له پیل راهیسې د مریخ انساني سپړنه یوه هیله ده؛ «رابرټ ګډارډ» وايي چې مریخ ته د رسېدو نظریې د فضايي الوت د فزیک او انجنیرۍ په برخو کې د څېړنو الهام را وباښه. د فضايي څېړنو د تاریخ په اوږدو کې په مریخ کې د انساني اکتشافاتو لپاره ځينې وړاندیزونه شوي دي؛ دا مهال ګڼ داسې فعال پلانونه او پروګرامونه شته چې په راتلونکو لسو تر دېرشو کلونو کې انسانان مریخ ته ورسوي، دا پروګرامونه په خصوصي او دولتي دواړو کچو موجود دي چې ځینې یې لاندې یاد شوي دي.
ناسا
انساني سپړنې د متحدو ایالتونو له‌خوا د فضايي اکتشاف په هغه لیدلوري کې د یوې اوږدمهالې موخې په توګه پېژندل شوې دي چې په ۲۰۰۴ کال کې د متحدو ایالتونو ولسمشر «جروج ډبلیو بوش» اعلان کړ. د «اوریون» په نامه پلان شوې فضايي بېړۍ به تر ۲۰۲۰ کال پورې د ځمکې سپوږمۍ ته د یوه انساني اکتشاف د لېږلو لپاره وکارول شي چې دا به مریخ ته د سفر لپاره د پرمختګ یوه زینه وي. د ۲۰۰۷ کال د سپټمبر میاشتې په ۲۸مه نېټه د ناسا اجرایوي رئیس «مایکل ګریفین» وویل چې ناسا په پام کې لري تر ۲۰۳۷ کال پورې مریخ ته انسان واستوي.
د ۲۰۱۴ کال د ډسمبر میاشتې په دویمه نېټه د ناسا د پرمختللي انساني اکتشافي سیستم او عملیاتو د برخې مدیر «جیسون کروسان» او د پروګرامونو مرستیال مدیر «جېمز رویتنر» مریخ ته د ارزانه ماموریت د ډیزاین یا طراحۍ لپاره د بويېنګ شرکت د ملاتړ خبر ورکړ چې په دې کې به د تشعشعاتو په مقابل کې خوندیتوب، د لېږد رالېږد پر مهال د مصرفي توکو بیا تأمینول او یوه داسې کېناستونکې وسیله شامله وي چې بېرته راګرځېدای شي. رویتنر وویل چې که کافي بودیجه موجوده وي، د ۲۰۳۰مې لسیزې په لومړیو کلونو کې د دغه وړاندیز شوي ماموریت وړاندوېینه کېږي.
د ۲۰۱۵ کال د اکتوبر میاشتې په ۸مه نېټه ناسا ادارې د مریخ د لاندې کولو او انساني اکتشاف لپاره خپل رسمي پلان خپور کړ. دغه پلان یې «مریخ ته سفر» نومولی دی چې په درېیو جلا جلا پړاوونو کې به پلی شي.
سپېس‌اېکس
د سپېس‌اېکس خصوصي شرکت اوږدومهالې موخه دا ده چې د مریخ د لاندې کولو لپاره دغې سیارې ته معمولې الوتنې وکړي. دا شرکت د همدې لپاره د «سټارشیپ» په نامه د یوې فضايي بېړۍ پر جوړولو لګیا دی، دا فضايي بېړۍ مریخ او نورو اسماني اجرامو ته خدمه لېږدولی شي. سپېس‌اېکس په ۲۰۱۷ کال کې وویل چې غواړي تر ۲۰۲۲ کال پورې مریخ ته دوې بې‌خدمې سټارشيپ بېړۍ واستوي، ورپسې دوې بې‌خدمې الوتنې او بیا په ۲۰۲۴ کال کې دوه خدمه‌لرونکي پروازونه وکړي. په پلان کې ده چې سټارشيپ فضايي بېړۍ به لږ تر لږه ۱۰۰ ټنه بار ولري. دا فضايي بېړۍ په داسې ډول ډیزاین شوې ده چې د مریخ له تأسیساتو څخه د تولید شویو سون‌توکو په مرسته هوا او محرکه قوه کمه کړي. د ۲۰۲۱ کال له نیمايي را وروسته د سټارشیپ فضايي بېړۍ د جوړولو پروګرام د سټارشیپ د لومړنیو بېلګو ګڼ بریالي ازمېښتونه کړي دي.
ژان پیاژه
پیاژه د ماشومانو زده کړو ته ډېر ارزښت ورکاوه. هغه په ۱۹۳۴ز کال کې د نړیوالې زده کړې د ادارې د رئیس په توګه اعلان وکړ، چې «یوازې زده کړې دي، چې کولای شي زموږ ټولنه له احتمالي وېش، چې ښایي تاوتریخوالي وي یا په تدریجي ډول وي، وژغوري». د هغه د ماشوم د ودې نظریه په تعلیمي خپرونو کې تر خدمت مخکې مطالعه کېږي.
د ارنسټ فون ګلاسرسفلډ په وینا، پیاژه «د پوهاوي د جوړښتي تیورۍ لوی مخکښ» و. له دې سره د هغه ایډیاوې تر ۱۹۶۰مې لسیزې پورې په پراخه کچه دود نه شوې. وروسته دغه چاره په ارواپوهنه کې د ودې د مطالعې یوه فرعي څانګه شوه. د ۲۰مې پېړۍ په پای کې پیاژه تر بي اف سکینر وروسته تر ټولو نامتو ارواپوه شو او هغه مهال په دویم مقام کې راغی.
شخصي ژوند
پیاژه په ۱۸۹۶ز کال کې په نوشاتل، د سویس په فرانسوي ژبې سیمه کې زېږېدلی دی. هغه د آرتور پیاژه (سویسي)، په نوشاتل پوهنتون کې د منځینو پېړیو د ادبیاتو ښوونکی او د ربکا جکسون(فرانسوۍ) مشر زوی و. ربکا جکسون د فرانسوي فولادو د کارخانې د مالکینو له لوړې کورنۍ نه وه، د هغې انګلیسي توکم د هغې نیکه جیمز جکسون ته رسېږي، چې په لانکشایر کې د فولادو جوړونکی و. پیاژه لا ماشوم و، چې له ژوند پوهنې او طبیعي نړۍ سره یې علاقه لرله. د هغه لومړۍ علاقه له ژوپېژندنې سره وه، چې په ۱۵کلنۍ کې یې د تنپوستو په اړه څو مقالې ولیکلې او هغه یې په خپل وخت کې ډېر شهرت ته ورساوه.
الیکزانډر باین (مخترع)
د ژوند لومړي کلونه
باین د سکاټلینډ په «کایتنیس» کې واټین ته نیږدې په «هاوسټري» کې زیږدلی و. هغه د ۱۸۱۰ز کال د اکتوبر په يوويشتمه نیټه زیږیدلی و. د هغه پلار یو بزګر و. نوموړي د مارګیرټ په نوم یوه غبرګونې خور درلوده او په ټوله کې هغه شپږ خوندې او شپږ ورونه درلودل. باین په ښوونځي کې ښه ونه ځلېد او له همدې امله یې د سکاټلینډ په «ویک» کې د یو ساعت جوړونکي څخه روزنه تر لاسه کړه.
ژان پیاژه
شخصي ژوند
هغه د خپلې مذهبي روزنې د پلار په ډېر اصرار سره د فلسفې او منطق په برخو کې د معرفت پېژندنې له مطالعې سره علاقه پیدا کړه. هغه په نوشاتل پوهنتون کې زده کړې وکړې او د لنډې مودې لپاره یې په زوریخ پوهنتون کې هم زده کړې وکړې. په دغې مودې کې هغه د فلسفې دوه مقالې خپرې کړې، چې د هغه د تفکر لار ښکاروي، خو وروسته یې د ځوان فکر په توګه رد کړه. رواني شننې سره یې علاقه درلوده او هغه مهال د ارواپوهنې برخه د ودې په حال کې وه؛ نو کولای شو چې علاقه یې له دغې دورې سره وتړو.
الیکزانډر باین (مخترع)
د ژوند لومړي کلونه
باین د ساعت جوړولو هنر زده کړ او بیا لومړی د سکاټلینډ ایډینبرګ ته ولاړ. وروسته د ۱۸۳۷ز کال کې لندن ته ولاړ، چیرته چې هغه په «کلرکنویل» کې د ماهر کارګر په توګه کار تر لاسه کړ. هغه د بریښنا په اړه د خپلې پوهې د لا پراختیا په موخه د پولی تخنیک انسټیټیوټ او «اډیلیډ ګالري» کې درسونه تکرار کړل. وروسته يې بیا په ایډنبرګ کې د هانوور پر سړک د خپل کارځای جوړ کړ.
بریښنایی ساعتونه او د اورګاډي تیلیګراف
په ۱۸۴۰ز کال کې، د هغه د اختراع د مخته وړلو لپاره د پیسو څخه ناهيلي باین د میکانیکس مجلې مدیر ته خپلې مالي ستونزې بیان کړې چې هغه «سر چارلیس ویټسټون» ته ورپېژانده. باین ویټسټون ته خپل نمونې وښودې، له چا څخه چې کله د هغه د اند په اړه وپوښتل شول، وويل چې هغه باید د دغه نظریو د پرمختګ په اړه نور زیات فکر ونه کړي، ځکه چې دغه نظریې کوم راتلونکی نه لري. درې میاشتې وروسته «ویټسټون» رویال ټولنې ته یو برېښنايي ساعت وښود او دعوه یې کوله چې دا د هغه خپله اختراع وه. که څه هم، باین لا دمخه د ۱۸۴۰ز کال په اکتوبر کې د دې لپاره د حق امتياز غوښتنه کړې وه او د لومړي بریښنایی ساعت اختراع او امتياز حق د ثبت په توګه یې د امتياز شمېره ۸۷۸۳ ترلاسه کړی وه. ویټسټون د باین د حق امتياز د مخنيوي هڅه وکړه، خو ناکام شو. کله چې ویټسټون د بریښنایی ټیلیګراف شرکت رامنځته کولو لپاره د پارلمان قانون تنظیم کړ، د اعيانو مجلس «باین» د شواهدو لپاره راوباله او بالاخره یې شرکت دې ته اړ کړ چې باین ته ۱۰۰۰۰ پونډه ورکړي او هغه ته یې د مدیر په توګه دنده ورکړه چې د ویټسټون د استعفا لامل وګرځېده.
انادير
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" انادیر (ښارګی) Ана́дырь  یو ښار دی چې د روسیې د لرې ختيځ فدرالي ولسوالۍ په چکوتکا خپلواک اګرک کې موقعيت لري او د ياد ايالت اداري مرکز هم دی.
الیکزانډر باین (مخترع)
بریښنایی ساعتونه او د اورګاډي تیلیګراف
د باین بله اختراع د تیلیګرافي ساعتونو لپاره وه. دا تیلیګرافي ساعتونه د ۱۸۳۷ز او ۱۸۴۰ز کلونو تر منځ پرمختللي او جوړ شوي وو. دا تیلیګرافي ساعتونه په ۱۸۴۰ز کال کې عملي استعمال ته وړاندې شول او د امتياز غوښتنه یې وکړه. د اممتياز حق د تر لاسه کولو نیټه يې د ۱۸۲۱ز د جنورۍ مياشتې يوولسمه وه او د «جان باروایس» چې د کرونومیټر (د وخت اندازه کوونکی) جوړونکی، او الیکزانډر باین ميخانيک په نومونو وه. دا د هغه مرکزي بریښنایی ساعت تشریح کوي، کوم چې يوه عقربه کاروي چې د بریښنایی مقناطیسی ټکانونو په مټ ښورېږي چې د نړۍ په بیلابیلو نقطو کې د بریښنایی ساعتونو په سیسټم کې نورو ټیلیګرافی ساعتونو ته هم لیږل شوي وو. دغه ماهر ساعت په واشنګتن ډي سي کې د سمیتسونین انسټیټیوټ کې یا د انګلستان په لندن کې د شاهي ګرینویچ رصدخانه کې موقعیت لري. په دې ټکانونو سره دا مرکزي ساعت د دې لامل ګرځي چې په سیسټم کې نور ټول ساعتونه یوځای په همغږي توګه سره لکه د یو ساعت په څیر وګرځي.
ژان پیاژه
شخصي ژوند
پیاژه د جینوا او پاریس په پوهنتونونو کې تر تدریس وروسته په ۱۹۶۴ز کال کې په دوو کنفرانسو کې د ارشد سلاکار په توګه؛ کرنل پوهنتون (د مارچ له ۱۱مې نه تر ۱۳مې) او د کلیفورنیا برکلي پوهنتون (د مارچ له ۱۶مې تر ۱۸مې) ته وبلل شو. کنفرانسونو د ادراکي مطالعاتو پر اړیکو او د درسي برنامو د پراختیا په اړه بحثونه وکړل او هڅه یې وکړه چې د ماشوم د ادراک د ودې په اړه د وروستیو څېړنو مفاهیم په درسي برنامو(نصاب) کې شامل کړي.
الیکزانډر باین (مخترع)
بریښنایی ساعتونه او د اورګاډي تیلیګراف
باین وروسته د ۱۸۴۳ز کال په حق امتيازاتو کې دې ته وده ورکړه، په دې کې د "ځمکې بیټرۍ" څخه د اړتیا وړ بریښنا ترلاسه کولو وړاندیز شامل و، کوم چې د زنک او مسو له تختو جوړ و چې په ځمکه کې د يو گز (۰.۹ متر) په واټن  په وچ شوي لندبل کې ښخ شوي وو. هغه په خپله لمر دې ته برابر کړ چې خپل ټیلګرافی ساعتونه د ګرینویچ له معياري وخت سره برابر کړي. په نصف النهار لیکه کې د شیشې یوه قوي عدسه او د هغې شاته د تودوخې بریښنایی ستنه نصب شوې وه چې بریښنایی بیټرۍ یې جوړه کړې وه. عدسه په داسې شکل سره ځای پر ځای شوې وه چې څومره ژر چې لمر د ځای پر نصف النهار لیکه کږیده د هغې وړانګې داسې جوړې شوې وې چې د بریښنایی بیټرۍ په پای په قوي توګه وغورځي، کوم چې وروسته د بریښنایی کرنټ محرک تولیداوه. دغه محرک بیا وروسته په سيستم کې ټولو ساعتونو ته لیږل کیده او هغوی ټول یې په سملاسي ډول د صحیح ګرینویچ معياري وخت ته برابرول.
ژان پیاژه
شخصي ژوند
پیاژه په ۱۹۷۹ز کال کې د ټولنیزو او سیاسي علومو په برخه کې د بالزان جایزه ترلاسه کړه. هغه په ۱۹۸۰ز کال کې ومړ او لکه څنګه یې چې وصیت کړی و، له خپلې کورنۍ سره یې په بې نښې قبر کې، چې په Cimetière des Rois (د پاچایانو هدیره) کې و، په جینوا کې خاورو ته وسپارل شو.
الیکزانډر باین (مخترع)
بریښنایی ساعتونه او د اورګاډي تیلیګراف
د ۱۸۴۱ز کال په دیسمبر کې، باین له دويم بريدمن تاماس رايټ ار اين سره يو ځای، د بریښنا په کارولو سره د اورګاډي پټلۍ د اورګاډو مديريت کې د مرستې لپاره د يوې طريقې حق امتياز وړاندې کړ. په دې کې تر ټولو مهم ځای کړای شوی اند د ستنې د تيليګراف بدلون په اړوند د هغه طرحه وه چې له دې مکې د «امپير، ويټسټون» او نورو له خوا جوړه شوې وه: د بریښنایی مقناطیس تر اغیز لاندې د محرکې مقناطیسي ستنې له خوا د سیګنالونو رامنځته کولو پرځای، هغه یې د یو ثابت مقناطیس د ستنو تر منځ د حرکت وړ کړۍ په ځنډولو سره جوړ کړ. یو ورته مفهوم د «سر ویلیم تامسن» د سیفون په ثبت کې هم روښانه شوی. باین همدارنګه وړاندیز وکړ چې د کړۍ د ثبت پیغامونه د دوی په چاپ کولو سره جوړ کړي، دا هغه اند و چې نوموړي له دې وورسته نورو نمونو کې وده ورکړه. د باین ټیلیګراف د لومړي ځل لپاره د ایډینبرګ او ګلاسګو د اورګاډي په پټليو کې د ۱۸۴۵ز کال د دیسمبر په مياشت کې استعمال شو، کومه چې په ۱۸۴۲ز کال کې پرانيستل شوې وه. د ۱۸۴۶ز کال د جنوری په میاشت کې هغه د سټاکټون او ډارلینګټون د اورګاډي پټلۍ مدیران قانع کړل چې د هغه تیلیګراف د سیلډون تونل د شمال او سويل تر منځ نصب کړي. دغه وسایل د ۱۸۶۵ز کال تر سپتمبر پورې کارول کیدل.
ژان پیاژه
پیاژه مخکې له اراواپوهنې
پیاژه مخکې تر دې چې ارواپوه شي، د فلسفي او طبیعي تاریخ په برخه کې یې روزنه ولیده. هغه په ۱۹۱۸ز کال کې په نوشاتل پوهنتون کې د ډوکټورا سند اخیستی. بیا یې په زوریخ (۱۹۱۸ز-۱۹۱۹ز) او پاریس (۱۹۱۹ز-۱۹۲۱ز) پوهنتونونو کې مافوق ډوکټورا زده کړې وکړې. هغه په ۱۹۱۹ز کال کې د ټیوډور سایمون له خوا وګومارل شو، ترڅو له فرانسوي ماشومانو نه په ګټې اخیستنې سره د هوښ د ازمایښت معیارونه سټنډرډ کړي. هغه ټیوریسټ چې نن یې موږ پېژنو، هغه مهال راڅرګند شو، چې په ۱۹۲۲ز کال کې جینوا ته لاړ، ترڅو د روسو د څېړنو د موسسې د مدیر اډوارډ کلاپارداس لپاره کار وکړي.
الیکزانډر باین (مخترع)
بریښنایی ساعتونه او د اورګاډي تیلیګراف
د ۱۸۴۶ز کال د ديسمبر په دوسمه نیټه، باین چې هغه مهال يې په اډینبورګ کې ژوند کاوه، د کیمیاوي ټیلګراف د اختراع حق واخیست. هغه لیدلي و چې مورس او نور ټیلګرافونه د دوی د خوځنده برخو د میخانیکي ځنډ له امله په نسبي ډول سست وو او پوهېدلی  و چې د سیګنال جریان د امونیم نایټریټ او پوټاشیم فیروکینایډ په مخلوط کې په ډوب شوي کاغذي تختې په غورځېدو سره د لوستلو وړ نښو جوړولو لپاره کارېدای شي، له کوم څخه چې د جريان په تېرېدو سره د شنه رنګ يوه نښه وي. پر کاغذ د نښو جوړولو چټکتيا دومره تېزه وه چې د لاس اشاره له هغې سره برابره نه وه او له همدې امله باین د سوري لرونکي کاغذ تړانګې په کارولو سره د اتوماتیک سیګنال کولو طریقه رامنځته کړه. دغه مفهوم وروسته د ویټسټون له خوا په خپل اتوماتیک لیږدونکي کې کارول شوی و. د باین کیمیاوي ټیلګراف د پاریس او «لیل» ترمنځ و ازمایل شو، او په دوه پنځوس ثانیو کې یې د ۲۸۲ تورو سرعت ترلاسه کړ، د مورس ټیلګراف کې یو لوی پرمختګ و، کوم چې یواځې په یوه دقیقه کې شاوخوا څلوېښت توري ورکولای شول. د دې مفکورې پراختیا وروسته وښودله چې دا په یوه دقیقه کې د ۱۰۰۰ کلمو کار کولو وړتیا لري.
ژان پیاژه
نظریه
پیاژه خپل ځان د یو جنیټکي معرفت پېژندونکي په توګه معرفي کړ، چې د زده کړې له کیفي پراختیا سره علاقه لري. هغه د ادراکي جوړښتونو وده د بیولوژیکي مقرراتو د توپیر په توګه وبلله. کله چې په لومړي ځل د هغه ټوله نظریه وپېژندل شوه؛ نو دغه نظریه په خپل ذات کې یوه جوړښتي او د پوهاوي پر بنسټ وه، دا د هغه مهال د ټولنې د روانپوهنې لپاره یو غوره او حیرانوونکی تحول و.
انادير
انځورونه
وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې وېشنيزه:پښتو وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:روسي ښارونه وېشنيزه:د روسيې وېشنيزه:د روسي فدرالي ولسوالۍ وېشنيزه:د روسيې او بلاروس اړيکې وېشنيزه:د روسيې هېوادنی وېش وېشنيزه:د روسيې وختونه وېشنيزه:د روسيې ښارونه
ژان پیاژه
د څېړنې مېتود
پیاژه غوښتل، چې د څېړنې په مېتود کې یو انقلاب رامنځته کړي. که څه هم هغه له خپلو ملګرو سره څېړنه پیل کړه او په دودیز مېتود سره یې معلومات راټولول، خو په بشپړ ډول له خپلو پایلو راضي نه و او غوښتل یې چې د څېړنې له نوي مېتود نه ګټه واخلي او د معلوماتو یو ترکیب چې په کې طبیعي مشاهده، د هوښ ازمایښت او دماغي درملنه چې د څېړنې د لږ لارښود بڼه لري او باوري تجربوي پایلې تولیدوي؛ نو غوښتل یې چې دا ډول مېتودونو ته دوام ورکړي. کله چې پیاژه د څېړنې نوو مېتودونو ته پراختیا ورکړه؛ نو د ماشوم د ژبې او فکر په اړه یې یو کتاب ولیکه او موخه یې د داسې مېتودونو ګډون و، چې د خپلې مطالعې لپاره هغه پایلې وګوري، چې د ماشومانو له موقعیتونو نه راوتلي او بیا دغو پایلو ته رسېدلي دي. د مشاهدې اصلي ایډیا دا وه، چې ماشومان څنګه ځانګړو موقعیتونو ته عکس العمل ښيي او له خپل استدلال سره هغه بیانوي، ترڅو د هغوی د افکارو بهیر وازمایي. (مایر،۲۰۰۵)
زده کړې
د ۱۹۷۰ او ۱۹۸۰ لسیزو په لړ کې، د پیاژه آثارو اروپایي او امریکایي زده کړې متحولې کړې دي، چې له دغې ډلې نظریه او عمل وو، چې د ماشوم محورۍ لامل شو. برینګویر له ژان پیاژه سره په مرکه کې وایي: د زیاترو وګړو لپاره زده کړې د دې لپاره دي، چې ماشوم د هغې ټولنې د لوړ سن له عادي وګړي سره ورته والی ولري، خو زما او د هېچا لپاره زده کړې، د پنځګر د جوړولو په معنا دي...د مخترعینو او نوښتګرو د جوړولو لپاره، نه د مطابقت غوښتونکو لپاره.
د هغه د ادراکي ودې نظریه ښايي د ماشومانو د لومړنیو ټولګیو په لړ کې د یوې وسیلې په توګه تدریس شي. د پیاژه په وینا، ماشومان په درسي ټولګیو کې د تعامل له امله ښه وده کوي.
هڅونه
که مزدور شوې، حوصله به زده کړې. که غریب شوې، خلک به وپېژنې. که ناروغ شوې، د روغ صحت قدر به وپیژنې. که دوکه دې وخوړه، هوښیار به شې. که ولوېدې، د پورته کېدو احساس به درته پیدا شي. که مسؤل شوې، د پلار قدر به درمالوم شي. که خلکو پرېښودې، اخر به د ځانته پاتې کېدو هنر تر لاسه کړې. که سخت کار ته دې مخه شوه، زړه به دې غټ شي. که بې وسه او ناتوانه شوې، خپل خالق به درپه یاد شي. لنډه دا چې د ژوند هره نادوده او ناخواله مونږ ته ضرور یو څه په لاس راکوي. نو مه غمجن کېږئ او مه ناهیلي کېږئ. په هر حالت کې سخت کار وکړئ او په ذهن مو د خفګان ګرد مه پرېږدئ. لرې نه ده چې یو وخت به هر څه چې تاسې یې غواړئ ستاسې ژوند ته راشي.!!
سلیم یاووز
دسلطان سلیم لمړنئ ژوند
په ۱۵۱۰زکال کي سلیم دخپلي مور تروفات وروسته له وروڼوسره دواک پرسره جګړه پيل کړه اودغي جګړې تر۱۵۱۲زکال پوري دوام وکړ څوچي په اخرکي سلیم دعثماني فوځ (ینګ چري) په مرسته وتوانېدی ترڅوپلار له سلطنت څخه لیري اوخپله چاري په لاس کي واخلي. تردغه پیښي لږ ورځي وروسته سلطان بایزیدهم وفات سو.
دسلیم واکمني
داروپايي دولتونوڅخه چي سلیم څنګه بېغمه سو سمدستي یې خپل مخ اناطولي اود ایران صفوي واکمني ته واړاوه ځکه دایران صفوي واکمن شاه اسماعیل داوخت په اسلامي نړۍ کي دعثماني خلافت لپاره لوی ګواښ وو اوسلیم ددې لپاره چی دغه ګواښ له منځه یوسي لمړئ یې په اناطولي کي زرګونه شیعه ګان اودصفوي دولت پلویان ووژل اوترهغه وروسته یې دشاه اسماعیل سره دجګړې لپاره چمتووالی پيل کړ.
دایران واکمن شاه اسماعیل چي کله دسلطان سلیم له چمتووالي څخه خبرسو هغه هم خپل قزلباش لښکر تیارکړ اوپه ۱۵۱۲زکال دچالدران پرمیدان د دواړو واکمنیوترمنځ خونړي جګړه وسوه چي په پایله کي یې شاه اسماعیل ډېره سخته ماته وخوړه اوعثماني ترکان بریالي سوه چي دایران تبریزښار ونیسي، ورپسې په همدې کلونوسلطان سلیم پاته ختیځ ولایتونه هم لاندي کړه اودشمالي کردستان ټوله سیمه یې په عثماني خلافت پوري وتړل.
دچالدران ترجګړې وروسته سلطان سلیم خپل مخ دمصر په لوري واړاوه اودهغه ځای له مملوک واکمن سره جګړې ته مټي راونغښتلې. دغه واکمني چي په اسلامي نړۍ کي ترایوبیانو وروسته منځ ته راغلې وه په لمړي سرکي یې له عثمانی خلافت سره ښې اړیکي درلودې خوپه وروسته کي کله چي یې دعثمانیانوسره پریوشمېر موضوعاتو شخړه راغله نوخبره ترجګړې ورسېدل اوسلطان سلیم په ۱۵۱۶ز کال کي دشام په مرج دابق سیمه کي مملوک فوځ تریرغل لاندی ونیوی چی په پایله کي یې مملوکانو ماته وخوړه اوعثمانیان وتوانېدل ترڅوشام فتحه کړي. په دغه جګړه کي دمملوک سلطنت واکمن قانصوه غوري هم ووژل اوسلطان سلیم هغه په ډېرعزت سره خاوروته وسپاره.
دقانصوه غوري ترخاورلو سپارلو وروسته سلطان سلیم مخ دمصرپه لوري ولاړی اوڅومیاشتي وروسته یې په ۱۵۱۷ز کال کي مملوکانوته دویم ځل ماته ورکړه چي په دې سره پاته مملوک سلطنت هم سقوط اودمصر اوشام سربېره حجاز هم دعثماني ترکانولاسونو ته ولوېدی.
دحجاز په لاسته راوړلو سره سلطان سلیم ځان داسلامي نړۍ خلیفه ونوماوه اوپه مصرکي چي کوم عباسي خلیفه دمملوکانو ترواک لاندي اوسېدی له هغه څخه یې په رسمي ډول دخلافت چاري عثماني کورنۍ ته ولېږدولې.
دسلیم وفات
دمملوک سلطنت تر پرځولو وروسته سلطان سلیم غوښتل ترڅودعثماني خلافت سمندري ځواک قوي کړي اوبیرته دخپلو پلرونو اونیکه ګانو په څېر داروپا فتوحاتوته لاس واچوي خوداهیله یې ځکه پوره نسول چي نوموړی دیو ناروغی له کبله د۱۵۲۰زکال دسپتمبر پر۲۲نېټه وفات سو.
دسلیم اولادونه
سلطان سلیم دوې مېرمني درلودې چي یوه یې حفصه سلطان او دویمه یې عایشه خاتون نومېدل، اولادونه یې خدیجه سلطانه، شاه سلطان، بیخان سلطان، حفصه سلطان،خانم سلطان، قمرشاه سلطان فاطمه سلطان، ارخان، صالح، کورکوت، موسی اوسلیمان قانوني وه اوهمدغه اخري زوی یې دپلار ترمرګ وروسته دعثماني خلافت واک ته ورسېدی.
سرچینې
http://www.theottomans.org/english/family/selim1.asp
د عدالت نمونه
يو ځل د اهل فارس يو هيات مدينې ته راغی.. په مدينه کي وګرځيدل کومه ماڼی يي ونه مونده. پوښتنه وکړه چې ستاسو باچا چيرته دي ؟ خلکو ورته وويل: مونږ خو پاچاه نلرو! زمونږ مشري امير کوي! وفد پوښتنه وکړه هغه چرته دي؟ خلکو وويل: معلومات نلرو خو د بيت المال يو څو وښان بي درکه شوي د لټون لپاره خپله ورپسې ګرځۍ ، وفد وويل : ستاسو په ګمان به کوم لوري ته تللی وي؟ خلکو ورته وويل غالب ګمان چي هغه لوري ته! وفد هغه لوري ته روان شو او پوښتنې يي کولي بالاخره چا ورته وویل چي امير المومنين هغه خوړ کي دي. وفد خوړ ته ورسېد ګوري چې يو سړي پرته له باډيګاډانو او عسکرو يواځې د خوړ يوه سوري کي د شګو دپاسه ويده دي او خپله کوڼټي يي له سر لاندي يښي... نو د وفد مشر خپله مشهوره جمله وويله! اي عمره تا عدالت کړي نو ځکه پرته له ويري خوب کوي.. او زمونږ باچاهانو ظلم کړي ځکه په محلونو خوب نلري.... نو ورونو کله چي حاکم له باډيګاډانو سره له خلکو پټ شو پوه شه چې عدالت يي ندي کړي
سرچينې
استاد عبدالحميد جليل
ابوجهل
سرچينې
وېشنيزه:اسلام وېشنيزه:عرب وېشنيزه:مشرکان
قريش
قريش د عربستان يوه مشهوره او باعزته قبيله او د هغه هر فرد يا اشخاص. بنو قريظه يا قريظه د مکې له مهمو قبيلو څخه وه. خاتم الانبیاء حضرت محمد (صلی الله علیه وسلم) د همدې قبیلې له بنو هاشم سره تعلق درلود. د رسول صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم وسلم نیکه د قیس بن کلاب اولاده د قریشو په نوم یادیږي. له هغه وخته چې قیس بن کلاب عربان په یوه مرکز کې راټول کړل، نو دوی ته قریش ویل کیده، ځکه چې په عربی کې د قریش معنی راټولوونکی او قصی د عربو راټولوونکی و. د تاریخ الطبري په وینا، قصی ابن کلاب لومړنی کس دی چې قریش بلل کېده. عبدالملک بن مروان وايي چې له قیس بن کلاب نه مخکې قریش نه و. د حضرت اسمعیل علیه السلام په نسل کې یو کس نضر بن کنانه وو، د هغه اولاد قریش بلل کیږي، ځکه د قریش معنی په یوه ځای کې راټولیدل دي، له همدې امله یې لقب قریش شو. که څه هم د بني کنانه د دې لقب نور لاملونه هم شته، خو صاحب قاموس همدې دليل ته لومړيتوب ورکړی دی. په حکيم تري ابن مردويه وغيره کې له ام هاني څخه يو حديث شته چې يوه برخه يې دا ده چې رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايلي دي چې د قريشو ډېر عزت په دې کې دی چې الله تعالی يو ځانګړی سورت نازل کړ. ال یالف په خپل حق کې داسې یو حدیث نازل کړی چې بل هیڅ پکې نه دی ذکر شوی. په دې سورت کې قريشو ته په دې ډول عزت ورکړل شوى دى.
څانګې
حتی د حضرت محمد صلی الله علیه وسلم له پیدایښت نه مخکې هم د قریشو کورنۍ د عربو په ټولو قبیلو کې ځانګړی امتیاز درلود. قريشو د کعبې ساتونکي وو، چې د ټول عربستان مذهبي مرکز و او د مکې دولت هم په دوی پورې اړه درلود. د قريشو لويې څانګې په لاندې ډول وې:
له دې پرته نورې څانګې هم شته.
مسؤلیتونه
د مکې معظمې ټول مسؤولیتونه په همدې څانګو وېشل شوي وو.
1. سادات، د کعبې د ساتنې او خدمت په معنی دی، د کعبې ساتونکی د کعبې کیلي درلوده او هغه به یې خلک لیدل. دا مقام د بني هاشم په کورنۍ کې و او د پېغمبراکرم (ص) د پيدايښت په وخت کې يې نيکه عبدالمطلب پر دې مقام ټاکل شوى و.
2. سقیه یعنی د اوبو برابرول په مکه مکرمه کی د اوبو کمبود وو او د حج په موسم کی د زرګونو حاجیانو د راغونډیدو له امله د اوبو ځانګړی بندوبست شوی وو. پخوا به د کعبې په صحن کې د څرمن ټانکونه جوړېدل او د شاوخوا له چينو به يې اوبه ډکولې. دا حكم تر چاه زمزم پورې دوام وكړ. د سقايې خدمت په بني هاشم پورې اړه درلود.
3. رفاده حاجيانو د قريشو ټولو کورنيو د کعبې د مېلمه پالنې لپاره يو ډول بسپنه ورکوله او له همدې مرستو څخه د بې وزلو حاجيانو د خوراک او څښاک بندوبست کېده.
4. عقاب، دا د قريشو د ملي بيرغ نوم و، کله به چې د جګړې وخت و، نو را ايستل کېده، که د کوم نامتو کس په اتفاق سره د بيرغ پورته کولو وړانديز وشو، نو هغه ته به يې ورکول کېده، که نه نو د قريشو ساتونکي. پرچمي چې د بنو اميه له کورنۍ سره تړاو درلود، خدمت يې ترسره کړ.
5. ندوه، دا د مکې ملي شورا وه. قريشو به دلته د مشورې لپاره راټولېدل، د جګړې او سولې او نورو مهمو مسايلو پريکړه به همدلته کېده او د قريشو ودونه هم دلته کېدل.
6. قائد، يعني د کاروان مشر، هغه کس چې دا مقام يې درلود، په ځانګړو چارو کې ورسره مشوره کېده. قريشو به د يوې مسئلې په اړه د نهايي تصميم نيولو نه مخکې د مشاور نظر اخستل. دا مقام د بني اسد اړوند وو.
7. کعبه چې کله مکېانو د جګړې لپاره د وتلو اراده وکړه، نو یوه خیمه یې جوړه کړه او په دې خیمه کې یې د جګړې وسایل ساتل. دغه مسؤليت هم د قريشو په يوې کورنۍ پورې اړه درلود.
۸. حکوم، یعنی په خپل منځ کې د شخړو پریکړه کول،
۹. سفاره یانې سفیر چې کله له یوې مخالفې قبیلې سره د سولې خبرې اترې وشوې نو د دې کار لپاره یو هوښیار سړی وټاکل شو. په پیل کې په اسلام کې د قریشو وروستی سفیر حضرت عمر بن الخطاب رضی الله عنه وو.
له دې تفصيل څخه مالوميږي چې قريش د عربستان تر ټولو معززه قبيله وه. بیا د بني هاشم کورنۍ په قریشو کې تر ټولو مخکښه وه، ځکه چې ډېر لوی تړونونه په دوی پورې اړه لري.
سرچينې
وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
ابولهب
ابولهب (زېږون: 549 - مړینه: 624 ) د قریشو مشر و. اصلي نوم يې عبدالعزي بن عبدالمطلب او لقب يې ابو عتبه و. د مخ د ښايست او ځلاندوالي له امله د عبدالعزي دويم لقب ابولهب شو. مطلب دا نه دی. مفسرين وايي چې دلته د ابولهب څخه مراد د هغه د بلننوم ( لقب ) مراد نه دی، بلکې دلته د هغې د دوزخي کېدو ته اشاره ده، په همدې توګه د عبدالعزی پرځای ابولهب کلمه قافيه هم مناسبه برېښده نو ځکه په قران کې په دې نوم ياد شوی دی.د رسول الله صلی الله علیه وسلم سکه کاکا د رسول الله صلی الله علیه وسلم سخت دوښمن و. قرآن ورته د ابولهب لقب ورکړ (د دوزخ پلار). مېرمن یې جمیل بنت حرب بن امیه وه چې د ابو سفیان خور وه. هغه د خپل میړه نه زیات د رسول الله صلی الله علیه وسلم دښمنه وه. دا دواړه د قرآن کریم د ۳۰م سورت په سورت کې ذکر شوي او د دوزخ د عذاب خبر ورکړل شوی دی. له سخت مخالفت سره سره يې د بدر په جګړه کې ګډون ونه کړ. ځینې خلک په دې باور دي چې هغه د ناروغۍ له امله معیوب شوی و. په دریو ورځو کې هغه د سترګو د ناروغۍ له امله مړ شو. د ابولهب نوم عبدالعزي بن عبدالمطلب وو.
سرچينې
وېشنيزه:ابولهب وېشنيزه:قريش وېشنيزه:محمد رسوالله صلی الله عليه وسلم وېشنيزه:محمدي معجزی وېشنيزه:اسلامي اقتصاد وېشنيزه:اسلام
د اقلیمي بدلون قضیه
د اقلیمي بدلون قضیه چې د اقلیمي قضیې یا دعوې په نامه هم پېژندل کېږي، د چاپېریالي قوانینو یوه نوې را څرګنده شوې ټولګه ده چې د قانوني لارو چارو او قضایي سابقې په کارولو سره د حکومتونو او شرکتونو په څېر عامه ادارې د اقلیمي بدلون راکمولو د هڅو دوام ته اړباسي. د اقلیمي بدلونونو د سست سیاست په مقابل کې چې د اقلیمي بدلون کمول له ځنډ سره مخ کوي، اړوندو فعالینو او وکیلانو خپلې هڅې زیاتې کړې دي تر څو له ملي او نړیوالو قضایي نظامونو څخه په کار اخیستنې سره د دغو هڅو دوام تضمین کړي. د اقلیم قضیه معمولاً له پنځه ډوله قانوني دعواوو څخه یوه یې رانغاړي: اساسي قانون (چې د دولت له‌خوا د اساسي قانون په سرغړونو تمرکز کوي)، اداري قانون (چې د اداري پرېکړې د کولو وړتیا ننګوي)، خصوصي قانون (چې شرکتونه یا نور سازمانونه د بې‌پروایۍ، زیانونو، او داسې نورو له کبله ننګوي)، درغلۍ یا د مصرفوونکو ملاتړ (چې کمپنۍ د اقلیم د اغېزو په اړه د ناسمو معلوماتو وړاندې کولو له کبله ننګوي)، او بشري حقونه (ادعا کوي چې د اقلیمي بدلون په اړه د اقدام نه کول د بشري حقونو په ساتنه کې ناکامي ده).
د ۲۰۰۰مې لسیزې له پیل راهیسې د اقلیم له بدلون سره د مبارزې لپاره قانوني چوکاټونه په زیاتېدونکې توګه د قانون جوړونې د پروسو له لارې رامنځته شوي دي او د قضایي دوسیو ډېرېدونکي شمېر د نړیوالو قوانینو یوه داسې ټولګه رامنځته کړې ده چې د اقلیم اړوند اقدامات له اساسي قانون، اداري قانون، خصوصي قانون، د مصرفوونکي د ملاتړ قوانینو او په بشري حقونو پورې له اړوندو قانوني یا حقوقي ننګونو سره نښلوي. ډېری بریالیو قضیو او چلندونو د اقلیمي عدالت او د ځوانانو د اقلیمي غورځنګ اړتیاوو ته پر ودې ورکولو تمرکز کړی دی.
په لوړه کچه اقلیمي قضیو کې د هالنډ پر وړاندې د ارګینډا قضیه په ۲۰۱۹  کال کې او د متحدو ایالتونو پر وړاندې د جولیانا قضیه (په ۲۰۱۵ کې) د یادولو وړ دي. د پانګه اچوونکو اړوند د ډبرو سکرو، تېلو او ګازو شرکتونه ښایي په قانوني او اخلاقي توګه د اقلیم د اړوندو بشري حقونو د سرغړونو له کبله مسؤول وي، که څه هم سیاسي پرېکړې کولی شي په داسې سرغړونو کې د دوی د ښکېلتیا مخه ونیسي. قضایي دعوې اکثراً د هڅو او سرچینو د راټولولو له لارې ترسره کېږي لکه د ګرین پیس یا شنې سولې (Greenpeace) په څېر سازمانونو له لارې، چې په کې ګرین پیس-پولنډ یادولی شو چې د ډبرو د سکرو له یوه شرکت څخه یې شکایت کړی او یا هم ګرین پیس-جرمني یادولی شو چې د موټر جوړونې له یوه شرکت څخه یې شکایت کړی دی.
یو داسې مخ پر ودې جریان هم شته چې په کې د فعالینو قضیې په نړیوالو محکمو کې په بریالیتوب سره ګټل کېږي. د ملګرو ملتونو د ۲۰۱۷ کال د قضیو یا حقوقي دعواوو راپور په ۲۴ هېوادونو کې ۸۸۴ قضیې تشخیص کړې دي چې له جملې څخه یې یوازې په متحدو ایالتونو کې ۶۵۴ قضیې او په نورو ټولو هېوادونو کې په ګډه ۲۳۰ قضیې شاملېږي. د ۲۰۲۰ کال د جولای میاشتې تر لومړۍ نېټې پورې بیا د قضیو شمېر کابو دوه چنده ته پورته شوی او په ۳۸ هېوادونو کې د اقلیمي بدلون لږ تر لږه ۱۵۵۰ قضیو ته رسېدلی دی (چې ۳۹ یې د اروپایې اتحادیې محکمې هم رانغاړي) چې نږدې ۱۲۰۰ قضیې یې په متحدو ایالتونو کې ثبت شوې او څه باندې ۳۵۰ یې بیا په ګډه په نورو پاتې هېوادونو کې ثبت شوې دي.
د اقدام ډولونه
د اقلیم قضیه عموماً د لاندې پنځه ډوله حقوقي ادعاګانو څخه یو ډول یې رانغاړي:
استرالیا
د ۲۰۲۰ کال تر فبرورۍ میاشتې پورې استرالیا په نړۍ کې دویم هېواد و چې ډېر شمېر قضیې یې لرلې او نږدې ۲۰۰ قضیو ته رسېدې.
بلجیم
د ۲۰۲۱ کال په جون میاشت کې له شپږ کلنې قانوني مبارزې وروسته لومړنۍ یا بدوي محکمې پرېکړه وکړه چې د بلجیم د حکومت اقلیمي اهداف خورا ټیټ دي او له همدې امله د بشري حقونو په اړه د اروپا د کنوانسیون "د ژوند له حق (۲یمې مادې) او شخص او کورنۍ ته د درناوي له حق (۸مې مادې) څخه یې سرغړونه کړې ده.
جرمني
په ۲۰۲۱ کال کې د جرمني د اساسي قانون سترې محکمې پرېکړه وکړه چې د حکومت د اقلیم ساتنې اقدامات د راتلونکو نسلونو د ساتنې لپاره کافي نه دي او دا چې حکومت د ۲۰۲۲ کال تر پایه پورې د اقلیم ساتنې قانون ته د او ودې ورکولو او ښه کولو وخت لري.
د ایرلنډ جمهوریت
د ۲۰۲۰ کال په جولای میاشت کې د "ایرلنډ چاپېریال ملګرو" شبکې د ایرلنډ د حکومت پر وړاندې د اقلیم او ایکولوژیکي یا د ژوندانه د چاپېریال د بحران په حل کې د کافي اقدام نه کولو اړوند یوه مهمه قضیه وګټله. د ایرلنډ سترې محکمې پرېکړه وکړه چې د ایرلنډ حکومت د ۲۰۱۷ کال د ملي کمښت پلان ناکافي و او ویې ویل چې دغه پلان د ګلخانه‌يي ګازونو د انتشار راکمولو په اړه کافي توضېحات او جزئیات نه دي وړاندې کړي.
هالنډ
هالنډ ژمنه کړې وه چې د خپل کاربن ډای اکسایډ انتشار به له بېلابېلو منځنیو اهدافو سره له ۱۹۹۰ کال څخه تر ۲۰۳۰ کال پورې ۴۹ سلنه راکم کړي. له دې سره سره، د هالنډ د چاپېریال ارزونې ادارې تشخیص کړه چې دا هېواد به د ۲۰۲۰ کال لپاره خپل اهداف له لاسه ورکړي.
ترکیه
په ۲۰۲۲ کال کې ګڼو چاپېریالي سازمانونو څه باندې ۳۰ داسې قضیې ثبت کړې دي چې په کې د ترکیې له ولسمشر څخه غوښتنه شوې وه چې د ډبرو سکرو ګڼ لوی برېښناکوټونه او څه باندې ۶۰۰ کانونه بند کړي. د اقلیمي بدلون د اړوندو استدلالونو تر څنګ هغوی ادعا کوي چې د سرطان پېښې هم ډېرې شوې دي او کوویډ-۱۹ وبا هم د دوی د هوا د ککړتیا له امله لا شدیده شوې ده. دوی استدلال کوي چې اساسي قانون وايي چې هېواد نه شي وېشل کېدای او دا په دې معنا هم ده چې هېواد ته زیان رسول د اساسي قانون خلاف او غیرقانوني چاره ده، همدارنګه د ټولنیز لګښت له امله دوی د ملي امنیت د ساتلو اړوند د ولسمشر دنده تر پښو لاندې کوي. د اساسي قانون په (۵۶مه) ماده کې هم راغلي چې هر څوک حق لري په سالم او متوازن چاپیریال کې ژوند وکړي او د طبیعي چاپېریال ښه والی، د چاپېریال روغتیا ساتنه او د چاپېریال د ککړتیا مخنیوی د دولت او اتباعو دنده ده. ترکیې د پاریس تړون تایید کړی او وایي چې تر ۲۰۵۳ کال پورې به د ګلخانه‌يي ګازونو اخراج یا انتشار خالص صفر ته ورسوي، خو حکومت یې لا هم د ډبرو سکرو د انرژۍ د تدریجي له منځه وړلو لپاره هېڅ پلان نه لري.
انګلستان
د ۲۰۲۰ کال په ډسمبر میاشت کې درېیو بریتانوي وګړو «مارینا ټریکس»، «اډېټولا اوناماد»، «جیري اموکوانډوه» او د اقلیم د قضیې خیریه بنسټ "پلان بي" اعلان وکړ چې دوی د انګلستان د حکومت پر وړاندې د اقلیم او ایکولوژیکي یا د ژوند د چاپېریال د کړکېچ د حل لپاره د کافي اقدام په کولو کې د پاتې راتګ له کبله قانوني اقدام کوي. هغوی وویل چې ادعا به یې دا وي چې د حکومت له‌خوا هم په انګلستان او هم په نورو هېوادونو کې د فوسیلي سون‌توکو روان مالي ملاتړ د دوی د ژوند او د کورنۍ د ژوند له حقونو څخه سرغړونه ده او د پاریس تړون او د انګلستان د ۲۰۰۸ کال د اقلیمي بدلون له قانون څخه هم سرغړونه ده.
متحد ایالتونه
د ۲۰۲۰ کال تر فبرورۍ میاشتې پورې متحدو ایالتونو د محکمو په سیسټم کې څه باندې ۱۰۰۰ قضیې لرلې. مثالونه یې د اېکسون‌موبي کورپ پر وړاندې د کونېکټېکوټ قضیه (Connecticut v. ExxonMobil Corp) او د چاپېریال ساتنې د ادارې پر وړاندې د ماساچوسیټس قضیه (Massachusetts v. Environmental Protection Agency) یادولی شو. په متحدو ایالتونو کې د اقلیم د بدلون قضیه د خپلې ادعا لپاره پر موجوده اصلي قوانینو بحث کوي چې ډېری یې پر خصوصي او اداري قانون تمرکز کوي. د کارونې لپاره بیا تر ټولو مشهور اصولي قوانین د ملي چاپېریال د پالیسۍ قانون (NEPA) دی چې ۳۲۲ یې تر قضایي واک لاندې درج شوې دي، همدا راز د پاکې هوا قانون دی چې ۲۱۵ قضیې یې تر قضایي صلاحیت لاندې درج شوې دي، او بل هم له خطر سره د مخ ژویو قانون دی چې ۱۶۳ قضیې یې تر واک لاندې درج شوې دي.
د جیمي نيوټرون سفرونه: هلک جینیس
د جیمي نيوټرون سفرونه: هلک جینیس The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius د امریکا کمپیوټر انیمیشن تلویزیون سلسله ده چې د ۲۰۰۱ کال جیمي نيوټرون: هلک جینیس پر بنسټ والړ دی چې د جان ای ډیویس او کیت الکورن لخوا رامینځته شوی. دا په اصل کې په جولیو ، ۲۰۰۲ ، ۲۰۰۲ کې د درې فصلونو لپاره په نیکولینډون کې خپور شوی ، او وروستۍ برخه یې د نومبر په ۲۵ ، ۲۰۰۶ کې خپره شوه. خپرونه د ۱۱ کلن زاویه تعقیبوي د ریټروویل ، چې نوم یې مشهور دی ، ځکه چې هغه د خپل غوره سره په سفر کې پرمخ ځي. ملګري کارل ویلر او شین ایسټویز.
د فيمينيزم څلورمه څپه
څلورمه څپه فيمينيزم د فيمينيزم پلوی هغه خوځښت دی، چې د نږدې ۲۰۱۲ز کال کې پيل شو او د ښځو پر پياوړتيا، د نړيوال جال د توکو کارونه او قاطعيت باندې د تمرکز کولو له مخې پېژندل کېږي. څلورمه څپه پر جنسيتي اصولو او ټولنه کې د ښځو پر ګوښه کېدنه باندې د تمرکز کولو په واسطه د سترې جنسيتي برابرۍ پلټنه کوي.
څلورمه څپه فيمينيزم د برابر کار په بدل کې د برابرې اداينې لپاره بحث کوي او دا همدارنګه پر جنسيتي اصولو باندې د غالب کېدلو (د بېلګې په ډول: په خپلواک ډول د احساساتو او حواسو بيانولو، د خپلې غوښتنې له مخې يې په فزيکي ډول څرګندېدلو او دا چې د خپلو بچيانو د مور او پلار په توګه د بوختېدلو له لارې) په موخه د نجونو او مېرمنو لپاره ځانګړي شوې برابرې موکې بايد هلکانو او سړيو ته هم پراخه شي. د چاپي رسنيو، خبرونو او ټولنيزو رسنيو د عامل نظامونو څخه ګټه اخيستنه د ښځو د پياوړتيا لپاره په پلټنه کې او ځواک د ناسم ګټه اخيستونکو پر وړاندې ګډه مرسته، چمتو کول، خبرې کول او د يرغل او ضرر پر وړاندې د عدالت غوښتنه څرګنده ده.
د چاپي رسنيو، خبرونو او ټولنيزې رسنۍ د عامل نظامونو
تاريخچه او پېژندنه
د فيمينيزم ځيني پلويان بحث کوي، چې په ۱۹۸۰ ز لسيزه کې محافظه کارو څېرو، لکه: Margaret Thatcher او Ronald Reagan د ګواښل شويو لاسته راوړنو فيمينيزم پلوي تر هغې نېټې پورې جوړ شوي دي. په ورته وخت کې په شمالي امريکا، لاتيني امريکا او اروپا کې د فيمينيزم پلويان د دولت اداره کوونکي بنسټونو په ګډون په خپلو ځينو موخو کې بريالي شول، چې په ضمني ډول يې  ښځو حقونو يا حکومت کې د فيمينيزم اصالت ګډون ته وده ورکړه؛ دې بنسټونو که څه هم دولت ته د فيمينيزم اصالت د موخو عملي کولو پر وړاندې د مخنيوي په اجازې ورکولو سره د فيمينيزم پلوي خوځښتونه کمزوري کړل.
اروپايي او د لاتينې امريکا څلورمه څپه فيمينيزم په ۱۹۹۰ ز لسيزه کې پيل شو. Lipstick فيمينيزم او د مستهلک پلوی (consumerist) فيمينيزم د دې پای ته رسولو په موخه پيل وکړ، چې د امريکايي پوهانو له لوري د وړاندې شوې نادر يا نااشنا نظريه (queer theory) د فيمينيزم پلوي فعالانو له لورې نه منل کېدله. څلورمه څپه فيمينيزم په بطي ډول د رسنيو او انټرنيټ په واسطه په نړيوال ډول پرمختګ وکړ. ياده څپه د ښځو له هغه نوي نسل څخه راښکاره شوه، چې په عالي ښوونځي، انسټيټوټ او پوهنتون کې يې د خپلو زده کړو په واسطه د پخوانيو څپو په اړه په پراخه ډول نه وې خبرې شوې. د فيمينيزم په اړه پوهه يې په نارسمي ډول تر لاسه کړې وه او او يوه حقيقي ټولنه يا ښوونځي يې رامنځته کړ، چې د فيمينيزم پلويانو په کې زده کړل چې «شخصي يا ځاني سياسي دی»، دا له جوړې شوې فيمينيسټ زده کړې څخه نه دی راڅرګند شوی. څلورمه څپه فيمينيزم، لکه: د نورو مخکينيو څپو، په دې دوره کې د يوې مفردې نظريې، هستۍ يا يوې ډلې د شتون په اړه نه و. دا څپه په ډله ييزو ډلو کې له يو بل سره د يو ځای کولو په اړه وه، چې د ښځو پر وړاندې د تاوتريخوالي پای ته رسولو د يوې عامې موخې پر لور په ګډه کار وکړي او تر څنګ يې ښځې د خپلې خوښې لارې په غوره کولو سره خپلواکه کړي. څلورمه څپه د نورو ښځو د دوه اړخيزې ژمنتيا او ملاتړ په اړه وه.
په هسپانيا کې د خوځښت ريښې د ۱۹۹۷ ز ډسمبر پر ۱۷ مه نېټه د Ana Orantes قتل ته رسېږي. نوموړې د خپل خاوند له لوري د ناوړه ګټې اخيستنې څخه د کړېدلو په اړه پر Canal Sur عام ډول وينا لپاره په Gananda کې خپل کور کې په اور ووژل شوه. د څلورمې څپې لومړني هسپانوي فيمينيزم د لومړنيو ټولنيزو شبکو په توګه تلويزيون او ورځپاڼو څخه ګټه پورته کړه. د Orantes مرګ د کور له محرميت څخه د باندې د جنسيتي تاوتريخوالي موضوع غوره کړه او ملي پاملرنې ته يې وړاندې کړه او پايله يې د RTVE د سياستونو بدلون و، چې د جنسيت پر بنسټ د ستېشن له لورې د ورکړل شوي راپور د څرنګوالي او جنسيتي تاوتريخوالي په بڼه و. د هېواد په نورو تلوېزيوني شبکو او رسنيزو ادارو کې هم ورته خبرې اترې او بحثونه وشول. د نارينه ملګرو او مېړونو له لورې د وهل شويو ښځو په اړه ټوکې په هسپانوي تلویزيون کې نورې د منلو وړ نه وې. د EI Mundo، El Pais او Infolibre ژورنالېستان په څلورمه څپه کې د هسپانيې د لومړنيو ګډونوالو له منځه وو، په رسنيو کې يې د ځينو مسئلو په اړه خبرې کولو سره خپل دريځونه کارول؛ زياتره د جنسيتي تاوتريخوالي او په رسنيو کې يې پېژندنې يا ښکاره کولو باندې متمرکز وو. وروسته يې د هسپانوي جنسيتي برابرې اداينې ستونزو او د دوی لپاره د ښيښه يي چت [نازکه ملاتړ يا ساتندوی] په اړه خبرې کول پيل کړل او حقيقي تشو ته د فعال اوسېدلو اصالت په پام کې نيولو ته يې وده ورکړه.
په دې دوره کې د دې خوځښت پيل په لاتيني امريکا، ارجنټاين او پولینډ کې وشو. د دې نړيوالې هيلې يو څه په ځانګړي ډول د پولینډ برخه کې، په ۱۹۹۵ز کال بېجينګ کې د ښخو په اړه نړيوال کنفرانس څخه تر لاسه شوه.
ټولنيزو رسنيو د څلورمې څپې فيمينيزم پلوي خوځښت پر وده باندې پراخ اغېز درلود. ۲۰۱۸ کېدای شي هغه کال وي، چې څلورمه څپه فيمينيزم په کې په هسپانيه، ارجنټاين او برازيل کې د خورا ډېرو چمتو شويو ښځو کوڅو ته په راوتلو سره د يو شمېر بېلابېلو عواملو د پايلې په توګه تر ټولو لوړ ټکي ته ورسېد. د دوی چمتو کوونکې د هسپانيې د قضايه قوې حقانیت هم د لومړي ځل لپاره وګواښاوه، په داسې حال کې چې په پخوانيو څپو کې زيات تمرکز پر سياسي مشرۍ او د مقننه ډلې پر عملونو باندې و. ياده څپه به په هسپانيه کې ښایي د Vox په ګډون له يو ستر ګواښ سره مخامخ شي. Vox يوه لرې ښې لاسې سياسې ډله وه، چې په Andalusia کې يې چوکۍ وګټلې. ياده ډله يا ګوند مخالفه وه او غوښتل يې داډله له پښو وغورځوي. په ارجنټاين کې د خوځښت تر ټولو لوړ ټکی به کېدای شي، د جنين له منځه وړنې حقونو مسئلې شاوخوا وه، چې د غاړې په شنو دستمالونو سره يې په زرګونو ښځې وکتلې، چې کوڅو ته راوځي.
د يو anglosphere [انګليسي کره] فيمينيزم پلوې برخه کې ژورنالېست Pythia Peay د ۲۰۰۵ ز کال په لومړيو کې د څلورمې څپې د شتون لپاره بحث وکړ، چې پر ټولنيز عدالت او مدني حقونو باندې تمرکز وکړي او په ۲۰۱۱ ز کې Jennifer Baumgardner د څلورمې څپې د پيل نېټه ۲۰۰۸ ز کال وګڼله. ټويټر چې يوه ټولنيزه شبکه ده او له ۱۸ تر ۲۹ کلنې ډلې [وګړو] کې خورا پېژندل شوی دی؛ په ۲۰۰۶ ز کې جوړ شو، چې فيمينيزم يې نور هم د لاسرسي وړ کړ او د فيمنيزم هشټېګ يې راپورته کړ.
په ۲۰۱۳ ز کې د ديموکراتيک تيکزاس دولتی سناتور Wedny Davis په تکزاس کې د ۱۳ ساعته بې ځايه وينا او خبرې وکړي، چې د هڅو موخه يې د جنين  د له منځه وړنې په خلاف د مسودې د تصويب مخنيوی و. نورو ښځو د تکزاس ايالت مرکز ته نږدې د راغونډېدلو په واسطه خپل ملاتړ څرګند کړ او هغوی چې په فزيکي ډول نه وې، د “#StandWithWendy” هشټېګ يې وکاروه. په ورته ډول ښځو د درک شويو جنسيتي پوښتنو (لکه: په ظاهري بڼه يا  خوښې يا مينې ژوند باندې تمرکز کول) اعتراض وکړ، چې د #askhermore هشټېګ په ټويټ کولو سره زياتره د ښځينه ...
سينټرل پارک ټاورز
سينټرل پارک ټاورز متحده عرب امارات په ښار  دوبۍ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 49 منزلونه دي او ددې لوړوالی  294 ميټر (964 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2011 کې ترسره شو۔
منال خان
منال خان (زېږېدنه: ۲۰ نومبر ۱۹۹۸) د پاکستان د تلوېزيون اداکاره ده. هغه د کاش مین تیری بیټی نه هوتی مین (2011) کې د ماشوم لوبغاړی په توګه خپل اداکاری پیل کړه او له هغه وخت راهیسې په تلویزیونی سریالونو قدوسی صاحب کی بیوه (2014)، سن یاره (2016)، هم سب اخبی سی هین (2017) کې راڅرګند شو. )، پراچین (2018)، کی جانا می کون (2018)، حسد (2019) او جلن (2020).
شخصي ژوند
منال خان د ۱۹۹۸ کال د نوامبر په ۲۰ مه د خپلې جوړې خور ایمن خان سره زیږیدلی. د هغه پلار مبین خان د پوليسو افسر دی چې د سیند په پولیسو کې دنده ترسره کوي پداسې حال کې چې مور یې عظمی خان د کور مېرمن ده. د ايمن تر څنګ درې وروڼه لري. هغه د کراچۍ له یوې اردو ژبې کورنۍ سره تړاو لري.
د ایمن خان پلار د ۲۰۲۰ کال د دسمبر په ۳۱ مه مړ شو.
عمل کول
نوموړې په ۲۰۱۳ کال کې په ټولنیزه ډرامه من کی موتی کې راڅرګنده شوه. نوموړې له یسرا رضوي، فیصل قریشي او خور ایمن خان سره لیدل شوې وه. له هغې وروسته، هغه د 2014 په ډرامه میری مهربان ، رومانتيک ډرامه مول (2015) او د کامیډي ډرامو متو اور آپ (2015)، جورو کا غلام (2016) او همم صاب اکی سره هین کې د ملاتړي رولونو په څرګندولو سره مشهوره شوه. په پیمانه پیژندل شوی.
د نامناسب انځورونو تناقض
په ۲۰۱۹ او ۲۰۲۰ کلونو کې له ډېرو اداکارانو سره د اداکارې منال خان د مخ پر ودې اړیکو او ملګرتیا خبرې وې. په ۲۰۲۰ کال کې منال خان د اداکار احسن محسن اکرام سره ډېره نږدې شوه، چې په ټولنیزو رسنیو کې یې ډېر بحثونه راوپارول او کاروونکو پرې نیوکې وکړې. اداکارې منال خان په دې اړه کوم ځانګړی غبرګون نه دی ښودلی، خو اداکار احسن محسن چې د نږدېوالي د زیاتوالي له امله تر نیوکو لاندې راغلی، له خپل انسټاګرام اکاونټ څخه یې خلکو ته د ځان د خیال ساتلو مشوره ورکړې او ګڼې اسلامي حوالې یې هم ورکړي دي.
اداکارې نور بخاري هم په سوشل میډیا د منال خان او احسن محسن د خپرو شوو تصویرونو په اړه ویلي چې که منال خان او احسن محسن خان واده کړي وي نو ښه ده خو که دواړه نا واده شوي وي نو داسې نامناسب عکسونه شریکول د اخلاقي ارزښتونو خلاف کار دی. او په دې کار سره ځوانان ګمراه کوي. نور بخاري وروسته څرګنده کړه چې نه غواړي د چا زړه ته صدمه ورسوي او د هغې تبصره بې دليله خبره شوه.
سرچينې
وېشنيزه:1998 زېږېدنې
برج خالد العطار 2
برج خالد العطار 2 متحده عرب امارات په ښار  دوبۍ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 61 منزلونه دي او ددې لوړوالی  294 ميټر (964 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2010 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
معطم بن عدي
مطعم بن عدي بن نوفل بن عبد مناف د جاهلیت په دوره کې د بنو نوفل مشر و، د فجر په جنګ کې یې د خپلې قبیلې مشري کوله. د حضرت جبیر بن مطعم پلار د بدر له جګړې مخکې د کفر په حالت کې وفات شو.
د حضرت محمد ص ملاتړ
کله چې رسول الله صلی الله علیه وسلم له نخله (طائف) څخه راستون شو او د حرا غره ته راغی او هلته مېشت شو، رسول الله صلی الله علیه وسلم د قريشو ځينو مشرانو ته پېغام ولېږه، خو هېڅوک چمتو نه شول. تر څو د هغه د ساتنې ضامن شي او محمد رسول الله صلی الله عليه وسلم په خپله پناه کې واخلي، کله چې هغه ته د رسول الله صلی الله عليه وسلم پيغام ورسېد، سره له دې چې مشرک او کافر و، د عربي شرافت او قوي روحيې له وجې سمدستي پاڅېد او د حرا په غره کې يې مستقیماً رسول الله صلی الله علیه وسلم ته ځان ورساوه او له ځانه سره یې مکې مکرمې ته یووړ، زامن یې په تورو تورو د کعبې مخې ته ودرېدل، رسول الله صلی الله علیه وسلم د کعبې طواف وکړ، تر دې وروسته یې هغه او د هغه زامنو رسو الله صلی الله عيه وسلم د خپلو تورو تر سيوري لاندې خپل کور ته بوته او شپه يې په کور کې تېره کړه. قریشو له مطعم څخه وپوښتل چې ستا له محمد صلی الله علیه وسلم سره څه اړیکه ده؟