cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
زنګون
شوني ده د ځنګانه د درد د ښه کېدو لپاره لومړنۍ سپارښتنه د بدن د وزن د کمېدو وي چي دا چاره د ځنګونونو پر مفصلونو باندې د فشار کچه تر یوه حده را ټیټه وي او د ځنګانه شاوخوا عضلو او غضروف ته په زیان اړولو کې کموالی راولي. لامبل، یا په اوبو کې تګ را تګ کول د ځنګانه د درد په کم والې کې ګټور دی خو برعکس دغه لوبې لکه: فوټبال، ټنیس، کرکټ او بسکټبال د ځنګانه په درد کې د زیاتوالې لامل کېږي. د پښو په سر نه ودرېدل، په ګانډو او له چار زانه کېناستو څخه ډډه وکړۍ، خو که چېرته تاسو مجبوره کېږي چي په پښو ودېرږئ د ساري په توګه د لوښو مینځلو په وخت کې، نو تاسو ته سپارښتنه کېږي چي تر خپلو پښو لاندې د ۲۰ سانتي مترجګوالې په اندازې یو څه کېږدئ. د بدن په نرمښت سره د ځنګانه د درد درملنه: په یوه ورځ کې حد اقل د نیم ساعت لپاره په هواره ځمکه په پښو وګرځېږئ، یقینن په غر ختل، په زینو پورته ښکته تلل او تل په هسکه ختل یا ښکته کېدل د ځنګانه د درد لپاره زیانمن کار دی. نو یو شمېر سپورټي سپارښتنې شته چي د ځنګانه د درد په کموالې کې اغېزمن رول لري، ډېری وخت ډاکټران هم د ځنګانه د درد د کموالې په موخه خپلو ناروغانو ته د دغو سپورټي حرکاتو سپارښتنه کوي. دغه حرکات چي د ورانه او مفصلونو د څلورو خواوو د قوي کېدو لامل کېږي په لاندي ډول دی: په ځمکه یا هم په یوه څوکۍ باندي کښېنۍ او خپله پښه سیده وغځوۍ، وروسته پرته له دې چي په خپل مفصلونو باندې فشار راوړۍ پښه مو ښکته پورته کړۍ او دا حرکت څو ځلې تکرار کړئ، له څه مودې وروسته به ستاسو د ځنګانه په درد کې د پام وړ ښه والی راشي. په ورځ کې حد اقل نیم ساعت خپل خوږمن ځای لمر ته ورکړۍ دا سپارښتنه د هډوکې له د منځه خالي کېدو او د درد په کمېدو کې جدي ونیسئ ستنیز طب ( یوه طبي کړنلاره ده چي د درد په ښه کېدو کې اغېزمن رول لري ) یوه بله طبي تګلاره ده چي د مفصلونو په دردونو کې خورا ګټوره مرسته کولای شي، په ډېریو مواردو کې له جانبي عوارضو پرته د Corticosteroid ( د هغو درملو نوم دی چي معمولً د التهابي ناروغیو لپاره ګټه ترې اخیستل کېږي ) ځای ناستی هم کېدای شي
اړیکه (فلم)
د فلم جوړونې کارونه بېرته په ۱۹۸۹ کې پیل شول. رولنډ جوفې (Roland Joffe) او جارج میلر (George Miller) غوښتل چې د فلم جوړوونکي (directors) شي، خو جوفې په ۱۹۹۳ کې کار پرېښود او میلر هم په ۱۹۹۵ کې د وارنر بردرز له خوا له دندې گوښه شو او پر ځای یې روبرټ زيميکس (Robert Zemeckis) پر دندې وگمارل شو. د فلم جوړونې کار د ۱۹۹۶ له سپټمبر څخه د ۱۹۹۷ تر فبروري پورې دوام وکړ، او د دې فلم زیاتې لیدیزې اغېزې (visual effects) د سوني پکچرز ایمېج‌ورکس (Sony Pictures Imageworks) له خوا جوړ شول.
زنګون
تړلې لیکنې
طب
اړیکه (فلم)
فلم د ۱۹۹۷ د جولايي پر ۱۱مه بازار ته وړاندې شو او ډېرې مثبتې بیاکتنې یې ترلاسه کړې. 'اړیکه Contact' په نړیواله کچه کابو ۱۷۱ ملیون ډالره کاروبار وکړ او د غوره ننداریزې وړاندېینې لپاره یې د هوگو جایزه (Hugo Award for Best Dramatic Presentation) او همدا ډول د سټرن اېوارډز (Saturn Awards) له لارې یې گڼ‌شمېرې نورې جایزې ترلاسه کړې. که څه هم د بېل کلېنټن (Bill Clinton) ادارې او سي‌این‌این (CNN) د دې فلم په مشهورولو کې ستره ونډه لرله، خو دا فلم د جارج میلر (George Miller) او فرانس فورډ کوپولا (Francis Ford Coppola) له خوا له ځینو حقوقي دعوو سره مخامخ شو.
زنګون
سرچینې
وېشنيزه:رنځپوهنه وېشنيزه:طب وېشنيزه:ساینس
اړیکه (فلم)
کیسه
څلور کاله وروسته، کله چې ډروملین یو ځل بیا د دې څېړنیز پروگرام د تړلو نیت کوي، الینور د ریاضیکي شمېرو یو داسې سیگنل ترلاسه کوي چې د وېگا (Vega) په نامه ستورغونډال (star system) څخه لېږل شوی وي. د دې خبر په اورېدا، ډروملین او مایکل کیټز (Michael Kitz)، چې د ملي امنیت شورا مشر وي، د دې ځای کنټرول په لاس کې اخلي. کله چې د الینور، ډروملین او کیټز تر منځ پر ځینو خبرو جنجال را منځته کېږي، د دې څېړنیز مرکز نور غړي یوه ویډیو پیدا کوي چې په سیگنل کې پټه وي. دا په برلین کې د ۱۹۳۶ دوبني اولمپکس ته د اډولف هټلر (Adolf Hitler) له خوا د ښه راغلاست یوه ویډیو وي. الینور او د دې ډلې نور غړي داسې فکر کوي چې ښايي دا د تلویزیون لومړنی پیاوړی سگنل وي چې له ځمکې څخه تللی وي، او له وېگا ستورغونډال څخه، چې ۲۶ نوري کاله واټن لري، بېرته را لېږل شوی وي.
الینور وروسته په دې وپوهېږي چې دا سیگنل تر ۶۰۰۰۰ زیات مخونه لري – چې په اصل کې کوم ډول تخنیکي نقشه وي. هېډن په خپلې شخصي الوتکې کې له الینور سره پټ ویني او هغې ته د دې مخونو د ژباړلو (decode) چم ور ښيي چې که همدا مخونه د درو بعدونو (dimensions) له خوا سره ونښلول شي، نو مانا ور کوي. په دې کې یو داسې پېچلی ماشین کښل شوی وي چې یو کس پکې ځایېږي او په څلورو څرخانده کړیو کې لوېږي.
نړیوال هېوادونه د کېنډي تشیال منځۍ (Kennedy Space Center) د کېپ کاناورل (Cape Canaveral) په ۳۹م الوتځای (Launch Complex 39) کې د دې ماشین د جوړولو لپاره بسپنه ور کوي. د نړیوالو کارپوهانو یوه ډله په دې موخه جوړېږي چې په ماشین کې د سفر کولو لپاره په گډه یو وړ کس پیدا کړي. که څه هم الینور د دې سفر لپاره تر ټولو غوره نومانده وي، خو مېتیو ماکونهي (Matthew McConaughey)، چې په فلم کې یې د پامر جاس (Palmer Joss) په نامه د یوه عیسوي فیلسوف رول لوبولی او الینور هم له ډېر نږدې څخه پېژني، د مرکې پر مهال د خلکو پاملرنه د الینور بې‌دینۍ او گروهې (عقیدې) ته را اړوي – او له همدې کبله د الینور پر ځای ډروملین د دې سفر لپاره ټاکل کېږي. په کومه ورځ چې ماشین ازمویل کېږي، یو عیسوي بنسټپال (جېک بيوزي Jake Busey) د ځان‌مرگي برید له لارې ماشین، ډروملین او گڼ‌شمېر نور کسان له منځه وړي.
هېډن، چې د چنگاښ په ناروغۍ اخته وي او په میر تشیال تمځای (Mir Space Station) کې اوسېږي، الینور ته وايي چې همداسې یو بل ماشین د جاپان په هوکایدو (Hokkaido) کې پټ جوړ شوی دی او الینور به یې پیلوټه وي. الینور په بېلابېلو ثبت وزلو (recording devices) سمبالېږي، په ماشین کې کښېنول کېږي، څرخانده کړیو ته اچول کېږي او ورکېږي. کله چې ماشین په جینجي‌غارونو (wormholes) کې روان وي، الینور له ماشینه دباندې ځایونه، په وېگا (Vega) کې د وړانگو په شان جوړښتونه او په یوې سیارې کې د پرمختللي تمدن نښې نښانې لیدلای شي. یو څو شېبې وروسته، الینور د سمندر پر غاړې یو داسې ځای ته راځي چې د پېنساکولا، فلوریډا (Pensacola, Florida) هغه انځور ته ورته وي چې په ماشومتوب کې يې کښلی وي. په دې وخت کې یو تت (پیکه) جسم د دې پر لور را روان وي – او له نږدې کېدو سره سم د الینور مړ شوی پلار (ډېويډ مورس David Morse) ځنې جوړ شي. الینور وپوهېږي چې یو فضايي مخلوق (alien) د هغې د پلار په بڼه کې ورته راغلی دی. الینور هڅه کوي چې ډېرې پوښتنې وکړي خو هغه ورته وايي چې دا سفر له نورو فضايي مخلوقاتو سره د اړیکې نیولو په موخه د انسانانو لومړنی گام دی.
په دې حال کې الینور ناڅاپه بې‌سده کېږي. کله چې پر سد شي، نو په ماشين کې دننه پرته وي او د ماشین مهار ډله (control team) په مخابرې کې نارې ورته وهي. هغه وروسته په دې وپوهېږي چې له دباندې څخه ماشین یوازې په کړیو کې دننه لوېدلی وي. الینور ټینگار کوي چې هغې په ماشین کې کابو ۱۸ ساعته سفر کړی دی، خو د ثبوت په توگه هیڅ هم نه لري، ځکه چې د هغې په ثبت وزلو (recording devices) کې هیڅ شی هم ثبت شوی نه وي.
نور ولولئ
وېشنيزه:فلم وېشنيزه:امریکایی فلمونه
ورزقان ولسوالي
ورزقان ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان ورزقان)  د ايران د آذربايجان شرقي ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د ورزقان ښار دی. دا ولسوالي ۵۲٬۶۵۰ تنه نفوس لري. د ورزقان ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۸۰ کېښودل شو.
سهېل خان
سهېل خان (۲۰ د ډسمبر، ۱۹۷۰ ز.) (هندي: सोहेल ख़ान)، د هند یو وتلی فلمي لوبغاړی، توليدونكى، ليکونکی او ډايرکټر دی. هغه د سلمان خان وړوکی ورو هم دی.
د کندهار نړيوال هوايي ډګر
د کندهار نړيوال هوايي ډگر د کندهار ښار په سوېل ختيځ لور کې د کندهار ښار له مرکز څخه د ۱۶ کيلو متره په واټن کې پروت دی.
سهېل خان
پخواني وختونه
سهېل خان د ۱۹۶۷ ع کال د ډسمبر د میاشتې په ۲۰ مه د هند هېواد د مهاراشترا ايالت د ممبی په ښار کې زېږېدلی دی. د سهېل پلار چې سليم خان نوميږي هم د هندي فلمونو يو لوبگر او فلم ليکونکی دی او مور یې، سلما (سوشيلا چرک) يوه براهمن هندوه ده. د هغه نېکه يا د سليم خان پلار د افغانستان د پښتنو څخه وو چې د هند د مدهېه پردېش ايالت کې مېشته شوی وو.
د کندهار نړيوال هوايي ډګر
لنډه تاريخچه
د كندهار هوايي ډگر د امريكايي مهندسينو لخوا په ۱۳۴۲ لمريزكال كي جوړسو. نوموړى ميدان په منځنۍ آسيا كي يو له نړيوالو ميدانونو څخه دئ، چي ځانگړى اعتبار لري او زموږ ملي هويت ته افتخار وربخښي. په ۱۳۵۳ لمريز كال كي دافغانستان هوايي ځواکونه هم په دې ميدان كي ځاى پرځاى سول. په لومړيو كي دكندهار د ملكي هوايي ميدان د آمريت پرسونل تقريباً ۱۲۰۰ نفرو ته رسېدى. د ډاكټر نجيب الله دواك په وخت كي د داخلي جگړو په وجه او پرهوايي ميدان باندي د مخالفو ځواكونو له خوا د راكټونو د توغوني له امله ملكي الوتني په ټپه ولاړي وي. د طالبانو د واك پر مهال ملكي الوتني بېرته له سره پيل سوي او همدارنگه د عربو متحده اماراتو او هندوستان ته بين المللي پروازونه كېدل. د سپتېمبر د ۱۱ نيټي تر پېښي وروسته دكندهار هوايي ميدان د جگړې په مركز بدل سو، چي د جگړو په اثر د هوايي ډگر عمارتونه تخريب او د هوانوردۍ ټول تاسيسات له منځه ولاړل.
سهېل خان
شخصي ژوند
سهېل خان د سيما سچدېو سره واده کړی چي له هغي څخه دوه بچیان لري، نېروان او اسلم.
د کندهار نړيوال هوايي ډګر
اوسنى حالت
د مؤقت حكومت له دورې څخه بيا تر۱۳۸۴ كال پوري د USAID موسسې لخوا د هوايي ډگر د بيا رغوني كار جريان درلودى او د ۱۳۸۴ كال د مېزان په مياشت كي د هوايي ميدان ترمينل او د هغه مربوط شعبات په فرنېچر او موبل تجهيز او د لومړنيو الوتنو وسايط هم د نوموړي مؤسسې په مرسته برابر سوه، د دې سره سره د مامورينوهستوگنځايونه بېله رغوني پاته سول. په ۱۳۸۶ كال كي د ولايت مقام د خاصي پاملرني او هڅو په نتيجه کي يو باب سالون د بهرنيو او داخلي مېلمنو لپاره د ټولوتجهيزاتو، موبل او فرنېچرسره ورغول سو. د ترمينل شاوخوا سړكونه په قيرورغول سول او د هوايي ميدان پرسونل وستايل سوه.
سهېل خان
شخصي ژوند
خان دوه ورونه چې سلمان خان او ارباز خان نوميږي او دوي خویندې الويرا خان او ارپيتا خان لري.
د کندهار نړيوال هوايي ډګر
اوسنى حالت
په دې وروستيو كي يو ملي تجار چي دافغان يونايټيډ بانك مشري هم پر غاړه لري د ۱۱۰۰۰۰ زره امريكايي ډالرو په لگښت د هوايي ډگر عمومي پارك بيا ورغوى او د هوايي ميدان سره يې د فرنيچر مرسته وكړه. د كندهار د هوايي ميدان د هوانوردۍ ملكيت ۱۰ زره جريبه ځمكه ده، چي د دې څخه يوازي ۱۰ جريبه يې د ملكي هوايي ميدان په لاس كي ده او پاته نوره ټوله يې د ايساف ځواكونو، د ملي دفاع وزارت او داخلې وزارت ځواكونو تر خپلي ولکې لاندي ده. د كندهار هوايي ميدان د كندهار ښارد (نوي ښار) په سيمه كي ۸ بابه د هستوگني كورونه لري، مگر د زورواكو لخوا په زوره نيول سوي دي، چي د ډېرو هلو ځلو كولوسره سره د هوايي ميدان آمر په دې نه دئ توانېدلى چي نوموړي هستوگنځايونه د هوايي ډگر په چارو كي وكاروو. د ملكي هوايي ميدان (ټاور) فلج دئ او د الوتكو كنترول دآيساف ځواكونو په لاس كي دئ. د ميدان آمريت يوازي يوه سنافتيكي (زراعتي) دستگاه لري او د موجوده وضعي راپور د ايساف ځواكونو ته وركوي. ملكي هوايي ميدان ۱۸ اطاقونه لري، چي لاندي ارگانونه له هغو څخه گته اخلي:
سهېل خان
سرچينې
وېشنيزه:د هندي فلمونو لوبگران وېشنيزه:د هند پښتانه وېشنيزه:پښتانه لوبگران وېشنيزه:خانان
د کندهار نړيوال هوايي ډګر
اوسنى حالت
د هوايي ميدان سرحدي پوليس ۵ خوني د آريانا هوايي شركت دوې خوني د پامير هوايي شركت يوه خونه د كام اېر هوايي شركت يوه خونه د ايساف ځواكونه يوه خونه د گلوبل امنيتي شركت يوه خونه د ميدان د امنيت مديريت يوه خونه د ميدان د گمرك مديريت يوه خونه داوي آيل شركت يوه خونه د هوايي ميدان آمريت څلور خوني
بڼه او پرسونل
د ميدان آمريت ۲۶ نفره پرسونل لري، چي ۱۰ نفره يې مامورين، ۱۳ يې خدمتي اجيران او ۳ نفره يې اجيرباالمقطع دي. د ذكرسوو ۱۰ نفرو مامورينو څخه يې ۵ نفره مسلكي او ۵ اداري دي، چي د الوتنو له شروع بيا ختم پوري همهلته وي.
هغه كمپنۍ چي الوتني كوي
آريانا هوايي شركت، پاميرهوايي شركت، كام اېر هوايي شركت، تيزر هوايي شركت، دUNHAS هوايي شركت، برجر هوايي شركت، هتلر هوايي شركت، د CADG هوايي شركت، د سره صليب او يوناما الوتنې،
وېشنيزه:د افغانستان هوايي ډگرونه وېشنيزه:کندهار
سورة سبأ
وېشنيزه:قران وېشنيزه:قراني سورتونه
د بهرنيو اړيکو او څارگرۍ اداره
د بهرنيؤ اړیکو او څارگرۍ اداره (په چېکي:Úřad pro zahraniční styky a informace)  چېک جمهوريت د څارگرې ادارې نوم دی. دغه استخباراتي يا( څارگره) اداره غير پوځي اداره ده. دغه څارگره اداره له وټه ايزې ، سياسي او امنيتی معلوماتو سره پزړه پورتیا لري. دغه اطلاعات د ادارې له خوا شنل کېږي اوشننې ېې د چک حکومت ته ورلېږي. د چک حکومت د شننو په اساس پرېکړه کوي. د چک څارگره اداره د اروپا د څارگرې ادارې، سيا، موساد سره همکاري کوي.
تاريخ
د چېک د جمهوریت تر پیدایښت وروسته په ۱۹۹۳ کال کی څلور څارگرې ادارې درلودل چې دوه یی  پوځی څارگرې ادارې وې او دوې یی غیر پوځی څارگرې ادارې وې. په اوس وخت کی د چېک په جمهوریت کی یوازې درې څاگرې ادارې شته. د بهرنیو اړیکو او څارگرۍ اداره په ۱۹۹۳ کال کی تاسیس شوه. دغه څارگرۍ اداره د 154/1994 قانون لخوا تعریف شوی دی. مرکز یی په پراگ کی دی. د څارگرې د ادارې مدیر د داخلې د وریر لخوا ټاکل کېږی او د چېک حکومت ته مسول دی. د ۲۰۱۴ کال څخه د اداري رئيس Jiří Šašek دي.
سرچينې
ÚZSI:
وېشنيزه:څارگرې ادارې وېشنيزه:چېک جمهوريت
2 سپټمبر
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
اډېل
اډېل لاوري بلو اډکينز (۵ د مۍ، ۱۹۸۸ ز.)، يوه انگرېزه سندرغاړې او د سندرو شاعره ده.
وېشنيزه:انگرېزې سندرغاړې
د متحده ایالاتو د اساسي قانون اووم تعدیل
د متحده ایالاتو د اساسي قانون اووم تعدیل (تعدیلVII ) د حقونو د قانون برخه ده. دا تعدیل په ځینو مدني پېښو کې د منصفه پلاوي د محکمې حق تاییدوي او محکمې د منصفه پلاوي د موندنو له باطلولو نه منع کوي.
د اووم تعدیل لومړنۍ نسخه په ۱۷۸۹ ز کې په کانګرس کې د جیمز میډیسن له خوا د نورو تعدیلاتو سره، د نوي اساسي قانون په اړه د فدرالي ضد اعتراضونو په ځواب کې معرفي شوه. کانګرس د سپټمبر په ۲۸مه، په ۱۷۸۹ ز کال کې ایالتونو ته د اووم تعدیل اصلاح شوې نسخه وړاندیز کړه او د ډسمبر تر ۱۵مې، ۱۷۹۱ ز کاله پورې، درې پر څلورمه برخه ایالتونو دا تایید کړه. د بهرنیو چارو وزیر توماس جیفرسن د مارچ په ۱، ۱۷۹۲ ز کال کې د تعدیل تصویب اعلان کړ.
اووم تعدیل په عمومي ډول د حقونو د قانون یو له خورا ساده تعدیلاتو نه ګڼل کېږي. په داسې حال کې چې په مدني قضیو کې د منصفه پلاوي محاکمو لپاره د اووم تعدیل شرایط هیڅکله هم نه دي شامل شوي (په ایالتونو کې پلي شوي)، نږدې هر ایالت په خپل اساسي قانون کې په مدني قضیو کې د منصفه پلاوي محاکمو لپاره شرایط لري.
مخینه
د څو کلونو نسبي ضعیف حکومت وروسته د کنفدراسیون د اصولو له مخې ، په فلاډلفیا کې د اساسي قانون کنوانسیون د سپټمبر په ۱۷مه، ۱۷۸۷ ز کې یو نوی اساسي قانون وړاندیز کړ، چې یو پیاوړی اجرائیوي رئیس او نور بدلونونه په کې شامل وو. جورج میسن، د اساسي قانون د کنوانسیون استازی او د ویرجینیا د حقونو د اعلامیې جوړوونکي وړاندیز وکړ چې حقوقي لایحه دې په کې شامله شي، ترڅو چې مدني آزادي تضمین کړي.
د فدرالیانو پر ضد یو تور دا و چې د متحده ایالاتو سترې محکمې ته «د قانون او حقیقت دواړه» واک ورکول به دا اجازه ورکړي، چې په مدني قضیو کې د قضایی محاکمو موندنې رد کړي. دې اندېښنو ته په ځواب کې، د دولت د تصویب پنځو کنوانسیونونو د اساسي قانون د تعدیل وړاندیز وکړ، چې په مدني قضیو کې د قضایي محاکمې حق تضمینوي.
وړاندیز او تصویب
د متحده ایالاتو په لومړي کانګرس کې، د ایالتي مقننه قوې له غوښتنې وروسته، جیمز میډیسن د حقونو د دولتي قانون او د انګلیسي سرچینو، لکه: د حقونو د قانون ۱۶۸۹ز پر بنسټ شل اساسي تعدیلات وړاندیز کړل. میډیسن وړاندیز وکړ چې دا تعدیل باید په مستقیمه توګه په درېیمه ماده کې ځای پر ځای شي، که څه هم کانګرس وروسته پریکړه وکړه چې د اساسي قانون په پای کې ،د حقونو وړاندیز شوې بڼه اضافه کړي او اصلي متن یې په همغه توګه پاتې شي.
قضایی تفسیر
اووم تعدیل دوه مادې لري. د ساتنې ماده («د عام قانون په دعواوو کې، چېرې چې د شخړې ارزښت له شلو ډالرو څخه تېری وکړي، د منصفه پلاوي له خوا د محاکمې حق به خوندي وي») د قضیې هغه ډولونه ځانګړي کوي د کومو په هکله چې منصفه پلاوی باید پرېکړه وکړي، په داسې حال کې چې د بیا پلټنې ماده (هغه پېښې چې د منصفه پلاوي له خوا محاکمه شوې وي، باید د متحده ایالاتو په هره محکمه کې د عام قانون د مقرراتو سره سم بیا وڅېړل شي.») فدرالي څارنوالان د منصفه پلاوي د احکامو د باطلولو څخه په ځينو مواردو کې منع کوي.
د شلو ډالرو اړتیا
لږ تاریخي شواهد شتون لري چې تعدیل د «شل ډالر» یادونه کړې وي، چې د مشرانو جرګې په غیر علني ناسته کې ورزیات شوی او ډېری وختونه په علمي او قضایي بحثونو کې حذف کېږي. د هارورډ د قانون بیاکتنې مقاله دا «له رمزه ډک ... د پوښل شوي او د دوو پېړیو لپاره له پامه غورځول شوي اصل» په توګه تشرېح کوي او ویلي یې دي چې: «هیڅوک باور نه لري چې دا ماده د اووم تعدیل له خوا خوندي شوی حق لري». د حقوقو د پروفیسور فیلیپ هامبورګ په وینا: د شلو ډالرو اړتیا باید د انفلاسیون له امله له منځه یووړل شي، ترڅو په نورو قضیو کې د هغې پلي کول په تدریجي ډول پای ته ورسیږي. په ۱۸۰۰ کې ۲۰ ډالر، په ۲۰۲۰ کې له ۳۰۰ ډالرو سره معادل دي.
کانګرس هیڅکله د فدرالي اختلاف واک دومره کوچنۍ کچې ته نه دی غځولی. د فدرالي قانون (۲۸ U.S.C § ۱۳۳۲)  له مخې، د شخړې د پیسو کچه باید د ۷۵۰۰۰ ډالرو نه ډېر وي، ترڅو یوه پېښه په فدرالي محکمه کې د دواړو خواوو د تابعیت د توپیر پر بنسټ وڅېړل شي (دواړه د بېلابېلو ایالتونو یا بېلابېلو هیوادونو نه وي). په هرحال، مدني قضیې کېدای شي په فدرالي محکمه کې وڅېړل شي، چې بېلابېلې قضیې نه دي (د بېلګې په توګه: د کولمبیا د سیمو په څېر ځایونو کې چې د فدرالي حکومت تر قانوني واک لاندې دي)، په دې حالت کې د شلو ډالرو ماده پلي کېدای شي.
د رښتیاوو بیا څېړنه
د اووم تعدیل د بیا څېړنې ماده وايي: «د عام قانون په دعواوو کې، ... هره پیښه چې د منصفه پلاوي له خوا محکمه کېږي، د عام قانون نه پرته، د متحده ایالاتو په هیڅ محکمې کې بیا نه څېړل کیږي». دا ماده هره یوه محکمه منع کوي چې د منصفه پلاوي له خوا د ترسره شویو هر ډول حقیقي پریکړو له سره بیاکتنه وکړي او یا یې هم رد کړي او دا تضمین کوي ​​​​چې هغه رښتیا چې د منصفه پلاوي له خوا پرې پرېکړه شوې وي، وروسته بیا څېړل کېدای شي. د دې ممانعت استثنا هغه وخت شونې ده چې که چېرې وروسته معلومه شي، چې قانوني غلطۍ شوې وي او یا وړاندې شوي شواهد نیمګړي وي.
د عمومي قانون د اټکل له مخې: قاضي کولی شي د منصفه پلاوي پرېکړه چې د شواهدو یا قانون سره مخالفه وي، څنګ ته کړي (یا لغوه کړي).عام قانون قاضي د حکم له صادرولو نه منع کوي؛ یوه نوې محاکمه، له نوي منصفه پلاوي سره، یوازینی کورس و چې د جواز وړ و. په Slocum v. New York Insurance Co. (۱۹۱۳ز) کې، سترې محکمې دا قانون تایید کړ. وروستنیو قضیو Slocum کمزوری کړ، خو په عمومي توګه یوازې هغه وخت چې شواهد ډېر وي، یا که چیرې یو ځانګړی قانون، محدودې لارښوونې وړاندې کړي، چې له مخې یې د اړتیا وړ پایلې په اړه هیڅ معقوله پوښتنه شتون و نه لري، نو محکمه کولی شي، «د قانون د یوې موضوع په توګه قضاوت» وکړي یا که نه نو، د منصفه پلاوي موندنې یوه څنګ ته کړي.
حميده برمکي
حمیده برمکې په انګلیسي Hamida Barmaki) زوکړه ۴ جنورې ۱۹۷۰) دحقوقو پوهنځي استاده او په افغانستان کې د وگړو دحقونو په څانگه کې کارکوونکې وه. حمیده برمکي دخپلې کورنۍ له ټولو غړو سره د ۱۳۸۹ کال دسلواغې په ۸ نېټه، په کابل کې په یوې ځانمرگي بمي بريد کې ووژل شوه.
زده کړې
حمیده برمکي د ۱۹۷۰ زېږيز کال دجنورۍ په ۴مه نېټه،په کابل ښارکې وزېږېده. له اریانا لېسې څخه د فراغت وروسته د دغو(۱۹۸۷-۱۹۷۷)کلونو شاوخوا د کابل پوهنتون دحقوقواوسیاسي علومو پوهنځي ته شامله شوه.دهغې د غوره پایلو په بهير کې هغې ته په قضایي ډگرکې د دندې دسرته رسولو لارهواره شوه. په ۱۹۹۹-۱۹۹۱ز کلونو کې مخکې له دې چې په کابل پوهنتون کې دحقوقو د څانگې استاده شي شاوخوا دغو(۲۰۱۱-۱۹۹۹)ز کالونو کې د قانون دعملي کولو په هکله د لازیاتې پوهې دترلاسه کولو په موخه،هغه د لویې څارنوالۍ د عملي کار (ستاژ) په پروگرام کې شامله شوه. په اکاډمیک ډگرکې دهغې دخوښې موضوع د مدني قانون بنسټیز مسایل و. حمیده برمکي د هغو گوتو په شمېرافغانو ښځو په کتار کې راځي چې د لوړ نظر خاوندانې دي. نوموړې داسلام او رومن جرمنیک په حقوقي غونډالونو کې یې ژوره مطالعه درلوده چې دافغانستان لپاره د ترکیبي قانوني سرچینو بنسټ جوړوي.
ليکنې
آغلې برمکي په دري گړدود ليکنې کړي او د نوموړې څخه ېې د کارونو په پايله کې ېې مقالې او څو رسالې پاتې دي. نوموړې د يو مسلکي کتاب تابيا هم کړې وه چې په خواشينۍ سره ترې نیمگړی پاتې دی. د هغو له کتاره د کابل پوهنتون د «ترجمه اساسنامه» ترعنوان لاندې رساله په(۲۰۰۲)کال کې راووته. په انگرېزي ژبه د ماسټرۍ تيزس ېې د بلوگانا پوهنتون لپاره په کال ۲۰۰۴زېږيز کې وليکله.دهغې وروستی اثر د (حقوقووجایب) ترسرليک لاندې یو لوی کتاب دی چې دهغې داکاډمیکو ملگرو په مرسته به په راتلونکي کې بشپړ شي.د حمیدې برمکي اکاډمیک کارونه دافغانستان دحقوقي سیستم د سختیو دبشپړ درک په موخه دي. په همدې منظور هغې نه یوازې د کلاسیکو میتودونو یعنې د اسلام او سيکولر قوانینو له ژباړې څخه کار اخیستی، بلکې دافغانستان په حقوقي غونډال کې شته ستونزوته یې د حل لارې موندلو لپاره په حقوقي پرتله ییز تحلیل او شننې باندې باور درلود. هغې دري،پښتو،انگلیسي او عربي ژبې زده وې. د هغې د ښو اخلاقو، او دوستانه چال چلند له کبله ېې په خپلو زده کوونکيو او همکارانو کې ځانگړی ځای درلود او دهغې له اکاډميکو وړتیاؤ، حوصلې او له هرچاسره دهغې له مهربانه چلند څخه ېې ستاینه کوله. له پوهنځي څخه دلسانس پردرجې سربېره،پروفیسور برمکي د ماسټر ۍ درجه د توسعې ،نوښت او بدلون په څانگو کې د ایټالیا دبلوگانا له پوهنتون څخه په لاس راوړه. د ۲۰۱۰ کال په دسامبرکې نوموړې ددوکتورا اسکالرشیپ د جرمني په هامبورگ کې د ماکس پلانک دمقایسوي حقوقو او بین المللي خصوصي حقوقو له انستیتیوت څخه ترلاسه کړه. په کابل پوهنتون کې دحقوقو دماسټرۍ لومړنی پروگرام چې په نېږدې راتلونکې کې به پیل شي،دحقوقو دپوهنځي لپاره چېرته چې هغې تر ۱۹۹۲ کال پورې په هغه ځای کې زدکړې کړې وې،دحمیدې برمکي ترټولو مهم میراث دی.حمیدې برمکي دا پرگرام په هېواد کې دننه دممتازو حقوقپوهانود پرمختگ لپاره یو ډېر ښه فرصت لیدلو او ټول لوبغاړي یې دې ته قانع کړل چې دهغې لپاره لازمې اوگډې هڅې وکړي.
سیاسي ژو ند
پراکاډمیکو کارونو سربېره حمیده برمکي له وړوکتوبه بشري حقونو ته ژمنه وه.مخکې یې دافغانستان په ملي رادیو تلویزون کې دیوې ځوانې ویاندې په توگه(۱۹۸۷-۱۹۸۵د ښځو دحقونو او ځانگړو گټو د پراختیا لپاره ځانگړې مینه درلوده. د کورنیو جگړو په منځنۍ دوره کې یې د«نقش زنان دربازسازی اجتماعی افغاستان» ترعنوان لاندې یوه مقاله ولیکله.(جزوه، افغانستان......فردا، ۱۹۹۳) له هغه وروسته هغې له تاوتریخوالي پرته مسایل،دافغانستان دټولنې د زیان منونکو قشرونو دحقونولپاره سختې سیاسي هڅې دخپلو اکاډمیکو کارونو په ترکیب کې شاملې کړې.دطالبانو له سقوط وروسته هغې وکړای شول چې په ټولنه کې کاروکړي او بې له ځنډه خپل اړوند ځای ته منصوبه شي په دې وخت کې هغې دکابل پوهنتون دښځو دشوری دغړې په توگه،په اظطراري لویه جرگه او دسولې په جرگه کې داستازې په توگه(۲۰۰۲) او (۲۰۰۹) خدمت کړی وو. هغې په ۲۰۰۹ کال کې خپل دبشري حقونوسازمان( موسسه خدمات حقوقي خراسان) تاسیس کړ.د خراسان د حقوقي خدمتونو د موسسې بنسټیزه موخه له خپلو حقونو څخه دوگړو دپوهې اوچتول ، ښځو او نورو گوښه شویو ډلوته دوړیا حقوقي خدمتونو وړاندې کول وو. په هماغه کال دهغې نوم د ریاست جمهوري ددفتر په واسطه دافغانستان د ښځو چارو د احتمالي وزیرې په توگه یاد شوی وو.
د ۲۰۰۸ کال دمارچ څخه تر مړینې پورې،حمیدې برمکي دماکس پلانک په انستیتیوت کې چې دالمان دهېواد یو داسې څیړنیز انستیتیوت دی چې له عدلي ،قضایي بنسټونو اوپوهنتونونوڅخه په پراخه فعالیتونو سره ملاتړ کوي د بین المللي حقوقو او عامه مقایسوی حقوقو لپاره،داستازې په توگه دنده ترسره کړې ده.نوموړې له افغان او الماني څېړونکي ټیم سره یو ځای،د هېواد دقضایي بنسټونو دپیاوړتیا،په بین المللي کچه د علمي حقوقي فرهنگ دپراختیا او په افغانستان کې دشته قوانینو دښه والي په موخه،په ځانگړې ډول د سترې محکمې لپاره د پروژو د اجرا اوتطبیق نوښتگره وه. دهغې نورې دندې: دلس پور (ایپک) دبین المللي حقوقو دانستیتیوت دپروژې همغږونکې،دکابل پوهنتون د ملي څیړنیزې پالیسۍ دمرکز دحقوقو اوسیاسي علومو ددېپارتمنت ریسه(۲۰۰۶-۲۰۰۸)،د افغانستان د ارزیابۍ او څېړنې دواحد(ای ار ای یو) حقوقي سلاکاره(۲۰۰۶)،دحقوق اسلام څخه دښځو د خبرولو دبرنامې مدیره،(بنیاد اسیا)(۲۰۰۴)،د ښځو حقوقپوهانو دشوری دبرنامو مدیره(۲۰۰۴-۲۰۰۳)،دقانون اوجندر دکمېسیون غړې(یونیفم)(۲۰۰۴-۲۰۰۳)،او دکابل پوهنتون دحقوقو اوسیاسي علومو دپوهنځي دمرستیالې په توگه(۲۰۰۲).
۳
د افغانستان دبشر حقونو په کمېسیون کې د اطفالو دحقونو کمیشنره: حمیده برمکي په ۲۰۰۹ کال کې دماکس پلانک په انستیتیوت کې دخپلو مسولیتونو په ساتلو سره،دافغانستان دبشري حقونو په کمېسیون کې د اطفالو دحقونو دکمېشنرې په توگه وټاکل شوه.هغه په خپله نوې دنده کې نه یوازې په هېوادکې دننه بلکه په بین المللي کچه له زیات شهرت څخه برخمنه شوه. حمیده برمکي دافغانستان په جگړه ځپلي هېوادکې په ژوره توگه د اطفالو دزیان مننې څخه اندېښمنه وه.بېلابېلو ولایتونوته یې سفرونه کړي وو ترڅو د بشري حقونو دکمېسیون له کارکوونکو سره سلا وکړي او دقضیو په هکله څېړنه او تحلیلونه وکړي، او په څرگند ډول یې په دولت نیوکه کوله.دمطالعاتو له پایلو څخه یوه ددې ښودونکې وه چې له اطفالو څخه ناوړه گټه اخیستنه ورځ په ورځ په زیاتېدو ده.دهغه له خپرېدو وروسته بې له ځنډه ،حمیدې برمکي د ماکس پلانک دانستیتیوت او دافغانستان دبشر دحقونو دکمېسیو ن ترمنځ گډ کار چې د ښځې او ماشوم دحقونو په اړه د ورکشاپ جوړول وو ، دافغانستان په یوه سیمه کې پیل کړ.دهغې دا کار د پولیسو په واسطه د اطفالو داستخدام او دنظامي چارواکو په واسطه له ماشومانو څخه د ناوړه جنسي گټې اخیستنې دپای ته رسولولپاره ډېر اغېزمن وو.په همدې وخت کې دامنیتي ځواکونو په واسطه د قانوني عمرڅخه د ښکته اطفالو د استخدام په وړاندې چې ډېر ځورول کېدل اوهمداراز له ماشومانو څخه د ناوړه جنسي گټې اخیستنې دعمل په وړاندې دهغې مبارزه خورا اغېزمنه وه .همداراز حمیده برمکي د اطفالو دازدواج په اړه ډېره اندېښمنه وه. ټاکل شوې وه چې دهغې تر مړینې یوه ورځ وروسته له سترې محکمې سره د نجونو له حقونو څخه دملاتړ په موخه یو تفاهم لیک لاسلیک کړي.
حمیدې برمکي دهېواد په قضایي نظام کې دعرفي قوانینو په اړه په روانو بحثونو کې،روښانه دریځ اختیارکړی وو. دخپلو تجربو پربنسټ په ډېرو قضیو کې ترهغه وخته چې کورنۍ جگړه شتون ولري هغې د اروپا په سیستم له عصري قضایي نظام څخه په کلکه ملاتړ کاوه او دسنتي بنسټونو او دشخړو دحل د ډولونو لکه دپښتنو جرگه چې له بشري حقونو څخه په ځانگړي ډول داطفالو او ښځو له حقونو څخه په سترگو پټولو باندې پېژندل شوې ده،درسمي کولو مخالفه وه.
مړینه او درناوی
د۲۰۱۰ کال دجنوري په ۲۸ نېټه،حمیده برمکي،دهغې مېړه مسعود یما دسردارمحمد داودخان په روغتون کې دطب ډاکټر او دمالیې وزارت کارکوونکی دخپلو څلورو اولادونو سره (نارون دنیا، واره سحر،مرغانه،نیلا او احمد بلال) په کابل ښارکې په فاینست سوپر مارکیټ کې په یو ځان وژونکي برید کې خپل ځانونه له لاسه ورکړل.لږترلږه اته تنه نورهم په دې پېښه کې له منځه ولاړل. یوه له هغې څخه دهېواد ځوانه قاضي ناجیه دصدیق الله صالح لور وه.هغه په ۲۰۰۹ کال کې دقضایي ستاژ دهغه کورس زده کوونکې وه چې دماکس پلانک دانستیتیوت له خوا چې حمیده برمکي یې همغږونکې وه او دسترې محکمې په ملاتړ جوړشوی وو،.حزب اسلامي او همداراز طالبانو چې ممکن د حقاني یا کومې بلې تروریستي شبکې پورې اړوند وي،ددې برید مسولیت په غاړه اخیستی دی.برید په ناڅاپي توگه وشو،ځکه دا ډول بریدونه درخصتۍ په ورځو کې کم پیښیږي.گمان کېږي چې ځان وژونکي د کوم لوړ پوړي چارواکي دوژلو قصد درلود ، خوکله چې پخپل لومړي پلان کې ناکام شو، نو سوپر مارکېټ یې په ناڅاپي ډول انتخاب کړ. مبصرین له دې واقعیت څخه په کلکه نیوکه کوي چې دافغانستان دولت په ښکاره ډول له هغه سازمان سره دسولې په خبرواترو لگیا دی چې د غیرنظامیانو پرضد یې له تاوتریخوالي د ډک عمل مسولیت منلی. دبشر دحقونو دخپلواک کمېسیون مشره سیما ثمر دحمیدې برمکي په اړه د فبرورۍ په لومړۍ نېټه په کابل کې خبرې کوي: حمیدې برمکي خپل مور اوپلار رحم الدین خان او انیسه،څلور خورانې او څلور وروران،دخپل مېړه مور محبوبه حقوقمل چې دهېواد له پخوانیو نومورو سناتورانو اوهمداراز داساسي قانون دکمېسیون غړې ده، یوازې پرېښودل.د۲۰۱۱ کال دجنوري په ۲۹ نېټه ، په شهدای صالحین کې له دوه زرو زیاتو کسانو خپلوانو او همکارانو یې د خاورې سپارلو په مراسمو کې گډون کړی وو. دعیدگاه په جامع جومات او په نوي ښار کې په ښځینه سالون کې له لس زرو زیاتو کسانو د درناوي او ډاډینې مراتب دهغې د فاتخې په مراسمو کې، وړاندې کړل. دافغانستان دبشر دحقونو خپلواک کمېسیون د۲۰۱۱ کال دفبرورۍ په لومړۍ نېټه د غم مراسم جوړ کړي وو.د یواکاډمیک او بین المللي شخصیت په توگه دحمیدې برمکي د یاد دژوندي ساتلو لپاره، ټاکل شوې ده دحقوقو اوسیاسی علومو دپوهنځي ریاست او دماکس پلانک انستیتیوت په گډه دحمیدې برمکي په نوم دمقایسوي اوبین المللي حقوقو کتابتون جوړ کړي. دواړه اړخونه دحمیدې برمکي د یاد لپاره دکابل پوهنتون په انگړ کې دیو منار دجوړولو پلان لري.
غوره شوې خپرونې
۱ - دوجایبو حقوق( دکابل پوهنتون- درسي کتاب). ۲۰۰۸
۲ - په افغانستان کې د سیاسي بې ثباتۍ عوامل اودهغې دښه والي لپاره ممکنې حل لارې(دکابل پوهنتون دڅېړنیزې پالیسۍ ملي مرکز) ۲۰۰۸-۲۰۰۷
۳ - په اسلام کې دښځې حقوق او دافغانستان اساسنامه(د ۲۰۰۶ کال په جون کې د کابل د بنیاد اسیا په واسطه خپره شوې رساله)
۴ - د افغانستان په بیا روغونه کې د ښځو رول، دکار په بازار کې دښځو ادغام،په تبعید او توسعه کې وضعیت .،...(دماسترۍ تېزس، داېټالیا دبلوگانا پوهنتون) ۲۰۰۵
۵ - په اسلام کې دښځې سیاسي حقوق ( ددحقوق په مجله کې خپره شوې مقاله،دحقوقواوسیاسي علومو پوهنځي)
۶ - رشوت اودهغې دزیاتېدو عوامل(دعدالت په مجله کې خپره شوې مقاله، دعدلیې وزارت). ۲۰۰۶
۷ - انفرادي قراردادونه(دحقوق په مجله کې خپره شوې مقاله، دحقوقو اوسیاسي علومو پوهنځی). ۲۰۰۶
۸ - دښځې پرضد تاوتریخوالی( دحقوق بشر په مجله کې خپره شوې مقاله،کابل) ۲۰۰۴
په نور معلومات
http://en.wikipedia.org/wiki/Hamida_Barmaki
وېشنيزه:د بشري حقونو افغانې فعالې وېشنيزه:ځانمرگي بریدونه وېشنيزه:ځانمرگي برید کې وژل شوي خلک وېشنيزه:ځانمرگي برید کې وژل شوې مېرمنې
سيف لودین
سیف الدین (لودین) یو کندهاري ځوان چي شاوخوا ٢٢ كاله عمر لري، ښاغلي لودين د کندهار په محل نجات نومي سيمه كي دي نړۍ ته سترګي وغوړولي، په ۲۰۰۷ كال كي د كندهار د ظاهر شاهي عالي ليسي د پاي ته رسولو وروسته دکندهار پوهنتون د ښووني او روزني پوهنځي ته بريالى سو او د پښتو ادبياتو څانګه یي غوره کړه او ددي تر څنګ هغه په سكوت او خاموشي كي ډير لړزانده کس دي.
هغه په پښتو ژبه باندي د رسنیو له لاري خلکو ته معلومات نشروي، د ٢٠١٧ کال په اخرو چين ته د تعلیم لپاره ولاړ او په ٢٠١٨ کال کې بيرته راستون سو.
د هغه يو شمېر کړنې
١- د پوهني رياست په ودانۍ کي د افغانستان ملي او د معارف بيرغ زړول. ٢- د پوهني رياست په داخل کي د مراجعينو د سرخوږى پر برابر ټولو شعبو ته لوحې او لارښووني چاپوول او د شعبو پر دروازو موښلول. ٣- د پوهني رياست د خدمتي کارمندانو او ملازمينو د پاره پسله وخته يو استاد مقررول. ۴- د پوهني رياست اداري برخي په  موکېټ فرشول. ۵- په ولسواليو او کليو کي د ښځينه استادانو د اقتصادي مشکلاتو پر برابر د ١۴٦ بستونو اعلانول. ۶- د وزارت مقام په همکاري د نتايجو د پاره کمپيوټري سيسټم چي په شهادتنامو کي به د هيڅ ګوتوهني ځاى نه وي، فعاله کول. ۷- د شهيد ملا عبدالحي اخند ديني مدرسې د پاره تعمير. ۸- د پوهني رياست اړوند ساينس مرکز د پاره د ودانۍ تعمير چي تقريبا په ٣١ميلونه افغانۍ به جوړيږي، زما د مالوماتو له مخي چي اوس يې هم کار په شهيد محمد اکرم خاکرېزوال ليسه کي جريان لري.
٩- په پوهني رياست کي د معاشاتو اجراء پر الکترونيکي برخي طرح.
سرچینې
وېشنيزه:کندهاریان
اوکټوجن
اوکټوجن ( په انگریزي کی:Oktogen ) د نیتروژن (ښورې) ترکیبونو څخه یوه آغېزمندي چاودونکي توگه ده چی د HMX په نوم هم یادېږي. دغه چاودونکي توگه په ځانگري ډول د توغندیو، بمونو او ماینونو د جوړولو لپاره کارېږي.
توصیف
اوکټوجن یوه کریستالي سپینه ماده ده چی په عصوي مواد کی ویلېږي. د چاودونکی سرعت یی ۸۸۰۰ متره په ثانیه کې دی.د چاودونکی حرارت یی ۳۴۰۰ درجې ده. د اوکټوجن نقطه ذوب ۲۰۳ درجې ده. د اوکټوجن چاودونکي فشار ۳۴۹،۹۶۰ باړونو ته رسېږي. اوکټوجن د هیکسوجن څخه کمزوري چاودونکي توگه ده او د دی لپاره اوکټوجن د هېکسوجن یا تی ان تی په چاودونکي توگو کی گډېږي.
د اوکټوجن جوړول
اوکټوجن یوه دښورې تیزاب دايره وي عصوي توگه ده چی د C4H8N8O8 کيميایي فورمول لري. هیکسامین او د ۹۸ ٪ د ښورې تيزات سره تعامل کوي.
CH2)6N4 + 6 HNO3 > (CH2.N.NO2)3 + 6 H2O + 3 CO2 + 2 N2)
وېشنيزه:چاودېدونكى مواد
لوړه ودانۍ
لوړه ودانۍ يا اسمان څک  هغه ودانو ته ويلي کېږي د کومو لوړوالي چې د عامو ودانو يا بلډنگانو څخه زيات وي، له ټولو لوړې ودانۍ دا دي:
1 سپټمبر
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
قبض
د قبض له منځه وړلو لپاره لاندې ارزانې نسخې وازمويئ که چیرې سبزیجاتو خوړلو سره ځانګړې علاقه نه لرئ او غوښه مو خوښیږي نو دغه عادت مو د قبض په ناروغۍ اخته کولی شي. په یوې امریکايۍ څیړنې کې ثابته شوې چې هغه خواړه چې زیاته اندازه پروټین لري انسان د قبض په ناروغۍ اخته کوي. هیره دې نه وي چې د قبض ناروغي انسان په یو شمیر نورو مهلکو ناروغیو اخته کوي. د څیړوونکو په وینا غوښه، هګۍ او زیات غوړ لروونکي خوړو کې نباتي فایبر شتون نه لري او که چیرې انسان د سبزیجاتو او میوو خوړل پریږدي نو زیات پورټین لروونکي خواړه د قبض ناروغي نور هم زیاتوي. د څیړوونکو په وینا کاربوهایډریټ لروونکي خواړه د هاضمې سیسټم لپاره له ټولو خوړو څخه غوره وي خو باید له خوږو خوړو او سپین اوړو څخه ترلاسه شوو خوړو څخه ځان وساتل شي. د دغې ترسره شوې څیړنې پر بنسټ په ورځنی ډول یوه ځانګړې اندازه میوه او یا هم سبزیجاتو استعمال انسان د قبض له ناروغۍ څخه ژغورلی شي. د لندن په امپریل کالج کې ترسره شوې څیړنې ثابته کړې چې له پنیر څخه لاسته راغلي خواړه هم انسان د قبض په ناروغۍ اخته کوي. په څیړنې کې ویل شوی چې پنیر د هاضمې سیسټم لپاره په کافي اندازه ستونزې پیدا کوي چې تر ټولو ستره ستونزه يي د قبض ناروغي ده. ټول هغه خواړه چې خپل ترکیب کې زیاته اندازه فایبر نومې ګټور مواد لري هم د هاضمې نظام غښتلی کولو سره انسان د قبض له ناروغۍ څخه ژغوري. که غواړئ د قبض له ناروغۍ څخه ځان وژغورئ نو له زیات پروټین او یا پنیر لروونکو خوړو څخه ځان وژغورئ او پر ځای يي میوه، سبزیجات او فایبر او کاربوهایډریټ لروونکي خواړه استعمال کړئ
سرچینه
داکتر احسان جهانی، لیکوال
سرچینې
وېشنيزه:رنځپوهنه وېشنيزه:طب وېشنيزه:ساینس
سورة فاطر
سورة فاطر د قرآن کريم ۳۵ مه سوره ده.
وېشنيزه:قران وېشنيزه:قراني سورتونه
ماسال ولسوالي
ماسال ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان ماسال)  د ايران د گيلان ولايت یوه ولسوالي ده. دا ولسوالي ۵۲٬۶۴۹ تنه نفوس لري او مساحت یې ۶۲۲ کیلومتره مربع دی. د ماسال ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۷۶ کېښودل شو.
باغبان (فلم)
باغبان يو هندي فلم دی. دا فلم د يوې کورنيزې ډرامې په توگه د مور او پلار د ژوند کيسه کوي. په دې فلم کې د مور او پلار د زحمتونو او خواريو او بيا وروسته چې اولادونه لويېږي او ودونه کوي د مور او پلار سره يو ډول ناسم چلند لور ته اشاره پکې شوې. په دې فلم کې د اولادونو تر مېنځ فرق هم ښودل شوی چې ټول اولادونه د خپل مور او پلار په وړاندې يو ډول سلوک نه لري.
وېشنيزهːهندي فلمونه
غلام فاروق يعقوبي
ستر جنرال غلام فاروق یعقوبي د وطن گوند د اجراییه پلاوي غړی او د ډاکتر نجیب الله د واکمنۍ پر مهال د دولتي امنیت وزیر وو.
اخځونه
وېشنيزه:د وطن گوند غړي وېشنيزه:افغان کمونيستان وېشنيزه:د افغانستان د خلق د ډيموکراټيک گوند سياستوال وېشنيزه:افغان کميونيسټي واکمنان وېشنيزه:د افغانستان د خلق / پرچم د ډيموکراټيک گوند سياستوال
دژوندبڼو ډولونه
پورته کوونکی فیض الرحمن احمدي لغمان پوهنتون کرنې پوهنځی چاپیریال ساتنې او ځنګلونوڅانګه
د ژوند یو موجوداتو د انواعو ډولونه
دژوندیو موجوداتو انواع، یا دژوندیو موجوداتو ترمینځ تفاوت اویا هم په ایکوسیستم کې د ژوندیو موجوداتو انواع چې دوي پکې اوسیږي دبایوډایورسټې Biodiversity  په نوم سره یادیږي. Bio = د ژوند / ژوندی موجودات، او Diversity = تفاوت / انواع په ټولو برخو کې
تعریف
دژوندیو موجواتودانواعو ترمنځ تفاوت ته Biodiversity ویل کېږي. دا تفاوتونه کېدای شي په ایکوسيستم، ایکالوژیکي پیچلتیاوو، دانواعو ترمنځ او یا هم په ایکوسیستم کې دیوې نوعې ترمنځ موجود وي. ددې ترڅنګ Biodiversity موږ ته دنباتاتو اوحیواناتو (انسانانو، مایکرواورګانیزمونو) او فنجیانو اندازه او ددوی ترمنځ اړيکې روښانه کوي. د Biodiversity اصطلاح دلومړي ځل لپاره د walterG.Rosen لخوا په ۱۹۶۵ م کال کي د امریکې د Biodiversity په ملي کنفرانس کې په واشنګتن ډی سي کې وړاندي شوه، چې وروسته د ډیرو بحثونو دملل متحد لخوا دیومنل شوي اصطلاح په حیث په ۱۹۷۲ کې منظور شوه او اوس دیو نړیوالی اصطلاح په حیث په ټوله نړې کې کارول کېږی Rio de Jeneireo, 1972 او داسې یي تعریف کړه چې : ( د هری نګاه نه دژوندیوموجوداتو ترمنځ تفاوتونه د Biodiversity په نوم سره یادیږي ) دا تفاوتونه دوچې دژویو او دبحري ژویو یاکوم بل ایکوسيستم او ایکالوژیکي پیچلتیاوو ترمینځ کېدای شي د کوم چې هغه برخه ده. دا تفاوتونه د انواعو او ایکوسيستم ترمینځ وي.
Biodiversity  دبیالوژيکي Biodiversity په شاو خوا را څرخيږي داځکه چې دايکوسيستم انواع دژونديو موجوداتو دانواعو څرګندونکي دي.
تاریخچه
دبیالوژیکي ډایورسټی اصطلاح د لومړي ځل لپاره د Thomos Lovejoy لخوا په ۱۹۸۰ م کال کې وکارول شوه. E.O.Wilson ته د Biodiversity پلار ویل کېږي. د Flint (1991)  لخوا Biodiversity داسی تعریف شوې چې : Biodiversity په طبیعت کې یواندازه بدلون ته ویل کېږي چې دابدلون د Biological Biodiversity لخوا په تفصیلي ډول بیان شوي دی. Biodiversity د طبیعت دانواعو یوه اندازه ده چې دا اندازه کېداي شي د شمیر له لحاظه وي اویا هم کېدای شي د ایکوسيستم دژوندیو موجوداتو دانواعو له لحاظه وي. Biodiversity یوه ډیره پراخه اصطلاح ده چېGenetic Biodiversity ، Species Biodiversity او یا هم ایکوسيستم Biodiversity ته وکارول شي، او داسی هم بیانیدلای شي چې په ټولوبرخوکې دژوندیوموجوداتوتفاوتونه چې دا تفاوتونه کېدلای شي چې په جنيتیکي، دانواعوترمینځ، دکورنیوترمینځ، دنفوسوترمینځ، دټولنې ترمینځ اویاهم دایکوسيستم ترمینځ وي. د Biodiversity اصطلاح د Biological Biodiversity څخه ترلاسه شوې ددي لپاره چې په ځمکه کې دټولو ژوندیو موجوداتو څخه په مکمله توګه استفاده وشي. او همدارنګه پټه دې پاتي نه وي چې د Ecological Biodiversity اصطلاح دSpecies Biodiversity او Genetic Biodiversity پر اساس کارول کېږي.
جنتیکې بایوډایورسټي Genetic Biodiversity
دیوځانګړي ژوندي موجود یانوعي په طبيعي جوړښت کي جنيتیکي تفاوت ته جنيتیکي بایوډایورسټي ویل کېږي. زیات شمیر جینونه د دی لپاره ځانګړي شوي ترڅو دپوستکي درنګ، اندازې، وزن، جوړښت د تفاوتونو اندازه وښیي ددې ترڅنګ دویښتانو، قد، دسترګو د رنګ او د نوکانو د ډبلوالي او داسي نورتفاوتونه روښانه کړي تر څو یو له بل څخه یې جداکړي. جینونه د Biodiversity اساس ټاکي داځکه چې جینونه دنیوکليک اسید (DNA) دڅلور جوړو څخه جوړ شوي چې هر یو یي ځانته ځانګړي جنيتیکې کوډونه لري او په ژوندی موجود کې یوه ځانګړې وظیفه سرته رسوي. DNA یا نیوکليک اسید دهرې حجرې په کروموزوم کې وجود لري او په هره حجره کې ددي اندازه کېدلای شي چې دجنیتيک بایوډایورسټي له لارې معلوم شي. دیوې نوعې د دوه جنسونو ترمینځ (کوم چې یو شان د کرموزوم ساختمانونه ولري او دنیوکليک اسیدونو DNA شمیر یي هم یوشان وي ) تفاوتونه کېدلای شي چې د الیلونو دشمیر په اساس یو له بل څخه جدا شي چې دا تفاوتونه د Genetic Biodiversity له لاري معلومیدلای شي. دیوجنس جنيتیکي معلومات په الیلونو کې وجود لري یعنې په ساده ډول سره ویلاي شو چې دکرموزوم ساختمان یا شمیرکولای شي موږ ته جنيتیکي تفاوت وښایي. دجینونو ترمینځ ساختماني تفاوت دیوجنس ته د دي مسؤلیت سپاري ترڅو دخپل جنس په نفوسو کې ژوندي پاتي شي. د مثال په توګه : دپړانګانو په پاتي شویو نفوس په جنيتیکي لحاظ سره یوه شان لیدل شوي دي او په دې ټینګار کېږي چې ددوي ترمینځ کوم غټ جنيتیکې تفاوت وویني بي له دي چې ددوي په شمیرکې زیاتوالي راشي. پس دی نتیجي ته رسیږو چې دژوندیو موجوداتو ترمینځ جنيتيکې تفاوت ډیر مهم اهمیت لري. ✡	د یوي نوعي د ځانګړي جنس د جینونو ترمینځ تفاوت. 	انسانان (Homo sapiens) دا یو جنس دی. 	د جینونو تفاوت په مختلفو انسانانو کې. 	یو انسان د بل نه په رنګ، اندازه، قد اوخویونو کې متفاوت دي. ✡	د جینونو ترمینځ تفاوت په لاندې ډول واقع کېږي. •	په یوه حجره کې د DNA د شمیر ترمینځ تفاوت. •	د DNA د کروموزوم د ساختمان ترمینځ تفاوت. •	 د جینونو په شمیر کې تفاوت. ✡	په یو انسان کې دیوجین لخوا مختلف خواص لیدل کېږي، دبیلګې په ډول د بدن اندازه، شکل، قد، پوستکی، دپوستکی سطحه ( وچ پوستکی، غوړ پوستکی، عادي پوستکی)، رنګ، خواص، دسترګو رنګ، دمرضونو په مقابل کې مقاومت لکه شوګر، دپښتورګو تیږې، او دبدو حالاتو په مقابل کې مقاومت لکه :- ګرمي، یخني او داسې نور.
د قسمونو ترمینځ تفاوتونه ( Species diversity )
په ایکوسيستم کې دموجوده مختلفونوعوSpecies ترمینځ تفاوت ته دنوعوتفاوت یا Species Diversity ویل کېږي. په بیولوژیکي ډول سره یو نوع Species دنفوسو یو جز یا برخه ده چې په تکثیري ډول یو له بل څخه جداشوي وي. پس یونوع Species ته کله ناکله دبیولوژیکي نوع Biological Species اصطلاح هم کارول کېږي. همدارنګه دالیدل شوي چې دیوي نوعي ځانګړي جنسونه کولای شي چې په خپل مینځ کي په اسانۍ سره تکثیر شي، چې داعمل دطبیعت یوجادو دی چې دطبیعت دبقالپاره دجنسونوترمینځ واقع کېږي. پس د ژوندیو موجوداتو ترمینځ تفاوتونه Biodiversity د یو جنس د مورفالوژیکې Morphological ، فزیالوژیکې Physiological او جنیتيکې خصوصیاتو له مخی ټاکل کېږي. هریو غړی په ځانګړي ډول سره یوه خاصه او ځانګړې وظیفه سرته رسوي. دمثال په توګه ( شنه نباتات د ضیایي ترکيب عملیه دکاربن ډای اکساید CO2، اوبو او دلمر درڼا په موجودیت دخپلی غذاپه منظور سرته رسوي. دغه انرژیکي غذا بیا دواښه خوړونکو، غوښه خوړونکو او واښه +غوښه خوړونکو لخوا په استعمال رسیږي ترڅو غذایي ځنځیر ژوندی وساتي. د یو جنس نوي رایستل او یا یونوي جنس جوړول یولوي تحول په نتیجه کې رامینځته کېږي. یوجنس هغه وخت رامینځته کېږي کله چې دنفوسوپه یوجنس کې فزیکي او جنيتیکې سرحدات مات شي او داسي حالت رامینځته شي چې دوي په خپل مینځ کې خپل مشترک او ځانګړي خصوصیات له لاسه ورکړي او نور ونه شی کولای چې یوجنس دخپل ځان په شان بل جنس جوړ کړي نو بیاپه دې وخت کې محیطي او ایکالوژیکي عوامل دیو نوي جنس په جوړولو کې ډیرفعال او رغنده  رول لوبوي. دیوې نوعېVariety  ترمینځ تفاوتونه کېدلای شي چې دهمغې نوعې دمختلفو ډولونو دخواصو دمطالعې څخه لاسته راشي. د مثال په توګه : مختلفې نوعې په مختلفوځایونو کې ژوندکوي او د یوځای نوعه بل ځای کې ژوندنه شي کولای، چې داهم دژوندیو موجوداتو ترمینځ تفاوت Biodiversity ښیې. په ځانګړو ځایونوکې پیداکېدونکي جنسونه دهغه جنسونو په مقابل کې چې هر ځای کې پیداکېږي ډیر داهمیت وړ وي. پس هغه حیواناتو ته باید اولیت ورکول شي چې دمختلفو قسمونو څخه پیداشوي وي، مختلفې اندازې ولري اویاهم په غذایي ځنځیر کې په مختلف ځای کې موقیعت ولري. همدارنګه ایکوسیستم په محیط کې دموجوده حیواناتوڅخه تشکيلیږي ( هغه انواعي چې د ایکوسیستم دپایښت لپاره مختلفي دندي سرته رسوي ) چې دامعیارونه دنړیوالو اومحلی نورمونونو له مخې ټاکل کېږي. پس اوسنی ایکوسیستم دیوڅو محدودو انواعو دشتون له امله وجودلري (هغه انواعې چې په ایکوسیستم کې مختلفې دندې سرته رسوي ) دمثال په توګه دانځرونه ډیرو مرغانو ته میوه برابروي، ولې دژمي په موسم کې دشادیانولپاره داوسیدو ځای ګرځي. •	د مختلف ډوله انواعو شتون په ایکو سیستم کې د محیط د بډایې والي ښکارندوي کوي د مثال په توګه د مختلف ډوله ګل لرونکي نباتات ، هوسۍ ، غواګانې ، ظرافې ، ماران ، هیلۍ، مرغان چې ټول په وښیزو محیطونو کې پیدا کېږي. •	۱۰-۳۰ میلیونه انواع د ژوندیو موجوداتو په نړۍ کې شتون لري چې له دې جمليې څخه تقریبا ۵۰۰۰۰ انواع په هند کې موجودیي دي. •	تقریبا ۹۰۰۰۰ د حیواناتو انواع په هند کې وجود لري چې د هغې له جملې څخه ۱۶۷ د فصلونو انواع او د ۳۵۰ څخه زیاتې وحشي انواع په هند کې کرل کېږي.
د ایکوسیستم انواع
په ایکوسیستم کې د موجوده انواعو قسمونه چې د ژوندیو او غیرژوندیو فکتورونو د تعامل څخه جوړ شوي وي. د انواعو عادتونه (د حیواناتوطبعي کور) د مثال په توګه مختلف ډوله ډنډونه ، سیندونه ، جهیلونه ، سمندرونه ، لمدي ځمکې ، څړ ځایونه ، ځنګلونه او صحراوې په خپل مینځ کې د مختلف ډوله ژوندیو فکتورونو نماینده ګي کوي. د ایکوسیستم ترمینځ تفاوتونه هغه وخت په اسانۍ سره پیژندلای شوکله چې د ایکوسیستم په وظایفو باندې ځان پوه کړو،پس د ایکوسیستم ترمینځ تفاوتونه د انوعو د قسمونو او ایکالوژیکې پروسو (غذایې ځنځیراو د انرژۍ انتقال ) کوم چې د فزیکې عملیو په نتیجه کې رامینځته شوي دي څخه عبارت دي. یا په بل عبارت سره د ایکوسیستم ترمینځ تفاوتونه په ایکوسیستم کې د موجوده اجزاوو روابط  ( مقابلې، یوله بل سره مخکني روابط ) په داسې ډول سره وي چې په خپل ځان متکې اجزاوې جوړې کړې. په ایکو سیستم کې تفاوتونه یوه ګټه دا لري چې په هغي کې د یو نسل د نفوس عمر، د ټولنې شکل په نوموړې زون کې ، د وخت په تیریدو سره د ټولنې د ساختمان تبدیلیدل ، د پرازیتیزم ماډل او د تغیرموندنې ماډل یې له پامه نه غورزول کېږې. په پایله کې داسې ویلی شو چې طبیعت یوه لویه او ستره وظیفه دا هم اجرا کړي چې مختلف ډوله حیوانات او نباتات یې په مختلفو موقیعتونو کې اچولي دي ، هر یو یې جدا پیدا کړي ، په انواعو کې هر یو ځانګړی قسم یو له بل څخه داسې جدا دی چې یو قسم له بل سره په جنیتیکې جوړښت کې تفاوت لري ، د مثال په توګه په ګلاب کې هیڅ داسې قسم دوه ګلاب نشته چې هغه یو له بل سره په جوړښت ، شکل ، رنګ ، د بندونو اندازه، دپاڼو اندازه ، د پاڼو شمیر اوداسې نور خصوصیات یې یو له بل سره جدا نه وي. مختلفې انواع یوله بل سره په جوړښت کې مختلف ډوله تفاوتونه په خپل مینځ کې لري او دوی نه شي کولای چې په ډیرې اسانۍ سره تکثیر شي چې دې پروسې ته تکثیري تفا وتونه ویل کېږي مګر په اصل کې د رقابتونو او یا د انواعو د توافق له مخې دوی د محیط برخه ګرځیدلي دي.
د جنيتیکې انواعویا تفاوتونو اهمیت
=l Significance of Genetic Biodiversity اکثره بیولوژیکي تفاوتونه د طبيعي تحولاتو په نتیجه کې رامینځته کېږي ، د یوې نوعې طبيعي انتخاب د جینتیکې الیلونو پراساس کېږي ،پس د انواعو تفاوتونه د انواعو د شمیر یا ډيروالي په اساس کېږي البته همجنسه یوشانوالی هم ډيرضروري ګنڼل کېږي. تراوسه پورې په نړۍ کې د ۵ نه تر ۳۰ میلیونه پورې د ژوندیو موجوداتو انواع پیژندل شوي دي چې د هغې له جملې څخه یواځې ۲ میلیونه انواع څیړل شوي دي. په طبيعي ډول سره د انواعو ترمینځ تفاوتونو له مینځه تلل د طبيعي تحولاتو په نتیجه کې رامینځته کېږي،طیيعي انتخاب د جینونو د موجودیت پر اساس کېږي ، نو د یوې ښې او پیاوړې نوعې انتخاب لپاره د جینونو ترمینځ تفاوت ډیر ضروري دی ،پس د جینونو ترمینځ تفاوت ددې باعث کېږي چې د انواعو ساختمان ، وظیفې او خویونه یوله بل سره مختلف وي چې په حقیقت کې همدی ته ژوندیوموجوداتو تفاوت یا Biodiversity ویل کېږي. د یوډول انواعو د جینونو ترمینځ تفاوتونه د محیط سره د توافق زیاتوالی لوړ توافق ښه پایښت
مغلقو مرحلو یوه سلسله ددې باعث کېږي چې په محیط کې زیاته اندازه تفاوتونه رامینځته کړي ، د ژوندیو موجوداتو په جوړښت کې د جینونو ترمینځ تفاوتونه او محیطي عوامل ددې باعث کېږي چې د طبیعي موجوداتو په نفوسو کې بنیادي تحولات رامینځته کړي ، پس داسې ویلی شو چې بیولوژیکي تفاوتونه د محصولاتوترمینځ د تحولاتو په نتیجه کې رامینځته  شوي. په ټولنه کې یوه نوعه په بله نوعه باندې اتکا لري نو له همدي کبله ددوی ترمینځ اړیکې او رقابتونه ددوی د پایښت سبب کېږي، د نړیوالي څارني (IUCN, UNEP, WWF, 1991)  څارني ستراتیژۍدګندونو له مخې چې وایې ( د بیولوژیکې تفاوتونو ساتنه د ایکوسیستم د ساتنې سره مساوي ده
د ژوندیو انواعو اندازه ګیري
Measurement of Biodiversity A) الفا- ډایورسټي (ډاينا ډایورسټیي یا د ټولنې په اساس د ژوندیو موجوداتو ډولونه) په یوه ټولنه کې د موجوده ژوندیو موجوداتو ، عادتونو ترمینځ تفاوتونو د الفا بایوډایورسټي په نوم سره یادیږي . دا د یوی نوعې د بډایوالي(غني والي )یا هم محدودوالي څخه نماینده ګي کوي . د یوې نوعې یا قسم بډایوالی (غني والی ) = په یو واحد ساحه کې د انواعو شمیر. د یوې نوعې یا قسم محدودوالی = د مختلفو انواعو د واحدونو شمیر په یو واحد ساحه کې . B) بیټا- ډایورسټي د محیطي عواملو پراساس د ژوندیو انواعو یا ژوندیو موجوداتو بې ځایه کېدل د بيټا ډایورسټي په نوم سره یادیږي. د مثال په توګه د ژوندیوموجوداتو په جوړښت کې تغیرد دمحیطي تاثیراتو له کبله. C) ګاما- ډایورسټي(الفا ډایورسټي + بيټا ډایورسټي) په یوه لویه او پراخه ساحه کې د ژوندیو موجوداتو په عادتونو او ټولنوکې تفاوتونوته ګاما ډایورسټي ویل کېږي . Whittaker (1972) د ژونویو موجوداتو ډولونه (Biodiversity) په درې کتګوریو باندې ویشلې ده: الفا - بایوډایورسټي (د ایکوسیستم په داخل کې تفاوتونه یا مختلفې انواعې ) بیټا - بایوډایورسټي (د ایکوسیستمونو ترمینځ تفاوتونه یا ددوو یا څو ایکوسیستمونو ترمینځ تفاوتونه ) ګاما – بایوډایورسټي (د هیواد یا د زون په سطحه د ژوندیوموجوداتو ترمینځ تفاوتونه یا ډولونه) . بیولوژیکي بایوډایورسټي د جغرافیوي ساحو د پراخوالي له امله په درې ډوله اندازه کېږي : الفا - بایوډایورسټي ( په یوه محدوده ساحه کې د ژوندیو موجوداتو د خویونو ترمینځ تفاوتونه ) بیټا - بایوډایورسټي ( ژوندیو موجوداتو د عادتونو په زیاتیدو سره د هغوی شمیر هم زیاتیږي) ګاما - بایوډایورسټي ( په یوه پراخه ساحه کې دټولو انواعو موجودیت په مختلفوخویونو او عادتونو سره.
د ژوندیو موجوداتو د انواعو تکسانومیکې طبقه بندي
(Taxanomic classification of Biodiversity) SpeciesدBiodiversity یوقسم داندازه ګیرۍیواساسي بنیادي واحد دی، مګرپه مکلمه توګه د ژوندیو موجوداتو د انواعو اندازه ګیري دقیقې او پراخه مطالعې ته ضرورت لري دا ځکه چې د ژورو روابطوپر اساس په داسي ډول اندازه ګیرۍ کې د یو ژوندجود نوعې، کورنۍ، اردر، فایلم ، او کنګډم په نظر کې نیول کېږي، چې دا کار به تکسانومیستان ددې جوګه کري چې یو سلسله واره طبقه بندي جوړه کړي. جینس Genus:- دورته یا یوشان قسمونو Species مجموعي څخه عبارت دی چې یوشان او سره ورته خصوصیات ولري. کورنۍfamily:- د ورته انواعو مجموعې ته ویل کېږي چې یو شان خصوصیات ولري. د طبقه بندۍ سلسله د ښکته نه پورته خوا ته ترتیب کېږي. Species قسم Genus نوعه Family کورنی Order آردر Class کلاس Phylumفایلم Kingdomعالم
(۵)شکل: د همالیه په داخل کې د انواعو ښودنه کوي.
۴:- انډو برما Indo-Burma شمال شرقي غاړه ( اروناچل پردیش ، آسام ، اندامن جزیرې ) ژوندی حالتونه ✡	زیاتې انواع ( حیواناتو ، نباتاتو او مایکرواورګانیزمونه) ✡	ونې، علوفه جات ، خشبی نباتات ، واښه ، د مانګرو (Mangrove) ونو په زرغونوالي. د مانګرو ونې د تنفس لپاره خپل ریښې هوا ته راوباسي، چې دا د استوایې سیمو د ونو یوه ځانګړې نوعه ده. ✡	 هوسۍ ، فیلان ، ګیدړ، ظرافې ، شمشتۍ ، ماران ، طاوسان ، قارغان ، تمساح ، اسمان څکالي او داسې نور. ✡	تي لرونکي حیوانات : Arunachal Macaque (Mucacamunzala) Leotion rock rat The leaf Muntjac The BugunLiocicha The Khasi Hills Toad ۵:- صحرا Desert : ✡	راجستان + کوتچ Kutch + دهلی + او ګجرات سیمې ✡	موسم ( ډیرکم باران په کې کېږي 70 cm< ) ✡	Xerophytic plants هغه نباتات چې ډیرو کمو اوبو ته ضرورت لري Acacia (Babool, Prosopis, Cactus (Opuntia) ✡	حیوانات : اوښان ، چرمښکۍ، ګیدړ، لیوان.
۶:- د ګنګا هواریې سیمې: ✡	د U.P ، بهار او بنګار هوارې سیمې. ✡	ډیره حاصل خیزه ځمکه لري. ✡	کلنی اورښت. مغربي U.P							Bangalبنګال <70 cm او یا ددې نه کم باران  _______________ > 150 cm اویا هم له دې نه زیات باران ✡	زرغونوالی :     وچ ځنګلات ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ معتدل نمناکه ځنګلات ✡	ونې پیپل (Ficusreligiosa) نیم Neem (Azadirachtaindica) آم (Mangiferaindica)Mango ارجمArjum (Terminalia arjuna) برګاډ Bargad (Ficus sp.) شوه Shisham (Dilbergiasissoo) Dhak, Mahna, Tendu, Chirounji Babool (Acacia nilotica) په وچو سیمو کې.
۷:- مرکزي هندوستان ( نیمه مرطوبه سیمې ) : ✡	په دې زون کې د M.P + اوزیسا او ګجرات سیمې شاملې دي. ✡	لرګین نباتات Tectonagrandis ✡	وچې سیمې Babool (acacia sp.)
۸:- د ډیکان سیمې Deccan : ✡	د وچو, سیمو زون دی چې د اندراپردیش + تامل ناډو + کرناتاکا سیمې په کې شاملې دي. ✡	اورښت په کې ډیرکم کېږي. ✡	ځنګل : Babool د وچو سیمو ✡	Chandan / Sandal wood tree (Santalum spp.) ۹:- اندامن سیمې Andaman : ✡	جزیرې او سمندر ته نژدی سیمې ✡	د مانګرو ځنګلات ✡	په دې سیمه کې وریجې او ګني کرل کېږي البته د ارجون لرګي په وچو سیمو کې کېږي. ۱۰:- آسام Assam : ✡	ډیر زیات اورښت په کې کېږي (Cherapoonji) ✡	حشره خوړونکې نباتات او واښه ✡	لرګین نباتات Pinus trees, Shisham (Shorearobusta), Peeple (Ficusreligiosa)