دفيتې_په_واسطه_دځنګل_اندازه
په جمعه کيدونکو عددونو کې تر ټولو کې شمير داعشاري رقمونو دوه رقمه دی نو د جمعي حاصل هم د 120.69 په شکل ښودل کيږي او دتفريق په عمليه کې هم تر ټولونه لږ شمير اعشاري رقمونو2 رقمه دي نو دتفريق حاصل هم د837.05 په شکل ښودل کيږي. 2 . دضرب عمليه: که دوه عددونه يو دبل سره ضرب کړل شي دضرب دحاصل د مهمو رقمونو شمير مساوي دي د مضروب يا مضروب فيه د رقمونو دشمير سره چې د مهمو رقمونو تر ټولو لږ شمير ولري او يا يو د هغو نه ډير لومړي مثال (128.52)(24.11) دضرب حاصل په لاندي توګه ښودلی شو 3098.6 يا 3099 دوهم مثال : ديو ي مستطيلي ځمکي اوږدوالی (L) 124.32m اوسورw=54.31m دی د مهمو رقمونو په نظر کې نيولو سره د نوموړي مستطيل  مساحت (A)  حساب کړئ A=L×W A=(124.32m)(54.31m)  =  6751.8192m2 دنوموړي مستطيل مساحت 6751.8m2   او يا 6752m2   دي (3 ) دتقسيم عمليه : د تقسيم په عمليه کې په خارج قسمت کې دمهمو رقمونو شمير مساوي دي په مقسوم يا مقسوم عليه کې ترټولو کم شمير دمهمو رقمونو سره لومړي مثال : 56.3/2.2356=25.17889 خارج قسمت عبارت دي له 25.18 يا 25.2 سره صحيحوالی (Accuracy). داندازه کولو صحيوالی (صحت )داندازه شوي قيمت نژدي والي دهغه دحقيقي قيمت سره راښيي ددي لپاره چې دحقيقي قيمت سره نژ دي قيمت په لاس راوړل شي داندازه کولو سامان او الې بايد په معياري توګه عيارکړل شي ترڅوچې دسيستماتيکو غلطيو منځ ته راتلل دامکان تر پولو (حده ) لمنځه ولاړشي. دقت (Precision ) په اندازه کولو کې دقت دکار دحساسيت څخه عبارت دی چې په ډيزاين کې تثبيت او په اندازه کولو کې تطبيق کيږي ددي لپاره چې ترټولو حساس اندازه کول مو کړي وي په کارده چې ترټولو غوره ډول او حساس سامان او الی په کار ويوړل شي اواندازه کول څو ځلي تکرار کړل شي ددي لپاره چې دقت او صحت تر منځ تو پير په واضحه  توګه بيان کړل شي لاندني مثال له نظره تيروو مثال : دوه مختلفو ګروپونو هريو ه يوه فاصله په فيتي باندي 5 کرته اندازه کړۍ الف ګروپ:                                             ب ګروپ: 52.340m                                                            52.380m 52.341m                                                            52.375m 52.340m                                                            52.385m 52.342m                                                            52.385m 52.341m                                                             52.370m که حقيقي فاصله 52.372m وي ليدل کيږي چې په اندازه کولو کې د الف ګروپ دقت زيات دي مګر ددي ګروپ داندازه کولو صحيوالی (صحت) زيات دی دا ځکه چې د الف په ګروپ کې اندازه شوي قيمتونه يو دبل سره نژدي دي مګرداقيمتو نه د فاصلي دحقيقي قيمت سره ډير تفاوت لري په داسي حال کې چې د  ب : ګروپ کې  اندازه شوي قيمتو نه په خپل منځ کې تفاوت لري مګردفاصلي د حقيقي قيمت سره ډير نژدي دي دلته بايد دا واضح شي چې دالف ګروپ  اندازو دقيمتونو تو پير د فاصلي دحقيقي قيمت سره په خپله په فيته کې دسيستما تيکي غلطۍ دشتو ن له امله دي چې اندازه کولو کې په پام کې نيول شوي نه دي. دنسبتي سهي والي (صحت )درجه(Relative Accuracy) که ديوي اندازه شوي فاصلي نسبتي صحيحوالی 1:1000 يا1/1000 وي  دا معني لري چې که اندازه شوي فاصله 1000m  وي  په هغي کې مثبت يا  منفي  تفاوت يو متر  قابل دمنلو دی داندازه کولو په هره عمليه کې لومړی صحيحوالی (صحت ) دخاصو پروژه يې او ساحوي شرايطو په پام کې نيولو سره په نظرکې نيول کيږي او بيا په ساحوي کارونو کې ددي قيمت د په لاس راوړلو کې دقت درجي ضروري لارښوونې ترسره کيږي. دمثال په توګه ويل کيږي چې زاويه تر يوي ثاني او سټاف (Rod ) تر يو ملي متر ولوستل شي ترڅو چې نسبتي  صحيحوالي 1/5000  په لاس راشي دنسبتي صحيحوالي په نظرکې نيولو څخه وروسته داندازه کولو ددقت درجه دکار  د تر سره کولو څخه دمخه ټاکل کيږي دساحوي کارونو او اړوند محاسبو د ترسره کولو څخه وروسته دکار نتيجه دنسبتي صحيحوالي لمخي ازمايل کيږي  که چيري دنسبتي صحيوالي  حاصل شوي نتيجه په مطلوب حد کې وي  دا اندازه کول قناعت بخښونکي دي او که د نسبتي صحيحوالي په لاس راغلي نتيجه کې په مطلو ب حد کې نه وي نو اندازه کول په ډير دقت په تکراري ډول ترسره کيږي. مثال : ديوي فاصلي اندازه کول د يو فوټ د سلمي برخي (1/100ft)  په دقت سره په نظرکې نيول شوي ددي فاصلي اندازه کول ده (1/5000)  نسبتي صحيحوالي باندي په کار دی د نظر لاندي فاصله دوه کرته اندازه شوی چې قيمت په ترتيب سره 1263.00f او 1263.08ft په لاس راغلي. که دنوموړي فاصلي حقيقي قيمت 1263.30fوي دپورتنۍ اندازه کولودنسبتي صحيحوالی درجه په لاس راوړي. = 1263.00+1263.08/2 =1263.04  دفاصلي اوسط = 1263.30-1263.04=0.26غلطي =0.26/1263.30=1/4859 نسبتي صحيحوالی. څرنګه چې په لاس راغلی نسبتي صحيحوالی په مطلوب حد کې نه دي نو اندازه کول بيا په تکراري توګه ترسره کيږي او 1263.10 قيمت يي په لاس راځي نو ليکو چې = 12633.10+1263.08/2 =1263. 09 فاصلي اوسط. = 1263.30- 1263 .09=0.21 غلطي. = 0.21/1263.30 =1/ 6016 نسبتي صحيحوالی. داندازه کولو د تکرارولو په پايله کې دنسبتي سهي والي ښه نتيجه په لاس راغلي ده دفاصلي اندازه کول (Distance Measurement )                  : فاصله (Distance)   : په سروي کې دفا صلي کليمي نه مطلب ددوه نقطو ترمنځ د افقي فاصلي څخه دي او که مايله يا عمو دي فاصله مطلب وي نو هغه په مشخصه توګه ذ کرکيږي. دفاصلي داندازه کولو طريقي : په عمومي توګه فاصله په مستقيم او غير مستقيم ډول اندازه کيږي. ۱ .دفاصلي اندازه کول په مستقيم ډول (Direct Measurement) دځمکي په منځ ددوه نقطو ترمنځ فاصله په مستقيمه توګه په لاندنيو طريقو اندازه کيږي. . قدم کول           (Pacing) . پسو متر       (Pass meter) اډومتر          (Odometer). سپيدومتر  (Speedometer). . پارامبو لامتر  (Perambulator). دوخت په اټکل سره    (Time Measurement) . فيته يا شريد          or taping )  Chaining                                                                        ( 2 . دفاصلي اندازه په غير مستقيم ډول: د دوه نقطو ترمنځ فاصله چې دآلو او محسابو په تر سره کولو صورت نيسي دغير مستقيم اندازه کولو په نوم ياديږي مثلا. سب تنس بار په وسيله    1  (Sub tense bar) ب. تخو متري يا ستديا    (Tachometry or stadia). ت. برقي آلي                     (Electronic Derides) داندازه کولو طريقي ټاکل : د اندازه کولو طريقه دکار په حساسيت ، دسامان او آلو په نو عيت  ، داندازه کوونکي په تجربي ، دسروي دسرته رسولو په وخت ، پروژ ي په ډول (نوعيت ) او دمالي لګښت په اندازي پوري اړه لري. قدم کولو په وسيله اندازه کول :(Measurement By Pacing): دقدم په وسيله ديوي فاصلي داندازه کولو لپاره لومړی بايد داندازه کوونکي د عدي قدم اوږدوالی معلوم کړل شي او تر هغي وروسته د دوه مطلوبو نقطو ترمنځ د يوي فاصلي اوږدوالی دقدم وهلو په وسيله معلوم کړل شي.