cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
علي خېل
علي خېل يوه پښتني قبيله ده ددوى مشر نيکه علي د سليمان ورور وو. علي د ايزب زوى د برهان لمسى او د غلجي کړوسى وو. علي څلور زامن لرل چي د اکا، عبدالرحيم، وش او باړي په نومونو يادېدل. اوس دده د زامنو په نوم يو شمېر خيلونه لکه: اکا خېل، عبدالرحيم خېل، وشخېل او باړي خېل شهرت لري. اکا خېل هم په څو پښو ويشل شوي لكه : مموزي، مشخېل يوسف خېل، مندوزي او نور. عبدالرحيم هم په بيلا بېلو خيلونو ويشل شوي چي جلال خېل، متى خېل، خواجه خېل او ميرخان خېل د بيلګي په توګه يادولى شو. علي خېل ډېر شمېر په زرمله(زرمت)، پکتيا او غزني کي استوګن دي. له دې پرته علي خېل په خوست، پکتيا، ښرنه او خال خال د هيواد په نورو سيمو کي مېشت دي.
بارکوډ پروژه
بارکوډ پروژه د بيورويکا دفيورد سيټي، اوسلو د مرکزي ډاک او صنعتي ځمکې بیا رغوني یوه برخه ده.
سرچینې
وېشنيزه:پيورد سيټي وېشنيزه:بلډنګونه او ودانۍ په ناروی کي وېشنيزه:دفتريز بلډنګونه په ناروی کي وېشنيزه:ناروې
سيد آغا
سيد آغا د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
د امان الله خان سمونونه او کورنۍ جگړه
وېشنيزه:د افغانستان پېښليک
وينډوز ۱۰ څه شى دى
د نوي خپرونې ماډل Edit
مایکروسافټ د وینډوز 10 د کلاسک نسخه کولو وروسته د وروستي نسخه په توګه وګوري. په راتلونکي کې تاسو نه غواړئ کوم نوي نسخه خپور کړئ؛ پر ځای، چې تاسو "په توګه د خدمت وينډوز" وگورئ:. د وينډوز 10 کارنان به نه یوازې د کړاو اصلاحات، خو هم د نوي بڼې چې د اصلي د نصبولو په وخت کې شامل نه دي شوي وي ترلاسه کړي [8]
نوي Runge سمول
وينډوز 10 کولای شي په یوه ټابلیټ د کمپيوټر د دواړو په يوه سرپاڼې د کمپيوټر او کتابچه پرمخ، او همدارنګه، د سمارټ، تبدیل، ذکر سیستم، لوبیا Pi 2 & 3 [9]، Xbox يو او HoloLens او په دې توګه د مختلفو آله ټولګيو لپاره د يو متحد سافټ پلاتفورم استازیتوب کوي د ګرافیکي کاروونکي انټرنیټ د ډاټا ډول ډول پورې اړه لري د هغې ملکیت ته وده ورکوي.
د Convertibles سره، وینډوز 10 کولی شي په اتوماتيک ډول معلومه کړي چې کیبورډ نښل شوی یا د "Continuum" فعالیت کاروي، او د مطابق مطابق انٹرفیس سره مرسته کوي. [10]
نوې پیلنامه
مجازی ڈیسکپپونه
په وینډوز 10 کې، مجازی ڈیسکتونه شتون لري چې د مختلفو سیمو لپاره د ډیټ کمپیوټرو د جوړولو او کارولو لپاره کارول کیدی شي. [11] په هر مجازی ډیسک کې مختلف غوښتنلیکونه زیرمه کیدی شي. د "کاري View" يوه تڼی له لارې په دنده د پټې يا د کیلیدړې لنډلار ￼ + ↹ کولای شي، کولای شي اداره شي ډیسکټا او د دوی ترمنځ د تبادلې د درخواست کړکۍ استفاده وکړئ. تاسو کولی شئ د ټیکټاپونو تر منځ د شارټټونو Ctrl + ← + → → لنډیز سره او د Ctrl + with F4 سره لرې کړئ.
تړلې لیکنې
کمپیوټرپوهنه
بيورويکا
بيورکا د اوسلو د مرکز يو همسايه سيمه ده، کوم چې د اوسلو د مرکز د شاوخواو يوه برخه جوړوي دا سيمه د اوسلفيورد، اکسرس کلي زوړ ښار او داسې نورې سيمې سره نښلوي.
سرچينې
وېشنيزه:ناروې وېشنيزه:پيورد سيټي وېشنيزه:بلډنګونه او ودانۍ په ناروی کي وېشنيزه:دفتريز بلډنګونه په ناروی کي
د مکسیکو تاریخ
د مکسیکو لیکل شوی تاریخ له درېیو زرو کلونو نه ډېر دی. د مکسیکو مرکزي او سویلي برخه (میسو امریکا) چې د لومړي ځل لپاره یې تر ۱۳۰۰۰ کلونو ډېر دمخه نفوس درلود، دا سیمه د پېچلو داخلي تمدنونو د رامنځته کېدو او زوال شاهده ده. وروسته مکسیکو په یوې بې سارې څو کلتوري ټولنې کې وده وکړه. د میسو امریکن تمدنونو د ګلیفیک لیکلو سیسټم رامنځته کړ، چې د سوبو او واکمنانو سیاسي تاریخ یې لیکه. د میسو امریکن تاریخ اروپا ته له ننوتو دمخه له هسپانیک دورې نه وړاندې یا له کولمبیا نه دمخه دوره بلل کېږي. په ۱۸۲۱ز کال له هسپانیې نه د مکسیکو تر خپلواکۍ وروسته، سیاسي ناورینونو په هېواد کې ګډوډۍ رامنځته کړې. فرانسې د مکسیکو د محافظه کارانو په مرسته، په ۱۸۶۰ز لسیزه کې د دویمې مکسیکي سترواکۍ پر مهال واک ترلاسه کړ، خو وروسته له ماتې سره مخامخ شوه. د ۱۹مې پېړۍ په وروستیو کې ارامه او نېکمرغه وده ځانګړې وه، خو په ۱۹۱۰ز کال کې د مکسیکو انقلاب یوه ترخه کورنۍ جګړه رامنځته کړه. په ۱۹۲۰ ز لسیزه کې د سوکالۍ په راتلو، اقتصادي وده هم ثابته وه، په داسې حال کې چې د نفوسو وده ګړندۍ وه.
اروپا ته له رسېدو دمخه
لویو او پېچلو تمدنونو د مکسیکو په مرکزي او سویلي سیمو کې پراختیا موندلې، دا هغه سیمه ده، چې له سویلي سیمې نه تر اوسنۍ مرکزي اسیا پورې غځېدلې، دا ځای د میسو امریکا په نامه یادېږي. هغه تمدنونه، چې د زریزې په اوږدو کې رامنځته شوي او بېرته له منځه تللي دي، د لاندې ځانګړنو لرونکي وو:
دا تمدنونه په داسې سیمه کې رامنځته شول، چې نه یې لوی سمندر درلود او نه یې بار وړونکي حیوانات درلودل او سختو ځمکو به د خلکو او سوداګریزو توکو د تګ راتګ مخنیوی کاوه. اصلي تمدنونو پېچلي مذهبي او لمریز کلیز سیسټمونه رامنځته کړل، د ستورپوهنې پوهه او د مخابراتو ډولونه یې رامنځته کړل، چې په ګلیفونو لیکل شوي وو.
پیل
یو مهال فکر کېده، چې په میسو امریکا کې د خلکو شتون تر ۴۰۰۰۰ کلونو مخکې تاریخ لري، یو اټکل چې د باور وړ دی، د مکسیکو په دره کې د کشف شوې پښې نښه ده، خو د راډیوکاربن تاریخ په کارولو سره تر نورو څېړنو وروسته داسې ښکاري، چې دا تاریخ به سم نه وي. تر دې مهاله دا څرګنده نه ده، چې په مکزیک دره کې د ۲۳۰۰۰کلن کمپ فایر پاتې شوني د لومړنیو انسانانو پاتې شونې دي، چې تر دې مهاله په مکزیک کې کشف شوي دي.
په مکسیکو کې مېشت لومړي وګړي، د اوسني اقلیم په پرتله، له ډېر معتدل او نرم اقلیم سره مخامخ وو. په ځانګړې توګه: د مکسیکو په دره کې ډېری لوی لرغوني جهیلونه وو (چې په ټولیز ډول د ټیکسکوکو جهیل په نامه یادېږي) دا په ګڼو ځنګلونو پوښل شوي دي. په دې سیمه کې هوسۍ موندل شوې وې، خو ډېری یې د وچې کوچني حیوانات وو، کبان او نور سمندري حیوانات په جهیلي سیمو کې موندل شوي وو.
دین
میسو امریکایانو د خدایانو او دین مفهوم درلود، خو د دوی مفهوم له ابراهیمي مفهومونو نه خورا توپیر درلود. میسو امریکایانو باور درلود، چېرې چې هر څه، د نړۍ هر عنصر؛ ځمکه، لمر، سپوږمۍ، ستوري، چې بشر په کې ژوند کوي، هر هغه څه چې د طبیعت برخه جوړوي، لکه: حیوانات، بوټي، اوبه او غرونه، ټول د مافوق الطبیعت څرګندونه کوي. په ډېرو مواردو کې خدایان او الهې په ډبرو، خاورینو لوښو، دېوالي انځورونو او په انځوریزو خطي نسخو کې؛ لکه: د مایا لرغونې خطي نسخه، د آزتک نسخه او د مکسټیک په لرغونو خطي نسخو کې انځور شوي دي.
د آزتک دین په اړه ډېر څه پېژندل شوي، لومړیو راهبانو هڅه کوله چې اصلي وګړي د مسیحیت دین ته واړوي. د فرانسیسکان فرای توربیو دی بیناوینټی موتولوینیا، فرای برناردینو دي سهاګون او ډومینیکن فرای ډیاګو په لیکنو کې د ناهوا دین په اړه ډېر څه ثبت شوي؛ ځکه چې پر لرغونو دودونو پوهېدل یې مسیحي دین ته د اوښتلو لپاره اړین ګڼل.
اولمیکس (۴۰۰- ۱۵۰۰ له میلاد مخکې)
اولمیک لومړی ځل د اتلانتیک ساحل په اوږدو کې (په اوسني تباسکو ایالت کې) له میلاد مخکې په ۹۰۰- ۱۵۰۰ دوره کې راڅرګند شول. اولمیکس د میسو امریکن لومړی کلتور و، چې د پېژندلو وړ هنري او کلتوري سبک یې تولید کړ او ښایي هغه ټولنه وي، چې په میسو امریکا کې یې لیکل رامنځته کړل. په منځنۍ لرغونې کلاسیکې دورې (له میلاد مخکې ۳۰۰- ۹۰۰ کال) کې د اولمک هنري سبک تر مکزیک او کاسټاریکا پورې ومنل شو.
مایا
د مایا کلتوري ځانګړنې؛ لکه: د آهاو یا پاچا راڅرګندېدل، له میلاد مخکې ۳۰۰ کال نه وروسته موندل کېږي. له کلاسیکې دورې نه دمخه د پېړیو په لړ کې، د مایا سلطنتونه، د سویلي مکسیکو او ګواتیمالا د ارام سمندر له ساحلونو نه شمالي یوکاتان ټاپووزمې ته وغځول شول. له سلطنت نه وړاندې پېړیو کې د مایا برابرۍ غوښتونکې ټولنې خپل ځای داسې ټولنې ته ورکړ، چې د شتمنو اشرافو له خوا کنټرول کېده، دوی د لویو تشریفاتي معبدونو او کمپلیکسونو پر جوړولو پیل وکړ.
ټیکال تر ټول سلطنتونو لوی و، چې ۵۰۰۰۰۰ اوسېدونکي یې لرل، که څه هم د یوه سلطنت اوسط نفوس ډېر کم و، یعنې له ۵۰۰۰۰ تنو لږ وو. مایا وګړي د ژبو پر یوې کورنۍ خبرې کوي، چې نوم یې مایان دی.
د مکسیکو- امریکا جګړه (۱۸۴۶ز- ۱۸۴۸ز)
د مکسیکو د ټولوژنې په ځواب کې چې په یوې متنازعې سیمې کې د امریکا د پوځ پر یوې قطعې و، نو د ۱۸۴۶ز کال د می په ۱۳مه د امریکا کانګرس د جګړې اعلان وکړ. مکسیکو هم د می په ۲۳مه دا چاره تعقیب کړه. د مکسیکو- امریکا جګړه په دوو تیاترونو کې ترسره شوه: په لوېدیځ کې (د کالیفورنیا په موخه) عملیات او په مرکزي مکسیکو کې (د مکسیکو د ښار نیولو په موخه ) عملیات.
د ۱۸۴۷ز کال په مارچ کې، د امریکا ولسمشر جېمز کې پولک ویراکروز بندر ته د جنرال وینفیلډ سکاټ په مشرۍ د ۱۲۰۰۰ رضاکارانو او منظمو امریکایي پوځیانو پوځ واستاوه. د مارچ په ۷مه د یرغلګرو ځواکونو ۷۰ بېړۍ ښار ته ورسېدې او سمندري بمبارۍ یې پیل کړې. سکاټ د خپلو کسانو، آسونو او اکمالاتو تر ښکته کولو وروسته، د ویراکروز کلابندي پیل کړه.
دغه ښار (هغه مهال لا کلابند و) د مکسیکويي جنرال جوان مورالیس له خوا د ۳۴۰۰ سرتېرو پر مټ دفاع کېده. له ۱۲ ورځو وروسته مکسیکو تسلیمه شوه. سکاټ له ۸۵۰۰ کسانو سره لوېدیځ ته حرکت وکړ، په داسې حال کې چې سانتا انا له توپخانې او ۱۲۰۰۰ سرتېرو سره د مکسیکو ښار په نیمه لار کې پر عمومي سړک ځای پر ځای شوي وو. دCerro Gordo  په جګړه کې سانتا انا ماتې وخوړه.
جګړه د ګواډالوپ هیدالګو په تړون پای ته ورسېده، چې (۱) مکسیکو باید خپلې شمالي سیمې په ۱۵ میلیونه ډالرو وپلوري؛ (۲) امریکا د تابعیت او د بشپړې رایې ورکولو حق ورکوي او د هغو مکسیکویانو د ملکیت حقونه به خوندي کوي، چې په مکسیکو کې ژوند کوي؛ (۳) امریکا به د مکسیکو له خوا امریکایانو ته د ۳.۲۵ میلیونه ډالرو پور په غاړه واخلي. په جګړه کې مکزیک له عصري، منظم او سمبال شوي پوځ سره جګړې ته ودانګل. د مکسیکو ماتې، د هغې ستونزمن داخلي حالت ته منسوبېږي، چې له بې اتفاقۍ او بې نظمۍ سره مخامخ وه.
ولسمشر ارنستو زیدیلو (۱۹۹۴ز- ۲۰۰۰ز)
په ۱۹۹۵ز کال کې ولسمشر ارنستو زیدیلو د (ډسمبر غلطۍ) له ناورین سره مخامخ شو، چې د پزو د ارزښت ناڅاپه کمښت له امله رامنځته شو. د مکسیکو په ښار کې عمومي لاریونونه وشول او په چیاپاس کې د زاپاتیسټا د ملي آزادۍ اردو د ۱۹۹۴ز کال له پاڅون وروسته د یوه منظم پوځ په توګه رامنځته شوه.
زیدیلو د سیاسي او ټاکنیزو سمونونو څارنه کوله، چې د PRI واک یې راکم کړ. د ۱۹۸۸ز کال له ټاکنو وروسته، په سختۍ سره تر بحث لاندې راغی او د دولت له خوا مات شو. د ۱۹۹۰ ز لسیزې په لومړیو کې IFE رامنځته شو، دا د عامو وګړو له خوا پرمخ وړل کېده، چې د بې طرفه او قانوني ټاکنو پر ترسره کېدو څارنه کوي.
ولسمشر اندریس مانویل لوپیز اوبراډور( ۲۰۱۸ز- اوسمهال)
دولت باید له کرونا وېروس سره مبارزه وکړي. AMLO ماسک نه اغوندي او ټولنیز واټن هم نه مراعتوي. د پېښو شمېر په ډېرېدو دی، خو مکسیکو د اقتصاد د تدریجي بیا پرانیستې هڅه کوي. لږ تر لږه ۵۰۰ کیوبایي روغتیایي کارکونکي، په مکسیکو ښار کې له نوي کرونا وېروس سره د مبارزې لپاره مرسته کوي او ښایي دا د نړۍ په کچه تر ټولو لویه ډله وي، چې ټاپو به دغې وبا ته د مبارزې لپاره ځای پر ځای کړې وي.
AMLO واشنګټن ډي سي ته خپل لومړنی سفر وکړ، تر څو د امریکا، مکسیکو او کاناډا تړون لاسلیک کړي. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او AMLO په سپینه ماڼۍ کې سره وکتل، خو د کاناډا لومړي وزیر جسټن ټروډو د کرونا وېروس د خپرېدو له امله له ګډون نه ډډه وکړه.
وزلوبه
وزلوبه د افغانستان ملي لوبه ده، چې د خلكو په منځ كې ډېر مينه وال لري، د وزلوبې د رامنځته كېدو تاريخ د مقدوني سكندر د لښكر كشيو په وخت پورې تړي، نكل دى چې په هغه وخت كې به آريايي اتلانو د دښمن په لښكرو كې د شپې لخوا يرغل كاوه او د دښمن پوځيان به يې ژوندي د هغوي له پوځي پڼدغالو څخه له ځان سره وړل. وروسته دغه جگړه ايز وړتيا د ورزش بڼه وموندله او د بوختياوو او نندارې لپاره به ترسره كېده. ددې لوبې د جوړېدو ځايونه د هېواد شمالي برخې دي، او ډېر ځله د بلخ ، جوزجان ، سمنگان ، بدخشان ، تخار ، كندز ، بغلان ، فارياب او پروان په ولايتونو كې دود لري.
د وزلوبې د ترسره كولو لپاره، اتل يا لوبغاړې چې د (چاپ انداز) په نامه يادېږي، په سورلۍ كې لوى لاس لري او له ستونزومنو تمرينونو څخه وروسته په لوبو كې د گډون ځواكمنتيا ترلاسه كوي. د وزلوبې د لوبې وسيله يو خوسى وي، چې له حلالولو او د نس له پاكولو وروسته هغه د څلرويشتو ساعتونو لپاره د اوبو په منځ كې كېښودل كېږي، چې د پوستكي مقاومت يې ډېر شي، او بيا يې د لوبې په بهير كې ونه شلېږي. د خوسي وزن له ۳۰ څخه تر ۴۵ كيلوگرامو پورې وي. د وزلوبې د ډگر سيمه ناټاكلې وي، خو د افغانستان د اولمپېك د رياست لخوا د مېدان د بر برخه ۳۵۰*۳۵۰ مربع متره او اوږدوالې يې ۳۵۰*۳۰۰ متره ټاكل شوې دى.
لوبه په عمومي ورزشي لوبغالو (د فوټبال د مېدان په مساحت) او په سټېډيمونو كې هم ترسره كېداى شي. د وزلوبې په مېدان كې د پورته كولو، د حلال او توغ داېرې د پام وړ ځايونه وي. خوسې د پورته كولو د ځاى (داېره) په منځ كې وي، او په اسونو سپاره لوبغاړي د هغه په شاوخوا راټولېږي. د مېدان دمشر په لارښوونه د خوسي د پورته كولو لپاره هلې ځلې پېل كېږي.
وېشنيزه:لوبې
آسن
آسن ښار (اسن) په هالنډي  Assen) د هالنډ هیواد په درنته ولایت کې موقیعت لري.
رومانی ژبې
XXX Vidéos
هدایت شوی تکامل
هدایت شوی تکاملDE )  )په پروتین تنظیم او طراحي کې کارېدونکې یوه تګلاره ده چې د طبیعي ټاکلو پروسه د دې لپاره نقل کوي، ترڅو پروتین یا نیوکلیک اسیدونه د کاروونکي له خوا ټاکل شوې موخې ته ورسوي. په دې کې د متجینیسیس بیاځلي دورو ته د جین تابع کول (د ډولونو د ټولګې رامنځته کول)، ټاکنه (د دې ډولونو څرګندول او د خوښې فعالیت سره غړي جلا کول) او پراخول (راتلونکې دورې لپاره یوه بېلګه رامنځته کول) ونډه لري. دا په ویوو (په ژوندي موجوداتو کې) یا په ویترو (په حجرو کې یا په آزاد ډول محلول کې) کې ترسره کېدای شي. هدایت شوی تکامل د دواړو هم د پروتین انجینرۍ لپاره د بدلیدونکو پروتینونو منطقي دیزاینولو بدیل په توګه او هم په کنترول شوي لابراتواري چاپېریال کې د تکاملي بنسټیزو اصولو د آزمایښتي تکامل څېړنو لپاره کارول کېږي.
تاریخچه
هدایت شوې تکامل په 1960 لسیزه کې د "سپیګیل من مونستر" په ازمایښت کې د RNA مالیکولونو له تکامل څخه سرچینه اخلي. دا مفهوم تر ټاکلو فشارونو لاندې د باکتریاوو د تکامل له لارې، چې په جینوم کې یې د یوه واحد جین تکامل غوره کړی و،د پروتین تکامل ته غځول شوی ده.
په 1980 لسیزه کې د فاژ ښودنې (د باکتریا تخریب) لومړنیو تخنیکونو یواځې یوه  پروتین ته د اوښتونونو او ټاکلو په نښه کولو اجازه ورکړه. دې د پرمختللو نښلوونکو پروتینونو ټاکل په کار واچول، مګر لاهم د انزایمونو کتلیستی فعالیت د ټاکلو لپاره غوره نه وو. د انزایمونو بشپړوونکي مېتودونه په 1990 لسیزې کې  پرمختګ وکړ، پراخ ساینسي لیدلوري ته یې تخنیک رامخته کړ. ياده څانګه د جین د تغییراتو ټولګې د جوړولو او د دوی د فعالیت د کتلو په برخه کې د نویو مېتودونو په رامنځته کېدو سره په ګړندیتوب پراختیا ومونده. د هدایت شوي تکامل مېتودونو پراختیا په 2018 کې فرانسیس آرنولډ د انزایمونو تکامل ، جورج سمیټ او ګریګوري وینتر ته د فیژ ښودنې لپاره، په کیمیا کې د نوبل جایزې په ورکولو سره و ویاړل شوه.
اصول
هدایت شوې تکامل په لابراتواري چاپېریال کې د طبیعي تکامل د دوران تقلید دی. د تکامل د پېښېدلو لپاره درې څيزونه اړین دي: د کاپی کوونکو ترمنځ توپی، دا چې بدلون د ټاکنې د عمل په سبب د وړتیایي توپیرونو لامل کېږي بله دا چې نوموړی بدلون ارثي دی.
په( DE )کې، یو واحد جین د موتا جنیسیس تکاملي دورو، ټاکنې یا کتنې او پراخېدو سره رامنځته کېږي. د دې دورو پړاوونه، له یوې دورې څخه راتلونکي ته د تدریجي پرمختګونو ترلاسه کولو لپاره د نمونې په توګه د يوه غوره ډول په کارولو معمولاً تکرارېږي.
د هدایت شوي تکامل په ازمایښت کې د بریا احتمال په مستقیمه توګه د ټولې ټولګې په کچې پورې اړه لري، داسې چې د لا ډیرو اوښتونکو ارزونې سره د خوښې وړ ځانګړتیاوو درلودونکي پیداکولو امکان ډېرېږي.
د تنوع رامنځته کول
د هدایت شوي تکامل دوران په  ترسره کولو کې لومړی ګام د بدل شوو جینونو د يوې ټولګې نسل دی. د تصادفي تسلسل لپاره د تسلسل فضا خورا پراخه ده (د 100 امینو اسید پروتین لپاره 10130 ممکنه لړۍ) او د وظیفوي پروتینونو په سبب خورا لږ نفوس لري. نه تجربي او نه طبیعي تکامل، کله هم د ډېرو لړیو نمونې اخیستنې ته نږدې کېدلای شي. د طبیعي تکامل د نمونې بدل شوي ترتیبونه د وظیفوي پروتین لړیو ته نږدې دي او دا په DE کې لا د مخه د یوه وظیفوي جین بدلولو سره نقل کېږي. ځینې محاسبې وړاندیز کوي، چې دا په بشپړ ډول د امکان وړ ده چې د ټولو عملي (مثلا ًوظیفوي او ساختماني) موخو لپاره، په ځمکه د ژوند د تکامل په لړ کې د پروتین د تسلسل ځای په بشپړ ډول سپړل شوی دی.
پیل شوی جین د تصادفي نقطوي اوښتون (د کیمیاوي میوتیجنونو یا غلطۍ پروون PCR په واسطه) او ننوتلو او حذفېدلو (د ټرانسپوسنس په واسطه) سره بدلېدلای شي. د جین بیا یوځای کیدل د څو لړیو (معمولاً له ٪70 څخه ډېر د لړیو تشخیص)  د DNA ګډوډولو په واسطه تقلید کېدلای شي، ترڅو د ګډوډ شوي پلار یا مور جینونو ترمنځ د ترتیب ځای ساحو ته ورشي. په پای کې د جین ځانګړې سیمې د جوړښت او دندې پیژندنې پربنسټ د ډېر متمرکز چلند لپاره په سیستماتیک ډول تصادفي ترتیب کېدلای شي. د مېتود په پام کې نیولو سره، تولید شوې ټولګه به د دندییز (وظیفوی) ډولونو په تناسب چې په کې شامل دي، توپیر ولري. ان که یو ژوندی موجود د خوښې جین څرګندولو لپاره وکارول شي، یوازې د هغه جین له بدلولو سره د ژوندي موجود پاتې جینوم ورته پاتې کېږي او د تکامل ازمايښت لپاره له پامه غورځول کېدای شي (د يو ثابت جینیتیکی چاپېریال چمتو کولو تر حد پورې).
د وړتیایي توپیرونو پیدا کول
ډېری اوښتونونه زیان رسوونکي دي او له همدې امله د اوښتل شوو ټولګه تر ډېره د لږ فعالیت لرونکي ډولونه لري. نو ځکه، د فعالیت اندازه کولو لپاره په لوړه کچه د يو آزمایښت تر سره کول حیاتي رول لري، ترڅو د ګټورو اوښتونونو سره نادره ډولونه ومومي، هغه چې د خوښې وړ ځانګړتیاوو ته پراختیا ورکوي. د دندییزو ډولونو جلا کولو لپاره د مېتود دوه اصلي وېشنې شته دي. د ټاکنو سیستمونه د جین پایښت لپاره په مستقیم ډول د پروتین دنده جوړوي، په داسې حال کې چې د کتنې (سکرینینګ) سیستمونه په يواځې توګه هر ډول تحلیل کوي او د يو ډول يا یو د خوښې وړ فعالیت د مختلفو ډولونو د نفوس ترتیب کولو لپاره د کمیتي حد ټاکلو اجازه ورکوي. دواړه ټاکنې او کتنه (سکرینینګ) په ژوندیو ژونکو یا حجرو (په ویوو تکامل کې) یا په مستقیم ډول په پروتین یا RNA کې پرته له کومو ژونکو څخه (په ویترو تکامل کې) ترسره کېدای شي.
د ویوو تکامل په ترڅ  کې، هره ژونکه یا حجره (معمولاً باکتریا یا خمیره) د پلازمېد سره چې د ډولونو د ټولګې متفاوت غړی لري، بدلېږي. په دې توګه، یوازې د خوښې جین د ژونکو ترمنځ توپیر لري، نور ټول جینونه ورته ساتل کیږي. ژونکې پروتین په خپل سایتوپلازم او یا هم په هغه سطحه کې چېرې چې د هغه دنده ازمویل کېدای شي، څرګندوي. د دې بڼې غوره والی په ژونکییز(حجروي) چاپېریال کې د ځای ځایګی د ټاکلو له امله ده، دا چاره په ځانګړي توګه، هغه مهال چې اوښتل شوې پروتین او یا RNA په ژوندیو اورګانیزمونو کې کارول کېږي، ګټوره ده. DE کله چې د ژونکو پرته ترسره کېږي، د ویټرو ټرانسکرپشن ژباړې کې ښکېل وي، ترڅو پروتین یا RNA په آزاده بڼه په محلول او یا هم په جلا شوو مصنوعي مایکروډروپلټونو کې تولید کړي. دا مېتود په ټاکلو شرایطو کې د خورا متفاوت کېدو له ګټې څخه برخمن دی، کوم چې کولای شي بېلابېلې دندې پرمخ يوسي (د بېلګي په توګه تودوخه، محلل) او ژونکو ته زیان اړونکي او یا هم زهرجن پروتین څرګند کړي. سربیره پردې، په ویترو اوښتون کې ازمایښتونه کولای شي، خورا لویې ټولګې را منځته کړي (تر 1015 پورې) دا ځکه چې، د ټولګې DNA ته (ډېری وخت په ډېرې کمې کچې څخه پرته) په ژونکو کې دننوتلو اړتیا نشته.
ټاکنه
په مفهومي توګه د نښلولو فعالیت لپاره ټاکنه اسانه ده. په نښه کړل شوی مالیکول په قوي ملاتړ سره  غیر متحرک کېږي، د بیلابیلو پروتینونو ټولګه پرې اچول کېږي، کمزوري نښلوونکي له منځه وړل کېږي او پاتې نښلېدلي ډولونه د دوی د جینونو د  جلا کولو لپاره رغول کېږي. په یوه غیر متحرک اشتراکي نهی کوونکي پورې د یوه انزایم نښلولو څخه د فعالو کتلستونو د جلاکولو په موخه هم ګټه پورته شوې ده. په هرحال، دا تګلاره یوازې د واحد کتلستی بدلون لپاره ټاکل کېږي او د سبسټریټ نښلولو یا هم  ریښتیني سبسټریټ عکس العمل لپاره غوره بڼه نه ده. د  انزایم فعالیت د حیاتی میتابولیت ترکیبولو او یا هم د زهرو په له منځه وړلو سره د ژونکې د پایښت لپاره اړین کېدای شي، نو د ژونکو پایښت د انزایم د فعالیت دنده ده. دا ډول سیسټمونه په ټولیزه توګه یوازې د ژونکو د بدلون موثریت د جریان په لارې پورې  محدود وي. یاد سیستمونه بیا د  سکرینینګ (کتنې) په پرتله د مالی او بشري سرچینو له اړخه خورا کم  لګښت لري، له بله اړخه معمولاً يې سمبالول یوه ستونزمنه چاره ده، د مصنوعي تولیداتو خطر یې شته او په ټولګه کې د شته فعالیتونو د ساحې په اړه هېڅ معلومات نه ورکوي.
محمد اکبر معتمد شینواری
محمد اکبر معتمد شینواری د پښتو ژبې ستر ليكوال او ژباړونكى و چې په ١٣٠٥ لیږدیز كال دننګرهار ولایت د هسكې مينې د ثناخيلو په كلي كى زيږيدلى و.
چاپ اثار
د ښاغلي محمد اکبر شینواري نه يو زيات شمير چاپي اثار پاتې دي چې دځینو نومونه یې دادي :
۱- دمیړني ولس ادبیات له روسي نه پښتو ته ژباړه
۲- پټه خزانه ژباړه په روسي ژبه
۳-دافغانانو وروستی خپلمنځي جنګونه او د بشر حقوق
۴ـ دوو دوستو هیوادونو اولسې پوهه
د نوموړي مقالې د معتمد شینواري د تخلص تر څنګ د جنتي او ابو فضل په مستعارو نومونو هم چاپ شويدي.
ناچاپ اثار
نوموړی د کورنۍ جګړې پر مهال خپل کور پرېښود او مهاجرت ته اړ شو نو کیدای شي چې ناچاپ اثار یې هم وي نو هغه هلته ضایع شو.
مړینه
ښاغلی معتمد په ١٣٧٦ ل كال د جدي په ٢٢ نيټه د دوشنبې په ورځ ، دهغى الوتكى د سقوط په پيښه كى وفات شو چى له كابل نه هرات ته تلله ، د هوا د خرابۍ له امله د بلوجستان د كوږك په سيمه كى راولويده ، جسد يى د ننگرهار د جلا ل آباد ښار د مقام خان په هديره كى خاورو ته وسپارل شو.
سرچینې
د نوموړي اړوند ویډیو
حاجي سيد جان خاکرېزوال
حاجي سيد جان خاکرېزوال د حاجي عبدالغفار زوى دى، چې په ١٣٤١ لمريز کال کې د کندهار په خاکرېز ولسوالۍ کې زېږېدلى. نوموړي تر ١٠ ټولګي پورې زده کړې کړې  او د کندهار د ولايتي شورا رييس دى. خاکرېزوال په کومې سياسي ډلې پورې تړاو نه لري.
سرچینې
وېشنيزه:کندهاریان
د پښتو تلويزوني کانالونو لړليک
د پښتو ژبې رسنۍ له ۲۰۰۱م کال وروسته کله چې امریکا د طالبانو حکومت وړنګوه په افغانستان کې پښتو ژبه په تصویري, غږیزو او چاپي رسنیو پرمختګ وکړ.
په ولایتي سطحه
ناجيه ايماق
ناجيه ايماق د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
د پښتو تلويزوني کانالونو لړليک
فاریاب
بادغیس==
محمد عاصم
محمد عاصم د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
۱۶۷ (عدد)
۱۶۷ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۱۶۶ څخه  مخکي او د ۱۶۸ وروسته موجود دي.
د پښتو تلويزوني کانالونو لړليک
سرچينې
وېشنيزه:پښتو ژبه وېشنيزه:پښتو رسنۍ
محمد عاصم
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
۱۶۷ (عدد)
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۶۷:
سرچينې
وېشنيزه:۱۶۷ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:لمړي عددونه
د کانونو استخراج
د کانونو استخراج د ارزښتمنو معدني موادو استخراج او یا هم له ځمکې څخه د نورو جیولوژیکي موادو استخراج ته ویل کېږي.
له کانونو څخه په ترلاسه کېدونکو توکو کې فلزات، د ډبرو سکاره، نفتي ډبرې، قیمتي ډبرې، د چونې ډبرې، ګچ، ګرانیت ډبرې، د مالګې ډبرې، پتاس، کوچنۍ ډبرې او سره خاوره شاملېږي. د کانونو استخراج ته د هغو موادو د ترلاسه کولو په برخه کې اړتیا ده چې د کرنیزو لارو چارو په واسطه نه شي رامنځته کېدلای او یا هم په کارخانو کې په مصنوعي ډول نه شي جوړېدلای. د کانونو د استخراج په پراخ مفهوم کې د نه تجدید کېدونکو منابعو لکه د نفتو، طبیعي غازو او حتی اوبو استخراج شاملېږي.
له تاریخ وړاندې مهال
د تمدن د پیلېدو له مهاله، وګړو له ډبرو، سرامیک او وروسته له هغو فلزاتو څخه چې د ځمکې سطحې ته نږدې پیدا کېدل ګټنه کوله. دوی له دغو توکو څخه د لومړنیو وسایلو او وسلو د جوړولو لپاره ګټنه کوله؛ د بېلګې په توګه لوړ کیفیت لرونکې اوراچونکې ډبرې چې د فرانسې په شمال، د انګلستان په سوېل او پولنډ کې پیدا کېدلې له هغو څخه د جوړېدونکو ډبرینو وسایلو لپاره کار اخیستل کېده. په Grimes Graves او Krzemionki کې کانونه په ځانګړې توګه مشهور و چې د اوراچونکو ډبرو د کانونو په څېر یې نیولیتیک مخینه لرله (له میلاد وړاندې نږدې ۴۰۰۰ کال څخه  تر میلاد وړاندې ۳۰۰۰ کال پورې). د تبرونو د جوړولو په موخه په نورو کلکو استخراج شوو ډبرو کې د Langdale axe صنعت لپاره شنې ډبرې شاملېدلې چې د انګلیس په لیک ډیسټریکټ سیمه کې پیدا کېدلې. د لرغون پېژندنې په سوابقو کې تر ټولو لرغونی پېژندل شوی کان په سوازیلنډ کې ناګوینیا کان دی چې نږدې ۴۳۰۰۰ کاله مخینه لري. په دغه سیمه کې پالئوتیک وګړو هماتیت ډبرې د رنګ جوړولو په موخه استخراج کولې. باور په دې دی چې په هنګري کې هم داسې ځایونو شتون درلود چې نئاندرتالانو اور اچونکې ډبرې د وسلو جوړولو په موخه استخراج کولې.
لرغونی مصر
لرغونو مصریانو په معادي سیمه کې مالاکیت/شین مرمر استخراج کاوه. په پیل کې مصریانو له شنه مرمر څخه د تزئینانو او لوښوو جوړولو په موخه کار اخیست. وروسته له میلاد څخه د واړندې ۲۶۱۳ او ۲۴۹۴ کال پر مهال لویو ودانیزو پروژو اړتیا پېښه کړه څو هغوی په مغاره دره باندې برید وکړي او هغو منرالونو او منابعو ته لاسرسی ومومي چې په مصر کې نه پیدا کېدل. همدارنګه د حمامات درې، تورا او اسوان په ګډون د سینا ټاپووزمې او تیمنا په نوبیان سایټونو کې د فیروزې او مسو کانونه کشف شول.
په مصر کې د کانونو استخراج د لومړنیو واکمنیو پر مهال پیل شو. د نوبیا د سروزرو کان د لرغوني مصر یو له لویو او پراخو کانونو څخه و. دغه کان د یوناني لیکوال ډیوډور سیسیلي له خوا توصیف شوی چې حرارتي ضربه یې هغه لار بللې چې د طلا لرونکو سختو ډبرو ماتېدو په موخه ترې کار اخیستل کېده.
لرغونی یونان او روم
په اروپا کې د کانونو استخراج ډېره پخوانۍ مخینه لري. د بېلګې په توګه کولای شو د لوریوم د سپینو زرو کانونو ته اشاره وکړو چې په آتن کې یې د یونان له ښاري دولت څخه د ملاتړ په برخه کې مرسته کوله. په داسې حال کې چې هغوی ۲۰ زره غلام کارګران لرل چې په دغه کانونو کې یې کار کاوه، خو ټکنالوژي یې تر ډېره پورې د برونزو په دوره کې خپلو مخکښانو ته ورته وه. له نور کانونو څخه لکه په تاسوس ټاپو کې له کانونو څخه د مرمر ډبرو استخراج وروسته له هغه پیل شو چې له میلاد څخه په وړاندنۍ اوومه پېړۍ کې فارسیان دلته ورسېدل. دغه د مرمر ډبرې لرې سیمو ته لېږل کېدلې چې وروسته لرغون پوهانو وموندله د آمفیپولیس د قبر په څېر په یو شمېر ودانیو کې کارول شوې. د مقدوني سکندر پلار، مقدوني دویم فیلیپ له میلاد څخه په وړاندني ۳۵۷ زکال کې په پانژئو غره کې د سرو زرو کان په خپله ولکه کې ونیو څو د خپلو جګړو لګښتونه پوره کړي. هغه همدارنګه په تراکیه کې د سروزرو کانونه د سکې وهلو په موخه ونیول او په کال کې یې ۲۶ ټنه تولید کاوه.
له دې سره دا رومیان و چې د کانونو د ویستنو کړنلارو ته یې په لوی مقیاس پراختیا ورکړه، په ځانګړې توګه له اوبو څخه د ګټنې په واسطه چې د ګڼ شمېر ویالو پر مټ یې تر کانونو رسولې. له دغو اوبو څخه د ګڼ شمېر موخو لپاره کار اخیستل کېده چې په کې د ډبرو د پاتې شونو د وړلو، هایدرولیکي کان ویستنې، د کاني ډبرو او کوچنۍ کړای شوو ډبرو د مینځلو او همدارنګه د ساده ماشینونو د چلونې په موخه کارول کېدلی.
رومیانو په لویه کچه د هیدرولیک استخراج څخه د کاني ډبرو د رګ موندلو په موخه کار اخیست؛ په ځانګړې توګه د هوشینګ استخراج له ډول څخه چې اوس له منځه تللی. دوی د کانونو سر ته د اوبو رسولو په موخه په پریمانه کچه ویالې جوړې کړې او هلته یې بیا اوبه په لویو زخیرو کې ورته زیرمه کولې. هغه مهال به چې یو ډکه زخیره را خوشې کړای شوه، د اوبو سیل به په ډبرو باندې اضافي شیان یووړل او لاندنۍ ډبرې او د هغو زرینې کرښې به مالومېدلې. وروسته به یې په اور باندې ډبرې ګرمولې او بیا یې بېرته په ابو یخولې چې په دغه حرارتي ضربې سره به تېږې چاودلې او په ډبرو کې به یې د کار امکان زیاتوه او ورپسې به یې د نورو اوبو څخه په ګټنې هغوی سره لرې کولې.
افغانستان په ۱۹۲۳ ز کال کې
د افغانستان د تاریخ دوره که څه هم له پېښو ډکه نه ده، خو له کرارۍ هم واټن لري. د امیرامان الله خان او د رعیت د یوې لویې برخې ترمنځ واټن، د دغه کال له مهمو ځانګړنو نه دي. بله مهمه مسئله د افغانستان او انګریزانو ترمنځ د اړیکې نږدې کېدل دي. د امیر په اړه د خلکو د نه لېوالتیا اصلي لاملونه، د ادارې د اصلاح او په خلکو باندې په جبري توګه د عسکرۍ ترسره کولو له امله وو. د مالیو وضع کول هم د انتظار له مخې یوه ستونزمنه مسئله ثابته شوه او په همدې حال کې د پیسو کمښت امیر نه دی پرې اېښی چې د اصلاحاتو په برخه کې چندان پرمختګ ولري. په دې سربېره، په ځینو برخو کې د پام وړ پرمختګونه وشول. یوه مهمه  برخه یې د خلکو ښوونه او روزنه ده. اوس زرګونه هلکان ښوونځیو ته ځي او ۲۰۰ تنه یې په بهر کې زده کړې کوي؛ له دې سره سم تمه کېږي چې، دغه محصلین دې د وخت په تېرېدو سره  اغېزناکه مدني او قضايي خدمتونه ترسره کړي.
د ۱۹۲۳ ز کال لومړۍ نیمايي
امیر د حاکمانو په چارو کې له لاسوهنې سره سره، له دې چې فساد یې معلوم وو، خو توانېدلي چې تر یوه حده نظم او قانون په اړوندو ولسوالیو کې راولي. هڅه کوي چې په مدني چارو کې هغو خلکو ته چې تراوسه یې منلو ته چمتو نه دي، معرفي کړي، په پایله کې، بې قانوني او کړکېچ کې د پام وړ زیاتوالی راځي او په دې ترڅ کې د علیزیو قبیله پاڅون پيلوي.
د ۱۹۲۳ ز کال د جنورۍ میاشت
امیر د لوزان په کنفرانس کې پینځم جورج پاچا ته پيغام لېږي او د پاچا ځواب چې په کې د ترکیې د مسئلې په اړه د یوې عادلانه حل لارې لپاره خپله لېوالتیا څرګندوي، چې په افغانستان کې د خوښې وړ اغېز کوي.
د ۱۹۲۳ز کال د مارچ میاشت
د افغانستان او بریتانیا ترمنځ ټیلګرافي اړیکې پيل شوې. په دغه وخت کې د جنورۍ په پرتله دوستانه پيغام تبادله کېږي. امیرد هغو خدمتونو پروړاندې چې بریتانوي چارواکو د کارونو د پراختیا لپاره ترسره کړي، مننه کوي او د دواړو دولتونو ترمنځ د اړیکو د دوام په اړه خپله هیله څرګندوي. له دې سره سم، امیر له بریتانیا نه د اسلامي نړۍ په برخه کې د عادلانه چلند غوښتنه کوي. د انګلستان پاچا هم د امیر د نیکوهیلو هرکلی کوي او له اسلامي نړۍ سره په ښو اړیکو او سوله ییز ژوند باندې ټینګار کوي. په دې سربېره، له ګوښه والي نه د افغانستان د وتلو په برخه کې مهم ګامونه پورته کېږي، د همدې کال په ترڅ کې د کورنیو اړیکو د مهمو مسایلو په اړه لږ پرمختګ کېږي. د اوسپنې پټلۍ په هېڅ یوې لارې  باندې کار نه پيلېږي او د وسایطو لپاره د سړکونو جوړولو په پلان کې لږ پرمختګ کېږي. له دې سره سم، د کابل - پېښور او کندهار ترمنځ لویه لار خرابه ده. د ښو اړیکو د نشتوالي په حالت کې، د هېواد د طبیعي زېرمو د پراختیا په برخه کې لږ چانس شته.
د ۱۹۲۳ ز کال د اپریل میاشت
له عدالت سره د امیر لېوالتیا له دغه ځایه ښکاري چې، نوموړي د خپلې مور پلندر (ناسکه پلار) چې شاه غازي محمد سرور نومېده، په ناسمه توګه د بودیجې د نه لګولو له امله ورباندې د زندان حکم صادروي.
قبایلي خلکو د انګلستان دوه تابیعته وګړي، د هند په شمال لوېدیځه پوله په کوهاټ او لنډي کوتل کې وژل او قاتلین به یې افغانستان ته تښتېدل. د افغانستان حکومت د جون په ۴مه په کابل کې د انګریزانو سفیر ته خبر ورکړ چې د دغو کسانو د ژر نیولو امر شوی دی، خو څو اونۍ تېريږي، چې دغه کسان ونیول شي. بریتانیا شک کوي چې، امیر له بلشویکانو سره ورته نظر لري او په قصدي توګه په انګلستان ملنډې وهي. وروسته له هغې چې قاتلین نیول کېږي، دوی له محکمې مخکې په تېښته بریالي کېږي. سره له دې چې په دغه تېښته کې د چارواکو دلاس لرلو په اړه هېڅ ثبوت نشته، خو په هر حال دغه کار ناوړه اغېز کوي. د دې کار د جبران لپاره، د افغانستان حکومت په پوله کې د قانون سرغړونکو پروړاندې کلک تدبیرونه نیسي او په اکتوبر کې  په کراچۍ ښار کې د افغان او انګریزګډ کمېسیون له یو بل سره ویني، څو د رامنځ ته شوو څو پېښو په اړه څېړنې وکړي، خو د دې پرځای چې مسایل ښه شي، ډېرخرابېږي. افغانان شک کوي چې، انګریزان د امپریالیستي نقشې د طرحې کولو په حال کې دي او هڅه کوي چې په مطلق ډول په هېواد واکمن شي.
دغه احساسات په قوي توګه په پاریس کې د افغانستان سفیر، سردار طرزي خان له خوا په هغه مرکه کې چې د نیشن ورځپاڼې له خوا کېږي، څرګندیږي. نوموړی بریتانیا تورنوي چې، په ځانګړي ډول یې د تېرو درېو میاشتو په ترڅ کې د افغانستان پولیسو یوه اندازه وسلې بمبي کې ساتلې دي چې دغه کار د افغانستان او بریتانیا ترمنځ د ۱۹۲۱ ز معاهده او دغه راز، د همدې کال د جون ۵ کنوانسیون نقض کړی دی. په دغه معاهده کې بریتانیا د نورو پخوانیو ژمنو په مواردو سربېره، د هندوستان له لارې افغانستان ته د وسلو د ترانزیت تصدیق کړی دی. بریتانیا له ځان نه د دفاع په اړه وايي چې: د دغې معاهدې له مخې، د وسلو وارداتو ته به ترهغې اجازه ورکول کېږي چې، د افغانستان د حکومت نیت دوستانه وي او په مستقیم ډول هندوستان ته کوم ګواښ نه وي. د دغه کال ترپایه  پورې د اړیکو شرایط په کلي توګه جدي وګڼل شول. باور پردې دی چې، د بریتانیا په اړه د افغانانو شک، د نورو هېوادونو په ځانګړي ډول روسیې او فرانسې په تلقین کې جرړې لري، لکه: د دسمبر په ۲۶ مه  یوه مهمه مقاله چې لي ایر ناویل کې خپرېږي او په کې ویل کېږي: هغه څه چې بریتانیا یې نا کراره کړې، د یاغیانو فعالیت نه دی، بلکې د افغانستان خپلواکه سیاست دی. د کال په ترڅ کې د بریتانیا وروستی ګام، هغه غوښتنه ده چې، د بلشویکانو استازی باید له افغانستان نه وایستل شي، هغه ګام چې د روسیې له خوا یو «اخطار» بلل کېږي.
د سوالبرد د تخم نړيواله زېرمه
د سوالبرد د تخم نړيواله زېرمه د ناروې هيواد په سوالبرد ايالت کې وجود لري. دلته د نړۍ د تخمونو ٩ للکه ٣٠ زره ډولونه په يوه غره کې وجود لري، په دې غره کې دننه د تخمونو لپاره د ناروې د حکومت لخوا غټ (تونل) جوړ سو، او دا تونل بلکل د يوه داسې سړې خوني په شان دی. که په نړۍ کې دريمه يا څلورمه نړیواله جګړه او يا کومه ډارونکی پېښه رامنځته سي، نو تر دې وروسته به د پاتو لږو کسانو لپاره د اټومي وسلو له لاسه هيڅ ډول بوټي يا نباتات نه وي ورپاته. په داسې وختونو کې، به دا خوندي سوي تخمونه د نړۍ د خوراکي توکو په بشپړولو کې مرسته وکړي. په عامه رسنۍ کې دې ته Doomsday Vault ويل کېږي.
د Svalbard Global Seed Vault د شمالي قطب څخه يواځې د ١٣٠٠ کلوميټر یعنې ٨١٠ میلو په واټن کې موقعیت لري. دا ډیر سوړ ځای دی او د زلزلې امکان تر ډېره حده نسته. د سمندر د سطحې څخه د دې تونل لوړوالی ۴۳۰ فوټه دی او ورسره د هر ډول سیلاب خطر څخه هم خوندي وي. تخم په منفي ١٨ درجې په سیلسیس کې ساتل سوې ده. حتی که چیرې د ریفریجریشن سیسټم په لنډمهاله توګه کار پرې هم ږد، د شاوخوا سيمې د تودوخې درجه د شاوخوا واوري له امله ډیر نه لوړیږي. دا ځای یو ډیر سخت امنیتي سیسټم لري. که څه هم په نړۍ کې د تخم ډیري زېرمې (seed banks) شتون لري، مګر هغه زېرمې و اټومي جګړې ته د ټينګېدو توان نلري. مخالفين بيا وايي چې دا د زهرجنو تخمونو زېرمه ده، او د جنیټیک انجینرۍ په مرسته رامینځته سوي ده، ددې امکان هم سته چې د بیولوژیکي وسلو په توګه کارول کیدی سي.
سرچينې
وېشنيزه:د سوالبرد اړوند
مايل خان منګل
ښاغلی پوهنیار ډاکټر مائیل خان (منګل) دایوب خان زوی  په ۱۳۶۸ لمریز لیږدیز کال کې د پکتیا ولایت، میرزاکې ولسوالۍ، انډوام کلي کې زیږیدلی دی.ښاغلي مـــــــــــــنګل لومړنۍ او ثانوي زده کړې دعبدالحی ګردیزي عالي لیسه کې ترسره کړې او په اعلی درجه یې د نوموړې لیسې څخه  په کال ۱۳۸۵ل .ل د بکلوریا سند تر لاسه کړ. په  ۱۳۸۶ لمریز کال دکانکور ازموینې  له لارې دشیخ زاید پوهنتون د طب پوهنځۍ ته بریالی او په کال ۱۳۹۱ لمریز کال کې د نوموړې پوهنځي څخه فارغ او دستاژ(عملي کار) یوکلنه دوره یې په کال۱۳۹۲کې د لوړو زده کړو اړوند روغتونو کې بشپړه کړه او دMDډیپلوم ورکړل شو او په کال ۱۳۹۳کې دپکتیا ولایت  ملکي ولایتي روغتون کې دداخله کوچنیانو ډاکټر په توګه په دنده وګمارل شواو دوه کاله یې په خورا ایمانداري  سره  دنده  ترسره کړه   او په کال ۱۳۹۴ لمریز کال کې د پکتیا پوهنتون د طب پوهنځۍ د کوچنیانود داخلي څانګي کې دنوماند پوهیالي  استاذ په توګه په دنده وګمارل شو. په کال۲۷/۶/ ۱۳۹۵ل.ل کې د پوهیالي علمي رتبه واخیسته او په کال ۱۳۹۵/۸/۹نیټه دپکتیا پوهنتون دریاست په غوښتنه دطب پوهنځي دمرستیال  په توګه وګمارل شو.یو کال یی دپوهنځی د مرستیال په توګه دنده ترسره کړه او له هغه وروسته په کال ‍۱۳۹۶/۶/۲۸ نیټه  دپوهنځي د علمي شوری له پریکړی سره سم د طب پوهنځي د سرپرست رئیس په توګه وټاکل شو چی اوسمهال د همدي پوهنځي د رئیس په توګه دنده ترسره کوي
ناصر
ناصر يوه پښتني قبيله ده، دوى هم د نورو پښتنو په څېر کوچيان وو. چي د موسم په بدلون به له يوه ځايه بل ځاى ته کوچېدل په پاى کي ورو ورو ځايي شول، چي اوس ځيني ناصر د هيواد په ځينو سيمو کي دايمي استوګن دي، خو يو شمېر يې لاتراوسه هم رمې څروي. ناصر هم غلجي پښتانه دي چي په متوزو ګډېږي.
حبيب الله رامين
حبيب الله رامين د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
گرېشک
گرېشک ولسوالۍ چي رسمي نوم یې نهرسراج ولسوالي ده، د هېلمند ولایت تر ټولو گڼ میشته او ستراتیژیکه ولسوالي ده، چي یو وخت د هلمند مرکز هم دا ولسوالي وه. دا ولسوالۍ ۱۶۶۳ کیلومتره مربع مساحت لري. چي له ښار پرته نوري ټولي سیمي یې کلیوالي او زراعتي مځکي دي. دا مهال ۱۷۲۴۱۹ جریبه کرنیزه مځکه لري، چي دا ټوله مځکه د ۱۵۶۵۵ کسانو په نومونو ثبت ده. دې ولسوالۍ څلور خواوي په دې ډول دي، غرب ته نادعلي ولسوالي او مرکز لښکرگاه، شمال ته نېمروز، ختیځ ته یې، اروزگان او یو څه د کندهار ولایت برخي او جنوب ته یې لښکرگاه او د کندهار میوند ولسوالۍ پرته ده. خلک یې زیاتره په زراعت بوخت دي، چي غنم، جوار، پیاز، پنبه، ماش او نور غله دانې یې عمومي کښتونه دي، خو کوکنار هم پکي په پراخه کچه کرل کیږي.
عمومي سیمي یې له زنبلي، میرمند اب، مالگیر، سپین مسجد، حیدر اباد، یخچال، ده ادم خان او اوبازان څخه عبارت دی او په دقیق ډول ۸۰۷ عمده کلي لري، چي د نفوسو شمېر یې ۱۱۰۳۰۰ تنه ته رسیږي چي ۹۵ یې پښتانه او ۵ سلنه یې تاجک، هزاره، ترکمن او نور توکمونه میشت دي. خلک یې تر نورو ولسوالیو په پرته زیات له زده کړي سره مینه لري دم گړی پکي ۴۳ ښوونځۍ فعال دي چي مشهوري یې میخانکي لیسه، ابولفتح بستي لیسه او لو ادې لیسې څخه ده عبارت دی، چي یادو لیسو کي د نجونو لیسې هم شاملي دي. دم گړي لا هم ډیری شمیر ښوونځي تړلی. د گرېشک ولسوالۍ اطرافي تقریباً تر نیمه زیاته برخه د دولت له کنټروله وتلې او طالبانو په ولکه کي ده. دلته د ظاهر شاه د پاچاهي پر مهال دلته د مالوچو یوه فابریکه هم فعاله وه چي اوس له فعالیته لوېدلې. د کابل کندهار لویه لار ددې ولسوالۍ پر سینه تیریږي او دهلمند سیند یې په پښو کي تیریږي. له مدې سینه بیله سوې ویاله(بغرا) هم ددې ولسوالۍ په بازار کي تېره سوې، چي د بریښنا لپاره هم ورباندي بند جوړ دی او فلحاله ورنه گرېشک هره شپه روښانه وي.
دا معلومات ما احمدشاه پاڅون د گرېشک له مخورو او د هم دې ولسوالۍ د زراعت له مدیر ښاغلي حاجي عبدالله څخه تر لاسه کړي چي تر ۲۵ کاله یې ډیر په دې سیمه کي دولتي دندي تر سره کړي دي.
افغانستان د اسلام د راتگ نه مخکې
د  اسلام له سپېڅلي دین نه مخکې پيرافغانستان په اړه، د لرغون پېژندنې څېړنې له دويمې نړيوالې جګړې وروسته په جدي ډول پيل شوې او د شوروي اتحاد له خوا پر افغانستان د بريد پر مهال د ۱۹۷۰ز کلونو تر وروستيو پورې يې دوام پيدا کړ. لرغون پېژندونکي او تاريخ پوهان وړانديز کوي چې، لږ تر لږه پنځوس زره کاله مخکې په افغانستان کې انسانانو ژوند کړی او په دې هېواد کې د کروندګرۍ ټولنې په نړۍ کې د لومړيو ټولنو له ډلې وې. له زېږد مخکې ۳۰۰۰ نه تر ۲۰۰۰ کال پورې، په دې خاوره کې د ښاري ژوند کلتور و. په افغانستان کې د لوړ ډبرين، منځني ډبرين، نوي ډبرين، ژېړو او اوسپنې د پړاوونو نښې موندل شوې دي.
وروسته له دې چې د سیند درې تمدن د افغانستان شمال ختيځ پورې وغځېد، په دې هېواد کې آریاني(ايراني) قومونه اباد وو او له زېږد مخکې تر نږدې ۵۰۰ پورې د ماديانو تر واک تر هغه وخته پاتې شول، کله چې ستر داريوش (لومړي داريوش) د خپل پارسي پوځ پر مټ بريد وکړ، تر څو افغانستان د هخامنشي سترواکۍ برخه وګرځوي. له زېږد مخکې ۳۳۰ کې، د مقدونيې ستر سکندر د ګواګمالا په جګړه کې د پارس داريوش درېیم ته له ماتې ورکولو وروسته  په دې ځمکه يرغل وکړ. له يونانو- باختري پاچهۍ وروسته، د افغانستان ډېره برخه د سلوکيانو د سترواکۍ برخه وګرځېد. چندرګوپتا مايوريا لومړي سلوکي ديکتاتورته ماتې ورکړه او خپله لور يې د سولې په تړون کې ورکړه. د راتلونکې زريزې لپاره، په دې ځمکه کې مختلف قومونه مېشت او جلا جلا سلطنتونو اداره کاوه. په اوومه پېړۍ کې د اسلام له رسېدو مخکې، په لرغوني افغانستان کې په ډېرو دينونو عمل کېده چې زردشتي، سوريا عبادت، بت پرستي، هندويزم او بودايي په کې شامل وو. په هندوکش کې د کافرستان سيمه تر نولسمې پېړۍ پورې اسلام ته نه وه اوښتې.
د سیند درې تمدن
د سیند درې تمدن د ژېړو د پړاو تمدن و (له زېږد مخکې ۳۳۰۰-۱۳۰۰ له زېږد مخکې په ۲۶۰۰-۱۹۰۰ کې خپل اوج ته ورسېد) د ننني پاکستان له شمال لويديځ نه تر شمال لويديځ هند او شمال ختيځ افغانستان پوری غځېدلی تمدن و. د افغانستان په شمال کې د امو سیند د شورتوغۍ سيمه کې د سیند درې يوه سيمه موندل شوې ده. له شورتوغۍ پرته، يوه بله سيمه مونډيګک هم د پام وړ ده. په افغانسان کې د سیند درې تمدن څو نورې کوچنۍ مستعمرې هم شته.
بین النهرين ته د اريايانو پراختيا او د ماديانو حکومت (له زېږد مخکې ۱۵۰۰-۵۵۱)
له زېږد مخکې د ۲۰۰۰-۱۲۰۰ تر منځ کلونو کې، په اندو-اروپايي ژبه خبرې کوونکو قومونو يوې څانګې چې د آريايانو په نوم پېژندل کېده، دې سيمې ته کوچ پيل کړ. دا د اندو-اريايي کډوالۍ په اړه د اختلاف نقطه ده. داسې برېښي چې، دوی له زېږد مخکې د ۱۵۰۰ او ۱۰۰۰ تر منځ کلونو کې په اوسني افغانستان کې په لومړيو مراحلو کې په ايراني، نورستاني او اندو-اريايی ډلو وېشل شوي دي، يا له دې هم مخکې، په هغه وخت کې چې د ختيځ اندو-اريايي پاتې شوني د لويديځ پر لور له ميتاني سره ولاړل. ايرانيانو اوسنۍ اوارې سيمې ونيولې، په داسې حال کې چې اندو-اريايانو په پای کې د هندي نيمه لويې وچې پر لور مخه کړه. باور کېږي چې، اوستا له زېږد مخکې شا او خوا ۱۸۰۰ کې جوړ شوی او په لرغونې آريانا کې ليکل شوی دی، دا د افغانستان لومړی نوم دی، کوم چې په لويديځ کې د اوسنيو ايراني قومونو سره، يا په مرکزي اسيا کې له ګاونډيو سيمو سره او يا شمال ختيځ ايران سره، له زېږد مخکې په شپږمه پېړۍ کې د لومړيو اړيکو څرګندونه کوي. د لومړۍ اوستا او سنسکريتي ژبو تر منځ د ورته والي له امله (او نورې اړوندې لومړۍ اندو-اروپايي ژبې، لکه:لاتيني او لرغونې یوناني) باور کېږي چې، د زړو پارسيانو او اندو-اريايي قومونو تر منځ جلاوالی لږ تر لږه له زېږد مخکې په ۱۰۰۰ کې راغلی دی. د سنسکريت او اوستا تر منځ د پام وړ ورته والی شته، کوم چې د دې تصور ملاتړ کولای شي، چې په افغانستان کې د اوسېدونکو اندو-آريايانو تر منځ دا جلا والی په لومړيو مراحلو کې د لنډې مودې لپاره و. همدا راز اوستا په زړې او نوې برخې وېشل شوی دی او يو هم د ميديانو يادونه نه ده کړې چې مشهوره ده له زېږد مخکې ۷۰۰ کې يې پر افغانستان واکمني کړې ده. دا د اوستا لپاره د لومړۍ زماني چوکاټ ښيي،چې دا زمانه دقيقه معلومه نه ده، ځکه چې ډېر پوهان باور لري، چې که یوه زريزه نه وي، نو اوستا د پېړيو په اوږدو کې ليکل شوی. د لرغون پېژدنې ډېر معلومات د باکتريا-مارګينا لرغون پېژندنې له مجموعې (BMAC او سیند درې تمدن) نه تر لاسه شوی دی، کوم چې شونې ده، په افغانستان کې يې د لومړي اريايي تمدن کې د پام وړ ونډه درلودلې وي.
ماديان لويديځ ايرانيان دي، له زېږد مخکې د ۷۰۰ په شا او خوا کې د اوسمهال کردستان نه راورسېدل او د لرغوني افغاسنتان ډېرې سيمې يې ونيولې. دوی لومړي هغه قومونه دي چې د اوسني ايران په لوړو هوارو سيمو او ورسره اړوندو ملتونو کې يې لومړۍ ايراني سترواکي جوړه کړه، کومې سيمې چې دوی په لومړي سر کې د سويل لور ته په فارس کې نيولې وې. د افغانستان په لرې پرتو سيمو د ماديانو واکمني د پارسيانو د شاهزاده ستر کوروش تر وژل کېدو او د ماديانو د سترواک د هغه د خسر له خوا د واک له تر لاسه کولو پورې دوام پیدا کړ.
هخامنشي يرغل او زردشتي دين (له زېږد مخکې ۵۵۰-۳۳۱)
باور کېږي چې، د باختر ښار (وروسته په بلخ بدل شو) د زردشت کور دی چا چې د زردشتي دين بنسټ اېښی دی. اوستا ختيځ باختر ته ورګرځي، ځکه چې هغه د زردشتي عقیدې کور دی. دې بحث ته له پاملرنې پرته، چې زرتشت د کوم ځای و، زردشتي دين پراخ، د نړۍ يو له اغېزناکو دينونو وګرځېد او د پېړيو لپاره د اريايي خلکو اصلي عقیده وګرځېده. دا د مسلمانانو په لاس د ساساني واکمن يزدګرد درېيم تر ماتې پورې د پارس رسمي دين هم وچې له جوړېدو وروسته تر زرو کلونو پورې یې پیروان لرل. د اوسمهال په سويلي ايران کې، پارسيان په دې موخه راپورته شول، چې پر ايراني سيمو مادي واکمني وګواښي. له زېږد مخکې ۵۵۰ پورې، پارسيانو د ماديانو د واکمنۍ پر ځای خپله واکمني جوړه کړه، ان تر دې چې، د پخواني مادي سترواکۍ د پولو په پراخولو يې پيل وکړ. هم د ګندهارا او هم د کمبوجا ماهاجاناپاداس بودايي متنونه، د هخامنشي ستر کوروش (له زېږد مخکې ۵۳۰-۵۵۸) د واکمنۍ پر مهال يا د لومړي داريوش په لومړي کال کې، د هخامنشيانو له خوا ړنګ کړای شول. په دې ډول يې دا سيمه د سترواکۍ په لرې ختيځ کې پراته ولايتونه وټاکل، کوم چې د اوسني افغانستان برخه دي. د پليني(Pliny's) شواهدو پر بنسټ: ستر کوروش (کوروش دويم) کاپسينا کې کاپيسا ويجاړ کړ، کوم چې د کمبوجا يو ښار و. د ګندهارا او کمبوجا (لوړ سیند) د هخامنشي سترواکۍ اووم  ولايت جوړکړ او هر کال يې هخامنشيانو ته ۱۷۰ د سرو زرو تالانت د درناوي په توګه ورکول.
سرچینې
وېشنيزه:افغانستان وېشنيزه:د افغانستان پېښليک
سوخوی سو ٢٧
سوخوی سو ۲۷ ( په روسی : Cy-27)د جت یوه یرغل کوونکی الوتکه ده چې د دښمن د الوتکو د منځه وړولو لپاره کارېږی. سوخوی سو ۲۷ کولای سی په شپه کې او د باران په وخت کې جگړه وکړی.دغه الوتکه د ۱۹۸۲ کال څخه د روسیې په هېواد کې او د ۱۹۹۶ کال څخه په چین کې جوړېږی. د چین الوتکې د جی-۱۱ په نوم یادېږی.
د جی ۱۱ الوتکه
جی ۱۱ ( په چینی: 歼击机) د سوخوی یو ډول ښکاری الوتکه ده چې په چین کې د ۱۹۹۴ کال څخه جوړېږی. د چین ولوسی جمهوریت په ۱۹۹۲ کال کې په روسیه کې ۲۶ الوتکې رانیول او تر رانیولو وروسته یی بیا د ۲۴ نورو الوتکو سپارښ ور کړ. په ۱۹۹۴ کال کې چین ته اجازه وه چه ۲۰۰ الوتکې جوړی وکړی او چین روسیی ته ۱،۲ میلیارد ډالره ورکړه. په اوس وخت کې د چین په ولوسی جمهوریت کې دوی د سوخوی د الوتکو ماډلونه جورېږی چې د جی ۱۱/ای ( 歼击机-11A) او جی ۱۱/بی ( J-11B) په نومونو یادېږی.
توصیف
دغه الوتکه د المونیم او تیتان څخه جوړېږی. د رادار پوښ یی د تیتان او لیتیوم څخه دی. په سوخوی سو ۲۷ کې د فلی بی وایر ( Fly by wire)سیستم نصبېږی. په الوتکه کې یو رادر نصبېږی. نوموړی رادر کولای سی لس الوتکې ( هدفونه ) وڅاری. سوخوی سو ۲۷ کولای سی پر دوې هدفونو یوځل برید وکړی. د پیلوټ کابین په مخه کې د انفرارید سینزور نصبیږی او دغه سینزور د گلولو په حالت کې پر هدف باندی د پټ یرغل لپاره کارېږی. سوخوی سو ۲۷ دوه د ټوربو جت ماشینونه لری. هر ماشین ۱۵۴۰ کیلوگرامه وزن لری.
وسلې
د سوخوی سو ۲۷ په الوتکه کې یو ماشیندار نصبېږی چه د مرمی کالیبر یی ۳۰ م.م. دی. سوخوی سو ۲۷ کولای سی د فضایی جکړو لپاره لس راکتونه ( توغندې ) ولری.
د راکت وسلې
ښکاری الوتکه سوحوی سو-۲۷ کولای سی د روسی تر ټولو عصری هوا نه هوا ته رهبری شوی توغندې ولری. دغه توغندې د الوتکې تر تنې او تر وزرې لاندی نصبېږی. د توغندو د رسادلو ساخه کولای سی د ۶۰ کم.ځخه تر ۱۶۰ کم. أورې واوسی. دغه رهبری راکت د الوتکې د رادار په مرسته یا د اینفراریډ (infra red) د وړانگې (شعاع) په مرسته رهبری کېږی.
سرچینې
وېشنيزه:سوخوی الوتکې وېشنيزه:چینايي الوتکې وېشنيزه:روسي الوتکې
محمد اسلامي محمدي
محمد اسلامي محمدي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
ژوند
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
په اوس حال کې د ژوند د تعریف لپاره هېڅ نظري توافق نه شته. یو عام تعریف دا دی چې ژوندي موجودات هغه پرانیستي سیستمونه دي چې هموستاز(homeostasis) خوندي کوي، له حجرو څخه جوړ شوي د ژوند دوران لري، کولی شي وده وکړي، له خپل چاپېریال سره توافق وکړي، میتابولیزم وکړي، محرکونو/پاروونکو ته ځواب ورکړي، تکثر وکړي او تکامل ومومي. ځینې وختونه په نورو تعریفونو کې د ژوند غیر حجروي بڼه لکه ویروسونه (viruses ) او وایرېډونه (viroids) شاملېږي.
ابیوجنېزس (Abiogenesis) له غیر  ژوندیو موادو لکه ساده عضوي ترکیباتو څخه د ژوند رامنځته کېدلو پروسه ده. یوه برلاسې علمي فرضیه دا ده چې له غیر ژوندیو موجوداتو څخه ژونديو موجوداتو ته اوښتل یوازینۍ پېښه نه وه. بلکې د پېچلتیا د ډېرولو تدریجي پروسه ده. په ځمکه کې ژوند د لومړي ځل لپاره ۴.۲ ميليارد کلونه مخکې د سمندرونو له رامنځته کېدو څخه ډېر زر ۴.۴۱ ميليارد کاله مخکې او د ځمکې له رامنځته کېدو څخه لږ وروسته ۴.۵۴ میلیارد کاله مخکې څرګند شوی. د ژوند لومړنۍ پېژندل شوې بڼې د باکتري‌ګانو مایکروفوسیلونه دي. د ځمکې پر مخ ژوند په احتمالي توګه د RNA له یوې نړۍ څخه سرچینه اخیستې، که څه هم د RNA پر بنسټ ژوند ښايي لومړنی ژوند نه وي. د مېلر اېري (Miller–Urey experiment ) د ۱۹۵۲ کال کلاسیکې تجربې او ورته څېړنو څرګنده کړه چې ډېری امینو اسیدونه په ټولو موجوداتو کې د کارول شویو پروتینونو کيميايي ترکیبات دي، چې کولی شي د ځمکې د لومړنیو ترکيباتو د بیاتولید شرایطو په نظر کې نیولو سره د غیرعضوي ترکیباتو له سېنتېز/ تولید څخه ترلاسه شي. پېچلې مالیکولي عضوي ترکیبات په لمریز سیستم او د ستورو تر منځ فضا څرګند شوي دي او ښايي  یادو مالیکولونو د ځمکې پر مخ د ژوند د پراختیا لپاره لومړني مواد برابر کړي وي. .
ژوند د ځمکې پر مخ د خپل لومړني پيل راهیسې خپل چاپېریال د جیولوژيکي وخت په کچه بدل کړی دی، خو همداراز یې په ډېری حالتونو او ایکوسیستمونو کې د بقا او ژوندي پاتې کېدلو لپاره توافق کړی. ځینې مایکرو او ګانیزمونه چې د ایکستروموفیل ( extremophiles) په نوم یادیږي، هغه ژوندي موجودات چې په سختو فزیکي او جیوکيمیاوي شرایطو کې وده کوي د ځمکې پر مخ د ډېری نورو ژوندونو لپاره زیان‌رسوونکي دي. حجره د ژوند د جوړښتي او وظیفوي واحد په توګه په پام کې نيول شوې ده. حجرې په دوه ډوله دي، ایو کریوت (eukaryotic) او پروکریوت (prokaryotic )، دواړه ډولونه له سایتوپلزم څخه چې د يوې غشا په واسطه پوښل شوی جوړې شوې دي چې ډېر ژوندي مالیکولونه لکه پروتینونه او هستوي اسیدونه پکې شامل دي. حجرې د حجروي‌وېش/انقسام له لارې تکثر کوي، چې په  هغه کې یوه مورنۍ حجره په دوه يا څو لورنیو حجرو وېشل کېږي.
په تېرمهال کې د ژوند معنا د تعریف لپاره ډېرې هڅې د زړو/منسوخو مفاهمو لکه اوډیک ځواک / Odic force (د ژوند ځواک)، هېلوموفیزم (hylomorphism)، ناڅاپه نسل (spontaneous generation) او حیاتیزم/ ژوندی‌والی (vitalism) له خوا ترسره شوې، چې اوس‌مهال د بیولوژيکي کشفونو له خوا رد شوي. ارسطو لومړنی کس دی چې ژوندي موجودات یې طبقه‌بندي کړل. تر هغه روسته کارل لینه د ډولونو د نوم اېښودلو خپل دوه کلیمه‌يي سیستم معرفي کړ. په پایله کې د ژوند نوې ډلې او طبقه‌بندۍ لکه حجرې او میکرواورګانیزمونه کشف شول، چې د ژوندیو موجوداتو تر منځ د اړیکو په جوړښت کې یې د پام‌وړ بیاکتنو ته پوهان مجبور کړل. که څه هم اوس یوازې د ځمکې مخ پېژندل شوی خو لازمي نه ده چې ټول ژوند دې ورپورې محدود شي، ځکه اوس‌مهال ډېری پوهان له ځمکې څخه بره/پورته ژوند/extraterrestrial  (له ځمکې څخه پرته په نورو سیارو کې ژوند) په اړه فکر کوي. مصنوعي ژوند یو کمپيوټري ورته‌والی یا هم د ژوند له هر اړخ څخه د انسان د لاس جوړه شوې بیارغونه ده چې تر ډېره له طبعي ژوند سره د تړلو سیستمونو د ارزولو لپاره کارول کېږي.
مرګ د ټولو بیولوژيکي پروسو دایمي پاي دی چې یو ژوندی موجود ورسره مخ کېږي، او په دې توګه يې ژوند پای ته رسي. انقراض/ورکېدنه هغه اصطلاح ده چې معمولا د یو ډول، یوې ډلې يا تاکسون (taxon/ د ژوندیو موجوداتو د ځانګړي ډول یوه ډله) مړینه تشرېح کوي. فوسیلونه د ژونديو موجوداتو خوندي پاتې شوني یا اثار دي.
تعریف
د ژوند تعریف له اوږدې مودې راهیسې د ساینس پوهانو او فلیسوفانو لپاره یوه ننګونه وه. تر یو حده دا ځکه چې ژوند یوه پروسه ده نه ماده. دا چاره د ژونديو موجوداتو له ځانګړنو څخه د ناپوهۍ په وجه چې ښايي که چېرې کوم داسې څه وي چې له ځمکې څخه يې بهر وده کړې وي پېچلې ده. له ژوند څخه فلیسوفي تعریفونه هم له ژونديو موجوداتو څخه د غیر ژونديو موجوداتو د تشخیص د څرنګوالي په برخه کې له ورته ستونزو سره مخ شوي. د ژوند پر حقوقي تعریفونه هم تشرېح او بحث شوی، که څه هم په عمومي ډول د دوی تمرکز د انساني مړو پر اعلام پرېکړه او له دې پرېکړې څخه پر قانوني پایلو دی. د ژوند لپاره له ۱۲۳ څخه زیات تعریفونه وړاندې شوي. داسې بريښي چې د ناسا (NASA) د خوښې وړ یو تعریف دا دی: «یو په ځان بسیا سیستم چې د دارویني تکامل ځواک لري.» په ساده ډول «ژوند هغه ماده ده چې کولی شي ځان بیا تولید کړي او څه ډول چې بقا حکم کوي په همغه ډول تکامل ته رسيږي.
بیولوژي
له هغه ځایه چې د ژوند لپاره هېڅ کوم ښکاره تعریف نه‌شته، په بیولوژي کې ډېری اوسني تعریفونه توضیحي دي. ژوند د هغه څه د ځانګړنې په توګه په پام کې نیول کېږي چې په ورکړل شوي چاپېریال کې خپل شته‌والی ساتي، وده کوي او پياوړتیا مومي. دا ځانګړتیا له ځینو یا ټولو لاندې اوصافو څخه ښکارندویي کوي.
دا پېچلې پروسې د فزیولوژیکي دندو په نوم یاديږي، د فزیکي، کیمیاوي او همداراز د سېګنال ورکولو او کنترول د بنسټ لرونکې دي چې د ژوند دخوندیتوب لپاره اړینې دي.
خشايارشا
خشایارشا (په مېخي ليکدود:، په یونانی ژبه:Xerxés - Ξέρξης ) (زېږېدنه:۵۱۹ عیسوی کال مخکی، مړینه:۴۶۵ عیسوی کال مخکی)  د هخامنشیانو د کوړنۍ څخه یو حکمران وو چی د داریوش ۱ تر وفات وروسته د هخامنشیانو حکمران سو. پلار یی داریوش ۱ وو او مور یی چی نوم یی اټوسا وله د کوروش ۲ لور وله. د هېرودوت په نظر چی مشهور یونانی تاریخ پوه وو، د خشایارشا نوم په پخوانی پارسی کی د اتلانو حکمران معنی لری.
سرچینی
وېشنيزه:د هخامنشیانو حکمرانان
دلبره نظري
دلبره نظري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
د هندي-يوناني پاچايۍ تاريخ
د هندي-يوناني پاچايۍ تاريخ، په شمالي او شمال لوېديځ هندوستان کې له دويمې مخزېږديزې پېړۍ څخه د لومړۍ زېږديزې پېړۍ تر پيل پورې موده پوښي. له دېرشو څخه زيات هندو-يوناني پاچايان وو، چې ډېر ځله به د بيلا بيلو سيمو پر سر، يو له بل سره په سيالۍ وو. ډيری يې يوازې د دوی د سکو په مټ پېژندل شوي دي.