عثمان_بن_عفان
دعثمان رضي الله عنه دشهادت پيښه
که څه هم دبصرې, کوفې او مصر فتنه اچوونکي چې په زوراو زياتۍ سره دخپلو غوښتنو دپوره کولو لپاره راغلي وو په لمړي ځل دعلي رضي الله عنه په دريم گړيتوب سره بيرته ستانه شول او خلکو نوره داهيله درلوده چې داسلام په چمن کې به چې له شپږو کلونو راهيسې دخزان بادونو وهلى وو اوس يو پسرلى راشي خويوه ورځ په ناڅاپي توگه دمدينې په کوڅو کې داسونو د قدمونو غږ شو صحابۀکرام وويريدل او له کورونو نه راووتل چې ويې کتل نو دا فتنه گر بيا راغلي او د(انتقام,انتقام) چيغې وهي. علي رضي الله عنه له دوی څخه دبيرته راتللو لامل وپوښت دوی ورته وويل چې مونږ په لاره دتلو په مهال دخلافت ددربار يو قاصد وليد چې ډير په چټکۍ سره روان وو نو گمان مو وکړ چې گواکې د عثمان رضي الله له لورې به زمونږ په اړه د مصر والي ته څه احکام جاري شوي وي نو کله چې مو له دې سړي څخه تالاشي وکړه نو يو ليک مو ورڅخه راپيداکړ چې په هغه کې دمصر والي ته لارښوونه شوې وه چې هغه دې زمونږ سرونه پرې کړي ځکه نو دعثمان رضي الله عنه ددې ژمن ماتي (وعده خلافي) له کبله له هغه څخه کسات اخيستلو ته راغلي يو. کله چې عثمان رضي الله عنه ته ددې ليک خبر ورسيد نو لوړه يې وکړه چې زه له دې ليک نه هيڅ خبر نه يم او ماته ددې ليک په اړه هيڅ معلومات هم نشته, کله چې فتنه گرو داخبره واوريده نو ويي ويل چې که څه هم دا کار به مروان کړى وي خو يو خليفه دوخت چې دومره کمزورى شي چې هغه ته دداسي امورو په اړه هيڅ معلومات نه وي نو هغه خليفه ددې وړ نه دى چې نوردې په خلکو حکومت وچلوي ځکه يې نو وغوښتل عثمان رضي الله عنه دي له خلافته لاس په سرشي. عثمان رضي الله عنه چې د دوی له دې غوښتن خبر شو نو ويي فرمايل چې ترڅو په ماکې يو نفس ساه موجوده وي نو دغه دخدای جل جلاله له لورې راکړل شوى منصب به پرې نږدم اودرسول الله صلى الله عليه وسلم له وصيت سره سم به دخپل ژوند تر آخيري سلگۍ پورې صبر غوره کړم .ابن سعدتذکرۀ عثمان رضي الله عنه دعثمان رضي الله عنه دانکار له امله باغيانو دخلافت ددربار ټينگه محاصره وکړه چې تر څلويښتو ورځو پورې يې په پرله پسې ډول دوام درلود په دې موده کې دعثمان رضي الله عنه ځای ته يو غړپ اوبه وروړل هم جرم بلل کيده. عثمان اوابی بن کعب رضي الله عنهما څو ځله دباغيانو دپوهولو لپاره ويناوې وکړې خو په باغيانو باندې دې ويناوو هيڅ اثر ونه کړ او عثمان رضي الله عنه يې آن دلمانځه داداکولو لپاره هم دباندې نه راپريښود. خو کله چې باغيانو وليدل چې دحج موسم په ختميدو دى او د دې موسم له پای ته رسيدو سره سم به خلک بيرته مدينې ته راځي او دا مساعده موقع مو له لاسه وځي نو دعثمان رضي الله عنه دشهيدولو مشورې يې سره پيل کړې, عثمان رضي الله عنه چې دا حالت وليد نو باغيانو ته يې وويل چې تاسي ما په کومه گناه وژنئ ؟ په اسلامي شريعت کې خو يو چاته دبل چا وژل له دريو لارو رواکيږي :لومړى داچې چا بدکاريې کړی وي نو هغه په ډبرو ويشتل کيږي ,يا که يو څوک بل څوک په قصد او اراده ووژني نو وژونکى قصاصا وژل کيږي ,او دريم چې يو څوک مرتد شي نو هغه وژل کيږي. ماخو نه دجاهليت په زمانه کې او نه داسلام په زمانه کې بدکاري کړې,او نه مې څوک وژلي او نه له اسلام راوړو ورسته مرتد شوى يم زه اوس هم دا شاهدي ورکوم چې خدای جل جلاله يو دى او محمد صلى الله عليه وسلم دخدای رسول او بنده دى. ليکن په باغيانو يوې خبرې هم هيڅ اثر ونه کړ .مسندابن حنبل 1ټوک 62 مخ. څنگه چې له يوه پلوه رسول الله صلى الله عليه وسلم دعثمان رضي الله عنه دشهادت وړاندوينه کړې وه او له بله پلوه دعثمان رضي الله عنه دشهادت په اړه دباغيانو مشورې روانې وې نو دعثمان رضي الله عنه دايقين وو چې شهادت دده په برخه کيږي .رسول الله صلى الله عليه وسلم عثمان رضي الله عنه ته دهغه دشهادت خبر ورکړى وو او پداسې حالت کې يې دصبر غوره کولو وصيت ورته کړى وو ځکه نو ذهناَ عثمان رضي الله عنه دې ته تيار وو چې يوه داسې ورځ هم راتلونکې ده او د باغيانو دمحاصرې په مهال په هره لحظه کې دعثمان رضي الله عنه شهادت شونى وو ,ځکه نو دا حالات عثمان رضي الله عنه درسول الله صلى الله عليه وسلم له وصيت سره سم په پوره صبر سره زغمل .همداراز عثمان رضي الله عنه دجمعې په مبارکه ورځ خوب هم ليدلى وو چې رسول الله صلى الله عليه وسلم له ابو بکر صديق او عمر فاروق رضي الله عنهما سره ناست وي او ده ته وايي چې ,,عثمانه زرراشه مونږستا دافطار په انتظار يو ,,کله چې راويښ شو نو حاضرينو ته يې خوب ووايه او خپلې ميرمنې ته يې وفرمايل چې زما دشهادت مهال راغلى او باغيان ما شهيدوي, هغې ورته وويل چې امير المؤمنينه داسې نشي کيدای, عثمان رضي الله عنه ورته وويل چې ما خوب ليدلى. همداراز په يوه بل روايت کې راځي چې : رسول الله صلى الله عليه وسلم عثمان رضي الله ته ووايي چې عثمانه :نن جمعه له ما سره ادا کړه,,ددې خوب له ليدلو سره سم يې خپل شل غلامان راوبلل او هغه واړه يې ازادکړل ,او قرآنکريم يې پرانست اوپه تلاوت باندې بوخت شو .ابن سعد 3ټوک 53 مخ ,حاکم 3ټوک 99 او 103 مخونه,په مسند ابن حنبل کې يواځي لومړى او په حاکم کي ددواړو خوبونو ذکرراغلى. هماغه وو چې باغيانو دخپلې دې ناوړې موخې دپوره کولو په غرض دعثمان رضي الله عنه په کور بريد وکړ امام حسين رضي الله عنه چې ددروازې په څارلو ټاکل شوى وو له لږ دفاع کولو وروسته زخمي شو ,څلور باغيانو تر ديوال ورټوپ کړ او دبام سر ته وختل ,په دې کسانو کې د ابو بکر صديق رضي الله عنه کشر زوی محمد بن ابي بکر رضي الله عنه هم گډون درلود چې له عثمان رضي الله عنه څخه ديوې لويې دندې د ورسپارلو غوښتنه يې کوله خو دعثمان رضي الله عنه له لورې دنوموړې دندې دنه ورکولو له امله دباغيانو په ډله کې ورگډ او له عثمان رضي الله عنه سره يې ددښمنۍ لار ونيوله. دعثمان رضي الله عنه په کور باندې دباغيانو له لورې له بريدکولو وروسته محمد بن ابي بکر رضي الله عنه راوړاندي شو او عثمان رضي الله عنه يې تر ږيره ونيواوپه ډير زور سره يې وَجړَقَاوه ,عثمان رضي الله عنه په هغه مهال هم ورته وويل چې وراره! که دې پلار ژوندى وای نوداڅه به دهغه نه وو خوښ شوي ,کله چې محمد بن ابي بکر رضي الله عنه دا خبره واوريده نو د شرم ورتلو له کبله په شا شو ,د ده په شاتلو سره سم يو بل تن چې کنانه بن بشرنوميده رامخکې شو اوپه عثمان رضي الله عنه يې داوسپنيز سيخ يوگزار وکړ د وسپنې سيخ دعثمان رضي الله عنه په مبارک تندي ولگيداو دبغل په لورې ولويدواو په دې مهال يې هم د(بسم الله توکلت على الله) توري په ژبه جاري وو ,له لويدو سره سم ورباندي ديوه بل سخت زړي (سودان ابن حمران مرادي) له لورې يو بل گزار وشو چې له دې گزار سره سم دعثمان رضي الله عنه له مبارکه بدنه دسرو وينو فواري پورته شوې ,په همدې حالت کې ورباندې يو بل باغي عمرو بن الحمق په سينه مبارکه ور وختلو اودجسم په مختلفو برخو کې يې دنيزې پرله پسې نهه وارونه وکړل ,يو بل بدبخت بيا ورباندې له بله لورې دتوري وار وکړدعثمان رضي الله عنه وفادارې ميرمن نائله رضي الله عنها چې کله دتوري گزار وليد نو دتوري مخي ته يې دلاس په نيولو سره دعثمان رضي الله له بدن څخه دتوري دنيولو نابريالۍ هڅه وکړه چې له امله يې دنائلې رضي الله عنها درې گوتي شهيدانې شوې او توره دعثمان رضي الله عنه په زړه کې خښه شوه ,دتوري همدې وار دتل لپاره دعثمان رضي الله عنه دژوند ډيوه مړه کړه او عثمان رضي الله عنه دجمعې په مبارکه ورځ, دژړ مازديگري په مهال ,دروژې په حالت کې , دقرآنکريم د تلاوت په سردشهادت له ليلى سره غاړه غړۍ شو. انا لله وانا اليه راجعون. دشهادت پر مهال عثمان رضي الله عنه دقرآنکريم له مخي دسورة البقرة دا آيت ��فَسَيَکْفِيکَهُمُ اللّهُ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ {137} ,,ژباړه: نو ژر ده چې کافي به شي په (دفع دشر) د دوی کې تا لره الله ,او هم دى دى ښه اوريدونکى (داقوالو) ښه عالم (په احوالو), تلاوت کاوه چې په توره ولگيده او دقرآني پاڼو دنوموړي آيت پاڼي ته په تکوسرو عثماني (رضي الله عنه) وينو درنگيدو وياړ ورپه غاړه شو. تر دوو ورځو پورې د عثمان ذوالنورين رضي الله عنه مړى بې گوراو کفنه پروت وو ,په حرم رسول کې قيامت جوړوو ,دباغيانو له ويرې چا دعثمان رضي الله عنه لورې ته هم نشوای کتلای څه خو يې ښکاره خښول وو,ددوشنبې دورځې له تيريدو سره سم يو څو کسانو دسرښندنې لپاره خپل سرونه په تلي کې کيښودل او دجنازې اوخښولو همت يې وکړ,او له لامبولو پرته يې د دې مظلوم او په وينو کې لت پت شهيد جنازه له کفن ورکولو پرته په خپلووينو لمدو کاليو سره پورته کړه او له کابله تر مراکشه دمسلمانانو د دي محبوب مشرجنازه يواځي اوولسو(17) کسانو اداکړه. په مسند احمد کې يې ليکلي چې زبير رضي الله عنه او په ابن سعد کې يې ليکلي چې جبير بن مطعم رضي الله عنه يې دجنازې لمونځ اداکړ ,او جنت البقيع ته څيرمه په (حش کوکب) نامې سيمه کې دصبر, زغم ,بېکسۍ او مظلومۍ دغه پيکر خاورو ته وسپارل شو .چې وروسته بيا دغه سيمه هم په جنت البقيع کې گډه شوه نن هم دجنت البقيع په پای کې د عثمان رضي الله عنه مزار مبارک موجوددى. دعثمان ذوالنورين رضي الله عنه په دې شهادت باندې ځمکو او اسمانونو وژړل ,دبې کسۍ پدې مهال باندې ځمکنيو او اسماني کائناتو اوښکې توی کړې ,دمظلوميت پدې حالت باندې عالم امکان هم گريوانونه لامده کړل ,دقضا او قدر کارکوونکو وويل :کومه وينې څښونکې توره چې نن بې تيکي شوې هغه به تر قيامته بې تيکي وي, ا و دکومې فتنې او فساد دروازه چې نن پرانستل شوې هغه به بيا تر قيامته ونه تړل شي. رضي الله عنهم ورضوا عنه