cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د مسلمانانو لومړني فتوحات
مخینه (لرلید)
عربستان هغه سیمه چې ګڼ شمېر کلتورونو ته یې ځای ورکړی و، ځینې یې ښاري او ځینې نور یې هم صحرا نشین و. عربي ټولنه، په قبیلوي او قومي توګه وېشل شوې وه، چې تر ټولو مهم وېش یې د شمال او سویل ترمنځ د قبیلوي ټولنو وېش و. د رومیانو او فارسیانو دواړو سترواکیو په عربستان کې د نفوذ لرلو په موخه له خپلو پېرودونکو ملاتړ کاوه، عرب قبایل هم د خپلې ځان غوښتنې له مخې د دواړو سترواکیو د ملاتړ لرلو په هڅه کې وو. د لخمیانو پاچهي (Lakhmid kingdom) چې د اوسني عراق سویل او د سعودي سویل یې تر ولکې لاندې درلود، د فارسیانو پېرودونکې (مشتري) وه، په ۶۰۲ ز کال کې فارسیانو، لخمیان د خپلې واکمنۍ د امنیت ساتلو څخه له دې امله ګوښه کړ،ل چې فارسیانو غوښتل په خپله د خپل سویلي ګاونډي امنیت وساتي. دغه چاره د فارسیانو د سترواکۍ د لا زیات پراخېدو او غځېدو لامل وګرځېده، چې د پېړۍ په پای کې یې د دغې سترواکۍ پاشل کېدو ته زمینه برابره کړه. د عربستان سویل چې په ځانګړې توګه، د اوسني یمن په توګه پېژندل کېږي، د زرګونو کلونو راهیسې بډایه او همدارنګه د درملو د سوداګرۍ سیمه وه. یمن د ایروشیا او افریقا ترمنځ د نړیوالې سوداګرۍ مرکز و، چې د ختیځې افریقا، اروپا، منځني ختیځ، هند او لرې پراته چین څخه به سوداګر ورته راتلل. ورته مهال یمنیان پیاوړي بېړۍ چلوونکي(ملوانان) و، چې له سره سمندرګي څخه په تېرېدو تر مصره، د هند له سمندر څخه تر هنده او د ختیځې افریقا تر سواحلو به تلل. د یمن درې وروسته له هغه چې په ۴۵۰ ز کال کې د ځمک ښویدنې له امله د مارب بند ونړېد، د اوبو کولو ځانګړی سیستم نه درلود، له همدې امله فرانکسېن او مایرا (Frankincense and myrrh) د مدیترانې په چارچاپېر کې ډېر اهمیت درلود، چې په مذهبي مراسمو کې به کارول کېدلې. په داسې حال کې چې په مدیترانې سیمه کې د عیسویت په ترویج سره، دغو توکو ته اړتیا په پام وړ کچه راټیټه کړه، چې د سعودي په سویل کې د اقتصاد د زیانمنېدو لامل وګرځېد، هغه چې مرسته یې وکړه ،عربستان د یوې شاته پاتې سیمې په توګه معرفي کړي.
له اسلام وړاندې په عربو کې د شته دینونو اړوند ډېر معلومات نشته، خو دا ښکاره ده چې دوی د ګڼ شمېر ((خدایانو))، لکه: لات، منات، عزات او حبل بندګي کوله، چې تر ټولو مهم یې الله (ج) (واحد خدای) و. په عربستان کې یهودي او عیسوي ټولنې هم وې، خو د عربو دیني اړخ یې اغېز منعکس کاوه. زیارت کول، د عربو د بت پرستۍ تر ټولو مهمه برخه وه، د دوی د زیارت کولو تر ټولو مهم مرکز مکه معظمه وه، چېرې چې کعبه مبارکه جوړه شوې، چې د لیدلو لپاره تر ټولو سپېڅلی ځای و. محمد (ص)، د مکې سوداګر ادعا وکړه چې، د جبرائیل په نوم ملکې ورته د خدای له لوري پیغام راوړی او ویلي یې دي، چې د عیسي مسیح او په انجیل کې د یادو شوو نورو تنخ (Tanakh) پیغمبرانو دنده پر مخ یوسي. وروسته له هغې چې د مکې له مخورو سره له ستونزو وروسته محمد یثرب ته هجرت وکړ او د هغه ځای نوم یې مدینه کېښود. په یثرب کې هغه د لومړني اسلامي دولت بنسټ کېښود او په ۶۳۰ ز کال کې یې مکه فتح کړه.
د نا مسلمانانو پر وړاندې سیاست
مسلمانو عرب فاتحانو، د بېزانس او ساسانیانو د سترواکیو تېروتنې نه تکرارولې، کوم چې هڅه یې کوله، خپل رسمي دین پر زور د خپلې واکمنۍ لاندې برخو کې پر خلکو ومني، چې پاتې راغلل، دغو چارو یو لړ خواشینۍ رامنځته کړې وې، چې د مسلمانانو فتوحات یې د خلکو لپاره د محبوبیت وړ وګرځول. وړاندې له دې چې مسلمانان په سوریه کې جوماتونه جوړ کړي، دوی عیسوي کلیساګانې د مقدسو ځایونو په توګه ومنلې او له سیمه ییزو عیسویانو سره یې له هغو د مشترک عبادت ځای په توګه  ګټه واخیسته. په عراق او مصر کې مسلمانو چارواکو، له مسیحي مذهبي مشرانو سره همکاري وکړه. ګڼ شمېر کلیساوې، د امویانو د واکمنۍ پر مهال بېرته ورغول شوې او یا هم له سره جوړې شوې.
ویتو کورلیونه
ویتو کورلیونه په ایټالوي Vito Andolini Corleone) یوه تاریخي داستاني او همدارنګه کتاب او سینما کې لیدل شوې او لوستل شوې څیره ده. نوموړی په اصل کې په ۱۹ میلادي پیړۍ کې د یوې مافیایي کورنۍ (ګروپ) رئیس وو. په معنوي پلار نومي فیلم کې د نوموړی نقش مارلون براندو او رابرټ د نیرو لوبولی دی.
واغظ ولسوالۍ
واغظ د غزنی ولایت له ولسوالیو څخه یوه ده چې د غزني ښار’ سویل لویدیځ لورته په ۲۵ کلیو متري کې موقیعت لری په یاده  ولسوالۍ کې  موسي خیل کاکړ ، جلالژي اندړ او همدا راز ځيني نور قومونه هم په کم شمير پکښې ميشت دي ، لکه وردګ، فرموليان ، عرب او مغول، د دې ولسوالي خلک د بزګري او مالداري له لاري ژوند کوي. انګور ،بادام ، زرد آلو، مڼې، غنم ، اوربشي، اوجوار د دې سیمي مهم پيدا وار دي. دا ولسوالۍ چي د لوړو غرونو په منځ کې پرته ده په ژمي کې یې هوا سړه او تریخه وي او په دوبي کې یې هوا متعدله او خوږه وي. د یوې سروي له مخي په ۲۰۰۹ کال کې تر سره شوي د دې ولسوالۍ د وګړو شمیره ۲۷۹۰۰تنه ښوودل شوي.
رحمت عزيز چترالي
رحمت عزيز چترالي ‏‎(‎په انگرېزي‎: Rehmat Aziz Chitrali) ‎شاوخوا ۴۵ ‏کاله وړاندې دملکنډ ايجنسۍ‎ ‎دچترال د تحصيل تورکھو، کھوت کې نړۍ ته ‏راغلي دي‎.‎ ‎‎رحمت عزيز "چترالي" په پاکستان کې يو د کھواري ژبې ، اردو او ‏چترالي ژبې شاعر، ادب عالم، صحافي، ساینسدان او د پاکستان څلویښت ژبي سافټوير انجينير دي .‎
لاس ته راوړنې‎‎
‎1.ډاکټر عبدالقدير خان گولډميډل ‎2.پرائډ آف دي نيشن گولډميډل
سافټويئر
‎ *پاکستان ژبي سافټوير‎
انډيوم
سرچينې
وېشنيزه:کيمياوي توکي
زاهد خان
زاهد خان د الحاج قاسم جان زوِی دی، په قوم باټي خېل د مينگوری سوات سیمه کې په لومړۍ جنوري؛ کال ۱۹۵۶  کې زېږېدلی. د سوات د سولې نړیوالې شورا (گلوبل پيس کونسل سوات نائب صدر) مرستیال رییس دی. له دې سره د سوات ولسي جرگې سوات قومي جرگې ستر غړی او د سیاسي، ټولنیز ژوند د يو مبارز په توګه خپلي هلي ځلي ترسره کړي او تر دي حده خپلي ولسي ښيگړې او کارونه ترسره کوي. له کال ۱۹۹۵ نه تر دې دمه د سوات د هوټلونو د اتحادیې (آل سوات هوٹلز ايسوسي ايشن) مشرهم دی. نوموړی د پبلک سيفټي کميشن د سوات د سيل چیېرمين پاتې شوی دي او د عوامو په زرگونو مسئلې یې حل کړي۔ لومړي د نړيوالې عوامي نيشنل پارټۍ خدایي خدمتگار تحريک غړی پاتې شوی دی او تر ننه د نيشنل عوامي پارتۍ د گوند حصه ده او دغه شان پدي لړ کښ د کالج او بيا د مينگوره ښار جنرل سيکرتري هم پاتې شويی دی. زاهد خان د حکومت له چار واکو او نورو مجلسونو لکه د کالعدم تنظميونود مشرانو سره د امن او د اولس د خوشحالیې  سوکالیې په خاطر او د بهرنيو سازشونو په ډاگه  کولو په حواله وخت په وخت هلي ځلي کړي دي.
سیاسي فعالیتونه
زاهد خان په سنۀ 2004 کې د صوفي محمد سره د DC سوات په وينا ضلع ديرکمبړ ته ده ظفر پارک د جلسی د منسوخیې په بابت تلي وو او جلسه یې پري ختمه کړي وه او ده هاغي نه پس د صوفي د مطالبے تر سره کولو دپاره د گورنر شفيق الرحمان  سره ملاقات اوکړو.دغه شان پہ کال۲۰۰۴ کښ د ۀ سوات د مسئلو د ختمولو پر خاطردہ قومی او سیاسی مشرانوں یو جرګه راووبلله او دا جرګه يي د سوات قومی امن کانفرنس پہ نوم منعقد کړہ۔ دغه جرګه کښ صو بائې اسمبلیو مشرانو او داسي نورو علاقی مشرانوں هم گډون کړي وو۔هم دغه کال کښ نوموړي د سوات پوليس انتظاميه خصوصاً DPO قدرت اللہ مروت تہ د فضل اللہ  پرخلاف د اقداماتوں مطالبه اوکړه او د هاغه د قبيحواو خرابو مقصدونو خبردار کړو.
د سوات د پوليسو مشر ابن امين او د فضل الله پر مينځ م د معاهدی کولو نه منع کړو ، او د داسي بی معني معا هدي مخا لفت یې اوکړو خو د حکومت د مرستی په  وجه د ملا فضل الله تحريک ته شهرت ميلاؤ شو او هغه یې د خپلوں مقاصدوں  د پارہ استعمال کړو. 7م۔ پہ دغہ وخت د ملک صدر مملکت جنرال پرویز مشرف ته زاهد خان د ای میل پہ ذریعہ د مکمل صورتحال اگاهي ورکړه او د ایېنده خطرات نشاندهي یې ورته اوکړه. 9. زاهدخان په سنۀ 2006 کې د گلوبل پيس کونسل پاکستان بنياد کيښود او گلوبل پيس کونسل سوات د نائب صدر په حيثيت یې په مينگوره کې د آمن کانفرنس انعقا د اوکړو۔ د هاغه وخت وو کله چي په باجوړ کې په مدرسه ډرون حمله شوي وۀ او په فوجيانوں خودکش حملۀ شوې وي.
10.پہ 2007 کې چه کله حالات ډير خراب شول نو زاهد خان او دۀ هاغي وخت ايم ايم ای MMA ممبران ،پولیس ، انتظامیہ پہ اللہ اکبر جمات کې د دهشت گردوں خلاف د ایکشن اغیستلو مطالبہ اوکړہ
11۔ ده MMA د حکومت د خاتمی نه وروسته DCO جاويد يوه جرگه رو رااوبلله چه دا د کمشنر صيب په حال کې وۀ.په هاغه جرگه کې د فضل الله نائب شاه دوران اور ديگر نورو طا لبان هم شريک وو زاهد خان ډاگ په ډاگه د دهشت گردیې خلاف تقرير اوکړو او دهشت پسندانو یې سخت مزاحمت اوکړو۔
16۔ آمن کانفرنس ظفر پارک بټ خيله کې د طالبانوں سره حکومتي مذاکراتي ټيم چي په هاغي کې افراسياب خټک، بشير بلور وغيره هم موجود ؤؤ ته زاهد خان او نور د علاقی مشرانو خبرادری ورکړو چه دوي د مسلم خان وغيره سره نۀ بلکه اصل قوت دي معلوم کړي او د هغوي سره دي معاهدۀ اوکړي۔
ټولنیز فعالیتونه
1۔ دصوفي محمد TNSM په وجه سياحت او معيشت تباه شول او د ۀ سوات ملاکنډ امن هم تاله ترغه شو نو دغه وخت لومړی د سوات قومي جرگی او د هوټلونو اتحادیې له خوا د دې تحريک په قبيحوں مقاصدو باندي پريس کانفرنس ورکړو ، د دغې وخت کمشنر احتشام الحق صيب زما دغه پريس کانفرنس ډير وستايو او بيا ورته ما د نورو مشران د پريس کانفرنس د راغوښتو بلنه هم ورکړه او ما سره د دغه مشرانوں يو ځلې بيا ددې تحريک برخلاف پريس کانفرنس وکړو او دا د انتظاميه د طرف نه اولنی عوامي ډاډ گيرنه وه.
2. د زاهد خان د کردار او هلو ځلو په  نتيجه کې سوات سوات ته سویې گيس راغلی دی.،1998 کې د وزير اعظم نواز شريف د دوری په دوران کې د لنډاکي نه تر کالام ده سړک دۀ جوړيدلو له پاره 28 کروړ روپیې منظوري کړي. او پدغي وخت کې م سياحت ده  ترقیې د پاره کوششونه  وکړل.
12. د نگران وزير اعلي شمس الملوک په مشریې کې راوغوښتی شوي جرگی د سوات قومي جرگی په پيښور کې اجلاس منعقد کړو او په دغی اجلاس کې لومړي د آمن په خاطر ده طالبانوں خلاف د اپریشن مطالبہ وړاندي کړه او هاغي قوتونه مي بی نقاب کړل چي کوم د دي دهشت گردیې پر شا ولاړ دي او دوي مرسته  او ډاډگيرنه کوي.
13۔ د دی اجلاس نہ وروستہ طالبانوں زاهد خان له پہ موبائیل فون دہ مرگ دهمکياني ورکولي چه هاغه یې بيا هم څه خوف خطر نه لره لو.
14۔د اپريشن راه حق کمانډر ميجر جنرل ناصر جنجوعه راغوښتي شوي جرگي کې د اDCO او نور انتظامي افسرانو په سازش او تایېد زاهد خان په ميجر جنرل د برائی نام اپريشن د تحفظاتوں اظہار اکړو.او د ۀ انتظاميه ده مفلوجه کولو ذمه دار مي وگرزوو۔
15۔د دي نه وروستو زاهد خان د سوات مشران ،مختلف سياسي او سماجي خلق را جمع کړل او سوات قومی جرگی تابيا یې وکړه او په جنوري 2008 کې دآمن د قيام په حواله اولنیې جرگه منعقد کړه ، په هاغه ورز ښه په قس کرفيو ولگولی شوه خو بيا هم هاغې جرگي کې 700 اووه سوه مشرانو گډون اوکړو.
17۔میې 2008 کې PEACE AT WHAT CAST سیمنار کې د حکومت او طالبانوں ده معاهدي د ناکامیې او پټی ساتلي شوي خبروں خبردار کړۀ۔
18۔ 5 جون 2008 پہ پیښور کي منعقده يو سيمنار INTERNAL CONFLICT ON NATURAL RESOURCES AND TOURISM (FATE OF MALAKAND) چي په سرحد رورل سپورټ آکيدمي کې منعقد بللي شوي وه په موضوع خطاب اوکړو.
19۔ 15 اگست 2008 فضل اللہ او د هغه نائب شاه دوران په ايف ايم ريډيو د زاهد خان د مرگ پروانه جاري کړه او په دغه شپه چي کله دوي ده DCO د میٹنگ نہ واپس راروان ؤؤ په د وخت په زاهد خان او سردار علي وغيره د مرگ قاتلانه حملی اوشوي، خو د جوابي ډزو سره  دهشت گرد فرار شول او په دويمه ورځ 20،25 طالبانو د نوموړي د کور محاصره کړي وه خو د نومړي د محافظينوں دفا ئرنگ سره وتختيدل۔
20. دغہ وخت DCO شوکت خان او داسي نوروں دوستانوں زاهد خان مجبوره کړو۔ چه حالات ډير خراب او کړکيچن دي او طالبان هم هر وخت په مينگوره کې  پہ ڈاگ ڈگلئی  گرځي. او دا یې ورته اووي چي تاسو وس سوات پریږدیې نود مجبوري په وجه پيښور ته لاړم.
21۔ پہ پیښور کې په خپلوں اخراجاتوں د اسمبلیې ممبران او د سوات مشران زاهد خان يوځلی بيا راجمع کړل او د سوات د هشت گردوں او طالبانو ده خاتمی چي د آمن د بحالیې لپاره په جمع يو مربوط ائحۀ عمل جوړ کړي ،او پدي سلسله کې دری ځله د چيف منسټر حيدر خان هوتي صيب سره او اووه ځله د کور کمانډر پيښور سره ملاقاتونه اوکړي شو، د جرگي مشرانو 28 اکتوبر 2008 پريذيډنټ هاؤس اسلام اباد کې د گورنر او وزير اعلي او وزير داخله په موجودگیې د صدر آصف علي زرداري سره ملاقات اوکړو او هاغه د سوات په مجموعي صورتحال نوموړو مشرانو اگاه  کړو. صدر د راست اقدام وعده اوکړه.
22. د جرگی مشرانو ميمورنډم ياد گيرنه اوليکو او هاغه یې د ټولو سفارتخانو او د UNO سکیریٹری جنرل بان کی مون تہ واستو او دغہ شان د ٹولو سياسي گوندونو مشران او ممبران پارليمينټ جرگی په اعتماد کې واغيستل او په سوات کې دۀ د ټارگيټيډ او فوکس اپريشن په حمايت یې اماده کړل.
23. زاهد خان په 12 فروری 2009 په اسلام اباد کې د بشري حقوقو 14 څوارلس این جی اوز تہ دہ سوات پہ حقله منعقد شوی انټرنيشنل کانفرنس کې دوه نيمي گهنټی خطاب اوکړواو هغوي یې د حالاتو په نزاکت پوهه کړو.
24.دغه شان په 2008 کې په میرٹ ہوٹل اسلام اباد کې ده آیې ډي پيز (IDPS) د امداد او په نوروں اموروں د بگواش تنظيم USA چي د هاغۍ سربراهي نوبل انعام يافته کوو د سوات د خلکوں تکليفونه ،د دهشت گردي صورتحال او په امدادي سرگرميانوں په طريقه کار اجلاس اوکړو۔
25.جون 2008 کې په پيښور کې ده آیې ډي پيز (IDPS) کانفرنس په انعقاد کې زاهد خان او د هاغه ملگرو تعاون اوکړو،او په تيز تر اپريشن کولو يي زور واچوو.
26. په 27 جولایې 2008 کې زاهد خان د آیې ډي پيز (IDPS) او د نورو مشرانو نه لومړي سوات ته راغی او ده فوج په مدد سره یې دلته ژوند ژواک د ټهيک کولو کې مرسته او کړه، ډغه وخت زاهد خان د کرنل دلاور سره په مکمل رابطه کې وو۔
28. زاهد خان او د هوټل مالکانو او د هغوي رشته داران راوغښتل او هوټلي يي پري بيرته کړي۔ په مينگوره کې ده هوټل د بيرته کولو سره د ژوند د بحال کيدو آثار ښکاره شول او حالات داسي وو چي د مينگوري نه علاوه په برسوات او تحصيل کبل اپريشن شروع وو۔ ده هوټلوں ته بيرته کيدو سره نور بازارونه او مارکيټونه هم بيرته شول او خپل کاروبارونه یې شروع کړل.
29۔ ده سيلانيانوں ده  راويستولو د پاره اود هغوي د راتگ د پاره زاهد خان په جنوری 2010 کې ټوله مياشت دۀ هوټل وړیا استوگني ACCOMMODATION سروس ورکړو.او پہ دغہ میاشت تقریباً 7000 سیلانیان سوات تہ راغلل لیکن چیک پوسٹونہ دغه وخت روکاوټ او زحمت ثابت شول.
30. د کمشنر ملاکنډ په واسطه ده کور کمانډر پيښور سره ده چيک پوسټونوں د کميدو او د سياحتي سرگرميانوں د بحالیې  لپاره مونږ د نمائش مطالبه اوکړله.چي په هاغي ميجر اشفاق نديم صيب زاهد خان ملاکنډ ته راوغوښتلو او تجويزونه نه یې تري اوغښتل نو هاغه ورته علاوۀ ده شپږ چيک پوسټوڼوں ده نوروں چيک پوسټونوں ده ختميدلو ں مطالبه اوکړله دا مطالبه منظوره شوله، دا خبره دي ياده وي چه دا چيک پوسټونه د سلو نه هم زيات وو.چي د سوات په ټوله نړي واله سيمه تر کالام پوري قائم وو.۔
31. زاهد خان د سرحد ټورازم او د فوج په تعاون سره  په فروري 2010 کې ده ټور ازم د بحالیې د پاره سمينار منعقد کړو.
32. او په میې 2010 کې ټور اپريټر ايسوسي ايشن پاکستان له دعوت ورکړو او هغوي یې سوات ته راوغوښتل، چي د هاغي نه وروسته نور وفود هم سوات ته راتلل شروع شول۔
33. زاهد خان د فوج سره په  2010 کې د آمن فيسټول انعقاد اوکړو ،ټول انتظامات او سهوليات نمائش کولو واله ، سرکس ، موت کا کويي وغيره خلک ورته مونږ راويستل.او د سوات په سيند کې مقامي کشتئ واله له مونږ اجازت راوغيست او د دوي  په مينځ کې مونږ مقابلي وکړي۔
35. 2010 کې زاهد خان په خپل کور کې د سوات قومي جرگه منعقد کړه چي په هاغي کې ممبران اسمبلي اود سوات ټولوں  قابل ذکر مشرانوں په گنړ تعداد شرکت اوکړو،چي په هاغي کې د سول معاملات کې د فوج خاتمه او د انتظاميه د فعاليت قراردادونه منظور شول۔
36۔زاهد خان په 2010 فروري کې د سينيټ سټينډنگ کميټیې برائی سياحت کې دري پيري شرکت اوکړو او په سوات کې د سياحت د بحالیې دپاره یې دري پانړي د تجايزو په شکل کې دستاويزرپورټ پيش کړو.
37. لومړي پہ سینیٹ کې د لومړي په تجويز په 22 فروری2010 کې په پيښور کېیی دۀ انډر 28 سيکرټيريانو، ډایېرکټرز او وفاقي سيکريټري ټورزم او صوبایې سيکرټري ټورزم شرکت اوکړو او پدي تجاويزو یې بريفنگ ورکړو  او دغه شان بنيادي فيصلي پکې اوشوي۔
38۔ په سوات کې د آمن فيسټيول انعقاد او د ميډيا کوريج نوموړي په تعلق راويستي وو۔ با وجود د مشکلاتوں پہ سوات کې سياحت بحال شولو او په لکهونوں خلق سوات ته راغلل ليکن د بدقسمتیې نه په 27 جولایې 2010 سيلاب هر څۀ يوړل.
39. زاهد خان په سنه 2010  په سوات کې د سيلاب د راتلو په وجه چي کوم سيلانيان کالا م او نورو علاقو کېې انښتي وو  د فوج پہ تعاو ن سرہ  د کالام نۀ تقريباً 3000 سياح د کالام نه اوويستل شول او پدي دوران مونږد سيلانيانو  له مفت خوراک او رهایېش ورکړو.
40. زاهد خان د سړکونوں د دوباره تعمير دپاره حکومت، ډونرز او عالمي ، ايشيایې بينکونوں ته د تعاون درخواست او رابطی اوکړلي او ددې هلو ځلوں په نتيجه کې سعودي حکومت 10 بلين ډالر او عالمي بينک د سړکونوں تعمير له 2.5 ارب روپیې ورکړي.
41۔ د سویٹزرلینڈ حکومت د مالم جبی د پارہ چیر لفټ په تحفه کې راکړو. ليکن ځمونږ دحکومت د بی حسیې په وجه هغه را نه وړی شو ځکه چي هغوي وې چي دۀ د شيپينگ اخراجات به حکومت پاکستان ادا کوي مگر داسي اونشوه.
42۔ دصوبایې سيکرټري ټورازم په وساطت سره گروپ کشي جوړه کړه ، چي په هاغي کې فوج ،DCO او نور کسان هم شامل وو۔ په اجلاس ده شرکت لپارهDCO خپل کاغذات ه تيار کړي وو.
43۔چی کلہ هم د انتظامیہ او د عوامو یا خواصو پہ مینځ کې څه تنازعه راپيښه شوي نو زاهد خان د سول انتظاميي په مدد کړي او مسئلی یې حل کړي.
44. د ويلج ډيفنس کميټي د مشرانو په جوړولوغرض دسوات د مسئلو د حل کولو لپاره موږ قامي جرگی او د علاقی د مشرانو سره د فوج په هره مسئله کې مرسته مدد او تعاون کړی اود دهشت گردانوں نشانده ياني مو کړي.
45۔ زاهد خان د سول انتظاميئیسره په مختلفوں پروگرامونوں او سرکاري وفود ميلمنوں چي په هغي کې ډي ايم جي آفيسران سول سروس اکيډمي وفود هم شامل دي عزت افزایې ورکړي  او سهوليات یې ورکړي ددي نه علاوه د پاکستان د ازادیې ورځ په بهر پور طريقه د نمانځلو خدمات انجام سرته رسولي.او دۀ ټورنمنټ په انعقاد کې یې د انتظامیېی او د فوج مدد کړي.
46.لومري د فوج په ذريعه ټورسټ فيسيليټيشن سنټر جوړ کړو۔ د لنډاکي او د جنرل بس سټينډ امنکوټ ټورسټ انفارميشن سنټر جوړ کړو او دا سوات په سياحت مي راهنما کتاب هم اوليکلو۔
47۔ نومړي په 2011 کې سپريټ او سوات 2012 او 2013 په کالام کې دفيسټيول انعقاد مي په بهر طريقه کردار ادا کړو.
48۔ د امريکن سفير او د يوريپين يونين اتلس رکني وفد ميټنگ له د هغوي په اعزاز کې مونږ غرمي د روټیې لنچ ورکړو او د علاقی په مسائلو یې بحث اوکړو.
49۔ نوموړي د امريکن قونصليټ پيښور کې د قونصل جنرل په دعوت لاړو او د USAID سره په ميټنگ کې د سوات د تعمير نو ، بحالي او د سياحت دۀ د ترقیې او خصوصاً زراعت ، فش فارمنگ لپاره د امداد اوتجويزونه  ورکړل.
50۔ په سنه 2016 کې د کسټم ايکټ د ناروا نفاذ پر خلاف د سوات ټريډ يونين او آل سوات هوټل ايسوسي ايشن د پليټ فارم د لاندي قامي نمانئده اجلاس رااوغوختلو چي په هاغي کې د علاقی د ټولو سياسي گوندونو مشرانو شرکت اوکړو او جلسي جلوسونه مو اوويستو د اولس او د مشرانو د کړاوونو په نتيجه کې مونږ حکومت پاکستان مجبوره کړو چي هغه کسټم ايکټ واپس واخلي. مونږ ټول په خپل دي مقصد کي کامياب شول او حکومت کسټم ايکټ واپس واغيستو۔
غړیتوبونه او مشري
وېشنيزه:سوات وېشنيزه:پاکستاني فعالین وېشنيزه:پښتانه ټولنیز فعالین وېشنيزه:قومي مشران
ال پاچینو
ال پاچینو بشپړ نوم:الفریدو جیمز پاچینو) په انګلیسي Alfredo James Pacino) زوکړه ۲۵ افریل ۱۹۴۰م کال) یو امریکایي فیلم لویغاړی او او فیلم جوړونکی دی. نوموړی په خپل هنري ژوند کې ډیرې جایزې او ستاینلیکونه ترلاسه کړي چې له هغې ډلې یوه یې د اسکار جایزه او ترڅنګ یې توني جایزه او امي جایزه ترلاسه کړي دي.
نوموړی په ګڼ شمیر مشهورو هنري فلمونو کې کار کړی دی چې له هغې ډلې یو مشهور یې معنوي پلار دی نوموړی پدی فیلم کې د مایکل کورلیونه لور لوبولی دی.
فلمونه
د نوموړی مشهور فلمونه عبارت دي له په نیدل پارک وحشت, معنوي پلار, ناتالي او همدارنګه د معنوي پلار ۲ او معنوي پلار ۳ برخو کې هم مرکزي رول لوبولی دی.
افغانستان په ۱۹۰۴ ز کال کې
هغه پېښې چې په ۱۹۰۴ ز کال کې په افغانستان کې رامنځته شوې دي، په لاندې ډول بیانیږي.
په دغه کال کې په کورنۍ ارامي کې ګډوډي را منځته نه شوه، خو لکه د تل په څېر د امیر د کورنۍ او شاوخوا کسانو تر منځ د اختلافونو اوازه په مکرر ډول سره اورېدل کېده. داسې رپوټونه شته چې د همدې کال په لومړیو کې خپل ناسکه ورور، محمد عمر د کابل له ولایت څخه لرې کړی دی او هغه یې له خپلې مور، بې بې حلیمې سره تر کلکې څارنې لاندې نیولی دی. ویل کېږي چې څه موده وروسته ملایانو د امیر او وروڼو تر منځ پخلاینه کړې ده او محمد عمر د کابل د ځواکونو د قومندان په توګه ټاکل شوی دی. د افغان او روسي سرتیرو تر منځ د ترکستان په پوله د جوړو شوو پوستو د ویجاړۍ له کبله رامنځته کېږي، خو دا کار په جګړې سره پای ته نه رسیږي او امیر اړوند چارواکی د موضوع د څېړنې لپاره لېږي. شاوخوا ۴۰۰۰ ترکمن او د جمشید قبیله د روسانو د ظلمونو له لاسه هرات ته کډوال کېږي او امیر هم هغوی ته د ذوالفقار د ګذرګاه سیمه د هغوی د اوسیدنې لپاره په سوغات کې ورکوي. د ایوب خان ځینې مخکښ لارویان افغانستان ته را ستنیږي او نور هم له ا میر څخه غوښتنه کوي چې هغوی ته دې هم اجازه ورکړل شي.
د ۱۹۰۴ ز کال د پسرلي لومړۍ میاشتې
امیر د مرغانو د ښکار په مهال، خپل لاس ټپي کوي او د هند نایب السلطنه په خپله غوښتنه خپل شخصي ډاکتر د امیر د درملنې لپاره کابل ته لېږي. د امیر درملنه په بریا تر سره کېږي او په دغه وخت کې د امیر خوشالۍ ښايي دې ته لاره هواره کړي چې د هند له خوا د لویس ډین په مشرۍ یو ځانګړی پلاوی چې هغه وخت د هند د بهرنیو چارو وزیر و کابل ته ولاړ شي. دغه پلاوی د نوامبر په ۲۶مه له پېښور څخه کابل ته ځي او د ډیسمبر په ۱۲مه کابل ته رسیږي. رپوټونو کې راغلي چې د دې پلاوي کار ډېر د قناعت وړ و.
که څه هم د دې سفر جزئیات نه دي خپاره شوي، خو د دې ګومان کول چې په دغه بحث کې به د امیر او ښاغلي ډین تر منځ په کومو مواردو باندې بحث شوی وي، هومره هم ستونزمنه خبره نه ده. لومړی دا چې روسیې په لرې ختیځ کې د خپلو ستونزو او فجایعو سره سره، هېڅکله له افغانستان څخه خپلې سترګې پټې نه کړي. د ترکستان په شمال او هم سویل لور ته د هرات پر خوا د روسیې د اوسپنې پټلۍ په چټکۍ سره د بشپړیدو په حال کې ده او پولې ته نږدې را رسیدلې ده؛ په پوله کې د افغان او روسي چارواکو تر منځ د مخامخ سوداګریزو اړیکو مسئله په ښکاره لا تر اوسه پورې پرانیستې ده او روسیه هر وخت چې مناسب یې وبولي کولای شي ستونزه رامنځته کړي. پرته له شکه، امیر غواړي پوه شي چې که روسیه پر ده برید وکړي نو بریتانیا به ور سره څه مرسته وکړي، له بلې خوا د هند دولت دې ته لېوالتیا لري تر څو پوه شي چې امیر تر کومه بریده پورې کولای شي له ځانه دفاع وکړي، څومره شمېر ځواکونه کولای شي د جګړې سیمې ته ولېږدوي او دا چې د هغوی اغېزمنتوب به څومره وي. په شمال لویدیځه پوله کې دواړو خواوو ته له پرتو قبایلو سره د امیر او هند د دولت اړیکې هم زیاتې څېړنې ته اړتیا لري.
په لومړي سر کې د امیر او بریتانوي هند تر منځ د ډيورنډ پولې په نوم پر یوې پریکړې باندې هوکړه وشوه، خو امیر پر پولې د نښې اېښودو د کار سر ته رسولو په اړه لږ اندېښمن و او وروسته داسې ښکارېده چې هغه خپل نظر اړولی او دا کار له ځنډ سره مخ شو. وروسته داسې برېښېده چې د افغانستان او هند تر منځ د سوداګرۍ د اسانتیا په برخه کې یو لړ هڅې وشوې. په ورته مهال کې چې د هند د بهرنیو چارو وزیر له امیر سره په کابل کې پر مهمو خبرواترو باندې لګیا و، د امیر مشر زوی، عنایت الله خان د هند له نایب السلطنه سره په کلکته کې و. که څه هم د امیر مشر زوی په دغه وخت کې یو تنکی ۱۶ کلن ځوان دی او د هغه سفر یو تفریحي سفر ګڼل کېږي، خو که چېرته هغه د پاچاهي تخت ته ورسیږي نو ښايي چې دا سفر هغه ته یو له ګټې ډک سفر واوسي.
نجیب میقاتي
نجیب میقاتي د لبنان پخوانی لومړی وزیر او د دغه هېواد تر ټولو شتمن کس دی. نوموړی د ۱۹۵۵ زېږدیز کال د نومبر په ۲۴ نېټه د لبنان په طرابلس کې زېږېدلی دی. میقاتي د ښوونځي تر بشپړولو وروسته لوړې زده کړې د بیروت په امریکايي پوهنتون کې کړې دي. ده له همدې پوهنتون څخه د سوداگریزې ادارې په برخه کې ماسټري هم ترلاسه کړې ده.
میقاتي لا پر لوړو زده کړو بوخت و چې له خپل مشر ورور طحا سره په گډه یې د اېم ون په نوم یوه کمپنۍ جوړه کړه. په لومړنیو وختونو کې د دې کمپنۍ تمرکز پر ساختماني چارو و. په لبنان کې د کورنیو جگړو په اوج کې میقاتي او ورور یې له شرایطو په استفادې خپل فعالیتونه د مخابراتو برخې ته وغځول او د اېنوېسټ کام په نوم کمپنۍ یې جوړه کړه. دې کمپنۍ په لږ وخت کې ډېر پرمختگ وکړ او په لبنان کې د مخابراتي خدماتو پر ستره کمپنۍ بدله شوه. دې کمپنۍ وروسته د دوبۍ او لندن د ونډو بازارو ته هم لاره وموندله.
[[وېشنيزه:]عرب سوداگر]
وېشنيزه:لبنانيان وېشنيزه:عرب وزیران وېشنيزه:لبناني وزیران وېشنيزه:لومړي وزیران وېشنيزه:سوداگر
رشیدان ولسوالۍ
رشیدان د غزنی ولایت یوه له نویو ولسوالیو څخه ده چې د جغتو ولسوالۍ څخه جدا شوې ده 279’12 وګړې لري چې 97 سلنه یې پښتانه او پاتی 3 سلنه یې هزارګان جوړوي. مرکز یې د رشیدانو بازار دی چې نیز ذی د ظریف خیلو او حسین خیلو موقیعت لري.
کرام الدين کرام
وېشنيزه:افغان واليان
ترکالکي
تورکالکي د ایران د خوزستان ولایت د ګوتوند ولسوالۍ یښار دی چې په ۲۰۱۵ کال کې یې نفوس ۵۶۸۸ تنه نفوس درلود. د توركالكي د زياترو خلكو دنده كرنه او مالداري ده او كروندې يې د كارون له سيند څخه خړوبيږي. د ایران او عراق په جګړه کې د دغه ښار ۶۱ اوسېدونکي وژل شوي وو.
تاریخ
د دهخودا قاموس د ایران د جغرافيې د کتاب په شپږم ټوک کې د تورکالکي په اړه ليکلي دي، تورکالکي د  ګاتوند ولسوالۍ کې ښار دی د عقيلي له کلي څخه ده چې د سماله کلي په شپږ زره متره شمال لوېديځ کې او په ٢٥ زره متره شمال کې موقعيت لري. دشوششتر لوېديځ لورته تر مسجد سليمان پورې غرنۍ او استوايي ده او نفوس يې ١٢٠٠ تنه دى او اوبه يې د کارون له سيند او څاه ګانو څخه راځي، محصولات يې غلې دانې او پنبه دي، د خلکو وظيفه يې کرنه او لاسي صنايع يې غالۍ اوبدل دي. دا ښارګی يو لومړنى ښوونځى او د مال سړک لري او اوسېدونکي يې د بختيار قوم دي.
په ۱۳۸۶ هجري لمریز کال کې د ایران د اسلامي جمهوریت د حکومت د پریکړه لیک له مخې، تورکالکي کلی په ښار بدل شو او البرز باغیري یې د لومړي ښاروال په توګه وټاکل شو.
تورکالکي خلک
د تورکالکي ښار اوسېدونکي باختري (د چهارګل او هفتلنګ له قومونو څخه) دي. د ۱۳۹۵ هجري لمریز کال د نفوسو او کورونو د سرشمېرنې له مخې، په دغه ولایت کې ۱۵۸۵ کورنۍ او ۵۶۸۸ کسان اوسېدل، چې ۲۹۱۵ یې نارینه او ۲۷۷۳ یې ښځې وې.
سرچینې
وېشنيزه:ايراني هڅوب وېشنيزه:ايران وېشنيزه:ايراني ښارونه وېشنيزه:ترکالکي ښار وېشنيزه:ايراني وګړي وېشنيزه:ايرانيان
د ښو احساساتو دوران
د ښو احساساتو دوران د متحده ایالاتو په سیاسي تاریخ کې یوه دوره وه چې د ۱۸۱۲ز کال له جګړې وروسته د امریکایانو ترمنځ د ملي هدف احساس او د یووالي لپاره تنده منعکسوي. دا دوره د فدرالیست ګوند سقوط او د لومړي ګوندي سیستم په بهیرکې يې د دوی او د واکمن ډیموکراتیک جمهوریت ګوند تر منځ سختو ګوندي شخړو ته د پای ټکی کېښود. د وروستۍ موخې په توګه د ملي یووالی په تأمین او له ملي سیاست نه په بشپړ ډول د سیاسي ګوندونو په له منځه وړلو سره، ولسمشر جېمز مونرو هڅه وکړه چې په خپلو ګومارنو کې ګوندي تړاو راکم کړي. دا دوره د مونرو د ولسمشرۍ (۱۸۱۷-۱۸۲۵ز ) او د هغه له اداري هدفونو سره نږدې تړاو لري او په حقیقت کې د هغه نوم او دوره ورسره جوخت یادېږي.
د ۱۸۲۴ز کال د ولسمشریزو ټاکنو په بهیر کې او له هغه راوروسته، دموکراټیک جموریت غوښتونکی ګوند د جکسوني دموکراسۍ د پلویانو او مخالفینو ترمنځ ووېشل شو، چې د دویم ګوند سیستم (Second Party System) ته يې لاره پرانیسته.
تاریخ پوهان د ښو احساساتو په نامه د دې دورې نومولو ته ډېری مهال د طنز او شک په سترګه ګوري، ځکه چې دا یوه داسې تاریخي  دوره وه چې سیاسي فضا یې په ځانګړي توګه د مونرو ادارې او دموکراتیک جموریت غوښتونکی ګوند دننه ډلو ترمنځ تصنعي او منافقانه وه.
د  ښو احساساتو دوران اصطلاح، د بېنجامین راسل له خوا د ۱۸۱۷ز کال د جولای میاشتې په ۱۲مه نېټه د باسټون فدرالیسټ په کولمبین سینټينل ورځپاڼه کې هغه مهال وپنځوله چې د امریکا د ښه نیت د سفر د یوې برخې په توګه د ماساچوسټ ایالت باسټن سیمې ته تللی و.
له جګړې وروسته نیشنلیزم
د ښو احساساتو دوران په ۱۸۱۵ ز کې وروسته له هغه پیل شو، چې ولس د ۱۸۱۲ ز جګړې د پای ته رسېدو د بریا نه خوند اخیست. خوشحالي، د فدرالیستانو او جمهوري غوښتونکو، شمال او جنوب او د ختیځ ساحلي ښارونو او د امریکا په پوله کې میشته اوسیدونکو ترمنځ د ترخو سیاسي اختلافونو ځای ونیو. سیاسي دښمنۍ کمې شوې، ځکه چې فدرالیسټ ګوند په ۱۸۱۵-۱۸۱۴ ز کې د هارټفورډ کنوانسیون له ناکامۍ وروسته تر ډېره منحل شوی و. د یوه ګوند په توګه، فدراليستان "د یوه ملي سیاسي ځواک په توګه له منځه تللی وو". ډموکراتیک جمهوریت غوښتونکی ګوند، ظاهراً واکمن و، خو په عمل کې په ملی کچه او په ډېرو ایالتونو کې غیر فعال و.
په دې دوران کې د ملي بنسټونو پرلور تمایل رامنځته شو او "د ملي پراختیا او ملي هوساینې په مهم ډګر کې د دایمي فدرالي رول" په اړه غوښتنې شتون لاره. د مونرو نه وړاندې، ولسمشر جیمز میډیسن او د جمهوري غوښتونکو ګوند د جګړې د تجربې له لارې د فدرالي بنسټونو او پروژو د غوره والي ستاینه وکړه چې جان سي کالهون او هنري کلې د امریکایی نظام تر سیوري لاندې قانون ورته جوړ کړی دی.
میډیسن د ۱۸۱۵ز کال په دسمبر میاشت کې کانګرس ته د خپل اووم کلني پیغام په ترڅ کې په پالیسۍ کې دا بدلون اعلان کړ، وروسته یې د ملي بانک لپاره دکړنو او په تولیداتو باندې د محافظتي تعرفو اجازه ورکړه. د کانسټرکشنېسټي (constructionist) دلایلو پر بنسټ، د بونس قانون (Bonus Bill) په ویټو کولو سره میډیسن، د خپل سلف توماس جیفرسن په څېر ټینګ و چې د امریکا په اساسي قانون کې د تعدیل له لاري داخلي اصلاحات پلي کړي. مډېسن په  ۱۸۱۷ ز کال کې مونرو ته ولیکل چې: "هېڅکله داسې شېبه نه وه راغلې چې دولتونو ته ورکړل شوې دا ډول طرح دې ومنل شي." " د نوو جمهوري غوښتونکو" رامنځته کېدلو چې د نرمو نیشنلیسټي پالیسیو په سبب ترې لارورکه نه شوه، د مونرو " د ښو احساساتو دوران" وړاندوینه وکړه او د سیاسي پخلاینې له هیلو سره د خوشبینۍ عمومي حالت رامنځته شو.
مونرو او سیاسي ګوندونه
مونرو په خپل دې باور یوځل بیا ټینګار وکړ چې، فدرالیست ګوند په لومړۍ موکه کې د یوه پاچا د نصبولو او د حکومت د جمهوري بڼو د ړنګولو لپاره ژمن و. مونرو وویل چې: که یو فدراليست وګماري، نو هغه به د دوی د حتمي انحطاط او راپرځېدلو موده اوږده کړي. مونرو زیاته کړه: اداره به يې هېڅکله اجازه ورنه کړي چې په فدرالي ایډیالوژۍ ککړه شي.
مونرو په ډاګه کړه چې، د فدرالیسټانو د له منځه وړلو هڅه له ملي سیاست نه د خپل جمهوري غوښتونکي ګوند په ګډون د ټولو ګوندي ټولنو د له منځه وړلو د کمپاین برخه وه. مونرو ولیکل چې: ټول سیاسي ګوندونه، په خپل ذات کې،له  آزاد حکومت سره اړخ نه لګوي. مونرو کوښښ وکړ چې، د نه پاملرنې له لارې د فډرالیسټ ګوند څټه وروباسي. فدرالیسټان له سیاسي ملاتړ، اداري ګومارنو او فدرال حمایت نه محروم ول. مورو وښودله، چې غواړي هم په فډرال او هم په آیالتي کچه فدرالیستان د سیاسي واک له چوکیو لرې کړي، په ځانګړې توګه په نوي انګلېنډ کې. مونرو عقیده درلوده چې، هر ډول رسمي تایید به د فدرالیسټي بیاراپورته کېدو هیله رامنځته کړي او دی دغه کار زغملی نه شي.
بنجامین راسل ته په ۱۸۱۷ز کال کې " د ښو احساساتو دوران" د اصطلاح رامنځته کولو امتیاز ورکولو کېږي
په ۱۸۱۷ ز او ۱۸۱۹ ز کې د هېواد په کچه د مونرو د نیک نیت سفر د ښو احساساتو دوران د بیان تر ټولو ښه بڼه ده. په ځانګړې توګه، نوی انګلند او د ماساچوسټ آیالت په باسټون کې د فدرالیسټانو مرکز ته د هغه ورتګ د دې سفر تر ټولو د پام وړ چاره وه. دلته "د ښو احساساتو دوران" تشرېحي عبارت، د یوه ځايي فدرالیسټ ژورنال له لوري وکارول شو.
د ولسمشر جسمي بڼه، جامې او ځاني ځانګړتیاوې په دې سفر کې د ښو احساساتو په راپارولو کې غوڅ اغېز درلود. هغه د انقلابي جګړې د صاحب منصب یونیفورم اغوستی و او د اتلسمې پېړۍ له پخواني سټایل سره سم یې خپل اوږده او توني ببر ویښتان کوڅۍ کړي وو.
ويکي انبار
ويکي انبار یا ويکي ټولواله يا ويکي ګډواله   د وړیا ویډیو، آډیو او نورو میډیا فایلونو او همدارنګه د JSON فایلونو لپاره آنلاین ذخیره ده. د ويکيميډيا بنسټ د ويکيپوسيټري پروژه جوړه کړه.
د ويکي انبار فایلونه د ویکیمیډیا په ټولو پروژو کې کارول کیدی شي. دا پروژې په ټولو ژبو کې شتون لري، او په دې کې د ویکیپیډیا ، ویکیورډ ، ویکی بک ، ویکیټراول ، ویکیټیپ ، ویکینیوز ، او ویکینیوز شامل دی. دا کولی شي ډاونلوډ شوي فایلونه هم ولري چې پدې سایټ کې نه کارول کیږي. تر 2020 پورې، دا ذخیره له 60 ملیون څخه ډیر وړیا میډیا فایلونه لري چې د رضاکارانو لخوا اداره شوي او ایډیټ شوي. د 2013 په جولای کې، په مشترکه سرچینه کې د سمونونو شمیر 100,000,000 سمونونو ته ورسید.
له همدې امله، په ويکيپېډيا کې د دوتنې د پتې په کارولو سره، د ويکيپېډيا يا نورو پروژو ته د بيا پورته کولو اړتيا نشته.
تاریخ
د ويکي انبار پروژه د 2004 په مارچ کې د ایریک مولر لخوا وړاندیز شوې وه او د سپتمبر په 7، 2004 کې پیل شوه.
غوره شوي انځورونه
د وروستیو کلونو غوره شوي انځورونه په لاندې ډول دي:
د منځپانګې ارقام
سرچینه: Commons: Commons: Milestones
سرچينې
<references group="" responsive="0">
وېشنيزه:ويکيپېډيا
محب الله صميم
محب الله صميم د غزني ولایت دواغظ ولسوالۍ اوسیدونکی په خټه جلالزی اندړ دی چي د ا مهال د افغانستان د سرحداتو او قبایلو چارو وزارت وزیر دی په په ۱۳۴۲ لمریز کال کي  د  واغظ ولسوالۍ په محمد صدیق خان کلا کلي کې زیږدلی
مخینه
ښاغلی صمیم په یوې بزګره کورنۍ کې دنیا ته راغلی پلار یې عبدالوکیل د کلي بزګر و نوموړی لا ډیر کشر و چي د شوروي یرغل پر ضد د واغظ ولسوالۍ په جهادي جبهه کې د یو سر ګروپ په صفت توظیف شو اود کمونستي نظام تر ړنګیدو پوري یې همدا دنده مخته وړه  د طالبانو د غورځنګ په راتګ سره له دې غورځنګ سره یو ځای شو او د عالي تحصیلاتو په وزارت کې یې د قومي روابطو په اساس دنده پیل کړه.
زده کړه
ښاغلي صمیم د جهاد په دوران کې لیکل او لوستل د کلیو له ملایانو زده کړل د شخصي روابطو پر بنا یې د تعلیم او تربیې پوهنځي ته لاره پیدا کړه په ۱۳۸۷ کال کې له همدې پو هنځی څخه  فارغ شو په ۱۳۹۹ کال کې یې د کاتب له شخصي پوهنتون څخه د بین المللي روابطو په برخه کې د دکترا سند تر لاسه کړ.
شخصي اړیکي
ښاغلي محب الله صمیم د جهاد په دوران کې د واغظ د جبهي له امیر مولوي فخرالدین سره اړیکي درلودې د همدې اړیکو په پایله کې د همدې جبهي د سر ګروپ موقف یې ترلاسه کړ ، د طالبانو د اسلامي غورڅنګ په دور کې یې د عالي تحصیلات له وزیر مولوي حمدالله نعماني سره اړیکي جوړي کړي دهمدې اړیکو په رڼا کې د عالي تحصیلاتو په وزارت کې و ګمارل شو ، د طالبانو له سقوط وروسته یې د کورنیوچارو له وزیر علي احمد جلالي او د غزني د وخت له والي اسدالله خالد سره اړیکي جوړي کړي چي د همدې اړیکو په مرسته وتوانید چي د ولایت او وزارت تر څوکیو ځان ورسوي.
خوی او عادت
ښاغلی صمیم نرم خویه صمیمیت لرونکی ، محتاط او محافظه کار دی ، موقف او موقف ساتنه ورته تر هرڅه لومړیتوب لري.
سرچینې
وېشنيزه:افغان واليان
آفنڅل یننر هودن
افنڅل ینیر هودن کانتون په الماني Appenzell Innerrhoden) د سویس هیواد یو کوچینی ولایت (کانتون) دی، یاد کانتون له سنګالن ولایت سره ګډه پوله لري.
آﺭ(د کچې واحد)
د آر واحد ساحه د سلو مربع مترو او يا بيا  ۰،۰۲۴۷ جریبه سيمي سره مساوي کولای سو. د ۱۷۹۵ کال د میټریک سیسټم د رامنځته کېدو څخه تر مخه په فرانسې کي همدا د آر سيسټم عام وو. آر وس هم په ځینو هیوادونو لکه اندونیزیا ، هندوستان ، فرانسه ، پرتګال ، سلواکيا ، سربیا ، چک ، پولنډ ، هالنډ او المان کې کارېږي.
عبدالبصير سالنگي
عبدالبصير سالنگي د جمعيت او د شوری نظار د ډلې پخوانی قومندان او د پروان ولايت اوسنی والي دی.
وېشنيزه:افغان واليان
امام بدر الدین عیني
امام بدرالدین عیني "رحمة الله علیه"  ژوند او خدمت ته لنډه کتنه :
نوم او نسب:
نوم یئ محمود، کنیت یئ ابو محمد، القاب یئ بدرالدین، امام عیني، قاضي شام، مؤرخ، علامه، او په قاضي القضاۃ هم مخاطب کیده، عرفي نوم یئ شارِح بخاري دی او د اتمې ۸ پیړۍ په سترو محدثينو کې شمارل کیږي.
ابتدائې ذده کړې:
ابتدائې تعلیم او حفظِ قرآن یئ په خپل کور کې د پلار څخه حاصل کړل او چې اته ۸ کلنۍ ته ورسید نو قرآن الكريم یئ په اوو ۷ قرآتونو یاد کړ.
لوړې ذدکړې:
په علم فقه کې یئ د جمال الدین یوسف بن موسی ملطي، د ملک العلماء علاؤالدین سیرامي، د شیخ تقی الدین، د شیخ زین الدین عراقي، د شیخ سراج الدین بلقیني او له نورو جیدو علماء څخه علمي استفادہ وکړه. د حصول علم لپاره دده تاریخي سفر په کال (۷۸۵هـ/ ۱۳۸۳م)  د مشق ته ؤ،  دغه سفر یئ د علم الحديث د ذدکړې لپاره مؤثر تمام شو ، په د غه وخت کې  مدرسة النورية د مشق د علم الحدیث یوه مشهوره او مقبوله اداره وه،  علامه عيني ددې مدرسې له استادانو ښه استفاده وکړه او د سترو علماو څه یئ دلته علم حدیث حاصل کړ. د نوموړي د علم حدیث په استادانو کې مشهور شیخ زین الدین عراقي او شیخ تقی الدین د یادونې وړ دي. او په علم نحوه ، اصول فقه او معاني کې یئ د استادانو څخه د علامه  ابن صالح بغدادي نوم اخیستل کیږي. کله چې ۲۵ کلنۍ ته ورسید نو په ځان کې یئ د حج د ادا کولو توان ولید، نو په ۷۸۶هـ/۱۳۸۴م یئ د بیت الله شریف زیارت نصیب او د حج د ادا کولو سعادت یئ په برخه شو، همدارنګه یئ په مکه او مدینه کې د یو شمیر علماو څخه علم دین حاصل کړ او بیا خپل وطن ته راستون شو.
او د حصول علم لپاره ده  ډیرو علاقو ته سفر وکړ ، په ۷۸۷ھ یئ د مصر قاهرې ته تشریف راوړ او د لته یئ یو شمیر دندې سرته ورسولې. د قضاء منسب یئ سمبال کړ او کله چې د امیر المؤید لخوا په ۸۱۸هـ مدرسه المؤیدیة جوړه شوه نو حافظ عيني په کې تدریس پیل کړ ، پدې مدرسه کې ترې د لاندې مشهورو شخصیتونو په څیر علماو استفاده وکړه او دده د شاګردۍ ویاړ يئ حاصل کړ.
مشهور فقیه كمال بن الهمام ، علامه ابن تغري بردي، او علامه سخاوي.
شخصیت یئ:
علامه عیني په امام فاضل، شیخ المحدثین، امام المتکلمین، رأس المفسرین، قاضي الاسلام والمسلمین، استاذالفقهاء الکاملین، جامع المنقولاتِ والمعقولات، محدث کامل او په فقیه عدیل باندې ستایل شوی.
نوموړی حافظ او شارح الاحادیث ، په عربي ژبه کې یئ ډیر مهارت لرلو او خاصکر په علم صرف کې يئ نوم لرلو او سریع الکتابت شخصیت ؤ. په تخریج د احادیثو کې ورته لوی عبور حاصل ؤ. د وسیع علم اندازہ یئ د "عمدۃ القاري شرح صحیح البخاري" څخه هم معلومیږي.
شیخ ابوالمعالي حسیني فرمایئ:
علامه عیني امام، عالم ، حافظ ، متقی، استاذالکل، امام المحدثین او منفرد فی الروایة والدرایة دی. ده د صحیح البخاري داسې یوه شهکاره شرحه لیکلې چې  ددې مثال موږ هم ندی لیدلی. په خپلو معاصرینو کې د علم ، عمل، تقویٰ، دیانت لرونکی دی او په فقه او حدیث کې بالخصوص او په نورو علومو کې بالعموم ورته لوی عبور حاصل او پرې برلاسې دی. (مقدمه عمدۃ القاري، ۱۴)
علامه عیني ته د قضاء منسب په غیر د طلب کولو ورکړل شوی، ده د عدل او انصاف مثال قائم کړی ؤ. له دې پرته په نورو سترو عهدو باندې هم مقرر کړل شوی ؤ. لیکن ده درس، تدریس، تصنیف او تالیف همیشه جاری او برکراره وساته. ده په خپل کتاب "عمدۃ القاري شرح صحیح البخاری" کې د احنافو وکالت کړی او د حنفي مذهب حق یئ اداکړی. "عمدۃ القاري فی شرح البخاري" د امام بدرالدین عیني د صحیح البخاري هغه شرحه ده چې ددې څخه بهتره شرحه تر ننه چا نه ده لیکلې دا شرحه په دولس ۱۲ جلده په شلو ۲۰ کلونو کې د وخت د دغه ستر محدث لخوا لیکل شوې. هر عالم دین باید د غه شرحه مطالعه کړې او احناف یئ باید په خپل کتابتون کې ولري.
تصنیفات:
عمدة القاري في شرح البخاري ۱۲ جلده مغانی الاخيار فی رجال معانی الآثار العلم الهيب في شرح الكلم الطيب عقد الجمان في تاريخ أهل الزمان یوه ستره موسوعة ده ، تاريخ تاريخ البدر في أوصاف أهل العصر مباني الأخبار في شرح معاني الآثار نخب الأفكار فی تنقيح مباني الأخبار اته ۸ جلده، البناية في شرح الهداية ۶ جلده په حنفي فقه رمز الحقائق في شرح الكنز الدقایق، په حنفي فقه الدرر الزاهرة فی شرح البحار الزاخرة، فقه المسائل البدرية، فقه السيف المهند فی سيرة الملك المؤيد ابى النصر منحة السلوك في شرح تحفة الملوك، په حنفي فقه المقاصد النحوية فرائد القلائد طبقات الشعراء سيرة الملك الاشرف الروض الزاهر - فی سيرة الملك الظاهر الجوهرة السنية في تاريخ الدولة المؤيدية المقدمة السوادنيه فی الاكام الدينيه شرح سنن ابى داود تاريخ الأكاسرة
وفات
بل اخر د اسلامي نړۍ او د وخت ستر محدث  د دوشنبې په ورځ د ذی الحجه په ۴/ ۸۵۵ھ/ چې د ۱۴ دسمبر ۱۴۵۱ء سره سمون لري، د مصر په قاهره کې له فاني نړۍ د تل لپاره سترګې پټې کړلې او د خپل مسجد او مدرسې په خوا کې د فن کړل شو.
سرچینې
ژباړه او راټولونه:  عزت الله کوټوال حدائق الحنفیه/ مقدمه د عمدة القاري، بیروت چاپ او  «الاعلام» د خیر الدین زركلي.
د ۱۸۴۸ز کال انقلاب
د ۱۸۴۸ز کال انقلابونه چې په ځینې هیوادونو کې د خلکو د پسرلي یا هم د ملتونو د پسرلي په توګه پېژندل کېږي، په سراسر اروپا کې د سیاسي پاڅونونو لړۍ وه چې له ۱۸۴۸ز کال څخه پیل شوه. دا په اروپایي تاریخ کې د انقلابي پاڅونونو ترټولو پراخې څپې په توګه پاتې ده.
دا انقلابونه په طبیعت کې اساساًً لیبرال او ډیموکراټیک وو، د زاړه سلطنتي ساختارونو د لرې کولو او د ملي خپلواکو دولتونو د رامنځته کولو په موخه، لکه څنګه چې رومانټیک ملت پالنې یې تصور کاوه. په فبروري کې په فرانسه کې د پیل شوي لومړني انقلاب څخه وروسته، دې انقلابونو په ټوله اروپا کې پراختیا ومونده. له ۵۰ ډېر هېوادونه په کې اغیزمن شول، خو د هغوی اړوندو انقلابیانو ترمنځ هیڅ ډول د پام وړ همغږي او همکاري شتون نه درلود. ځینې اصلي او اغیزمن لاملونه عبارت وو له: له سیاسي رهبري څخه پراخه نارضایتي، په دولت او ډېموکراسي کې د پراخه ګډون غوښتنه، د مطبوعاتو د آزادي غوښتنه، د اقتصادي حقونو لپاره د کارګرې طبقې نورې غوښتنې، د ملت پالنې قیام، د جوړشوي دولت د ځواکونو بیا تنظیمول او اروپا کې د کچالو محصولاتو ناکامي، چې د پراخې لوږې، مهاجرت او ملکي نا‌آرامیو لامل شو.
پاڅونونه د اصلاح غوښتونکو، منځنۍ طبقې (یا بورژوایزي) او کارګرانو د لنډمهاله ایتلافونو له خوا رهبري کېدل. په همدې حال کې، دا ایتلافونه د اوږد مهال لپاره د یوبل په څنګ کې پاتې نشول. ډېری انقلابونه په چټکۍ سره وځپل شول، لسګونه زره کسان ووژل شول او ډېری نور جلاوطنۍ ته اړ شول. مهم او دوامداره اصلاحات عبارت وو له: په اطریش او مجارستان کې د غلامۍ له منځه تلل، په ډنمارک کې د مطلق سلطنت پای او په هالنډ کې د نماینده ډیموکراسۍ معرفي. دا انقلابونه په فرانسه، هالنډ، ایټالیا، د اطریش امپراتورۍ او آلمان کنفډراسیون آیالتونو کې چې د نولسمې پېړۍ په وروستیو او د شلمې پېړۍ په لومړیو کې یې د آلمان امپراتوري جوړوله، ډېر مهم وو.
ریشه پېژندنه
انقلابونه د بېلابېلو لاملونو له امله رامنځته شول چې نه شو ویلی، هغه د یوه همغږي حرکت یا د همغږو ټولنیزو پدیدو په پایله کې رامنځته شوي. د نولسمې پېړۍ په لومړۍ نیمایي کې په اروپايي ټولنه کې ګڼ شمېر بدلونونه د ترسره کېدو په حال کې وو. لیبرال اصلاح غوښتونکي او بنسټپاله سیاستوال دواړو ملي دولتونو ته بیا شکل ورکاوه.
ټېکنالوژیکي بدلونونو د کارګرې طبقې ژوند ته بدلون ورکړ. عمومي مطبوعاتو سیاسي پوهاوي ته وده ورکړه او د عمومي لیبرالیزم، ملت پالنې یا نشنالیزم او سوسیالیزم په توګه نویو ارزښتونو او نظرونو په راڅرګندېدو پیل وکړ. ځینې تاریخ لیکونکي د محصولاتو جدي ناکامي، په ځانګړې توګه د ۱۸۴۸ز کال په ناکامیو ډېر ټینګار کوي چې د بزګرانو او بې وزله ښاري کارګرو په منځ کې د سختۍ لامل شول.
د اشرافو ډېری برخه له سلطنتي مطلق توب یا هم نسبي مطلق توب څخه ناراضه وو. په ۱۸۴۶ز کال کې، د لهستاني اشرافو پاڅون د اطریش په ګالیسیا کې رامنځته شو، او یوازې هغه وخت ورسره مقابله وشوه کله چې بزګرانو هم په خپل وار سره د اشرافو په وړاندې پاڅون وکړ. برسېره پر دې؛ د پروسیا پر وړاندې د ډیموکراټیکو ځواکونو پاڅون هم چې پلان شوی وو، خو په عمل کې ترسره نه شو، په لهستان کې رامنځته شو.
منځنۍ طبقه او کارګران د ګډو اصلاحاتو په هیله وو او د ډېرو ځانګړو موخو پرسر یې سره توافق درلود. خو په انقلابونو کې د هغوی ګډون توپیر درلود. په داسې حال کې چې ډېره هڅونه د منځنۍ طبقې وه، خو د پاڅون د ملا تیر بیا له ټیټو طبقو څخه جوړ وو. بغاوتونه لومړی په ښارونو کې راپورته شول.
ښاري کارګران
د فرانسې د کلیوالي سیمو نفوس په چټکۍ سره زیات شوی وو او د دې لامل شو چې ډېری بزګران په ښار کې ژوند کولو ته مخه کړي. ډېری بورژوازي له بې وزلو کارګرانو څخه وېرېدل او له هغو څخه یې واټن نیوه. ډېری بې مهارته کارګرانو چې کله کار لاره د ورځې به یې له ۱۲ تر ۱۵ ساعتو کار کاوه، خرابو او له ناروغیو ډکو سیمو کې به یې ژوند کاوه. دودیزو صنعتګرانو د خپلو ټولنو له لاسه ورکولو وروسته د صنعتي کېدو فشار احساس کړ.
د سوداګریزو قوانینو آزادول یا لیبرالیزیشن او د کارخانو وده، د ماهرو سوداګرو او کارکوونکو یا زده کوونکو ترمنځ واټن ډېر کړی وو، چې د هغوی شمېره له ۱۸۱۵ تر ۱۸۴۸ز کاله پورې په غیر متناسب ډول ۹۳ سلنه زیاته شوه. د پام وړ پرولتاریایي ګډوډۍ په ۱۸۳۱ او ۱۸۳۴ز کال په لیون کې او ۱۸۴۴ز کال کې په پراګ کې رامنځته شوې وې. جاناټان اسپربر سپارښتنه کړې چې له ۱۸۲۵م کال وروسته موده کې، ښاري ډېرو بې وزلو کارګرو (په ځانګړې توګه ورځني کارګرانو، د کارخونو کارګرو او صنعتګرانو) خپل د اخیستو بیې نسبتاً راټیټې کړې: له ۱۸۳۰ز کال وروسته د نفوس د زیاتېدو سربېره په بلجیم، فرانسې او آلمان کې د غوښې مصرف په ټپه ودرېد یا هم ډېر راکم شو. د ۱۸۴۷ز کال اقتصادي ورخطایي ښاري بېکاري لا ډېره کړه: د ویانا فابریکې ۱۰۰۰۰ کارکوونکو خپلې دندې له لاسه ورکړې او په ۱۸۴۷ز کال کې د هامبورګ ۱۲۸ شرکتونه له ماتې سره مخامخ شول. له هالنډ پرته، د هغو هېوادونو په منځ کې چې د ۱۸۴۷ز کال صنعتي ټکان تر ژورې اغېزې لاندې راغلي وو او هغوی چې په ۱۸۴۸ز کال کې په کې انقلاب راغی، قوي همغږي شتون درلود.
ښاري کارګرانو بله چاره نه لرله پرته له دې چې خپل نیمایي عاید په خواړو ولګوي چې ډېری په کې وچه ډوډۍ او کچالو شامل وو. د حاصلاتو د ناکامي په پایله کې، د خوراکي توکو بیه لوړه او د تولیدي موادو لپاره تقاضا کمه شوه، چې په خپله د لا ډېرې بېکارۍ لامل شوه. د انقلاب په لړ کې د بیکارۍ ستونزې د حل لپاره، ساختماني کار ته علاقمندو کسانو لپاره ورکشاپونه په لاره واچول شول. کله چې ښځو احساس کاوه چې دوی محرومه دي، چارواکو همدارنګه ورکشاپونه ورته په لار واچول. بېکاره صنعتګرانو او کارګرانو هغه وخت صنعتي ماشینونه ویجاړ کړل کله چې دوی ګواښ وکړ چې ګومارونکو ته به له دوی څخه لا ډېر ځواک ورکړي.
فيض محمد کاتب هزاره
فيض محمد کاتب هزاره يو د هزاره توکم له ډلې څخه تاريخ پوه ، ليکوال، او اديب و. دی د هغو لومړنيو افغانانو په کتار کې راځي چې د سياسي پړاؤ بدلون لپاره ېې هلې ځلې د ۲۰ مې پېړۍ په پيل کې کړې وې. دی د مشروته خوځښت (جنبشې مشروتيت)چې د اساسي قانون خوځښت په نوم هم ياد شوی فعاله غړی و. ددوی مشري د وخت د کندهار يو پوه آندي چې د سرور واصف کندهاري په نوم يادېده کوله. چې بيا وروسته دبچه سقاؤ لخوا ووژل شو.
مخينه
فيض محمد کاتب د سعيد محمد هزاره زوی و. دی په غزني ولايت کې زېږېدلی. دی په ځانگړې توگه په پينځو ټوکو ليکلی د افغانستان پېښليک ، سراج التواريخ کتابونو له کبله وپېژندل شو. دغه کتابونه د نولسمې پېړۍ د وخت د ښو جوتو تاريخي پېښو حوالې وړاندې کوي. دغه پنځه ټوکه تاج التواريخ کتابونه د امير حبيب الله خان په هڅونه او د فيض محمد په قلم ليکل شوي دي. فيض محمد کاتب هزاره د امير عبدالرحمان خان په منياوالۍ کې مامور و ځکه ېې (کاتب) بلي. فیض محمد د امير حبيب الله خان ژوندليک ليکونکی هم و .دی د امير حبيب الله خان لخوا په شېرپور جېل کې بندي شوی هم دی. د بنديتوب وجه ېې سياسي فعاليت او د اساسي قانون خوځښت ټولي کې غړيتوب و. دی بيا د امير لخوا ډېر ژر راخوشې هم شو ځکه چې دی د امير ډېر نژدې کاتب و او د کتابونو د ليکلو او د پوهې له کبله ېې هم پرېښود په ۱۹۲۹ز کېبچه سقا د فيض محمد کاتب په مشرۍ د څو نورو شيعيه هزاره گانو سره يوځای دوی د دای کندي سيمې ته د هزاره گانو د ملاتړ په موخه استول خو فيض محمد کاتب هزاره چې امان الله خان ته ډېر وفاداره و او پوهېده چې د باميان ولايت وگړي له بچه سقاو څخه ډېر په عزاب کې دي نو له ورتگ څخه ېې انکار وکړ او د سقاو ملاتړ ېې ونه کړ نو په همدې ېې ده ته د وهلو ټکولو سزا ورکړه. ده خپل ټول ژوند د يوه صادقه افغان په توگه تېر کړ او د وخت باچاهۍ ته ډېر وفاداره پاتې شو .دی د بچه سقا لخوا د ځينو نورو افغانانو په شمول امير امان الله خان ته د وفادارۍ له کبله ووژل شول.
د ليکوال لیکلي اثار
وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:افغان تاريخپوهان وېشنيزه:د ۱۸۸۱ زېږېدنې وېشنيزه:د ۱۹۲۹ مړينې وېشنيزه:هزاره گان
د ناټو – اوکراین اړیکې
د اوکراین او شمالي اتلانتیک تړون (ناټو) تر منځ اړیکې په ۱۹۹۲ ز کال کې پیل شوې. اوکراین په ۲۰۰۸ ز کال کې د ناټو د غړیتوب د عملي پلان برنامې (MAP) ته غوښتنلیک ورکړ. د ۲۰۱۰زکال تر ولسمشریزو ټاکنو وروسته وېکتور یانوکووېچ، چې د خپل هېواد بې پرې ساتلو ته یې لومړیتوب ورکاوه، د ولسمشر په توګه وټاکل شو، اوکراینیانو د ناټو د غړیتوب ترلاسه کولو طرحې یوې خوا ته پرېښودې. یانوکووېچ د ۲۰۱۴ زکال په فبرورۍ کې د يورومېډین د ناکراریو په منځ کې له اوکراین څخه وتښتېد. په دې توکه پر اوکراین د روسیې تر پوځي یرغل وروسته د ۲۰۱۴ ز کال د اکتوبر په پارلماني ټاکنو کې نوي دولت له ناټو سره یوځای کېدلو ته لومړیتوب ورکړ. د ۲۰۱۹ز کال د فبرورۍ په ۲۱ د اوکراین اساسي قانون اصلاح شو، چې د ناټو او اروپايي ټولنې د غړیتوب لپاره د اوکراین د ستراتیژيکې لارې په اړه د اساسي قانون په پیلامه کې درې مادې او انتقالي مقررات ذکر شول.
د ۲۰۲۱ ز کال په جون کې د بروکسېل په ناسته کې، د ناټو مشرانو د  ۲۰۰۸ ز کال د غونډو په پایله کې د بوخارېست سېمېت پرېکړه بیاځلي کړه، چې له مخې يې اوکراین د یوې نه جلاکېدونکې برخې په توګه د MAP له اتحاد سره یو ځای شي او له هېڅ ډول بهرنۍ لاس‌وهنې پرته د اوکراین د راتلونکې او بهرني سیاست د ټاکلو حق ولري. د ناټو منشي جنرال جېنس سټولتېن بېرک هم ټېنګار وکړ چې روسیه نه‌شي کولی له ناټو سره د اوکراین یوځای کېدل ويټو(رد )کړي. «ځکه موږ د ګټو د ډګر دورې ته نه ورګرځو، کله چې لوی هېوادونه پرېکړه کوي، کوچني هېوادونه باید څه وکړي.»
مخکې له دې چې د ناټو د غړیتوب ترلاسه کولو لپاره نور اقدامات وشي، اوکراین د ۲۰۲۲ ز کال د فبرورۍ په ۲۴ مه د روسیې له خوا اشغال شو.
د هغو ټول‌پوښتنو له مخې چې د ۲۰۰۵ او ۲۰۱۳ ز کلونو تر منځ شوې دي، د ناټو د غړیتوب په اړه د اوکراین د خلکو ملاتړ کم پاتې دی. که څه هم د روسیې او اوکراین د جګړې او د کریمیې د يوځای کېدو راهیسې له ناټو سره د اوکراین د غړیتوب لپاره د خلکو ملاتړ خورا لوړ شوی دی. د ۲۰۱۴ ز کال د جون راهیسې ټول‌پوښتنو وښودله چې نږدې ۵۰ سلنه پوښتل شوي کسان، په ناټو کې د اوکراین د غړیتوب ملاتړ کوي. د نوښت د ديموکراتیک بنسټ د ۲۰۱۷ ز کال د نظر پوښتنې له مخې نږدې ۶۹ سلنه اوکراینیان غواړي له ناټو سره یوځای شي، چې د یانوکوويچ د واکمنۍ پر مهال یې د ۲۰۱۲ ز کال له ملاتړ سره پرتله کړو، دا ملاتړ هغه مهال ۲۸ سلنه و.
د لئونید کرواچوک ولسمشري (۱۹۹۱-۱۹۹۴ز کلونه)
د اوکراین او شمالي اتلانتیک تړون (ناټو) تر منځ اړیکې په ۱۹۹۲ ز کال کې پیل شوې. کله چې اوکراین د خپلې خپلواکۍ له تر لاسه کولو وروسته د شمالي اتلانتیک د همکارۍ له شورا سره یوځای شو چې وروسته یې نوم د یورو اتلانتیک د مشارکت پر شورا بدل شو. د ۱۹۹۲ ز کال د فبرورۍ په ۲۲ او ۲۳ د ناټو سرمنشي مانفرېډ وارنر له کیف څخه رسمي ليدنه وکړه او د ۱۹۹۲ زکال د جولای په ۸ کرواچوک په بېلاروس کې د ناټو له مرکزي ادارې څخه لیدنه وکړه. د اوکراین او ناټو تر منځ د اړیکو په پراختیا کې یو له تر ټولو اړینو ګامونو څخه د ۱۹۹۲ ز کال په سپټمبر کې په بروکسیل کې د اوکراین د سفارت پرانیستل وو، چې د ناټو او اوکراین تر منځ د اړیکو یوه کرښه وه.
څو کاله وروسته د ۱۹۹۴ ز کال په فبرورۍ کې اوکراین د شوري اتحاد تر ړنګېدلو وروسته لومړنی هېواد و چې له ناټو سره د یو ځای کېدو لپاره یې د مرکزي او ختيځې اروپا هېوادونو د ملاتړ له نوښت سره د سولې لپاره د شراکت په چوکاټ کې تړون لاسیک کړ.
د لئونېد کچما ولسمشري (۱۹۹۴-۲۰۰۵ز کلونه)
لئونېد کچما چې د ۱۹۹۴ ز کال د جولای په ټاکنو کې یې ولسمشرۍ ته لار ومونده، د ډېسمبر په ۵ یې د اوکراین په اړه د اتومي وسلې د نه لرونکې هېواد په توګه د اتومي وسلو د نه خپراوي له تړون سره د یو ځای کېدو لپاره د امنیتي تضمینونو په اړه څلور اړخیز یادښتونه لاسکلیک  کړل. دې یادښت د اوکراین پر ضد د روسیې فدراسیون، انګلستان او متحده ایالاتو د پوځي ځواک یا د اقتصادي زورواکۍ د کارولو له ګواښ څخه مخنیوی وکړ، «پرته له دې چې خپله دفاع وکړي یا له دې حالت پرته د ملګرو ملتونو له منشور سره سم عمل وکړي.» د نورو پرېکړه‌ لیکونو او يادښتونو د پایلې په توګه اوکراین د ۱۹۹۳ او ۱۹۹۶ ز کلونو تر منځ خپلې اتومي وسلې له لاسه ورکړې.
د ۱۹۹۵ ز کال په اوړي کې ناټو د خارکوف د څښاک اوبو ناورین د بدو پایلو د راکمولو لپاره ګام پورته کړ. دا د اوکراین او ناټو تر منځ لومړنۍ همکاري وه.
د ۱۹۹۷ ز کال په مې میاشت کې د ناټو د اطلاعاتو او اسنادو رسمي مرکز په کیف کې پرانیستل شو، چې موخه يې د اتحاد په اړه د روڼتیا( شفافیت) پياوړي کول و. د مې میاشتې په ۶ مه په اوکراین کې د يوې عامه نظر پوښتنې پایلو وښوده چې ۳۷ سلنه له ناټو سره د یوځای کېدو موافق، ۲۸ سلنه مخالف او ۳۴ سلنه زړه نا زړه و.
د ۱۹۹۷ ز کال د جولای په ۹ د ناټو - اوکراین کمیسیون رامنځته شو.