cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دوست محمد نورستانی
دامریکایرغل او په وړاندې یې جهاد
دامریکایي یرغل دپیل په مهال دباجوړ ، ملاکنډ او دکونړ او نورستان په گاونډ کې له نورو سیمو څخه زرگونو ولسي مجاهدین  دنفیرعام په شکل ددښمن مقابلې ته وړاندې شول او داسلام لپاره دهره نوع قربانۍ وعده یې ورکړه ، چې ځینې یې دجهاد ډگر ته هم لاړل ، په دې تاریخي ولسي جهادي پاڅون او نفیرعام کې دشیخ دوست محمد صاحب ستر رول وو ، وروسته چې کابل دامریکایانو ترتسلط لاندې راغی ، شیخ صاحب بیا هم کرار کېنناست ، بلکې هره شیبه په جهادي هلوځلوبوخت وو.
دیرغل په ابتدایي کلونو کې شیخ صاحب همیشه په دې هڅه کې وو چې په اولس کې جهادي روحیه راژوندۍ کړې ، دهمدې لپاره یې غږیږ تقریرونه ثبتول ، لیکلي پیغامونه او رسالې یې تیارولې او بیا به یې په اولس کې توزیع کولې ترڅو دجهاد له فرضیت څخه خلک خبر شي او دامریکایانو په خلاف قیام وکړي.
د برهان نقشه
د استدلال نقشې‌جوړونې فلسفي پیل‌ټکي او دود
له‌دې سره، سره، نوموړی تخنیک په پراخه توګه ونه‌کارول شو، ګواکې له‌دې امله چې د پېچلو استدلالونو لپاره، ګڼ‌شمېر لیکنو او د فرضیو بیالیکلو ته اړتیا لېدل کېده.
دوست محمد نورستانی
دامریکایرغل او په وړاندې یې جهاد
نوموړي دخپلو ملگرو یوه جهادي جبهه جوړه کړه او د نورستان په ولایت کې یې په جهادي عملیاتو پیل وکړ.
نورستان ولایت چې دافغانستان په سطحه دامریکایانوپه خلاف یو قوي او تاریخ ساز مورچل بلل کیږي ، دجهادي خوځښت مشري او ابتکار یې دشیخ دوست صاحب په واک کې وو ، شیخ دوست محمد صاحب چې داسلامي امارت په تشکیلاتو کې دنورستان ولایت والي یا جهادي مسؤل په حیث یې دنده ترسره کوله دنورستان د ټولومجاهدینو د استاد او رهنما حیثیت هم درلود ، ځکه ددې ولایت تقریبا ټول جهادي سرگروپان او ډلگۍ مشران دنوموړي شاگردان پاته شوي دي ، چې جهاد یې هم دنوموړي په هدایت او ترمشرۍ لاندې پیل کړی وو نوځکه دنورستان جهادي بریاوې د شهید شیخ صاحب کارنامې بللی شو ، داچې دشیخ صاحب په ابتکار په نورستان ولایت کې داسلامي امارت مجاهدینو کوم فتوحات ترلاسه کړل دلته ورته په لنډو اشاره کوو.
د شهید شیخ صاحب دمشرۍ په مهال په نورستان کې مهم فتوحات
ـــ  په  ۲۴/ ۷ / ۲۰۰۲ م نیټه كله امريكايان نورستان ته راغلل نو د کامدیش دكوټيا دسيمې مجاهدينو په ،،ماركونډه،كې په يوامريكائي مرکز حمله ور وړه چې په نتيجه كې ۱۴ خارجيان ختم او گڼ نور ټپيان شول او په پای کې له سیمې وتښتیدل.
ــــ  په ۲/ ۶/ ۲۰۰۴ م نیټه دكامديش ولسوالۍ دكوټيا په سيمه كې مجاهدينو پر دښمن بريالي عمليات ترسره كړل چې دغه جگړه په نورستان كې دمجاهدينو لومړي تر ټولو مهم عمليات بلل كيږي ددې جگړې په ترڅ كې مجاهدينو دجنرال ،، براون،، په نامه يو لوړ پوړى امريكائي پوځي جنرال وواژه چې جسد او وسله يې هم دمجاهدينو لاس ته ورغلل.
ـــ دوانت وايگل ولسوالي يوه تكړه جهادي مشر مولوى حضرت عمر فاروقي د ۲۰۰۷م كال داگست په مياشت كې دنيږدې ۱۵۰ تكړه ملگرو په ملتيا دارنس نومې كلي دامريكايانو په ستر بيز دخاردارو ټولو كمربندونو څخه په تېريدلو او بيز ته په ورننوتلو وتوانيد دامريكايانو او داخلي عسكرو په ضد بریالی برید وکړي ددوئ جگړې ۲ ساعته دوام وكړ چې په نتيجه كې بيز دطالبانو په لاس فتح شو او دكلي دهغه کسانو په وينا چې په اردو كې يې كار كاوه په دې برید کې ۱۶ - امريكايي او ۱۴ داردو عسكر ووژل شول. مولوى فاروقي اود هغه پنځه ۵ نور ملگري په همدې جنگ كې شهيدان شول خو په پايله كې يې امريكايان له سيمې وتښتيدل.
ـــ  په ۵ رجب ۱۴۲۹ هـ ق كال دوانت وايگل ولسوالي دجمچگل په سيمه كې داشغالگرو عسكرو خورا ستر بيس چې دوئ ته يې خورا ستراتيژيك اهميت درلود دمجاهدينو دمسلسلو بريدونو له امله تخليه كړ او گڼ شمیر غنيمتونه دمجاهدينو لاس ته ورغلل.
ـــ  د۲۰۰۸ م كال دجولائي په ۱۳ مه نيټه مجاهدينو دوانت په مركزي بيز خورا بريالي عمليات ترسره كړل چې ترڅ كې یې لسگونه امریکایي عسکر له منځه لاړل.
ـــ په ۲۰۰۸ م كال دكامديش ولسوالۍ دگوهرديش په ډبه بيسباندې مجاهدينو خورا بريالي عمليات ترسره كړل چې په نتيجه كې ۱۶ خارجې او داخلي عسكر له منځه لاړل او په پايله كې یرغلگرو دغه بيس تخليه كړ.
ـــ په ۱۳/ ۱۱/ ۲۰۰۹ م نیټه دبرگمتال ولسوالۍ د بدين شاه په سيمه كې بهرنيو او كورنيو ځواكونو دشپې پرمهال يرغل وكړ چې ديرغل نه څه شيبې وروسته دمجاهدينو لخوا له كلك مقاومت سره مخ شول دغه مقاومت كابو ۶ ساعته دوام وكړ چې په ترڅ ې تر ۸۰ تنوپورې خارجي او دهغوئ داخلي گوډاگيانو ته مرگ ژوبله واوښته.
ـــ  په ۲۹/ ۵/ ۲۰۱۰ م نیټه مجاهدينو دبرگمتال په ولسوالۍ بريالي عمليات ترسره كړل او په نتيجه كې يې ولسوالي فتحه كړه
ـــ  په ۲۰۰۸ م كال داپريل په شپږمه نيټه ددوآب ولسوالي دشوك په كلي باندې خارجيانو يرغل وكړ چې دسيمې مجاهدينو لخوا كلك مقامت سره مخامخ شول په نتيجه كې ددښمن دوه څرخي الوتكې وغورځيدلې او بالاخره يرغلگر پر شاتگ مجبورشول پدغه جگړه كې ددښمن خورازيات جنگي تجهيزات دمجاهدينو لاسونو ته ورغلل.
ـــ په  ۷/ ۱۱ / ۲۰۱۲ م نیټه   د نورگرام ولسوالي دكله گوش په سيمه كې اشغالگرو عسكرو خپله غټه پى آر ټى چې دوئ ته يې خورا ستراتيژيك اهميت درلود دمجاهدينو دمسلسلو بريدونو له امله تخليه كړه.
په د ۱۸/ ۷ / ۲۰۰۸ م نیټه دغازي اباد مجاهدينو د ډب بروړه په سيمه كې پر خارجي ځواكونو عمليات ترسره كړ چې په نتيجه كې له ۱۵ عدد ټانگونو څخه ۸ ټانگونه په بشپړه توگه له منځه يووړل چې پكې سپاره ټول سرتيري داور خوراک شول، په دغه كامياب بريد كې دوه لوړ پوړي امريكايان هم تلف شول.
ــــ په  ۲۱ / مئ / ۲۰۰۹ م نیټه مجاهدينو دغازي اباد موجوده ولسوالي دنيشگام كلي سره جوړشوي دداخلي او خارجي ځواكونو په يو مهم مركز او يو بله دپوسته باندې تهاجمي بريد وكړ او ۱۲ تنه خارجيان او ۷ داخلي دملّي اردو عسكر ووژل شول او ديو ترجمان په گډون ۱۲ تنه دملّي اردو سرتيري ژوندي ونيول شول، او ياد مركز او پوسته په كامل ډول لمنځه يوړل شول.
دغه راز په ۲۰۱۱ م كال کې دكامديش ولسوالي دگوهرديش دسيمې پر پنځو پوستو مجاهدينو تهاجمي بريد وكړچې د گهيځ نه تر ۱۱ يوولس بجو پورې یې دوام درلود په نتيجه كې یې ۳۷ سرحدي عسکر ختم او يو تعداد ژوندي دمجاهدينو لاسونو ته ورغلل، همداراز پنځه واړه پوستې فتحه شوې.
د شیخ دوست محمد شهادت
دشیخ دوست محمد صاحب دجهادي ژوند معمول دا وو ، چې زیاتره وخت به دخپل مسؤلیت په ساحه کې په جهادي سیمو گرځیده ، کلي په کلي او جبهه په جبهه به یې دمجاهدینو او عام اولس حال اخیست ، هغوی ته یې دیني موعظې او هدایات اورول او کله ناکله خو به یې دقرانکریم ترجمه او تفسیرهم ورته کاوو ، دغه راز به یې دخلکو دیني پوښتنې او استفتاء وې ځوابولې.
شیخ صاحب له شهادت څخه وړاندې یو داسې خوب لیدلی وو چې نوموړي دشهادت بشارت باله ، چې بالاخره همداسې وشول او نوموړی په څو ورځو کې ددښمن په برید کې شهید شو، دنوموړي یو ملگری وایي چې شیخ صاحب له شهادت څو ورځې وړاندې راته وویل چې یو شهید ملگری او دده شاگرد مولوي سليمان د واما د کلي اوسیدونکی کوم چې د شيخ رحمه الله د شهادت څخه يو کال وړاندې شهيد شوی وو، هغه په آس باندې سپور دی او يو اس يې زما لپاره زین کړی ، له ځان سره راروان کړی دی او ماته وايي چې شيخ صيب، راځه چې ځو دا آس مې ستالپاره راوستلی دی، شيخ صاحب وویل، چې زه ورسره په آس باندې سپور شوم او ورسره روان شوم.
سره له دې چې شیخ صاحب په پرلپسې توگه ددښمن تر تعقیب لاندې وو ، څو ځلې یې چاپې ورباندې واچولې ، او د ۲۰۱۱ م کال په وروستیو کې یې دوه ځله د بې پیلوټه طیارې حملې ورباندې وکړې او څو ځله یې دنوموړي دشهادت دروغجنه ادعاء هم وکړه خو دې ټولو خطراتو نوموړی له جهادي فعالیت څخه منع نه کړ ، او په پوره زړورتوب یې دپخوا غوندې په نورستان کې خپل جهادي فعالیت ژوندی ساته.
تردې چې په ۱۴۳۴/۸/۲ هـ ق نیټه باندې دنورستان ولایت په شملي گل سیمه کې په داسې حال کې چې دیوه کور ترمخ ترڅپره لاندې له خپلو ملگرو سره ناست وو او دیوې شرعي مسئلې دحل لپاره یې په خپل لیپ ټاپ کمپیوټر کې کتاب مطالعه کاوو ددښمن د بې پیلوټه طیارې دبرید هدف وگرځیده او ددوو تنو نورو مجاهدینو مولوي محمد طاهر او یوه بل زلمی مجاهد سره په شهادت ورسید.
انا لله وانا الیه راجعون
د برهان نقشه
د استدلال نقشې‌جوړونې فلسفي پیل‌ټکي او دود
د شلمې پېړۍ په لومړیو کې، حقوقي فیلسوف او تیوري‌پوه – جان هنري ویګمور – د ګڼول شویو فرضیو په په کارولو سره د حقوقي استدلالونو نقشې جوړې کړې، چې تر یوه بریده د نولسمې پېړۍ فیلسوف – هِنري سېژویک – د مفکورو پر بنسټ ولاړې وې (چا چې د ګړنو ترمنځ د اړیکو ښودلو په موخه له کرښو څخه کار واخېست).
په شلمې پېړۍ کې د انګلیسي‌ژبو د استدلال ډیاګرام‌جوړونه
د ناانځوریزو استدلالونو لپاره د انځوریزې ارجاع د پاتې راتللو تشې د پوره کولو په موخه، د پنځوسو کلونو په اوږدو کې د ناانځوریز (غیرصوري) استدلال لپاره، د انګلیسي‌ژبو د استدلال تیوري پر مټ ډیاګرامي تګلارې وپنځول شوې.
مونو بیّردزلي په ۱۹۵۰ ز کې د استدلال ډیاګرام یوه بڼه وړاندې کړه. د هغه میتود داسې ؤ چې استدلال به یې په نښو او بېلابېلې برخې به یې په اړوندو شمېرو سره ښودلې؛ دغه یو معیاري میتود پاتې شو چې لا تراوسه هم په پراخه توګه کارول کېږي. همدا راز، هغه یو لړ اصطلاحات مطرح کړل چې لا هم د هم‌رېوندو، نارېوندو او پرله‌پسې استدلالونو په بیانولو کې ورڅخه ګټه اخېستل کېږي.
په ۱۹۵۸ ز کې، ستیفن تولمین، په خپل مخکښ او اغېزمن کتاب – د استدلال کارَونې – کې د یوه تعمیم شوي استدلال لپاره ګڼ‌شمېر برخې ونومېرلې. د نیوک‌پالې ښوونې په زده‌کړه کې د تولمین ډیاګرام په پراخه توګه کارول کېږي. په داسې حال کې چې تولمین، په تدریج سره، د غیرصوري منطق په پرمختیا کې د پام وړ اغېزه درلوده، خو لومړنۍ اغېزه یې ناڅیزه وه او په دغه برخه کې د بیّردزلي تګلاره، د هغې له وروستیو پرمختیاوو په ملتیا سره، د استدلالونو لپاره ډیاګرام‌جوړونې لپاره یوه معیاري تګلاره وګرځېده. تولمین داسې یو څه مطرح کوي چې د بیّردزلي په تګلاره کې نه‌لېدل کېږي. د بیّردزلي په تګلاره کې «غشي برهان او پایلې سره نښلوي (خو) د هغو ترمنځ پروت دلالت په اړه هېڅ کوم ملاتړ نه‌وړاندې کوي. په بله وینا، د استنباط او منطقي استنتاج ترمنځ د توپیر کولو لپاره هېڅ کومه تیوري نشته، دغه اقتباس داسې ګڼل کېږي چې ګنې تل لانجمن بحث نه‌دی او ملاتړ او ارزونې پورې تړاو نه‌لري». تولمین د «توجېه» مفهوم مطرح کړ چې «کېدای شي د استنباط ترشا برهانونو د ښودونکي یا د اړیکې د قانوني مجاز ګڼلو ملاتړ په توګه وانګېرل شي».
د بیّردزلي تګلاره د ستیفن ن. ټوماس له‌خوا اصلاح شوه. ټوماس په خپل کتاب (۱۹۷۳ ز) – عملي استدلال په طبیعي ژبه – کې د «سره تړلي» ګړنه مطرح کړه ترڅو هغه استدلالونه بیان کړل شي، چې هغو کې د پایلې د ملاتړ لپاره فرضیې د اړتیا له‌مخې په ګډه سره کار کوي. سره له‌دې، د تړلو او خپلواکو فرضیو ترمنځ واقعي توپیر مخکې تر دې رامنځ‌ته شوی ؤ. د تړلي جوړښت مطرح کېدنه د استدلال نقشو لپاره لاره اواره کړه ترڅو ورکې یا «پټې» فرضیې راڅرګندې کړي. سربېره پر دې، ټوماس وړاندیز وکړ ترڅو د یوې پایلې پر وړاندې د «موافق» او «مخالف» برهانونو بیان او «مخالف» برهانونه په ټکي‌لرونکو غشو وښودل شي. ټوماس «د استدلال ډیاګرام» ګړنه بیان کړه، «بنسټیز برهانونه» یې د داسې برهانونو په توګه تعریف کړل چې په استدلال کې کوم ملاتړ نه‌لري او «وروستۍ پایله» یې داسې تعریف کړه چې د هېڅ یوې وروستۍ پایلې لپاره د ملاتړ په توګه کارول شوې نه‌وي.
د فلسفي دود ستونزې
په دودیز ډول، ډېر سخته ده چې د نیوک‌پاله تفکر ښوونه د منطق او میتود د ښوونې له فلسفي دود څخه جلا کړل شي او د نیوک‌پاله تفکر ډېري کتابونه هم د فیلسوفانو له‌خوا لیکل شوي دي. د غیرصوري منطق کتابونه له فلسفي بېلګو او مثالونو څخه ډک دي، خو څرګنده نه‌ده چې ایا د دې ډول کتابونو تګلارې د غیرفلسفي زده‌کوونکو لپاره هم ګټور تمامېږي که نه. داسې برېښي چې د دغسې ښوونیزو ټولګیو څخه وروسته احصایوي اغېزه ډېره ناڅیزه ده. له‌دې سره، سره، د ګڼ‌شمېر مطالعاتو له‌مخې، د استدلال نقشې تر ډېره بریده اغېزمنې راڅرګندېږي. د بېلګې په توګه: ښودل شوې ده چې د استدلال نقشو له‌لارې ښوونه، د سوداګرۍ څانګې زده‌کړیالانو نیوک‌پاله تفکر ته پرمختیا وربخښي.
د نادرشاه افشار د فيوډالي دولت بڼه
د لومړي څپركي سرچينې:
1.	دولت نادرشاه افشار: د م. ر. ارونووا. ك. ز اشرافيان ليكنه د حميد مومني ژباړه، د تهران پوهنتون چاپ، 1352ل كال، 66 مخ. تاريخ نادرشاهي: محمدشريف تهراني وارد، د رضا شعباني په زيار، 1349ل كال، تهران، 67 مخ. 2.	دولت نادرشاه افشار: 115 مخ. 3.	همدغه اثر: 213 – 307 مخونه. 4.	// : 303 مخ. 5.	// : 166 – 167 مخونه. 6.	لكهارت، نادرشاه: د مشفق همداني ژباړه، تهران چاپ، 1331ل كال، 156-159 مخونه. 7.	دولت نادرشاه افشار: 165-167 مخونه. 8.	محمد كاظم: نامه عالـم اراى نادري، لومړى ټوك، 1962م كال چاپ، مسكو، تر 68 مخ وروسته. دولت نادرشاه افشار:166 مخ. 9.	محمد كاظم: همدا اثر، درېيم ټوك، 1966م كال، چاپ، مسكو 466مخ. 10.	مهدي خان استرآبادي: جهانكشاى نادري، د عبدالله انوار په زيار، 1342ل كال چاپ، تهران، 21 – 25 مخونه. دولت نادرشاه افشار: 169 مخ. 11.	دولت نادرشاه افشار: 170- 171 مخونه. محمدكاظم: لومړى ټوك، 232 – 241- 247 مخونه. 12.	همدا اثر: 171 – 172 مخونه. 13.	// : 172 – 177 مخونه. نادرنامه (تاريخ شاهنشاهي) 31-39 مخونه. 14.	دولت نادرشاه افشار: 179 مخ. 15.	لكهارت: نادرشاه، 237 مخ. 16.	دولت نادرشاه افشار: 288مخ.
په افغانستان د نادر افشار لښکرغځونې
د کندهار د نيولو لپاره د نادر لښکرکښي:
نادر تر تاجپوښۍ وروسته په 1736 م کال د ايران د بختياري قبيلې د ځپلو لپاره اوچت شو او هغه وخت چې د دې قبيلې د پاڅون کوونکو په ځپلو بوخت و، نو د اصفهان حاکم ته يـې امر وکړ، چې پر کندهار د لښکرکښۍ لپاره له خلکو پيسې او نور اړتيا وړ مواد راټول کړي. کارکوونکي نه يوازې په اصفهان، بلکې په بېلابېلو ښارونو کې د پيسو او نورو جگړه ييزو ځواکونو او توکو پر راټولونه بوخت شول، له همدې کبله د ايران خلک يوځل بيا له اقتصادي کمزورۍ سره مخامخ شول. نادر تصميم ونيو چې د کرمان او سيستان له لارې د کندهار پر لوري لښکرکښي وکړي، څـرنـگه چې د لارې ډېره برخه يـې دښته وه، نو امر يـې وکړ چې: لومړى دې د "لوت" دښتې بېلابېلو منزلځايونو ته خوراکي مواد او نور توکي ولېږدول شي او د لښکر د بارونو لېږدونې ته دې د کرمان له خلکو څاروي بېگار شي، د شاه کارکوونکو به په ښار کې کاروانونه هم پياده کول او د هغوى حيوانات به يـې په بېگار ورڅخه بېول. د خوارو کليوالو څاروي خو پر ځاى پرېږده. د نادر کارکوونکو په کرمان کې د خوراکي او نورو موادو په راټولونه کې دومره زياتى وکړ، چې دا ايالت تر اتو کلونو له قحطۍ او لوږې سره لاس و گرېوان و. نادر د (1149) هـ کال د رجب مياشتې په (17) مه (د 1736م کال د نومبر په 21 مه) له اتيازرو تنو پوځيانو سره چې ډېر يـې سپاره 0وو، له اصفهان څخه د کندهار پرلوري حرکت وکړ. سربېره پر دې د هرات بېگلربېگ پيرمحمد ته هم دنده ورکړل شوې وه، چې له خپل څو زره کسيز پوځ سره د مکران او بلوچستان د مشرانو محبتخان او الياس خان تر ځپلو وروسته په کندهار کې د نادر له ځواکونو سره مل شي. نادر کرمان ته تر رسېدو وروسته د ملک محمود سيستاني زوى فتح عليخان کياني ته يو گواښوونکى پيغام ولېږه چې د سيستان پوځ دې د هغه ځاى په پولو کې د نادر له پوځ سره يو شي، بيا د (بم) له لارې د سيستان پر لوري روان شو. نادر د (1149) هـ  کال د شوال مياشتې په دويمه (1737م کال د فبرورۍ په درېيمه) له خپل پوځ سره سيستان ته راغى، د لارې د توښې او د پوځ د نورو بارونو د لېږدونې لپاره يـې د اوښانو تر برابرولو وروسته، تر شپاړلس ورځني مزله او له دلارام څخه تر تېرېدو وروسته د هماغې مياشتې په اتلسمه نېټه د هلمند راسته ساحل (گرشک) ته ورسېد او تر لږې جگړې وروسته يـې دا ځاى له غلزي ځواکونو څخه ونيو. دلته نادر د خپل پوځ يوه برخه ددې سيمې د ځمکوالو لوټونې ته او يوه برخه يـې د خلکو د مالونو پر راټولولو ماموره کړه او خپله له خپلو پاتې ځواکونو سره د کندهار د ارغنداو پر لوري روان شو او په کوه شاه مقصود ( د کندهار په خاکرېز سيمه کې چې د ښار د شمال- لويديځ په دېرش ميلۍ کې پرته ده) تم شو. همدلته وو چې سيدالخان ناصر او يونس خان هر يو له اتو زرو پوځيانو سره د شپې له خوا له ښاره ووتل او د نادر پر ځواکونو يـې ورودانگل. خو څـرنـگه چې د نادر د ځواک د ابدالۍ برخې مشر عبدالغني خان له دې بريد څخه خبر و، نو د کندهار د جنگياليو بريد يـې شنډ کړ او هغوى يـې له ډېرو تلفاتو سره شاتـگ ته اړ کړل. سبا ته د نادر ځواکونه له ارغنداو څخه تېر شول او څو ورځې وروسته يـې په شېرسرخ (سره زمري بابا) کې: "د ښار د شمال - ختيځ په دوه - درې ميلۍ کې" اردوځاى جوړ کړ.
سرچينې
وېشنيزه:د افغانستان پېښليک
وارسا
وارسا، چې رسمي نوم یې د وارسا د پلازمینې ښار دی، د پولنډ پلازمینه او تر ټولو ستر ښار دی. دا ستر ښار د پولنډ په ختیځ مرکزي سیمه کې د ویسټولا د سیند پر سر پروت دی او د وګړو شمېر یې په رسمي توګه ۱.۸ میلیون وګړو او په پراخ میتروپولیټن سیمه کې ۳.۱ میلیون وګړو ته رسیږي، چې په دې سره په اروپايي ټولنه کې وارسا د زیات وګړو لرونکو پلازمینو په کتار کې په ۷ ځای راځي. د دې ښار مساحت ۵۱۷ کیلومتر مربع (۲۰۰ مایل مربع) ده او ۱۸ برخې لري، په داسې حال کې چې ښاري سیمه ۶۱۰۰ کیلومتر مربع (۲۳۵۵ مایل مربع) ده. وارسا یو نړیوال الفا ښار، یو ستر کلتوري، سیاسي او اقتصادي مرکز او د دې هېواد پلازمینه ده. د دې ښار لرغوني تاریخي سیمه د یونیسکو د نړیوال میراث په فهرست کې شامل دی.
د وارسا رېشه په مازوویا کې د کب نیوونې یوه واړه ښار ته ورګرځي. دغه ښار د شپاړسمې پېړۍ په وروستیو کې، کله چې درېیم زیګیزمونډ تصمیم ونیو چې د پولنډ پلازمېنه او سلطتني دربار له کراکوف څخه وارسا ته ولیږدوي، شهرت وموند. وارسا تر ۱۷۹۵ ز کال پورې د پولنډ-لیتوانیا د ټولګټو هېواد پلازمېنه وه او له هغه را وروسته بیا د ناپلیون د وارسا د ډوک پلازمېنه وه. نولسمې پېړۍ او صنعتي انقلاب د دې ښار د اوسېدونکو شمېر زیات کړ او په دې سره دا د اروپا یو له تر ټولو زیاتو وګړو لرونکو ښارونو څخه شو. له هغه را وروسته کله چې وارسا د خپلې ښایسته معمارۍ او بلوارونو له کبله مشهور شوی و، په ۱۹۳۹ ز کال کې د دویمې نړیوالې جګړې په پیلیدو سره بمبار او محاصره شو. د دې ښار زیاتره تاریخي سیمې په ۱۹۴۳ ز کال کې د ګیټو د پاڅون او په ۱۹۴۴ ز کال کې د وارسا د عمومي پاڅون په ترڅ کې په سیستماتیک ډول سره ویجاړ او د هغه متنوع جمعیت له منځه ولاړ.
په وارسا کې دوه نړیوال هوايي ډګرونه فعالیت لري، چې تر تولو ډېر بېروبار لرونکی یې د وارسا شوپن دی او د وارسا موډلین هوايي ډګر بیا د ارزان قیمته هوايي شرکتونو لپاره ځانګړی شوی دی. په دې ښار کې د عامه ترانسپورت په فعالو خدماتو کې د وارسا مترو، بس، ښاري ریل ګاډی او د تراموا پراخه شبکه شاملیږي. دغه ښار د څېړنې او پراختیا، د سوداګرۍ د بهیر د اوټ سورس کولو او د معلوماتي تیکنالوژۍ د اوټ سورس کولو یو عمده مرکز دی. د وارسا د اسعارو د راکړې ورکړې مرکز په مرکزي او ختیځه اروپا کې تر ټولو ستر او ډېر مهم مرکز دی. Frontex او د بهرنیو پولو د امنیت لپاره د اروپايي ټولنې اداره او همداشان ODIHR، کوم چې په اروپا کې د امنیت او همکارۍ د موسسې اصولي ادارې دي، د دې ټولو مرکزونه په وارسا کې دي. له فرانکفورټ او پاریس سره یو ځای، وارسا په اروپايي ټولنه کې له هغو ښارونو څخه ده چې زیات شمېر دنګې ودانۍ لري، په داسې حال کې چې د وارسو ماڼۍ تر ۲۰۲۲ ز کال پورې په اروپايي ټولنه کې یوه له تر ټولو جګه ودانۍ ده.
نوم او نښان
په پولنډي ژبه کې د وارسا نوم Warszawa ده. په نورو پخوانیو نومونو کې کېدای شي د Warszewa، Warszowa، Worszewa یا Werszewa نومونه شامل واوسي. د همدې نوم اصلي سرچینه ناڅرګنده ده او تر اوسه په دې اړه کوم معلومات نشته. په اصل کې Warszawa د هغه کوچني هستوګنځي نوم و چې د ویستولا سیند پر غاړه به یې کبان نیول. یوه تیوري وايي چې Warszawa یعنې «په Warsz پورې تړلی»، Warsz د زړې پولنډې ژبې له مخې د Warcisław د نوم مذکر لنډ شوی نوم دی، چې د ایتمولوژي د علم له اړخه له Wrocław سره تړلی دی. که څه هم د پای -awa توري د یوه ستر ښار لپاره په ځای نه ښکاري؛ د پولنډ د ښارونو نومونه له شخصي نومونو څخه را اخیستل شوي دي، چې په معمول ډول په -ów/owo/ew/ewo سره پای ته رسیږي ( د بېلګې په توګه Piotrków یا Adamów).
عامیانه ایتمولوژي د دې ښار نوم له Wars او Sawa سره تړلی بولي. په دې اړه ګڼ روایتونه شته، چې د یوه روایت له مخې، ساوا یوه سمندري پري وه چې په ویسټولا کې یې ژوند کاوه او د وارس په نوم کب نیوونکي زړه پرې وبایلود. په حقیقت کې، Warsz د ۱۲مې/۱۳مې پېړۍ یو اشراف و، چې د نننۍ ورځې مارینشتات په سیمه کې د یوه کلي څښتن و. د ښار رسمي بشپړ نوم miasto stołeczne Warszawa (د وارسا ولایت مرکز) دی.
د وارسا د ښار اصلي اوسېدونکې ته Varsovian وايي، چې په پولنډي ژبه کې warszawiak،  warszawianin(نارینه)، warszawianka (ښځینه) او warszawiacy او  warszawianie(جمع) نومونه دي.
۱۳۰۰- ۱۸۰۰کلونه
د پنځلسمې پېړۍ په اوږدو کې، د دې ښار اوسېدونکو له دې ځایه کډه وکړه او د ښار د شمالي دیوال خوا ته خواره واره شول چې یوه خپلواکه سیمه یې جوړه کړه او د دې ښار نوم نوی ښار کېښود. شته لرغونی ښارګوټی بالاخره د لرغوني ښار په نوم مشهور شو. دې دواړو ښارونو د ښار منشور او خپلواکې شوراګانې درلودي. له دې نوي ښار څخه د جوړیدو موخه، زاړه ښار ته د نویو کسانو راتګ و چې اجازه یې نه درلوده تر څو په زاړه ښار کې ژوند وکړي، په تېره بیا یهودان. د دې دواړو ښارونو تر منځ ټولنیز او مالي اختلافات په ۱۵۲۵ ز کال کې د لنډې مودې جګړو لامل شو. د درېیم یانوش له ناڅاپي مړینې او د سیمه ییزو ډوکانو له انقراض نه وروسته، مازویا په ۱۵۲۶ ز کال کې د پولنډ له پاچاهي سره یو ځای شو. د پولنډ د لومړي زیګزیمونډ ښځه، بونا سفورزا، پر وارسا باندې د پولنډ د واک چلولو په خاطر ډوک ته د زهرو په ورکولو له پراخ تور سره مخ شوه.
نرم خمندک
نرم خمندکان (علمي نوم: Argasidae) د خمندکانو څخه طفلي کوچنۍ ژوي دي چې د مرغانو او انسانانو وينه څښي. نوموړي کورنۍ ۱۹۳ ډوله ژوي لري چې په پنځو جنسو تقسیمېږي.
وېشنيزه:خمندک ډوله ژوي
عفونيت (په ناروغۍ اخته کېدل يا د ناروغۍ سرايت)
د يو ژوندي موجود په نسجونو باندې د ناروغې زېږونکو لاملونو بريد او د ناروغۍ زېږونکو لاملونو او د دوی له خوا توليد شويو سمومي لاملونو په وړاندې د کوربه نسجونو غبرګون  عفونيت بلل کېږي. عفوني نارغي چې د ساري ناروغۍ يا لېږدېدونکې ناروغۍ په نوم هم پېژندل کېږي، هغه ناروغي ده چې د عفونيت په پايله کې منځ ته راځي.
د عفونيت د درملنې لپاره په ځانګړو درملنو کې انټي بيټيک، د وايرس ضد، انټي فونګل، انټي پروټوزول او انټي هيلمينټيکس (د چینجيو ضد)  شامل دي.
په ۲۰۱۳ز کال کې عفوني ناروغۍ د ۹.۲ ميلیونه (د ټولو مړينو نژدې ۱۷٪) مړينو لامل ګرځېدلی. د درملنې هغه څانګه چې په عفونيتي ناروغيو تمرکز لري عفونيتي ناروغۍ بلل کېږي.
ډولونه
عفونيت د عفوني لاملونو/ ايجنټانو/استازو (پاتوجينز) (ايجنټان يعنې هغه استازي چې دا ناروغۍ منځ ته راوړي) له امله منځ ته راځي، چې لاندې انواع پکې شامل دي:
نښې او علامات
د عفونيت نښې او علامات (ښکارندويې) د ناروغۍ تر بڼې پورې اړه لري. د عفونيت خينې نښې په ټوليز ډول ټول بدن اغېزمن کوي، لکه ستړتيا، د اشتها له لاسه ورکول، د وزن کمېدل، تبه، د شپې له مخې خوله کېدل، يخ وهل، خوګ او دردونه. ځينې نور يې بيا د بدن تر ځانګړو برخو پورې خاص دي، لکه د پوستکي ننکۍ (خارښت)، ټوخی يا د پوزې بهېدل.
په ټاکلو حالاتو کې، عفونيتي ناروغۍ (ساري ناروغۍ) کېدای شي په يو ځانګړي کوربه کې زيات يا ان په ټول جريان کې داسې وي چې نښې ونه لري. په وروستي حالت کې، شونې ده چې دا ناروغي په هغو کوربنو کې يواځې د ناروغۍ په ډول تعريف شي (چې په تعريف سره ناروغتيا/بيماري بلل کېږي) کوم کوربانه چې په بل حالت کې د هغو لېږدونکو سره له اړيکې وروسته ناروغيږي چې نښې نه لري. عفونيت د عفوني ناروغۍ سره يو شان نه دی، ځکه چې ځينې عفونيتونه په کوربه کې د ناروغۍ لامل نه ګرځي.
باکتريايي يا وايرسي
له دې امله چې باکتريايي يا وايرسي عفونيتونه دواړه کېدای شي د يو ډول نښو لامل وګرځي، دا ستونزمنه ده چې توپير وکړای شي کوم يو د ځانګړي عفونيت لامل دی. د دواړو تر منځ توپير خورا مهم دی، ځکه چې د وايرسي عفونيت درملنه د انټي بيوټيک په واسطه نه شي  کېدای په داسې حال کې چې د باکتريايي عفونيت کېدای شي.
پاتوفيزيولوژي (د ناروغۍ فيزيولوژي)
د پېښو داسې يوه عمومي لړۍ شته چې په عفونيتونو عملي کېږي، کله کله ورته د عفونيت ځنځير نوم اخستل کېږي. د پېښو په دې لړۍ کې ګڼ ګامونه ښکېل دي- په کومو کې چې عفونيتي  (ساري) لاملونه (استازي)، زېرمه ځای، په حساس کوربه کې داخلېدل، بيا له دې وتل او نوي کوربه ته داخلېدل شامل دي. د عفونيت د ودې لپاره د هرې اړيکې لپاره اړینه ده چې په یو تاریخي ترتيب کې موجود وي. په دې پړاونو پوهېدل د روغتيايي پاملرنې له کار کوونکو سره مرسته کوي چې عفونيت په نښه کړي او په لمړي ځای کې د هغې د منځ ته راتګ مخنیوی وکړي.
ځای پر ځای کېدل
عفونيت هغه مهال پيليږي کله چې يو ژوندی موجود په برياليتوب سره په يو بدن کې ننوځي، وده وکړي او بيا زیات شي. دې ته ځای پر ځای کېدل (مستعمره کېدل) ويل کېږي. ډېری انسانان په اسانۍ سره نه عفوني کېږي. هغه خلک چې کمزوري يا د کمزوري مدافعتي نظام لرونکي وي د عفونيت په وړاندې په پرله پسې دول يا په خپلواک ډول زيات حساسيت لري. هغه خلک چې مدافعتي نظام يې تر فشار لاندې وي، هغوی په ځانګړي ډول د موکه پالو عفونيتونو ښکار ګرځي. په يو کوربه کې د کوربه د سطحې د پيتوجين له لارې داخلېدل، عموماً د خولې د تشې، پوزې، سترګو، تناسلي الې، مقعد يا همدا جراثيم د پرانيستو زخمونو له لارې داخلېدای شي. په داسې حال کې چې شونې ده يو شمېر يوندي موجودات د داخلېدو په لومړۍ سيمه کې وده وکړي، ډيری يې له لومړي ځايه بل ته ځي او په بېلا بېلو غړو کې د عفونيت لامل ګرځي. ځينې پيتوجينونه د کوربه په حجرو کې وده کوي (بين الحجروي) په داسې حال کې چې نور يې په ازادانه ډول د بدن په مايعاتو کې وده کوي.
د زخم ځای پر ځای کېدلو څخه موخه د زخم په داخل کې نه لېږدېدونکي مایکروجينيزمونه دي، په داسې حال کې چې په عفوني شويو زخمونو کې (اغېزمنو شويو زخمونو) لېږېدونکي ژوندي موجودات وي او نسج زخمي کېږي. ټول ګڼ حجروي ژوندي موجودات تر يو بريده د بهرنيو يونديو موجوداتو په مټ ځای پر ځای کېدونکي دي او د دوی غوڅ اکثريت يې له کوربه سره په دوه اړخيز ډول يا شریکه اړيکه کې موجود وي. د لومړي ډول بېلګه يې د بې هوا باکتریا بڼې دي، کومې چې د تي لرونکو په کولمو کې ځای پر ځای کېږی، او د دويم ډول بېلګې يې د بېلا بېلو «ستافيلوکوک» بڼې دي، کومې چې د انسان په پوستکي موجود وي. دا دواړه ډولونه ځای پر ځای کېدل عفونيت نه بلل کېږي. د عفونيت او ځای پر ځای کېدلو تر منځ توپير ډېر ځله يواځې د شرايطو موضوع وي. شونې ده چې غېر پيتوجيني ژوندي موجودات په ځانګړو شرايطو کې پيتوجيني وګرځي، ان تر دې چې ډېر خطرناک ژوندي موجودات هم ځينو خاصو حالاتو ته اړتيا لري تر څو د خطرناک عفونيت لامل وګرځي. د Corynebacteria sp او viridans streptococci په ځېر ځينې ځای پر ځای کېدونکي باکترياوي، د پیتوجیني باکتریاوو د نښتلو او ځای پر ځای کېدو مخه نيسي او په دې ډول له کوربه سره د يو ځای اوسېدو اړيکه لري، د عفونيت مخه نيسي او د زخم په جوړېدو کې چټکتيا راولي.
د متحده ایالاتو استعماري تاریخ
د شمالي امریکا د اروپایي استعمار تاریخ د ۱۷مې پېړۍ له لومړیو څخه د خپلواکۍ د جګړې تر پایه او له متحده ایالاتو سره د ۱۳ مستعمرو تر الحاق پورې مهال دی. د ۱۶مې پېړۍ تر وروستیو پورې انګلستان، فرانسې، هسپانیې او د هالنډ جمهوریت په شمالي امریکا کې د استعمار لویې برنامې پلي کړې. د لومړنیو کډوالو تر منځ د مړینې کچې ډېره لوړه وه او ځینې لومړنۍ هڅې لکه د انګلستان ورکه شوې د رانوک/ Roanoke مستعمره په بشپړ ډول له منځه لاړې. له دې سره د څو لسیزو په بهیر کې بریالۍ مستعمرې رامنځته شوې.
د وخت له تېرېدو سره د مي سي سي پي سیند په ختیځ کې غیرانګلیسي مستعمرې ونیول شوې او ډېری اوسېدونکي يې جذب شول. که څه هم په نوا اسکوشیا کې انګرېزانو فرانسوي اکادیان بهر/ اخراج کړل او ډېری په لوزیانا کې ځای پر ځای شول. په ۱۳ مستعمرو کې هېڅ کورنۍ جګړه پېښه نه شوه. دوه اصلي وسله وال بغاوتونه په وېرجینیا کې د ۱۶۷۶ او په نیویارک کې له ۱۶۸۹ -۹۱ کال پورې لنډمهالې ماتې وې. ځینو مستعمرو د غلام لرلو قانوني سیستمونو ته پراختیا ورکړه. چې د غلامانو د سوداګرۍ عمده محور په اطلس سمندر کې متمرکز و. د فرانسې او هند د جګړو په بهیر کې د فرانسویانو او بریتانویانو تر منځ جګړې بیاځلي کېدې. فرانسې په ۱۷۶۰ ز کال کې ماته وخوړه او مستعمرات یې بریتانیا ولکه کړل.
په ختیځ ساحل کې، څلور بېلې انګرېزي سیمې چې د نیوانګلنډ، منځنۍ مستعمرې، د چساپيک خلیج مستعمرې (پورتنی سویل) او سویلي (لاندینی سویل) مستعمرې وې. ځینې تاريخ پوهان د «فرانټير» پنځمه سیمه هم ورزیاتوي چې هېڅکله په جلا ډول تنطیم نه شوه. په ختيځه سیمه کې د مېشتو لرغونو امریکایانو د پام‌وړ شمېره له ۱۶۲۰ ز کال څخه مخکې د ناروغۍ له امله له منځه تللې وه چې په احتمالي ډول لسګونه کاله وړاندې د کاشفانو او بېړۍ چلوونکو له خوا هغوی ته ورپېژندل شوې وه (که څه هم هېڅ قطعي دلیل نه دی مشخص شوی).
د استعمار موخې
استعمارګران له اروپايي پاچاهیو څخه راتلل چې پوځي، دولتي، سمندري وړتیاوې او د نویو کارونو د رامنځته کولو خورا پرمختللی توان یې درلود. هسپانيې او پرتګال د فتحې او استعمار په برخه کې له خپلې پخوانۍ تجربې سره د رېکونګیستا (د اندلس بیا ولکه کول) په بهیر کې په نویو سمندرونو کې د خپلو سمندري بېړیو د چلولو له مهارتونو سره د نوې نړۍ د استعمار تمایل او وړتیا ته لار هواره کړه. دا هڅې په ترتیب سره د کاسا ډي کانټرېټسین (Casa de Contratación) او کاسا ډې انډیا (Casa da Índia) په واسطه اداره کېدې.
انګلنډ، فرانسې او هالنډ په وېسټ انډيز/لویديځ هند کې خپلې مستعمرې رامنځته کړې وې. هغوی د سمندري بېړيو د جوړولو ړتیا لرله، خو د هسپانیې او پرتګال په کچه یې د بهرنیو ځمکو په استعمار کې پیاوړې تاريخچه نه لرله. که څه هم انګرېزي متشبثانو خپلو مستعمرو ته د سوداګرو پر بنسټ د پانګونې بنسټ کېښود، داسې برېښېده چې له دولت څخه ډېر لږ ملاتړ ته اړتیا لري.
په لومړیو کې د مستعمراتو اړوند مسائل تر ډېره د انګلستان د خصوصي شورا او د هغو د کمېټو په واسطه مخته وړل کېدي. په ۱۶۲۵ کال کې د سوداګرۍ کمیسیون د لومړني ځانګړي بنسټ په توګه رامنځته شو چې د استعمار اړوند مسائلو (کرنه) د مشورې په اړه رامنځته شو. له ۱۶۹۶ ز کال څخه د امریکا د انقلاب تر پایه پورې استعماري چارې د اړونده بهرنیو چارو وزیرانو په ګډون د سوداګریز هیئت پر غاړه وې، چې په ۱۷۶۸ ز کال کې د استعمار لپاره د بهرنیو چارو له وزارت څخه د سویلي څانګې د بهرنیو چارو وزارت ته بدل شو.
مېرکانتلیزم
مېرکانتلیزم بنسټیز سیاست و چې بریتانیا له ۱۶۶۰ ز لسیزې څخه پر خپلو مستعمرو وتپه، په دې معنا چې دولت د سیاسي واک او شخصي شتمنۍ د ډېرولو په موخه په انګلیس کې له مېشتو سوداګرو سره شریک شو. دا چاره د نورو امپراتوریو او ان د دوی په خپله مستعمره کې د ګڼو سوداګرو د له منځ وړلو لامل شو. دولت په لندن کې مېشت سوداګر خوندي کړل او نور یې د سوداګریزو موانعو او د مقرراتو او بسپنې له لارې اعظمي کچې ته د داخلي صنایعو له رسولو سره او سیمې ته د وارداتو په کمولو سره لرې وساتل.
دولت همداراز له قاچاق سره مبارزه وکړه او هغه مهال چې د هغوی عادي سوداګریز فعالیتونه د بېړۍ چلولو د قانون پر بنسټ د «قاچاق» په توګه طبقه‌بندي شول، د ا موضوع د شمالي امریکا له سوداګرو سره د مناقشې په اصلي سرچینه بدله شوه. په دې کې هغه فعالیتونه شامل وو چې مخکې عادي سوداګریزې معاملې وې، لکه له فرانسویانو، هسپانویانو، هالنډیانو او پرتګالیانو سره مستقیمه سوداګري. د مېرکانتلیزم موخه د سوداګریز مازاد/زیاتوالي رامنځته کول وو تر څو په لندن کې سره او سپین زر وبهېږي. دولت د عوارضو او مالیاتو له طریقه خپل سهم تر لاسه کړ او پاتې برخه په بریتانیا کې سوداګرو ته ورسېده. دولت د خپل عاید لویه برخه پر سلطنتي سمندري ځواک ولګوله تر څو د بریتانیا له مستعمراتو څخه دفاع وکړي او همدارنګه یې د ګڼو نورو امپراتوريو مستعمرې هم ګواښلې او ان ځینې وختونه یې ولکه کولې هم. په دې توګه په ۱۶۶۴ ز کال کې د بریتانیا سمندري ځواک نیو امستردام (نیویارک) ونیوه. د نیول شویو/اسیرو بازارونو مستعمرې د بریتانیا صنایع وې او موخه یې د مورني هېواد غني کول وو.
له مذهبي ځورونې څخه خلاصون
د مذهبي ځورونې لرلید د انګلستان د کلیسا او د تاج او تخت د چارواکو په واسطه د پام وړ شمېر استعماري هڅې راوپارولې. پېلګرېمان (له شمالي امریکا څخه په انګلستان کې مېشت کډوال) جلاغوښتونکي پیوریتان وو چې په انګلستان کې له ځورونې او زورزیاتي څخه لومړی هالنډ او وروسته په ۱۶۲۰ ز کال کې د پلې‌موټ پلنټېشن (Plymouth Plantation) ټولنې ته وتښتېدل. وروسته د نورو ۲۰ کلونو په بهیر کې هغه کسان چې د لومړي چارلز پاچا له ځورونې څخه تښتېدلي وو د نیو انګلنډ په ډېره برخه کې مېشت شول. په ورته ډول د ماريلنډ ایالت هم تر یوې کچې د رومي کاتولیکانو د پناه‌ځای په توګه رامنځته شو.
ديني ځورول
مذهبي ځورول د يو شخص يا يوې ډلې د مذهبي باورونو يا له مذهبي باورونو سره د تړون يا د مذهبي باورونو د نشتوالي له امله د هغوی پر وړاندې منظم ناسم چلند ته ويل کيږي. په ټولنو کې د ځينو ډلو دغه لېوالتیا چې له کوچنيو کلتورونو «ډلو» سره يا دوښمني وکړي، يا يې تر فشار لاندې راولي د تاريخ تکراري موضوع ده. سربېره پر دې، له دې امله چې د يو شخص مذهب ډېر ځله د هغه یا هغې اخلاق، نړيوال ليد او شخصي ليد، د نورو پر وړاندې چلند او تر ډېره حده ټوله د هغه شخصي پېژندګلوي ټاکي، شونې ده چې مذهبي اختلافات يې مهم کلتوري، شخصي او ټولنيز لاملونه کېدای شي.
شونې ده چې د مذهبي ځورولو پايله مذهبي اختلافات وي (د بېلګې په ډول: کله چې د يوې واکمنې ډلې يو غړی له خپل پرته نور دينونه بدناموي) او همدا راز شونې ده چې حکومت يوه ځانګړې مذهبي ډله د خپلو ګټو يا امنيت لپاره ګواښي. په ټولنيزه کچه، د يوې ځانګړې مذهبي ډلې له منځه وړل کېدای شي تاوتريخوالی يا د ځورولو نور ډولونه رامنځ ته کړي. په حقيقت کې، په ډېرو هيوادونو کې، د مذهبي ځورولو له امله زيات تاوتريخوالی رامنځ ته شوی چې دا د بشري حقوقو ستونزه بلل کيږي.
تعريف
ډيويډ ټي. سميت David T. Smith، «په متحده ايالاتو کې مذهبي ځورونه او سياسي نظام» کې مذهبي ځورول په دې ډول تعريف کړی: «د مذهبي تړاو له امله د مذهبي لږکيو د غړيو پر ضد تاوتريخوالی او تبعيضي چلند» هغو کارونو ته اشاره کوي چې موخه يې له خپلو سياسي حقوقو څخه د خلکو بې برخې کول او دا چې لږکي له ځان سره يو ځای کولو، وتلو يا د دويمې درجه اتباعو په توګه ژوند کولو ته اړ کړي. د يو هيواد د تګلارې له اړخه، داسې تعریف کېدای شي چې هغه د فکر، ضمير او ګروهې د ازادۍ پر وړاندې تاوتريخوالی دی چې د يو هيواد د منظمې او فعالې تګلارې سره سم خپور شوی وي چې د ځورولو، ګواښلو او د سزا تپلو ملاتړ د دې لپاره څو د موخې وړ لږکيو د ژوند حقوق، سپيڅلتيا او ازادي وګواښي، يا ترې سرغړونه وکړي. د مذهبي ځورولو او مذهبي نه زغم تر منځ توپير په دې حقيقت ولاړ دی چې په ډېرو حالاتو کې مذهبي نه زغم د خلکو له احساساتو راولاړيږي چې شونې ده دولت يې هم وزغمي يا يې ملاتړ وکړي. د مذهب پر اساس له مدني حقوقو څخه د خلکو محرومول ډېر ځله د مذهبي تبعیض په توګه پېژندل شوي، نه تعذیب.
د ځورولو په مثالونو کې د شتمنۍ مصادره کول يا ويجاړول، کرکې ته هڅول، نيول، بندي کول، وهل، شکنجه کول، وژل او اعدام شامل دي. مذهبي ځورول د مذهب د ازادۍ ضد  اصطلاح ده.
بيټمن د ځورولو د بېلا بېلو درجو تر منځ توپير کړی. «بايد په شخصي ډول ګران وي...بايد غېر عادلانه او ناوړه وي...بايد د يو تن د ګروهې مستقيمه پايله وي».
ټولنيز ليد
د ټولنپېژندنې له نظره، د پياوړو ټولنيزو ډلو د هويت جوړېدل لکه چې د ملت پالنې، قوميت يا مذهب له لارې منځ ته راغلي وي د ځورولو د کارونو اتفاقي اړخ دی. هانس جي. کيپنبرګ Hans G. Kippenberg وايي همدا ټولنې دي چې تاوتريخوالی رامنځ ته کوي او کېدای شي لږکي يا اکثريت وي. دا چې د پېژندنې په جوړېدو کې هغه لاملونه کوم چې «موږ نه يو» هومره شامل دي، څومره چې په کې هغه لاملونه شامل وي «څه چې موږ يو»، نو د دې وېرې لاملونه هم شته که چېرته موږ هغه څه وزغمو چې «موږ نه يو» هويت به له منځه ولاړ شي. برين جی. ګريم او روګر بينک وايي همدا د اکثريت والي احساس همدومره خطرناک دی چې ځورولو ته لاره هواروي. هم حکومت او هم واکمن مذهب دواړه دغه اندېښنې لري که چېرې مذهب بې له مهاره همداسې پرېښودل شي نو د مذاهبو پاڅونونه به رامنځ ته شي کوم چې هم اتباعو او هم دولت ته خطرناک دي، همدا علت هم دولت او هم  واکمن مذهب دې ته هڅوي څو په مذهبي فعاليتونو محدوديتونه ولګوي. ګريم او فينکي په دې بارو دي چې مذهبي اصول مذهبي ځورول رامنځ ته کوي. ار.آی مور وايي چې د منځنيو پېړيو پر مهال ځورول «د لرغوني اسماني نظريې په زړه پورې انځور وړاندې کوي، چې د هويت رامنځ کولو پر بنسټ ولاړه ده، لکه چې د ټولنپوهنې د پلار اميل دورکيم لخوا مطرح شوې ده». ځورول ډېر ځله د هغې لويې نښتې يوه برخه وي په کومه جګړه کې چې نوي جوړ شوي او په خوا جوړ شوي هيوادونه د خپل ملي هويت د بيا تعريف په بهېر کې ښکېل وي.
جيمز ايل ګيبسن James L.Gibson زياتوي څومره چې د يوې ډلې هويت سره د وفادارۍ او يووالي رويه ستره وي او څومره چې د اړيکو ګټې زیاتې درک کېږي، په هماغه اندازه ټولنيز هويت د ننګونو پر وړاندې یې زغم کمېږي. له دولت سره د ټولنيز هويت پياوړي يو ځای کېدل ګټې لوړوي، په همدې بنسټ د هغې ډلې له خوا ځورول هم لوړيږي. د دولت له خوا قانوني محدوديت پر ټولنيزې همکارۍ تکيه لري، نو په همدې اساس دولت بايد هغه ټولنيزه ډله وساتي چې د دولت ملاتړ کوي او په دې توګه د دولت له خوا د تعذیب احتمال هم زیاتوي. ګريم او فينکي وايي د دوی څېړنه ښيي څومره چې مذهبي ازادي زیاته وي، په هماغه اندازه به د مذهبي ځورولو اندازه کمه وي. «کله چې مذهبي مسلک يا عمل د قوانينو له لارې مذهبي ازادي اخیستل کيږي، له تاوتريخوالي ډکو مذهبي ځورولو او جګړو کې زياتوالی راځي».
پرز زاګورين ليکي «د ځينو فيلسوفانو په باور، زغم يوه اخلاقي لوړوالی دی، که حالت همدا وي نو طبيعي ده چې د زغم نشتوالی بد عمل دی. خو غوره والی او ناوړه والی يوازې د افرادو څرنګتيا ده، نه زغم او ځورول [د مسيحيت په منځنيو پېړيو کې]  ټولنيزې او ډله یيزې ښکارندې وې چې ټولنې يې ملاتړ کاوه او په ډېرې سختۍ سره د يو چا له خوا تر پوښتنې لاندې نيول کېدې. په همدې اساس مذهبي نه زغم او ځورولو ته په بده سترګه نه کتل کېدل، بلکې د ديني حقيقت او ګروهې او له دې سره د تړلو هر څه د ساتنې لپاره اړين او ګټور ګڼل کېدل». د ځورولو دغه نظريه تر منځنيو پېړېو پورې محدوده نه ده. لکه چې کرسټيان ار. راشل او جيتس ايچ.ايف ديکسترا وايي «مذهبي تاوتریخوالی يوه پېچلې ښکارنده ده چې په هر وخت او ځای کې شته».
د مصر، يونان او روم په لرغونو ټولنو کې، شکنجه د حقوقي نظام يوه منل شوې برخه وه. ګيليان کلارک وايي چې په څلورمه پېړۍ کې تاوتريخوالی د جګړې او سزا د يوې برخې په توګه منل شوی و؛ د کارنيفيکس «د رومي حقوقي نظام شکنجه کوونکي» له خوا شکنجه کول د هغه نظام يوه منل شوې برخه وه. ځينې استثناوې وې لکه د کوروش او داريوش تر واکمنۍ لاندې فارسي سترواکي، ډنيس لاکورن وايي چې په لرغونو ټولنو کې د مذهبي زغم بېلګې «له لرغوني يونان څخه تر رومي سترواکۍ پورې، د هسپانيې له منځنيو پېړيو څخه تر عثماني سترواکۍ پورې او د وینز جمهوريت» د هغه ډول زغم مثالونه نه دي، کومه اصطلاح چې اوسمهال د زغم لپاره کارول کيږي.
د ټولنپوهنې نظر څرګندوي چې مذهبي نه زغم او ځورول په پراخه کچه ټولنيزې پروسې دي چې د شرایطو له مخې ټاکل کېږي، چې ټولنیزه ټولنه د بل هر څه په پرتله شته.کله چې حکومت د ټولو لپاره برابره ازادي ډاډمنه کړي نو بيا ځورول هم کم وي.
ژبژغورنې ملی غورځنګ افغانستان کې د ژبنیزې مبارزې تر ټولو ستر ولسي غورځنګ چې له لسګونو کلونو یې توکمونو هیله لرله.
ژبژغورنې ملی غورځنګ افغانستان کې د ژبنیزې مبارزې تر ټولو ستر ولسي غورځنګ چې له لسګونو کلونو یې توکمونو هیله لرله.
کله، ولې او کومو موخو لپاره د ژبژغورنې ملي غورځنک رامنځته شو؟ اَیا شخصي، سیاسي، تجاري ګټو یا که د خپلې مورنۍ ژبې بډایښت، ودې او لوی هېواد کې د بشپړ ژبنیز انډؤل لپاره جوړ شوی؟ لاسته راوړنې يې څه دي، ژبژغورنې ملي غورځنګ کومې کړنچارې، کړنلارې او موخې څاري؟
د ژبژغورنې غورځنګ د اړتیا پر بنسټ په ١٣٩٤ کال کې د ابوبکرځلاند له خوا رامنځته شو. د دغې مبارزې د لا انسجام او چټکتیا په موخه په بګراميو کې د یوې سترې ټولیزې غونډې په رابللو سره چې ګڼ شمېر لیکوالان، ژباړن، خبریالان، د پوهنتونونو ښوونکي, ټولنچاري/مدني فعالان او نور د قلم خاوندان راغلي ول او د یو چتر لاندې يې د دغې مبارزې د بنسټ اېښودو سلا وکړه. ورپسې نورې پرلپسې غونډې وشوې، دغه احساس څخه زرګونه ځوانان او فعالان خبر شؤل، او د ژبژغورنې ملي غورځنګ سره یې لېوالتیا وموندله. د غورخنګ د ودې په موخه لسګونو ولایاتو کې غونډې وشوې، او لږ وخت کې یې ډېرې لاسته راوړنې راخپلې کړې. ژبژغورنې ملي غورځنګ په کابو ۲۵ ولایاتونو کې څانګې پرانیستې او هرې څانګې کې تر ۱۰۰ او له هغه زیاتو مبارزو فعالو غړو ونډه واخیسته او ډېر هېوادوالو ترې ملاتړ وکړ، د والیانو او رئیسانو په ګډون یې ترڅنګ کلک ودرېدل. زموږ د دغه غورځنګ بنسټیزه موخه یواځې پښتو ژبه له نورو ژبو سره سیاله او بیا اداري، رسمي، پوهنیزه، زدکړیزه، سوداګریزه او رسنیزه ژبه کول دي. دا ستر غورځنګ د پښتو ژبې نه شتون لپاره پرانېستل شوی، یانې پښتو د افغانستان لمړنۍ او د ۷۰% توکم ژبه ده او ډېر راز - راز قومومه پرې خبرې اترې کوي خو پښتو ژبه په وزارتونو، ریاستونو، دفترونو، اداري چارو، بانکونو، پلورنځیو، لیکدړو، پنځېدونکو توکو او نورو اړوندو شیانو کې يې شتون نه درلود او ترې بې برخې پاتې شوې وه. خو له نېکه مرغه د ژبژغورنې ملي غورځنګ پرانېستل شو چې خپله پښتو مورنۍ ژبه شتمنه او په پښو باندې يې ودروي او د نړۍ ګوټ - ګوټ ته يې ور وپېژني او نورو ژبو سره يې هم پرتله کړي. د یاد غورځنګ بنسټګر ښاغلي ځلاند، غړو او ملاتړ کوونکو پښتو ژبې ته ډېره مبارزه وکړه چې آن پښتونخوا او له هېواده بهر یې نوم وګړو ته ورپېژند او اوس هم مبارزې يې لا روانې دي. دا غورځنګ کومه سیاسي او سوداګریزه انتفاعي موخې نه لري، یواځې او یواځې د دې لپاره پرانېستل شوی چې خپله مورنۍ ژبه نومیالۍ او اوڅاره کړي. دا هغه غورځنګ ده چې څو کلنو راهیسې د ستر پښتون توکم ورته هیله وه اوس خپلو خلکو ژبې او توکم ته په چوپړ کې دی. دا هغه غورځنګ دی چې له برکته یې پښتو ژبه د لیکلو او هم ویناوو له مخې یواځې په افغانستان کې نه بلکې په نورو باندېنیو هېوادونو کې هم ډېر سلنه وپېژندل شوه. پښتو ژبه ډېر سلنه د لیکلو له مخې په اداري کارونو کې بې برخې وه یانې ۹۷ سلنه ادارې کارونه، عرېضې، لیکنې او همداسې نور اړوند شیان یواځې ​​​​په دري ژبې لیکل کېدل، خو نن له نېکه مرغه اوس ډېر سلنه پښتو ژبه هم ور زیاته شوې ده. پښتو ژبه چې په وزارتونو, بانکونو, دفترونو، ریاستونو، پلورنځیو، پنځېدونکو توکو او همدارنګه نورو اړوندو توکو په لیکدړو کې بې برخې وه، خو نن له نېکه مرغه څو سلنه له دوی له برکته ور زیاته شوې ده او نوره به هم ور زیاته شي. دا داسې یو غورخنګ ده چې یواځې خپل توکم ته نه بلکه نورو خلکو ورځنۍ ستونزې يې هم د حکومت دروازې او چارواکو پورې رسولي او که اړتبا شوه دري، ازبکي، پشۀیي او نورو ژبو حق به هم اخلي. ژبژغورنې ملي غورځنګ ډېرې لاسته راوړنې لري، خو که دلته يې یادې کړو، نو لیکنې اوږدې کېږي. ټولو هېوادوالو څخه مې دا غوښتنه ده چې د ژبژغورنې ملي غورځنګ څخه ملاتړ او ترڅنګ يې کلک ودرېږي، مثبتو کړنو ته يې درناوی او هرکلی وکړي. موږ نه کومې ژبې سره تعصب لرو او نه يې ورسره کوو. موږ يواځې خپلې ژبې او توکم ته چوپړ کوو. څنګه چې موږ او تاسو باندې خپله مور حق لري، هماغسې مورنۍ ژبه هم پر موږ حق لري، باید حق يې ورکړو.
ژبژغورنې ملي غورځنګ لاندې کړنلارې او موخې څاري:
۱. پښتو ژبه په هرې ادارې کې باید له دري ژبې سره یو ځای وکارول شي. ۲. پښتو ژبه موږ په رسنیو او ټولنیزو پاڼو کې غواړو. ۳. باید پښتو ژبې ته داسې ونه ویل شي، ګوندې من به زبان پشتو صحبت نمیتوانم. ۴. پښتو باید ښوونیزه او پوهنیزه ژبه شي، یانې د ښوونځي او پوهنتون د نصاب ژبه شي. ۵. پښتو ژبې باندې باید اداري مکتبونه، عریضې/غوښتنلیکونه، مننلیکونه، سپارښتنلیکونه، ستاینلیکونه ولیکل شي. ۶. دلته هره کمپني باید سوداګریزو توکو کې پښتو ژبه ور زیاته کړي. ۷. پښتو ژبه باید په پلورنځیو، د هټيو لیکدړو، سوداګریزو پنځېدونکو توکو او نورو اړوندو څیزونو کې ور زیاته شي. ۸. پښتو باید د ممبر او د مسجد ژبه شي. ۹. باید د پوهنیزو څیړنو او پلټنو ژبه شي. ۱۰. باید د رسنیو ژبه شي.
د لویې بریتانیا لومړی جورج
لومړی جورج (جورج لوئیز؛ په جرمني ژبه: ګئورګ لودویګ؛ ۲۸ مۍ ۱۶۶۰ – ۱۱ جون ۱۷۲۷ زکال) د ۱۷۱۴ زکال د اګست له لومړۍ نېټې څخه د لویې بریتانیا او ایرلنډ پاچا او همدارنګه د ۱۶۹۸ زکال د جنوري له ۲۳ مې نیټې څخه په ۱۷۲۷ زکال کې د خپلې مړینې تر مهاله د روم په سپېڅلې سترواکۍ کې د برانشوایک لونبورګ د انتخابي دوک میشتو (هانوفر) له واکمنانو څخه و. نوموړی د هانوفر کورنۍ څخه لومړی بریتانوی پاچا و.
جورج چې په هانوفر کې د ارنست اګوستوس او د هانوفر د سوفیا په کورنۍ کې وزېږېد د برانشوایک لونبورګ دوک میشتو القاب او قلمرو ورته له خپل پلار او ترونو په میراث پاتې شول. په اورپا کې د پرله پسې جګړو په پایله کې هغه د خپل ژوند پر مهال خپل جرمنی قلمرو پراخ کړ. نوموړی په ۱۷۰۸ زکال کې د هانوفر د انتخابي شاهزاده په توګه ومنل شول شو. په ۱۷۱۴ زکال کې د خپلې مور او د خپلې خاله لور له مړینې وروسته چې د لویې بریتانیا ملکه آن وه؛ جورج د هغې د تر ټولو نږدې ژوندي پروتستانت خپلوان په توګه د ۱۷۰۱ زکال د حل او فصل د قانون له مخې د بریتانیا سلطنت ته ورسېد. ژاکوبیانو (یعقوب پالو) ډېره هڅه وکړه جورج له واکه بې برخې کړي او د ملکې میرنی کاتولیک ورور جیمز فرانسیس اډوارډ ستورات د هغې ځای ناستي کړي خو هڅو یې نتیجه ور نه کړه.
د جورج د واکمنۍ پر مهال د سلطنت واکونه را کم شول او بریتانیا، د لومړي وزیر په مشرۍ د کابینې نوي سیسټم ته مخه کړه. د هغه د واکمنۍ په وروستیو کې واقعي سیاسي واک د رابرټ والپول په لاس کې و چې د بریتانیا د لومړي ډي فکټو (بالفعل) لومړي وزیر په توګه پېژندل کېده. جورج خپل زېږون ځای هانوفر ته د سفر پر مهال د سکتې له امله ومړ او همالته خښ کړای شو. هغه تر ټولو وروستی بریتانوی پاچا دی چې له بریتانیا بهر خاورو ته سپارل شوی.
لومړی ژوند
جورج د ۱۶۶۰ زکال د مۍ په ۲۸ مه د روم په سپېڅلې سترواکۍ کې د هانوفر ښار په برانشوایک – لونبورګ دوک میشته سیمه کې وزېږېد. هغه د برانشوایک – لونبورګ د دوک ارنست اګوستوس او هغه د مېرمنې سوفیا پالاتینیتي مشر زوی و. سوفیا د خپلې مور الیزابت ستورات له لوري چې د بوهمیا ملکه وه د انګلنډ د پاچا لومړي جیمز لمسۍ وه.
جورج د خپل ژوند په لومړي کال کې د خپل پلار او دریو بې اولاده ترونو د جرمني قلمرو یوازنی وارث و. د جورج ورور اګوستوس په ۱۶۶۱ زکال کې وزېږېد دغه دوه ماشومان (کورنۍ یې ورته د ګئورګن او ګوستچن نومونه کارول) یوځای را لوی شول. مور یې د څه کم یو کال لپاره (۱۶۶۴ – ۱۶۶۵ زکال) له یوې ناروغۍ څخه د خلاصون په موخه په ایټالیا کې د یوې اوږدې رخصتۍ په تېرولو سره له دوی څخه لرې وه؛ خو په منظم ډول یې د خپلو زامنو له پالونکي سره لیکونه تبادله کول او د هغوی له تربیې سره یې ډېره لیوالتیا لرله؛ همدا وه چې بېرته راوګرځېده. سوفیا د ارنست اګوستوس څخه څلور نور زامن او یوه لور هم وزېږوله. سوفیا په خپلو لیکونو کې جورج د مسئولیت منونکي او وظیفه پېژندونکي ماشوم په توګه یادوه چې د خپلو کوچنیو خویندو او وروڼو لپاره یوه نمونه ګرځېدلی و.
په ۱۶۷۵ زکال د جورج مشر تره له کومې ستونزې لرلو پرته ومړ، خو دوه نورو ترونو یې واده وکړ او د جورج ارث یې له ګواښ سره مخ کړ ځکه امکان یې درلود چې د ترونو املاک یې د تره زامنو ته پاتې شي که چېرې هغوی په کورنۍ کې له جورج پرته ماشومان لرلي وای. د جورج پلار هغه ښکار او اس زغلونې ته له ځان سره بوتله او هغه ته یې نظامي مسائل ورزده کول. ارنست اګوستوس چې له خپلې نامالومې راتلونکې باخبره و پنځلس کلن جورج یې په جګړه کې د ارزونې او روزنې په موخه د فرانسې او هالنډ جګړې ته له ځان سره یووړ.
په ۱۶۷۹ زکال کې د هغه بل تره په ناڅاپي ډول له کوم ماشوم لرلو پرته ومړ او پلار یې ارنست اګوستوس د کالنبرګ – ګوتینګن د دوک میشتې سیمې او هانوفر سلطنت ته ورسېد. د جورج ژوندی تره، جورج ویلیام سل له خپلې معشوقې سره واده وکړ څو خپلې یوازنۍ لور سوفیا دوروتیا ته مشروعیت وبخښي، خو دا لرې وه چې هغه دې بل ماشوم ولري. نو له دې امله چې د سالیک قانون له مخې د قلمرو ارث یوازې نارینه نسل ته پاتې کېده د پلار او ترونو پر ځای د جورج او د هغه د وروڼو ځای ناستوب خوندي شو. په ۱۶۸۲ زکال کې کورنۍ هوکړه وکړه چې د لومړیتوب اصل باید ومني، دا په دې معنی و چې جورج ته د خپل پلار ټول قلمرو په میراث پاتې کېده او اړ نه و څو هغه له خپلو وروڼو سره وویشي.
جګړې او پاڅونونه
واک ته د جورج له رسېدو څخه په څه کم یو کال کې د ۱۷۱۵زکال په عمومي ټاکنو کې ویګ ډلې په غوڅ اکثریت ټاکنې وګټلې. د ټوري ماتې خوړلي ګوند غړو له یعقوب پالو سره همدردي وکړه؛ هغو چې هڅه کړې وه د جورج پر ځای د ملکې آن میرنی کاتولیک ورور جیمز فرانسیس اډوارډ ستورات د واک ګدۍ ته ورسوي. د ټوري ګوند یو شمېر ناخوښه غړي د یعقوب پالو له بغاوت سره مل شول چې بیا د پنځلسو ډلې « The Fifteen» په توګه پېژندل کېدل. د جیمز ملاتړو د لارډ مار په مشرۍ چې سکاټلنډي اشرافي و او وړاندې یې د بهرنیو چارو د وزیر په توګه خدمت کړی و په سکاټلنډ کې، چېرې چې له یعقوب پالنې څخه د انګلستان په پرتله ډېر ملاتړ کېده؛ پاڅون ته لمن ووهله. له دې سره یادې ډلې له دې امله سخته ماته وخوړه چې د مار جنګي طرحه ډېره کمزورې وه او جیمز هم له ډېرو لږ پیسو او وسلو سره ناوخته راورسېد. د کال په وروستیو کې دغه پاڅون وپاشل شو. د ۱۷۱۶ زکال په فبروري میاشت کې جیمز او لارډ له ماتې سره مخ شول او اړ شول فرانسې ته وتښتي. د پاڅون له ماتېدو وروسته له دې سره چې یو شمېر اعدامونو او د اموالو مصادرو شتون درلود؛ جورج د دولت د غبرګون د بدلون په موخه اقدام وکړ، نرمي یې وښوده او له مصادره شوو املاکو څخه ترلاسه کېدونی عاید یې په سکاټلنډ کې ښوونځیو او د ملي پورونو د یوې برخې د ورکړې لپاره ځانګړی کړ.
په ټوریانو باندې د جورج ناباوري ویګانو ته د واک له لېږد سره مرسته وکړ. د جورج د واکمنۍ پر مهال د ویګانو واک دومره پراختیا ومونده چې ټوریانو تر نیمې نورې پېړۍ پورې ونشو کولای واک ته ورسېږي. له ټاکنو وروسته د ویګانو تر واکمنۍ لاندې پارلمان د اووه کلنې دورې د ۱۷۱۵ زکال قانون تصویب کړ چې د پارلمان کاري دوره یې اووه کلونو ته وغزوله (له دې سره چې حاکم کولای شو هغه منحل کړي). له همدې امله هغه ویګان چې وړاندې په دولت کې و کولای یې شو د اوږد مهال لپاره په خپل ځایګي پاتې شي.
په لویه بریتانیا کې واک ته له رسېدو وروسته د جورج اړیکه له خپل زوی سره (چې تل کمزوری و) خرابه شوه. د ولز شهزاده جورج اګستوس د خپل پلار له سیاستونو سره چې په کې په بریتانیا کې د مذهبي آزادیو زیاتوالی او د سویډن په لګښت باندې د هانوفر جرمني قلمرو پراختیا شاملېدله؛ مخالفتونو ته لمن ووهله. په ۱۷۱۷ زکال کې د یوه لمسي زیږون د جورج او د ولز د شهزاده ترمنځ د لوی جنجال لامل وګرځېد. پاچا د دود له مخې، لارډ چمبرلین (توماس پلهام هولز – د نیوکسل لومړی دوک) دغه ماشوم ته د تعمید غسل ورکولو په موخه وټاکه. له دې امله چې د ولز شهزاده له نیوکسل څخه کرکه لرله د تعمید په مراسمو کې یې دوک ته سپکاوی وکړ؛ دغې چارې پاچا په غصه کړ ځکه دوک دغه سپکاوی د دوه په دوه سیالۍ په توګه درک کړی و. شهزاده ته وویل شول چې د سنټ جیمز ماڼۍ خوشې کړي. د شهزاده نوی کور یا لسټر کور د پاچا د سیاسي مخالفینو په ملاقات ځای واوښت. پاچا او زوی یې وروسته د رابرټ والپول په ټینګار او د ولز د شهزاده د ښځې په غوښتنې سره چې له خپل مېړه سره کډه شوې وه خو په خپلو ماشومانو پسې خواشینې وه، بېرته سره په خوله شول. خو له دې سره د پلار او زوی اړیکې نور هېڅکله پخوانی صمیمیت نه درلود.
د استوګنځي (اپارتمان) کرايه ليک
نعم: د ____ پلازه ګڼه____ کرايه ليک نېټه_ د پلازې خاوند حاجي متواجان د حاجي نقيب الله زوی کاپيسا ولايت تګاب ولسوالۍ، احمد شاه بابا مېنه اول بلاک ۱۲ ناحيه يو استوګنځی چې د ____ کوټو پخلنځي او حمام درلودونکی دی. ښاغلي _____ د ___ زوی د ____ لمسی د ____ ولايت اصلي اوسېدونکی د ___ ولسوالۍ د تزکره ګڼه____ سره دی. ۱- د میاشتنۍ کرايې کچه ___ دی ۲- د___ میاشتو کرايه په____ ډول اخیستل کېږي ۳- د میاشتې کرايه بايد د هر ډول ځنډ پرته د هرې مياشتې په پای کې د پلازې منشي ته وسپارل شي. ۴- باړه چي د استوګنځي خاوند له اجازې پرته نشي کولای چې استوګنځی بل چاته په کرايه ورکړي. ۵- استوګنځی چې په هر حالت کې باړه چي ته وسپارل شي، د تړون په پای کې بايد په همهغه ډول د استوګنځي خاوند ته وسپارل شي. ۶- د استوګنځي دننه هر ډول لګښتونه لکه الماري، ښيښې سامانونه، برقي سامانونه او نور د باړه چي په غاړه دي او د استوګنځي خاوند د هغه پيسو په ورکړه مسوول ګڼل کيږي. ۷- باړه چي د جوړولو حق چې د استوګنځي د نقشې بدلون سبب ګرځي نلري. ۸- که باړه چي د تړون له ټاکل شوي وخت مخکې استوګنځی خالي کړي، د استوګنځي خاوند ته د يوې مياشتې کرايې په ورکړې مکلف ګڼل کيږي ۹- هر مهال چې د استوګنځي خاوند وغواړي تړون لغوه کړي يو میاشت وړاندې بايد باړه چي ته خبر ورکړي. ۱۰- باړه چي د افغانستان نافذه قوانينو په رعايت کولو مکلف دی، او هر ډول سیاسي او جرمي قضيې مسوليت د باړه چي په غاړه دی. ياد تړون د يو کال لپاره د اعتبار وړ دی.
کلک خمندک
کلک خمندکان (علمي نوم: Ixodidae) د خمندکانو څخه یوه کورنۍ ده چې ۷۰۲ ډوله ژوي لري او په ۱۴ جنسو تقسیمېږي. د دي ژويو څو ډوله خطرناک ساري رنځونه لکه لايم ناروغی او کنکه لېږندويه انسېفلايټس سرايت کوي.
وېشنيزه:خمندک ډوله ژوي