کتيون
د دويم ګروپ کتيونونو تجزيه د دويم ګروپ کتيونونه :A :  Cd2+ ,Cu2+ ,Bi2+,Pb2+ ,Hg2+ Sn4+, Sn2+, As3+, Sb3+ : B                                  ګروپي معرف: د رقيق HCl او سلفايد په شتون کې  H2S ګاز. هغه تعاملونه چې د دويم ګروپ کتيونونو او سلفايد ايونونو ترمنځ ترسره کيږي په لاندې ډول دي. (تور رسوبHg2+ +   S2-                         HgS  (Mercuric sulphide (تور رسوب Pb2+  + S2-                            PbS (Lead Sulphide (تور نسواري رسوب 2Bi3+ + 3S2-                          Bi2S3(Bismuth Sulphide (تور رسوب  Cu2+  + S2-                          CuS (Copper  Sulphide (زېړ رسوب Cd2+  +  S2-                          CdS  (Cadmium  Sulphide (نارنجي رسوب   2Sb3++3S2-                          Sb2S3( Antimony Sulphide (زېړ رسوب 2As3+  +  3S3-                          As2S3  (Arsenic  Sulphide (نسواري رسوب Sn2+  + S2-                              SnS  (Stannous Sulphide (زېړ رنګه نسواري رسوب Sn4+ + 2S2-                       SnS2(Stannic Sulphide کړنلاره : د لومري ګروپ کتيونونه څخه د پاتې فلترات يوه برخه را اخلو او د رقيق HCl په واسطه يې تيزابي کوو، ګرمووي او د H2S ګاز ورڅخه تيروو،که چېرې رسوب جوړ نشو، د ا ښودنه کوي چې د دويم ګروپ کتيونونه په فلترات کې نشته، مونږ کولاي شو د دريم ګروپ کتيونونو د تثبيت لپاره ورڅخه ګټه واخلو او که چېرې رسوب جوړ شو نو د دويم ګروپ کتيونونو څخه په يو يا څو او يا ټول په محلول کې وي ، د ګرم محلول څخه د H2S ګاز تېرولوسره به د فلزاتو د سلفايدونو غټې ټوټې وليدل شي  چې له فلتر کاغذ څخه نه تيريږي ( او که H2S له يخ محلول څخه تېرکړو، د رسوب وړې ذرې په توليد شي چې له فلتر کاغذ څخه تيريږي  او په فلترات کې د راتلونکو کتيونونو دپيژندنې پر مهال خنډ پيدا کوي ). د دويم ګروپ سلفايدونو د رسوب په فلتر کولو سره به دپاتې ګروپونو کتيونونه په فلترات کې پاتې شي فلترات رقيق کوو، ګرموو او H2S بيا ورڅخه تېروو، که رسوب وليدل شو هغه فلتر کوو او بيا له فلترات څخه H2S تېروو دا عمليه تر هغه تکراروو تر څو رسوب جوړ نشي(1Aپړاو) ، ددې کار موخه د ګروپ ټولو کتيونونو ته بشپړ رسوب ورکول دي، که رسوب بشپړ نه وي ددې ګروپ کتيونونه به فلترات کې پاتې شي او د نورو ګروپونو د تجزيې لپاره  به ستونزه رامنځته کړي. بايد وويل شي چې H2S ګاز له رقيق فلترات څخه ځکه تېروي چې که د HCl غلظت زيات شي د ګډ ايون د اغيزې له امله به د H2S تجزيه کمه شي او د [S2-] اندازه به ونشي کولاي ځينو کتيونونو لکه Cd2+ ته د سلفايد په ډول رسوب ورکړي نو بايد ‌ېر غلظت HCl ونه کارول شي. د دويم A ګروپ کتيونونو تجزيه کله چې د رقيق HCl په شتوالي کې H2S ګاز له فلترات څخه تېر شو او رسوب جوړ شو نو موړي رسوب د زېړ امونيم سلفايد (NH4)2S (يا ګرم محلول د NaOH) سره ګدوو او بيا يې فلتر کوو په رسوب کې به ددويم (A) ګروپ کتيونونه او په فلترات کې به د ددويم (B) ګروپ کتيونونه راټول شي(1Bپړاو)، رسوب په ګرمو اوبو وينځو او د 33% ښوري تيزاب (HNO3) سره يې يوځاي ته ځوښ کېدو تودوخه ورکوو او فلتر کوويې(1Cپړاو) پړاو په رسوب کې به HgS او فلترات کې به Bi3+, Cu2+ ,Pb2+  او Cd2+ ايونونه پاتې شي د HgS تور رسوب په سلطاني تيزابو کې حلوو او محلول يې دوه برخې کوو. ۱- له لومړۍ برخې سره SnCl2 محلول يوځاي کوو، سپين رسوب به جوړشي. ۲- له دويمې برخې سره د مسو يوه ټوټه اچوو، د مسو پر سطح به د سيمابو ځلېدونکې طبقه جوړه شي. د پنځمA پړاو له فلترات سره رقيق H2SO4 او الکول يوځاي کوو، که سپين رسوب جوړنشو Pb2+ کتيون به پکې نه وي او که رسوب جوړشو نو رقيق H2SO4 او الکول ور زياتوو ترڅو Pb2+د PbSO4 په ډول رسوب وکړي( 1D پړاو) PbSO4 په غليظ امونيم اسيتيت کې حليږي که ددې محلول سره استيک اسيد او پوتاشيم کروميت محلول يو ځاي کړو د PbCrO4 زېړ رسوب به جوړشي ) د 1D پړاو په فلتر کولوسره په رسوب کې PbSO4 او فلترات کې Cu2+, Bi2+ او Cd2+ ايونونه پاتې کيږي ،فلترات ته ځوښ ورکوو تر څو الکول ورڅخه ازاد شي بيا NH4OH ور زياتوو(NH4OH لږ لږ ور اچول کيږي ، د هر ځل زياتولو وروسته محلول خوځول کيږي او بوي کيږي ، که NH3 څرګند بوي حس شي نو ويل کيږي چې محلول قلوي دي ).که Bi3+ پکې وي د Bi(OH)3 په ډول رسوب کوي چې د فلتر په واسطه يې جلا کوو(1E پړاو) او د Bi(OH)3 رسوب په لږ اندازه د HCl کې حلوو . Bi(OH)3  +3HCl                                  BiCl3   +    3H2O ددې محلول څو څاڅکي له ډېرو اوبو سره يو ځاي کوو رنګ به يې د شېدو په څير شي چې عامل يې بسموت اکسي کلورايد BiOCl دي. BiCl3 +  H2O                                     BiOCl  +  2HCl که د 1E پړاو فلترات بې رنګه وي Cu2+ به پکې نه وي مګر که ابي رنګ واخلي Cu2+ يا Cd2+ او دواړه به پکې شتون ولري دا محلول دوه برخې کوو، يو برخه له سرکې تيزابو سره په تدريجي ډول يو ځاي کوو آبي رنګ به ختم شي بيا پوتاشيم فېروسيانايد محلول ور زياتوو نسواري رسوب د Cu2+ ښودنه کوي. دويمه برخه د ‌ډېر غليظ HCl سره يوځاي کوو او H2S ورڅخه تيروو د CuS تور رسوب به جوړشي هغه فلتر کوو فلترات رقيق کوو د H2S ګاز له تېرولو وروسته به د CdS زېړ رسوب جوړ شي. يادونه: د غليظو او ډېرو HCl تيزابو په زياتولو سره ګډ ايون اغيزه کوي او[S-2] کميږي، يواځې Cu2+ سلفايد جوړوي. کله چې محلول رقيق کړو [S2-] زياتيږي او Cd2+ سره CdS جوړوي. د دويم B گروپ کتيونونو تجزيه د1Bپړاو څخه پاتې فلترات چې As3+، Sb3+  ،  Sn2+ او Sn4+  لري. رقيق HCl په واسطه يې تيزابي کوو او فلتر کوو يې کوم رسوب چې جوړيږي، د غليظ HCl سره يو ځاى ځوښ ورکوو او بيا يې فلتر کوو (F1 پړاو) AS2S3 په فلتر کاغذ پاتې کيږي، او Sb3+ او  قلعي کتيونونه فلترات ته ځي ، د As2S3  زېړ رسوب ته د غليظ HNO3 سره يو ځاى تودوخه ورکوو او امونيم مولبدات محلول ورزياتوو ، زېړ رسوب د As3+ کتيون ښودنه کوي. د1F د پړاو فلترات ته تودوخه ورکوو تر څو H2S ورڅخه ازاد شي، بيا يې سړوو او د NH4OH په واسطه يې قلوي کوو، لدې محلول څخه د 5gr اکزاليک اسيد له زياتولو او ځوښ ورکولو وروسته د H2S گاز تېروو. په فلتر کولو سره به Sb2S3 د نارنجي رنگ په ډول رسوب وکړي، قلعي کتيونونه به فلترات ته لاړ شي ، فلترات به لومړی د NH4OH په واسطه قلوي او د سرکې تېزابو په واسطه تېزابي کړو ، محلول ځوښوو او H2S ور څخه تېروو، زېړ نسواري رنگ د قلعي ښودنه کوي او د اگزاليک اسيد سره کمپليکس مرکب جوړوي. لدې امله د H2S په تېرولوSb3+هم د Sb2S3 نارنجي رسوب جوړوي، مگر دا چې د قلعي کتيونونه د کمپليکس سره اړيکه لري، دوی د SnS رسوب نشي جوړولاى، د Sb2S3 رسوب د فلتر کولو په وسيله جلا کيږي، او د قلعي منحل کمپليکس د NH4OH په زياتولو سره تجزيه کيږي، د قلعي کتيونونه ازاديږي او د H2S په ورزياتولو زېړ رنگه نسواري رسوب جوړوي. د دريم گروپ کتيونونو تجزيه