cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ویروس
« بکتريايي ويروسونه »
ويروسونه داسي موجودات دي چي بکتريا د حملي لاندي نيسي. دا موضوع په 1915 او 1915 ع کلونو کي د انگلسي څيړونکو لکه د Twort او فرانسوي عالم d.Herelle پواسطه کشف شو او d.Herelle هغوي يي د Bacteriophage په نامه ياد کړل چي نن ورځ هغه لنډ نوم ( Phage ) دي. Phage لکه د نورو ويروسونو ، د چنگښو د بچيو او يا د لکي لرونکو چنگښي بچيو په شان دي او د هغوي سرونه ډيرلوي دي او لرونکي د استوانه يي شکله لکي چي شپږ کلکي رشتي لري. لکي يي ممکن لنډه او يا اوږده وي لاکن د ويروس حرکي عضوه نه شميرله کيږي. د ايزوتوپ تجربو ښودلي ده چي D N A د وروس د سرپه برخه کي د يوه پروتين پوښ پواسطه پوښل شوي. لکي يي هم د پروتين څخه جوړه شويده. کله چي دا ويروس بکتريا د حملي لاندي نيسي. د دي ذري د بکتريا حجرو سره په تماس کي راځي. په ابتدا کي لکي د حجروي غشاء سره بکتريا نښلي چي دا لکي له ځانه انزايم ترشح کوي او د بکتريا حجروي غشاء منحل کوي او وروسته د D N A رشته د ويروس د سر برخي څخه د استواني له لياري د بکتريا حجري په ميزبان کي دننه کيږي .د سربرخه يي D N A نه لري> د حجري د لکي سره د بکتريا حجري باندني برخه کي ځاي نيسي اود حجروي غشاء سره نښتلي وي اود نيم ساعت (30 mints) وقفي څخه وروسته د بکتريا حجره له ځانه متلاشي کيږي يعني منحل کيږي. ( دا عمليه د Lysis په نوم ياديږي ) او يوشمير ځوان او رسيدلي Phage ويروسونه ( 30 – 300 پوري ) ازاديږي. د Phage د تکثر ميخانيکيت د داخل کيدو څخه آن د حجري تر تخريب پوري ډير په زړه پوري دي او دا دوره د Latent period په نوم ياديږي. پدي برخه کي علمي څيړني سرته رسيدلي. د مثال په ډول کچيري د بکتريا حجري د ويروس د مداخلي څخه وروسته په ( 12 ) دقيقو کي تخريب شي د ( Phage ) هيڅ يوه ذره به ونه ليدل شي. د دي څخه وروسته که د بکتريا حجرو ذري په وقفو سره تخريب شي د Phage ځوان او رسيدلي ذري په زيات شميرسره ترڅو پوري چي حجره په کلي توگه منحله شي وبه ليدل شي. Phage ) ) د حجري په دننه کي دوه مهم فعاليتونه سرته رسوي: ټول پورتني پيښي د ويروس د D N A د داخليدو له امله صورت نيسي چي د دي په مقابل کي د بکتريا د حجري په وسيله يو شمير انزايمونه هم تهيه او منځته راځي د دي په عوض چي د حجري ميزبان D N Aتهيه کړي Phage هغه تهيه او ترکيب کوي. امينو اسيدونه د دي په عوض چي پروتين د حجري ميزبان جوړ کړي هماغه پروتين جوړولو لپاره په کار وړل کيږي. انرژي چي د تعاملاتو د اجرا کولولپاره په کار وړل کيږي هغه هم د حجري ميزبان پواسطه توليد او په کار وړل کيږي. د Lateat (پټ يا hiddeb) دوري په پاي کي د Phage ټولي ذري سره يو ځاي کيږي. د D N A متراکم ماليکولونه سر او لکي سره يوځاي کيږي او په نتيجه کي د حجري ميزبان منحل کيږي او د Phage ځواني ذري باقي پاتي کيږي.
٢ ١ ٤ ٣ شکل: د Phage جوړښت اودبکترياپه حجره کي دهغه داخليدل ښئيي. ١) ويروس خپل ځان د حجري سره نښلوي او Phage DNA د لکي له لياري د بکتريا سايتوپلازم کي داخليږي. ٢) په (٨) اويا په (١٠) دقيقو کي DNA د پروتين د توليد لپاره فعاليت پيل کوي ترڅو د نويو ويروسونو لپاره پروتيني پوښ جوړ کړي. ٣) د ( 10 – 15 ) دقيقو پوري ويروسونه د DNA پواسطه ډکيږي. ٤) تقريباً نيم ساعت وروسته د ويروس د حملي له پيل څخه د بکتريا حجره د نويو جوړشويو ويروسونو څخه ډکيږي او په نتيجه کي بکتريايي حجري څخه د ويروس نوي نسل له هغه ازاديږي.
د برازیل دویم پېدرو
ډام دویم پېدرو ( زېږېدنه د ۱۸۲۵ کال د ډېسمبر ۲ - مړینه د ۱۸۹۱ کال د ډېسمبر ۵)  مستعار نوم یې "مګنانیموس" چې په پرتګالي ژبه O Magnânimo دی د برازیل دویم او وروستی پاچا و چې له ۵۸ کالونو څخه یې زیاته واکمني وکړه. هغه په ریو ډي ژانیرو کې زیږېدلی چې د امپراتور ډام اول پېدرو او سلطانې ډنا ماریا لیوپولډېنا اووم اولاد و چې د مور د اړیکې په اساس یې د هوس اف براګانزا د برازیلي څانګې غړی و. په ۱۸۳۱ کال کې يې له سلطنت څخه د پلار ناببره لرې کېدلو او اروپا ته راونېدلو دا پنځه کلن ماشوم د امپراتور په توګه پرېښود دا چاره د هغه د ماشومتوب او نوې ځوانۍ د غمجنې دورې لامل شوه ځکه هغه اړ و خپل وخت د واکمنۍ لپاره په تیارۍ او مطالعه تېر کړي. د محکمې د دسیسو په اړه د هغه تجربې او د دې دورې سیاسي اختلافاتو د هغه پر راتلونکي شخصیت اغېز وکړ؛ هغه یو داسې نر وروزل شو چې د خپل هېواد او خلکو لپاره یې د سرښندنې او د چارو د سمبالولو پیاوړی احساس درلود خو د پاچا په توګه له خپل رول څخه خورا زیات خفه و.
دویم پېدرو د له‌منځه تلو په حال کې امپراتورۍ وارث و، خو هغه برازیل په نړیواله کچه په یو نوي راڅرګند ځواک بدل کړ. دا ملت د سیاسي ثبات، د بیان ازادۍ د هیله مندۍ خوندیتوب، مدني حقوقو ته درناوي، ګړندۍ اقتصادي ودې او د واکمنۍ بڼې –د یوې پارلماني واکمنۍ فعال استازیتوب یې کاوه، له خپلو اسپانیوي ګاونډيو څخه مخکښ کړ. برازیل د پلاتین په جګړه، د یورګوایانو په جګړه او پروګوایانو په جګړه کې هم بریالی شو او همدارنګه یې په څو نړیوالو مناقشو او نورو کورنیو نښتو کې هم بری وموند. دویم پېدرو د سیاسي او اقتصادي قدرتونو له مخالفت سره سره په کلک ډول د غلامۍ د له‌منځه وړلو اوصول مخته یوړل. هغه داسې امپراتور و چې په خپله یو لوی عالم و، د کلتور او علومو د زده کړې د کلک ملاتړي په توګه یې شهرت وموند او د چارلېز داروین، وېکتور هوګو او فرېدرېک نیچه په څېر کسانو درناوی او ستاینه یې تر لاسه کړه او د نورو په منځ کې يې له د ریچارډ واګنیر، لویس پاستور او هېنري وادسورث سره ملګرتیا لرله.
د حکومت ولی په بڼې کې د بدلون لپاره ډېری برازیلیانو هېڅ لېوالتیا نه لرله، خو امپراتور په یوه ناڅاپي کودتا کې نسکور شو چې د دولت د یوې دیکتاتورې جمهوري بڼې د غوښتونکو پوځي مشرانو هېڅ بهرنی ملاتړ یې نه درلود. دویم پېدرو له واکمنۍ څخه ستړی او د پاچاهۍ له راتلونکې څخه ناهیلی و، د خلکو له پراخ ملاتړ سره سره یې اجازه ورنه کړه چې له ګوښه کېدو یې مخنیوی وشي او د واک د بېرته ولکه کولو لپاره یې د هېڅ یوې هڅې ملاتړ ونه کړ. هغه د خپل عمر دوه وروستي کالونه په اروپا کې د تبعید په حال کې تېر کړل او په ډېرو لږو پیسو یې یوازې ژوند کاوه.
په دې توګه د دویم پېدرو واکمني په غیر عادي ډول پای ته ورسېده- هغه په داسې حال کې چې د خلکو له ژورې پاملرنې او مینې سره مخ و نسکور شو او ځينې لاسته راوړنې يې ډېر زر په اوبو لاهو شوې ځکه برازیل د اوږدې مودې لپاره د کمزورې واکمنۍ، دېکتاتوریو او مشروطو اقتصادي کړکېچونو منګولو ته ولوېد. هغه کسانو چې نوموړی تبعید کړی و ډېر زر يې په هغه کې د برازیل جمهوریت بېلګه لیدله. د هغه تر مړينې څو لسیزې وروسته د هغه شهرت بیا راژوندی شو او د هغه پاتې شونې په ټول هېواد کې له جشنونو سره برازیل ته راوړل شول. تاریخ‌پوهانو امپراتور له خورا مثبت لید سره ارزولی او څو کسان هغه تر ټولو لوی (له معنوي پلوه ستر انسان) برازیلی یاد کړی.
زېږون
پېدرو د ۱۸۲۵ کال د ډېسمبر په دویمه نېټه د ماسپښين په ۲:۳۰ بجو د برازیل په ریو ډي جینیرو کې د ساوکرېسټووا ( São Cristóvão) په ماڼۍ کې زېږېدلی و. هغه د الکانټرا سېنټ پيټر په نوم ونومول شو، چې بشپړ نوم يې پېدرو ډي الکانټرا ژووا کارلوس ليوپولډو سلواډور بيبیانو فرانسېسکو زېویر ډي پاولا لیوکاډیو ميګل ګابریل رافیل ګونزاګا و. د خپل پلار امپراتور لومړي ډام پېدور له پلوه هغه د براګانزا (په پرتګالي: برګنکا/ Bragança) کورنۍ د برازیلي څانګې غړی و او د زېږیدو له مهال یې د ډام (لارډ) له وياړلې اصطلاح څخه کار اخیست. هغه د پرتګالي پاچا شپږم ډام ژووا لمسی او د ډام لومړي مېګل وراره و، مور یې اتریشۍ ارچډچېس ماریا لیوپولانډا د روم د وروستي سپېڅلي امپراتور دویم فرانز لور وه. پېدور د خپلې مور له پلوه د ناپيلون بېناپارت خوریېږ او د فرانسې د دویم امپراتور، د اتریش – هنګري د لومړي جوزوف او د مکسیکو د لومړي ډان مکسیمېلیانو لومړنی د ترور زوی و.
هغه د لومړي پېدرو یوازینی مشروع نارینه اولاد و چې له ماشومتوب څخه ژوندی وتلی و، هغه د ۱۸۲۶ کال د اګست په ۶مه په رسمي او قانوني ډول د برازیل د تاج او تخت د ظاهري وارث په توګه وپېژندل شو. سلطانه ماریا لیوپولدېنا د ۱۸۲۶ کال د ډېسمبر په ۱۱مه کله چې پېدرو یو کلن و، د یو مړ ماشوم تر زېږولو وروسته ومړه. پلار یې دوه‌نیم کاله ورسته د لوکټنبورګ له شهزادګۍ امیلي سره واده وکړ. شهزاده پېدرو له هغه سره مينه‌ناکه اړیکه جوړه کړه او هغه يې خپله مور ګڼله. لومړي پېدرو هيله لرله چې خپله لور دویمه ماریا د پرتګال تاج او تخت ته چې د هغه د ورو لومړي مېګل له خوا غصب شوی و راوګرځوي، ځکه د مېګل په کور کې د هغه د سیاسي موقف راښکته کېدل د ۱۸۳۱ کال د اپرېل په ۷مه له واک څخه د هغه د ناڅاپي ګوښه کېدو لامل شول. هغه او اميلي په بېړه اروپا ته لاړل او د امپراتورۍ شهزاده‌توب یې شاته پرېښود او هغه امپراتور ډام دویم پېدرو شو.
لومړۍ تاج اېښودنه
امپراتور لومړي پېدرو د هېواد تر پرېښودو وروسته، درې کسان د خپل زوی او نورو لوڼو د پالنې او مسؤلیت لپاره وټاکل. لومړنی کس د هغه ملګری حوزې بونیفاسیو ډي اندراډا و چې د برازیل د خپلواکۍ په دوران کې یو له اغېزناکو مشرانو څخه و او د ساتونکي په توګه ونومول شو. دویم کس ماریانا ډي وېرنا وه، چې د دویم پېدرو له زېږون راهیسې يې د [2]ایا (والۍ) دنده پر غاړه وه. امپراتور شهزاده هغه په کوچني‌والي کې «داداما» نومولې وه، ځکه د داما (مېرمنې) کلیمه يې سمه نه شوی تلفظ کولی. نوموړي هغه خپله استازې مور (د مور ځای ناستې) ګڼله او تر لوی‌والي يې هغې ته په‌خپل مستعار نوم غږ کاوه. درېیم کس رافيل و چې د سېپلاتین په جګړه کې یو پخوانی افریقايي-برازیلی سرتېری و. هغه د سايو کرېستووا په ماڼۍ کې کارمند و، چې لومړي پېدرو ژور باور پرې درلود او له هغه څخه يې وغوښتل چې له زوی څخه يې ساتنه وکړي- هغه بار چې د عمر تر پایه يې په‌خپلو اوږو ولېږدوه.
سرچينې
[1] دا یوه اصطلاح ده چې معمولاً د اشرافي کورنۍ نارینه اولادونو ته کارول کېږي او د خپلې کورنۍ لپاره د خوړو د تامینوونکي په معنا ده، ژباړن.
شنگهای ټاور
شنگهای ټاور چين په ښار  شنگهای کې جوړ شوی يوه  [[دنگه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 128 منزلونه دي او ددې لوړوالی  632 ميټر (2,073 فټ) (565.6 m (1,856 فټ)) ده، ددې جوړول په کال  2014 کې ترسره شو۔
د کامياب شخص ١٠ ورځني عادتونه!
د کامیاب شخص ۱۰ ورځني عادونه
ژباړه: نوراحمد شاکر
که چیرته تاسو غواړئ چې ستر شخصیت جوړ شئ؛ نو تاسو د هغه افرادو په تاریخ نظر واچوئ، چې هغوی پدې کار کې بریالي شوي او ستر اشخاص ترې جوړ شوي دي.
موږ دلته د هغه اشخاصو عادتونه درپه ګوته کوو چې هغوی د خپل کوشش او محنت په وجه لوی او ستر شخصیات جوړ شوي دي، دوی دا پیژندلي ده چې د کامیابۍ لپاره په ژوند کې چاودیدونکو بدلونونو ته اړتیا نشته، بلکې بعضې معمولي شیان دي، چې که هغه ورځني عادتونه جوړ شي؛ نو په اسانۍ سره کولای شو چې د ژوند ریښتیني محتوا ته ورسیږو.
دلته په دې لیکنه کې د موفق شخص ۱۰ داسې عادتونه ستاسو په مخ کې ږدو، چې د دې په خپلو سره تاسو د بریا تر پولو رسیدلی شئ.
۱ ـ ارام او ژور فکر کول
ساینسي څیړنو ښودلي ده، چې دارام او ژور تفکر په توسط بې شمیره ذهني او جسماني فایدې حاصلیدلای شي، مثلا د یادښت د ښه والي نه واخله د جسماني قوت د دفاعي نظام تر زیاتوالي پورې، ځکه خو له جیک ډورسي څخه واخله تر میرمن اوپرا وانفري پورې، چې دوی اوس مهال په امریکایي میډیا کې د موفقو اشخاصو د نوملړ په سر کې قرار لري، د دوی له ورځنیو عادتونو څخه یې یو دادی چې د مراقبې مشق ترسره کوي او دوی دا کار د خپل پرمختګ او کامیابۍ لپاره یوه اړینه ذریعه بولي.
۲ ـ ګټور فعالیتونه
د مختلفو ماهرینو په اند، زیاتره مالداره کسان د خپل دولت په وجه په نړۍ باندې اثرات غورځوي، خو ځینې نور بیا دا چاره د کاروبار او مالیاتي ادارو په مرسته سرته رسوي.
د مثال په توګه بل ګیټس او نورو ډیرو کسانو خپل دولت د بشري نیکمرغۍ د خرچه کولو لپاره ځانګړی کړی دی، چې مارک زوکربرګ، وارن بفټ، یو سعودي شهزاده او نور ډیر کسان په دغه جدول کې شامل دي.
۳ ـ د سهار وختي پاڅیدل
دا خبره په خپل ځای ډیره ښه ثابته شوي، چې "کومه مرغۍ د سهار وختي په کار پسې ووتله، هغې ښایسته غذا لاسته راوړه".
د دنیا شتمن او موفق خلک د سهار د وختي پورته کیدو عادت لري، د ټویټر جوړونکی جیک ډورسي به د خپل کار لپاره هر وخت د سهار په ۵ بجو پورته کیده، د ګروپ ایجاد کوونکی رچرډ برانسن به د خپل کار کولو په موخه د سهار ۵:۴۵ بجو باندې پورته کیده، همداسې نور زیات شمیر چې هغوی موفق کسان دي، د خپل کار لپاره د سهار وختي پورته کیدل.
۴ ـ د یو معمول مطابق زندګي کول
بې حده کامیاب کسان یو مشترک عادت دا هم لري، چې دوی د یوه معمول مطابق زندګي تیروي، دوی وایې لکه څنګه چې موږ په کور کې یو، همداسې باید په هوټل، دفتر وغیره ځایونو هم وواسو، مطلب دا چې د کور د مصرف په څیر باید په هوټل او دفتر کې مصرف وکړو، نه له کور څخه زیات، چې دا عمل د کامیاب شخص له ورځني عادت څخه دی.
۵ ـ د عامو خلکو په څیر زندګي تیرول
په بینک کې د ملیاردونو پیسو لرل په دې معنی نه دي، چې تاسو د زیات اسراف وکړئ، په حقیقت کې د دنیا ډیر کامیاب کسان خوښوي، چې څومره مصرف ته اړتیا لیدل کیږي، باید چې همدومره مصرف وشي، د مثال په توګه د فیسبوک ادارې رایئس مارک زکربرګ په خپل لباس او سپرلۍ باندې خرچه کول نه خوښوي، بلکې یو ساده قمیص او کړچن موټر لري چې پرې تګ راتګ کوي، بل ګیټس بیا له کالونو راپدې خوا هیڅ کله په شخصي پراوز په سفر ندی تللی، بلکې په عامو پروازنو کې سفر کوي.
د ایپل شرکت بانې "اسټیو جابز" یو ځل وویل، چې له کوم هدف سره چې تاسو مینه لرئ، هغه به تر لاسه کوی هم، خو د دې لپاره د زیات زیار ویستلو اړتیا ده، ځکه ویل شوي دي چې " تاسو به هغه څه تر لاسه کوئ کوم چې تاسو غواړئ" خو که کله تاسو یو هدف نشئ موندلی؛ نو لاس تر زنې مه کینئ، بلکې د هغې د لاس ته راوړلو لپاره کوشش وکړئ او هیڅ کله یې مه پریږدئ!.
همدا ډول ځینې نور پوهان وایي چې هغه کس به په خپل ژوند کې هیڅ کله کامیاب نشي، چې هغه د خپل هدف د لاس ته راړلو څخه زړه ماتی وي او یا هم مینه ورسره ونه لري.
د دنیا زیات کامیاب شخصیاتونه له مطالعې سره مینه او شوق لري، د مثال په توګه "مارک زکربرګ" یادولی شو، چې هغه ۲۰۱۵ کال یواځې د مطالعې لپاره ځانګړی کړی وه، هغه پدې کال کې نور هیڅ کوم کار نه کاوه، ځکه هغه پوهیده چې مطالعه د کامیابۍ تر ټولو اړین توکی دی، همداسې "بل ګیټس" هم در واخله چې هغه له کم عمرۍ څخه د مطالعې عادت په ځان کې ایجاد کړی وه، چې دا کار د ده لپاره د کامیابۍ په نتیجه پای ته هم رسیدلی، د دوی په څیر نورې ډېرې موفقې څیرې شته چې یاد کار د دوی له ورځنیو عادتونو څخه دی.
۸ ـ له خپل کاروبار څخه څه درته جلا کړئ
ملیاردر کسان د خپل کاروبار د یو کارګر کیدلو عادت له ځانه سره لري او له خپل کاروبار څخه ځانته تنخوا مقرروي.
د خبرې د ښې سمې په خاطر مارک زوکربرګ یادولای شو، هغه چې کله په ۲۰۰۴م کال کې فیسبوک جوړ کړ؛ نو دی د خپل کاروبار له کارګرانو څخه یو وو او ځان ته یې د خپل کاروبار څخه تنخوا مقرره کړي وه، د ده په څیر سنیپ چیټ، CIO او ایون اسپیګل هم د دې جدول برخه دي.
۹ ـ هغوی ورزش تر سره کوي
زیات کامیاب کسان خپله زندګي په سستۍ او نغیړۍ کې نه رانغاړي، بلکې دوی چست او چابک اوسیدل خوښوي، هغوی په ورځ کې کم تر کمه یو ساعت یو نا یو قسم ورزش تر سره کوي، ځکه د دوی په ګمان ،چې پدې سره د دوی پیدایشې صلاحیت لا پسې لوړیږي.
۱۰ ـ د کامیابو کسانو سره ناسته پاسته
کامیاب کسان له  هغو کسانو سره ناسته پاسته خوښوي ،چې هغوی د یو ښه ذهن خاوندان وي، ځکه د پوهانو په ګمان چې "د انسان د پوهې حیثیت له خپلو نږدې ملګرو سره د ناسې پاستې څخه انعاکس اخلي او اثر یې قبلوي"؛ نو ځکه خو اړینه ده، د موفقو کسان سره راشه درشه ولرې، تر څو موفقیت ترې انعکاس کړې.
تلک عشرة کاملة
د خصوصي پانګې او ګواښونکې پانګې تاريخ
د خصوصي پانګې او ګواښونکې پانګې تاريخ او د دې شتمنو د ټولګیو پراختيا د ۲۰ پېړۍ له نيمايي راهيسې د جګ او ټيټ دورانونو د يوې لړۍ له لارې پېښه شوې ده. د خصوصي پانګې په پراخه صنعت کې، يو له بل سره د تړلو لارو چارو د دوه بېلو فرعي صنعتونو “leveraged buyouts” او “venture capital” موازي وده وازمايله.
په ۱۹۴۶ز کال کې د معاصر خصوصي پانګې صنعت له پيل راهيسې څلور سترې دورې دي، چې د جګ او ټيټ څلور دورانونو له مخې په نښه شوې دي. د خصوصي پانګې لومړنی تاريخ (۱۹۴۶ – ۱۹۸۱زکال) د خصوصي پانګې د يو څه کوچنۍ کچې، لومړنيو سختو سازمانونو او د خصوصي پانګې له صنعت سره د اشنايۍ د ټاکلي پوهاوي له مخې مشخص کېږي. له ۱۹۸۲ز کال څخه تر ۱۹۹۳ ز کال پورې لومړی جګ او ټيټ دوران د پام وړ پور اخېستنې له لارې د يو شرکت له لورې د بل شرکت د ترلاسه کولو فعاليت يا “leveraged buyout” کې د ناڅاپي پړسوب له مخې مشخص شوی و، چې د نا اړينو او ګواښونکو ونډو “junk bonds” په واسطه تمويل شو او د ۱۹۸۰ز لسيزې په وروستيو او د ۱۹۹۰زلسيزې په لومړيو کې نږدې د پور له لارې د يو شرکت له لورې د بل شرکت د تر لاسه کولو صنعت له مينځه تللو څخه مخکې د “RJR Nabisco” شرکت په پېرلو کې لوړې کچې ته ورسېد. د جګ او ټيټ دويم دوران (له ۱۹۹۲ز څخه تر ۲۰۰۲ز کال پورې) د سپما او پور د کړکېچ له پاتې شونو، د دننۍ سوداګرۍ د رسوايۍ، د رښتيني ملکيت بازار د ماتې او د ۱۹۹۰ ز لسيزې له کسر څخه راپورته شو. دا دوره د خصوصي پانګې د خورا بنسټيزو شرکتونو د راپورته کېدنې شاهد وه، چې په پای کې په ۱۹۹۹ او ۲۰۰۰ ز کالونو کې په ستر ډاټ کام ببل “Dot-com bubble” کې لوړې کچې ته پورته شوه. د جګ او ټيټ درېيم دوران (۲۰۰۳ – ۲۰۰۷ز کال) د ډاټ کام ببل د ماتې په راپورته کېدلو کې رامنخته شو، چې پور له لارې د بل شرکت تر لاسه کول په کې نابرابرې يا ناموازي اندازې ته رسېږي او د خصوصي پانګې شرکتونو بنسټيز کول په کې د بلېک سټون ډلې “Blackstone’s Group” د ۲۰۰۷زکال د لومړني عمومي وړانديز له مخې روښانه کېږي.
له تاريخ څخه وړاندې
پانګوال د صنعتي اوښتون له پيل راهيسې په خصوصي شرکتونو کې د سوداګرۍ غوښتنه او د لږې کچې پانګونې کوي. سوداګريزو بانکوالو په لندن او پاريس کې په ۱۸۵۰ز لسيزه کې صنعتي اندېښنې تموېل کړې؛ په ځانګړي ډول په ۱۸۵۴ز کال کې د جيکب او اسحاق پيرير له لورې د  “Credit Mobilier” شرکت بنسټ کېښودل شو، چې دواړو په ګډه نيويارک کې د پروت “Jay Cooke” په مرسته د متحده ايالتونو د ترانسکانټينيتل اورګاډي پټلۍ تمويل کړه.
وروسته د «J. Pierpont Morgan» جی پي مورګان او کمپني «J.P. Morgan & Co.» په متحده ايالتونو کې د اورګاډي پټلۍ او نور صنعتي شرکتونه تمويل کړل. په ځينو برخو کې د ۴۸۰ ميليون ډالرو لپاره له اندريو کارنيجي او هينري فېپس څخه د کارنيجي د فولادو شرکت “Carnegie Steel Company” د جی پيرپونټ مورګان “J. Pierpont Morgan” د ۱۹۰۱ز کال لاسته راوړنه لومړنی رښتينی پېر وړاندې کوي او تر نن ورځې پورې لومړنی ګڼل کېږي.
۱۹۳۰ ز لسيزه کې د ګلاس سټيګل قانون “Glass-Steagall Act” له مخې پر امريکايي بانکونو باندې د لګول شويو جوړښتي بنديزونو  او نورو مقرراتو له امله متحده ايالتونو کې د سوداګريزې بانکوالۍ هېڅ خصوصي صنعت نه و او دا يو داسې حالت و، چې په پرمختللو هېوادونو کې بشپړه استثنايي بڼه لري. د ۱۹۸۰ز لسيزې په وروستيو کې د ليسټر توروو “Lester Thurow” په نوم نامتو اقتصاد پوه د سوداګريزو بانکونو د ملاتړ په موخه متحده ايالتونو کې د مالي مقرراتو د چارچوکاټ نا وړتيا وغندله. د متحده ايالتونو د پانګونې بانکونه په اصل کې په مشورتي سوداګريو پورې تړلي وو، چې د سوداګريزو اتحاديو او لاسته راوړنو راکړه ورکړه او د پانګې او پور د خونديتوبونو ځای په ځای کول يې اداره کول. د پانګونې بانکونه به که څه هم ډېره موده وروسته له هغې پراخه شي، چې خپلواک شرکتونه په ښه ډول رامنځته شوي وو.
خصوصي پانګونه له يو څو استثناتو سره د ۲۰ پېړۍ په لومړۍ نيمايي کې د شتمنو اشخاصو او کورنيو د عمل او فکر يا نفوذ برخه وه. وېنډربېلټس، وايټنيس، روکيفيلرس او واربرګس په ياده موده کې خصوصي شرکتونو کې د يادونې وړ پانګوال وو. په ۱۹۳۸ز کال کې لاورنس اس روکيفيلر د ختيځ هوايي ليکو “Eastern Air Lines” او دوګلاس الوتکې “Douglas Aircraft” دواړو شرکتونو جوړېدنه کې مالي مرسته وکړه او د روکيفيلر کورنۍ په يو شمېر شرکتونو کې پراخه ونډې درلودې. ايريک ام واربرګ په ۱۹۳۸زکال کې ساي ام واربرګ او شرکت “E. M. Warburg & Co” جوړ کړ، چې په پای کې واربرګ پينکس “Warburg Pincus” شو او په “Leveraged buyouts” او ګواښونکې پانګې دواړو کې يې پانګونې درلودې.
د معاصرې خصوصي پانګونې اصليت
هغه څه چې نن ورځ د رښتينې خصوصي پانګې پانګونې ګڼل کېږي، له دويمې نړيوالې جګړې څخه وروسته يې راڅرګندېدل پيل کړل، چې په ۱۹۴۶ز کال کې د ګواښونکې پانګې د دوه لومړنيو شرکتونو د بنسټ ايښودنې له مخې په نښه کېږي، چې د امريکا د څېړنې او پرمختګ اتحاديه “American Research and Development Corporation” يا په لنډ ډول (ARDC) او جی ايچ وايټني اينډ کمپني “J. H Whitney & Company” دي.
“ARDC” د رالف فلاندرس او کارل کمپټون (د MIT شرکت پخوانی رئيس) په مرسته د جورجيس دوريوت له لورې جوړ شو، چې موخه يې سوداګريو کې د خصوصي برخې د هغو پانګونو هڅول وه، چې له دويمې نړيوالې جګړې څخه د بېرته راستنېدونکو سرتېرو په واسطه پر مخ تللې. دوريوت د پانګوالۍ پلار ګڼل کېږي، چې د سوداګريزې ادارې اروپايي انسټيتيوټ “INSEAD” بنسټګر او د هارواډ د سوداګرۍ ښوونځي “Harvard Business School” مخکينی رئيس و. “ARDC” اهميت په اصل کې دا و چې ياد شرکت د خصوصي پانګې هغه لومړنۍ بنسټيز شرکت و، چې د شتمنيو کورنيو په پرتله يې له سرچينو څخه پانګه لوړه يا پورته کړه، که څه هم د يادونې وړ پانګونې ګڼ برياليتوبونه يې هم درلودل. ياد شرکت ته د لومړۍ سترې ګواښونکې پانګې د بریا کيسې امتياز ورکول کېږي، چې د ګڼيال توکو اتحاديه “Digital Equipment Corporation (DEC)” کې د ۱۹۵۷ز کال د ۷۰۰۰۰ ډالرو پانګونې يې په ۱۹۶۸ ز کال کې د شرکت له لومړني عمومي وړانديز څخه وروسته له ۳۵،۵ ميليون څخه پورته ارزښت درلود (چې پر خپله پانګونه باندې له ۵۰۰ برابرو څخه زياته بيا اداينه او د ۱۰۱ سلنې د بېرته اداينې کلنه کچه څرګندوي). د نوموړي شرکت پخواني کارکونکو د ګريلاک پارټنرس «Greylock Partners» (چې په ۱۹۶۵ز کال کې د چارلي وايټ او بېل ايلفر له لورې جوړ شو) او مورګان هولاند وېنچرس (چې د فلګشپ وېنچرس شرکت مخکينۍ بڼه وه او په ۱۹۸۲زکال د جېمز مورګان له لورې جوړ شو) په ګډون د ګواښونکې پانګوالۍ بېلابېل نامتو شرکتونه جوړ کړل. “ARCD” د دوريوت له تقاعد سره تر ۱۹۷۱ز کال پورې پانګه اچونې ته دوام ورکړږ په ۱۹۷۲ز کال کې دوريوت ياد شرکت وروسته له هغې ټېکسټرون “Textron” شرکت سره يو ځای کړ، چې له ۱۵۰ څخه په زياتو شرکتونو کې پانګونې کولې.
J.H. Whitney & Company شرکت د جان هی وايټني او د هغه د ملګري بينو شمېت له لورې جوړ شو. وايټني له ۱۹۳۰ ز کال راهيسې پانګونه کوله، چې په ۱۹۳۳ ز کال کې يې د مخکښ انځورونو “Pioneer Pictures” په نوم شرکت جوړ کړ او له خپل کاکا زوی کرونيليس وېندربېلټ وايټني سره په ټيکنيکلر کورپورېشن “Technicolor Corporation” کې ٪۱۵ ګټه تر لاسه کوي. په هر حال د نوموړي تر ټولو نامتو پانګونه د “Florida Floods Corporation” په شرکت کې وه. دې شرکت امريکايي سرتېرو ته د خوراکي توکو د رسولو لپاره نوښتيز لارې چارې رامنځته کولې، چې وروسته د “Minute Miad” د نارنج جوس په نوم وپېژندل شو او په ۱۹۶۰ ز کال کې کوکاکولا شرکت باندې وپلورل شو. جی ايچ وايټني او شرکت (J.H. Whitney & Company) د نفوذ لرونکي پېر راکړو ورکړو کې پانګونو ته دوام ورکوي او په ۲۰۰۵ زکال کې د خپلې شپږمې بنسټيزې خصوصي پانګې سرمايې له امله ۷۵۰ ميليون ډالرو ته پورته شوه.
نړيوال کامرس سينټر
نړيوال کامرس سينټر هانگ کانگ په ښار  هانک کانگ کې جوړ شوی يوه  دنگه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 118 منزلونه دي او ددې لوړوالی  484 ميټر (1,588 فټ) ده، ددې جوړول په کال  2010 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
پيټروناس ټاور 1
پيټروناس ټاور 1 مالېزيا په ښار  کوالالمپور کې جوړ شوی يوه  دنگه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 88 منزلونه دي او ددې لوړوالی  452 ميټر (1,483 فټ) ده، ددې جوړول په کال  1998 کې ترسره شو۔
سيکټيوکار
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" سيکتيوکار (Syktyvkar) په روسیه کې یو ښار دی.
حوالې
وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روس وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسه وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
شوروي او کمونیستي مطالعات
شوروي او کمونیستي مطالعات، یا د شوروي مطالعات د شوروي اتحاد او نورو کمونیستي دولتونو همدارنګه په شوروي اتحاد کې دننه یا بهر د موجودو یا پخوانیو موجودو کمونیستي ګوندونو لکه د متحده ایالاتو د کمونیستي ګوند اړوند تاریخي مطالعات دی. د دغو مطالعاتو د تاریخي بیوګرافي اړخونو په یو شمېر موضوعاتو باندې بحث کولو ته د تاریخ پوهانو پام اړولی چې په کې توتالیتارېزم او د سړې جګړې د جاسوسۍ موضوعات هم شاملېږي.
د شوروي او ختیځې اروپا مطالعات هم د منطقه یي مطالعاتو ډول و چې په کې د شوروي ټولنې بېلابېل اړخونه له دې ډلې کرهڼه، د وارسا په تړون کې سوداګریزې اړیکې، ملیتي پالیسي، کریملینولوژي، بشري حقونه، سترواکي او ټولیز کول شاملېږي. په پوهنتونونو او علمي بنسټونو کې دغې پراخې څانګې ته ځانګړې څېړنیزې برخې لکه د پوځي او استخباراتي ملاتړ برخې هم شاملېږي. دغې موضوع ته په اړوند مهمو علمي مجلاتو کې د شوروي مطالعات (Soviet Studies؛ اوس مهال د اروپا – آسیا مطالعات)، کمونېزم (Communisme) او روسي بیاکتنه (The Russian Review) د نورو ترمنځ تر ټولو مخکښې دي. د شوروي اتحاد له پاشل کېدو وروسته دغه څانګې په تاریخي مطالعاتو تمرکز وموند چې د شوروي اتحاد له آرشیف څخه د معلوماتو په اخیستو یې له شوروي وروسته شوروي هېوادونو په پرتله کولو پیل وکړ.
توتالېتارېزم، رېویژنېزم او هولوډومور
د لویې تصفیې د ریښې په نامه (Origins of Great Purges) د جې. ارچ ګیتي اثر چې په ۱۹۵۸ زکال کې خپور شو ښيي چې ګیتې په دې باوري و چې د شوروي اتحاد سیاسي نظام په بشپړه توګه له مرکز څخه نه اداره کېده او ستالین یوازې د هغو سیاسي پېښو اړوند غبرګون ښود چې تازه به رامنځته کېدلي؛ دغې موضوع د شوروي اتحاد د «توتالېتاري موډل» او «رېویژنېستي یا بیاکتنه کوونکي مکتب» ترمنځ په بحثونو کې د رابرت کانکوئست لیکنې و ننګولې. د دغه کتاب په ضمیمه کې ګیتي همدارنګه دغه پخوانۍ نشر شوې موندنې چې ګویا ستالین خپله د سرګئی کیروف وژنه د خپلې لویې تصفیې د عملیاتو د توجیه کولو په موخه تنظیم کړې وه؛ له پوښتنې سره مخ کړه.
د «توتالیتر موډل» مورخین د «بیاکتنه کوونکي مکتب» په مورخینو لکه په ګیتي باندې ستالین ته د چاپلوسي کولو له امله نیوکې کوي او تور پرې پورې کوي چې هغوی د دغه ترورونو په کم اهمیت ښوولو لاس پورې کوي. لنو (Lenoe) د دغه مورد اړوند په غبرګون کې څرګندوي چې «ګیتي په دغو وژنو کې د ستالین له وروستي مسئولیت څخه انکار نه کوي او همدارنګه هغه ستالین نه ستایي». شیلا فیتزپاتریک د «بیاکتنه کوونکي مکتب یا د هغو د مورخینو» د دویم نسل د مشرې په توګه د لومړي ځل لپاره هغه تاریخ پوهان چې په ۱۹۸۰مه لسیزه کې یې د شوروي په تاریخ کارکوه «د مورخینو نوې ډله [بیا کتنه غوښتونکی مکتب]» وباله. د بیا کتنه غوښتونکي مکتب ډېری ځوانو مورخینو نه غوښتل چې د شوروي اتحاد ټولنیز تاریخ د سیاسي نظامونو له تحولاتو جلا کړي. فیتزپاتریک په ۱۹۸۰مه لسیزه کې دا واضحه کړه چې هغه مهال چې «توتالیتري موډل» لا هم په پراخه کچه کارول کېده، «دا ډېره ګټمنه وه چې وښیو دغه موډل یو ذاتي تعصب لري او د شوروي د ټولنې اړوند هر څه نه شي توضیح کولای. اوس مهال له دې سره چې د نوي نسل پوهان ځینې وختونه دا بدیهي بولي چې توتالیتر موډل په بشپړه توګه ناسم او مضر و، خو په دغه شوروي جوړښت کې شاید داسې مفید شیان هم شتون ولري چې هغه په سمه توګه توضېح کړي».
هانا ارنت، زبیګنیف برژینسکي، کانکوئست او کارل یواخیم فریدریش د نازیئېزم او ستالینېزم په پرتله کولو کې د توتالیتر د مفهوم له کارونې پیاوړي ملاتړي و. داسې انګېرل کېږي چې دغه اصطلاح په ۱۹۸۰مه لسیزه او د ستالینېزم له دوران وروسته منسوخه شوه او د یوې ګټورې اصطلاح په توګه ګڼل کېده، خو ۱۹۵۰مې لسیزې ته اړوند پخواني نظریات یې په بشپړ توګه د څېړونکو ترمنځ منسوخ شول. فیتزپاتریک او مایکل ګیر په دغه مفهوم نقد کوي او د نازیئېزم او ستالینېزم ترمنځ توپیرونه څرګندوي. هنري روسو د فریدریش او نور همکارانو له چارو دفاع کوي د هغوی پر باور دغه مفهوم  ته پام هم ګټمن او هم توصیفي دی نه دا چې هغه دې تحلیل کوونکی وګڼل شي؛ په دې معنا هغه رژیمونه چې توتالیتر توصیف کېږي مشترک بنسټ نه لري او په مشابه لارو چارو نه دې رامنځته شوي. فیلیپ بورین او نیکولاس ورث بیا د دغو دوه دریځونو ترمنځ منځنی دریځ نیسي چې یو یې ستالین پیاوړی واکمن بولی او بل یې هم کمزوری دیکتاتور ښيي. ایان کرشاو او موشه لېوین اوږد مهاله تاریخي لیدلوری لري دوی نازیئېزم او ستالینېزم د ټولنې نوی ډول نه بولي هغه ډول چې آرنت، بریژنسکي او فریدریش بللی؛ دوی دغه موارد د پراختیا له معمولي مسیر څخه غیرعادي انحراف یا تاریخي ګډوډي په پام کې نیسي هغه چې تمه کېده ډېری صنعتي ټولنې له هغو پیروي وکړي. د نازي جرمني او ستالیني شوروي اتحاد د یو ډول ګڼلو اړوند توتالیتر لیدلوری هېڅکله د تصور وړ نه دی او دا د دوه جلا رژیمونو څخه د اخیستونکی ناسم درک له امله و چې پر بنسټ یې دوی په خپلو کې دښمنان و. د ستالین اصلي موخه په یو هېواد کې د سوسیالېزم تر بیرغ لاندې د یو داسې سوسیالیستي دولت جوړول و چې خپل سری، صنعتي او څو قومیتي وي. د ستالین په پروګرام کې نسل وژنې شتون نه درلود بلکې موخه یې ملت پالنه او ملت جوړونه وه هغه چاره چې په یو غیر کپیټلېسټي او پراختیا نه غوښتونکي دولت کې ذاتي موضوع نه وه.
د ۱۹۸۰مې لسیزې پر مهال په بحثونو کې له مهاجرو منابعو ګټنې او د کیروف د وژنې اړوند د ستالین طرحې د دوه غاړو د دریځ موضوع جوړوله. له ۱۹۳۲ زکال څخه تر ۱۹۳۳ زکال پورې د شوروي اتحاد د قحطۍ اړوند د کانکوئست په آثارو په ځانګړې توګه د غم زغملو (The Harvest of Sorrow) په نامه د هغه په اثر باندې له بیاکتنې وروسته ګیتي لیکلي چې ستالین او شوروي سیاسي دفتر مهم رول پرغاړه درلود، خو «ګڼ شمېر ملامتیاوې شتون لري چې باید پر هغې کتنه وشي. په دغو ملامتیاوو کې باید په زرګونو تنه فعالین او چارواکي چې دغه سیاستونه یې پلي کړي او همدارنګه هغه بزګران چې په خپلو اعتراضاتو کې یې حیوانات ووژل، کروندې یې وسوزولې او کرنیزې چارې یې تحریم کړې هم شامل شي». جف کاپلون په ۱۹۳۰مه لسیزه کې د اوکراین د قحطۍ اړوند ویلي چې د شوروي اتحاد له خوا د نسل وژنې اړوند د «اصلي جریان د پوهانو» له دې ډلې د کانکوئست ادعاوې له تاریخي پلوه شکمنې او د اوکرایني ملت پالې ټولنې د تبلیغاتو د برخې په توګه یې سیاسي انګېزې لرلې دي. کانکوئست نورو لیکوالانو ته په دې اړوند د لیک په لېږلو سره دغه مقاله «رد او بې معنی» وګڼله. مایکل المن څرګندوي چې بالاخره ټول څه د نسل وژنې تعریف ته اړوند کېږي؛ که چېرې ستالین د هولوډومور په نسل وژنه کې پړ وي نو بیا «ټولې هغه پېښې چې د ۱۹۱۷ زکال څخه تر ۱۹۵۳ زکال پورې (لکه د ټولو ملتونو تبعید او د ۱۹۳۷-۱۹۳۸ زکال پر مهال ملي عملیات یا  national operations) هم د [ډېری لویدیځو هېوادونو د چارو] په څېر د نسل وژنې په کتار کې راتلای شي» چې د نورو مواردو په خوا کې په اتلانتیک سمندر کې د غلامانو سوداګري، په هیروشیما او ناګاساکي باندې اټومي برید او په ۱۹۹۰مه لسیزه کې په عراق بندیزونه یې غوره مثالونه دي. تاریخ لیکونکی هیرواکی کورومیا دغه دریځ قانع کوونکی بولی.
هماغه ډول چې ډیوېډ آر مارپلز را لنډه کړې، دا چې کانکوئست په خپل دریځ کې قحطي نسل وژنه بللې او دا چاره یې هم په عمدي بڼه کړې؛ دغه موضوع بحث پارونکې ده چې لا هم د هولوډومور د نسل وژنې د روانو بحثونو برخه جوړوي. ولادمیر ان. بروکین دغه موضوع د «بیاکتنه کوونکي مکتب» د تاریخ پوهانو پر وړاندې یوه ننګونه بولي په داسې حال کې الکساندر نوو بیا وايي: «چې ښکاري کانکوئست د اوکرایني ملت پالنې د افسانې تر اغېز لاندې دی». هیرواکی لیکي «هغه کسان چې قحطي د شوروي د ټولیز لر لید له مخې ارزوي هر اوکرایني خاص عامل کم اهمیته بولي په داسې حال کې چې اوکرایني متخصصین بیا په ټولیزه بڼه د نسل وژونکې قحطۍ له مفهوم ملاتړ کوي». په دغه برخه کې تر ټولو پام وړ آثار چې قحطي د نسل وژنې لپاره طرحه نه بولي، آر. ډبلیو. ډیوېس او سټیفن جي. ویټکروفټ ته اړوند دي چې دواړو د کانکوئست په هغه لیک باندې تمرکز لري چې څرګندوي «هغه باور نه لري چې ستالین دې په قصدي توګه د ۱۹۳۳ زکال قحطي جوړه کړې وي».
مورمانسک
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" مورمانسک Му́рманск يو ښار دی چې په روسیه کې موقعیت لري. دا په مورمانسک اوبلاست کې موقعیت لري.
سرچينې
وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې
پلازما (فزيک)
د پلازما ويی له لرغوني يوناني (πλάσμα) څخه اخيستل شوی دی، د چڼاسې کېدلو وړ مادې ته وايي او د مادې له څلورو بنسټيزو حالتونو څخه يو حالت دی. پلازما د چارج لرونکو ذرو يعنې ايونونو او يا الکترونونو د پام وړ برخه رانغاړي. د ذکر شويو چارج لرونکو ذرو شتون هغه څه دي، چې پلازما د مادې له نورو بنسټيزو حالتونو څخه بېلوي، چې په نړۍ کې د عادي مادې خورا زياته بڼه ده او د لمر په ګډون زیاتره وختونه په ستورو سره مل وي. پلازما د ستوور ټولګې په وسط او په شوني ډول د کهکشاني سيمو تر منځ نرۍ (رقيق) کېږي او هم طبيعي ګاز ته د تودوخې ورکولو يا د پياوړې الکترومقناطيسي ډګر پر وړاندې د ........... په واسطه په مصنوعي ډول تر لاسه کېدلی شي.
د چارج لرونکو ذرو شتون پلازما په برېښنايي ډول د هرې ذرې او مايکروسکوپيک پلازما په حرکت سره د لېږدولو وړ جوړوي، چې د ډله ييزو الکترومقناطيسي برخو په واسطه اداره کېږي او په بانديني ډول پلي شويو برخو پر وړاندې خورا حساس دي. د الکترومقناطيسې ډګرونو پر وړاندې د پلازما ځواب په زياتو عصري ټينکالوژيو، لکه: پلازما تلويزيون يا د پلازما د کيندنې عمليه کې کارول کېږي.
د تودوخې درجې او غلظت له مخې يوه معلومه اندازه طبيعي ذرې هم کېدای شي وي، چې په دې حالت کې پلازما ته په اړخيز (پلوي ډول) چارج لرونکې ذره وايي. د نيون نښې او روښنايي په پلوي ډول د چارج لرونکو پلازما بېلګې دي. د مادې د نورو درې حالتونو تر منځ د دورې يا پړاو د لېږد خلاف، پلازما ته لېږد په ښه ډول نه دی راپېژندل شوی او د ژباړې (تعبير) او محتوا يوه ماده ده. دا چې يوې مادې ته د پلازما ويلو لپاره پر چارج لرونکې ذرې د بدلولو (ايوني کولو) يوه ټاکلې اندازه بسنه کوي که نه، په پام کې نيول شويو معلومې ښکارندې پورې اړه لري.
لومړۍ تاریخچه
پلازما د لومړي ځل لپاره د Sir William Crookes له لوري په لابراتوار کې وپېژندل شوه. Crookes د ۱۸۷۹ ز اګسټ پر ۲۲ مه نېټه د جمعې په ورځ په Sheffield کې د ساينس د ودې لپاره بریتانوي ټولنې ته د «ځلانده مادې» تر سرليک لاندې يوه وينا وړاندې کړه. د پلازما منظمه څېړنه د Irving Langmuir او د هغه د مرستندويانو له خوا په ۱۹۲۰ ز لسيزه کې پيل شوه. Langmuir په ۱۹۲۸ز کې د پلازما اصطلاح د چارج لرونکي ګاز د يوې تشرېح په توګه هم راوپېژندله. "د برېښنايي قطبونو له نږدې برخو څخه پرته، چې د يو څو الکترونونو لرونکې پوښونه يا تيکې لري؛ چارج لرونکی ګاز په نږدې مساوي اندازه ايونونه او الکترونونه لري چې له امله يې د فضا تر لاسه کېدونکی چارج خورا کوچنی دی. موږ بايد د پلازما نوم د ايونونو او الکترونونو د متوازن چارجونو لرونکې سيمې د تشرېح لپاره وکاراوه."Lewi Tonks او Harold Mott-Smitt چې دواړو له Langmuir سره په ګډه په ۱۹۲۰ ز لسيزه کې کارو وکړ، يادونه کوي چې Langmuiur د پلازما اصطلاح، د وينې پلازما سره يو ځای د ورته والي له مخې وکاروله. Mott-Smith په ځانګړي ډول يادونه کوي، چې له ګرمې ايوني ريښې يا تار څخه د الکترونونو لېږد Langmuir ته «هغه لاره چې د وينې پلازما په کې سره او سپين کرويان او مېکروبونه لېږدوي» ورياده کړه.
د مادې څلورم حالت
له جامد، مايع او غاز څخه وروسته، پلازما ته د مادې څلورم حالت وايي. دا د مادې هغه حالت دی، چې يوه ايوني شوې ماده په کې هغه ټکي ته لوړه برېښنايي لېږدونکې ده، چې د برېښنايي او مقناطيسې برخو اوږده لړۍ په کې خپل چلند اداره کوي.
پلازما د ناټاکلي مثبت يا منفي ذرو يو برېښنايي حنثی ته ورته وسط دی (د پلازما ټول چارج نږدې صفر دی). که څه هم دا ذرې ناټاکلې دي، مګر د نه ازمايل کېدونکو قوو په حس کې «خپلواکې» نه دي. د چارج لرونکو ذرو حرکت برېښنايي بهيرونه توليدوي او د هرې چارج لرونکې پلازما ذرې حرکت د نورو چارجونو له مخې د رامنځته شويو برخو له مخې اغېزناک او اغېزمن کېږي. پلازما په خپل وار د بدلونونو په بېلابېلو اندازو سره ډله یيز سلوک يا چلند اداره کوي.
پلازما د مادې له نورو حالتونو څخه يو بېل حالت دی. په ځانګړي ډول د يوازې يو ايوني شوي غاز په توګه د لږې غليظې پلازما تشرېح کول ناسم او غولوونکي دي، ان که څه هم دواړه د يوې معلومې بڼې يا حجم د نه لرلو له مخې سره ورته دي. لاندې لښتليک د ځينو بنسټيزو توپيرونو لنډيز جوړوي:
خيالي پلازما
درې عوامل خيالي پلازما راپېژني:
ناشنډه(خنثی) پلازما
د پلازما د برېښنايي ځواک او د لېږد غوره رسونې پياوړتيا او لړۍ په معمولي ډول ډاډمنوي، چې د اندازې وړ په هره سيمه کې د مثبت او منفي چارجونو غلظتونه برابر (خنثی والي ته ورته) دي. يوه پلازما د چارج غلظت د پام وړ ډېروالي سره يا په ډېر لوی حالت کې، د ناخنثی پلازما په نامه له يوې مفردې نوعې څخه ترکيب شوې ده. په دې ډول پلازما کې برېښنايي برخې اداره کوونکې ونډه لوبوي. بېلګې يې چارج لرونکي ذروي شعاع او په يو Penning trap او  positron پلازما کې د الکترون يوه ورېځ يا دوړه دي.
مريم نواز
مريم صفدر ( اردو:مریم نواز ) چي په خپل اصلي نوم مريم نواز شريف پېژندل کيږي. هغه یو پاکستانی سیاستواله ده. هغه د نواز شریف او کلثوم نواز شریف لور ده.
مريم نواز د ۱۹۷۳ کال د اکتوبر په ۲۸ د لاهور په امير شريف کورنۍ کې زېږېدلې ده. مريم نواز د پنجاب پوهنتون څخه په انګريزي ادبياتو کې لېسانس تر لاسه کړی دی. مريم نواز په لومړي ځل په ۲۰۱۲ کال کې د کورنۍ په خيريه څانګه کې کار پيل کړ، مريم نواز د ۲۰۱۳ کال د پاکستان د عامو ټاکنو پر مهال د پاکستان مسلم ليګ ګوند له خوا د لاهور ولسوالۍ د کمپاين مديره وټاکل شوه. د خپل پلار له خوا د لومړي وزیر دفتر ته د دریم پرله پسې ټاکنو وروسته، مریم نواز د ۲۰۱۳ کال د نومبر پر ۲۲ د وزیراعظم د ځوانانو د پروګرام د مشرې په توګه وټاکل شوه، خو مريم نواز د دې پرېکړې په وړاندې د لاهور های کورټ ته د استیناف له غوښتنې وروسته د ۲۰۱۴ کال د نومبر په ۱۳مه استعفا وکړه.
د ۲۰۱۸ کال د جولای په شپږمه، د پاکستان يوې محکمې هغې ته د جعلي اسنادو د وړاندې کولو او د جرم په برخه کې د مرستې او هڅولو په خاطر په ۷ کاله بند او دوه میلیونه پونډه جریمې سزا واوروله.
کورنۍ او زده کړه
مریم نواز شریف د ۱۹۷۳ کال د اکتوبر په ۲۸ مه د پاکستان په پنجاب ایالت لاهور کې زېږېدلې ده. د هغه پلار، نواز شریف ، د پاکستان درې ځله او اوسنی لومړی وزیر دی ، په داسې حال کې چې مور یې، کلثوم نواز شریف ، اوسنۍ لومړۍ میرمن ده. مريم نواز دوه وروڼه حسين او حسن نواز او يوه خور عاصمه لري. د هغه نيکه، ميا محمد شريف ، يو صنعتکار او د کنسور شيم ګروپ بنسټ اېښودونکی و، په داسې حال کې چې د هغه نيکه، گاما پهلوان (اصلي نوم: غلام محمد)، يو غېږ کوونکی و. نانیال او ددهیال دواړه د امرتسر څخه وو، د هند له ویشلو وروسته پاکستان ته مهاجر شول. شهباز شریف ، د پنجاب اوسنی اعلی وزیر، د هغه تره او حمزه شهباز شریف ، د پاکستان د ملي اسمبلۍ غړی، د هغه د تره زوی دی. لیکواله، تهمینه دراني ، د مریم نواز خاله ده.
سیاسي ژوند
مريم سياست ته له راتلو وړاندې د نواز کورنۍ د خيريه موسسې په مديريت کې برخه درلوده او د شريف وقف (ټرسټ)، شريف ميډيکل سټي او شريف تعليمي ادارو مشري يې کوله.
په ۲۰۱۲ کال کې مريم سياست ته مخه کړه او د ۲۰۱۳ کال په عامو ټولټاکنو کې يې د پاکستان مسلم ليګ نواز (PML-N) لپاره د کمپاين کولو دنده وسپارله او د هغې د کارکردګۍ ستاينه وشوه. مریم نواز شریف ظاهرا وارثه ګڼل کیده او د مسلم لیګ (ن) نوې مشره.
شخړې
د ۲۰۱۶م کال په اپریل میاشت کې د مریم نواز، د هغې د وروڼو حسن نواز شریف او حسین نواز شریف نومونه په پاناما پیپرز کې شامل وو، چې ښايي د مالیې د اختلاس یوه قضیه وي.
سرچينې
وېشنيزه:1973 زېږېدنې وېشنيزه:1953 زېږېدنې
هادریان
هادریان (په لاتین ژبه کې: Caesar Trâiānus Hadriānus ؛ د ۷۶ کال د جنوري له ۲۴ – د ۱۳۸ جولای تر ۱۰) د ۱۱۷ کال څخه تر ۱۳۸ کال پورې روم سترواک و. نوموړی په ایټالیکا کې (چې د هسپانیې اوسني سانټیپونس ته نږدې سیمه ده)، او په هسپانیا بایتیکا کې د ایټالیا مېشتتو رومي مستعمېره وه، زیږېدلی و؛ کورنۍ یې، ایلایایي هادریاني، د ایټالیا د یایسنوم له اتری ښار څخه راغلې وه چې یا د ایټالیکا له اصلي بنسټ ایښودونکو څخه وه او یا هم وروسته د دریمې پېړۍ مخکې له میلاد نه او د لومړۍ پېړۍ ورسته له میلاد نه تر منځ هلته تللې وه. پلار یې د سناتوري مقام درلود و او د سترواک تراجان د تره لومړی زوی و. هادریان د خپل مسلکي ژوند په لومړیو کې د تراجان د خورځې له لور ویبیا سبینا سره واده وکړ، مخکې له دې چې تراجان سترواک شي او ښایي دا کار د تراجان د مېرمنې پومپیا پلوتینا په امر تر سره شوی وي. د پلوتینا او تراجان نږدې ملګري او سلاکار لوسیوس لیسینیوس سورا له هادریان سره غوره اړیکې درلودې. کله چې تراجان مړ شو، کونډې یې ادعا وکړه چې هغه د خپل مرګ څخه لږ وړاندې هادریان د سترواک په توګه نومولی و.
د روم پوځ او سنا د هادریان ځایناستي تصویب کړه، خو څلور مخکښ سناتوران لږ وروسته په غیرقانوني توګه اعدام شول. هغوی د هادریان مخالفت کړی و یا داسې ښکارېده چې د هغه ځایناستي له ګواښ سره مخ کوي، او هغوی د مرګ په اړه سنا نوموړی پړ و ګنه او هېڅکله یې هغه ته بښنه ونکړه. هغه په میسوپوتامیا، آسیریا، ارمنیا او د داکیا په ځینو برخو کې د تراجان د ځمکنیو لاسته راوړنو او د پراختیا سیاست په پرېښودو سره د اشرافو تر منځ ناراضیاتي را پورته کړه. هادریان غوره وګڼله چې د باثباته، دفاعي سرحدونو په پراختیا او د سترواکۍ د پاشو وګړو په یووالي کې پانګونه وکړي. نوموړی د هادرین دیوال د ودانولو له امله شهرت لري چې د برتانیا شمالي پولې یې په نښه کړې.
هادریان په لېوالتیا سره خپل شاهي خیالونه او شخصي ګټې تعقیب کړې. تقریباً د سترواکۍ له هر ولایت یې لیدنه وکړه، چې د شاهي متخصصینو او مدیرانو له خوا بدرګه کېده. نوموړي پوځي چمتووالی او نظم و هڅو او هغه د بېلابېلو ملکي او دیني بنسټونو او ودانیو پروژې یې ملاتړ، ډیزاین، یا یې په شخصي توګه تمویل کړي. پخپله روم کې، نوموړي د خدایانو معبد (پنتیون) بېرته ودان کړ او د وینوس او روما پراخه معبد یې جوړ کړ. په مصر کې، ښایي هغه د اسکندریې سیراپیوم (معبد) بیا جوړ کړی وي. هغه د یونان سخت مینه وال و او هڅه یې کوله چې اتن د سترواکۍ کلتوري پلازمینه کړي، نو هلته یې د ډېرو معبدونو د دوانولو امر وکړ. د یوناني ځوان انټینوس سره د هغه ژورې اړیکې او د هغه ناڅاپي مړینه، د دې لامل شو چې هادریان د خپلې واکمنۍ په وروستیو کې پراخه دیني رامنځ ته کړي. هغه په يهوديه کې د بار کوکبا پاڅون وځپه.
د هادریان د ژوند وروستي کلونه د مزمنې ناروغۍ له امله زیانمن شول. هغه د بارکوکبا پاڅون په یوناني یوالي کې د خپل خیال د ناکامۍ په توګه ولید. نوموړي دوه نور سناتوران د هغه په ​​وړاندې دسیسې په تور اعدام کړل، او دې کار نارضایتي لا پسې زیاته کړه. د ویبیا سبینا سره د هغه واده ناخوښه او بې اولاد و. په ۱۳۸ کال کې نوموړي انتونینوس پیوس د اولاد په توګه غوره کړ او هغه یې د ځای ناستی وټاکه، په دې شرط چې انتونینس مارکوس اوریلیوس او لوسیوس ویروس د خپل وارث په توګه غوره کړي. په هماغه کال هادریان په بایا کې مړ شو، او انتونینوس د سنا د مخالف سربېره هغه ته معبود مقام ورکړ. اېدوارډ ګیبون هغه د رومي سترواکۍ د "پنځه غوره سترواکانو" په نوملړ کې راوست، یعنې هغه یې "ښه دیکتاتور" یاد کړ؛ خو هادریان خپلې سنا هغه منزوي او مستبد وموند. هغه مرموز او متناقص ګڼل شوی، چې هم یې لوی شخصي سخاوت او هم یې د شدید ظلم ځانګړتیا درلوده. همدارنګه ډېر کنجاو، په خپل ځان مغرور او جاه طلبه ګڼل شوی دی.
لومړی ژوند
هادریان د ۷۶ کال د جنوري په ۲۴ نېټه، ښایي په ایټالیکا (چې د اوسنۍ سیویا) کې نړۍ ته سترګې پرانستې، اټیالیکا د هسپانیا د بایټکا په ولایت کې ایټالوي استوګنو رومي ښار و. یو رومي ژوند لیکونکی ادعا کوي چې هغه په روم کې زیږېدلی. د هادریان د آیلیا کورنۍ د هادریا (عصري اتري) څخه راغلی، چې له همدې یې د هادریانوس نوم اخیستل شوی. هادریا د ایټالیا په پیسینوم سیمه کې یو لرغونی ښار و. هادریاني ایلیایان یا هم د ایټالیکا، چې د سکېپیو افریکانوس له لوري یې بنسټ اېښودل شوی و، د اصلي ګډوالو برخه وو او له همدې امله د څو پېړیو لپاره په هسپانیا کې مېشت شوي، یا هم په نامعلوم وخت کې هلته تللي دي.
د هادریان پلار پابلیوس ایلیوس هادریانوس نومېده. د هغه پلار پابلیوس ایلیوس هادریانوس  افېر، د پایتوري رتبې سناتور و، چې په ایټالیا کې زیږېدلی او لوی شوی و. د هادریان مور دومیتیا پاولینا وه، چې د ګاډیس (کاډیز) څخه د هسپانوي - رومي سناتوري کورنۍ له اولادې وه. د هغه د آیلیا ډومیتیا پاولینا په نوم یوازي یوه مشره خور درلوده. د هغه دایه یو جرمنه ​​غلامه وه، چې ښايی جرمن نسب څخه وه، چې نوموړی هغې ته د خپل ژوند په اوږدو کې مدیون و. هغه وروسته د نوموړي له خوا آزاده شوه او په نهایت کې تر نوموړي ډېره ژوندی پاتې شوه، لکه څنګه چې د هغې د خاورې سپارنې په ډبرلیک کې ښودل شوي، چې په تیوولي کې د هادریان په کلا کې موندل شوې ده. د ورور لمسۍ، ګنیوس پیدانیوس فوسکس سالنېتور، چې د بارسینو (بارسلونا) و په ۱۱۸ کال کې د هادریان د مرستیال قنسول توګه همکار وټاکل شو. د سناتور په توګه، د هادریان پلار خپل ډېر وخت په روم کې تېراوه. د ژوند په ورستیو کې، د هادریان ترټولو مهمه کورنۍ اړیکه د هغه د پلار د تره د لومړی زوی تراجان سره وه، چې هغه هم د سناتور دنده درلوده او په ایټالیکا کې زیږېدلی او لوی شوی و. د اوریلیوس ویکتور په وینا هادریان او تراجان دواړه "بیګانګان"، یعنې بهرني وګړي ګڼل کېدل.
ناراين مار
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" ناریان مار د روسیې په شمال لوېديځه فدرالي ولسوالۍ د نينيتس په ځان بسيا ښار کې يو  ښارګی دی.
سرچينې
وېشنيزه:راونډا وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روس وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
پيټروناس ټاور 2
پيټروناس ټاور 2 مالېزيا په ښار  کوالالمپور کې جوړ شوی يوه  دنگه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 88 منزلونه دي او ددې لوړوالی  452 ميټر (1,483 فټ) ده، ددې جوړول په کال  1998 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
زيفنگ ټاور
زيفنگ ټاور چين په ښار  نانجنگ کې جوړ شوی يوه  دنگه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 89 منزلونه دي او ددې لوړوالی  450 ميټر (1,476 فټ) ده، ددې جوړول په کال  2010 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
راجېش اګروال
راجیش اګروال (په 1943 کې زیږیدلی ) یو هندي سیاستوال او د اترپردیش د حکومت د مالیې وزیر دی. اګروال د 2004 څخه تر 2007 پورې د اترپردیش مقننه اسمبلۍ مرستیال و. اګروال د ریاست اسمبلۍ غړی دی چې د بریلي کینټ څخه ټاکل شوی
سیاسي دوره
هغه د مالیې وزير دی.
سرچينې
وېشنيزه:1943 زېږېدنې
پنځم بنجامین هاریسون
پنځم بنجامین هاریسون (زوکړه: د ۱۷۲۶ زکال د اپرېل ۵ مه – مړینه: د ۱۷۹۱ زکال د اپرېل ۲۴ مه) امریکايي بزګر، سوداګر او سیاستوال و چې په استعماري ویرجینا کې یې د خپل هم نومي څخه وروسته د عمومي خدماتو په برخه کې کار وکړ. نوموړی د قاره يي بنسټ د پرېکړه لیک او همدارنګه د متحده ایالاتو د خپلواکۍ د پرېکړه لیک د لاسلیک کوونکو څخه و چې د متحده ایالاتو د بنسټ اېښودونکو  پلرونو څخه ګڼل کېږي. نوموړي له ۱۷۸۱ زکال څخه تر ۱۷۸۴ زکال پورې د ویرجینیا د والي په توګه خدمت وکړ.
هاریسون د نږدې دریو لسیزو لپاره د ویرجینیا په بورګیسیس شورا (مقننه جرګه) کې خدمت وکړ، او په متناوب ډول د سوري او چارلز ښارګوټو استازی و. نوموړی له لومړنیو وطن پرستانو څخه و چې د هغو چارو پر وړاندې یې مخالفت څرګند کړ چې پاچا دریم جورج او د بریتانیا پارلمان پر امریکايي مستعمراتو تحمیل کړې وې او د امریکا د انقلاب لامل وګرځېدې. هاریسون په داسې حال کې چې غلام لرونکی و، خو په ۱۷۷۲ زکال پاچا ته په هغه وړاندیز کې شریک و چې ترې غوښتي یې و د غلامانو سوداګري منع کړي.
هاریسون د قاره یي کانګرس د استازي او همدارنګه د هغو د عمومي کمېټې د مشر په توګه یې د خپلواکۍ د اعلامیې په وروستۍ غونډه کې ونډه واخیسته او د هغو مشري یې وکړه. نوموړی په ۱۷۷۶ زکال کې د یادې اعلامیې یو له لاسلیک کوونکو څخه و. په دغه اعلامیه کې د متحده ایالاتو اساسي فلسفه شامله وه چې په کې راغلي و: «موږ دغه حقایق ذاتي بولو، چې ټول انسانان یو ډول پیدا شوي او د خپل خالق له خوا ورته ځانګړي نه انکار کېدوني حقونه ورکړل شوي چې په دغو حقونو کې د ژوند کولو، آزادۍ او د خوشبختۍ د لټون حقونه شاملېږي».
هاریسون د ویرجینیا د پنځم والي په توګه وټاکل شو. د هغه اداره د دولتي خزانه دارۍ په برخه کې د بې ځایه مبارزې له امله چې د انقلابي جګړې پر مهال تخریب شوې وه، ځانګړې کېږي. له دې وروسته نوموړی د دوه وروستیو دورو لپاره د ویرجینیا پارلمان ته راوګرځېد. هغه له خپل عادي متحد جورج واشنګټن سره په مخالفت په ۱۷۸۸ زکال کې خپله وروستۍ رایه د دغه هېواد له اساسي قانون سره په مخالفت له دې امله وکاروله چې حقوقي منشور په کې شتون نه لري. نوموړی د ویرجینیا د هاریسون کورنۍ غړی و. د هغه له کورنۍ څخه د هغه زوی ویلیام هنري هاریسون او لمسی یې بنجامین هاریسون وروسته د متحده ایالاتو ولسمشران شول.
انقلابي جګړه
د ۱۷۷۵ زکال له ډسمبر میاشتې څخه د ۱۷۷۷ زکال تر مارچ میاشتې پورې کانګرس دوه ځلې د بریتانوي ځواکونو له خوا واګوښل شو او اړ شو څو ځان وباسي – په پیل کې بالتیمور او وروسته د پنسلوانیا، یورک ته ولاړ – هغه شرایط چې په معلومه توګه هاریسون په کې خوښ نه و. په ۱۷۷۷ زکال کې هاریسون د کانګرس د پټو مکاتباتو د نوې جوړې شوې کمېټې غړی شو. د دغې کمېټې اصلي موخه د مستعمراتو د ګټو اړوند په بریتانیا کې له امریکايي عواملو سره د خوندي اړیکې ټینګول و. له دې سره هاریسون د جګړې د پلاوي مشر وټاکل شو چې اصلي موخه یې په شمال کې د پوځي خوځښتونو څارنه او د بندیانو تبادل و.
دغه مهال هاریسون د مارکی دو لافایت د کمیسیون پر سر له واشنګټن سره مخالف شو ځکه هاریسون ټینګار درلود چې د ده کار په کې یوازې افتخاری او له معاش پرته دی. نوموړي همدارنګه د کواکرانو له خوا د هغوی د مذهب مطابق د وسلې د نه ګرځولو د حق په تائید جنجال وکړ. نوموړي د کنفدراسیون د اصولو د جوړېدو پر مهال استدلال وکړ چې ویرجینیا باید د نورو ایالتونو په پرتله د هغو د ځمکې او نفوسو د زیاتوالي له امله ډېر استازي ولري. په کانګرس کې د نوموړي غړیتوب د تل لپاره د ۱۷۷۷ زکال په اکتوبر میاشت کې پای ته ورسېد. بیوګرافي لیکونکي جان ساندرسون څرګندي هغه مهال چې هاریسون له کانګرس تقاعد شو «املاک یې ویجاړ شوي و او شتمني یې زیانمنه شوې وه».
هاریسون ویرجینیا ته راوګرځېد او هلته یې د ویرجینا په قانون جوړونکې شورا کې خپلې هڅې بېرته پیل کړې. د ۱۷۷۶ زکال په مۍ میاشت کې د نوي اساسي قانون پر بنسټ بورګیس جرګه له منځه لاړه او د استازو جرګې یې ځای ونیو. نوموړی په ۱۷۷۷ زکال کې د جرګې د مشر په توګه وروسته له هغه وټاکل شو چې توماس جفرسون ته یې د ۵۱ پر ۲۳ رایو سره ماته ورکړه؛ له دې وروسته نوموړي د څو دورو لپاره د دغې جرګې مشري وکړه. نوموړي په راتلونکو کلونو کې ګڼ شمېر مسایلو له دې ډلې د ویرجینا لویدیځو ځمکنیو ګټو، د قاره یي ځواکونو وضعیت او همدارنګه له مشترک المنافع ایالتونو څخه دفاع ته پام درلود.
د ۱۷۸۱ زکال په جنوري میاشت کې د جیمز سیند په خوله کې د بنډیکټ آرنولډ تر مشرۍ لاندې د بریتانوي ځواکونو ۱۶۰۰ کسیزه ډلګۍ ځای پر ځای شوه او له هاریسون وغوښتل شول چې ژر تر ژره فیلادلفیا ته راستون شوي او له خپل ایالت څخه پوځي ملاتړ وکړي. هغه پوهېده چې برکلي د ارنولډ یو له اصلي موخو څخه دی، له همدې امله هغه له خپل تګ وړاندې خپله کورنۍ ولېږدوله. په فیلادلفیا کې د ویرجینیا لپاره د هغه غوښتنې ومنل شوې او په لږ ځنډ سره یې باروت، نور تجهیزات او زیات سرتېري ترلاسه کړل. ورته مهال آرنولډ د جیمز پر لور مخکې ولاړ او د سیند دواړه غاړې یې ړنګې کړې. ارنولډ په جنوري میاشت کې په برکلي برید وکړ خو د هاریسون کورنۍ ترې بچ پاتې شوه، بیا هم آرنولډ له دې امله چې د دغې کورنۍ هېڅ څه پاتې نه شي د هغوی ټول انځورونه او نور پاتې شوني یې وسوزول. د هاریسون ډېرۍ املاک او همدارنګه یې د سیند لویه برخه ونړوله. د خپلواکۍ د اعلامیې نور لاسلیک کوونکي هم په ورته ډول له وحشتناکو عواقبو سره مخ شول. هاریسون د خپل کور په جوړولو لاس پورې کړ او له خپلو مکاتباتو سره واشنګټن ته ستون شو او هلته یې د نورو سویلي ایالتونو لپاره د وسلو، ځواکونو، تجهیزاتو او البسې د ترلاسه کولو په موخه هڅو ته دوام ورکړ.
د ویرجینیا والي
دغه نوي ملت په انقلابي جګړه کې خپله بریا د ۱۷۸۱ زکال په اکتوبر میاشت کې د ویرجینیا په یورک ټاون کې تضمین کړه – دا د هاریسون لپاره یوه لنډه وقفه وه او یوه میاشت وروسته یې د ویرجینیا د پنځم والي په توګه په خدمت پیل وکړ. نوموړی د ویرجینیا له څلورو والیانو څخه یو و چې دغه کال یې دغه ځایګی ونیو. پیسې لومړنۍ ستونزه وه چې هغه ورسره مخ و ځکه جګړې د ویرجینیا خزانه تشه کړې وه او دولت هم د کورنیو او بهرنیو پوروړو سره لاس او ګریوان و. له همدې امله په نږدې مهال کې له سیمې بهر د هېڅ ډول پوځي ګام وړتیا شتون نه درلود. همدا و چې هاریسون په کلکه په کنټاکي او ایلینوس کې د مبارزو سور پوستو پر وړاندې له تهاجمي اقداماتو سره مخالفت کاوه. نوموړي د دې پر ځای له چروکي، چیکاساو او کریک سورپوستانو سره د نرمښت سیاست غوره کړ او لامل وګرځېد چې د هغه د دورې تر پایه ارامښت شتون ولري. دغه وضعیت له جنرال جورج راجرز کلارک سره د هغه د نظریاتو د تبادل زمینه برابره کړه او په لویدیځ کې د تهاجمي عملیاتو غوښتونکی شو.
په داسې حال کې چې د هاریسون دوره پای ته نږدې وه، واشنګټن په ریچمونډ کې له هاریسون سره د لېدنې بلنه ومنله او څرګنده یې کړه چې «زه دې زیاتې خوشالۍ احساس کوم چې ستاسو درناوی او ملګرتیا د مارکي دو لافایت په خوا کې له ځان سره لرم». جنرال د ۱۷۸۴ زکال په نومبر میاشت کې له هغه سره ولیدل، په داسې حال کې چې لافایت وه نشو کولای له هغه سره ملتیا وکړي. د والي په توګه د هاریسون خدمات د مالي ستونزو د هواري په برخه کې د بې وسۍ سربېره چې د هغه اداره یې زیانمنه کړې وه، د ستاینې وړ وګرځېدل.