cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عشره مبشره
په احادیثو کې ذکر شوی دي
له دې صحابه کرامو پرته نورو ډېرو صحابه کرامو ته د جنت زېری ورکړل شوی دی لکه خدیجه بنت خویل رضی الله عنها، عبدالله بن سلام ، عکاشه بن محسن رضی الله عنهما او داسې نور.
په یوه حدیث کې د دوی د نومونو د ذکر له امله دوی ته عشره مبشره ویل کیږي.
د یو صحابي په اړه رسول الله صلی الله علیه وسلم درې ځله د جنت زېری ورکړ، د هغه واقعه په لاندې ډول ده.
عَنْ اَنَسٍ بْنِ مَالِکٍ ‌رضی ‌اللہ ‌عنہ ‌، قَالَ: کُنَّا جُلُوْسًا مَعَ رَسُوْلِ اللّٰہِ ‌صلی ‌اللہ ‌علیہ ‌وآلہ ‌وسلم فَقَالَ: ((یَطْلُعُ عَلَیْکُمُ الْآنَ رَجُلٌ مِنْ اَھْلِ الْجَنَّۃِ۔)) فَطَلَعَ رَجُلٌ مِنَ الْاَنْصَارِ تَنْطِفُ لِحْیَتُہُ مِنْ وُضُوْئِہِ، قَدْ تَعَلَّقَ نعَلَیْہِ فِیْیَدِہِ الشِّمَالِ، فَلَمَّا کَانَ الْغَدُ قَالَ النَّبِیُّ ‌صلی ‌اللہ ‌علیہ ‌وآلہ ‌وسلم مِثْلَ ذٰلِکَ، فَطَلَعَ ذٰلِکَ الرَّجُلُ عَلٰی مِثْلِ الْمَرَّۃِ الْاُوْلٰی، فَلَمَّا کَانَ الْیَوْمُ الثَّالِثُ قَالَ النَّبِیُّ ‌صلی ‌اللہ ‌علیہ ‌وآلہ ‌وسلم مِثْلَ مَقَالَتِہِ اَیْضًا، فَطَلَعَ ذٰلِکَ الرَّجُلُ عَلٰی مِثْلِ حَالِہِ الْاُوْلٰی، فَلَمَّا قَامَ النَّبِیُّ ‌صلی ‌اللہ ‌علیہ ‌وآلہ ‌وسلم تَبِعَہُ عَبْدُ اللّٰہِ بْنُ عَمْرِوبْنِ الْعَاصِ فَقَالَ: اِنِّیْ لَاحَیْتُ اَبِیْ فَاَقْسَمْتُ اَنْ لَا اَدْخُلَ عَلَیْہِ ثَلَاثًا، فَاِنْ رَاَیْتَ اَنْ تُؤْوِیَنِیْ اِلَیْکَ حَتّٰی تَمْضِیَ فَعَلْتَ؟ قَالَ: نَعَمْ، قَالَ اَنَسٌ: وکَانَ عَبْدُ اللّٰہِ یُحَدِّثُ اَنَّہُ بَاتَ مَعَہُ تِلْکَ اللَّیَالِیَ الثَّلَاثَ، فَلَمْ یَرَہُیَقُوْمُ مِنَ اللَّیْلِ شَیْئًا غَیْرَ اَنَّہُ اِذَا تَعَارَّ وَتَقَلَّبَ عَلَی فِرَاشِہِ ذَکَرَ اللّٰہَ عَزَّوَجَلَّ، وَکَبَّرَ حَتّٰییَقُوْمَ لِصَلَاۃِ الْفَجْرِ، قَالَ عَبْدُ اللّٰہِ: غَیْرَ اَنِّیْ لَمْ اَسْمَعْہُ یَقُوْلُ اِلَّا خَیْرًا، فَلَمَّا مَضَتِ الثَّلَاثُ لَیَالٍ، وَکِدْتُ اَنْ اَحْتَقِرَ عَمَلَہُ، قُلْتُ: یَا عَبْدَاللّٰہِ! اِنِّیْ لَمْ یَکُنْ بَیْنِیْ وَبَیْنَ اَبِیْ غَضَبٌ وَلَا ھَجْرٌ ثَمَّ،وَلٰکِنْ سَمِعْتُ رَسُوْلَ اللّٰہِ ‌صلی ‌اللہ ‌علیہ ‌وآلہ ‌وسلم یَقُوْلُ لَکَ ثَلَاثَ مِرَارٍ: ((یَطْلُعُ عَلَیْکُمُ الْآنَ رَجُلٌ مِنْ اَھْلِ الْجَنَّۃِ۔)) فَطَلَعْتَ اَنْتَ الثَّلَاثَ مِرَارٍ، فَاَرَدْتُ اَنْ آوِیَ اِلَیْکَ لِاَنْظُرَ مَاعَمَلُکَ فَاَقْتَدِیَ بِہٖ،فَلَمْاَرَکَتَعْمَلُکَثِیْرَ عَمَلٍ، فَمَا الَّذِیْ بَلَغَ بِکَ، مَاقَالَ رَسُوْلُ اللّٰہِ ‌صلی ‌اللہ ‌علیہ ‌وآلہ ‌وسلم ؟ فَقَالَ: مَاھُوَ اِلَّا مَارَاَیْتَ، قَالَ: فَلَمَّا وَلَّیْتُ دَعَانِیْ، فَقَالَ: مَاھُوَ اِلَّا مَارَاَیْتَ غَیْرَ اَنِّیْ لَا اَجِدُ فِیْ نَفْسِیْ لِاَحَدٍ مِنَ الْمُسْلِمِیْنَ غِشًّا وَلَا اَحْسُدُ عَلٰی خَیْرٍ اَعْطَاہُ اللّٰہُ اِیَّاہُ، فَقَالَ عَبْدُ اللّٰہِ: ھٰذِہِ الَّتِیْ بَلَغَتْ بِکَ وَھِیَ الَّتِیْ لَانُطِیْقُ
له انس رضي الله عنه نه روايت دی چې وايي: موږ د رسول الله صلی الله عليه وسلم څنګ ته ناست وو. نو یو انصاری سړی راغی، د اودس کولو په وجه یې له ږیرې څخه اوبه څاڅي او په چپ لاس کې یې بوټان ځوړند وو، په دې شرط راغی، کله چې دریمه ورځ شوه نو بیا یې ورته وویل. هغه څه چې تاسو ته به د جنت څخه یو سړی راشي. او همدغه سړی په خپل پخواني حالت سره راستون شو، کله چې رسول الله صلی الله علیه وسلم پاڅېد، سیدنا عبدالله بن عمرو بن عاص رضي الله عنه د دغه سړي تعقیب وکړ او ویې ویل. هغه ورته وویل: زما له ابو جان سره شخړه شوې ده او قسم مې خوړلی چې درې ورځې به ورسره نه ځم. ويې ويل: هو، راځه. بیا سیدنا عبدالله بن عمرو رضي الله عنهما روایت کوي چې له دغه سړي سره یې درې شپې تېرې کړې، تکبیرات به یې ویل، حتی د سهار لمانځه ته به یې پاڅېد، له دې نه علاوه په هغه کې دا ځانګړنه هم وه یوازې ښې خبرې کوه، کله چې درې شپې تېرې شوې او زه د هغه له کړنو څخه بېزاره شوم، نو ما ورته وویل: ای د الله بنده! زما او ابو جان تر منځ د غصې خبرې نه وې او نه د اړیکو خرابیده، له تا سره د پاتې کیدو علت دا دی چې ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه درې ځله اوریدلي دي: جنت همدا اوس تاته راغلی دی او ته درې ځله راغلې، نو ما پریکړه وکړه چې ستا په کور کې پاتې شم چې ستا عملونه وګورم او بیا زه هم ستا د عمل پیروی وکړم، خو ما ولیدل چې ته ډېر څه نه کوې، په تا کې هغه څه صفت دی چې پر اساس یې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل؟ الله (صلى الله عليه و اله و صحبه و سلم) دا حديث روايت كړى (او د مثال په توګه يې استعمال كړى)؟ ويې ويل: زما عمل هغه دى چې تا ليدلى دى، بيا چې له وتلو سره مخ شوم نو بيا يې غږ وکړ او ويې ويل: زما عمل هغه دى چې تا ليدلى دى، خو يقين دى چې زما له نفس سره هيڅ درغلي نشته د الله جل جلاله په هغه نیکی باندی حسد نه کوم چی مسلمان ته یی ورکړی دی او دا یو داسی عمل دی چی د ترسره کولو توان یی نه لرو
سرچينې
وېشنيزه:اسلام وېشنيزه:مسلمانان ويکيپېډياگران وېشنيزه:صحابه کرام وېشنيزه:مسلمانانان وېشنيزه:مسلمانان
لوتين بيل
لوتين بيل، لومړی بارونیټ، FRS (۱۸ فروري ۱۸۱۶ – ۲۰ دیسمبر ۱۹۰۴) د انګلستان په شمال کې د ډورهام ولسوالۍ له واشنګټن څخه یو ویکتوریایي، د وسپنې متخصص او د ليبرال ګوند سياستوال و. هغه په خپل وخت کې د «Isambard Kingdom Brunel» په څېر شهرت لرونکی ښودل شوی دی.
بیل یو پياوړی او ماهر متشبث او همدارنګه یو نوښتګر فلزپوه هم و. هغه د وسپنې او «الکلي» کیمیاوي موادو په جوړولو کې له خپلو ورونو سره په بېلا بېلو شراکتونو او د وسپنې د مزو په جوړولو کې د «رابرټ سټيرلينګ نيوال» په ګډون له نورو مخکښانو سره شريک و. هغه د واشنګټن په کارځايونو کې د المونیم په لویه پیمانه تولید کې مخکښه ونډه درلوده، د تازه موندل شوي عنصر «تاليوم» په څېر د نورو کيمياوي موادو په توليد کې يې تجربې تر سره کړي. هغه د لویو شرکتونو مدیر و، لکه د شمال لوېدیځ اورګاډي شرکت او د څلورم پل شرکت چې وروسته د نړۍ د پولونو تر ټولو لویه پروژه وګرځېده.
نوموړی د مهارتونو يو بډای سرپرست و، چا چې مهندس فليپ ويب، طراح وليام موريس او نقاش ايډورډ برن جونز د يارکشيار په ودانيو «رونټن ګرينج» او «ماونټ ګريس پروري» کې په کار ګومارلي وو.
د ژوند لومړي کلونه
بیل د توماس بیل زوی وه، پلار يې د «Losh, Wilson and Bell» په نوم د وسپنې او الکلي د شرکت يو له بنسټګرو څخه و،  مور نوم يې «کاترين لاتوين» وه. نوموړی په «Newcastle-upon-Tyne» کې زېږېدلی و او زده کړه يې د د ډاکټر بروسيز په کاډمۍ چې په پرسي سرک يې موقعيت درلود کړې وه، وروسته يې د پاريس د ایډنبرګ پوهنتون او د ساربوني پوهنتون کې د فیزیکي ساینس زده کړه وکړه. هغه په ۱۸۳۶ز کال کې نیوکاسل ته د راستنیدو څخه دمخه په «مارسیلیس» کې د الکلی په تولیدولو کې تجربه تر لاسه کړه، څو د خپل پلار د اوسپنې او کیمیاوي کارځای کې کار وکړي.
صنعت
د بیل صنعتي ژوند پیچلی و: په ورته وخت کې په دریو شراکتونو کې ګډون د وفادارۍ ټکر رامنځ ته کړی و چې د کال په اوږدو کې د هر یو لپاره د وفادرۍ د توپیر لامل ګرځېده. د يو متشبث کېدو تر اغېزې لاندې، نوموړي په ۱۸۴۵ز کال کې د خپل پلار له مړينې وروسته د وسپنې د کار ځای کارونو مسئولیت په غاړه واخيست.
په ۱۸۵۰ز کال کې د دورهم په واشنګټن ولسوالۍ، بیل د سرپو اکسیکلورایډ جوړولو لپاره د یوې نوې پروسې په موندلو سره پرمختګ وکړ. د هغه د واشینګټن د کیمیاوي شرکت شریکان او شریک بنسټ ایښودونکي د هغه اوښی رابرټ بينسون باومين د هغه خسر ها لي پيټنسن و، پر دې شرکت د هغه د کور نوم اېښودل شوی و. پیټینسن يو مخترع و، له سرپو څخه يې د سپينو زرو د جلا کولو مسئوليت په غاړه درلود چې د هغه نوم ورکړل شوی و. د ۱۸۵۰ز کال د تړون تر مخې، چارلیس وین، د لندنډوري دریم مارکویس، پیټینسن او بیل خپل ځانونه «د کیمیاوي موادو په تجارت کې تولیدونکي او شریکان» اعلان کړل.
بیل پریکړه وکړه چې شونې ده په «Losh, Wilson and Bell» کې شراکت د هغه د دوامداره ښکیلتیا سره سمون و نه لري. د ۱۸۴۹ز کال د سیپتمبر په میاشت کې هغه لاش او ویلسن ته لیک ولیکه او خبر یی ورکړل چې له  پیټینسن سره د هغه شراکت به د هغه له خوا د دې دفتر د خوشې کولو يوه اړتيا و، کوم شراکت چې اوس زه ستاسې په شرکت کې لرم.
په ۱۸۵۰ز کال کې له «رابرټ سټيرلينګ نيوال» سره د شراکت په کولو، بيل په نړۍ کې لومړۍ کارخونه جوړه کړه، داسې ماشينونه يې درلودل چې د وسپنې د پړو او اوبتلونو د مزو د جوړولو وړتيا يې درلوده. دوه کاله وروسته د هغه ورونه توماس بیل او جان بیل د هغه سره یو ځای شول، څو د ډيس سمندر په شمالي غاړه، د ميډلسبراګ په پورټ کلارینس کې د وسپنې ستر کارځای جوړ کړي. تر۱۸۵۳ز کال پورې په دې ځای کې د وسپنې ويلې کولو درې بونۍ وې چې د هر یو ظرفیت لږ تر لږه د ۶۰۰۰ مکعب فوټ څخه زیات و، دا هغه مهال په برتانيه کې د وسپنې ویلې کولو تر ټولو سترې بونۍ وې.
دې کارځايونو په ټوله برتانوي سترواکۍ کې، د شمال ختیځ اورګاډي شرکت په ګډون د اورګاډي پټلۍ لپاره د پولونو او فولادو پټليو لپاره وسپنه تولید کړه چې بیل یې د ۱۸۶۴ز کال څخه وروسته رئیس و او د ۱۸۹۵ز څخه د هغه تر مړینې پورې يې مرستیال و. د بیل د وروڼو شرکت په نارمنبي او کلیولینډ کې د وسپنې خپل کانونه او په ویرډیل کې د چونې ډبرو کانونه چلول چې شاوخوا ۶۰۰۰ سړي یې په کانونو او تولید کې په کار ګمارلي وو. په ۱۸۷۸ز کال کې دې شرکت په کال کې ۲۰۰۰۰۰ ټنه وسپنه تولید کوله. بیل یو مسلکي فلزپوه او صنعتي کیمیاپوه و چې د بخارۍ له نل څخه وتونکي ګاز څخه د تودوخې بیا جوړولو او د ډېرو پرمختيايي پروسو کې د ښه والي د ازموينو په څېر پروسو کې په پرله پسې دول مخکښ و.
په ۱۸۵۹ز کال کې بیل په برتانيه کې د المونیم د تولیدولو لومړی شرکت پرانيست، المونیم یو فلز دی چې له اکساید څخه د فلزاتو د کیمیاوي کمولو له امله سروزرو په اندازه ارزښت لري. په کومه ورځ چې دا په واشینګټن کې پرانيستل شو، بیل په خپل موټر کې نیوکاسل ته سفر وکړ چې د المونیم خولۍ یې پر سر وه او خلکو ته یې سلامي وهلې وه. دې کارخونې همدا راز  نوې ډیوییل سوډیم پروسې کارولې. هغه په ټيکنالوجسټ خپرونه کې تشريح کړه چې د المونيمو تصفيه کولو څومره مهم دي. اوس، داسې کیږي چې د باندنيو مادو شتون، په یوې دومره کوچنۍ اندازه کې چې تقریبا بيخي کوچنۍ وي، له رنګ او همدارنګه د المونیم د پلنېدو له وړتيا سره په دومره ډیره پیمانه مداخله کوي چې هر جسم دا مادې لري، نو هغې ته مرګونې ځانګړتيا ورکوي. دا ټول څه نه دي، ځکه چې د هغه مرکب جسم څرنګوالی چې تر اوسه يې د دې فلز تر ټولو مهم استعمال کړی - المونيم-برونز - د يادو شويو ناپاکيو [سليکا، وسپنه يا فاسفورس] د درلودلو له امله د المونیم د استعمال په پايله کې تر دې بريده په بشپړ ډول بدل شوی چې له هغې سره ټولې هغه ځانګړتياوې شتون پای مومي چې له دې څخه ارزښتمن جوړوي.
-- ايساک لوتين بيل په ۱۸۶۳ز کال کې، کله چې د بریتانیې اتحادیې د مني په موسم کې په نیوکاسل کې غونډه وکړه، نو بیل په نږدې وخت کې د کشف شوي عنصر تالیوم څو پاونډه نندارې ته وړاندې کړل. دا فلز له اورينو ډبرو حخه د سلفري اسيډو د جوړولو په کار ځای کې د بخاريو د نلونو له زېرمو (په عمده ډول د سرپ سلفیټ) څخه ترلاسه شوی و چې د واشنګټن د کارځايونو د محصولاتو څخه یو و. ټول امتياز څیړونکي هینري بریویټ ته ورکړل شو، څوک چې په واشنګټن کې د لابراتوارونو مشر و، چاته چې د تهيليم د دود له امله په سا اخستلو کې «د سستۍ او سردرد» تجربه شوې وه.
د کلیولینډ د وسپنې ډبره د فولادو جوړولو لپاره کم معياره ګڼل کیده، ځکه چې دا د ۱.۸ څخه تر۲.۰٪ پورې د فاسفورس نسبتا لوړه سلنه لري چې په پايله کې یې وسپنه کمزورې کوي. بیل تر ۵۰۰۰۰ پاونډه پورې د لویې کچې تجربې لارښوونه وکړه چې د فولادو د بنسټیزې پروسې پایله یې درلوده، د فولادو پټلۍ یې تولید کړې چې له ۰.۰۷٪ څخه ډیر فاسفورس نه لري. د ۱۹۰۴ز کال په ټایمز نشريه کې د هغه د مړينې په مراسمو کې، د هغه پرمختګ د يوې نښې په توګه چې خپله بيل تر لاسه کړې وه، «د لرګيو پر سرکونو د لرګي د اورګاډي پټلۍ استعمال ته په کتنې سره، د کوم په مټ چې د ډبرو سکاره د تيز سمندر ته راوړل شول»، بيل رايادېدای شي.
په ۱۸۶۷ او ۱۸۶۸ز کلونو  کې، بیل د وسپنې د تولید او د بهرنیو سیالانو، په ځانګړې توګه فرانسه، بلجیم او المان په اړه کاغذونه ليکنېوکړې. د انګلستان لوی ځواک د ډبرو سکرو بې ساري برخو کې پروت دی چې زموږ په معدني شتمنیو کې خورا مهمه ځانګړتیا لري. هغه وویل چې که څه هم په انګلستان کې د ډبرو سکرو قیمت او کیفیت ښه و، د کار لګښت ممکن له د ۲۰-۲۵٪ ټیټ وي، په ځانګړي ډول په المان کې. په ۱۸۸۲ز کال کې، بیل په بریالیتوب سره په پورټ کلیرنس کې د مالګې لپاره ځمکه برمه کړه، د ۱۲۰۰ فوټو په ژوره کې یې د مالګې د ګټې اخیستنې بستر وموند. هغه د سوډا جوړولو لپاره مالګه کاروله، خو دغه څاه په ۱۸۸۸ز کال کې د مالګې پ اتحادیې وپلورل شوه.
نارتھ ايسټ ايشيا ټريډ ټاور
نارتھ ايسټ ايشيا ټريډ ټاور جنوبي کوريا په ښار  انچيون کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 68 منزلونه دي او ددې لوړوالی  305 ميټر (1,001 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2010 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
نړيوال همغږی وخت + 03:30
نړيوال همغږی وخت+03:30 د همغږي نړیوال وخت څخه درې ساعته او دېرش دقیقې مخکې دی. دا وخت د ایران معیاري وخت دی.
بهرنۍ اړیکې
وېشنيزه:وخت واحد وېشنيزه:وخت زون کينډۍ وېشنيزه:وخت زون وېشنيزه:وختتېری وېشنيزه:وخت
ببيتا
ببیتا په انګليسي ژبه کې Babita یوه هندي فلمي لوبغاړې ده.
حوالې
وېشنيزه:1948 زېږېدنې وېشنيزه:1947 زېږېدنې وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې
ايران معياري وخت
د ایران معیاري وخت (Iran Standard Time) یاایران وخت (Iran Time) يو وخت زون دی چې په ایران کې کارول کیږي. ایران نړيوال همغږی وخت+03:30 کاروي، کوم چې د 52.5 درجې نصف النهار دی. وېشنيزه:ايراني پاچايان وېشنيزه:ايران وېشنيزه:وخت وېشنيزه:وختتېری وېشنيزه:وخت زون وېشنيزه:وخت زون کينډۍ وېشنيزه:وخت واحد
ملي ټرمېنالوژي
د دغې مقالې په منځپانګه کې د ملي ترمینالوژۍ د پېژندنې په اړه له کره سرچېنو څخه د اخیستل شویو تعریفونو، په جغرافیوي اډانه کې د ملي ترمینالوژۍ په محدودیتونو، په ملي ترمینالوژۍ کې د ملي ژبې په ارزښت، د ملي ترمینالوژۍ د نه شتون په ستونزو، د ملي ترمینالوژۍ د رامنځته کېدو په څرنګوالي او دا چې د افغانستان په ملي ترمینالوژۍ کې د ملي ژبې تر څنګ د نورو کومو ژبو نومونې او اصطلاحات شتون لري، هر اړخیز ګړار او بحث شوی دی.
پيلیزه
دا چې زموږ په ګران هېواد افغانستان کې د ملي ترمینالوژۍ په اړه ډېری وخت د وګړو د ټیټې کچې پوهاوي له امله د ملي نومونو او اصطلاحاتو په اړه خپل منځي اختلافونه په شخړو اوړي او بهرنۍ کړۍ له دغو اختلافونو څخه په ګټې اخیستنې سره خپلې نومونې د کلتوري یرغل په بڼه پر موږ مني او هڅه کوي چې زموږ د ملي ترمینالوژۍ نومونې څنډې ته کړي. څرنګه چې په اړونده سکالو کې د افغان ولس د پوهاوي کچه ټیټه ده، دوی هم په ناخبرۍ کې د نورو هېوادونو د ملي ترمینالوژیو تر اغېزې لاندې راځي او د خپلې ملي ترمینالوژۍ پښې وهي، نو ما هم اړینه وګڼله چې د افغان ولس د ناسم پوهاوي د حل په موخه د ملي ترمینالوژۍ د پېژندنې، ځانګړنو، ارزښت، نویزونو او ساتنې په اړه دغه پوهنیزه مقاله له بېلابېلو سرچېنو او اخځلیکونو څخه چمتو کړم، هیله ده چې لوستونکي به د دغې مقالې په لوستلو سره د ملي ترمینالوژۍ په اړه بشپړ مالومات ترلاسه کړي.
موخه:
د افغانستان وګړو ته د ملي ترمینالوژۍ د پېژندنې، ارزښت، ساتنې او بډاینې په اړه پوهاوی ورکول.
میتود:
د مقالې په لیکنه کې د شننې او ارزونې له میتود څخه کار اخیستل شوی دی.
د ملي ترمینالوژۍ تعریف او سپړنه:
ترمینالوژي(Terminology) له انګرېزي ژبې څخه اخیستل شوې کلیمه ده، چې په پښتو ژبه کې یې نومونې او په عربي ژبه کې یې اصطلاحات بولي. په لنډه توګه یې داسې تعریفولای شو: ټول هغه ویونه او کلیمې چې د یو هېواد د بشپړې جغرافیې د ټولو ژبو په منځ کې یو ډول کارول کېږي او یا یې د شته دولتونو له لوري په ټول هېواد کې په یو ډول کارول اړین ګڼل شوي وي، ملي نومونې (ملي ترمینالوژي) بلل کېږي او یا په بله بڼه ملي ترمینالوژي د ملت په کچه د کړکېښ په اوږدو کې د واکمنو دولتونو له خوا منل شوې نومونې، نښې، کوډونه، سمبولونه او نور پوهنیز او اداري اصطلاحات او مقولې دي چې هره یوه یې په خپل ځای کې ځانګړې مانا او موخه څرګندوي. ملي ترمینالوژي د یو هېواد له نوم څخه نیولې؛ تر ټولو لویو او کوچنیو رسمي او نارسمي چارو پورې د نوم ټاکنې په بڼه رامنځته کېږي او د یو ملت یا هېواد د ملي ځانګړنو او پېژند بڼه غوره کوي. د یادونې وړ ده چې د هر هېواد د ملي ترمینالوژۍ بنسټ د هماغه هېواد ملي ژبه جوړوي او ملي ژبه د یو ملت د توکمیز ډېروالي او لوړې سلنې له مخې ټاکل کېږي.
ملي ترمینالوژي په جغرافیوي اډانه کې
ملي ترمینالوژي د هر هېواد د پولو په اډانه کې محدودې نومونې دي، چې په هماغه جغرافیه کې له ځانګړې مانا او ارزښت څخه برخمنې وي. هېڅ هېواد نه غواړي چې د بل هېواد نومونې او اصطلاحات د دوی له پولو څخه ورتېر شي او ملي ترمینالوژۍ ته یې زیان ورسوي، بلکې دغه ډول کړنې کلتوري یرغل بلل کېږي، دولتونه یې د مخنېوي لپاره بېلابېلې هڅې ترسره کوي او دا چاره خپله ملي دنده او مسوولیت بولي. دا خبره بېخي ناسمه ده چې وایي «ویونه پولې نه پېژني»، هر هېواد د خپلې ملي ژبې پر بنسټ ملي نومونې، ویونه او اصطلاحات د ملي ترمینالوژۍ په توګه ټاکي او د امکان تر بریده هڅه کوي چې د نورو هېوادونو د ژبو ویونه د دوی له سیاسي او کلتوري پولو څخه ورتېر نه شي، په ځانګړې توګه هغه ویونه چې د نورو هېوادونه له لوري د ټاکلو سیاسي او کلتوري موخو په پار په یرغلیزه توګه رېښه پیدا کوي؛ خو دلته د اړتیا سکالو هم له پامه نه غورځول کېږي، که چېرته ځینې نومونې او اصطلاحات زموږ په ژبه کې شتون ونه لري او یا هغوی ته ورته او مترادف ویونه ونه لرو؛ نو بیا اړتیا لیدل کېږي چې د نورو هېوادونو اصطلاحات را واخلو، د بېلګې په ډول: راډیو، تلویزیون، ټیلیفون او داسې نور؛ خو موږ نه شو کولای له انګرېزي ژبې څخه د سوپریم کورټ(Supreme court) اصطلاح په خپله ملي ترمینالوژۍ کې ومنو، ځکه دا منطقي نه ده چې د خپلې ملي ژبې د منل شوې نومونې(سترې محکمې) پر وړاندې یې وکاروو او بله اړینه خبره دا ده، که چېرته د یو هېواد د ملي ترمینالوژۍ نومونې د نورو هېوادونو له پولو څخه تېرېدلای او کلتوري یرغل نه بلل کېدلای، نو ولې په ایران کې پوهنتون ته (دانشګاه) او په تاجکستان کې (دانشسرا) وایي؟ په داسې حال کې چې دوی په ژبو کې سره نږدې دي. خو دلته خبره د ملي ترمینالوژۍ ده چې دولتونه یې د خپلو پولو په اډانه کې له هر ډول کلتوري یرغل او لاسوهنې څخه د ساتلو مسوولیت لري. که اټکل وکړو یو څوک په انګلیستان کې پوهنتون ته د یونیورسیټي پر ځای دانشګاه ووایي، آیا انګرېزان به یې ورسره ومني او یا په ایران کې څوک د دانشګاه پر ځای د پوهنتون اصطلاح وکاروي، آيا ایرانیانو ته به د منلو وړ وي؟ که ځواب مو نه وي، افغانستان هم یو بشپړ خپلواک هېواد دی او ځان ته خپل قوانین او کلتور لري، نو له خپلو قوانینو او کلتور سره سم باید د افغانستان دولت خپلې ملي، پوهنیزې او اداري نومونې وساتي او اجازه ورنه کړي چې د سیمې هېوادونه په پرله پسې کلتوري یرغلونو سره زموږ ملي ترمینالوژي د ملي اصطلاحاتو له اړخه د نیستۍ په موړګه ودروي.
په ملي ترمینالوژۍ کې د ملي ژبې ارزښت:
ملي ژبه د هر هېواد د ملي پېژند نښه ده، د بېلګې په توګه: تاجکي د تاجکستان، ازبکي د ازبکستان او ترکي د ترکیې ملي ژبې دي او هغوی یې د خپل ملي پېژند په توګه پېژني، په داسې حال کې چې په پورته یادو شویو هېوادونو کې ګڼې نورې ژبې هم شتون لري؛ خو دلته اصلي خبره د ډېرکیو د ژبې ده، چې لږکیو د ملي ژبې او د هېواد د پېژند په توګه منلې ده او زیاتره ملي اصطلاحات هم د ډېرکیو په ژبه ټاکل شوي دي چې د اړوندو هېوادونو په ټولو ژبو کې په یو ډول ویل کېږي او هېڅوک یې مخالفت نه شي کولای. نو له پورته نړیوالو اصولو سره سم د افغانستان ټول اوسېدونکي هم باید د ډېرکیو ژبه (پښتو) د ملي ژبې او پېژند په توګه ومني او په دولتي کچه یې د ساتنې او بډاینې لپاره هڅې وکړي.
د ملي ترمینالوژۍ د نه شتون ستونزې:
که چېرته په یو هېواد کې د ملي ترمینالوژۍ په اډانه کې ځانګړې نومونې او اصطلاحات رامنځته نه شي او د هغه هېواد د بېلابېلو ژبو ویونکي له خپلې ژبې سره سم ملي، پوهنیزو او اداري ځایونو ته بېلابېل نومونه واخلي، نو په دولتي چارو کې به د لویې ګډوډۍ سبب شي او هېڅوک به هم د یو ځای، کس، رتبې او څانګې په پیدا کولو او پېژندلو کې په آسانۍ سره بریالی نه شي. د بېلګې په ډول: په افغانستان کې موږ د ملي ترمینالوژۍ له مخې د لویې څارنوالۍ، پوهنتون، پوهنځي، پېژنتون، زېږنتون او یا د ښاروالۍ منل شوې نومونې لرو، دا هېڅ امکان نه لري چې په یو هېواد کې دې لویې څارنوالۍ ته په پشه یي، نورستاني، ازبکي، ترکمني، پامیري، بلوڅي، دري او نورو ژبو کې لسګونه نومونې وکاروو. دا ډول کار د انساني کړکېښ په لړ کې د نړۍ په هېڅ هېواد کې نه پخوا شوی او نه هم اوس شتون لري. که چېرته موږ د یوې ملي نومونې پر ځای له ګڼو نومونو څخه کار واخلو، دا چاره په هېواد کې د وروڼو توکمونو تر منځ د بېلتون او پاشلتیا سبب کېږي، ځکه هر څوک به هڅه کوي چې د ملي نومونې پر ځای د دوی د ځایې ژبې اصطلاح ومنل شي او نورې ژبې څنډې ته کړي.
ملي ترمینالوژي د چا لپاره رامنځته کېږي؟
ملي ترمینالوژي د نړیوالو او سیمې د هېوادونو د غوره پوهاوي په پار نه رامنځته کېږي، بلکې هر هېواد ته د خپلو هېوادوالو پوهاوی، ژبه او کلتور اړین دی، موږ نه شو کولای چې د نړیوالو د ژبو، لهجو او تړنګونو په پار خپله ملي ترمینالوژي کړکېچنه او د پردیو د کلتوري ګټو قرباني کړو.
د افغانستان په ملي ترمینالوژۍ کې د کومو ژبو نومونې او اصطلاحات شتون لري؟
یوه خبره باید له پامه ونه غورځول شي چې د افغانستان ټول وګړي د (افغان) نومونې تر چتر لاندې د یو ملت په توګه ژوند کوي، د دې لپاره چې د نړۍ له نورو ملتونو سره مو توپیر وشي، د ملي، اداري، پوهنیزو او نورو اړینو برخو لپاره په هېوادنۍ کچه ملي نومونو او اصطلاحاتو ته اړتیا لرو، له نېکه مرغه په افغانستان کې ملي نومونې له ډېر پخوا څخه رامنځته شوې دي او ټول افغانان د هېواد په هر ګوټ کې پرې پوهېږي. د یادونې وړ ده چې ځینې شریرې کړۍ داسې ناسمې آوازې خپروي چې د افغانستان ملي ترمینالوژي یوازې په پښتو ژبه ده، په داسې حال کې چې دا خبره ناسمه ده او د دوی موخه د وروڼو توکمونو تر منځ د نفاق اور بلول دي. دا سمه ده چې د افغانستان ملي ژبه پښتو ده، خو په ملي ترمینالوژۍ کې سل سلنه ټولې نومونې په پښتو ژبه نه دي، بلکې د افغانستان په ملي ترمینالوژۍ کې د دري، فرانسوي، عربي، ترکي، یوناني، انګلیسي او داسې نورو ژبو نومونې او اصطلاحات هم شامل دي؛ د بېلګې په ډول: کاغوش(د سرتېرو د خوب کوټه)، قراول(د پوځي چوڼۍ دروازه) او قول اردو له ترکي ژبې څخه اخیستل شوي اصطلاحات دي، موټر، ماشین، کمپيوټر، موبایل، تلویزیون او راډیو له انګلیسي ژبې څخه اخیستل شوي اصطلاحات دي، محکمه، قضا‌ء، وزارت، ریاست او ولایت له عربي ژبې څخه اخیستل شوي اصطلاحات دي، لېسه او کانکور له فرانسوي ژبې څخه اخیستل شوي اصطلاحات دي، د ورځو نومونه، دفتر، بست، استاد، حاضري، قرارګاه او داسې نور ګڼ ویونه له دري ژبې څخه اخیستل شوي اصطلاحات دي او همدارنګه اکاډمي او پولیس له یوناني ژبې څخه اخیستل شوي اصطلاحات دي؛ نو که د دولتي او نادولتي ځایونو، پوځي رتبو، بولنو او پوهنیزو رتبو نومونه په ملي ژبه (پښتو) ټاکل شوي وي، باید د افغانستان ټولو وګړو ته د منلو وړ وي او په ټولو چارو کې یې په پام کې ونیسي. د یادونې وړ ده؛ چې له پردیو ژبو څخه د اصطلاحاتو خوښول او پورول د هر چا دنده نه ده او د اړتیا پر وخت دا کار باید د مسوولو چارواکو په لارښوونه د هېواد د علومو اکاډمۍ د ژبپوهانو په مرسته په بشپړ احتیاط سره ترسره شي. تجربو ثابته کړې ده؛ کله چې یوه پردۍ اصطلاح ملي ترمینالوژۍ ته دننه شي، ځینې نور ویونه هم له ځان سره راوړي، ځکه له هر مصدر څخه نورې کلیمې زېږېږي، چې په ژبنيز چاپېریال کې خورا ستونزې پیدا کوي او یا د ستونزو د حل لامل کېږي، د بېلګې په ډول: د افغانستان په ملي ترمینالوژۍ کې عربي ژبه ډېرې ژورې ریښې لري، په ځانګړې توګه د افغانستان حقوقي او قانوني اصطلاحات کابو ټولټال په عربي ژبه دي، دلته یې یوه اصطلاح د بېلګې په توګه را اخلو؛ لکه محکمه چې مصدر یې حکم دی او د حکم له مصدر څخه محکمه، حاکم، محکوم، محکوم علیه، محکومیت، حاکمیت، محکوم له، محاکم او ګڼې نورې کلیمې زېږېږي، چې د غوښتنې پر وخت اړتیاوې پرې پوره کېدلای شي، خو که د ایران په غوښتنه په افغانستان کې د محکمې پر ځای دادګاه وکارول شي، دلته پوښتنه را ولاړېږي چې د دادګاه له اصطلاح څخه د اړتیا پر وخت څومره کلیمې زېږېدلای شي؟ څرګنده خبره ده چې په پورته شمېر کلیمې نه شي ترې زېږېدلای او کاروونکی یې اړ دی چې نورو کلیمو ته د اړتیا پر وخت بېرته د حکم مصدر ته ور وګرځي، نو بېرته ګرځېدل یې داسې مانا لري چې یو څوک د یوې نومونې او اصطلاح له اصل څخه انکار کوي، خو فرعي اړخونه یې ورته د منلو وړ وي، چې دا کار یې په روښانه توګه له منطق سره په ټکر کې دی.
پایله:
ملي ترمینالوژي د هېواد ستر ملي ارزښت او پېژند دی، چې د هېواد په ټولو توکمونو پورې اړه لري. دولت او چارواکي یې باید په ساتنه او بډاینه کې هڅې وکړي او له هر ډول کلتوري یرغلونو څخه یې وژغوري. د ملي ترمینالوژۍ بډاینه او نویزونه د هېواد د علومو اکاډمۍ او د اطلاعاتو او کلتور وزارت دنده ده، هېڅوک پکې د کمونې او زیاتونې حق نه لري، هر څوک چې پکې د ګوتو وهلو هڅه کوي، باید د ملي خیانت په تور محاکمه شي، تر څو د هېواد ملي وقار لوړ وساتل شي او د کلتوري یرغلګرو شومې موخې ناکامې شي.
اخځلیکونه:
۱. هوډمن، محمد اجمل. ۲۰۱۴ هـ ل. ملي، اداري او پوهنیزو اصطلاحاتو کې لاس وهنه ملي خیانت دی. مقاله: بېنوا وېبپاڼه.
۳. مرادزی، سرلوڅ. ۲۰۱۲ هـ ل. هر هېواد خپله ملي ترمینالوژي لري. مقاله: بېنوا وېبپاڼه.
۴. احمدزی، عبدالله ابن مبارک. ۲۰۱۵ هـ ل. پښتو ژبه کې د پور ویونو کارونه. مقاله: نن وېبپاڼه.
۵. د پښتو او انګلیسي ویکیپېډیا.
۶. د کامبریج انګلیسي قاموس.
لیکوال: عبدالکبیر(حساس)
معياري وخت
معیاري وخت وخت زون کې په بېلابېلو جغرافیایي موقعیتونو کې د ساعتونو د همغږي کولو (Synchronizing) پایله ده. وېشنيزه:وخت وېشنيزه:وختتېری وېشنيزه:وخت زون وېشنيزه:وخت زون کينډۍ وېشنيزه:وخت واحد
راکشسونه بمقابله بهرنیان
راکشسونه بمقابله بهرنیان Monsters vs. Aliens د ۲۰۰۹ امریکایی ۳ ډی کمپیوټر انیمیشن مونسټر کامیډي فلم دی چې د ډریم ورکس انیمیشن لخوا تولید شوی او د پارامونټ پیکچرز لخوا توزیع شوی.
دا د ډریم ورکس انیمیشن لومړنی فیچر فلم و چې د بشپړیدو وروسته په ۳-ډی کې د بدلیدو پرځای په مستقیم ډول په سټیریوسکوپیک ۳-ډی فارمیټ کې تولید شوی و ، کوم چې د فلم بودیجه کې ۱۵ ملیون ډالر اضافه کړل.
فلم په عمومي ډول د منتقدینو لخوا مثبت بیاکتنې ترلاسه کړې او په ټوله نړۍ کې یې د ۱۷۵ ملیون ډالرو په بودیجه کې ۳۸۱ ملیون ډالر ګټلي. که څه هم په کافي اندازه بریالي نه و چې د سیکویل تعقیب شي ، فلم یو فرنچائز پیل کړ چې پکې د ټلویزیوني لړۍ څخه جوړه وه چې په ۲۰۱۳ کې په نیکلوډین کې پریمیر شوی.
قیصه
کله چې د بهرنۍ فضا څخه یوه الکا د کالیفورنیا ځوانه میرمن سوسن مرفي سره ټکر کوي او هغه په ​​یو لوی شیطان بدلوي، هغه یو پټ حکومتي ودانۍ ته وړل کیږي چیرې چې هغه د راکټګ یوې ډلې سره لیدل کیږي چې د کلونو په اوږدو کې راټول شوي. د وروستي حل په توګه، د جنرال ډبلیو. آر. مونجر تر لارښوونې لاندې، د ولسمشر هیتاوی په یوه نا امیده امر سره، د مونسټرانو موللي عمله د بهرنیانو سره د مبارزې او نړۍ له نږدې ویجاړۍ څخه د ژغورلو لپاره په عمل کې بلل کیږي.
تورکيې وخت
د تورکیې وخت نړيوال همغږی وخت + 03:00 د ټول کال په اوږدو کې دی، دې ته د تورکیې وخت (Turkey Time / TRT. ) هم ویل کیږي. دا يو وخت زون دی چې د عرب معیاري وخت ، د لرې ختیځ اروپا وخت او د مسکو وخت سره برابر دی. د تورکیې وخت د ۲۰۱۶ کال د سپتمبر په ۸ نېټه د تورکیې د حکومت له خوا تصویب شو. دا د شمالي قبرس ترکي جمهوریت کې هم کارول کېده، مګر د اکتوبر 2017 راهیسې د ختیځ اروپا وخت هلته کارول کیږي.
سرچينې
وېشنيزه:وخت وېشنيزه:وختتېری وېشنيزه:وخت زون وېشنيزه:وخت زون کينډۍ وېشنيزه:وخت واحد وېشنيزه:تورکيه وېشنيزه:شمالي قبرس ترکي جمهوريت
د دویمې الیزابت تاج ايښودنه
د دویمې الیزابت تاج ايښودنه د ۱۹۵۳ ز کال د جون په دویمه د لندن په ویست مینستر Westminsterکې تر سره شوه. هغه د خپل پلار شپږم جورج تر مړينې ( د ۱۹۵۲ ز کال د فبرورۍ په ۶) وروسته د ۲۵ کلونو په عمر دهغې د شخصي او اجرایي شورا ګانو له لورې د ملکې په توګه تر اعلانېدو وروسته د پا چایي تخت ته  ورسېده. د تاج ايښودنې مراسم یو کال وروسته د هغه رسم له مخې چې باید د یوه پاچا له مړينې وروسته  یوه  موده تیره شي چې دا ډول جشن جوړ شي تر سره شول. دې ځنډ د مراسمو د پلان کميټې ته بشپړ وخت ورکړ چې دې تاج ايښودنې ته بشپړ چمتو والی ونیسی. په مراسمو کې هغې په داسې حال کې چې سلطنتي نښانونه ورپورې و،  اوږده کالي یې اغوستي و او سپيڅلي غوړ پرې شیندل کیدل قسم یاد کړاو د انګلستان، کانادا، استرالیا، نوي زیلاند، جنوبې افریقا، پاکستان، سیلون ( اوسنۍ سریلانکا) ملکه شوه.
دا مراسم د همګټو په هېوادونو کې تر سرشول او یو یادګاري میډال هم صادر شو. دا په برتانیا کې د تاج ایښودنې یواځیني مراسم و چې په بشپړه توګه د تلویزیونو له خوا ترپوښښ لاندې راغلل ځکه په۱۹۳۷ز کال کې د هغې د موراو پلارد تاج ایښودنې په مراسمو کې کلیسا ته د  تلویزیوني کمرو د وړلو اجازه نه وه. د دویمی الیزابت د تاج ایښودنې مراسم په شلمه پېړۍ کې  د تاج ایښودنې څلورم او وروستي مراسم و. په دې مراسمو په اټکلي ډول ۱.۵۷ میلیونه پونده چې په ۲۰۱۹ کې  ۴۳.۴۲۷.۴۰۰ پونډو ته رسیږي لګښت راغی.
چمتووالي
د يوې ورځې مراسمو تر سره کیدلولپاره چمتوالي  ۱۴ میاشتې وخت ونیو. د تاج ايښودنې د مراسمو د کمیسیون لومړی غونډه د ۱۹۵۲ زکال د اپرېل په میاشت کې  دملکې د مېړه فلیپ د ادینبرګ د دک ( په انګلستان کې د اعیانو موروثي لقب دی)  په مشرۍ تر سره شوه.نورې کمېتې هم لکه د تاج ايښودنې ګډه کمېټه او د تاج ایښودنې اجرایي کمېټه هم جوړې شوې. دا دواړه کمېټې د نورفولک د دک  Duke of Norfolk تر مشرۍ لاندې وې چې د ایرل مارشال  Earl Marshal په توګه د ټولو مراسمو مسؤلیت ور له غاړې و. فزیکي چمتووالی او د تګ لوري دیکور( ښکلي کول) د  دیوید ایکسلس  David Eccles د کارد وزیر مسؤلیت و. دیوید ایکسلس  David Eccles خپل او د Earl Marshal رول داسې تشریح کاوه:  ایرل مارېشال پرودیسر او زه د صحنې مدیر یم.....
کميټو د همګټو هېوادونو څخه کمېشنران هم ښکيل کول ترڅو د تاج ايښودنې ملي طبیعت منعکس کړي خود نورو همګټو هېوادونو چارواکو دې تاج ايښودنې کې د برخه اخیستلو بلنې رد کړې ځکه نوموړو هېوادونو دا مراسم یوډول مذهبي عرف وباله چې په برتانیا کې یې ساری نه درلود. د ساري په توګه د کانادا لومړي وزیر لویس سنت لورانت Louis St. Laurent  په دې وخت کې وویل “زما په اند دا تاج ايښودنه د برتانیا د ملکې په توګه په تخت دهغې رسمې کېناستل دی، مونږ خوښ یو چې د برتانیا د تاج ايښودنې په مراسمو کې ګډون وکړو او شاهد واوسو خو موږ په دې ځانګړي کار کې مستقیم ګډونوال نه یو ". د تاج ايښودنې کمیسیون د جون په میاشت کې اعلان وکړچې تاج ايښودنه به د ۱۹۵۳ ز کال د جون په ۲ ترسره شي.
د ملکې له خوا نورمان هارتنیل Norman Hartnell توظیف شو چې د هغې د تاج ايښودنې د اوږده کمیس په ګډون د شاهی کورنۍ لپاره کالي دیزاین کړي. هغه د ملکې د اوږده کمیس لپاره  پنځه دیزاینونه وړاندیز کړل  چې وروستی یې د هغه د خپل تحقیق پایله وه چې د دې دیزاین په اړوند یې  له ملکې سره څو ځله ولیدل دا یوځانګړي ورښمین  ګل لرونکی لباس وه چې په هغه وخت کې د همګټو هېوادونوګل لرونکي نښانونه په کې ګلدوزي شوي و لکه: د انګلند تدور ګلاب (  Tudor rose) ( دا په انګلند  کې د څو اشرافي کهولونو داتحاد نښه ده)، د سکاتلند تیستل thistle (یوډول وحشي بوټی دی چې تیرې څوکې لزي او ګلان یې سپین اوبنفش رنګ لري) د ولش Welsh لیک leek ( ګندنې ته ورته سابه دی)َ، د شمالي آیرلند شمراک  shamrock ( د یوه شاخ یا ساقې برخې ته ویل کیږې چې ګلان اوپا‎ڼې لري اود دآیرلند نښان کې لیدل کیږي)، د آسترلیا واتل ,   wattle (څپره)، د کانادا د مپل ( یو ډول ونه ده چې کانادا کې ډیره لیدل کیږي)َ پاڼه، د نوي زیلاند نقره یی ډنډر بوتۍ ( یوډول بوټی دی چې ګلان نه لري او پاڼې یې لکه د وزرونو غوندې وي)، دشمالي افریقا پروتیا protea ( یوډول ګلان دي چې په شمالي افریقا کې ډیر موندل کیږي)، د هند اوسیلون لپاره دوه د لوټس ګلان ( لوټس هم د ګلانو یوډول دی)، اود پاکستان غنم، مالوچ او کتان.
الیزابت له خپلو افتخاري خدمتکارانو سره د دې مناسبت لپاره تمرینونه تر سره کړل. یوه تخته د بخملي قطار په ځای کارېدله او د چوکیو یو جوړښت د لېږد لپاره چمتو وه. هغې د ورځنیو کارونو تر سره کولو، د چای څښلو په وخت کې او ورځپانې د لوستلو په وخت کې دسترواکې دولتي تاج په سر کاوه ترڅو د هغه له وزن او احساس کولو سره عادت پیدا کړي. هغې  د تاج ايښودنې د مراسمو لپاره دوه ځله د ۱۹۵۳ زکال د  مې د میاشتې په ۲۲ او ۲۹  په  هغه تمرین کې برخه واخیسته  چې د ویست مینستر په کلیسا Westminster Abbey کې ترسره شول که څه هم ځينې سرچينی وایي چې هغې یو یا څو ځلې په دې اړوند تمرین کې برخه واخیسته. دچېس اف نور فولک ( یولقب وه چې میرمن لاونیا فیتزلان ته چې د اشرافو له ډلې یوه ښځه وه ورکړل شوی و)  به معمولا د الیزابت د تمرین په مهال ولاړه وه.
د ملکې نیا ملکې ماري چې د ۱۹۵۳ ز کال د مارچ په ۲۴ مړه شوې وه خپل وصیت کې ویلي و چې د هغې مړینه باید د الیزابت د تاج ايښودنې پلان باندې اغیزه و نه کړي نو له همدې امله له مهالوېش سره سم هرڅه  په مخ لاړل. په اټکلي ډول په دې مراسمو  ۱.۵۷ میلیون پونده چې په ۲۰۱۹ کې کابو ۴۱.۷۱۰.۰۰۰ پوندو سره معادل کیږي لګښت راغی چې دا پېسې د پرېټ تګ لورې کې د ۹۶۰۰۰ خلکو لپاره د نندارې کولو ځای برابرول، تشنابونو، دسړکونو په ښکلي کولو، جامو، د موټرو په کرایه کولو، د دولتې چوکیو په ترمیم او د ملکې الیزابت شاهانه لباس په تغیر ولګېدې.
پېښه
د دوهمې الیزابت د تاج ايښودنې مراسم له دې مخکې  دنورو پاچایانواو ملکو ته په ورته والې سره د ویست مینستر Westminsterپه کلیسا کې تر سره شول او روحانیونو او اشرافو پکې ګډون کړی و خود دې مراسمو ځينې برخې د نورو تاج ایښودنې له مراسمو سره توپیر درلود.
تلویزیون
په میلیونونو خلکو په ژوندۍ بڼه د بي بي سي د  تلویزیون له لارې د تاج ايښودنې د دې مراسمو  ننداره وکړه، ډیرو خلکو د همدې پېښې د ليدلو لپاره تلویزیونونه واخیستل یا یې کرایه کړل. د تاج ايښودنې دا مراسم لومړني مراسم و چې په بشپړه توګه د تلویزیون له خوا تر پوښښ لاندې راغلل، دهغې دمور اوپلار د تاج ايښودنې په مراسمو کې چې په ۱۹۳۷ ز کې تر سره شول د بي بي سي کمرې  د ویست مینستر Westminsterکلیسا ته پرې نښودل شوې بلکې هغوی له کلیسا بهرپه همدې مناسبت پرېټ تر پوښښ لاندې راووست. د همدې موضوع په  اړوند په کابینه کې له لومړي وزیر وینستون چرچیل Prime Minister Winston Churchill سره بحثونه راولاړ شول، الیزابت دهغه توصیه رد کړه او ټینګار یې وکړ چې مراسم تر کمرو د مخه تر سره شول او هغو کمرو چې فلمونه واخیستل هغه د 3D  د تکنالوژۍ امتحانی کمرې وې.
د الیزابت تاج ایښودنه لومړنې ستره پېښه وه چې په نړيواله کچه د تلویزیون له خوا خپره شوه. د دې لپاره چې دا اطمینان تر لاسه شی چې د کانادا خلک کولای شی چې په همدې ورځ دا مراسم وویني، نو د کنبراس Canberras په نامه د شاهي هوایي قواوو یوې جټ الوتکې د بي بي سي له خوا د مراسمو اخیستل شوي فیلمی ریکاردونه د اتلنتیک د له سمندر څخه تیرول تر څو د کانادایي خپروونکي کارپورېشن له خوا خپاره شی دا د انګلستان او د کانادا ترمنځ لومړی نه تم کیدونکې الوتنه وه چې تر سره شوه. د کانادا د ګوس بې لابرادار Goose   Bay, Labradorپه ښار ګوټي کې د دې فیلمونو لومړۍ ټولګه د کانادا د شاهي قواوو یوې CF-100 ‍جنګي الوتکې ته وسپارل شوه چې مونتریل Montreal ته یې ولېږدوي. د کنبراس Canberras جټ الوتکې په ترتیب سره درې پروازونه تر سره کړل او د مراسمو د جریان فیلمونه یې په درې پروازونو کې مونتریول Montreal ته ورسول. په راتلونکې ورځ کې د مراسمو یوفلم  د کانادا د وانکور Vancouver لویدیځ  ته ورسول شو چې هلته د کانادایي خپرونکې کارپورېشن له خوا خپور شي. دا فلم  د کانادا د شاهي سپرو پولیسو له خوا د سولې د طاق تر دوه لاري Peace Arch Border Crossing (د امریکا او کانادا په پوله پروت دوه لاری)  پورې بدرګه شو او له هغه وروسته د واشنګتن د ایالتي ګزمې له خوا ترBellingham ښار ( په واشنګتن پورې تړلی یوبل ښار) پورې بدرګه شو او هلته  لیدونکو د ا فلم یوه ورځ وروسته ولید. دې ځای کې د پرانستې مراسم د  KVOS-TV تلویزیوني چنل له خوا چې زیګنالونه یې په کانادا کې د برتانوي کولمیبا تر لوور ماین لند Lower Mainland رسېدل خپاره کړي وه.
د سوداګرۍ اخلاق
د سوداګرۍ اخلاق (همدارنګه د شراکت د اخلاقو په توګه پېژندل کېږي) د کارېدونکو یا حرفوي اخلاقو هغه ډول دی چې په سوداګریز چاپېریال کې اخلاقي اصول او همدارنګه رامنځته کېدونکې انګېزوي او اخلاقي ستونزې ارزوي. دغه موضوع د سوداګریزو چارو په ټولو اړخونو کې د پلي کېدو وړ ده چې د افرادو او سازمانونو چلن ته اړوندېږي. دغه اخلاق له افرادو، سازماني اطلاعیو او یا هم قانوني نظام څخه سرچینه اخلي. دغه معیارونه، ارزښتونه، اخلاقي او غیر اخلاقي کړنلارې هغه اصول برابروي چې له مخې یو کسب او کار مخکې ځي.
د ۱۹۸۰ مې او ۱۹۹۰ مې لسیزو پر مهال په لویو شرکتونو او همدارنګه په پوهنتونونو کې له سوداګریزو اخلاقو سره لیوالتیا په پام وړ کچه زیاته شوه. د بېلګې په توګه نن ورځ ډیری لوی شرکتونه غیر اقتصادي ارزښتونو ته خپل تعهد د اخلاقي کوډونو او د ټولنیزو مسئولیتونو د منشورونو په څېر عناوینو له مخې وده ورکوي.
آدم سمیت په ۱۷۷۶ زکال کې وویل، «د یوه مسلک اړوند کسان ډېر په ندرت له یو بل سره ملاقات کوي، کېدای شي چې د خوښي او یا هم انحراف په موخه وي، خو د دوی ترمنځ خبرې اترې د وګړو پر وړاندې د توطئې یا هم د بیو د لوړولو لپاره په یو ډول تدبیر پای ته رسېږي». دولتونه له قوانینو او مقراراتو څخه د سوداګریز چلن په برخه کې کار اخلي څو هغه ګټمن لوري ته هدایت کړي. اخلاق په ضمني توګه هغه برخې او رفتاري جزئیات چې د دولت د کنټرول له ساحې بهر دي تنظیم کوي. د هغو نوو لویو شرکتونو رامنځته کېدلو چې محدودې اړیکې لري او له هغه ټولنو سره د احساس لرلو له مخې چې په کې فعالیت کوي د رسمي اخلاقي رژیمونو پراختیا ته یې چټکتیا وربخښلې.
د اخلاقي وضعیت خوندیتوب د سوداګرۍ د مدیر او تنظیم کوونکي پر غاړه دی. د سوداګریزو اخلاقو په ژورنال (Journal of Business Ethics) کې د ۱۹۹۰ زکال د یوې مقالې پر بنسټ «د اخلاقي چلن مدیریت یو له هغو پیچلو او ټول شموله ستونزو څخه دی چی نن ورځ ټول سوداګریز بنسټونه ورسره مخ دي».
لنډه کتنه
سوداګریز اخلاق د سوداګرۍ د فلسفې بیانونکي دي چې یو له موخو څخه یې د یوه شرکت د اساسي موخو ټاکل دي. سوداګریزې موخې د یوه شرکت د موجودیت دلیل وړاندې کوي. د سوداګریزو موخو اړوند معاصر لیدلوری د یو شمېر مفکرینو لکه د ریچارډ آر. السورث، پیټر ډراکر او نیکوس مورکوګیانیس له خوا تازه شوی: سنتي لیدلوري په دې باور و چې د یو سوداګریز بنسټ موخه د ونډه والو لپاره د ګټې ترلاسه کول دي. په دې توګه تر ټولو زیاتې کچې ته د ونډه والو د ګټې رسولو موخه «د کارکوونکو ترمنځ د انرژۍ په رامنځته کولو کې له ناکامۍ سره مل ده». په عملي توګه له ونډه والو پرته ډېری کسان د یوه شرکت له اقتصادي فعالیت څخه ګټه اخلي له دې ډلې کارکوونکي د قراردادي ژمنو او د هغو له پراخه اغېزو، مصرف کوونکي د خپل پېر په ټاکنه کې د څرګندو او ناڅرګندو ارزښتونو او ټولنه د مالیاتي او یا هم په ټولنیزو چارو کې د شرکت له ونډې ګټه اخلي. بل پلو که چېرې د یوه شرکت موخه یوازې د ونډه والو د ګټې زیاتول وي، د نورو چارو لپاره د ګټې قرباني کول د امانتدارۍ د مسئولیت تر پښو لاندې کول دي. سوداګریز بنسټونه حقوقي شخصیتونه لري، خو دا په دې معنی نه ده چې هغوی په قانوني ډول له ټولو حقونو او ژمنو څخه د حقیقي اشخاصو په توګه برخمن دي.
اخلاق هغه قواعد یا معیارونه دي چې زموږ په ورځنیو پرېکړو حاکم دي. ډیر کسان «اخلاق» د «سم» او «ناسم» په ساده معنی په پام کې نیسي. یو شمېر نور بیا وايي چې اخلاق داخلي کوډونه دي چې د یو کس په چلن واکمن دي او د کورنۍ، ایمان، سنتونو، ټولنې، قوانینو او شخصي آدابو له مخې یې د هر سړي دننه ریښه غځولې. حرفوي شرکتونه او سازمانونه، په ځانګړې توګه جواز ورکوونکي پلاوي په عموم توګه لیکلي اخلاقي کوډونه لري چې له اړوندو ټولو کسانو څخه یې تمه کېږي او د هغو په حرفوي چلن واکمن دي. دې ټکي ته پام اړین دی چې «قانون» او «اخلاق» مترادف نه دي او همدارنګه په یوه ټاکلي موقعیت کې «قانوني» او «اخلاقي» چلن لزوما یو ډول نه وي. هغه اساسنامې او مقرارت چې د قانون جوړونکو ادارو او د هغو د اداري پلاو له خوا تصویب کېږي «قانون» جوړوي. یو مهال په متحده ایالاتو کې غلام لرل قانوني چاره وه، خو په ډاډمنه توګه څوک نشي ویلای چې غلام ساتنه یوه «اخلاقي» چاره ده.
ارتي
آرتي، آرتهي ( په هندي : आरती ) د هندوانو په عباداتو کې یو مذهبي رسم دی، پوجا، په کوم کې چې د کافور د څراغ په رڼا کې په غوړو کې ډوب شوی دیوې یا دیوتا ته وړاندې کیږي. د څراغونو د روښانولو په مراسمو کې د خدای په ستاینه کې سندرې ویل هم د آرتي پهمانا کې شامل دي.
ريښه
آرتي د سنسېکرېت له کلمې (اراتیک) آرتیکا څخه اخیستل شوی چې مانا یې هغه څه دی چې تیاره لرې کوي (راتري). .  ارارتکيم، د سنسکرت بله کلمه (ارارتکيم) هم د دې اصل ګڼل کېږي. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2016)">نسخه اړینه  ده ] د مراټي ژبې د حوالې له مخې <font face="Jameel Noori Kasheeda, Jameel Noori Nastaleeq, Amiri, Georgia, sans-serif">مهانیرانجن (سنسکرت: महानिरांजना) آرټي ته هم اشاره کوي. ویل کیږي چې د آرتي مفهوم د ویدیک اور وژنې له رواجونو څخه سرچینه اخیستې دهپه پلیټ کې شیان د نړۍ عناصر، اور، اوبه، هوا، دوړې او فضا منعکس کوي آرتي ساده یا خورا پراخه کیدی شي مګر دا تل د اور یا رڼا ویاړ لري. په سویلي هند کې دا دود دی چې د پوجاپاټ په پای کې هره ورځ له یو څخه تر پنځو وختونو پورې آرتي ترسره شي او په شمالي هند کې د بھجن په جریان کې. آرتي تقریبا په ټولو هندو رسمونو کې ترسره کیږي. په تالي کې څراغونه روښانه کیږي او دا د دیوتا د بت مخې ته په یوه دایره کې تیریږي او د هغې سره د موقع سره سم اشلوکا، بھجن یا یو لوښي ویل کیږي. د هندوانو د عقيدې له مخې د دې کار په کولو سره د څراغ په څراغ کې د هغه معبود يا معبود ځواک راځي، بيا دغه تالي په پوجا کې د شاملو خلکو په مخ کې ترسره کېږي او هر څوک د څراغ د څراغ په شاوخوا کې لاسونه ګرځوي. د خدای د برکت په لټه کې..
د آرتي پلیټ معمولا له فلزي څخه جوړیږي، د فلزي انتخاب د عبادت کونکو په جیب پورې اړه لري. اوسپنه، فولاد، سپین زر، مسو یا برونزو یا سرو زرو. مګر دا اړینه ده چې پلیټ د اوړو، خټو یا یو څه فلز څخه جوړ شوی څراغ وي چې د تیلو، غوړو او یو یا ډیرو (تل یو عجیب شمیر) پنبې څخه ډک وي. په تالي کې ګلان، وريجې او خوشبويي هم ايښودل کيږي. ځینو معبدونو کې پادریان یا پنډتان د بت پر ځای د لوی غوړ څراغ سره بت ته آرتی کوي.
د اجتماعي آرتي په مندر کې ترسره کیږي؛ په هرصورت، پیروان دا په خپلو کورونو کې هم ترسره کوي.
ارزښت
آرتي کولی شي ډیری احساسات څرګند کړي لکه مینه، مهربانۍ، مننه، عبادت یا هیلې. د مثال په توګه، کله چې آرتي مشرانو یا معبودانو ته ترسره کیږي، دا د درناوي معنی لري او نیت یې د دعا او برکت دی، که کور یا سواری ترسره شي، دا د هیلې او امید مانا لري.
آرتي سندرې
په هندویزم کې د آرتي سندرې د "آرتي" په نوم پیژندل کیږي. هره فرقه خپل عام آرتي سندرې لري.
د ټولو خدایانو لپاره مشهور عام آرتي اوم، جې، جګدیش هیر دی. سوکاکریت، اوټینشن د رب ګنیشا په عبادت کې مشهور دی
د سویلي هند په معبدونو کې آرتي
آرتي په تامل کې دیپارادنای، په کناډا کې دیپارادانا، په تیلو کې هارتي او په ملیالم کې دیپارادانا نومیږي.
د ګودي ویشنو آرتي
په دې آرتي کې د څراغ رڼا وړاندې کول ټوله عبادت دی. د آرتي په پیل کې، شنک وهل کیږي، د آرتي پلیټ څرخیږي او په پای کې پلیټ د ټولو عبادت کونکو په وړاندې اخیستل کیږي او ګلونه او برکتونه (پرشاد) ویشل کیږي.
په درګا پوجا کې د آرتي نڅا
د بنګال د دورګا پوجا جشن په جریان کې، نڅا د ډرمونو په وهلو ترسره کیږي، چې د "ډونچي" یا آرتي په نوم یادیږي.
په سکه مذهب کې آرتي
د امرتسري سکهان د هندوانو په څیر د آرتي ترسره کولو مخالف دي، مګر په یو څو سکه ګوردوارو کې، د آرتي بڼه هندو ده. په دوی کې تخت حضرت صاحب او تخت پټنا صاحب شامل دي. یو څو نهنګان هم په ورته ډول آرتي کوي.
تړوني
وېشنيزه:هندي مذهب وېشنيزه:هندوييزم وېشنيزه:هندو وېشنيزه:بدمت وېشنيزه:بوداييزم وېشنيزه:افغانستان کې مېشت هندوان وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
بايوک ټاور 2
بايوک ټاور 2 تهای لېنډ په ښار  بنکاک کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 85 منزلونه دي او ددې لوړوالی  304 ميټر (997 فټ) دی، ددې جوړول په کال  1997 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
د قفقاز جګړه
د قفقاز جګړه یا د قفقاز لښکر کشي (په انګلیسي: Caucasus campaign) د روسیې سترواکۍ او عثماني سترواکۍ ترمنځ د وسلوالو نښتو ټولګه وه چې، وروسته ارمنستان، اذربایجان، ګرجستان، د شمالي قفقاز غرنی جمهوریت، د المان سترواکۍ، د مرکزي کسپین دیکتاورۍ او د برتانیې سترواکۍ هم د لومړۍ نړیوالې جګړې په اوږدو کې د منځني ختیځ جبهې د برخې په توګه په کې ګډون وکړ. د قفقاز جګړه له سویلي قفقاز څخه د ارمنستان تر لوړو سیمو پورې وغځېد او تر ترابزون، بیتلیس، موش او وان پورې ورسېده. د ځمکنیو جګړو سره په تور سمندر کې سمندریزې نښتې هم ملې وې.
د ۱۹۱۷ز کال په فبروري کې، د روسیې له انقلاب وروسته په سیمه کې د روسیې پرمختګ ودرېد. د روسیې قفقاز پوځ ډېر ژر تجزیه شو او د نوي ارمنستاني حکومت چې، له داوطلبو ارمني ځواکونو او غیر منظمو واحدونو سره، چې مخکې د روسي پوځونو برخه وه، څخه تشکیل شوی و، تعویض شو. د ۱۹۱۸ز کال په اوږدو کې سیمه لاهم د مرکزي کسپین دیکتاتورۍ، د غرني ارمنستان جمهوریت او د دانسترفورس په مستعار نامه د متحدینو یو مداخله کوونکی ځواک، چې د بین النهرین او غرب له جبهو څخه رامنځته شوی و، د استقرار شاهد و.
هېدونېزم
هېدونېزم (لذت پالنه یا د خوښۍ لټون) د نظریاتو هغه کورنۍ ته اطلاق کېږي چې خوښي یا خوند اخیستنه په ټولو کې مشترکه ده او په هغو کې اساسي رول لري. اروايي یا انګېزشي لذت پالنه ادعا کوي چې د انسان چلن د لذت د زیاتوالي د تمایل او د دردونو په کمښت سره ټاکل کېږي. بل پلو اخلاقي یا معیاري لذت پالنه د دې اړوند نه ده چې موږ په واقعیت کې څه ډول عمل کوو بلکې دې ته اړوند ده چې څه ډول باید عمل وکړو: موږ باید د لذت په لټه کې اوسو او له درد څخه ځان لرې وساتو. ارزښتي لذت پالنه چې کله کله هم د اخلاقي لذت پالنې د برخې په توګه په پام کې نیول کېږي، دغه نظریه ده چې لذت یوازې ذاتي ارزښت لري. د هوساینې یا هغه څه اړوند چې د یو چا لپاره ښه وي، او څرګندوي چې لذت او رنځ د هوساینې یوازنۍ مولفې دي. په فلسفه کې د لذت پالنې دغه تعاریف چې معمولا ورته د درناوي وړ فکري مکتبونو په سترګه کتل کېږي، باید په ورځنیو خبرو اترو کې د هغو د ګټنې له ډول سره یې توپیر وشي چې عامیانه «لذت اخیستنه» بلل کېږي. ځکه چې له دغه اړخه منفي مفهوم لري چې د منفعت غوښتنې په لټون کې د لنډ مهالې ارضا پر بنسټ په حسي لذتونو کې د افراط له مخې برابرېږي او پایلو یې ته پام نه کېږي.
انټي بیوټیک
انټي بیوټیک د میکروب ضد مادو یوه بڼه ده چې د باکټریا په وړاندې فعال دي. دا د باکټریایي انتاناتو سره د مبارزې لپاره ترټولو مهم باکټریاضد عامل دی او انټي بیوټیکي درمل د دې ډول انتاناتو د درملنې او مخنيوي لپاره په پراخه کچه کارول کېږي. دا مواد کېدای شي په بشپړ توګه باکټریا له منځه یوسي او یا یې د ودې مخنیوی وکړي. ځینې انټي بیوټیکونه د پروټوزوا ضد فعالیت درلودونکي هم دي. انټي بیوټیکونه د عام ذکام یا انفلونزا په شان ویروسونو په وړاندې اغیزناک ندي؛ هغه درمل چې د ویروسونو مخه نیسي د انټي بیوټیکو پرځای د انټي وایرل (ویروس ضد) درملو په نوم یادېږي.
کله کله د انټي بیوټیک اصطلاح – د دې کلمې په اصلي معنا «د ژوند مخالف» په توګه، چې د ἀντι anti «مخالف» او βίος bios «ژوند» یوناني ریښو څخه اخیستل شوې – په پراخه کچه د هر هغې مادې لپاره کارول کېږي چې د میکروبونو په وړاندې ترې کار اخیستل کېږي، خو په معموله طبي کارونه کې، انټي بیوټیکونه (لکه پنسیلین) هغه مواد دي چې په طبیعي ډول تولیدېږي (د یوه مایکروارګانیزم لخوا د بل مقابلې لپاره)، په داسې حال کې چې غیر انټي بیوټیکي انټي باکټریال مواد (لکه سلفونامایډان او انټي سپټیک مواد) په بشپړ ډول مصنوعي دي. په هرحال، دواړه ډلې د مایکروارګانیزمونو د وژلو یا د ودې مخنیوي یوشان موخه لري او دواړه په انټي میکروبي کیموتراپي کې د «انټي باکټریال» په نوم شامل شوي دي. «د باکټریا ضد» موادو کې انټي سپټیک درمل، د باکټریا ضد صابونونه او کیمیاوي جراثیمو ضد مواد شامل دي، په داسې حال کې چې انټي بیوټیکونه د باکټریا ضد موادو یوه مهمه برخه ده چې په ځانګړې توګه په طبابت کې او کله کله د څارویو خوړو لپاره کارول کېږي.
انټي بیوټیکونه له ډېر پخوا راهیسې کارول شوي دي. ډېری تمدنونو د پوپنک وهلې ډوډۍ له موضعي کارونې څخه ګټه اخیسته، ځکه چې په لرغوني مصر، نوبیا، چین، صربستان، یونان او روم څخه راغلو حواله جاتو کې د هغو ګټورو اغیزو ته اشاره شوې وه. اولنی کس چې د انتاناتو درملنې لپاره یې د پوپنک کارونه په مستقیم ډول ثبت کړه، جان پارکینسون (زوکړه ۱۵۶۷ – مړینه ۱۶۵۰) وو. انټي بیوټیکونو په شلمه پېړۍ کې طبابت کې انقلاب رامنځته کړ. الکسانډر فلمېنګ (زوکړه ۱۸۸۱ – مړینه ۱۹۵۵) په ۱۹۲۸م کال کې اوسني پنسیلین کشف کړل چې د جګړې په وخت کې د هغو پراخه کارونه ډېره ګټوره ثابته شوه. په هرحال، د انټي بیوټیکو اغیزمن توب او هغو ته اسانه لاسرسی د دې لامل شوه چې له هغو څخه له حد نه ډېره ګټه واخیستل شي او ځینې باکټریا ګانې یې مقابل کې مقاومت پیدا کړي. د روغتیا نړیوال سازمان د میکروبونو ضد مقاومت د پراخ «جدي ګواښ چې نور د راتلونکي لپاره ندی، په اوس وخت کې د نړۍ په هره سیمه کې رامنځته شوی دی او دا وړتیا لري چې په هرچا، په هر عمر باندې په هر هېواد کې اغیزه وکړي» په توګه طبقه بندي کړی. د انټي بیوټیکو په وړاندې مقاومت له امله رامنځته شوې مرګ ژوبله په ۲۰۱۹م کال کې ۱.۲۷ میلیون کسانو ته ورسېده.
د قفقاز جګړه
د ۱۹۱۸ز کال د مارچ په ۳ مه نېټه، د عثماني سترواکۍ او روسیې ترمنځ د برست-لیتوفسک تړون سره جګړه پای ته ورسېده او د ۱۹۱۸ز کال د جون په ۴ مه نېټه عثماني سترواکۍ د ارمنستان، آزربایجان او ګرجستان سره د باتوم تړون لاسلیک کړ. د دې سره-سره، نښتو دوام پیدا کړ ځکه چې عثماني سترواکي لاهم د مرکزي کسپین دیکتاتورۍ، د غرني ارمنستان جمهوریت او د برتانیې د سترواکۍ دانسترفورس سره ښکېله وه، تر هغه پورې چې د ۱۹۱۸ز کال د اکتوبر په ۳۰مه نېټه د مودروس اوربند لاسلیک شو. د ارمنیانو ټولوژنه د یادې جګړې د بهیر په اوږدو کې ترسره شوه.
انټي بیوټیک
ریښه پېژنونه
د «انټي بیوزس» اصطلاح د «ژوند خلاف» په معنا د فرانسوي باکټریولوژسټ جین پال ویلمین لخوا د هغې پدیدې لپاره چې د دې باکټریا ضد درملو لخوا راڅرګنده شوه، د توصیفي نوم په توګه معرفي شوه. انټي بیوزس د لومړي ځل لپاره په ۱۸۷۷م کال کې په باکټریاګانو کې توصیف شوه، کله چې لویي پاسټور او رابرټ کوخ دا ولیدل چې په هوا کې شته یو باسیل کولی شي د آنټراکس باسیل د ودې مخنیوی وکړي. دا درمل وروسته په ۱۹۴۷م کال کې د امریکایي مایکروبیولوژسټ، سلمان واکسمن لخوا د انټي بیوټیک په توګه ونومول شوې.
هېدونېزم
د لذت ماهیت
لذت د هېدونېزم یا لذت پالنې په ټولو ډولونو کې اساسي رول لوبوي؛ دا هغه تجربې ته اشاره لري چې ښه احساس رامنځته کوي او له یو شي څخه د لذت اخیستل په کې شاملېږي. لذت له درد او رنځ سره په تضاد کې دی چې د بد احساس ډولونه دي. د لذت پالنې اړوند بحثونه معمولا تر ډېره په لذت تمرکز کوي، خو د هغو د منفي اړخ په توګه درد هم په همدغه کچه په دغو بحثونو کې کارول کېږي. هم لذت او هم درد هغې درجې ته رسېږي چې د هغو د اړخونو په توګه په پام کې نیول کېږي چې له مثبتو درجو څخه د خنثی نقطې له لارې بیا منفي درجو ته رسېږي. د «خوشبختۍ» اصطلاح په دغه لرلید کې تر ډېره پورې د لذت او درد ترمنځ تعادل ته کارول کېږي.
په ورځنیو خبرو اترو کې د «لذت» اصطلاح په لومړۍ درجه کې حسي لذت لکه له خوړو یا جنسي اړیکې څخه لذت اخیستو ته اړونده ده. خو د هغو په ټولیزه معنا کې ټول مثبت یا د خوښې وړ تجربیات شاملېږي چې له ورزش کولو خوند اخیستل، د یوه ښکلي غروب لیدل یا هم په یوه رضایت بخښونکي فکري فعالیت کې د ګډون په څېر ګڼ موارد په کې شاملېږي. د لذت اخیستو نظریات په دې لټه کې دي څو مالومه کړي چې ټول دغه لذت بخښونکي تجربیات څه مشترک لري او څه د هغو لپاره اړین دي. هغه په سنتي توګه د کیفیت او لید په نظریاتو ویشل کېږي. د کیفیت نظریات په دې معتقد دي چې لذت د لذت بخښونکو تجاربو کیفیت دی، په داسې حال کې چې د لید نظریات بیا بیانوي چې لذت په یوه ډول له تجربې بهر موضوع ده ځکه چې تجربې ته د اړوندې موضوع له لید سره اړیکه لري.
انټي بیوټیک
ریښه پېژنونه
د انټي بیوټیک ویی د لومړي ځل لپاره په ۱۹۴۲م کال کې د سلمان واکسمن او ملګرو لخوا یې د مجلو په مقالو کې د هر هغې مادې توصیف لپاره وکارول شو چې د یوه مایکروارګانیزم لخوا تولید شي او د نورو مایکروارګانیزمونو له ودې سره مخالف وي. دې تعریف کې هغه مواد چې باکټریا له منځه وړي خو د مایکروارګانیزمونو له لورې نه تولیدېږي (لکه د معدې اسیډ او هایډروجن پراوکسایډ) نه شاملېږي. همدارنګه د باکټریا ضد مصنوعي مرکبات لکه سلفونامایډونه په کې ندي شامل. په اوسنۍ کارونه کې، د «انټي بیوټیک» اصطلاح هر هغه درمل ته ویل کېږي چې باکټریا له منځه وړي یا یې د ودې مخنیوی کوي، دا په پام کې نه نیول کېږي چې آیا دا درمل د مایکروارګانیزم لخوا تولید شوي‌ دي که نه.
د قفقاز جګړه
مخینه
د عثماني سترواکۍ اصلي موخه په قفقاز کې د سیمو بېرته نیول وو، د هغو سیمو په ګډون چې د روسو-ترکیې، ۱۸۷۷-۷۸ز کلونو د جګړې په پایله کې د روسیې سترواکۍ ورځنې نیولې وې. د عثماني ځواکونو لپاره د قفقاز جګړې ستراتیژیکې موخې د ارتیین، اردهان، قارص او باتوم بندر بېرته نیول وو. په دې سیمه کې بریا له پولنډي او ګالېشیایي جبهو څخه دې جبهې ته د روسي ځواکونو د انحراف په معنا وه. قفقاز ته لښکر کشۍ به په روسي ځواکونو منحرفوونکی اغېز کړی وای. د عثماني سترواکۍ دغه پلان د المان د ګټو سره همغږي لرله. المان د سرچینو د کمښت تشه ډکه کړه او د عثماني پوځ دریم پوځي ځواک مطلوبې منحرفونې ته د رسېدو لپاره وکارول شو. د جګړې وزیر انور پاشا هیله لرله چې بریا به د قفقاز د مسلمانانو د بغاوت سره په ګډه، تفلس او هاخوا ته د لارې پرانیستل اسانه کړي. د عثماني سترواکۍ ستراتیژیکه موخه د روسیې له لاسه د کسپین سمندر شاوخوا د هایدروکاربن د سرچینو ویستل وو.
انټي بیوټیک
طبي کارول
انټي بیوټیکونه د باکټریایي انتاناتو او کله کله د پروټوزوایي انتاناتو د درملنې یا مخنیوي لپاره کارول کېږي. (مټرونیډازول د ګڼو پرازیټي ناروغیو په وړاندې اغیزمن درمل دي). کله چې شکمن شو چې د یوه انتان له امله یوه ناروغۍ رامنځته شوې خو مسئول پاتوجن ونه پېژندل شي، تجربوي درملنه پیل کېږي. په دې کې د وړاندې شویو اعراض او علایمو په اساس د پراخه طیف لرونکي انټي بیوټیک تجویز شامل دي او هغه وخت پلي کېږي چې لابراټواري معاینو پایلې کیدای شي څو ورځې وخت ونیسي.