cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د هند سمندر
سوداګري
د ورېښمو لارله یوې خوا د اروپا د ادغام، سړې جګړې د پای او نړیوالې آزادې سوداګرۍ او له بله پلوه د چینايي نوښتونو له امله نړیوال اهمیت موندلی دی. چینايي کمپنیو د هند سمندر په څو بندرونو کې چې ګوادر، همبانټوټا، کولومبو او سونادیا په کې شاملېږي، ګڼ شمېر پانګونې کړې دي. دغې موضوع د دغو پانګونو د ستراتیژیکو پایلو بحثونه هم راپارولي. ختیځې افریقا ته د سوداګرۍ د ودې په برخه کې په اروپایي بندرونو، لکه: پېرئوس او ټریسټ کې هم چینايي پانګونې شوې دي.
سرچینې
وېشنيزه:سمندرونه
+۲۳۱
۲۳۱+ (جمعه دوه سوه یو دیر) د افریقایي هیواد لیبریا د تلفن (زنګ) مخکښ شپول دی.
کټاک
کټاک د هند يو ښار دی، دا د هند په اوريشه ايالت کې دی. دا د هند 74م لوی ښار دی. په کال 2001 کې ددې ښار د وگړو شمېر 534,654 و او بيا په کال 2011 کې چې وگړ شماري وشوه نو د هغه له مخې ددې ښار ابادي 606,007 وه.
وېشنيزه:د هند ښارونه
په مسکو کې افغان لوی سفارت
په مسکو ښار کې د افغانستان سفارت (دري: سفارت کبرای جمهوری اسلامی افغانستان در مسكو) په  روسیه کې   د افغانستان اسلامي جمهوريت ډیپلماټیک ماموریت  دی. د افغانستان سفارت د مسکو ښار د ۴۲ پوارسکایایې کوڅې کې  Поварская ул., 42 د  اربات په سېمه کې واقع شوی دی.
د مطالعې لپاره څه ډول او چیرته کښینو؟
‌د بدن وضیعت دمطالعې پرمهال خورا ډېر  رول لري. ډېر خلک د مطالعې پرمهال اوږده څملي، تکیه کوي، په لار روان وي او یاهم په موټرکې مطالعه کوي، چې دا ډول کړنې د مطالعې په وخت کې سمې ندي او د مطالعې په کیفیت بد تاثیر لري.
په مسکو کې افغان لوی سفارت
سرچينې
وېشنيزه:د افغانستان د سفارتونو نوملړ وېشنيزه:د افغانستان خارجی روابط
د مطالعې لپاره څه ډول او چیرته کښینو؟
څملاستې د خوب او په لاره تګ د تمرکز د ګډوډ کېدو سبب کېږي.
شاید ووایاست، چې له دې ډول مطالعې سره مو عادت کړی او په دې ډول یې ښه زده کولای شئ، مګر دا عادت ناسم دی. ددې پر ځای باید ښه عادت خپل کړو. شاید کار په لومړیو کې آسانه نه وي خو که په ناسم عادت ډېرتمرکز ونه شي په خپله له منځه ځي او غوره عادت یې ځای نیسي، د مطالعې لپاره ترټولو غوره ځای د مطالعې میزاو راحت چوکۍ ده.
د یو ښوونځي دزده کوونکو د زده کړو بهیر ټکنی شوی ؤ، د دې ښوونځي مسؤلین په دې لټه کې شول، چې د دې ستونزې عامل په ګوته او د حل لار ورته پیدا کړي، له یو څه څېړنې وروسته دوی په دې وتوانیدل چې د ستونزې عامل پیدا کړي، دوی معللومه شوه، چې د مطالعې پرمهال کاږه کیناستل او تکیه کول ددې ستونزې له عاملینو څخه یو عامل دی.
له دې څخه معلومه شوه، چې د مطالعې لپاره ترټولو غوره ځای د مطالعې میز دی، چې هلته باید سم کینو، دا په دې معنی نه ده، چې په ځان فشار راوستل شي.
د مطالعې پرمهال د مطالعې د میز شاته په آرامه کینئ او بدن مو مه کلکوئ او باید په یاد ولرئ، چې د سترګو او کتاب ترمنځ مو فاصله ۳۰ سانتي متر وي، که تر دې کمه او یا زیاته وي نو سترګو ته مو ضرر رسوي.
عامې چونگښې
عامې چونګښې علمي نوم یې رانا ټېمپوراریا (Rana temporaria) ده، د رانیدای کورنۍ (family Ranidae) غړې دي، د چونګښو مختلف ډولونه دي چې په ځمکه ژوند کوي. اصلي ځای یې اروپا ده چې له انګلستان تر مرکزي روسې پورې پیدا کیږي. په انګرېزۍ کې ورته (grass frog or russet frog) نومونه هم اخلي. نرم پوستکی لري او له ۷ تر ۱۰ سانتي متره (۲.۸ تر ۳.۹ انچه) پورې یې د بدن اوږدوالی رسیږي. د بدن رنګ یې خړ، نصواري، سور، زېړ او شین وي چې په دې رنګونو کې نور نښانونه لري. په سوري لرونکې لندې ځمکه کې ژوند کوي، په پسرلي کې د نسل تولید کوي. ښځه یې له ۱۰۰۰ تر ۴۰۰۰ پورې هګۍ اچوي، هګۍ یې ډېرې ژر په بچیانو بدلیږي او مېټا مورفوز (metamorphose) یا د شکل تغیر په درې میاشتو کې کوي. (مېټا مورفوز په حشرو او ذوحیاتین کې له لاروای په غټ بدلېدونکې مرحلې ته وایي او مانا یې د شکل تغیر ده).
تړلې لیکنې
چونگښې اېریوپس
چونگښې
چونګښې ټول هغه بې لکۍ ذوحیاتین یا دوه ژواکي دي چې د انورا ډلې (order Anura) کې شاملې دي. په دې ډله کې د رانیدای کورنۍ (family Ranidae) چونګښې ریښتینې چونګښې ګڼل کیږي او ډېر خلک چونګښه نوم د همدې کورنۍ غړو ته کاروي. خو د چونګښې نوم پراخه کارېدنه د چونګښو انوران ډولونه کوم چې نرم لوند پوستکی لري او ټوپ وهونکې دي له وچ، ذخه لرونکي پوستکي، ټوپ وهونکې خو د لنډو پښو لرونکو څخه جلا کوي. په انګرېزۍ (Toad) هغې چونګښې ته وایي چې لنډې پښې لري، زخې لرونکی وچ پوستکی لري چې زهر هم ترشح کولای شي او (Frog) هغې چونګښې ته وایي چې نرم لوند پوستکی لري، وروستۍ پښې یې ډېرې اوږدې وي. چونګښې بهر ته وتلې سترګې لري او بې لکۍ وي، وروستۍ پښې یې د لامبو وهلو او ټوپ وهلو وړتیا لري. زېاتې یې په اوبو کې ژوند کونکې دي خو ځینې یې په ځمکه او ونو کې ژوند کوي. ځینې یې له ۱۲ تر ۱۵ متره پورې ټوپ ته ورته الوتنه هم کولای شي. د زېاتو چونګښو د بدن پوستکی زهر تولیدونکي مرغړي لري چې له ښکار کوونکې مارانو، مرغانو او تی لرونکو پرې خپل ځان ژغوري. کوم چې د خوړو وړ دي د ځان ژغورنې لپاره له پټېدو کار اخلي. ډېری چونګښې خپل ځان په حشرو تغذیه کوي خو ځینې یې واړه ارتروپوډ (arthropod)، چونجیان، نورې چونګښې او خاپورټ یا خزندګان (reptile) خوري. په عمومي توګه د مثل تولید په تازه اوبو کې کوي. د جنسي طریقې نښلېدو یا غاړه غټۍ کېدو ته یې انګرېزۍ کې (amplexus) وایي په کومه کې چې نر ښځه له وروسته خوا رانیسي او سپرم بهر د ښځینه په هغو هګیو تویوي چې بهر ته یې غورزولې یا وېستلې وي. د هګیو اچولو طریقه یې مختلف شکلونه لري چې شمېر یې له سلګونو تر زرګونه پورې وي او په هر ډول کې توپیر لري. دا هګۍ په تار ډوله ماده، کیسه او یا کپسول کې وي چې ډېر وخت په اوبو کې بوټو، ډبرو یا نورو توکو پسې نښلوي، د ځینو ډولو په اوبو کې ډوبیږي. هګۍ یې له څو ورځو تر څو اونیو پورې په بچیانو بدلیږي او مېتاموفوز (metamorphose) یا د شکل تغیر له دوه میاشتو تر درې کلو پورې وخت نیسي. د مېتامورفوزیس (metamorphosis) موده کې یې سږي وده کوي، د بدن غړي لکه پښې او داسې نور یې راڅرګندیږي، لکۍ یې له منځه ځي، او خوله د چونګښې خولې ته ورته والی پیدا کوي. د ګرمو سیمو ځینې چونګښې په ځمکه هګۍ اچوي او بچیان یې د شکل تغیر نکوي بلکې له هګۍ د وړې چونګښې په څېر پیدا کیږي.
تړلې لیکنې
شنی چونگښې عامې چونگښې
په شاوشنګ کې مخنیوی
په شاوشینګ کې مخنیوی (په انګلیسي The Shawshank Redemption) یوه جرمي فلم دی چې فرانک دارابونت په کې لوبیدلی دی. یاد فلم د امریکایي شرکت کلمبیا پیکچرز له خواه په ۱۹۹۴م کال کې بازار ته وړاندی شو.
قیصه
په ۱۹۴۷ کې، پورټلینډ، د ماین بانکر انډي ډوفریسن د خپلې میرمنې او د هغې د عاشق په وژلو محکوم شو او د شاشانک ایالت په زندان کې دوه پرله پسې د عمر بند محکوم شو. هغه د ایلیس "ریډ" ریډینګ سره ملګری دی، یو زنداني او د زندان د مخدره توکو قاچاق وړونکی چې د عمري بند سزا تیروي. ریډ د انډي لپاره د راک هامر او د ریټا هیورت لوی پوسټر اخلي. د زندان په کالو مینځلو کې کار کولو لپاره ګمارل شوی ، انډي په مکرر ډول د "خویندو" او د دوی مشر بوګس لخوا جنسي تیري کیږي.
په ۱۹۴۹ کې، انډي د ساتونکو کپتان بایرن هډلي ته غوږ نیسي، په میراث باندې د مالیې په اړه شکایت کوي او وړاندیز کوي چې د هغه سره مرسته وکړي چې پیسې په قانوني توګه خوندي کړي. وروسته له هغه چې د خویندو لخوا برید نږدې انډي ووژني ، هیډلي بوګس وهل او معلولوي ، چې وروسته بل زندان ته لیږدول کیږي. انډي بیا برید نه کوي. وارډن سمویل نورټن له انډي سره وکتل او هغه یې د زندان کتابتون ته بیا واستاوه ترڅو د زاړه زنداني بروکس هټلین سره مرسته وکړي ، یوه محاذ چې انډي ته اجازه ورکوي چې د زندان نورو کارمندانو ، د نورو زندانونو ساتونکو او پخپله وارډن لپاره مالي معاملات اداره کړي. انډي د دولت مقننه قوې ته د اونۍ لیکونه لیکل پیل کړل چې د زندان د تخریب شوي کتابتون د ښه کولو لپاره د بسپنو غوښتنه کوي.
ټامي ویلیامز په ۱۹۶۵ کې د غلا په تور زنداني شو. انډي او ریډ د هغه سره ملګرتیا کوي، او انډي د هغه سره د عمومي تعلیمي پراختیا (GED) ازموینه کې مرسته کوي. یو کال وروسته ، ټامي ریډ او انډي ته څرګنده کړه چې د هغه سیلمیټ په بل زندان کې د هغه وژنو مسؤلیت په غاړه اخیستی و چې انډي یې محکوم شوی و. انډي د دې معلوماتو سره نورټن ته مراجعه کوي، مګر نورټن د اوریدلو څخه انکار کوي، او کله چې انډي د پیسو مینځلو یادونه کوي، نورټن هغه بیرته یوازیتوب ته لیږي. نورټن د تیښتې د هڅې په انګیرنې کې هیډلي ټامي وژلی دی. انډي د پیسو مینځلو ته دوام ورکولو څخه انکار کوي، مګر نورټون ګواښ کوي چې کتابتون ویجاړ کړي، د ساتونکو څخه د انډي محافظت لیرې کړي، او هغه بد حالت ته واړوي. انډي دوه میاشتې وروسته له یوازیتوب بند څخه خوشې شو ، او هغه یو شکمن ریډ ته وویل چې هغه د آرام سمندر په ساحل کې د مکسیکو په ښار ژیواتانیجو کې د ژوند کولو خوبونه ویني. انډي هغه ته بکسټن ته نږدې د واښو د یوې ځانګړې ساحې په اړه هم وايي، له ریډ څخه یې وغوښتل - یوځل چې هغه خوشې شي - هغه کڅوړه بیرته ترلاسه کړي چې انډي هلته ښخ کړي. ریډ د انډي د هوساینې په اړه اندیښنه لري، په ځانګړې توګه کله چې هغه پوهیږي چې انډي د یو ملګري بندي څخه د ۶ فوټ (۱.۸ متر) رسی غوښتنه وکړه.
د بلې ورځې په رول کال کې، ساتونکي د انډي حجره خالي ویني. یو قهرجن نورټن د حجرې په دیوال ځړول شوي د راکیل ویلچ پوسټر باندې ډبره وغورځوله، یو تونل ښکاره کوي چې انډي په تیرو ۱۹ کلونو کې د خپل راک هامر سره کیندل. تیره شپه، انډي د تونل او د زندان فاضله پایپ څخه د تیښتې لپاره رسۍ وکاروله، د نورتون سوټ، بوټان او لیجر یې واخیستل، چې د پیسو مینځلو ثبوت لري. په داسې حال کې چې ساتونکي یې لټوي، انډي د رینډل سټیفنز په توګه انځوروي، له څو بانکونو څخه د ۳۷۰،۰۰۰ ډالرو (په ۲۰۲۱ کې د ۳.۰۹ ملیون ډالرو معادل) له مینځه وړل شوي پیسې وباسي، او لیجر او په شاشانک کې د فساد او وژنو نور شواهد یوې محلي ورځپاڼې ته لیږلي. د ایالت پولیس شاشانک ته رسیدلي او هیډلي یې په توقیف کې نیسي، پداسې حال کې چې نورتون د نیولو څخه د مخنیوي لپاره ځان وژنه کوي.
راتلونکی کال، ریډ په پای کې د ۴۰ کلونو خدمت کولو وروسته خوشې شو. هغه د زندان څخه بهر ژوند سره د تطبیق لپاره مبارزه کوي او ویره لري چې هیڅکله به یې ونه کړي. انډي ته د خپلې ژمنې په یادولو سره، هغه بکسټن ته ورځي او یوه زیرمه پیدا کوي چې پیسې او یو لیک پکې شامل دی چې له هغه څخه یې وغوښتل چې زیواتانیجو ته راشي. ریډ د ټیکساس فورټ هانکاک ته د سفر کولو او مکسیکو ته د پولې په تیریدو سره د خپل پیرول څخه سرغړونه کوي ، دا مني چې هغه په ​​پای کې امید احساسوي. هغه انډي د ژیواتانیجو په ساحل کې وموند او دوه بیا یوځای شوي ملګري یې په خوښۍ سره غیږ کې ونیول.
بهرنۍ اړیکې
وېشنيزه:امریکایی فلمونه
جولیوس قیصر
ګایوس جولیوس قیصر (په لاتیني: [ˈɡaːiʊs ˈjuːliʊs ˈkae̯sar]؛ زوکړه د ۱۰۰م.ز کال د جولای ۱۲مه ـــ مړینه د ۴۴م.ز کال د مارچ ۱۵مه) یو رومي جنرال او سیاستوال و. قیصر د لومړي درې کسیز حکومت (First Triumvirate) غړی و، مخکې له دې چې خپل سیاسي سیال پومپي ته په یوه کورني جنګ کې ماتې ورکړي په ګالي جنګونو کې یې د رومیانو د لښکرو مشري کوله، او ورپسې له ۴۹م.ز څخه ترهغې چې نوموړی په ۴۴م.ز کې ترور کړای شو، د روم دېکتاتور و. نوموړي په هغو پېښو کې چې د روم د جمهوریت د له منځه تلو او د روم د سترواکۍ د ظهور لامل شوې، یو مهم رول لوبولی دی.
قیصر د حکومت د چارو په لاس کې اخیستلو نه وروسته، د جولیني جنترۍ د جوړولو په ګډون د ټولنیزو او حکومتي اصلاحاتو یوه برنامه پیل کړه. هغه د روم د جمهوریت د لرې پرتو سیمو ټولو اوسېدونکو ته تابعیت ورکړ. هغه د ځمکو اصلاحاتو او د پخوانیو جانبازو سرتېرو ملاتړ پیل کړ. نوموړي د جمهوریت د اداري سېستم کاغذ پراني مرکزي کړه او بالاخره "د ټول عمر د دېکتاتور" (dictator perpetuo) په توګه اعلان شو. د هغه پوپولیستي او اقتدار پلوو اصلاحاتو اشراف وقهرول، چا چې د نوموړي پر وړاندې دسیسې پیل کړې. د ۴۴م.ز کال مارچ په نیمایي کې (د مارچ په ۱۵مه نېټه ـــ Ides of March) قیصر د بروتوس او کاسیوس په مشرۍ د یوې ډلې یاغي سناتورانو له خوا ترور کړای شو، چې د چړو په وهلو سره ووژل شو. په دې سره د کورنیو جنګونو یوه نوې سلسله پیل شوه او د اساسي قانون پر بنسټ ولاړ دغه جمهوري حکومت هېڅکله په بشپړه توګه له سره بیا ونه رغول شو. د قیصر مشر وراره او نومول شوي وارث اوکتیوان، چې وروسته د اګوستوس په نوم مشهور شو، د روم د جمهوریت په وروستۍ کورنۍ جګړه کې خپلو مخالفینو ته له ماتې ورکولو وروسته په یواځې توګه واک ته ورسېد. اوکتېوان د خپل واک په پیاوړي کولو پیل وکړ او ورسره د روم د سترواکۍ دوره پیل شوه.
قیصر یو پیاوړی لیکوال تاریخ پوه او همداراز سیاستوال و، د هغه د ژوند ډېره برخه د نوموړي د پوځي مبارزو په اړه د هغه له خپلو سفر نامو څخه پېژدل شوې ده. د نورو معاصرو سرچینو په توګه د سیسېرو لیکونو او ویناوو او د سالوست لیکنو ته اشاره کېدای شي. د قیصر په اړه د سوتونیوس او پلوتارچ له خوا راوروسته بیوګرافۍ هم مهمې سرچینې بلل کېږي. قیصر د زیات شمېر تاریخ پوهانو له خوا د تاریخ په اوږدو کې له تر ټولو لویو پوځي قوماندانانو څخه یو بلل کېږي. د هغه لقب بیا وروسته د سترواک لپاره د مترادف په توګه وپېژندل شو؛ د قیصر ("Caesar") عنوان د روم د سترواکۍ په اوږدو کې کارول کېده، چې له عین رېښې څخه د عصري نږدې الفاظو لکه قیصر (Kaiser) او تزار (Tsar) د راپیدا کېدو لامل شو. نوموړي په وار وار سره په ادبي او هنري اثارو کې را ښکاره شوی دی، او د هغه سیاسي فلسفې چې د قیصرېزم (Caesarism) په نامه پېژندل کېږي، تر معاصرې دورې ترې سیاستوالو الهام اخیستی دی.
د ژوند لومړني وختونه او حرفوي ژوند یې
ګایوس جولیوس قیصر په یوه وطندوسته کورنۍ کې چې له جولیا نسب څخه وه، زيږېدلی دی؛ نوموړې کورنۍ ادعا کوله چې د جولوس (Julus) له اولادونو څخه دي، چې نوموړی د تروا د افسانوي شهزاده اینیاس زوی دی، او ګمان کېږي هغه د په خپل وار سره د الهې وینوس (Venus) زوی دی. جولیان له البا اصل څخه دي، چې د اوومې مخزېږدې پېړۍ د نیمایي په شاوخوا کې د البا لونګا له ویجاړېدو راوروسته په روم کې د مېشت شوي یو مشهور البايي کور په توګه ورڅخه یادونه شوې ده. دوی ته او ورسر نورو البايي اشرافي کورنیو ته د سردارانو مقام ورکړل شوی و. د جولیان په بوليوای (Bovillae) کې په پخوانیو دورو کې هم موجود وو، چې د هغه ښارګوټي د تیاتر په یو محراب کې یې یوه ډېره لرغونوې کتیبه د شواهدو نمونه ګڼل کېږي، کومه چې د البا مذهبي دود یا lege Albana له مخې د دوی د قربانیو تقدیمول انځوروي. د لوی پلیني په روایت د "قیصر" لقب د قیصري څانګې څخه د زيږېدلو اجدادو څخه له یوه هغه څخه ( له لاتیني فعل "قطع کولو" یعنې - caedere, caes) سرچینه اخلي.
د اګوستا تاریخ نومی اثر د دریو بدیلو شرحو وړاندوینه کوي: دا چې لومړني قیصر د ضخیمو وېښتو ډک سر ("caesaries") درلود؛ دا چې هغه ځلېدونکې نصواري رنګه سترګې ("oculis caesiis") لرلې؛ یا هم دا چې نوموړي د پوني جګړو په بهیر کې په جنګ کې یو فیل وژلی و (په کنعاني ژبه "caesai" ). قیصر داسې سکې راویستلې وې چې د فیل انځور ورباندې کښل شوی و، له دې نه معلومېږي چې نوموړي د خپل نامه وروستنی تفسیر خوښاوه.
د جولي کورنۍ قیصرانو د خپل لرغوني نسب سره سره، په ځانګړې توګه له سیاسي لحاظه اغېزمنتیا نه لرله، که څه هم هغوی د لومړۍ مخزېږدې پېړۍ په لومړیو کې د خپل سیاسي بخت له یو څه بیا راژوندي کولو څخه خوند اخیستی و. د قیصر پلار چې هغه هم د ګایوس جولیوس قیصر په نامه یادېده، د آسیا یا آسیانا (Asia) د ولایت واکمني یې په غاړه لرله، او د هغه خور جولیا چې د قیصر عمه کېږي، له ګایوس ماریوس سره چې د روم په جمهوریت کې یو له تر ټولو مخکښو څېرو څخه ګڼل کېده، واده وکړ. د نوموړي مور اورېلیا له یوې اغېزناکې کورنۍ څخه وه. د قیصر د ماشومتوب په اړه ډېر لږ اطلاعات ثبت شوي دي.
په ۸۵ م.ز کال کې، د قیصر پلار په ناڅاپي ډول مړ شو، چې په دې توګه قیصر په ۱۶ کلنۍ کې د خپلې کورنۍ مشر شو. د بلوغ عمر ته د هغه رسېدنه د نوموړي د ماما ګایوس ماریوس او د هغه سیال لوسیوس کورنېلیوس سولا تر منځ له کورنۍ جګړې سره هممهاله وه. دواړو خواوو هر کله چې په عروج کې وې له خپلو سیاسي مخالفینو څخه سخت وینې تویوونکي غچونه واخیستل. کله چې قیصر د نوي  فلامن ډیالیس (د مشتري لوی کشیش) په توګه ونومول شو، ماریوس او د هغه متحد لوسیوس کورنېلیوس کینا د ښار د چارو واک په لاس کې درلود او هغه د لوسیوس کینا د لور کورنېلیا سره واده وکړ.
په هر ترتیب، د سولا له نهاي بریا وروسته، قیصر له زاړه رژیم سره د اړیکې درلودلو له امله د نوي رژیم لپاره یوه مشروع موخه وګرځېده. هغه له خپل میراث، د هغه د مېرمنې له مهریې، او کشیش توب څخه محروم کړای شو، خو نوموړي کورنېلیا ته له طلاق ورکولو څخه ډډه وکړه او نوموړی د یادې پرېکړې له کبله پټېدو ته اړ کړای شو. د هغه پر وړاندې ګواښ د نوموړي د مورنۍ کورنۍ په منځګړيتوب سره، چې د سولا او ویسټال ویرجین ملاتړي پکې وو، لرې کړای شو. سولا په ناهیلیتوب سره ومنله او داسې ویل کېږي چې هغه په قیصر کې زیات ماریوسان لیدلي دي. د هغه د کشیش توب له لاسه ورکول د دې لامل شول چې دی یوه پوځي دنده پر مخ یوسي، ځکه د مشتري یو عالیرتبه کشیش اجازه نه درلوده چې په اس لمس کړي، د خپل خوب له تخت نه بهر له دریو شپو څخه زیات یا یوه شپه له روم څخه بهر ویده شي، یا د یو لښکر څارنه په غاړه ولري.
اېریوپس
اېریوپس د دوه ژواکو له منځه تللی نسل ده، د پېرمیان دورې په ډبرو کې د فوسیل په توګه پیدا شوي. پیرمیان دوره (Permian period) د ۲۹۹میلیونه او ۲۵۱ میلیونه کاله وړاندې تر منځ دوره ګڼل ده. اېریوپس یو غټ ژوی وو چې اوږدوالی یې تر دوه متره (۶ فټه) پورې ده. د سر کوپړۍ یې ډبل هډوکی چې هوار نده لري، د سترګو کور یا ساکت (eye sockets) یې غټ او مخې لور ته جوړښت لري، د بدن جوړښت یې ښیي چې په ځمکه باندې له ژوند کولو سره برابرتیا لري، پوستکي یې د هډوکي غوټې لرلې چې ممکن د خپلې ساتنې لپاره به یې کارولي وي. د بدن له ځانګړنو یې ښکاري چې اېریوپس ښکاري ژوي وو او ممکن کبان یې ښکار کول او له دې پرته یې ممکن په نورو شمزي لرونکو (vertebrate) ځان تغذیه کړی وي.
تړلې لیکنې
کاکوپس
د خوړو لیبل
د خوړو محفوظیت (Food Safety) نن ورځ په نړۍ کی یو تر ټولو لوی گواښ بلل کیږی. د امریکی په متحده ایالاتو کی هر کال کابو ۴۸ میلیونه د خوړو څخه پیښدونکی نارغۍ او ستونزی ثبتیږی. معمولا دا ستونزی او ناروغۍ د تولیدونکی کمپنیو لخواد ناسمه او یا نا مکمله معلوماتو له کبله منځ ته راځی. ددی تر څنگ کله ناکله مصرف کوونکی یا مستهلکین هم خپل خواړه ښه نه پیژنی، د خوراک لپاره یی چمتو کولی نشی، ذخیره کولی یی نشی، صحی معلومات او ځینی نور اړوند موارد په پام کی نه نیسی نو د هغوی د ناروغیو او حتی تر روغتونو پوری د رسیدو لامل هم کیږی. نن ورځ زه غواړم چی ددی ستونزی په پام کی نیولو سره یوه مقاله د خوړو د لیبل په هلکه برابره کړم ترڅو محترم لوستونکی د ددی ټکو په پام کی نیولو سره خپل ځان او کورنۍ د ځینی خوړو پوری اړوند ستونزو څخه مصؤن وساتی.
لیبل څه ته وایی؟ لیبل عبارت د هغه معلوماتی ټوټی څخه دی چی د محصول په هکله د هغه په بسته یا package باندی قانون ته په پام کی لگیری. په بل عبارت لیبل د مستهلک او تولیدونکی تر منځ یو ارتباطی پل دی چی د هغه په بنسټ مستهلک کولی شی د محصول په ارزښت ، د استعمال په طریقه او دساتنی په لارو چارو باندی وپوهیږی.
دنړۍ په اکثر هیوادونو کی په بسته بندی شویو خوړو باندی لیبل لگول اجباری دی، او د لیبل لگولو لپاره یوه خاصه اداره وجود لری. د امریکی په متحده ایالاتو کی د خوړو لیبل د 21 CFR part 101 قانون په مرسته کنترولیږی. هغه هیوادونه چی خپله کومه خاصه قانونی مرجیع ونلری بیا د FAO او WHO په مرسته تهیه شوی لارښود چی د Codex Alimentations په نامه یادیږی، مراجعه کوی او د اړتیا وړ معلومات تری اخلی. د اوروپایی اتحادیی لخوا هم یو قانون د Directive 90/496/EEC په نامه سره چمتو شوی وو چی بیا په ۲۰۰۸ کال کی دیو نوی قانون په چوکاټ کی د ځینو تغیراتو سره په تصویب ورسید چی ورته  Directive 2008/100/EC ویل کیږی.
په افغانستان کی په خواشینۍ سره داسی معینه اداره نشته چی دخوړو صحی او کیفی کنترول لپاره کار وکړی او نویو قوانینو په طرح کولو سره په هیواد کی د خوړو د مصروفونکو صحت څخه پاملرنه وکړی. نن ورځ د روغتیا وزارت او د کرنی وزارت ځینی جزیی کارونه پدی برخه کی کوی مگر په واقعی توگه سره د یو دولت په شان د خوړو د مصؤنیت په هکله یی کوم گام ندی پورته کړی. نورو برخو ته ورته چی تر اوسه کوم قانونوه او رهنما گانی ندی ورته ندی جوړی شوی ، د لیبل کولو برخه هم همغه شانته پاتی ده.
د لیبل دندی (functions of label)
د محصول نوم ښودنه دمحصول انرژیکی ارزښت په گوته کول د محصول د تولید او د انقضا نیټه ښودنه د محصول د استعمال لارښونه د محصول د خوړو ورځنی مقدار ښودنه ( daily intake) د محصول په هکله د صحی معلوماتو ورکول د محصول د ذخیری کولو معلومات
د لیبل ځای
دلیبل ځای په بسته یا package باندی په دوه طریقو سره ممکن دی :
ټول د لیبل اړوند معلومات د بستی په مخ یا principal display panel (PDP) چی معمولا د مصروف کوونکی لخوا لمړۍ د لیدو وړ منبع ده، باندی ځای په ځای کړی او یا ځینی خاص د لیبل اړوند معلومات ورباندی ځای په ځای کړی او نور فرعی معلومات د هغه تر څنگ په معلوماتی برخه یا information panel labelling چی د PDP په ښۍ برخه کی قرار لری ، ځای په ځای شی. په information panel labelling کی معمولا د تولیدی کمپنۍ نوم، انگریدینت ، آدرس ورپکښی شامل وی.
د لیبل ساختمان او دهغه اجزا
نوم (Name)– پدی بره کی باید د محصول نوم ولیل شی، تر څو مستهلک ورڅخه په اسانی سره استفاده وکړی. د بیلگی په توگه د یو محصول نوم ( افغان جوس ) ایږدو. دا نوم دوه معنی گانی ورکوی یو خو د افغان کلمه ده چی جوس د نړی یوی خاصی ساحی ته راجع کوی. ضمننا د جوس کله د میوی او یا هم د سبو باندی دلالت کوی. نو مستهلک په آسانۍ سره کولی شی د خپلی خوښی محصول انتخاب کړی.
الرجی لرونکی مواد یا محصولات (Allergens) – نن ورځ د علمی ځیړنو په بنسټ یو تعداد خواړیزه محصولات او یا هم علاوه کیدونکی مواد الرجی منځ ته راوړی. ددی په خاطر چی زموږ مستهلک د الرجی د ستونزی څخه په امن کی وی نو باید ټول الرجی راوړونکی یا پیښوونکی محصولات او یا مواد باید په لیبل باندی په ځرگنده توگه ولیکل شی. په اوروپایی اتحادیه کی ۱۴ الرجی لرونکی محصولات په گوته شوی دی او د هغه لیکل په لیبل حتمی دی. الرجی راوړنکی مواد چی په اروپا کی یی لیکل حتمی دی عبارت د د حگییو ، سلیری، مغرباب، شیدی، بحری خواړه ، سویا بین او ځینی نور.
تغذیوی معلوما (Nutritional info)– حال دا چی دا برخه په قوانینو کی حتمی نده مگر بیا هم د مستهلک لپاره د محصول په انتخاب کی خورا گټه رسولی شی. دا معلومات کیدای شی چی د انرژی غوندی ورته مواردو په هکله معلومات ورکړی.
صحی تغذیوی معلومات (Medicinal Nutritional claims) - دا هغه برخه ده چی په ډیره دقیقه توگه سره تر ځارنی لاندی نیول کیږی. څکه دا هغه برخه ده چی یو مستهلک کیدای شی د هغه د غلطو معلوماتو په تر لاسه کولی سره له منځه ولاړ شی. دبیلگی په توگه که چیری په یو لیبل باندی لیکل شوی وی چی د دی ناروغۍ مخه نیسه ، شکر ته گټه لری، یا د چاغښت لامل کیږی او په حقیقت که په هغه شکل سره نه وی او یا هم ناوړه اغیزه ولری نو د خطرناکو پایلو لامل کیدای شی.
تاریخ ( Date) – تاریخ عموما په دوه طریقو سره لیکل کیږی:
الف : د انقضا د تاریخ څخه د مخه استعمال ( Use by date) – پدی صورت کی باید کوشش وشی چی محصول مخکی د انقضا د تاریخ څخه استعمال شی.
ب: د انقضا د تاریخ څخ مخکی استعمال توصیه کیږی یا Best before date ) ) – دا هغه حالت دی چی څینی محصولات ډیر خطرناک نه وی نو پدی صورت کی کولی شو چی هغه ورسته د انقضا د تاریخ څخه هم استعمال کړو مگر د هغه څخه مخکی استعمال یی توصیه کیږی.
د ذخیری شرایط ( storage conditions ) – په هغه صورت کی چی د ذخیری لپاره خاص شرایط موجود وی نو باید په لیبل باندی په صراحت سره ولیکل شی.
د محصول منشأ ( Place of origin) – د محصول او یا د هغه د ترکیبی مواد منشأ باید لیکل شوی. معمولا Bar code په شکل سره ښودل کیږی چی دمحصول د خرابیدو او یا هم کومی صحی ستونزی په صورت کی پا آسانۍ سره تعقیبریږی. علاوتا منشأ محصول ته یو ځایی ارزښت ورکوی. د بیلگی په توگه د وردگو مڼی، د قندهار انار، د تخار خربوزی چی هر یو یی خاص ځایی ارزښت لری.
د استعمال لپاره هدایات ( Instruction for use) – دا په هغه صورت کی حتمی ده چی د محصول استعمال خلکو ته ښه نه وی معلوم او یا نوی محصول مارکیت ته وړاندی کیږی او یا هم یو خاص مصرفی گروپ ته لکه YOPI چی ځوانان (Young) ، زاړه (Old) ، حامله داری ښځی (Pregnant) او یا هم هغه خلک چی معافیتی سیستم چی ضعیف (Immuno-compromised) وی.
د لیبل ظاهری بڼه ( presentation) – لیبل باید په ټولنه کی قابل قبول وی. کوم خاص دینی ، مذهبی او یا قومی ستونزی منځ ته رانه وړی. ددی ترڅنگ لیبل باید جذاب او ښه رنگ ورته انتخاب شی او په بسته کی د لیدو وړ وی. مذهبی مثالونه یی د مسلمانانو لپاره په لیبل باندی په غربی نړۍ کی د حلال کلمه لیکل کیږی او دی ته ورته د یهودو لپاره په لیبل باندی د K حرف چی د Kosher دکلمی څخه اخستل شوی دی او د تقریبا عین د حلال د کلمی غوندی په یهودی نړۍ کی ورڅخه استفاده کیږی.
سمبولونه (symboles) – ځینی وخت کمپنۍ نه غواړی چی د هغوی د ډیزاین ، شعار او یا نورو معلوماتو څخه بل  څوک یا تولیدی ځیرمه استفاده وکړی نو دوی ځینی سمبولونه لکه © چی د کاپی کولو د حق څخه محفوظ معنی ورکوی او یا هم ® چی د محصول د په تجارتی توگه راجستریدو معنی ورکوی.
د تولیدی دوری نښان (Batch identifier ) – دا کود یا نښان ددی لپاره مهم دی که چیری یو محصول چی تولید شوی او په مارکیت ته وړاندی شوی دی او یا هم په گودامونو کی دی مگر د هغه د خراب جوړښت او یا هم کوم بلی صحی او یا کیفی ستونزی په منځ ته رتلو سره د محصول پیژندنه آسانه کوی. که چیری وغواړو چی خپل محصولات د مارکیت څخه راټول (product recall) کړو نو دا به ډیره آسانه وی چی ددی کود په شتون سره هغه په اسانۍ سره پیدا کړو.
خالص مقدار ( Net quantity) – د لیبل په آخری برخه کی باید د محصول خالص مقدار ذکر شوی وی. کیدای شی چی وزن او یا حجم وی.
علاوه د پورته ذکر شویو مواردو سره نور کیمیاوی ، مایکروبیولوژیکی خواص هم پکښی په گوته شی. هیره د نه وی چی کله نا کله د تولیدونکی څخه رانیولی آن د مصرفونکی تر دروازی پوری ټولو اړونده خلکو ته پکښی اشاره کیږی، مگر معمول ندی.
نبيل عاطف
نبیل عاطف ، د مراکش لوبغاړی دی ، په 1972 کې په کاسابلانکا کې زیږیدلی. هغه د مراکش په یو شمیر فلمونو او لړیو کې برخه اخیستې
د هغه تخنیکي پیل
تخنیکي پیل په 2005 کې و.
کاکوپس
کاکوپس د دوه ژواکو له منځه تللی نسل ده، چې د پېرمیان او سیسورالین دورو په ډبرو کې د فوسیل په توګه په شمالي امریکا کې موندل شوي. پېرمیان دوره (Permian Period) چې د سیسورالین وخت (Cisuralian Epoch) په نامه هم یادیږي د ۲۹۹ میلیونه او ۲۷۱ میلیونه کاله وړاندې تر منځ وخت ده. د کاکوپس د بدن اوږدوالی تر ۴۰ سانتي (۱۶ انچه) پورې رسېده، د سر کوپړۍ یې ځواکمنه وه، اورېدیزه برخه (otic notch) یې ځواکمنه وه د سر کوپړۍ کې هغه برخه چې د اورېدو سیستم پکې وي. ډبلې لنډې لکۍ یې لرلې، ملا یې قاب یا د هډوکي پوښ لره او ګمان کیږي چې ممکن دا قاب یې د ځان ساتنې لپاره کاروه.
تړلې لیکنې
انورا
ایزو ۲۲۰۰۰
ایزو ۲۲۰۰۰ (په انگرېزي کی: International Organization for Standardization) یو نړیوال معیار دی چی د د معیارونو د نړیوال سازمان یا International Organization for Standardization په واسطه د خوړو دمحفوظیت په خاطر جوړ شوی دی. دا معیار کابو د ایزو ۹۰۰۰ سره یو شان او د هغه څخه اشتقاق شوی دی.
دخواړه معمولا د یوزنځیر په توگه تولیدیږی او د دی زنځیر په اوږدو کی په هر یوه تولیدی یا پروسس کولو مرحله کی د مصابیت احتمال وجود لری. نو ددی په خاطر لازمه ده چی هغه کنترول شی او د هغه لاه لاری ټول مشتریان او مصرف کوونکی په امن کی و اوسی او ددی ترځنک د ډیرو لوړو مصرفونو څخه مخنیوی وشی.
تاریخچه
ایزو ۲۲۰۰۰ ورسته د هغه منځ ته راغی چی ایزو کمپنۍ غوښتل د انگلیسی او جرمنی هغه معیارونو څخه چی د خوړو د کیفیت لپاره جوړ شوی وو ،‌ مقابله وکړی. اساس یی ټول د ایزو ۹۰۰۰ څخه اخستل شوی دی.‌
د ایزو۲۲۰۰۰ معیار سره اړوند نور معیارونه
ایزو ۲۲۰۰۰ د خوړ د محفظویت سیستم.‌ د غذایی زنخیر په کمپنیو کی د خوړو د محفوظیت په خاطر استعمالیږی.‌
ایزو ۲۲۰۰۱ د ایزو ۹۰۰۱ د استعمال لارښود دی چی په څه ډول سره په خواړیزه او اوبو په کمپنیو کی استعمال شی.‌
ایزو ۲۲۰۰۳ د خوړو د محفوظیت د سیستم تفتیش رهنما دی.‌
سرچینه
وېشنيزه:د ISO ستندرډ
مارکسیزم
مارکسیزم د ټولنیز اقتصادي تحلیل یوه طریقه ده، چې د تاریخي پرمختګ ماتریالیستي تفسیر کاروي. دا تفسیر چې د تاریخي ماتریالیزم په توګه پیژندل کیږي، د طبقاتي اړیکو او ټولنیزو تضادونود درک کولو او دغه راز د ټولنیز بدلون لیدلو لپاره له دیالیکتیکي لید لوري نه کار اخلي. دا ایدیولوژي د نولسمې پیړۍ د الماني فیلسوفانو یعنې کارل مارکس او فریدریک انګلز له آثارو نه سرچینه اخلي. لکه څنګه چې مارکسیزم د وخت په تېرېدو سره په بېلابېلو څانګو او فکري مکتبونو بدل شوی، اوسمهال هیڅ ډول واحده اوغوڅه مارکسیستي نظریه نشته.
مارکسیزم په نړیوال علمي بهیر یا اکادمي باندې ډېره ژوره اغېزه کړې او په ډېریو برخو، لکه: انسان پوهنه، لرغونپوهنه، د هنر تیورۍ، ستورپوهنه، فرهنګي مطالعاتو، اقتصاد، ښوونه او روزنه، اخلاق، د فلم نظریې، جغرافیه، تاریخپوهنه، ادبي نقد، د رسنیو مطالعات، فلسفه، سیاسي علوم، روانپوهنه، ساینسي مطالعاتو، ټولنپوهنه، ښاري پلان جوړونه او تیاتر کې یې اغېزې درلودلې دي.
عمومي کتنه
مارکسیزم د انسانانو د مادي اړتیاوو پوره کولو لپاره د اړتیا وړ مادي شرایطو او اقتصادي فعالیتونو په تحلیل سره هره ټاکلې ټولنه کې د ټولنیزو پدیدو د توضیح او تشرېح کولو په لټه کې دی. داسې انګیرل کیږي چې د اقتصادي سازمان بڼه، یا د تولید طریقه په نورو ټولنیزو ښکارندو، لکه: په پراخو ټولنیزو اړیکو، سیاسي بنسټونو، حقوقي سیستمونو، کلتوري سیستمونو، ښکلاوو (زیبایي شناسۍ) او ایدیولوژیو باندی اغیز کوي. دا ټولنیزې اړیکې له اقتصادي نظام سره یو ځای د مارکسیزم بنسټ جوړوي. لکه څنګه چې د تولید ځواک (لکه تیکنالوژي) وده کوي، د تولید د تنظیمولو اړوند موجوده ډولونه هم له منځه ځي او د لا ډېر پرمختګ مخه نیسي. کارل مارکس لیکي:«د پرمختګ په یوه ټاکلي پړاو کې د ټولنې مادي تولیدي ځواکونه د موجوده تولیدي اړیکو له هغو مالکیتي اړیکو سره په تضاد کې راځي، چې تر اوسه یې د هغو په اډانه کې عمل کړی دی، یا دا چې په حقوقي توګه د دې موضوع بیانونکې دی. د دې اړیکو د توليدي ځواکونو د ودې او پراختیا بڼې په خپل بند بدلېږي او بیا د ټولنیز انقلاب دوره پیلېږي.»
په یوه سوسیالیستي ټولنه کې، خصوصي مالکیت – د تولید د وسیلې په توګه – له کوپراتیفي یا تعاوني مالکیت سره بدلیږي. سوسیالیستي اقتصاد د تولید بنسټ د شخصي ګټې پر بنسټ نه، بلکې د بشري اړتیاوو د پوره کولو په معیارونو باندې ولاړ بولي – یعنې تولید د استعمال لپاره کېږي. فریدریک انګلز روښانه کړه، چې د سرمایه دارۍ د اختیارولو طریقه، چې په هغه کې محصول لومړی تولیدوونکی او بیا د محصول مالک غلاموي، دا طریقه د محصولاتو د ترلاسه کولو هغې طریقې سره بدلېږي، چې د ‎تولید د عصري وسیلو پر ماهیت ولاړ دی. یعنې له یوې خوا، مستقیم ټولنیز تخصیص، د تولید د ساتنې او پراختیا د وسیلې په توګه او له بلې خوا، مستقیم انفرادي تخصیص، د ژوند او خوند اخیستنې د وسیلې په توګه ده.
مارکسیستي اقتصاد او پلويان يې سرمايه داري له اقتصادي پلوه بې ثباته او د وګړو د ژوند اړوندو معيارونو ښه کولو په برخه کې ناتوانه بولي، ځکه چې د پوځي يرغل په ترڅ کې د کارکوونکو د معاشونو او ټولنيزو ګټو د کمولو له لارې د بیې راټيټېدو د جبران کولو ته به اړتيا ولري. د تولید سوسیالیستي طریقه به د کارګرانو په وسیله د انقلاب له لارې د انسانیت د تولید د طریقې په توګه د پانګوالیزم بریالیتوب ومومي. د مارکسیستي ناورین د نظريې له مخې: سوسياليزم يوه ناگزيرتيا نه ده، بلکې يوه اقتصادي اړتيا ده.
رېښه
د مارکسیزم اصطلاح، د کارل کائوتسکي په وسیله مشهوره شوه؛ هغه د مارکس د ارتودوکس او اصلاح غوښتونکو پیروانو ترمنځ د شخړې په ترڅ کې ځان یو ارتودوکس مارکسیست ګاڼه.
انګلز د مارکس یا د هغه د نظر د بیانولو لپاره د مارکسیزم اصطلاح له کارولو ملاتړ نه کاوه. هغه داسې ادعا وکړه، چې دا اصلطلاح د یوه بلاغي معیار په توګه د هغو کسانو په بېلابېلو عبارتونو، لکه: لاسالیان په وسیله په ناوړه توګه او سپکاوي سره کارول شوې، چې هڅه یې کوله، ترڅو ځان د مارکس د ریښتینو پلویانوپه توګه معرفي کړي. په ۱۸۸۲ز کال کې انګلز ادعا وکړه، چې مارکس د پل لافارګ په نامه یو کس چې ځان یې مارکسیست باله، هغه یې په دې جملې سره انتقاد کړی دی، چې که چېرې د لافارګ نظریې مارکسیستي وبلل شي، نو «یو څه روښانه دي او هغه دا چې زه شته یم، لافارګ مارکسیست نه دی.»
د سرمایه دارۍ نقد کول
د مارکسیستي تیوریسن او انقلابي سوسیالست ولادیمیر لینین په وینا:«د مارکسیزم اصلي محتوا»،«د مارکس اقتصادي نظریه» وه. مارکس په دې باور و، چې سرمایه دار بورژوازي او د دوی اقتصاد پوهان هغه څه ته وده ورکوي، چې مارکس یې دروغ ګڼي، چې«د سرمایه دار او کارګر ګټې یو شان دي» هغه په ​​دې باور و، چې دوی دا کار د دې مفکورې پر وړاندې کولو سره کوي، چې «د تولیدي سرمایي ترټولو ګړندۍ وده» نه یوازې دا چې د شتمنو پانګوالو لپاره، بلکې د کارګرانو لپاره هم غوره ده، ځکه چې په دې توګه هغوی ته د کار زمینه برابروي.
استثمار یا په کار اچونه د اضافي کار مسئله ده – یعنې په سوداګریزو توکو کې د ترلاسه کېدونکي کار څخه زیاته اندازه ترسره شوی کار. استثمار د هرې طبقاتي ټولنې یوه ټولنیزه - اقتصادي ځانګړنه ده او دغه راز د ټولنیزو طبقاتو یوه له اصلي توپیرونکو ځانګړتیاوو څخه ده. د تولیدي وسایلو د کنترول لپاره د یوې ټولنیزې طبقې ځواک، د نورو طبقو د استثمار زمینه برابروي. په سرمایه دارۍ کې د کار د ارزښت نظریه یوه عملیاتي اندیښنه ده، چې د هغه په اساس د یو سوداګریز توکي ارزښت د یاد توکي د تولیدولو له ټولنیز کاري وخت سره برابر دی. په دې ډول شرایطوکې اضافي ارزښت - د تولید شوي ارزښت او د کارکوونکي په وسیله د ترلاسه شوي ارزښت ترمنځ توپیر - د اضافي کار له اصطلاح سره مترادف دی او له همدې امله، د سرمایه دارۍ استثمارله کارکوونکي نه د اضافي ارزښت ترلاسه کولو په توګه ترلاسه کیږي.
سیاسي تیوري
سیاسي تیوري دوه کلمې دي چې لومړۍ یې د سیاسي کلمه ده چې د مختاړي په توگه د هغه څه معنی ورکوي چې په سیاست پورې اړه لري او دوهمه کلمه تیوري ده چې په سره یو ځای کیدو سره ځانگړی مفهوم افاده کوي. سیاسي کلمه لکه چې په نورو بحثونو کې هم یاد شول د یوناني له (Polis) کلمې څخه اخیستل شوې ‌چې خپله دا کلمه د ښار او هیواد معنی ورکوي او سیاست د پخواني یونان د بیلابیلو برخو تر منځ د تفکر لارې، احساس او تر ټولو مهم دا چې له یو بل سره تړاو ته ویل کیدل. د سیاسي کلمې بشپړ تعریف ځکه ممکن ندی چې بیلابیل ډوله فعالیتونو ته کاریدای شي خو هغه تعریف چې تر یوې کچې نږدې دی داسې شوی چې: سیاست هغه فعالیت ته وايي چې د ټولیزو نیول شوو تصمیمونو د پلي کیدو او منل کیدو له لارې د بیلابیلو پاړکیو تر منځ د توپیرونو د له منځه وړلو لامل شي. فرانسوي فیلسوف اگست کنت (Comte) تیوري داسې مفهومي لینز (conceptual lense) گڼي چې په وسیله یې موږ گڼ ورځني حقایق ډلبندي کولای شو. تیوري له موږ سره مرسته کوي چې د حقیقتونو بیلابیل سطوح وپیژندلای او ډلبندي کړای شو، له تیوري پرته به موږ د حقایقو بیلابیل سطوح ونشو پیژندلای چې کوم څیز مهم دی او کوم ندی یا هم په ټولو کې حتی حقیقت کوم دی.
که څه هم تر اوسه د ښې تیورۍ او تشخیص (theorizing) په اړه کوم قانون او چلند نشته خو د تیورۍ په توگه د یوې نظریې د شتون په اړه فکرونه شته دي. تر ټولو لومړی تیوریک ارزښت صرفه جويي ده؛ په دې مانا چې د نا اړینو او ډیرو تیت پرک جزیاتو مخنیوی وشي او تیوري باید نیغ په نیغه اصلې موضوع ته د رسیدو رسا لاره هواره کړي. د دې تر څنگ څنگ ساده والی هم تعقیبیږي خو یوه مهمه موضوع دا ده چې هڅه کیږي صرفه جويي هغه جزیات قرباني نکړي چې اړين وي. لدې را وروسته تیوریسټان کره والی خپل بل ارزښت ټاکي او د نړۍ په پیژندلو کې د داسې جزیاتو او توضیحاتو له لارې چې د هدف په موندلو کې مرسته کوي مخ پر وړاندې ځي او کله چې دا دواړه یعنې ساده والی او کره والی منځ ته راغی نو ظرافت رامنځته کیږي او تر ننه هم چط د نړۍ بیلابیل اړخونه پلټل کیږي د تیوري گانو د ظریفو تشریحاتو او شننو له امله دي.
معمولاً د طبیعي تیوریو بحث هم مطرح وي چې پکې د څیزونو طبیعت د همدغه کره والي او ساده والي او ظرافت د پلټنو له امله پرې رڼا اچول شوې روښانیږي. د طبیعي او ټولنیز – سیاسي بحث تر منځ یو شمیر توپیرونو ته په پام سره ځینې پوهان وايي ټولنیز سیاسي پوهان باید تر ډیره تاریخي تړاونه او تمایلات وڅیړي او تر ډیره نوو د څیړنو لارو ته پام وکړي. خو سیاسي تیوري په لویدیځ کې له یوې خوا له سیاسي فلسفې او له بلې خوا له سیاسي تفکر څخه راوتلې ده، خو دا باید روښانه وي چې سیاسي تیوري لدې دواړو سره توپیر لري، ځکه له یوې خوا د بیلابیلو سیاسي تفکراتو د تړاو ځواک پکې نشته او له بلې خوا له تاریخي پلوه هم د سیاسي تفکراتو له اخښنې سره سروکار نلري. په سیاسي تیوري کې له یوه ځانگړي نقطه نظر څخه د بیلابیلو موضوعاتو تنظیمول او ورته کړچار برابرول اصل دی ځکه نو هم سیاسي تیوریستان د سیاسي تفکراتو او ټولنیزو حالاتو تر منځ د مسایلو په اوډنه بوخت وي. سیاسي تیوري په دې وروستیو کې اکاډمیکو زده کړو او بحثونو ته د ننه شوې له دې وړاندې سیاسي تیوریسټان یواځې د یوه فعال په توگه مطرح وو.
رواني فشار
رواني فشار څه شی دی؟
غیر متوقع عوامل ته د بدن عمومي غبرګون ته رواني فشار ویل کیږي.
د دندې رواني فشار:
رواني فشار یا فشار چې د کار ډول یا شرایطو کې دخیل حالت له امله رامینځته کیږي د دندې فشار بلل کیږي.
د رواني فشار نښې:
د زړه ضربې ، د لوړ فشار ، فشار له وجې خوله کول، وچه ټو خولې ، ستړیا ، د غړو عضلاتو شخوالى، سر درد او داسې نور....
رواني فشار علایم:
اضطراب ، اضطراب ، خارش ، کم باور کول ، په تمرکز کولو کې ستونزې ، د پریکړو کولو توان نه درلودل ، هیرول ، قهر کول او داسې نور.
د چلند نښې:
د همکارۍ نشتوالی ، بې کاري ، غیر حاضري ، بې پروايي د کار پیښو لامل کیږي ، یرغل ، بې خوبۍ ، د مخدره توکو کارول او د درملو.
کوم دندې د فشار لامل کیږي؟
د انفرادي مهارتونو سره د کار ناموجودیت
د دندې د علاقې نه شتون
د دندې ټاکل غیر یقینی
لوړ کاري ساعتونه
ستړي او سخت کار
ناکافي فزیکي چاپیریال لکه خراب څراغ ، تودوخه ، شور ، ...
د دندې امنیت نشتوالی لکه لنډمهاله کار ، د بیمې نشتوالی او ...
د همکارانو سره نامناسب اړیکې لکه بې باوري ، د نږدې والي نشتوالی ، غیر صحي سیالي
په یاد ولرئ:
رواني فشار تل د ناخوالو پیښو پایله نه وي ، مګر د بریاو کمولو او مطلوب پیښو.
رواني فشار په ژوند کې ناگزیر دی. څه مسله د فشار سره مبارزه ده.
د فشار مناسب مدیریت کولی شي خلاقیت او پرمختګ ته لاره هواره کړي او د ځواک او قوي ژوند یو مهم فکتور وي.
درواني فشار په کنټرول کې پاتې راتلل کولی شي د زړه ناروغۍ ، رواني ناروغۍ ، سرطان ، د موټر پیښو ، او په پای کې د موادو څخه ناوړه ګټه اخیستنې لامل شي.
حرفوي فشارونه او غلط فهمۍ لکه د ځواک لاسته راوړل او د مخدره توکو کارولو له لارې د تولید زیاتوالی کیدی شي د کار ځای کې د عادی ناوړه چلند اصلي لاملونو څخه وي.
د دندې غبرګون ستراتیژي:
د کار ښه کولو لپاره د خپلې دندې معلوماتو او مهارتونو ته وده ورکړئ
د هغه څه یادداشت ونیسئ چې تاسو یې له پروسې زده کوئ.
د خپل کار لپاره پلان ولرئ او ترتیب یې کړئ.
راځئ چې د توضیحي ستونزو څخه مخنیوی وکړو او شیان په مثبت ډول وګورو.
د لاسته راوړنې وړ زېرمې او واقعیات مې ولرئ ترڅو بریالیتوب ترلاسه کړئ او خوښۍ احساس کړئ.
د دې دندو محدودیتونو سره سره د خپلو ورځني کارونو او مسؤلیتونو لیست جوړ کړئ.
خپلو وظایفو او مسؤلیتونو سره علاقه وښایاست او د خپلې علاقې او هڅونې په زیاتوالي سره د خپلې دندې او اړوند کار په اړه مثبت لید وړاندې کولو سره د فشار کمولو هڅه وکړئ.
تمرین یو له هغه عواملو څخه دي چې د خوښۍ او هوساینې رامینځته کولو سربیره به ورځني فعالیتونو کې د پام وړ رواني فشار راټیټ کړي. کار یا کور ته د تګ لپاره پکې شامل کړئ.
د رواني فشار اداره کولو څرنګوالی
کافي او منظم خوب د فزیکي او رواني روغتیا ، پوهاوي او غلظت لپاره د انسانانو لازمي اړتیاو څخه دی. مناسب خوب ، د شپې خوب او د 6-8 ساعتونو ترمنځ. که موږ پلان او ښه وخت ولرو او البته منظم خوب ، موږ کولی شو د شدت یا فشار مخه ونيسو
"رواني فشار د بدن او ذهن ، چلند او فکر کې د بدلونونو له امله رامینځته کیږي ،" موږ د فشار په اړه وویل. له بلې خوا ، دې ته اشاره شوې چې خلک د یو فشار لرونکي پیښې په څیر دومره فشار نلري لکه څنګه چې دوی ورته دي ، مګر د ځینې ځانګړتیاو شتون موږ د نورو په پرتله د یو فشار لرونکي پیښې په مخ کې ډیر فشار راوړي. دلته د فشار سره د معاملې لپاره ځینې لارې شتون لري.
-1- منظم او کافي خوب
کافي او منظم خوب د فزیکي او رواني روغتیا ، پوهاوي او غلظت لپاره د انسانانو لازمي اړتیاو څخه دی. مناسب خوب د 6-8 ساعتونو ترمنځ ښه شپه وي. که موږ پلان او ښه وخت ولرو او البته منظم خوب ، موږ کولی شو د شدت یا فشار مخه ونیسو.
-2- مناسبه تغذیه
بدن او دماغ یو له بل سره تړلي دي. هغه څه چې موږ یې خورو باید نه یوازې ښه او سالم وي ، بلکې صحي هم وي. دا سپارښتنه کیږي چې خواړه یا مصرفي توکي کم کړي یا له مینځه یوسي کوم چې زیان رسونکي اغیزې پیژندلي دي لکه: غوړ ، الکول ، کیفین ، سګرټ او بوره.
-3- په ژوند کې منظم مهالویش درلودل
د رواني فشار یو اصلي دلیل په ژوند کې پلان نه درلودل دي؛  اوږدمهاله او لنډمهاله پلانونه. په اوږد مهاله پلان کې هغه دندې او اهداف شامل دي چې موږ یې په یو کال یا ډیرو کلونو کې بشپړول غواړو. دا موږ سره مرسته کوي راتلونکي روښانه او روښانه وګ seeو ځکه چې موږ دمخه د ځان لپاره وړاندوینې او پلانونه لرو ، د دې پرځای چې خپل ځان ژوند او پیښو ته ورکړو ترڅو "څه چې پیښ شي ، خوشحاله اوسئ!" لنډمهاله پلان کې هغه څه شامل دي چې موږ یې په راتلونکې ورځ یا راتلونکې اونۍ ترسره کوو ، یا هغه څه چې موږ پریکړه کوو د پیښې مدیریت کولو لپاره ترسره کوو لکه امتحان ، کډوالۍ ، او داسې نور.
-4-طبیعي مزاح
د طنز احساس  دا پدې مانا ده چې ځان او خپل حالت باندې خندل ، نه بل. دا یو مهارت دی چې موږ کولی شو د نورو سپکاو یا سپکاوي پرته د مسخره او خندونکي ورځني پیښو رامینځته کولو لپاره وکاروو. د خندا فلمونه ګورئ ، د خوښ ملګرو او ټوکو سره اړیکه کول زموږ سره د خوښۍ او فشار څخه پاک شیان تجربه کولو کې مرسته کوي.
-others- له نورو سره خبرې کول-5-
د یو شخص سره سالم ، قوي او اعتماد لرونکي اړیکې درلودل او د دوی نه زموږ د نامعلومو الفاظو او احساساتو په اړه خبرې کول د فشار او فشار کمولو لپاره یوه لار ده.
notes- د نوټونو لیکل- 6-
د افکارو یا احساساتو په اړه لیکل چې د اضطراب یا فشار له امله تاسو فشار راوړي کولی شي تاسو سره مرسته وکړي د خپل تنفس او تنګۍ احساس راوباسي او بیا به نه یوازې ستاسو ذهن تنظیم شي ، بلکه دا به فشار کم کړي.
-7- د ژوندي موجوداتو ساتنه
د کښت ساتنه ، د ګلانو کښت کول ، باغ ورکول ، د امکان په صورت کې د اوسیدو ځای کې زرغون ځای رامینځته کول ، او همدارنګه د څارویو ساتل د فشار کمولو کې مرسته کولی شي.
- 8-له ماشومانو سره لوبی کول
تاسو شاید حیران شئ؛  مګر نوې څیړنې ښودلې چې ماشومان د فشار راحت یوه مهمه سرچینه ده. نو د ماشومانو سره وخت تیرول ، ځناور او د دوی سره پاتې کیدل د فشار کمولو کې مرسته کولی شي.
- 9-په خیریه کارونو کې برخه اخیستل
د اړمنو خلکو سره د مرستې لپاره د خیرات کار کول کولی شي د فشار کمولو کې مرسته وکړي. که تاسو داسې ټولنه یا یو ځای پیژنئ چې د اړمنو لپاره خیریه او بشردوستانه کار کوي ، نو د امکان په صورت کې یوځای شئ او د ښو کارونو کې برخه واخلئ.
10. د سست او هوښیارتیا معامله کول
د فشار یو لامل د هغه کار اندازه ده چې شاته پاتې او نیمګړتیا او نیمګړتیا ده. ځنډ او هوښیارتیا فشار راوړي. د دې دندو لیست جوړ کړئ او د دوی لپاره مهالویش جوړ کړئ.
-11- په شېبه کې ژوند کول
د راتلونکي په اړه اندیښنې فشار رامینځته کوي. ځکه چې موږ په شېبه کې ژوند نه کوو. موږ اوسنی او اوسنی حالت نه وینو ، موږ دوی د راتلونکي لپاره قرباني کوو چې لاهم ندي راغلي؛  پداسې حال کې چې موږ کولی شو پدې شیبه کې د سولې او ژوند سره ستاینه وکړو ، او له ژوند څخه ډیر خوند واخلو.
-12.- د ماشوم جوړیدل
ممکن دا مسخره وي یا شرمونکی وي که موږ د کوچني کارونو په اړه فکر وکړو؛  مګر موږ باید پوهیږو چې د ماشومانو په څیر ځینې شیان ترسره کول لکه د نقاشۍ ، د ماشومانو د لوبو لوبی کول چې تاسو د ماشوم په توګه کار کاوه ، او زموږ سره مرسته کول کله چې موږ د ډیر فشار لاندې یو.
د رواني فشار د مخنیوي په لارو باندې پوهیدل
چاغښت ، د زړه ناروغي تعقیبوي ، د اضطراب یو له خورا عام پیچلتیاوو څخه دی ، کوم چې د ناروغۍ یو بل عام علت دی. د فشار کمولو غوره لاره د کافي خوب او آرام ترلاسه کول دي. خوب یو له مهمو عواملو څخه دی. پدې معنی چې د شپې له 7 څخه تر 8 ساعت پورې خوب د یو بالغ لپاره کافی دی. د خوب سربیره ، د خواړو او غذايي موادو سم خواړه ، د میوو او سبزیانو په ګډون کولی شي د درواني فشار کنټرول کې مرسته وکړي.
په کلینیکي ارواپوهنه کې یو شمیر احساساتي او فزیکي اختلالات شتون لري چې رواني فشار ، اضطراب ، د زړه حملې ، ضربې ، د وینې لوړ فشار ، د معافیت سیستم اختلالات ، انتان ته حساسیت ، او یو شمیر د ویروس پورې اړوند ناروغیو کې شامل دي ، په شمول زکام او  ايډز پورى تړلی دی.
درواني فشار پایلې
ځینې ​​سرطانونه ، همدا ډول ناروغۍ لکه د مفصلونو ، روماتيزم ناروغي او ګن multiple شمیر سکلیروسیس له هغو ناروغیو څخه دي چې له احساساتي او فزیکي اختلالاتو سره تړاو لري. سربیره پردې ، فشار کولی شي د ګرمو پوټکي مستقیم تاثیر ولري ، ایټوپیک dermatitis ، د معدې لار ، ګیټریک السر ، د کولمو سنډروم ، او کولی شي د بې خوبۍ او عصبي اختلالاتو لکه پارکنسن ناروغۍ لامل هم شي.
د رواني فشار نښې کومې دي؟
د فشار نښو کې کیدی شي د سر درد ، فشار یا درد ، ستړیا ، لړزیدونکي شونډې ، لاسونه ، د غاړې درد ، د ملا درد ، د غړو عضلات ، خوله کېدل، ساړه لاسونه او پښې ، سرګردانۍ ، کمزوري ، وچه ټوخولۍ ، د راتلولو ستونزې ، زکام ، انتانات ،  سرغړونه ، خارښ ، غوسه ، د معدې الرجی ، نري کول ، وینې کېدل ، قبضیت ، اسهال ، د ادرار کنټرول له لاسه ورکول ، په تنفس کې ستونزې ، د سینې درد ، فلجیت ، ګړندی  یا کم جنسي فعالیت.
د رواني فشار کمولو لپاره څه کیدای شي؟
چاغښت ، د زړه ناروغي تعقیبوي ، د اضطراب یو له خورا عام پیچلتیاوو څخه دی ، کوم چې د ناروغۍ یو بل عام علت دی. د فشار کمولو غوره لاره د کافي خوب او آرام ترلاسه کول دي. خوب یو له مهمو عواملو څخه دی. پدې معنی چې د شپې له 7 څخه تر 8 ساعت پورې خوب د یو بالغ لپاره کافی دی. د خوب سربیره ، د خوړو او غذايي موادو سم خواړه ، د میوو او سبزیانو په ګډون ، کولی شي د روانى فشار کنټرول کې مرسته وکړي.
همدارنګه ، تاسو باید هیڅکله تمرین له لاسه ورنکړئ او دا ستاسو په ژوند کې لومړیتوب جوړ کړئ. دا هم یو ښه نظر دی چې تل ستاسو بدن د فشار او خطرناک فکتورونو لپاره چمتو وساتئ مخکې لدې چې دا ټول عوامل جدي او اوږدمهاله حالت شي. له همدې امله موږ دې ځینې سور کرښو ته ګورو.
د خیټي درد
ستاسو د وضعیت پورې اړوند ، ستاسو ډاکټر ممکن د رژیم ځانګړي بدلونونه وړاندیز وکړي که تاسو هايپوتايرایډیزم ولرئ. په عین وخت کې ، تمرین د قبض لپاره غوره طبیعي درملنه ده چې د فشار ، اسهال ، ټوخی یا التهاب له امله رامینځته کیږي. دا میتود وروستی لومړني او طبیعي کار ښکاري.
د ویښتو له لاسه ورکول
رواني فشار له یو کس څخه بل کس ته توپیر لري ، او هر سړی د فشار لپاره ځانګړی عکس العمل لري. مګر معمول حالت د پوټکي او ځوانکو شتون په پوټکي کې دي ، کوم چې حتی دا لاملونه د هر شخص په وینا توپیر لري او د مختلفو دلایلو لپاره دي.
۲۳ (عدد)
۲۳ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۲ څخه  مخکي او د ۲۴ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۳:
په کلینډر کې
۲۳ کولاي سي:
په کیمیا کې
۲۳ د وانېديوم اټومي عدد ده
سرچينې
وېشنيزه:۲۳ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دوه رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:لمړي عددونه
د دوام وړ پرمختګ ۱۷ مه موخه
د دوام وړ پرمختګ ۱۷ مه موخه ((SDG 17 or Global Goal 17)) د موخو لپاره د مشارکت په اړه ده. د دوام وړ پرمختګ له ۱۷ موخو نه يوه يې په ۲۰۱۵ ز کې د ملګرو ملتونو له خوا رامنځته شوه، چې رسمي الفاظ يې: «د تطبيق يا پر لاره د اچونې چاره پياوړې کړئ او د دوام وړ پرمختګ لپاره نړيوال ګډون يا مشارکت بيا ژوندۍ کړئ». ذکر شوې موخه ۱۷ نښې لري چې تر ۲۰۳۰ ز پورې بايد ترلاسه شي، په پينځو ډلبنديو باندې وېشل شوی دی: مالي، ټيکنالوژي، ظرفيت لوړونه، سوداګري او سيستميک مسئلې. د نښو پر لور پرمختګ به د ۲۵ شاخصونو په واسطه اندازه کېږي.
د دوام وړ پرمختګ ۱۷ مه موخه (SDG 17) تر ۲۰۳۰ ز پورې د ټولو موخو په تعقيب يا کسب کې د منځني حد برخې او منځنۍ اندازې هېوادونو مرستې لپاره اړتيا ته راجع کېږي. دا د هېوادونو لپاره د کړنلارې د ترتيبولو په موخه يوه غوښتنه ده. SDG 17 د پرمختللې او يو څه زياتې عادلانه سوداګرۍ لپاره يوه نسخه او د پولو نه د باندې د دوام وړ پرمختګ ترقي کولو په موخه د همغږې پانګه اچونې نوښتونه دي. دا د پرمختللو او مخ پر وده دواړو ملي دولتونو تر منځ د مرستې د پياوړي کولو په اړه ده، چې SDGs د يو ګډ کاري چوکاټ او د راتلونکې مشترکې لارې د مشخص کولو په موخه د يوه ګډ ليد په توګه کاروي. دا موخه د نړيوالې سوداګرۍ د پرمختګ غوښتنه کوي او له مخ پر ودې هېوادونو سره مرسته کوي، چې خپل صادرات زيات کړي، چې د قوانينو پر بنسټ د يوه طبيعي او د سوداګرۍ د عادلانه سيستم ډاډ ورکړي، چې مناسب، خلاص او د ټولو لپاره ګټور دی.
په ۵ ترېليونه امريکايي ډالرو نه تر ۷ ترېليونه امريکايي ډالرو پانګه اچونې د SDGs موخو د ترلاسه کولو غوښتنه کوي، چې ټوله رسمي پرمختيايي مرسته په ۲۰۱۷ ز کې ۱۴۷،۲ بېليونه امريکايي ډالرو پورې ورسېده. دا که څه هم ثابت ده، د ټاکل شوې نښې نه ټيټه ده. په ۲۰۱۶ ز کې شپږو هېوادونو نړيواله نښه پوره کړه، چې د رسمي پرمختګ مرسته د کلني ناخالص عايد 0.7 يا له دې نه پورته سلنه وساتي. په ۲۰۱۷ کې نړيوالې تاديې (د پيسو لېږد) ۶۱۳ بېليونه امريکايي ډالر وګڼل چې ۷۶ سلنه يې په مخ پر وده هېوادونو کې پانګه اچول شوې وه. د دوام وړ سوداګرۍ لپاره د bond يا ضمانت بازار هم وده کوي. په ۲۰۱۸ ز کې نړيوال شنه ضمانتونه (green bonds) تر 155.5 بېليونه ډالرو يعنې له ۲۰۱۷ ز نه ۷۸ سلنه پورې ورسېدل.
مخینه(شالید)
د دوام وړ پرمختګ يوه بريالۍ خپرونه، د حکومتونو، خصوصي برخې او مدني ټولنې تر منځ د ګډون غوښتنه کوي. دا پراخ ګډون چې د اصولو او ارزښتونو، د يوه ګډ ليد او ګډو موخو پر بنسټ چې خلک او سياره په مرکز کې سره یو ځای کوي، جوړ شوی دی؛ په نړيواله، سيمه یيزه، ملي او محلي کچه ورته اړتيا ده.
د دوام وړ پرمختګ موخې د ۱۷ موخو يوه مجموعه ده، چې د ملګرو ملتونو له خوا تنظيم شوي ډي او تر ۲۰۳۰ز  پورې بايد پر لار واچول شي.
د دوام وړ پرمختګ موخې په دې برخو پورې تړلې دي: فقر، لوږه، روغتيا، زده کړې، جنسيتي مساوات، انرژي، اقتصادي وده، صنعت، په ټولو کچو نابرابري، د دوام وړ ټولنې، مسؤل (ځواب ويونکی) لګښت، د اقليم بدلون، سمندري ژوندي موجودات، چاپيريال، ټولنيز عدالت او نړيوال ګډون يا مشارکت (SDG 17).
د دوام وړ ۱۷مه موخه، اوږدمهاله پانګه اچونې په نښه کوي، چې برخې يا سيکتورونه او اړمنې کمپنۍ پياوړې کړي؛ چې زياتره په پرمختيايي هېوادونو کې د تطبيق وړ ده. د دې اصلي موخه د يوه هېواد راتلونکو برخو ته پرمختګ ورکول دي، چې انرژي، زیربنا، د لېږد رالېږد سيستمونه، د اړيکو ټیکنالوژيو بېلابېلو کانالونو په اړه د معلوماتي ټيکنالوژۍ زېربنا په کې شاملېږي.
د پرمختګ کاري چوکاټ له اصولو او قوانينو سره د يوې برخې د ساختمان ارزونه او تعقيب رانغاړي، چې هېواد ته د پانګې اچونې لا زياتې پروژې جذب او په همدې ډول خپل اقتصادي معيارونه پرمختللي کړي.
دا ګډون يا مشارکت د ټولو سيمه یيزو، محلي او نړيوالو ټولنو د بشپړې مرستې په واسطه ژباړل (تعبير) شوی دی، چې د يوه معلوم ملت د اقتصادي او ټولنيزې ودې اندازې زياتې کړي.
نښې، شاخصونه او پرمختګ
SDG 17 ۱۹ نښې او ۲۴ شاخصونه لري. په لاندې ډول د لنډې او اوږدې نسخې عنوان په لرلو سره د ټولو نښو يو لېست دی. د راتلونکو شاخصونو لپاره تر اوسه هېڅ معلومات د لاسرسي وړ نه دی: 17.5.1, 17.6.1, 17.7.1, 17.13.1, 17.14.1, 17.17.1.. د نورو ټولو شاخصونو لپاره د پرمختګ د مشاهده کولو په موخه معلومات او نړيواله نقشه د لاسرسي وړ ده.
۱۷.۱ نښه: د کورني عايد د ټولګې د ودې په موخه سرچينې چمتو کول
۱۷.۱ نښه، په دې ډول جوړه شوې ده: «د کورني عايد د ټولګې (راټولوونې يا وصول) د ودې په موخه سرچينې برابرول: د نړيوال ملاتړ په واسطه مخ پر ودې هېوادونو لپاره د کورنۍ سرچينې چمتو کوونه پياوړې کړئ، چې د ماليې او نور عايداتې وصول (راټولوونې) لپاره کورنی ظرفيت وده وکړي.
دا نښه دوه شاخصونه لري:
۱۷.۲ نښه: د پرمختګ د مرستې ټولې ژمنې پر لاره اچول.
۱۷.۲ نښه په دې ډول جوړه شوې ده: «ټولې د پرمختګ د مرستې ژمنې عملي کول: پرمختللي هېوادونه دې په بشپړ ډول خپل د پرمختګ د مرستې رسمي ژمنې د دې ژمنې په ګډون عملي کړي، چې زياتره پرمختللو هېوادونو د رسمي پرمختګ مرستې لپاره (رسمي پرمختګ مرسته پر ناخالص ملي عايد باندې) مخ پر ودې هېوادونو ته د ملي ناخالص عايد 0.7 سلنه نښې  او د رسمي پرمختګ مرستې پر ناخالص ملي عايد له 0.15 نه تر 0.20 سلنه پورې د لږو پرمختللو هېوادونو لپاره ترلاسه کولو ژمنه کړې ده. د رسمي پرمختګ مرستې چمتوکوونکي هڅول کېږي، چې د لږو پرمختللو هېوادونو په برخه کې لږ تر لږه د (رسمي پرمختګ مرستې او ناخالص ملي عايد د نسبت 0.20 سلنه د برابرولو په موخه د يوې نښې تنظيمول په پام کې ونيسي.
۱۷.۳ نښه: د مخ پر ودې هېوادونو لپاه مالي سرچينې چمتو کول.
دا نښه دوه شاخصونه لري: