cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د 2006 کال د پوځي کميسیونونو قانون
د دې قانون مسوده د رمزفلډ په وړاندې د همدان (2006) په اړوند د متحده ايالاتو د سترې محکمې د پرېکړې څخه وروسته چمتو شوې وه، او پرېکړه يې کړې وه چې د متحده ايالاتو د دفاع وزارت له خوا جوړ شوي جنګي حيثيت د بيا کتنې محکمې (CSRT) د طرز العمل له مخې نيمګړې او له اساسي قانون سره په ټکر کې وې، او د جنيوا کنوانسيون تر مخې يې خونديتوب (تحفظ) نه و مهيا کړی. دې قانون هغه بنديان منع اعلان کړل، کوم چې د دوښمن د جنګياليو په توګه ډلبندي شوي وو، او يا د خپلو زنداني کېدو په اعتراضونو کې، فدرالي محکمو ته د عريضې ورکولو لپاره د غېر قانوني او ناټاکلي بندي کېدو د حق استعمالولو سره د خپل حيثيت د استعماعيه جلسې لپاره منتظر وو. د فدرالي ولسوالۍ په محکمه کې ټول ځنډېدلي محکمې ته د وړاندې کېدو قضيې متوقفې کړای شوې.
د بش په وړاندې د بوميډين (2008) په قضيه کې، سترې محکمې دريځ غوره کړ چې د قانون اومه ماده، د تعليق د بند پر بنسټ د بنديانو د محدوديتونو د حقوقو له امله له اساسي قانون سره په ټکر کې ده. دې پرېکړې وټاکله چې بنديان محکمې ته د حاضرېدو د قانوني لارې د ننګونو لپاره فدرالي محکمو کې د غوښتنې کولو حق لري.
د قانون حدود
948b برخه: عموماً پوځي کميسيونونه
(أ‌)    موخه – دا څپرکی د جګړې د قانون څخه د سرغړونو او د پوځي کميسیون په مټ د سزا وړ نورو جرمونو لپاره د متحده ايالاتو پر ضد به دوښمنۍ کې ښکېل غېر قانوني دوښمنو جنګياليو د محاکمه کولو لپاره د پوځي کميسيون استعمال اداره کولو کړنلاره چمتو کوي.
(ب‌) د دې څپرکي تر مخې د پوځي کميسيونونو واک – د دې څپرکي تر مخې ولسمشر ته واک ورکړل شوی چې د پوځي کميسيون په مټ د محاکمې وړ جرمونو لپاره هغه ډول پوځي کميسيون جوړ کړي، څه ډول چې په دې څپرکي کې روښانه شوي دي.
(ج) د مقرراتو جوړول – په دې څپرکي کې د پوځي کميسون وضع شوې کړنلاره د 47 څپرکي د دې عنوان تر مخې چې (د پوځي محکمې يوه مقرره) د عمومي نظامي محکمې په مټ د محاکمې د طرزالعمل پر بنسټ جوړ دی. د دې عنوان 47 څپرکی د خپلو شرايطو سره سم، د پوځي کميسیون په مټ په محاکمې نه پلی کېږي، مګر په هغه صورت کې که په دې څپرکي کې په ځانګړي ډول روښانه شوې وي. د دې څپرکي قضايي جوړښت او پلې کېدل د دې څپرکي سره سم پر جوړو شويو پوځي کميسيونونو لازمي نه دي.
(د) د ځانګړو مقرراتو نه پلې کېدل –
(1) د دې عنوان لاندې مادې، د دې څپرکې تر مخې د جوړ شوي کميسيون له خوا په تر سره کېدونکې محاکمه نه پلې کيږي:
(أ) 810 برخه (د نظامي قضا د واحدې مقررې 10 ماده)، کوم چې د چټکې محاکمې اړوند د پوځي محاکمې د هر قانون په ګډون، د چټکې محاکمې اړوند وي.
(ب) 831 (أ)، (ب)، او (د) برخې (د پوځي قضا د واحدې مقررې 31 (أ)، (ب)، او (د) مادې)، کومې چې جبراً د خپل ځان تورنولو اړوند وي.
(ج) 832 برخه (د پوځي قضا د واحدې مقررې 32 ماده)، له محاکمې مخکې څېړنو (تحقيق) اړوند.
(2) د دې عنوان د 47 څپرکي نورې مادې د دې څپرکي تر مخې د جوړ شوي پوځي کميسیون له خوا يوازې د دې څپرکي له خوا ټاکل شوي حد پورې پلې کېدای شي.
(هـ) سوابقو او احکامو ته رسېدګي – د دې څپرکي تر مخې جوړ شوي پوځي کميسيون موندنې، ارزونې، تفسيرونه او نور سوابق د 47 څپرکي سره سم د نظامي محاکمې هېڅ استماعيه جلسه، د قضيې اورېدل، يا نورو پړاونو کې نه وړاندې کېدای شي او نه په نظر کې نيول کېدای شي. د دې څپرکي تر مخې جوړ شوي پوځي کميسيون موندنې، ارزونې، تفسيرونه او نور ټول سوابق د دې څپرکي تر مخې جوړ شوي نظامي محکمې د هېڅ تصميم، پرېکړې، يا نورو تصاميمو لپاره بنسټ نه شي ګرځېدای.
(و) د عامې 3 مادې سره سم د کميسيونونو حيثيت – د دې څپرکي تر مخې جوړ شوی يو پوځي کميسيون يو منظمه جوړه شوې محکمه ده، کومه چې د جنیوا کنوانسيونونو د عامې 3 مادې مادې د موخو لپاره ټول اړين قضايي تضمينونه وړاندې کوي، کوم چې د مدني خلکو لپاره اړين بلل کېږي.
(ز) جنيوا کنوانسيونون د حقوقو سرچينه منځ ته نه راوړي – د دې څپرکي تر مخې هېڅ غېر قانوني دوښمن جنګيالی، په کوم چې پوځي کميسيون په مټ محاکمه تر سره کېږي، د جنيوا کنوانسيون د حقوقو د سرچينې په توګه نه شي استعمالولای.
948c برخه. د پوځي کميسیون موخه افراد
هر يو بهرنی غېر قانوني دوښمن جنګيالی د دې څپرکي سره سم د پوځي کميسيون په مټ محاکمه کېدای شي.
948d برخه: د پوځي کميسيونونو قضايي حوزه
(‌أ)    قضايي حوزه – د دې څپرکي تر مخې يو پوځي کميسيون د دې څپرکي يا جګړې د قانون تر مخې، د سزا وړ جرم د محاکمه کولو واک لري، خو هغه جرم چې د 2001ز کال د سپتمبر د يوولسمې نېټې څخه مخکې، په همدې نېټه، يا له دې وروسته د کوم غېر قانوني دوښمن جنګيالي له خوا تر سره شوی وي.
(‌ب) قانوني دوښمن جنګيالي – د دې څپرکي تر مخې، پوځي کميسيونونه پر قانوني دوښمنو جنګياليو واک نه لري. د جګړې د قانون څخه سرغړونه کونکي قانوني دوښمن جنګيالي د دې عنوان د 47 څپرکي تابع دي. د دې څپرکي تر مخې، جوړې کړای شوي نظامي محاکمې به، د دې څپرکي سره سم د سزا وړ جرم لپاره د يو قانوني دوښمن جنګيالي پر ضد د محاکمې پر مخ وړلو اختيار ولري.
(‌ج)  د غېر قانوني دوښمن جنګي حيثيت ټاکنه – يوه موندنه، که هغه د پوځي کميسيونونو د قانون 2006 د نفاذ له نېټې مخکې، په همدې نېټه يا له دې وروسته وي، چې دا موندنه د يو جنګي حيثيت د بيا کتونکې محکمې يا کومې بلې مجازې محکمې له خوا چې د ولسمشر يا دفاع وزير تر واک لاندې جوړه شوې وي، دا موندنه چې يو غېر قانوني دوښمن جنګيالی دی، د دې څپرکي تر مخې د پوځي کميسيون له خوا د محاکمې تر سره کولو قضايي حوزې د موخو لپاره بې معنا دی.
(‌د)    سزاګانې – د دې څپرکي تر مخې يو پوځي کميسيون، د دفاع وزير له وړانديز شويو حدودو سره سم، هره هغه سزا اعلانولای شي چې د دې څپرکي له خوا منع شوې نه وي، د مرګ د سزا په ګډون، خو هغه مهال چې د دې څپرکي يا د جنګ د قانون په واسطه يې واک ورکړل شوی وي. د "مجاز محکمه" اصطلاح په خپله په قانون کې نه ده تعريف شوې. دا د متحده ايالاتو د پوځ د جګړې ډګر لارښود په 27–10 برخه کې تعريف شوې ده، د دې ټاکنې په موخه چې ايا يو تن د جګړې د بندي حيثيت لري که نه، او دا د يو پلاوي څخه جوړ دی، چې له درې څخه کم افسران به پکې نه وي. دا اصطلاح د درېيم جنيوا کنوانسيون په پنځمه ماده کې هم ذکر شوې ده. په هر حال، هغه قوانين چې د جنيوا درېیم کنوانسيون په مټ د قانوني جنګياليو په حق کې خوندي دي، د دې قانون د 948b  برخې د موخې سره سم، په څرګند ډول د غېر قانوني پوځي جنګیاليو لپاره رد کړای شوي دي. The ICRC Commentary on Article 5 says on the issue of competent tribunal that "At Geneva in 1949, it was first proposed that for the sake of precision the term 'responsible authority' should be replaced by 'military tribunal' (11). This amendment was based on the view that decisions which might have the gravest consequences should Hot  [sic] be left to a single person, who might often be of subordinate rank. The matter should be taken to a court, as persons taking part in the fight without the right to do so are liable to be prosecuted for murder or attempted murder, and might even be sentenced to capital punishment (12). This suggestion was not unanimously accepted, however, as it was felt that to bring a person before a military tribunal might have more serious consequences than a decision to deprive him of the benefits afforded by the Convention (13). A further amendment was therefore made to the Stockholm text stipulating that a decision regarding persons whose status was in doubt would be taken by a 'competent tribunal', and not specifically a military tribunal.
Another change was made in the text of the paragraph, as drafted at Stockholm, in order to specify that it applies to cases of doubt as to whether persons having committed a belligerent act and having fallen into the hands of the enemy belong to any of the categories enumerated in Article 4 (14). The clarification contained in Article 4 should, of course, reduce the number of doubtful cases in any future conflict.
It therefore seems to us that this provision should not be interpreted too restrictively; the reference in the Convention to 'a belligerent act' relates to the principle which motivated the person who committed it, and not merely the manner in which the act was committed."
غېر قانوني او قانوني دوښمن جنګيالی
"هر پردی غېر قانوني جنګيالی د 47A څپرکي تر مخې د پوځي کميسيون له خوا د محاکمې تابع دی – پوځي کميسيونونه (د پوځي کميسيونونو د قانون 2006 (10 U.S.C. 948a (اوله برخه، فرعي څپرکی اول) چې په Wayback Machine کې د 2008 د سپتمبر په اتلسمه نېټه ارشيف شوي دي)). د قانوني او غېر قانوني دوښمن جنګيالي تعريف د پوځي کميسيون په 47A څپرکې کې ورکړل شوی دی: اول فرعي څپرکی – عمومي مادې: برخه 948a. دا تعريف په Wayback Machine کې د 2016 د جنورۍ په اولسمه نېټه ارشيف کړای شوی دی.
ژان اېف کوستو
کوستو د ۱۹۱۰ کال د جون په یوولسمه په فرانسې کې وزېږېد اود۱۹۹۷ کال په جون کې مړ شو. ده ترټولو لویه بریا ښايي دا وي چې انسانانو ته یې لاره اواره کړه چې د سمندرونو ژورو ته سفر وکړي. کوستو خورا تکړه ساینس پوه،محقق،مخترع،لیکوال،طبیعت پېژاند او د فرانسې د سمندري ځواک افسروو.د خپل عمر ډېره برخه یې د سمندرونو د تل په کچ کولواو د وحشي حیواناتوپه څېړنه کې تېر کړ. ژان ایف کوستوپه ۱۹۴۰ او۱۹۴۳ کلونو کې له نورو فرانسوي مخترعانو سره یوځای د لامبواو د سمندر په تل کې د گرځېدو وسایل اختراع کړل،د اکولانگ یا د لامبود خاصو کالو ابتدايي وسایلو ته یې انکشاف ورکړاو په دې ډول یې د سمندرونو په تل کې د انسانانو د مطالعو او څېړنو لپاره یونوی باب پرانست. کوستوپه ۱۹۵۳ کې د «پټه دنیا یا د سمندر په ژورو کې د یوې ماجرا کشف کیسه» په نوم خپل لومړنی کتاب ولیکه. د ده «پټه دنیا» فلم په ۱۹۵۶ کال د فرانسې د مشهورسینمايي فیستوال (کن) لومړۍ جایزه(د سرو زروخورما) وگټله. کوستولومړی یوه ځانگړې وسیله جوړه کړه چې د سمندر په اوبو کې یې تر۳۵۰ مترو پورې لاندې علمي تحقیقات پرې کولی شوای ،وروسته بریالی شوچې دې وسیلې ته انکشاف ورکړي او ترپنځه سوه مترو پورې لاندې لاړ شي. کوستود وحشي حیواناتومدافع، د پټې دنیا د رازونوپلټونکی او د نړۍ د سمندرونود ناپېژندل شویواوبو د پټو رازونورابرسېروونکی وو.ده د نړۍ د طبیعي علومو اوساینس د اکثرو اکاډیمیوغړیتوب درلود. ده په ۱۹۷۷ کې د ملگروملتو د چاپېریال ساتنې ترټولو لوړه جایزه وگټله.
سرچینه
له تاند څخه
پوجا بوس
پوجا بوس يو هندۍ لوبګره ده. هغه په خپل رول ويرندا کې چې په تج سنګ پريت لګوئ ساجنا سريال کي يي تر سره کړ، ډيره مشهوره سوه، کوم چې پر سټار پلس تلويزون باندې خپريدی. دې په جلک دي کلا جا (٢٠١٤) او کوميډي نايټس بچاو (٢٠١٥) کي هم برخه لرله. دا وسمهال په ديو - تلویزیوني سيريز کې راښکاره کيږې.
DW پښتو
D W پښتو راډیو DW Pashto) د المان هیواد اړوند راډیو ده چې د نورو ژبو ترڅنګ په پښتو هم فعالیت لري.
بونډیزم
بونډیزم یهودي سیکولار سوسیالیستي خوځښت و چې سازماني مانفیست (غوښتنه - اعلامیه) یې په لیتوانیا، پولنډ او روسیه کې د کارګري یهودانو عمومي ډله رامنځته کول و، چې په ۱۸۹۷ زکال کې یې په روسیه کې د هغو بنسټ کېښود.
دغه کارګر یهودي ګوند د روسیې د ۱۹۱۷ زکال تر انقلاب پورې د روسیې په سترواکۍ کې د سوسیال دیموکرات خوځښت تر ټولو مهمه برخه جوړوله، بونډیستانو په پیل کې د اکتوبر له انقلاب سره مخالفت وکړ، خو د روسیې په کورنۍ جګړه کې د کمونیستانو ضد سپین خوځښت داوطلبه ځواکونه له خوا د پراخو عام وژنو د ترسره کولو له امله یې له هغو ملاتړ وکړ. د کورنۍ جګړې پر مهال یې کمونیستي او سوسیال دیموکرات لیدلورو ته منشعب شو، یوې برخې یې له بلشویکانو ملاتړ وکړ او بالاخره په کمونیست ګوند کې منحل شو.
په خپلواک پولنډ کې کمونیزم ضد سوسیالیست بونډیست خوځښت د د دواړو نړیوالو جګړو ترمنځ مهال کې د پولنډ د کارګرانو د عمومي ګوند په توګه دوام وموند او آن د پولنډي یهودانو په پیاوړي سیاسي ځواک واوښت. بونډیستان د نازیانو پر ضد مبارزاتو کې فعال و او ګڼ شمېر غړي یې د هولوکاسټ پر مهال ووژل شول.
له جګړې وروسته، د کارګري یهوادنو نړیوالې ډلې په ارجنټاین، اسټرالیا، کاناډا، فرانسې، اسرائیل، مکسیکو، بریتانیا او متحده ایالاتو کې د ورته اړوندو ډلو سره په ګډه په نیویارک ښار کې «د یهودي کارګرانو د ډلو د نړیوالې همغږۍ شورا» رامنځته کړه.
مارکسیزم
په داسې حال کې چې یهودي کارګر بانډ یوه کارګري اتحادیه او همدارنګه یو سیاسي ګوند و، لومړۍ موخه یې په روسیې، پولنډ او لیتوانیا کې د یهودي پرولتاریا مدیریت کول و.
سیکولریزم
په بشپړه توګه سیکولار کارګر یهودي ګوند د پولنډ په کیهیلوټ (معاصرو سیکولار) ټاکنو کې ونډه واخیسته.
ییدیشیزم
په داسې حال کې چې یهودي کارګر بانډ په ختیځه اروپا کې له ییدیش سره د کارګرانو د ټولګو د تشویق د وسیلې پرته نوره لیوالتیا نه لرله خو ډېر ژر یې ییدیش ژبه او د هغو ستر کلتور ته د یو ارزښت په سترګه وکتل او د یهودانو د ملي ژبې په توګه یې د ییدیش ژبه ترویج کړه. تر یوه بریده د ییدیش ترویج له صهیونیستي خوځښت سره د مخالفت برخه او د عبري د بیاځلي ژوندي کولو پروژه وه.
دویکیت
د دویکیت مفهوم د بونډېسټ ایډیالوژي په مرکزیت کې ځای درلود چې په هر هېواد کې د هستوګنو یهودي وګړو پر وړاندې د ګواښونو په له منځه وړو د تمرکز څرګندويي یې کوله، دغه مفهوم د صهیونیستانو د « thereness» مفهوم پر خلاف و چې د خپلو اجدادو په سیمو کې یې د مستقلو یهودي سیاستونو لکه د اسرائیلو په سیمه کې د یهودانو د ژوند خوندیتوب په موخه د هغو د رامنځته کولو اړتیا څرګندوله.
کلتوري – ملي خپلواکي
کارګر یهودي ګوند له قومي یا مذهبي جلاتوب څخه ملاتړ نه کاوه او د دولت یا محدودې سیمې پر ځای یې د څو کلتوري او څو قومیتي نړۍ په اډانه کې د یهودي عنوان په توګه په یوه بشپړ کلتور تمرکز درلود. په دغه برخه کې بونډیستانو په پراخه کچه د اطریشي – مارکسیزم د ملي شخصي خپلواکۍ له مفهوم څخه کار اخیستی و. دغې چارې لینین چې په بونډیزم باندې به یې ملنډې وهلې او بلشویکان له بونډیزم څخه په بشپړ ډول پردي کړل.
د اسرائیلو د دولت له رامنځته کېدو وړاندې
د یوه سازمان په توګه د یهودي کارګرانو ډله د صهیونیزم د نړیوال بنسټ له رامنځته کېدو سره هم مهاله رامنځته شو. په پایله کې دغه ډله د صهیونیزم له پیاوړو مخالفینو څخه شوه او استدلال یې وکړ چې فلسطین ته کډوالي د تېښتې یو ډول دی. په ۱۹۳۶ زکال کې د وراسا کیهیلا له ټاکنو وروسته هنریک ارلیش صهیونیستي رهبران هر یو اسحاق ګرونبام او زئیو ژابوتینسکي تورن کړل چې د یهودانو کډوالۍ ته د کمپاین له امله په پولنډ کې د یهودانو پر ضد د وروستیو اقداماتو مسئول دوي دي.
له ۱۹۴۷ ز کال وروسته
دغه ګوند د فلسطین د تجزیې په اړه د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ د رایې ورکولو مخالف و او د ملګرو ملتونو او پیاوړو هېوادونو تر کنټرول لاندې هېواد څخه یې ملاتړ کاوه. په ۱۹۴۸ زکال کې د نړیوال کارګري بانډ په دویم کنفرانس کې چې په نیویارک کې جوړ شوی و دغه ډلې د صهیونیستي دولت اعلامیه وغندله. دغه کنفرانس د هغه دوه ملتي هېواد په ګټه و چې د ملي برابري او دیموکراتیک فدارلیزم پر بنسټ رامنځته شوی و.
په ۱۹۵۱ زکال کې په اسرائیلو کې د کارګر یهودي ګوند څانګه Arbeter-ring in Yisroel – Brith Haavoda پرانستل شوه، چې ان د ۱۹۵۹ زکال په کنیست ټاکنو کې یې برخه واخیسته خو ډېرې لږ رایې یې لرلې. د هغوی نشریه Lebns Fregyn لا تر اوسه (۲۰۱۴ زکال) چاپېږي. دا یو له ډېرو لږو یو څه  کیڼ اړخو خپرونو څخه ده چې په ییدش ژبه خپرېږي.
د مونترال دریم نړیوال کنفرانس په ۱۹۵۵ زکال کې پرېکړه وکړه چې د یهودي دولت رامنځته کېدل په یهودي تاریخ کې تر ټولو مهمه پېښه کېدلای شي او کېدای شي د یهودیانو په ژوند کې مثبته ونډه ولري، خو احساس یې وکړ چې یو شمېر ضروري بدلونونه لازم دي. په دغه کنفرانس کې برخه اخیستونکو ددې غوښتنه وکړه چې:
د کارګري یهودانو د ډلو د همغږۍ نړیواله شورا د یو شمېر بونډیستانو او د کارګرانو د حلقې او یهودي کلتور د کانګرس په ګډون د اړوندو سازمانونو له خوا په ۲۰۰۰ مه ز لسیزه کې په خاموشانه ډول منحل شوه.
په لندن کې مېشته سوسیالیستي ډله چې یهودي سوسیالیستي مجله خپروي، ځان د کارګري یهودانو د تاریخي ډلې وارثه بولي. له دې سربېره یوویشتمه پېړۍ د یو شمېر نورو بانډي نظریاتو (چې ځینې مهال ورته «نیو بانډیزم» هم ویل کېږي) د رامنځته کېدو شاهده ده.
بهرانګ علوي
بهرانګ علوی (په اپريل 1 ، ۱۹۸۰  زیږیدلی ، تهران ) په تیاتر ، سینما او تلویزیون کې یو ایراني لوبغاړی دی.
بیوګرافی
بهرانګ آوریل  میلادي کال د اپریل په لومړۍ نیټه د غازي مالیر په روغتون کې زیږیدلی و. هغه د درې کالو د کورنۍ یوازینی ماشوم دی. د هغه پلار متقاعد کلتوري شخصیت دی او مور یې د مخابراتي شرکت رییس دی. هغه مجرد دی او د کمپیوټر ډراینګ کې ډیپلوم لري او د کارنامه کلتوري - هنري انستیتیوت د لومړي فارغ التحصیل کورس. هغه د ماشوم په توګه د اداکار سره ډیره مینه درلوده او د ښوونځي په تیاتر کې یې کار پیل کړ. د ځوانۍ په توګه ، هغه د ښوونې او روزنې په شپږمه حوزه او د تهران ولایت کې د ښوونځي تیاتر سره غوره لوبغاړی شو. له هغې وروسته ، په ۷۰ ۱۳۷۰ در کال کې ، هغه په رسمي او مسلکي توګه د جهانګیر طاهري په لارښود لارښود "ووډن پپیټ" تیاتر لپاره وټاکل شو او د تیاتر شهر کمپلیکس د قشقي هال کې د تیاتر سټیج ته لاړ.
د اداکارۍ سربیره ، بهرانګ علوي د عکاسي ، لیکلو او فیشن ډیزاین کې بوخت دي. هغه د کارګرو ماشومانو ، ښځو او د کورنیو د مشرانو سره ناوړه چلند لپاره هم سفیره ده ، او ګالري او خیریه بازارونه تنظیموي. بهرانګ علوي په لامبو ، موټر چلولو ، یوګا او بلیارډونو کې ماهر دی. د هغه غوره ټیم جوینټس ایټالیا دی او د فوټبال غوره لوبغاړی احمد رضا عابدزاده دی. بهرانګ په هغه ورځو کې د بایرن میونخ پر وړاندې د عبیدزاده د ښې لوبې پرمهال په عابدزاده لوبغالي کې شتون درلود کله چې هغه لږ پیژندل شوی و. پداسې حال کې چې د عابد زاده عکس اخیستل ، هغه د نادر داودي برخه شوه او یوه لسیزه وروسته د دې عکس له خپرولو وروسته په زړه پورې موضوع شوه.
کشمير
د Nilamata Purana څخه د اوبو د دره کې د اصلي، يو حقيقت مستندی له خوا مشهور جیولوجستانو تشریح کوي، او په ګوته کوي چې څرنګه د ځمکې ډېر نوم د ماورای د بهیر څخه اخیستل شوی - KA "اوبه" په معني او Shimir مانا "د desiccate". له همدې امله، د کشمیر لپاره د "د ځمکې څخه د اوبو وچ" ده. يوه تيوري چې د کشمیر نیسي چې د Kashyap-ميراخان یا Kashyapmir یا Kashyapmeru، د '' "سمندرګي یا د Kashyapa غره" د یو انقباض وي هم شتون لري، د سيګي چې سره چې د primordial Lake Satisar د اوبو نم کړل، چې د کشمیر دا په غصب شوو مخکې وه. د Nilamata Purana ورکوي نوم د Kashmira (کشمیر دره کې شامل دي د Wular Lake) ميراخان "چې مانا یې د درياب د جهيل يا د Sage Kashyapa د غره.  'ميرزا'  په سانسکريت مانا سمندر او یا د احاطې، په پام کې دا د يو شي د Uma پورتني او دا د کشمیر چې نړۍ پوهیږي نن. د Kashmiris، که څه هم،  Kashir ، چې له کشمیر phonetically مشتق شوي دي زنګ دا. د لرغونی یونانیانو دا په توګه  Kasperia  په نامه. Kashyapa-د دول ، چې د سره د Hecataeus (د Byzantium apud Stephanus) او د Herodotus Kaspatyros (3.102، 4.44) Kaspapyros په ګوته شوي دي. کشمیر هم باور دی چې د هېواد په مانا له خوا Ptolemy د  'Kaspeiria وي' '.' 'کشمیری' 'دی د اوسني کشمیر archaic حجا، او په ځينو هيوادونو کې دا ده چې تر اوسه هم په دې لاره شويدی. د سامي اصلي نوم  'خاشرود په' '' (چې دا مانا لري چې په مورنۍ لهجه يو ژور مخرېوند) يو قوم، باور دی چې په بنسټ د کاشان او کاشغر د ښارونو، سره له د کسپین د Kashyapi قوم اشتباه نه شي د ځمکې او د مامور. ple په توګه 'Kashir څخه چې د' کشمیر 'هم له هميشه مشتق شو پېژندل شوي دي. دا په نامه  Kaspeiria  د لرغونو يونانيانو له خوا. په کلاسیک ادب Herodotus غوښتنه دا  Kaspatyrol . <دسرچینی نوم = Bamzai4.6> p. N. K. Bamzai،  فرهنګ او د کشمیر د سیاسي تاریخ ، ټوک. 1 (د نوي ډیلي: M.D. Publications، 1994).، مخونه 4-6 </ دسرچینی> Xuanzang، theChinese Monk چې په 631 زیږدیز کال د کشمیر څخه لیدنه وکړه چې دا  KIA-SHI-Mi-بيشکه چې  په نامه. ورونکې په نامه دا Khachal، مانا "د واورين mountai". <دسرچینی نوم = Bamzai4.6 /> دا دی او د سيندونو، حوضونو او wildflowers د ځمکې شوي دي. د جهلم سيند بهيږي د دره ټول اوږدوالي.
وېشنيزه:کشمیر وېشنيزه:د هند ځمکپوهنه
د امریکا انقلاب
د امریکا انقلاب یو ایډیالوژیک او سیاسي انقلاب و چې د ۱۷۶۵ او ۱۷۹۱ کلونو ترمنځ په برتانوي امریکا کې رامنځ ته شو. امریکایانو په دیارلس مستعمرو کې خپلواک دولتونه جوړ کړل چې د امریکا په انقلابي جګړه (۱۷۷۵-۱۷۸۳) کې یې برطانویانو ته ماتې ورکړه، د برطانیې له تاج څخه یې خپلواکي ترلاسه کړه او د امریکا متحده ایالاتونه يې رامنځته ته کړل، چې لومړنۍ عصري قانوني لیبرال ډموکراسي ده.
امریکایی کډوال مېشتو د برطانیې د پارلمان لخوا د مالیاتو د اخیستلو مخالفت وکړ، پدې ارګان دوی په مستقیم ډول استازولي نه درلوده. د ۱۷۶۰مې لسیزې څخه وړاندې، د برطانیې امریکایي مستعمرو په خپلو داخلي چارو کې په لوړه کچه خپلواکي درلوده، چې په ځايي توګه د مستعمرو د مقننه قوې لخوا اداره کیده. د ۱۷۶۵م کال د ټاپې قانون (Stamp Act) په تصویب کېدلو سره په مستعمرو باندې داخلي مالیات وضع شول، چې دا چاره د مستعمرو د مظاهرو، او د ټاپې قانون په کانګرس کې د ډیری مستعمرو د استازو د راغونډه کېدو لامل شوه. د انګلیس لخوا د ټاپې قانون په لغوه کولو سره ترینګلتیا راکمه شوه، خو په ۱۷۶۷م کال کې کې د ټاون شینډ قوانینو (Townshend Acts) په تصویب سره یوځل بیا ترینګلتیا ډېره شوه. د برطانیې حکومت په ۱۷۶۸م کال کې باسټون ته سرتیري واستول ترڅو د ناکراریو مخه ونیسي، چې دا چاره په ۱۷۷۰م کال کې د باسټون د ټولوژنې لامل شوه. په ۱۷۷۰م کال کې برتانوي حکومت د ټاونشینډ ډېری مالیې لغوه کړې حو پر چای باندې يې مالیه وساتله ترڅو په سمبولیک ډول تصریخ کړي چې پارلمان پر مستعمرو د مالیې وضع کولو حق لري. په ۱۷۷۲م کال کې په روډ ټاپو کې د ګاسپي سوځول، په ۱۷۷۳م کال کې د چای قانون تصویب او په ډېسمبر ۱۷۷۳م کال کې کې د باسټون چای ګوند د ترینګلتیا د لاډېرېدو لامل شول. برطانیې د باسټون بندر په تړلو او د یو لړ جزايي قوانینو په پلي کولو سره ځواب ورکړ چې په اغېزمنه توګه یې د ماساچوسټ خلیج کالونۍ د خودمختارۍ امتیازات له منځه یوړل. نورې متسعمرې د ماساچوسټ په ننګه ودرېدلې، او د دیارلسو مستعمرو څخه دولسو استازو د ۱۷۷۴م کال په وروستیو کې د برطانیې په وړاندې د دوی د مقاومت د همغږۍ په موخه د کانټینینټل کانګرس جوړولو لپاره واستول. د برطانیې مخالفین د هېوادپالو یا ویګ په نامه پیژندل شوي، پداسې حال کې چې استعمارګران، چې تاج ته یې وفاداري ساتلی وه، د وفادارانو یا توري په نوم پیژندل شوي کېدل.
علني جګړه هغه مهال پیل شوه چې برتانوي منظم سرتیري د نظامي اکمالاتو د یوې زیرمې د نیولو لپاره ولېږل شول خو په اپریل ۱۹، ۱۷۷۵ نېټه په لېکزینګټن او کانکورډ کې د ځايي هېوادپالو ملېشو سره مخامخ شول. هېوادپاله ملېشې چې د نوي جوړې شوي کانټینینټل اردو سره یوځای شوې، بیا یې په باسټون کې برتانوي ځواکونه په وچه کې محاصره کړل او د دوی ځواکونه د سمندر له لارې وتل. هرې کالونۍ یو آیالتي کانګرس جوړ کړ، چې د پخوانیو استعماری حکومتونو څخه يې واک واخیست، وفاداري یې وځپله، او د سراعلی قوماندان جنرال جورج واشنګټن په مشرۍ د کانټینینټل پوځ سره يې مرسته وکړه. د ۷۶-۱۷۷۵ د ژمي په موسم کې، هېوادپالو پر کیوبیک د برید ناکامه هڅه وکړه اوخواخوږي کډوال مېشتي يې هلته راټول کړل.
کانټینینټل کانګرس د برطانیې پاچا درېیم جورج یو مستبد اعلان کړ چې د انګلیسانو په توګه یې د مستعمرو حقونه تر پښو لاندې کړي وو او د ۱۷۷۶م کال د جولای میاشتې په ۴مه نېټه یې مستعمرې آزاد او خپلواک ایالتونه اعلان کړل. د هېوادپال اړخ مشرتابه د لیبرالیزم او جمهوریت غوښتنې پر سیاسي فلسفې ټینګار وکړ ترڅو د پاچاهۍ او اشراف سالارۍ حاکمیت رد کړي. د خپلواکۍ اعلامیې په ډاګه کړه چې ټول انسانان مساوي خلق شوي، خو په وروستیو پېړیو کې د اساسي قانون تعدیلاتو او فډرالي قوانینو په زیاتیدونکي بڼه افريقايي امریکایانو، اصلي امریکایانو، بې وزلو سپینو سړیو او ښځو ته مساوي حقونه ورکړل.
برتانویانو د نیویارک ښار او د هغه ستراتیژیک بندر د ۱۷۷۶م کال په اوړي کې ونیول، کوم چې دوی د جګړې د مودې لپاره ساتل. کانټینینټل پوځ د ۱۷۷۷م کال د اکتوبر په میاشت کې د ساراتوګا په جګړه کې یوه برتانوي اردو ونیوله، او فرانسه بیا د متحده ایالاتو د متحد په توګه جګړې ته ننوتله او پدې توګه يې جګړه په نړیواله شخړه بدله کړه. شاهي سمندري ځواک بندرونه بند کړل او د لنډ مهال لپاره یې نور ښارونه ونیول، مګر دوی د واشنګټن د ځواکونو په ویجاړولو کې پاتې راغلل. برطانیې هم هڅه وکړه چې د وفادارانو د اټکل شوي مرستې سره سویلي ایالتونه ونیسي، او جګړه سویل ته لاړه. برتانوي جنرال چارلس کارنوالس د ۱۷۸۰م کال په لومړیو کې د جنوبي کارولینا په چارلسټن کې یوه امریکایی اردو ونیوله، خو هغه د سیمې اغیزمن کنټرول ترلاسه کولو په موخه د وفادار اړخ له ملکي خلکو د پوره رضاکارانو په جلب او جذب کې پاتې راغی. په پایله کې، د امریکا او فرانسې یوه ګډ ځواک د ۱۷۸۱م کال په مني کې په یورک ټاون کې د کارنوالېس اردو ونیوله، او په اغېزمنه توګه جګړه پای ته ورسیده. د پاریس تړون د ۱۷۸۳م کال د سپټمبر په ۳مه نېټه لاسلیک شو، په رسمي توګه يې شخړې ته د پای کېښود او د برتانوي امپراتورۍ څخه يې د نوي هیواد بشپړ جلا کېدل تایید کړل. متحده ایالاتو د مسیسیپي سیند ختیځ او د سترو جهیلونو (Great Lakes) سویل شاوخوا ټوله سیمه په خپل واک کې واخیسته، برطانیې د شمالي کاناډا کنټرول وساته او هسپانیې فلوریډا ونیوله.
د جګړې د پام وړ پایلو ترمنځ د امریکا خپلواکي او په امریکا کې د برتانوي مرکانټلېزم پای ته رسیدل، له برطانیې سرسه د تجارت په ګډون له نړۍ سره د متحده ایالاتو لپاره د سوداګرۍ پرانستل راځي. امریکایانو ډیر ژر د متحده ایالاتو اساسي قانون تصویب کړ، د فدرالي جمهوریت په توګه يې د نسبي قوي ملي حکومت په رامنځته کولو سره د کمزوري کنفدراسیون ځای ونیو، چې پکې یوه ټاکل شوی اجراییه قوه، ملي قضایه قوه او یو ټاکل شوی دوه جرګه ییز کانګرس شامل و چې په سنا کې د ایالتونو استازیتوب کېږي او د استازو په جرګه کې د ولس. دا د نړۍ لومړی فدرالي ډموکراتیک جمهوریت دی چې د واکمنانو په رضایت تاسیس شوی. لږ وروسته له هغه چې د حقوقو لایحه (Bill of Rights) د لومړنیو لسو تعدیلاتو په توګه تصویب شو، د بنسټیزو حقونو تضمین کول د انقلاب لپاره د توجیه په توګه وکارول شول. شاوخوا ۶۰۰۰۰۰ وفاداران د برطانیې نورو سیمو ته په ځانګړې توګه کاناډا ته مهاجر شول، مګر لوی اکثریت په متحده ایالاتو کې پاتې شول.
۱۶۵۱ څخه تر ۱۷۴۸
د ۱۶۵۱ په لومړیو کې، انګلیسي حکومت هڅه وکړه چې په امریکایی مستعمرو کې تجارت تنظیم کړي، او پارلمان د اکتوبر په ۹ د بېړنۍ چلونې قانون (Navigation Acts) تصویب کړ ترڅو د سوداګریزو سیاستونو په تعقیب سره دا یقیني کړي چې دا سوداګري برطانیه شتمنوي خو له نورو هیوادونو سره تجارت منع کوي. دې قانون برتانوي تولید کونکي د تنباکو له کرلو څخه منع کړل او همدارنګه یې د کښتۍ جوړول وهڅول، په ځانګړې توګه د انګلستان په نویو مستعمراتو کې. ځینې استدلال کوي چې پر مستعمراتوو اقتصادي اغیزې بېخي لږې وې، خو هغه سیاسي جنجالونه بیا ډېر جدي وو، ځکه ډېری هغه سوداګر به چې په مستقیمه توګه اغیزمن کېدل، همدوی به په سیاسي توګه خورا فعال وو.
د پاچا فیلیپ جګړه په ۱۶۷۸م کال کې پای ته ورسیده، ځکه د نوي انګلستان مستعمرو د انګلستان له کومې پوځي مرستې پرته جګړه وکړه، او دې کار د برتانوي خلکو څخه د یوه جلا ځانګړي هویت په رامنځته کولو کې مرسته وکړه.
شيطاني کانټار
شيطاني کانټار (علمی نوم: Beelzebufo) د کانټارانو څخه تر ټولو ستر  کانټار وو چې ۷۰ میلیونه کاله مخکې په مادغاسکر کې یې ژوند کاوه. که څه هم فُسیلونه یې په ۱۹۹۳ کال کې د لرغوني ژوند پوه David W. Krause لخوا کشف شو خو د فسیلونو توصيف په ۲۰۰۸ کال کې د طبیعت پوهانو Susan E. Evans, Marc E. H. Jones Krause  لخوا تر سره شو.
توصيف
شيطاني کانټار د غوښه خورونکو ژويو څخه وو چې د Leptodactylidae په کورنۍ او د Beelzebufo په جنس اړه لري. اوږدوالی یې ۴۱ سانتیمتره او وزن یې ۴،۵ کیلوگرامه وو.
وېشنيزه:کانټاران
وزير (حکومت)
وزير (په انگرېزي: Minister) يو د يوه واکمن حکومت سياستوال وي چې د ولسي يا سيمه ايز حکومت د لوړ پوړ هغه چارواکی دی چې د حکومت په سياسي کړنلارو او تگلارو کې د پرېکړې د پلي کولو واک لري. حکومتي کابينې د ډېرو وزيرانو نه جوړې شوې وي او په دغو کې ځينې وزيران تر نورو لوړ مقام لري. په ځينو هېوادونو کې د حکومت سرغټمشر ته لومړی وزير وايي چې د حکومت تر ټولو واکمن چارواکی وي.
وېشنيزه:حکومتولي
Menteri
ګډژوندون
ګډژوندون (چې په انګليسي کې د Symbiosis  ټکی له يوناني ژبې اخستل شوی او معنا يې ده يو ځای ژوند) د دوو جلا جلا بيالوژيکي ژونديو موجوداتو تر منځ د اوږدې مودې لپاره او نژدې بيالوژيکي هر ډول تعامل ته ګډژوندون ويل کېږي، که دا تعامل دوه اړخيز وي، د ورته والي وي يا پرازيتي وي. دا ژوندي موجودات چې هر يو ته ګډژوندي ويل کېږي، بايد له جلا انواعو څخه وي. په ۱۸۷۹ز کال کې، «هينريک انټن ډي بيري» په دې ډول تعريف کړي چې «د هغه ژونديو موجوداتو يو ځای ژوند کول چې يو بل ته ورته نه دي». دا اصطلاح د يوې پېړۍ لپاره د بحث موضوع وه چې ايا دا په ځانګړي ډول دوه اړخيزوالي ته اشاره کوي لکه «ليچنګ» (د ونو پپونک يا پرښه). اوس مهال بيالوژيپوهانو دا محدوديت لرې کړی دی.
شونې ده چې ګډژوندون لازمي وي، دا معنا چې يو يا له يو زيات ګډ ژوندي د ژوندي پاتې کېدو لپاره يو پر بل تکيه لري، يا اختياري (د خپلې خوښې) وي، دا هغه مهال چې عموماً کولای شي يو له بل جلا ژوند وکړي.
ګډژوندي د بدني نښلېدونکو په توګه هم ډلبندي شوي دي. کله چې ګډژوندي له يو بدن جوړ وي، هغه سره نښتي ګډژوندي بولي، په داسې حال کې چې نورو ټولو جوړښتونو ته يې سره بېل ګډژوندي ويل کېږي. کله چې يو ژوندی موجود د بل ژوندي موجود په سطحه ژوند کوی، لکه د انسان په سر کې سپږې، هغه «اکټوسيمبوسيس» بولي؛ کله چې يو شريک د بل د نسجونو په داخل کې ژوند کوي، لکه په مرجان کې «ساينبوډينيوم» هغه «اينډوسامبوسيس» بلل کېږي.
پېژند
د ګډژوندو تعريف د ۱۳۰ کلونو لپاره د بحث موضوع وه. په ۱۸۷۷ز کال کې، «البرټ بيرنهارډ فرانک) د ګډژوندو (symbiosis ) اصطلاح، د «ليچنز» (ګلسنګ/پپونک شان مرض چې د ونې ډډ يې کوي) د دوه اړخيزې اړيکې د تشریح کولو لپاره وکاروله. په ۱۸۷۸ز کال کې، چڼياسکه پېژندونکي (مايکولوجيسټ) «هينريک انډن ډي بيري» په دې ډول تعريف کړل چې «د غېر مشابهو ژونديو موجوداتو يو ځای اوسېدل». سيانسپوهانو يې جلا جلا تعريفونه کړي، ځينې د دې پلويان دي چې دا اصطلاح بايد يواځې پايدونکو دوه اړخيزو ته وويل شي، ځينې نور بيا په دې باور دي چې دا اصطلاح بايد په ټولو دايمي بيالوژيکي تعاملاتو عملي شي (په نورو ټکو، په دوه اړخيزو، د ورته والي او پرازيتي، خو د لنډې مودې تعاملات ترې باسي، لکه ښکار کول). په يوويشتمه پېړۍ کې، وروستی تعريف يې بيالوژي پوهانو په پراخه کچه منلی دی.
په ۱۹۴۹ز کال کې، «ايډوارډ هاسکيل» د «شريکو کارونو» د ډلبندۍ په ګډون يو جامع اند وړاندې کړ، همدا وړانديز وروسته بيالوژي پوهانو د «تعاملاتو» په نوم خپل کړ.
لازمي د اختياري په مقابل کې
شونې ده چې اړيکې لازمي وي، دا معنا چې يو ګډژوندی يا دواړه د ژوندي پاتې کېدو لپاره په بشپړ ډول يو په بل تکيه لري. د بېلګې په ډول: «ليچنز»، کوم چې له فنګي او فوټوسينتيټيک ګډژوندو څخه جوړ دی، فنګي اړخ يې په خپله ځانله ژوند نه شي کولای. په «لينچيز» کې ابړۍ يا «سينوباکتريايي» ګډژوندي، لکه «ټرينټي فولي» عموماً په خپلواک ډول ژوند کولای شي، په همدې بنسټ د دوی په برخه کې اړيکه بيا اختياري (د خپلې خوښې) يا غېر لازمي تشرېح شوې ده.
فزيکي تعامل
«ايندوسيمبوسيز» هرهغه ګډه ژوندۍ اړیکه ده، په کومه کې چې يو ګډژوندی د يو بل د نسجونو په دننه کې ژوند کوي، يا د هغې په حجرو يا يې له حجرو څخه دباندې. د بېلګې په ډول يې بېلا بېل ډول «مايکروبيوم» ته اشاره کېدای شي لکه: ريزوبيا، د نايتروجين تثبيتونکي باکتریا، کوم چې د وليو (جرړو) لرونکو دانو (حبوباتو) د وليو په غوټو کې ژوند کوي؛ اکتینوميسيټس، ناتروجين تثبيتونکې باکتریا لکه فرانکيا، کومې چې د «اډلر» غوټو په جرړو کې ژوند کوي، يو حجروي اوبړۍ (پرښه) چې د ګارې جوړونکې مرجان په داخل کې وي، او باکتریايي «اينډو ګډژوندي»، کوم چې نږدې ۱۰٪ - ۱۵٪ خځنده ګانو ته مهم غذايي توکي مهيا کوي.
«اکټو ګډژوندي» هغه ګډژوندې اړيکه ده، په کومه کې چې ګډژوندي د کوربه د بدن په سطحه ژوند کوي، د هاضمې د سيمې د داخلي سطحې يا د بهر ته وتونکي مرغيړي د نلکې په ګډون. د دې په بېلګو کې «اکټوپرازيتونه» شامل دي، لکه سپږې، ګډ خوراکي «اکټوګډژوندي» لکه «برانسلونه»، کوم چې خپل ځان د کبانو تر هډوکو پورې نښلوي؛ او او دوه اړخيز «اکټوګډژوندي» لکه کلينر فيش.
سيالي
سيالي د ژونديو موجوداتو يا انواعو ترمنځ د هغه تعامل په توګه تعريفېدای شي، په کوم کې چې د يو روغوالی د يو بل د شتون له امله کميږي. د لږ تر لږه يوې سرچينې محدوده توښه (لکه خوراک، اوبه او سيمه) د دواړو له خوا کارول کېږي دا ډول تعامل وړاندې کوي، که څه هم شونې ده چې په نورو برخو کې هم دا سياري موجوده وي، لکه ښځينه د بيا توليد لپاره (په هغه حال کې چې د همدې نوعې نارينه موجود هم وي).
دوه اړخيز والی
دوه اړخيز والی يا د انواعو ترمنځ متقابل خدمت کول د دوه افرادو يا مختلفو انواعو تر منځ د اوږدې مودې اړیکه ده، چېرته چې دواړه افراد ګټه اخلي. شونې ده چې دوه اړخيزې اړیکې د دواړو انواعو لپاره لازمي وي، د يو لپاره لازمي خو د بل لپاره اختياري وي، يا د دواړو لپاره اختياري وي.
د واښه خوړونکو ژويو ډېره سلنه يې دوه اړخيزه د کولمو ګياه لري، څو له دوی سره مرسته وکړي، د بوټې ماده هضم کړي. کوم چې د ژويو د خوراک پرته نورو ته د هغې هضمول خوا ستونزمن دي. دا د ګياوو کولمه د سلولي-هازمې له «پروټوزونونو» يا باکترياوو څخه جوړه ده، کوم چې د واښه خوړونکو په کولمو کې ژوند کوي. د مرجانو کاړ د مرجانو د ژونديو موجوداتو او د اوبړيو د بېلا بېلو ډولونو تر منځ، کوم چې د دوی په منځ کې ژوند کوي، دوه اړخيزه اړيکه ده. ډيری بوټي او د ځمکې ګډ ژوند د بوټو ترمنځ په دوه اړخيزوالي متکي دي، کوم چې له هوا څخه کاربون برابروي، او «ماکورايزل» چڼياسکې، کوم چې له ځمکې څخه د اوبو او کاني موادو په را ايستلو کې مرسته کوي.
د دې يوه بېلګه د «اسيلاريس کلاونفيش» تر منځ اړيکه ده، کوم چې د سمندر د ريدي ګل «ريډري» په څانګو کې ډوبيږي. دا ځای پر ځای شوی کب ريديګل د ريدي ګل خوړونکو کبانو څخه ساتي، په مقابل کې د ريدي ګل دا اغزي لرونکې څانګې کلاونفيش د هغې له ښکاريانو ژغوري. يو ډول بلغمي ماده چې په کلافيش وي، له اغزيو يې ساتنه کوي.
بله بلېګه يې «ګوبي» ده، يو کب دی چې کله ناکله له «شريمپ» سره يو ځای ژوند کوي. شريمپ په شږو کې يو غار کني او پاکوي يې، په دې غار کې بیا دواړه شريمپ او ګوبي دواړه ژوند کوي. شريمپ د تل لپاره ړوند وي، کله چې له خپل غار څخه بهر وي، نو بيا د ښکاريانو په وړاندې اسانه موخه وي. د ګواښ پر مهال، ګوبي به خپله لکۍ شريمپ وهي تر څو هغه خبر کړي. کله چې دا حالت راځي نو دواړه شريمپ او ګوبي خپل غار ته په شا کېږي. د ګوبي ډېر ډولونه (Elacatinus spp.) همدا راز په نورو کبانو کې «ايکټوپرازيت» پاکوي، شونې ده چې دا يو بل ډول دوه اړخيزه اړيکه وي.
یو اختياري ګډژوندی په «بريوزوان» پوښ ورکونکي او په ګوښه شوي چنګاښ  کې لېدل شوی دی (دا دواړه سمندري کوچني ژوي دي). د بريوزون سيمه (Acanthodesia commensale) يوه څرخېدونکې وده منځ ته راوړي او چنګاښ (Pseudopagurus granulimanus) ته د هغې د اوسېدلو د خونې یو نل وزمه مارپېچ ځای ورکوي، کوم چې په لومړي سر کې په يو «ګاسټروپوډ» په خول کې موجود و. (ګاسټروپوډ يعنې کونجکه يا کونجکې ته ورته ژوی چې  په اوبو کې ژوند کوي او يو خول يا پوښ لري).
ايندوګډژوندون (داخلي ګډ ژوند)
په ايندوګډژوندون کې په کوربه حجره کې يو څه غذايي کمي وي چې همدا کمی د اینډوګډژوندي له خوا برابريږي. د پايلې په توګه، کوربه يو څه ځانګړې حجرې توليدوي او په خپل داخل کې د اینډوګډژوندو د ودې د پروسې سره مرسته کوي. دا حجرې د کوربه جنيتیکي جوړښت په دې موخه اغېزمن کوي، تر څو د ایندوګډژوندو مخ پر وده نفوس منظم کړي او دا باوري کړي چې دا جنيتيکي بدلونونه عمودي لېږد (وراثتي) په مټ زوزات ته ولېږدوي.
د لازمي دوه اړخيز يوه په زړه پورې بېلګه، د «سيبوګلينډ» نل د چينجيو او ګډژوندو باکترياو تر منځ اړيکه ده، کوم چې په تودو سوريو او يخو بهېدونکو سيمو کې ژوند کوي. دا چينجی د هاضمې ځای نه لري او د تغذيې لپاره په ټوله معنا په خپلو داخلي ګډژوندو پورې تړلی دی. باکترياوې هايډروجين سلفايد يا ميتان اکسډايز کوي، کوم چې کوربه دوی ته برابروي. دا چينجي د ۱۹۸۰ز لسيزې په وروستيو کې د «ګالاپاګوس» ټاپوګانو سره نژدې په تودو سوریو کې موندل شوي وو، او تراوسه د سمندر په ژورو تودو سوريو او يخو بهېدونکو ځايونو کې د نړۍ په ټولو سمندرونو کې موندل کېږي.
د هندوچین لومړۍ جګړه
د هندوچین لومړۍ جګړه (په عمومي توګه په فرانسه کې د اندوچینا جګړې په نامه پېژندل کېږي او په ویتنام کې د فرانسې-ضد مقاومتي جګړې په نامه پېژندل کېږي) د ۱۹۴۶ ز کال د ډسمبر میاشتې په ۱۹مه نېټه د فرانسې په هندوچین کې پیل شوه او د ۱۹۵۴ ز کال د جولای میاشتې تر ۲۰مې نیټې پورې یې دوام وکړ. په جنوبي برخه کې د فرانسوي ځواکونو او د دوی د ویتنامي مخالفینو تر منځ جګړه د ۱۹۴۵ ز کال په سپتمبر میاشت کې وه. دې جګړې کې ګڼ شمېر ځواکونه یو بل سره اخته شوو، چې له هغې ډلې د فرانسوي اتحادیې اړوند د فرانسې د لرې شرقي برخې ځواکونه، چې د فرانسې حکومت له خوا ورته لارښوونه کېده او دغه راز د ویتنام پخواني سترواک باسو دای په وسیله یې ملاتړ کېده، د ویتنام ملي ځواکونه د ویتنام د خلقي ځواکونو پر وړاندې ودرول. ویتنام او Việt Minh (د کمونست ګوند یوه برخه)، د Võ Nguyên Giáp او Hồ Chí Minh له خوا یې مشري کېده. ډېری جګړې د شمالي ویتنام په تونکین کې ترسره شوې، خو بیا هم دې جګړې ټول هېواد او دغه راز د فرانسوي هندوچین ملاتړ لرونکو سیمو یعنې لائوس او کامبوج ته هم پراختیا ومونده.
د ۱۹۴۵ ز کال په جولای میاشت کې د پوتسدام په کنفرانس کې د ګډو ځواکونو مشرانو پریکړه وکړه، چې هندوچین باید د ۱۶ درجو شمالي عرض البلد جنوبي برخې پورې او د بریټانیایي سمندریزو قواوو مشر یا ادمیرل مانت باتن په مشرۍ د سویل ختیځې اسیا په اداره کې شامل شي. د هغې کرښې په جنوبي برخه کې موجوده جاپاني ځواکونه ټول یې ده ته او همدا راز جنرال الیسیمو چیانګ کای شیک ته تسلیم شوو. د ۱۹۴۵ ز کال په سپټمبر میاشت کې چینيايي ځواکونه تونکین ښار ته ننوتل او د عملیاتو اړوند یوه کوچنۍ بریتانیایي ډله د سایګون په ښار (د کوچینچینا پلازمېنې) کې ځای پر ځای شوه. چینایانو د هاچي مېن په مشرۍ د ویتنام دولت په رسمیت وپېژانده، چې هغه وخت په هانوی (د تونکین پلازمینه) کې په واک کې و. بریتټانویانو په سایګون کې د دې کار له ترسره کولو نه ډډه وکړه او له همغه اوله په هغه ځای کې د امریکا د OSS استازو په وسیله د ویت مېن چارواکو د ظاهري ملاتړ پر ضد له فرانسویانو سره یوځای شوو. د سپټمبر میاشتې په دویمه د V-J په ورځ Hồ Chi Minh په هانوی کې د ویتنام د ډیموکراټیک جمهوریت (DRV) رامنځته کولو اعلان وکړ. د ویتنام ډیموکراټیک جمهوریت (DRV) په ټول ویتنام کې د شاوخوا ۲۰ ورځو لپاره، د یوازیني مدني دولت په توګه د سترواک باو دای له ګوښه کېدو وروسته، چې د جاپان تر واکمنۍ لاندې یې حکومت کاوه، حکومت وکړ. د ۱۹۴۵ ز کال د سپټمبر میاشتې په ۲۳مه نېټه په سایګون کې د بریټانوي قومندان په خبرتیا سره فرانسوي ځواکونو د ویتنام ډیموکراټیک جمهوریت DRV سیمه ییز حکومت رانسکور کړ او په کوچینچینا کې یې د فرانسې واک او اقتدار بیا راژوندی کړ. چې له دې سره د سایګون په شاوخوا کې چریکي جګړه پیل شوه؛ خو فرانسویانو په تدریجي ډول د هندوچین د جنوبي او شمالي برخو کنترول په خپل لاس کې ونیو. هوچي من په دې توګه د ویتنام د راتلونکي په هکله د مذاکرې کولو سره موافقه وکړه؛ خو هغه مذاکرات چې په فرانسه کې ترسره شوو، هیڅ ډول حل لاره یې پیدا نه کړه. د څه باندې یو کال پټې او چریکي جګړې نه وروسته د ۱۹۴۶ ز کال په ډسمبر میاشت کې د فرانسوي ځواکونو او ویت مېن ځواکونو تر منځ یوه هر اړخیزه جګړه پیل شوه، چې هوچي مېن او دولت یې پټ شوو. فرانسویانو هڅه وکړه، چې هندوچین په بیا تنظیمولو سره د اړوندو هېوادونو د فدراسیون په توګه ثابت کړي. په ۱۹۴۹ ز کال کې هغوی پخوانی سترواک باو دای د ویتنام د نوي تاسیس شوي ایالت د واکمن په توګه بېرته واک ته راوګرځو.
د جګړې په لومړيو څو کلونو کې د فرانسويانو پر وړاندې د ټیټې کچې کلیوالي قیام او پاڅون وشو. په ۱۹۴۹ ز کال کې د امریکا، چین او شوروي اتحاد په وسیله په عصري وسلو سمبال د دوو پوځونو تر منځ جګړه په دودیزې جګړې بدله شوه. د فرانسوي اتحادیې په ځواکونو کې د دوی د استعماري سترواکۍ استعماري سرتیري شامل وو، چې د مراکش، الجزایر، د تونس اعراب/ بربریان؛ لاوتیان، د کمبودیا او ویتنام توکمیز اقلیتونه؛ تور افریقایان، فرانسوي مسلکي سرتیري، اروپایي رضاکاران او د بهرنیو ځواکونو واحدونه شامل وو. په لویو ښارونو کې د ګومارل شویو پوځیانو نه ګټه اخیستنه د حکومت له خوا منع شو، ترڅو په هېواد کې دننه د دې جګړې د لا پراخېدو مخه ونیول شي. دا جګړه په فرانسې کې د کیڼ اړخو له خوا «ناپاکه جګړه یا la sale guerre» وبلل شوه.
د ځنګل په چاپېریال کې د زغره والو ټانکونو د محدوده کارولو، د هوايي پوښښ او د ځمکې بمبارولو لپاره د پیاوړي هوايي ځواک نشتوالی او د فرانسې اړوند نورو مستعمرو (په ځانګړې توګه د الجزایر، مراکش او ان له ویتنام نه) د بهرنیو ځواکونو د کار اخیستو په برخه کې د فرانسې هڅې نورې هم ستونزمنې شوې؛ خو Võ Nguyên Giáp، له یو شمېر ګټورو او مناسبو تخنیکونو نه کار اخیسته، لکه د مستقیمو اورونو توپخانه، د کاروانونو لپاره کمین نیول، د برید کولو او د الوتکو ضد ټوپکو له نويو تاکتیکونو نه کار اخیستل، ترڅو د ځمکنیو او هوایي اکمالاتو د رسولو مخه ونیسي او دغه راز په یوې منظمې تګلارې سره یې د پام وړ ځواکونه چمتو کړه، او د باور وړ جنګي موادو کارول پیل شوو، دا ترکیب د اډو د دفاع لپاره ناکامه ثابت شو او د Dien Bien Phu په جګړې کې فرانسه په قاطعانه ډول له ماتې سره مخ شوه.
مخینه
ویتنام د ۱۸۵۸ او ۱۸۸۷ ز کلونو په لړ کې د فرانسې په هندوچین کې جذب شو. د ویتنام ملتپالنې تر دویمې نړیوالې جګړې پورې وده وکړه او د فرانسې د کنټرول په برخه کې د خڼد لامل شو. د ویتنام لومړنی مقاومت د Phan Bội Châu په نامه روڼ اندي باندې متمرکز و. چاو جاپان ولید، چې ډېر عصري شوی و، چې دا یو له هغو محدودو اسیایي هیوادونو له ډلې و، چې په بریالیتوب سره یې د اروپايي استعمار پر وړاندې مقاومت وکړ. چاو له شهزاده Cường Để سره په جاپان کې دوه سازمانونه رامنځته کړه، چې Duy Tân Hội یا (مدرنیستي ټولنه Modernistic Association) او د ویتنام کانګ هین هوی Vietnam Cong Hien Hoi و.
د فرانسې د فشار له امله جاپان Phan Bội Châu چین ته تبعید کړ. چاو چې د سن یات سین د شینیانو د انقلاب شاهد و، د هغو په لیدو سره یې دا الهام واخیست، چې په ګوانګژو کې د ویتنام کوانګ فکفوي غورځنګ پیل کړي. له ۱۹۱۴ نه تر ۱۹۱۷ ز کاله پورې هغه د یوان شیکای انقلاب ضد حکومت په وسیله زنداني شو. په ۱۹۲۵ ز کال کې په شانګهای کې د فرانسوي مامورینو په وسیله ونیول شو او ویتنام ته ولېږدول شو. چاو د خپل ډېر محبوبیت له امله له اعدام نه وژغورل شو او د خپل مرګ تر وخته یعنې ۱۹۴۰ ز کاله پورې په خپل کور کې نظربند پاتې شو.
د ۱۹۴۰ ز کال په سپټمبر میاشت کې د Phan Bội Chau له مړینې لږ وخت وروسته د جاپان سترواکۍ په فرانسوي هندوچین باندې خپل یرغل پیل کړ، چې د المان په وسیله د فرانسې د لوی ښار یا پلازمېنې د فتح کولو ښکارندویي یې کوله. جاپانیانو د فرانسې استعماري دولت په ساتلو سره د پردې تر شا له ویشي فرانسې سره په موازي توګه حکومت وکړ. تر کومه ځایه چې د ویتنامي ملتپالو پورې اړوند و ، دا د دوو لورو له خوا راوستل شوی لاسپوڅی دولت و. د Bảo Đại په نامه سترواک د فرانسویانو په څېر له جاپانیانو سره مرسته وکړه او دا ډاډ یې ترلاسه کړ، چې د هغه د ژوند طریقه به دوام ومومي.
دنباتي انساجو کرنه
پورته کوونکی فیض الرحمن احمدي لغمان پوهنتون کرنې پوهنځی چاپيریال ساتنه او ځنګلونو څانکه
د نباتاتو د انساجو کښت
(Plant Tissue Culture e)
د نباتاتو د انساجو کښت د غيرى زوجى تکثيريو ميتود دى پدې طريقه د تکثير کې کوچنى برخه د نبات لکه حجره او نسج چې د Explant په نوم ياديږي په خاص Testube کې (Glassware) او يا خاص Container کې په کنترول شوى محيط او تغذيه شوې جوړه شوې ميډيا کې کرل کيږي، چې د يوې حجرې او يا د حجرې د يوې برخې څخه زيات شمير نباتات چې مورنى خصوصيات لري او د هر ډول امراضو څخه پاک وي لاس ته راځي. او يا هم. Tissue Culture means Propagation of plants from very small plant parts called explant (Cell, tissue and other organs). د نباتاتو د انساجو کښت د Plant science د پيشرفت او انکشاف لپاره خاصتاً په تعليمى او تحقيقاتى ادارو کې يو ضرورى عمليه ده. دا تکثير په Invitro او يا هم Glassware کې په Asepticشکل او مصنوعى کنترول شوى محيط کې د نبات د يوې برخې کښت دى چې د ډيرې کوچنى برخې څخه په کمه او محدوده ساحه کې بې شميره نباتات لاس ته راځي.
تاريخچه
ډير زيات علفى او لرګين نباتات په مختلف طريقو تکثيريږي. د مثال په توګه Cryptomeria Jopnica زر کاله پخوا په غير زوجى ډول تکثير شوي ده. په همدې ډول د توسکاونه نيولتيک په دوره په بريتانيا کې د قلمې په واسطه تکثير شوې ده. ډير ونې داسې دي چې په زوجي ډول د دوى تکثير مشکل يا د امکان څخه بهر دى نو په همدې اساس کوښښونه شروع شو چې دغه ډول نباتات څنګه تکثير کړو. چاپيريالى کښت ډير اوږد تاريخچه لري. د نباتاتو تکثير په پوره ډول د نورو عالمانو په مرسته په مختلف وختونو کې ذکر شوي دي. اوس مونږ خپل اصلى موضوع (انساجو کښت) تاريخچه څيړو. په ١٨ پيړۍ کې دوهامل دومون سو په نوم يو عالم مشاهده کړي چې نباتات د زخى (Bud) په وسطه تکثيريږي. د ١٩ پيړۍ په شروع کې شوان په نوم يو عالم دا ثابت کړل چې د نبات هر يو حجره د څانګړى نباتاتو تکثير سبب کيداى شي. دغه نظريه بلاخره Totipotency فرضيې ارائه سبب شو. په ٢٠ پيړۍ کې حجرې کښت په بشپړ ډول کاميابي تر لاسه کړل. يو حجره پيژندونکى عالم حاذق چې په کوستر مشهور وو د Totipotency نظري په اړه شک وکړل. په هر حال د انساجو کښت د نبات غړو کښت څخه په ښه ډول ثابت شو. لومړنى غړى چې ميډيا کې وکرل شو عبارت دى له: د وربشو ريښې د دې وروسته د روميانو او د مارچوبي (Asparagus) په تنکى ښاخونو تر سره شو. آکسين د ونت له خوا کشف شو او پيژندنه يې کګل او د هغې ملګر په واسطه وشو. دغه ماده وروسته د ګوترت نوپ کرت او وريت له خوا په نباتي انساجو کښت کې استعمال شو او دوى داسې وويل چې د آکسين پرته د نباتي انساجو کرنه امکان څخه بهر ده. د دې وروسته سيتوکنين په ١٩٥٠ کال کې بلکسلى او وان او ربيک له خوا کشف شو او د ميلر او د هغې ملګري له خوا په نباتي انساجو کرنه کې استعمال شو او د دې وروسته نباتي انساجو کرنه ډير په چټکۍ سره مخ په زياتيدو شو بلاخره نور هورمونونه هم کشف شو او د نباتي انساجو په کرنه کې ورڅخه ګټه اخيستل شروع شو.
د نباتي انساجو د کرنې اهداف
1.	په کمه ساحه او ځاى کې په ډيره پيمانه تکثير صورت نيسي. 2.	د کوچنيو نباتي برخو د تکثيرولو له لارې معمولاً له ويروسونو څخه پاک نباتات توليديږي. 3.	په ښيښه اي لوښو کې invitro کې د نباتاتو توليد او تکثير د کال په ټولو وختونو کې صورت نيسي. 4.	د کوچنيو نباتي برخو تکثير د دوه کوريزه نباتاتو (خرما، ونې خټکي) د تکثير په برخه کې ګټوره بريښي ځکه له دې لارې ډير شمير ښځينه نباتات توليديدلى شي. 5.	د نباتي نسلګيرۍ د لړۍ د لنډولو سره مرسته کوي. 6.	د يو ډول جنټيکي جوړښتونو لرونکو نباتاتو توليد د کوچنيو نباتي برخو د تکثير له لارې  شوني دى. 7.	دا د هغو نباتاتو لکه (خرما،ونې خټکي، کوپرې او داسې نورو) له پاره چې تکثير يې د غير زوجي تکثير له لارې ستونزمن دي مناسبه طريقه ګڼل کيږي. 8.	د انساجو د کرنې په پايله کې داسې دوهمي توکي توليديدلى شي چې د درملو يا درمل جوړولو صنعت په چارو کې په کار وړل کيږي. 9.	په کمه ساحه کې د اوږدې مودې لپاره د توکيو زيرمه کول د کوچنيو نباتي برخو د تکثير د پر وسې له لارې ممکنه ده. 10.	د Vitro په سيستم کې توليد شوي تکثيري توکي لرو پرتو ساحو ته په اسانۍ سره ليږدول کيږي. 11.	د جنين جلا کولو او کرلو د تخنيک له لارې بې تخمه ورايټي، (انګور) تر لاسه کيدلى شي. 12.	 Distant دوه رګه کول د micro propagation د تعقيب له لارې تر سره کيږي.
داصطلاحاتوتعریفونه چی کرنه کی عموم
(Apical Dominance) د طبيعت يو پديده داسې ليدل شوې ده چې د څانګو د اخيرۍ او د څوکې د غوټۍ يا (Shoot)په موجوديت کې د څانګې د جانبى غوټيو (Auxiliary Buds)د نمو او ودې د مخنيوى سبب شوې ده. تعقيم شوى کلچر (Aseptic Culture) د انساجو او د نبات د يوې برخې څخه د داسې کلچرونو تيارول چې د بکترياو، وايرسونو، پوپنکو او نورو مائيکرو ارګانيزمونو څخه پاک وي.
غير زوجى تکثې (Asexual Propagation) د نبات زياتول چې د نباتي انساجو د استعمال په وسيله تر سره شوي وي. اګزين (Auxin) يو ګروپ د ودې او نمو تنظيموونکى چې د حجراتو د اوږدوالى، د ريښې د تشکيل او داسې نورې ورته دندې ترسره کوي.
انډول استيک اسيد (IAA) نفتالين استيک اسيد (NAA) انډول بيوتاريک اسيد (ABA) ٢،٤ ډايکلوروفنکسي استيک اسيد (2,4-D) جانبي (Axillary)د نمونې پر ډول جانبي غوټۍ چې د پاڼې په يو جانب کې پرمختيا مومي. کالس (Callus)په طبيعت يا په کلچرونو کې د حجراتو د غير منظم ډيرښت څخه د يو نسج منځ ته راتګ دى. (Colonel Propagation)د نبات غير زوجى ډيريدل د يو واحد بوټي څخه پيل شي. ""کلون"" حجراتو يوه ټولنه چې د يوې حجرې څخه د دوګونو انقسام په وسيله وزيږيږي، او همدارانګه د هغو بوټو پر ټولنه دلالت کوي، کومه چې د يو واحد نبات څخه د غير زوجى تکثر په وسيله منځ ته راغلې وي.
""کلچر""د معدني او خوراکي توکو په ميډيا کې د تعقيم او کنترول شوو شرائطو لاندې د حجراتو، انساجو او د نبات د غړو د ټولو بوټي کرل دي، د نمونې پر ډول د نباتي ګردې کرل، د جنين کرل، د تاندو څانګو د څوکو کرل (Shoot Tip) او داسې نور. (Cytokinis) يو ګروپ د ودې او نمو تنظيمونکى چې د حجراتو د ويش، تغيرات، د تاندو څانګو د تغير، د (Apical Dominance) له منځه وړلو وظيفه په غاړه لري، ځينې ئې چې د انساجو په کرنه کې په کار راځي په لاندې ډول دي: بينزايل امينو پروين (BAP) دوه ايزو پنتايل ادينين (2-IP) (Kintin)، فورمورايل امينو پورين او زياتين.
د نباتاتو د انساجو ګټې
(Advantage of Plant tissue culture) 1.	د خوښى وړ او پاک نبات لاس ته راوړلو لپاره د تکثير په نورو ميتودونو کې کلونه کلونه وخت ته ضرورت دى اما د Tissue culture په وسيله کم وخت کې پر حاصله او د خوښى وړ نبات په لنډ وخت کې لاس ته راځي. 2.	د تکثير په نوموړى ميتود کې کوچنى محدوده ساحه د لوى او زياتې اندازې نباتاتو د توليد لپاره پکار وړل کيږي. 3.	په دې ډول تکثير کې ډيره کوچنى محدوده برخه د نبات چې هغه حجره (Cell) او يا يوه برخه د حجرې يا نسج (Tissue) چې د Explant په نوم ياديږي د زيادښت لپاره پکاروړل کيږي. 4.	Tissue culture د جرم پلازم د Exchang يو سريع بين المللى طرز دى چې د Quarantine اصول پکې په بشپړ شکل مراعت کيږي او د پاک او لوړ حاصل لرونکى نباتاتو انتقال په اسانى سره صورت نيسي. 5.	په دې ډول لاس ته راغلې نباتات قوي وده او لوړ حاصل ورکونکى وي. 6.	Micro propagated plants سل فيصده Free virus او Free other disease وي. 7.	Micro Propagation يو مفيده او عامه پروسه د تکثير ده د هغه نباتاتو لپاره کوم چې په زياته اندازه د ښځينه بوټو توليد ته ضرورت لري لکه کيله او خرما چې کولى شو په دې طريقه د تکثير سره زياته اندازه ښځينه بوټي لاس ته راوړو. 8.	د تکثير دا طريقه د نباتاتو Breeding cycle را لنډوي. 9.	په دې طريقه په زياته اندازه Homozygous نباتات لاس ته راځي. 10.	د انساجو کښت يو مفيده پروسه ده خاصتاً د هغه نباتاتو لپاره په کوم کې چې Vegetative Propagation تکثير امکان نه وي او يا هم زوجى تکثير ډير په بطى شکل تر سره کيږي لکه خرما او پپايا. 11.	په دې طريقه د تکثير سره د زيات او اوږد وخت اولرې فاصلې ترانسپورت اسانه وي. 12.	د تکثر دا طريقه يو د نباتاتو د نويو ورايټيو د معرفت او لاس ته راوړنې طريقه ده. 13.	د انساجو کښت د محصلينو او استادانو لپاره د تحقيق مواد دى.
د انساجو د کښت زيانونه
(Disadvantages of Tissue culture) 1.	نوموړى طريقه زياته اندازه پيسو او مصارفو ته ضرورت لري. 2.	د دې طريقې څخه استفاده کوونکى او هغه شخص چې په دې طريقه د تکثر کارکوي بايد د نباتاتو د علم سره پوره بلدتيا ولري او د لابراتوار په اصولو په مکمل ډول پوه وي. 3.	په دې ډول تکثير کې ځينې وختونه ډيره کمه غلطي باعث د خنثى کيدنې د کلچر کيږي. 4.	د انساجو کښت يو دنويو او ناپيژندل شويو پتوجنونو معرفت ته زمينه برابرونکى ميتود دى.
عمومى تخنيکونه او د لابراتوار اړتياوې
د انساجو د کرنې د لابراتوار اندازه او د هغه پراخوالى او تجهيز د پروژې پر چاپيريال او په هغو پيسو پورې اړه پيدا کوي، کومې چې په لاس کې موجودې وي. که څه هم د انساجو د کرنې يو معيارى لابراتوار بايد لاندې امکانات ولري: 1.	د شيشه اي لوښو، پلاستيکى لوښ، او نورو سامان الاتو د پريمنځلو او زيرمه کولو امکانات او اسانتياوې. 2.	د غذائې چاپيريال يا ميديا د تيارولو، تعقيمولو او زيرمه کولو امکانات. 3.	د نباتي موادو د لاسي کار لپاره يو تعقيم شوې او خوندي ساحه. 4.	د کرل شوو انساجو ساتنه، د روښنائي او تودوخې په خوندي شرائطو کې. 5.	د کرل شوو انساجو د مشاهدې لپاره ساحه. 6.	معمولاً د پريمنځلو ماشين او يوه دست شوئى. 7.	د روانو يخو او تودو اوبو او ډيايونايز اوبه د دغه مقصد لپاره مناسب دى. ټول شيشه اى او پلاستيکي سامان الات په يو پلاستيکي سطل کې واچل شي، پر مايع صابون پريمنځل شي او بيا پر تعقيم شوو او اوبو (Distilled Water) سره کنګل شي، وروسته په داشونو کې وچ او د ګرد او غبار عايق الماريو کې ځاى پر ځاى کړاى شي.
هغه امکانات چې د يوې ميډيا د برابرولو لپاره اړين بريښي
أ‌. په يو مناسب لوړوالى سره چوکۍ چې ولاړې کار کول اسانه وي. ب‌. (Deep Freezer) يو ژور يخچال چې د مايع زيرمو د زيرمه کولو لپاره په کاريږي. ت‌. يو يخچال چې مختلف کيميائي توکي په کې ذخيره شي. ث‌. پلاستيکي بوتلونه تقطير شوو اوبو دزيرمه کولو لپاره. ج‌. د وزن کولو ترازو. ح‌. د کيميائي توکو د محلول کولو لپاره مقناطيسي ټکان ورکوونکى ګرم پليټ. خ‌. (PH mater) د‌. د اګر د ذوب کولو لپاره ديګ بخار ذ‌. د ميډيا د تعقيم لپاره يو اوتو کلب. ر‌. يو هوا کش يا خالي کوونکى پمپ چې فيلتر کول او تعقيم کول اسانه کړي...