cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سامسونگ
اغېز
سامسنګ د سویلي کوریا په اقتصادي پرمختګ، سیاست، رسنیو او کلتور کې خورا پیاوړی اغېز لري او «د هان سیند معجزه» تر شا لوی محرک ځواک دی. اړوند شرکتونه یې د سویلي کوریا د ټولو صادراتو شاوخوا پنځمه برخه تولیدوي. د سامسنګ عاید په ۲۰۱۳ ز کال کې د سویلي کوریا له ۱۰۸۲ ملیارد ډالرو GDP ۱۷٪ سره برابر و.
وو سوک هون چې د اقتصاد پوډکاسټ نامتو کوربه وو ویې وویل: «تاسو کولای شئ ان ووایئ چې د سامسنګ رئیس د سویلي کوریا له ولسمشر نه ډېر ځواکمن دی. کوریایان د سامسنګ په اړه د نه منلو وړ او له قانون نه پورته فکر کوي». د واشنګټن پوسټ یوه مقاله چې سرلیک یې دی «په سویلي کوریا کې د سامسنګ جمهوریت» د ۲۰۱۲ ز کال د ډسمبر په ۹ مه خپره شوه. منتقدینو ادعا وکړه چې سامسنګ کوچني کاروبارونه له منځه وړي، د سویلي کوریا پېرودونکو لپاره انتخابونه محدودوي او کله ناکله له نورو لویانو سره د قیمتونو د تنظیم کولو په وخت کې له هغو خلکو سره چې په اړه یې تحقیق کوي، سختي کوي. د سویلي کوریا د ولسمشرۍ نوماند لي جونګ هي په یوه مناظره کې وویل، «حکومت د سامسنګ په لاس کې دی. سامسونګ حقوقي نړۍ، مطبوعات، اکاډميک وګړي او بیوروکراسي اداره کوي».
اړوند څیزونه
سامسنګ الکترونیک یو څو مليتي الکترونیکي او معلوماتي ټکنالوژیکي شرکت دی، چې مرکزي دفتر یې په سووانند او د سامسنګ ګروپ په لوی شرکت کې دی. په دغو محصولاتو کې ایر کنډیشنرونه، کمپیوټرونه، ډیجیټل ټلویزیون سیټونه، فعال میټریکس عضوي رڼا جذبونکي ډایډونه (AMOLEDs)، ګرځنده تیلیفونونه، د ښودلو مانیټرونه، د کمپیوټر پرنټرونه، یخچالونه، سیمي کنډکټرونه او د مخابراتي شبکې تجهیزات شامل دي.
دا د ۲۰۱۲ ز کال په لومړۍ ربع کې د واحد پلور له مخې د نړۍ ترټولو لوی ګرځنده ټیلیفون جوړونکی و، چې د نړیوال بازار ونډه یې  25.4٪ وه. دا د ۲۰۱۱ ز کال له عوایدو سره (تر انټیل وروسته) د نړۍ دویم لوی نیمه هادي تولیدونکی هم و.
لوی مشتریان
د سامسنګ لوی پېرودونکي په دې کې شامل دي:"به د راتلونکو ۱۵ کلونو لپاره شاهي هالنډي شیل ته د 50 میلیارد ډالرو په ارزښت د مایع طبیعي ګاز (LNG) ذخیره کولو تاسیساتو یوازینی چمتو کونکی وي. د مایع طبیعي ګاز (FLNG) پلیټ فارم د ۲۰۱۲ ز کال په اکټوبر کې د سویلي کوریا په جیوجي ټاپو کې د سامسنګ د درنو صنعتونو په کښتۍ کې کار پیل کړ، چې کله بشپړ شي او په بشپړ ډول بار شي ، وزن به یې 600,000 ټنه وي، چې د نړۍ ترټولو لویه «بېړۍ» ده. دا د متحده ایالاتو ترټولو لویه الوتکې وړونکې بېړۍ نه شپږ ځلې لویه ده."
د متحده عربي اماراتو حکومت
"د جنوبي کوریا د شرکتونو یو کنسورشیم، لکه د سامسنګ، د کوریا د برېښنا شرکت او هیونډای، په متحده عربي اماراتو کې د اټومي برېښنا د بټۍ جوړولو لپاره د 40 میلیارد ډالرو په ارزښت تړون ترلاسه کړ."
فونټ
په ۲۰۱۴ ز کال کې، سامسنګ خپل د سامسنګ شارپ سنز فونټ پرانیست.
24 مارچ
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
سامسونگ
فونټ
د ۲۰۱۶ ز کال په جولای کې، سامسنګ خپل SamsungOne فونټ پرانیست،  دا د یو ټایپفیس په توګه هیله لري د سامسنګ محصولاتو پراخې لړۍ ته یوه ثابته او نړیواله بصري پېژندنه ورکړي. SamsungOne د سامسنګ د متنوع وسیلو په پورټ فولیو کې د کارولو لپاره طرحه شوی و، چې له کوچنیو وسیلو؛ لکه سمارټ فونونو نه تر لویو وصل شوو تلویزیونونو یا ریفریجریټرونو او همدارنګه د سامسنګ بازارموندنې او اعلاناتو ته د هر څه لپاره د مشروعیت تمرکز سره و. د فونټ کورنۍ د 25,000 حروفونو له لارې د 400 مختلفو ژبو ملاتړ کوي.
24 مارچ
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
سامسونگ
مالي ملاتړي
۲۰۱۲ ز کال کې د نړۍ ترټولو لوی تبلیغ کوونکی شو، چې د اپل د 1 میلیارد ډالرو په پرتله یې 4.3 میلیارد ډالر مصرف کړي دي. د سامسنګ نړیوال برانډ ارزښت 39.6 میلیارد ډالر دی، چې د اپل له  نیمایي نه کم دی.
نبراسکا
نبراسکا آیالات په انګلیسي Nabraska) د امریکا متحده آیالاتونو له لویدیځو آیالاتونو له ډلی څخه یو دی. د نبراسما پلازمینه لینکلن او لوی ښار یې اوماها دی.
خمري ژبه
خمر ژبه د استرونزیایي ژبوله کورنې څخه ده. خمر د کامبودیا هیواد رسمي ژبه ده. په کامبوجي ژبه په ټوله نړۍ کې کې کابو ۲۱ میلیونه خلک خبرې کوي، چې لدې ډلې ډیره یې له کمبودیا دي.
اوبسپی
اوبسپی (په انگرېزي: Otter) يو ډول ژوی دی.
وېشنيزه:غوښه خوړونکی ژوي
د پښتو ژبې ليکنښې
ليک نښې
ليک نښې هغه دي چې د يو عبارت په لوستنه کې لازمه اسانتياوې راولي او جملې او کلمې سره بېلوي.
د ليک نښو د زده کړې اړتيا او موخې :
ليک نښې يو شمېر علامې دي د ناخپلواکو کلمو يا اداتو په څېر په ځانګړې توګه مانا نه لري، خو که په ليکنه کې هر يوه په خپل ځای و نه کارول شي، ليکنه به هغومره خوندوره نه وي، له بلې خوا به لوستونکي د لوستلو پرمهال کې تېروتنې ولري.
که دغه نښې او علامې په ليکنه کې پر خپل خپل ځای وکارول شي، نو له يوې خوا به ليکنه خوندوره او مانا لرونکې وي او هم به ترې لوستونکي ژر مطلب اخيستلی شي او له بلې خوا به په لوستنه کې د لوستونکو د تېروتنو مخه نيول شوې وي.
د ليک نښو زده کړه د هر چا په ځانګړې توګه د ليکوال او ليکوونکې لپاره ډېره اړينه ده، که نه، نو لوستل او ليکل به مو له تېروتنو او نيمګړتياوو څخه خالي نه وي.
د ليک نښو د زده کړې اساسي هدف د جملو او عبارتونو د مفهوم وضاحت او  صراحت دی.
دا نښې مونږ په دې پوهولی شي چې د يوې جملې کلمې څه راز څنګ په څنګ وليکو چې په اسانۍ سره ترې مانا واخيستل شي او د ليکنې د بېلابېلو برخو تميز وشي.
د ښوونکو د روزنې د زده کړنديانو لپاره د ليک نښو زده کړه او تدريس ځکه اړين او ارزښتناک دی چې دوی د ښوونځيو راتلونکي ښوونکي دي، د همدې نښو پېژندل او پرځای کارول به دوی په لوستلو کې له تېروتنو څخه وژغوري، د دغو نښو په مرسته به دوی وکولای شي چې په لوستنه کې د تم کېدو او نه تم کېدو ځايونه وپېژني، او په دې به پوه شي چې په کوم ځای کې لږ تم شي او په کوم ځای کې بشپړ ودرېږي او ساه واخلي، کومه کلمه جلا وليکي او کومه کلمه په بلې پورې وتړي په ليکنه کې د ګڼو کيفيتونو لکه حيرانتيا ( تعجب )، پوښتنې، ندا، خطاب، تمسخر يا ملنډې او داسې نورو څرګندونه د همدغو ليک نښو په راوړلو سره کيږي، ليک نښې تقريباً د نړۍ په ټولو ژبو کې په ليکنه کې کارول کيږي، خو توپير يې دا دی چې په ځينو ژبو کې يې ممکن بڼې تغير ولري او يا د شمېر له مخې په يوه ژبه کې تر بلې ډېرې وي ، اوس به په لنډو ټکو کې هغه ليک نښې او د هغو د استعمال او کارونې ځايونه له بېلګو سره در وپېژنو چې په عامه توګه د نړۍ په ټولو پرمختللو او علمي ژبو او په ځانګړې توګه په پښتو او دري ژبو کې يې استعمال او کارونه دود ده.
د پښتو ژبې د ليک نښو لنډه پېژندنه په لاندې ډول ده :
1)     ټکی            (. )
2)     ندايه           ( ! )
3)     چپه پېښ  ( ، )
4)     ويرګول      ( / )
5)     ځنډ نښه    ( ؛ )
6)     شارحه
7)     د پوښتنې نښــــه    (؟)
8)     ندايه او سواليه ( ! ؟ )
9)     وړې ليندۍ            (  )
قره باغ ولسوالۍ (غزني)
قره باغ ولسوالۍ د افغانستان د غزني ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۱۳۲،۱۷۴ وگړو ته رسېږي.
د پښتو ژبې ليکنښې
د پښتو ژبې د ليک نښو لنډه پېژندنه په لاندې ډول ده :
10)غبرګ قوسونه     ((  ))
قره باغ ولسوالۍ (غزني)
سرچينې
وېشنيزه:د غزني ولسوالۍ
د پښتو ژبې ليکنښې
د پښتو ژبې د ليک نښو لنډه پېژندنه په لاندې ډول ده :
11)  ستــــــــوری       ( *)
12) درې ستوري  (***)
13)دش                ( ـــ )
14)درې ټکي     ( ... )
غزني ولسوالۍ
غزني ولسوالۍ د افغانستان د غزني ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۱۵۴،۶۱۸ وگړو ته رسېږي.
د پښتو ژبې ليکنښې
د پښتو ژبې د ليک نښو لنډه پېژندنه په لاندې ډول ده :
15) لوی قوسونه ( [  ] )
16) وروځو ته ورته نښه ( } )
غزني ولسوالۍ
سرچينې
وېشنيزه:د غزني ولسوالۍ
د پښتو ژبې ليکنښې
د پښتو ژبې د ليک نښو لنډه پېژندنه په لاندې ډول ده :
17) ټينګار نښه ( ــــــــــ )
18) غشي (    )
لومړی – ټکی ( . ) يا (full stop)
دا نښه د يوې بشپړې جملې په پای کې ايښودل کيږي او د خبرې د تمامښت علامه ده لکه :
1)    کابل د افغانستان پلازمېنه ده.
2)    پوه، لايق، زيارکښ او زړه سواندي کسان د يو هېواد لوړتيا او علمي ودې پخې ستنې دي.
3)    ټاګور په ۱۸۶۱ مېلادي کال د مۍ په اوومه د هندوستان د کلکتې په ښار کې زېږېدلی دی.
په ليکنه کې ټکی او کاسه تر ټولو ليک نښو زيات کارول کيږي.
د ټکي يا نقطې د استعمال ځايونه په لاندې ډول دي :
1)    د بيانيه جملې په پای کې  لکه :
ملالۍ ښوونځي ته لاړه.
امير شېرعلي خان د امير دوست محمد خان زوی دی.
دا ډېر ښه کتاب دی.
2)     د نامخامخ پوښتنې په پای کې  لکه :
هغه له ما نه وپوښتل چې څه وخت وزګارېږم.
برېښنا خپلې ملګرې ته وويل چې د کلنۍ ازموينې نتايج به په کومه نېټه اعلان شي.
3)    د مودبانه غوښتنې يا ملايم امر په پای کې لکه :
په يو مناسب وخت کې دفتر ته راشه او له ماسره په دې باره کې خبرې وکړه.
مهرباني وکړه دغه فورمه ډکه کړه او بېرته يې ماته راولېږه.
خپل لوست ته توجه وکړه او حوصله له لاسه مه ور کوه.
د م. م. م سرمنشي وويل چې بايد په افغانستان کې دايمي سوله رامنځته شي.۱
دوهم – ندايه ( ! ) يا ( Exclamation ) :
ندايه د غږ نښه ده چې په لاندې ځايونو کې کارول کيږي :
1)    د تعجب، تاکيد، ارمان او حيرانتيا په وخت کې لکه :
مينې په رېښتيا له خپلې دندې استعفا ور کړه ! څومره بې سنجشه کار!
ډاکتر وويل : څومره خوشبخته يې! ستا او د مرګ ترمنځ فاصله ډېره کمه وه!
زه هم در سره وای! ارمان چې تللی وای!
2)    د امر او کلکې غوښتنې پر مهال لکه  :
ډېر ژر لاړ شه !
لطفاً زما په شخصي چارو کې مداخله مه کوه !
ودرېږه !
پاڅېږه !
احمده! دا ته راشه.
4)    د هيلې او خواهش د څرګندونې پرمهال لکه :
کاشکې مې اڅک ليدلای وای!
5)    د خطاب لپاره :
درنو حاضرينو !
دوستانو !
وروڼو !
ښاغلو !
ملګرو !
6)    د تحسين او افرين په وخت کې لکه :
افرين! ستا په همت.
شاباس ! ښه کار دې وکړ.
7)    د طنز او کمترۍ لپاره :
نابغه ! دا دې څه وکړل.
دې عقل مند ته وګوره!
درېم – کامه يا سرچپه واو ( ، ) ( Cooma  ) :
په اکثرو  لوېديځو هېوادونو کې کامه د ( و) په بڼه ليکل کيږي، مګر په پښتو او دري کې د دې لپاره چې ( واو ) ونه لوستل شي، سرچپه يې ليکو، په ليک نښو کې کامه ډېره زياته کارول کيږي، دغه نښه د يوې جملې بېل بېل واحدونه سره بېلوي، په عمومي توګه د کامې د استعمال ځايونه دا دي :
زرلښتې زما ليک ته تر اوسه ځواب نه دی راکړی، ګومان مې نشي چې له دې وروسته به ځواب راکړي.
څه چې کرې، هغه به رېبې.
څه چې دې راکړل، بېرته دې واخيستل.
د کلي ملک زيار وايست چې خېبر له ځان سره ملګری کړي، مګر خېبر هيڅکله دا نه شو منلای چې بې سببه د چا دوښمنۍ ته ملا وتړي.
2)    مقدماتي فقره له اصلي جملې نه بېلوې لکه :
د دې تړون پر اساس، غړي هېوادونه تعهد کوي چې په ښوونه او روزنه کې به تبعيض نه کار نه اخلي.
له ډوډۍ خوړلو او لاس مينځلو وروسته، دوی سنيما ته لاړل.
3)    مفرضه جمله يا فقره د دوو کامو ترمنځ نيول کيږي:
زه به د جمعې په ورځ، که خير وي، کابل ته لاړ شم.
4)     په يوې جملې کې د څو پرله پسې نومونو او کلمو د بېلولو لپاره :
هيلۍ خپل کتابونه، قلمونه، بکس او نور داسې لوازم له ځانه سره واخيستل.
زمونږ د هېواد مشهورې مېوې پسته، بادام، انګور، انار، مڼې، خټکي، جلغوزي او نور دي.
اڅک، زمرک، بريالی او ننګيالی سره وروڼه دي.
د افغانستان مشهور ښارونه، کابل، ننګرهارو مزار شريف او کندهار دي.
5)    د دې لپاره چې جمله يا شعر غلط و نه لوستل شي، لکه لاندې جملې :
ما، ماما ته يو چپنه راوړه.
ماما، ما ته يو چپنه راوړه.
د رحمان بابا دا بيت هم د بېلګې په ډول وګورئ چې لومړی شکل يې سم او دوهم شکل يې ناسم دی :
ډېر عزيز دي مــــــــوم دلان تر سنګــــدلانو
ته يو څاڅکی شه د اوښکو، ګوهر مه شه
***
ډېر عزيز دي مــــــوم دلان تر سنګــــــدلانو
ته يو څاڅکی شه، د اوښکو ګوهر مه شه
په همدې ډول لاندې جمله چې لومړی شکل يې سم او دوهم شکل يې ناسم دی :
احمد راووت په سر، خولۍ په پښو بوټونه، په لاس کې ټوپک، کارتوس په لمن کې، په منډه ولاړ.
احمد راووت په سر خولۍ، په پښو بوټونه، په لاس کې ټوپک، کارتوس په لمن کې، په منډه لاړ.
6)    د زرګونو او ميلونونو د بېلولو لپاره :
د روشن مخابراتي شرکت په تېر کال کې پنځه دېرش مليونه ( ۳۵،۰۰۰،۰۰۰) افغانۍ خالصه ګټه وکړه.
7)    يو داسې عبارت کې چې ډېر يې مبتدا وي او يوازې يو خبر ولري، لکه :
هلته چې د اسلام او مسلمان سپکاوی کيږي،
هلته چې عزت النفس لکه جوار او اوربشې خرڅيږي،
هلته چې علم فروشي او فصل فروشي رواج وي،
هلته چې معنا د مادې غلامي کوي،
زما د ژوند بستره په دغسې ځای کې مه غوړوه!
زه په دغسې ځای کې ژوند او ځواک نه غواړم.
يادونه : د تليفون شمېره، د کوڅې شمېره او تاريخي کلونه کامه نه غواړي، لکه ځينې ليکونکي يې چې په ليکنو کې کاروي او همدارنګه د ندايه پر ځای هم د کامې نښه کاروي لکه :
اغلی ريس، ګران ملګری، ګران دوست..
څلورم – وير ګول ( / ) :
د وير ګول لفظ د لاتيني ( وير ګوله ) څخه اخيستل شوی، چې په اصل کې واړه ميل يا سيخ ته ويل کيږي، په انګليسي کې دغه نښه د بار په نوم هم ياديږي.
زمونږ زيات شمېر ليکونکي کامه يا سرچپه واو او ويرګول په يو نامه يادوي او ترمنځ يې توپير نه کوي، مګر د انګليسي قاموسونو او د ليکوالۍ په باب کتابونه وير ګول او سرچپه واو( کامه ) دوه بېلابېلې نښې ګڼي.
د ويرګول ( / ) نښه په لاندې ځايونو کې استعماليږي :
1)    معمولاً د ( او / يا ) ترمنځ د وير ګول نښه ايښودل کيږي لکه :
هلکان او / يا نجونې د واليبال ننداره کوي.
يا دا چې د ( يا) پرځای د ويرګول نښه ايښودل کيږي لکه :
2)    د وير ګول نښه د نېټې د اسانه ښودلو لپاهر هم استعماليږي، لکه :
د دې پرځای چې د ۱۳۵۲ کال د چنګاښ شپږويشتمه نېته وليکو کولی شو د اسانتيا لپاره د وير ګول په استعمالولو هغه داسې وليکو ۱۳۵۲/۴/۲.
3)  د ويرګول نښه د علمي ډګرۍ او نامه ترمنځ هم کارول کيږي لکه : دکتور / زرغونه زېور، دکتور/قيوم.
4)  کله کله د يو بيت د مسرو ترمنځ فاصله نه پرېښودل کيږي او پرځای يې د ويرګول نښه کارول کيږي لکه د خوشحال خان خټک دا لاندې بيت :
درست افغان د کندهار نه تر اټکه / سره يو د ننګ په کار پټ او اشکار
5)  د هجري لمريز، هجري سپوږميز او مېلادي کلونو د بېلولو لپاره م د ويرګول نښه کارول کيږي لکه :
په ۱۲۹۸/۱۹۱۹ کال افغانانو د غازي امان الله خان په مشرۍ خپله سياسي خپلواکي اعلان کړه.
پنځم – د پوښتنې نښه ( ؟ ) يا ( Question mark) :
افغانانو ولې درې ځلې له انګرېزانو سره جګړې وکړې؟
د کوم پاچا په وخت کې د افغانستان پاچاهي اعلان شوه؟
مرکه د پښتو څه وخت جوړه شوه او مشر يې څوک و؟
د پوښتنې نښه په لاندې ځايونو کې کارول کيږي  :
1)    د مخامخ پوښتنې په پای کې لکه :
ستا نوم څه دی؟
څه وخت ښوونځي ته ځې؟
ته څوک يې؟
2)   د هغه جملې په پای کې راځي چې د معلوماتو د غوښتلو او ځان پوهولو لپاره د مقابل لوري نه کيږي لکه :
درس ولې نه ولې؟
ټولګي ته څنګه نه وې راغلی؟
ډوډۍ نه خورې؟
کوم ځای نه راغلې؟
پوره نوم دې څه دی؟
3)     د شک او ترديد لپاره لکه :
دی له خپلو همکارانو سره همدردي  ؟ لري.
که د کوم چا د زېږېدنې يا مړينې او يا د کومې تاريخي پېښې او واقعې د پېښېدنې په کال کې شک موجود وي، نو تر شکمنې نېټې وروسته د پوښتنې علامه په قوسونو کې راځي لکه :
د رحمان بابا د مړينې کال ۱۱۲۸ هـ ش (؟ ) دی.
اتلس کاله پخوا دې په ياد دي؟
روسان له افغانستان نه په ماتې ووتل؟
شپږم – ځنډ نښه ( ؛ ) يا ( Semicolon ) :
ځنډ نښه يا مميزه نه د ټکي په شان د بشپړتوب لپاره او نه هم د کامې په شان د لږ ځنډ او ساه اخيستلو لپاره استعماليږي، بلکې د دواړو ترمنځ ځانګړی حد او له دواړو نښو سره توپير لري.
د مميزې استعمال يو څه وخت غواړي، اسانه لار يې دا ده چې ووايو په اکثرو هغه ځايونو کې چې ټکی راځي مميزه هم استعمالېدی شي.
که چېرې دوی جملې تقريباً يو له بل سره مساوي وزن او اهميت ولري، څنګ په څنګ راشي، د هغوی ترمنځ مميزه يا ځنډ نښه استعمالولی شو لکه :
مونږ دوی ته دليلونه وويل؛ډېر عزر و زارۍ مو ورته وکړې؛ له ډېر فشار او تصديد نه مو کار واخيست؛ خو دوی له مونږ سره ملګرتيا و نکړه او خبره يې راسره ونه منله.
اووم – شارحه يا ( colon) :
دوه سر په سر ټکي يا شارحه د هغه جملې په اخر کې چې شرحه او تفصيل ورپسې وي ليکل کيږي.
کله چې لوستونکی دا نښه وويني، هغه ته دا توقع پيدا کيږي چې راتلونکی عبارت به د وعدې سره سم په مطلب باندې نوره رڼا هم واچوي لکه دا لاندې بېلګې وګورئ :
د سياستوال لپاره دا خواص ډېر مهم دي : درې درجې جرئت او يوه درجه پوهه.
د افغانستان مشهور ښارونه دا دي : کابل، کندهار، ننګرهار، هرات او مزار شريف.
زړه مې غواړي : يو ښه دوست پيدا کړم، يوه ښه کتابخانه ولرم او ښه نامه خاوند شم.
پېغمبر صل الله عليه وسلم فرمايلي دي : ( ...ايا زه تاسې ته ونه وايم چې دوزخي څوک دی؟ واورئ! هر کبرجن، بدخويه او بخيل دوزخي دی.)
اتم – ندايه او سواليه ( !؟ ) :
کله کله ځينې ليکوال د پوښتنې نښه او د غږ نښه څنګ په څنګ د يوې جملې په پای کې کاروي، دا په داسې ډول چې ندايه يا غږ نښه به لومړی او سواليه يا پوښتنې نښه به ورپسې وي، په دې کې د ليکوال هدف او موخه دا وي چې له يوې خوا د لوستونکي توجه راجلب کړي او له بلې خوا يې پکې پوښتنه عرض وي.
د يوې ډېرې مهمې پوښتنې په پای کې د ندايه او سواليې مرکب شکل کارول کيږي، لکه :
ته نه يې خبر چې د افغان انګليس په يوه جګړه کې له پنځلس زره انګريزي پوځ نه يوازې ډاکتر برايډن مړ ژواندی خلاص شو!؟
ته نه پوهېږې چې د مېړنو افغانانو ملي پاڅون بالاخره د روسي ښکېلاک ټغر له ټولې نړۍ ټول کړ!؟
نهم – وړې ليندۍ يا ( Small bracket) :
په وړو لينديو ( قوسونو ) کې ( ترمنځ ) توضيح يا معترضه جمله او فقره راځي چې ډېره مهمه نه وي او خذفول يې جملې ته کوم زيان نه رسوي لکه :
ميرويس نيکه ( روح دې ښاد وي ) يو ملي مشر و.
رحمان بابا ( خدای دې وبښي ) د پښتو ژبې نوموتی شاعر و.
احمد شاه بابا ( خدای جنت فردوس ورنصيب کړي ) زمونږ د هېواد د نومياليو، سياسي او ملي اتلانو څخه و.
معترضه جمله د دو سرچپه واوونو ترمنځ هم نيول کيږي ، مګر په ليندۍ کې په هغه صورت کې راځي چې  معترضه فقره له اصلي فقرې سره ډېر فرق ولري.
په عمومي ډول د وړو لينديو د کارونې ځايونه په لاندې توګه دي :
1)    کله چې معترضه فقره د اصلي جملې په منځ کې راشي لکه :
د خوشحال خان طب نامه د حکيم نسايي غزنوي ( چې د يوناني طب په اړه نظريات لري ) د طبي اثارو سره د مقايسې وړ ده.
2)    هغه رقمونه او ابجد توري چې د وېش د ښودلو لپاره راځي لکه :
د اسلام پنځه بناوې :  ۱ – لمونځ ۲ – کلمه ۳ – روژه ۴ – زکات ۵ - حج
د دارالمعلمين د يوه زده کړندوی دندې :
۱ – په خپل وخت ټولګي ته حاضرېدل
۲  – د استاد درس ته غوږ نيول.
۳ – له استاد نه د مشکلو ځايونو د توضيح غوښتل.
د يوې ټولنې بشپړ تحليل په وخت کې بايد ( الف ) د خلکو عقايد، ( ب ) د خلکو عنعنات او دودونه، ( ج ) تاريخي روايات او ملي افتخارات په پام کې ونيول شي.
3)    خاص نومونه، عددونه او د نورو ژبو د لغاتو په مانا په وړو لينديو کې ليکل لکه :
۲۵ مارچ
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
د پښتو ژبې ليکنښې
نهم – وړې ليندۍ يا ( Small bracket) :
زما دوست ( سباوون ) چې راغی، نو ويې ويل : ستا ورور له ما نه ( ۵ ) کتابونه وړي دي.
د هر سياسي نظام منطق ( پوخوالی ) د هغه د پاليسۍ ( کړنلارې ) څخه څرګنديږي.
۲۵ مارچ
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
د پښتو ژبې ليکنښې
نهم – وړې ليندۍ يا ( Small bracket) :
4)  په قانوني او تجارتي پاڼو کې د پيسو مقدار لومړی په تور او ورپسې د لينديو ترمنځ په رقمونو ليکل کيږي لکه :
5)  د پوښتنې نښې يا ندا علامې چې د شک يا د طنز او کمترۍ په توګه استعماليږي هم په دې حالت کې د وړو لينديو دننه نيول کيږي.
6)    ځينې ليکوالان د يوې موضوع ماخذ هم په وړو لينديو کې ليکي.
7)    د يو شخص د زېږېدنې او مړينې نېټه هم په قوسونو کې راځي لکه :
احمد شاه بابا ( ۱۷۲۳ – ۱۷۷۲ م ) د پاني پت په جګړه کې پر مرهټيانو بريالی شو.
لسم – غبرګ قوسونه يا نقل نښه :
دې نښې ته اقتباس يا ټاکنې نښه هم وايي.
دا نښه په لاندې ځايونوکې کارول کيږي :
1.  د يو چا د خبرو نقل کولو لپاره يانې ټول مستقيم قول نقلونه په غبرګو لينديو کې راځي لکه :
هغه وويل : (( مونږ په جنګ هم پوهيږو او سوله مو هم زده ده.))
رسول اکرم صلی الله عليه والسلم فرمايي : (( عمل په نيت اړه لري .))
مرحوم پوهاند عبدالحی حبيبي په خپل اثر (( د پښتو ادبياتو تاريخ )) کې پښتو ادب پر پنځو دورو وېشلی دی.
3.  که له يو اثر نه څو پراګرافه رانقل کيږي بايد د هر پراګراف په پيل او پای کې غبرګې ليندۍ راشي لکه :
(( په عراق کې عربي ويونکي پنځه مليونه شپږ سوه پنځوس زره تنه دي))
(( په عربي متحده جمهوريت کې عربي ويونکي شپږويشت مليونه اووه سوه پنځه دېرش زره تنه دي.))
4.    د وياند يا نطاق د تغير په حال کې :
په کيسو او ډارمو کې چ ېد خبرو نوبت بدليږي ، نو د نوي وياند خبرې معمولاً په نوې کرښه کې راځي او د نقل نښې ترمنځ نيول کيږي لکه :
(( خان ميره!، ما ګومان کاوه چ ېته به څومره غيرتي سړی يې، مګر خبر نه وم چې ګيدړ وختې، د خپل لاس ټوپک مې در کړ چې ته به حيدر مړ کړې...))
دی يو (( ايډيالوجست )) دی.
6.    د تاکيد راجلبولو لپاره :
(( حق )) ور کول کيږي نه، اخيستل کيږي.
7.    مقالوي عنوانونه :
په کابل مجله کې مې د (( بديعي ښايستونو )) په باره کې مقاله ولوسته، ډېره مې خوښه شوه.
8.    د تمسخر لپاره ځينې اصطلاحات د نقل کرښو يا غبرګو لينديو ترمنځ نيول کيږي
يوولسم – ستوری (* ) يا( one star ) :
د ستوري نښه اوس ډېره نه استعماليږي، پخوا به ستوری خذف شوي عبارت په ځای کارول کېده او د لمن ليک لپاره به کارول کېده.
اوس د حذف شوي عبارت پرځای درې ټکي راځي او د لمن ليک لپاره د کلمې په سر رقمونه ليکل کيږي.
ستوری اوس هم کله کله ځينې ليکونکي د توجو جلبولو لپاره استعمالوي مګر عموميت نه لري.
دولسم – درې ستوري ( *** ) يا ( three star) :
چېرته چې د يوې مقالې يوه برخه تمامه شي او بله برخه شروع کيږي، نو د دواړو برخو ترمنځ دغه نښه درې ستوري ليکل کيږي چې يوه برخه له بلې برخې بېلوي.
دغه نښه معمولاً د يوې ډرامې يا داستان په يوه پرده يا برخه کې چو څو مفکورې په جلا جلا پراګرافونو کې څېړل کيږي، نو د هرې مفکورې لپاره تر پای ته رسېدو وروسته په يو خالي ځای کې درط ستوري ايښودل کيږي.
ديارلسم – دش يا لنډ کش خط ( ـــ ) ( Dash) :
کابل ــ کندهار ـــ شاهراه ( لويه لار ).
2.    د معترضه او څنګيزو جملو د ښودلو لپاره  لکه :
3.  په کوم داستان يا ډرامه کې چې د دوو کسو ترمنځ خبرې اترې وي، نو د هر يوه خبره په همدغه نښه پيليږي او د نوم د تکراري ليکنې مخه نيسي لکه :
ځيرک بارک ته وويل :
-        ايا ته به ګلالۍ ووينې؟
-        هو که وخت مې پيدا کړ.
-        او که وخت دې پيدا نکړ؟
4.     د بس کولو او سرته رسولو لپاره :
د دې نښې ليکونکی خبره پرېکوي، دغه ډول استعمال اکثره په محاوره کې راځي لکه :
څنګ ته يې ته يې پلار ورغی او ورته يې وويل : (( ته اصلاً په خبره ځان نه پوهوې، مادرته ويلي و ــ ))
5.    د اعدادو ، ارقامو او نښو د ښودلو لپاره هم دا نښه ( ـــ ) کارول کيږي لکه :
د حمل له ۲۰ – ۳۰ پورې او يا دا چې ( ۱۹۳۹ – ۱۹۴۰ ) کلونو ترمنځ په نړۍ واله جګړه کې په مليونونو انسانان ووژل شوه.
6.    د مداخلې لپاره :
متحده روسيه
واحده روسیه (په روسۍ ژبه: Еди́ная Росси́я) د روسیې په فډراسیون (فډرېشن) کې يو سیاسي ګوند دی، چې له ۲۰۱۷م کال راهیسې په روسيه کې تر ټولو ستر سياسي ګوند ګڼل کېږی. دا مهال د روسیې په ولسی جرګه یا دوما کې د ۴۵۰ څوکیو له ډلې  ۳۴۰ څوکۍ چې ( ۷۵ اعشاریه ۵۶) فیصده سیټونه کېږي.
د پښتو ژبې ليکنښې
ديارلسم – دش يا لنډ کش خط ( ـــ ) ( Dash) :
کله چې د يوه مطلب په منځ کې نوی فکر راپيدا شي او پخوانی مطلب اخلال کړي لکه :
کوم وخت چې زه په ننګرهار کې وم – دا خبره مې مخکې هم کړې ده.
مېشت‌ځای جوړول
مېشت‌ځای جوړول هغه پروسه ده چې په کې یو ژوندی موجود خپل (یا د نورو نوعو) ځايي چاپېریال بدلوي. دغه بدلونونه کېدای شي د ارګانېزم یا موجود په چاپېریال کې یو فزیکي بدلون وي یا هغه بدلون وي چې یو ژوندی موجود د نوي چاپېریال د تجربه کولو لپاره له یوه مېشت‌ځای څخه بل مېشت‌ځای ته په فعال ډول حرکت کوي. د مېشت‌ځای جوړولو په بېلګو کې د حیواناتو له‌خوا ځالې او غارونه جوړول، سیوری جوړول، د باد پر سرعت اغېزه او د نباتاتو له‌خوا د تغذیوي توکو د څرخې بدلول یادولی شو. که څه هم تر ډېره دغه بدلونونه د جوړوونکي لپاره ګټور دي، خو تل هم داسې نه ده (د بېلګې په توګه کله چې ارګانېزمونه ضایعات تخلیه کوي، کېدای شي خپل چاپېریال خراب کړي).
د پښتو ژبې ليکنښې
ديارلسم – دش يا لنډ کش خط ( ـــ ) ( Dash) :
7.    د معرفۍ لپاره :
سيد جان سهاک
سید جان سهاک د گل احمد زوی په كال ۱۳۱۱ لمريز كال كې د کابل ولايت په سروبي په ولسوالۍ كې زيږيدلى. اصلي ټاټوبى يې دسروبي ولسوالۍ ده، خو په کابل ښار کې اوسېږي.
مېشت‌ځای جوړول
تکامل
په دې وروستیو کې ځینو بیولوژېستانو استدلال کړی چې مېشت‌ځای جوړول یوه تکاملي پروسه ده او له طبیعي انتخاب سره په اړیکه کې عمل کوي. تکامل د غبرګونونو یا عکس‌العملونو یوې شبکې ته اړتیا لري چې په هغې کې مخکې ټاکل شوي ارګانېزمونه چاپېریالي بدلونونه رامنځته کوي او د ارګانېزمونو له‌خوا بدل شوي چاپېریالونه په موجوداتو کې د بدلونونو لپاره انتخابېږي. له چاپېریال سره د یوه موجود بشپړ تطابق د دوو پروسو یعنې طبیعي انتخاب او مېشت‌ځای جوړولو له لارې رامنځته کېږي. د مېشت‌ځای د جوړولو اغېز په هغو شرایطو کې لا ډېر برجسته کېږي چې چاپېریالي بدلونونه د څو نسلونو لپاره دوام ولري. دغه تیوري ټینګار کوي چې ژونديو موجوداتو ته له خپلو نیکونو څخه دوه میراثونه پاتې کېږي: جینونه او یو بدل شوی چاپېریال. د مېشت‌ځای یو جوړوونکی ارګانېزم ښايي د ایکوسیستم انجنیر په توګه په پام کې ونیول شي. ایکوسیستم انجنیري یو اړوند خو غیر تکاملي مفهوم دی چې د موجوداتو له‌خوا په چاپېریال کې رامنځته شویو جوړښتي بدلونونو ته ویل کېږي.
بېلګې
دلته د مېشت‌ځای جوړولو څو بېلګې راوړل شوې دي:
تاریخچه
د مېشت‌ځای د جوړولو تیوري (NCT) په تېر مهال کې د بېلابېلو کسانو له‌خوا وړاندې شوې ده؛ له دې ډلې فزیک‌پوه «اروین شروډینګر» دی چې په (What Is Life) او د ۱۹۴۴ کال په (Mind and Matter) مقالو کې یې په دې اړه نظرونه څرګند کړي دي. په بیولوژۍ کې د مېشت‌ځای جوړولو د مفکورې یو لومړنی مدافع د ودې بیولوژېست «کنراډ واډینګټون» و. ده پر ګڼو داسې لارو تمرکز وکړ چې په کې حیوانات د ژوند په اوږدو کې د انتخاب او چاپېریالي شرایطو په بدلولو سره خپل انتخابي چاپېریالونه بدلوي.
د پښتو ژبې ليکنښې
ديارلسم – دش يا لنډ کش خط ( ـــ ) ( Dash) :
کوم شی چې زما په ذهن کې يې توپان راپورته کړی دی، هغه عشق دی.
سيد جان سهاک
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:د افغانستان د ولسي جرگې غړي وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:پښتانه سياستوال وېشنيزه:افغان سياستوال وېشنيزه:د شمالي ټلوالې غړي
د پښتو ژبې ليکنښې
ديارلسم – دش يا لنډ کش خط ( ـــ ) ( Dash) :
8.    په يو ماده وار لست کې د عدودو کيڼ اړخ ته د دش ( ــــ ) نښه ايښودل کيږي لکه :
مېشت‌ځای جوړول
تاریخچه
د مېشت‌ځای جوړولو مفکوره د تکاملي بیولوژېست «ریچارډ لوونټین» په لیکنو کې برجسته شوه. لوونټین په ۱۹۷۰یمو او ۱۹۸۰یمو کلونو کې د تطابق په اړه یو شمېر مقالې ولیکلې او په کې ویې ویل چې ژوندي موجودات د طبیعي انتخاب له لارې په فعال ډول له شته شرایطو سره تطابق نه کوي، بلکې په فعال ډول د خپلو مېشت‌ځایونو ځینې مهمې برخې جوړوي.
اوسنی حالت
که څه هم د مېشت‌ځای جوړولو په اړه د څېړنو تاریخ د خاورې د چینجیو او مرجان په اړه د داروین کلاسیکو کتابونو ته ور ګرځي، خو د مېشت‌ځای د جوړولو تکاملي پایلو ته لا هم په بشپړ ډول پاملرنه نه ده شوې. څېړونکي په دې اړه سره یوه خوله نه دي چې د مېشت‌ځای جوړول په تکاملي پروسه کې تر کومه حده بدلونونو ته اړتیا لري. د مېشت‌ځای جوړولو د تیورۍ ډېری پلویان خپل نظرونه د یوه پراخ تکاملي سنټېز په لټه کې له نورو پرمختللو عناصرو سره په تله کې ږدي او دا هغه دریځ دی چې نور مخکښ تکاملي بیولوژېستان یې ردوي. «لاوبیچلر» او «رېن» استدلال کوي چې د مېشت‌ځای جوړولو تیوري "د پراخ او څوګوني وراثت د سیستمونو له لارې" د تکاملي ښکارندو یا پدیدو لږ څه پراخ لیدلوری وړاندې کوي.
د مېشت‌ځای جوړولو پر تیورۍ د ارتدکس (orthodox) تکاملي بیولوژېستانو تر منځ ډېر اختلافي بحثونه راپورته شوي دي. په ځانګړي ډول دغې ادعا ډېر اختلافات را پورته کړی چې مېشت‌ځای جوړول یوه تکاملي پروسه ده. د مېشت‌ځای جوړولو د تیورۍ د ځینو منتقدانو او د دغې تیورۍ د یوه پلوي تر منځ ګډ کار ځینې توپيرونه مشخص کړل. دوی ولیکل: "'د مېشت‌ځای جوړولو تیوري (NCT) استدلال کوي چې مېشت‌ځای جوړول یوه جلا تکاملي پروسه ده چې په بالقوه ډول له طبیعي انتخاب سره برابر اهمیت لري. شک‌پالونکي له دې موضوع سره مخالفت کوي. د دوی په اند تکاملي پروسې هغه پروسې دي چې د جین فریکونسي بدلوي. دوی دا نه ګوري چې مېشت‌ځای جوړېدنه څه ډول جنیتیکي بېلابېلوالی له نورو پروسو څخه په خپلواک ډول رامنځته کوي یا منظموي، یا څه ډول د جین فریکونسي په نورو لارو بدلوي. د دې په مقابل کې (NCT) د تکاملي پروسې یو پراخ مفهوم وړاندې کوي، هغه ډول مفهوم چې له ځینو نورو تکاملي بیولوژېستانو سره مطابقت لري. که څه هم مدافع له دې سره موافق دی چې د هغو پروسو چې په مستقیم ډول د جین فریکونسي بدلوي او هغو عواملو چې په تکامل کې بېلابېل رولونه لري، تر منځ باید یو جوت توپير موجود وي... شک‌پالونکي د اکثریت پر دریځ درېږي: تکاملي پروسې هغه دي چې د جین فریکونسي بدلوي. په مقابل کې یې د (NCT) پلویان د تکاملي بیولوژېستانو د یوه اقلیت برخه ده چې تکاملي پروسې په لږ څه پراخ تصویر کې ویني، داسې چې په سیستماتیک ډول د تکامل د لوري یا چټکتیا پلويتوب کوي، هغه معیار چې دوی احساس کوي چې له مېشت‌ځای جوړولو سره مطابقت لري."لیکوالان دې پایلې ته رسېدلي چې د دوی نظري اختلافات په تکاملي تیورۍ کې یو بل داسې پراخ بحث منعکسوي چې ایا اوسنی سنټز او «د تکاملي پروسې» په څېر د ځینو مهمو اصطلاحاتو استفاده بیاځلي فورمول‌بندۍ ته اړتیا لري که نه.
د پښتو ژبې ليکنښې
ديارلسم – دش يا لنډ کش خط ( ـــ ) ( Dash) :
د يو ښه وياند ځانګړتياوې دا دي :
۲ – په موضوع حاکميت.
۳ – ښه غږ لرل.
9.    د لنډيز لپاره :
کله چې څو فقرې يو مطلب توضيح کوي او ليکونکی وغواړي چې لنډيز يې په وروستۍ فقره کې ذکر کړي فاصله استعمالوي لکه :
ملي يووالی، د خلکو سوکالي، اجتماعي عدالت، اقتصادي پرمختګ – دا ټول د مترقي نظام اساسي هدفونه دي.
څوارلسم – درې ټکي ( ... ) يا ( Ellipsis mark) :
درې ټکي  يا څو ټکي څنګ په څنګ ايښودل د خبرو د قطع کولو او د ځينو الفاظو د نه ليکولو علامه ده.
دا د حذف يا تېروتنې نښه په لاندې ځايونو کې کارول کيږي :
متحده روسيه
د دغه ګوند بنسټ د ۲۰۰۱م کال په دسمبر کې کېښودل شو، چې له اتحاد، پلاروطنه او ټولې روسې له ګوندونو تشکیل شوی دی.
د پښتو ژبې ليکنښې
څوارلسم – درې ټکي ( ... ) يا ( Ellipsis mark) :
1)    په ارادي توګه د ځينو الفاظو حذفول :
کله چې د يو نوم يا يوې جملې الفاظ څرګندېدل لازم نه وي يا يې لنډول لازم وي هغه وخت پرله پسې څو ټکي ايښودل کيږ ي لکه دا لاندې دوه جملو کې چې لومړۍ يې بشپړه بڼه او دوهمه يې حذف شوې بڼه ده :
بشپړه جمله : ځينې خبرې بايد واورېدل شي ، ځينې خبر بايد په ياد وساتل شي او ځينې خبرې بايد ښې تحليل شي او فکر ورباندې وشي.
حذف شوې جمله : ځينې خبرې بايد واورېدل شي، ځينې ...بايد په ياد کې وساتل شي او ځينې ...بايد ښې تحليل شي او فکر ورباندې وشي.
2)  د جملې په پيل کې هغه وخت راځي چې ليکوال په خپله ليکنه کې د بل چا د خبرو يوه برخه رانقلوي، نو که کومه مخکنۍ برخه يې چې د ده له موضوع سره اړخ نه لګوي پرېږدي او پرځای يې درې ټکي ږدي لکه :
(( ... اسلامي اخلاق هيڅکله دا نه ايجابوي چې څوک خپل خير د نورو په شر کې ولټوي.))
3)  درې ټکي د جملې په پای کې هم راځي، خو په دې صورت کې د درېو ټکو پرځای څلور څلور ټکي ( ....) راځي او دا څلور ټکي د پای مانا افاده کوي او يا درې ټکي د حذف شوي عبارت په عوض، ځينې ليکوال په دې اند دي چې د حذف شوي عبارت په عوض درې ټکي څنګ په څنګ او څلورم ټکی چې د جملې پای ښيي ترې لږ لاندې ( ... . ) وليکل شي، خو څوک يې نه مراعت کوي او ټول په يوه ليکنه کې ليکي.
د حذف ټکو لپاره هم ټاکلی شمېر نشته، خو عام نظر دا دی چې دغه ټکی دې لږ ترلږه درې او زيات پنځه وليکل شي.
زه ډېر ملګري لرم: اڅک، نوريالی، هدايت، غمی...
پښتو، دري، سانسکرېت، انګليسي...اريايي ژبې دي.
5)    د نيمګړې جملې په پای کې لکه :
د غونډۍ په لمن کې، د چينې ترڅنګه، د ونې تر سيورې لاندې... زمری او غوټۍ څنګ په څنګ کېناستل د راز او نياز خبرې يې شروع کړې...
6)    د تاکيد لپاره د دواړو جملو بېلول لکه  :
دا کار نن وکړه...معطل کوه يې مه... سبا به پښېمانه شې.
7)  د متن په ليکنه کې د هغه کلمې پرځای هم درې ټکي ايښودل کيږي چې د ويلو نه وي او قلم يې د ليکلو اجازه نه ور کوي او يا ليکوال نه غواړي چې هغه وليکي او داسې فکر وکړي چې لوستونکی پرې د نور متن او د جملې او کلام له معنوي اوساق نه پوهېدای شي.
پنځه لسم – لوی قوسونه ( [ ] ) يا ( Bracket) :
د لويو لينديو دا ځانګړی شکل هغه وخت استعماليږي چې ليکوال په خپله ليکنه کې د کوم ضرورت له مخ يې د بل چا عبارت رانقل کړي او غواړي چې هغه ښه توضېح کړي  يانې کله کله لويې ليندۍ د نقل د نښو ترمنځ د ليکونکې د تبصرې لپاره راوړل کيږي، نو د ليکوال له خوا اضافه شوي توضيحات او تبصره په دغو لويو قوسونو کې راځي لکه برنراندرسل وايي (( دا چې فزيک د علت پسې نه ګرځي دليل يې دا دی چې علت وجود نه لري [دا د برنر ارندرسل خپل نظر شخصي نظر دی ټول فيلسوفان د دغه نظر ملاتړ نه کوي ] زما په عقيده علت...))
لوی قوسونه هغه وخت هم کارول کيږي چې يوه معترضه جمله په بله جمله کې ارشي ، نو هغه دوهمه معترضه جمله په لويو قوسونو کې راځي لکه :
که رېښتيا ووايم [ خدای جل جلاله مې دې غاړه نه بندوي ] دغه سړی بد خويه دی.
شپاړسم – وريځو ته ورته نښه ( }  ) :
دغه نښه په پښتو او دري کې د ( {  ) او په انګريزي کې د ( } ) په بڼه راځي په عمومي بڼه په هغه وخت کې کارول کيږي چې د يوې کليمې په مقابل کې څو کلمې راشي لکه :
مسلمان
انسان                 \}        کافر
منافق
اوولسم – د ټينګار نښه يا اوږد کش خط ( ـــــــــــ) :
کله چې په يوه ليکنه کې داسې کلمې، جملې يا پراګرافونه راځي چې د نورو کلمو، پراګرافونو او جملو په نسبت يې اهميت زيات او ورته پاملرنه مطلوبه وي او يا د ليکوال دا هدف وي چې پر دغه برخه زيات تاکيد او ټينګار وکړي، نو هلته بيا د ټينګار نښه يا اوږد کش خط ( ـــــــ ) کارول کيږي چې لاندې خبرې پکې په پام کې نيول کيږي :
1)    دغه برخه بايد له نورو برخو په برجسته ډول وليکل شيږ
2)  که نوره برخه په نسخه خط ليکل شوي وي دا برخه بايد په نستعليق وليکل شي ( يانې ليک بڼې ته يې توپير ور کړل شي )، ترڅو مطلوبه برخه له نورو برخو څخه ځانګړې شي او وپېژندل شي.
3)  معمولاً ليکوالان د مطلوبه برخې د ښودلو لپاره د هغې لاندې دا اوږد کش خط يا ټينګار نښه ليکي لکه :
په افغانستان کې د کمونستانو جناياتو ، مومنو افغانانو ته د هغوی تېرايستونکی شعار ( کور، کالي، ډوډۍ ) اصلي ماهيت ښه په ډاګه کړ.
اتلسم – غشي يا لور ښود (  \longleftarrow ) :
دا نښه په عامه مانا د لوري او طرف څرګندونه کوي، چې په ليکنه کې معمولاً د لاندې مقصدونو لپاره استعماليږي :
2)    د يوې ترکيبي کلمې د تجزيې او يا څو جزونو د ترکيب ښودنې لپاره راځي :
يانې دا نښه د يو شي يا يوې کلمې د تدريجي لاسته راتللو لپاره کارول کيږي.
پايله
دا چې زما د مونوګراف موضوع  ( پښتو ليکنښې ) وې ، نو ما هم د څېړنې د اصولو په پام کې نيولو او د مختلفو ماخذونو څخه په استفادې د خپلې موضوع بېلابېلې برخې لکه ليک نښې، د ليک نښو د زده کړې او کارونې اهميت، موضوعات څېړلي له هغې وروسته مې په پښتو ژبه کې کارېدونکې ليکنښې لکه ټکی، ستوری، درې ستوري، درې ټکي، دش، ليندۍ يا کوچني قوسونه، لوی قوسونه، غبرګې ليندۍ، ټينګار نښه، وريځو ته ورته نښه، کامه، ندايه، سواليه ، ندايه او سواليه او شارحه باندې بېلابېل بحثونه کړي او د هغوی د کارونې ځايونه مې په بېلابېله توګه د بېلګو په ملتيا رااخيستي دي او کوښښ مې کړی دی چې خپله موضوع په زياتو نه زياتو بېلګو لا ښه روښانه کړم  او د خپلې وسې تر بريده مې هڅه کړې ترڅو په ښه واضح ډول يې وڅېړم او په دې مې زيات کوښښ کړی دی، ترڅو له ښو او غوره ماخذونو نه په استفادې خپله موضوع ( پښتو ليک نښې ) لاپياوړې او بشپړه کړم چې تر ډېره بريده مې همدا کار سرته رسولی دی او خپله موضوع مې پرې پای ته رسولې او ترتيب کړې ده، هيله لرم چې په لوستلو به وارزي او له ډېرو سره به دا مرسته وکړي چې پښتو ليک نښې ترې زده کړي او په پښتو ليکنه کې ترې په ښه ډول استفاده وکړای شي، هيله لرم چې د پای ليک هومره به وارزي.
ماخذونه
1)  الفت، ګل پاچا : ( ۱۳۹۰ ل ) کال، ليکوالي ( املاء او انشاء )، دوهم ټوک، جلال اباد، يارتخنيکي څانګه ( خپرندوی ).
2)    رښتين، صديق الله : ( ۱۳۸۲ ل ) کال، ژبښودنه، پېښور، الازهر موسسه (خپرندوی ).
ماله
ماله د مالدیف هیواد پلازمینه او لوی ښاردی.
د پښتو ژبې ليکنښې
ماخذونه
3)  شېرزاد، محمد اقا ( پوهندوی ): ( ۱۳۸۸ ل ) کال، ليکوالي ( مسوده )، د ښوونکو د روزنې لوی رياست ( خپرندوی ).
4)  شېرزاد، محمد اقا( پوهنمل ) او  رشيدي، جمشېد( پوهنمل ) : ( ۱۳۹۱ ل ) کال، پښتو ژبه او ادبيات، کابل، کابل د ښوونې او روزنې پوهنتون ژبو او ادبياتو پوهنځی پښتو څانګه ( خپرندوی ).
5)  يون، محمد اسماعيل ( پوهنمل ): ( ۱۳۸۷ ل ) کال، پښتو ليکنې سمون، کابل، يون کلتوري يون تخنيکي څانګه ( خپرندوی ).
جان ابراهیم
جان ابراهیم یو هندی لوبغاړی دی چی په هندی فلمونو کی یی يو ډیر پر مختللی کس پیژندل سوی دی،هغه یو فلم په افغانستان کی هم جوړ کړی چی نوم یی کابل ایکسپریس دی.
لاوو ژبه
لاوو  (لایو ژبه\لاوسي ژبه) د کرادای او نواختبر ژبو له کورنۍ څخه ده، د لاووس ترڅنګ چې پکې یاده ژبه رسمي ده د تایلنډ هیواد یو شمیر برخو کې هم ویل کیږي.
26 مارچ
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
شوړتن(شلتن)
سرچینې
وېشنيزه:افغانستان وېشنيزه:کلي وېشنيزه:د کونړ کلي وېشنيزه:د ختیځو ولایتونو کلي وېشنيزه:د افغانستان کلي  وېشنيزه:د افغانستان اړونده لړليک
۲۷ مارچ
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
د منجمنټ اساسات
'''مدیر څوک دئ ؟ مدیر په لغت کي اداره کونکی او لارښود ته وایي او په اصطلاح کي مدیر هغه شخص دئ چي د یوې ډلي(ټیم) کاري مسؤلیت  په غاړه ولري. کامیاب مدیر کومی ځانګړتیاوی لری؟ کامیاب مدیر هغه څوک دئ، چي خپل ټول فکر او غم د هدف د تر لاسه کولو په لار اچوي یاني همېشه د هدف د تر لاسه کولو په فکر کي وي، کامیابه مدیران دوه لاندنۍ ځانګړتیا وي لري: ۱.سپارل سوي کارونه او دندي سم تر سره کوي. ۲.دندي او کارونه له تر ټولو کم فشاره او اسانه لارو څخه تر سره کوي. مدیریت څه ته وایي ؟ مدیریت په لغت کي اداره کولو او په یوه اداره کي لارښوني ته وایي او په اصطلاح کي مديریت هدف ته درسېدو لپاره د انساني او مادي منابعو همږغي کول دي تر څو په حداقل مصارفو او کمترین وخت کي خپل هدف ترلاسه کړي. یا په بل عبارت مديریت د ادارې د ارکانو (هدف، پلان، وظایف او منابعو ) تنظمول او سازماندهي کولو ته وایي. سیستم څه ته وایي؟ سیستم د یوې ادارې د ټولو هغه داخلی ارګانونو او ډیپارټمنټونو څخه عبارت دئ، چي ځانګړو او ګډو اهدافو ته د رسېدو لپاره له یو لړ مشخصو قواعدو او مقرراتو څخه پیروي کوي اوپه ګډه یو له بل سره کار کوي. سیسستم په دوه ډوله دئ، یو یې د خلاص سیستم په نوم یادیږي چي له خارجي محیط سره اړیکي لري او بل یې د تړلي چي د خلاص سیستم معکوس دئ. ستراتیژي څه ته وایي؟ ستراتیژی عبارت له هغه جامع، واحد او بشپړ پلان څخه ده چي د هغه په واسطه د یو سازمان یا ادارې اساسي اهداف تعنیږي. یا په بل عبارت ستراتیژي عبارت له هغه جامع پلان، پالیسوو او فعالیتونو څخه ده چي د یو سازمان داساسي اهدافو د تر لاسه کولو لپاره تعینیږي. پلان څه شی دئ؟ هدف ته په منظم اوسیتماتیکه توګه د رسېدو لپاره له مخکنۍ طرحي څخه عبارت دئ، یا په بل عبارت په منظمه او سیستمتاتیکه توګه هدف ته د رسېدو لپاره مخکنۍ طرحي ته پلان ویل کیږي.
پلان دوخت په اساس په درې ډوله دئ
۱.لنډ مهاله پلان ۲.مینځ مهاله پلان ۳.اوږد مهاله پلان تشکیل څه شی دئ؟ په یوه اداره کي د وظایفو وېش، د صلاحیتونو او مسولیتونو حدود ټاکل د سلسله مراتیب او په یوه اداره کي د واحدونو ترمینځ منطقي اړیکیو ټاکلو ته تشکیل ویل کیږي. لاندي درې ټکي په تشکیل کي ډیر اړین دي: ۱.د دندو ویش ۲.د صلاحیت او مسولیت د حدودو ټاکل ۳.د واحدونو ترمینځ منطقی روابط ټاکل د ادارې تعریف؟ اداره عبارت له هغه ټولنیز نظام او د ځانګړو مېتودونو له طرحي څخه ده چي په هغه کي یو زیات شمېر وګړی د نسبتاً مشخصو اهدافو د لاسته را وړلو په موخه د یو لړ پېچلو او مغلقو دندو په تر سره کولو کي بوخت دي.
اداره او منجمینت لاندي عناصر لري:
۱.هدف ۲.منابع ۳.مثریت یا Effectiveness ۴.مثمیریت یا Efficiency  ۵.داخل لوری(جوانیب ذیدخل)Stockholders هدف څه ته وایي؟ هدف له هغه مطلوبي نتجې څخه عبارت دى، چي د ادارې د ټولو کړنو تمرکز په هغه لوري وي(په هماغه استقامت سوق کیږي) هدف باید لاندي ځانګړتیاوي لري: ۱.واضح او څرګند وي ۲.د اندازې وړ وي ۳.دلاسته راوړلو وړ وي ۴.واقع بینانه وي ۵.د زماني محدودت درلودونکی وي(یاني لاسته راوړل یې په یو مشخص زمان کي تعین سوی وي)
سرچینې څه ته وایي؟
سرچینې د یوې ادارې له مادي اومعنوي پانګي څه عبارت دي، چي لاندي ډولونه لري: ۱.فزیکي سرچینې ۲.مالي سرچینې ۳.انساني سرچینې ۴.غیري محسوسي سرچینې.