cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د ایبریا شبه الجزیره
رومي نومونه
کله چې له سیاسي پلوه یې لرغونو کارتاژي سیمو ته لېوالتیا پیدا کړه، نو رومیانو د نېږدې لپاره د « Hispania Citeriorاو Hispania Ulterior» او د لرې لپاره د «Hispania» نومونو کارول پیل کړل. په هغه وخت کې هیسپانیا له درې رومي برخو یا ولایتونو څخه جوړه شوې وه؛ چې هسپانیا باتیکا، هسپانیا تاراکوننسیس او هسپانیا لوزیتانیا و. سټرابون په دې هکله وایي، چې رومیانو رومیان هسپانیا او ایبریا لفظونه په مترادفه توګه کاروي او د نېږدې شمالي سیمو او لرې سویلي سیمو تر منځ توپیر کوي. (د ایبریا نوم یو ډول مبهم و او دغه راز په قفقاز کې د ایبریا د پادشاهۍ او سلطنت نوم هم و).
هره ژبه چې په عمومي توګه به دې شبه الجزیره کې پرې خبرې کېدلې، ټولو یې ډېر ژر خپل ځای لاتیني ژبې ته پرېښود، پرته د Vascones له ژبې چې د ‎پیرېنیس خنډ یا سد په وسیله د یوې منزوي ژبې په توګه وساتل شوه.
نوی یا معاصر نوم
د ایبري شبه الجزیرې «Iberian Peninsula» نوې ی مدرنه کلمه په ۱۸۲۳ ز کال کې د ژان باپتیست په نامه یو فرانسوي جغرافیه پوه په وسیله د هغه په «Guide du Voyageur en Espagne» اثر کې رامنځته شوه. تر دې نېټې مخکې جغرافیه پوهانو د «هسپانیا شبه الجزیره» یا «د پیرنه شبه الجزیره» اړوند اصطلاحات کارول.
له ډبرو مخکې دوره / Palaeolithic
لکه څنګه چې د آتارپورکا په غرونو کې د موندل شویو سیمو پاتې شونې یې ښيي، لږ تر لږه ۱.۲ میلیونه کاله کېږي، چې د ایبري په شبه الجزیره کې د همو جنیس غړي ژوند کوي. د دې سیمو له ډلې یو هم د ګران دولینا غار یا مغاره ده، چې په ۱۹۹۴ ز کال کې د هومینېن شپږ داسې سکلیټونه پکې وموندل شول چې د ۷۸۰،۰۰۰ تر یو میلیون کاله مخکې زمانې پورې اړوند و. کارپوهانو په دې هکله داسې بحث کړی دی، چې  آیا دا سکلیټونه د هومو ریکتوس Homo erectus‎، هومو هایدلبېرګېنسس Homo Heidelbergensis بڼو یا هم د هومو انېسیسور Homo Antecessor نوې بڼې پورې اړوند دي.
پیاوړي کول
په چلندي ارواه پوهنه کې، پیاوړي کول (reinforcement) هغه بهیر ته ویل کېږي چې له مخې یې د یو ژوندي موجود راتلونکی چلن پیاوړی کېږي؛ هغه چې وړاندې د ځانګړو محرکونو له خوا اغېزمن شوی. دغه تقویتي اغېز کېدای شي د چلندي لوړ فریکانس (د بېلګې په توګه څو ځله د یوې میلې کش کول)، اوږد مهال (لکه د اوږد مهال لپاره د یوې میلې کش کولو)، زیات وزن (لکه د لوړ وزن لرونکې میلې کش کول)، یا لنډ ځنډ (لکه د پخواني محرک وروسته د میلې چټک کش کولو) له مخې اندازه کېږي.
د ځان تنظیمولو په موډل کې د انسان د چلن درې اصلي اړخونه شاملېږي چې ځان پېژندنه، ځان څرګندول او د ځان تنظیمول دي. پیاوړي کوونکي په معمول ډول له ځان تنظیم کوونکو سره همغږي دي. چلن کېدای شي د پایلو تر اغېز لاندې راوړل شي، خو همدارنګه وړاندنیو محرکو ته اړتیا لري. څلور ډوله پیاوړي کول شتون لري. مثبت پیاوړي کول، منفي پیاوړي کول، انقراض او مجازات. په مثبت پیاوړي کولو کې له یوې مثبتې پیاوړې کوونکې محرکې څخه کار اخیستل کېږي. منفي تقویت بیا د یوې موضوع له فضا څخه د هغه څه کمول دي چې لامل ګرځي د دغې موضوع پخواني چلن ته د هڅولو په موخه لاره برابره کړي.
په انقراض کې هغه چلندونه شاملېږي چې احتمالي پایلو ته اړتیا نه لري. که چېرې (ښه یا بد) څه پیاوړي نه شي، د تیوري له مخې باید له منځه ولاړ شي. په پایله کې تحمیلي تنبیه کول پر نامطلوب چلند ناسمې پایلې رامنځته کوي. مجازات بیا د یوې رایجې بیلګې یا یوې ګټې د له منځه وړو په برخه کې د ضعیف چلن لامل ګرځي. په داسې حال کې چې پیاوړتیا د محرک له خوا د راپاورل شوي اغېز اګاهانه درک ته اړتیا نه لري، خو د خوښې وړ هدف ته د رسېدو په برخه کې اګاهانه هڅو ته اړتیا لري.
په ډېری مواردو کې د پیاوړي کولو یا « reinforcement» اصطلاح د چلن ښه کېدو ته اشاره کوي، خو ځینې مهال هم د حافظې د پیاوړتیا لپاره کارول کېږي. د بېلګې په توګه، «له ټرینېنګ وروسته پیاوړتیا» د (خوړو په څېر) یوه محرک ته اړتیا پیدا کوي چې د زده کولو له یوې جلسې وروسته د فردي خاطراتو د پراختیا، جزیاتو، مهال او یا هم د هغې بشپړې حافظې لپاره چې تازه رامنځته شوې مهم دی. د حافظې پیاوړی کوونکی محرک همدارنګه کېدلای شي داسې محرک وي چې تاثیراث یې نه یوازې په غیر مستقیم ډول بلکې په مستقیم ډول عاطفي وي، لکه «flashbulb memory یا د برېښنا په څیر حافظه» چې په هغو کې یو شدید حیجاني محرک کولای شي په یو موقعیت کې د شرایطو ټولګه د هغو د زیر مجموعې څخه په زیاته کچه تحریک کړي. له هغو شرایطو څخه چې د مهمو عاطفي تحریکونو لامل ګرځېدلي، د بېلګې په توګه هغه کسان چې په مناسب عمر کې وي او وکولای شي په یاد راوړي چې دوی چېرې کار کاوه هغه مهال چې د جان اف کنډې له ترور او یا هم د سپټمبر د ۱۱ مې له ترهګریزو بریدونو خبر شول.
پیاوړي کول د فعال او ابزاري شرطي سازۍ مهمه برخه جوړوي.
فعاله شرطي سازي
د فعال شرطي کېدو (operant conditioning) اصطلاح د بي. اف. سکنر له خوا د دې د څرګندولو په موخه چې د هغه په تجربي پاراډایم کې یو ارګانیزم آزاد دی څو په چاپېریال کې کار وکړي، معرفي شوه. په دغه پاراډایم کې ازمویونکي نه شو کولای مطلوب ځواب رامنځته کړي. ازمویونکی په تمه پاتې کېږي څو غبرګون رامنځته شي (له ارګانیزم څخه ساطع شي) او بیا ورته یو بالقوه پیاوړی کوونکی وړاندې شي. د کلاسیکې شرطي سازۍ په پارډایم کې ازمویونکي د یو غبرګون پارونکي محرک، غیر شرطي محرک او همدارنګه د یو خنثی محرک او شرطی محرک په یوځای وړاندې کولو سره خپل مطلوب غبرګون پاروه.
مثبت پیاوړي کول
مثبت پیاوړي کول هغه مهال رامنځته کېږي چې یوه مطلوبه پېښه یا محرک د یوه چلن د پایلې په توګه وړاندې شي او همدارنګه ورسره په مشابه چاپېریالونو کې هم د همدغه چلن د رامنځته کېدو احتمال زیات شي.
منفي پیاوړي کول
منفي پیاوړتوب هغه مهال رامنځته کېږي چې د یو چلن کچه زیاتوالی مومي او بیا یو بده چاره او یا هم محرک ترې حذف کېږي او یا یې هم له ترسره کېدو مخه نیول کېږي.
انقراض
انقراض کېدای شی عمدي یا غیرعمدي وي او هغه مهال رامنځته کېږي چې یو چلن په ناغوښتلي ډول له پامه وغورځول شي.
اورال فدرالي ولسوالۍ
سرچينې
وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسه وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
نوميالي
سرګئي سوتلاکوف-نمايشګر ، تلوېزيوني څېره ، فلمي ممثل ، فلم جوړوونکی ،او فلم ليکوونکی
الکساندر ماسلياکوف-تلوېزيوني وياند او خپرونه جوړوونکی
سميون آلتوف-طنزليکوونکی
يوري لوزا-سندساز او سندرغاړی
الکساندر مالينين-سندرغاړی
ايګور التوشکين سوداګر ، هغه د روسیې د مسو شرکت بنسټ اېښودونکی او ریس دی. بشرپالوونکی او عامه شخصيت دی
سوپاسیت جونګچیویوت
سوپاسیت جونګچیویوت (په تاي: ศุภศิษฏ์ จงชีวีวัฒน์) یا میو (په تاي: มิว) یو تاي لوبغاړی، سندرغاړی، سندرغاړی، تولیدونکی او د میو سوپاسیت سټوډیو سی ای او دی. هغه په TharnType: The Series کې د تارن په توګه د خپل رول لپاره پیژندل شوی. هغه لومړی تایلینډي هنرمند دی چې د بلبورډ نړیوال ډیجیټل سندرې پلور چارټ ته ننوتلی ، د هغه پنځه سندرې یې په ۱۰ کې غوره کړې.
سرچینې
وېشنيزه:1991 زېږېدنې
رابرټ اي لي
رابرټ اډوارډ لي هغه شخص و، چې د ۱۸۰۷ ز کال د جنورۍ له۱۹مې نېټې یې د ۱۸۷۰ ز کال د اکتوبر تر ۱۲مې پورې ژوند وکړ. نوموړی د امریکا یو کانفیډیریټ جنرال و، کله چې د امریکا کورنۍ جګړه روانه وه، نوموړی د متحدو ایالتونو د اردو عمومي قوماندان وټاکل شو او دغه دنده یې پرمخ وړله. نوموړي په ۱۸۶۲ ـ ۱۸۶۵ کلونو کې تر هغې د شمالي ویرجینیا د پوځ مشري کوله، چې تر ټولو ځواکمن پوځ لا نه و تسلیم شوی. لي چې کله جګړه کوله، نو په دې مشهور شو، چې نوموړی یو مهارت لرونکی جنګي متخصص دی او همدا لامل و، چې خپلو افسرانو او کسانو به یې ډېر عزت کاوه اود مخالفې اتحادیې پوځ ورځنې ډېر وېرېده.
لي د انقلابي جګړې د افسر هنري « لایټ هارس هیري» درېیم لي زوی و، چې د متحده ایالاتو له نظامي اکاډمۍ په لوړه درجه فارغ شوی و او د متحده ایالاتو په اردو کې یې ۳۲ کاله استثنایي افسري او نظامي انجینري وکړه. نوموړي هغه وخت خپل ځان معلوم کړ، چې د مکسیکو- امریکا جګړه روانه وه او د متحده ایالاتو د نظامي اکاډمۍ سرپرستي یې کوله. نوموړي کابو د متحده ایالاتو په ټولو سیمو کې خدمت وکړ. لي د مارتا له لمسۍ مریم انا کاستیس لي سره واده وکړ، مارتا د جورج واشنګټن مېرمنه وه. کله چې ۱۸۶۱ ز کال و او ویرجینیا اعلان وکړ، چې د ریچمنډ کنوانسیون له اتحادیې نه جلا کېږي، سره لدې چې لي ته لوړ پوړې قوماندان وړاندیز او غوښتنه وکړه؛ خو نوموړي پرېکړه وکړه، چې خپل کورنی ایالت به تعقیبوي. د کورنۍ جګړې لومړی کال و، چې نوموړي په ​​کوچنیو جنګي عملیاتو کې برخه واخیسته او دنده یې دا وه، چې دکنفډرېټ دولسمشر جیفرسن ډیوس لوړپوړی پوځي سلاکار شي.
د ۱۸۶۲ ز کال په جون میاشت کې جوزف اي جانسټن ټپي شو، نو ښاغلي لي د ټاپو وزمې د کمپاین پر وخت دا دنده واخیسته، چې د شمالي ویرجینیا د اردو قوماندان شي. هغه په اووه ورځینۍ جګړه کې په دې بریالی شو، چې د جورج بي مک کلیلان په مشرۍ د پوټومیک اتحادیې اردو د کنفډریټ له پلازمینې ریچمنډ نه لرې کړي، که څه هم په دې ونه توانېد، چې د مک کلیلاناردو لمنځه یوسي. نوموړي وروسته په اګست کې هغه وخت چې د بیل رن دویمه جګړه وه، د اتحادیې ځواکونو ته یې د جان پوپ په مشرۍ ماته ورکړه. کله چې بېرته ویرجینیا ته لاړه، دا وخت د سپتمبر میاشت وه، نوموړي پر مریلینډ برید وکړ او دا برید د انټیټام په نامناسب جنګ ختم شو. بل ځل د ۱۸۶۳ ز کال اوړی کې او ليپر شمالدویم برید لا نه و کړی، چې دا وخت یې په فریډریکسبورګ او چانسلرسویل کې دوه پرېکړه کوونکي بریاوې ترلاسه کړې، هلته یې مشري جورج میډ کوله او د ګیتیسبرګ په جګړه کې ورته د پوټومیک اردو سخته ماتې ورکړه. نوموړي هغه وخت د خپلې اردو مشري کوله، جې د بریسټو په کوچني کمپاین کې یې ونډه لرله، بل وار د ۱۸۶۴ ز کال پسرلی کې، چې د جنرال یولیسس ایس گرانټ له خوا ورته د اتحادیې د اردو د قوماندې مسؤلیت وسپارل شو، د ۱۸۶۵ ز کال په اپریل میاشت کې، چې ریچمونډ ونیول شو، د لي زیاتره اردو تباه شوه او بالاخره مجبور شو، چې په اپوماتوکس محکمه کې ګرانټ ته تسلیم شي.
په ۱۸۶۵ ز کال کې، لي په لیکسینګټن ویرجینیا کې د واشنګټن کالج مشري پر غاړه واخیسته، چې وروسته بیا د واشنګټن او لي پوهنتون رییس شو. کله چې دې موقف ته ورسېد، ددې پلوي یې وکړه، چې د شمال او سویل ترمنځ پخلاینه وشي. په دیارلسمې تصحیح کې «د غلامۍ له منځه وړل» ځای پرځای شول، چې لي ومنل؛ خو ددې کار مخالف و، چې د افريقایي امريکايانو لپاره دې توکمیز مساوات رامنځته شي. کله چې لي مړ شو، په ۱۸۷۰ ز کال کې نوموړی په سویل کې کلتوري الګو شو، نوموړی د کورنۍ جګړې د لویې کچې له جنرالانو شمېرل کېږي. نوموړی د شمالي ویرجینیا د اردو قوماندانو او په بېلابېلو جګړو کې یې له ډېرو پوځونو سره جنګونه وکړل او په ډېرو جګړو کې بریالی شو. نوموړي د داسې باصلاحیته کسانو ټولګه رامنځته کړه، چې ترلاس لاندې یې وو. په دې کسانو کې جیمز لونګسټریټ، سټون وال جیکسن، او جې ای بی سټوارټ شامل وو، چې لي ته ډېر مهم وو او د کنفدراسیون د جګړې په بریا کې یې ډېر رول درلود. سره له دې چې نوموړې ډېرې بریاوې هم لرلې؛ خو د اتحادیې په خاوره کې یې چې کوم دوه بریدونه کړي وو، له ناکامۍ سره مخ شول. لي جارحانه او خطرناک تاکتيکونه لرل، چې خلکو پرې نیوکې وکړې، په تېره بیا هغه وخت چې په ګيتسبورګ کې له ډېرو تلفاتو سره مخ شو او وګړي کم وو.
لومړنۍ ژوند او زده کړه
د ۱۸۰۷ ز کال د جنورۍ په ۱۹مه نېټه، لي د ورجینیا د ویسټمورلینډ کاونټي په سټراټفورډ هال پلانټیشن کې زېږېدلی و، د نوموړي زېږېدنه د درېیم هینري لي او این هیل کارټر لي په کور کې شوې و. په ۱۶۳۹ کال کې یې پلار لومړی ریچارډ لي د انګلستان له شورپشایر نه ویرجینیا ته مهاجر شو.
د لي پلار په پانګونه کې ناکام شو او ډېر تاوان یې وکړ، چې له امله یې د پوروړو په زندان کې بندي کړل شو. کله چې په راتلونکي کال کې له زندان نه خوشې شو، نو کورنۍ یې تصمیم ونیو، چې د الکساندریا ښار ته لاړه شي. دا ښار په هغه وخت کې د کولمبیا د ولسوالۍ برخه وه (۱۸۴۷ ز کال کې بېرته د ویرجینیا اړوند شوه)، ځکه هلته داسې ښوونځي وو، چې په لوړ معیار تدریس پکې کېده او په نږدې سیمې کې دانیز دلویې کورنۍ څو غړي اوسېدل. په ۱۸۱۱ ز کال کې یې کورنۍ د نوي زېږېدلي شپږم ماشوم میلډرډ په ګډون هغه کور ته لاړه، چې د اورونوکو په کوڅه کې یې موقعیت درلود.
په ۱۸۱۲ز کال کې، د لي پلار د تل لپاره ویسټ انډیز ته ولاړ. لي د ورجینیا په فوکویر کاونټي کې د ختیځ لیدلوري او د ځوانو ښاغلو لپاره په ښوونځي کې شرکت وکړاو وروسته یې د الکساندریا په هغې وړیا اکاډمۍ کې برخه واخیسته، چې د محلي هلکانو لپاره جوړه شوې وه، نوموړي په دې اکاډمۍ کې له ریاضي سره لېوالتیا څرګنده کړې وه. که څه هم نوموړی ددې لپاره لوی شوی و، چېع یسوي تمرین وکړي؛ خو په ایپیسکوپل کلیسا کې تر۴۶ کلنۍ پورې تایید شوی نه و.
د ګيلي پولي جګړه
د ګاليپولي جګړه په لومړۍ نړیواله جګړه کې يوه پوځي مبازره وه، کومه چې د ۱۹۱۵ز کال د فبرورۍ مياشتې له اولسمې نېټې څخه د ۱۹۱۶ز کال د جنورۍ تر نهمې نېټې، د ګاليپولي په ټاپووزمه منځ ته راغلې وه (ګاليپولي په اوسنۍ ترکيه کې موقعيت لري). متحدو قواوو، برتانيې، فرانسې او روسيې هڅه وکړه چې د عثماني ابناګانو په نيولو سره عثماني سترواکي کمزورې کړي، کوم چې له مرکزي طاقتونو څخه يو و. په دې ډول به عثماني پلازمېنه قسطنطنيه د اتحادي جنګي الوتکو د بمبار په وړاندې لوڅه شي او په دې ډول به يې د سترواکۍ له اسيايي برخې سره اړيکه غوڅه کړي. کله چې ترکيې ته ماتې ورکړل شي، د سويس کانال به خوندي وي او د تور سمندرګي له لارې په روسیه کې د تودو اوبو بندرګاوو ته د ټول کال لپاره د اتحاديې د تمويل لاره پرانيستل شي.
د ۱۹۱۵ز کال د فبرورۍ په مياشت کې له دردنيل څخه د اتحادي سمندري بېړيو د تېرېدو هڅه ناکامه شوه او له دې وروسته د ۱۹۱۵ز کال په اپريل مياشت کې په ګاليپولي ټاپپوزمه کې په وچه او سمندر کې پلې شول. د ۱۹۱۶ز کال د جنورۍ په مياشت کې له دواړو خواوو څخه له شا اوخوا ۲۵۰۰۰۰ تنو مرګ ژبلې په ورکولو سره له اتو مياشتو جګړې وروسته ځمکنۍ جګړه پرېښودل شوه او بريد کوونکي ځواکونه و ايستل شول. دا د متحدو ځواکونو او عثماني سترواکۍ لپاره او تر څنګ يې د دې بريد د تمويل کوونکو په ځانګړي ډول د اميرالحري د لومړي لارډ (۱۹۱۱-۱۹۱۵) وينسټن چرچل لپاره يو ګران بيه ماموريت و. دا جګړه د عثمانيانو ستره بريا وبلل شوه. په ترکيه کې، دا جګړه د دولت په تاریخ کې يوه مهمه شېبه بلل کېږي، د عثماني سترواکۍ په شاتګ سره د مورنۍ ځمکې د دفاع لپاره يوه وروستۍ څپه وه. دې هلو ځلو د خپلواکۍ لپاره د ترکي جګړې او اته کاله وروسته د مصطفی کمال اتاترک په مټ د ترکيې جمهوريت د اعلان لپاره بنسټ کېښود، څوک چې د ګاليپولي د قوماندان په توګه د جمهوريت د بنسټګر او ولسمشر په توګه راڅرګند شو.
دا جګړه همدا راز د استراليا او نيوزيلانډ د ملي بيدارۍ لپاره يو پيل بلل کېږي؛ د اپريل پنځه ويشتمه، د پلې کېدو کليزه د «انزاک» ورځې په توګه پېژندل کېږي، کومه چې په دواړو هېوادونو کې د پوځي مرګ ژوبلې او پخوانيو پوځيانو تر ټولو مهم يادګار دی، په داسې حال کې چې يادګاري ورځ (د اوربند ورځ) څخه هم لومړيتوب لري.
شاليد
د ۱۹۱۴ز کال د اکتوبر په نهه ويشتمه نېټه، دوه المانۍ پخوانۍ جنګي بېړيو، عثماني « Yavûz Sultân Selîm» او « Midilli» چې لا هم د الماني افسرانو تر امر لاندې وې، په تورسمندرګي بريد تر سره کړ، په کوم بريد کې چې دوی په روسي بندرګاه بمبار وکړ او ګڼې بېړۍ يې ډوبې کړې. د اکتوبر په يو دېرشمه نېټه، عثمانيان جګړې ته داخل شول او د روسانو پر ضد يې د قفقاز جګړه پيل کړه. انګريزانو په لنډ ډول د ګاليپولي په کلاوو بمباري وکړه، په بين النهرين يې بريد وکړ او په دردنيل کې د ځواکونو ځای پر ځای کولو شونتياوې يې مطالعه کړې.
د متحدينو تګلارې او دردنيل
مخکې تر دې چې د دردنيل د عملياتو په اړه فکر وشي، انګريزانو په مديترانه کې د اليګزينډريټا سره نژدې د وچې او سمندر د يو بريد طرحه جوړه کړې وه، کوم اند چې اصلاً په ۱۹۱۴ز کال کې د «بوګوس نوبار» له خوا وړاندې شوی و. دا طرحه د جګړې وزير فيلډ مارشال «ارل کچنر» د سوريې، فلسطين او مصر څخه د پلازمېنې د جلا کولو لپاره جوړه کړې وه. اليګزينډرټا د مسيحيانو د استوګنې سيمه وه او د عثمانيانو د اورګاډي شبکې ستراتيژيک مرکز و – د دې نيول کېدو سره دا سترواکي په دوه برخو وېشل کېده. د شرق الهند د ځواکونو اعلی سرقوماندان مرستيال اميرالبحر سر ريچارډ پيريس د ۱۹۱۴ز کال د ديسمبر د مياشتې په ديارلسمه نېټه د « HMS Doris» کپتان فرانک لارکن ته حکم وکړ چې اليګزينډرټا ته ولاړ شي. روسي جنګي بېړۍ « Askold » او فرانسوي جنګي بېړۍ « Requin» هم هلته وې. کيچنر د ۱۹۱۵ز کال په مارچ مياشت کې په دې طرحه کار کاوه او دا د عرب بغاوت د راپورته کولو لپاره د برتانوي هڅې پيل و. د اليګزينډرتا پلې کېدل له دې امله پرېښودل شول چې له پوځي نظره د دې لپاره له هغو سرچينو زیاته اړتيا وه چې فرانسې ټاکلې شوې او له سياسي اړخه فرانسې نه غوښتل چې انګريزان د هغوی د اغېز به دايره کې فعاليت وکړي، دا هغه دريځ و چې برتانويانو ورسره په ۱۹۱۲ز کال کې موافقه کړې وه.
د ۱۹۱۴ز کال تر وروستيو پورې، په لوېديځ محاذ کې، د «مارني» د لومړۍ جګړې فرانسوي-برتانوي ځوابي بريد پای ته رسېدلی و او په «فلنډرز» کې د Ypres په لومړۍ جګړه کې بلجيميانو، انګريزيانو او فرانسويانو ته زیاته مرګ ژوبله رسېدلې وه. د مانوريو جګړه پای ته رسېدلې وه او ځای يې د خندقونو جګړې نيولی و. الماني سترواکۍ او اتريشي-هنګري د برتانيې او فرانسې تر منځ په لوېديځ کې د برتانيې او فرانسې او په ختيځ کې د روسيې تر منځ سوداګريزې لارې تړلې وې. د «ارکټک» په شمال کې د سپين سمندر او لرې ختيځ کې د «اوخوتسک» سمندرګی په ژمي کې په وارو پټ او له ختيځ محاذ څخه لرې وې؛ د بالټک سمندرګی « Kaiserliche Marine» (الماني شاهي سمندري ځواک) بند کړی و او د دردنيل له لارې تور سمندرګي ته د داخلېدو لاره عثماني سترواکۍ تر واک لاندې وه. په داسې حال کې چې عثمانيان بې پرې پاتې و، د دردنيل له لارې بيا هم روسيې ته تمويل رسېدای شو، خو په جګړه کې د عثمانيانو له داخلېدو مخکې، دا ابناوې بندې شوې وې؛ د نومبر په مياشت کې عثمانيانو د ابو په لارو کې د ماينونو په اېښودلو پيل وکړ.
د فرانسې د عدليې وزير، «ارسټايډ براينډ» په نومبر کې پر عثماني سترواکۍ د بريد وړانديز وکړ، خو دا وړانديز رد شو او د انګريزانو دا هڅه هم ناکامه شوه چې عثمانيانو ته رشوت ورکړي او هغوی له متحدينو سره يو ځای شي. وروسته په همدې مياشت کې، د اميرالبحرۍ لومړي لارډ وينسټن چرچل د عثماني پوځ د ځواک د ناسمو معلوماتو پر بنسټ په دردنيل د سمندري ځواک د بريد وړانديز وکړ، چرچل غوښتل چې د دردنيل په عملياتو کې له زيات شمېر پرېښودل شويو جنګي بېړيو او تر څنګ يې د پوځ له خوا مهيا کړای شوي کوچني نيواکګر ځواک څخه ګټه واخلي، کومو چې د الماني لوړې کچې سمندري ځواک په وړاندې عمليات تر نه شول تر سره کولای. هيله کېده چې پر عثمانيانو بريد به بلغاريه او يونان (پخوانی عثماني ملکيت) د متحدينو په پلوۍ جګړې ته راکش کړي. د ۱۹۱۵ز کال د جنورۍ په دويمه نېټه، د روسيې ګرينډ ډيوک نيکولاس له برتانيې څخه د عثمانيانو پر ضد د مرستې غوښتنه وکړه، چا چې په قفقاز کې جګړې پر مخ وړلې. له قفقازيا څخه د عثماني ځواکونو د لرې کولو لپاره په دردنيل کې د سمندري ځواک ښودلو طرحه جوړول پيل شول.
په ابناوو کې د ځواک ځای پر ځای کولو هڅې
د ۱۹۱۵ز کال د فبرورۍ په اولسمه نېټه، د « HMS Ark Royal» يوې برتانوۍ سمندري الوتکې د ابنا دپاسه د جاسوسي بريد الوت وکړ. دوه ورځې وروسته، په دردنيل لومړی بريد هغه مهال پيل شو، کله چې د پياوړې HMS کوين اليزابيت سمندري جنګي بېړۍ په ګډون، يو پیاوړي انګريزي-فرانسوي هدفي ځواک، د عثماني ساحلي توپخانې په بېړيو د اوږدې لړۍ بمبار پيل کړ. انګريزانو نيت درلود چې د «ارک رايل» اته الوتکې په بمبار کې وکاروي، خو سختو شرايطو له دې اتو څخه له يوې پرته چې د لنډ ډول ۱۳۶ الوتکه وه، نورې ټولې بې کاره وګرځولې. ناسمې هوا تر يوې مودې لومړی پړاو کرار کړ، خو د فبرورۍ تر اته ويشتمې نېټې پورې، بهرنۍ کلاوۍ کمې شوې او داخلي دروازې له ځمکنيو ماينونو څخه پاکې کړای شوې. له دې وروسته، شاهي سمندري ځواکونه د ټوپکو د ويجاړولو لپاره په کم کلا او صدولبهير کې پلي کړای شول، په داسې حال کې چې سمندري بمباري کم کلا او کيفيز تر منځ توپخانې ته ولېږدول شوه.
شهزادګۍ بلقیس
شهزادګۍ بلقیس د افغانستان د شاهي کورنۍ غړې وه. بلقیس د محمد ظاهر شاه لور او د شهزاده محمد داود پښتونيار خور وه. نوموړی د شهزادګۍ نوال خاله کیږي.
فاطمه عارف بېګم
فاطمه عارف بېګم د افغانستان په شاهي کورنۍ کې د محمد ظاهر شاه ننګور د شهزاده محمد داود پښتونيار میرمن او د شهزادګۍ نوال مور وه.
فیمینسټي خوځښتونه او نظريې
د ښځو د حقونو خوځښتونو د کلونو په موده کې وده کړې ده [رامنځته شوي دي]. دا خوځښتونه په موخو، کړنلارو او د غړو منلو کې توپير لري. دوی زياتره وختونه د فيمينيسټ فکر بېلابېلې څانګې رانغاړي يا ځيني يې خپل ځانونه ورسره مشخص کوي.
ډله جوړول
په دوديز ډول د ښځو د حقونو برابرۍ پلوي (فيمينيزم) ډېری وختونه په درې اصلي دودونو وېشل کېږي، چې په عادي ډول ورته ليبرال (ازادي غوښتونکی)، د سمون غوښتونکی يا اصلي مسير فيمينيزم، بنسټ پال فيمينيزم او ټولنيز يا مارکسيستي فيمينيزم دي، چې ځيني وختونه ورته د فيمينيسټ فکر درې ستر مکتوبه هم وايي؛ که څه هم د ۲۰ پېړۍ له وروستيو راهيسې د فيمينيزمونو يو لړ نوې بڼې هم راښکاره شوې دي؛ چې ځينې يې د درې اصلي دودونو د څانګو په توګه ګڼل کېږي.
Judith Lorber د فيمينيزم پلوو وينا او ليکنو د درې پراخه ډولونو تر منځ توپير کوي، چې د جنسيت سمون فيمينيزم خوځښتونه، د جنسيت مخنيوونکي فيمينيزمونه او د جنسيت بشپړتيا فيمينيزمونه دي. د نوموړې په ليکپوهنه کې د جنسيت سمون فيمينيزم خوځښتونه پر فردی يا شخصي حقونو باندې په خپل ټينګار سره د ليبراليزم په سياسي فلسفه کې رېښه لري. د جنست مخنيوونکي فيمينيزم خوځښتونه پر معلومو کړو وړو او د ډلې پر انګېزو باندې تمرکز کوي، چې په واسظه يې ښځې په يو فرعي دريځ ان فرعي کلتورونو کې ساتل شوي دي، چې د جنسيتي برابرۍ د ملاتړ غوښتنه کوي. د جنسيت بشپړتيا فيمينيزم خوځښتونه د خپلو مفاهيمو او ډلبنديو د له منځه وړلو او د نابرابرۍ د کلتوري بيا توليد په شننې سره د ټولنيز نظم د ماتولو په لټه کې دي.
اصلي لاره فيمينيزم
اصلي لار فيمينيزم د يوې عمومې اصطلاح په توګه د فيمينيزم پلوې نظريې او خوځښتونه مشخص کوي، چې د سوسياليست يا راډيکال فيمينيزم پلويو خېلونو کې نه ګڼل کېږي. د اصلي لار فيمينيزم پلوي خوځښت په دوديز ډول پر سياسي او حقوقي سمون باندې تمرکز وکړ او ريښه يې د ۱۹ او ۲۰ پېړۍ د ليبرال فيمينيزم لومړۍ څپه کې ده. ليبرال فيمينيزم په دې پراخه دوديز حس کې د اصلي لار فيمينيزم، سمون پلوی فيمينيزم، برابري غوښتونکی فيمينيزم يا په تاريخي ډول د لوړ پوړ فيمينيزم په نومونو هم يادېږي او د سوسياليست او راډيکال فيمينيزم تر څنګ د فيمينيزم پلوي فکر له درې سترو مکتبونو څخه دی.
د اصلي لار فيمينيزم د درېيمې او څلورمې څپې ځينې برخې په سوداګريز اوسېدلو او پر هغو مسئلو باندې د تمرکز کولو لپاره تورنې دي، چې نن ورځ په لويديځه نړۍ کې لږې کړکېچنې يا جنجالي دي. لکه: د ښځو سياسي ګډون يا زده کړو ته د ښځينه وو لاسرسی. د راډيکل فيمينيزم پلويان ځيڼي وختونه د اصلي لار فيمينيزم پلويانو باندې د پلارواکۍ نظام د يوې برخې په توګه نيوکه کوي. سره له دې هم د فيمينيزم پولې هڅې ستر پړاوونو يا څلي لکه د رايې کارولو او زده کړو حق، زياتره د اصلي لار فيمينيزم پلوي خوځښت د فعاليت د پايلې په توګه تر لاسه شوی دی، چې د نارينه او ښځينه وو دواړو له منځه د فيمينيزم پلويو سببونو لپاره د پراخې څېړنې ملاتړ په رامنځته کولو يې ټينګار وکړ.
ګډوډۍ جوړوونکی
د ګډوډۍ فيمينيزم (چې د ګډوډۍ پلوی فيمينيزم او anarcho-feminism هم ورته وايي) له فيمينيزم سره د ګډوډۍ اصالت يو ځای کوي. دا په عمومي ډول پلارواکۍ ته جبري روحانيونو سلسلې د ښکاره کېدنې په توګه ګوري. د ګډوډۍ فيمينيزم پلوي باور لري چې د پلارواکۍ پر وړاندې هڅه د ټولګي (قشر) هڅې او د دولت پر وړاندې د ګډوډۍ اصالت د هڅې يوه اړينه برخه ده. په اصل کې فلسفه د ګډوډۍ پلوې هڅې ته د فيمينيزم پلوې هڅې د يوې اړينې برخې په توګه ګوري او همداسې په سرچپه ډول. لکه څرنګه چې L. Susan Brown ليکي: «د ګډوډۍ اصالت يوه سياسي فلسفه ده، چې د ځواک د ټولو اړيکو مخه نيسي، چې دا په ذاتي ډول فيمينيزم اصالت دی».
د ګډوډۍ فيمينيزم اصالت په مهمو تاريخې اشخاصو کې Emma Goldman, Federica Montseny, Voltairine de Cleyre, Maria Lacerda de Moura او Lucy Parsons شاملېږي. د هسپانيې په کورني جنګ کې د Mujeres Libres (خپلواکې مېرمنې) تر سرليک لاندې د ګډوډۍ فيمينيزم يوې ډلې له Federación Anarquista Ibérica سره يو ځای شو، چې د ګډوډۍ او فيمينيزم پلويو نظريو د دفاع په موخه جوړ شو.
د anarcha-feminist معاصر ليکوالان او نظريه پوهان Lucy Friedland، L. Susan Brown او د ايکو فيمينيز پلوی Starhawk دي. د ګډوډۍ فيمينيزم پلوې ډلې Bolivia's Mujeres Creando, Radical Cheerleaders, the Spanish anarcha-feminist squat La Eskalera Karakola او په بوسټون کې د La Rivolta! کلنی کنفرانس يا ناسته دي.
تور پوستې د ښځو اصالت پلوي
د تورپوستو فيمينيزم بحث کوي، چې د جنسيت پالنه، د ټولګي يا صنفي فشار او نژاد پالنه په نه بېلېدونکي ډول يو له بل سره تړلي دي. د فيمينيزم هغه بڼې چې پر جنسيت پالنې او ټولګي فشار باندې د بريالي کېدلو هڅه کوي او نژاد باندې سترګې پټوي، د نژادي بنسټ له مخې د ښځو په ګډون د زياتو خلکو پر وړاندې توپيري چلند کوي. د تور پوستو فيمينيزم پلوی ملي سازمان بنسټ د Margaret Sloan، Florynce Kennedy او Doris Wright له لوري په ۱۹۷۳ کېښودل شو او د Wright له نظره ياد سازمان د خپلې پېړۍ د بل هر سازمان په پرتله پر جنسيت او نژاد پالنو باندې مخامخ بريد وکړ. NBFO په ۱۹۷۴ ز کې د Combahee River Collective په نوم د بوسټون [سيمه ده] پر بنسټ د سازمان رامنځته کېدلو هڅونه کې مرسته وکړه، چې په يادې لسيزې پر مهال په بوسټن کې نه يوازې د قاطع يا پرېکړه کوونکي نژاد ضد فعاليت ته لاره هواره کړه؛ تر څنګ يې د تور پوستو فيمينيزم اصالت لپاره يوه طرحه برابره کړه چې د وروستيو ۲۵ کلونو په موده کې لا هم دوام لري. د فيمينيزم په اړه د Combahee غړې Barbara Smith پېژندنه چې تر نن ورځې پورې د يوې نمونې په توګه پاتې دی، بيانوي چې: «فيمينيزم د ټولو ښخو د خپلواکه کولو په موخه سياسي نظريه او عمل دی: د تور پوستې يا سپين پوستې ښځې، د کارکوونکي ټولګي ښځې، فقيرې ښځې، په فزيکي ډول ننګول شوې ښځې، lesbians، ډېر عمر لرونکې (زړې) ښځې او همدرانګه په اقتصادي ډول لومړيتوب ورکړل شوې سپين پوستې څو جنسيتي ښځې». فيمينيزم له دې څخه پرته نور څه نه دي، مګر يوازې د ښځينه وو ځاني لوړونه ده». Combahee River Collective په ۱۹۷۴ ز کې بحث وکړ، چې د تور پوستو ښځو خپلواکي د ټولو خلکو لپاره خپلواکي رانغاړي؛ نظر دې ته چې دا به د نژاد پالنې، جنسيت پالنې او ټولګي فشار پای ته رسولو غوښتنه وکړي. له دې نظريو څخه يو راوتلی خوځښت د Alice Walker د ښځو اصالت و. ياد اصالت د هغه لومړني فيمينيزم پلوي خوځښت څخه وروسته راښکاره شو، چې په ځانګړي ډول د سپين پوستو ښځو له لوري يې مشري کېدله، په پراخ ډول د سپين پوستو د منځني ټولګي خوځښتونه وو او د نژاد پالنې او ټولګي پالنې پر بنسټ فشار يې په عمومي ډول له پامه غورځولی و. Walker او د ښځو نورو پلويانو اشاره وکړه، چې تور پوستو ښځو د سپين پوستو ښځو په پرتله د فشا بېل او سخت ډول تجربه کړ.
Angela Davis يو له هغو لومړنيو خلکو څخه وه، د (ښځې، نژاد او ټولګی: Women, Race and Class 1981) په نوم خپل کتاب کې يې د نژاد، جنسيت او طبقې پر تقاطع باندې متمرکز يو بحث په څرګند ډول بيان کړ. Kimberle Crenshaw د فيمينيزم پلوي قانون يوې نامتو نظرپوه يادې نظريې ته د ۱۹۸۰ لسيزې په وروستيو کې د توپيري چلند خلاف قانون د خپل فعاليت د برخې په توګه د تقاطع( intersectionality )نوم ورکړ، چې همدارنګه ياد نوم د تورپوستو ښځو پر وړاندې د ترکيبي توپيري چلند د اغېزو د تشرېح د برخې په توګه و.
افريقايي فيمينيزم د فيمينيزم اړوند يوه بڼه ده.
کلتوري
کلتوري فيمينيزم د ښځينه طبيعت يا ښځينه ذات نظريه ده، چې هغه څه ته د بيا اعتبار ورکولو هڅه کوي، چې د بې ارزښته ښځينه ونډو په توګه په نظر کې نيول شوي وو. د فيمينيزم دا ډول د ښځو او نارينه  وو تر منځ پر توپير باندې ټينګار کوي، مګر ياد توپير ته د فزيالوژيکي او کلتوري ډول جوړ شوي په توګه پام نه کوي، نه د بيولوژيکي طبيعت په توګه. کره کتونکي يې استدلال کوي، چې دا د ښځو او نارينه  وو تر منځ د توپيرونو د بنسټ پال (اړين پال) نظر پر بنسټ دی او له خپلواکۍ او بنسټيز جوړښت څخه ملاتړ کوي، چې د فيمينيزم پلويانو ته يې له سياست څخه د ژوند ډول ته د ستنېدلو لارښوونه کړې ده. يو له دې کره کتونکو Alice Echols (د فيمينيسټ تاريخپوه او د کلتوري نظريو پوه) د Redstockings غړي Brooke Williams ته د نژادي فيمينيزم د نه سياسي توب د تشرېح کولو په موخه د کلتوري فيمينيزم اصطلاح د راپېژندلو امتياز ورکوي.
سينټرل مارکيټ پراجيکټ
سينټرل مارکيټ پراجيکټ متحده عرب امارات په ښار  ابو ظبي کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 88 منزلونه دي او ددې لوړوالی  381 ميټر (1,251 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2012 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
د اسټرالیا پاچاهي
د اسټرالیا پاچاهي د اسټرالیا د حکومتولۍ ډول دی چې د اسټرالیا د حاکم او دولت مشر له خوا یې تجسم موندلی. د اسټرالیا پاچاهي مشروطه پاچاهي ده چې د ویسټ منېسټر پارلماني نظام د ډول له مخې رامنځته شوې په داسې حال کې چې د اسټرالیا د اساسي قانون ځانګړو ځانګړنو ته یې هم په کې ځای ورکړی دی.
د اسټرالیا د اوسني پاچا لقب دریم چارلز ته اړوند دی چې د ۲۰۲۲ زکال د سپټمبر په ۸مه واک ته ورسېد. د نوموړي استازولي په اسټرالیا کې د اسټرالیا د اساسي قانون له مخې ګورنر جنرال، د پاچا له خوا ښکاره حکومتي فرمانونه او همدارنګه د هر ایالت د اساسي قوانینو له مخې د هغه ایالت د ګورنر له خوا کېږي چې ټیټ پوړی ګورنر ورسره بیا په چارو کې مرسته کوي. پاچا د فدرال او ایالتي حکومتونو په مشوره ګورنر جنرال او ایالتي ګورنران ټاکي. دغه چاره اوس مهال د اسټرالیا د اساسي قانون پر بنسټ د اسټرالیا اړوند د پاچا یوازنۍ دنده ده.
د اسټرالیا په اساسي قانون کې راغلي چې د بریتانیا پاچا د اسټرالیا پاچا هم دی. نن ورځ دا درک شوې چې د اسټرالیا پاچاهي د بریتانیا له پاچاهي جلا پاچاهي ده ځکه چې پاچا د اسټرالیا په چارو کې یوازې د اسټرالیايي وزیرانو په مشوره عمل کوي. په دې سره اسټرالیا یو له هغو ۱۵ ټولګټو خپلواکو هېوادونو څخه دی چې یو کس یې پاچاهي او دولت مشري کوي.
نړیوال او داخلي اړخونه
د ټول ګټو ۵۶ غړو هېوادونو څخه د ۱۴ ټول ګټو قلمرونو مشترک پاچا د اسټرالیا پاچا هم دی؛ له دې سره چې دغه قلمرونه له یو بل څخه خپلواک دي او سلطنت په کې ځانګړی حقوقي شخصیت لري. د اسټرالیا د ۱۹۸۶ زکال د قانون له مخې د بریتانیا دولت نه شي کولای پاچا ته د اسټرالیا په چارو کې مشوره ورکړي. ټول هغه مسایل چې د اسټرالیا ټول ګټي هېواد ته اړوندېږي پاچا ته یې په اړه فدرال اسټرالیايي وزیران مشوره ورکوي، په همدې ترتیب سره د اسټرالیا هر ایالت ته د اړوندو مسایلو په هکله پاچا د اړوند ایالت له ګورنر سره مشوره کوي.
په ۱۹۹۹ زکال کې د اسټرالیا سترې محکمې د Sue v Hill  په قضیه کې څرګنده کړه چې لږ تر لږه د ۱۹۸۶ زکال د اسټرالیا د قانون تر مهاله بریتانیا د اسټرالیا په بهرنیو او کورنیو چارو کې واک لرونکی بهرنی ځواک و، خو د اسټرالیا د اساسي قانون د ۴۴مې برخې پر بنسټ بریتانوي وګړي چې د اسټرالیا بهرني واکمن ته اړوند و د اسټرالیا په پارلمان کې یې د غړیتوب حق نه درلود. په ۲۰۰۱ زکال سترې محکمې اعلان وکړ تر هغه مهاله چې بریتانیا په یو بهرني ځواک اوړي، ټول هغه بریتانوي اتباع چې په انګلستان کې د پاچا تبعه ګڼل کېږي د اساسي قانون د ۵۱مې برخې د مفهوم پر بنسټ پردي نه ګڼل کېږي.
لقب
په اسټرالیا کې د دریم چارلز لقب د خدای په مهربانۍ د اسټرالیا پاچا او نورو قلمرونو پاچا (by the Grace of God King of Australia and His other Realms and Territories) یا د ټول ګټو هېوادونو هېواد مشر دی.
تر ۱۹۵۳ زکال پورې دغه عنوان د بریتانیا په ډول په هماغه ساده شکل و. په عنوان کې بدلون ځینې مهالونه د بحثونو موضوع وه چې بیا د دغې موضوع اړوند د ۱۹۵۲ زکال په ډسمبر میاشت کې په لندن کې د ټول ګټو هېوادونو په ناسته کې ورباندې پرېکړه شوه؛ په دغه غونډه کې کاناډا د ملکې دویمې الیزابت لپاره د خدای په مهربانۍ د کاناډا د [قلمرو] او نورو قلمرونو ملکه، د ټول ګټو هېوادونو هېواد مشره او د باورونو ساتونکې لقب ورته وټاکل شو. له دې سره اسټرالیا هیله لرله چې متحده پاچاهي هم په ذکر شي. له همدې امله د دغې ناستې په پرېکړه لیک د متحدې پاچاهۍ یا بریتانیا نوم هم د واکمنې په لقب کې ور زیات شو، خو د لومړي ځل لپاره یې په جلا بڼه اسټرالیا او نورو ټول ګټو قلمرونو ته هم په کې اشاره لرله. د اسټرالیا د پارلمان له خوا د سلطنتي سبک او عناوینو د قانون تصویب دغه لارښوونې په قانوني اډانه کې شاملې کړې.
ځای ناستوب
د پاچا ځای ناستوب د بریتانوي قوانینو پر بنسټ دی چې د اسټرالیا په فدرال او ایالتي دواړو قوانینو یا په څرګند ډول د ۱۶۸۹ زکال د حقونو په منشور او د ۱۷۰۱ زکال د ځای ناستوب په قانون کې ځای پر ځای شوی. دغه قوانین د ځای ناستوب حق د هانوور د ملکې سوفیا طبیعي اولادې (نه هغو ته چې په اولاد توب یې نیولي) ته محدود کوي او له دې سره پاچا باید د انګلستان له کلیسا سره اړوند وي. په ۱۹۴۲ زکال کې د د وېسټ منیسټر له اساسنامې څخه په پیروي اسټرالیا هوکړه وکړه چې د ځای ناستوب قوانین یوازې د انګلستان او هغه مهال ته د اړوندو نورو قلمرونو په هوکړه کېدای شي. دغه مورد ته په پام په ۲۰۱۱ زکال کې د ټول ګټو قلمرونو ترمنځ د پرت هوکړې ټول دغه قلمرونه ژمن کړل څو د ځای ناستوب لړۍ اصلاح کړي او په دې سره په ۲۰۱۱ زکال او له هغو وروسته سلطنتي کورنۍ ته اړوندو زېږېدلو ماشومانو کې د کورنۍ د مشر توب له حق څخه پیروي وکړي.
د دغې هوکړې د برخې په توګه اسټرالیا له ټولو قلمرونو سره په ګډه د ۱۷۷۲ زکال د سلطنتي واده قانون لغو وکړ؛ هغه قانون چې له مخې یې د سلطنت نارینه وارثینو ته لومړیتوب ورکول کېده او همدارنګه چا به چې له رومن کاتولیک سره واده وکړ له ځای ناستوب څخه به یې محروم کاوه. په اسټرالیا کې فدرال قانون جوړونکو د دغې چارې د پلي کولو لپاره د ټولو ایالتونو هوکړې ته اړتیا لرله، له همدې امله فدرال قوانین د ۲۰۱۵ زکال د مارچ تر ۲۴مې تصویب نه شول او د ۲۰۱۵ کال د مارچ له ۲۶مې وروسته یې اجرایوي بڼه ومونده.
مالي امکانات
په ۲۰۱۸ زکال کې د وانواتو ټول ګټي هېواد ته د چارلز په سفر کې چې دغه مهال د ولز شاهزاده و د اسټرالیا د بهرنیو چارو وزیر جولي بیشاپ د هغه ملتیا کوله؛ دغه سفر چې د کوئینزلنډ او شمالي قلمرو ترمنځ و لګښت یې د اسټرالیا هېواد ورکړ.
استوګنځایونه
ګورنر جنرال دوه رسمي استوګنځایونه لري چې یو یې په کانبیرا کې حکومتي ماڼۍ ده چې په عام ډول د «یارالوملا (Yarralumla)» په نوم پېژندل کېږي او بل یې هم په سیډني کې اډمیرالیټي کور دی. د اسټرالیا پاچا هغه مهال چې له کانبیرا لیدنه کوي او یا هم د دغه هېواد له مشرانو سره ګوري په همدغو ماڼیو کې اوسېږي.
کرېمیا فدرالي ولسوالۍ
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
سرچينې
<references group="" responsive="1"> وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روسي سياستوال وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان وېشنيزه:روسي سندرغاړې
شهزاده میرویس ظاهر
شهزاده میرویس ظاهر د افغانستان د پخوانۍ واکمنې شاهي کورنۍ غړی، د محمد ظاهر شاه زوی او د شهزاده محمد داود پښتونيار ورور دی.
شهزادګۍ مریم ظاهر
شهزادګۍ مریم ظاهر د افغانستان د پخوانی شاه محمد ظاهر شاه لور، او د شهزادګۍ بلقیس او شهزاده محمد داود پښتونيار او یو شمیر نورو شهزادګانو خور وه.
ايليټ ريزيډينس
ايليټ ريزيډينس متحده عرب امارات په ښار  دوبۍ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 87 منزلونه دي او ددې لوړوالی  380.5 ميټر (1,247 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2012 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
استانبول مېټرو
استانبول میټرو د ترکیې په استانبول کې د چټک ترانزیتي اورګاډي شبکه ده. دا د میټرو استانبول لخوا اداره کیږي. د میټرو ترټولو پخوانۍ برخه د M1 کرښه ده چې په 1989 کې پرانیستل شوه، اوس 89 سټیشنونه لري او 64 نور تر کار لاندې دي.
شهزاده شاه محمود ظاهر
شهزاده شاه محمود د شهزاده میرویس ظاهر، شهزاده محمد داود پښتونيار، شهزادګۍ بلقیس او یو شمیر نورو شهزادګانو څخه د افغانستان د شاهي کورنۍ له غړو او د محمد ظاهر شاه له اولادونو څخه وو.
سوپر ونګز
سوپر ونګز Super Wings یو انیمیشن تلویزیون سلسله ده چې د ګیل هون جونګ لخوا رامینځته شوې او په سویلي کوریا کې د هغه شرکت فني فلکس تفریح ​​له خوا تولید شوې.
بهرنۍ اړیکې
وېشنيزه:کارتونونه
د ودې هورمون
د ودې هورمون یا سوماټوټراپین چې انساني ډول یې د انسان د ودې هورمون هم بلل کېږي، یو پپټایډ هورمون دی چې په انسانانو او نورو حیواناتو کې وده، د حجرو تولید او د حجرو بیارغېدنه تحریکوي. له همدې امله دغه هورمون د انسان په وده کې مهم رول لري. د دې تر څنګ، د ودې هورمون د ودې د انسولین‌ډوله فکټور تولید تحریکوي او د ګلوکوز او ازادو شحمي اسیدونو غلظت ډېروي. دغه هورمون د میتوجین یو ډول دی چې یوازې د حجرو د ځانګړو ډولونو په اخیستونکو پورې اړه لري. د ودې هورمون د پولي پپټاید د واحدې کړۍ ۱۹۱یم امینو اسید دی چې د سوماټوټراپیکي حجرو دننه په افقي لوري کې د هیموفیز غدې په مخکېنۍ برخه کې ترکیب، ذخيره او ترشح کېږي.
د انساني ودې د هورمون یو بیاجوړېدونکی ډول چې «سوماټراپین» نومېږي، د ماشومانو د ودې د اختلالاتو او د لویانو د ودې د هورمون د کمښت د درملنې لپاره د یوه تجویزي درمل په توګه کارول کېږي. په متحدو ایالتونو کې دا هورمون یوازې په قانوني ډول له هغو درملتونونو څخه ترلاسه کېدای شي چې د روغتیايي خدمتونو د وړاندې کولو جواز لري. په دې وروستیو کې په متحدو ایالتونو کې د روغتیايي خدمتونو وړاندې کوونکي د دې لپاره لویانو ته دغه هورمون تجویزوي چې انرژي یا تازه‌‌والی یې زیات کړي. که څه هم دا هورمون له قانوني پلوه څه ممانعت نه‌لري، خو د انسانانو لپاره یې د کارولو اغېزې او خوندیتوب په کلینیکي ازموینو کې نه دي کتل شوي. د دغه هورمون ډېری دندې یا فعالیتونه نامشخص دي.
د انساني ودې هورمون د انابولیک عامل په توګه له ۱۹۸۲ کال راهیسې په سپورت کې د سیالانو له‌خوا کارول شوی دی او د المپیک نړیوالې کمېټې او د پوهنتوني ورزشونو ملي اتحادیې منع اعلان کړی دی. د ادرار دودیز تحلیلونه یا څېړنې د انساني ودې د هورمون له امله ډوپېنګ [په ورزش کې د فعالیت ډېرولو لپاره د درملو او موادو کارول] نه تشخیصېږي، له همدې امله دا بندیز د ۲۰۰۰مې لسیزې تر لومړیو پورې اجرا نه‌شو، بلکې هغه وخت اجرا یا نافذ شو چې د وینې معاینې وکولی شول د طبیعي او مصنوعي هورمون تر منځ توپیر وکړي. د وینې هغه معاینات یا ټېسټونه چې له ډوپېنګ سره د مبارزې د نړیوال سازمان له‌خوا په ۲۰۰۴ کال کې د یونان په اتن ښار کې د المپیک په لوبو کې ترسره شول، تر ډېره یې موخه دغه هورمون و. د فعالیت یا کارندوالي د لوړولو لپاره د درملو استفاده دا مهال د امریکا د خوړو او درملو د سازمان له‌خوا نه ده تایید شوې.
د ودې هورمون په صنعتي مالدارۍ کې د څارویو په ګټورتیا یا مؤثروالي کې څېړل شوی دی او د څارویو په تولید کې د ودې هورمون د کارولو لپاره د دولتي جواز د ترلاسه کولو ګڼې هڅې شوې دي. دا ډول استعمال یې بحثونه را پورته کړي دي. په متحدو ایالتونو کې د څارویو لپاره د ودې د هورمون یوازنی ډول چې د خوړو او درملو د ادارې له‌خوا تایید شوی دی، د غوا لپاره ځانګړی د ودې هورمون دی چې د بوواین سوماټوټراپین په نامه یادېږي او د شیدو ډېرولو لپاره ورکول کېږي. پرچون پلورونکي اجازه لري چې د شیدو د بوتلونو پر لېبل ذکر کړي چې په دغو شیدو کې بوواین سوماټوټراپین شته او که نه.
جین
د انساني ودې د هورمون جينونه چې د ودې هورمون ۱ (سوماټوټراپین؛ د هیپوفیز غدې د ودې هورمون) او د ودې هورمون ۲ (پلاسېنټ د ودې هورمون) په نامه پېژندل کېږي، د کروموزوم په q22-24 برخه کې ځای پر ځای شوي او د انسان له کوریوینیک سوماټوماموټراپین (چې د پلسېنټل لکټوجن په نامه هم پېژندل کېږي) جينونو سره نږدې تړاو لري. د ودې هورمون، د انسان کوریوینیک سوماټوماموټراپين او پرولکتین د هومولوګوس هورمونونو په ګروپ پورې اړه لري چې وده تحریکوي او لکټوجینک فعالیت لري.
جوړښت
د انساني ودې د هورمون لوی ایزوفورم له ۱۹۱ امینو اسیدونو پروټین څخه جوړ دی او مالیکولي وزن یې ۲۲۱۲۴ ډېلټونه دی. په دغه جوړښت کې د ودې د هورمون له اخیستونکي سره د وظیفوي تعامل لپاره څلور اړین مارپېچ ډوله شکلونه شامل دي. داسې ښکاري چې د جوړښت له نظره د ودې هورمون له پرولکټین او کوریوینیک سوماټوموموټراپین سره په تکاملي ډول هم‌شکله دی. سره له دې چې له بېلابېلو ډولونو څخه د ودې د هورمونونو تر منځ له جوړښتي پلوه ورته‌والي شته، خو یوازې د انسان او د لرغونې نړۍ د بیزو د ودې هورمونونه د انسان د ودې د هورمون پر اخیستونکي لویه اغېزه لري.
د ودې د هورمون څو مالیکولي ایزوفورومونه په هیپوفیز غده کې موجود دي او وینې ته ازادېږي. په ځانګړې توګه یو ډول یې نږدې ۲۰ کیلو ډالټونه دی چې د بدیل اتصال یا نښلون په مرسته رامنځته شوی او د ۱:۹ په ثابت تناسب کې موجود دی، په داسې حال کې چې په دې وروستیو کې د ۲۳-۲۴ کیلو ډالټونه اضافي ډول په اړه هم راپورونه ورکړل شوي دي. که څه هم دا ډول پېژندل شوی یا تشخیص شوی نه دی، خو ویل کېږي چې له ۲۲ کیلو ډالټون ګلایکوسیلیټ ډول سره ۲۳ کیلو ډالټون په هیپوفېز غده کې پېژندل شوی دی .دا ډولونه په جزوي توګه په پروټین (د ودې د هورمون نښلوونکي پروټین، GHBP) پورې تړلی تاوېږي چې د ودې د هورمون د اخیستونکي ټوټه شوې برخه ده.
فعالیت
د بدن پر نسجونو د ودې د هورمون اغېزې په عمومي ډول په انابولیکه توګه تشرېح کولی شو. د نورو پروټیني هورمونونو په څېر د ودې هورمون هم د حجرو پر سطحه له یوه ځانګړي اخیستونکي سره تعامل کوي.
ټنټيکس اسکایی ټاور
ټنټيکس اسکایی ټاور تایيوان په ښار  کایوسيونگ شهر کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 85 منزلونه دي او ددې لوړوالی  378 ميټر (1,240 فټ) دی، ددې جوړول په کال  1997 کې ترسره شو۔
د ودې هورمون
فعالیت
د ماشومتوب په جریان کې د قد زیاتوالی د ودې د هورمون تر ټولو پراخ پېژندل شوی اغېز دی. داسې ښکاري چې د قد لوړوالی په دوو میکانیزمونو سره تحریکېږي:
ټنټيکس اسکایی ټاور
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
د ودې هورمون
فعالیت
د ودې هورمون په ماشومانو او لویانو کې د قد پر لوړوالي سربېره پر بدن ډېرې نورې اغېزې لري:
د هورمون زیاتوالی
د ودې هورمون د زیاتوالي تر ټولو عامه ناروغي د هیپوفیز غدې تومور دی چې د مخکېنۍ هیپوفیز غدې له سوماتوټروف حجرو څخه جوړ شوی دی. دا یو اډنوم تومور دی چې ورو ورو وده کوي او په تدریجي ډول په زیاته کچه د ودې هورمون تولیدوي. له څو کلونو راهیسې اصلي کلینیکي ستونزې د ودې د هورمون د زیاتوالي ستونزې دي. اډنوم تومور ښايي دومره لوی شي چې د سر دردۍ لامل شي، پر نظري اعصابو د فشار له امله بصري قوه کمزورې کړي او یا د بې ځایه کېدو له امله د نورو هیپوفیز هورمونونو د کمښت لامل شي.
د اوږدې مودې لپاره د ودې د هورمون زیاتوالی د زامې، ګوتو او د پښو د ګوتو هډوکي ډبلوي چې په پایله کې د زامې د دروندوالي او د ګوتو د اندازې د ډبل‌والي لامل کېږي او دا حالت د اکرومګالي په نامه یادېږي. ورسره په نورو ستونزو کې خولې کېدل، پر اعصابو فشار، د عضلاتو کمزوري، د جنسي هورمون ډېر نښلوونکی ګلوبولین (SHBG)، د انسولین پر وړاندې مقاومت یا د ۲ ډول شکر نادره بڼه او د جنسي فعالیت کمېدل شامل دي.
د ودې د هورمون ترشح کوونکي تومورونه معمولاً د ژوند په پنځمه لسیزه کې پېژندل کېږي. په ماشومتوب کې د دغه ډول تومور لپاره دا خورا نادره ده چې وي، خو کله چې داسې پېښ شي نو د ودې د هورمون ډېروالی کولی شي د ډېرې ودې لامل شي چې په دودیز ډول د ګېګانټېزم (د قد د ډېر لوړېدو) په نامه یادېږي.
د جراحۍ په مرسته د تورمور لرې کول د ودې د هورمون د تولیدوونکو تومورونو لپاره معموله درملنه ده. په ځینو حالتونو کې متمرکزې وړانګې یا د پيګویسومانټ په څېر د ودې د هورمون ضد درمل ښايي د تومور کمولو یا بندولو لپاره وکارول شي. نور درمل لکه اوکتروتید (د سوماتوسټاټین اګونېست) او بروموکريپټين (د ډوپامین اګونېسټ) د ودې د هورمون د ترشح د بندولو لپاره کارول کېدای شي، ځکه چې دواړه سوماټوسټاټين او ډوپامین له مخکېنۍ هیپوفیز غدې څخه په منفي توګه د GHRH  په مرسته د ودې د هورمون ترشح بندوي.
کمښت
د ودې د هورمون د کمښت اغېزې هغه عمر ته په کتو سره بېلابېلې دي چې په کې رامنځته کېږي. په سوماټومیډین کې بدلونونه په دوو پېژندل شویو میکانیزمونو د ودې د هورمونونو د کمښت لامل کېږي؛ سوماتومیډین ته په غبرګون کې د نسجونو پاتې راتلل، یا د سوماتومدین په تولید کې د ځيګر پاتې راتلل. په ماشومانو کې د ودې د هورمون د کمښت سترې نښې د ودې نشتوالی، لنډ قد او د جنسي بلوغ ځنډېدل دي. په لویانو کې د سوماتومیډین بدلون د اوستیوکلاسټ فعالیت په زیاتولو کې مرسته کوي چې په پایله کې هډوکي کمزوري کېږي، ماتېږي او ورستېږي. دا ډول کمښت په لویانو کې نادر دی، خو تر ټولو عام لامل یې د هیپوفیز غدې تومور دی. د لویانو په نورو لاملونو کې د ماشومتوب دورې د ستونزې دوام، نور جوړښتي ضایعات یا ټپونه او په ندرت سره د ودې د هورمونونو د کمښت نا پېژندل شوی لامل شامل دي.
د ودې د هورمونونو له کمښت سره مخ لویان "د بدن د شحمو په کتله کې کې نسبي زیاتوالی او د عضلاتو په کتله کې نسبي کمښت لري او په اکثرو مواردو کې د انرژۍ او د ژوند د کیفیت له کمښت سره مخ دي".
د ودې د هورمون د کمښت تشخیص یوه څو پړاویزه تشخیصي پروسه لري چې معمولاً د ودې د هورمون په تحریکي ازموینو کې ډېره زیاتېږي تر څو وکتل شي چې ایا د ناروغ هیپوفیز غده به د بېلابېلو محرکونو په مرسته د تحریک په صورت کې د ودې د هورمون نبض خوشی کړي او که نه.
د ژوند کیفیت
ډېری هغه څېړنې چې د ودې د هورمون د کمښت لرونکو ناروغانو په اړه شوې دي، څرګندوي چې د ودې هورمون په رواني او عاطفي هوساینه او د انرژۍ د لوړې کچې په ساتلو کې مهم رول لري. هغه لویان چې د ودې د هورمون کمښت لري، ډېری یې د هغو کسانو په پرتله د خپګان لوړه کچه لري چې دا کمښت نه لري. په داسې حال کې چې د دغه هورمون د کمښت له امله بدیله درملنه د خپګان درملنه ده، د دا ډول درملنې اوږد مهالې اغېزې نامعلومې دي.
ادراکي فعالیت
د ودې هورمون د ادراکي فعالیت په برخه کې هم څېړل شوی دی چې د زده‌کړې او حافظې برخې یې د بېلګې په توګه یادولی شو. داسې ښکاري چې د ودې هورمون په انسانانو کې ادراکي فعالیت ښه کوي او ښايي د ادراکي نیمګړتیا لرونکو ناروغانو په درملنه کې ګټور وي.
بدیله درملنه
د ودې هورمون د هغو لویانو لپاره د بدیلې درملنې په توګه کارول کېږي چې د ودې د هورمون له کمښت سره مخ دي یا د ماشومتوب په دوره کې ورسره مخ شوي وي. د دغو ناروغانو لپاره یې په بېلابېلو ګټو کې د شحمونو د کتلې کموالی، له شحمونو پرته د کتلې زیاتوالی، د هډوکي د ډبلوالي زیاتوالی، د لیپیډ پروفیل ښه کېدل، د زړه د حملې د خطر د عواملو کمېدل او د رواني ټولنیزې هوساینې ښه‌والی شامل دي. د اوږدمهالې ودې هورمون (LAGH) دا مهال په ماشومانو او لویانو دواړو کې د ودې د هورمون د کمښت د درملنې لپاره موجود دی. دا د معمولي ودې د هورمون په پرتله چې باید هره ورځ ترزیق شي، په اونۍ کې یو ځل ترزیق کېږي. په میاشت کې ۴ ځله د دغه هورمون ترزیق د ورځنۍ ودې د هورمون د ترزیق په پرتله خوندي او اغېزناک ثابت شوی دی.
جانبي عوارض
د ترزیق د ځای عکس‌العمل یوه معموله جانبي عارضه ده. ډېر کم ناروغان ښايي د مفصلونو له پړسوب، د مفصلونو له درد، د کارپل تونل له سنډروم او د شکر ناروغۍ له ډېر خطر سره مخ شي. په ځینو مواردو کې ناروغ ښايي د ودې د هورمون پر وړاندې د معافیت غبرګون وښيي. د ودې هورمون ښايي د هاجکین لنفوم لپاره د خطر فکتور وي.
کوګاليم
کوګالیم په روسیه کې یو ښار دی او د روسیې یوه فرعي څانګه ده.
شاهزاده محمد نادر خان ظاهر
شهزاده محمد نادر شاه خان ظاهر (شهزاده نادر) د محمد ظاهر شاه زوی او د شهزادګۍ بلقیس او شهزادګۍ مریم ظاهر ورور وو.
لوډویګ ویټګنشټاین
لوډویګ جوزیف یوهان ویټګشټاین (په انګلیسي: Ludwig Josef Johann Wittgenstein، /ˈvɪtɡənʃtaɪn, -staɪn/ VIT-gən-s(h)tyne، په جرمني ژبه: [ˈluːtvɪç ˈjoːzɛf 'joːhan ˈvɪtɡn̩ʃtaɪn]؛ زوکړه د ۱۸۸۹ زیږدیز کال د اپرېل ۲۶مه ـــ مړینه د ۱۹۵۱ز کال د اپرېل ۲۹مه) اتریشي الاصله بریتانوی فیلسوف و، چې د منطق، د ریاضياتو فلسفې، د ذهن فلسفې او ژبې فلسفې په برخه کې یې کار کړی دی، ځینې په دې باور دي چې نوموړی د شلمې پېړۍ ترټولو ستر فیلسوف و.
ویټګنشټاین له ۱۹۲۹ز کال څخه تر ۱۹۴۷ز کال پورې د انګلستان په کمبرېج پوهنتون کې تدریس کاوه، هغه له خپل علمي ځانګړي ځایګي سره سره په خپل ژوند یوازې یو کتاب خپور کړ، د منطقي فلسفې په نامه دغه اثر یې په ۱۹۲۱ز کال ۷۵مخونو کې چاپ او خپور شو، انګليسي ژباړه یې یو کال ورسته په ۱۹۲۲ز کال کې د لاتیني سرلیک Tractatus Logico-Philosophicus سره له چاپه راووته. "د منطقي بڼې په هکله د ځینو ملاحظو" په نامه د یوې مقالې، پر یو کتاب د کره کتنې، د ماشومانو د لغتونو قاموس په ګډون د نوموړي یوازیني خپاره شوي اثار په ۱۹۲۹ز کال کې خپاره شول. او د هغه د لیکنو یوه ستره برخه د نوموړي له مړینې وروسته خپره شوه، د هغه له مړینې ورسته چاپ شویو اثارو تر منځ ترټولو نوم وتی اثر د نوموړي فلسفي څېړنې وې چې په ۱۹۵۳ز کال د هغه تر مړینې یوازې دوه کاله وروسته خپرې شوې. د امریکایي پوهنتونونو اوښوونیزو موسسو د استادانو له خوا په ترسره شوې یوه سروې کې د ویټګنشټاین فلسفي څېړنې د فلسفي کتابونو ترمنځ د شلمۍ پېړۍ ترټولو غوره اثر نوم وګاټه، چې د یو پرېکنده شهکاري اثر په توګه یې د شلمۍ پېړۍ په فلسفي څېړنو کې د ټولو پام د ځان په لور ور واړاوه.
د نوموړي افکارو ته په کتو د هغه فلسفه په دوو دورو لومړنۍ او ورستنۍ) ویشلی شو، چې د لومړنۍ هغې اړوند بحثونه یې د Tractatus, په نوم کتاب کې، او د وروستۍ هغې یې د نوموړي فلسفي څېړنو نومې ټولګه کې تشخیصېدلی شي. "لومړني ویټګنشټاین" د نړۍ او کشمکشونو ترمنځ له تړاو سره لیوالتیا درلوده، هغه باور درلود که چېرې ددغو تړاوونو ترمنځ منطقي بنسټونه په ښه ډول توضېح شي، نو له فلسفې پورې تړلي ټول مسایل ورسره حلېدلی شي.
"وروستني ویټګنشټاین "د خپلې لومړي کتاب تراکتاتوس Tractatus زیاتره انګېرنې رد کړې، استدلال یې دا و چې د کلیمو ترټولو غوره معنا له هغو څخه په یوه ژبنۍ لوبه ( دا د ویټګنشټاین د ژبنۍ فلسفې یو ځانګړی مفهوم دی) کې ګټه پورته کول دي.
نوموړی چې د ویانا ( اتریش پلازمېنې) په یوه شتمنه کورنۍ کې وزېږېد، په ۱۹۱۳ز کال کې ورته د پلار له مړینې وروسته ډېره شتمني په میراث ورسېده، له لومړۍ نړیوالې جګړې څخه مخکې "هغه د خپلې شتمنۍ څخه یوه غوښنه برخه د هغو شاعرانو، لیکوالو او هنرمندانو سره د مرستې په توګه ځانګړې کړه چې د سختو اقتصادي ستونزو سره لاس او ګرېوان وو، دغه ډله اړمن هنرمندان د برنر مجلې د بنسټګر لودویګ فون فیکر لخوا وروپېژندل شول، په دوی کې جورج تراکل، راینر ماریا ریلیکه او معمار اډولوف لوز شامل وو". نوموړی چې له لومړۍ نړیوالې جکړې نه په راوروسته یوې دورې کې له سخت رواني فشار څخه کړېده، خپله پاتې شتمني یې خپلو خویندو او وروڼو ته وبښله. له څلورو مشرانو ورونو څخه یې درې تنو په بېلا بېلو ډولونو او سببونو ځانوژنې وکړې، ويټګنشټاین څو ځله اکاډمي( زده کړې) پرېښودې، د لومړۍ نړیوالې جګړې په لومړۍ کرښې کې تر جنګېدو، چېرته چې نوموړی د ښې جګړې او زړورتیا په سبب څو ځله په لوړو دولتي مډالونو وستایل شو، د اتریش په لرې پرتو سیمو کې تر تدریسه، د تدریس پر مهال د سخت تدریسي میتود او اجونو او هلکانو زده کوونکو ته سختو سزاګانو په ورکولو د نیوکو سره مخ و، په ځانګړي ډول د ریاضیاتو به ټولګي کې د نوموړي له لوري د یو زده کوونکي هاید باویر پېښې نوموړی تر محکمې ورساوه، او د نوموړي د تدریس سخت ګیرانه بڼې جدي بحثونو راوپارول.
د دویمې نړیوالې جګړې په ترڅ کې یې د لندن په یو روغتون کې د څپړاسي په توګه کار کاوه، هغه به په پټه ناروغانو ته ویل چې هغه درمل دې نه کاروي چې روغتون یې ورکوي، هغه وروسته پر دې کړنو سخته پښیماني څرګنده کړه، تر دې ورسته یې د انګلستان شمال ته په نیوکاسټل ټاین ( د انګلستان په شمال او ختیځ کې د سمندرغاړو ته جوړ شوی شین کمربند د ټاین یا ټاین سایډ په نوم یادیږي) کې د وېکټوریا په سلطنتي روغتون کې د لابراتوار د تخنیکي برخې کارکوونکي په توګه کار وکړ. نوموړي ورسته خپل ټول عمر پر فلسفي منطق ولاړو ویناوو ته ځانګړی کړ، او د همدې ویناوو د راټولولو او خپرولو لپاره یې هلې ځلې تر سره کړې، مګر د نوموړي تر مړینې وروسته په لوړه کچه اغېزناکو فلسفي څېړنو تر نامه لاندې خپرې شوې. "هغه چې پر ساینسپالنې او مډرنیزم کلکې نیوکې کولې، او په خپلو همکارانو کې یې هم مشاهده کولې، د کلتور او ارزښت په نوم یوه مجله کې یې په یوه مشهوره لیکنه کې ولیکل چې، ـــــ دا چې غربي پوهان زما پر افکارو پوهیږي یا نه، یا دا چې ما ستایي او کنه ما ته بې تفاوته ده، ځکه هغوی هغه روحیه هيڅکله نشي درک کولای په کومه روحیه چې لیکل کوم، زموږ تمدن د 'پرمختګ' د کلیمې په واسطه مشخص شوی دی. پرمختګ د تمدن یوه بڼه ده، نه دا چې ځانګړنه یې وبلل شي. پرمختګ معمولاً جوړول کوي. نوموړی د یوې لا زیاتې پېچلې ودانۍ له ودانولو سره ښکېلتیا لري. او ان تر دې چې وضاحت د دغې موخې لپاره یوه وسیله ګڼل کېږي، نه دا چې پخپله موخه وګڼل شي. زما لپاره بر عکس، وضاحت او ځیرکتیا پخپله له ارزښت څخه برخمن دي. زه د یوې ودانۍ په ودانولو کې هومره لېوالتیا نه لرم، څومره چې د ممکنه ودانیو د بنسټونو په اړه د ځیرک لید په اړه لرم."د ادبي خپرونو د چلوونکي او د نوموړي د نږدې ملکري ګیوریګ هنریک فون رایټ له قوله، نوموړی به ویل چې د ده د باورونو په پوهېدنه کې تر ډېره بریده حتی د هغه شاګردان تېروتي دي او په ناسمو تفسیرونو یې تحریف کړي."نوموړي همداراز وېره لرله چې راتلونکي نسلونه به یې هم سم درک کړي کنه، هغه یوځل وویل داسې انګېري ګوندي د یوې ځانګړې ډلې (قشر) لپاره لیکل کوي، د داسې چا لپاره چې تر نورو بېل فکر کوي او د نننۍ نړۍ له انسانانو څخه بېله هوا تنفس کوي."
ویټګنشټاینان
د ۱۸۰۸ز کال په جولای کې ناپلیون بوناپارت( د فرانسې هېواد پوځي او سیاسي سترواک و) د یو فرمان صادرولو په ترڅ کې د یهودانو په شمول له ټولو وغوښتل ترڅو خپل قبیلوي او کورني تخلصونه د خپلو نومونو سره یاد کړي، چې د مویر زوی موسا هم د خپلو پخوانیو حاکمانو نوم ساین ویټګنشټاین د خپل نوم سره زیات کړ او په موسا مویر ویټګنشټاین یاد شو. د هغه زوی هیرمن کریسټن ویټګنشټاین ځکه د خپل نوم سره د عیسوي دین " کریسټن" اضافه کړ، چې غوښتل یې له ځان څخه خپله یهودي مخینه لرې کړي، هغه د فاني فیګډور سره چې د دوی له واده څخه کمه موده مخکې یهودیت څخه د عیسوي دین پروټیسټانټ مسلک ته اوښتې وه، واده وکړ. دوی په لیپزیګ ( د جرمني یو صنعتي ښار دی) کې د وړیو خورا کامیابه سوداګري پیل کړه، د لودویګ انۍ فاني فیګډور د مشهور هنرمند او ارکسترا د مشر جوزیف یواخیم سکه د تره لور وه.