cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جبري کار (تحميلي کار/په زور د یو چا کار ته اړ کول)
د عصري پړاو ناازاد کار
د جبري کار په وړاندې د ILO د ځانګړي عمل پروګرام (SAP-FL) له مخې: د شخصي استازو په مټ په زور له قاچاق شويو مزدورانو څخه تر لاسه شوې ګټه په کلني ډول ۴۴،۳ مليارده امریکايي ډالرو ته رسېږي. د دې مالياتو نږدې ۷۰٪ (۳۱.۶ مليارده امريکايي ډالر) يې له قاچاق شويو قربانيانو څخه تر لاسه کېږي. لږ تر لږه د دې پيسو نيمايي يې (له ۱۵ مليارده امريکايي ډالرو څخه زيات) له صنعتي شويو هېوادونو څخه تر لاسه کېږي.
قاچاق
قاچاق يوه اصطلاح ده چې د زور، چل ول يا جبر په کارولو سره د غېر ارادي کارونو موخه ګرځولو په مقصد د خلکو استخدامولو، پناه ورکولو، تر لاسه کولو او لېږدولو تعريفولو لپاره کارېږي، دا ډول کارونه د سوداګريزو جنسي ناوړه ګټې اخستنې (په زور د جسم فروشۍ په ګډون) يا له خپلې خوښې پرته کارونو پورې اړه لري.
دي سينټر
دي سينټر هانگ کانگ په ښار  هانگ کانگ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 73 منزلونه دي او ددې لوړوالی  346 ميټر (1,135 فټ) دی، ددې جوړول په کال  1998 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
سواستوپول
سواستوپول ( Севасто́поль ) یو لانجمن ښار دی چې په روسیه يا اوکراین کې موقعیت لري. دا ټول 379,200 نفوس لري.
سرچينې
وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روس وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
په ګومارنه کې توپیري چلند
تعريف
د نوي کلاسیک اقتصاد په نظريه کې، د کار په بازار کې توپیري چلند، د دوو مساوي وړ اشخاصو سره د دوی د جنسیت، نسل، معلولیت، مذهب او داسې نورو پر بنسټ د توپیري چلند په ډول تعریف شوی. توپیري چلند زيان رسونکی دی، ځکه چې نېغ په نېغه او په غیر مستقيم ډول د غبرګون اغېزو له لارې د مساوي تولیدي کارکوونکو اقتصادي پایلې اغېزمنې کوي. «ډاریټي» او «ماسون» [۱۹۹۸ز] په لنډ ډول ويلي دي چې: د ګومارنې د توپیري چلند په پېژندنه کې کارېدونکې معياري تګلاره، د ډلې د تولیدي توپیرونو جلا کول دي (زده کړه، د کار تجربه). په پایلو کې توپیرونه(لکه ګټه وټه، د کار ځای) د کومو نسبت چې د کارکوونکو وړتياوو ته نه شي کېدای، نو نسبت یې توپیري چلند ته کېږي.
له نوي کلاسيک پرته انظر کې، توپیري چلند د کار په بازار کې د نابرابرۍ اصلي سرچینه ده او په متحده ایالاتو کې په پرله پسې ډول د جنسیتي او توکميزو عایداتو په توپير کې لیدل کیږي. غیر نوي کلاسیک اقتصاد پوهان د نیوکلاسیک اقتصاد پوهانو په پرتله د توپیري چلند پراخ تعريف کوي. د بېلګې په ډول: د ښځمنپالنې اقتصاد پوهه «دیبورا فیګارټ» [۱۹۹۷ز] د کار په بازار کې توپیري چلند په دې ډول تعريفوي:«په کار ځای او کورنۍ کې د اقتصادي، ټولنیزو، سیاسي او کلتوري ځواکونو څو اړخیز تعامل ته توپیري چلند ويل کېږي چې د معاش، دندې او حيثيت په ګډون بېلا بېلې پايلې لري». د دې مطلب دا دی چې، توپیري چلند نه يواځې په اندازې وړ پايلو پورې اړه لري، بلکې د نه منلو وړ پايلو اړوند هم دی. بايد په ياد ولرل شي چې، پروسه (بهير) هم د پايلو په څېر اهميت لري. سربیره پردې، د جنسیت اصول د کار په بازارونو کې چمتو شوي، چې د کار ګومارونکو او کارګرانو لومړيتوبونو ته بڼه ورکوي. له همدې امله، اسانه نه ده چې توپیري چلند د تولید اړوند نابرابرۍ څخه جلا شي.
که څه هم د متحده ايالاتو د ۱۹۶۴ ز مدني حقوقو قانون څخه وروسته د کار په بازار کې نابرابري کمه شوې، بيا هم د ۱۹۷۰ز لسيزې له نیماي څخه وروسته، په ځانګړي ډول د توکم په پرتله د جنسيت په برخه کې، د مساوات پر لور خوخښت کرار شوی. په کار د ګومارنې په بحث کې مهمه مسئله، د توپیري چلند دوام دی، معنا دا چې ولې په پانګوال اقتصاد کې لا هم توپیري چلند شته.
احصايوي
د جنسیتي عایداتو توپير یا په بېلابېلو مسلکونو یا صنعتونو کې د نارینه او ښځینه کارګرانو راټولېدل په خپله د توپیري چلند ثبوت نه دی. له همدې امله، د تجربوي مطالعې  پوهان هڅه کوي، تر څو معلومه کړي چې د عاید څومره توپیر د کارګر د وړتیا د توپیرونو له امله دی. ډېری څېړنو موندلي  ده چې، د وړتیا توپیر د عاید توپیرونو له يوې برخې څخه زيات څه نه روښانه کوي. د عاید د توپير هغه برخه چې د وړتیا له مخې نه شي روښانه کېدای، بیا د ځینو له خوا توپیري چلند ته منسوبيږي. د جنسيتي مزد توپیري يا د مزد د توپير د روښانه شويو يا ناروښانه برخو د پېژندنې لپاره يوه روښانه رسمي تګلاره، د اواکساکه – بلاینډر د تخریب پروسه ده.
د توپیري چلند د شمېريز ثبوت يو بل ډول په يو شان ډلو تمرکز لرلو سره راټول شوی. دا تګلاره دا ګټه لري چې په مټ يې د ډېرو يو شان وړتيا لرونکو ډلو د اقتصادي پايلو څېړنه تر سره کېدای شي.
په یوه مشهوره اوږدمهاله څېړنه کې، د میشیګان پوهنتون د حقوقو ښوونځي (د امریکا متحده ایالات) فارغان د ۱۹۸۷ او ۱۹۹۳ ز کلونو تر منځ او وروسته د ۱۹۹۴ او ۲۰۰۰ز کلونو تر منځ موده کې وکتل شول، تر څو د دوی د مزد توپیر اندازه کړای شي. دا ډله په قصدي  توګه، له دې امله غوره شوې وه چې يو بل ته ورته ځانګړتیاوې يې درلودې. که څه هم له فراغت وروسته سملاسي د نارینه او ښځینه تر منځ د عایداتو واټن خورا لږ و، مګر دا په پنځلسو کلونو کې دومره پراخه شو، چې مېرمنو د هغه څه شپېته سلنه لاسته راوړل، څومره چې نارينه وو ترلاسه کړي وو. په لنډيز سره ويل کېدای شي: د کار په ساعتونو کې د جنسیت توپیر، د وخت په تېرېدو سره ډېر شوی او د جنس پر بنسټ د عایداتو د ډېر واټن ښودنه کوي، په داسې حال کې چې د دندې په جوړښتونو کې جنسي توپیرونه او په شخصي کارونو کې مصرف شوي کلونه کم شوي او د کم توپير ښودنه کوي.
د ګومارلو د توپیري چلند يوه ډېره وروستۍ بېلګه، په متحده ایالاتو کې د ښځینه مشرو مالي افسرانو CFOs)  ترمنځ لیدل کېږي. که څه هم دوه شپېته سلنه محاسبین او پلټونکي ښځې دي، خو کله چې د مشرو مالي افسرانو خبره کېږي، نو په دې دندو د دوی شمېر یواځې نهه سنله دی. د څېړنې له مخې:  نه یواځې دا چې په دې مسلک کې د دوی بشپړه استازولي نه ده شوې، بلکې دوی ته کم معاش هم ورکول شوی دی، په منځي ډول شپاړس سلنه لږ.
سمسور صافی
پښتني قبیلي او شجری و پیژني!
☜ (90) قومي لیکنه
☜د #ساپي (صافی، سافی) قوم شجره
ساپي يا ساپيان د پښتنو د غرغښت په ټولنېز ګروپ کې يوه مهمه او لرغونې قبېله ده چې وګړي يې
① په کونړ،② لغمان ③ کا پيسا،④ پروان ، ⑤ننګرهار،⑥پکتيا⑦ خوست،⑧بادغيس ⑨ بلخ ⑩فارياب ⑪کندز، ⑫کابل،⑬بغلان  ⑭ لوګر او ⑮ تګاب ولسوالی کی استوګن دی  همدا راز په پښتونخوا کی.
د پښتو نخوا
⑯په مومندو ايجنسۍ ، ⑰دره خيبر، ⑱د سهيلي پښتونخوا په مرکز کوئيټه ⑲ پښين
⑳ ژوب ،(21) سيبۍ
او همداراز (22)په اټک او دپا کستان د پنجاب ايالت(23) په فيصل اباد کې استوګنه لري٠
د ساپيو قبېله د تاريخ په اوږدو او بېلا بېلو پړاوونو کې په مختلفو او بېلا بېلو نومو نو سره ياده شوې ده ، د بېلګې په تو ګه: ①ساپي، ②صافي،③ سا پين،④ سپين، ⑤ساپيس،⑥ سا پيت⑦ سا فيست ،
⑧سا فيت،⑨ سا پينګ، ⑩سا پيته،
⑪ ساپيسته، ⑫اساپنتيه،⑬ سپينته،⑭ سو پتا او نور٠
داسې روايتو نه شته چې ساپيان يوه لرغونې اريايې قبيله ده
چې يو ناني کلاسيکو تاریخ پوهانو په خپلو تاريخي کتابونو کې ددغې قبيلې يادونه او ذکر کړی دی او پخپله مقدوني اسکندر د کونړ او لغمان په ځمکو کې ددغو خلکوسره مخامخ شوی دی او ډېرې جګړې يې هم ورسره کړي دي ٠
د دې خلکو څه برخه د مومندو او باجوړ د سېمو په شا او خوا کې هم د لوی اسکندر سره په جګړو کې ښکيل شوي دي ٠
لغمان او کونړ ته د ساپيانو دراتلو په اړه داسي ويل کيږي چې دميلاد نه (2000) کلونه وړاندې باختري اريائيان د شمېر د زياتوالي او د ځای د تنګوالي له کبله په ليږد پيل وکړ چې دپکهت د قبيلې نورښا خونه او د هغو په لړ کې ساپيان هم شامل ول٠ کله چې ساپيان د هندو کش له درو نه د کاپيسا په حوزه کې ښکته شول او له دې ځايه يې تقر ېبا د سيندونو طبيعي مجرا ګانې په مخه نېولې چې دهغوی نه يې يوې ډلې د کابل سيند په مخه نېولې اود نجراب، تګاب، سروبي او لغمان له لارې د کونړ دسيند حوزې ته ورسېدل٠
په دې کې دهيڅ شک او ترديد ځای نشته چې سا پيانو د ميلاد نه (2000) کلو نه دمخه په ليږد او مهاجرتونو پيل کړی دی او اوس①په کاپيسا②کوهستان③کوه ساپي ④پروان،⑤لغمان⑥کو نړ ⑦ جندول، ⑧پشات،⑨ سوات او ⑩باجوړ کې مېشته دي٠
ـــ
قبيلوي جوړښت :
ساپيان په لومړي سر کې په شپږو⑥مهمو ښاخونو ويشل شوي دي چې
① ودير،②ګوربز، ③کندهاري ،④ مسود، ⑤ښا ديخيل او⑥ ګاګي زي ن ميږي.
چې بيا وروسته په نورو څا نګو وېشل شوي دي چې دغه څا نګې په لاندې ډول دي :
①امري،② شيخي،③باړ ميزي،④بيا نخيل،
⑤کټه سر، ⑥غيبي خيل، ⑦حبيب زي،
⑧کاکا زي، ⑨خا ديخيل،⑩ سليمان زي،
⑪بادين زي،⑫ ادم زي، ⑬پا ينده خيل ،
⑭نو رخيل، ⑮خيرن زي، ⑯زکوزي،
⑰ مېر علي خيل،⑱الو کوزي،⑲ عطا خېل
⑳سين زي، (21)بري زي،(22)شمسو کور (23)مدور کور(24)غلجی کور
(25)ابه خېل، (26)سيپان،(27) مرزاخېل (27)کمال خېل(29)امر ويي،(30بدين زي (31(خادي خېل،(32) رحيمداد خېل، (33)حيدر خېل،(34)شابول خېل
(35) سليمان خېل٠(36)مولاتم کور،(37)ملايان، (38)کاګي،(39)شهزاده او(40) ټنګه ګوربز٠
(①)- دکونړ په ولايت کې :
د ساپيا نو دقبيلې زيات شمېر وګړي دکونړ په ولايت کې ا ستو ګنه لري او په نو موړي ولايت کې دسا پيانو داستو ګنې ځايونه په لاندې ډول دي:
①اسداباد، ②نرنګ،③ بريکوټ،④سر کاڼي ⑤دانګام⑥ څوکۍ ⑦نورګل، ⑧پيچ،
⑨ چپه دره،⑩ باډيل،⑩ دېوه ګل،
د کونړ په ولايت کې د ساپيا نو مجمو عي شمېر تقر يبا د(150000) تنو په شا وخوا کې ښودل شوی دی٠
(②)- دلغمان په ولايت کې :
① ساپيان په عمر زيو،② شکور اباد، ③علي خيلو،④پاچا خيلو،⑤احمد زيو ⑥باړېزيو،⑦سالاو،⑧ ګاګړ، ⑨کو ټالۍ، ⑩دروېش اباد،⑪ دولت شاه،⑫اتوک، چکله او⑬ دوګل کې ژوند کوي
چې په نومو ړي ولايت کې ساپيان د (50000) زرو تنو په شا او خوا کې اټکل شوي دي٠
د لغمان ولايت د عمر زيو ساپيا نو مشهور ښاخ نه ①تور خېل،②خېرن زي،③ زکوزي، ④مېرعلي خيل ⑤الوکوزي او⑥ عطا خيل دي٠
(③)- دکا پيسا په ولايت کې :
① د تګاب او② نجراب په ولسو اليو کې استو ګنه لري ٠
(④)- د پروان په ولايت کې :
①په کوه ساپي،② سيد خيلو ③کو هدامن او ④کوهستان کې استو ګنه لري٠ د پروان ولايت ساپيانو د دې لپاره چې دوی د تاجکو وروڼو سره د ډېرو کلونو په اوږدو کې او سيدلي دي نو خپله ژ به پښتو يې له لاسه ورکړې ده٠
①منډیقول ②جوزک،③بچه خاک٠④ډنډر، ⑤سکندره، ⑥حسن زايي⑦تريړي، ⑧انګوردره ⑨ ښرکي،⑩ جر غاتي،
⑪ سياه سنګ،⑫با غو مبکي،⑬ پېتاو کلی، ⑭نيلی او⑮ علي خواجه٠
خلک يې زياتره دکرنې او مالدارۍ په چارو بوخت دي ،خو(30) سلنه خلک يې اوس هم په پښتو نخواکې دکډوالۍ ژوند تيروي٠ همداراز (600) کورنۍ يې دکابل په څرخي پله کې استو ګنه لري اويوشمېر خلک يې په ننګر هار کې اوسيږي٠ په دغې ولسوالۍ کې د (40) په شااو خو کې ښونځي شته چې يوه يې لېسه، يوه يې ديني مدرسه او پاتې نور يې لو مړني ښوونځي دي٠
دکوه ساپي مر کز ډنډر ته د موټرو درې لارې شته ٠ ①يوه يې له بګرامه ② يې له کابله او③ دريمه يې له سر وبي ولسوالۍ نه٠
(⑤)- د ننګر هار په ولايت کې :
① دخېوې ولسوالۍ په دره نور کې هم د دوی يو کلی شته چې دبو ډيالۍ په نامه ياديږي٠دا هغه بوډيالۍ ده چې شا عرانوپه خپلو شعرونو او سندر غاړو په خپلو سندرو کې ترې يا دونه کړې ده او ويلي يې دي:
ادکې مورې ما ڼو له ځمه****
دبو ډيالۍ تو تان ږلۍ وهلې دېنه ما ڼو له ځمه
(⑥)- دبلخ په ولايت کې :
①د دغه ولايت په مرکز او② دبلخ او دولت اباد په ولسواليو کې هم سليمان خېل ساپيان استو ګنه لري٠
(⑦)- دفارياب په ولايت کې :
(⑧)- د بادغيس په ولايت کې :
①د غورماچ په ولسوالۍ کې هم سليمان خېل ساپيان مېشته دي٠
(⑨)- د لوګر په ولایت کې:
①د دی ولایت مرکز پل عالم سره نږدی بابوس،② پړاو، ③ملا عبدالله کلي او ځینو نورو کلیو کې میشت دی. د لوګر ساپیانو د کورو شمیر د (1500) څخه تر (2000)کورو ته رسیږي چې وګړو یې زیاتره دینې زده کړي او د سلو څخه زیات ځوانان یې اوس محال د افغانستان په پوهنتونونو کې زده کړي کوی
⑩)- دپښتو نخوا په مو مندو ايجنسۍ کې :
د پښتو نخوا دمو مندو په ايجنسۍ کې يو زيات شمېر ساپيان چې
① دکند هاري، ②مسود،③ګوربز او وذېر په ښاخونو پورې اړه لري استو ګنه لري او داسې ويل کيږي چې د(1961) زېږدېز کال د سر شمېرنې له مخې د دوی شمېر (53000) تنه ښودل شوي دي چې ښايې دا شمېر به اوس لا تر دې ډېر زيا ت وي ځکه چې د دغې سر شمېرنې نه اوس پوره (49) کلو نه تېر شوي دي٠
کند هاري ساپيان دمو مندوا يجنسۍ
① په ويدانشا، ②کرېل،③چينه ګۍ، ④کندو کو هي، امرو يي او ⑤چناري کې استو ګنه لري چې په مجمو عي تو ګه د دوی سېمه دسره کمر په نا مه سره ياديږي٠
د سوات اخوند صاحب ملا عبدا لغفور هم کند هاری ساپی و٠
ګوربز ساپيان
①په تره کي تنګي،②لکړۍ،③ کمر کلا او ④کټه سر کې مېشته دي٠
مسود ساپيان
①په چينارۍ، ②زيارت، ③خزينه او ④کوږ پاڼ کې مېشته دي ٠
همداراز ودېر ساپيان د کونړ دسيند په جنو بي برخه کې استو ګنه لري
بايد وويل شي چې د مومندو ايجنسۍ د ساپيانو کلتور کټ مټ مو مندو ته ورته دی٠
(⑪)- په سهيلي پښتونخوا کې :
يو شمېر سا پيان دسهيلي پښتو نخوا
① په سيوۍ، ②ژوب او ③کوئيټه کې هم استوګنه لري
چې① مير زايي او ②کمال زي يې ښاخو نه دي، خو څر ګنده دې وي چې دغو ساپيانو پښتو هېره کړې ده او د سنديانو کلتوري حا کميت يې پر ځان منلی دی ٠
(⑫)- په پا کستان کې :
د پاکستان د پنجاب ①په فيصل اباد کې هم يو شمېر ساپيان استوګنه لري٠
د کونړ ساپيان له دې کبله چې دکرنې ځمکې يې لږې دي ،نو دهغې تر څنګ ①غواګانې،②پسونه، ③ګډيان او ④مېښې هم ⑤روزي
چې ①د غوښو،② شيدو او نورو حاصلاتو نه يې ګټه اخلي٠ دوی دکرنې ځمکې زياتره للمي دي چې اوبه نه ور رسيږي او يا د اوبو رسيدل ورته ناشوني دي ٠ زيا تره بزګران يې په بيوزلۍ کې ژوند تيروي، په تېره بيا هغه بز ګران چې دبادارنو( دځمکو دخاوندانو) ځمکې کري نو مجبور او مکلف دي چې د تخم نه پر ته نورې ټولې ستونزې لکه غوايان، دبزګرۍ الات، دځمکې وهل،کرل، رېبل، را ټولول او ميده کول پخپله غاړه واخلي٠ ان د ځمکې دخاوند کورته د حاصلاتو وړل هم د بزګر پر غاړه دي ٠ بزګر مجبور دی چې دې نورو کارونو تر څنګ د خپل بادار، خره، غواګانې او مېښې هم وسا تي٠
خوراک :
دوی په خوړو کې زياتره دجوارو، اوربشو، غنموا و ورېجو نه ګټه اخلي ٠څر نګه چې دوی دبزګرۍ تر څنګ په مالدارۍ هم بوخت دي، نو زياتره يې دغواګانو او مېښو د شيدو نه هم ګټه اخلي ا و غوړي يې يا په شتمنو خلکو پلوري او يا يې د ننګر هار سېمې ته دپلورلو لپاره راوړي ٠
جــــامــې :
دوی زياتره د وړيو او وزو دوژ غنو نه ځانته مخصو صې جا مې جوړوي چې دريشۍ ته ورته دي،خو تڼۍنلري٠ ښځې يې تور پړوني او اوږده کميسونه لري٠ ددوی پر تو ګو نه چين داره وي ٠نارينه يې د خمتا له ټوکړ نه هم ځانته کالي جوړوي او اکثره يو ډول خولي (ټوپۍ )چې پکولونه يې هم بولي او د وړيو نه جوړ شوي وي په سروي٠
مېلمه پا لنه :
د اقتصادي تنګسې او بې وسۍ سره سره سا پيان مېلمه پال خلک دي ٠ دوی دمېلمنو لپاره حجرې لري چې په دې کار کې يو له بله سره سيالي کوي٠ په دوی کې دمېلمنو قدر زيات دی٠ د دوی په حجرو کې د موسيقۍ الات لکه سيتار، رباب، منګی او نور شته ٠
پښتني ننګ :
ساپيان دقام په ننګ کې غيرتمن خلک دي ٠ دوی د خپل هېواد د ازادولو لپاره دانګرېزي ير غلګرو په وړاندې څو څو ځلې جنګيدلي او ډول ډول قربانۍ يې ورکړي دي ٠
همدا راز دسرو روسي ير غلګرو په وړاندې دوی داسي تورې وهلي دي چې زموږ دګران هيواد افغانستان تاريخ د دوی د مېړانې کارنا مې نه شي هېرولای٠ همدا سبب دی چې دکو نړ په ولسي ژوند کې دوسلو درلودل او ساتل ډېر اهميت لري او د ساپيو په اړه وايې چې يوه ورځ د يوه ساپي په کور کې نارېنه ماشوم وزېږېد٠ څر نګه چې په اکثرو پښتنو کې دا رواج شته چې دنارينه ما شوم تر زېږېدو وروسته د ټو پک ډزې کوي٠ څر نګه چې دغه سړي ټوپک نه درلود نو لاړ چې يو ټو پک پيدا کړي او دخپل زوی د پيدا کېدو په خوشالۍډزې وکړي ، خو چا خپل ټو پک ورنکړ٠ کوم وخت چې بېرته خپل کور ته راستون شو نو چا ورته ويل چې راشه زوی دې وګوره که نه نو کبر به وشي٠ هغه په ځواب کې ورته وويل چې زما زوی د لومړي ځل لپاره بايد زما مخ ونه ويني ځکه زه دومره نامرد يم چې دخدای په دې لويه دنيا کې يو ټوپک هم نلرم چې د زوی د زېږېدو اعلان پرې وکړم نو که دغه زما مخ ګوري ښا يي چې د هغه نه به هم زما غوندې بې همته سړی جوړ شي٠
نو به دا وايي چې د يوه نارېنه او باهمته سړي مخ وګوري٠
ساپيان دغيرت او ننګ په ټکي سر او مال ورکوي ٠ په دوی کې ښځو ته طلاق ورکول سخته بې ننګي ده٠ څوک چې دچا په ښځه تورن شي نو دهغه ژوند بيا په مرګ شمېرل کيږي٠ دچا په کور کې چې څوک مړشي نو که نېستمن هم وي نو هغه مجبور او مکلف دی چې خيرات ورکړي٠ په دوی کې دخيرات نه پرته د مړي ښخول شرم ګڼل کيږي٠ همداراز دوی ملايانو او
مياګانو ته د خيرات، صد قې او سرسايې نه هيڅکله هم غاړه نه غړوي٠
دوی د عذر او ننواتې په وړاندې د ډېرې لويې ګناه نه هم تير يږي٠ لنډه دا چې دوی په پښتني ننګ کې ډ ېر ټينګ دي٠
مشهور شخصيتونه :
په ساپيانو کې ډېر ستر مبارزين،استادان، پوځي منصبداران، ليکوالان او شا عران تېر شوي دي چې ځيني يې په حق رسيدلي او ځيني يې اوس هم ژوندي دي دلته د هغوی يادونه ضروري ده ٠
①:- غازي محمدعثمان خان ساپی چې د تګاب وو او د انګرېزانو پر خلاف د 1879 ميلادي کال دسمبر د مياشتي د پاڅون د رهبرانو نه و٠
مير زمان خان کونړی٠
③:-ارواښاد غلام حسن خان ساپی
④:-ارواښادشهيد قا ضي عبيد الله ساپی
⑤:-ارواښاد شهيد امان الله سيلاب سا پی
⑥:- قا ضي مطيع الله چمبيلی
⑦:- دکتور ودېر ساپی
⑧:- سر محقق زلمی هېواد مل
⑨:-ارواښاد جنرال محمد اصف سا پی
⑩:- د پښتو نخوا مشهور صحافي سليم ساپی
⑫:- جنرال رحمت الله ساپی
⑭:- دکابل پو هنتون استاد لطف الله ساپی
⑯:- دساپي دکتاب چاپولود مو سسې مشر امام الدين ساپی
⑰:- عظم الدين عليمي
⑱:- د امر يکي غږ راډيو او تلويزيون خبر يال محمد شعيب ساپی
د کرېميا جمهوريت
د کرېمیا جمهوریت (تلفظ: /k r aɪ ˈ m iː ə / or /k r [ غلط داخل: 'ɨ'] ˈ m iː ə / ; Республика Крым      ; کریمیايي تاتار: Кърым жумхуриети, Qirim Cumhuriyeti ; اوکرایني   Respublika Krym ) د روسیې یوه فدرالي موضوع ده چې په کرېمیا ټاپو وزمه کې موقعیت لري. دا سیمه د اوکرایین او روسیې ترمنځ د شخړې یوه نقطه ده.
د 2014 کال د مارچ په 16 ، د کرېمیا خپلواک جمهوریت د روسي پلوه حکومت چې د اوکراین حکومت لخوا په رسمیت نه پیژندل شوی، د روسیې په ملاتړ ټولپوښتنه ترسره کړه. د ټولپوښتنې د کمیسیون له خوا د اعلان شویو پایلو له مخې په سلو کې ۹۶.۷۷ رایې ورکوونکو له روسیې سره د یوځای کیدو په حق کې رایې ورکړې. کریمیا خپلواکي اعلان کړه او بله ورځ له روسیې سره یوځای شوه. اوکراین او د ملګرو ملتونو اکثریت غړو هیوادونو په ښکاره ویلي چې دوی پر کریمیا د روسیې واکمني په رسمیت نه پیژني. روسیې د کوسوو او سویلي سوډان په حواله وروسته له هغه چې ملګرو ملتونو د دوی د جلا کیدو ملاتړ وکړ ځواب ورکړ.
د کریمیا جمهوریت د کریمیا فدرالي ولسوالۍ کې د روسیې له دوو فدرالي تابعیتونو څخه یوه ده، بل یې د روسیې فدرالي ښار سیواستوپول دی.
سرچينې
وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روس وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
د هوا ځواک (د باد طاقت)
د هوا ځواک يا د هوا انرژي عموماً د برېښنا د توليد لپاره د باد د توربينونو کارول دي. د هوا ځواک يو منل شوی، پايدلی، د نوي کېدو وړ انرژۍ سرچينه ده، کومه چې د فوسيلي سون توکو د سوځولو په پرتله په چاپېريال ډېرې کمې اغېزې لري. له تاريخي اړخه، د هوا ځواک په ماکو چلولو، بادي کارخونو او بادي پمپونو کې کارول شوی دی، خو نن سبا دا ځواک عموماً د برېښنا د توليد لپاره کارول شوی. د باد ځواک توليد ځايونه (فارمونه) د ډېرو انفرادي بادي توربينونو څخه جوړ وي، کوم چې د برېښنايي ځواک د لېږد له شبکو سره تړلی وي.
بادي ځواک متغير د نوي کېدو وړ انرژي ده، په همدې سبب د برېښنا د مديريت د لارو چارو استعمال د غوښتنې او برابرولو سره د سمون درلودلو لپاره کېږي، لکه: د باد دوه ګونی ځواک سيستمونه (چې له باد سره د انرژۍ بله سرچينه هم ملګرې وي)، د اوبو برېښنا ځواک يا نور د لېږدېدو وړ ځواک سرچينې، زياته وړتيا، جغرافيايي اړخه وېشل شوي توربينونه، ګاونډيو سيمو ته د ځواک صادرول او واردول، يا شبکه يي زېرمه. څومره چې په يوه سيمه کې د هوا د ځواک تناسب زياتېږي، د شبکې د نوي کولو اړتيا پېښېږي. د موسم وړاندوينه په برېښنا سره د چلېدونکي شبکې په توليد کې د کېدونکې وړاندوينې د بدلونونو لپاره د چمتو اوسېدو سره مرسته کوي.
په ۲۰۲۱ز کال کې، باد له ۱۸۰۰ تيراواټه څخه زياته برېښنا برابره کړې وه، کومه چې د ټولې نړۍ د برېښنا ۶٪ څخه زياته وه او د نړۍ د ټولې انرژۍ شا اوخوا ۲٪ وه. په داسې حال کې چې د ۲۰۲۱ په اوږدو کې د نږدې ۱۰۰ ګیګاواټه په اضافه کېدو سره چې ډېره برخه يې په چين او متحده ايالاتو کې وه، په نړيواله کچه د بادي ځواک نصب شوې وړتيا له ۸۰۰ ګيګاواټه څخه زياته وه. د اقليمي بدلون محدود کولو لپاره د پاريس د تړون د موخو سره د سمون په برخه کې د مرستې لپاره، محليلينو ويلي چې چې دا بايد په تېزۍ سره پراخه شي – چې دا بايد په يو کال کې له ۱٪ څخه زياتې برېښنا توليد ته ورسېږی.
د باد انرژي
چېرته چې ρ د هوا کثافت وي؛ v د باد چټکتيا ده؛ Avt د هوا حجم دی چې له A  څخه تېرېږي (کوم چې د باد د استقامت لپاره ولاړ بلل کېږي)؛  له همدې امله Avtρ له A څخه تېرېدونکې کتله m ده. ½ ρv2 د يو يونټ حجم کې خوځښت منونکې هوا حرکي انرژي ده.
ځواک د يو يونټ وخت انرژي ده، په همدې بنسټ په A باندې د باد د طاقت غورځېدل (د بېلګې په ډول د باد د توربين د څرخېدونکې سيمې سره سم) په لاندې ډول دي:
په دې ډول په پرانيستې هوا جريان کې د هوا ځواک د هوا د رفتار د درېيم ځواک سره متناسب دی؛ کله چې د هوا چټکتيا دوه برابره کېږي نو شته طاقت اته برابره زياتېږي.
باد د ځمکې پر سطحه د هوا چلند دی چې د لوړ او کم فشار سيمو په مټ لګېږي. له ۱۹۷۹ څخه تر ۲۰۱۰ز کال پورې په نړیواله کچه د باد د حرکي انرژۍ منځنۍ کچه نږدې ۱.۵۰ MJ/m2 (ميګاجول/مترمربع) وه، په داسې حال کې چې په شمالي نيمه کره کې ۱.۳۱ MJ/m2 او په سويلي نيمه کره کې ۱.۷۰ MJ/m2 وه. اتموسفير د تودونکي ماشين په توګه کار کوي، د تودوخې په لوړه کچه کې تودوخه جذبوي او د تودوخې په ښکته کچه کې تودوخه خوشې کوي. دا پروسه همدا راز د ۲.۴۶ W/m2 (واټه/متر مربع) په اندازه د بادي حرکي انرژۍ د توليد مسئولیت هم لري، په دې ډول د تصادم په مقابل کې د اتموسفير دوران ته هم پر ځای ساتي.
د باد د سرچينو د ارزونې له لارې دا شونې ده چې په نړيواله کچه د باد د ځواک د وړتيا اټکل وشي، د هېواد يا سيمې پر بنسټ، یا د يوې ځانګړې سیمې لپاره. له نړيوال بانک سره د ډنمارک د تخنيکي پوهنتون له خوا وړاندې شوی نړيوال باد اطلس د باد د ځواک د وړتیا نړیواله ارزونه وړاندې کړې ده. د ولاړو بادي سرچينو اتلسونو په خلاف، کوم چې د باد چټکتيا او د برېښنا د کثافت منځنۍ کچې اټکل په څو کلونو کې وړاندې کوي، د « Renewables.ninja» په څېر وسايل د باد رفتار او د بېلا بېلو بادي توربينونو د نمونو څخه د يو ساعت په حساب د ځواک د پايلې د وخت جلا جلا نقشې وړاندې کوي. په ډېر تفصيل سره، په ټاکلي ځای کې د باد د سرچينو د وړتياوو ارزونې د متخصصو سوداګريزو وړاندې کوونکو څخه تر لاسه کېدای شي او په ډېرو سترو باد ته توسعه ورکونکو (هغه څوک چې د بادي انرژۍ د توليد کارخونو کې پانګونه کوي) کې په هېواد دننه د نمونو جوړولو وړتياوې موجودې وي.
له اقتصادي اړخه له باد څخه د موجود ايستل کېدو وړ ځواک ټوله اندازه له ټولې هغې اندازې څخه د پام وړ زيات ده، کوم ځواک چې همدا اوس انسانان له ټولو سرچينو څخه تر لاسه او استعمالوي. د باد پیاوړتيا بدلون لري او د يو ځانګړي ځای منځنۍ کچه په یواځې ځان د دې ښودنه نه کوي چې هلته د باد توربين څومره انرژي توليدولای شي.
د ممکنه بادي ځواک د سيمو د ارزونې لپاره يو امکاني تقسيم عمل ډېر ځله د هوا د چټکتيا د کتل شوېو معلوماتو سره سمون خوري. په بيلا بېلو ځايونو کې به د هوا د رفتار وېش مختلف وي. د Weibull نمونه په ډېرو ځايونو کې د يو ساعت / لس دقيقو هوا چټکتيا اصلي وېش ته له نژدې څخه انعکاس ورکوي. د Weibull عامل ډېر ځله ۲ ته نژدې وي او په همدې بنسټ يو Rayleigh وېش د کم دقيق، خو ساده نمونې په توګه کارېدای شي.
بادي کار خونې
بادي کارخونې په يو ځای کې د بادي توبرينونو د يوې مجموعې شتون دی. يوه ستره بادي خونه شونې ده چې د څو سوه انفرادي بادي توبينونو څخه جوړه شوې وي چې په پراخه سیمه خپاره وي. شونې ده چې د توربينونو تر منځ ځمکه د کرنې او نورو موخو لپاره وکارول شي. د بېلګې په ډول، « Gansu» بادي کارخونه څو زره توبرينونه لري، کومه چې په نړۍ کې تر ټولو ستره بادي کارخونه ده. شونې ده چې بادي کارخونه د سمندر په څڼده جوړه شي. نږدې ټول ستر بادي توربينونه يو جوړښت لري – يو افقي محوره بادي توربين درې پرې لري چې د پورته لور ته څرخي، کومې چې د يو لوړ نل ډوله برج په سر کې په يو «ناسل» پورې نښتي وي.
په یوه بادي کارخونه کې، ټول توربينونه د يو منځني ولټاژ (عموماً ۳۴.۵ کيلو ولټه) ځواک راټولونکي سيستم او اړيکې د شبکې په مټ يو له بل سره نښتي وي. په عموم کې، په يوه بشپړه جوړه شوې بادي کارخونه کې د هر توربين تر منځ اوه بعدي (د بادي توربين د څرخونکي د قطر په اوه برابره) واټن پرېښودل کېږي. په يو فرعي سبسټيشن کې، د منځني ولتاژ دا برېښنايي جريان، د لوړ ولتاژ برېښنايي ځواک لېږدونکي سيستم سره د وصل کولو لپاره د ټرانسفارمر په مټ ولتاز کې زياتوالی راولي.
د جنراتور ځاګړتياوې او پايښت
چلونکي جنراتورونه، کوم چې په ۱۹۸۰ او ۱۹۹۰ز لسيزو کې اکثره د بادي ځواک د پروژو لپاره کارېدل، د تحريک لپاره تفاعلي ځواک ته اړتيا لري، په همدې بنسټ د بادي ځواک د راټولولو په سيستمونو کې کارېدونکو برېښنايي سب سټيشنونو کې د ځواک د ضريب د اصلاح لپاره د پام وړ «کپسيټر» (کپيسيټر هغه اله چې د برېښنا چارج زېرمه کوي) تختې موجودي وي. د انتقال په شبکه کې د اختلالاتو پر مهال بېلا بېل ډول بادي توربينونو جنراتورونه په بېلا بېلو طريقو سره عمل کوي، له همدې امله د انتقال د سيستم فعاليت کونکو ته د نويو بادي کارخونو د متحرکو برېښنايي ميخانيکي ځانګړتياو د پراخه نمونه جوړولو اړتيا وي، تر څو د سيستم د خرابيو پر مهال د وړاندوينې وړ ثابت چلند باوري کړای شي (د بادي انرژۍ سافټوير وګورئ). په ځانګړي ډول، په بخار يا اوبو توربين سره چلېدونکي هممهاله جنراتورونو په عکس، چلونکي جنراتور د خرابيو پر مهال د سيستم ولتاز ملاتړ نه شي کولای.
اوګره
اوګره يو ډول خواړه دي چې د غنمو څخه پخېږي. دا خواړه د افغانستان او پښتونخوا په شاوخوا کې ډېر په شوق سره پخېږي، او پښتانه يې بيا د خوړولو ترڅنګ د پخولو څخه هم خورا زیات خوند اخلي.
سرچينې
وېشنيزه:خواړه
ختیځ جرمني
ختیځ جرمني، په رسمي ډول د جرمني دېموکراتیک جمهوریت (GDR؛ په جرمني ژبه: Deutsche Demokratische Republik، چې [ˈdɔʏtʃə demoˈkʁaːtɪʃə ʁepuˈbliːk] تلفظ کېږي، DDR، چې [ˌdeːdeːˈʔɛɐ̯] تلفظ کېږي، له ۱۹۴۹ز کال څخه تر ۱۹۹۰ز کال پورې یې په سړه جګړه کې د یو دولت په توګه د ختیځ بلاک د یوې برخې په توګه په ختيځ جرمني کې شتون درلود. په عمومي ډول یو کمونېستي دولت و چې ځان یې د "کارګرانو او کروندګرو" یو سوسیالېست دولت باله. نوموړی قلمرو د دویمې نړیوالې جګړې له پای ته رسېدو وروسته د شوروي ځواکونو له خوا اداره کېده او د شورویانو تر اشغال لاندې سیمه وه  او - د پوټسډام تړون له مخې د شوروي  اشغال زون (Soviet occupation zone) بلل کېده، چې له ختیځ لوري د اوډر - نیسي کرښې په واسطه چاپېر شوی و. شوروي زون لوېدیځ برلین تر محاصرې لاندې راوست خو ویې نشوی کولی چې په خپل قلمرو کې یې شامل کړي او لوېدیځ برلین د ختیځ جرمني (GDR) له ولکې څخه د باندې پاتې شو.
ختیځ جرمني په شوروي زون کې جوړ شو په داسې حال کې چې د جرمني فدرالي جمهوریت چې په عمومي توګه د لوېدیځ جرمني په نوم پېژندل کېده، په دریو لوېديځو زونونو کې تأسیس شوی و. ختیځ جرمني د شوروي اتحاد یو تابع دولت و، چې شوروي اشغالګرو چارواکو یې ۱۹۴۸ز کال کې جرمن کمونېستو مشرانو ته د اداري مسئولیتونو سپارنه پیل کړه او ختیځ جرمني په داسې حال کې د یو دولت په توګه  د ۱۹۴۹ز کال د اکتوبر په اوومه نېټه په فعالیت پیل وکړ، چې شوروي ځواکونه د سړې جګړې تر پایه په دې هېواد کې پاتې شول. تر ۱۹۸۹ز کال پورې، ختیځ جرمني د جرمني د سوسیالېست متحد ګوند (SED) له خوا اداره کېده، که څه هم نورو ګوندونو، په ځانګړې توګه د جرمن ډېموکراتيک جمهوریت ملي جبهې یې په اتحادي اداره کې برخه واخیسته. سوسیالېست متحد ګوند په ښوونځیو کې د مارکسېزم-لېننېزم او روسۍ ژبې ښوونه اجباري کړې وه.
اقتصاد یې په مرکزي ډول طرح شوی و او یو دولتي ملکیت و، کورونه او بنسټیز توکي د دې پر ځای چې د عرضې او تقاضا سره سم یې نرخونه جګ او ټيټ شي، د دولت له لوري په پراخه کچه سبسایډي کېدل او ټاکل کېدل. که څه هم، ختیځ جرمني باید شورویانو ته د جنګ د پام وړ تاوانونه ورکړی وای، خو بیا هم، په ختیځ بلاک کې تر ټولو ځواکمن اقتصاد وګرځېد. لوېدیځ ته مهاجرت په یوه د پام وړ ستونزه بدل شوی و ځکه چې د مهاجرینو زیات شمېر ځوان او د ښه سواد څښتن ځوان قشر و او په دې سره  د دولت اقتصاد کمزوری شو. حکومت خپل داخلي جرمن پوله (inner German border) پیاوړې کړه او په ۱۹۶۱ز کال کې یې د برلین دېوال جوړ کړ. زیات شمېر هغه کسان چې د تېښتې هلې ځلې یې کولې د پولې د ساتونکو یا د ځمکنیو ماینونو په څېر د ځان ته راکښونکو دامونو (booby traps)  له خوا ووژل شول. هغوی چې به نيول کېدل د تېښتې د هڅو له امله د اوږدو مودو لپاره په زندانونو کې پاتې کېدل. په ۱۹۵۱ز کال کې په ختيځ جرمني کې د جرمنانو د بیا مېشتېدنې په هکله ټولپوښتنه تر سره شوه، چې ۹۵٪ وګړو یې په حق کې مثبته رایه وکاروله.
په ۱۹۸۹ز کال کې، زیات شمېر ټولنیزو، اقتصادي او سیاسي څېرو په ختیځ جرمني کې د ننه او بهر، په خپلو یو له تر ټولو سوله ییزو لاریونونو سره چې په لیپزیګ ښار کې پیل شول، د برلین د دېوال د نړېدو او د یو داسې حکومت د رامنځته کېدو لامل شول چې د ازادۍ (liberalization) لپاره ژمن و. راتلونکی کال، ازادې او عادلانه ټاکنې تر سره شوې، او نړیوالو خبرو اترو د جرمني د وضعیت او پولو په اړه د جوړجاړي د یو تړون لاسلیک کېدو ته لاره هواره کړه. ځتیځ جرمني د ۱۹۹۰ز کال د اکتوبر په ۳مه نېټه منحل او له لوېدیځ جرمني سره یو ځای شو. له یو ځای کېدو وروسته د وروستي کمونېست مشر په ګډون د ختیځ جرمني څو مشران، د تر سره کړو جنایتونو له امله د فدرالي حکومت له خوا محاکمه شول.
له جغرافیایي پلوه، ختیځ جرمني شمال خوا ته له بالتیک بحیرې،  ختيځ خوا ته له پولنډ، سویل ختیځ ته له چکوسلواکیا، او سویل لوېدیځ او لوېدیځ لوري ته له لوېدیځ جرمني سره پوله لرله. ختیځ جرمني همدارنګه په داخلي توګه د متحدینو له خوا د اشغال شوي برلین (Allied-occupied Berlin) له شوروي برخې سره هم پوله لرله چې ختیځ برلين بلل کېدو او د هغه دولت د بالفعل پلازمېنې (de facto capital) په توګه اداره کېدو. ختیځ جرمني همدارنګه د متحده ایالاتو، برتانیې او فرانسې له خوا له اشغال شوو دریو سکتورونه سره پوله لرله چې دری واړه د لوېدیځ برلین په نوم یادېدل. د لوېدیځو هېوادونو له خوا نوموړي دری اشغال شوي سکتورونه له ختیځ جرمني څخه د برلین د دېوال په واسطه په ۱۹۶۱ز کال کې د نوموړي له جوړېدو څخه بیا په ۱۹۸۹ز کال کې د هغه تر ړنګېدو پورې جلا شوي وو.
د نومولو کانوانسیونونه
د دغه دولت رسمي نوم  Deutsche Demokratische Republik (د جرمني دېموکراتیک جمهوریت) ؤ، چې په عمومي توګه له DDR (GDR)  لنډون سره کارول کېده. په ختیځ جرمني کې دغه دواړې اصطلاح ګانې په زیاتېدونکې بڼه له لنډون سره کارول کېدې، په ځانګړې توګه هغه وخت چې په ۱۹۶۸ز کال کې د ختیځ جرمني د دویم اساسي قانون له نافذېدو وروسته لویدیځ جرمنيان او لویدیځ برلینیان د بهرنیانو په توګه پېژندل کېدل. لوېدیځو جرمنيیانو، لوېدیځو رسنیو او چارواکو یې په لومړي سر کې له رسمي نوم او د هغې د لنډون له یادولو څخه ډډه کوله، او پرځای به يې  Ostzone (ختیځ زون)، Sowjetische Besatzungszone (د شوروي اشغال سیمه)؛ کله کله یې ورته د هغه لنډون SBZ) او sogenannte DDR  یا " تش په نامه "GDR  اصطلاح ګانې کارولې.
په ختیځ برلین کې د سیاسي ځواک مرکز پانکوف ( په ختيځ جرمني کې د شورویانو د قوماندې مرکز کارلسهورست نومېده). په هر حال، د وخت په تېرېدو سره، د "DDR" لنډون هم په زیاتېدونکې بڼه د لوېدیځو جرمنیانو او لوېدیځ جرمني د رسنیو له خوا په عامیانه بڼه کارول کېده.
کله به چې د لویدیځو جرمنيانو له لوري، وېستدیچلنډ (لوېدیځ جرمني) اصطلاح کارول کېده، په حقیقت کې به يې  تل به د لویدیځ جرمني جغرافیایي سیمې ته اشاره وه،  او نه دا چې  د جرمني د فدرالي جمهوریت په پولو کې د ننه ساحې ته اشاره وي. په هر حال، د یادې اصطلاح کارول د تل لپاره ثابت نه وو، او د لوېدیځو برلینیانو د وېستدوېچلنډ اصطلاح  ډېر ځلې د فدرالي جمهوریت لپاره هم کارولې ده. له دویمې نړیوالې جګړې څخه مخکې، د اوستدوېچلنډ (ختیځ جرمني) صطلاح د ټولو هغو سیمو لپاره کارول کېده چې اېلب (Elbe (East Elbia)) سیند ختيځ لور ته پرتې وې، لکه څرنګه یې چې د ټولنپوه مکس وېبر او سیاسي نظریه ورکوونکي کارل شمېت په آثارو کې انعکاس موندلی دی.
تاریخ
د دې لپاره چې د اوږدې مودې لپاره د جرمني تاریخ له لیدلوري څخه د ختیځ جرمني د حکومت داخلي اغېزې تشرېح کړای شي، تاریخ پوه ګېرهارډ اې. رېټر (Gerhard A. Ritter) (په ۲۰۰۲ز کال کې) ادعا کړې ده چې ختیځ جرمني هېواد د دوو غالبو ځواکونو تر منځ ــ یوې خواته د شوروي کمونېزم له لوري او بله خوا د لومړۍ نړیوالې جګړې څخه د جرمني کمونېستانو د فلتر شوو تجربو څخه د راوتلو دودونو تر منځ راګیر و. ختیځ جرمني د تل لپاره د یو بډایه لوېدیځ له بېلګې سره محدود و، له کوم سره به چې ختیځو جرمنانو خپل خلک پرتله کول. د کمونېستانو له خوا پلي شوي بدلونونه د پانګوالۍ په ختمولو د صنعت او کرنې د بڼې په بدلولو کې، د ټولنې د پوځي کولو، او په ښوونیز سېستم او رسنیو باندې د سیاسي فشار راوړلو کې خورا جوت وو. بل خوا، نوي رژيم په تاریخي توګه د علومو په خپلواکو ساحو لکه، د انجنیرۍ مسلوکونو، پروتستانت کلیساګانو، او زیاتره د بورژوا (منځنۍ طبقې) د ژوند په طرزونو کې نسبتاً لږ بدلونونه راوستل. رېټرز زیاتوي چې ټولنیزه پالیسي د مشروعیت یوه حساسه وسیله شوه چې په وروستیو لسیزو کې یې سوسیالېستي او دودیز عناصر په مساویانه ډول سره مخلوط کړل.
رېښې
د دویمې نړیوالې جګړې په ترڅ کې د یلتا په کنفرانس (Yalta Conference) کې، متحدینو (متحده ایالاتو، برتانیې، او شوروي اتحاد) په اشغالي زونونو کې د ماتې خوړلي نازي جرمني په وېشلو او همدارنګه د متحدینو تر منځ د جرمني د پلازمېنې برلین په وېشلو سره سلا شول. په لومړیو کې دا د اشغال د دریو زونونو د جوړولو په معنی وه، یعنې امریکايي، برتانوي او شوروي زونونه. وروسته بیا، یو فرانسوي زون د متحده ایالاتو او برتانوي زونونو څخه راجلا کړل شو.
نېشن آف اسلام (بنسټ)
نېشن آف اسلام یا د اسلامي امت بنسټ (NOI) هغه سیاسي او مذهبي بنسټ دی چې په ۱۹۳۰ زکال کې د والاس فرد محمد له خوا په متحده ایالاتو کې تاسیس شو. د ملت پاله تور پوستو د دغه بنسټ هڅې په افریقايي ډیاسپورا، په ځانګړې توګه په افریقايي الاصله امریکایانو تمرکز لري. په داسې حال کې چې دغه بنسټ خپل ځان د اسلام ترویج کوونکی بولي، خو باورونه یې په بشپړه توګه له اسلامي اصولو سره په ټکر کې دي. دیني عالمان هغه د یو نوي مذهبي خوځښت په توګه یادوي. دغه بنسټ د یو متمرکز او د مراتبو د سلسله لرونکي جوړښت په توګه خپلې چارې مخته وړي.
د دغه بنسټ په لارښوونو کې راځي چې څو فاني خدایانو شتون لرلی؛ هر یو یې د الله په نوم تور پوستی و (العیاذ بالله)، چې فرد محمد د هغوی تر ټولو وروستی دی. دوی ادعا کوي چې لومړني خدای انسانان خلق کړي، هغه عربي ژب ویونکې تور پوستې شباز قبیله چې هر غړی یې باطني الوهیت لرلی او ټولو رنګین پوستانو له هغو سرچینه اخیستې. دوی په دې باور دي چې وروسته د یعقوب په نامه کس سپین پوستی نژاد رامنځته کړی. د دوی پر باور سپین پوستي د باطني الوهیت نه لرونکي او ذاتا ظالمان دي. هغوی د شباز قبیله له منځه یووړه او پر نړۍ واکمن شول. دغه بنسټ چې ځان په متحده ایالاتو کې د سپین پوستې واکمنې ټولنې له مخالفینو ګڼي د یوه خپلواک افریقايي – امریکايي دولت یا ملت د جوړولو لپاره مبارزه کوي او له افریقايي الاصله امریکایانو غواړي چې له اقتصادي پلوه پر ځان بسیا او جلا غوښتونکي واوسي. د دغې ډلې د لرغوني (هزاره پالونکي) باور له مخې فرد محمد به ډېر ژر د یوې فضايي بېړۍ په مرسته چې ورته «د الوتکو مور» یا «د بېړیو مور» ویل کېږي را کښته شي، سپین نژاد به له منځه یوسي او یوه فاضله مدینه به رامنځته کړي. د دغه بنسټ غړي د جوماتونو یا معابدو په څېر ودانیو کې عبادت کوي. دوی له خپلو عبادت کوونکو غواړي چې ډېر زیات منظم واوسي او د کالیو اغوستنې له سخت دریځه ډول، ځانګړي غذايي رژیم او له مردسالاره جنسیتي رول څخه پیروي وکړي.
والاس فرد محمد دغه بنسټ په ډیټرویټ کې تاسیس کړ. نوموړي د دغه بنسټ د باورونو لپاره ګڼ شمېر منابع چې د نوبل دروعلي له خوا افریقايي الاصله امریکایانو ته اړوند علمي معبد، د ګارویزم په څېر د تور پوستو لپاره ملت پالونکي باورونه او د فراماسونری تور پالونکي ډولونه په کې شاملېږي، رامنځته کړل. په ۱۹۳۴ زکال کې د فرد محمد له ورک کېدو وروسته د دغه بنسټ مشري الایجا محمد پر غاړه واخیسته. هغه د NOI لارښوونو ته پراختیا ورکړه او څرګنده یې کړه چې فرد محمد د دوی وروستی خدای دی. نوموړي د ۱۹۵۰مې لسیزې په وروستیو او ۱۹۶۰مه لسیزه کې په پام وړ توګه پام ځانته راجلب کړ او د خپلو مخکښو غړو لکه د تورپوستي ملت پال مالکوم اېکس او بوکسر محمد علي (وروسته یې د دوی له باورنو مخ واړوه او سم مسلمان شو) په مرسته یې د NOI شهرت ته پراختیا ورکړه.
د متحده ایالاتو د فدرال څېړنو ادارې (FBI) دغه بنسټ د متحده ایالاتو داخلي امنیت ته ګواښ وباله او د هغو کمزوري کولو ته یې کار وکړ. په ۱۹۷۵ زکال کې د الایجا محمد له مړینې وروسته د هغه زوی وارث دین محمد د دغې بنسټ واګې پر خپل واک کې واخیستي او دغه بنسټ یې د اسلام په سني باورونو برابر کړ او د هغو نوم یې په لویدیځ کې نړیوالې اسلامي ټولنې (World Community of Islam in the West) ته بدل کړ. د دغه بنسټ هغه غړي چې د الایجا محمد د لارښوونو د ساتنې په لټه کې و په ۱۹۷۷ زکال کې یې د لوئیس فراخان په رهبرۍ بیاځلي د امت اسلامي په نوم بنسټ رامنځته کړ. فراخان د دیانتیک او د دغه بنسټ د کرهنیزو او اقتصادي چارو په یوځای کولو سره د دغه بنسټ باورونو ته پراختیا ورکړه.
د دغه بنسټ اصلي مرکز په متحده ایالاتو کې دی، خو د نړۍ په یو شمېر نورو هېوادونو کې هم مرکزونه لري چې په دغه بهرنیو مرکزونو کې یې یوازې رنګین پوستان غړیتوب ترلاسه کولای شي. په ۲۰۰۷ زکال کې په اټکلي ډول وښوول شوه چې کېدای شي دغه بنسټ ۵۰ زره غړي ولري. دغه بنسټ څرګنده کړې چې په ځانګړې توګه د بندیانو د تبادلې په برخه کې کامیاب پاتې شوی. د سویلي بېوزلۍ حقوقي دفتر (Southern Poverty Law Center) او افترا ضد اتحادیې (Anti-Defamation League) دغه بنسټ تورن کړی چی د تورپوستو په برتري غوښتنې نفرت پارونکی بنسټ دی چې د سپین پوستو پر وړاندې نژادي تبعیض، یهودیزم ضد مخالفتونه او د همجنسګرایانو پر ضد ناوړه افکار ترویج کوي. مسلمان منتقدین بیا دغه بنسټ د داسې باورونو په ترویج کې ښکېل بولي چې په مطلق ډول له اسلام سره په ټکر کې دي.
تعریف
دغه بنسټ د دوی پر خپل باور په پراخه کچه له عیسوي او اسلامي باورونو ګټنه کوي، په داسې حال کې چې دوی د عیسویانو سپېڅلی کتاب انجیل او د مسلمانانو سپېڅلی کتاب قران مجید د نورو عیسویانو او مسلمانانو څخه په توپیر تفسیر کوي. تور پوستو په ځانګړې توګه افریقايي الاصله امریکایانو ته اړوند دغه ملت پاله مذهبي بنسټ هڅه کوي څو خپل باورونه د افریقايي الاصله امریکايي اسلامي هویت په اډانه کې وړاندې کړي. د دغه بنسټ غړي «تور پوستي مسلمانان» ګڼل کېږي (په داسې حال کې چې مسلمانان نه دي) او د هغو دویم مشر الایجا محمد څرګندوي چې «اسلام د تورپوستو طبیعي دین دی».
دغه بنسټ د خپلو غړو باور «فردي اسلام» «غیرسنتي اسلام» او «شبه اسلامي» بولي. په داسې حال کې چې ځانونه د اسلامي نړۍ برخه بولي خو باورونه یې د اسلام له اصلي باورونو سره هېڅ ورته والی نه لري.
ډاکټر عبدالرازق کاکړ
ډاکټر عبدالرازق کاکړ په انګریزۍ کې Dr. Abdul Raziq Kakar دی. نوموړی د څارویو د سائنسي علومو سائنس پوه دی.
مخینه
ډاکټر عبدالرازق کاکړ په ۲۵م دسمبر کال ۱۹۶۸ میلادي کې د سهېلي پښتونخوا په تاریخي سیمه بوري(لورالای) کې زېږېدلی دی. د پلار نوم یې حاجي حسن خان دی. په خټه کاکړ دی.
= لومړی زدکړې (Basic Education) = نوموړي خپلې لومړي زدکړې د بوري ښار له دولتي ښوونځي "ګورنمنټ هايی سکول لورالایی" څخه ترسره کړې او بیا یې خپلې منځنۍ زدکړې تر دولسم ټولګي پورې له دولتي پوهنځي "ګورنمنټ انټر کالج لورالایی" څخه بشپړې کړې، وروسته یې بیا له بلوچستان پوهنتون کوټې څخه تر څوارلسم ټولګي پورې زده کړې وکړې.
= لوړې زدکړې (Higher Education)= د څارویو په سائینس(Animal Sciences) کې څلور کلنې زدکړې "بي ایس آنر" د فیصل آباد د کرنې پوهنتون پاکستان University of agriculutre Faisal Abad څخه په بریالیتوب سره بشړې کړې. د ایم فل (Mphil) تر کچې زدکړې له اینیمل نیوټریشن اینډ فیډ ټیکنالوجي انسټیټوټ لاهور پاکستان څخه وکړې. دکتوره (Phd) یې له زرعي پوهنتون فیصل آباد پاکستان څخه وکړه.
= پېشه ورانه زدکړې (Profession Education) = ډاکټر عبدالرازق کاکړ له دکتورې(Phd) وروسته خپل ریسرچ پراجیکټ له کیمل ډاک ریسرچ سویډش ویټرنري انسټیټوټ اوپسالا سویډن (Sweden) څخه وکړی. نوموړی له اینمل جینیټک ریسورسز زاراګوزا پوهنتون هسپانیې (Universided de Zaragoza Spain) څخه هم د څارویو په علومو کې ډپلومه کړېده.
= دندې (Experience) = نوموړی د ډین ایټ لامز پوهنتون اوتهل پخوانی پروفیسور هم دی خو اوس محال دا لاندې دندې تر سره کوي. ۱. د العین د فارمونو تیکنیکل منیجر Technical Manager at Al Ain Forms                                     ۲. د اوښو د ډېریو نړیوال مشاور    Internationaz Consultant on Camel Dairing او له دې سره ډاکټر رازق کاکړ یو تکړه ملتپاله سیاسي غړی او مدني فعال هم دی
https://arkbiodiv.com/2020/06/20/history-of-world-camel-day-22-june/
https://www.facebook.com/ark.biodiver
https://twitter.com/DrRaziqKakar
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=3945183062176008&id=283201628374188
د ډاکټر رازق د ویب پاڼې تړونی http://camel4all.info/
د ډاکټر عبدالرازق د خپلې ځانګړې ویب پاڼې تړونی https://arkbiodiv.com/
فرډينانډ ماګېلن
په 1480 کال کې زېږېدلی و. د هغه د زېږېدنې ځای سبروسا يا پورټو چې په پرتګال کې دي ثبت شوى. هغه په شاهي محکمه کې کار کاوه. د هغه موروپلار د پرتګالي اشرافيت غړي ول. د هغو د مړینې نه وروسته، ماګېلن د 10 کلنۍ په عمر کې د ملکې شاګرد شو. په شاهي محکمه کې، هغه ډېر مهم مهارتونه زده کړل، لکه نقشه جوړول، پشمول د نقشه جوړونې ، بېړى چلونه او ستورپوهنه. په 1505 کې هغه په بحري ځواک کې ګډون وکړ. کله چې هغه پرتګال لپاره کار کاوه ، هغه د نړۍ ډیرو برخو ته لاړ، لکه هند، د سپیس ټاپو ، ختیځ افریقا، او مراکش. په مراکش کې په 1513 کې میګیلان ټپي شو، او نور عمر به ګوډ ګوډ روان و. چې کله د پرتګال باچا دنده يې له لاسه ورکړه، هغه د هسپانيا پاچا لپاره کار پيل کړ..
هغه لومړی کس و چې د ماګېلن تنګه کې يې سفر کړى و نو هغه دپسې ونومول شوه. ماګېلن کله چې په فيليپين کې و، د ځايي خلکو سره يې يوه جګړه وشوه ځکه دى د غلا تورن شوى و. په دې جګړې کې په اپریل په 1521 کې ووژل شو.
د هسپانیا پينځم چارلس ماګېلن ته پنځه کښتۍ ورکړې د هغه د نړۍ راتوولو لپارو ورکړې. یوازې یوه کښتۍ، ویکټوریا، سفر بشپړ کړ.
اماراتي درهم
د درهم تنظیموونکې اداره:
درهم د امارات د مرکزي بانک له لوره تنظیمېږي.
ایمیلي سټنارډ
ایمیلي سټنارډ (کورنۍ نوم یې ایمیلي کوپین؛ زوکړه: د ۱۸۰۲ زکال د فبروري ۸ مه – مړینه: د ۱۸۸۵ زکال د جنوري ۶ مه) چې له ۱۸۲۶ زکال څخه یې (آن د هغې د اوږد مهاله کونډتوب پرمهال) ځانته مېرمن جوزف سټنارډ ویل؛ د بې روحه شیانو بریتانوۍ نقاشه وه. نوموړې د نورویچ د نقاشۍ مکتب ته چې د بریتانیا لومړی ایالتي هنري خوځښت و، اړوند وه. نوموړې د خپل مېړه له ورېرې الویز هریت سټنارډ سره یوځای په ۱۹ مه پېړۍ کې د بې روحه شیانو له مخکښو نقاشانو څخه وه.
سټنارډ د نورویج په یوه هنرمنده کورنۍ کې وزېږېده. نوموړې په ۱۸۲۰ زکال کې له خپل پلار ډانیل کوپین سره هالنډ ته سفر وکړ څو د ین فن هایسوم او نورو هالنډي نقاشانو نقاشۍ وګوري؛ هغه چاره چې د نوموړې په هنري سبک یې اغېز وکړ. نوموړې په ۱۸۲۶ زکال کې له نورویچي هنرمند جوزف سټنارډ سره واده وکړ، خو څلور کاله وروسته کونډه شوه. هغې د خپل ژوند تر اتیایمې لسیزې پورې نقاشي کوله او تر ډېره پورې یې ګلان، مېوې او ښکار کېدوني حیوانات نقاشي کول. هغې خپل آثار په نورویچ او لندن کې نندارې ته وړاندې کول چې په ۱۸۲۰ زکال کې یې له ګلانو څخه د یوې اصیلې نقاشۍ په کولو د سروزرو یو لوی مډال او همدارنګه یې په راتلونکو کلونو کې دوه نور د سرو زرو مډالونه هم ترلاسه کړل. نوموړې په ۱۸۳۱ زکال کې د نورویچ د هنرمندانو د بنسټ افتخاري غړیتوب ترلاسه کړ. د هغې اثار د دې د ژوند پر مهال د سیمه ئېزو رسنیو له خوا وستایل شول او د ژوند په وروستیو لسیزو کې یې د هنر برخې تاریخ پوهانو د هغې نقاشیو ته د ډېرو ښکلو نقاشیو او همدارنګه د غوره رنګ کارونې ویاړ ورکړ.
د سټنارډ د آثارو تر ټولو لویه مجموعه په نورویچ ماڼۍ کې د نورفولک موزیم د هنري اثارو په برخه کې ساتل کېږي. د نوموړې آثار د هغې د کورنۍ د غړو د نقاشیو په نندارتون کې چې په ۱۹۳۴ زکال کې جوړ شو؛ نندارې ته وړاندې شول. له دې سره نوموړې په ۲۰۱۸ او ۲۰۱۹ زکال کې د نورویچ ماڼۍ په نندارتونونو کې د پام وړ ښځینه هنرمندانو په کتار کې ځای وموند.
مخینه
سټنارډ د نورویچ د نقاشۍ مکتب ته اړونده وه چې د هنر د تاریخ لیکونکي اندرو موري په خبره: «په ۱۹ مه پېړۍ کې د بریتانیا د هنر په تاریخ کې یوازنۍ ښکارنده وه». نورویچ له لندن بهر لومړنی انګلیسي ښار و چې د هنرونو ځانګړی مکتب یې درلود. د دغه مکتب په غړو کې د هنري خوځښت مخکښ هنرمندان او د هغو بنسټ اېښودونکي جان کروم او جان سل کاټمن شامل و؛ همدارنګه جوزف سټنارډ، جیمز سټارک، جورج وینسنټ، رابرټ لدبروک او اډواراډ توماس ډانیال هم د دغه مکتب غړیتوب درلود چې د دیوالونو مخکښ نقاشان و. د نورویچ مکتب هنرمندان له جفرافیايي پلوه، د نورویچ او کلیوالي نورفولک د ډول او همدارنګه د نږدې شخصي او حرفوي اړیکو له مخې له یو بل سره تړلي و. د نوولسمې پېړۍ په وروستیو کې د هغوی نقاشۍ چې یو مهال معاصرې او مترقي بلل کېدلې، تېرې دورې ته اړوندې وبلل شوې؛ هغه لیدلوری چې اندرو همینګوې یې له مخې دغه آثار «د کلیوالي انګلیسي توب افسانو» ته چې د شلمې پېړۍ په پیل کې دود وې؛ اړوند وبلل.
په ۱۸۰۳ زکال کې د نورویچ د هنرمندانو بنسټ تاسیس شو. د سټنارډ د کورنۍ غړو خپل انځورونه د دغې ټولنې په نندارتون کې نندارې ته واړندې کړل، خو هغوی له خپلو نورویچ همنوعانو سره ډېره لږ هنري اړیکه لرله. ایمیلي سټنارډ په ۱۸۳۱ زکال کې د دغه بنسټ افتخاري غړیتوب ترلاسه کړ چې په دې سره له دغه کورنۍ څخه یوازې دې له دغه بنسټ سره رسمي اړیکې لرلې.
ژوند
ایمیلي کوپین د ۱۸۰۲ زکال د فبروري په اتمه په نورویچ کې وزېږېده؛ هغه د ډانیل کوپین او د هغه د مېرمنې الیزابت کلېټ لور وه. د هغې مور او پلار اماتور هنرمندان و. ډانیل کوپین د نورویچ د هنرمندانو د بنسټ یو له بنسټګرو غړو او د آثارو له راغونډونکو څخه و. الیزابت کوپین یوه تکړه کاپي لیکونکې وه چې د نورویچ بنسټ ورته دوه ځلې مډال ورکړ. د کوپین د ماشومتوب او یا زده کړو اړوند ډېر لږ معلومات شتون لري. په ۱۸۲۰ زکال کې نوموړې له خپل پلار سره هالنډ ته سفر وکړ څو هالنډۍ نقاشۍ وګوړي چې دغې چارې بیا د هغې په هنري سبک ډېر اغېز وکړ. د دغه سفر پرمهال هغې اجازه ترلاسه کړه د امستردام په ټریپون هوس کې د هالنډي نقاش ین فن هایسوم نقاشۍ کاپي کړي؛ چې کار یې د ډېر دقت له امله وستایل شو.
کوپین په ۱۸۲۰ زکال کې له هنرمند جوزف سټنارډ سره چې وروسته یې د ژوند ملګری شو هغه مهال ولیدل چې دواړو د نورویچ د هنرمندانو د بنسټ په ناسته کې ګډون کړی و؛ هغه په ۱۸۲۶ زکال کې له ایمیلي سره چې پېژندل شوې هنرمنده وه او آثار یې نندارې ته وړاندې شوي و، د نورویج د ټامبلنډ سیمې په سنټ جورج کلیسا کې واده وکړ. د دوی جوړه ډېره له یوبل سره برابره وه ځکه دواړو هنري مخینه لرله. په ۱۸۲۷ زکال کې د هغوی لور ایمیلي وزېږېده. د دوی دویم ماشوم هریټ اګوستا د ۱۸۳۰ زکال په مارچ میاشت کې چې یوازې ۹ میاشتې عمر یې درلود ومړ. د دوی د ګډ ژوند موده ډېره لنډه وه ځکه چې جوزف سټنارډ په ۱۸۳۰ زکال کې د ۳۳ کلونو په عمر له توبرکلوز ناروغۍ څخه په داسې حال کې ومړ چې ډاکټرانو او مېرمنې یې د هغه په درملنه کې ډېرې هڅې وکړې.
کيانگ نام هنویي لينډ مارک ټاور
کيانگ نام هنویي لينډ مارک ټاور ويتنام په ښار  هنویي کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 72 منزلونه دي او ددې لوړوالی  345 ميټر (1,132 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2011 کې ترسره شو۔
ایمیلي سټنارډ
ژوند
د هغوی لور ایمیلي ښوونکې او د بې روحه موجوداتو نقاشه وه چې خپل اثار یې د نورفولک او نورویچ ټولنې د ۱۸۵۶ زکال په نندارتون او همدارنګه په ۱۸۶۷ زکال کې د نورویچ په صنعتي نندارتون کې نندارې ته وړاندې کړل. د هغې (د کوچنۍ ایمیلي) د تره لور الویز هریت سټنارډ او د الویز کوچنی ورور الفرد جورج سټنارډ دواړه مخکښ هنرمندان و، هماغه ډول چې د جوزف کوچنی ورور پیاوړی هنرمند و. سټنارډ په نورویچ کې له ۵۰ کلونو څخه د زیاتې مودې لپاره د یوې ښوونکې او هنرمندې په توګه پاتې شوه. په دغه مهال کې په مطبوعاتو کې د هغې د نقاشۍ اړوند ګڼ شمېر ملاتړیزې بیاکتنې خپرې شوې.
کيانگ نام هنویي لينډ مارک ټاور
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
ایمیلي سټنارډ
ژوند
سټنارډ په رزلین ښار کې یوه کاري سټوډیو لرله. هغې د خپل ژوند په وروستیو کلونو کې له خپلې مجردې لور ایمیلي سره د کلیسا په ۱۲ واټ کې ژوند کاوه او د ۱۸۸۵ زکال د جنوري په ۶ مه هلته مړه شوه.
چارې
د سټنارډ لومړنۍ نقاشۍ د هالنډي نقاشانو د کار څخه اغېزمنې وې؛ چې د ګلدانونو او هم د ګلانو اړوند د هغې نقاشیو د هایسوم له نقاشیو څخه رنګ اخیستی و چې ځینې مهال د هغې بې لاسلیکه اثار د ۱۸ مې پېړۍ هالنډي نقاشانو ته اړوند بلل کېږي.
سټنارډ د خپلو هنرو چارو پر مهال چې د هغې له مړینې څخه تر لږ مهال وړاندې یې دوام درلود، د ګلو ګېډۍ یې په ګلدانونو او همدارنګه د یو شمېر بې روحه طبیعي شیانو نقاشۍ د خوړو په لوښو او همدارنګه د میوو او ښکار کېدو حیواناتو نقاشۍ په ساده بګرونډ کې کښلې. هغې د لومړي ځل لپاره په ۱۸۱۶ زکال کې خپل اثار نندارې ته وړاندې کړل. په ۱۸۲۱ زکال کې هغه مهال چې اوولس کلنه وه د نورویچ د هنرمندانو له بنسټ څخه یې د ګلانو د نقاشیو اړوند د سرو زرو مډال ترلاسه کړ. په ۱۸۲۴ زکال هغې ځان د بې روحه شیانو د مخکښې نقاشې په توګه تثبیت کړ. په ۱۸۲۲ زکال کې هغې د مېوو څخه د خپلو نقاشیو د ټولګې اړوند دویم مډال او همدارنګه یې په ۱۸۲۸ زکال کې د ښکار کېدونکو حیواناتو اړوند خپلو نقاشیو له امله دریم مډال د نورویچ د هنرمندانو له بنسټ څخه ترلاسه کړ. هغې له ۱۸۱۶ زکال څخه تر ۱۸۲۵ زکال پورې ۲۲ نقاشۍ د نورویچ د هنرمندانو په بنسټ کې نندارې ته وړاندې کړې. د هغې نقاشۍ د نورفولک او سوفولک په بنسټ، د نورویچ او نورفولک د هنرونو په اتحادیه، د نورویچ او نورفولک په ټولنه، د نورویچ د هنرونو په نندارتون او د نورویچ د غوره هنرونو په ټولنه کې نندارې ته وړاندې شوې. له دې سره هغې به په معمول ډول خپل اثار په نورفولک کې نندارې ته وړاندې کول، خو له ۱۸۲۳ زکال څخه یې تر ۱۸۲۵ زکال پورې خپلې یو شمېر نقاشۍ په لندن کې د سلطنتي ټولنې د بریتانوي هنرمندانو په بنسټ کې نندارې ته وړاندې کړې.
ابوظبۍ
ابوظبۍ ښار د نړۍ له پرمختللو ښارونو څخه یو دی.دا ښار د متحده عربو اماراتو پلازمینه او دویم لوی ښار دی.دلته هر کال په لکونو سیلانیان په سیل راځي.په متحده عربو اماراتو او ځانګړي توګه په ابوظبۍ ښار کې په زرګونو پښتانه افغانان خواري مزدوري کوي.
موقعیت:
د ابوظبی ښار د خیلج فارس له ټاپوګانو څخه پر یوه ټاپو چې اوسنی نوم یې متحده عرب امارات دی موقعیت لري.
دیارلسم آلفونسو
دیارلسم الفونسو (زوکړه: د ۱۸۸۶ زکال د مۍ ۷ مه – مړینه: د ۱۹۴۱ زکال د فبروري ۲۸ مه) چې د آل افریقانو یا افریقايي په نوم هم پېژندل کېږي د ۱۸۸۶ زکال د مۍ له ۱۷ مې څخه د ۱۹۳۱ زکال د اپرېل تر ۱۴ مې پورې هغه مهال چې د هسپانیا د دویم جمهوریت اعلان شو د هسپانیا پاچا و. نوموړی د زیږون له مهاله وروسته له هغه پاچا و چې پلار یې پاچا دوولسم آلفونسو د هغه له زیږون څخه په وړاندې کال کې ومړ. د آلفونسو مور، د اطریش ماریا کریسټینا تر هغه مهاله د هسپانیا نایب السلطنت وه کله چې نوموړي په ۱۹۰۲ زکال کې د خپلې ۱۶ کلنۍ د کالیزې  په ورځ د هسپانیا بشپړ واکونه ترلاسه کړل.
د دیارلسم آلفونسو افکار تر ډېره پورې پوځي و او په پراخه کچه یې له نظامي بنسټونو سره اړیکه لرله چې له همدې امله یې تر ډېره پورې ځان سرتېری پاچا باله. د هغه اغېزمنه واکمني د ۱۸۹۸ زکال له ناورین څلور کاله وروسته پیل شوه چې ډېری بېلابېلو ټولنیزو ډلو د ملي بیارغونې اړوند د هغه له واکمنۍ څخه خپلې تمې څرګندې کړې. هغه د خپل مهال د ډېری اروپايي پاچایانو په څېر مهم سیاسي رول لوباوه چې د اساسي قانون له خوا د ورکړل شوو اجرایويي واکونو څخه بحث پارونکې ګټنې ته یې اړتیا لرله. د بانبرګ له ویکټوریا اوژني سره په ۱۹۰۶ زکال کې د نوموړي واده د پاچا د وژنې په هڅه سره مشخص کېږي چې نوموړی ترې جوړ راووت.
دیارلسم آلفونسو د لومړۍ نړیوالې جګړې اړوند د عمومي لیدلوري پر خلاف چې د جرمني د پلویانو او درې ګونو متحدینو د پلویانو ترمنځ ویشل شوی و، له اروپايي سلطنتي کورنیو سره یې د خپلو کورنیو اړیکو څخه په ګټنې هڅه وکړه چې د خپل دولت د بې پلویتوب له دریځ سره مرسته وکړي. په ۱۹۱۰ مه لسیزه کې په سوله ئیز ډول د حکومت په بدلولو (turno) کې د هغه پاتې راتګ او همدارنګه د بیارغونې د سیستم د کړکېچ زیاتوالی چې د ۱۹۱۷ زکال د درې ګونې ضربې (a triple whammy) پر مټ بالاخره له ماتې سره مخ شو؛ نوموړی یې اړ کړ څو په ۱۹۲۳ زکال کې د پوځي کودتاه له امله د میګل پریمو دی ریورا دیکتاتوري نظام ومني او که یې نه منلای نو په مراکش کې د تاوتریخوالو له مارپیچ څخه یې واکمني د خلاصون لار نه لرله او په همدې سره یې د اساسي قانون له مخې مشروعیت را کم شو. د دیکتاتورۍ له سیاسي ماتې وروسته، دیارلسم آلفونسو له پریمو دی ریورا څخه خپل ملاتړ واخیست (چې بالاخره یې ریورا په ۱۹۳۰ زکال کې استعفا ته اړ کړ) او د دیکتا بلاندا په اصطلاح سیاست ته یې مخه کړه چې له ۱۹۲۳ زکال وړاندې وضعیت یې غوره باله. له دې سره نوموړي دغه مهال خپل ډیرۍ سیاسي پانګه له لاسه ورکړې وه.