cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جیورج فیلیپ ټیلیمن
فرانکفورت (۱۷۲۱-۱۷۱۲)
د یو کال څخه لږ ځنډ وروسته هغه د بل موقف په لټه کې شو، او د ۳۱ کلنۍ عمر کې په ۱۷۱۲ کال د مارچ په ۱۸ فرانکفورت ته لاړ ترڅو د ښار موسیقۍ اداره کوونکی او په سینټ کاترین کلیسا کې د ارکسټرا مشر شي. په فرانکفورت کې هغه په ​​بشپړ ډول خپل ټاکلی شخصي سبک ترلاسه کړ. هغه لکه څنګه چې په لیپزیګ کې د ښار په موسقي ژوند کې یو پیاوړی ځواک و، دلته یي هم د دوو لویو کلیساګانو لپاره مدني مراسم، نظم او د موسیقۍ ډلې رامنځته کړې. په ۱۷۲۰ کال کې هغه د دا کیپو اریا کارول، چې د ډومینیکو سکارلاتي په څیر موسیقۍ جوړوونکو له خوا منل شوي و غوره کړل. موزیکال ډرامې لکه Narciso ، چې په ۱۷۱۹ کال کې فرانکفورت ته راوړل شوې وه، او په ایټالوي لهجې کې لیکل شوې وه، د ټیلیمن  په لاسته راوړنو یي اغیزه وکړه.
هامبورګ (۱۷۶۷-۱۷۲۱ز کلوله)
ټیلیمن په ۱۷۲۱ ز کال کې په هامبورګ کې د Kantor of Johanneum Lateinschule او د پنځو لویو کلیساګانو د موسیقۍ رئیس په توګه د کار کولو بلله ومنله. دلته له راتلو لږ وروسته، ټیلیمن د کلیسا چارواکو له ځینو مخالفتونو سره مخامخ شو، وروسته له دې چې هغه دا ډول مخالف په موسیقي اوکړنې ولیدې، نو د ځان او د ښار خلکو لپاره ډېرخپه شو. بل کال، کله چې جوهان کوهناو مړ شو، نو د لیپزیګ ښار د یو نوي توماسکانټور په لټه کې و، ټیلیمن د دغې دندې لپاره غوښتله وکړه او غوښتله یي ومنل شوه، خو د هامبورګ د لوړو چارواکو له خوا د حقوقو د ډېرېدو له پرېکړې وروسته بېرته رد شو. وروسته له هغه چې یو بل کاندید، کریسټوف ګروپنر هم رد شو دغه ذمه واري جوهان سیباستیان باخ ته ورکړل شوه. ټیلمن په دې وخت کې له آلمان څخه بهر یو څو کوچني سفروله وکړل. سره له دې، وروسته د هامبورګ له هغه پاریس ته سفر وکړ او اته میاشتې، له ۱۷۳۷ څخه تر ۱۷۳۸ پورې هلته پاتې شو. هغه د فرانسوي موسیقي جوړوونکي ژان فیلیپ رامیو د اوپیرا کاسټور ایټ پولکس څخه څه واوریدل او ډیر متاثر شو. له هغه له وروسته یي د  فرانسوي اپراتیک سبک په خپلو غږیزو آثارو کې شامل کړ. تر هغه مخکې، د هغه غږیز آثار په عمده توګه ایټالوی او الماني وو. له دې پرته، ټیلیمن د ټول عمر لپاره په هامبورګ کې پاتې شو. د دې دورې یو وتلی غږیز اثر په ۱۷۲۸ زکال کې د هغه سینټ لوک جذبه وه، چې دا د هغه بشپړ شوي غږیز سبک یوه غوره بېلګه ده.
میراث او نفوذ
ټیلیمن په هر وخت کې د خورا مشهورو موسیقي جوړوونکو له ډلې څخه و، هغه په ټولیزه توګه د ۳۰۰۰ څخه ډیر کمپوزوله لري، چې نیمایي یې ورک شوي، او ډیری یې د ۱۸ پیړۍ راهیسې له دي بشپړ شوي. له ۱۷۰۸ ز څخه تر ۱۷۵۰ ز کال پورې، ټیلیمن ۱۰۴۳ سپېڅلی کانټاټا او ۶۰۰ اوورچر-سویټوله او د سازونو د ترکیب لپاره د کنسرټو ډولوله جوړ کړل چې په هغه وخت کې بل کوم موسیقي جوړوونکي له کاراوه. لومړني دقیق اټکلوله دهغو آثارود شمېر په اړه د موسیقي پوهانو لهخوا په ۱۹۸۰ او ۱۹۹۰ ز لسیزو په جریان کې، کله چې  د موضوعاتو لیستونه خپاره شول، چمتو شوي و.
ټیلمن  د ژوند په اوږدو کې او د ۱۸ پیړۍ په وروستۍ نیمایي کې، د خپلو همکارانو او کره کتونکو  له خوا ورته خورا ډیر درناوی کیده. ډیری د نظر خاوندانو (مارپورګ، میتیسن، کوانټز، اشیبی، او نور) د هغه آثار د نمونو په توګه حواله کړل او لویو موسیقي جوړوونکو ،لکه :جي اس باچ او هنډل د هغه خپاره شوي آثار وپیرل او مطالعه یې کړه. هغه نه یوازې په المان کې، بلکې په ټوله اروپا کې ډېر مشهور و. د ټیلیمان د موسیقي د نسخو لپاره  سپارښتنې، د فرانسې، ایټالیا، هالنډ، بلجیم، سکینډینیوینیا هېوادونو، سویس او هسپانیې څخه راغلې وې.
د  ټیلمن د خپرونو فعالیتوله، د موسیقي د تاریخ لپاره مهم وو. هغه د خپلو آثارو د خپرولو حق څخه په ګټه اخیستلو سره، د موسیقۍ یو روښانفکرپه توګه د موسیقي په اړه یوه مهمه نمونه جوړه کړه. همدې انګیرنې د هغه د عامو کنسرتونو معلومات ورکړ، ټیلیمن به هلته په مکرر ډول د هغو مراسمو لپاره موسیقۍ ترسره کولې، چې یوازې د لوړې طبقې یو څو غوره غړو په کې برخه اخیستله.
رهن
د رهن شرعی تعريف :
په شرعی اصطلاح کې رهن د مال بندول او توقيف دی ،د حق په مقابل کې،دومره مال چې د حق نه ادا کولو په صورت کې له ګرو شوی شي څخه حق پوره کيدای شي.
د رهن (ګاڼه يا ګروی ) ارکان اوشرطونه :
۱- ګروی به د دواړو په رضامندی وي. ۲- د ګروی دوهم رکن قبضه ده کوم شی چه په ګروی ورکول کيږي بايد هغه شی مرتهن (ګرو نيونکی ) ته په قبضه کې ورکړی ،مثلاً ځمکه په ګروی کې ورکوي خو په هغه باندې د بل چا قبضه وي نو دا ګروی نه صحی کيږي. ۳- ګرو ايښودونکی او ګرو اخيستونکی به دواړه عاقلان وي ،يعنی په معامله باندې پوهيږي. ۴- د ګروی شی به ددی قابل وي چه خرڅ شي قيمت پری وصول شي،موجود وي او دګروی په وخت کې په هغه قبضه کيدای شي. مثلاً څوک د درياب ماهيان ،دباغ ميوه د موسم نه مخکې يا په بل ملک کې مال وی چه د هغه په راتلو وخت او خرچ لګیږی ،نو دا ټول څيزونه په ګرو ايښودلو کی نه صحی کيږی.
د راهن (ګاڼه يا کرو ايښودونکی ) مسئوليتونه او حقوق :
1- راهن ياګرو ايښودونکی بايد دګروۍ شي ګرو اخيستونکی ته تسليم کړي. ۲- تر څو چه ګرو اخيستونکي ته د ګروی شي نه وی حواله شوي نوګرو اخيستونکی هغه معاهده فسخ کولای شي. ۳- د ګاڼه يا ګرو شوي شي له تسليمی او د ګاڼه ګرو اخيستونکی د رضامندی نه ورسته ګاڼه ايښودونکی معاهده نشی فسخه کولای. ۴- ګانه ايښودونکی د ګاڼه کړی شي د بدلولو د اختيار جواز لري په هغه صورت کی چه ګاڼه اخيستونکی پری راضی وي. ۵- د ګاڼه ياګروی په موده کې د ګاڼه شوي شي چه څومره زياتوالی اوګټه کوي هغه به هم له ګاڼه يا ګروی سره يوځای د راهن يا ګاڼه ايښودونکی وي، او دی به يي د کټې په توګه نه اخلي .ځکه چه دا سود راځی مثلاً د باغ ميوه ،د ځمکې حاصيلات ،د څاروی بچی او د مکان کرايه دا ټول څيزونه دراهن يا ګاڼه ياګروی ايښودونکي دي. نو څرنګه چه د ګاڼه کړی شي ګټه د ګاڼه ايښودونکي وي نو په هغه چه څومره مصرف شوی وي هغه مصرف به ګاڼه اخيستونکی ته ورکوي. مثلاً دځمکی د بزګری مصارف ،د څاروي مصارف او نور به ګاڼه اخيستونکي ته ورکوي. ۶- که راهن مړ شي نو د ګاڼه يا ګروی معاهده فسخ ده ،نو د ده وارثان به له ترکی (میراث) نه قرض ادا کوي او ګاڼه شوی شی به بيرته اخلي.
د ګرو اخيستونکی مسئوليتونه اوحقوق :
۱- ګرو اخيستونکي به د ګروی شي يو امانت ګڼی او د هغه به پوره ساتنه کوي. ۲- د ګرو شي په ساتنه او حفاظت چه کوم خرڅ کيږي هغه دګرو اخيستونکی په غاړه دی ،خو که دا خرڅ د ګرو شوي شي د بقا او ګټی لپاره وي نو بيا په ګرو ايښودونکی دی. ۳- ګرو اخيستونکي له ګرو شي څخه ګټه نشي اخيستی ،د ځمکی حاصلات نشي خوړی ،په سرو او سپينو زرو او نغدو پيسو تجارت نشی کولی ،د باغ ميوه نشي خوړلی. ۴- که ګرو ايښودونکی دګرو شی د بقا او ګټی خرڅ نه ورکوي ، نوګرو اخيستونکی چه په هغه کوم خرڅ کړی وي نو هغه به د ګروی شي له کټی څخه کټ کړي. ۵- په ګرو شي کې که څه خرابی راشي نو هغه دګرو اخيستونکی مسئوليت دی يعنی د قرض د ادا کولو په وخت کې به راهن يا ګرو ايښودونکی ته اختيار وي  چه د تاوان په اندازه روپی ترينه کټ کړي. ۷- که راهن يا ګرو ايښودونکی موجود نه وي ګرو اخيستونکی بغير د حکومت له اجازی ګاڼه کړی شی نشي خرڅولای. ۸- که مرتهن يعنی ګرو اخيستونکی مړ شي نو د هغه وارثان به دګرو شي ګرو اخيستونکی وي.
د ګروي شی څخه فائده اخيستل :
په ننۍ زمانه کې دګرو ايښودونکی او ګرو اخيستونکی دواړو په ذهن کې دا وي چه ګرو ايښودونکی به ګټه اخلي ولی په ګروۍ باندی ګټه اخيستل سراسر سود دی ،ځکه چه دلته د قرض په بدل کی ګټه په لاس ورځي او هغه خوري داسې نه کوي چه ګټه په قرض کی حساب کړي. زمونږ په هيواد کې چه نن سبا کومې ځمکی په ګروۍ ورکول کيږي هغه ته د يوی بيعی نوم ورکوي چه بيع الوفا يی بولی.
مأخذونه _القرانکريم _نبوي احاديث _مدني قانون
مقر ولسوالۍ
مقر ولسوالۍ د غزني ولایت یوه ولسوالۍ ده چې د کابل کندهار پر لویه لاره پرته ده.
مقر ولسوالۍ د۱۳۴۶ هجري لمریز کال راهیسې د افغانستان دغزني ولايت له لمړۍ درجو ولسوالیو څخه ده چي له غزني څخه 101 کیلومتره سویل لویدیځ خواته د کابل کندهار پر لویه لار د غزنې او زابل په منځ کي پرته ده.
د مقر ولسوالۍ شمال ته د جاغوري او قرباغ ولسوالۍ، جنوب ته یې ډیله او د کټواز وازې خوا او ختیځ ته یې هم د قرباغ او ګیرو ولسوالۍ پرتې دي
په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر په ۲۰۰۲ کال کې ۷۰۹۰۰ چي له همدې څخه يې ۱۹۵۳۸ ماشومان شمیرل کیږي چي عمر يي له ۱۲ کاله کم دی شتون لري. همدا ولسوالي په څلورو برخو وېشل شوی ده
کوه بند یوه پراخه سیمه ده چي ۳۳ کلي لري او همدا سیمه بیا په دوو وړوسیمو او نورو وړو او لویو کلیو وېشل شوې ده، چي په لاندي ډول دي
لومړۍ سیمه : دولنه چي اته(۸) کلي لري، له شبنم کلي نه پرته نور ټول کلي یې غرونو ته نژدې پراته دي ددې سیمې د ټولو کلیو نومونه په لاندي ډول دي:
۱ شبنم
۲ طایف خیل
۳ کاریزګی
۴ تنګی
۵ نانګه
۶ سنګر
۷ بنګول خیل
۸ ښالم خیل
۹ کارېزتو
د دولنې سیمه کي د شمشاد په نامه یو وړوکی بازار هم شتون لري چي یاد بازار د شبنم کلي په ښکتنۍ برخه هډه نومې ځای کي موقعیت لري
د کوه بند لویه سیمه له دې دوو سیمو نه پرته نور لوی او کوچني کلي لري چي د ځینو نومونه په لاندي ډول دي:
نوروزی: دا کلی زیات نفوس لري او همدارنګه په دغه کلي کي یو وړوکی بازار هم شتون لري
چاکه
سیکیچه
نیلی
نئیک
هلال خېل
دوغه
جرس قلعه
دا چې دا ولسوالي د کابل –کندهار په لویه لاره پرته ولسوالي ده. نو له دې امله يي یو ستراتیژیک موقعیت غوره کړی دی، خلک يي د همدې لار له برکته په سوداګري چارو هم بوخت وي. چې تر خوا يي لاسي صنایع هم په کې د ودې په حال کي دي. زیاتره کلیوالي سیمو کې د نجونو په ګوتو کار يي دستایني وړ دی، په دغې ولسوالی یو مهال سفالي لوښي هم جوړیدل. او همدارنګه څو کانونه هم پکي شتون.
ددې سیمې خلک په علم او پوهه مین خلک دي.
مشهور کسان يي:
شهیدمحمد هاشم میوندوال، د هیواد د مطبوعاتو په ډګر کې یوه علمي او نوموتې څیره. د ( زنده گي نامه محمد هاشم میوندوال) لیکوال ښاغلی الحاج عبدالشکور احمدزی دخپل دغه اثر په ۱۵ مخ کې داسې کاږي( محمد هاشم میوندوال چې په لومړیو وختونو کې یې تخلص پردیس و. د حاجی عبدالحلیم زوي په قوم دینارخیل د مقر ولسوالي اوسیدونکی دی. مقر د غزني او غلجايي کلات تر منځ سیمه ده. پلار يي د(  عاشقانو او عارفانو دسه دکان) په سیمه کې امامت درلود. د جومات خواته يي کوچنی کوردرلود. چې د کور ټولو غړو پکې ژوند کاوه.) میوندوال د خپل ژوند په اوږدو کې په بیلابیلو دولتي ادارو کې کار کړی. دی د افغانستان د شاهی نظام نوموتی صدراعظم و. له دې مخکې يي د هرات اتفاق اسلام مدیر مسول و. د مطبوعاتو وزیراوبیا د افغاستان صدراعظم وټاکل شو. نوموړی د لوړو زده کړو درلودنکی و. زده کړې يي په مصر او امریکا کې کړي و. دی د مطبوعاتو وزیر، په مصر کې دافغانستان سفیر، په امریکا کې د افغانستان سفیر میوند وال یو فعال سیاست پوه و. دغه پوه اوعلمي شخصیت بیا د یوې توطیی ښکار او د داوود خان د واکمنۍ په مهال په شهادت ورسیده. محمد هاشم میوندوال د افغانستان د مترقي دیموکرات غورځنګ بنسټ ایښودونکی دی. او د مساوات په نوم جریده يي هم خپروله اوس په غزني ښار کې یو دارالمعلمین هم د یاد شهید په نوم نومول شوی دی.
ځني کلي يي په لاندي ډول دي:
۱ : اخترخيل ۲ : بهاوالدين ۳ : سيدوخيل ۴ : ناظرخيل ۵ : مومين خيل ۶ : چوريخيل ۶ : لاړيان ۸ : پيري چمبر ۹ : ايدل ۱۰ : ګدام قلعه ۱۱ : شمک خيل ۱۲ : کښته ګلاخيل ۱۳ : پورته ګلاخيل (غره ګلاخيل) ۱۴ : ګدوخيل ۱۵ : چهارده ۱۶ : فاميليان ۱۷ : خاندار ۱۸ : نو آباد ۱۹ : نوي خوني ۲۰ : سمند قلعه ۲۱ : بابو قلعه ۲۲ : قمردين قلعه ۲۳ : زړه قلعه ۲۴ : انعام خيل ۲۵ : لوی هستي ۲۶ : چمبران ۲۷ : عزت قلعه ۲۸ : طوطي چمبر ۲۹ : سابيخيل ۳۰ : احمدخيل ۳۱ : عالم خيل ۳۲ : خلیفه چمبر ۳۳ : برخانخیل ۳۴ : میرزاخیل ۳۵ : شمشخیل ۳۶ : بیرانه ۳۷ : لړمه ۳۸ : بزک ۳۹ :شبنم(د دولنې شبنم) ۴۰: طایف خېل(برکلی) ۴۱: کاریزګی ۴۲: تنګی ۴۳: نانګه ۴۴: سنګر ۴۵: ښالم خېل ۴۶: بنګول خېل ۴۷: کاریزتو ۴۸: سنګاسي ۴۹: سیکېچه ۵۰: نوروزی ۵۱: نیلی ۵۲: دیوالک ۵۳: نئیک ۵۴: چاکه ۵۵:  شبنم(لرګه) ۵۶: مقرب خېل ۵۷: شامحمود خېل ۵۸: ملاخېل ۵۹: هلال خېل ۶۰: دوغه  ۶۱: جرس قلعه ۶۲: اناخېل ۶۳: نوراخېل ۶۴: جمجمه ۶۵: رحماني قلعه ۶۶: ماڼک ۶۷:  یاربیگ قلعه ۶۸: اخوند خيل ۶۹: ښکته اصغر خیل ۷۰: چورک ۷۱: خدایداد خان قلعه ۷۲: ستار خیل ۷۳: موسی جان قلعه ۷۴: اکبرخیل ۷۵: بهلول خان قلعه ۷۶: کوچنی هستي ۷۷: پورته اصغرخیل ۷۸ عباس قلعه ۷۹: محمود چمبر ۸۰ اټي خیل ۸۱: حاجي محمد عمرچمبر ۸۲: جلات چمبر ۸۳: ولي چمبر
سرچینې:
د امام نووي
د ستر محدث امام نووي رحمه الله ژوند ته لنډه کتنه:
ابوهريره
سرچينې
لیکوال:مفتي طیب، اسلام ويب پاڼه googleweblight.com/i?u=http://islam-iea.com/2017/09/17/%25D8%25AF%25D8%25A7%25D8%25A8%25D9%2588%25D9%2587%25D8%25B1%25D9%258A%25D8%25B1%25D9%2587-%25D8%25B1%25D8%25B6%25DB%258C-%25D8%25A7%25D9%2584%25D9%2584%25D9%2587-%25D8%25AA%25D8%25B9%25D8%25A7%25D9%2584%25DB%258C-%25D8%25B9%25D9%2586%25D9%2587-%25DA%2598%25D9%2588%25D9%2586%25D8%25AF%25D8%25AA%25D9%2587/&hl=ps-AF
د امام نووي
دده نوم یحی، کنيت یئ أبو زکریا، لقب یئ محی الدین او دنسب سلسله ېئ پدې ډول ده: یحی بن شرف بن حسن بن حسين بن جمعه بن حزام بن حرلي الحوراني الشامي. او علماؤ په محي الدين، ابو زكريا، شيخ الشافعیه، قطب الاولياء، شيخ الاسلام والمسلمين، عمدة فقهاء والمُحدّثين، او صفوة الاولياء والصالحين باندې نومولی.
هیواد تلویزیون
هېواد ټلوېزيون د کندهار لومړنى خصوصي ټلوېزيون وو، د امتياز څښتن يې د افغانان مدني ټولنه ده.
د امام نووي
پیدايښت: نوموړی د محرم الحرام د میاشت ۶۳۱هـ سنه کې د حوران په نواة ښار کې پیداشوی ، چې له همدې امله ورته نووي ویل کيږي.
هیواد تلویزیون
دغه ټلوېزيون په ٢٠۰۶ کال کې په کندهار ښار کې تاسيس شو. د ټلوېزيون خپرونې د سهار په ۶ بجې پيل کیدې او د شپې تر ١٢ بجو دوام کوی. د دغه ټلوېزيون خپرونې سياسي، ټولنيزې او تفريحي وې.
د طالبانو واک ته په رسیدو یې خپرونې بندې سوې.
د امام نووي
تعلیم او تربیه: لومړنۍ ذده کړي ئې په خپل کلي کې وکړي او چې د قرآن عظیم الشان حفظ او څو ابتدايې کتابونه ئې وويل نو په ۶۴۹هـ کې په ۱۹کلنۍ کې دخپل والدماجد سره د دمشق رواحة مدرسې ته راغلو او دلته ېئ دسترو سترو علماو څخه علم دین حاصل او د کمال درجې ته ورسيد.
نوموړی ګڼ شمير استادان لري چې مشهور یئ دادي: د علم فقهې استادان ېئ: کمال الدین اسحاق مغربی، عبدالرحمن بن نوح او نور … اصول فقه ېئ: د علامه قاضی نفیسی صاحب رحمه الله څخه حاصل کړه او علم نحوه ېئ دشیخ احمد مصري او ابن مالک رحمه الله څخه حاصل کړې.
او په علم حديث کې ېئ د شیخ رضي الدین، زین الدین بن عبدالدایم، عمادالدین عبدالکریم حرستاني، عبدالعزیز انصاري او نورو څخه ېئ ذده کړې کړي.
له دې څخه وروسته دعلامه نووی څخه یو ستر متبحر او وسیع النظر عالم جوړ شو او په مختلفو مدارسو کې یئ د استادۍ منسب سمبال کړ ، د تصنیف او تالیف ډير نهايت اهم کارونه ېئ سرته ورسول چې په هغې کې د صحیح مسلم شرح ، تهذہب الاسماء و اللغات ، کتاب الاذکار او ریاض الصالحین شامل دي او دومره اوچت او ستر کتابونه ېئ وليکل چې په زرګونو نه بلکې په لکونو خلک ترې فيضياب شو. علامه عبدالحی لکنوی رحمه الله لیکلي چې: "ورع فی العلوم وصار محققا فی فنونه مدققا فی عمله حافظا للحدیث عارفابانواعه" ، ژباړه: په علومو کې د ډيرو زیاتو حصوصیاتو څښتن ،په فنونو کې محقق، په کمال کې دقیق، حافظ الحديث او داحادیثو له انواعو څخه باخبر ؤ. ستر محدث علامه شمس الدین الذهبي رحمه الله د نوموړي دژوند په هکله وائې: " لازم الاشتغال والتصنیف ونشرالعلم والعبادة والاوراد والصیام والذکر والصبرعلی العیش الخشن فی المأکل والملبس ملازمة کلیة لامزیدعليها،ملبسة ثوب خام وعمامة شيخانية صغيره" ژباړه: نوموړی په تالیف او تصنیف،درس او تدریس،دعلم په نشر او اشاعت،عبادت،وظایف او دالله جل جلاله په ياد کې مشغول ؤ.او په ډيرکم خوراک اولباس ېئ اکتفا کوله دهغه لباس عادي وو او وړه پټکۍ به ئې په سر کوله" .  (تذکرة الحفاظ صفحه۱۴۷) همدارنګه علامه نووی رحمه الله واده هم نه ؤ کړی، او دوه ځل ورته دحج سعادت په نصيب شوی، نوموړی سریع التصانیف محدث ؤ، په عقيده کې أهل السنة اشعري او په مذهب کې دامام محمدبن ادريس الشافعی رحمه الله مقلد ؤ  او ځينو علماو دشافعي مذهب ددريمي طبقي له مجتهدينو څخه ګڼلی.
د امام نووي رحمةالله علیه تالیفات: امام محیی الدین النووي رحمه الله په مختلفو او بیلا بیلو علومو لکه فقه، حدیث ، شرح حدیث، مصطلح الحدیث، لغت، تراجم، توحید او... کې د زیاتو تالیفاتو درلودونکی دی. او د لیکلو یو ځانګړی طرز یې درلود چې ډیر په واضح، ساده او په ښه ډول لوستیدونکی لیکلو هنر یي درلود. د امام شمس الدین الذهبی په وینا، د هغه د لیکلو عبارت د هغه له خبرو کولو هم ساده وو.
د امام نووی تالیفات په لاندې درې برخو تقسیم دي:
الف: هغه تالیفات چې مکمل یې سرته رسولي په لاندې ډول دي:
۱. د صحیح مسلم شرحه: د نوموړي له اخیرنیو تالیفاتو څخه شمیرل کیږي چې د ۶۷۴ هجري قمري کال څخه روسته یعنې له خپل وفات څخه دوه کاله مخکې یې لیکلی دی.
۲. الروضة الطالبین ( الروضه): په شافعي فقه کې د هغه له مهمو او معتبرو کتابونو څخه شمیرل کیږي، چې دغه کتاب یې د الشرح الکبیر له کتاب څخه خلاصه کړی او هغه امام رافعي چې په ۶۰۳ کې وفات شوی لیکلی وو. د هغه تالیفات له ۶۶۶ هجري قمري څخه پیل او د ۶۶۹ هجري قمري پورې پای ته رسیدلي دي.
۳. المنهاج: دغه کتاب یې له المحرر څخه خلاصه کړی چې امام رافعي لیکلی دی. د منهاج کتاب د شافعي مذهبه علماو ترمنځ له نورو ټولو څخه ډیر مشهور دی.
۵. الاذکار المنتخبة من کلام سید الابرار: په دې کتاب کې د شپې ورځې اذکار راوړل شوي دي.
۶. التبیان فی اداب حماه القران: وړوکی یا کوچنی کتاب دی او د قاریانو لپاره په کې رهنما او لارښود راوړل شوی دی.
۹. العمد فی تصحیح التنبیه: په دې کې هغه ملاحظات راغلي چې د التنبیه کتاب کې د امام بغوي شرحه راغلې ده.
۱۰. العمده فی تصحیح التنبیه: دا هم د التنبیه ابو اسحاق شیرازی شرح درلودونکی کتاب دی.
۱۱. الارشاد: دغه کتاب د علوم الحدیث کتاب لنډیز دی او دا کتاب یي بیا هم کوچنی او خلاصه کړی چې نوم یې ورته (التقریب و التیسیر فی معرفه سنن البشیر النذیر) ورکړی دی.
۱۲. بستان العارفین: دا کتاب د تصوف په برخه کې کوچنی کتاب دی.
۱۳. مناقب امام الشافعي: دا کتاب د امام بیهقي کتاب مختصر او لنډیز کتاب دی او له دوه جلدو یي یو جلد ته را لنډ کړی دی.
۱۴. المسایل المنثورة: دا د هغه له فتاوو څخه جوړ کتاب دی چې د هغه د زده کوونکی ابن عطار په واسطه لیکل شوی دی.
د اسلامي فلسفې ښونځي
وېشنيزه:فلسفه
د امام نووي
۱۵. مسايل تخمیس الغنایم: دا هم د هغه له لیکل شویو کتابونو څخه شمیرل کیږي.
۱۶. تحفه طلاب الفضایل: دغه کتاب کې شامل موضوعات ټول په تفسیر، حدیث ، فقه، لغت او د عربي ژبې په پيژندنه راڅرخي.
۱۷. الاربعین. ۱۸. مختصر اسد الغابة. ۱۹. ادب المفتي و المستفتي. ۲۰. مختصر آداب الاستسقاء. ۲۱. رؤوس المسائل. ۲۲. الترخيص في الاكرام والقيام. ۲۳. مختر التذنيب. ۲۴. مسالة نية الاغتراف. ۲۵. دقائق المنهاج و الروضة.
ب: اوس د هغه تالیفاتو یادونه کوو چې مرګ ورته د سرته رسولو او مکمل کولو فرصت ورنه کړ:
المجموع شرح المذهب: په نهو ۹ جلدونو کې د المذهب کتاب چې د ابو اسحاق شیرازی رحمه الله دی، د هغه شرح راوړل شوې په کې او نیمګړی پاتې شوی. که چیرې دا کتاب مکمل شوی وی ، نو په شافعي مذهب کې به تر ټولو لوی کتاب ګڼل کیده او امام الذهبي په خپل ډول کې بې مثاله کتاب نوم ورکړی.
تهذيب الاسماء و اللغات.
شرح سنن ابي داود.
الاملاء علي حديث انمالاعمال بالنيات.
خلاصة في احاديث الاحكام.
طبقات الفقهاء.
التحقيق في الفقه.
ج: په دریمه برخه کې د هغه تالیفات دي چې محوه کړي یي دي.
دباچا په خلاف فتوه: علامه جلال الدين السیوطی رحمه الله ليکلي چې کله په شام کې شاه ظاهر بیبرس باچا دتاتاريانو سره دجنګ اراده وکړه نو د دښمن سره دمقابلي لپاره ئې درعيت څخه د مال جمعه کولو اراده وکړه دوخت له علماو څخه ېئ فتوه وغوښته ټولو علماو فتوه ورکړه چې باید له رعيت څخه مال راټول شي، خو علامه نووی رحمه الله ددې کار څخه انکار وکړ. باچا ترې دانکار وجه وپوښتله ، نووی رحمه الله ورته وويل: له تاسر ډير مالونه شته سل وينځي او مريان دډيرې ګاڼي سره لري، ته اول دغه خپل دولتي مالونه مصرف کړه که پوره نه شو نو زه به بيا له رعيت څخه دمال راټول کولو فتوه ورکړم پدې کار سره باچا ډير غوصه شو او بلاخر امام نووی ېئ ددمشق څخه وشړل، علماو باچا ته ډيرسفارشونه وکړل خو امام نووی وويل ترڅو چې شاه ظاهر ژوندی وی ترهغې به زه په دمشق ته رانشم
ژباړن: عزت الله کوټوال
صربستان او مونتينېګرو
صربیا او مونتینېګرو (په صربي ژبه: Cрбија и Црна Гора, Srbija i Crna Gora)، په رسمي ډول د صربستان او مونتینېګرو د دولتي اتحادیې په نوم پېژندل کېږي (چې په صربي ژبه: Државна Заједница Србија и Црна Гора, Državna Zajednica Srbija i Crna Gora) په بالکان کې پروت د ختيځې اروپا یو هېواد و چې له ۱۹۹۲ څخه تر ۲۰۰۶ کال پورې موجود و، د یوګوسلاویا د فېدرال سوسیالیستي جمهوریت تر له‌منځه تللو وروسته له منځه لاړ، چې له شمال څخه له مجارستان، له شمال ختيځ څخه له رومانیا، له سویل ختيځ څخه له بلغاریا، له سویل څخه له مقدونیې له لويديځ څخه له کرواتیا او بوسنیا او هرزګووینا او له سویل لویديځ څخه له البانیا سره ګاونډۍ و. دا هېواد د ۱۹۹۰ کال د اپرېل په ۲۷مه د یوګوسلاویا د فېدرالي جمهوریت چې د یوګوسلاویا د FR یا هم په ساده ډول د یوګوسلایا په نوم مشهور و او د صربیا او مونتینېګرو جمهویت په‌کې شامل و رامنځته شو. په ۲۰۰۳ کال کې یوګوسلاویا له یو فېدرال جمهوریت څخه په یوه سیاسي ټولنه بدله شوه تر هغه چې د ۲۰۰۶ کال په جون کې مونتینېګرو له دې اتحادیې څخه بېله شوه او د صربیا او مونتینېګرو د خپلواکۍ لامل شوه.
د ملګرو ملتونو سازمان د امنیت شورا د ۷۷۷ پرېکره‌لیک تر تصویب وروسته چې د یوګوسلاویا جمهوریت له‌منځه تلل يې تصویب کړل، ملګرو ملتونو دا د یوګوسلاويا SFR د یوازیني قانوني ځای‌ناستي په توګه په رسمیت وپېژانده. د یوګوسلاویا فېدرال جمهوریت یو نوی هېواد و. ټولو پخوانیو جمهوریتونو د ځای‌‌ناستۍ حق درلود حال دا چې هېڅ یوه هم د يوګوسلاویا د SFR نړیوال حقوقي شخصیت ته دوام ورنه‌کړ. په هر حال د سلوبوډان مېلاسوېچ (Slobodan Milošević) دولت له دغه ډول ادعاګانو سره مخالفت وکړ او له همدې امله FR یوګوسلاویا د ملګرو ملتونو له سازمان سره د یو‌ځای کېدو اجازه نه درلوده.
د یوګوسلاویا فېدرالي جمهوریت (FR) له نړیوالې ټولنې سره لانجمنې اړیکې لرلې، ځکه د یوګوسلاویا او کوزوو د جګړې په بهیر کې اقتصادي بندیزونه وضع شول. چې د ۱۹۹۲ او ۱۹۹۴ کلونو تر منځ د شدید انفلاسیون /تورم لامل هم شو. د یوګوسلاویا په جګړو کې د FR یوګوسلاویا ګډون د ډېټون له پرېکړه‌لیک سره پای ته ورسېده، چې د کرواسي، سلووېنیا او بوسني او هرزګوینا خپلواکي يې په رسمیت وپېژندله او همدارنګه یې د دولتونو تر منځ ديپلوماتیکې اړیکې جوړې او د صربیايي نفوس رول یې د بوسنیا په سیاست کې تضمین کړ. وروسته د کوزوو په خپل‌سري ولایت او د صربستان متوهیجا سیمه کې چې په شدید ډول له نژادي البانویانو سره ګڼ‌نفوسه ده، د کوزوو د ازادۍ غوښتنې پوځ چې یوه البانیايي جلاغوښتونکې ډله وه د بلوا لامل شو. د کوزوو د جګړې پيل د لویديځ بندیزونه او همدارنګه د لویدځ وروستۍ لاس‌وهنه له سره کړه. دا نښته د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ۱۲۴۴ پرېکړه‌لیک له تصویب سره پای ته ورسېده. چې د FR یوګوسلاویا څخه یې د کوزوو اقتصادي او سیاسي بېل‌والی تضمیناوه او د ملګرو ملتونو سازمان تر اداره لاندې راتله. کوزوو په ۲۰۰۸ کال کې خپله خپلواکي اعلان کړه.
اقتصادي ستونزې او جګړه د سلوبودان مېلاسوېچ دولت او د هغه له متحدینو څخه د ډېرېدونکې نارضایتۍ لامل شوه چې صربستان او مونتینېګرو یې د یو اغېزمن دیکتاتور په توګه اداره کوله. په پای کې دا د بولډوزر په انقلاب کې راټولیږي چې د هغه د دولت د نسکورېدو شاهد و او د یو صریبیايي او ووجېلسلاو کوستونیکا د دیموکراتیک اوپوزېسیون له‌خوا يې مشري وشوه چې د ملګرو ملتونو له سازمان سره هم یوځای شو.
د یوګوسلاویا فېدرال جمهوریت په ۲۰۰۳ کال کې د صربستان او مونینېګرو د اساسي قانون د منشور له تصویب سره چې د صربستان او مونتینېګرو دولتي ټولنه یې رامنځته کړه د یوګوسلاویا د فېدرال اسامبلې تر رایې ورکونې وروسته پای ته ورسېد. په دې توګه د یوګوسلاویا نوم تاریخ ته پرېښودل شو. په مونتینېګرو کې د مایلو ډي کانوېچ په مشرۍ زیاتېدونکې جلاغوښتنه په‌دې معنا وه چې د صربستان او مونتینېګرو په اساسي قانون کې داسې مصرې شاملې دي چې د مونتینېګرو د خپلواکۍ په اړه ټول‌پوښتنې ته يې د درې کلنې دورې تر تېرېدو وروسته اجازه ورکوله. په ۲۰۰۶ کال کې ټول‌پوښتنه مطرح شوه او له لږ اختلاف سره تصویب شوه. دا چاره د صربیا او مونتینېګرو د دولتي ټولنې د انحلال لامل شوه او په وچه کې د پرتو هېوادونو په توګه یې د صربستان او مونتینېګرو خپلواک جمهوریتونه رامنځته کړل. دا هغه وروستی ګام ګڼل کېږي چې د یوګوسلاویا انحلال ته یې د پای ټکی کېښود.
نوم
ان هغه مهال چې صربستان او مونتینېګرو د یوګوسلاویا د فېدرال جمهوریت یا په اختصاري ډول د یوګوسلاویا په توګه په رسمیت پېژندل شوی و د اروپايي ټولنې غړو هېوادونو او متحده ایالاتو په ګډون ځينې هېوادونو هغه د صربستان او مونتینېګرو په نوم یادوه. ځکه د هغوی دولتونو د یوګوسلاویا د ځای‌ناستۍ ادعا ناروا بلله. د ۲۰۰۳ کال اساسي قانون دا روښانه کړه چې د دې هېواد نوم یوازې «صربستان او مونتینېګرو» دی.
تاريخ
په ۱۹۹۰ لسیزه کې د یوګوسلاویا د SFR تر نسکورېدو وروسته د صربیا او مونتینېګرو دوه لویو جمهوریتونو سره هوکړه وکړه چې د یوګوسلاویا په توګه پاتې شي او په ۱۹۹۲ کال کې يې نوی اساسي قانون رامنځته کړ چې په بنسټیز ډول یې د یوګوسلاویا فېدرال جمهوریت د یو کوچني هېواد په توګه چې ډېری وګړي يې صربیان وو رامنځته کړ. نوي دولت د کمونیست نظام پاتې‌شوني پرېښودل: له ملي بیرغ څخه سره ستوري لرې شول او د صربستان او مونتینېګرو په استازیتوب يې د کمونیست نوی نښان پر ځای وټاکل شو. نوي دولت د ولسمشر دفتر هم رامنځته کړ چې د یو واحد کس له‌خوا اداره کېده او لومړی د صربستان او مونتینېګرو جمهوریتونو له هوکړې سره تر ۱۹۹۷ کال پورې تصویب شو او وروسته ولسمشر په دیموکراتیک ډول وټاکل شو. د یوګوسلاویا ولسمشر د صربستان او مونتینېګرو د ولسمشرانو تر څنګ فعالیت کاوه. په لومړیو کې درې‌واړه دفترونه د سلوبوډان مېلوسوېچ د متحدانو او د صربستان د ملت‌پال ګوند تر ولکې لاندې و.
چپه دره ولسوالۍ
چپه دره ولسوالۍ د افغانستان د کونړ ولايت یوه ولسوالۍ ده چې د مېشتو وګړو شمېر یې ۲۸،۶۸۱ ته رسېږي.
دا ولسوالۍ هم د مرکز اسعداباد شمال ته پرته ده، چې ۲۲۹ کيلومتره مربع مساحت لري. ۱۱۰ لوی او واړه کلي لري، چې د وروستيو معلوماتو له مخې يې نفوس شاوخوا ۴۷۶۰۵ زره ښودل شوی. د مرکزي نورستان واما ولسوالۍ او لغمان سره سرحدونه لري. ساپی قوم په کې ژوند کوي او د کونړ د قيمتي ډبرو (بيروچ، کونزيټ او د کمرينو) کانونه په کې دي. د ځايي چارواکو په وينا؛ په چپه دره ولسوالۍ کې اوس هم په ۱۱۰۰ کانونو کې عملا کار روان دی، چې په غير فني توگه راوېستل کېږي او پاکستان ته قاچاق کېږي. ددې ولسوالۍ ډېری وګړي د معدنونو  په  راويستلو بوخت دي.
ډمیټري میډویډیف
ډمیټري اناتولیویچ میډویډیف د ۱۹۶۵ز کال د سپټیمبر په ۱۴مه زېږېدلی دی، دی یو روسی سیاستوال دی، چې له ۲۰۲۰ز کال راهیسې د روسیې د امنیت شورا د مرستیال په توګه دنده ترسره کوي. میډویډیف له ۲۰۰۸ز کال نه تر ۲۰۱۲ز کال پورې د ولسمشر او له ۲۰۱۲ز کال نه تر ۲۰۲۰ز کال پورې یې د لومړي وزیر په توګه دنده ترسره کړې.
میډویډیف د ۲۰۰۸ز کال په ټاکنو کې ولسمشر وټاکل شو. هغه د ولسمشر ولادیمیر پوټين په پرتله، چې د میډویډیف د ولسمشرۍ پر مهال لومړی وزیر و، ډېر لیبرال و. د ولسمشر په توګه د  میډویډیف مهمه اجنډا عصري کول وو، چې موخه یې د روسيې د اقتصاد او ټولنې عصري کول و او د دې ترڅنګ یې پر تېلو او ګازو د هېواد تکیه راکمول وو. د میډویډیف د کار په لړ کې، روسيې او امریکا د نوي START د اټومي وسلو د کمولو تړون لاسلیک کړ. روسیه د روسیې او ګرجستان په جګړه کې بریالۍ شوه او له لوی ناورین نه وژغورل شوه. میډویډیف د فساد ضد کمپاین پیل کړ، خو وروسته په خپله په فساد تورن شو.
هغه د یو څه مودې لپاره په دغې دندې کې پاتې شو، چې د ۲۰۱۲ز کال تر ولسمشریزو ټاکنو وروسته پوټین د میډویډیف ځایناستی شو. میډویډیف د پوټین له خوا د لومړي وزیر په توګه وټاکل شو. هغه د ۲۰۲۰ز کال د جنورۍ په ۱۵مه له پاتې حکومت سره یوځای استعفا ورکړه، ترڅو پوټین ته اجازه ورکړي، چې په اساسي قانون کې لوی بدلونونه راولي. د ۲۰۲۰ز کال د جنورۍ په ۱۶مه میخایل میشوستین د میډویډیف ځایناستی شو. په همدې ورځ میډویډیف د پوټین له خوا د امنیت شورا د مرستیال په توګه وټاکل شو.
د ژوند په لومړیو کې
ډمیټري میډویډیف د ۱۹۶۵ز کال د سپټیمبر په ۱۴مه د شوروي اتحاد په لیننګراد کې زېږېدلی. د هغه پلار اناتولي افاناسیویچ میډویډیف (نومبر ۱۹۲۶- ۲۰۰۴ز) د کیمیا انجینیر و، چې د لیننګراد په دولتي ټکنالوژي انسټیتیوټ کې یې تدریس کاوه. د ډمیټري مور یولیا وینیامینونا میډویډیفا (مستعار نوم یې شاپوشینکووا د ۱۹۳۹ز کال د نومبر په ۲۱مه زېږېدلې) په ورونژ پوهنتون کې د ژبې زده کړې وکړې او د هرزین په ښوونیز دولتي پوهنتون کې یې د روسي ژبې پر تدریس پیل وکړ. وروسته هغې په پاولوفسک ماڼۍ کې د ګرځندویې په توګه هم کار کاوه. د میډویډیف کورنۍ د لیننګراد په کوپچینو ښاري سیمه کې په یوه اپارتمان کې چې ۴۰ متر مربع مساحت یې درلود، ژوند کاوه. ډمیټري د پلار او مور یوازینی ماشوم و. میډویډیف په هغه وخت کې د شوروي یوه روڼاندې کورنۍ وه. مورنی نیکه او انا یې اوکراینیان وو، چې تخلص یې کووالېف و، خو په اصل کې کوال و. میډویډیف د خپلې کورنۍ ریښه بیلګوروډ سیمې ته رسوي. دایرة المعارف
میډویډیف په کوچنیوالي کې په فکري لحاظ پلټونکی و، چې د لومړي تولګي ښوونکي یې ویرا سمیرنووا هغه د «ډارونکي ولې پوښتونکي» په توګه وپېژاند. له ښوونځي وروسته، مخکې له دې چې کور ته لاړ شي او خپلې کورنۍ دندې ترسره کړې، له خپلو ملګرو سره یې لوبې کولې. میډویډیف په درېیم ټولګي کې د خپل پلار په تړاو د لسو ټوکونو کوچنی شوروي دایرة المعارف مطالعه کړ. په دویم او درېیم ټولګي کې یې له ډایناسورونو سره لېوالتیا وښوده او د ځمکې د جیولوژیکي پراختیا لومړۍ دورې یې له ارکیان نه تر سینزویک پورې یادې کړې. په څلورم او پینځم ټولګي کې یې له کیمیا سره علاقه وښوده او په دې برخه کې یې لومړۍ تجربې ترسره کړې. ده له سپورټ سره هم علاقه لرله. هغه په ۱۹۸۲ز کال کې د ښوونځي وروستۍ ازموینې سخته دوره بولي او وایي: کله چې ما باید په خپل ژوند کې د لومړي ځل لپاره خپلې وړتیاوې خورا زیاتې کړې وای.
د زده کړیالۍ کلونه او اکاډمیک مسلک
۱۷ کلن میډویډیف د ۱۹۸۲ز کال په مني کې، په لیننګراد دولتي پوهنتون کې د حقوقو پوهنځي لپاره نوملیکنه وکړه. که څه هم هغه د ژبپوهنې په برخه کې زده کړو ته فکر کاوه، خو وروسته یې وویل چې هېڅکله یې له خپلې ټاکنې پښېمان نه دی، خپله موضوع په  زړه پورې بولي او وایي: دی بختور دی چې داسې څانګه یې ټاکلې، چې په ریښتنیې توګه ورسره مینه لري او دا واقعا د هغه لپاره وه. ملګرو زده کړیالانو یې هغه د ډیپلوماټیک شخص په توګه نومولی، چې په مناظرو کې خپل استدلال په ټینګه او له سپکاوي پرته وړاندې کوي.
هغه په ۱۹۸۷ز کال کې د لیننګراد دولتي پوهنتون د حقوقو له پوهنځي نه فارغ شو (له الیا ییلیسیف، انټون ایوانوف، نیکولای وینیچینکو او کانسټنټین چوچینکو سره یوځای، چې وروسته یې همکاران شول). اناتولي سوبچاک په پوهنتون کې د میډویډیف استاد و، چې په ۱۹۸۰ او ۱۹۹۰لسیزو کې یو لوی ډیموکراټ سیاستوال و. په ۱۹۸۸ز کال کې میډویډیف د سوبچاک د ډیموکراټانو له ټیم سره یو ځای شو او د سوبچاک د بریالي کمپاین د عملي مشر په توګه یې د شوروي په نوي پارلمان کې د یوې چوکۍ لپاره دنده ترسره کړه.
د سوبچاک له ټاکنیز کمپاین وروسته میډویډیف په سنټ پیترزبورګ دولتي پوهنتون کې د خپل اکاډمیک مسلک لپاره ډوکټورا پیل کړه. هغه تر ۱۹۹۹ز کال پورې مدني او رومن قانون تدریس کړ. د یوه زده کوونکي په وینا: میډویډیف نامتو ښوونکی و، «جدي خو بې رحمه نه». میډویډیف د مدني قانون یو نامتو درې جلده کتاب لیکلی، چې په تېرو کلونو کې یې یو میلیون نسخې پلورلې دي.
ولسمشري
د ۲۰۰۸ز کال د می په ۷مه ډمیټري میډویډیف د کریملین په لویه ماڼۍ کې د یو لړ مراسمو په ترسره کولو سره د روسیې د فدراسیون د درېیم ولسمشر په توګه لوړه وکړه. له لوړې او له دوه سره عقاب نه د سرو زرو د ځنځیر تر را اخیستلو وروسته، چې دا د ولسمشرۍ نښه ده، ویې ویل: "زه باور لرم، چې زما تر ټولو مهم هدف به د مدني او اقتصادي آزادیو ساتنه وي... موږ باید قانون ته د ریښتیني درناوي لپاره مبارزه وکړو او قانوني نهیلیزم له منځه یوسو، ځکه چې د عصري پراختیا جدي خنډ دی."
بهرنۍ تګلاره
په اګسټ کې، چې د میډویډیف د ولسمشرۍ درېیمه میاشت وه، روسیې له ګرجستان سره په ۲۰۰۸ز کال کې د سویلي اوسیتیا په جګړه کې برخه واخیسته، چې له سړې جګړې وروسته یې د روسیې او امریکا اړیکې خرابې کړې. د اګسټ په ۲۶مه د روسیې د فډرالي ټولنې له متفقې رایې وروسته میډویډیف یو فرمان صادر کړ، چې ابخازیا او سویلي اوسیتیا د خپلواکو دولتونو په توګه په رسمیت پېژني، دا هغه کړنه وه، چې د G7 له خوا وغندل شوه. میډویډیف د ۲۰۰۸ز کال د اګسټ په ۳۱مه، په خپل حکومت کې د روسیې په بهرنۍ تګلارې کې بدلون راوست، چې پینځه بنسټیز اصول یې دا دي:
لومړۍ دوره
د ۲۰۱۲ز کال د می په ۷مه، هغه ورځ چې میډویډیف له ولسمشرۍ نه ګوښه شو، نو د ولسمشر ولادیمیر پوټین له خوا د لومړي وزیر په توګه وټاکل شو. د ۲۰۱۲ز کال د می په ۸مه د روسیې د فدراسیون ایالتي دوما نوي ولسمشر ته رایه ورکړه او میډویډیف یې د لومړي وزیر په توګه ومانه. د پوټین د متحدې روسیې ګوند، چې اوس یې مشري میډویډیف کوي، د ۲۰۱۱ز کال په پارلماني ټاکنو کې یې د دوما اکثریت څوکۍ وګټلې. ۴۹٪ رایې او له ۴۵۰ چوکیو نه یې ۲۳۸ څوکۍ وګټلې. د لومړي وزیر لپاره د میډویډیف نوماندي د دوما ایالت له خوا له ۲۹۹- ۱۴۴ رایو سره ومنل شوه.
د امنیت شورا مرستیال (۲۰۲۰- اوس)
میډویډیف د ۲۰۲۰ز کال د جنورۍ په ۱۶مه د روسیې د امنیت شورا د مرستیال په توګه وټاکل شو. د هغه معاش ۶۱۸۷۱۳ روبل 8,723.85) ډالر) وټاکل شو. میډویډیف له کومسومولکایا پراوډا سره په جولای کې څرګنده کړه، چې هغه لا هم له ولسمشر پوټین سره ښې دوستانه اړیکې لري، دا د ډېرو حلقو له نظر سره مخالف و، چې د لومړي وزیر له درېځه یې د لرې کېدو له امله د دواړو ترمنځ سیاسي اختلافات رامنځته شوي.
شخصي ژوند
میډویډیف واده وکړ او یو زوی لري، چې نوم یې ایلیا ډمیټریویچ میډویډیف دی (۱۹۹۵ز کال کې زېږېدلی). د هغه مېرمن سویټلانا ولادمیروفنا میډویډیفا، چې د ماشومتوب ملګرې او د ښوونځي پرمهال یې معشوقه هم وه. دوی په ۱۹۸۲ز کال کې له ښوونځي نه تر فراغت څو کاله وروسته واده وکړ.
میډویډیف له سربستان نه د لیدلو په ترڅ کې د سربستان د ارتودوکس کلیسا تر ټولو لوړه جایزه ترلاسه کړه؛ «په نړیوال ارتودوکسي یووالي کې یې د ونډې او د سربیا له خلکو سره یې د مینې» له امله دغه جایزه ترلاسه کړه.
میډویډیف هر سهار او ماښام یو ساعت لامبو وهي او د وزن تمرین کوي. هغه په ورځ کې دوه ځلې ۱۵۰۰ متره (۴۹۰۰ فوټ) لامبو وهي. ځغاسته کوي، شطرنج لوبوي او د یوګا تمرین کوي. د میخایل بلګاکوف د آثارو لوستنه یې ذوقي چاره ده او د هري پاټر د لړۍ پلوی دی. هغه د فوټبال مینه وال هم دی.
په ۲۰۰۷ز کال کې د میډویډیف کلنی عاید ۸۰۰۰۰ ډالر ښودل شوی، چې د بانکي سپما مقدار یې هم همدا ښودلی، مېرمن یې د سپما یا عاید په اړه کوم راپور نه ورکوي.
میډویډیف پر خپلې مورنۍ ژبې روسي سربېره، په انګلیسي هم خبرې کوي، خو په مرکو کې یوازې په روسي غږېږي.
د نړۍ د دينونو لړليك
اسلام - يهوديت - عيسويت - کنفيوشيزم  - زردشتيزم - هندويزم - بابيت - بهائييت - بوديزم - جينيزم - ساینتولوژی  - سيكيزم - شیطان لمانځنه - مانيزم - ستورلمانځنه - مورمونیزم  - یزیدیان
وېشنيزه:د نړۍ د دينونو لړليك
د کندهار پوهنتون
كندهار پوهنتون په (۱۳۶۹ یا ۱۹۹۰) كال كي د كرهڼي پوهنځۍ په ایجاد سره تأسيس او له ۱۳۷۲ کاله راهیسي د طب، انجنیري، ښووني او روزني، شرعياتو، اقتصاد، ژورناليزم او عامه اړیکو، حقوقو او سياسي علومو، عامه اداره او پاليسي، ژبو او ادبياتو، کمپيوټر ساينس، ستوماتولوژي او فارمسۍ پوهنځی په بېلابېلو کلونو کي یو په بل پسې ایجاد او فعاله سول.
کندهار پوهنتون له تأسيس څخه تر اوسه پوري د هېواد د ځوان نسل د سالمي روزني له پاره په  خورا سختو امنيتي، سياسي او اقتصادي شرايطو كي خپل مسو‌لیت پرله پسې پاللی او تر اوسه پوري ئې پرته له ستوماتولوژۍ او فارمسۍ پوهنځیو څخه د ټولو پوهنځیو په ۲۹ څانګو کي د ليسانس په درجه او په يو ماسټرۍ پروګرام کي فارغان ټولني ته وړاندي کړي دي او همداراز په سهیل لويديځ زون کي د لوړو زده کړو وزارت استازی او د ټولو فلیالو دولتي او خصوصي پوهنتونو او لوړو زده کړو موسسو لارښود او مرستندویه مرکز دئ او د څارني صلاحیت ئې هم لري. کندهار پوهنتون تر (١٣٨٣) کاله پوري د خپلو تدريسي او اداري چارو له پاره ځانګړى ملکيت (مځکه) او تأسیسات نه درلودل او د کندهار ښار په بېلابېلو دولتي ودانۍو کي ئې خپلي تدريسي چاري سمبالولې، تر څو چي  په (۱۳۸۳) کال کي ئې د کندهار ولايت مقام  په مرسته خپل دایمي ملکیت ترلاسه او اوسني مرکزي کمپس ته راکډه سو، چي د کندهار ښار په نهمه ناحيه کي د لويي ويالې پر غاړه پروت دئ.
اوسمهال کندهار پوهنتون د اوسنۍ ساحې ترڅنګ، د طبي کمپس او د عينو مېني کمپس د مځکو په شمول ټوله درې سوه پنځوس(۳۵۰) هکتاره يا ۱۷۳۸ جريبه مځکه ملکيت لري، چي په دغه اوسني مرکزي کمپس کي ۳ نوي معیاري تدریسي ودانۍ، ۱۱ پخوانۍغیرمعیاري ودانۍ د تدریس او اداري چارو له پاره، د بيالوژی څېړنيز فارم، مرکزي لابراتوار، عمومي کتابتون، د هواپېژندني دوه سټيشنونه، د کارموندني، معلوماتي تكنالوژۍ، رسنيو، څېړنو، د انګليسي ژبي او کمپیوټر زده کړي مرکزونه، مسلکي پرمختيايي مرکز (PDC)، حقوقي مشورتي کلينک، د سولي او عدم تشدد پاچا خان علمي څېړنيز مرکز، د هند- افغان بنسټ علمي څېړنیز مرکز، کوچنی زوړ مسجد، خوړنځی، د نجونو او هلکانو لیلیه، د لومړنیو روغتیایي خدمتونو کلینیک، د فوټبال، والیبال، باسکټبال او کریکټ سپورټي میدانونه، د انګورو او پستې نمونه یي باغونه، د نومیالیو پوهانو هدیره موقعیت لري. په طبي کمپس کي د لسانس او ماسټري پروګرامونو له پاره معیاري ودانۍ او د کادري روغتون او لابراتوار له پاره له بده مرغه غیرمعیاري پخوانۍ ودانۍ، مناسب مسجد، د نجونو او هلکانو لیلیه، د فوټبال سپورټي میدان موجود دي. د عینو مېني درېیم کمپس له ډېره بده مرغه تر اوسه پوري احاطوي دیوال نه لري او مځکه ئې د غصب له ګواښ سره مخامخ ده او یوه څنډه ئې اوس هم تروښل سوې ده، خو بیاهم د تدریس یوه نیمګړې او د لیلیې یوه نیمګړې ودانۍ پکښي ولاړه ده، چي له چور او تالان څخه خوندي نه دي.
د کندهار پوهنتون په اساسي مرکزونو کي پاچا خان علمي څېړنيز مرکز د هېواد په پوهنتونونو کي يوازينی بې جوړې مرکز دئ، چي د سولي او نه زور زياتي (عدم تشدد) په برخو کي فعاليتونه تر سره کوي. دا مرکز په (۱۳۸۷) کال کي تأسيس او تر اوسه پوري ئي تر (۲۰۰) زیات روزنيز ورکشاپونه او د ( ۲۰ ) په شاوخوا کي علمي سمينارونه او کنفرانسونه، نه یوازي د پوهنتون د استادانو او محصلانو، بل لا د کندهار ښار د نجونو او هلکانو د لېسو د زده کړیالیانو له پاره نيولي دي. په خپرندويه برخه کي يوه مجله (ښېګڼه) او يو خبري بولټين (زغم) خپروي.
همدا راز، د کارموندني مرکز (Career Center) د لومړي ځل له پاره په (۱۳۹۰) کال کي د هېواد په کچه، د کندهار پوهنتون په نوښت، د امريکا د متحده ايالاتو په مالي مرسته جوړ سو. دا مرکز د پوهنتون د فارغانو د کارموندني په برخه كي او د برحاله محصلانو د كاري ظرفيتونو او مسلكي مهارتونو په لوړولو کي د روزنیزو ورکشاپونو او انترنشيپ له لاري مرسته کوي او په دې برخو كي ئې ډېري ښې تجربې او بریاوي لرلي دي.
کندهار پوهنتون د خپلو استادانو د علمي څېړنو او مقالو د خپراوي له پاره دوې علمي مجلې د ( نارنج ) او ( منډیګک ) په نامه فعاله لري، چي په کال کي څلور ګڼې خپروي او د اړتیا پر مهال فوق العاده ګڼې هم له چاپه راباسي. همداراز په هرو دوو کلونو کي د پوهنتون پېژندني له پاره یو کتلاک او د هري میاشتي د کړنو د خپراوي له پاره میاشتنی بولټین هم خپروي. د خپلواکه انترنیټي ډومین په ترلاسه کولوسره به پورتنۍ ټولي خپروني په آنلاین بڼه هم د پوهنتون په وېب پاڼه کي خپرېږي.
ناريال
وېشنيزه:مېوې
د کندهار پوهنتون
کندهارپوهنتون ته هر کال د کانکور له لاري (۳۲۰۰) شاوخوا محصلان د هېواد له ټولو ولاياتو څخه را پېژندل کېږي او اوسمهال د لسو زرو (۱۰۰۰۰) په شاوخوا کښي محصلان  او د (۲۲) ولايتونو څخه (۵۶۱) تنه برحاله استادان، اداري مامورين او خدماتي کارکوونکي لري. (لومړی جدول وګورئ!)کندهار پوهنتون د افغانستان له لوړو پنځو دولتي او خصوصی پوهنتونونو څخه دئ، چي په افغانستان کي ئې د لوړوزده کړو د سیسټم او د پوهنتونو د علمي اعتبار اخیستني په لومړي پړاو کي په ۱۳۹۷ کال کي پنځه کلن اکاډیمیک اعتبار وګاټه. همداراز د علمي پروګرامونو په دوره يي بیا کتنه کي ( ۸ ) علمي پروګرامونو د دوام امتیاز ترلاسه کړی دئ. د هېواد له ( ۱۱ ) دولتي او نادولتي ادارو سره د ګډ کار هوکړه لیکونه لري او  په نړۍ واله سطحه له (۱۳) معتبرو پوهنتونو سره علمي او تخنيكي اړيكي لري. همداراز کندهار پوهنتون د اوبو د نړۍ والي ملګرتیا (Global Water Partnership)، ایراسمس پلس ( Erasmus+ )، د هیمالیا پوهنتون کانسورتیم (HUC)، د آسیا پسیفیک کوالیټي نېټورک (APQN )، د لوړوزده کړو د اعتبار ورکوني ټولني د نړېوال کيفيت د ګروپ ( CHEA- CIQG ) او د جنوبي آسیا د لوړو زده کړوسمپوزیم  SAHES  غړيتوب لري. همدا راز د کندهار پوهنتون یو استاد د آسیا پسفیک د کیفیت د نیټورک(APQN) د باندنیو ارزونکو(EPR) غړی هم دئ، چي د سیمي د پوهنتونو په ارزونه کي برخه اخلي.
ناريال
دکوپرې تاريخچه
کوپره په نړيواله توګه پيژندل شوى تخم دى دکوپرې انګليسي نوم په لومړي ځل هسپانيه او پرتګال کې Coconut يادکړ چې معنى يې دشادو مخ (Monkey Face) ځکه چې کوپره سترګې هم لري او دهسپانيې څيړونکو په کې درې وارې څيړنې کړي دي چې په دې بريالي شويدي دنيکوبرپه جزيره او دهندپه بحرکې دشلمې پيړۍ څخه مخکې دپولي واحد په توګه استعماليده دکوپر(Coconut) ونه په بوتانيکي ډول Cocosnucifera په ډول پيژندل شويده دکوپرې اصلي توليدونکي هيوادونه له ماليزيا،جنوبي اسيا،جنوبي امريکا،هندوستان او دارام سمندرګي په شاوخوا (Hawaii) او(Florida) کې کرل کېږي دکوپرې ونې ته په سانسګريټ ژبه کې Kalp Vriksha په نامه پيژندل کېږي چې دژونددټولو ضروروتونو پوره کوونکو مانالري يعنې دژوندپه هراړخ او په هره برخه کې استعماليږي. د کوپرې ميوه ډير غذايي ارزښت لري ځکه چې دغه ميوه په خپل ترکيب کې Sugar,Meat,Milk,Water,Fats لري همدرانګه کولاى شو ددې ميوې څخه دلوښي په شکل ګټه واخلو يعنې ددې ميوې څخه دکاسې او پيالې په توګه ګټه اخېسلاى شو دکوپرې پوستکې په طبعي ډول سوزيدلې ښکاري مګردميوې له پاسه تخم ته Coir وايي داسخت تارونه ددې پوستکي څخه جوړشويدي چې په ډيروځايونو کې استعماليږي لکه دبرس ،پوزکي اوماهيانوجال جوړولواو همدارنګه دشيانو دښويه کولو لپاره استعماليږي. د کوپرې تيل يومشبوع شخم دى چې دکوپرې دميوې دغوښنې طبقې څخه وځي اوپه سوداګريزډول دچاکليټ او مارګرين دپخولو لپاره استعماليږي يعنې په دې تيلو کې مارګرين اوچاکليټ پخيږي اوهمدارنګه نورپه غيرخوراکي شيانو کې ،دصابون او ارايش سامان الاتو جوړولو کې ورڅخه کاراخيستل کېږي په هرصورت کې دکوپرې ونه په يوکال کې بلوغيت ته رسيږي داونه په يو کال کې ديارلس ځله غوټۍ سپړي دکوپرې ميوې په ثابت ډول سره کرل کېږي او په دوامداره توګه راټول او جمع کيږي يعنې په دې دوران سره دکال په جريان کې په څو دورو کې ميوه ورکوي او راټوليږ په منځني ډول ديوې ونې څخه شپيته دانې کوپرې توليديږي او همدارنګه ځوانې او بالغه ونې په کال کې درې ځلې ميوه ورکوي کوپره په بوتانيکي ډول په Drupe کې طبقه بندي شويده اوپه Nut کې نه ده راغلې داپه غټه زړې ميوې پيژندل شويده او دبوتانيکي طبقه بندې څخه مخکې چانه پيژانده چې کوپره Drupe ده که Nut. کوپره دکوپرې علمي نوم Cocosnucifera دى په لومړيو وختونو کې هسپانويانو په Coco يادوله دشادو دمخ په ماناده ځکه چې دکوپرې جوړښت داسې دې لکه دشادو مخ نوځکه ورته دانوم غوره شو کوپره دغذايي موادو ستره برخه جوړوي چې دنړۍ په مختلفو سيموکې ګڼ شمېرخلک دغذايي موادپه څير ورڅخه ګټه پورته کوي کوپره دهغو غذايي موادو څخه شمير کېږي چې په خپل ترکيب کې ګڼ شمير ويټامينونه،منرالونه او ځينې نورموادلري چې دانسان بدن ته ډيره ګټه رسوي نه يوازې داچې کوپره يوه ګټوره غذا ده بلکې دکوپرې دتيلو څخه دمختلفوناروغيو په تداوي کې هم ګټه اخيستل کېږي چې په ځانګړي توګه اسيايي هيوادونو کې اوسمهال دمختلفو ټولنومذاهبواو نژادونو خلک کوپره دغذايي موادو او دطبعي علاج ديوې سترې منبع په توګه پيژني او په هر هغه ځاى کى چې دکوپرې کرموجودوي دهغه ځاى خلک يې په ارزښت پوهيږي دډيرې مودې راهېسې دکوپرې ددرملو په خوړوکې ديوې مهمې منبع په توګه پيژندل شويده. کوپره دډيرو ناروغيو دواده لکه: ويښتانو نه موجوديت، تبې ريزش،پښتورګوتيږو ،کمزورۍ ،ستوني ناروغي،غاښونو درد ،پوستکي ناروغي او يو شمېر نورو ناروغيو لپاره په کاروړل کېږي
د کندهار پوهنتون
کندهار پوهنتون په خپل تشكيل كي تر اوسه پوري دوولس (۱۲) پوهنځی لري، چي له دغو پوهنځیو څخه په ښوونه او روزنه، اقتصاد، شرعيات، عامه اداره او پاليسي پوهنځیو كي د شپې څانګي هم فعالي دي. د ښووني او روزني په پوهنځی کي د داخل خدمت (د ۱۴ فارغانو ) برخه هم فعاله ده. همداراز د عامي روغتیا د ماسټري (MPH) برنامه په طب پوهنځی کي له (۱۳۹۵) څخه پیل سوې او په پوره بریالیتوب سره پر مخ ځي. په ټولیز ډول کندهار پوهنتون ( ۵۲ ) څانګي لري، چي له هغو څخه (۳۰) فارغ ورکوونکي څانګي د لسانس په درجه، یوه فارغ ورکوونکې څانګه د ماسټر په درجه او (۲۱) مرستندویه (فارغ نه ورکوونکي) څانګي دي
ناريال
سرچينه يا منشاء
ددې بوټې په هکله بيلابيل نظرونه موجود دي يوڅه خلک وايي ،چې دابوټي دجنوبي اسيا څخه دي او بياځېنې وايي چې دجنوبي امريکاڅخه دې خو دبل پلوه دنوي زيلانډ څخه راپه ګوته شوى نښې نښانې داڅرګندوي چې دکوپرې په څيربوټي هلته پنځلس ميليونه کاله هم موجودؤ همدارنګه ددې نه هم زړې نښې نښانې په راجستان ،تاميل ناډو،کراله ،مهارشتراو ولناکې لاسته راغلي .دکوپربوټي په شګلنه خاوره کې ښه وده کوي او داپه مالګينې ساحه کې په لوړه کچه دودې توان لري او په لمريزه ساحوکې چې باراني وي ښه وده کوي همدرانګه کوپره ډيرې زياتې مرطوبې هواته اړتيالري چې ښه وده د80 – 70% پورې کوي لکه چې په مديترانه کې په سترګو کېږي په وچو غاړو کې دکوپرې دبوټې وده ډيره سخته ده او په هغه سيموکې چې کمې اوبه ولري ددې وده ناشونې ده دوچکالۍ په دوران کې نوې پاڼې په ښه توګه سره نه ليدل کېږي او زړې پاڼې وچيږي او همدارنګه ميوه هم غورځوي. دکوپرې بوټې دښې ودې لپاره ګرمې هواته اړتيالري او ديخې هوابرداشت نه لري داپه 27 کې ښه وده کوي ډيره زياته پرخه دې ته زيان رسوي خو ځينې وخت ددې بوټو په  4 کې هم وده کړيده.
ورايټي ګانې :
دکوپرې ونه يوه ښکلې ونه ده چې په سياحي او تفريحي ځايونوکې کرل کېږي او ډېرې ورايټي شته چې کرل کېږي لکه : Malayan Coconut کوم چې شين مغز لري او همدرانګه غيرمشهور (Golden Malayan) چې ژيړمغز توليدو او ځېنې شنې زرغونې پاڼې لري دسور ملاين نوعه هم شته دLethal Yellowing په مقابل کې 95% مقاومت لري لوړ قدنوعه (Mypan) کوپره لاسته راوړل سخت کار دى بلکې داخبره په يادوي چې Jamicans  ورايټي د Lethal Yellowing په مقابل کې حساس دي او دلوړقد يې د)  (Penama اوټيټ قد(Nalayan) دکلټيورونودکراس څخه منځته  راغلى دى يوه نوې نوعه يې چې Redspicata ټيټ قدکلټيوار دى دMypan څخه په ورو وده لري دانيمه ټيټ قدنبات دى او ټيټ قديې دMalayan څخه ټيټ دى او داسې نورې ورايټي هم دکوپرې شته دى لکه :Dwarf Palm,Tall Palm,Dwarf Varieties tall  او داسې نور ورايټي ګانې هم وجودلري. د کوپرې توليدونکي هيوادونه په امريکا کې دکوپرې کښت :په امريکاکې يواځنې ايالتونه چې کوپرې په کې پرته له اوبوڅخه توليديږي دهاوايي او فلوريدا ايالتونه دي کيداى شي چې دجنوبي تکساس،برونسلي او ګلستوس په سيمو کې هم پيداشي په دغو سيموکې دکوپرې بوټي دميوې دورکولو نه مخکې دډيرې سختې سړې هواله کبله له منځه ځي مګر دفلوريدا په ايالت کې ژوندي پاتې کېږي خوبياهم که چېرې په فلوريداکې هوا ډيره سړه شي نوامکان لري چې زيان ورته ورسوي نوهمدارنګه دابوټي دامريکې په شمال کې په پرتو ساحولکه : Newporp Beach,California,Pacific Coast Highway کې هم کوپرې کرل کېږي په جنوبي کليفورنياکې دکوپرې ژغورنه شګلنې خاورې او لږو اوبوته اړتيالري چې په دې شرايطو کې ريښې هم له منځه نه ځي. په منځني ختيځ کې دکوپرې توليدات : په منځني ختيځ کې دکوپرې ستره توليدونکې سيمه Dhofer په نامه ياديږي چې داپه عمان کې ده همدرانګه Salalah خواکې سيمې هم کوپرې لري چې دعربي کوپرې ته ورته والى لري دDhofer کوپرې دکثرت په هکله دمراکش يو عالم چې ابن لطوطه نوميږي هم په خپل کتاب کې يادونه کړيده همدارنګه په متحده عربي اماراتو او سعودي عربستان کې کوپره داوبورسونې دپروسې په مرسته سرته رسيږي ،چې هدف يې دښاراو نورو ځايونوښکلاده دمتحده عربي اماراتو دولت په پخوکوپرو په واردولو بنديزونه لګولي دي داځکه چې ددوى زخه به مضره حشرات اوناروغي دخرماوو ونو ته انتقال ومومي په نړئ کې دکوپرې ستر توليدونکي هيوادونه عبارت دي له : اندونيزيا،فلپاين او هندوستان دي
دکوپرې تيل Coconut oil
داچې کوپره دخپل جوړښت له مخې دروغتيا له پلوه ډيرې ګټې لري ورسر تيل يې هم ارزښت لري چې دغذايي موادو او درملويوه برخه جوړوي مخکې داسې فکرکېده چې دکوپرې تيل دډيرو غوړيودلرلوله امله ګټور نه دي خواوس دا ثابته شويده چې دکوپرې غوړ اوسمهال دنړئ ترټولو ګټور تيل بلل کېږي ،ځکه دنورو غوړيو اوتيلو په نسبت يې دشخمياتو ماليکولونه کم او غذايي مواد په کې زيات دي.
کوپرې اوبه Coconut water :
دکوپرې اوبه په ځوانو کوپرو کې دخالصو او پاکې مايع په شکل وجود لري هرڅومره چې کوپرې پخيږي او وخت پرې تېريږي همدارنګه يې داخلي اوبه په هوا او مغز بدليږي داوږدې مودې راهېسې دکوپرې داوبوڅخه دڅښلو داوبو په توګه ګټه پورته کېږي په ځانګړي توګه دمنځنۍ اسيا په هيوادونو کې چېرته چې دا اوبه په بوتلونو کې اچول کېږي او پلورل کېږي دکوپرې اوبه په طبعي توګه دشخمياتو په نه درلودلو ګټور بلل کېږي مخکې لدې چې دکوپرې اوبه بازار ته عرضه شي په ډيراحتياط په بوتلونوکې اچول کېږي په مرکزي امريکاکې په ځانګړي توګه په کوستاريکا کې دکوپرې دلويې لارې په اوږدو او ياهم دساحل په غاړو پلورل کېږي او په دې هيواد کې کوپره د (اګراديسيا) په نامه ياديږي په دې هيواد کې کوپره دقشرسره پلورلو ته عرضه کېږي اودپلورولو په وخت کې دپيردونکو په مخ کې ورڅخه قشر لرې کېږي ترڅو پيرودونکې په دې ډاډه شي چې کوپره تازه ده خوددې سره سره دکوپرې اوبه په ځانګړو قطيوکې پلورل کېږي داچې دکوپرې اوبه مختلف خوندونه لري اودهرهيواد توليدجلا جلا خوندونه لري نودکوپرې داوبوغوښتلو مينوال بيلې غوښتنې لري دبيلګې په توګه : دهنددکوپرې اوبه مالګين خوندلري په داسې حال کې چې دبرازيل دکوپرې اوبه خوږ خوندلري دکوپرې اوبه په خپل ترکيب کې 95.5% اوبه لري او په ترتيب سره نايتروجن ،فاسفوريک اسيد،پوتاشيم او کلسيم اکسايد لري پخې کوپرې داخلي برخه :دخامې کوپرې غوښه پسته او دJelly په شان وي نوپه همدې وجه ورته ځنې وخت Jelly coconut وايي کله چې کوپرې پخې شي او بيروني پوښ يې نصواري شي نو په خپله دونې څخه راغورځيږي نوپه دغه وخت کې اندوسپرم ډبل او کلک وي او دکوپرې اوبه لږې ترخې شوى وي کله چې کوپرې په طبعي ډول راغورځيږي نو ددې بيروني پوښ نصواري او دپوښ له پاسه ويښته وچ او نرم وي چې په راغورځيدو کې کوم زيان نه رامنځته کيږي خو په ځنو ځايونو کې داسې هم شويدي چې دکوپرې راغورځيدنې خلک ژوبل کړيدي او يو وخت د Tetui دپاچا وينځه هم ديوې کوپرې دراغورځېدنې له کبله مړه شويده.
دکوپرې په پوښ کې شامل مرکبات
مرکبات	فيصدي سلولوز	33.61 لګنين 	36.5 پنټوسان 	29.2 اش 	0.61
دکوپرې اقتصادي اهميت
په هندوستا ن کې دشنې کوپرې پلورونکي : هغه کوپرې چې دهغې داوبوڅښلو څخه استفاده کېږي يعنې دڅښلو په مقصدکارول کېږي شنې او ځوانې وي او په عمومي ډول سره دپوخوالي دمرحلې څخه لږمخکې او په يوځل بايد کوپرې ونې څخه رواشکول شي او په ټوليز ډول ټوله شي دکوپرې يوه برخه بايد دچاقو په وسيله پرې کړل شي او دهغواوبو څخه چې دکوپرې په منځ کې دي په ډاډمن ډول ورڅخه استفاده وشي او وروسته بياپه برخو وويشل شي هغه اوبه چې دکوپرې په منځ کې وجود لري معمولاً دفشار لاندې وي داستفادې په وخت کې بايدپه ډيراحتياط ورڅخه کار واخيستل شي دګرمې هوا او شګلنې خاورې په شتون کې کوپره کولاى شي چې په ځان کې دامکان تربريده زياتې هغه اوبه ذخيره کړي چې دډيرې انرژي لرونکي وي کله که کوپره مخکې له پخيدو څخه دځمکې په مخ ولويده نو لمړې بايد مشاهده شي چې ورسته شوي نه وي حشرات ونه لري،تخريب شوى نه وي که چېرې يادشوى ستونزې ولري ددې په ځاى چې مفيدې اوبه ولري نو ترخې او به به ولري.
د کوپرې استعمال :
دکوپرې دميوې سپينه برخه خوړل کېږي او وچه ديګ کې استعماليږي همدارنګه په فلپاين کې هم په مرتبانو کې پيرودل کېږي همدرانه دارايش او سنګار په سامان الاتو کې استعماليږي دکوپرې نه پاتې شوې تارونه دحيوانات دغذاپه توګه کارول کېږي اوهمدارنګه په عطرونو کې هم کارول کېږي په مالديپ کې کوپرې دډير عمرلرونکو خلکوته ورکول کېږي چې دهغوى بدن سلامت وساتي دکوپرې زړه په سلاد کې هم کارول کېږي په ويتنام کې کوپره شيرنۍ کې کاريږي همدارنګه کوپرې په کلچواو چاکليټونو کې کارول کېږي په همدې دخوراک او پوستکي او ويښتانو لپاره ورڅخه تيل جوړيږي او همدارنګه کوپرې نور هم په زرګونو برخو کې استعماليږي. د اوبو اداره او تنيظيم : زيات رطوبت په خاوره کې دکوپرې دحاصل دکمېدو سبب کيږي په ځانګړي توګه چې خاوره يې Sandy او Sandyloam وي دکوپرې باغونه په ځانګړي توګه په ځنډني ډول اوبه ورکول کېږي يعنې دزياتو اوبوکولو څخه يې مخنېوې وشي ځکه دزيات رطوبت سره حساس دى او حاصل کموي ددې په خاطر چې دکوپرې بوټې دزيات رطوبت سره حساس دى نو دکوپرې بوټې بايدپه اوړي کې اوبه شي که چېرې په اوړي کې داوبه خور اسانتياوې موجودې وي سره له دې چې دکوپرې لپاره په معلومو سيموکې لاسي اوبه خور هم پيل شوى خو دا اوبه ددې لپاره کافي نه دى که چېرې دکوپرې بوټي رنګي وي او يا واړه باغونه وي بيايوڅه اندازه امکان لري چې دا اوبه خور وشي په اوسني وخت کې معلومه شوى چې Filter Point ټويلونه نصبيدلاى شي په ځانګړي توګه په ساحلي سيمو کې اودځمکې لاندې اوبه دانجن په وسيله راوباسي او دفصلونو لپاره کارول کېږي د Sandy Soil يا دسينددغاړو په سيمو کې حتى دسينداوبه هم داوبه خور لپاره داوړي په مياشت کې بغير له کومې ناروغۍ خطر څخه استعماليږي.