cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سیلویکلچري سیستمونه
د قطع کولو ميتود
4:په هغه ځايونو کې د تطبيق وړ طريقه نده چيرته  چې زيات طوفانونه او سيلابوونه  رامنځ ته کيږي.
دا هغه سيستم دی کوم کې ،چې د بيا نوي کولو په منظور قطع په شيندل يا تيت شوي ګروپي شکل صورت نيسي.يعنې د ساحي په مختليفو برخو کې د ونو يو ګروپ قطع کيږي په دې ميتود کې  (Advanced growth)  هڅول کېږي تر څو نوي فصل منځ  ته راوړي په دې کې ځوان فصل متفاوت عمر لري بلکي د ژوند دوران اخر کې هم عمره او مؤزن جوړيږي
د غوڅولو طريقه
1:د معلومو ګروپونو کر بايد مشخص شي او ددغه ګروپونو موقيعت په يوه احاطه کې موجود وي.
2:تخمې قطع کونه د لومړي ګروپ په ټوله احاطه د  ځمکه کې ترسره کېږي.
4: د هغه ونو لپاره زياته فاصله ورکړ ی شي کومي ونې چې زياتي رڼا ته ضرورت لري او برعکس.
5:  کله چې نوي ټوکيدلي نيالګي  را څرګندشي نوپه لومړي ګروپ کې دوهمي قطع کونه صورت نيسي.
6:تر هغه وروسته په دوهم ګروپ کې تخمې قطع پري کيږي.
7:کله چې نيالګي راټوکيږي  دوهمه غوڅونه په دوهم ګروپ کې صورت نيسي.
8:اوس د اخري ځل لپاره لومړی ګروپ قطع کېږي او تخمي قطع کونه په دريم ګروپ کې ترسره کيږي.
9:په دې توګه که قطع کول دوام ومومي ترڅو ټول ځنګل نوي شي.
مراقبت يا پالنه يې
په دې کې د ونو د غوڅولو ترتيب،هرزه بوټو کنټرول او د بوټو پريکول صورت نيسي.
د ګروپي سيستم ګټې
1:ځوان فصل په طبيعي توګه پرمختګ کوي.
1)    ګروپونو ته موقيعت ورکول په ځانګړي توګه په هغه ځايونو کې چېرته چې د مخکې نه فصل موجود وي سخت کار دی.
2)    د غوڅولو لپاره د ونو په نښه کول هم ګران دي.
3)    د تخم توليدونکو  ونو مسؤليت لا هم پسې ګرانيږي.
4)    د هرزه بوټو کنترول يې سخت دی.
5)    څارنه او محافظت يې ګران دی.
6)    د چارتراشو د استخراج په وخت کې ټوکيدلي نيالګي زيان مومي.
7)    دا سيستم د پراخه سيمو لپاره د تطبيق وړ ندی.
دا هغه سيستم دی کوم کې چې قطع کونه د احاطې د يوي خوا نه د بلي خوا پوري د قطار په شکل تر سره کېږي.عموماً د باد مخالف جهت ترسره  کېږي. ددې مهم هدف دادی ترڅو د باد څخه ژغورنه ترلاسه کړو. د غوڅولو طريقه
2)  کله نوي ټوکيدلي نيالګي ثبات ومومې په دغه قطارونوکې دوهمې قطع کونه صورت نيسي.
3)  تر دي وروسته په هغه قطار پسي قطار قطع کيږي کوم چې تخم لپاره قطع شوي ؤ.
4)  کله چې دوهم قطار ډيرې رڼا ته ضرورت ولري نو په همدغه قطار کې دوهمی قطع کونه صورت نېسي.
5)  د هغه نه وروسته اخري غوڅونه تر سره کېږي په لمړی قطار کې او تخمې قطع کونه ترسره کېږي. په دريم قطار کې.
6)  دا لړۍ تر هغه روانه وي ترڅو د احاطي اخر حد ته ورسيږي.
7)  د قطارونو پراخوالي 30-20 مترو پوري او يا له دي څخه هم  زيات توپير کوي.
2) د غوڅولو سرته رسول به دروند کار وي.
3)دڅړ او اور مقابل کې به يې ساتل هم مشکل وي.
System of Diffused Regeneration         -B  لنډه پيژندنه
داسيستم بيا لاندې ډولونه لري
1:انتخابي سيستم:
b)   په دي طريقي سره يو متفاوت عمر لرونکی ځنګل ترلاسه کېږي.
c)    د بيا نوي کولو عمليه د فصل په ټول دوران کې ترسره کيږي.
د قطع کولو طر يقه
1)    لومړی پاشل شوې رسيدلېونې قطع کېږي تر څو طبيعي بيا نوې کولو ته لاره هواره شي.
2)  يوه ساحه پکې  برخوپه شکل تقسيميږي.
3)  د قطع کولو په دوران کې بايد د برخو تعداد او دکلونطبيعيو تعداد سره مساي وي.
4)  د بيا نوي کولو د قطعې لپاره بايد هره برخه ديوکال لپاره وي.
6)  څرنګه،چې د  (n)کلونه  دوران نيسي نو ځينو برخو کې تکراري بيا نوي کيدو قطع صورت نيسي.
8)  په قطع کونه کې بايد لاندې نقطې په  نظر کې ونيول شي.
a)  مړې،وچې ،ناروغه او  ناقصي ونې بايد قطع شي.
b) د ونو نامطلوبه نوعې بايد قطع شي.
d) رسيدلي ونې بايد د استفادي وړ قطر د پاسه قطع شي.
9)  نوي نيالګي په طبيعي توګه ترلاسه کيږي خو ځيني وختونه مصنوعي مرستې ته هم اړتيا لري.
10)                 د ټوکيدني د وخت څخه ۳-۲ کالو پوري بايد د هرزه بوټو کنترول او صفايې ترسره شي.
11)                 په دې طريقې سره  ترلاسه شوی فصل متفاوت عمر لرونکي وي.
1)    دا سيستم د ميلان لرونکو سيمو لپاره ضرور دي لکه د غره لمنې،چې هلته د تخريب عمليه کمه وي.
2)    داسيستم د ساتونکي سيمي لپاره ضرور دي.
3)    دا د هغه سيمي لپاره د تطبيق وړ دی کومې ته چې لاس رسی ستونزمن وي.
4)    دا دهغه سيمي لپاره مناسب دی چېرته چې د مارکيټ ضرورت يوي مشخصي نوعي ته وي.
5)    دهغه سيمي لپاره مناسب دی چېرته ،چې متمرکزه غوڅونه هيڅ ګټه نه ورکوي.
6)    د هغه ونو لپاره مناسب دی کوم چې په سيوري کې وده کولی شي.
1)    د ځنګل ټوله سيمه په کار اچوي او هر چت لپاره چتر برابروي.
2)    په کې د خاوري پخوانی رطوبت ساتل کيږي.
3)    انتخابي سيستم د ځنګل د ګډ جوړښت له کبله د امراضو،حشراتو  او نورو ناوړه اقليمي عواملو په  مقابل کې مقاومت لري.
4)    د هرزه بوټواوګياو د يرغل مخنيوی کوی.
5)    طبيعي راټوکيدنه د کوم مشکل څخه پرته ښه تر سره کيږي.
6)    دا په هره برخه کې ښه (Growing stock) توليدوي.
7)    په حياتي توګه انتخابي ځنګل تر ټولو اعلی دی.
8)    په ځنګل کې دښکلا او ننداري ارزښت زياتوي.
د انتخابي سيستم زيانونه
1)    په قطع کولو او نښه کولو کې زيات مهارت ته ضرورت لري.
2)    کله،چې رسيدلي ونې قطع کيږي ځوان نيالګيو ته د هغوي پواسطه زيان رسيږي.
3)    د ځوانو نيالګيو څخه يې ښه چارتراش لاس ته نه راځي.
4)    د اوږد وخت لپاره ځنګل د څړ لپاره خلاص وي چې د نوو ټوکيدلو نيالګيو له منځه تګ سبب کيږي.
5)    د اور لګيدنې خطر يې زيات وي.
6)    د دوباره نوي کولو د کاميابۍ يا ناکامۍ احتمالي محاسبه يو ستونزمن کاردی.
7)    په دي سيستم سره لاسته راغلی ځنګل به د ارزښتناکو بوټو کم تعداد ولري.
2ـــ   ګروپي انتخابي سيستم
1)    په دې سيستم کې ونې په ګروپي شکل قطع کيږي.
2)    دګروپ اندازه د رڼا د ضرورت مطابق ټاکل کېږي د اړخونو ميلان لرونکو ځايونو شاوخوا لوړو ونو له مخې بدلون پيداکوي.
3)    په دې سيستم کې ګروپونه د مرکز څخه پراخي مومي.
4)    که چېري ځنګل په يو پراخه سيمه کې موجود وي د قطع کولو لپاره ورته پلان شوي وخت ټاکل کېږي.
5)    تر لاسه شوي فصل غيرمنظم وي خو بيا هم ټولي ونې هم عمره وي.
6)    دا سيستم د رڼا غوښتونکو ونو لپاره مناسب دی دا سيستم په  Tectonagrandis ,Shorearobusta او شنو ونو کې د استعمال وړ دي.
C–د لاس رسي سيستم    Accessory system
دا سيستم د تخم څخه لاسته راغلو ځنګلونو کې په کار وړل کيږي.دا سيستم د نورو سيستمونو څخه سرچينه اخلي خو د هغوي سره يو څه توپير لري او په پايله کې يو متفاوت عمر لرونکی دوه چته (دوه طبقه يې) ځنګل توليديږي. ددې سيستم بيلابيل ډولونه په لاندي توګه روښانه کيږي.
1-                دوه طبقه يې تخمې ځنګل (Tow storeyed high forest system)
1)    دايو سيلويکلچري سيستم دی چې په نتيجه کې يې دوه چته ځنګل  په لاس راځي.
2)    دلته د ونو چترۍ  عموماً دوه چترونه منځ ته راوړي چې يو يې پاسنی چتر او بل يې لاندينی چتر
3)    فصل په هر وخت کې هم عمره وي.
6)    دا د خاوری ساتني لپاره ضروردي.
7)    مهمه ده چې په ځنګل کې بايد په ارزښتمنو انواعو کې مناسب اصلاحات منځ ته راوړي.
د تطبيق شرايط
1)    دا په هغه سيمه کې تطبيقيږي کومه چې په اغيز منه توګه خاورې ساتنې ته ضرورت لري.
3)    هلته د تطبيق وړ دی چې په هر واحد ځمکه کې د کر پواسطه د فصل توليد زيات شي.
4)    دا هلته تطبيقيږي کله چې وختي فصل لاس ته راوړلو هيله وي.
5)    دي سيستم ته په هغه ځايونو کې  ضرورت ليدل کېږي چېرته چې د ونو انواعو بدلون ته اړتيا وي چې په دې کې  Bamboo,Deodar,chir pine ,sal استعماليږي.
1)    په عملي توګه د ونو لاندې بوټي کينول به ترټولو سخت عمل وي.
2)    دا ډيرې پوهي او مهارت ته ضرورت لري.
3)    په پاسنی چتر کې رنګړی کول شايد لاندينی چتر ته ضرر ورسوي.
4)    د لاندې چتر فصل د پاسني چت دفصل سره رقابت کوي کوم چې د دوي  وده راکموي.
2-  High forest with reserves system
دا Accessory سيلويکلچري سيستم يو ډول دی په کوم کې چې انتخابي فصلونو يو برخه يا ټول د دوهم ځل دوران لپاره ساتل کېږي ترڅو يوغټه اندازه چارتراش ترلاسه شي.
3-  Improvement felling   د غوڅوني اصلاحات
په قطع کوونه کې د اصلاح په منظور قطع يو ميتود دی چې په کې د ارزښتناکو انواعو د ودي د ښه والي په منظور کم ارزښت لرونکي انواع قطع کيږي. په ميتود سره Growing stock  راکميږي دا ميتود د سيلويکلچر سيستم نه ګڼل کيږي ځکه چې هدف يې د ځنګل بيرته نوي کول نه دي. او يواځي د پاتې کيدونکو ونو د ودي دښه والي په منظور په کار وړل کيږي.د اصلاح په منظور قطع په لاندي شرايطو سره ترسره کيږي.
a)    د مړو،وچو او ناروغه  ونوقطع کول.
b)   د ډيرو زړو ونو قطع کول.
c)    کوچنۍ يا د خراب شکل ونې قطع کول.
d)   دګڼو ونو او  Pole رنګړي کول.
e)    د هغه نيالګيو رنګړي کول چې خراب وي.
f)     د خراب معيار لرونکو ونو قطع کول.
g)    د ختونکو ځيليو او ونو غوڅول.
په دې ميتود سره متفاوت عمر لرونکی ځنګل لاسته راځي.
Coppice Forest system  -2
هغه سيستم دی په کوم کې چې ځنګل په غيري زوجي طريقو سره بيرته نوي کيږي په دې      کې د ځنګل دوران کم وي داسيستم مختلف ډولونه لري چې لاندې ورڅخه يادونه کيږي.
A-    Simple coppice system
1)    ټولي زړې ونې په مکمل ډول قطع کېږي.
2)    دوباره ټوکيدنه د بې تنې کاپيس څخه رامنځ ته کېږي.
3)    د پسرلي د شروع نه مخکې بايد زيات کاپيس ترلاسه شي.
4)    د سټي لوړوالی بايد ډير ټيټ نه وي ترڅو د حيواناتو په واسطه خراب نه شي او يا هم خوسا نه شي.
همداشان سټه بايد ډيره لوړه هم نه وي چې دا ښايې د سټې د چاوديدو سبب شي.
5)    په متوسطه اندازه د سټې لوړوالی بايد ۲۵-۱۵ سانتي متر پوری وي.
6)    د سټي قطع کول بايد په مايل شکل تر سره شي ترڅو د باران اوبه ورداخل نه شي.
7)    د ساتنې عمليات يې په دوهم کال شروع کيږي.
8)    رنګړي کول د اداري د وينا مطابق ترسره کېږي.
9)    تر لاسه شوی فصل به هم عمره نه وي.
ګـــــــــــــټې
1)     تطبيق يې ډير اسان دی.
3)     بياټوکيدنه يې اطميناني ده.
4)     Coppice  ځنګل زر وده کوي.
5)     د هرزه بوټو د صفايې کار يې اسانه وي.
6)     په نسبي توګه لوړ حاصل ورکوي.
زيانونــــــــــــه
1)  د کوچني سايز چارتراش توليدوي.
2)  د زياتو غذايې موادو لرونکې خاورې څخه استفاده کوي.
3)    د وامداره نه دي ځکه د هميشه کاپس توان نه لري.
4)  کاپيس خاښونه شايد د يخوهنې يا باد مقابل کې متضرر شي.
5)  دا سيستم ښه ښکلا نه لري.
د تطبيق شرايط يې
1)  داسيستم هغه ځای کې د تطبيق وړ دی چيرته چې محلي عوامل د غټ سايز چارتراشو توليد حمايه کولاي نه شي.
2)  دا سيستم دټولنيز ځنګل د تاسيس لپاره مناسب دی.
3)  دا د شخصي ځمکې لپاره مناسب دی،چې کم وخت کې زيات عايد ورکوي.
B: Shelter wood coppice system
1) په دې سيستم کې د 125-150 پوري سر پنا يا معيارونه په لومړي غوڅونه کې ساتل کېږي.
2) ساتونکي يا پناه برابرونکي  ونې بايد تر ټولو زياتي مقاومې وي.
3) محافظي ونې تر هغه وخته ساتل کېږي تر څو کاپيس ثبات پيداکړي.
4) ددې وروسته سرپناه يا محافظتي ونې په تدريجي ډول لري کېږي.
5) د معياري ونو تعداد ساتل کېږي البته د يو څه بدلون سره د هغه انواعو د شرايطو سره عادي وړانديز شوی معيار 125-150 پوري په هر هکتار کې په پنځم کال 65-75 او په لسم کال په مکمل ډول لري کېږي.
1)    دا په هغه سيمه کې تطبيقيږي چېرته چې يخوهنه زياته وي.
2)    په هغه سيمو کې تطبيقيږي چې ښه محلي اقليمي شرايط ولري ترڅو غټ سايز چارتراش توليد کړي.
3)    دا په هغه سيمو کې تطبيقيږي چيرته چې انواع کاپيس داوږدې مودې لپاره ورکولی شي.
4)    دا هغه ځای کې تطبيق وړ وي چېرته چې غټ سايز چارتراشو ته ضرورت وي.
The coppice with standard system       - c
دا هغه سيستم دی په کوم کې چې نيالګي او د مختليفو عمرونو ونې په کاپيس ځنګلونو کې د مختليفو مودو لپاره ساتل کېږي.د ساتل شوو معياري ونو موده شايد د کاپيس د ژوند دوران څو چنده وي ددې مهم اهداف په لاندې توګه دي.
1)  د غټ سايز چارتراشو لاسته راوړل.
2)  د يخوهنې په مقابل کې دفاع ترلاسه کول.
4)  کاپيس د نيالګيو طاقت برقرار ساتي.
دا به دوه چته ځنګل مينځ ته راوړي لاندې چت به يې هم عمره کاپيس ځنګل وي خو پاسنی چت به يې مختلف عمرونه ولري. په همدې توګه هر چت د ژوندځانکړی دوران لري.
1)    معياري انواع ښايې د کاپيس په شان نه وي او واحد يا زياتي انواع ولري.
2)    معياري انواع بايد اقتصادي او ارزښتناکه وي.
3)    د ښه کيفيت لرونکي وي لکه اوږده او صفا د ونې تنه او غټ تاج ولري د باد مقابل کې محفوظ او رڼا غوښتونکي وي.
4)    ساتل شوي معياري ونو انواع بدلون پيدا کړي     د اداري هدف لمخې لکه  غټ سايز چارتراش توليد اقليمي عواملو، سيلويکلچري خصوصياتو، د سيوري خوښونکي ونې رڼاغوښتونکي ونې :
5)    معياري ونې په غيري منظم شکل تقسيميږي په ټوله سيمه کې کوم،چې په نښه کېږي يا د رنګ په واسطه عدد ورکول کېږي.
6)    قطع او دهغې مربوط معلومات د معياري ونو اندازه کېږي او ثبت کېږي.
7)    پاتي ونې په نښه کېږي اوغوڅيږي.
8)    د ژوند په مسلسل دوران کې بايد لاندي عمليات ترسره شي.
-        دمعياري ونو کاپيس ساتل کېږي د راتلونکي دوران لپاره.
-        کاپيس د ژوند دوران کې بايد رنګړی ترسره شي.
-        معياري فصل قطع صورت نيسي.
-        د هغه وروسته پاتي کاپيس په پاک ډول قطع کيږي.
9)    بيا راټوکيدنه د بي تنې سټو څخه رامنځ ته کېږي او په مصنوعي توګه ورته فاصله ورکول کيږي.
1)  خاوره د تخريب څخه ژغوري.
2)  د تخم په واسطه معياري کرنه ،طبيعي نوي ټوکيدنه اسانوي.
3)  د خالصې کرنې حاصلا ت لوړوی.
1)  ددي عمليې تطبيق يو مشکل کار دی.
3)  پدې کې د عملياتو قيمت زيات وي.
دا يو سيلويکلچري سيستم دی په کوم کې چې قطع کونه د انتخابي اصولو مطابق صورت نيسي مګر کولي شو نوي نيالګي د کاپيس په ذريعه ترلاسه کړو.
د اجرا کولو لاري يې
1)    د انکشاف اندازه (قطر يا اصلي تنه) د اړتيا په اساس ترميم شوي دي.
2)    ددې وروسته د قطع کونې د دوران په ورته او مطابقتي ډول اجرا کېږي.
3)    بيا نوي کول يا د نسل توليد د کاپيس څخه لاسته راځي.
4)    دمتغير عمر لرونکي فصلونه تري لاسته راځي.
5)    دا سيستم Oleacuspidate،Acaciacateuchu او Shorearobusta ځنګلونو لپاره د اجرا وړ دي.
دنيالګيوپالنه
يوځنګلي فصل دښی ودې په منظور له لومړيو وختونو څخه غذايي موادو او ړنا  ته اړتيا لري ديو فصل منځته راوړونکې ځانګړې ونې دهمدې ضرروي شيانو(غذا او رڼا) دلاسته راوړلو لپاره نه يواځې په خپل مينځ کې رقابت کوي بلکې دهغه نامطلوبه انواعو سره يې هم کوي کوم چې دځنګل په فرش باندې په خپله راشنه کيږي کله چې دفصل عمر زياتيږي دهمدې ځانګرو ونو اړتياوې هم زياتيږي ددې له پاره چې نيالګي ښه اوپه زړه پورې وده وکړي اړينه ده چې ښه پالنه يې وشي او  پالنه  داسې تعريفولی شو.
هر هغه عمليه کومه چې دځوانۍ څخه نيولي دزړښت ترمرحلې پورې ديو ځنګلي فصل د ودې  په کومه مرحله کې دهغوۍ دښه والي په منظور په کار اچول کيږي له پالنې څخه عبارت دی په پالنه  کېخيشاوه،صفاکول،رنګړي کول او د ودې ښه والي په منظور قطع او همدارنګه شاخه بري د ختونکو قطع کول اودنامطلوبه انواعوزندۍ کول   شامل دي خو دبيانوي کولو په منظور قطع او ځمکني عمليات لکه دخاورې  اړوند کارونه، زهکشي، ابياري او کنترول شوې سوځونه  په کې شامل نه دي.
د پالنې ا هميت
پالنه دلوړ کيفيته لرګيو دتوليد اوپه في واحد ساحه کي دعايد په زياتوالي کې مرسته کوي په همدې اسا س دايوه مهمه سيلويکلچري عمليه ده پورتني ا هداف هغه وخت ترلاسه کيدای شي کله چې پالنه په زړه پوری ډول په خپل وخت ترسره شي  دهند په لويديځ بنګال کې ترسره شوي څيړنه په ډاګه کوي چې په کرنه کې درنګړي کولو دعمليي دنه ترسره کولو له امله يواځې په همدې ايالت کې هر کال د۹۵۰۰متره مکعبه په اندازه لرګي ضايع کيږي.
په ترسره کولو کي ستونزي
کله څه هم پالنه يوه ډيره ګټوره سيلويکلچري عمليه ده خو اکثره وختونه ترسره کيدي نه شي  ځکه چې داعمليه بايد يه يوفصل کې دځوانۍ څخه دزړښت تر مرحلې پوري څو ځله چې داعمليه ترسره شي او هر کال دنويکيدو ساحي  څخه په زياته ساحه  کې ترسره کيږي په همدې اساس څرنګه چې هر کال نوې کيدونکې ساحه زياتيږي دپالنې کلني کارونه هم ورسره په چټکه توګه زياتوالی کوي چې له امله يې زياتي بوديجي او پرسونل ته اړتيا ليدل کيږي له همدې پرته  د کرنيزو عملياتو د زياتوالي په وخت کې د کارګرانو کمبود هم يوه ستونزه ده په باراني ورځو کې د کار ساحې ته د رسيده ګۍ ستونزه ،داقليمي شرايطو خرابوالي او د وحشي حيواناتو ډار هم دپالنې  په وړاندې ستونزي منځ ته راوړي چې هم دا خراب شرايط دپالني کارونه له ځنډ سره مخ کوي چې دا کار د عايدو او لرګيو د کموالي سبب کيږي.
1:خشاوه
بيانوي کولو ( طبيعي وي او که مصنوعي) ساحوکې  د نامطلوبه انواعو افراد زياتره وختونه د مطلوبه نوعې د افرادو په پرتله وختي راشنه کيږي او که مخه يي ونه نيول شي د مطلو به نوعې د افرادو د خپه کولو او په عين وخت کې د هغوۍ د مړينې سبب ګرځي هر هغه نامطلوبه نبات کوم چې د مطلوبه نوعی افرادو ودې ته ګواښ پيښوي هر زه بوټي بلل کېږي.په همدي اساس د دا ډول نباتاتو له منځه وړل ( لرګين وي او که علفي) خيشاوه بلل کېږي. په بل عبارت خيشاوه له هغه عمليې څخه عبارت ده کوم ،چې د Seeding   مرحله کې په قوريه او يا ځنګلي فصل کې تر سره کيږي.او په کې د ټولو هر زه بوټو قطع او ليري کول شامل دي.
Cleaning :2
داعمليه د sapling په مرحله کې تر سره کېږي په دې کې بوټي ،ځيلۍ ،د عيني نوعې ټيټ قدي ،ناروغ او بد شکله نباتات ،نور ټيټ کيفيته نباتات کوم چې د اصلي نباتاتو ودې ته ګواښ پيښوي له منځه وړل کيږي ددي ترڅنګ د کاپيس نودو شمير په کې يو ته راښکته کيږي د يوې عمومي قاعدي په اساس هغه وخت ترسره شي کوم،چې اصلي نوعي وديز فصل وي.
3:   Thinning
د هغه قطعې څخه عبارت دی کوم چې د  پاتې کيدونکو ونو د ودې او شکل د ښه والي سبب کېږي.په دې کې لاندي نباتات له منځه وړل کېږي.
a)    په رقابت کې وروسته پاتي نباتات کوم چې راتلونکی نه لري بلکي د اصلي ونې څخه رطوبت ،غذا او رڼا جذبوي نو بايد مخکې له منځه يوړل شي.
c)    پاسني چتر ته د  Climber  د ختلو لپاره زمينه مساعدوي نو بايد قطع شي.
4: Improvement felling د ښه والي په منظور قطع
دغه قطع کونه په هم عمره ځنګلونو کې نه ترسره  کيږي. په دې کې ونې قطع کېږي تر څو پاتي ونو ته  ودې شرايط برابر شي.
په دې عمليه کې لاندېني ښاخونه ليري کېږي او ياهم که منځنی ښاخ دوه ښاخه  شي نو يو تري له منځه وړل کېږي.
اخستنې
1.    حميدي ،اتل.( ۱۳۹۱ هـ ش ) د ځنګل پوهنې اساسات لکچر نوټ،سيدجمال الدين افغاني پوهنتون.
2.    ځلاند،وسيم الله(۱۳۹۱هـ ش) عمومي سيلويکلچر ،سيد جمال الدين افغاني پوهنتون.مخ (۱۲۸-۱۳۵)
3.      Mani Kandam .kandprabhu .s(2012) indian forestry .jain brother .india. page (71-93)
4.     KHANN.LS.principle and practice of silviculture .khannabandhu.dehradun. page (205-207)
که جرات نه لرئ، مه خفه کیږئ! دلته یې لاملونه او حلارې لوستلای شئ
که جرات نه لرئ، مه خفه کیږئ! دلته یې لاملونه او حلارې لوستلای شئ
ارواپوهانو له نظره، که جرات نه لرئ او پر ځان نه باور له هغو ستونزو دي، چې ځوانان د ماشوم والي له دورې ورسره لاس و ګرېوان کېږي. دوی ته دا حق نه ورکول چې له خپلو حقه حقونو ساتنه وکړي. او که کله دوی دا کار کوي نو د کورنۍ د مشرانو له خوا رټل کېږي او د جرات ماده یې په هماغه کوچني والي کې مړه کېږي.
ځينې خلک بیا خپل جرات په هماغه کوچني والي کې لوړي او نه پرېږدي چې څوک د ده حقونه ترې واخلي؛ خو ځينې بیا دا چاره نه ترسره کوي او د عمر تر اخره کم جراته او یا هم بیخي بې جراته پاتې کېږي.
ممکن تاسې په ښوونځيو او پوهنتونونو کې ځوانان لیدلي وي، چې د خبرو پر مهال یې غږ لړځېږي، خبرې یې ژویلې – ژویلې کېږي، خوله یې وچېږي، د بدن رنګ یې سور کېږي، عصباني کېږي، د زړه درزا یې ډېرېږي، بې ارادې کېږي، لار ترې ورکېږي او نورې ډېرې ستونزې چې د بې جراتۍ له امله وي، رامنځته کېږي چې همدغه حالت ته بې جراتي یا کم جراتي ويل کېږي.
د بې جراته کسانو نښې نښانې
په ټولنیزو فعالیتونو او کارونو کې ګډون نه کول. پر ځان ډېر ټیټ باور لرونکي. کاري فرصتونه او ښه ټولنیز ځایونه له لاسه ورکوي. بې ارادې، بې انګېزې او بدبینه وي. معمولا ډېر لږ ملګري او لږې اړیکې لري. ټکنالوژي ډېره کاروي او سر و کار یې له کمپیوټر سره وي. معمولا د ملګرو، خپلوانو او دوستانو لیدو ته نه ځي. که جرات نه لرئ نو څنګه با جراته شئ که جرات نه لرئ نو تل پر ځان د لوړ باور لرونکي واوسئ، له تېروتنې هېڅ مه وېرېږي.
وړه بریا مو هم بې ارزښته مه ګڼئ او له نورو سره مرسته کوئ.
ستاسې بریا مخکې له دې چې خبرې پیل کړئ، دا ده چې د خبرو لپاره مو بشپړ چمتووالی ونیسئ تر څو ښې او په پوره جرات او ډاډ خبرې وکړئ او ذهن کې مو داسې تصور جوړ کړئ چې تاسې یو بریالی او با جراته شخص یئ.
د ډېری خلکو د پرمختګ خنډ همدا بې جراتي یا کم جراتي ده. د بې جراتۍ درملنه د هر انسان په ژوند کې ممکنه ده.
۲ـ ځان ته احترام او درناوی ولرئ.
۳ـ خپلې وېرې مو وپېژنئ او هغوی ته په پوره منطقي ډول حل لار پيدا کړئ.
۴ـ احساسات مو په روښانه او واضح ډول مقابل اړخ ته ووايئ.
۶ـ باید زده کړئ چې د نورو د نیوکو مقابل کې زغم ولرئ.
۷ـ که څوک مو کوم کار ته هڅوي، نه ورته مه ویئ، بلکې ځان ځواکمن وښيئ تر څو د هغوی پام او درناوی ستاسې لور ته لا درواوړي.
له ښه بخته چې د وخت په تېرېدو او د عمر زیاتوالي سره د کم جراتۍ یا بې جراتۍ کچه ټیټېږي.
بې جراته خلک خپل ځانته ارزښت نه ورکوي یا هم دا تصور او فکر کوي چې نور ده ته په ارزښت قایل نه دي. هېڅ څوک له دې سره علاقه نه لري چې، د نورو د ملنډو شي؛ خو زړه ور او با جراته خلک د دې حالت کیسه کې نه دي او دا هم باید وویل چې درانه خلک درانه دي.
۱ ـ ځینې خلک خپل ځان له فکري لحاظه کمزوري ګڼي. څه چې دوی لیکي او وايي د دوی په نظر بې ارزښته دي.
۲ ـ د نورو له ملنډو وېره بې دلیله ده، ځينې کم جراته خلک حتی دا زړه نه کوي چې، خپله مینه او محبت د کورنۍ غړو ته هم وښيي. د مینې، مننې، مهربانۍ او نورې کلمې د بې جراتۍ له امله د دوی په خوله نه راځي او همالته دفن کېږي.
۳ ـ پر ځان باور، له ماتې وروسته دی.
همدارنګه دا خلک فکر کوي چې، د نړۍ ټول خلک د ده له ماتې خبر دي. دوی خپل ذهني انډول له لاسه ورکوي او د خلکو او ټولنې سره هېڅ کله یو ځای کېدا ته زړه نه ښه کوي. تر دې چې د ملګرو، همکارانو او خپلو خپلوانو سره د مخ کېدو جرات نه کوي، تر څو ده ته سپارښتنې وکړي.
دا هم ولولئ: څنګه په ډاډ سره خبرې وکړو؟
کورنی چاپېریال
ډېری ماشومان چې په کوچني والي کې د کورنۍ له مینې او محبته محروم پاتې دي، د ځوانۍ دوره کې پر ځان بې باوره کېږي او ځان بې ارزښته ورته ښکاري او په کور کلي کې د خجالتۍ او بې ارزښتۍ احساس ورسره له هماغه کوچني والي را لویېږي.
نو د کورنۍ مینه ماشوم ته په ځانګړې توګه د مور و پلار، دا احساس ورکوي چې دی با ارزښته دی او په همدې حال کې ځان با جراته او آرام او خوندي احساسوي.
د کورنۍ د غړو ترمنځ اړیکې د کورنۍ د غړو ترمنځ نیږدې اړیکې یوه اړینه مساله ده؛ که د کورنۍ د غړو او په کورنۍ کې دنننه اړیکې صمیمي وي، نو د کورنۍ ماشومان به هم با جراته او پر ځان د باور لرونکي اوسي. خو که برعکس په کورنۍ کې جنګ جګړې او بې باورۍ وي، د کورنۍ ماشومان غړي به هم بې جراته وي.
نیوکې او رټل
بدبختانه چې ځينې زامن یا لورګانې تېروتنه وکړي، د مور و پلار له خوا هغوی رټل کېږي او هغوی ته په ترسره شوي کار د خجالتۍ احساس ورکوي او دوی چې هر کار کوي، د هغوی له خوا پرې نیوکه کېږي او رټي یې. د نیوکې او رټلو پر ځای که هغوی ته په مینه د هغوی تېروتنه په ګوته کړو، هم به د هغوی تېروتنه اصلاح شي او هم به با جراته او په ځان باور لرونکي جوړ شي.
د دې ستونزې حل لار څه ده
که څوک وغواړي چې خپلې دغې ستونزې سره مبارزه وکړي، نو کولای شي چې حل یې کړي او درملنه یې وکړي او د بې جراتۍ څخه ځان خلاص کړي او همدارنګه کولای شي له هغو وړتیاوو ګټه واخلي چې لري یې.
که جرات نه لرئ لاندې چارې ترسره کړئ ۱ ـ په سلام کې مخکې والی وکړئ!
۲ ـ وروسته له سلامه په عامو او دودیزو جملو جوړ پخیري وکړئ! مرسته د دې کار دا چې په خبرو کې به روان او ډاډه اوسئ؛ که لغات پراني وکړئ، ممکن سهي کارونه یې ونه کړئ او تر فشار لاندې راشئ او خپل جرات وبایلئ.
۳ـ په ټولنیزو کارونو، کورنیو کارونو او نورو پروګرامونو کې ګډون وکړئ او ځان فعاله وښيئ!
۴ ـ کله چې خبرې کوئ، لاس، پښو، او نورو د بدن غړو ته مو مه ګورئ او مه یې په اړه فکر کوئ، بلکې پام مو یوازې په خپل هغه مطلب وکړئ چې غواړئ مقابل شخص ته وړاندې کړئ!
۵ ـ مخکې له دې چې خپل مطلب د خلکو مخ ته وړاندې کړئ، څو ځلې یې تکرار کړئ او ښه ځان ډاډه کړئ چې ستونزه پکې نه لرئ!
۶ ـ کوښښ وکړئ څه چې وایئ، ښه تسلط او واک پرې ولرئ!
۷ ـ که چېرته له ماتې سره مخ شوئ، خپل جرات له لاسه مه ورکوئ او بیا هماغه کار ته په پوره انرژۍ او بدیلې بریالۍ لارې را وګرځئ!
۸ ـ کله چې د نورو پر وړاندې خبرې کوئ، ځان ته دا ډاډ ورکړئ چې (زه یې کولای شم!)
حاجي عبداللطيف
حاجي عبداللطيف يو افغان مجاهد او د افغان سياستوال ګل اغا شېرزي پلار دی. نوموړي د جهاد په شپو ورځو کې د برهان الدين رباني په مشرۍ د افغانستان ملي اسلامي محاذ په نامه ډلې د مشرانو سره اتفاق کاوه.
سرچينې
وېشنيزه:کندهاریان
یخ کارېز
یخ کارېز يوه سيمه ده چې دکندهار ښار د ښکارپور دروازې د چوک و سویل لوري ته موقعیت لري.
سرچينې
وېشنيزه:کندهار
آمنه شيخ
آمنه شیخ یوه پاکستانۍ اداکاره او پخوانۍ فېشن ماډله ده چې زیاتره په تلوېزیوني ډرامو کې کار کوي. نوموړې د امریکا په نیویارک ښار کې زېږېدلې خو اوس په کراچۍ کې اوسیږي. آمنه شیخ په اردو ټلویزیوني سریالونو او هنري فلمونو کې د خپل کار له امله ستایل شوې ده، هغه ۹ ځلې د لکس سټایل ایوارډ ته نومانده شوې او څلور ځلې یې جایزه ګټلې ده. په نیویارک ښار کې زیږیدلې، په کراچۍ او ریاض (سعودي عربستان) کې لوی شوې، آمنه شیخ په هیمپشایر کالج کې د ویډیو تولید زده کړې.
جيا چېترا
جيا چېترا (انګليسي: Jayachitra) فلمي لوبغاړې ده
سرچينې
وېشنيزه:د ۱۹۵۷ کال زېږېدنې وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:هند وېشنيزه:هندوان وېشنيزه:هند او پاکستان وېشنيزه:هندو وېشنيزه:هندو فلسفي مفاهیم وېشنيزه:هندو مذهبي لارښودان وېشنيزه:هندو-اروپايي څوژبيز ملاتړ کينډۍ
آمنه شيخ
په کریوس پکچرز کې د اسسټنټ په توګه کار کولو وروسته، هغه پاکستان ته راستون شوه او د فیشن ماډل په توګه یې خپل مسلک پیل کړ. د دې وخت په جریان کې، هغه د فرانسوي برانډ L'Oréal ویانده شوه او د لوکس سټایل جایزه لپاره د غوره ماډل په توګه وټاکل شوه. هغه بیا په 2008 ټلویزیوني فلم "بارش می دیور" او د جیو تلویزیون سلسله دل نادان کې مخکښ رول ولوباوه، چې د غوره راڅرګند شوي استعداد لپاره یې د لوکس سټایل جایزه ترلاسه کړه. آمنه شيخ په څو ډرامو کې رول لوبولی دی.
سرچينې
وېشنيزه:د کراچۍ کسان وېشنيزه:1981 زېږېدنې وېشنيزه:پاکستان پوځ وېشنيزه:پاکستان لپاره جنگېدونکي هزاره گان وېشنيزه:پاکستان لپاره جنگېدونکي افغانان وېشنيزه:پاکستان تانبې وېشنيزه:پاکستان او افغانستان وېشنيزه:پاکستان سوپر ليګ وېشنيزه:پاکستاني فلمي اداکاران وېشنيزه:پاکستاني فلمي ستوري
الکساند ګروټنډیک
الکساندر ګروټنډیک (زوکړه: د ۱۹۲۸ زکال د مارچ ۲۸مه – مړینه: د ۲۰۱۴ زکال د نومبر ۱۳مه) بې وطنه ریاضي پوه و چې د معاصرې الجبري هندسې په رامنځته کولو کې په مخکښ شخصیت واوښت. د نوموړي څېړنو د دغې څانګې لمنې ته پراختیا وکړه او په هغو کې یې د ځای پر ځای کېدوني الجبر (commutative algebra)، همولوژیکي الجبر (homological algebra)، شیپ تیوري (بافه؛ sheaf theory)، او د کټګورۍ د تیوري (category theory) عناصر او اساسات ور ګډ کړل، په داسې حال کې چې د هغه په اصطلاح «نسبي» لیدلوري د خالصې ریاضي په ډېرو برخو کې انقلابي پرمختګونه رامنځته کړل. ډېر شمېر کسان نوموړی د شلمې پېړۍ مخکښ ریاضي پوه بولي.
ګروټنډیک د یو ریاضي پوه په توګه خپل عمومي او اغېزمن مسلک ته په ۱۹۴۹ زکال کې مخه کړه. په ۱۹۵۸ زکال کې نوموړی د عالي علمي څېړنو په انستیتیوت (Institut des hautes études scientifiques) کې د څېړنیز ښوونکي په توګه وټاکل شو او تر ۱۹۷۰ زکال پورې همدلته پاتې شو، نوموړي د خپلو شخصي او سیاسي باورونو له امله د نظامي بودیجې پر سر د اختلاف له امله دغه څېړنیز انستیتیوت خوشی کړ. ګروټنډیک په ۱۹۶۶ زکال کې د الجبري هندسې، همولوژیکي الجبر او کې – تیوري (K-theory) په برخو کې د لاسته راوړنو له امله د فیلډز مډال ترلاسه کړ. له دې وروسته نوموړی د فرانسې په مونپلیه پوهنتون کې ښوونکی شو او په داسې حال کې چې لا یې هم اړوندې ریاضیکي چارې تولید کولې د ریاضي له ټولنې څخه ووت او ځان یې سیاسي او مذهبي فعالیتونو ته وقف کړ (اول په بودېزم کلک و، خو وروسته یې تر ډېره عیسوي لیدلوری درلود). په ۱۹۹۱ زکال کې نوموړي د پیرنه غرونو په لړۍ کې د لسر کلي ته کډه وکړه چېرې چې هغه د یوازیتوب ژوند وکړ او په نه ستړې کېدونکې بڼه یې په ۲۰۱۴ زکال کې د خپلې مړینې تر مهاله د ریاضیاتو او خپلو فلسفي او مذهبي افکارو په برخه کې کار وکړ.
کورنۍ او ماشومتوب
ګروټنډیک په برلین کې له انارشېست والدینو څخه وزېږېد. د هغه پلار الکساندر «ساشا» شاپېرو (چې د الکساندر تاناروف په نوم هم پېژندل کېږي) حسیدي یهودي ریښه لرله او جرمني ته په ۱۹۲۲ زکال کې له کډه کولو وړاندې په روسیه کې بندي و، په داسې حال کې چې مور یې یوهانا «هانکا» ګروټنډیک د هامبورګ ښار یوې جرمنۍ پروتستانت کورنۍ ته اړونده وه او خبریاله وه. د ده والدین په ځوانۍ کې د خپلو پخوانیو مخینو له امله له یو بل جلا شوي و. د ګروټنډیک د زیږون پر مهال د ده مور د یوهانس راداتز په نامه خبریال سره واده وکړ چې له امله یې په پیل کې د ده نوم د «الکساندر راداتز» په نوم ثبت شو. دغه واده په ۱۹۲۹ زکال کې له منځه ولاړ او شاپېرو د ده په پلارګلوۍ اعتراف وکړ، خو هېڅکله یې هم له هانکا ګروټنډیک سره بیا واده ونکړ. ګروټنډیک د مور له اړخه د میدي په نامه یوه خور لرله.
ګروټنډیک د ۱۹۳۳ زکال تر پایه په برلین کې له خپلو والدینو سره تر هغه مهاله ژوند وکړ کله چې پلار یې له نازېسم څخه پاریس ته وتښتېد. مور یې هم ډېر ژر ورپسې ورغله. ګروټنډیک د لوتري لارښود او کشیش ویلهلم هیډورون پالنې ته پاتې شو. د وینفریډ شارلاو په خبره دغه مهال د هغه والدینو د غیرجنګي کومکي ځواکونو په توګه د هسپانیا په کورنۍ جګړه کې ونډه واخیسته، په داسې حال کې چې یو شمېر نور بیا څرګندوي چې شاپېرو د انارشېستي ملیشه ځواکونو په اړخ کې جګړه کوله.
دویمه نړیواله جګړه
د ۱۹۳۹ زکال په مۍ میاشت کې ګروټنډیک فرانسې ته د تلو په هوډ له هامبورګ څخه د ریل ګاډي پر مټ سفر وکړ. لږ وروسته د هغه پلار په لو ورنت (Le Vernet) کې ونیول شو. له دغه مهال څخه وروسته هغه او مور یې له ۱۹۴۰ زکال څخه تر ۱۹۴۲ زکال پورې په مختلفو کمپونو کې د «نامطلوبو خطرناکو بهرنیو وګړو» په توګه وساتل شول. لومړنی کمپ چې دوی په کې بندیان و، ریوکروس کمپ (Rieucros Camp) و چېرې چې د هغه مور په سل ناروغۍ اخته شوه او بالاخره له همدغې ناروغۍ مړه هم شوه. په دغه ځای کې ګروټنډیک د مانډ (Mendel) په سیمه ئیز ښوونځي کې د زده کړو چانس وموند. یوځل هغه وتوانېد له کمپ څخه وتښتي او هوډ یې درلود هېټلر ترور کړي. له دې وروسته د هغه مور د دویمې نړیوالې جګړې د پاتې وخت پر مهال د ګورز د بندیانو کمپ ته ولېږدول شوه. ګروټنډیک اجازه لرله چې له خپلې مور جلا ژوند وکړي. هغه د Le Chambon-sur-Lignon سیمې په یوه کلي کې د سیمې د خلکو په کورونو او مسافرخانو کې پټ ژوند کاوه، په داسې حال کې چې نوموړی به ځینې مهال د نازیانو د بریدونو پر مهال ځنګل ته تښتېد او د څو ورځو لپاره به یې له خوړو او اوبو پرته ژوند تېراوه. د هغه پلار د ویشي یهودیت ضد قانون له مخې نیول شوی و او د ډارنسي د بندیانو کمپ ته ولېږل شو چې وروسته بیا د فرانسې ویشي دولت جرمنانو ته تسلیم کړ او په ۱۹۴۲ زکال کې د اشویتس د اجباري کار په کمپ کې ووژل شو. ګروټنډیک په لو شامبون کې سیونول ښوونځي (Collège Cévenol) ته ولاړ (اوس مهال د Le Collège-Lycée Cévenol International په نوم پېژندل کېږي)؛ دا هغه ځانګړې متوسطه لیسه وه چې د سیمه ئیزو سوله غوښتونکو پروتستانتانو او د جګړې ضد فعالینو له خوا تاسیس شوې وه او ډیری هغو کډوال ماشومانو چې په لوشامبون کې پټ شوي و په همدغه ښوونځي کې یې زده کړې وکړې. همدلته و چې ګروټنډیک د لومړي ځل لپاره له ریاضیاتو سره لیوالتیا پیدا کړه.
زده کړې او له څېړنیزې ریاضي سره اړیکه
له جګړې وروسته ځوان ګروټنډیک ریاضیات په فرانسه کې ولوستل، په پیل کې نوموړي په مونپلیه پوهنتون کې زده کړې وکړې چېرې چې یې سم پرمختګ نه درلود او د ستور پوهنې په مضامینو کې پاتې راغی. نوموړي چې په یوازې توګه یې کار کاوه بیاځلي یې د لبګ کچه (Lebesgue measure) کشف کړه. په دغه ځای کې په یوازې ځان له دریو کالو څېړنو وروسته نوموړی په ۱۹۴۸ زکال کې د زده کړو په موخه پاریس ته ولاړ.
ګروټنډیک په پیل کې د هنري کارټان په سیمینار کې چې په نورمال عالي ښوونځي (École Normale Supérieure) کې جوړ شوی برخه واخیسته، خو له دې له امله چې په لوړه کچه مخینه یې نه لرله دغه سیمینار یې تعقیب نشو کړای. د کارټان او اندره وي په مشوره هغه نانسي پوهنتون ته ځان تبدیل کړ، چېرې چې دوه مخکښو کارپوهانو؛ ژان ډیوډونه او لاورنتز شوراتز د ګروټنډیک په خوښې وړ برخې یا توپولوژیکي فضا بردارۍ (topological vector spaces) کار کاوه. وروستي یې بیا د فیلډز مډال هم ترلاسه کړ. نوموړي خپله وروستۍ مقاله خپل نوي زده کړیال ته وښودله چې هغه یې د محلي محدبو فضاګانو (locally convex spaces) اړوند په ۱۴ پرانیستو پوښتنو سره پای ته رسولې وه. ګروټنډیک د ریاضيکي لارو چارو نوي میتودونه ور وښودل چې له امله یې وتوانېد په راتلونکو څو میاشتو کې ټول دغه مسائل حل کړي.
په نانسي کې هغه د عملکردي تحلیل (functional analysis) اړوند خپل پای لیک د دوه لارښودو استادونو تر نظر لاندې له ۱۹۵۰ زکال څخه تر ۱۹۵۳ زکال پورې ولیکه. دغه مهال نوموړی د توپولوژیکي فضابردارۍ د نظریې یو له مخکښو متخصصینو څخه و. په ۱۹۵۳ زکال کې هغه د برازیل سائوپائولو پوهنتون ته د نانسن پاسپورټ (هغه سند چې بې تابعیته کسانو ته ورکول کېده) څخه په کار اخیستو ولاړ، ځکه چې هغه د فرانسوي تابعیت له اخیستو ډډه کړې وه (د فرانسوي تابعیت اخیستو د نوموړي د محکومیت له امله د عسکرۍ خدمت ورباندې جبري کاوه). نوموړی (د ۱۹۵۳ زکال له اکتوبر میاشتې څخه د ۱۹۵۴ زکال تر مارچ میاشتې پورې فرانسې ته له اوږد مهاله سفر پرته) د ۱۹۵۴ زکال تر پایه په سائوپائولو کې پاتې شو. همدلته و چې هغه خپل وروستی اصلی اثر چې د بانچ سپېس د «میتریکي» تیوري ("metric" theory of Banach spaces) د موضوع اړوند و پای ته ورساوه.
ګروټنډیک د ۱۹۵۵ زکال په پیل کې د کانزاس لارنس ته ولاړ؛ هغه خپلې پخوانۍ علمي موضوع ته شا کړه څو د الجبري توپولوژي، همولوژیکي الجبر او همدارنګه د مخ پر ودې الجبري هندسې اړوند کار وکړي. نوموړی په لارنس کې و چې د آبلی کټګورۍ (Abelian categories) او شېپ کومولوژي (sheaf cohomology) د بیاځلي فورمول بندۍ بنسټ اېښودونکې تیوري ته یې پراختیا ورکړه او له امله یې د «توهوکو» اغېزمنه مقاله ولیکله.
په ۱۹۵۷ زکال کې نوموړي ته اوسکار زاریسکي بلنه ورکړه څو له هارواډ څخه لیدنه وکړي، خو هغه مهال چې نوموړي د دغې ژمنې له لاسلیک کولو څخه ډډه وکړه چې د متحده ایالاتو د دولت پر ضد چارو څخه به ډډه کوي دغه بلنه هم ورسره له منځه لاړه. نوموړی د بندي کېدو له ګواښ څخه تر هغه مهاله نه وېرېده تر کومه چې ده کولای شو کتاب ته لاسرسی ولري.
امام حسن او امام حسین (حسنین)
د کتاب ځانګړنې:
لیکوال: شیخ محسن قرآیتي (د تفسیر نور مفسر)
ژباړن: ډاکټر ذبیح الله اقبال
وېبپاڼه:www.andyal.com
= امام حسن او امام حسین (حسنین) =
امام حسن د نبوي کورنۍ د امامانو د لړۍ دویم امام دی، په رمضان میاشت کې، درې کاله روسته له هغه وزيږېد، چې رسول الله (ص) مدینې ته مهاجر شو، نیکه یې ورته په غوږ کې اذان وکړ او عقیقه یې ورکړه.
په کوشنیتوب کې یې د قرآن آیتونه او د خپل نیکه ویناوې اورېدې او په کور کې به یې مور ته ویلې او هر مهال به چې حضرت علي، حضرت فاطمه پوښتله: (( دا آیتونه دې له کومه اورېدلي؟)) ویل به یې: (( له حسن نه مې اورېدلي دي.))
امام حسن ډېر متواضع او مخ ماتی و. یوه ورځ یوه ډله ماشومانو، چې یوازې وچه ډوډۍ یې درلوده، امام حسن یې مېلمه کړ. آنحضرت هم ومنله او بیا امام حسن هغوی مېلمانه کړل. چا به چې ورسره ناوړه چلن وکړ، سینه یې ورته پراخوله. یوه ورځ یو شامي سړي د امام حسن سپکاوی وکړ او و یې کنځه، امام چوپ پاتې شو او چې کله پوه شو، چې هغه د نشتمنۍ او بېوزلۍ له لامله تنګلاسی دی، و یې ویل: (( که لار دې ورکه کړې، چې لارښوونه دې وکړم، که وږی یې، چې موړ دې کړم او که اړتیا لرې، چې درپوره یې کړم؟)) هغه سړي په خېجلتیا وویل : (( خدای په خپله ښه پوهېږي، چې څوک امام وټاکي.))
امام حسین د نبوي کورنۍ د امامانو د لړۍ درېیم امام دی، د درېیم هجري کال، شعبان میاشت په درېیمه نېټه زيږېدلی دی.
نیکه یې ورته په ښي غوږ کې اذان او په کيڼ کې یې ورته اقامه وویله. د وحې پرښتې ورته الهي پيغام راووړ، چې نامه یې حسین ده. نیکه یې د زوکړې پر اوومه ورځ پسه حلال کړ او د پسه غوښه او سپین زر یې پر بېوزلیو وویشل.
سلمان فارسي (رض) وايي:
رسول الله (ص) به امام حسین پر خپل زنګانه کېناوه، ویل یې: ((ته امام، د امام زوی او امامانو پلار یې. نهه امامان ستا له ځوځاته دي، چې روستی یې قایم دی.))
امام حسین، چې کوشنی و، رسول الله (ص) په غېږ کې رانیوه، ښکلاوه یې، ویل یې :
(( حسین منی و انا من حسین[1]= حسین له ما ځنې او زه له حسین ځنې یم.))
په کوفه کې وچکالي وه، خلک حضرت علي کرم الله وجهه ته ورغلل او له وچکالۍ یې سر وټکاوه. آنحضرت خپل زوی امام حسین ته وویل: ((پاڅه او دعا وکړه.)) امام حسین پاڅېد، الله یې وستایه او پر رسول الله (ص) یې تر درود روسته د ورښت دعا وکړه. د آنحضرت د دعا له پای ته رسېدو سره سم، وریځې راپیدا شوې او ورښت وشو.
په صفین جګړه کې د حضرت علي کرم الله وجهه لښکر تږی شو، ځینې په اوبو پسې ولاړل؛ خو تش لاس راستانه شول. امام حسین له خپل پلاره په اجازې په اوبو پسې ولاړ او را یې وړې. حضرت علي په ژړا شو، وپوښتل شو: ولې ژاړې؟ و یې ویل: همدا کس چې نن یې مسلمانان خړوب کړل، په راتلونکي کې به په کربلا کې د اوبو ترڅنګ تږی شهید شي.
امام حسین د امام حسن د امامت او مشرۍ په پېر کې وویل:
(( امام حسن مې رور او امام دی او زه یې لاروی یم.))
امام حسین یو وخت د خپل نيکه پر اوږو سپور ګرځېده او یو وخت په کربلا کې د اسونو تر پښو لاندې ولتاړل شو؛ خو مهمه داده، چې په دواړه حالتونو کې له الله خوښ و او ویل یې: (( الهی رضا برضاک))
امام حسین چې کوشنی و او نیکه یې د اختر لمانځه ته تله؛ نو له ځان سره یې وړه او له رسول الله (ص) سره یو ځای یې تکبیر (( الله اکبر)) وایه. په کوم ځای کې چې په کار وه، چې رسول الله (ص) چا ته ښېراوې او مباهله ورسره وکړي؛ نو هلته هم حسین ورسره و.
نیمه شپه وه، امام حسن له خوبه راپاڅېد، اوبه یې وغوښتې، پر هغه شپه رسول الله (ص) د فاطمه الزهرا په کور کې مېلمه و، راپاڅېد او دې ماشوم ته یې اوبه راوړې. په همدې ترڅ کې امام حسین هم راویښ شو او اوبه یې وغوښتې؛ خو آنحضرت (ص) لومړی اوبه امام حسن ته ورکړې. فاطمې بي بي وپوښتل : حسن درباندې ډېر ګران دی؟ رسول الله (ص) وویل: (( دواړه راته یو شان دي؛ خو وار د حسن و، اوبه لومړی هغه غوښتې وې.))
امام حسین د ظالم حکومت پر وړاندې په مړانه ودرېد او چمتو شو، چې پخپله، ملګري یې، ان تی روی نوی زېږی یې شهیدان شي؛ خو ظلم او ظالم ته یې غاړه کېنښووله او ټولو انسانانو ته یې وښووله چې: ((عزت، د حق پر لار په تګ کې دی او د حق په لار کې شهادت، د باطل په لار کې تر ژونده غوره دی.))
ان په کربلا کې ځوانانو؛ حضرت قاسم وویل : (( که داسې وي، چې ځواک او واک له امویانو سره وي؛ نو ما ته مرګ تر شاتو خوږ دی.))
د عامه مالوماتو شبکه
د عامه معلوماتو شبکه (PDN) یوه شبکه ده چې د مخابراتو ادارې یا د یوې پېژندل شوې خصوصي عملیاتي ادارې له خوا د خلکو  د معلوماتو لېږد او د خدماتو چمتو کولو ځانګړې موخې لپاره رامنځته شوې. لومړۍ شبکه په 1972 کې په اسپانیا کې د RETD په نوم ځای رامنځته شوه. د عامه معلوماتو شبکه یو عام نوم و چې د X.25 چمتو کوونکو نړیوالې ټولګې ته ورکړل شوی و چې ګډې شبکې د 1980يمو او 1990 يمو کونو په اوږدو کې يې لوی نړیوال پوښښ درلود ، چې د لومړني انټرنیټ لپاره يې د زېربنا چمتو کولو دنده پرمخ وړله.
څرګندونه
په مخابراتو کې، PDN یو سرکیټ یا د پیکټ سویچ شوی شبکه ده چې عام وګړي يې د هغې په مرسته کولی شي په ډیجیټل بڼه ډیټا ولېږدوي. د PDN چمتو کوونکی یو شرکت دی چې PDN ته لاسرسی چمتو کوي او ترڅنګ يې د X.25 ، چوکاټ ریلی ، یا سیل ریلی ( ATM ) خدمات هم چمتو کوي. PDN ته لاسرسی عموما یو تد يو ژمنه شوي پراخه بانډ په لاس کې دی چې د ژمن معلوماتو نرخ (CIR) په نوم پېژندل کیږي. د لاسرسي لګښت په تضمین شوي نرخ پورې اړه لري. د PDN چمتو کوونکي په دې کې توپیر لري چې دوی څنګه د اړتیا وړ بینډ ویت کې د لنډمهاله زیاتوالي لپاره چارج کوي (د سرجونو په نوم پیژندل کیږي). ځینې یې د زیاتې اندازې څخه کار اخلي؛ نور د زیاتوالي موده کاروي.
تاریخ
نړیوال پیکټ سویچ شوی خدمت لومړنی سوداګریز او نړیوال پیکټ سویچ شوې شبکه وه. دا د برتانوي او امریکايي مخابراتي شرکتونو ترمنځ همکاري وه چې په 1978 کال کې فعاله شوه
د عامه سویچ ډیټا شبکه
د عامه سویچ شوي ډیټا شبکه ( PSDN ) د ډیری پراخه ساحې شبکې سیسټم له لارې د ډیټا خدماتو چمتو کولو شبکه ده ،چې د عامه سویچ شوي تلیفون شبکې (PSTN) ته ورته مانا ور کوي. A PSDN ممکن د سویچ کولو بېلابېلې ټیکنالوژۍ وکاروي ، لکه د پیکټ سویچنګ ، سرکټ سویچنګ ، او د پیغام سویچنګ ټيکنالوژي. د پیکټ سویچ شوی PSDN ته د پیکټ سویچ شوي ډیټا شبکه هم ویل کیږي.
په اصل کې د PSDN اصطلاح یوازې د پیکټ سویچ سټریم (PSS) ته راجع کیږي، د X.25 -based پاکټ سویچ شبکه، چې ډیری یې د دایمي مجازي سرکیټونو (PVCs) په کارولو سره د سیمه ایزو شبکو او انټرنیټ ترمنځ د اجارې کرښې اتصال چمتو کولو لپاره کارول کیږي. اصول نه یوازې د فریم ریلي او د غیر متناسب لېږد حالت (ATM) ته راجع شي، دواړه PVCs چمتو کوي، بلکې د انټرنیټ پروتوکول (IP)، GPRS ، او د کڅوړې بدلولو نور تخنیکونو ته هم اشاره کوي.
په داسې حال کې چې ډیری ټیکنالوژي شته چې په سطحي ډول د PSDN سره ورته دي، لکه د مدغم خدماتو ډیجیټل شبکه (ISDN) او د ډیجیټل پیرودونکي لاین (DSL) ټیکنالوژي، دوی د دې مثالونه ندي.ISDN د PSTN شبکه کاروي، او DSL د PSTN محلي لوپ (د مسو تارونو) باندې پوښل شوي ټکي په ټکي سرکټ سویچنگ مخابرات کاروي، معمولا د پیکټ سویچ شوي براډبنډ IP شبکې ته د لاسرسي لپاره کارول کیږي.
د عامه معلوماتو لېږد خدمت
د عامه ډیټا لېږد خدمت د ډیټا لېږد خدمت دی چې د مخابراتوادارې ، یا د پېژندل شوي خصوصي عملیاتي ادارې لخوا رامینځته شوی او پرمخ وړل کیږي ، او د عامه ډیټا شبکه کاروي. د عامه معلوماتو لېږد خدمت کې ممکن د سرکټ سویچ شوي ډیټا پیکټ سویچ شوی ، او د اجاره شوي لاین ډیټا لېږد شامل وي.
سرچينې
<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"> <cite class="citation web cs1">"Federal Standard 1037C".
نور لوستل
وېشنيزه:عامه م وېشنيزه:پوسته خانه وېشنيزه:تليفون وېشنيزه:موبا وېشنيزه:ويکي پي وېشنيزه:پښتو ليکنې وېشنيزه:عراق وېشنيزه:عامه خد
انور خان
انور خان د برطانوي هند يو افسر وو په اصل کې په کندهار کې زېږېدلی وو. د هغه د اولادونو څخه يو همسلمان خان دی.
سرچينې
وېشنيزه:کندهاریان
ټاټوبی
ټاټوبی يوې داسې سيمې ته ويل کېږي چې د يوه شخص لږ تر لږه درې ٣ نسلونو پکښې ژوند تېر کړي وي او هلته د پلار او نيکه مراث ولري. ټاټوبی وسمهال ځکه ډېر کارول کېږي چي خلګ د خپلو مورنيو او پلارنيو سيمو څخه په کډه او د ښه ژوند، جګړې او يا هم سيلابونو له امله نورو سيمو ته کډه کوي؛ او خپلي تاريخي سيمي پرېږدي، نو د هغو د اولادونو ټاټوبی بيا هغه سيمه ده چې د دوی پلرونو د لوړو لاملونو له امله پرې‌اېښې وه. د مثال په توګه د پخواني افغان ولسمشر حامد کرزي او د هغوی د اولادونو پلرنی ټاټوبی کندهار دی.
خپره شوې لورنه (امام مهدي)
د کتاب نامه: اسانه اسلامپوهنه ( د ژڼیو لپاره)
لیکوال: شیخ محسن قرآیتي (د تفسیر نور مفسر)
ژباړن: ډاکټر ذبیح الله اقبال
وېبپاڼه:www.andyal.com
= خپره شوې لورنه (امام مهدي) =
(( بسم الله الرحمن الرحیم)) آیت یوسل و څورالس ځل په قرآن کې بیاځلي شوی دی- یوسل و دریالس ځل د سورتونو په پیل کې او یو ځل د نمل سورت په آیتونو کې- یوازې په دې آیتونو کې ۲۲۸ ځل د لورنې په ځانګړنې ستایل شوی دی. پردې سربېره، په نورو آیتونو کې الله ډېری ځل په دې ځانګړنه ستایل شوی دی.
ددې آیتونو له ټولګې، دا مهم او ټولیز آر راڅرګندېږي:  ((د انسان او نړۍ د پنځون بنسټ لورنه ده))؛ نو په هر ځای کې باید ددې آر په لټه کې ووسو.
= د رسول الله په بعثت کې د الله لورنه = الله په قرآن کې رسول الله ته وايي : ((وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ[1]= او ته مو نړيوالو ته يوازې رحمت لېږلى يې. ))