نس_ناستی
داسهال غيرانتاني لاملونه ١- خوارځواکي: خوارځواکې په ماشومانوکې داتروفي له کبله دکولمودجذب ساحه کموي اوانتاناتوته لاره برابريږي دصفراوي تيزابوجوړيدل هم کميږي دپانکراس دانزايمونو کموالي دDisaeeharidase انزايم دفعاليت کموالي دکولمودحرکاتوبدلون اودکولمودنارمل فلوار بدلون ټول داسهال په منځته راتلوکې رول لوبولي شي. ٢- دانتي بيوتيک استعمال : هغه ماشومان چې دانتي بيوتيکو په واسطه ددرملني لاندي نيول شوي وي %٦٠ يي په اسهال اخته کيږي ځيني انتي بيوتيکونه په کولموکيې دکاربوهايدريت دانتقال دکمښت اودکولمودLactase داندازي دټيټوالي سبب ګرځي چي دهمدي کبله کيداي شي اسهال رامنځته شي  همدارنګه دنارمل فلورا دمنځه تګ اودنورو مايکرو اورکانيزمونو زياته نشونما هم ددغه رنګ اسهال سبب ګرځيداي شي. هغه اسهال چي دانتي بيوتيکو له کبله پيدا کيږي اوبلن وصف لري اود انتي بيوتيکو دبنديدوسره کميږي هغه ماشومان چې انتي بيوتيک استعمالوي خصوصا سفالو سپورينClindamycin او اموكسي سلين د٢-١٠ % پوري پکښي دClostrodiumdeffieciله کبله اسهال رامنځته کيږي چې دانتي بيوتيکو داستعمال څخه تر اتواونيو پوري ددغه باکتريا له کبله دنس ناستي احتما ل شته دي. ٣- خــــــــــــواړه: زيات خوراک زيات خوراک خصوصًا په کوچنيو تي رودونکو کې داسهال سبب ګرځيدلاي شي په شيدو خوړونکوکي دپانکراس Amylase په نسبي توګه کم وي چې دهمدي کبله پکې دنشايسته لرونکو خوړودخوراک وروسته اسهال رامنځته کيږي. دميووجوس خصوصًا که په زياته اندازه فرکتوزاوساربيتول ولري دازموتيک  اسهال سبب ګرځيداي شي. دباکترياوو پرته ځيني نورمواد لکه :درانه فلزات هم دتسمم له کبله اسهال رامنځته کوي. ٤- دخوړوسره حساسيت: دبعضي خوړوسره دحساسيت له کبله هم اسهال رامنځته کيداي شي ٢-٣ % ماشومان دعمر په اولنيودريو کلونوکې دغوا دشيدو سره دحساسيت له کبله په اسهال اخته کيږي. ٥- دخوړو تسمم يا زهري کيدل Food poisoning: کله کله خواړه دځيني انتاناتو په واسطه لکه Staphylococcus او Cperferingens منتن کيږي دغه انتانات په خوړوکې توکسينونه توليد وي چې دخوړلوڅخه ورسته په ماشومانوکې داسهال سبب ګرځي دباکترياوو پرته ځيني نورمواد لکه درانه فلزات هم دتسمم سبب ګرځي اواسهال رامنځته کوي داسهال امله په بدنکې فزيولوژيک بدلونونه: دماشوم دبدن (٦٠% وزن دمايعاتو څخه جوړشوي دي چې دغه مايعات په دوه برخو کې قرارلري چې دخارج حجروي اوداخل حجروي برخو څخه عبارت دي .په خارج حجروي مايعاتو کې دوراني وينه بين الخلالي مايعات اوافرازات شامل دي څرنګه چې په اسهال کې خارج حجروي مايع ضايع کيږي نوله همد ي کبله که چيري ناروغ ته دمايعاتو ضرورت پيښ شي نودغه مايع جوړښت چې ناروغ ته ورکول کيږي بايد دخارج حجروي مايع دترکيب په شان وي  چې دسوديم اندازه يي په اټکلي ډول زياته اود پوتاشيم اندازه يي بايد کمه وي پښتورګي ددوران څخه دمايعاتو اومتابوليتونو دفلتر کولو غليظ کولورقيق کولو اوددوباره جذب دعمليو په واسطه دخارج حجروي ماحول الکترولايتونه تنظيموي. خوبايد په ياد ولرو چې په ډيرو کم عمره شيدي خوړونکو کې دګوردي وظيفوي قابليت دغټوماشومانو په نسبت ډير پياوړي نه وي داسهال په صورت کې زياته اندازه اوبه اوپه ابوکې منحل غذايي مواد لکه: الکترولايتونهميتابوليتونه اوويټامينونه دبدن څخه خارجيږي دعضويت څخه داوبووتنه دخارج حجروي  چاپيريال دمايع دکميدو اوغونجيدوShrinkage سبب ګرځي.داسهال په نيژدي نيمايي پيښوکې په پلازما اوخارج حجروي ماحول کې دسوديم غلظت تقريبا نارمل حالت ک پاتي کيږي meq١٤٠په ليټرکې داسهال په (٤-٤٥% پيښوکې په غايطه موادوکيې په زياته اندازه سوديم خارجيږي چې په دغه صورت کې دسيروم اوخارج حجروي مايعاتو دسوديم اندازه په نسبي ډول کميږي يعني Hyponatrem څرنګه چي سوديم دخارج حجروي مايعاتو دازموتيک فشار په ساتلوکې ډيره ونډه لري نوله همدي کبله دخارج حجروي مايعاتو اندازه ښکته کيږي اودخارج حجروي چاپيريال څخه داخل حجروي چاپيريال ته دمايعاتو دحرکت سبب ګرځي چي دغه کاربه دخارج چاپيريال دمايعاتو دلا کميدو او غـونجـيدو سبب شي څـرنـګه چي په نـورمـال حالت کې د پوستــکـي Turgo اوايلا ستستي دي داوبو اوشحم په واسطه ساتل کيږي نو په Hypo and isotonic dehydration کې به دخارج حجروي اوبو دکموالي له کبله دپوستکې ايلاستيستي خرابيږي اودناروغ پوستکې به دزاړه سړي دپوستکې په شان ګونځي پيداکړي په دغه صورت کې که چيري پوستکي ددوه ګوتو په واسطه کش شي نودبيرته خوريدو لپاره به يي څوثاني وخت په کاروي.داسهال په ٥% پيښو کې خصوصا که ناروغ زيات مالګين مايعات واخلي Skimmed شيدي استعمال کړي دپوښتورګو وظايف خرابوي دپوستکي اوسږودلاري زياتي اوبه ضايع شوي وي اودماشوم اوچاپيريال دحرارت ددرجي زياتوالي چې زياته اندازه اوبه په خوله کې ضايع کيږي. دسيروم دسوديم اندازه په لترکيmeq١٥٠ څخه لوړيږي په دغه ماشومانوکې دخارج حجروي مايعاتو ازموتيک فشارنسبتا لوړوي نوځکه اوبه دحجراتو څخه خارج حجروي مسافرته سرايت کوي چي دهمدي کبله په دپوستکي په ايلاستيکيت کې ډيرکموالي رانشي په دغه حالت کې ترڅوډاکتر ددوران او ګوردو ‌‌وظايفوته متوجه نشي زياتره وخت يوشديد ډيهايدرشن ته دخفيف ديهايدرشن فکرکوي په دغه وخت کښي پوستکي  لوند اودڅرمني اوخميري په شان شکل اختياروي دخارج حجروي مايع دحجم دکموالي له کبله  دويني حجم کميږي نوځکه  دناروغ نبض خفيف فشار ټيټ اواطراف يي يخيږي.دټيټ هايدروستاتيک فشارله کبله دګوردو په ګلو ميرولونو کې په سمه توګه فلتريشن صورت نشي نيولي چې دايوه بده نښه ده ځکه چې پښتورګي دوظيفي دکموالي په صورت کې ميتابوليک بي نظمي نشي اصلاح کولي نوځکه دادارارجريان دناروغي په معلومولو کې ډير ارزښت لري.داسهال دشديدو پيښو په ځاي کې  کيداي شي دګوردو عدم کفايه تاسيس وکړي داسهال دناروغانو په غايطه موادوکې په زياته اندازه پتاشيم خارجيږي. که چيري اسهال دڅوورځوڅخه ډير اوږد شي نوپه وينه کې به دپتاشيم اندازه ډيره کمه او Hypokalemia رامنځته کيږي چې دا کار په خوارځواکۍ اخته ماشوما نوکښي ډير پيښيږي. دHypokalemia په صورت کې ماشوم ته دګيډي پړسوب فلجي انسدادد عضلاتو د Tone کموالي تغيرات پيداکيږي. څرنګه چې دکولموافرازات قلوي وي اوپه اسهال کې په زياته اندازه باي کاربونيټ خارجيږي. نوځکه Academia  معمولا  تاسيس کوي په دغه صورت کې ترڅو قلويت په هرليترکې د ١٢ ملي مول څخه کښته شوي نه وي اعراض تاسيس نه کوي خوکله چي دويني قلويت د١٢ ملي مول څخه کښته شي نودناروغ تنفس سريع اوژورګرځي چي  Kussmaul breathing ورته وايي.