cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نړیواله سوله
سوله د ځواک له لارې
دا اصطلاح له میلاد نه مخکې د ۱۱۷-۱۳۸ کلونو تر منځ واکمنۍ د روم سترواکي هارډیان ته ورګرځي،خو مفهوم یې د تاریخي ریکارډونو په اندازه لرغونی دی. د هند په رامیانه حماسه کې چې ۷۰۰۰ کاله لرغونتوب لري، د راما رب النوع نه رانقل شوې چې وایي: «باهي بېن هويي نا پریت» په دې معنا چې: که د سولې لپاره دعا ماته وخوري، ښايي د سولې د ټېنګښت لپاره د وېرې تلقین ته اړتیا وي. په ۱۹۴۳ز کال کې د دویمې نړیوالې جګړې په اوج کې د پان‌اېروپین (Paneuropean) اتحادیې بنسټ اېښودونکي رېچارډ فون کودنهو کالرګي استدلال وکړ چې، تر جنګ وروسته متحده ایالتونه اړ دي، د تلپاتې
پرله پسې سولې د ضمانت لپاره «د اسمانونو قومانده» په لاس کې واخلي:"خو د سولې د داسې شاندارې پېړۍ د پيل لپاره اړتیا ده، د سولې پخواني ټول مفاهیم له پامه وغورځول شي. د سولې نوې ملایکه نوره نه باید د یوې زړه راښکونکې، خو ناهیلې مېرمنې په توګه چې د زیتون یوه څانګه په لاس کې لري، انځور شي، بلکې باید د خدایي عدالت په څېر وي، چې ښي لاس کې توره او په کیڼ لاس کې تله لري؛ یا د آرکېنګ‌جېل ميچل (Archangel Michael) په څېر چې د فولادو وزرونه او د اور توره لري او له شیطان سره جګره کوي، تر څو له جنت نه بېرته سوله راوګرځوي او خوندي يې کړي."په حقیقت کې د هوايي ځواکونو د اوفوټ (Offutt) هوايي ډګر د SCA داخلي دروازې ته نږدې یوه لویه تابلو د SCA له نښان سره ولاړه ده چې شعار يې دی: «سوله زموږ کسب دی». شعار په بشپړ ډول کوټلی او یو حیرانوونکی پاراډوکس - paradox  (هغه وینا چې ظاهراً ناسمه برېښي، خو ښايي سمه وي) و. د کانويېر بي- ۳۶ (Convair B-36) په نوم د ستراتيژيکې هوايي قوماندې (SCA) یو بم غورځوونکي او د ال جي اېم (LGM-118) په نوم یو اېنټرکانتنېنټال- د قارو تر منځ توغندي ته سوله ساتي ویل کېږي. "په ۲۰۱۶ز کال کې د متحده ایالتونو د دفاع پخوانې وزیر اش کارتر (Ash Carter) وړاندوينه وکړه چې، د اسیا او ارام سمندر تر منځ بیاځلي تعادل به په سیمه کې د ځواک له لارې سوله ټينګه کړي. تاسو او ستاسو تر قومانده لاندې سرتېري، بېړۍ چلوونکي، هوايي ځواکونه او سمندري ځواکونه به بیا تعادل ټینګ کړي، تاسو به دا شبکه کار کولو ته مجبوره کړئ او تاسو به د اسیا ارام سمندر سره مرسته وکړئ، تر څو په ریښتیا یوه سوکاله، سوله‌ييزه او اصولي راتلونکې ولري او هغه رول ولوبوئ، چې یوازې امریکا یې لوبولی شي. تاسو به له ځواک سره دا چاره ترسره کړئ."په ۲۰۱۸ ز کال کې د متحده ایالتونو د ملي امنیت او دفاعي ستراتیژۍ په پيلامه کې راغلي دي چې: له متحدینو سره د متحده ایالتونو د ځواک دریځ به د ځواک له لارې سوله ساتي. دا سند د ځواک له لارې سولې ته رسېدلو ټولې اړتیاوې له تفصیل سره وړاندې کوي.
د ځواک د مفاهیمو ګټه د ځواک د تعادل پر وړاندې، د هېموجنیک ثبات نظریه، یو قطبي ثبات او سترواکي سوله (رومي سوله/ Pax Romana، بريتانوي سوله/ Pax Romana، امریکايي سوله/ Pax Americana) د ځواک له لارې له سولې سره په اړیکه کې دي.
مارکسیزم: نړیواله سوله د نړیوال انقلاب له لارې
د کارل مارکس د مادیاتي عامیانه تیوري (dialectic materialist theory) له مخې: په  کپيتالیزم(پانګوالۍ) کې بشریت یوازې په دوو ډلو وېشل کېږي: کاریګري ډله- پرولتاریا- هغه چې د تولید وسایلو ته لا‌سرسی نه لري او پانګواله طبقه(بورژوازي) چې د تولید لپاره وسایل لري. یو ځل چې کمونیستي انقلاب پېښ شي او په پایله کې یې تولیدي ابزار د شخصي ملکیت په توګه منسوخ کړل شي. بشریت به نه وېشل کېږي او د دې دواړو طبقو تر منځ رامنځته شوی کړکېچ به ودرول شي. د سوسیالیزم په نوم دوره به د پرولتاریا (کاریګرډله) د واکمنۍ له لارې د پانګوالۍ وروستۍ نښې له منځه یوسي او په ټوله نړۍ کې به د انقلاب په رامنځته کولو کې مرسته وکړي. کله چې شخصي ملکیت په ټوله نړۍ کې لغوه شي، بیا به د تاوتریخوالي پر وړاندې انحصاري کړنو ته اړتیا ونه لري او په دې توګه به ورک شي. کاریګري سازمانونه به د هغوی ځای ونیسي او د توکو د تولید مدیریت به په غاړه واخلي، خو هېڅ یو سازمان به نظامي ځواک، د پولیسو ځواکونه او زندانونه ونه لري.
د مارکس د تیورۍ اصلي اصل دا دی چې: مادي شرایط معنوي شرایط محدودوي. باید د دوی مادي شرایط ورته اجازه ورکړي. خلک به په ټوله نړۍ کې له تاوتریخوالي سره مخامخ نه وي، بلکې سوله‌ییز، د درناوي‌وړ او التریوستیک- altruistic (خپل همنوعه خوښوونکي) به وي. په یوه کمونیستي حالت کې به هغوی یوازې د پایښت لپاره ژوند ته اړتیا ونه لري، بلکې د خپلې معنوي روحي بشپړتیا لپاره به ژوند کوي.
د لیون تروسکي (Leon Trotsky) د استدلال پر بنسټ: د پرولتاریا نړیوال انقلاب به د نړیوالې سولې لامل شي.
د دیموکراتیکې سولې تیوري
د سولې د دیموکراتیکې تیورۍ پلویان ادعا کوي چې، د تجربو پر بنسټ پیاوړي شواهد شته چې، دیموکراسۍ هېڅکله هم له یو بل سره جګړه نه کوي یا یې په ندرت کوي. پر دې سربېره، له تاریخي پلوه د دیموکراسیو تر منځ څوګونې جګړې پېښې شوې دي.
د پانګوالۍ (کپيتالیزم) د سولې تیوري
ایان رانډ (Ayn Rand ) د جګړې رېښې په نوم په خپله مقاله کې لیکي چې: لویې تاریخي جګړې د وخت د کنترول شوو اقتصادونو له خوا د آزادو اقتصادونو پر وړاندې پيل شوې او پانګوالۍ د بشر په تاریخ کې بشر ته تر ټولو اوږدمهاله د سولې دوره ورپه برخه کړه، یوه دوره چې په ترڅ کې یې د ناپيلوني جګړو تر پای وروسته (۱۸۱۵ز) او په ۱۹۱۴ ز کې د لومړۍ نړیوالې جګړې تر پيل پورې، په ۱۹۷۰ ز کې د فرانسې او پروس، په ۱۸۹۸ زکې د هسپانيې او امریکا او له ۱۸۶۵-۱۸۶۱ ز پورې د امریکا له داخلي جګړو پرته، په ټوله متمدنه نړۍ کې هېڅ جګړه پېښه نه شوه.
کوبدینیزم
د کوبدینیزم (یوه اقتصادي ایډیالوژي) پلویان ادعا کوي چې: د تعرفو په له منځ وړلو او د آزادې نړیوالې سوداګرۍ په رامنځته کولو سره جګړه ناممکنه کېږي، ځکه چې سوداکري د یو ملت د ځان‌بسیا کېدو مخه نیسي، چې دا د اوږد مهاله جګړو اړتیا ده.
که څه هم آزاده سوداګري، د جګړې پر مهال د لنډمهالې ځان‌بسیا کېدو لپاره د یوه ملت د ځینې بېړنیو پلانونو مخه نه نیسي او یا دا چې په اسانۍ سره وکولی شي، خپل د اړتیا وړ توکي له بېلابېلو ملتونو نه تر لاسه کړي، د دې یو ښه مثال د لومړۍ نړیوالې جګړې په ترڅ کې تر یوې کچې د جرمني او بریتانیا په ځان بسیا کېدل دي. دا چاره په ځانګړي ډول اړینه ده، ځکه جرمني د اقتصادي جګړې د رامنځته کولو لپاره هېڅ کوم پلان نه درلود.
واله دایوستا
واله دایوستا ولایت په ایټالوي Aosta Valley) د ایټالیا هیواد له ولایتونو څخه یو دی.              بیرغ
موزایيک
موزاییک هغه هنر دی چې د ګڼو شمېرو رنګو شګو، خښتو او یا ښیښو د راټولولو څخه یو انځور جوړ کړل شي. دغو غړیو ته د مزاییک ډبرې او جوړکړي انځور ته د مزاییک انځور ویل کېږي.
د موزاییک پېښلیک
لرغونپوه ایلیوس سپارتیانو د خپل د پېښلیک په کتاب کې کاږي چې په دریمه پېړۍ کې کومودوس (۱) خپل د ماڼۍ د ننوتځی په دالان کې د پسنیوس نیګر د رومیانو د قوماندان د ماسیفون په کړنلاره انځور جوړ کړی و. ماسیفون لاتیني ټکی دی چې وروسته په موزاییک اوښتی دی. ځینې نور پوهان په دې اند دي چې موزاییک نوم د موز (۲)د ټکی څخه اخیستل شوی. ښایي دا به سمه او څه ناڅه به رښتیا ته نژدې وي.
د نامه څخه چې ورتېر شو، په کلکه ویلای شو چې په لرغوني منځني ختیځ کې د مخزېږد په کابو ۲۵۰۰ کې د سومر او د اشور په واکمنيو کې د اورک (نننی ورکه – اعراق) په سیمو کې په دېوالونو رنګیځه رسمونو او انځوورونه څکول کېدل چې د ودانۍ په ښکلا او سینګار کې خورا اړین ول. دوی، څو په بڼې اوږدې د خټو خښتې جوړولې، یو سر یې رنګېده او بیا یې پخولې. رنګونه په ډېرو وختونو کې سپین، تور او سره وو. وروسته د پخېدو یې خښتې په اوږدو په خټین دېوال کې د یوه کرښندي له مخه دننه کولې او رنګه شويو سرونو د دېوال پر مخ یو رنګیځه انځور جوړاوه. دغه سیستم د ننني موزاییک بنسټ شو. وروسته یونانیانو دې ته وده ورکړه او په تورو او سپینو ډبرو یې پلې لارې او د ودانیو پوړونه سینګار کړل.
د اسلام د مبارک دین د خپرېدو سره په مزاییک کې هم پرمختګ وشو او لوی تر لویه پرمختګ دا و چې دغه ښیښه ییزه او د کاشي کولو ګټمن چار د مزاییکو د کمکیو ډبرو څخه سترې شوې او د ودانیو مخونه په سینګار شول. دغو لویو ډبرو ته نن د کاشي خښتې وايي. د دغه چار یوه ځانګړې او ښه بېلګه به د هرات جامع جومات وي.
نوټ:
مچلغو
مچلغو د پکتیا ولایت داحمداباد ولسوالی څخه یوه پراخه او غرنی سیمه ده. چی ددی ولایت په ختیځ کی پرته ده. ښکلی منظری او زړه راښکونکی او هسک غرونه لری چی دطبیعت ته یی یوه ښکلا وریښلی. او همدا رنگه د میوو رنگا رنگ باغونه لری چی تر ټولو څخه یی د مڼو باغونه د یادونو وړ دی. او مختلف ډوله او قیمتی مڼی تولیدوی چی د گردېز او دهیواد په مختلیفو هټویو کی پلورل کیږی.
عبدالرحيم وردگ
ستر جنرال عبدالرحيم وردگ د عبدالغني وردگ زوی دي چې په ۱۳۲۳ هجري لمریز کال کې دمیدان وردگو په ولایت کې نړۍ ته سترگې پرانیستې،د ملي دفاع وزير ، محمد ظاهر شاه پلوی او پخوانی پوځي افسر دی.
مخينه
جنرال وردگ د رباني په وخت کې د جنگسالار سيد احمد گيلاني په تنظيم کې غړيتوب درلود او وروسته يې د امريکا استخباراتي کړيو ته جاسوسي پيل کړه.
زده کړې
ښاعلي وردگ دحبیبیې له لیسې څخه له فارغیدو وروسته په حربي پوهنتون کې شامل او دخپلو لوړو زده کړو ددوام لپاره یې دمصر او دامریکا دمتحده ایالاتو هېوادونو ته سفرونه وکړل.
ستر جنرال عبدالرحیم وردگ خپلې لوړې زده کړې په پیاده مسلک، دښوونې اوروزنې په میتودیک، پراشوت، کماندو، موټردار، دمخابرې اوالکترونیک دکورسونو په لوستلو سره سرته رسولي او ارکان حربي یې دامریکا له متحده ایالاتو او دمصر دعلیا ناصر له اکادمۍ څخه ترلاسه کړې ده.
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:پښتانه سياستوال وېشنيزه:افغان سياستوال وېشنيزه:افغان وزيران وېشنيزه:افغاني پوځي افسران وېشنيزه:د شمالي ټلوالې غړي وېشنيزه:افغان جنگسالاران
تګوسیګالپا
تګوسیګالپا د هندوراس هیواد پلازمینه او د فرانسیسکو مورازان آیالات مرکز دی. یاد ښار په جنوبي امریکا کې موقیعت لري.
بينک آف شنگهای هيډکوارټرز
بينک آف شنگهای هيډکوارټرز چين په ښار  شنگهای کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 46 منزلونه دي او ددې لوړوالی  252 ميټر (827 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2005 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
تصدیق شوي قوریه
تصديق شوي قوريه دهغه ټوټه ځای څخه عبارت ده چې په چټکه توګه د يوي واحدي اوځانګړې ساحې څخه د ډيرکاراولګښت په نتيجه کې ګڼ شمير نيالګې توليديږي اوزيات کارپه صورت کې پدي معني چه هروخت ترمراقبت اوساتني لاندي وي.قوريه هغه ساحه ده چيري چې بوزغلي نيالګي وني درخچې اونورنباتي توکې اصلي ځايونوته دانتقال ترمودي په کې کرل اوروزل کېږي.
دتصديق شوي قوريي اقتصادي ارزښت
دتصديق شوي قوريي بوزغلي لاندي ګټې لري :                                                   ۱. تصديق شوي قوريي په لوړه کچه مونږته توليدراکوي هم دکيفېت اوهم دکميت له نګاه نه مونږبايددهقانان ديته وهڅووترڅوتصديق شوي قوريه اوتصديق شوي نيالګي وپيژنو.۲. تصديق شوي قوريوجوړولوسره زمونږدميوي حاصل( Quality) اوکواليټي زياتيږې ځکه دمشتري يا اخسيتونکې د خوښي وړميوه توليديږې .۳. دتصديق شوي قوريي په جوړولوسره زمونږدميوي صادرات زياتيږي .۴. په نتيجه کې قوريه دار ته ښي پيسي په لاس راځي بله مهمه خبره داچې قوريه داربايد دخلکوتقا ضا مطالعه کړي ترڅوخپل کارپه ښه صورت سره سرته ورسوي .۵. قوريه دار اوس کولای شي چه زيات سرمايه ګزاري وکړي اوخپله پروسه پرمخ يوسي اوکولاي شي چه په مختلفوسکتورونو کې سرمايه ګزاري وکړي .۶. قوريه دارکولای شي چه دسرمايه ګزاري څخه وروسته زيات عايدات لاسته راوړي.
دتصديق شوي قوريوجوړولو اهداف
۱ . ددي ډول قوري په جوړولو اواحداثولو سره کولی شوتصديق شوي او روغ نيالګي لاس ته راوړوچې دغه تصديق شوي نيالګي به دلوړ حاصل دورکړي توانايي ولري .۲. ددي ډول قوري نيالګي به له هره حيثه غوښتونکوته ځواب ورکوونکې وي .۳. ددي ډول قوريو په جوړولو سره باغداري چې دزراعت يوه لويه برخه ده د کاميابي او موآفقيت په لور وړلی شو. تصديق شوي قوريي هدف داده چې په منظمه توګه سره د قوريي د منجمنټ ( اداري او تنطيم ) له مخي د نيالګيو د جنسيت کرلو ته ادامه ورکړل شي ترڅو ستونزي او مشکلات حل کړل شي .د قوريي خاوندان بايد پدي پوه وشي چې يوه برخه دنيالګيو به پکارنه راځي او لري کيږي خود بده مرغه چې زياتره پدي نه پوهيږې او هم ځيني يي نه غواړي چې دهغوۍ دسخت کار له امله ځيني نيالګي بي ځايه ولاړشي. او په دي عقيده لري چې نيالګي تراوسه هم يو چانس لري چې بيرته روغ شي. خو دانظريه ډيره غلطه ده. په تصديق شوي قوريه کې دي کمزوري جنسيت لرونکي نيالګي دي سم دلاسه د پيژندلوسره له منځه يوړل شي. سره له دي چې ځاي او منابع يې مصرف کړي او هم کيداي شي چې د ناروغيو منبع وګرځي. دکمزورو جنسيت لرونکو ونو لري کولو پروسي ته ( Culling) ګلچين کول وايېدتصديق شوي قوريي بل هدف داده چې دنيالګيو د ابتدايي ودي پر محال په ډير احتياط سره دلمر وړانګي ، او سوری کنتروړل. شي سوري درطوبت په ساتلو کې مرسته کوي ګډو شوو موادو سره د سره نه اچول کيږي. ځکه چې د ناروغيو دزياتيدو سره مرسته کوي لکه  Dumping off  ناروغۍ کوم نباتات چې په تصديق شوي قوريه کې روزل کيږي په تدريجي ډول د لمر د وړانګو سره عادت کيږي د ۱۰ لسو ورځو په موده کې لومړی ۲ ساعته  بيا ۳ ساعته او بيا ۴ ساعتونولپاره پيښودل شي بله ورځ دي سورای په مکمل ډول لري کړل شي نوموړي عمليه دي په باراني او وريځ لرونکي ورځ سره شروع کړل شي ، اويا د پلاستک لري کول د سهار په محال يا د مازيګر په محال شروع کړل شي ، او که په سخته ګرمي کې سوری په يو ځل سره لري کړل شي او د نيالګيو د سوزيدو باعث ګرځي ،
دقوريي له پاره دخاوري کيندنه او کنده کول دخاوري دتخريب او خرابيدو لامل ګرځي. کله چې خاوره په دي منظور کارول کيږي نو دهغه پورتنۍ طبقه په ډيره چټکۍ سره دښيرازه پاتي کيدو څخه وزي او کمزوري کيفيت لرونکي طبقه يې پاتي کيږي.دهغه ځاي څخه چې خاوره اخستل کيږي غذايې مواد يې دمنځه ځي چې په لسيزو کې هم دهغي ګټورتوب نه ترلاسه کيږي. وني او فصلونه په هغه ځاي کې وده نه شي کولاي دکوم څخه چې خاوره ويستل شوي وي. دکوم ځاي خاوره چې دکاره لويدلي وي نو په دي وخت کې دقوريې مصارف دخاوري او دموادو دخريد او هم يې د انتقال په اړه مصارف زياتيږي.
دتصديق شوي قوريي او غيري تصديق شوي قوريي ترمنځ فرق
۱ . په تصديق شوي قوريه کې د پيوند بوټي مرجع (Mother stock Nursery ) وي .او په غيري تصديق شوي قوريه کې د پيوند بوټي مرجع معلومه نه وي .۲. تصديق شوي قوريه يوښه پلان ، کاري ګروپ او مکمله نقشه لري .خو په غيري تصديق شوي قوريه کي ذکرشوي مواد غيري منظم او نيمګړي وي. ۳ . تصديق شوي قوريه لوحي لري او په لوحه کې مکمل ريکارډ (Record ) د ورايټۍ اخيستل شوي وي. .                                                                                                      او په غيري تصديق شوي قوريه کې ريکارډ نه په سترګو کيږي. ۴ . تصديق شوي قوريه کې کنډولونه (Condoles) او ورايټۍ يو د بل سره جداوي .اوپه غيري تصديق شوي قوريه کې  دواړه سره مکس ( Mix) وي. .۵ . په تصديق شوي قوريه کې ريکارډنيګ بورډ ( Recording Board ) معلوم وي .خو په غيري تصديق شوي قوريه کې ريکارډينګ بورډ وجود نه لري .۶. د تصديق شوو قوريو څخه معياري او با کيفيته نيالګي په لاس راځي چې مقاوم ، د امراضوڅخه پاک                                                                                                                         .خو په غيري تصديق شوي قوريه کې پدي ډول نيالګي  په لاس نه راځي .۷. په تصديق شوي قوريه کې ځانګړې پلانونه د علمې کسانو ترنظر لاندي په مخ وړل کيږي .خو په غيري تصديق شوي قوريه کې دا کار د فني کسانو په واسطه اجراع کيږي .۸. په تصديق شوي قوريه کې زيات فکر په باکيفيت پاندي کيږي .خو په غيري تصديق شوي قوريه کې زيات فکر او کوشش اقتصادي اړخ ته کيږي .۹. تصديق شوي قوريه د اعتبار ښه مرجع او مناسب مار کيټ لري .او غيري تصديق شوي قوريه تر تصديق شو قوري کم ارزښت لري.
دتصديق شوي قوريي اهميت
منبع بايد معلومه وي. .۳ . نيالګي بايد معياري (Standard ) حالت کې وي. .۴ . تفتيش ئې اسان وي. . ۵ . دامراضو اوآفاتو څخه بايد پاک وي. .۶ . داقليم مطابق تکثير کيږي. .دتصديق شوي قوريي ارزښت :                                                      :دا به تاسوته بهتره مالومه وي چې باغداران دکرنې مسلکي کسانوسره فني مشوري ترسره کړي ترڅوپه آينده کې هيڅ ډول اشتباه رامنځته نشي چې دښه اوصحتمند نيالګي څخه يوښه باغ لاسته راځي نو بايد دباغونو دکرلودپاره روغ اوصحتمند نيالګي انتخاب شې. ښه معياري نيالګي هغه دي چې دخپل مورني خصوصياتو لرونکی وي دباغونود کرلو دپاره بايد نيالګي دباوري قوريي څخه ترلسه شي دميوه لرونکي نباتاتودنيالګيو روزل ځاي په داسي ځمکه کې ټاکل کيږي چې په چټکه توګه له دي ځانګړي ساحي څخه ډير کار په نتيجه کې ګڼ شمير نيالګي تر لاسه کيږي .دا نيالګي دتخم ،قلمي،لايرنګ، او پيوند له لاري په بوزغلي کې تکثير کولاي شو. دبوزغلي دنيالګيو په روزنه کې نورعوامل لکه اقليم ، خاوره ،اوبه ،سري ،اودځاي انتخاب زيات اهميت لري .د باغباني کليمه ددوه لاتيني کليمو څخه اخستل شوي ده چې يوه يي (Hurts) دباغ په معنا اوبل ئي (Culture) دکرنې په معنی سره ده .لکه څرنګه چې وويل شو دکرنيزو موادولپاره د يو تصديق پاڼي سيستم ته دودي ورکولو اړتياده. دتصديق کولودپړاوپلې کول دتوليد دپروسي څخه پيل کيږي اودخرڅلا و ترنقطي دوام کوي چيرته چې وني يو ځانګړي پيژند ګلوي تصديق پاڼي سره پلورل کيږي په افغانستان کې داسيستم تراوسه په خپله خوښه ترسره کيږي يو سم سيستم بايد داسي وړاندي شي چې دنښه کولو په اسنادو کې دتصديق شووکرنيزو موادوځای او ليږدونه چې بيرته دملي ګټو سرچينې پوري رسيږي بايد ټول ياداشت شي. .خوپه آخيره کې دقوريې ارزښت په لاندي څوټکو سره توضيح شوي دي .۱. څرنګه چې دنرسري ساحه کوچنۍ ده نو فلهذا په اسانۍ سره اداره کيږي لکه سره ورکونه ،اوبه ورکونه ، خيشاوه ، ديخوهني څخه محافظت او داسي نوري چاري .۲. څرنګه چې نرسري په يوه کوچنۍ ساحه کې احداث کيږي نو دحشراتو اوناروغيو ساتنه هم په ښه شکل ترسره کيږي. .۳ . دباوري قوريې څخه لاسته راغلي بوټي وختي حاصلات ورکوي .۴. دتخمونو کښت اوضرورت په اقتصادې توګه ترسره کيږي .۵. دهر ډول نامناسبو شرايطو مراقيبت په ښه ډول ترسره کيږي.
دتصديق شوي قوريې لپاره درخواست
دقوريې لوحي (Signboard).- بډينګ (Budding) دپيوند تاريخ.- دپيوند طريقي.-  Record-       colon- د دوه قطارونوترمنځ فاصله .- دقوريه دار مهارت .- آفات او امراض.-  off  type.- دسري استعمال دضرورت مطابق.قوريه دار مخکې له دينه چې دتصديق فورمه  ترلاسه کړي نوپکار ده ورته چې پورته کارونه ځان باندي عملي کړي. .
دتصديق شوي قوريه کې بايد(Recording book)موجودوي چې پدي ريکارډنک بوک کې باید دقوري لاندي ضروري توکې او نقاط خوندي وي: o	 دقوريي مصارف. o	 دقوريي نقشه. o	 دپيوند شوې بوټوتعداد. o	 غيرپيوند شوي بوټو تعداد. o	دسري داستعمالولو مراحل. o	 دابيارې مراحل. o	 دحشراتو او امراضو کنترول.
دتصديق شوې قوريې اقسام
تصديق شوې قوريې په دري ډوله دي ۱ . تصديق شوې قوريې ۲ .راجسترشوي قوريې ۳ .غيريي راجسترشوي قوريې .:           ۱. تصديق شوي قوريې له هغه قوريو څخه عبارت دي چې زخه ئي دمورني (Mother stock) څخه اخستل شوي وي او لاندي خصوصيات ولري. .-  تصديق شوي قوريې دپيوند مرجع بايد)  Mother stock nursery   M.S.N) وي -   تصديق شوي قوريه بايد نقشه ولري. .-  لوحې ولري او بايد په لوحه کې مکمل ريکارډ (Record) دورايټي ولري .-   دکنډولونو (Condoles) ورايټي (Variety) بايد يو دبل سره ګډ نشي .-   دوه ورايټي دجداوالې په خاطريو دبل سره (Mix) اوګډ نشي او  70cm فاصله بايد په نظرکې ونيول شي. .-  دتصديق شوي قوريې ريکارډنګ بورډ (Recording Board) بايد معلوم وي. دويم : راجستر شوي قوريې (Registered Nursery) :                                                                      .عبارت دهغه قوريې څخه دي چې نيالګي توليد وي خوغير معياري نيالګي دي چې دپيوند بوټي اونيله بوټي منبع ئي معلومه  نه وي خود قوريه دارانو داتحادې سره راجستروي. دريم : غيري راجستر شوي قوريې (Un registered Nursery)    :. .عبارت دهغه قوريې څخه دي چې نيالګي توليد وي خوهم غيرمعياري چې پيوند بوټي اونيله بوټی منبع ئي معلومه نه وي خو د قوريه دارانو داتحادې سره راجستر نه وي.
دتصديق شوي قوريې لپاره دځای انتخاب
o	۱. دامکان تر حده بايد قوريه په مهمو توليدي ساحو کې جوړه شي .۲. ساحه يې بايد د کافې خوږو اوبو لرونکي وي .۳. په مرکزي ځاي کې دقوريي تاسيسول .۴. دعمومي سرکونو سره نږدې اوترانسپورت اسانتياوي درلودل .۵. دمحيطي او اقليمي شرايطو په نظرکې نيول .۶. دهواپه زړه پوري جريان په نظر کې نيول .۷. بزغلي بايد دتعمير سره په نږدې ساحه کې احداث نشي څومره چې امکان ولري دنرسري ځای په يو آزاه ساحه کې مو قيعت ولري تعميرونو اويا نورو داسي ځايونو کې چې دنرسري په کرونده باندې سيوری وي بايد انتخاب نشي ځکه چې دسيوري په موجوديت کي نوموړي کرل شوي تخمونه يا بزغلی ښه وده او انکشاف نشي کولي .۸. دبزغلي په ساحه کي بايد هيڅکله اوبه ولاړي نشي .۹. داسي ځای غوره کول چيرته چې وژونکي يخني او هوانه اوسي .۱۰. هغه خاوري چې دسطحي لاندي برخې کلکې اوسره نغښتي وي بايد انتخاب نه شي.۱۱. خاوري چې طبقي يې دکلسيم کاربونيت په وسيله پوښل شوي وي بايد غوره نه شي ځکه هغه دهوا جريان او داوبو جريان زيانمنوي چې په پايله کي دريښودکمزوري ودي او پرمختګ سبب ګرځي .۱۲. قوريه بايد دتکثيرولو له پاره پخپله سرچينې ( مورني بوټي )ولري .۱۳. مارکيټ ته بايد نژدي وي. ۱۴ . باغداري ساحې ته بايد نژدي وي. ۱۵ . بايد دصنعتي فابريکو سره نژدي جوړه نشي.
دتصديق شوي قوريې ډيزاين
۱ . ودانۍ  (Building  Structures) يوه تصديق شوي قوريه بايد دفتر، دخرڅلاوکوټه ، بسته بندۍ دالان ، زيرمتون ، کار دالان ، بلاکونه او هم د اوسيدو ځاي يا خوني لرونکي وي .۲. تر ټولو د دفتر شتوالی مهم برېښي ،ځکه د تجارت يا کاروبارټولي چارې له دفتر څخه تنظيمږې. .۳ . زېرمتون اودفتر بايد په يوه ودانۍ کې وي ، زېرمتون بايد دبسته بندۍ له پاره دتوکيو لکه ټوکريو ، لېبلونو ، موږيو ،رسېو ،سامانونو، سرو ، نباتي توکې اوداسي نوروله پاره په کاريوړل شي. .۴ . دبزغليو دکرلو څخه ۱- ۲ مياشتو مخکې دنقشي جوړول. . ۵ .  ۱۰- ۱۵ فيصده پوري زيات تخمونه په پلان کې نيول. .۶ . يومترعرض لروني بسترونو جوړول. .۷ . شرقأ اوغربأ دبسترونو ډيزاين کول. .۸ . لوي اوکوچني سرکونو جوړول. .۹ . دلختيو او ويالو جوړول په منظم ډول سره. ۱۰ . پياده روونه جوړول چې ۴۰- ۶۰ سانتي متره پراخوالي ولري. .                                                                         .                                                     .۱۱ . تکثيري ساختمانونه (Propagation Structures) يا دنباتاتودتکثيرعصري ساختمانونه            لکه شنې خونې ،تودې خونې ،سړې خونې،جالۍ لرونکې خونې،مصنوعي باران چيمبر او داسي نوروڅخه ګټه واخيستل شي .۱۲. دتخمونو دوچولو اوهموا رولو له پاره يو مخصوص ځاي پريښودل .۱۳. د ۵۰ فيصده وړانګو ايسارونکی سيوری جوړول
دقوريې لپاره دځای غوره والی
.۲ . کافي رطوبت درلودونکي خاوري انتخاب شي. ۳ . پتري نه درلودونکي خاوري ياځای انتخاب. .۴ . د Sand، Clay او  Silt خاوري نه انتخابول. .۵ . هرزه ګياه څخه پاکه خاوره انتخابول. .۶ . حشرات اومکروبونو څخه پاکه خاوره انتخابول. .۷ . پوره غذايي موادودرلودونکي خاوري انتخابول. .۸ . هوا او داوبو دنفوذ پوره توانه درلودونکي خاوري انتخاب. .۹ . دښه ساختمان لرونکي خاوري انتخابول. .۱۰ . (Sandy) شګلني او(Loamy Soil) لومي خاوري غوره کول. ==دقوريې لپاره اقليم آب او هوا=I :                                                                        :۱ . په هوار ځاي کې دقوريې جوړول .۲. ازاده سيمه غوره کول چې د کومو موانعو لکه ونو ، تعمير، غونډيو،په منځ کې واقع نه وي ۳. نشيب لرونکو ځمکو نه غوره کول چې ميلان يي د ۲- ۳ فيصده څخه زيات وي .۴. جبه زاره ځای نه انتخابول.۵. دباد ماتونکو ونو(Windbreak) قطارونو کرل.
دنرسري لپاره دخاوري اماده کول
دنرسري دپاره ځمکه بايد ښه قلبه يا بيل وهل شي ترڅو خاوري يو ښه شکل غوره کړای شي چې پدي طريقي سره دخاوري لاندي برخې پورته او پورته خاوري لاندي اړول کيږي چې ددې ډول اړولو په اساس دځمکي لاندي برخه د لمر په ښه تماس کې راتلاي شي. او دخاوري سختي طبقي له منځه ځي. که چيري د نرسري دپاره يوه کوچنۍ ساحه په نظر کې وي نوداکار دلاس پواسطه بيلچې ، کودالي، تسکورې اودنورو وسايلو څخه استفاده کيږي. د نرسري ځمکه بايد ښه ليول(هواره) کړای شي تر څودراتلوونکي زراعتي عملي کولو سره کومه ستونزه رامنځ ته نشي په عمومي توګه دنرسري ځمکه بايد سپکه ښه ذهکشي شوي اوپسته وي. ددې څخه علاوه که چيري ضرورت وي يو څو شګلنه خاوره (Sandy Soil) دښه فزيکي حالاتودلاسته راوړلو دپاره استعمال شي نوښه نتيجې ورکوي.
دنرسري دبستر ډولونه
of Nursery beds Types ۱ . دنرسري پشته ډوله بستر’’ (Raised bed Nursery):                دنرسري دپاره کرونکي ساحه بايد د  1-1.5cmپراخوالی دعرض او دضرورت په اندازه اوږدوالی لري. او بايد په نظر کې ونيول شي چې هيڅکله اوږدوالی m 5-6څخه زيات نه شي. دبسترونو شمير دبوزغلو ډول اوساحې پوري اړه لري .دانتخاب شوي ساحي څخه دپشتو په توګه خاوره بايد راټوله شي چې تقريبآ دپشتو دبسترونو لوړوالی 15-20cm ته رسيږي .ټول هرزه واښه لوټي تيږي ، دنباتاتو پاتي شوني او نور څه بايد ددي ساحي څخه راټول شي حيواني ورستي سري ياکمپوست 2,5-3 kgr په يوه متر مربع ساحه کې بايد واچول شي. دنرسري دساحي پورتنۍ خاوره بايد پسته وي کوشش  بايد وشي چې باران داوبو دريدو دپاره دوتلو لاره پريښودل شي .دهر دوه بسترونو ترمينځ بايد د50-60 cm ساحه خالي پريښودل شي ترڅودګن شمير زراعتي عمليو په سرته رسولو کې لکه اوبه کول، هرزه ګياوو کنترول ،افاتو او امراضو کنترول ،بوزغليو ويستل اوبل اخيره دشديد باران په موجوديت کي داضافي اوبو ويستنه تر سره شي. په هره پشته کي د2-3cm ژوروالي د5-7cm په فاصله کي تخمونه بايد وکرل شي. دتخمونو ژور والی دتخمونو په سايز پوري هم اړه لري نوموړي کرل شوي تخمونه دپستي خاوري اوکمپوست (Composted) دميده خاوري سره مخلوط کړای شي .اوپه تخمونو باندي واچول شي چې داعمل دپترې دنيولو څخه مخنيوی کوي او همدارنګه کمپوست او حيواني سره يوسست بستر تهيه کوي چې په نتيجه کې تحمونه ښه شنه کيږي. . دنرسري هموار بستر(Flat Nursery Beds):                                                 .په هغو سيمو کې چې باران زيات وي نو بايد دنرسري هوار بستر ډيزاين کړای شي دنرسري بسترونه بايد دپشته ډوله ډيزاين په شکل طول عرض يو شانته ډيزاين شي .واښه کوچنۍ تيږي بايد دکروندې څخه راټولي شي. داوبو لوری بايد وويستل شي او غټي لوټي بايد ماتي کړای شي.
دتصديق شوي قوريې لپاره دبسترونو تيارول
.لومړی ځل ځمکه په ژوره ډول 60cm سانتي متره قلبه کول. .دوهم ځل ځمکه 20-30cm سانتي متره ژوره قلبه کول. .دځمکي څخه دغټو تيږو ټولول او هم دلوټو ميده کول. .دپټي په خټه حالت کې دکار کول څخه ډډه کول ځکه چې ډيرتخته کيږي تخمونه په کښې ښه نه            شنه کيږي اوهم ريښه په کې ښه وده نه شي کوالی .دخاوري داماده کولو وروسته دبسترونو او لختيو جوړول.بادلرونکو سيمو کې دوه کاله مخکي دبادماتوونکو (Wind breaking) 2-3 پوري قطارونه وکرل شي. .دپلاستکي کڅوړو لپاره برابر مساحت کې دبسترونو جوړول.په پلاټ کې دپلاستکي کڅوړو نيغ او مستقيم درول نه داچې کږي وي ځکه چې کاږه نيالګي توليدوي. .داضافي اوبو وتلو اوهم دهوا ددا خليدو لپاره دپلاستيکي کڅوړي سوري کول.په پلاستکي کڅوړو کې دامرودو ، نارنجو ، يوکالپتسو او نور تل شنو پاڼو لرونکو نيالګيو کرل. .دپلاستيکي کڅوړو لپاره د1:2:3 ګډه خاوره کارول يعني يوه برخه حيواني سره ،دوه برخي ميده پاکه شګه اودري برخي دپټي دسر خاوره .پورته اماده شوي خاوره ،شګه ،اوحيواني سره بايد سره ګډه شي او دجالۍ پواسطه چاڼ شي.
په تصديق شوي قوريه کې دحيواني او کيمياوي سري استعمال
دتکثيري موادو په راټولولواو تيارولو کې ترټولو مهم دپاملرني وړټکي .تکثيري مواد بايد خامخاژوندي. او په ښه حالت کې وساتل شي له وچې،تودي هوا اويخې هوا څخه بايد خوندي وساتل شي. .تکثيري مواد بايد په ښه ډول پيژندل شوي وي پيوند اوقلمي مواد بايد راټول کړل شي او په صحيح ليبل شووګيډيو کي وساتل شي. .دزخي پيوند دراټولولولپاره ديو دقيق پلان جوړولوته اړتياده دهغوموادوتيارول چې ترټولو مخکي ورته اړ تيا پيداکيږي. دزخه پيوند په راټولو ويشلو اوپيوند ايښودلو کي خاصه مرسته کوي. پيوندي څانګوراټولول:                                                                                   :                                                                                                                                                      دپيوندي څانګو راټولول بايد دورځي په پيل کې ترسره شي. کله چې هوادرجه سړه اونبات پوره غوړيدلی وي. له دي امله دا مهمه ده چې ټول اړين مواد بايد له روزنې يوه ورځ مخکي برابرشي دا په بې ساري ډول ډيره مهمه ده چې تاسوپرګډونوالوټينګار وکړۍکه چيرته هغوۍ په پاڼو باندي دوايرس کومي شکمني نښي وويني هغو‎ۍ بايد دبڼوال دپرمختيايې پروژي دهغه مرکز سره اړيکه ټينګه کړي کوم چې هغوۍ ته نږدي واقع وي .پيوند کوونکي : پدي پړاوکې ديو تجربه کار زخه لګوونکي شتون مهم دی. چې د زخي کيفيت وڅيړي پدې زور واچوي چې ترټولو مهمه داده چې بزغلي لرونکي دي دپيوندي څانګو دراټولو سره دزخه پيوند زخوپه ويشلو اوپيوند ولو کې مرسته وکړي دزخي راټولولو په ورځ ديو تجربه کار زخه لګوونکي لپاره بايد لاندي شيان موجود وي.
اړين مواد :                                                                                                  :                                                                                                                                                                        ساړه بکسونه چې لږترلږه         50cm سانتي متره ژوروالی ولري                                             کنګل. .                                            پلاستکي کوزې چې يخ وساتي دننه ترفه داوبو دتوديد و مخنيوي وکړي.بياطياني (قينچې  ). .             الکول يا نورتعقيموونکي مواد. .شيندونکي ماشين. .                                                                                  دټوکر پاکې ټوټې. .دپلاستيک نرۍ خلطي 20-50cm سانتي متره رسي چې پلاستکي بکسي پري وتړو برقي بيليدونکي يا ځانګړي پيوندې فيته                                                                              دراټولوشوو پيوندې زخو ليست                                                                              دپيژندنې اسناد. .دتصديق پيژندګلوي پاڼه. .دثبتولوکتاب (دمورنۍ وني دبزغلي کتاب). .اود مــــــورنيو ونـو دبزغـــــــــــلي نقــــــــــشه. کړنلاره : . تاسوبايد دغه روزنه دودي په موسم کي برابره کړۍ تاسوبايد پوره ډاډ ترلاسه کړۍ چې ګډونوال پدي وپوهيږي چې راټوليدونکي مواد يوازي په هغه صورت تصديق کيدلی شي چې ټول پړاوونه يې دتصديق پاڼو دلارښوونو اونښه کولو دکړنلاروسره سم ترسره شوي وي.
دتکثيري موادودبرابرولو دکره کتني ليست
۱ . ديخ برابرول : دلوښو ډکولو لپاره يخ بايد پيوندې ښاخونو دراټولولو په هماغه سهارموجودوي، يخ بايد دتل لپاره په بند لوښي کي وساتل شي ترڅو ديخ په صندق کې دازادو اوبو دموجوديت مخه ونيول شي. که داسي ونشي نوله دي سره به دپيژندګلوي پاڼي رنګ ومينځل شي. .۲ . دښاخ پيوند راټوليدونکو موادو ليست ، دثبت کتاب او تصديق پيژندګلوي پاڼه يوه پلاستکي دوسيه داسنادو دپاک اووچ ساتلو په منظور وکاراوۍ .۳. دمورنيو ونو دبوټو نقشه : داهم بايد په پلاستکي دوسيه کې وساتۍ.۴. په مورنيو ونو باندي دپيژند ګلوي پاڼي لګول وګورۍ چې ټولي مورنۍ وني خپلي پيژندګلوي پاڼي لري اوله نقشي اونښانونوسره يوشان لګيدلي دي.۵. دپيوندڅانګوکڅوړه. :دزخه لرونکو لرګيو دراټولوني دکره کتنې لپاره ليست                            ۱. دزخه لرونکو پيوندې څانګو دکره کتنې ليست دمورنۍ وني نقشه ، نښي اوقطارونو شمير چې دامعلومه شي چې له کومي وني څخه ښاخ پيوند اخيستل شوی ټول بايد وکتل شي .۲. دښاخ پيوند راټولولو لپاره بايد ټوټه لمده کړۍ اويو ورايټۍ دبلاک لاندي په يوسوري ځای کې کيږدۍ. .۳ . ديخ صندوق دمورنۍ وني سره نژدي ترټولو يخ ځای کې کيږدۍ.کله چه دهغه مورنۍ وني سره نږدي ودريږۍ له کومي چې پيوندي زخي راټوليږي بايد دتصديق شووزخه لرونکو څانګوليبل (يا پيژند ګلوي پاڼه )ډکه کړۍ دليبل دډکولو دبيلګي لپاره اوهغه دورايټۍ يا کلون (clone) دپيوندي زخو دلرګيو کڅوړو سره وګورۍ پريکوونکي سامان له الکولو سره تعقيم کړۍ. .۴ . دسږني وده ايزموسم په جريان کې څانګي راټولي کړۍ دوروستۍ موخې په ډول تاسو بايد لږترلږه 10 لس دښه کيفيت زخي دڅانګي په منځنۍ برخه کې پيداکړۍ پورتنۍ او لاندينۍبرخي لري کړۍ. .                                                                                                                                                ۵ . کله چې ښاخ يا څانګه پريکړای شې نوهغه په لمده ټوټه کې وساتۍ. دراټولولو وروسته دپيوندې څانګو دتيارولو کتنه : ۱ . دکارلپار يويخ سيوری اويخ ځاي پيداکړۍ. .۲ . دلمده ټوکر څخه يوه څانګه رواخلۍ. .۳ . دڅانګي هغه منځنۍ برخه انتخاب کړئ چې کافي زخي ولري.۴. پاڼي تري لري کړۍ مګرټول ډنډرونه يې پريږدۍ هغوۍ به په نيله بوټي کې دزخودتنوويستلو لپاره دلاستي په ډول کارول کيږي. .۵ . ټولي څانګي په يوشان اوږدوالي غوڅي کړۍ دهغوۍ بيخونه سره يوځای کړۍ اوهغوۍ دپيژندل شووي مقدار لمخي دبنډلونو په شکل وتړۍ دبيلګي په ډول 10 لس څانګي په يو بنډل کې زخي لرونکي څانګي په ليبل شوې پلاستکي بوجۍ کې واچوي بوجۍ مشکوۍ خوله يي بنده کړۍ وګورۍ چې کڅوړه په سمه توګه لېبل شوي او بيادا کڅوړه په بله کڅوړه کې دننه کړۍ ترڅو چې لېبل يې خراب نشي. .۶ .که چيرته يوځل دزخه لرونکوڅانګو شميره په يو کڅوړه بشپړشي نوکڅوړه دهغي پټۍ يا مزي پواسطه وتړۍ اوپه يخ صندوق کې يې دننه ځای په ځای کړۍ دايقين ترلاسه کړۍ چې ديخ صندوق سرپوښ ژربند شي ترڅوټيټه تودوخه وساتل شي .۷. ثبت کتاب ډک کړۍ (دمورنۍ ونو دبزغلي کتاب )دنوروزخه لرونکو څانګو ډيرۍ رامنځته کړۍ اودهغوۍ لپاره هم پورتنۍ کړنلاره تکرار کړۍ يوصحيح تصديق پاڼه دمورنۍ وني دورايټي شميره ، دورايټي نوم ، دبزغلي کوډ او راټولولو دنيټي درلودونکي وي دا روښانه کړۍ چې تصديق شوو مورنيو بوټو ونې يوازي د مورنيو په بزغليو کې کرل کيدلی شي اويوازي دپيوندي لرګيو لپاره پکاروړل کيږي نه دميوي دپاره.
دنرسري طبقه بندي
Classification of Nursery
سايزله مخي نرسري
په دوه ډوله ده : Based on Sized :                            .۱. Home Nursery (کورنۍ نرسري). ۲ Commercial Nursery (تجارتي نرسري)A. Home Nursery (کورنۍ نرسري): هغه نرسري ده چې دباغ خاوند دخپل ځان لپاره دباغ په يو ساحه کې نرسري جوړه کړي اواستفاده تري وکړي.B. Commercial Nursery (تجارتي نرسري) : هغه نرسري ده چې په تجارتي ډول نيالګي روزل کيږي ددي نرسري مصارف زيات وي. .تجارتي نرسري په دوه ډوله ده ۱ . Rural Nursery (کليوالي نرسري) ۲ Urban Nursery (ښاري نرسري).A. Rural Nursery (کليوالي نرسري) هغه نرسري څخه عبارت دي چې په کليوالي سيموکې موقيعت لري پدې شرط چې ترانسپورټيشن اسانتياوي ولري په دي نرسري کې دماهروکسانومجوديت کم ليدل کيږي په دي نرسري کې مزدور ، ايجاره ځمکه ارزانه تماميږي.B. Urban Nursery (ښاري نرسري) : هغه نرسري ته ويل کيږي چې دښاري سيمو په چارچاپيره کې موقيعت لري يعني مزدر،ځمکه اوايجاره لوړه تماميږي.
تجارت له مخي نرسري
په پينځه ډوله ده :۱. Whole sale Nursery   عمده فروشــــــي نرسري.۲. Retail Nursery            پرچون فروشـــــي نرســــري.۳. Land Cap Nursery   زينتي بوټــــــــــــونرســــــري.۴. Mail Order Nursery   د پوسته رسانه نرســــري.۵. Agency Nursery
د نمايندګې په اساس نرسري.
۱ . Whole sale Nurseryعمده فروشي نرسري هغه نرسري ته ويل کيږي چې په عمده شکل سره نيالګي توليدوي اکثره په کليوالي سيموکې موقيعت لري ځکه چې موزدور اوځمکه ارزانه تماميږي. .۲ . Retail Nursery پرچون فروشي نرسري هغه نرسري ته ويل کيږي چې په لږه اندازه نيالګي خرڅلاو لپاره امده کوي. .۳ . Lands Cap Nursery زينتي بوټونرسري هغه نرسري ته ويل کيږي چې دښار په مشهورو ځايونوکې موقيعت لري ځکه چې دښار اوسيدونکي اکثره دکورونو دښکلا لپاره دزينتي بوټوڅخه ايستفاده کوي. .۴ . Mail Order Nursery دپوسته رسانه نرسري هغه نرسري ته ويل کيږي چې دخپلو نيالګيو ټولو خصو صياتو په اساس اخيستونکي ته استول کيږي دا بايد کليوالې ساحي کې وجود ولري ۵. Agency Nursery دنمايندګي په اساس نرسري هغه نرسري ته ويل کيږي چې خاوند دخپلو ميوه لرونکي نيالکيو ديو نماينده په ګومارلوسره په نورو خلکو باندي پلوري نرسري نه يواځي په افغانستان کې بلکي پونورو هيوادونو کي هم ليدل کيږي نو وړي نرسري په اطرافو کې هم موجودي وي.
سرچينې
راټولوونکی صفی الله الهام کرنې پوهنځی دسید جماالدين افغاني پوهنتون ځنګلونوڅانګه 1.	حمزه خيل. نورګل ، ۱۳۶۵ لمريز ، د تکثيري لاري چاري کابل پوهنتون ، صفحه ۵۶ 2 ح. س په نيمه استوايي سيمو کي د باغونو روزنه کابل ، ۶۷ ، ۶۸ 3.	سعادت .اسماعيل ۱۳۹۰. لمريز د تکثير لاري لکچر نوټ ، ننګرهار پوهنتو ن صفحه ۱۲ 4.ار،ار(شرما) ترجمه .پوهندوۍ.سيداجان عتيق عبدياني ،(دنباتاتو تکثير) کال  ۱۳۹۱ ل.ل صفه ۱۱۰
اېچ آی وي
د انسان د دفاعي نیمګړتیا ویروسونه( اچ آی وي) (HIV) د لینتي ویروس (Lentivirus) دوه ډولونه دي چې د ریتروویروس یوه فرعي څانګه ده او انسان ککړوي. د وخت په تېرېدو سره، دوی د ترلاسه شوي دفاعي نیمګړتیا سنډروم یا ایډز (AIDS) لامل کېږي او په دې حالت کې بیا د دفاعي سیستم پرمختللې بې ځواکي دا امکان رامنځته کوي چې ژوندګواښوونکی مغرض انتانونه او سرطانونه سر ونیسي. له درملنې پرته، په اچ آی وي له ککړېدو نه وروسته د ژوندي پاتې کېدو منځنی مهال د اچ آی وي ډول ته په کتو سره له ۹ تر ۱۱ کلونو پورې دی. په ډېری مواردو کې، اچ آی وی له جنسي لارې لېږېدودنکی انتان دی او له وینې، انزال نه وړاندې، مني او د مهبلي مایعاتو سره د تماس یا لېږد له لارې رامنځته کېږي. څېړنو (په دواړو همجنس او مخالف جنس جوړو کې) ښودلې ده چې، که د اچ آی وی درلودونکی [جنسي] شریک داسي ویروسي بار ولري چې د پېژندلو وړ نه وي، اچ آی وی د کاندوم نه پرته نیول شوې جنسي اړیکې له لارې د لېږد وړ نه ده. غیرجنسي لېږد ښايي له ککړې شوې مور نه د هغې بچي ته د د زېږېدو پر مهال له وینې یا مهبلي مایع سره د تماس پر وخت او یا هم د سینې شیدو له لارې ولېږدول شي. د بدن د دغو مایعاتو په دننه کې، اچ آی وي هم د آزادو ویروسي ذراتو او هم په ککړو شویو دفاعي حجرو کې د ویروس په بڼه شته دی.
اچ آی وي، د انسان د دفاعي سیستم حیاتي حجرې ککړوي، لکه مرستندويې ټي T حجرې (په ځانګړې توګه CD4+ T حجرې)، مکروفېج او دېنډرېټ حجرې. اچ آی وي انتان د یو شمېر جوړښتونو له لارې د CD4+ T د ټیټو کچو لامل کېږي، لکه د نیمګړو ککړو ټي T حجرو پیروپټوز، د ناککړو بایسټنډرډ حجرو اپوټوز، د ککړوحجرو نېغه وژنه او د CD8+ سایټوټاکسیک لېموسیت په وسیله، چې ککړې حجرې پېژني، د CD4+ T ککړو حجرو وژل. کله چې د CD4+ T حجرو شمېره د حیاتي کچې نه ښکته راولوېږي، د حجرې خوندیتوب له منځه ځي او بدن په تدریجي توګه  د مغرضو انتانونو پر وړاندې لا زیانمنونکی کېږي چې په پای کې يې ایډز رامنځته کېږي.
ویروس پېژندنه
اچ آی وي د لینتي ویروس ډلې (genus) غړی دی چې د ریټروویریډې کورني برخه ده. لینتي ویروس ډېری ګډې مورفولوژي او بیولوژیکي ځانګړنې لرې. ډېری ډولونه (species) د لینتي ویروس په وسیله ککړېږي، او د ځانګړنو له مخې د اوږدمهالې ناروغۍ او بدن ته د میکروب له ورننوتلو نه د ناروغۍ د نښو نښانو تر څرګندېدلو پورې اوږدې مودې (long incubation period) مسئول دی. ویروسي آر اېن اې RNA جېنوم د هدف وړ حجرې ته له ننوتلو سره سم د یوه ویروسي رمزي انزایم، معکوس ترانسکریپټېز، له لارې چې د ویروسي جېنوم سره یوځای د ویروس په ذره کې لېږدول کېږي، په دوه-سره ډي اېن اې DNA بدلېږي (معکوس ترانسکرایبډ). ورپسې لاسته راغلې ویروسي ډي اېن اې د حجرې هستې ته ننوځي او له حجروي ډي اېن اې سره د ویروسي رمزي انزایم، اېنټېګرېز، او کوربه ګډوفکټورنو له لارې مدغم کېږي. وروسته له ادغام نه، ښايي ویروس ځان پټ کړي او په خپله ویروس او کوربه حجرې ته دا امکان ورکړي چې د ناټاکلي مودې لپاره د دفاعي سیستم له لوري له پېژندل کېدو نه وژغورل شي. اچ آی وي ویروس کولای شي، د انسان په بدن کې د ککړېدا له پیل نه تر لسو کلونو پورې ځان پټ وساتي او په دې موده کې ویروس د هېڅ نښې نښانې لامل نه کېږي. په بل ډول، مدغم شوې ویروسي ډي اېن اې ښايي ترانسکرایبډ شي او د هغو کوربه حجروي سرچینو نه په ګټنې سره نوي آر اېن اې جېنومونه او ویروسي پروټينونه رامنځ ته کړي چې د حجرې نه د نویو ویروسي ذراتو په توګه چې بېرته له سره به د تکثیر څرخ پیلوي، تړل شوي او آزاد شوي دي.
دوه ډوله اچ آی وي ځانګړي شوي دي: اچ آی وي ۱ او اچ آی وي ۲ (HIV-1 & HIV-2). اچ آی وي ۱ هغه  ویروس دی چې اساساً هم د لېمفادېنوپاتي پورې تړلی ویروس (LAV) او هم د انساني ټي-لېمفوټروپیک ویروس ۳ (HTLV-III) په بڼه کشف او ونومول شو. اچ آی وی ۱ د اچ آی وي ۲ په پرتله تر ډېره وژونکی او ډېر ککړونکی دی او په نړۍ کې د ډېرو اچ آی وي انتانونو لامل دی. د اچ آی وي ۱ په پرتله د اچ آی وي ۲ ټيټه ککړونه په دې معنا ده چې پر اچ آی وي ۲ پورې اړوند ډېر لږ خلک ککړېږی. لکه څرنګه چې اچ آی وي ۲ د لېږد لږ ظرفیت لري، نو دا ویروس په لویدیځه افریقا پورې محدود پاتې شوی دی.
جوړښت او جېنوم
د اچ آی وي جوړښت، د نورو ریتروویروسونو نه توپیر لري. دا څه ناڅه  کروي دی او نږدې ۱۲۰ نانومیټره قطر لري او د وینې د سرو کرویاتو نه شاوخوا ۶۰ ځلې کوچنی دی. دا د آر اېن اې یو-سره مثبت-حس (positive-sense single-stranded RNA) له دوو نسخو نه جوړ شوی چې د ویروس نهه جینونه کوډ کوي او د هغه مخروطي کپسېډ په وسیله چاپېر شوي چې د پی۲۴ p24 د ویروسي پروټین له ۲۰۰۰ نسخو نه جوړ شوي دي. یو-سره آر اېن اې په نوکلیوکسپېډ پروټینونو، پي۷ p7 او هغو انزایمونو پورې ټینګ نښتی دی چې د ریورس ټرانسکرېپټېز، پروټیز، ریبونوکلیز او انټېګرېز په څېر ویریون د رامنځته کولو لپاره اړین دي. یو ماټریکس چې د ویروسي پروټین p17 نه جوړ شوی دی، کسپېډ احاطه کوي او د ویریون ذراتو استحکام ډاډمنوي.
دا بیا په خپل وار سره د انساني کوربه حجرې غشا نه د حجرې نوې ویروسي ذرې جوړېدو پر مهال اخیستل شوي لیپیډي دوه-پټه ویروسي پوښ په وسیله چاپېر شوی دی. په دې ویروسي پوښ کې د کوربه حجرې پروټين او د اچ آی وي پوښ پروټين نسبتاً لږې کاپیګانې شته چې د ګلیکوپروټین ۱۲۰ په نامه د درېیو مالیکولونو نه جوړ یوه برغولي او د درېیو ګلیکوپروټین۴۱ مالیکولونو له یوه ډډ نه چې د ویروسي پوښ جوړښت ټینګ ساتي تشکیل شوی دی. د اچ آی وي پوښ درلودونکي جین په وسیله کوډ شوی پوښ درلودونکی پروټین، ویروس ته د دې امکان ورکوي چې په هدف وړ حجرو پورې ونښلي، د هدف وړ حجرې له غشاء سره ویروسي پوښ ګډ کړي، حجرې ته ویروسي محتویات ورننباسي او انتاني څرخ پیل کړي.
پوښ درلودونکی پروټین د اچ آی وی واکسین د هڅو یو ستر هدف دی، ځکه دا د ویروس پر مخ یوازنی ویروسي پروټین دی. د تریمیري پوښ سپایک له نیمايي ډېر حجم په N پورې تړلي ګلیکانونه (N-linked glycans) دي. کثافت يې لوړ دی ،ځکه ګلیکانونه لاندینی ویروسي پروټین د انټي بادۍ په وسیله د خنثی کولو نه خوندي ساتي. دا د پېژندل شویو ګلیکوسایلیټيډ مالیکولونو یو تر ټولو ډېر کثافت درلودونکی دی چې په انډوپلازمي او ګولګي جهاز کې د بایوجینیز پر مهال د ګلیکانونو د عادي بلوغ پروسې د مخنیوي لپاره پوره لوړ کثافت لري. له همدې امله، ډېری ګلیکانونه د نابالغو "لوړ-مانوز" ګلیکانونو په بڼه پاتې کېږي چې په عادي توګه په انساني ګلیکوپروټینونو کې چې د حجرې پر مخ ترشح کېږي یا شته دي، نشته. غیرعادي پروسس او لوړ کثافت په دې معنا دی چې نږدې ټول پراخ خنثی کوونکي انټې باډي، چې تراوسه (د هغو ناروغانو له فرعي ټولګو نه چې له ډېرو میاشتو نه تر کلونو راپه دې خوا ککړ دي) پېژندل شوې دي، له دغو پوښ درلودونکو ګلیکانونو سره تړلي یا له هغوی سره د ځان عیارولو لپاره جوړ شوي دي.
اوس د ویروسي سپایک مالیکولي جوړښت د اکسرې کرېسټالوګرافي او کریوجینیک الکټرون مایکروسکوپي په وسیله معلومېږي. په جوړښتي بیالوژۍ کې دغه پرمختګونه د ویروسي سپایک د بیاترکیب شویو ثابتو بڼو رامنځته کېدو له لارې ممکن شوي دي.
سرچینې
وېشنيزه:ويروسونه وېشنيزه:اېډز
3 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
مرغه
مرغان یا مارغان (په لاتين: Aves) د شمزۍ لرونکو ژويو څخه دی چې د نړی په بېلا بېلو سیمو کې ژوند کوي او په دوو اساسو ډلو Peleognathae او Neognathae تقسیم کېږي. تر اوسه پورې د مارغانو ۹۹۷۸ ډوله پېژندل شوي دي.
د ماغانو تکامل
مارغان ۱۵۰ میلیونه کاله مخکې د غوښه خوړونکو ډانگسرانو (Theropoda) څخه رامنځ ته شوي ول.
توصيف
مارغان د شمزۍ لرونکو ژويو څخه دی چې توده وینه لری، د بدن حرارت یی د ۳۴ درجو څخه تر ۳۹ درجو پورې وی او دوه پښې لری. د مرغانو د سرلاری د بدن انتهایی غړو د وزرونه په نوم یادېږی. بدن یی بڼکې پوښولی دی او پوستکی وچ دی.
د مرغانو د بدن سیستم
د مرغانو د وینو د جریان جهاز تړلی دی. زړه یی دوه دهلیزه او دوه بطنه لری. مرغان یو د غږ عضو لری.د باصری حس تر ټولو بشپړ د مرغانو حس دی. مرغان هگۍ اچوی او هگۍ یی د کالسیم پوښ لری. مرغان د سږو په مرسته تنسف کوی. د مرغانو اسکلت ثابت او خفيف دي. هډونه یی گوگ دي. مرغان د ملاتیر لكۍ برخه نه لري. د دي ژوي د كوپړۍ د ماغزو او سترگو برخه د خاپوړن ژويو د كوپړۍ د ماغزو او سترگو برخو څخه لوی دي.
وېشنيزه:څلور پښې لرونکی ژوي وېشنيزه:مارغان
4 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
انګستروم
انګستروم (په سویډنۍ ژبه: Ångström) د واټن د کچې یوکی دی چې مساوي کېږي په: سمبول یې Å دی او د سویډني فزیکپوه اندېرس جوناس انګستروم په نامه نومل شوی دی.
انګستروم د SI په سیستم کې نه دی پېژندل شوی او رسمي یې د کارېدو اجازه نه شته او د واټن د کچې پر ځای به نانومتر کارېږي. خو پوهان یې د کار د اسانولو په پار د اټوم او د مالیکول د کچو په پار کاروي. په همدغه ډول اګستروم او نانومتر، په ګډه د رڼا او څپو د اټن په ټاکلو کې کارېږي.
سرچينې
وېشنيزه:د کچې یوکي
گاليکش ولسوالي
گاليکش ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان گالیکش)  د ايران د گلستان ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د گاليکش ښار دی. دا ولسوالي ۶۳٬۱۷۳ تنه نفوس لري. د گاليکش ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۸۹ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د گلستان ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
بلغاریایي ژبه
بلغاري ژبه یوه هندو اروپايي ژبه ده، او د سلاوي ژبو له کورنۍ نه شمیرل کیږي ده. بلغاریایي د بلغاریا هیواد رسمي ژبه ده د بلغاریا ترڅنګ په اوکراین، سربیا، یونان، شمالي مقدونیه، رومانیا او ترکیه کې یوشمیر ویونکي لري همدارنګه یاده ژبه په یادو هیوادونو کې د سیمه ییزې ژبه په توګه پیژندل شوې ده. اوس مهال په ټوله نړۍ کې په یاده ژبه کابو ۱۲ میلیونه خلک خبرې کوي.
الفابټ
وېشنيزه:بلغاريايي ژبه وېشنيزه:ژبې
5 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
اوساکا نړیوال سوداګریز مرکز ودانۍ
اوساکا ورلډ ټريډ سينټر بلډنگ جاپان په ښار  اوساکا کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 55 منزلونه دي او ددې لوړوالی  252 ميټر (827 فټ) دی، ددې جوړول په کال  1995 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
علی بونګو وندیمبا
علی بونګو په انګلیسي Ali Bongo Ondimba) زوکړه ۹ فبروري ۱۹۵۹م کال) له ۲۰۰۹م کال راهیسی تراوسه د ګابن هیواد ولسمشر دی.
6 جولای
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
ميګېل سېروانتېس
ميگېل سېروانتېس Miguel Cervantes په ١٥٤٧ کال کې د اسپانيې د کاسيتل په سيمه کې زېږېدلی دی. د اسپانوي ليکوال سروانتس ناول « دون کيښوت دې لا مانچه»، په معاصر مفهوم د غربي ادبياتو لومړی ناول، څلور سوه کلن شو. په ٢٠٠٥ کال کې د هسپانيې په بېلابېلو سيمو او د نړۍ په ډېرو نورو هېوادونو کې د دې کتاب څلورسومه کليزه لمانځل کېږي.
د منځنيو پېړيو فيوډالي (خانخاني) نظام او د خانانو تر منځه جنگي سياليو په اروپا کې په سلگونو وسله والې ډلې را پيدا کړې چې د يو او بل خان په خدمت کې يې د څو پېړيو د پاره داروپا خاوره د جنگ او تالان پر ډگر بدله کړې وه. دغو ډلو په صليبي جنگونو کې هم ستره ونډه درلوده.
د نجباوو د طبقې د لانديني قشر دغه غړي په فرانسه کې د «شواليې»، په اسپانيه کې د «هيدالگو» او په انگستان کې د «نايټ» په نامه ياد شوي دي چې د پښتو ښه معادل يې بړېڅ گڼل کېدای شي.
د بړېڅانو کارنامې او اتلولۍ د دولسمې او ديارلسمې ميلادي پېړۍ په اوږدو کې د اروپا شاعرانو په منظومو داستانونو کې ستايلې. د چاپ د صنعت له پيدا کېدو سره دغه داستانونه په ټوله اروپا کې په خورا شوق سره لوستل کېدل. د بړېڅانو د کيسو د منځ تکی د همدغو گرزنده سپرو سپايانو اتلولۍ وې چې کله به يې لښکرې ماتولې، کله به د جادوگرو د هنر ښکار شول او کله به يې د دېوانو سره منگولې لگولې.
په شپاړسمه پېړۍ کې ځينو روڼ اندو داسې انگېرله چې دغه خرافاتي ادب او د بړېڅانو کيسې ځوانان د خيالي اتلوليو په خوبونو بوختوي او د ژوند له کاره يې باسي.
سېروانتېس په خپل کتاب کې د بړېڅانو پر کيسو ملنډې وهي او د يوه ځوان، ساده، کليوال خانزده پر روحياتو يې ناوړې اغيزې انځوروي.
د « د لا مانچه هوښيار هيدالگو، دون کيښوت» په نامه ناول لومړی د ١٦٠٥ کال د جنوري په مياشت کې په دولس سوه ټوکو کې له چاپه راووت.لوستو خلکو يې سمدلاسه ډېر ښه هرکلی وکړ او د تمثيلي نندارو له لارې يې په عوامو کې هم ډېر مينه وال وميندل. د ١٦٠٥ کال تر پايه کتاب شپږ ځله چاپ شو اوه کاله وروسته يې انگرېزي ژباړه او ورپسې فرانسوي ژباړه هم له چاپه راووته. نن «دون کيښوت دې لا مانچه » د انجيل او د لينين د اثارو پسې دريم هغه اثر دی چې د نړۍ په ډېرو ژبو ژباړل شوی او تېر کال يې هم د اسپانيې د کتابو د پلور لومړی مقام درلود.
د اسپانيې د مانچه په ولايت کې دون کيښوت يو کليوال خانزاده دی چې خپل ټول وخت د بړېڅانو د کيسو په لوستلو تېروي او بيا پر همدغو کيسو د کلي د ډم او کشيش سره اوږده بحثونه کوي، ته وا کيسې نه دي، د واقعي ژوند پېښې دي. دون کيښوت ته د هر زړور بړېڅ په څېره کې خپل ځان ښکاري: کله چې د کيسې اتل خوار کليوال د ظالمو خانانو له ظلمه خلاصوي، يا ښکلې شازادگۍ د داړه مارانو او جادوگرو له منگولو ژغوري، يا هم چې د دېوانو سره زور ازمايي دون کيښوت فکر کوي چې دې هم ورسره په دې ماجراگانو کې شريک دی.
اخر، يوه ورځ په خپل ډنگر اس «روسينانت» سپرېږي او په پټه کور کلی پرېږدي چې د گرزنده بړېڅ په صفت د کونډو، يتيمانو او د مساپرو شازادگيو دفاع وکړي. خو دون کيښوت بړېڅ نه دی ځکه چې دا منصب زړه ورو جنگياليو ته د اشرافو د طبقې د کوم ستر خان له لوري ورکول کېږي. دی هم هڅه کوي چې داسې يو څوک پيدا کړي چې د بړېڅ په صفت يې و مني. په لار کې د مساپرو پر يو مېلمستون ورپېښېږي چې دی پرې د کوم لوی خان د ماڼۍ گومان کوي. د دون کيښوت شعار دا دی چې «هغه څه چې زه يې انگېرم واقعيت دی» ځکه خو له هوټلي څخه هيله کوي چې بړېڅ يې کړي. هوټلي ته چې د ده لېونتوب د مساپرو د سات تېري د پاره ښه پلمه په لاس ورکوي د نومونې مراسم اجراکوي. په سبا يې چې دون کيښوت رخصتېږي نو د گرزنده بړېڅانو د عادت سره سم د مېلمستون د پيسو له ورکولو څخه انکار کوي او د مېلميستون خدمتگاران يې ښه ډبوي. دا يې د بړېڅۍ د کار نامو پيل دی. عادتاَ گرزنده بړېڅان يو تن شاطر هم لري چې د اخلي پخلي او د اس د پالنې چارې يې په غاړه وي. دون کيښوت يو ساده خو مال پرست دهقان «سانچو پانسه» ته د خپلو راتلونکو گټو او غنيمتونو غورې کوي او له ځان سره يې روانوي.
د يو لړ ماجرا گانو په ترڅ کې دون کيښوت کله د راهبانو په ډله د جادوگرو گومان کوي او توره پرې راوباسي، کله ورته يو کليواله نجلۍ تښتول شوې شازادگۍ ښکاري ، ورسره مله کسان يې داړه مار گڼي او يرغل پرې کوي. په دغو اتلوليو کې دون کيښوت ډېر گوزارونه خوري او لږ ورکوي. سانچو پانسه د جنگ پر وخت يو څنگ ته ولاړ وي او د سوبې پر وخت خپله برخه غواړي. د دون کيښوت په اتلوليو کې تر ټولو مشهوره صحنه هغه ده چې د شپې په تياره کې پر بادي ژرندو د دېوانو گومان کوي او ښه په نره ورسره جنگېږي خو د خوارکي دون کيښوت توره د ژرندو د څرخونو په مقابل کې ډېره کمزورې خېژي او دا گرزنده بړېڅ يو وار بيا هم ټوک ټوک کېږي. دا صحنه په غربي فرهنگونو کې دومره مشهوره ده چې د «ژرندو سره جنگېدل» اوس هم په اروپايي ژبو کې يوه عامه اصطلاح ده.
د دون کيښوت د کيسو ملگري، د کلي ډم او کشيش، د دون کيښوت په لټه راوځي. دون کيښوت کور ته تگ ته غاړه نه ږدي خو ملگري يې په دې  پلمه ستنېدو ته قانع کوي چې کوم جادوگر پرې کوډې کړي او غواړي چې د کلي په کليسا کې يې چاره وکړي.
د دون کيښوت څېره د ټولنيز عدالت او د بشري عواطفو د لټون ارزښتونه انځوروي په داسې حال چې په څنگ کې يې سانچو پانسه د مادي غوښتنو سمبول دی.
د نادرشاه مینې نوم ولې مکروریان شو؟
د نادرشاه مینې نوم ولې مکروریان شو؟ یا ولې د نادرشاه مینې نقشه بدله شوه؟
کره کړکیښ یا تاریخ او لاسوند هېڅ وخت نه ورکېږي او نه یې څوک د ګروهيزې يا عقيدې له مخې بدلولی شي.
په (۱۹۶۷ زېږديز یا ۱۳۴۶ لمریز) کال کله چې افغانستان له روسانو سره یا د روسانو د بلاعوض د مرستې پر بنسټ د کور جوړونې يا خانه سازۍ د فابریکې او په کابل کې د بلاکونو په جوړولو سره سلا شول د اعلا حضرت ظاهر شاه په لارښونه دا اوسني مکروریان او خواجه رواش سیمه د نادرشاه له غونډۍ څخه رانیولې تر یکه توت، بي بي مهرو او تر خواجه رواش هوایي ډګر پورې چې اوسمهال د کرزي په نوم یادېږي، د نادرشاه د مېنې په نوم ونوموله شوه چې بیا د تکړه انجینرانو لخوا یې نقشه هم جوړه او چمتو شوه. د دې نقشې په ترڅ کې له پل خشتې څخه تر هوایي ډګر پورې یو لوی سړک د نادرخان واټ په نوم هم د رغولو يوه منسوبه په پام کې نیول شوې وه. کله چې د دغې سیمې تړون د روس یا د وخت شوروي اتحاد او افغانستان تر منځ لاسلیک کېږده هلته پر دواړو ژبو پښتو او روسي د نوموړې سیمې نوم نادرشاه مېنه لیکل شوې ده چې د دغه لاسوند اره يا اصلي کاپي د کابل د وخت بلدیه یا اوسنۍ ښاروالۍ او بله کاپي یې د فواید عامې یا ټول ګټو وزارت چې وروسته د ښار جوړونې وزارت ته دا لاسوند ولېږدول شو هلته شته او لا تر اوسه هم ساتل کېږي. همدا راز په روسیه کې هم نوموړې سیمه د همدغه لاسوند يا سند له مخې د نادرشاه مېنې په نوم پېژندل شوې ده.
اوس پوښتنه دا ده چې مخکې د خلق او پرچم رژیم نه غوښتل چې دا سیمه پر خپل اره يا اصلي نوم یانې د نادرشاه مېنې په نوم یاده کړي ځکه هغوی د نادریه لوړ ښوونځي يا لېسې ته عمر شهید او د نادرخان تپې ته د شهیدانو تپه او پرته د جاده نادر پشتون څخه د نادرخان واټ ته یې هم جاده میدان هوایي ویله، له دې امله چې نوموړې سیمې ته یې مکروریان ویلې او بیا وروسته د مجاهدینو د حکومت په راتګ چې مشري یې جمعیت او شورا یې نظار کوله او نوموړې ډلې له نادرخان سره د دښمنۍ په وجه چې د سقاو زوی یې د وژونکي يا قاتل او ولسي درغل يا ملي خاین په نوم يې په دار کړی و دا سیمه يې د خلق او پرچم په شان د مکروریانو په نوم یادوله. خو اوس پوښتنه دا ده چې ولې نوموړې سیمه د لاسوندونو له مخې بېرته په خپل اره نوم یانې د نادرشاه مېنه نه یادېږي؟. د یادولو وړ ده چې د نادرخان د واټ پلان هغه مهال د ځینو ستونزو او د دولتونو په بدلېدو کړني يا عملي نه شو او یواځې د ډموکراټیک جمهوریت لخوا یو سړک جوړ شو خو اوس د ښاغلي کرزي پر وخت هغه پخوانی پراخ پلان د نادرخان واټ له هوایي ډګر څخه تر اریانا څلور لارې پورې کړني يانی عملي شو خو په خواشینۍ سره چې د اره یا اصلي ثبت شوي نوم یانې نادرخان واټ پرې چا نه یواځې یاد نه کړ بلکې داسې ګنګوسې دي چې نوموړي واټ ته جاده مسعود ویل کېږي.