cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بريتانیا د شوروي – افغانستان په جګړه کې
تاريخچه
له ۱۹۴۰ لسیزې وروسته بیا بریتانیې د افغانستان د سیاست په برخه کې ډېره کمه ونډه درلوده او دې کار د شوروي اتحاد د لاسوهنې لپاره دروازه پرانیستله. په ۱۹۶۰ لسیزه کې د افغانستان د خلکو نوی دیموکراتیک ګوند PDPA)) چې یو مارکسیست – لیننیست سیاسي ګوند و او د شورويانو له خوا رامنځه ته او ملاتړ کېده. په۱۹۷۳کال کې د محمد داود خان په مشرۍ، د افغانستان د خلکو نوی دیموکراتیک ګوند، د کودتا په پایله کې د پاچا ظاهر شاه د پاچاهۍ په نسکورولو سره واک ترلاسه کړ. خو داود خان شپږ کاله وروسته د ثور په انقلاب کې له واکه لرې کړ او مسکو یې حیران کړ، ځکه دوی دا غوره ګڼله چې د شوروي پلوی، داود خان په واک کې پاتې شي.
د افغانستان د وګړو تر منځ نارضایتي راپیدا شوه او د انقلاب له پای وروسته د مارچ، جون او اګست په میاشتو کې د حکومت ضد پاڅونونه پیل وشول. شورویان لېواله وو چې د انقلاب لپاره د برژنیف د نظریاتو پر بنسټ ښکېل شي او په هېواد کې ثبات ټینګ کړي. برژنیف او د شوروي نورمشران په دې باور وو چې د سړې جګړې په بڼه، لوېدیځ په افغانستان کې د پاڅونونو تر شا ولاړ دی او په مسکو کې یاغیانو ته د لوېدیځ د دسیسې د لوموړي پړاو په سترګه کتل کېدل، ترڅو په منځنۍ شوروي آسیا کې بغاوت یا جهاد  وهڅوي، چې په کې اکثریت نفوس مسلمانان وو. د ۱۹۷۹ کال د کرسمس په ورځ، شوروي اتحاد پر افغانستان خپل پوځي اشغال پیل کړ.
مارګاریت تاچر د ۱۹۷۹ کال د مې په میاشت کې د بریتانیا لومړۍ وزیره شوه چې د شوروي پر ضد څېرې په توګه یې شهرت درلود. نوموړي د 'اوسپنیزې میرمنې' لقب په لومړي ځل د شوروي  پوځي ورځپاڼه، ریډ سټار (سور ستوري) په یوه مقاله کې ورکړل شو. بریتانوي چارواکي هغه امکان په اړه اندېښمن وو، چې ګواکي مسکو به وروسته له فرصتونو څخه په ګټه د سوېلي آسیا د کمزورو هېوادونو د بی ثباتی له لارې، په هغوی باندې خپل نفوذ پراخ کړي. بریتانيا د ګاونډي پاکستان په اړه اندیښنه نه درلوده، بلکې په ايران کې د روان انقلاب او د ايران د کمونست ګوند – توده له خوا د واک د احتمالي يرغمل کېدو په اړه اندېښمنه وه. تاچر، د خبرو له لارې آرامتیا ته د مکر په توګه کتل چې شوروي بلاک یې لاره هواره کړه ترڅو سړه جګړه له نورو لارو پر مخ بوځي، او په خپلو یادښتونو کې یې منلې چې په افغانستان کې د دوی مداخله هېڅ حیرانوونکې نه وه.
لرغونی هند
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" لرغونی هند یو ډېر پخوانی تمدن او کلتور و. په لرغوني هند کې د اوسني پاکستان ، هند ، نیپال او بنګله دېش هېوادونه شامل وو، چې د دې تمدن سرچينه په اصل کې د اريانا څخه پيل شوې وه، او په کرار کرا د هند خاورې ته رسېدلې وه. وېشنيزه:هندوان وېشنيزه:پاکستان تانبې وېشنيزه:پاکستان
انتقالي فوسیل
د انسان د تکامل په هکله ډېری لیکنې شوي، خو «د ورک شوي لینک» اصطلاح په پراخه کچه د انسان د تکامل په اصلي لیکنو کې کارول کېږي ترڅو د انسانانو د تکامل تاریخ کې د پام وړ تشې ته اشاره وکړي. دا معمولا د هر نوي انتقالي فوسیل موندنې ته راجع کولو لپاره کارول کیږي. په هر حال، ساینس پوهان دا اصطلاح نه کاروي ځکه چې دا د طبیعت څخه مخکې د ارتقاء نظر ته اشاره کوي.
انتقالي د پلرني پروړاندې
دا مفکوره د ګډوډۍ سرچینه ده چې د دوو مختلفو ټیکونومیک ګروپونو تر منځ انتقالي بڼه باید د یو یا دواړو ډلو مستقیم پلار وي. د دې حقیقت له امله ستونزه لا ډېرېږي چې د تکامل طبقه بندي یوه موخه د هغه ډولونو پېژندل دي چې د نورو ډولونو پلرونه وو. په هر حال، ځکه چې تکامل په څانګو د وېشلو پروسه ده چې د اړوندو ډولونو د څانګو پېچلې بېلګه تولیدوي، د خطي پروسې په پرتله د زینې په څېر پرمختګ نه تولیدوي او د فوسیل ریکارډ د نیمګړتیا له امله دا امکان نه شته چې په فوسیل کې د کومې ځانګړې بڼې د ریکارډ استازیتوب وکړي، دا به د بل هر یو مستقیم پلار وي. کلاډیسټکس (طبقه بندي) د یوه ټیکونومیک ګروپ پر هغه مفهوم ټینګار نه کوي چې د بل اجداد دي او پرځای یې د خورلڼې ډول په پېژندنه ټینګار کوي چې د نورو ډلو په پرتله له یو بل سره ډېر وروستي عام اجداد شریکوي. یو څو استثنایي قضیې شته لکه ځینې سمندري پلانکټون مایکروفوسیلونه، چې هلته د فوسیل ریکارډ ډېر بشپړ دی او په باور سره وړاندیز کوي چې ځینې فوسیلونه د هغه نفوس استازیتوب کوي چې په حقیقت کې د بېلابېلو ډولونو د وروستي نفوس پلرونه وو. خو په ټوله کې انتقالي فوسیلونه هغه ځانګړنې ګڼل کېږي چې د بېلابېلو ډولونو د اصلي عامو اجدادو انتقالي اناتومیکي ځانګړنې په ګوته کوي، نه دا چې د حقیقي پلرونو وي.
د فوسیل ریکارډ
په فوسیل ریکارډ کې هره انتقالي بڼه نه تر سترګو کېږي، لامل یې د فوسیل د ریکارډ نیمګړتیا ده. په غوره شرایطو کې د فوسیلونو په ډول د ژونديو موجوداتو ساتنه ډېره نه کېږي او تر اوسه د داسې فوسیلونو ډېره کمه برخه ترلاسه شوې ده. د فوسیلو په ډول ډېرژوندی موجودات په غوره شرایطو کې ډېر کم ساتل کیږي او د داسې فوسیلونو یوازې یوه برخه کشف شوې ده. حقیقت دا دی چې د فوسیل ریکارډ له لارې د پېژندل شویو ډولونو شمېر د پېژندل شویو ژوندیو ډولونو له شمیر نه ۵٪ کم و، نو د فلسفې عالم ډونالډپروتیرو په دې اند دی چې دا خبره له همدې حقیقت نه معلومولای شو. نوموړی وړاندیز کوي چې باید تل له ژوندیو ډولونو څخه د فوسیلونو له لارې پېژندل شوي ډولونه له ۱٪ څخه ډېر کم وي.
د ځانګړو او نادرو شرایطو له امله د فوسیل کولو په موخه د بیولوژیکي جوړښت لپاره منطق حکم کوي چې پېژندل شوي فوسیلونه د ژوند د ټولو ډولونو د یوې کوچنۍ فیصدي استازیتوب کوي او همداراز هر کشف یوازې د تکامل د انځور استازیتوب کوي. لیږد پخپله یوازې د انتقالي فوسیلونو په وسیله توضیح او تاییدای شي، چې د روښانه متنوع شکلونو ترمنځ دقیقه نیمه لاره نه ښیې.
د فوسیل ریکارډ ډېر نامساعد دی او د څو استثناوو په لرلو په کلکه توګه له سختو برخو سره د ژوندي موجوداتو پر لور کږېږي، د نرم بدن لرونکو ژوندیو موجوداتو ډېر ګروپونه فوسیل ریکارډ نه لري. د دودیزو ډلو ترمنځ د یو شمېر انتقالي فوسیلونو په شمول د ملا تیر لرونکو، ایکینوډرم، برچیپوډز او د ارتوپوډ ځینې ډلې هغه ګروپونه دي چې د فوسیل ریکارډ لري.
ارته شاستر
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
ارتشاستر د یو خورا مشهور کتاب نوم دی چې د کوټیلیا چانکیا له خوا لیکل شوی . کوټیلیا چانکیا د خپل کتاب له امله هیڅ تعارف ته اړتیا نلري. کوټیلیا چانکیا په دې نړیوال کار کې د لرغوني هندي تمدن هر اړخ رانعاړلی دی لکه علوم او فنون ، اقتصاد ، زوجیت ، سیاسي علوم ، صنعت او هنر ، قوانین ، رسمونه ، توهمات ، طب ، پوځي توکي، سیاسي او غیر سیاسي تړونونه او د دولت ثبات، دا او دې ته ورته نور ټول موضوعات په پوره ادبي ژبه هغه په خپل اثر کې رانغاړلي دي، د کوم په اړه چې مونږ فکر کولی شو.
ډېری پوهان په دې موافق دي چې ارته شاسترا د 311 مخزېږديز او 300 مخزېږديز کلونو ترمنځ ليکل شوې وه. د دې کتاب اصلي سنسکرت متن په 1904 کې کشف شو. دا د لومړي ځل لپاره په 1905 کې د کتاب په بڼه تنظیم شو. په 1909 کې او له هغه وروسته، د هند حکومت د ارته شاستري د سنسکرت متن او انګلیسي ژباړې سره د ښاغلي شام شاستري نوم ليکلی و.
بهرنۍ لینک
وېشنيزه:د هند تاريخ وېشنيزه:ارت شاستر وېشنيزه:هندي لرغونی تمدن وېشنيزه:هند
مورفان
تاريخچه
مورپان يو د تل شنو يعني Ever green او زينتي يا Ornamental نباتاتو له جملې څخه دى چې له ډېرې پخوا زمانې را په دېخوا په نړۍ کې پيژندل شوي دى نوموړى نبات د Cupressaceae د فاميلي پورې او همدارنګه د Coniferus د جنس پورې تړلى نبات دى چې په لاتين کې ورته Arborvitae '''هم وائي. چې په عمومي ډول Tree of Life هم يادېږي چې د ژوند د ونې په نامه معنى لري.'''
دمورپان علمي نوم Thuja Orientalis دى چې نوموړى نبات د پنځو   Species سپېشوزونو يا نوعو لرونکى دى چې دوه نوعې يې په شمالي امريکا کې په طبيعي ډول پيژندل شوي دي او درې نورې نوعې يي د ختيځې آسيا په هيوادونو کې په طبيعي ډول پېژندل شوي دي چې نوموړي بوټي د Cedors يعنې د سدرستان د کورنۍ پورې مربوط دي چې د سروي په نامه هم يادېږي د آسيا پېژندل شوي نوعې په هندوستان ، چين او ايران کې پېژندل شوي دي او همدارنګه ويل کېږي چې په تاجکستان کې په يو مسجد کې د مورپانو زرکلن 1000 بوټي اوس هم موجود دي او همدارنګه د روسيي علماء وايي چې د مورپانو بوټي ډېر کلونه پخوا مسلمانانو په مسجدونو کې د ښکلا لپاره کرلي او ډېر لرغونى او زوړ تاريخ لري.
د مورپانو طبقه بندي         Classification of Thuja
چې مونږ يوازي ترينه د  Thuja Orientalis مطالعه کوو
د مورپانو اقتصادي ارزښت
د مورپانو د بوټي اقتصادي ارزښت دا دى چې خلک ئې د پارکونو ، جماعتونو او سرکونو ترغاړو او د کورونو د ښکلا په خاطر چې تل شين وي او خلک ئې په لوړ قمت سره اخلي او زياتې پېسې لاسته راوړلاې شو او همدارنګه لرګى ئې د زياتو شيانو جوړولوپه منظور استعمالېږي لکه: د صندوقونو جوړول ، د ګيتارو جوړول ، د رباپونو جوړول او همدارنګه د کټارو يا Green Wall په خاطر استعمالېږي او هم د Lepidoptera لپاره غذائي مواد برابروي او همدارنګه ګرد او غبار تر ډېر حد پورې برداشت کولاې شي چې د هوا په تصفيه او د صحت لپاره ښه او په زړه پورې ماحول برابروي او همدارنګه د مورپانو د روزنې په نرسرۍ کې ډېر خلک کار کوي او د خپل کور اقتصادي مشکلات ورباندې حل کوي او همدارنګه د څوخت لپاره په زړه پورې لرګي برابروي چې دا ټول د مورپانو په اقتصادي ارزښت پورې اړه لري.
د مورپانو طبي ارزښت
د مورپانو د بوټو تيل يا Oil او کفسول زياد طبي ارزښت لري لکه د لالندې امراضو لپاره استعمالېږي.
١- د کنسر د ناروغيو لپاره
٢- Scurvy ناروغۍ لپاره
٣- روماتېزم د ناروغۍ لپاره
٤- د بواسيرو د ناروغۍ لپاره
٥- د ملا د درد د ناروغۍ لپاره
٦- د زړه کمزوري د ناروغۍ لپاره
٧- د پوستکي د ناروغۍ لپاره
٨- ډېپرېشن د ناروغۍ لپاره
٩- د زخو او HPV د ناروغۍ لپاره
١٠- د بې خوبۍ د ناروغۍ لپاره
١١- د عضلاتو د درد لپاره
١٢- د سږو او ټوخي د ناروغۍ لپاره
١٣- د فشار د ناروغۍ لپاره
١٤- د تبې د ناروغۍ لپاره هم ترې کار اخستل کېږي
يعنې Heumop[hetec يعنې طبيبان ترينه په يوناني شکل کار اخلي او هم د مورپانو دبوټي شنې برخې د وېټامين سي Vitamen c څخه غني دي او په زياته پېمانه يا اندازه ويټامين سي لري.
د نرسري لپاره د ځاې انتخاب     for Nursery Site  Selection
مخکې له دې چې د قوريي لپاره يو ځاې انتخاب کړو نو بايد مخکې يو څو سوالونو ته ځوابونه وويل شي او بيا وروسته د قوريه لپاره ځاې انتخاب کړو.
١: کوم ډول قوريه بايد مونږ جوړه کړو مؤقتي يا دائمي؟
٢: قوريه بايد غټه وي او يا وړه يعنې څه ډول؟
٣: قوريه د کوم ډول نيالګيو لپاره جوړيږي ځنګلي ، زينتي ، يا ميوه لرونکي؟
٤: ساحې ته د نيالګيو انتقالول او د ساحې مصافه په نظر کې نيول؟
کله چې مونږ پورتني سوالونو ته ځواب ووايو نو د نوموړو ځوابونو په نظر کې نيولو سره په ښه ډول د قوريه جوړول صورت نيسي.
ـــ قوريه بايد لويو لارو اوسرکونو ته نږدي وي تر څو دنيالګيو په انتقا ل کې ستونزي نه وي.
ـــ قوريه بايد يو مرکزي شکل ولري په دې خاطر چې روزل شوي نيالګي په اسانۍ سره په لږ وخت کې هر طرف ته انتقال کړو تر څو خراب او ضايع نه شي.
ـــ د قوريي په انتخاب کې ځيني نور ټکي په نظر کې نيول ضروري دي لکه: دائمي اوبه ، ميلان ، د بحر د سطحې څخه ارتفاع ، ښه خاوره ، او د ماهرو کارګرو ګمارل د ضرورتونو د جملې څخه شمېرل کېږي.
ـــ هغه ساحه چې په تېرو وختونو کې ور‌څخه د قوريي په توګه کار ا
ـ دغه راز نوموړي ساحه بايد جبه زاره نه وي او هم د غټو ونو د تاثير لاندې نه وي د ښې لمريزې خاورې لرونکې ساحه وي تيږې يعنې کاڼي ترخستل شوى وي بايد د نوي قوريي لپاره ترې کار وانخستل شي.
ــې ټولې شي او په عمومي ډول د قوريي شمال طرف آزاد پرېښودل شي او همدارنګه غټې ونې په قوريه کې د بستر ځاې نه لرې وي.
د قوريي جوړول Design of Nursery
مخکې له دې چې قوريه جوړه کړو بايد اول قوريه تعريف کړو.
((د قوريه تعريف)):
د نورو علمي تعريفونو سره سره قوريه د هغه منظم شوي ساحې څخه عبارت ده  چې په محدوده او حاصل خيزه ساحه کې د يو منظم طرحه شوي پلان مطابق په دې خاطر چې د مختلفو نيالګيو لاسته راوړل وي که هغه زينتي ، ځنګلي يا ميوه دار وي که د تخم په واسطه وي او که د قلمو په واسطه او يا نورو طريقو په واسطه وي لاسته راوړو او مونږ هدف ترېنه د روغو ، قوي ، او ښاېسته حاصل ورکوونکي نيالګي په يو مناسب وخت کې لاسته راوړل وي قوريه بلل کېږي.
قوريه عموما په دوه ډوله ده
١- مؤوقتي ٢- دائمي
٢: انتخاب شوي ساحه په منظمو بلاکونو تقسيم کړل شي او هر بلاک د الفباء او يا حسابي عددونو باندې ونومول شي.
٣: عموما د قوريي په اوږدو کې يو سرک چې عرض يي 2.5m مترو په اندازې وي ايستل کېږي تر څو چې په قوريه کې دعراده جاتو تګ راتګ په اسانۍ سره تر سره شي.
٤: تقسيم شوي بلاکونه په څلورو يا اتو برخو پورې ويشل کېږي چې تقسيم شوي بلاکونه د اړيو په نوم يادېږي او نوموړي اړۍ په ذکر شوو حرفونو نومول کېږي ترڅو کلکې او فلزي سپينې لوحې چې په تور رنګ ليکل شوي وي نسب او په ښه ډول نمره بندي شي.
٥: وروسته اړۍ په کوچنيو بسترونو باندې ويشل کېږي د بسترونو اندازه عرض يې (1m) او اږودوالى يې د(10-6) پورې وي چې همدغه بسترونه د تخمونو د کرلو لپاره استعمالېږي دا بسترونه د ځمکې څخه لږ څه اوچت دي.
٦: همدارنګه يوه ساحه  (  x 5   5 ) مترو کې وي د خاورې ، شګې او حيواني سري د يوځاې کولو لپاره پرېښودل کېږي.
٧: همدارنګه د (2m-1m) پورې يو ساحه د کمپوست لپاره پرېښودل کېږي.
٨: او همدارنګه چې په هغه قوريه کې اوبه کمې وي او يا د پلاستيکي خريطو نه په کې کار اخستل کېږي د بسترونو جوړول د (30-35cm) پورې د اصلي ځمکې نه ژور جوړېږي او هم دې په قوريه کې د سامان آلاتو ، چوکي دار ، او د دفتر لپاره ځاې انتخاب کړل شي.
٩: د قوريي ساحه د سيم لرونکو کټارو په واسطه احاطه کړل شي ترڅو د حيواناتو او انسانانو د تخريب او ضرر نه په امن کې وي.
١٠: د ډيزاين لپاره سامان آلات لکه   فيته ، رجه ، مېخونه او ځيني نور ضروري سامان بايد موجود وي.
د تخمونو د کرلو وختونه او بستر جوړول
Times of Sowing and preparation of seed beds
د مورپانو د تخمونو د کرلو لپاره لانديني دوه وختونه ډير مناسب ګڼل کيږي:
١- په ګرمو منطقو کې د دلوي د مياشتې د 15 تاريخ نه د حوت د مياشتې تر 15 پورې او په يخو منطقو کې د حوت د مياشتې د 15 نه د پسرلي تر آخري ورځ پورې تعين شوى د ى خو د اقليمي شرايطو په نظر کې نيولو سره.
٢: دوهم وخت چې د مورپانو د تخمونو د کرلو لپاره انتخاب شوى دى هغه د ميزان د مياشتې د اول (1) تاريخ نه د قوس د مياشتې تر آخر پورې ټاکل شوى دى چې دا هم نظر اقليمي شرايطو په پام کې نيولو سره کرل کېږي.
بستر جوړونه:
١- د مورپانو د تخمونو د کرلو لپاره بايد داسې ځاې انتخاب شي چې د اوبو مشکل و نلري.
٣- همدارنګه ځمکه يې د هرزه ګياؤ څخه پاکه وي.
٤-  د نورو غټو بوټو د تاثيراو اغيزي لاندې نه وي.
٥- انتخاب شوى ځاې د (3-2) ځلو پورې په بيل واړول شي.
٦- غټې لوټې مېده او هوارې کړل شي.
انتخاب شوي ساحه د اډيو يا چرو په شکل جوړه کړاې شي او بيا که د اډيو په شکل کې کرل کېږي نو د اډيو اندازه يا عرض يي 1m او اوږدوالى ئي د (6-10m) مترو پورې تعين شوى دى او همدارنګه په اډيو کې د خطونو تر منځ فاصله د            (20-25cm) پورې تعين شوى ده د خطونه په بستر کې د شمال نه جنوب خواته ويستل کېږي.
د مورپانو د تخم کرل په بستر کې  Stratification Thuja Seed
دمورپانو تخمونه لمړى په فلزي طشتونو کې اچول کېږي او بيا اوبه ورسره علاوه کېږي او بيا تخم د (24) ساعتونو لپاره په اوبو کې اچول کېږي چې وروسته هغه ډک او مطلوب تخمونه به د طشت په تل کې پاتي کېږي او پوچ او نا مطلوب تخمونه د طشت سر ته راخېژي او بايد ليرې شي.
د تخمونو اماده کول،کرل په بستر کې او ټوکېدنه
Stratification
د مورپانو تخمونه لمړى په تاشونو کې اچول کېږي او بيا اوبه ورسره علاوه کېږي او بيا تخم د (24h) ساعتونو لپاره په اوبو کې اچول کېږي چي وروسته هغه ډک او مطلوب تخمونه به د تاش په تل کې پاتې کېږي او پوچ او نا مطلوب تخمونه د تاش سر ته راخېژي او لرې کوو ئې.
چې ډک او مطلوب تخمونه د دوهم ځل لپاره بيا مينځو کله چې پرېمينځل شي بيا يې د شګې او خاورې د يو اندازه سرې سره علاوه کوو.
بيا مخکې د تخم اچولونه جوړه شوې Mix خاوره په کرښو کې اچول کېږي او بيا وروسته تخم اچول کېږي.
کله چې تخم واچول شي د نوموړي جوړه شوي خاورې نه ورباندې يعنې د تخم د پاسه خاوره اچوو او همدارنګه يوه برخه خاوره پرېږدو پرېخودل کېږي ترڅو د اوبوخور څخه وروسته هغه تخم چې د ابوخور د اوبو په واسطه لوڅ او ښکاره شوى وي په پاتې خاوره باندې پټ کړل شي ترڅو په ښه ډول تخم وکرل شي او په ښه ډول سره جرمنېشن صورت ونيسي يا ټوکېدنه صورت ونيسي.
نوموړى کرل شوى تخم په بستر کې د (25-15) ورځو پورې ټوکېدنه کوي او يا تيغ وهنه صورت نيسي.
کله چې مونږ په بستر کې تخمونه وکرو نو پلاستيک دې ورباندې هوار کړل شي او د تيغ وهنې وروسته دې هغه لمر ته لږ لږ ښکاره کړل شي تر څو ښه او په زړه پورې بوزغلى لاسته راوړل شي.
د نوموړو بسترونو اوبه کول په دوه ډوله دي:
١- د اډيو په شکل.
٢- د او پاش په شکل.
په بستر کې دکرلو څخه وروسته دمورپانو ساتنه
وروسته له دي چې د مورپان تخم په بستر کې وکرل شي نو داوبو له پاره يې بايد پوره پاملرنه وشي او کوښښ وشي چې دتيغ وهلو پوري يي دخاوري سطحه وچه نه شي ځکه چې په دي حالاتو کې بيا تخمونه تيغ نه وهي.
داندازي څخه زياتي اوبه هم دتخم دورستيدلو لامل ګرځي په لنډ ډول سره بايد ووايو چې د اوبو په هکله بايد ډيره پاملرنه وشي تر څو تخمونو ته په منظم ډول ورسيږي.
ددي پرته دکرلو نه وروسته دي ديخنۍ د مخنيوي په خاطر دمورپانو په نيالګيو باندي پناګاه يا سيور جوړ شي تر څو پوري تخمونه ديخ وهني د ضرر څخه وژغورل شي.
که چيري د نوموړي هدف له پاره پلاستيک څخه استفاده کيده نو بيا دي د شپي دپلوه پلاستيک استعمال شي او دورځي له پلوه دي پلاستيک بيرته ټول شي تر څو دلمر وړانګې دمورپان نيالګيو ته ورسيږي.
د بوزغليو ترانسپلنټ روزل او پارکونو کې کرل يا انتقالول
د مورپانو د بوزغلي ترانسپلنټ د دوه عواملو پورې اړه لري.
١- که چېرې د بستر ښاوره حاصلخيزه او قوي وي نو له     (٣)درې مياشتو نه تر( ٦)شپږ مياشتو  پورې بوزغلى په بستر کې ساتل کېږي او بيا نرسرۍ ته د روزنې لپاره انتقالېږي.
٢- که چېرې د بستر ښاوره ښه حاصلخيزه نه وي او يا ډېره قوي نه وي نو بوزغلى د( ٦)شپږ مياشتو نه تر( ٩)نهو مياشتو پورې پرېښودل کېږي او بيا نرسرۍ ته انتقالېږي.
عموما د بوزغليو ساتنه او روزل په بستر کې تر يو کال پورې ټاکل شوى تر څو ښه او په زړه پورې بوزغلى شي او بيا وروسته د يو کال نه نرسرۍ ته انتقال شي.
نو کله  چې مونږ بوزغلي نرسرۍ ته انتقال کړو نو په نرسرۍ کې د نوموړي بوزغلي د بوټو تر منځ اندازه د (20CM) تر (25CM) پورې په چرو باندې کرل کېږي او همدارنګه د چرو تر منځ اندازه د (75-60cm) په اندازه ټاکل شوې ده ترڅو کارګران په ښه ډول خشاوه او سره ورکول او د نيالګيو ويستل په ازادانه ډول او په اسانۍ سه ترسره کړي.
او همدارنګه کله چې بوزغلي په نرسرۍ کې وکرل شي سمدستي اوبه کېږي او څه موده وروسته سره ورکول کېږي او هم هرزه ګيا ئې کنترول کېږي.
نوموړى بوټى په نرسرۍ کې له (3-2) کلونو پورې روزل کېږي.
او بيا وروسته د درې کلونو څخه روزل شوي بوټي پارکونو ته انتقالوي او بيا وروسته پارکونو ته د وړلو نه پارکونو کې د مورپانو د بوټي د کرلو اندازه (1.5m) نه تر (2m) پورې ټاکل شوى دى نظر د پارک ډيزاېن ته په پارکونو کې کرل کېږي.
د ښې روزنې او ساتنې نه وروسته په پارکونو کې د يو ښه او په زړه پورې Green wall شکل غوره کوي چې په يو ډېره زړه پورې او زړه راښکونکي منظره بدلېږي او د سيمې د ښې ښکلا او ښکلې منظرې سبب ګرځي.
د مورپانو فزيکي خصوصيات:-
مورپان د تل شنو يا Ever Green نباتاتو له جملې څخه دى چې ګلان ئې Conoecious يعنې نارينه او ښځينه آلې په يو نبات کې موجود دي.
او همدارنګه ګرد آفشاني يا Pollonationn يې د باد په واسطه صورت نيسي او همدارنګه Young Seedling يعنې نوى شين شوى بوزغلى د ستنو په شان پاڼې لري او غټ بوټي ئې د پلو په شکل پاڼې لري.
او همدارنګه د پاڼو ريښې ئې د څلورو په اندازه وي او همدارنګه کېداې شي چې په يو کال کې د (5-3fT) پورې يا (1.5-1m) پورې په يو کال کې لوړ شي يا وده وکړي.
او په ټول عمر کې د 15m يا 50ft پورې کېداې شي چې لوړ شي او همدارنګه د استعمال د نورو مواردو تر څنګ دا توانايي لري چې په ډېر کم وخت کې د کټارو شين دېوال يعنې Green Wall جوړ کړي.
او همدارنګه نارينه غوزې ئې کوچنۍ او وړې دي او د بوټي په څوکه کې واقع وي او ښځينه غوزې ئې غټې يعنې د 1cm پورې اوږدېږي.
او د پوټې په مابين کې موقيعت لري او همدارنګه لرګي ئې سپک ، نرم ، عطري بوي لرونکى دى چې په اسانۍ سره چوي او د ورستېدو په وړاندې زيات مقاومت لري.
د تخمونو د راټولولو وختونه او ساتل
د مورپانو د راټولولو وختونه د اسد د مياشتې د اول تاريخ نه تر 30 تاريخ پورې راټولېږي که چېرې زمونږ نه نوموړى وخت تېر شي نو مونږ کولاى شو چې تخم د دوهم ځل لپاره د ميزان د اول تاريخ نه تر د عقرب د مياشتې تر 10 تاريخ پورې راټول کړو راټول شوي.
تخمونه دې په داسې يو مناسب ځاې کې واچول شي چې سمنټي فرش او يا پاکه ځمکه او يا ترپال وي هوار کړل شي.
دغه تخم په نوموړي فرش يا پاکه ځمکه باندې د (5-3) ورځو پورې لمر ته واچول شي ترڅو خولې خلاصې کړي او تخم ترې توې شي.
او وروسته چې کوم تخم لاسته راځي د ټوټه يي خلطو يا تاري سان په خلطو کې واچول شي.
او دغه تخم مونږ کولاې شو چې د (3-1) کلونو پورې وساتو او هم کولاې شو چې د نوموړي تخم د ساتلو په خاطر ورسره يو ډول کيمياوي مواد يوځاې کړو لکه Siven سيون چې يو ډول پوډر دي او بل B.H.C بنزين هاېدرو کلوراېد چې د وېروسونو او نيماتودونو او نورو امراضو په مقابل کې استعمال کړو ترڅو تخمونه سالم وساتل شي.
لؤيس سېنټ لوران
لؤيس سټېفن لوران د PC (د کاناډا لپاره د ملکې ځانګړې شورا) غړی، د CC  (تر مېريت وروسته دویم ویاړلی نښان) ګټونکی اوQC  (په شاهي نظام کې د محکمې په چارو کې د پاچا یا ملکې ځانګړی او ډېر تګړه سلاکار چې معمولاً حقوق پوه وي) په فرانسوي ژبه سېنټ لوران یا سېنټ لوران (Saint-Laurent or St-Laurent ) عیسوي نوم یې لؤيس اېټين سېنټ لوران (Louis-Étienne St-Laurent)؛ د ۱۸۸۲ ز کال د فبرورۍ په لومړۍ زېږېدلی او د ۱۹۷۳ زکال د جولای په ۲۵ مه مړ شوی. یو کاناډايي سیاستوال او حقوق پوه چې له ۱۹۴۸ ز کال څخه تر ۱۹۵۷ ز کال  پورې يې د کاناډا د ۱۲م لومړي وزیر په توګه خدمت کړی.
سېنټ لوران د کيوبېک په سویل ختيځ کې زېږېدلی او لوی شوی، یو مخکښ وکیل او د کاناډا د لېبرال ګوند له پلویانو څخه و. د ۱۹۴۲ ز کال په فبرورۍ کې د کیوبېک له لویديځې ټاکنیزې حوزې څخه سیاست ته د ننه شو او ټاکنې يې وګټلې او ډېر ژر د لومړي وزیر وېلیم لوین مکنزي کېنګ په اداره کې د عدلیې وزیر وټاکل شو. سېنټ لوران د ۱۹۴۶ کال په سپټمبر کې د بهرنيو چارو مرستیال وزیر وټاکل شو او تر دوو نورو کالو یې په یاد پوست کې خدمت وکړ، تر هغه چې د تقاعد شوي لومړي وزیر کېنګ ځایناستی لومړی وزیر او د لېبرال ګوند مشر وټاکل شو. سېنټ لوران ګوند د ۱۹۴۹ او ۱۹۵۳ ز کلونو په فېدرال ټاکنو کې په پرله پسې ډول د اکثریت دولت بریا ته ورساوه.
سېنټ لوران دویم فرانسوی و چې د ا موقف يې پر غاړه درلود، له کمونیزم څخه يې په کلکه دفاع کړه او په ۱۹۴۹ز کال کې يې له ناټو غړو سره د کاناډا د یو ځای کېدلو له لېوالو پلویانو څخه و، چې د دغې اېډیولوژۍ سره مبارزې ته پراختیا ورکړي. د هغه دولت د کوریا په جګړه کې مرسته وکړه. د سېنټ لوران دولت په هېواد کې د ننه د تقاعد د ثبت شوې زېرمې طرحه (RRSP) معرفي کړه او د ټرانس کاناډا د لویې لارې، د سېنټ لارنس د سمندري لارې او تر ځمکې لاندې د ټرانس کاناډا د رېل تونل پر جوړېدو يې څار درلود. سېنټ لوران د کاکا لؤيس لقب ترلاسه کړی، ځکه هغه د خپلې تصدۍ په ټوله دوره کې د عامو خلکو تر منځ خورا مشهور و او د هغه د دولت شهرت د دې لامل شو چې ډېری داسې اټکل وکړي، چې هغه به د ۱۹۵۷ ز کال د فدرال ټاکنې په اسانۍ سره وګټي. که څه هم تر ځمکې لاندې د ټرانس کاناډا د رېل تونل اړوند د ۱۹۵۶ ز کال د مناظرې لپاره د هغه بېړنۍ پرېکړه چې پر دود ولاړه وه، د دې لامل شوه چې ډېری داسې فکر وکړي چې دوه لسیزې واکمنی لېبرالیان مغروره کړي او ګوند له ژورې خواشينۍ سره د پرمختللیو محافظه کارانو د مشر ډېفن بېکر له خوا له سختې ماتې سره مخامخ شو، محافظه کارانو د لېبرالیانو ۲۲ کلنې واکمنۍ ته د پای ټکی کېښود. له ماتې څخه لږ موده وروسته سېنټ ليون له سیاست څخه تقاعد شو او بېرته خپلې د وکالت دندې ته ستون شو. هغه د شننوکو او عامو وګړو ترمنځ لوړ ځای لري، د تاريخ لیکونکي ډولانډ کرېټون په وینا: هغه ډېر منځ لاري،  محتاط سړی ... او  یو پیاوړی کانډايي ملت‌پال و.
د ژوند لومړي کلونه، کورنۍ او زده کړې
د سېنټ لوران پلار ژان باپټېست په کمپټون کې دوکاندار و چې د کاناډا د لېبرال ګوند او ښاغلي وېلفرېډ لاریر سخت ملاتړی و. ژان باپټېست په ۱۸۹۴ ز کال کې د ولایتي ټاکنو لپاره نابریالۍ هڅه وکړه. کله چې په ۱۸۹۶ ز کال کې لاریر لېبرالیان بریا ته ورسول، څوارلس کلن لؤيس د خپل پلار په دوکان کې د تلیفون له لارې د ټاکنو د بېرته راګرځېدلو خبر خلکو ته ورساوه.
سېنټ لوران په ۱۹۰۲ ز کال کې د شېمېنایر سېنټ ـ چارلس برومي (Séminaire Saint-Charles-Borromée) خصوصي ښوونیز انسټیټيوټ څخه د بکلوریا سند ترلاسه کړ او په ۱۹۰۵ ز کال کې يې له لاوال پوهنتو ن څخه د حقوقو په څانګه کې د لېسانس سند (LL.L) ترلاسه کړ. د فراغت په دوام يې په ۱۹۰۵ ز کال کې له لاوال څخه د روډز  (د ماسټرۍ کچې زده‌کړو نړیوال سکالرشېپ) تحصیلي بورس ترلاسه کړ، خو ویې نه مانه. په ۱۹۰۸ ز کال کې هغه له جين رېنال (Jeanne Renault) (زېږېدنه ۱۸۸۶-مړینه ۱۹۶۶ز کلونه) سره واده وکړ، چې له هغې څخه يې د ژان – پاول سېنټ لوران (دا هم یو کاناډايي سیاستوال و) په ګډون درې ماشومان لرل.
حقوقي دنده
سېنټ لوران له ۱۹۰۵ ز کال څخه تر ۱۹۴۲ ز کال پورې د وکیل په توګه کار وکړ. هغه په ۱۹۱۴ ز کال کې په لاوال پوهنتون کې د حقوقو په څانګه کې استاد  شو. سېنټ لوران په کیوبېک کې اساسي قانون او د سوداګرۍ او شراکت قوانین پلي کړل او د هېواد له تر ټولو معتبرو سلاکارانو څخه یو شو. سېنټ لوران له ۱۹۳۰ څخه تر ۱۹۳۲ ز کال پورې د کاناډا د وکیلانو د اتحادیې د رئیس په توګه خدمت وکړ.
لوران په ۱۹۰۷ ز کال کې د داسې یو حرکت په ترسره کولو سره چې هغه مهال غیر عادي برېښېده، په کيوبېک کې د ډېری پام ځانته واړوه: هغه یو کشیش او یوه راهبه د شاهدانو ځای ته راوبلل او هغوی يې متقابلې شاهدۍ ته اړ کړل. دا پېښه د هغه د نوماندۍ په دوران کې د هغه په یوه قضیه کې پېښه شوې وه او د یوې ښځې له هغه هوډ سره په ټکر کې وه چې غوښتل يې خپله ټوله شتمني د خپلې سیمې کشیش ته پرېږدي. سېنټ لوران په ۱۹۱۲ ز کال کې د ارام سمندر د کاناډایانو پر ضد د يوې قضیې ګټونکی شو. هغه په ۱۹۱۳ز کال کې د کيوبېک د خپلواکۍ اخیستلو د مخنیوي کوونکي هري کېنډال ټاو لپاره مدافع وکیل و. سېنټ لوران په ۱۹۲۳ ز کال کې خپل حقوقي دفتر پرانیست. سېنټ لوران په ۱۹۲۶ ز کال کې له سترې محکمې څخه مخکې په یوه امتحاني قضیه کې د مذهبي اقلیتونو (غیرعیسویان) د حقوقو لپاره استدلال وکړ. هغه د پروټېستانو په پلاوي کې د مونترال ښوونځیو په کميسونونو کې د یهودیانو د استازولۍ د غوښتنې پلوی و او هم  یې د ښوونځیو له بېل يهودي سیستم څخه ملاتړ وکړ. که څه هم د ښوونځي په مدیره پلاوي کې د یهودیانو د استازولۍ لپاره د سېنټ لوران هڅه نابریالۍ وه، خو د کيوبېک ولایت د غیر یهودیانو لپاره د جلا ښوونځيو لرل په رسمیت وپېژندل شول.
که څه هم لؤیس یو سخت سری لېبرال و، خو د خپل عمر په ډېره برخه کې له فعال سیاست څخه لرې پاتې شو او په بدل کې یې په خپل حقوقي مسلک او کورنۍ تمرکز وکړ. هغه د کیوبېک مخکښ وکیل شو او د ډېرو پام يې ځانته را واړوه، چې دوه ځله ورته د کاناډا په ستره محکمه کې د قاضي په توګه د کار وړاندیز وشو. هغه وړاندیزونه چې نوموړي ونه منل.
جلال الدين سرخ بخاري
سيد جلال الدين بخاري ( ۱۱۹۲ تر ۱۲۹۱ ) د سهروردیه د سلسلې مشهور صوفی دی چې په د اوسني بهاولپور په تحصيل شريف ( پاکستان ) کې ښخ شوی دی. د پاکستان د سېند په بدین ولسوالۍ کې د عبدالله شاه د یونین کونسل عبدالله شاه کورنۍ د هغه له اولادې څخه ده، د دې ترڅنګ په کراچۍ کې علامه سید محمد راشد علي قادري هم د هغه له اولادې څخه دی، مور او پلار یې په ۱۹۵۰ کال کې د ختیځ پاکستان له سقوط وروسته له ګورخپور څخه راغلي دي. د بنګله دېش اوسنى مهاجر د کراچۍ په ملير کھوکھراپار سيمه کې اوسېدل) او په دې سربېره سيد عابد حسين شاه او د هغه زامن سيد عدنان بخاري، سيد نعمان بخاري، سيد فرحان بخاري او سيد ذيشان بخاري هم د دوى اولادونه دي..
د هند اکثره سادات د بخاري اولادونو څخه دي. دا د امیر سرخ او سید جلال الدین سرخ پوش په نوم هم یادیږی. جلال الدین جهانیان جهان ګشت یې لمسی دی. هغه لومړی کس و، چې په هند کې یې د رسول الله صلی الله علیه وسلم درود او تبارکات راوړ. په هندوپاک کې د ساداتو تر ټولو مستند نسب د سادات بخارا دی.
نسب او شجره
جلال الدین بن سید المعید بن جعفر بن محمد بن محمود بن احمد بن علي اصغر بن جعفر ثاني بن علي نقي بن محمد تقي بن علي رضا بن جعفر الصادق بن محمد باقر بن زین العابدین بن حسین بن علي بن ابي طالب. "
لومړني حالات
نوم یې حسن جلال الدین و او په ۵ ذوالحجې ۵۹۵ هجري کې په بخارا ( اوس ازبکستان ) کې زېږېدلی دی. لومړنۍ زده کړې يې په بخارا کې تر لاسه کړې او له ماشومتوبه په روحاني دلايلو مشهور شو. تر ځوانۍ مخکې یې تر ۱۵۰۰ زیات عالمان د ده شاګردان شوي وو. په بخارا کې یې د سید قاسم له لور سیده فاطمه سره واده وکړ، چې له هغه څخه دوه اولادونه سید علي او سید جعفر وو. د خپلې مېرمنې له مړینې وروسته یې له خپلو دوو ماشومانو سره یو ځای له بخارا څخه د پنجاب ایالت بهکر ته هجرت وکړ.
فاطمه  (لومړۍ مېرمن)
د بخاري لومړۍ مېرمن د سید قاسم لور سیده فاطمه وه. بخاري او فاطمې دوه اولادونه درلودل، علي او جعفر. په ۶۳۵ هـ ق کې د فاطمې له مړینې وروسته بخاري له خپلو دوو زامنو سره له بخارا څخه بکهران ته انتقال شو. علي او جعفر په بخارا کې ښخ شوي دي.
زهره (دوهمه مېرمن)
په بهکر کې بخاري د حضرت سید صدرالدین نقوي د زوی سید بدرالدین له لور بي بي طاهره (زهره) سره واده وکړ. زهرا او بخاري دوه زامن درلودل، صدرالدین محمد غوث (چې پنجاب ته ولاړ) او بهاءالدین محمد معصوم. د هغه اولادونه د تخت، اوچ (دیوګر) او لاهور په شاوخوا کې ژوند کوي. د صدرالدین محمد غوث لور د جهانیان جهان ګشت سره واده وکړ.
بی بی فاطمه حبیبه سعیده (دریمه مېرمن)
تبليغ
په سند او پنجاب کې يې د تبليغ لپاره ډېر سفرونه وکړل. د هغه په وجه سومرو، چادر، مزاري، وارن او نورو قومونو اسلام قبول کړ. د رواياتو له مخې، هغه په لومړي سر کې د چنګيز خان سره هم وليدل، چې په لومړي سر کې يې مخالف و، خو وروسته يې خپله يوه لور سيد جلال الدين ته واده کړه، چې مسلمانه شوه. له دې پرته ده، نور ودونه هم وکړل چې له امله يې ډېر مشهور اولياء پيدا شول. د بېلګې په توګه سید محمد غوث، جلال الدین جهانیان جهان ګشت او داسې نور. په سېند او سوېلي پنجاب کې ستاسو په هڅو اسلام ډېر پياوړی شو.
ليکنې
د هغه ځینې مشهور آثار پدې کې شامل دي:
د دې کتابونو لاسوندونه د هغه له ټولو اولادونو سره موندل شوي چې له اچ او ملتان پرته د هند او پاکستان په نورو ښارونو کې ژوند کوي.
سرچينې
وېشنيزه:بخاري وېشنيزه:بخار وېشنيزه:ازبکستان وېشنيزه:سارايي مڼه غونی وېشنيزه:پنجا وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
کوټیلیا چانکیا
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
چانکیاد 370 - 283 مخزېږديزو کلونو ترمنځ ژوند کاوه نوموړی د چندراګپتا موریا متحد او لومړی وزیر و. د هغه اصلي نوم وشنو ګپتا و. هغه یو لوی بابا وو، نو خلکو او پاچا ورته چانکیا ویل. او ډېر کينه ګر (حاسد) و، نو د کوټیلیا په نوم پېژندل شوی. هغه یو ستر مفکر او ستر سیاستوال ګڼل کیږي. نومړی په ذات برهمن و. هغه دوه نور نومونه هم درلودل. کوټیلیا او وشنو ګپتا. هغه د چندراګپتا سره ډېره مرسته وکړه. د هغه په مشوره، چندراګپتا پنجاب فتح کړ او بیا یې د مګدا پاچا نند له واکه وغورځاوه او پخپله یې پر هغه ځای هم قبضه وکړه. چانکیا د موسیقۍ ماسټر او د لومړۍ درجې وېښيار او سازشي ذهن درلود. خو د هغه یوه لویه ځانګړنه دا وه چې د ټولو اسانتیاو سره سره یې ساده ژوند کاوه. هغه شاهي ماڼۍ ته نژدې په یوه کوټه کې اوسېده. هغه د سیاست په اړه یو کتاب لیکلی، ارته شاستر ، چې د چندرګپتا وضعیت خورا ښه بیانوي.
بهرنۍ اړیکې
وېشنيزه:ارته شاستر وېشنيزه:لرغونی هند وېشنيزه:مګد وېشنيزه:هند
د ونو انکشاف يا د ودې دوران
د وني انکشاف
د ونې د انکشاف مقاصد
۱ـ د ممکنه او بالغ تخمونو توليد.
۲-د ساحې سره دتخمونوتوافق.
۴-چټکه وده وکړي.
۷-ښه لرګي ورکوونکی وي ترڅو مناسب لرګی ورڅخه لاسته راشي او يا کاغذ ورڅخه جوړ شي او نورو موادو کې هم ورڅخه ګټه واخستل شي.
ځنګلاتو ته د انکشاف لپاره مختلفو مراحلو ته ضرورت وي لکه، د تخم توليدونکو ساحوپه ګوته کول ، اداره کول، د تخم راټولول، د تخم معاينه کول، د ښو او نتيجه ورکوونکو ونو په ګوته کول اوداسې نور دي.
زمونږ په هيواد کې شاړې او نيمه شاړې ساحې کم توليد ورکوي، ددې ساحو ونې اکثرا د کورنيو مصارفو لپاره په کاروړل کيږي او ميوه ورکړي او يا هم د کارولو لرګي ورکړي. اوسني د سوخت لرګي تقريبا۳۹۰(latch) ټنه دي په داسې حال کې چې ۱۳۳۰(latch) ټنه ته اړتيا شته.په ۲۰۰۰ کال کې اړتيا تقريبا۲۳۰(۰latch) ټنو ته رسيدلې وه. همدا شان د غذا ورکوونکو او لرګي ورکونکو ترمينځ ستره فاصله موجوده ده چې اړتياوې پوره کړي او وليږدول شي نورو هیوادونو ته.
زمونږ په هيواد کې اوسط ډول (۱۳۲۹۰latch ) هکتاره ځمکه کم توليد ورکوي او لاملونه يې د نامتناسب باران د اوړي اود کلنۍ ګرمي ډيروالی دی اوهمدارنګه د باد ډير سرعت ، د تبخيرد کچې لوړوالی ، د نمو کموالی ، او د ۸ او ۱۱ ترمينځ ph چي لوړ وي، اوکوشش وشي چې داساحات بايد ځنګلدارې ته برابر شي او ځنګلات پکې بايد توافق وکړي.کوشش په کار دی چې د تخمونو جنيټک ته انکشاف ورکړل شې د تخمونو د توليد ساحې هم ۱۵ فيصده شي.د ښې نهال دارۍ لپاره يو ښه نهال ذخيره بايد موجوده وي چې د ښه تخمونه لاسته راوړلی شي.اویو ښه جنيټک لرونکي تخمونه بايد وروزل شي.
ځکه شنه کيدل يې ممکن وي او اکثرا د شنه کيدو په وخت کې ناکامي نه رامينځته کوي،او غلطه کرنه په راتلونکي کې اړتياوې نشي پوره  کولای، چې د سوخت لرګي ، اویا هم د استعمال لرګي پوره کړي اويا هم مغذي واوسي، ددې ترڅنګ په نورو ونو کې هم پاتې راشي.
د تخم د توليد ساحې
داهم هغه ساحې دي چې د منځني عمر لرونکي او ياهم بالغه وي او د ښه کيفيت او ښو مشخصاتو سره شتون ولري، داهغه ونې دي چې  منظم تخمونه ورکوي ، ښه ترتيب کونکي وي او د خرابو ونو څخه جدا وي.
د تخم توليد ساحي شکل
د تخم د توليد ساحې مقاصد
۱: باید د ښه کيفيت لرونکي  تخم توليد راټول شي تر څو ښې او اهلي ونې راوټوکيږي.
۲: د تخمونو د جرمينشن(germination وړتيا یې لوړه وي. او جرمينيشن انرژي یې هم لوړه وي.
۳: د تخمونو راټولول یې اسانه وي او ښه تنظيم شي چې د ځانګړي علاج له مخې کيدای شي چې بايد د تخم د توليد ساحې ته ورکړل شي.
د ونو د انکشاف پروګرام کې بايد تخمونه د خاصو جوړوشوو ځايونو نه راټول شي، د مخصوصو ځايونو جوړول به د نظر وړ وخت او سرچينو ته اړتيا ولري نو ددې له وجې نه د تخمونو د توليد ساحې تنظيم بايد وشي او وکتل شي چې ښه کيفيت لري او اړتيا پوره کولی شي اوکه نه. هغه ساحه چې تخم پکې توليديږي بايد په طبعي ځنګلونو او ياهم په زراعتي ځنګلونو بدل شي. بايد دا ساحه د مرضونو پاکه وي، د تجربه کوونکو عواملو نه هم بايد پاکه وي، د حاصل نتیجه یې د منځني عمر لرونکي وي، صحتمند وي، توليدونکي وي، پاکه ساقه ولري او ښه کيفيت لرونکي لرګي ولري.
د ښه تخم شين کيدلو شکل
د ځنګل د ونو انتخاب
انتخاب د فينوټايپ د خواصوله مخې وي، فينيو ټايپ د جينوټايپ او چارپيريال نتيجه ده. يو ښه جينوټايپ هغه فينوټايپ رامينځته کوي.کچیرې وغواړو ښې جينيکي ونې ولرو نو لاندې عوامل بايد په نظرکې ونيسو.
۱: د خواصو نوعيت او تعداد
د خواصو د ډيروالي انتخاب واضح کوي، خو هغه مشخصاتو نه ډيره يادونه کيږي لکه د تنې سيده والی، د مرضونو سره مبارزه، ساحه داري، ګلداري، وغيره. اوپه دې ډول  انتخابيږي او نورو د انتخاب لپاره پايله لومړی طرزالعمل وي. دوهمي مشخصات لکه فزيکي او کيمياوي خواص د لرګي، لرګينتوب خاصيت، وغيره ، بايد په مسلسل ډول وي. دابه ښه وي چې يواځې په يو وخت کې فقط څو خاصيتونه په نظر کې ونيول شي اود ځينې خاصيتونو پايله په نظر کې ونه نيول شي،
لکهpinus rorsurghii, madhouse, eat if, olia
۲:  د انتخاب شدت او يا د انتخاب کچه
په طبيعي ځنګلونو کې شايد د ونو فاصله ډيره وي، نو ډيرې ونې بايد انتخاب شي، او په کرل شوي ساحه کې چې د تخم سرچينه واحده وي نو کم تعداد ونې پکې شاملې وي.
د انتخاب د کچې شکل
۳: د انتخاب ذريعه
تخمونه بايد د تخمونو له ساحې څخه راټول کړل شي په کوم ځای کې چې د تخم اصليت ښه معلوميږي نسبت هغه طبيعي ساحو ته په کوم کې چې د تخم مشخصات، عمر، پکې ښه  نه معلوميږي.
د تخمونو لپاره د ونو د انتخاب طريقه
دوه طريقې موجودې دي
۱: انفرادي طريقه
۲: مقايسوي طريقه
۱ - انفرادي طريقه
په دې طريقه کې هره ونه په انفرادي ډول انتخابيږي.او په دې کې معيار دهرې ونې  معلوم وي او کومې ونې چې معيار پوره کړی وي انتخابيږي او نورې رد کيږي.
انفرادي شکل د ونې انتخاب
۲ - مقايسوي طريقه
پدې طريقه کې ونه نږدې ونې سره مقايسه کيږي او داښه کار دی چې معياري خواص په نظر کې ونيول شي لکه لوړوالی، حجم، پلنوالی وغيره خو مريضي نقصانونه نه علاوه وغيره چې هغه د اندازې وړ نه دي.
Plus tree کامله ونه
هغه ونې چې ځنګلونه يې د جينيټيکي لحاظه مکملې وي عبارت د مکملې ونې څخه دی.چې د لمړي فينوټايپ له لحاظ منل شوي وي (landidate tree ) ورته هم وايي کوم چې يو واقعي معیاريې پوره کړی وي.
ددې ونو د ساتلو په خاطر بايد کمزورې ونې له مينځه يوړل شي تر څو مکملې ونې پاتې شي. د ونو اهميت یې دادی چې مکملې ونې په طبيعت کې کمې ليدل کيږي او د کموالي علت يې دنوعو او کراس ګرده افشاني ده باید ددې څخه بيلې کړای شي. دغه ونو ته( plus tree) ويل کيږي. د( plus tree) د تخمونو لومړنی تشکيل دی. لمړی ونې لرې وي او د يوبل نه لرې ليدل کيږي. په طبيعي حالاتو کې دا ممکنه نه ده چې دوې د کراس په خپل مينځ کې وکړي.
د ونو نسلګیري بايد اول هغه کلون( clone) ته چې راټوکيدلې وي تيار کړي او بيايې په میوه لرونکو ونو کې چې نږدې دي( cross pollination) شي. يعنې دوې د والدينو ونو ترڅنګ وي چې کاملې ونې دي. د جسمي بدني برخې تياريدل د clones د خرابيدلو په شکل  کې دي اودا هم یوقدم دی د تخم په تشکيل کې چې په میوه لرونکو ونو  کې توليديږي.
کاملې ونې ښه فینوټایپ لري او د چاپيريال سره د جینوټایپ د تفاهم نتيجه ده.دغه کاملې ونې چې د جینوټایپ له مخې ورته دنوي خواصو ونې (elite tree) ويل کيږي. له همدې له امله يوډال زون (buffer zone  ) د باغ دننه د ونو ټولې شاوخوا برخې برابرې کړي دي. DR Kedarnath او Mathews په ۱۹۶۲ ميلادي کال کې يو پيشنهاد ددغه پراخه زون په هکله کړای ده چې شايد پراخوالی يې ۴۰۰ متره وي.
Teak) يو د حشراتو د ګردې نوعه دی (Bryndenn K and Hedeget 1969)
ټیک په کمه اندازه سره د ډال زون دونې په کرون کې د پښيدو په اټکل کې يو ښه کار دی.په کامله ونه کې د نسلګيرۍ قوه کولای شي چې صحيح او ښه نتيجه ورکړي او کله چې د حاصل ورکولو په وخت کې وي شايد چې حاصل په اوسط ډول مينځ ته راوړي.يعنې د حاصل اندازه يې ښه وبريښي.چې ددې قسم ونې عمر بايد ۴۵ څخه تر ۶۰ کلونو څخه کم نه وي. مونږه کولای شوچې ځوانې عمر لرونکې ونې انتخاب کړو چې عموما دا ډول ونې د امراضو او حشراتو په مقابل کې ښه مقاومت وښيي او دغه ډول ونې چې په باغونو کې موجودې وي او استعمال شي ښه نتيجه او حاصل ورکوي. ښې ونې په عمومي توګه سره  ددې توانايي لري چې د نرمې طبقې او سلوپ لرونکي ساحو کې وده وکړي. او چيرته چې خاوره په زوال سره پرته وي هلته پرمختګ نشي کولای. اوپه خارجي برخه د ميوه لرونکوونو کې چې شاملیږي په لوې والي او اوږدوالي د ونې د تنې،ساقې برخې چې دا په خاصه توګه قالبي شکل يا قواره او اندازه د کرون، د انکشاف اندازه، ښه تخم، په خپل سر د قطع کولو توانايي او داسې نور داخل د ميوه لرونکوونو کې شامل دي. اوړي او پسرلني لرګي او داسې نور فزيالوژيکي باغداري پکې شاملې دي. د اقليمي فکتورونو د ظرفيت او مقاومت د وچکالې او د يخ وهنې يا شبنم ،امراض او حشرات او داسې نوروڅخه عبارت دي.
( Teak) په سالمه ونه کې په لاندې حالاتو کې قرار لري.
۱: کچيرې ونې غاليبې وي نو ددې په شاوخوا کې ګاونډي ونې چې شايد کوچني عمر لرونکي وي د لرګي حجم د يوې سالمې ونې په نسبت شايد ۲۵ فيصده يا ددې څخه زيات وي.
۲: که چيرې د ونو لوړوالی د نورو ونو له لوړوالي څخه کم وي نو ددغه شان ونو اندازه به هميشه په ساحه کې خرابه وي.
۴: که چيرې د ونې تنه مستقيم وي نو اوچتې برخې يې نرمې او نرې وي.
۵: که چيرې ونې ژورې کرل شوې وي نو شايد پاڼې يې اغيزه ولري په يو طبيعي صحتمندي اوښه رنګ لرونکي وي.
۸: کچيرې د ونې تنې په ټول شکل کې عيب وي يا امراض ولري غوټه تاووپيچ ښاخونه یې کاږه شي حشرات او فنجي پکې  پيدا کوي
۹: کچيرې د ونې د تنې پوستکې نری وي نو شايد عمودي چاودنې ولري يعنې په اوږدوالي کې عمودي چاودنې يا درزونه په يقيني ډول مخامخ  دانې وي.
۱۱: هغه ونې چې کږې يا( wolf tree) دي.
۱۲: هغه ونې چې دتخمونو توليد ېي په پراخه اندازې سره وي.
څنګه کولای شو چې لاندې باوري او ازمايښت شوي تخمونه اوونيسو.
۱: هغه ساحې چې اوچت د پايښت فيصدي ولري.
۲: هغه تحليل شوي نمونه وپيژندل شي او باوري انتخاب شي په ښه مقدار سره. هغه مقدار تخمونه چې باوري وي او د يو ښې اندازې لرونکي وي، ارتفاع او مقاوم لرونکي د هوا او نوروفکتورونو وي.
۳: وني بايد په متوسطې اندازې سره انتخاب شي چې د يو  پرمختګ لرونکی تاج او ښه خاښونو درلودونکي وي. چې مقاومت وکولای شي د نورو تاجونو د زخو په اعظمي ډول سره.
۴: هغه عمر لرونکي باوري نوعې چې نژدې د عمر دوران يې ديو باوري عمر لرونکي وي.
ديوې ښې ساقې اوتاج لرونکي ونې شکل
د باوري تخمونو سره چال چلند
۱: هغه ښې ونې بايد انتخاب شي کوم چې اساسې وي په قوت، شکل، تاج او ښه خاښونه او د ښه تخم توليدونکي وي نودغه قسم ونې په هره ساحه کې تنظيموي خپل لوړ عمر نظرد ساحې تعداد ته.
۲: هغه ونې چې مونږه يې نه غواړو چې انتخاب يې کړو نو شکل يې امراضو خراب کړی وي، او دارنده ښاخونه او داسې نور ولري نو شايد مونږه يې لرې کړو.
۳: په زياته اندازې سره کرل شوي ونوته بايد فاصله ورکړل شي او يو ښه تخم بايد انتخاب کړو ونې بايد د مقايسې له مخې لرې شي. ۱۰ کاله وروسته کولای شو چې قطع پکې ترسره کړو هغه قطع شوي ونو پوښونو ته بايد اور واچول شي.
حاصل ورکونکي ساحې کومې چې د ساحې د تصادم شدت کموي
هغه انتخات شوي ساحې شايد په دوه برخو تقسيم شي چې لومړۍ برخه يې  productive area) اوبله برخه يې( buffer area) دي. له توليد شوي ساحې حقيقي تخمونه شايد انتخاب شوي وي د فرهنګي عملياتو يا د کړو په صورت کې چې د زياتوالي د مقدار او اندازې په هر هکتار کې.د دوهمي برخې څخه د تخمونو ګردې بايد وکتل شي چې مشابه نوعې دي او که نه د دغه زون پراخوالی د ۱۰۰ متره نه تر ۵۰۰ متره پورې وي. پداسې ساحو کې د يوې ونې تخمونه شايد د منلو وړوي هغه ځکه چې شايد د نورو ونو تخمونه ددې سره يو شان نه وي. ځکه چې د دغه شان ونو تخمونه په خپل سر يا طبيعي ډول سره ګرده افشاني شوي دي ښه نتيجه  نه ورکوي بايد لرې شي.
د باوري تخمونو څارنه او مراقبت کول
هغه باوري تخمونو څخه بايد پاملرنه وشي چې کمزوري تخمونه او نري تاجونه ولري نشي کولای چې د نورو سره رقابت وکړي او شايد په پراخوالي کې ورسره کومک وکړي او همدارنګه په ګن والي  تاجونو کې نري تخمونه مخکې د ګل څخه ضرورت لري چې ښه تعداد واله تخمونه چې د فينوټايپ درلودونکي دي بايد ولري او منظم شي هغه لاس ته راغلي  تخمونو ونې. شايد وساتي د بياځل لپاره امراض، څرول او د خلکو مداخله، حشرات ، نولی يا پړانګ او حيواني خرابتيا ( شادي ) او داسې نور.
نباتات او ښتونکي ونې له مخې لرې کړي باقاعده څارنه او پاملرنه ترې وکړي کوم وخت چې یې ضرورت وي خاورې او غذا ، حيواني سره، کيمياوي سره او اوبه ورکونه  شايد ددې سره پرمختګ وکړي او ښه تخمونه توليد کړي او زيان رسونکي واښه بايد وايستل شي او داسې نور.
تخم بايد د مرغانو اونولي څخه وساتل شي شکل يې
د باوري تخمونو د انتخابولو لپاره معيارونه
FAO  په ۱۹۸۵  ميلادي کال کې د جلغوزيو د انتخاب د اصلاح کولو لپاره معيار داسې ټاکلی وه او استعمال د پلن پاڼو نوعو لپاره يې هم کړی وه.
۱:( Straightness of trunk )نيغې تنې
A: نيغې
B: په لږه اندازه کږې شوي.
C: په زياته اندازه کږې شوي.
۲:( forking )ښاخ يا څانګه
A: ښاخونه نلري.
B: د ښاخونو دريمه برخه یې پورته وي.
C: ښاخونه یې په مينځ کې او دريمي ټیټه برخه کې وي.
۳: عيب يا نقص
B: روغيدل يا پورته کيدل یې څرګند وي د عيب څخه.
C: په هغه اندازې چې عيب ښه پرمختګ کړی وي.
۴: د ميوې او ګل په وخت کې
A: ميوه لري.
B: خالص ګل يا يواځې ګل لري.
په لومړيو درې برخو کې د شروع  تصميم داسې ښودل کيږي.
۲۲۲،۲۲۱،۱۲۲،۱۲۱،۱۱۲،۲۱۱ يواځې اخيري حالت  کلاس کې درې واړه شامل شوي وي. شامليدل په دې معنئ چې مناسبې باوري زخې يا د تيغي دD.B.H د اوچتوالي په اندازه وي او داسې نور شايد کار ورکړي. دغه اساسي انتخاب شروع کيږي په ګلانو او ميوو کې شايد کار وکړي.
(Seed orchard ) دميوه لرونکو ونو تخم: دميوه لرونکوونو تخم يو پيژندل شوی جنيتکي اوچت تخم دی. په توليد د ګرده افشانې کې له جنيتکي بې اهميته خارجي منابعولخوا په شدت سره اداره کیږي په مکرر يا عادتي ډول او په زیاتې  اسانې سره حاصل شوي نباتي تخمونه توليدوي. هغه ونې چې کږې دي کوم چې يواځې د دميوه لرونکوونو د تحقيق لپاره مختلف شکلونو باندې تخمونه لاس ته راوړي. دا يو ښه علم دی په ساحه کې د نوعو  دبد ليدلو او د ژونديو موجوداتود تکثير، د نسلګيرې سيستم، د تخمونود تکنالوژي، فزيالوژي او د امراضو د خپريدو په تعادل کې مقاومت ښيي او داسې نور. په کوم ځای کې چې د دميوه لرونکو ونو تخم ضرورت وي نو ميوه لرونکي ونې تخم توليدوي په یواوچت جنیتیکي ډول سره. چې استعمال يې د بياځل لپاره د شين کيدلو په پروګرام کې کومک کوي د ځنګل په دوباره شین کیدو کې.
دميوه لرونکوونو تخمونه دوه برخې لري
۱: د دميوه لرونکو ونو د( seedling) د برخې تخم کوم چې تياروي او  لاس ته يې راوړي وي د( seedling) برخې څخه کاملې ونې کوم چې له مينځه تللې کمزورې ونې دي. او د هغه کاملو ونو څخه کوم چې ښه تخمونه توليدوي.