cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د افريقا تاريخ
جنوبي افریقا
په ۱۹۰۴ز کال کې هیریرو بیا بغاوت پیل کړ. د جرمني جنرال لوتر وون تروتا د واټربرګ په جګړه کې د تباهۍ تګلاره پلي کړه، چې هیریرو یې د کلهاري دښتې لوېدیځ ته واړوله او په دې توګه د ۱۹۰۵ز کال په پای کې، له ۸۰۰۰۰هیریرریانو نه یوازې ۱۶۰۰۰هیروریان ژوندي پاتې شول.
۲۰مه پېړۍ
په۱۸۸۰ز لسیزه کې نږدې ټوله افریقا داروپایي قدرتونو تر منځ وېشلې شوې وه (یوازې ایتوپیا او لایبریا خپلواک پاتې  وو). اروپايي قدرتونو تر دویمي نړیوالې جګړې پورې پر افریقا واکمني وکړه، خو کله چې د ملتپالنې خوځښتونه پیاوړي شول، په ۱۹۵۰ز او ۱۹۶۰ز کلونو کې مستعمره شوي افریقايي هېوادونه په خپلواکو دولتونو بدل شول. دا لړۍ معمولا سوله ییزه وه، خو څو اوږدې خونړۍ کورنۍ جګړې هم په الجزایر، کینیا او نورو ځایونو کې تر سره شوې. په ټوله افریقا کې د ملتپالنې خوځښتونه د سازماني مهارتونو پر مټ رامنځته شول، چې اوسېدونکو یې له بریټانیې، فرانسې او نورو نه په نړیوالو جګړو کې زده کړې کړې وې. ملتپالو سازمانونو د دودیزو او نوو استعماري جوړښتونو پر وړاندې ګواښونه پیل کړل. د ملتپالو غورځنګونو مشرانو هغه وخت واک په لاس کې واخیست، کله چې اروپايي چارواکي له واکه لرې شول؛ ډېرو یې په لسیزوواکمني وکړه یا ترهغه په واک کې پاتې شول چې مړه شول. په دغو خوځښتونو کې سیاسي، تعلیمي، مذهبي او نور ټولنیز سازمانونه شامل وو. په وروستیو لسیزو کې، ډېری افریقایي هېوادونه د ملي هویت له بریا او ماتې سره مخامخ شول، په دې لړ کې د مرکزي دولت واک او د چارسنبالي دولت ځای بدل شوی دی.
لومړۍ نړیواله جګړه
د اروپا تراستعمار لاندې د افریقا پر ډېرې برخې سربېره ، نړیوالې جګړې هم د افریقا په جیوپولیټیکی تاریخ کې مهمې پیښې وې. افریقا د جګړې تیاتر وه او په دواړو جګړو کې د سختو جګړو شاهده وه. په ډېرو خورا مهمو سیمو کې، د استعماري قدرتونو جګړو د سرچینو د تخصیص، شمولیت او مالیه ورکولو له لارې د افریقا پر حکومتولۍ اغیزه وکړه. متحدو ځواکونو په ځانګړې توګه بریتانیې، فرانسې، بلجیم، سویلي افریقا او پرتګال هڅه کوله، چې المانیان له خپلو افریقایي مستعمرو نه وباسي. متحدینو په پای کې د المان ټولې مستعمرې فتحه کړې، خو په ختیځه افریقا کې الماني ځواکونو له تسلیمۍ ډډه وکړه، که څه هم دوی ونه شو کولای، له ۱۹۱۷ز کال وروسته کومه سیمه ونیسي.
تر لومړۍ نړیوالې جګړې وروسته په افریقا کې د المان پخوانۍ مستعمرې د فرانسې، بلجیم او بریتانوي سترواکۍ له خوا ونیول شوې او وروسته دغو استعماري قدرتونو پر خپلو افریقایي سیمو باندې خپل کنټرول ټینګولو ته نور هم دوام ورکړ.
ستراقتصادي ناورین د افریقا پراقتصاد ډېره اغېزه وکړه، چې تر ټولو مهم اغېز یې د لوېدیځو بازارونو لپاره د اجناسو د تولید پر صنعت و. لکه څنګه چې د ۱۹۳۰ز کال په وروستیو کې تقاضا زیاته شوه، د افریقا اقتصاد هم وده وکړه. افریقا په ۱۹۳۰ز  کال کې د فاشیستې سیمو له لومړنیو بېلګو نه ګڼل کېده. ایټالیا په ۱۸۹۰ز کلونو کې د ایتوپیا د فتح کولو هڅه کړې وه، خو د ایټالو - ایتوپیا په لومړۍ جګړه کې له ماتې سره مخامخ شوه. ایتوپیا د دوو ایټالوي مستعمرو، ایټالوي سومالیلنډ او اریتریا تر منځ پرته وه، چې د ۱۹۳۵ز کال په اکټوبر کې پرې برید وشو. د۱۹۳۶ز کال د می په میاشت کې ایټالوي ځواکونو د ایتوپیا پلازمېنه ادیس ابابا ونیوله او بریا یې اعلان کړه. ایتوپیا او د دوی نورې مستعمرې په ختیځې افریقا کې سره یوځای شوې.
دوېمه نړیواله جګړه
د افریقا لویه وچه له جغرافیایي اړخه د جګړو پر مهال سستراتیژیک ارزښت درلود. شمالي افريقا د ايټاليا او جرمني پر وړاندې د بریتانوي او امريکایي سترو مبارزو صحنه وه اوختیځه افریقا د ایټالیا پر وړاندې د بریتانوي لویو مبارزو سنګر وو.د افریقا پراخې جغرافیوي لویې ټرانسپورټي لارې او اسانتیاوې رامنځته کړې وې، چې متحده ایالات یې له منځني ختیځ او مدیترانې سیمو سره نښلول. په دې سربېره د اورګاډي پټلۍ د بریتانوي جګړې هڅې لا پسې اسانه کړې وې.
د سویلي افریقا اتحادیې واکمن حیثیت درلوداو تر ډېره بریده په خپل اختیار کې وه.د نفوس او شتمنۍ له پلوه، بریتانویانو د افریقا ترټولو بډایه برخه کنټرولوله، نه یوازې له جغرافیایي اړخه، بلکې د انساني ځواک او طبیعي زیرمو له پلوه هم بریتانویان ګټیالي وو. د برتانوې مستعمرو چارواکو د افريقا د زېربناوو د لوړولو، د کرنې د ودې، د نړۍ له اقتصاد سره د استعماري افریقا د یوځای کولو او د یو نیم میلیون نه د زیاتو سرتیرو د استخدام لپاره ځانګړې هڅې او هلې ځلې وکړې.
د افریقا اقتصادي تاریخ
په افریقا کې لومړني انسانان ښکاریان وو.له هماغه وخته په افریقا کې د پام وړ سوداګرۍ وه، چې په اوږدو واټنونو کې به ترسره کېدله. په دې اړه لرغونپوهانو د تجملي  توکو (قیمتي فلزاتو او صدفونو)د سوداګرۍ شواهد هم موندلي دي.
د افریقا اقتصادي تاریخ زیاتره پر بې وزلۍ تمرکز کوي او نور اړخونه، لکه:  د افریقایي بزګرانو ، سوداګرو او دولتونو د لاسته راوړنو، د خوړو خوندیتوب او د اقتصادي ودې پېښې پټوي.
د افریقا پوځي تاریخ
د افریقا پوځي تاریخ په نړۍ کې یو له پخوانیو پوځي تاریخونو نه ګڼل کېږې. افریقا له ډېروسیمو جوړه یوه لویه وچه ده، چې توپیري نفوس لري، په سلګونو بېلابېلو ژبو خبرې کوياو د کلتورونو او مذهبونو لړۍ تمرین کوي.دا ډول اختلافات له زرګونو کلونو راهیسې د ډېرو جګړو سرچینه هم وه. د افریقا پوځي تاریخ هم د افریقا د تاریځ په څېرد سیمو له مخې وېشل کېږي؛ لکه شمالي افریقا د مدیترانې کلتورونو یوه برخه وه او په کلاسیک لرغوني تاریخ کې، د پوځي تاریخ څانګه بلل کېږي، ختیځه افریقا په تاریخي ډول بېلابېل دولتونه لري چې ډېری وختونه یې د نړۍ له ځینو ځواکمنوسره هم جګړې کړې دي. د عصري افریقا پوځي تاریخ پر دریوو پراخو دورو؛ لکه له استعمار دمخه، د استعمار په لړ کې اوتر استعمار وروسته باندې وېشل کېږي.
درمل جوړونه
درمل جوړونه، د کلينيکي روغتيا علم دی چې د طب علم له کيميا سره پیوستوي او د درملو او درملنې د کشف، توليد، ترتيبونې، خوندې او ګټورې کارونې او ادارې مسؤليت لري. د درملو جوړولو تمرين د درملو، د هغوی د عمل ميکانیزم، جانبي اغېزې، غبرګونونه، فعاليت او زهريت په اړه غوره پوهې ته اړتيا لري. په عين حال کې درمل جوړونه، تداوۍ او پتالوژيکي پړاو باندې پوهېدلو ته اړتيا لري. د درمل جوړوونکو ځيني تخصصونه، لکه: کلينيکي دوا جوړوونکي نورو مهارتونو، لکه: د فزيکي او لابراتواري معلوماتو زده کړې او ارزونې په اړه پوهې ته هم اړتيا لري.
د درملو جوړونې عمل په برخه کې يو څه زيات دودیز قوانين، لکه: د درملو ترکيب او وېښ شاملېږي او د کلينيکي خدمتونو، د خونديتوب او اغېزناکتوب لپاره د درملو کتنې او د درملو اړوند معلوماتو چمتو کولو په ګډون، په صحې پاملرنې پورې اړوند یو څه معاصر خدمتونه شاملوي. درمل جوړوونکي د همدې له امله، د درملو په تداوۍ کې ماهر خلک دي او د روغتيا هغه ابتدايي مسلکيان دي چې د نارغانو د ګټې لپاره د درملو کارونه ګټوري.
د درمل جوړونې ويیکی، په لومړي ځل د pharmacy په توګه (دا اصطلاح په امريکا کې ډېره عامه ده) يا د کيميا پوه (chemist) په توګه (دا ويیکی په لويه بريتانيا کې زيات عام دی، که څه هم د pharmacy ويیکی هم کارول کېږي) رامنځته شو. د امريکا په متحده ايالتونو او کاناډا کې د درملتون (drugstores) په عام ډول درمل او بېلابېل توکي، لکه: شيريني يا خواړه شيان، د سينګار توکي، د دفتر توکي يا لوازم، د لوبو توکي، د وېښتانو د پاملرنې توليدات، مجلې او ځينې وختونه څښاک او خوراکه توکي هم پلوري.
د واښه یيز او کيمياوی شمولياتو په خپلې پلټنې کې د درمل پلورونکي کار کېدای شي، د کيميا او درمل جوړولو د علم د معاصرو علومو د يوې تشکيلوونکې مادې په توګه په نظر کې ونيول شي.
څانګې
د درمل جوړونې برخه، په عمومي ډول په درېو بنسټيزو څانګو وېشل کېدلی شي:
د درملو علم ځيني وختونه د دوا جوړونې د څلورمې څانګې په توګه ملاحظه کېږي. که څه هم فارمکالوژي (د درملو علم) د دوا جوړونې مطالعه کې اړين دی، مګر په دوا جوړونې پورې خاص نه دی. دوه څانګې سره بېلې دي. هغوی چې غواړي درمل جوړونه (د ناروغ پورې اړوند) او د درملو علم (يو biomedical علم چې علمي مېتود ته اړتيا لري) دواړو د عملي کولو هيله لري، په هره څانګه کې بېل تمرينونه او درجې ترلاسه کوي، چې يو له بل سره بې سارې دي.
Pharmacoinformatics د درملو د منظم کشف او له خونديتوب او اغېزناکتوب سره د پرمختګ لپاره د يوې بلې څانګې په توګه کتل کېږي.
Pharmacogenomics د جنيټيکي وصل شوي متغيرونو څېړنه ده، چې د ناروغ کلينيکي غبرګونونه، حساسيتونه او د درملو مېتابولیزم اغېزمنوي.
مسلکي پوهان
د روغتيا نړيوال سازمان د اټکل له مخې: په ټوله نړۍ کې لږ تر لږه 2.6 ميليونه درمل جوړونکي او د دواجوړونې اړوند نور اشخاص شته.
درمل جوړونکي
درمل جوړونکي د ځانګړو زده کړو او تمريناتو په درلودلو سره د روغتياپالنې هغه مسلکي کسان دي، چې د معياري درملو د کارونې په واسطه د خپلو ناروغانو لپاره د ګټورو روغتيايي پايلو د تضمينولو په موخه بېلابېلې ونډې تر سره کوي. درمل جوړونکي کېدای شي، د يوې کوچنۍ سوداګرۍ خاوندان وي يا د هغه درملتون څښتنان وي، چې دوی په کې کار کوي. دا چې درمل جوړونکي د يوې ځانګړې دوا د عمل حالت او د هغې د ميتابوليزم او د انسان په بدن باندې د هغې د فزيالوژيکي اغېزو په اړه په پوره جزياتو سره پوهېږي، ځکه خو د يو شخص لپاره د درملو د تداوۍ په ګټورولو يا مطلوب جوړونه کې مهمه ونډه لوبوي.
د درمل جوړونې نړيوال فدراسيون يا (FIP) په نړيواله کچه د درمل جوړونکو استازولي کوي. په ملي کچه يې د مسلکي سازمانونو، لکه: په انګليستان کې د درملو جوړولو شاهي ټولنې (Royal Pharmaceutical Society)، په اسټراليا کې د اسټراليا د درمل جوړونې ټولنې (Pharmaceutical Society of Australia (PSA))، په کاناډا کې د کاناډايي درمل جوړونکو ټولنې (Canadian Pharmacists Association (CPhA))، په هندوستان کې د هندي دواجوړونې ټولنې (Indian Pharmacist Association (IPA))، په پاکستان کې د پاکستان دواجوړونې ټولنې (Pakistan Pharmacists Association (PPA)) په امريکا کې د امريکايي دواجوړونې ټولنې (American Pharmacists Association (APhA)) او په ماليزيا کې د ماليزيايي دوا جوړونې ټولنې (Malaysian Pharmaceutical Society (MPS)) په واسطه استازولي کېږي.
په ځينو حالتونو کې استازی جسم ثبتوونکی جسم هم وي، چې د مسلک قوانينو او اخلاقو ته مسؤل وي.
د امريکا په متحده ايالتونو کې د درمل جوړونې په عمل کې تخصصونه د درملو تخصصونو د بورډ په واسطه په رسميت پېژندل کېږي، چې د زړه او رګونو، انتاني ناروغۍ، oncology، pharmacotherapy، هستوي يا ذروي، تغذيه او د عقلي ناروغيو مطالعه کوونکې څانګه په کې شاملېږي. په Geriatric درمل جوړولو کې د تاييد لپاره کميسيون د geriatric درمل جوړولو برخه کې درمل جوړونکي تاييدوي. د تطبيقي زهرپوهنې امريکايي بورډ، په تطبيقي زهرپوهنه کې درمل جوړوونکي او نور طبي مسلکيان تاييدوي.
د درمل جوړولو فني کارکوونکي
قانون د يوه درمل جوړونکي په وسیله، د معلومې دواجوړونې د فني کارکوونکو د فعاليتونو د څېړنې غوښتنه کوي. د درملو زياتره فني کارکوونکي، په عامه درملتونونو کې کار کوي. د روغتون په درملتونونو کې د درمل جوړولو فني کارکوونکی کېدای شي، د درمل جوړولو د يو بل مشر فني کارکوونکي په واسطه اداره شي. په انګليستان کې د درمل جوړولو د يو فني کارکوونکي ونډې د روغتون درملتون برخه کې وده کړې ده او مسووليتونه ورته ورسپارل شوي دي، چې د درمل جوړولو په برخه کې د درمل جوړولو څانګه او ځانګړې سيمې تنظيم کړي. دا چاره درمل جوړونکو ته د دې موکه ورکوي چې د خپل مهارت په برخه کې تخصص وکړي؛ ځکه چې معالج مشاور د خپل کار ډېر وخت له ناروغانو او څېړنې به برخو کې تېروي. د درمل جوړولو فني کارکوونکي د درمل جوړولو له عمومي شورا (GPhC) سره ثبت کېږي. (GPhC) د درمل جوړونکو، د درمل جوړولو فني کارکوونکو او د درمل جوړولو د قضيو اداره کوونکې ده.
په متحده ايالتونو کې د درمل جوړولو فني کارکوونکی د درمل جوړونکو تر نظارت لاندې خپلې دندې تر سره کوي. که څه هم دوی کېدای شي تر نظارت لاندې زيات تطبيق (د درملو)، ترکيب او نورې دندې تر سره کړي. دوی ته په عمومي ډول ناروغانو سره د هغوی د تداوۍ مناسبې کارونې په اړه د مشاورت ونډې تر سره کولو واک نه ورکول کېږي. ځينې ايالتونه په قانوني ډول د «له درمل جوړونکي تر درملتونه د فني کارکوونکي نسبت» (pharmacist-to-pharmacy technician ratio) لري.
تطبيقوونکي مرستيالان (د درملو د تطبيق همکاران)
تطبيقوونکي مرستيالان په عام ډول تطبيقوونکو ته راجع کېږي او په عامه درملتونونو کې د فني درمل جوړونکي سره ورته پراخې دندې تر سره کوي. دوی د درمل جوړونکو تر څارلاندې کار کوي او نارغ ته د درملو په چمتو کوونه (تطبيق او نښه کوونې) کې شامل دي.
روغتيا پال مرستيالان او د درملو شمارونکي مرستيالان
په انګلستان کې د کارکوونکو دا ډله د خرڅلاو مېز له پاسه ځيني معلوم درمل (يوازې د درملتون او د عمومي خرڅلاو لېست درملو په ګډون) خرڅولی شي. دوی ناروغ ته د تقويې لپاره يوازې توصيه شوي درمل نه شي برابرولی.
تصوير
تصوير مجله (په انگليسي: Tasweer Magazine) چې د کال ٢٠١٢م د مياشتې نه يې چاپ کېدل پېل شوي دي او تراوسه چاپ کېږي، اول مياشتنۍ مجله وه چې د پښتو فلمونو لپاره ځانگړې وه او د پښتو فلمونو سره سره به پکې د نړۍ د فلمي نړۍ خبرونه هم چاپ کېدل چې د ٢٠١٢ء کال نه تر ٢٠١٣ء کال پورې چاپ شوه او بيا د څه وجوهاتو له وجې وځنډېده چې په ٢٠١٥ء کال کې يې بيا چاپ کېدل پېل شو او اوس درې مياشتنۍ مجله ده چې د پښتو فکشن لپاره ځانگړې شوې ده. ايډيټر يې رحمت ديوان دى او د پېښور نه چاپ کېږي او خورېږي.
فلمي تصوير
د تصوير وړومبۍ گڼه د اگست په مياشت او کال ٢٠١٢ء کې چاپ شوه او اخري گڼه (فلمي) يې د فرورۍ په مياشت کال ٢٠١٣ء کې چاپ شوه، د دې شپږو گڼو تفصيل يې په لاندې ډول دى:
اگست ٢٠١٢ء
تصوير مجله د اگست (د تصوير وړومبۍ گڼه) په مياشت کې (کال ٢٠١٢ء) کې چاپ او مارکيټ ته راغله، دا مياشتنۍ گڼه د غزاله جاوېد په نوم ځانگړې شوه وه (چې نزدې نزدې وژل شوې وه) چې په ټائټل يې د غزاله جاوېد انځور چاپ وو او دا شعرونه پرې ليکل شوي وو:
د حسن د رنگونو ښاپېرۍ په خوب اوده شوه
دا گڼه دوه دېرشت مخه وه، چې ورسره څلور مخونه د ټائټل، شاپاڼې او دننه دوه پاڼو نه علاوه وې، په شاپاڼه د پښتنې سندرغاړې باچا زرين جان او د هندوستان سپر سټار راجيش کهنه تصويرونه چاپ دي چې په دغه وخت کې يې له دې فاني نړۍ نه سترگې پټې کړې وې.
د دې گڼې ايډيټر رحمت ديوان مرستيال ايډيټر يې عبدالولي خان او کتونکي ډله کې يې نيمروز قېس، فېصل فاران، رضوان ساجن، شېر رحمان بېتاب، هجرت الله او حميد الله شامل وو، په دانش خپرندويه ټولنه کې چاپ شوې وه او د يوې گڼې بيه يې شل روپۍ وه.
د دې گڼه سرليکنه د پښتو فلمونو په تاريخ وړه شان مقالگۍ وه چې په لنډو ټکو پکې د پښتو فلمونو تاريخ ليکلى شوى دى او د مجلې د چاپ ارزښت او وضاحت پکې بيان شوى دى، ورپسې پکې "د پښتو سينما روانې چارې" تر عنوان لاندې د پښتو فلمونو خبرونه راغونډ شوي دي چې سرليکونه يې دا دي: پښتو فلمونو انډسټرۍ له اوږه ورکړې، ارباز خان.
په پېښور کې د موسيقۍ نړېواله ورځ ولمانځل شوه.
د ارمان په خوښولو مننه کوم، جهانگير خان.
په رڼا کې د لېونۍ جينۍ کردار لوبوم، مديحه شاه.
د "سوره" ريکارډنگ مکمل شو.
په وړوکي اختر به د شاهد خان څلور فلمونه ريليز کېږي.
نادر خان به د "بدعمله" ډايريکشن ورکوي.
د "ښکلو باچايي ده" به زما يادگار فلم وي، شاهد خان.
اصف خان صدارتي اېوارډ، عملي اقدامات به کوو، ميا افتخار حسېن.
ارباز خان او گل پاڼه د کابل کنسرت نه واپس راغلل.
د ميوند جگړه
برېدمن هکترمک لین د شاهي پوځ د سپرو توپخانه لرونکی ډلگي ته د لویې تنگې درې په څنډو کې لارښوونه کوي
تصوير
اگست ٢٠١٢ء
د وحيد اچکزي ويډيو البم "وطنه تا ابادول غواړي" ريليز شو.
په دې پسې د "بالي ووډ - هندي سينما" تر سر ليک لاندې د هندوستان تازه خبرونه چاپ دي، چې سرليکونه يې په دې ډول دي:
شاه رخ او کاجل دوه کاله وروسته بيا يو ځاى.
رنبير کله هم دوست نه شي جوړېدى، ديپکا.
د ميوند جگړه
د ۱۸۵۷ کال پوځي پاڅون په هندي لښکرکې ستر بدلون رامنځ ته کړ. له پوځي پاڅون څخه مخکې د سترو څارگرو لښکرونو غنډونه د هندوستان له مرکزي او لویدیځو ولایتونو څخه د برهمني هندوانو او د مسلمانانو  د لوړو کښو یا طبقاتو له ټولنو څخه غوره کېدل ، په ځانگړي ډول د هند له شمالي برخي اود څخه. په ۱۸۵۷ کال کې د بنگال د لښکر له ۹۰ پلیو لېواگانو څخه ۶۰ یې پوځي پاڅون وکړ او نور گڼ شمیریې د ۱۸۵۷ کال له پوځي پاڅون څخه مخکې د ژوندي پاتې کېدلو لپاره خواره واره شول او لښکر یې پریښود. همدغه شمیر ته ورته د بنگال د سپرو د لېوا سرتیري ورک شول.
د مېوند دجگړې ډگر
بریتانوي پوځونه د بنگال د پوځ ، د بمبیي او مدراس د څارونکو سترو لښکرونو د څو پالیالو لېواگانو په مرستې چې پاڅون یې نه ؤ کړﺉ پرپوځي پاڅون لاس بري شول. خو په بنسټیز ډول بریتانویانو خپله مخه د نیپال د راجپوتانو د توکم گورخاص، سیکهانو، د پنجاب او بلوچستان مسلمانانو او د شمال لویدیځ سرحد (پښتونخوا- ژباړونکی) د پټهانانو لور ته واړوله او د هغوی په مرسته یې ډهلی له سره ونیو او د پوځي پاڅون اور یې مړ کړ. له پوځي پاڅون څخه وروسته بریتانویانو د هندوستان د "سترو توکمونو" سکالې (موضوع) ته وده ورکړه. د بریتانویانو په خبرو کې تل دا یادېدله چې گڼ شمیر هندي توکمونه د سرتیرۍ لپاره مناسب دي او همدغه توکمونه ول چې په یوه وخت کې یې هندوستان د بریتانیا لپاره وژغوره. هغو هندي لېواگانو چې په ۱۸۷۸ کال کې پرافغانستان یرغل وکړ که څه هم گڼ شمیر یې د بنگال له لښکرڅخه ول په ټولیز ډول د همدغې سکالې "ستروتوکمونو" له تل څخه گومارل اوغوره شوي ول: جټان ، سیکهان ، مسلمانان، د پنجاب هندوان ، پټهانان، بلوچان او گورخاصان. له پوځي پاڅون څخه مخکې هر لښکر د جگړې د ډگرلپاره دتوپخانې او آسونو بشپړو بطریو ونډه درلودله. له هغه وروسته یوازې هندي لښکراجازه درلودله چې غرنۍ بطریه ولري. له ۱۸۵۹ کال وروسته د بریتانیې د شاهي توپخانې لښکر ټول پوځي لښکرځایونه او آسونه ضبط کړل.
تصوير
اگست ٢٠١٢ء
"برفي" ته د کرينه "هيروئن" نه هيڅ خطره نشته، رنبير و پريانکا.
د لږو پېسو فلمونه زيات کاميابېږي، پريکا چوپړه.
نصير الدين شاه د مادهوري پرستار.
د ميوند جگړه
د شاهي د توپخانې د آس سپارو غنډ
دافغانستان د ځمکنیو حالاتوپه پام کې نیولو سره د پوځي جامو دغه قانون- لېک مناسب نه وه، په ټولو لېواگانو کې د افسرانو جامې یوازې د پوځي چوپړ د دورې د جامو په ډول جوړې شوې وې.
تصوير
اگست ٢٠١٢ء
د شاه رخ خان په فلم انډسټرۍ کې ٢٠ کاله پوره شول.
ايشا دېول د بهرت سره واده وکړ.
خپل نوم نه بدلوم، کرينه کپور.
د ميوند جگړه
د شاهي د توپخانې د آس سپارو غنډ
دهرې هندي لېوا مشري د بریتانوي افسرانو له خوا کېدله چې ۶۵۰ سرتیري او ۷ افسران ول. دا دپوځي قطعاتو لپاره د افسرانو یوه نامناسبه شمیره وه چې په دغې شمیرې کې ټولې تخنیکي پریکړې د بریتانوي افسرانو له خوا نېول کېدلې او دغه شمیره په ځانگړي ډول د هغو قطعاتو لپاره نامناسبه وه چې د لږې تجربې لرونکي قطعات ول.
تصوير
اگست ٢٠١٢ء
زما دپاره هر پراجيکټ مهم دى، اجى دېوگن.
د ميوند جگړه
د شاهي د توپخانې د آس سپارو غنډ
دبریتانیا په پلیو پوځي ځواکونوکې هر سرتیري ۰.۴۵ مارتیني هنري یو ډزی توپک درلود. د هندي لېواگانو سرتیروسنایدر توپک درلول همدارنگه هغوی یو ډزي توپک خو زاړه ډوله ټوپک درلودل او پلیو منظمو قطعاتو له زړو وسلو څخه په نوي ډول جوړ شوي ډک خولي توپک هم درلودل.
سپاره پوځونه په تورو، نیزو ، کارابین توپکو، بریتانویان په مارتیني هنري او هندیان په سناید توپکونو سمبال ول.
تصوير
اگست ٢٠١٢ء
د طاهر اباد نه تر ډبگرۍ غزاله جاوېد، چې په وړو وړو سرليکونو يې اډاڼه لرله، سرليکونه يې دا دي: (د غزاله جاوېد پېدائش، د سوات نه تر پېښوره، نڅاگره سندرغاړې شوه، د جهانگير خان سره واده، د خاوند نه طلاق اخستل، سندرو ته بيا راتلل، د غزاله جاوېد وژنه، د فرحت بچ کېدل، د فرحت په جهانگير دعوه، د پوليسو کارروايي، د غزاله جاوېد د قبر بې حرمتي، د غزاله جاوېد مشهورې سندرې، فېسبوک او غزاله جاوېد، څومره سندرغاړې مخکې وژل شوي).
د ميوند جگړه
د شاهي د توپخانې د آس سپارو غنډ
بریتانوي توپچي ځواکونو ډول ډول توپونه درلودل ، گڼ شمیریې نرم خولي لنډ جاغور لرونکي سپک توپونه ول ، خو په اغیزناک ډول نه ول مگر که چارواکو د اروپايي لښکرو د توپونو په شان پولادي جاغورلرونکي جوړ کري وای اغیزه به یې زیاته وه. د توپخانې مرستندویه برخه اغیزمنه نه وه او په افغاني اړخ کې افغاني ځواکونو څرگنده کړه چې هغوی د بریتانویانو په پرتله ښه پیاوړې توپخانه لري.
هندي پوځ د سولې په وخت کې د لښکرکوټ او چاوڼیو په جوړښتونو کې له پورته ویل شوې لېوا څخه لوړ بل څه نه درلودل. د پوځي افسرانو لپاره پوځي عملیاتي روزنه نه وه. د جگړې درامنځ ته کېدلو په وخت کې د فرقو او غنډونو پوځیان راجلبیدل او د تجربې له مخې یې باید کار کړای وای.
تصوير
اگست ٢٠١٢ء
د نوموړي ليکوال نور البشر نويد په غزاله جاوېد ليکلى مضمون "د سندرې روح".
د ميوند جگړه
د شاهي د توپخانې د آس سپارو غنډ
په ځمک انځوره کې په افغانستان کې د افغان –بریتانیې د دویمې جگړې ټولې سېمې ښکاري: علي مسجد ، پیوارکوتل، چهارآسیاب او کابل په شمال ختیځ کې. احمد خیل په منځ کې او میوند او کندهار په سویل کې.
دجگړې گټونکي: له ولولو ډک افغانان
تصوير
اگست ٢٠١٢ء
د مشهور ليکونکي او خبريال مطيع الله عابد مضمون "د غزالې پلار".
ورپسې د نيمروز قېس تکل چې د "بلا" په نوم ليکلى شوى دى او په پښتو يو زوړ فلم بلا باندې ليکلى شوى دى وړومبۍ برخه چاپ ده.
د ميوند جگړه
بریتانوي لېواگانې:
اې بي بطریه، د شاهي توپخانې اس سپاره، چې نن ورځ د مېوند بطریه بلل کیږي، ۲۹ کومانډویي کنډک ، شاهي توپخانه د درېمې ملکې خپله (د بمبيي سپور پوځ) درېیم سندهه (د بمبیي سپور پوځ) د علیا حضرتې ملکې شپږشپتیمه پلې لېوا (له ۲۲ کمپنیو څخه لږ)، د ۱۸۸۲ کال شاهي برکشایر لېوا چې نن شاهي گلاسسترشایر، بریکشایر او د ویلتشایر په نوم یادیږي. لومړۍ شاهي لښکر "گریندایرز" (بمبیي لښکر) د بمبیي دیرشم بومي پلی ځواک (دبمبيي پوځ) دبمبیي دوېمه کمپنۍ، مورچل او سمڅې جوړونکې او کان پیژندونکي/لوژیستیک  (نیمه کمپنۍ )
تصوير
اگست ٢٠١٢ء
له دې پس "د يار په سترگو څه اثر دى" په عنوان سره د ځوان او تکړه سندرغاړي سردار سعيد مرکه چاپ ده، دا مرکه عبدالله شاه بغدادي کړې ده. بيا پکې د متحده عرب اماراتو کې د مېشته سندرغاړي عثمان بنگش په هکله د نجيب عامر لنډې شان خبرې دي، د فرخنده وزير په پښتو موسيقۍ ليکلى مضمون چې عنوان يې دى "له تېرې لسيزې راهيسې پښتو موسيقي په غوړېدو ده" شامل دى چې په پښتو موسيقۍ يې ډېر ښه معلومات وړاندې کړي دي او ښکلى مضمون يې پرې ليکلى دى، د قاسم مندوخېل ليکنه "ژورې کورمې ته نصيب راوړې يمه" هم پکې شامل دى او په غزاله جاوېد ليکلى د بارکوال مياخېل نظم (سپېڅلې نکاح)، د امجد شهزاد نظم (د غزاله جاوېد روح ته نذر)، د گلالۍ يوسفزۍ، ناياب داوړ او ظفر علي ناز غزلې هم شاملې دي چې په غزاله جاوېد يې ليکلي دي.
په دې گڼه کې د ياسمين خان، يوسف خان شېربانو، ارباز خان، گل پاڼه، جهانگير خان، شاهد خان، ميا افتخار حسېن، وحدي اڅکزي، برفي، شاه رخ خان، کاجل، رنبير کپور، پريانکه چوپړه، ديپيکا پډوکون، اجى دېوگن، ايشا دېول، بهرت، کرينه کپور، غزاله جاوېد، ايمن اداس، ياسمين خان، بلا، باچا زرين جان، راجيش کهنه، سردار سعيد، عثمان بنگش، همايون خان، بختيار خټک، زيتا، اسحاق اميري، تصويرونه چاپ دي.
د ميوند جگړه
بریتانوي لېواگانې:
شمېرنه:
تصوير
ستمبر ٢٠١٢ء
د تصوير مجلې د ستمبر ٢٠١٢ء گڼې په ټائټل باندې د پښتو فلمونو مشهورې اداکارې صوبيه خان يو ښکلى تصوير په تورو جامو کې، چې يوه غرڅنۍ پېغله ښکاري چاپ دى او په شاپاڼه باندې د شرق ټيلويزون مشر او اداکار شفيق الله شايق عکس خپور شوى دى. په ټائټل باندې دا سرليکونه ليکل شوي دي: (د اختر نمبرون فلم غدار، په شوبز کې نوم پېدا کول ډېر گران دي - ارم سحر، غواړم افغاني سينما د نړۍ په کچه وځلوم). د ښکلي ټائټل سره په ښکلي کاغذ او د ښکلو تصويرونو نه ډکه، په دې گڼه کې لاندې مواد شامل وو:
دا ځل د سرليکنې سره په دوېم او درېم مخ د لوستونکو راغلي ليکونه شامل دي.
د ميوند جگړه
بریتانوي لېواگانې:
کله چې د ۱۸۷۹ کال د مارچ په مېاشت کې ډگر جنرال سر دونالد ستیوارت له خپلې فرقې سره چې له بنگالي او بریتانوي لېواگانوڅخه جوړه وه شمال ته د کابل په لور وخوځېد ، کندهار یې د هغه ښارافغان واکمن والي ته پرېښود او دبمبيي او بریتانوي د فرقې سرمشري یې تورنجنرال پرایمروز ته ورکړه. د افغانستان په شمال کې د بنگال لېواگانې په ۱۸۸۰ کال کې له افغانستان څخه ووتلې او یوازې د کندهار ولایت د بریتانیا او هندوستان تر ولکې لاندې پاتې شو.
تصوير
ستمبر ٢٠١٢ء
په ٦ مخ د غزاله جاوېد په هکله خبر خپور شوى دى چې سرليکنه يې "د غزاله جاوېد په وژنه تورن جهانگير ونيول شو" ده.
په اووم مخ دوه خبرونه چاپ شوي دي، چې يو "جلال اباد سينما نه لري فلمونه په خېمو کې کتل کېږي" او بل "ماه نور بل پښتو فلم ترلاسه کړو" دي.
په ٨ مخ د ارشد خان لنډه شان مرکه ده چې سرليک يې "پښتو فلمونه د عريانيت نه پاکول پکار دي" دى او په دې هکله ارشد خان خپل خيالات څرگند کړي دي.
د ميوند جگړه
بریتانوي لېواگانې:
په ۱۸۸۰ کال کې کندهار ته خبر راورسید چې د افغانستان د بې واکه شوي امیر ، امیرمحمد ایوب خان ورور امیریعقوب خان له خپل لښکر سره د کندهار له شماله په تیرېدلو له هراته غزني ته د رسېدلو په حال کې دﺉ.
تصوير
ستمبر ٢٠١٢ء
په ١٠ مخ د ببرک شاه سره لنډې شان خبرې دي چې سرليک يې "دلبر منېر سره مې سوله شوې ده" دى، څو ورځې مخکې د يو فلم په سيټ باندې د دلبر منېر او ببرک شاه سره خپل مينځ کې جنگ شوى وو، نو بيا له هغې وروسته ببرک شاه دا خبرې ميډيا ته کړې وې.
په ١١ مخ باندې دوه خبرونه چاپ دي چې يو پکې د نغمې "پاکستان اېوارډ راکوي دا دافغانانو وياړ دى" او بل د خالد ملک "زما نوى البم به خلک خوښ کړي" دي.
د ١٢ مخ نه تر ١٤ مخ پورې د ټي وي ډرامو د مشهورې اداکارې ارم سحر مرکه چاپ ده، دا مرکه عبدالله شاه بغدادي کړې ده او د ارم سحر په ژوند او فن پکې گټور معلومات شته دى.
د ميوند جگړه
بریتانوي لېواگانې:
له جگړې مخکې د شاهي آس سپرو - توپچي ا ي بي او پلې بطریې
تصوير
ستمبر ٢٠١٢ء
په ١٥ مخ د دانيال رومان ليکنه چاپ ده چې په کرن خان يې د يوې سندرې د غلا تور لگولى دى او بيا د هغې جواب د مجلې په اخر مخ کې چاپ شوى دى چې کرن خان يې سپيناوى کړى دى چې دا سندره يې خپله ده.
د ١٦ نه تر ١٨ مخ پورې د نيمروز قېس د تکل "بلا" دوېمه برخه چاپ شوې ده.
د ١٩ مخ نه تر ٢٢ مخ پورې د فاروق فراق ليکنه ده چې په پښتو سي ډي ډرامو يې ليکلې ده او عنوان يې دى "سي ډي ډرامو کې د ماشومانو رول" او په هغه ډرامو يې خبرې کړي دي چې په کومو کې ماشومانو د هيرو رول ترسره کړى دى.
د ميوند جگړه
بریتانوي لېواگانې:
د کندهار والي پربریتانوي پوځیانو ټینگار وکړ چې د هلمند د سیند په غاړه کې دې د گرشک په سیمې کې د ایوب خان مخه ونیسي که نه نو د هغه په دغه پوځي خوځښت به په ټول هیواد کې پاڅون رامنځ ته شي. هندي دولت جنرال پرایمروز ته لارښوونه وکړه چې گرشک ته دې یو غنډ واستوي او له احتیاطې یا زیرمې فرقې څخه دې څو لېواگانې د هغوی پرځای را وغواړي. پرایمروز تورنجنرال باروز د جگړې د ډگرد غنډ د قوماندان په توگه او تورنجنرال نوټال یې د توپخانې دپوځ د قوماندان په توگه وگمارل.
تصوير
ستمبر ٢٠١٢ء
د ٢٣ نه تر ٢٦ مخ پورې د اداکار او د شرق ټيلويزون مشر شفيق الله شايق مرکه چاپ ده چې عنوان يې دى "غواړم افغاني سينما د نړۍ په کچه وځلوم"، دا مرکه ورسره فريدون خوځون کړې ده او په دې مرکه کې د شفيق الله شايق په ژوند، فن او کار تفصيلي خبرې شوې دي.
په ٢٧ او ٢٨ مخ باندې د فريد الله شاه حساس ليکنه ده چې په تالان ډرامه يې ليکلې ده.
د ٢٩ نه تر ٣١ مخونو پورې د سکونډارې په نوم د رحمت ديوان (چې د لايب جانان په نوم يې کړې ده) ليکنه ده چې په پښتو فلمونو يې يوه تنقيدي مضمون ليکلى دى او د پښتو فلمونو بد اړخونه يې پکې راڅرگند کړي دي چاپ دى.
د ميوند جگړه
دبمبیي سپکه توپخانه
د ۱۸۸۰ کال د جولای په څلورمې نیټې د توپخانې دوه لېواگانې ، دبمبیي درېېمه سپکه توپخانه او د سندهه د آس سپرو درېېمه لېوا له کندهاره ووتلې چې ورپسې په سبا یې پلي او د توپخانې ځواکونه له ښاره ووتل. د جنرال باروز پوځونه د والي له پوځونو سره یوازې له دغه امله یوځای شول چې د والي د پوځونو په منځ کې پاڅون را پورته شوی ؤ او گڼ شمیر یې د ایوب خان پوځونو ته ور اووښتي ول، بریتانویانو د شپږو زَړو لنډخولو سپکو توپونو کارونه بنده کړه او پرځای یې له ۶۶ فرقې د پلېو سرتیرو بطریه ځای پرځای کړه.
تصوير
ستمبر ٢٠١٢ء
د مجلې په اخري مخ باندې د کرن خان ليکنه چاپ ده چې د رحمان بابا د شعر په هکله يې خبرې کړي دي او ويلي يې دي چې د رحمان بابا شعر او کمپوز يې خپل دى.
نومبر ٢٠١٢ء
د تصوير مجلې درېمه گڼه د نومبر په مياشت کال ٢٠١٢ء کې چاپ او خپره شوه. د دې گڼې په ټائټل باندې د مشهورې اداکارې لېلا تصوير چاپ شوى دى چې په وړومبي ځل يې په يو پښتو فلم کې کار کړى دى. د دې گڼې په ټائټل باندې دا سرليکونه راغلي دي: د پېښوريانو مينه به تل يادوم - صوبيه خان، بدرمنېر نه هېرېدونکى اتل، چرسي کې کار کول اعزاز دي - جهانگير خان، نه غواړم چې ټوپک دې راسره وي او خلک دې وژنم - عجب گل. او په ټائټل د اختر مبارکي هم ليکل شوې ده
د ميوند جگړه
دبمبیي سپکه توپخانه
د ۱۸۸۰ کال د جولای په ۲۶ نیټه باروز ته د څارکښو له خوا خبر راورسید چې د ایوب خان ځواکونه د مالموند له غاښي څخه د تېرېدلو په حال کې دي او بله ورځ به د مېوند کلي ته راورسیږي چې له هغه وروسته به د غزني پر لور ودرومي. که باروز د همدغه خبر په اورېدلو د خوځېدلو قومانده ورکړې وای نو له ایوب خان څخه به مخکې مېوند ته رسېدلای وای. د هغه په بدل کې د هغه ځواکونه د بلې ورځ پرسهار وختي وخوځېدل ، دا ځنډ له دغه امله پیښ شو چې ځواکونو د بارتړلو لپاره وخت ته اړتیا لرله.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
دا ځل د تصوير مجلې غړي په دې ډول دي: چيف ايډيټر: اشفاق طورو، ايډيټر: رحمت ديوان، مرستيال ايډيټر: عبدالولي خان، کتونکي ډله: نيمروز قېس، شېر رحمان بېتاب، رضوان ساجن. د يوې گڼې بيه څلوېښت کالدارې ده او د تصوير تخنيکي څانگې چاپ کړې او خپره کړې ده.
د ميوند جگړه
دبمبیي سپکه توپخانه
د ۶۶ پلي ځواک یو سرتیری په سویلي افغانستان کې کله چې بریتانوي / هندي ځواکونه مېوند ته ورسېدل ، د ایوب خان پوځ له ورایه ښکارېده چې د بوړبوړکیو او دوړو په توپان کې تېرېده او دښته یې په دوړو کې پټه کړې وه. باروز دغې ته په کتلو اټکل وکړ چې له افغانانو څخه مخکې مېوند ته رسېدلای شي نو پوځ ته یې د مخ په وړاندې د تگ بولنده ورکړ. د باروز پوځ له مېوند څخه واوښت او دیوې تنگې درې د ۲۵ فټیزې ژورې برخې ته ورسېد چې دغه دره د هغه د مورچل له مخې تېرېدله. ددې پرځای چې په مېوند کې د درې په غاښي کې دفاعي څنډې ونیسي ، باروز خپلو پوځونو ته د ورڅیرمه پراخې پرانیستې دښتې مخې ته د درې د غاښي په څنډه کې د ځای پرځای کېدلو امر ورکړ.
د ایوب (خان) ځواک د کابل اوهرات له روزل شوېو لیواگانو، له والي څخه تښتېدلي او قومي سرتیری ځواکونه ول چې ټول ټال ۱۲۰۰۰ تنه ول چې په منځ کې یې ۳۰۰۰ سپاره هم ول. د ایوب خان د ځواکونو په پرتله، د جگړې د ډگر د کرښو لپاره ،  د باروز ځواکونه د بارتړلو او وړنې راوړنې گارډ / لوژیستیکي له سرتیرو سره ۱۵۰۰ پلي ، ۳۵۰ سپاره ول.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
سرليکنه د اختر په خوشحالۍ او د بدرمنېر په څلورم تلين باندې ليکل شوې ده.
غرزی خواخوږی
بټنوک|غرزي خواخوږی الحاج غرزی خواخوږی د پوهنپال محمد ابراهيم خواخوږى (شاعر، ليکوال، ژورنالست، نوميالي سياستپوه، د ويښ ځلميانو د مشرتابه غړي او د مترقي دموکرات گوند د مشرانو څخه ؤ) زوي د کندهار ولايت اصلي اوسيدونکي او په قام بلوڅ، په (١٩٦١ م کال) په کابل کي زيږيدلی.
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
دبریتانوي پوځونو توپونه له درې واوښتل او داسې مورچل یې ونیو چې افغانان د هغوی د توپونو د اور تر لمبو لاندې راغلل. د باروز له اټکل او موخې پورته د توپخانې اور لا اغیزناک ؤ، نو له همدې امله یې د پرمختگ لپاره پلي او سپاره ځواکونه په بېړه مرستې ته ور ولیږل  چې شپږشپېتم ځواک یې ښۍ خواته، د جیکبزتوپ لرونکي یې دمنځ له لوري او لومړي بمب اچوونکي یې کیڼې خواته د مرستې په لپاره چمتو ول.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
په درېم مخ د نوموړي اداکار او ډائريکټر عجب گل وړه شان مرکه چاپ ده چې سرليک يې دى (نه غواړم چې ټوپک دې راسره وي او خلک دې وژنم) دا مرکه د مجلې ايډيټر رحمت ديوان کړې ده.
غرزی خواخوږی
زده کړې
منځني او لوړي زده کړي يي د کابل په حبيبيي ليسي، د افسرانو عالي کورس ، د کماندو او پراشوت (ج) کورس او د حربي پوهنتون د لوژستيک د پوهنځي څخه د لسانس تر درجي پوري بشپړ کړي دي.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
د څلورم نه تر نهم مخ پورې هم بېلا بېل خبرونه د ښکلو تصويرونو سره چاپ دي چې سرليکونه يې په دې ډول دي:
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
د جگړې لومړۍ لړۍ د توپخانې د ځواکونو په مردکیو پیل شوه ، افغانانو د پیاوړو او مـُدرنو د ستیټ –آف –دی آرټ آرمسترانگ توپونو په لرلو پر بریتانوي سرتیرو ډزې پیل کړې. د بمب غورځوونکو لومري او سپاره ځواک ډیره درنده مرگ ژوبله ولېدله او د جیکبز توپ لرونکي ځواک د بمبارۍ له لاسه په پټن ځای کې پټ شو.
د توپخانې له دوه اړخیزه اور وروسته افغان پلي ځواکونه د هندي/بریتانوي پوځ پر لومړي کرښې د برید لپاره ور ننوتل ، لېکه یې ماته کړه. باروز د یوه بې ځایه او تش خوځښت په کولو لومړي بمب غورځوونکي پوځ ته د برید بولنده ورکړه ، که څه هم د افغان پوځ پرمخ را روان ؤ باروز خپله بولنده بیرته واخیستله ځکه چې بمب غورځوونکي ځواک د افغان د ځواکونو د اور له امله ډیره مرگ ژوبه ولېدله.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
"چرسي" کې کار کول اعزاز دى، جهانگير خان.
غرزی خواخوږی
دندي
د دفاع وزارت او د ستر درستيز په بيلو بيلو رياستونو کي دنده تر سره کړي، د افغانستان د اطلاعاتو او کلتور د وزير سکرتر ، د افغانستان د بيا رغوني او پرمختيا(RDA) په مؤسسه کي د عامو اړيکو مسؤل ، په جگړو کي و کابل ته د ملگرو ملتونو (UN) د بيړنيو خوراکه موادو د رسولو د چارو مسؤل، په افغانستان کي د سولي د ټنگښت لپاره هلي ځلي، د افغانستان د اسلامي دولت د احتساب د وزارت معين ، افغانستان د اسلامي دولت د ملي امنيت په چارو کي سلاکار ، د طالبانو د واکمني پر ضد د پاڅون د مشري په  تور ، د اسلامي لوړو ارزښتونو ، د ملي منل سوي دودونو او د بشري حقوقو د اعلاميي پر خلاف ونيول سو او پرته له محاکمي څخه و اعدام ته محکوم چي پنځه کاله په ځنځير ، زولانه او رنگا رنگ زورولو (کوټه قلفي، د کورني او دوستانو سره نه کتل او نور) سره د ننگرهار ، کابل او کندهار په استخباراتي جيلونو کي وساتل سو. د (٢٠٠١ م کال) د دسمبر د مياشتي په اوومه نيټه د طالبانو رژيم د سقوط سره د جيل څخه خلاص سو، ټولنيز او پوهنيز چارو کي بوخت، په اسلام آباد کي د ښاغلي حامد کرزي د انتخاباتي کمپاين مشر ، د خواخوږی ادبي او کلتوري ټولني مشر او د سمسور افغانستان د شرکت ريئس. په (٢٠٠٥ م کال) ولسي جرگي ته د کابل ولايت څخه نومول سوي خو د ځينو مغرضو کړيو د لاس وهني له کبله ولسي جرگي غړيتوب ته بريالي نه سو. د (٢٠٠٧ز کال تر ٢٠٠٨ ز کال) د کابل ښاروالۍ دمعين په توگه چاري تر سره کړي او د ناروغي له امله د دندي څخه استعفی ورکړه.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
په "مائي نېم از خان" کې به ټول حېران کړم، عاصمه لتا.
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
د پرانیستې دښتې پر لور د افغانانو پرمختگ ، د بریتانوي / هندي ځواکونو کینه برخه تشه پریښودله، دغې ویرې باروز اړ کړ چې د جیکبز د توپک لرونکي ځواک دوه کمپنۍ تشې خوا ته  ور ولیږي او له کینې خوا څخه د بارتړلو د گارد/لوژیستیک د توپک لرونکو په منځ کې د دوه سپکو توپونو په مرستې یې ملا ور وتړي.
غرزی خواخوږی
پوځي ترفېعات
د افغانستان پخواني جمهور رئیس حامد کرزي د حکم پر اساس د کورنیو چارو د فعال احتیاط افسر سمونوال غرزی خواخوږی بلوچ ته د ۲۰۱۴ د جولای په میاشت کې د مل پاسوالۍ (برید جنرالی) رتبی ترفیع منظوره شوه.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
په "چرسي" او "مائي نېم از خان" کې مې بهترين رول ادا کړى، شاه جهان خان.
غرزی خواخوږی
مکافات
لمړي او دوهمه درجه ستوري نښان، د خدمت، ځوانانو، ميړاني او سيد جمال الدين افغان مډالونه، ستاينليکونه، د اطلاعاتو او کلتور د وزارت په فرهنگي او هنري کانکور کي (لويه لوبه) اثر د تاريخ او ادبياتو په برخه کي دوهمه جايزه گټلي او نقدي مکافات.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
په "دشمنۍ" کې به يو ځل بيا په پاور فل کردار کې راځم، ببرک شاه.
غرزی خواخوږی
ليکني
وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:افغان سياستوال وېشنيزه:افغانان
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
د "شېر خان" شوټنگ روان دى.
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
د بریتانوي بولندویانو پام دغې خبرې ته نه ؤ چې د ځواکونو  بلې تشې خوا ته یوه بله دره تېره شوې ده  چې ښۍ خواته له لویې درې سره یوځای کیږي. د جگړې په وخت کې افغانانو دغه دره وکاروله چې د بریتانوي/ هندي پوځونو تشې ښۍ خواته ور ننوځي ترڅو د شپږشپیتم ځواک د سرتیرو مخه ځان ته ورواوړي، تر هغه مخکې ددغه ځواک مخ د خپل گاونډي ځواک د جیکبز د توپ لرونکو او د لومړۍ بمبیې د بمب غورځوونکو د ښې برخې زاویې ته ؤ.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
افغاني فلمونه ورځ په ورځ ښه کېږي، امير شاه تلاش.
شهناز سواتۍ هم سندرو ته مخه کړه.
د پښتونخوا ټول فنکاران زما دپاره يو شان د قدر وړ دي، ميا افتخار حسېن.
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
په مېوند کې له توپونو څخه ساتنه : د شاهي توپخانې د آس سپرو بطریه چې نن (د مېوند بطریه یادیږي)
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
"د رڼا په لور" به د لوى اختر په ورځ خپرېږي، شايق.
د ١٠ مخ نه تر ١٤ مخ پورې په بدرمنېر ځانگړى رپورټ ليکلى شوى دى چې د مجلې ايډيټر رحمت ديوان ليکلى دى، دا رپورټ د ښکلو تصويرونو سره د هغه په ژوند او فن ليکلى شوى دى چې د مرحوم د څلورم تلين په موقع مينه والو ته ډالۍ شوى دى.
په ١٥ مخ د اردو او پنجابي فلمونو مشهور اداکار شفقت چيمه پښتو فلمونو ته راتگ باندې خبرې شوې دي او ورسره د ببرک شاه يو وړوکى شان خبر هم چاپ دى.
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
اوس نو د باروز ځواک په کلکه د را غونډو شویو آسونو د لېکو په شان په یوه ټکي کې راټول شوي او پلي ځواکونه د بې یبرې یا بې ثمره پرمختگ په لومو کې راښکیل شول ، د افغان سپارو ځواکونو له سترگو څخه د کیڼې خوا تشه خطا شوه ،قومي او پلیو ځواکونو او د هغوی توپونو د بریتانوي پوځ ښۍ خوا ته د یوې څنگیزې درې له لورې ورننوتل.
د همدغې ورځې په وختي ماسپښین کې د سپکو لنډ‌ خولو ټوپونو مردکي پای ته ورسیدل او ځواکونه له مورچلونو را ووتل ، دا داسې یو خوځښت ؤ چې د جیکبز د توپچي ځواک کیڼه خوایې چې لا مخکې د افغان توپخانې او د سیمې د تودوخې له امله تاواني شوې وه ، له گډ وډۍ سره مخامخ کړه.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
په اتلسم او نولسم د نوموړې اداکارې صوبيه خان مرکه چاپ شوې ده چې په دغه وخت کې پېښور ته راغلې وه او په يو کنسرت کې يې برخه اخستې وه، نوموړې د پېښوريانو ستاينه کړې ده او ويلي يې دي چې د پېښوريانو مينه به تل يادوم.
په ٢٠م مخ د "شبستان، شمع، کيپيټل او ناز سينماگانې يې تباه کړې" د حاجي مسافر خبرې دي چې په پېښور کې په ٢١م ستمبر سوځولې شوو سينماگانو باندې يې ژور خفگان ښکاره کړى دى.
په ٢١ مخ وحيد اڅکزي ويلي دي چې "زما په سندرو کې فحاشي نه وي".
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
کله چې د افغان ځواکونو اور زور اخلي د شاهي توپخانې د سپرو ځواکونو توپچیان هغه وخت خپل بې آسه ملگري راپورته کوي چې غواړي په شا تیښته وکړي
د سپکې توپخانې په شاته کېدلو افغان سپاره ځواکونه بریالي شول چې د بریتانوي /هندي ځواکونوپرمورچلونو د کیڼې تشې له لورې د شا له خوا ورننوځي. د جیکبز د توپخانې توپچیانو او او توپک لرونکو هڅه وکړه چې د افغان د ځواکونو ددغه پرمختگ مخه ونیسي او ټولوپه یوه وار پرافغانانو ډزې پیل کړې خو د بریتانویانو اور اغیزه نه درلودله ، کمپنۍ تجربه نه درلودله او بولنده یا قومانده یې دداسې بولندیانو یا قوماندانو په لاس کې وه چې نوي پوځ ته راغلي ول او خپل سرتیري یې سم نه پیژندل. افغانانو له څنگیزې درې څخه د بریتانوي / هندي ځواک زړه ته د ښۍ خوا له تشې ورننوتل.د سندهه د آس سپرو ځواکونو یو خوځښت وکړ چې دافغانانو ددغه پرمختللو د مخې خنډ شي خو اس سپاره بیرته شا تگ ته را وبلل شول.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
په ٢٢م او ٢٣م مخ باندې د "گل به دې کړم" عنوان سره د پښتو ډرامو اداکارې او سندرغاړې سپنا سره مرکه چاپ ده، دا مرکه خبريال داود جبارخېل کړې ده.
د ٢٤م مخ نه تر ٢٦م مخ پورې د ډرامو د مشهور او نوموړي اداکار منظور خان مرکه ده چې عنوان يې دى "ډرامه چې معياري نه وي نو کار پکې نه کوم"، دا مرکه رحمت ديوان کړې ده او د ښکلو تصويرونو سره په درې مخونو چاپ ده.
په ٢٧م مخ دوه خبرونه دي چې پکې "غواړم چې معياري فلم کې کار وکړم، شاه سوار" او "ځان رانه ساته په پښتني کلچر باندې جوړ يو سوشل فلم دى، عباس علي شاه"، خبرونه چاپ دي.
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
د شپږشپیتمې پلې لېوا سرتیري په مېوند کې ایوب خان خپل دوه توپونه د څنگیزې درې غاښي ته راوړل او له لنډ واټن څخه یې ښایې له درې سوه متریز واټن څخه پر لومړۍ بمب غورځوونکې لېوا د اور بولنده ورکړه. په نږدې ماسپښین کې دتوپوخانې اور بند شو او افغان قومي ځواکونو د هندي /بریتانوي ځواکونو د کرښې په زړه کې د ننوتلو نوښت په لاس کې ونیو. د جیکبز د توپخانې دوه کمپنیو کیڼه خوا په تیښتې پریښودله او د لومړۍ بمب غورځوونکۍ لېوا خوا یې په بشپړ ډول تشه پریښودله.
تصوير
نومبر ٢٠١٢ء
په اخري مخونو کې (د ٢٨ نه تر ٣٢ پورې) په تالان ډرامه د سيد فريد الله شاه حساس مضمون او د هارون باچا مضمون چې په انټرنېټ او يوټيوب يې ليکلى دى چې د پښتو موسيقۍ ته يې زيان رسولى دى، چاپ دي.
دسمبر ٢٠١٢ء
د تصوير د دسمبر ٢٠١٢م گڼه د ښکلي ټائټل او ښکلو تصويرونو سره چاپ ده چې په ټائټل يې د نوموړي اداکار جهانگير خان او اداکارې صوبيه خان تصويرونه چاپ دي، په ټائټل چې کومې سرليکنې دي هغه په دې ډول دي: (ټاپ پنځه اکيټران، ټاپ پنځه هيروئنې، پښتو فلمونه د پښتنو خواږه دښمنان، ټپيزې په وړومبي ځل ما ويلي دي - بختيار خټک، فلم د يوې ټولنې ډېره ښه اصلاح کوي - ميروېس فقيري).
د دې گڼې په سرليکنه کې د پښتو سي ډي ډرامو، فلمونو او سټېج کنسرتونو باندې تنقيد شوى دى چې دوي فحاشي خوروي او په تيلويزونونو هم دا نيوکه شوې ده چې دوې ولې خپلې ډرامې نه خپروي، ولې د نورو هېوادونو ډرامې ډب کوي او خپروي يې، چې په دې وجه هغوي د نورو خلکو کلتورونه په پښتنو کې خوروي.
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
افغانانو د بمب غورځوونکو شمیره راټیټه کړه، او داسې ښکارېدله چې هندي سرتیري ډیر ستړي ول او د ویرې له ډاره یې د مقاومت وسه له لاسه تللې وه.
د آر ایچ اې توپونو د جگړې د کرښې په زړه کې مورچل ونیو اوپه بېړه یې   افغان ځواکونو ته د سلامي کېدلو وروستنی ډز وکړ، افغانان دڅو جریبو په واټن کې کیڼ خواته د بریتانیې د لار ورکی  توپخانې د په شا کېدونکو توپچي ځواک لوري ته را نږدې کېدل. هغوی په سترگو لېدل چې د جیکبز د توپخانې د ځواک پاتې شوې توپونه د شپږ شپیتم پلي ځواک په کیڼ اړخ کې ویلي شوي ول او دکرښې ښۍ خوا یې په توره تیاره  کې پرې ایښې وه.
تصوير
دسمبر ٢٠١٢ء
د درېم مخ نه واخله تر ٨ مخ پورې د خبرونو سرليکونه داسې دي:
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
په مېوند کې د افغانانو پرضد د شپږ شپیتمې لېوا وروستنۍ لاس او گریوان کېدنه: یولس تنه (۲ تنو افسرانو او نهو تنو سرتیرو ) د خیگ له کلي څخه دباندې خپل خوږ ژوند له لاسه ورکړ. د سپي نوم چې بوبي دﺉ د هغوی ترپښو لېدل کیږي.
باروز ، نټال ته بولنده ور ولیږله چې له خپلو سپرو سره دې د افغانانو مخه ونیسي تر څود دغې خونړۍ شیبې ولکه بېرته په خپل لاس کې واخلي. هغه په ډیرو ستونزو یوازې یو سلو پنځوس تنه سپاره راټول کړای شول او په نېمه او مړژواندي زړه هغو افغان ځواکونو ته ورنیږدي شول چې تر بمب غورځوونکې لېوا راټول شوي او هغوی یې کلابند کړي ول او کله چې هغوی ته نږدې شول بیرته په تیښته راغلل. باروز پر خپل آس سپور شو او د جگړې د ډگر ترکرښې نږد ې ورغی ترڅو له نورو سپرو سره یوځای یرغل وکړي خو بری ور په برخه نه شو.
تصوير
دسمبر ٢٠١٢ء
د سينئير ډېر احترام کوم، ارباز خان.
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
بریتانوي توپخانې له یوه مورچله د پليو ځواکونو تر څنگ پورې د توپخانې اور کاوه او دلته وه چې د لویې درې له څنگه پلي ځواکونه تېر شول او د نورو یرغلونو لپاره یې په څو څو ځله بیرته ودانگل.
پلي ځواکونه په دوه وو جلا ډلو کې ترشا شول ،دکیڼ خوا ځواکونو د مونداباد خوا ته په شا شول چې د شپږسپیتمې پلې لېوا ، د مورچل اوسمڅو کېندلو کنډک او ماین پیژندونکي ول او دبمب غورځوونکو ځواک د خیگ د کلي خوا ته په شا شول. لویې درې ته د په شا کېدلو په وخت کې د بمب غورځوونکو گڼ شمیر سرتیري ووژل شول. شپږشپیتمه پلې لېوا د دوه هندي لېواگانو د ملا د تیر له ماتیدلو وروسته دړې وړې شوه او په څو ډلو وویشل شوه او د په شا تگ په حال کې په جگړه کولو شا ته کېدله.
تصوير
دسمبر ٢٠١٢ء
"باډي گارډ" او "پېښورى بدمعاش" به په فرورۍ کې ريليز کېږي.
شېر خان به ډېر زر نندارې ته وړاندې شي.
ارباز خان به "لوسټوري" او "انتها" جوړوي.
پښتو فلمونه بزنس کوي، جهانگير خان.
د جېمز بانډ فلم ستورى ناببره هلمند ته لاړ.
نن سبا په "عدالت" کې بوخت يم، امير شاه تلاش.
سندرې او اداکاري مې پرېښوده، سجاد طورو.
پريا د فحاشۍ اخري حد ته ورسېده.
په "شېر خان" کې په يو خطرناک رول کې راروانه يم، دعا قرېشي.
شاهد عثمان په "ازلي بدبخته" کار شروع کړو.
نادر خان د "مست ملنگ" جوړولو اعلان وکړو.
په "دشمني" کې د خپل کردار نه مطمينه يم، صوبيه خان.
ذيشان خان تلاش "سرتېرى" نومې فلم جوړوي.
"بدبخته" سي ډي ډرامه د جوړېدو په اخري مرحله کې ده.
له دې وروسته د ٩ مخ نه تر ١٢ مخ پورې چې د تصوير مجلې ادارې د اختر په فلمونو کومه سروې کړې وه، هغه په دې مخونو چاپ ده چې څه په دې ډول ده:
د اختر فلمونه: د لوى اختر ټاپ پنځه ايکټران:
د لوى اختر ټاپ پنځه هيروئنې: د لوى اختر پنځه کاميابې جوړۍ: په ١٣ او ١٤ مخ باندې د پښتو ژبې مشهور ليکوال، شاعر او نوموړي ډرامه نگار ډاکټر محمد اعظم اعظم په مړينه باندې يو مضمون ليکلى شوى دى چې د مجلې چيف ايډيټر اشفاق طورو ليکلى دى.
په ١٩ او ٢٠ مخ باندې د افغانستان د فلمونو نوموړي اداکار ميروېس فقيري مرکه شامله ده چې سرليکنه يې داسې ده "فلم د يوې ټولنې ډېره ښه اصلاح کوي"، په دې مرکه کې د نوموړي په ژوند او فن خبرې شوې دي، دا مرکه داود جبار خېل کړې ده.
د مجلې په اخري درې مخونو باندې د نصير الله مومند ليکنه چاپ ده چې سرليک يې دى "پښتو فلمونه د پښتنو خواږه دښمنان" په دې مضمون کې نوموړي ډېر په تفصيل سره د پښتو فلمونو بد اړخونه او په ټولنه يې اثرات ښکاره کړي دي او يو گټور تنقيدي مضمون يې پرې ليکلى دى.
د ښکلو مضمونو او په زړه پورې تصيرونو سره چاپ د تصوير دا گڼه هم ډېره په زړه پورې چاپ شوې ده.
جنوري ٢٠١٣ء
د ٢٠١٣ء کال د جنورۍ مياشتې د تصوير د پنځمې گڼې په ټائټل باندې د هندوستان د مشهورې اداکارې سوناکشي سنها، د ملالۍ يوسفزۍ، د جهانگير خان او ارباز خان تصويرونه چاپ دي. د دې گڼې په ټائټل باندې دا سرليکونه ليکلي شوي دي: "سوناکشي سنها سره مرکه، په ملالۍ فلم جوړېږي، جهانگير خان هم ډائريکشن ته راغلو او انتها به د پښتو فلمونو تاريخ جوړوي". په دې گڼه کې د ٢٠١٣ء کال کلېنډر هم چاپ شوى دى چې پکې د مرحومې غزاله جاوېد او گل پاڼې تصويران چاپ شوي دي.
سرليکنه د تېر کال (٢٠١٢ء) په فلمونو ليکلې شوې ده چې څومره فلمونه ريليز شوي دي، څومره کامياب دي او څومره ناکام، چې نومونه يې په دې ډول دي: ملنگ باچا، انتقام، جنگ، افغان، ارمان، د ښکلو باچاهي ده، قسم، غدار، بدعمله، توپان، هر دم خېر، مائي نېم از خان، چرسي او دښمني".
د ٣ نه ١٣ مخه پورې چې کومې ليکنې او خبرونه چاپ شوي دي، د هغې سرليکونه په دې ډول دي:
د جهانگير خان په ډائريکشن کې وړومبي فلم کې شاهد خان او شاه سوار کاسټ.
د حسن عسکري د "داستان" ريکارډنگ پوره شو.
ارشد خان د نوي پښتو فلم "لوفر" جوړولو اعلان وکړ.
يعقوب ناصري د فېس بک په سيالۍ کې دوېم نومره، دا سيالي په جلال اباد کې شوې ده او د افغانستان نوموړى اداکار يعقوب ناصري پکې په دوېم نمبر راغلى دى.
د ارباز خان "انتها" په اخري مرحلو کې.
"داستان" کې به شاهد خان وځلېږي.
کرينه جان د فحاشۍ لار خپله کړه.
د ملاله يوسفزۍ په ژوند فلم جوړېږي. دا فلم د هندي سينما مشهور پروډيوسر امجد خان اعلان کړى وو چې هغه به د ملاله يوسفزۍ په ژوند باندې فلم جوړوي.
سحر خان د پښتو فلمونو او ډرامو نه بهر شوه.
له پښتنو اداکارانو سره دمېرنې مور په شان سلوک کېږي، راني.
د ميوند جگړه
دبمبيي بمب اچوونکي
دشپږشپیتمې لېوا او د بمب غورځوونکې لېوا شا گڼ شمیر افغانانو نېولې وه ، له درې څخه په تېرېدلو د خیگ کلي ته واوښتل او ټول ټال سلو تنو پاتې شویو بولندیو افسرانو د خيگ دکلي په یوې څنډې کې په یو بڼ کې خپل وروستنی تم ځای ونیو او جگړې ته ودرېدل. له هغوی څخه لاره او گودر ورک ؤ ، له دغې ډلې څخه ژوندي پاتي شوي دخيگ د کلي له لارې یو بل دیوال لرونکي بڼ ته واوښتل او دلته یې د دوېم ځل لپاره خپل وروستنی مورچل ونیو. دغه وروستنی مورچل او جگړې ته درېدل له کلي څخه د باندې له شپږشپیتمې پلې لېوا څخه یولس تنو ژوندي پاتي شویو وکړ، دوه تنو بولندیانو او نهو تنو سرتیرو.
د فوربوري په بڼ کې د یادښت ترټولو لوی د زمري څلی. ترڅلي لاندې لېکنې د میوند د جگړې یادونه او د شپږشپیتمې پلې لېوا د له لاسه ورکولو یادونه تازه کوي
دپوځ نور ژوندي پاتې شوي سرتیري بریالي شول چې د جگړې له ډگر څخه په شا شي، د افغان دپوځ د پرمختگ مخه د بمب غورځوونکې لېوا د ژونديو پاتې شویو ډلگیو له پلوه ونیول شوه او تر هغه دمه وجنگېدل چې مردکي یې خلاص شول او بیا افغان پوځونو ته سلامي شول.
بریتانوي بولندوی باروز د خیگ له لارې د وتلو لاره وموندله خپل د سپرلۍ آس یې یو بل ټپي افسر ته ورکړچې د سیندهه د اس سپرود یوه بریدمن افسر «وارنت» په لاس ژغورل کیږي ، بولندوی نه پوهېده چې د هغه د پلي پوځ ښی اړخ د هغه تر شا د مرگ تر پولي پورې جگړه کوي.
بریتانوي او هندي سرتیري او د پوځي پنډغالي چوپړ مارسرتیري د افغان د سپرو ځواکونو له لاسه په تیښته ول او د کندهار پر لور پرسړک باندې د تیښتې په حال کې په ځغاسته شول. ددغې خورې ورې شا ته کېدلو په ترڅ کې چې د افغان پوځونو له خوا سرتیري مخې ته اچول شوي ول که څه هم گڼ شمیر یې ژوندي ونیول شول ، ووژل شول او یا ټپیان ول خو بیا هم د افغان د پرمختلونکي سپاره ځواک مخه د سندهه د سپارو سرتیرو یوه ډلگي او د آر ایچ اې بطریې او د لوژیستکي او ساتونکي گارډ سرتیرو تر یوخ وخت پورې ونېوله.
دپلیو افغانانو مخه د یوه مقاومت په ترڅ کې په خیگ کې د بمب غورځوونکي ځواک له خوا خوره وره شوله خوهغوی ته داسې شیبه په لاس ورغله چې بریتانوي ، هندي او لوژستېکي سرتیري یې لوټ کړل. د غنډ پاتې ژوندي سرتیري تر کندهاره په خاپوړو په تیښته کې ول او مخې ته یې ناببره د افغان سپارو د ژغورنې یو کوشنۍ ډله ورغله او ژوندي کسان یې را وایستل.
تلفات
د بریتانوي او هندي ځواک ۲۱ افسران او ۹۴۸ تنه سرتیري ووژل شول. ۸ افسران او ۱۶۹ تنه سرتیري ټپیان شول. بمب غورځوونکي ځواک ۶۴ په سلو کې خپل ځواک او ۶۶ پلې لېوا ۶۲ په سلو کې د ۱۲ تنو بولندویانو په گډون خپل ځواک له لاسه ورکړ. د سپاره ځواک تلفات ډیرلږ ول. د افغان د ځواکونودتلفاتو په اړه یوه د ډاډ وړ اټکل تر ۳۰۰۰ پورې ښیي چې د جگړې د طبیعت د له ځانه تیرېدنې د غبرگون څرگندویه ده.
د مېوند په جگړې کې د شاهي د اس سپرو د توپخانې بطریه چې د افغانانو له پرمختگ او ویرې څخه د تیښتې او شا ته کېدلو په حال کې ده
د لېوا مرگ ژوبله
ايي/ بي بطریه، د شاهي توپخانې آس سپاره، ۱۴ وژل شوي، ۱۳ ټپیان د دریمې ملکې خپل ځواک (دبمبیي د اس سپرو ځواک) ۲۷ وژل شوي ،۱۸ ټپیان ددریم سندهه اس سپاره، (د بمبیي ځواک) ۱۵ وژل شوي ، ۱ ټپي د علیا حضرتې ملکې شپږشپیتم پلی ځواک ، ۲۸۷ وژل شوي ، ۳۲ ټپیان لومړی بمب غورځوونکی ځواک ۳۶۶ وژل شوي ،۶۱ ټپیان د بمبیي دیرشم این آی (د جیکبز ټوپک لرونکي) ۲۴۱ وژل شوي ،۳۲ ټپیان د بمبيي د انجنیرۍ او ماین لټوونکو له دوېمې کمپنۍ څخه ۱۶ وژل شوي او ۶ ټپیان
دعلیا حضرتې دریمې ملکې له شپږشپیتم پلي ځواک څخه پخوانې سرتیری نایتنگیل (بلبل) په ۱۳۳۰ کال کې خپلو کوشنیانو ته د افغان د جگړې مډال ورښیي
تر هغه وروسته: په دغې خونړۍ جگړې کې د افغاني پوځ بریا دایوب خان د هغې موخې مخه ونیوله چې د غزني په لور یې درومل او د غزني پرځای یې کندهار ته مخه کړه. د مېوند په جگړې کې بریتانوي او هندي فرقې له ټولې رسېدلې مرگ ژوبلې سره سره لا دا بشپړه وړتیا درلود له چې له کابل څخه د رابرتز او د هغه د ځواکونو تررسېدلو پورې مقاومت وکړي.
د شاهي توپخانې د اس سپرو ځواک په لندن کې د پوځي روزنې په مهال کې
د لېواگانو له خولې کیسې او دودونه - په افغانستان کې ، میوند د جنگ د طبیعیت د تېرې چړې څوکه انځور کړه. له شماره وتلو بریتانوي او هندي ځواکونو د افغان له ستر ځواک څخه جگړه گټلای شوای خو په دغه آړ (شرط) چې  که سرتیري د تجربې خاوندان وای او د وړتیا لرونکو او پوهو بولندویانو له خوا یې لارښوونه شوی وای. اړنگ (شک) نشته چې باروز زړه ور ؤ خو هغه په جگړه کې بولندویي (قومانده) نه وه کړې او د توپخانې ،پلیو او د آس سپرو د گډو ځواکونو تجربه یې نه درلودله. هغه خپلو پوځونو ته داسې ته دورتـلنگ بولنده ورکړه چې هلته مورچل نیول پناه ځای نه درلود او د جگړې د بولندویۍ په  ورکړه کې  په داسې ځای کې پاتې راغی چې له هغه ځایه یې کولای شوای د جگړې د پرمخ بیولو نوښت په لاس کې ونیسې. په احمد خېلو کې جنرال ستیوارت پرته له توپخانې د افغان د پوځونو دیرغلو له امله د ړنگېدلو په لومو کې را چاپیر شوی ؤ. په مېوند کې افغان پوځي ځواکونه، هم د شمیر اوهم د توپخانې د اورد اغېزمنتیا له امله برلاسي ول، او د جیکبز په توپخانې کې د جنرال باروزد پلي پوځ په ځواک کې یو په درېیم ډلگي یې بشپر نه ول او دغو ډلگیو بې تجربې او څه ناڅه نا روزل شوي بولندویان درلودل.
- باروز د حالاتو د اغیزمنتیا په پام کې نیولو کې پاتې راغی. جگړه په بې پناه، له دوړو ډکه او له حده وتلې تودوخې او په وچې دښتې کې را پېښ شوه. د جگړې په هغې ورځ ډیریو سرتیرو ډوډۍ نه درلوده او په جگړه کې د اوبو رسول هم لاوختي په ټپه درول شوي ول. د جگړې د ډگراو د انجنیرۍ اولوژیستیکي کرښو تر منځ د افغان سپارو ننوتنې د ډوډۍ ، اوبو ، وسلو او د ټپي شویو د ژغورنې لاره وتړله. د جگړې د ډگر د پریکړه کوونکو سپکو توپونو مردکي پای ته ورسېدل او له ډگر څخه ووتل او دغه کار د جیکبز د توپخانې د ډلگیو دځواک پر مورال چې د پلیو ځواکونو په کیڼ اړخ کې یې مهم او اړین دریځ نیولی ؤ مرگونی گواز وکړ.
- په شپږشپیتمې پلې لېوا کې د "بوبي' په نامه یو سپی ؤ اوڅښتن یې بریدگي کیلي ؤ. بوبي د جگړې تر وروستنۍ شیبې پورې ژوندی پاتې شو او د بیرته په شا تللو وخت کې که څه هم ټپي شوی ؤ له نورو سره په شا شو او ځان یې کندهار ته ورساوه. کله چې لېوا بیرته انگلستان را ستنه کېدله علیا حضرتې ملکې ویکتوریا سپي ته انگلستان ته د ستنېدلو اجازه ورکړه او هغه ته یې د اوزبورن په کورگي کې د افغان د جگړې په کمپاین کې د نورو ژوندیو پاتې شویو سرتیرو ترڅنگ مډال ورکړ.