cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
د فارياب د ريگنو غونډيو يو انځور
دشلي د لرغوني افغانستان هغه نامتو سيمه ده چي د برونزو پير يې په پوره او څرگنده ډول په خپلو اثارو کي ساتلۍ دۍ. د هغو څيړنو پر بنسټ چي په دشلي  کي د لرغونپوهانو په وسيله په  ( ١٩٧٤ – ١٩٧٦  ) ميلادي کالونو کي تر سره شويدي ، د برونزو پير پر زيات شمير اثار او توکو برسيره يې داسي ودانۍ هم  را څرگندي کړي چي د هغه پير د اوسيدونکو له خوا کارول شوي او د هغوۍ د ميشت ځايونه او ټاټوبي گڼل شويدي. لرغونپوهانو د دشلي سيمه د ښه پيژندلو په نيت داسي نښاني کړيده چي د دشلي يو ( ١ ) څخه تر دشلي ( ٢٠ ) پوري يې  په شمارو پيژني. په دشلي کي د ودانيو دوه ډولونه شته چي يو يې د بډايانو کورونه او د اوسيدو ځايونه دي او بل يې د مسکينانو او خوارو وگړو کورنه پيژندل شويدي. هغه کورونه چي په بډايانو پوري اړه لري په زياته پيمانه د لومړي دشلي په سيمه کي تر لاسه شويدي. دا کورونه ډبل او لوړ ديوالونه لري او د کورونو په منځ کي د اتاقونو او کوټو شتون داسي بريښي چي د ودانيزو چارو له مخي په تر کمنستان کي د نمازگاه تپې سره ورته  والۍ لري  ، چي تاريخ يې دوه نيم  زره څخه تر درې زره کاله پخوا تر ميلاد زمانه  په برکي نيسي.
د حجرو وده
د حجرو وده د سایټوپلاسمیک، هستوي او اورګانیل حجم په ګډون د حجرې په ټولیزه کتله کې زیاتوالي ته اشاره کوي. حجرې هغه وخت وده مومي، کله چې د حجروي بایوسینتیسس (د بایو مالیکولونو یا انابولیزم تولید) عمومي کچه د حجرو د تخریب له عمومي کچې نه لوړه وي (د پروټیزوم ، لیزوزوم یا آټوفګي یا کیټابولیزم په مټ د بایو مالیکولونو ویجاړیدل).
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
د دشلي څخه تر لاسه شوې د يوه قصرد بنسټ انځور
د دې يادونو څخه برملا کيږي چي د فارياب لرغوني اوسيدنکي د يوه داسي تهذيب او مدنيت په منځ کي وده کړيده چي شمال ته يې د انو او نمازگاه تپې اوسيدنکو پر مخ تللې کلتور منځ ته راوستۍ وو او سهيل لويديځ ته يې د منديگک مدنيت  وده کړي وه چي د نورو نړيوالو تمدونونو سره يې پر له پسې اړيکي درلودي. د داسي يوې لرغوني سيمي لپاره په کار ده چي تاريخي او ارکيالوجيکي موزيم ولري ،چي له نيکه مرغه پنځوس کاله وړاندي د دې موزيم بنسټ ايښودل شويدۍ.
د حجرو وده
د حجرو وده باید د حجرو له وېش یا د حجرو له جریان سره يو شان ونه بلل شي، کوم چې جلا پروسې دي چې د حجرو د ودې په جریان کې د حجرو له ودې سره یوځای منځ ته راتلای شي، چیرې چې یوه حجره چې د "مور حجرې" په نوم پیژندل کیږي، وده کوي او وېشل کیږي، ترڅو دوه «لور حجرې(له دې زېږېدلې حجرې)» تولید کړي. تر ټولو مهمه دا ده چې د حجرو وده او د حجرو وېش هم د یو بل نه په خپلواکه توګه پېښېدای شي. د جنین د لومړۍ ودې پر مهال (د مورولا او بلاستوډرم د جوړېدو لپاره د زائګوټ ماتیدل او وېش)، پرته له دې چې حجرې وده وکړي، د حجرو بيا بيا وېش منځ ته راځي. له بلې خوا، ځینې حجرې کولی شي، پرته له حجروي وېش یا د حجرو د جريان له کوم پرمختګ پرته وده وکړي، لکه: د عصبي نظام په پراختیا کې، د محوري لارې موندلو پر مهال د نیورون وده کول.
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
د دشلي څخه تر لاسه شوې د يوه قصرد بنسټ انځور
د مېمنې موزيم :په مېمنی کي د موزيم پرانستل د يوي ځانگړي پيښي پر بنسټ وو. په 1335 لمريز کال د مېمني لوي حاکم ( حاکم اعلا ) غلام حيدر خان د خپلو ميلمنو سره د گرځيدو په وخت د سلطان سنجر سلجوقي غونډۍ ته ولاړل ، د غونډۍ په يوه برخه کي د لوی حاکم زوي محمد سهيل په ناببره توگه يو خاورين لوښۍ پيداکړ چي په هغه کي يو شمير پخوانۍ سکې ځای پر ځای شوي وې .وروسته له څيړنو او ارزونو څرگنده شوه چي نوموړي سکې د غوري پاچاهانو اړوند دي. د دې خاوريني کونجۍ ناببره پيداکيدل د دې لاميل شوه چي د نوموړي حاکم په سپارښتنه د مېمني موزيم پرانستل شي. د مېمني موزيم د لومړي ځل لپاره خپلي نندارې د اطلاعاتو او کلتور مديريت په ماڼۍ کي پيل کړې ، د خپلو هڅو دپيل سره يو ځای د زياتو سوغاتونو په تر لاسه کولو د پام وړ موزيم وگڼل شو. د فارياب ولايت بيلا بيلو ادارو د موزيم لپاره ټول هغه اثار او لاسي ليکني ، په زيات مهارت اوبدل شوي قاليني ، يوشمير جنگي الات ، اوحتي يو شمير قامي مشرانو د پخوانيو گاڼو او زيوراتو سوغاتونه هم د موزيم ادارې ته وسپارل ، چي په ډير لنډ وخت کي د مېمني موزيم په سلگونو اثار د ننداری لپاره پيداکړل. د مېمني موزيم اداره په 1336 لمريز کال د ښووني او روزني مديريت ته وليږل شوه. د دي سره سره چي د موزيم اداره نوي مديريت ته وليږل شوه خو د موزيم لپاره ماڼۍ او د نندارو ځاي بدلون ونه موند. د موزيم مينه وال زياتيدل خو د سيمه ايزو واکمنانو او لوړو ادارو د نه پاملرنې په وجه موزيم لکه چي لازمه وه پر مختيا ونه کړل. په 1351 لمريز کال د اطلاعاتو او کلتور وزارت له خوا د مېمني موزيم ته يوه ځانگړي بودجه وسپارل چي د هغي مالي مرستي په نتيجه کي د مېمني موزيم انگړ او ماڼۍ بياجوړه او د نندارو لپاره يې د نسبتا مناسبو ويترينونو په پرانستلو سره د زيات شمير سيلانيانو پام ځانته واړاوه.
د حجرو وده
په څو سیلولر (څو حجروي) ارګانیزمونو (ژوندیو موجوداتو) کې، د نسج وده په کمه کچه سره یوازې د حجرو له وېش پرته د حجرو د ودې له لارې پیښیږي، مګر ډېری وختونه د حجرو د پراختیا له لارې وده مومي. دا ځکه چې يوه حجره چې په خپل نیوکلیوس (زړی اوهسته) کې د جینوم یوازې یوه کاپي (نقل) لري، کولای شي بایوسینتیسس (ژوندۍ پنځونه) ترسره کړي او په دې توګه د حجرو وده یوازې د دوو حجرو په نیمایي کچه ترسره کیږي. له همدې امله، دوه حجرې د یوې حجرې په دوه چنده اندازه وده کوي (کتله جمع کوي) او څلور حجرې د یوې حجرې په کچه څلور ځله وده کوي. دا اصول د حجرو د خپریدو په جریان کې د نسجونو د ودې په کچه (د کتلوي جمع کولو) کې د حجرو په شمیر کې د احتمالي زیاتوالي له امله د ډېرې چټکتيا لامل کیږي.
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
د دشلي څخه تر لاسه شوې د يوه قصرد بنسټ انځور
د مېمني موزيم هغه وخت لا زيات د پام وړ ځاي پيداکړ چي د هيواد د شمال په بيلا بيلو سيمولکه دشلي ، دولت اباد ، فاروق اباد او يوشمير نورو سيمو کي په ١٩٧٤ – ١٩٧٦ ميلادي کالونو کي د لرغونپوهانو په وسيله څيړنې او سپړنې تر سره شوي. د دي سپړنو په نتيجه کي د برونز دورې زيات شمير اثار د مېمني موزيم ته ورکول شوه چي د موزيم په هويت کي يې بنسټيز بدلون راوست او له هغه وروسته د مېمني موزيم يوازي يو فر هنگي او کلتوري موزيم نه بلکي د هيواد په ارکيالوجيکي موزيمونو کي شامل وگڼل شو.
د حجرو وده
د حجرو اندازه د حجرو په وده او د حجرو وېش دواړو پورې اړه لري، د حجرو د ودې په اندازه کې غیر متناسب زیاتوالی د لویو حجرو د تولید لامل کیږي او د حجرو وېش په اندازه کې غیر متناسب زیاتوالی د ډیرو کوچنیو حجرو د تولید لامل ګرځي. د حجرو په خپریدلو کې، په عمومي ډول د حجرو متوازنه وده او د حجرو د وېش کچه شامل دي چې د حجرو په پراخه کچه وده کوونکي نفوس کې د حجرو اندازه په دوامداره توګه ثابته ساتي.
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
د دشلي څخه تر لاسه شوې د يوه قصرد بنسټ انځور
د مېمني موزيم هغه دوه کالونه ( 1364 - 1365 ) د پام وړگڼل شويدي چي د  رحيم سوگند په نوم يوه فرهنگي شخصيت  د مېمنې موزيم د پرمختگ  لپاره خپلي هڅي پر له پسې وساتلې ، نوموړي چي  د کابل پوهنتون د تاريخ څانگي فارغ وو په خپلو ځانکړو هڅو يې  وکړاې شول چي دموزيم د امنيت تر څنگ د ولايت د نورو واکمنانو او هم د کابل د اطلاعاتو او فرهنگ وزارت د لوړ رتبه کسانو پام د مېمنی موزيم دلاودي او پرمختيا لپاره ، واړه وي. نوموړي په يوه سيمينار کي چي د کابل پوهنتون د تاريخ څانگي له خوا داير شوي وو ، د خپلو ارادو او نظرياتو پوره وضاحت وکړ او په دي لار کي يې د هيواد نامتو مورخ مرحوم پروفيسور دکتور غلام فاروق اعتمادي نه د مېمنی موزيم د ستونزو د حلولو لپاره مرسته وغوښتل ، چي له نيکه مرغه د نوموړي استاد د زيار او هڅو له امله د ميمنې موزيم ته مالي مرسته او د اثارو د زياتولو په نيت  يو اندازه پېسې داړوندو مقاماتو له لوري منظور شوي  ، له بده مرغه  ښاغلۍ سوگند لا فارياب ته پر لار وو چي د يوې دسيسې ښکار او زنداني شو. د مېمنی موزيم د دي سره سره چي زياته وده او پراختيا لکه چي لازمه وه ونه کړل ، خو د څه ناڅه 35 کالونو په جريان کي په پرله پسې توگه د بيلا بيلو صنفونو اثار چي شمير يې زرگونو ارزښتمنو اثارو ته رسيدۍ را يو ځای او د يوه معتبر موزيم په توگه د هيواد د موزيمونو په لړۍ کي وشميرل شو ، خو له بده مرغه هغه وخت چي د شپيتمي لسيزي ورستي کالونو کي د مليشه يې ځواکونو پياوړتيا ته پاملرنه زياته شول ، نه يوازي داچي د موزيم د ودي بهير په ټپه ودريدۍ بلکي ورو ورو يې د امنيت له پلوه انديښني زياتيدې او د 1372 لمريز کال په ترځ کي د موزيم ور جبرا پرانستل شو او زيات شمير ارزښتمن اثار يې لوټ او تالان شول. د ناورين خبره لا داده چي همدا اوس هم د مېمنې موزيم لپاره د ودي او انکشاف هيڅ ډول پلان او پروگرام تر لاس لاندي نه دۍ نيول شوۍ. په دې هيله چي د مېمنې موزيم يوځل بيا وځليږي لاندي وړانديزونو ته د اړوندو چارواکو پام را اړوم :
د حجرو وده
ځینې ځانګړې حجرې کولی شي، د غیر معمولي (اینډوریپلیکشن) حجرو د جريان له لارې خورا لويې اندازې ته وده ورکړي چې په هغې کې جینوم د ایس-پړاو په جریان کې لېږدېدلی وي، وروسته د مایتوس (ام-پړاو) یا د حجرو وېش (سایتوکینیسیس) نه وي. دا لوی «اینډوریپلیکیټ» کوونکي حجرې د جینوم ډیری کاپيانې لري، نو په لوړه کچه پولیپلایډ (هغه حجرې چې له دوو نه زيات د ورته کروموزوم ټولګې لري) دي.
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
د دشلي څخه تر لاسه شوې د يوه قصرد بنسټ انځور
١ : د مېمنې موزيم لپاره دي د يوې ځانگړي ودانۍ د جوړيدو کار تر لاس لاندي ونيول شي ، داسي ودانۍچي د موزيم لپاره د مسلکي او فني اړخه ټولي اړيني اسانتيا وي ولري ؛
د حجرو وده
اوسایتونه کیدای شي، په غیر معمولي ډول په ژونديو انواعو کې لويې حجرې وي چې د جنین وده د مور له بدن نه په بهر کې د هګۍ دننه ترسره کیږي. د ځینو هګیو لویه اندازه، یا د حلقوي کانالونو (ډروسوفیلااو د مېوې مچ) په نوم د سایتوپلاسمیک پلونو له لارې د نږدې حجرو نه د سایټوسولیک اجزاوو پمپ کولو په مټ، یا د اندوسایټوسیس (چنګښې) په مرسته د تغذيه کوونکو توکو د ذخیره کولو دانو (ژیړو دانو) ننه ا ېستلو سره ترلاسه کیدای شي.
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
د دشلي څخه تر لاسه شوې د يوه قصرد بنسټ انځور
٢ : د مېمنې موزيم لپاره دي د مسلکي کسانو گمارولو ته پوره پام وشي او د هغو مسلکي او تجربه لرونکو کارکونکو د روزني لپاره دي د زدکړي نوي روزنيز کورسونه د هيواد په دننه او له هيواد بهر برابر شي ؛
د حجرو وده
د حجرو د ودې د ادارې تګلارې
حجرې کولی شي، د سیلولر بایوسینتیز د ټولیزې کچې په زیاتولو سره وده وکړي، په دې ډول چې د بایو مالیکولونو تولید، د پروټیزوم، لیزوزوم یا اوټوفګي په مټ د بایو مالیکولونو د حجرو له منځه تلل له عمومي اندازې نه ډېر شي.
شنګاني ژبه
شنګاني (تسونګا) په انګلیسي Tsonga Language) د بانتو او نیجر کانګویي ژبو له کورنۍ څخه یوه ژبه ده چې د افریقا په ختیځ پرې کابو ۴ میلیونه خلک خبرې کوي.
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
د دشلي څخه تر لاسه شوې د يوه قصرد بنسټ انځور
٣: د مېمنې موزيم ټول هغه اثار چي پخوا يې درلودل او يايې اوس لري ، د هغو د راجستر او ليکلړ چاري دي پيل او بشپړي شي ؛
٤ : د فارياب په ولايت کي دي د غير قانوني سپړنو د مخنوي په غرض جدي او کلک گامونه پورته شي ، ټول هغه کسان چي د توپک په زور يې د لرغونوسيمو چور او تالان کړۍ او کوي يې  ، د هغوۍ لاسونه  لنډ او د محاکمې ميز ته دي  راوکښل شي ؛
د حجرو وده
د حجرو د ودې د ادارې تګلارې
د بایو مالیکولونو بایوسینتیز د جینونو د څرګندېدو په مټ پيليږي، کوم چې RNS او یا پروټینونو ته کوډ (شفر) ورکوي، د انزایمونو په ګډون، کوم چې د لیپیدونو او کاربوهایډریټ ترکیب په خوځښت راولي.
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
د دشلي څخه تر لاسه شوې د يوه قصرد بنسټ انځور
٥ : د فارياب د لرغونو سيمو د علمي سپړلو او څيړلو لپاره دي منظم پلان تر تيب او د پلي کولو لپاره دي د هيواد اړوندو ادارو او نړيوالو کلتوري موسيسو مرسته تر لاسه شي ؛
پای
د حجرو وده
د حجرو د ودې د ادارې تګلارې
د حجرو د ودې د پرمخ وړلو لپاره، د RNA پوليمرز II (د فعالو جينونو لپاره) په مټ د لېږد د  کچې په زياتولو سره، يا د رايبوزوم او tRNA  د کثرت په زياتولو سره د mRNA په پروټین کې د ژباړې د ټوليزې کچې په لوړولو سره ، د جين د څرګندېدو په نړيواله کچه کې زياتوالی راوستل کېدای شي، د کوم بايوجيسيس RNA چې په پوليمريز I او پوليمريز III پورې تړلی دی. د «مایک ټرانسکرپشن فکتور» د اداره کوونکي پروټین یوه بیلګه ده، چې کولای شي د RNA پوليمريز I، RNA  پوليمريز II  او  RNA پوليمريز III ټوليز فعاليت په خوځشت راولي، تر څو نړيوال ټرانسکرپشن او ژباړه مخ په وړاندې بوځي او په دې ډول يې د حجرې ودې ته چمتو کړي.
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
اخځونه
١ : باوري ، رسول. مدنيت های اوليه افغانستان ، پوهنتون کابل. ١٣٧١
د حجرو وده
د حجرو د ودې د ادارې تګلارې
د حجرو د ودې د مخنیوي لپاره، د جین څرګندېدو نړیواله کچه شونې ده چې کمه شي، یا د «بایومولیکولر» تخریب نړیواله کچه د «آټوفګی» د اندازې په زیاتولو سره لوړه کیدی شي. TOR په عادي ډول نېغ په نېغه د «اوټوفګی» د هڅونې د کیناز Atg1/ULK1 د فعالیت مخنيوی کوي. په دې توګه، د TOR فعالیت کمول هم د ژباړې نړیواله کچه راټیټوي او هم د حجرو وده کمولو لپاره د آټوفګی حد زیاتوي.
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
اخځونه
٢ باوري ، رسول. موزيم شناسي وسير موزيمها در افغانستان. کابل. انجمن فرهنگي سپک. پيښور .١٣٧٥
د حجرو وده
په څارویو کې د حجرو د ودې تنظيمېدل
ډېری يوازې (بې جوړې) مالیکولونه چې د حجرو وده اداره کوي، د ودې د لاملونو په نوم یادیږي، ډېری یې د (PI3K/AKT/mTOR pathway) له لارې د سیګنال لیږد هڅونه کوي، په دې کې د پورته بهنګ «لیپیډ کایناز» PI3K کی او د ښکته بهنګ سیرین/تریونین پروټین kinase Akt شامل دي، کوم چې د دې وړتیا لري چې یو بل پروټین کياناز TOR فعال کړي  چې همدا ژباړې ته وده ورکوي او د اتوفوګي په مخنیوي سره د حجرو وده پرمخ وړي.
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
اخځونه
٣ : سريانيدي. و. ي. افغانستان در عصر برونز. مترجم حبيب اعظمي. باستانشناسي افغانستان .کابل ١٣٦٢.
د حجرو وده
په څارویو کې د حجرو د ودې تنظيمېدل
د غذايي موادو شتون د Insulin/IGF-1 کورنۍ د ودې د لاملونو په تولید اغېزه کوي، کوم چې په حیواناتو کې د هورمونونو په توګه څرخي کوي، ترڅو په حجرو کې د «PI3K/AKT/mTOR pathway» لاره فعاله کړي، د TOR فعالیت ته وده ورکړي، چې څاروي ښه تغذیه شي او دوی په چټکه توګه وده وکړي، کله دوی نه شي کولی، پوره غذايي مواد ترلاسه کړي، دوی به د دوی د ودې کچه راټیټه کړي.
د فارياب لرغوني اوسيدونکي
اخځونه
٤ : اطلس ملکي افغانستان.
د حجرو وده
په څارویو کې د حجرو د ودې تنظيمېدل
سربېره پردې، انفرادي حجرو ته د امینو اسیدونو رسېدل هم نېغ په نېغه د TOR فعالیت ته وده ورکوي، که څه هم د تنظيمولو دا طریقه د څو حجروي ارګانیزمونو په پرتله په يو حجروي ژونديو موجوداتو کې خورا مهمه ده، لکه: داسې حیوانات، په کومو کې چې تل یوه زياته اندازه په جريان کې امینو اسيدونه وي.
ماورن
ماورن په الماني Mauren) د لیختن اشتاین هیواد په انترلند سیمه کې پروت ښارګوټی دی. ماورن ولایت ۷،۵ کیلومتره مربع مساحت او د ۲۰۰۵م کال د اټکل له مخی ۳۶۴۹ وګړي لري.
انځورونه
بیرغ
25 ډيسمبر
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
کیل
کیل د المان هېواد له مشهورو ښارونو څخه گڼل کېږي چې ددې هېواد په ... کې موقعیت لري.
سرچینې
وېشنيزه:ښارونه وېشنيزه:د المان ښارونه وېشنيزه:ښارگي وېشنيزه:د نړۍ ښارونه وېشنيزه:د اروپا ښارونه
نوښار
نوښار د پاکستان يو ښار دی، دا ښار د پاکستان په خيبر پښتونخوا ايالت کې دی.په کال 1998 کې ددې ښار د وگړو شمېر 89,428 و. د 1998 وگړ شمارۍ له مخې دا د پاکستان 58م لوی ښار دی. او دا د خيبر پښتونخوا ايالت په لوی ښارونو کې حسابيږي.
نور ولولئ
وېشنيزه:د پاکستان ښارونه
بېنډۍ
بېنډۍ (په انگرېزي: Okra) يو ډول سابه باب دي چې د خوړو په توگه کارېږي. وېشنيزه:بوټي
2017
نور ولولئ
وېشنيزه:۲۰۱۷
سورة المنافقون
سورة المنافقون د قرآن کريم ۶۳ سورت دی.
وېشنيزه:قران وېشنيزه:قراني سورتونه
26 ډيسمبر
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
د سویډن تاریخ
د سویډن تاریخ د شمالي قطبونو د یخونو له وېلې کېدو وروسته پيلېږي، په دغې سیمه کې ۱۲۰۰۰کاله مخکې له زېږد نه انسانان مېشت شوي وو.د ډبرې دورې په اوږدو کې د ۸۰۰۰او ۶۰۰۰مخکې له زېږد کلونو ترمنځ لومړني اوسسېدونکي د ژوندي پاتې کېدو لپاره د ښکار راټولولو او کب نیولو لپاره له تیږو نه وسایل او وسلې جوړولې.
د ۱۴مې پېړۍ په وروستیو کې سویډن له ډنمارک او ناروې سره اړیکې جوړې کړې، چې په پای کې دا درې هېوادونه په کالمار ائتلاف کې سره یوځای شول، خو د راتلونکې پېړۍ په لړ کې د بغاوتونو لړۍ له ائتلاف سره د سویډن اړیکې لږ کړې، انځینې وختونه د جلا سویډني پاچا د ټاکنې لامل کېده.
ګوستاو واسا پروتستانت مبلغین وهڅول، چې په پای کې یې د پاپانو دوره ماته کړه او په سویډن کې یې د لوټرانو کلیسا جوړه کړه او د کاتولیک کلیسا ملکیت او شتمني یې ونیوله. په دېرش کلنه جګړه کې د سویډن ونډه په اروپا کې د سیاسي او مذهبي واک انډول ټاکي. د سویډن دولت په پراخه کچه په عصري بالتیک ایالتونو، شمالي المان او ځینو نورو سیمو کې پراخ شو، چې تر نن ورځې پورې د سویډن برخې ګڼل کېږي.
د ۱۷مې پېړۍ له پای ته رسېدو دمخه ډنمارک،ناروې، پولنډ، لیتوانیا او روسیې د سویډن پر وړاندې  یو پټ ائتلاف جوړ کړ. دا ائتلاف د اتلسمې پېړې په پیل کې هغه وخت عملي شو، چې ډنمارک، ناروې او پولنډ لیتوانیا مشترک دولتونه په سویډن ناڅاپي بریدونه پیل کړل او په ۱۷۲۱ز کال کې روسیې او د هغې متحدینو د سویډن پر وړاندې جګړه وګټله او په پایله کې روسیه وتوانیدله، چې د سویډن ځینې برخې، لکه: استونیا، لیونیا، انګریا او کاریلیا ضمیمه کړي. دې کار د سویډن سترواکۍ ته د پای ټکی کېښود او د سویډن د بالتیک سمندر ځواک یې کمزوری کړ. د ۱۵۷۰ز کال او ۱۸۰۰ز کال ترمنځ سویډن د ښاري پراختیا دوه دورې تجربه کړې او فنلینډ یې په ۱۸۰۸ز او۱۸۰۹ز کلونو کې له روسیې سره په جګړه کې له لاسه ورکړ. د نولسمې پېړۍ په لومړیو کې یې د اسکنډینیویان ټاپو نه بهر پاتې سیمې هم له لاسه ورکړې. د سویډن وروستۍ جګړه د سویډن – ناروې جګړه (۱۸۱۴ز کال کې) وه. سویډن په دې جګړه کې بریالی شو او په دې توګه د ډنمارک پاچا اړ شو، چې ناروې سویډن ته وسپاري. ناروې بیا اړ شو، چې له سویډن سره یو ائتلاف ته ننوځي، چې تر ۱۹۰۵ز کال پورې یې دوام درلود. سویډن له ۱۸۱۴ز کال راهیسې په سوله کې دی، د سولې په وخت کې د بې طرفه بهرنۍ تګلارې او د جګړې په وخت کې بې طرفي غوره کړې. د لومړۍ نړیوالې جګړې په لړ کې سویډن بې طرفه پاتې شو. د دویمې نړیوالې جګړې په لړ کې سویډن یو ځل بیا بې طرفه پاتې شو، خو د اشغال شوي ناروې برخلیک نه یې ډډه وکړه.
سویډن هڅه وکړه، چې په سړه جګړه کې له ائتلافونو نه بهر او په رسمې توګه ناپېیلی پاتې شي او له ناټو سره د یوځای کېدو نه ډډه وکړه. په سویډن کې سوسیال ډیموکراټیک ګوند ۴۴کاله (۱۹۳۲-۱۹۷۶ز کلونو) حکومت درلود. د ۱۹۷۶ز کال په پارلماني ټاکنو کې لیبرال ښې اړخه ائتلاف واک ته ورسېده. د سړې جګړې په لړ کې سویډن د زبرځواکونو په اړه شکمن و، خو دا احساس د حالت په پرمختګ کې لږ شو، خو بیا هم  سویډن ناپېيلی پاتې شو.
عصري سویډن: ۱۵۲۳ز-۱۶۱۱ز کلونه
په ۱۶مه پېړۍ کې، ګوستاو واسا (۱۴۹۰ز-۱۵۶۰ز کلونو کې) د یو خپلواک سویډن لپاره جګړه وکړه، د کالمار د ائتلاف د بیارغونې هڅې یې له منځه یووړلې او د عصري سویډن بنسټ یې کېښود. په ورته وخت کې هغه د پاپانو دوره له منځه یووړه او په سویډن کې یې د لوټران کلیسا جوړه کړه.
د شپاړسمې پېړۍپه لومړیو کې د کالمار دائتلاف وروستی انحطاط له یوې خوا د ناروې او ډنمارک او له بلې خوا د سویډن ترمنځ اوږده سیالي رامنځته کړه. کاتولیکي پاپانو د ډنمارک له دویم پاچا کړیستن نه ملاتړ کړی و، خو د هغه  واکمنيد ګوستاووس واسا له خوا ړنګه شوه او سویډن بیا خپلواک شو. ګوستاووس د پروټیسټانو له اصلاحاتو نه کار واخیست، تر څو د کلیسا د قدرت مخه ونیسي او په ۱۵۲۳ز کال کې ګوستاووس د پاچا په توګه وټاکل شو. ګوستاووس اصلاح غوښتونکي لوټران د خپل محافظت لاندې ونیول او خپل کسان یې په کلیسا ګانو کې د پاپانو په توګه وټاکل.
په ۱۵۳۸ز او ۱۵۵۸ز کلونو کې د مالیاتو اصلاحات ترسره شول، چې له مخې یې په ټولو سیمو کې پر خپلواکو کروندګرو ډېرې پېچلې مالیې معیاري شوې. د تاج و تخت مالیاتي عواید زیات شول، خو تر ټولو مهم دا و، چې نوی سیسټم ډېر عادلانه او د منلو وړ ګڼل کېده. په ۱۵۳۵ز کال کې له لیوبیک سره جګړه د هانسیټیک سوداګرو د ایستلو لامل شوه، چې پخوا یې په بهرنۍ سوداګرۍ انحصار درلود. د خپلو سوداګرو په واک کې د سویډن اقتصادي ځواک په چټکۍ سره وده وکړه او په ۱۵۴۴ز کال کې ګوستاووس په ټول سویډن کې ۶۰سلنه کرنیزې ځمکې کنټرول کړې. سویډن اوس په اروپا کې لومړۍ عصري اردو جوړه کړې، چې د پېچلي مالې سیسټم او دولتي بیوروکراسي له خوا یې ملاتړ کېږي. ګوستاووس د سویډن پاچهي میراثي اعلان کړه او په دې توګه د اوسا کورنۍ په سویډن (۱۵۲۳ز-۱۶۵۴ز) او پولنډ (۱۵۸۷ز-۱۶۶۸ز) کې واکمنې شوې.
لومړنۍ عصري سویډن
د ۱۶مېاو ۱۷مې پېړیو په لړ کې پاچایانو د دفاع په اړتیا ټینګار وکړ او له دې سره یې د مالیاتو او پوځي شمولیت غوښتنه وکړه، کله چې په ۱۶۵۵ز-۱۶۶۰ز کلونو کې د یرغل ګواښ څرګند شو، نو پاچا چارلس ایکس ګوستاف له خلکو نه وغوښتل، چې مالیات ورکړي او خپله دفاع اداره کړې. په نهایت کې یو توازن ته ورسېد، چې ښه تعرضي بهرنۍ تګلاره یې چمتو کړه. د ۱۷مې پېړۍ په اوږدو کې، د ډنمارک، روسیې او پولنډ پر وړاندې د جګړو له ګټلو وروسته، سویډن ( له یو میلیون نه زیاتو اوسېدونکو سره) د بالټیک سیمه، چې د اروپا د غلو، اوسپنې،مسو، لرګي، توره، بانګ او فرس اصلي سرچینه وه، مستقیم کنټرول په ترلاسه کولو سره د لوی ځواک په توګه راڅرګند شو.
په دېرش کلنه جګړه کې د سویډن ونډه، په اروپا کې سیاسي او مذهبي انډول ټاکي. په ۱۶۴۸ز کال کې، سویډن د ویسټفالیا د سولې لپاره یو ضامن ځواک شو، چې دېرش کلنه جګړه یې پای ته ورسوله او هغه یې د بریمن-ورډن، ویسمار او سویډني پومیرانیا اضافي واکمنۍ سره پرېښود. له ۱۶۳۸ز کال نه سویډن په شمالي امریکا کې د دلاور سیند په اوږدو کې د نوي سویډن مستعمره هم درلوده.
ژر ښاريکېدل
د ۱۵۷۰ز کال او ۱۸۰۰ز کال ترمنځ، سویډن د ښاري پراختیا دوه بهیرونه تجربه کړي، چې لومړی یې ۱۵۸۰ز-۱۶۹۰ز کلونو تر منځ او دویم د ۱۸مې پېړۍ په منځ کې د ۱۶۹۰ز کال نه تر ۱۷۲۰ز کال پورې و. لومړۍ مرحله ډېره فعاله وه، لکه څنګه چې، په سټاکهولم کې د ښاري اوسېدونکو په فیصدۍکې زیاتوالی راغی او دا د یوې نمونې  توګه د اروپا په نورو پلازمینو او بندري ښارونو کې د ښاري نفوس له ډېرېدو او د ځینو کوچنیو نوو ښاروګوټو له بنسټ اېښودولو سره پرتله کېږي. د ښاري ودې دویم بهیر د ۱۷۵۰ز کال په شاوخوا کې د سویډن په سوداګرۍ کې د بالتیک نه شمالي اتلانتیک ته د بدلون په ځواب کې پیل شو. دا د شمال او لوېدیځ په کوچنیو ښارونو کې د نفوس د زیاتوالي ځانګړنه وه.
د هوساینې دوره
سویډن د ټولنیزې ډیموکراسۍ یوه بریالۍ بېلګه رامنځته کړه، ځکه چې د سویډن د ډیموکراسۍ د لومړي پرمختګ په لړ کې د سویډن کارګرانو مشرانو، سیاستوالو او طبقو ګډه همکاري کړې وه. د سویډن سوسیالیست مشرانو له پراخه عامه ملاتړ سره یو معتدل، اصلاحي سیاسي لاره غوره کړه. دې کار له سویډن سره مرسته وکړه، چې د سختو افراطي ګواښونو، سیاسي او طبقاتي وېشونو مخه ونیسي، کوم چې ډېریاروپایي هېوادونو له ۱۹۱۱ز کال وروسته د ټولنیزو ډیموکراتیکو سیسټمونو د پراختیا هڅه کوله. د سویډن پر ټولنیزو، سیاسي او اقتصادي جوړښتونو، د صنعتي کېدو ګواښونو او د هغوی له اغېزو سره  په ابتدایي همکارۍ او اغېزمنه توګه معامله کولو سره؛ د سویډن سوسیال ډیموکراټانو وکولای شو، چې په نړۍ کې تر ټولو بریالي ټولنیز ډیموکراټیک سیسټمونه رامنځته کړي؛ لکه ښه دولت او د مدني ازادیو پراخ محافظت.
کله چې په ۱۹۳۲ز کال کې سوسیال دیموکراتیک ګوند واک ته ورسېد، د ګوند مشرانو د سیاسي پرېکړو کولو نوی بهیر معرفي کړ، چې وروسته د «سویډني ماډل» یا د فولکلیمیت (د خلکو کور) په نامه وپېژندل شو. ګوند مرکزي رول لوباوه، خو د امکان تر حده یې هڅه وکړه، چې خپله تګلاره په متقابل تفاهم او جوړجاړي ولاړه کړي.
سویډن د دویمې نړیوالې جګړې پرمهال
سویډن د دویمې نړیوالې جګړې په لړ کې د وسله والې بې طرفۍ تګلاره تعقیب کړه، که څه هم په زرګونو سویډني رضاکارانو د شورويانو پر وړاندې له فنلینډ سره دژمي په جګړه کې جګړه وکړه. سویډن الماني سرتیرو ته اجازه ورکړه، چې له خپلې خاورې نه ناروې ته پرمختګ وکړي او نازي رژیم په پولادو او بال بییرنګونوسمبال کړي.
رودکي
رودکي د فارسي ژبې شاعر دی
سرچینې
وېشنيزه:پارسي ژبي شاعران
حافظ شېرازي
حافظ شېرازي (په انگرېزي: Hafiz Sherazi) يو پارسي ژبی شاعر او اديب و. هغه د ايران په شېراز ښار کې پېدا شوی و.
وېشنيزه:پارسي ژبي شاعران
ديلم ولسوالي
ديلم ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان دیلم)  د ايران د بوشهر ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د بندر ديلم ښار دی. دا ولسوالي ۳۴٬۸۲۸ تنه نفوس لري. د ديلم ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۷۴ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د بوشهر ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
۲۰۱۹ کرېکټ نړيوال جام
۲۰۱۹ کرېکټ نړيوال جام د کريکټ ١٢م نړیوال جام دي، چې کوربه هېوادونه يې انګلستان او وېلز دي. د نوموړي جام ټولي لوبي به د روان کال (٢٠١٩) د مې ٣٠ څه تر ۱۴ مي جولای پورې ترسره سي.
د لوبې ترتیب
ګټونکې څلور لوبډلې به نيمه پایلوبې (سيمې فاینل) ته وځي او پایلوبه (فاېنل مېچ) به د جولايي په ۱۴ مه په لارډز میدان کېږي. د نړيوال کپ انتظاميه وايي چې د سيالۍ نندارې په اته لکه ټکټونو کې ۹۵ فيصده خرڅ شوي دي او دوی ادعا کوي چې په ټکټ پېرودونکیو کې په درېوو کې يو یې د کرېکټ نوی مينه وال دی.
د يادونې ده چې د ۲۰۱۹ م کال نړيوال کپ جوړښت/فارمېټ (رابن فارمېټ) دی چې پکې به هر يو ټيم په تورنمنټ کې له شاملو ټولو لوبډلو سره مېچ کوي.
په دې کې به هره يوه لوبډله نهه نهه مېچونه کوي. د يو مېچ ګټلو پر سر به دوه پواينټونه وي.
او که لوبه بې پایلې وي یانې (ډرا شي يا څه نتيجه ورنکړي) نو د دواړو لوبډلو ته به يو يو پواينټ ورکول کېږي. د لوبې اصول ډېر اسان دي او هغه دا چې د کومو څلورو لوبډلو پواينټونه زيات وي نو هغه به سيمي فاينل ته ځي.
همداراز که د کومو لوبډلو پواينټونه يو شان وي نو بيا چې کومې لوبډلې زيات مېچونه ګټلي وي نو هغه به مخکې ځي او که فرضکه د دوو لوبډلو پواينټونه او ګټلې لوبډلې يو شان وي نو بيا به پرېکړه د منډو په حساب (رن رېټ) کېږي.
د پخوانيو نړيوالو جامونو په پرتله په اوسنیو سیالیو کې که نیمه پایلوبه/سیمي فاینل نتیجې ته و نه رسېدله نو فیصله به یې په سوپر اوور کېږي. مخکې به يوازې په پایلوبه/فاينل مېچ کې سوپر اور وو. د دې ټورنمنټ د انعام ټول رقم لس ميليونه ډالره دی چې پکې به فاينل مېچ ګټونکې لوبډلې ته ۴۰ لکه ډالره او بایلونکې هغې ته به ۲۰ لکه ډالره ورکول کېږي او د سيمې فاينل مېچونو بایلونکیو لوبډلو ته به اته اته لکه ډالره ورکول کېږي.
ولس يار
ولې دومره لږ لوبډلې
د کرکټ نړيوالې شورا يا ای سي سي په خپله ويب پاڼه ليکلي چې دا وار يې د جهاني جام سیالیو کې لږ ټيمونه ځکه اخیستي چې غواړي په راتلونکې کې کرېکټ د نړۍ تر ټولو غوره لوبه وګرځي او دوی يې پیل د ۲۰۱۹ م کال له نړيوال جام څخه کوي.
لوبې او ځایونه
دا ټولې لوبډلې به د انګلېنډ او وېلز په ۱۱ مېدانونو کې له يوه بل سره لوبېږي.
The fixture list for the tournament was released on 26 April 2018 after the completion of an International Cricket Council (ICC) meeting in Kolkata. London Stadium had been named as a possible venue in the planning stages, and in January 2017 the ICC completed an inspection of the ground, confirming that the pitch dimensions would be compliant with the requirements to host ODI matches. However, when the fixtures were announced, London Stadium was not included as a venue.
جایزه
The International Cricket Council declared a total prize money pool of US $10 million for the tournament, the same as the 2015 edition. The prize money was distributed according to the performance of the team as follows:
سورة التغابن
سورة التغابن د قرآن کريم ۶۴ سورت دی.
دادو
دادو د پاکستان يو ښار دی، دا ښار د پاکستان په سيند ايالت کې دی.په کال 1998 کې ددې ښار د وگړو شمېر 98,575 و. د 1998 وگړ شمارۍ له مخې دا د پاکستان 59م لوی ښار دی. او دا د سيند ايالت په لوی ښارونو کې حسابيږي.
نور ولولئ
وېشنيزه:د پاکستان ښارونه
کارلسروهه
سرچینې
وېشنيزه:ښارونه وېشنيزه:د المان ښارونه وېشنيزه:ښارگي وېشنيزه:د نړۍ ښارونه وېشنيزه:د اروپا ښارونه
27 ډيسمبر
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
فريد الدين عطار
فريد الدين عطار نېشاپوري د پارسي ژبې يو وتلی پخوانی شاعر او اديب و.
محمد دين ژواک
محمد دین ژواک (زوکړه ۱۲۹۵ لمريز - مړينه ۱۳۷۶ لمريز جرمني، د ۱۹۹۷ ز کال د اگسټ ۱۷) یو افغان ادیب، شاعر، ژورنالیست، څیړونکی، سیاستپوه، د پښتو ادب او فولکلور يو لیکوال وو. ده نه یوازې په پښتو، بلکې په دري ژبه کې هم لیکوالي کړې ده.
فريد الدين عطار
وېشنيزه:پارسي ژبي شاعران
محمد دين ژواک
مخينه
محمد دین ژواک پر ۱۲۹۵ لمریز کال د کندهار ولايت د پخواني خشک آوې یا (دامان) او اوسنۍ ډنډ ولسوالۍ د روربات په کلي کې زیږیدلی دی. د دوی پلار غلام محی الدین نومېد. د ځوانۍ په لومړیو وختو کې په کندهار کې د دارالمعلمین د مستعجل کورس تر لوستو وروسته پر ۱۳۱۶ ل کال د ډنډ ولسوالۍ په ښوونځي کې ښوونکی شو. پر ۱۳۱۸ ل کال کابل ته ولاړ او هلته په نجات، اوسنۍ اماني لیسه کې د ادبیاتو ښوونکې وگمارل شو. پر ۱۳۲۶ ل کال د ملي دفاع وزارت د پښتو سر مفتش په توگه وټاکل شو او په ۱۳۳۰ ل کال د پښتو ټولنې د «زیري» خپرونې مرستیال وټاکل شو.
سامان ولسوالي
سامان ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان سامان)  د ايران د چهارمحال او بختياري ولايت یوه ولسوالي ده. دا ولسوالي ۳۴٬۶۱۶ تنه نفوس لري. د سامان ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۹۱ کېښودل شو.
محمد دين ژواک
مخينه
پر ۱۳۳۱ ل کال د پښتو او قواعدو د صرف و نحوې د څانگې مدیر شو او پر ۱۳۳۲ ل کال د ادبیاتو د مدیریت دنده ورته وسپارل شوه. پر ۱۳۳۴ ل کال د کابل مجلې پازوال وټاکل شو او هم یې د پښتو ټولنې د مسلکي غړي په توگه کار کاوه.
محمد د ین ژواک پر همدغو کلونو د ويښ زلمیانو په غورځنگ کې کارنده ونډه لرله. نوموړي ډیر کلونه په راډیو افغانستان کې د پښتو لوست په مخامخ توگه وړاندې کاوه.
ژواک همدارنگه د ادبي نثر تر څنگ د پښتو ژبې د ودې لپاره د پښتو ژبپوهنې، گرامر پوهنې په برخه کې او همدا راز د فولکلور او فولکلور پوهنې په اړه ډیرې هڅې کړې دي چې د دې زیار او هڅو له کبله ده ته د څیړنملۍ پوهنيزه درجه ورکړه شوه. د ده ادبي لیکنې ډیرې په زړه پورې دي. دی یو ادبي نثر لیکونکې وو او په ادبي نثر کې د تصویر نگارۍ په فن کې یو وارد وگړی وو. د ده په خوندورو لیکنو کې پاکې او ملي ولولې په ډیر ښه هنر سره څرگندې شوې دي. زموږ د هېواد یو بل نامتو ادیب، شاعر، لیکوال او څیړونکی عبدالله بختانی خدمتگار په خپله یوه لیکنه کې د محمد دين ژواک په اړه داسې وایي:
«د څیړنمل ژواک بدیعي ادبي نثر ډیر عالي دی، په ډېرو برخو کې یې یوه مرکزي ایډیه پیچلې او نغښتې ده، ښکلي او نوښتيز دی. دا لیکوال په دې لیکنو کې ډېر عاطفي غږیږي، په وینا کې دقت، شور، مستي، احساسات، او هیجانات لري.»
زلمی ویسا
زلمي ویسا د کندهار په ارغنداب ولسوالۍ کي زیږیدلي. هغه ٧١ کلن دي او اوسني دنده يي د کندهار واليتوب دي. زلمي ويسا درې نظامي اکاډمۍ ويلي، او تر اوسنۍ دندي وړاندي د شاهين قول اردو قوماندان او د پکتيا ولايت د والي په توګه يي دندي ترسره کړي.
محمد دين ژواک
مخينه
محمد دين ژواک یو مهربان، متواضع، زړه سواند او د پراخې حوصلی خاوند وو. ده له خپلو دوستانو سره ډېره مینه لرله. نوموړي د ځوانانو د استعدادونو روزنې او پالنې ته ډېره پاملرنه کوله.
زلمی ویسا
والۍ کیدنه
.هغه وخت د کندهار والۍ سو کله چي د کندهار پخواني والۍ د کندهار په چاودنه کي زخمي سو نو ځکه ولسمشر اشرف غني ورته زلمي ویسا د والي په توګه وټاکي، او همایون عزیزي یي د هالنډ سفیر کړ. '''
محمد دين ژواک
مخينه
ژواک صاجب د پښتو ټولني د (زیري) مهالنۍ مسؤلیت ته لس کاله اوږه ورکړه، چې هلته یې د (زوړ باب او نوي وخت) افسانو، ادبي تیوریو او مکتبو، گپ شپ، کور او کهول تر سر لیکنونو لاندې لړۍ پرله پسې خپره شوې ده.
زلمی ویسا
کورنۍ او څپلوان
او زلمي ویسا د کندهار د پخواني والي ډاکتر توریالی ویسا مشر ورور دي، توریالي ویسا هم دهمایون عزیزی مخکی دکندهاروالی وو زلمی ویسا ژمنه وکړه چي د کندهار په امنیت او ثبات په ټینګښت کي به ډیر کار وکړي او د قانون په ماتولو کي به د چا خبره ونه مني
محمد دين ژواک
مخينه
همدارنگه استاد ژواک د هېواد په رسنیو کې په سلگونو نور پوهنيز او څېړنیز نښيرونه خپاره کړي دي. شعر او شعریت یې بله لیکنه ده. د داستانونو يوه ټولگه یې «پرونۍ هېنداره» نومېږي. «ویر او تصویر»، «افغاني حماسه» او د دري شعرونو ټولگه يې د «شمع فروزان» په نامه خپرې کړې دي. د ژوند پر وروستیو کلونو یې د «رمز او راز» د موسیقي کتاب لیکلی او خپور کړی چې دوې برخې لري. په کار ده چې د هېواد ځوان لیکوال د دې دورې پر لیکنو او څیړنو باندي څېړنه وکړي، ځکه چې په دې پېر کې استاد ژواک د لیکوالو د زړه هغه خواله او لیکني په زیري مهالنۍ کې په خورا جرءت خپرولې چې په نورو رسنیو کې یې چا د خپریدو زړه نه شو کولای. په دې تړاو استاد څو وارې د وخت د چارواکيو له خوا تر فشارونو لاندې راغلی دی. د بېلگې په توگه استاد په تهران کې د یونسکو له خوا يوې جوړې شوې پوهنيزې غونډې ته بلل شوی وو، خو د روانېدو پر ورځ په کابل هوایي ډگر کې راوگرځول شو او له سفره پاتې شو. دا ډول فشارونو نوموړی له خپلې تگلارې وانه ړاوه. ژواک خپل ځانگړی ټولنیز لید درلود. ده هر کله هېوادپال او مثبت سیاسي ځواکونه تاییدول، پر غیر ملي او د نا هېوادنيو تگلارو پر ټیکه دارانو يې نيوکې کولې. دی د د يوې ناپېيلې لارې سیاستپوه او د هیڅ سیاسي بهير یا گوند غړی نه وو، خو د هېوادپالو او رښتینو سیاسي بهيرونو په څنگ کې يې د افغانستان ملي یووالي، ټولنوټيز پرمختگ، د افغان ملت فرهنگي او تاریخي ویاړونو ساتنې ته يې خپل ټول ځواک ځانگړی کړی وو.
زلمی ویسا
تعلیم
زلمي ویسا په نظامی برخه کښی خپلی لوړی زدکړی په ۱۹۸۰ کلونو کی په روسیه کښی سرته رسولی او دتورن جنرال  رتبه لری.
محمد دين ژواک
کورنۍ یې
د محمد دين ژواک میرمن آغلې عایشه ژواک نومېده. له دوی څخه پېنځه اولاده پاتې دي چې د لوړو زدکړو څښتنان دي. دوه یې زامن دي چې یو یې ریدی ژواک نومېږي او دا مهال د اوکراين په خارکوف کې اوسي. دویم زوی يې پسرلی ژواک نومېږي او په ناروي کې ژوند کوي.
له دريو لوڼو څخه يې زرغونه ژواک عطا او ملالۍ ژواک جواد په جرمني کې، او نازو ژواک سربلند په هالېنډ هېواد کې اوسي.
زلمی ویسا
امنیت
له نېکمرغه د ولایت مقام د رهبرۍ او امنیتي اورګانونو ترمنځ دښه همږغۍ او مديريت په پايله کي کندهار ولایت نسبت د افغانستان نورو ولایتونو ته د ښه امنیت لرونکی ولايت دی خو بیا هم پدې برخه کي لازیاتو هلوځلو ته اړتیا ليدل کېږي ترڅو هیوادوال خصوصاً د کندهار ټول اوسېدونکي د لاښه امنیت او ارامتیا احساس وکړي او په ډاډمنه فضاء کي ورځنۍ چاري سمبال کړي.
له کومه  وخته چي تورن جنرال زلمی ويسا د کندهار د والي په حيث ټاکل سوی د امنیت په برخه کي د ټولو امنيتي اورګانونو سره اونيزه غونډي ترسره کېږي، همدارنګه په ولسواليو کي د امنيتي وضيعت د ارزوني په موخه تر دامهاله ولسوالیو ته ( غورک، میوند، شاولیکوټ، ارغستان ) بېلا بېل سفرونه، د امنیتي ځواکونو د لیکو څخه د لیدني او ارزوني په موخه ترسره سوي. د امنیتي سکتور د پیاوړتیا او تجهیز کولو په موخه د کندهار والي تورن جنرال زلمي ويسا اړيکي او غونډي چي له مرکزي ادارې او بهرنیو ځواکونو سره يې کړي د یادوني وړ دي.
محمد دين ژواک
مړينه
خدای بښلی استاد محمد دین ژواک پر ۱۳۷۶ لمريز (د ۱۹۹۷ زېږدي کال داگسټ پر ۱۷) په آلمان کې د زړه د ناروغۍ له کبله له دې نړۍ سترگې پټې کړې.
د ژواک څیړنیز آثار
ما وژړل!
زلمی ویسا
حکومتدارۍ
د تورن جنرال زلمي ويسا د کار له پیل سره سم د ولایت مقام دروازه د عام ولس، قومي متنفذینو، ولسي مشرانو، ديني عالمانو، مدني فعالینو، ژورنالستانو، د ښځو چارو فعالانو او ځوانانو پرمخ خلاصه ساتل سوې او هره ورځ مجلسونه او غوڼدي د شخړو د حل، اقتصادي او سیاسي موضوعاتو، ټولینزو مسایلو، دولتي خدماتو او پرمختیایي کارونو لپاره ترسره کېږي، چي د تېر یوه کال په جریان کي (۱۲۱) مجلسونه دائر سوي او د دولت اړوند اداراتو ته يې د حل په برخه کي د لازمو اجراأتو سپارښتنه سوېده.
محمد دين ژواک
د ژواک څیړنیز آثار
نن ما وژړل- دومره ډیر لکه پر ما چې په ژوند کښې پر غمونو دژړلو لوی پورلا پاتې  وي مگر؟! ته خو پوهیږې چې ما ستا په جهان کښې هلته چې پسرلي د دښت د لمنې ډکولو غاړه  په گلونو خلاصه کړې وي. هلته چې د اوریځو شوخۍ د سیند د آرامو اوبو پر مخ د لیونۍ نڅا واری تیر کړی ؤ. هلته چې سپینې واورې د جگو غرونو دسر د سپینې بگړۍ دولونود پیچلوپت ساتلی وي. هلته چې د گڼو ځنگلونود ونود ځانگو په منځ کښې د رنگینومرغیو د ځالې جوړولوخواله نه وه سپمول شوې. هلته چې د مور د سترگو څخه د خپل نازولي بچي و سترگو ته د نازد ټالونو د للو للوست لا نه وه پاتې شوی. هلته چې د سپین سحر د وړانگو هیلې د خوشۍ د امیدوارو سترگو د پاره پلټنه د نا امیدۍ د بیرې څخه سپمولۍ وه. ما پور ادا کړی دی. د ژړا دهغې ژړا چې ستا دورکې د پلټنې په ویرما پر ځان پورباله. هلته چې د بیخبرۍ بیه تورې شپې په توره لمن کښې د آرام خوب ارمان لانه پیژانده اوما د خوښۍ د جهان د مړو څخه بییگانه توب د خپل لیونتوب د مزله لومړی پړاو باله هلته چې د عقل پرپله روان به د روږد جهان سره ماته د بیگانه په نظر کتل او ما به ستا  دور کې د لټون په غم د اوښکو پور ادا کاوه. هلته چې د شپې آرامتیابه یوازې د رڼوستورو په رالیږلوخپلې مشغولتیا ته دآرامۍ ست او سلامنله، ما به د ژړا- په پټه د ژړا پور ادا کاوه. ما ژړل او د ژړا د تسل اشنایي به مې د ستړي زړه ملگرې وه ما ژړل- ژړل مې او د ژوند د غمونو پور مې ادا کړی دی. اې زما په پټه ژړا خبره ! نو ته نور زما د لټونې د درد  تسکین  زما د  ستړي  زړه  د  وروستیو څاڅکو رڼې مرغلرې مه بوله، ما پور ادا کړی دی او د ژوند یوازینۍ د تسل  هیله مې دغه ده!
زلمی ویسا
حکومتدارۍ
د ولس او دولت ترمنځ د واټن د له منځه وړلو او ښه حکومتدارۍ په خاطر (۳۰) ولسواليو ته سفرونه سوي او د خلګو ستونزي له نژدې اورېدل سوي دي چي د حل په موخه يې اړوندو ارګانونو ته د حل لپاره لازمي لارښووني او سپارښتني ورکړل سويدي.
د دولتي ادارو اړوند د (۸۰۰) پنځم اوشپږم بستونو لپاره د کانکور په شکل په شفاف ډول آزموینه اخستل سوېده چي وړ او مستحق کسان ورته بريالي سوي دي.
محمد دين ژواک
د ژواک څیړنیز آثار
آلمان بنزهایم دستمبر (۱۹۹۶)
زلمی ویسا
حکومتدارۍ
د ټاپي پروژې اړوند د عامه پوهاوي او ملاتړ لپاره د شپږو ولسوالیو او مرکز څخه د راغلو ولسي مخورو، علماوو او مشرانو سره (۳) غوڼدي تر سره سوي دي چي پايله يې د همدې پروژې لپاره مؤثره تمامه سوېده.
د ټاکنو (انتخاباتو) لپاره د نوم ثبتوني د پروسې له اعلان سره سم د عامه پوهاوي او په دې پروسه کی د ټولني د فعال ګډون په خاطر د بېلابېلو اقشارو (علماء، قومي مشران، متنفذین، ځوانان ، محصلین او ښځینه فعالان) سره مجلسونه او غونډي ترسره سوي ترڅو په دې پروسه کي فعال ګدون وکړي، چي په پايله کي يې د کندهار ولایت په مرکز کي تر دامهاله (۲۹۰۰۰۰ دوه لکه نوي زره) کسانو نومونه ثبت کړي او له دې جملې څخه (۳۷۶۵۶) تنې ښځي دي.
د ښځو پر وړاندي د تاوتریخوالي د منع کمېسیون جوړ سوی او تر دامهاله د همږغۍ ترعنوان لاندي (۴) پکښي جوړي سوي دي.
محمد دين ژواک
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:افغانان
زلمی ویسا
حکومتدارۍ
د تورن جنرال زلمي ويسا په واکمني کي د ښه حکومتولۍ په برخه کي د اصلاحاتو لپاره هلي ځلي دوام لري او د اساسي قانون او جلالتمأب ولسمشر د فرامینو او احکامو د تطبیق لپاره هلي ځلي په خورا چټکۍ سره مخ په وړانډي رواني دي.
١. د غصب پر وړاندي مبارزه
٣. د مالياتو راټولول
کندهار والي تورن جنرال زلمي ويسا په خپل ټول توان سره هڅه کړې چي د غصب مخنیوی وکړي ترڅو غصب سوي مځکي د غاصبینو او زورواکو له منګولو څخه خلاصي کړي، چي له نېکمرغه د تېر کال په جریان کي (۹۲۰۰) جریبه مځکه په ولسوالیو او (۴۰) جریبه په ښار کي له غصب څخه خلاصه سوې او د دولت لخوا څخه مستأُجرینو ته په قانوني اجاره ورکول سوېده.
د تېر کال په اوږدو کي د کرنیز فصل په جریان کي (۵۰) هکتاره مځکه د کوکنارو له کښت څخه پاکه سوېده.
د معتادینو د تداوۍ په مرکزونو کي (۱۳۶۰) معتاد کسان تداوي سوي او ټولني ته سالم وړاندي سوي دي.
د تورن جنرال زلمي ويسا د ولايت پرمهال د مالياتو په برخه کي پوره هلي ځلي ترسره سوي ترڅو دولتي عواید په شفاف ډول راټول او د دولت خزانې ته يې ورسوي، چي په پايله کي په ګمرکي عوایدو کي د (۱۳۹۵) مالي کال په پرتله (٪۸،۴۸) سلنه (څلور سوه یوپنځوس میلیونه، څلور لکه اته زره، درې سوه، دوشپېته افغانۍ ۴۵۱،۴۰۸،۳۶۲)زیاتوالی راغلی او مجموعاً د (۱۳۹۶) مالي کال عواید (پنځه ملیارده اووه سوه دري اویا ملیونه درې سوه شپاړس زره اووه سوه پنځه څلویښت افغانۍ؛ ۵،۷۷۳،۳۱۶،۷۴۵) ترلاسه سوي ‎او د دولت خزانې ته د افغانستان بانک له لاري استول سوي دي.
د هوايي ډګر ګمرک مدیریت د اسیکوډا کمپیوټري سيستم سره په (۱۳۹۶) مالي کال کي وصل کول.
په ( ۱۳۹۶ ) کال کي بشپړي سوي پروژې
په ( ۱۳۹۶ ) کال کي د کندهارولایت ټولي ( ۸۲ )  بېلابېلي پروژې بشپړي سوي دي چي په ترتیب سره په لاندي ډول دي :
ساختماني یا بنسټیزي                               ( ۲۲ ) پروژې
د پوهني، کلتور او سپورټ                                    ( ۱۱ ) پروژې
د کرهڼي او کلیوالي پراختیا                                    ( ۴۲ ) پروژې
د حکومتدارۍ او قانون د حاکمیت          ( ۳ ) پروژې
د اقتصاد او خصوصي سکتور                   ( ۳ ) پروژې
د پوهني په برخه کي پرمختګونه
په ټوليز ډول په کندهار کي دامهال (۳۵۱) ښوونځۍ او (۴۹) مدرسې فعالیت لري چي (۳۵۱۰۰۰) زده کوونکي پکښي په زدکړو بوخت دي.
کرهڼه
د ( ۱۲ ) ولسواليو بزګرانو ته د ( ۶۰۰ ) متريکه ټنو اصلاح سوو تخمونو وېشل.
( ۲ ) بابه ترويجي یونيټونه په ( دامان او ژړۍ ) ولسواليو کي جوړ سويدي.
په ( ۷ ) ولسواليو ( ارغنداب، ژړۍ، ډنډ، دامان، پنجوايي، ارغستان او خاکرېز ) کي ( ۷۱ ) بابه کشمش خانې جوړي سويدي.
په ( ۵ ) ولسواليو ( ډنډ، دامان، پنجوايي، ژړی او ارغنداب ) کي ( ۱۵۰ ) بابه شنې خوني جوړي سويدي.
د کندهار په شپږو ولسواليو لکه ( سپین بولدک، تخته پل، ژړۍ، پنجوايي، ارغستان او ميوند ) کي ( ۶۰۰ ) جريبه د پستې باغونه احداث سول.
په ( ۵ ) ولسواليو ( خاکرېز، میوند، ارغستان، ژړۍ او پنجوايي ) کي په ( ۲۵۰ ) جريبه مځکه کي د انګورو د ټریلیس سیسټم نوي باغونه جوړ سويدي.
یوه فابریکه د پختې د پروسس لپاره جوړه سوېده.
پر ( ۶۰۰۰ ) جریبه مځکه باندي نوي باغونه جوړ سويدي.
په ژړۍ ولسوالۍ کي ( ۵۰۰ ) جریبه علفچر ساحه له غصب څخه وژغورل سوې ده.
په ( ۵ )  ولسواليو ( ارغنداب، ژړۍ،ډنډ، دامان او پنجوايي ) کي ( ۸ ) سولري برمې کیندل سويدي.
په ( ۵ ) ولسواليو ( ارغنداب، ژړۍ، ډنډ، دامان او پنجوايي ) کي ( ۵ ) کوچني چک ډمونه جوړ سويدي.
د کندهار ولایت په ( ۳ ) ولسواليو ( ډنډ، دامان او ارغنداب ) کي د غوښینو چرګانو لپاره ( ۲۲ ) پنځه زریز فارمونه او ( ۲ ) د هګۍ ورکونکو چرګانو لس زريز فارمونه جوړ سويدي.
په مرکز ولایت کي ( ۲ ) د چرګ د چیچیانو ایستلو ماشينونه نصب سويدي.
د کندهار ولایت په مرکز او ( ۲ ) ولسواليو ( ډنډ او سپین بولدک ) کي تر ( ۱۰۰۰ ) ډېرو بېوزلو کورنیو ته شیدې ورکونکي غواګاني ورکړل سويدي.
د کندهار ولایت په سپين بولدک ولسوالۍ کي یو باب قرنطين سټېشن جوړول.
زېربنا، ښاري پراختیا او انکشافات
د کندهار ولایت په ستراتیژیک پلان کي متوازن انکشاف او بنسټیزو پروژو ته په لومړيتوب ورکولو سره تغير راوستل سوی.
د ولسي تړون پروګرام لپاره په شفاف ډول د ټاکنو له لاري ( ۱۴۷ ) شوراګاني جوړي سوي دي چي د هغو له جملې څخه تراوسه ( ۶۶ ) پروژې منظوري سوي او د ( ۱۶ ) پروژو کار يې عملا شروع سوی دی.
په کندهار ښار کي ( ۳۵ ) کیلومتره سړک په پاخه او اساسي شکل د ( اسفالت ) په ډول جوړ سوی دی.
د کندهار ښار په بېلابېلو ساحو کي ( ۳ ) عمومي پارکونه جوړ سوي دي.
د کندهار ښار په بېلابېلو ساحو کي ( ۴ ) چوکونه ( څلورلاري ) جوړ سوي دي.
د کندهاروالي تورن جنرال زلمي ويسا د ځانګړو هلوځلو په پايله کي د لوی امپراتور احمدشاه بابا کور او شاوخوا ساحه په ( ۳۰۰ ) میلیونه افغانیو استملاک سوه او د اطلاعات او کلتور ریاست به يې د تاريخي ابداتو په توګه ثبت کړي.
د ولایت مقام د رهبرۍ د هلوځلو په نتیجه کي د عمر بن خطاب جامع جومات ساختماني چاري چي له ډېرو کلونو څخه ځنډېدلي وې بیرته پیل سوې چي په نژدې راتلونکي کي به په بشپړ ډول سره پای ته ورسېږي.
د ښاغلي ويسا په ځانګړې پاملرنه سره د علامه حبيبي واټ د جوړولو او پراختیا پروژې چاري عملاً پیل سوي دي چي د سړک د پراختیا چاري يې جریان لري او په نژدې راتلونکي کي به په پاخه او اساسي شکل جوړ سي.
ایران هیواد ته د سفر په جریان کي ايراني چارواکو توافق کړی چي د افغان سوداګرو ترانسپورتي مالیات به ( ٪۳۰ ) کموي او همدارنګه په دې سفر کي ایران هیواد ته د تلونکو هیوادوالو څخه د ویزې اخستلو تضمین چي مخکي به يې ( ۳۰۰ ) یورو اخيستل لغوه کړي دي.
د ښار او ولسوالیو د متوازن انکشاف لپاره هلي ځلي سوي دي او ټولو دوهمي واحدونو ته لارښوونه سوې چي خپل پلانونه د متوازن انکشاف په اساس جوړ کړي ترڅو د کندهار ټولو اولسونو ته بېله کوم فرق څخه خدمات وړاندي سي.
د فوټبال ستيدیوم ( احمد شاهي لوبغالي ) لپاره په ( ۱ ) میليون ډالرو د مصنوعي چمن د نصب پروژه پیل سوېده.
په عینومېنه کي د يو میلیون ډالرو په ارزښت د کرکت معياري لوبغالۍ بشپړ سوی دی.
په عینومېنه کي د ( ۳۵۰ ) بستریز روغتون ساختماني چاري، د احاطې دېوال او د سرسبزی چاري بشپړي سوي دي.
د کندهار ولایت په مرکز او ( ۸ ) ولسواليو کي ( ۱۳ ) فرعي روغتيايي مرکزونه جوړ سوي دي.
د کندهار په مرکز او ( ۸ ) ولسواليو ) ډنډ، دامان، ارغنداب، پنجوايي، تخته پل، ژیړۍ، بولدک او میوند ) کي ( ۹۵ ) لويي او کوچنۍ پروژې د کليوبيارغوني اړوند بشپړ سوي دي، لکه : ( ۱۷۴۵۳ ) متره کانال، ( ۶۹۵ ) متره استنادي دېوالونه، ( ۷۰ ) حلقې د سولري سيستم څاګاني، ( ۲۰ ) د څښاک د اوبو لاسي بمبې، ( ۶،۵ ) کيلومتره اسفالت سړک، ( ۴ ) کيلومتره کانګرېټ سړک، ( ۱۲ ) کيلومتره سړک جغل اندازي او ( ۲۳ ) متره کانګرېټي پل يې د یادولو وړ دی.
زموږ د کار د پیل سره سم مو د کندهار د اوسېدونکو لپاره د برېښنا د صرفې په قېمت کي کموالی راوستی ( مخکي د يو کيلواټ برق قېمت د عامو اوسېدونکو لپاره په ( ۶ ) او ( ۳ ) افغانۍ وو ) چي اوس دغه قېمت په ( ۲ ) او ( ۴ ) افغانۍ سوي دي.
د کندهار والي تورن جنرال زلمي ويسا په ځانګړو هلوځلو او د جلالتمآب جمهور ريس په امر د کندهار ولایت د زراعتي محصولاتو او مېوه جاتو د نړيوال مارکيټ لپاره په کندهار کي هوايي دهلېز فعاله سوی، چي په تېرکال کي يې په زرګونو ټنه وچه، لنده مېوه بهرنیو هیوادونو ته صادره سوې او په نژدې راتلونکي کي به دا دهلېز د نړۍ نورو هیوادونو سره هم وصل سي.
تر کارلاندي کليدي فعاليتونه
په کندهار ولايت کي په عمومي ډول ( ۶۰ ) لويي او منځنۍ انکشافي پروژې جريان لري چي له جملې څخه يې لاندي د نمونې په ډول دي.
د هوايي ډګر څخه تر سپین بولدک پوري          ( ۸۰ ) کيلومتره سړک.
له سپين بولدک څخه تر ښورابک ولسوالۍ پوري          ( ۹۰ ) کيلومتره سړک.
له ارغستان څخه تر معروف ولسوالۍ پوري          ( ۷۴ ) کيلومتره سړک پروژه منظور سوې او د قرارداد وروسته به يې کار شروع سي.
له کندهار ښار څخه تر هوايي ډګرپوري          ( ۱۷ ) کیلومتره سړک.
د کندهار او اروزګان ترمنځ          ( ۴۰ ) کيلومتره دوهمه درجه سړک ( خامه ) جوړول.
په کندهارولایت کي د ( ۳۰ ) ميګاواټه لمريزي برېښنا لپاره ( ۳۰۰ ) جريبه مځکه ورکړل سوې او عملاً يې د نقشې او ډيزاین کار شروع دی.
د ( ۱۰ ) ميګاواټه لمريزي برېښنا پروژه ادامه لري او تردې مهاله يې ( ٪۹۹ ) سلنه کار مخ ته تللي دی.
په پنجوايي ولسوالۍ کي د ( ۵ ) ميګاواټه لمريزي برېښنا لپاره مځکه ورکول سوې چی ژر به يې ساختماني چاري شروع سي.
په ميوند او ژړۍ ولسواليو کي د برېښنا د ( ۲ ) سبسټېشنونو کار ( ٪۹۵ ) سلنه بشپړ سوي دي.
د کندهار ولایت د دهلې بند د لوړولو د پروژې سروې دوام لري او دا پروژه درې برخي لري چي یوه يې د بند ( ۸ ) متره لوړول، دوهمه برخه يي د برېښنا د تولید سټیشن جوړول او درېيمه برخه يې د کندهار ښار ته د څښاک اوبو د رسولو شبکه ده.
د کندهار ښاروالۍ اړوند ( ۱۴ ) بېلابېلي لويي او وړې پروژې جریان لري.
د کندهار ښار د پراختیا او ماسترپلان د تطبیق لپاره جدي هڅي دوام لري چي په دوولسمه ناحيه کي عملاً شروع سوي ‌دي.
په کندهار ښار کي د فرقې د سړک پروژه چي ( ۵۰ ) ميليونه افغانۍ ده او  په نژدې راتلونکي کي به يې کار پیل سي.
د پولیو د له منځه وړلو په برخه کي هلي ځلي رواني دي چي په دې برخه کي د قومي مخورو مدني فعالینو او علماو سره ليدني او ولسواليو ته په دې اړه سفرونه سوي دي.
په کندهار ښار کي د خصوصي سکتور په مرسته د درملو د تشخيص د لوی لابراتوار ساختماني کار پرانيستل سوی دی.
په پنځو ولسوالیو کي ( دامان، ډنډ، پنجوايي، ژړۍ او بولدک ) کي د ( ۶ )  کلينيکونو  ساختماني پروژې.
د ۱۳۹۷ کال لپاره پلان سوي پروژې
زیر بناء ( بنسټیز )          ( ۱۸ ) پروژې
د سویلي سوډان پونډ
د سویلي سوډان پونډپه انګلیسي South Sudanese) د سویلي سوډان هیواد د پیسو واحد دی. دیادو اسعارو کنټرول د سویلي سوډان د مرکزی بانک په غاړه دی.
زلمی ویسا
د ۱۳۹۷ کال لپاره پلان سوي پروژې
کرهڼه او کليوالي پراختیا          ( ۱۳ ) پروژې
اقتصاد او خصوصي سکتور          ( ۳ ) پروژې
مشخص وړاندیزونه کوم چي رئيس جمهورته سوي دي
١. د کندهار ولایت د ( ۷) ولسواليو اداري تعميرونو جوړېدل. ٢. په یو شمېر ولسواليو کي د اوبو د بندونو وړاندیزونه. ٣.د هلمند سيند څخه تر کندهار پوري د کانال جوړول. ۴. د امنيتي ځواکونو د تجهيز په برخه کي مرکزي د دولت پاملرنه زیاتول. ۶. کندهار ولایت ته د انکشافي بودجې د پر وخت ورکړي غوښتنه. ۷. د کندهار ولایت د نفوسو د دقیق احصايي معلومول. ۸. د کندهار ولایت (٪۸۰) سلنه ښوونځۍ تعميرونه نلري د هغه د تعميرونو جوړولو لپاره يي د ډونرانو څخه د مرستي غوښتنه.
د کندهار ولایت ماڼۍ برید، او زلمی ویسا
په ١٧ اکتوبر ٢٠١۸ کي په ډيرو سيمييزو رسنيو کې راغلي وه، چې زلمی هم د کندهار ولايت مقام په بريد په شهادت ورسيدۍ، خو د افغانستان د کورنیو چارو وزارت ویاند نجیب دانش په ١٩ اکتوبر ٢٠١٨ کي پر خپله فېسبوک پاڼه د کندهار د والي زلمي ویسا کلپ خپور کړ. په دې کلپ کې زلمی ویسا لیدل کېده چې د روغتون پر بستر پروت وو، او وضعیت یې ښه ښکاره کيدۍ.
د جنرال عبدالرازق په ترور کې لاس لرل
د کندهار ولایت هغه خونړۍ پېښه کې چې جنرال رازق خپل ژوند له لاسه ورکړ؛ د اړوندې پېښې اصلي لامل گلبدین مستعار نومي د کندهار د والي جنرال ویسا ساتونکی و چې دده په سپارښتنه او سلا د ولایت مقام ته لنډو ورځو کې راوړل سوی و. ډېره د شک ګوته د کندهار والي ته نیول کېږي چې دده ساتونکي څنگه وکولای سول چې په داسې حساسه او له امنیتي کړیو راگېر ځای ته ځان ورسوي. د اړوند ترهگریز بریدگر په اړه د افغانستان د ملي امنیت عمومي رییس معصوم ستانکزي د کندهار خبري کنفرانس کې ادعی وکړه چې گلبدین نومي شخص په جعلي تذکره د سرحدي ځواکونو لیکو کې ځان ځای کړی و؛ په جعلي تذکره یې ولایت مقام کې د ساتونکي دنده خپله کړې وه او په ولایت کې یې د ضمانت چارې هم جعلي ترسره سوی وي.
له هېواده بهر د تېښتې هڅه
ویسا تېره میاشت د کابل هوایي ډگر له لیارې هڅه کوله چې بهر هېواد ته سفر وکړي، مگر د حامد کرزي نړیوال هوایي ډگر کارمندانو یې د بهر تگ مخنیوی کړی ځکه چې دده پاسپورټ باندې د بهر تگ اجازه ترې اخېستل شوې.
داهم وګورۍ
وېشنيزه:کندهاریان
وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:د ۱۹۴۷ زېږېدنې وېشنيزه:د کندهار والیان وېشنيزه:جنرالان وېشنيزه:د ارغنداب خلگ
امونيم نايټرېټ
امونيم نايټرېټ (په انگرېزي:Ammonium nitrate) د نیتروژنو د ترکیبونو څخه دی چی د کیمیایی فورمول یی NH4NO3 دی. امونيم نايټرېټ د بلور سپینه ماده ده چی په اوبو، مټهانول، آسیټون او اټهانول کی ویلېږي. امونيم نايټرېټ صنعتی کرهڼی سره (کود) ده چی د غنم، اوربشي، تور غنم،کچالو او سارایی اوربشي د پارو اچولو لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږي. نوموړي توگه د اوریا (Urea) څخه جوړېږي. امونيم نايټرېټ د صنعتی چاودونکي توگې د جوړولو لپاره هم کارېدلای شي.
تولید
3CO(NH2)2 + 2 H2O → NH4NO3 + 3 CH4 + 2 N2
NH4)2SO4 + 2 NaNO3 → Na2SO4 + 2 NH4NO3)
Ca(NO3)2 + (NH4)2SO4 → 2 NH4NO3 + CaSO4
امونيم نايټرېټ په کرهڼې کی
امونيم نايټرېټ په ځانگړي ډول د نباتاتو وده په وخت کی د کود ورکولو لپاره کارېږي. نوموړي کود چی نیتروژن ولری د نباتانو د خواړو او احیا کولو لپاره هم کارېږي. امونيم نايټرېټ په دولومیت کی هم گډېږي. دغه ډله کود په ځانگړي خاورو ته چی د مگنیزیم مختوی ۰،۴ ٪ لري، ورکول کېږي. نوموړي مخلوط د پسرلي څخه تر اوړی پورې ورکول کېږي او د کچالو، انگور، حبوباتو د کود ورکولو لپاره کارېږي.
چاودونکي توگه
امونيم نايټرېټ د چاودونکي توگو په فهرست کی هم شته. د دی لپاره دغه توگه د صنعتی چاودونکي مواد لپاره هم کارېږي. امونيم نايټرېټ د جوړولو ډېر آسان او ارزان دی او د دی په سبب دغه چاودونکي توگه په افغانستان او عراق کی د مخالفینو ډلو لخوا کارېږي. امونيم نايټرېټ چی د سوځیدو توگو (د بېلگی په توگه: نفت) مخلوط شوی دی، ډېر آغېزمندي چاودونکي ترکیب دی.