cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د کارل پوهنتون
چارلز پوهنتون يا د کارل پوهنتون (په چېکي: Karlova univerzita په لاتين: Universitas Carolina Pragensis) د لرغونو پوهنتونونو څخه یو مشهور اروپايي پوهنتون دی چې په پراگ کې موقعیت لري. نوموړي پوهنتون د ۱۷ پوهنځو څخه جوړ شوی دی چې په ځانگړي ډول په پراگ کې مقر لري.
انځورتون
وېشنيزه:د پراگ يادگارونه وېشنيزه:پراگ
نورالله غازي یار
زده کړې
د مهاجرت له کبله یې زده کړې تر لسم ټولگي پورې محدودې پاتې شوې، خو هیواد ته تر راستنيدو وروسته یې پراخې مطالعې پیل کړې او خپلو زده کړو ته یې یو ځل بیا دوام ورکړ او په ۱۳۹۲ل کې د روکیان د عالي لیسې څخه فارغ شو.
ادبي هلې ځلې
که څه هم د ښاغلي غازي یار زده کړې تر ډیرې لوړې کچې پورې نه دي، خو د پراخو مطالعو په سبب یې پښتو ژبې ته خدمت له چا نه پټ نه دی. د نورلله غازي یار دوه شعري ټولگې د مینوالو گوتو ته رسیدلي دي. همدارنگه د تنکیو ځوانانو لپاره د خپریدونکې توتکۍ مجلې د مسول مدیر دنده په غاړه لري او ددې تر څنگ د اریوب مجلې مرستیال هم پاتې شویدی. نوموړی ددې تر څنگ چې یو پیاوړی شاعر دی، یو تکړه لیکوال هم دی د نوموړي ځینې لیکنې، شعرونه او لنډې کیسې د پښتو په بیلابیلو مجلو، ورځپاڼو‌ او ویبپاڼو کې خپرې شویدي. په دې وروستیو کې یې د پیر محمد کاروان په شعرونو هم تحقیق پیل کړی چې په تاند ویبپاڼه کې د "د کاروان د شعر سمبوليک کرکټرونه" تر سرلیک لاندې یو په بل پسې خپریږي.
ناچاپ اثار
په ناچاپ اثارو کې یې د لنډو کیسو او شعرونو کتابونه چاپ ته تیار دي. او همدارنگه "د کاروان د شعر سمبولیک کرکټرونه" کتاب هم د چاپ کیدو انتظار باسي.
باندنۍ تړنې
وېشنيزه: پښتانه شاعران وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:افغانان
سيند
سيند د اوبو هغه شتون او بهير ته ويل کېږي چې له ډېرو بيالو، لښتيو او خوړونو جوړ شوی وي.
زرغون لېبرالیزم
زرغون لېبرالیزم یا چاپېریالي لېبرالیزم، هغه لېبرالیزم دی چې زرغون سیاست یې په خپله آیډیولوژي کې ځای پر ځای کړی دی. زرغون لېبرالان معمولاً په ټولنیزو مسایلو او اقتصادي مسایلو کې «زرغون» دي. د «زرغون لېبرالیزم» اصطلاح د سیاسي فیلسوف مارسل ویسنبورګ له خوا په ۱۹۹۸ز  کال کې د (زرغون لېبرالیزم: زرغونه او آزاده ټولنه) په کتاب کې رامنځته شوه. هغه استدلال کوي چې لېبرالیزم باید د مطلق مالکیت حقوقو نظریه رد کړي او هغه محدودیتونه ومني چې له طبیعت او طبیعي سرچینو څخه ناوړه ګټه اخیستنې آزادي محدودوي. په هرحال، هغه د نفوسو د زیاتوالي کنټرول او د سرچینو په وېش کې هر ډول کنټرول له فردي آزادي سره ناسازګاري ګڼي او ردوي یې، په بدل کې یې د عرضه کوونکي اړخ څخه ملاتړ کوي: اغېزمن تولید او له حد څخه ډېر د تولید محدودول او له حد څخه ډېر استحصال. دا لیدلوری پر خوځښت د تسلط تمایل لري، که څه هم منتقدین وایي چې په اصل کې فردي آزادي ګانې له پایښت څخه پورته ګڼي.
فلسفه
زرغون لېبرالیزم ځمکې ته ډېر زیات ارزښت ورکوي او د دې په اهمیت ټینګار کوي چې دا سیاره باید پرته له کوم زیان نه راتلونکي نسل ته ولېږدول شي. زرغون لېبرالیزم دا مني چې ، طبیعي نړۍ د جریان په حالت کې ده او د طبیعي نړۍ د ساتنې لپاره هومره چې اړینه ده هڅه نه کوي. په هر حال، هڅه کوي، ترڅو د انسانانو د بڼو له خوا طبیعي نړۍ ته اوښتي زیانونه ترټولو ټیټې کچې ته ورسوي او د زیانمنو شویو سیمو بیا رغونې سره مرسته وکړي. زرغون لېبرالیزم د نهادونو او د لېبرال دیموکراتیک اصولو، لکه: د وګړو برابري او آزادي او د چاپېریال ساتنې د ترکیب په لټه کې دي چې د چاپېریال لپاره د عمده ګواښونو، لکه د هوا ککړتیا او د نفوس زیاتوالي، د کمولو په هڅه کې دي.
د اقتصادي مسایلو په اړه ، زرغون لېبرالان د کلاسیک لېبرالیزم (مرکزي/مرکزي ښي اړخه) او سوسیال لېبرالیزم (مرکزي/مرکزي کین اړخه) ترمنځ موقف نیسي: زرغون لېبرالان کېدای شي، د سوسیال لېبرالانو په پرتله د دولت له لاسوهنې څخه لږ، خو د کلاسیک لېبرالانو په پرتله ډېر زیات ملاتړ وکړي. ځینې زرغون لېبرالان د آزاد بازار له چاپېریال پلوي څخه پیروي کوي او له همدې امله، له کلاسیک لېبرالیزم یا ښي اړخه آزادي پالنې سره ځینې ارزښتونه ګډ ساتي. دا یو له هغو څو لاملونو څخه ده چې ښکاروي، د زرغون-آبي اتحاد په سیاست کې شونی دی.
تاریخ پوه کنراد راسل، د بادارانو د کور بریټانوی لېبرال دیموکرات غړی، د خپل کتاب یو څپرکی د لېبرالیزم لپاره د هوښیارو کسانو لارښوونې تر سرلیک لاندې، زرغون لېبرالیزم ته ځانګړی کړ. له ادبي اړخه،«د زرغون لېبرالیزم» اصطلاح، د سیاسي فیلسوف مارسل ویسنبورګ له خوا په ۱۹۹۸ز  کال کې د (زرغون لېبرالیزم: زرغونه او آزاده ټولنه) په کتاب کې رامنځته شوه.
زرغون لېبرال ډیموکراټان
په برېټانیا کې د زرغون لېبرال یوې ډلې شتون، د ویسنبورګ له کتاب څخه کابو لس کاله مخکې وه، کله چې د تازه ادغام شویو لېبراله ډیموکراټانو په منځ کې یوه ډله د ناتینګهام په ناسته کې د پارلمان غړي سیمون هیوز له خوا (د اصلي ویاند په توګه) رامنځته شوه. زرغون لېبراله ډیموکراټان په دې پرانیستې ناسته کې راڅرګند شول چې د لېبرال ایکولوژي ډلې (LEG) د مشر له لوري چې خپله یوولس کاله مخکې په ۱۹۷۷م کال کې رامنځته شوی وو، تنظیم شوي وو. کیت ملتون د LEG یو له لومړیو غړو څخه (د هغه اوږد سرلیک د اقتصادي او سوسیالیزم اصلاحاتو لپاره د لېبرالې ایکولوژي ډله وه) د لېبرال ګوند او SDP د یوځای کېدو‌ په وخت کې، په ۱۹۸۸ز کال کې، د ناتینګهام ترنت په پوهنتون کې د نړیوالې بازارموندنې یو لوړپوړی استاد وو،  له همدې امله، منطقي وه چې په ناتینګهام کې ناسته ترسره شي. د هغې جلسې ډېری استازي، د LEG غړي وو، که څه هم د SDP یوې ډلې «زرغونه ډله» هم حضور درلود.
د لېبرالې ایکولوژي ډلې د کلونو لپاره د لېبرال ګوند په منځ کې ټاکنیزې مبارزې پیل کړې وې او د اقتصاد لپاره د متفاوته صفر د ودې سټراتیژي لپاره د یوې داسې فلسفې په هڅه کې وو چې د روم فوټبال لوبډلې په رپوټ «د ودې محدودیتونه» کې روښانه شوې. هغوی د هوا ککړتیا په اړه کمپاین وکړ او د بېلګې په توګه په بنزینو کې د سرب د ممنوع کېدو او د HFC ممنوعیتونو غوښتونکي وو چې د اوزون طبقې ته زیان رسوي.
زرغون لېبرال ډیموکراټانو د کلونو په لړ کې د لېبرال ډیموکراټانو په منځ کې د فشار یوه فعاله ډله ده او په ۲۰۱۸ز کال کې یې خپل ۳۰ کلن شتون د یو کنفرانس له لارې ولمانځه چې هغه هم په ناتینګهام کې ترسره شو، د کیت میلتون له پلوه تنظیم شو چې په کې (اوس ښاغلی) سایمون هیوز لومړنی ویاند وو. په هغه ګوند باندې د دې ډلې اهمیت او اغېزه، د ۲۰۱۸ز کال په کنفرانس کې د نورو کلیدي ویاندویانو له خوا ښکاره شوه، له هغې جملې څخه په ولسي جرګه کې د اوسنیو لېبرال ډیموکراټانو څلورمه برخه پارلماني استازي. د پارلمان غړی ښاغلی اېډ ډیوي، د ائتلاف په کلونو کې د لېبرال ډیموکراټانو چاپېریالیز اغېز، د زرغونې پانګې اچونې بانک جوړولو (چې سملاسي د محافظه کاره دولت له خوا خرڅ کړل شو) پورې وتاړه.
د Wera Hobhouse د پارلمان غړي، د هوا ککړتیا په اړه زرغونه کړنلاره تازه کړه او ښاغلي وینس کېبل، د لېبراله ډیموکراټانو مشر او په ناتینګهام پوهنتون کې د اقتصاد افتخاري استاد چېرې چې د ۲۰۱۸ز کال د GLD کنفرانس ترسره شوی وو، د پایښت لرونکې ودې د مفهوم د څېړنې دنده په غاړه لرله، د وخت تخریبونو مخې ته ودرېد. کېبل په ۱۹۸۷ز کال کې د برونت لند کمیسیون رپوټ یو له لیکونکو څخه وو چې د لومړي ځل لپاره یې د پایښت لرونکې ودې مفهوم معرفي کړ، چې د دې کمیسیون رئیس (او د ناروې درې واري لومړی وزیر) ګرو هارلم برونتلند له خوا یې ملاتړ وشو.
د زرغون لېبراله ډیموکراټانو او د هغوی د نوي رئیس کیت مېلتون، یو له کلیدي بریاوو له دې څخه ډاډ وو چې د لېبرال ډیموکراټانو د اساسي قانون په سریزه کې د ګوند په زړه کې زرغونو مسایلو ته مهمه اشاره ولري چې له لومړي پاراګراف څخه سملاسي وروسته چې لېبرال فلسفه په کې تعریف کوي، دا جمله ښکاره شي:«موږ باور لرو چې هر نسل زموږ د سیارې د برخلیک مسئول دی او د طبیعت او چاپېریال ترمنځ د برابري ساتنې، د ژوند د اوږد دوام لپاره په هره بڼه کې مسئولیت لري».
د استفان دیون تر مشرۍ لاندې د کاناډا لېبرال ګوند چاپېریال، د خپلې سیاسي آجنډا مخ ته کېښود او په چاپېریال د مالیاتو بدلون او د زرغون بدلون په نوم د مالیاتو سپارښتنه یې وکړه. په ورته ډول، د برېټانیا لېبرال ډیموکراټانو هم له همدې مفهوم څخه«د زرغونو مالیاتو بدلون» سپارښتنې لپاره ګټه اخیستې ده.
گل شاخېل (کلی)
گل شاخېل د پکتيکا ولايت د اورگون ولسوالۍ یو کلی دی چې د وگړو شمېر یې ... اټکل شوی دی.
سرچینې
وېشنيزه:کلي وېشنيزه:د افغانستان کلي وېشنيزه:د پکتیکا کلي وېشنيزه:د اورگون کلي
اوګستن-جين فرنايل
اوګستن –جين فرنايل (10 مۍ 1788 – 14 جولای 1827) يو فرانسوی ملکي انجنير او فيزيک پوه و، د 1830ز لسيزې تر وروستيو پورې، او د نولسمې پېړۍ تر لومړيو پورې د «نيوټن» د جسماني نظريې له پاتې شونو پرته، د بصرياتو (د رڼا او ليد پوهنه) په اړه د هغه د څېړنو له امله د رڼا د څپې نظريه تقريپاً په متفقه ډول ومنل شوه. نوموړی شايد د کاتاديوپتريک (انعکاسي/انکساري) « Fresnel lens» د اختراع، او په سمندر کې د بې شماره ژوندونو د ژغورلو لپاره د رڼا د څليو د ليدلو د وړتيا لوړولو لپاره د "پوړيزو" لينزونو د استعمال له امله ډېر مشهور دی. ساده ډايوپيټرک (سوچه انکساري) پوړيز لينز په لومړي ځل د « Count Buffon» له خوا وړانديز شوی و، او د فرنايل له خوا په خپلواک ډول بيا جوړ کړای شو، کوم چې د سکرين په ذربينونو او د لوړ عرض وسايلو په ډبلو لينزونو کې کارول کېږي.
د «Huygens» د ثانوي څپو د اصولو او له مقداري اړخه د مداخلې د «Young» د اصولو په څرګندولو سره، او د دې په فرض کولو سره چې ساده رنګ د سينوسي څپې لرونکې وي، فرينايل د نېغو څنډو په مټ د خپرېدو لومړی د منلو وړ وضاحت وړاندې کړ، په کوم کې چې د لومړي منلو وړ څپو پر بنسټ د مستطيلي خپرېدو په اړه وضاحت هم شامل دی. د هغه د دليل يوه برخه دا ثبوت و چې د يوې فريکوينسۍ؛ خو جلا جلا پړاونو سينوسي افعالو اضافه کول، د مختلفو اړخونو لرونکو قوتونو د اضافه کولو سره ورته دی. د لا زيات اټکل په کولو سره چې د رڼا څپې سوچه عرضي (متقاطع) دي، فرينايل د قطبي کولو (د دوه قطبونو منځ تهر اوړل) نوعيت، د رنګه قطبي کولو طريقه، او دوه رڼو يو شان محيطونو په شريکه سطحه د انتقال او انعکاس معاملات هم توضيح کړل. له دې وروسته، کلسيټ لپاره، د لوري-چټکتيا-قطبي کولو د اړيکې په عامولو سره، هغه د غبرګې طبقې په دوه ګوني انکساري بلورو کې، د انکساري وړانګو د اړخونو او قطبي کولو حساب معلوم کړ (د کوم لپاره چې د Huygens ثانوي څپې مخونه متماثل محوري نه دي). د هغه د سوچه عرضي څپې اټکل په لومړي ځل خپرېدل، او د غبرګې محوري ستونزې د لومړي سم حل وړاندې کولو تر منځ موده، له يو کال څه هم کمه وه.
وروسته هغه د خطي قطبي کولو، دايروي قطبي کولو، او بيضوي قطبي کولو اصطلاحات جوړ کړل، او دا يې روښانه کړه چې څه ډول بصري تاوېدل د دايروي قطبي کولو دوه اړخونو لپاره د خپرېدو په چټکتيا کې د توپير په توګه پېژندل کېدای شي، او (د انعکاس ضريب ته د پېچلتيا د اجازې ورکولو سره) بشپړ داخلي انعکاس له امله په قطبي کولو کې د بدلون، لکه چې فرينايل په معين (متوازي الاضلاع) کې ښودل شوی دی. د شته کارپسکولر (جسمي) تيورۍ څخه دفاع کونکي، په دومره کمو اټکلونو، د دومره ډېرو ښکارندو د هغه د مقداري تشريحاتو سره سمون نه دلود.
فرينايل د ژوند تر پايله له نري رنځ ځورېدو، د کوم له امله چې په نهه دېرش کلنۍ کې ومړ. که څه هم هغه په خپل ژوند کې مشهوره څېره ونه ګرځېده، خو د خپلو ملګرو څخه د مناسبې پېژندګلو تر لاسه کولو لپاره يې پوره ژوند وکړ، د (د مرګ په بستر) لندن د شاهي ټولنې د « Rumford Medal» په ګډون او د بصرياتو او څپو په نويو اصطلاحاتو کې د هغه نوم په هر ځای کې موجود دی. په 1860ز لسيزه کې د « Maxwell» د برېښنايي مقناطيسي نظريې په مټ، د رڼا د څپو د نظريې له شاملولو وروسته، د فرينايل د شراکت د پراختيا څخه تر يو بريده توجه واوښته. د فرينايل د فزيکي بصرياتو د اتحاد او « Maxwell» د پراخه اتحاد تر منځ موده کې، يوه معاصر واک، « Humphrey Lloyd»، د فرينايل د منعکس ليد تيوري تر ټولو عمده فيزيک په توګه بيان کړه، کومه چې د فيزيکي ساينس په دايره کې تر اوسه ستايل کېږي، د « Newton» د کايناتو نظام له دې څخه مستثنی دی.
کورنۍ
اوګستن-جين فرنايل (چې اګستن جين او يا په ساده ډول اوګستن هم بلل کېږي)، د 1788ز کال د مۍ په لسمه نېټه د نارمنډي، په بروګلي کې زېږېدلی و، هغه د مهندس « Jacques Fresnel» (1755–1805) له څلورو زامنو څخه دويم زوی و، د مور نوم يې Augustine و، چې په « Mérimée» (1755–1833) يې شهرت درلود. په 1790ز کال کې، له انقلاب وروسته بروګلي د « Eure» د ډيپارټمنټ برخه وګرځېده. دې کورنۍ په 1789/90ز کلونو کې دوه ځلې «چيربرګ» ته کوچ وکړ، او په 1794 ز کال کې « Jacques» پلرني ټاټوبي « Mathieu» ښار ته وکوچېده، چېرته چې « Madame Fresnel» پنځه ويشت کاله د کونډې په توګه تېر کړل او له دوه زامنو څخه يې زيات ژوند وکړ.
د دوی د مور کشر زوی « Jean François "Léonor" Mérimée» (1757–1836)، څوک چې د ليکوال « Prosper Mérimée» (1803–1870) پلار و، د رسامۍ هنرمند و، چا چې د انځورګرۍ کيميا ته خپله پاملرنه زياته کړې وه. نوموړی د « École des Beaux-Arts» دايمي سکتر او (تر 1814) پورې په « École Polytechnique» کې پروفيسر شو، او د اوګستن او د هغه مهال د مشهورو نظري فزيک پوهانو تر منځ د اړيکې ابتدايي نقطه وه.
زده کړه
فرينايل وروڼو ته په لومړيو کې خپلې مور په کور کې درس ورکړ. ناروغ اوګستن تر ټولو سست بلل کېدو، او د زده کړې لور ته يې ميلان نه درلود؛ خو دا مشهوره کيسه اختلافي ده، چې هغه تر اته کلنۍ پورې په ستونزمنه توګه لوستل پیل کړل. په نهه يا لس کلنۍ کې هغه د ونو د څانګو د لوبو په لينديو او توپکونو بدلولو د وړتيا پر درلودلو سربېره کوم امتياز نه درلود، چې ډېر ښه کار يې کاوه، او له خپلو ملګرو څخه يې د ځان لپاره د « l'homme de génie» (ځيرک سړی) لقب ګټلی و، او له خپلو مشرانو څخه په متحد ډول تادبېدو.
په 1801ز کال کې، اوګستن د « Louis» د ملګري په توګه « École Centrale at Caen» ته واستول شو. خو اوګستن خپل فعاليت زيات کړ: د 1804ز کال په وروستيو کې، نوموړی په « École Polytechnique» کې ومنل شو، او د داخلې په ازموينه کې يې اولسم مقام خپل کړ. څنګه چې د « École Polytechnique» تفصيلي تاريخچه په 1808ز کال کې پيل کېږي، موږ په دې ځای کې د اوګستن د وخت په اړه ډېر کم معلومات لرو، پرته له دې، چې که نوموړي هلته ملګري پيدا کړي وي او – د مسلسل ناوړه صحت سره سره – په رسامۍ او هندسه کې يې مهارت تر لاسه کړ: په خپل لومړي کال کې هغه د هندسې د يوې ستونزې د حل کولو لپاره جايزه تر لاسه کړه، کومه ستونزه چې « Adrien-Marie Legendre» وړاندې کړې وه. په 1806ز کال کې په فارغېدو سره، نوموړي بيا په « École Nationale des Ponts et Chaussées» (د پولونو او سرکونو ملي ښوونځی کوم چې د ENPC يا École des Ponts په نوم هم پېژندل کېدو) داخله واخيسته، له کوم څخه چې نوموړی په 1809ز کال کې فارغ شو، او په « Corps des Ponts et Chaussées» کې يې د « ingénieur ordinaire aspirant» (د روزنې برخه کې عام انجنیر) په توګه خدمت پيل کړ. په مستقيم يا غېر مستقيم ډول نوموړي خپل پاتې ژوند د « Corps des Ponts» په ماموريت کې تېر کړ.
نايري، کېنيا
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> نايري چې په انګليسي ژبه کې ليکل کيږي د کېنیا په مرکزي ولایت کې یو ښار دی چې په 1999 کال کې یې 98,908 تنه نفوس درلود او په 2005 کې یې نفوس 130,562تنو ته ورسید.
له بڼکو جوړ چینجی
تړلې لیکنې
چینجی
۸۱۹۲ (عدد)
۸۱۹۲ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۸۱۹۱ څخه  مخکي او د ۸۱۹۳ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۸۱۹۲:
په کلینډر کې
۸۱۹۲ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۸۱۹۲ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:څلور رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
غوره مدیر
مدیر غوره صفت دی. ټول امید لرو چي یو بریالی مدیر سو خـــو څنګه او په کومو خاصیتونو؟ ډیری ځوانان وینم چي مدیریت ته رسیدلي خــو اکثره وخت یې همکاران ترې شکایت کوي او یا هم خپله ځان یو دیکتاتور بولي، په عامه اصطلاح کې که سیاست کوي خو په اصل کي د نوموړي  دضعف نقطې همدادي ما اکثره بریالي مدیران مطالعـه کړي دي هغوی دوه صفتونه ډیر عالي او غوره لري یو دا چي دخپلو کارکوونکو په فکر کي وي نظر ورباندي ساتي خصوصا حقوقو ته یې دوهم داچي دنتیجي او پایلي په فکر کې وي هم نتیجه باید لاسته راوړي هم کارکوونکي خوښ وساتي. بیځایه سیاست مو په مدیریت کې عزت کموي بریالي مدیران د ځان په باره کې ښه احساس لري، دا په انګلیسی کی یوه مقوله هم ده People who feel good about themselves produce good results هغه کسان چې دخپل ځان په هکله ښه احساس لري ښې نتیجي ته هم رسیږي بریالي مدیران تل د ذهن په یاداښت تکیه نکوي هغوی سمدستي نوټ اخلي او مهم نوټ مخامخ خپل میز باندی ورته ږدی .. لیکنه : عثمان غني زابلي
دانساني سرچينو مديريت مفهوم
په ټولو دولتي ادارو او خصوصې سکتورونو کې دانساني سرچينو مديريت يو بنسټيزه برخه ده. دانساني سرچینو مديريت دفکر په بنسټ ولاړه ده چې کارکوونکې بايد دانسان په توگه په پام کي ونيول شي.
دانساني سرچينو مديريت يو ډول ځانګړى مهارت او تخصص دى چې دکارکوونکو درضايت ،دسازماني اهدافو خوندي کول او دپروگرامونو دبرابرولو لپاره کوښښ کوي.
دانساني سرچينو مديريت دمديرانو له موخو نه يوه داده چې کار اهل کار ته وسپارل شي او هم دکارکوونکو مهـــارتونو ته انکشـــاف ورکړل شي ترڅو خپله وظيفه په سمه توګه اجراء کړي. دانســــاني سرچينو مديريت دندي ترډيره حده دادارې څـــانګو پوري تړلي دي چې  د ټاکنې، ارزيابۍ اومعاشونو ورکړه او نوري چـــاري پرمخ وړي نو په لنډ ډول وايو چې دانسانې سرچينو مديريت ،دسازمانې اهدافو د خوندي کولو اودکارکونکو درضايت حاصلول ،سياست اچونه اوپلان جوړونه کي فعاليت کوي.
دانسانې سرچينو مديريت تعريف
دانساني سرچينومديريت دکارکوونکو له فعاليت سره تړلي سياستونه اومناسبي لاري چاري دي،چې په ځانګړي توګه دکارکوونکو جذبول،هڅول ،دظرفيتونولوړول، معاشات او مکافات ورکول او د دوى لپاره دښواړيکو دټينګولو او سالم چاپيريا رامنځته کولوڅخه عبارت  دي.
دانساني سرچينو مديريت بنسټونه
د دي مديريت داساساتو څخه يو دا دى چې دغه پروسه بايد دوراني او دوامداره وي دکارکوونکو دپوهې او تجربي دتحليل نه وروسته بايد دغه کارکوونکي ته د دندې لايحه او دګمارنې د پروسي پلان جوړ کړي او که چيري کوم کارکوونکى خپله دنده پريږدي (مثلا تقاعد کوي ) نو دانساني سرچينو مديريت به دنوي کارکوونکي پلټنه کوي او دغه پروسه بيا له سره پيل کوي.
غړي د يوې ادارې دشتمني په توگه :
په اداره کې کارکوونکې او دهغوى مهارتونه او تجربې د ادارې شتمني ده او دغه شتمني بايد اداره له لاسه ور نه کړي، خوکله ،کله داسي يو کارکوونکى پيداشي چې نوموړي خپله دنده پريږدي ،نو مونږ بايد دنوموړي شخص پوهه ،مهارت او تجربه په خپله اداره کي وساتو ،چې ددغي پوهې او مهارتونو راټولونه يوه باارزښته دنده ده چې دهغې دساتلو لپاره مختلفې لارې او طريقې وجود لري چې ځينې يي په لاندې ډول دي.
دتقاعد معلوماتي پلان
تقاعد (Retirement):داداري ثابت يامؤقت بست څخه ديو ه مامور د اړیکې بلکل پري کيدل دي ،خو البته اجير تقاعد نه لري.
دتقاعدمعاش :
داهغه پيسي دي چې د وظيفي په جريان کي ادارې د نوموړي شخص دمعاش څخه له ځان سره ساتلې وي او د وظيفې دختميدو نه وروسته نوموړی شخص ته ورکول کيږي، چې دخپل ژوند ضرورتونه پرې پوره کړي ،دتقاعدپلانونه کيداي شي دبيموشرکتونو دولت ،دکارکوونکو اتحاديو او سوداګريزو اتحاديو تنظيم کړي وي.
ګمارل  (په کار گمارل)- (Staffing):
د ادارې په تشکيل او جوړښت کې  دتشو بستونو ډکولو لپاره دلايقه وګړو راجلبول، نيول تبديلول او رتبې ورکولو پروسې ته ګمارنه وايي يا په بل عبارت استخدام دادارې په تشکيلاتي جوړښت کې دوړتيا او لياقت پراساس دتشو بستونو ډکولو ته ويل کيږي.
د ګمارنې سرچینې :
دمناسبو اولايقه کارکوونکو دموندلو لپاره دوه ډوله سرچيني وجودلري.
الف : کورنۍ سرچيني                                            ب : بهرنۍ سرچيني
داستخدام کورنۍ سرچيني :
پدې حالت کې اداره د ضرورت وړ خالي بستونه په خپلو موجودو کار کوونکو باندې په لاندې ډول ډکوي:
د ګمارنې بهرنۍ سرچيني :
کله چې اداره د کورنیو سرچينو څخه دخالي بست يا ځاي د ډکولو لپاره مناسب او وړ شخص پيدانکړي  نو بيا د ګمارولو داخلي سرچینو څخه استفاده کيږي ،نو ددي لپاره د ادارې يا شرکت مدير نه بهر شخص پيداکوي چې مخکې يې په نوموړې اداره کي کار نه وي کړی.
د بهرنۍ ګمارنې لپاره دلاندي سرچینو څخه استفاده کيږي.
د ګمارنې پروسه :
د ګمارنې پروسه په لاندې ډول ده.
دضرورتو تحليل او ارزيابى ( ددندو تحليل او تجزيه )
پدې پروسه کې د ادارې موجود آو راتلونکې ضرورتونه په ګوته کېږي او د ضرورتونو په اساس ګمارل صورت مومي.
دا هغه پړاو دى چى د انسان سرچينه د متخصيصونو په مرسته ديو ځاى ( موقف ) دماهيت دروښانه کولو لپاره سرته رسيږى او دکار کوونکو ټاکلو لپاره ماوماتو د راټولولو، ويشلو اوکار د کولو په خاطر پکاره وړل کيږي.
دېى لپاره بيلا بيلې لارې شته چې بې شميره پايلې منځته راوړي چې ځينې یې په لاندې ډول دي.
د دندو د لايحې جوړول :
د دندو د لايحي تعريف :د دندو لايحه هغه ليکل شوي سند دى چې په يوه اداره کي ديو پوست دموجوديت دليل تشريح کوي ،يا په بل عبارت :
د دندو لايحه يورسمي سند دى چې په هغې کې دکارکوونکي دکار مهم هدفونه مسؤليتونه ،صلاحيتونه او اړيکې پکې تشريح شوي وي.
د دندو لايحه لاندې ټکي روښانه کوي.
د وظايفو دلايحې جوړولو طريقه :
(دبست نوم ،داداري نوم ،موقعيت،دبست تعداد ،دبست نمبر اوداسي نور )
دخالي بست (دندې )اعلانول :
کله چې دخالي بست لپاره د دندو لايحه ترتيب شي نو بيا دپام وړ خالي بست اعلان ته سپارل کيږي، دخالي بست داعلان مؤثري لاري په لاندي ډول دي.
د ټاکلو پروسه :
دکارکوونکو دانتخاب پروسه ديوې ادارې څخه بلې ادارې ته فرق کوي ،خو بيا هم د دي پروسي هدف دادى چې مناسب شخص دمناسبې دندې لپاره وټاکل شي.
دانتخاب په پروسه کي لاندې برخې شاملي دي.
1- دانتخاب له مخې دوړ اشخاصو غوره کول (Shortlist)
د شارټ لست څخه هدف د هغو وړانديز پاڼو ليرې کول دي چې د ادارې داړتيا وړ معيارونه يي نه وي پوره کړي ، خو په شارټ لست کې بايد دکوم تبعيض څخه کار ونه اخيستل شې او په شارټ لست کولو کې لاندې نقطي بايد په نظر کې ونيول شي.
2- ازموینه (Testing):
د نوماندانوڅخه د ازموینې اخستلو هدف د هغوى داستعداد ، تجربې او دکار دتوانايي د ماومولو څخه عبارت دى   ،د ازموینې لپاره وخت ټاکل فرق لري او نظر په خصوصيت دکار ټاکل کيږي او امتحان لاندې ډولونه لري :
خو په دولتي ادارو کې چې کوم ازموینه اخستل کيږي په هغې کې څلور سوالونه تحريري او شپږسوالونه شفاهي وي.
3- مرکه یا (Interview) :
دنظرياتو او افکارو تبادلې ته مرکه وايي ،يا مرکه دانتخاب يو ډول دى چې د ګمارل کيدونکو کسانو څخه دمستقيم سوالونو (سوال اوځواب) په اساس د تعيناتو دبورډ يا د ټاکلې کميټې لخوا ترسره کيږي.
د مرکې ډولونه :
خو د ژوناليزم مرکه په دوه ډوله ده
دمرکې پلان :مرکه بايد په يو منظم ساختمان کې ونيول شي او دسوالونو څخه يو څه د وظيفې مربوط او نور عمومي وي ،څرنګه چې مرکه ساختمان پوري اړه لري نو ټول موضوعات بايد دمخکي نه اماده شوي وي.
د مرکې لپاره مهمې پوښتني :
هغه پوښتني چې دظرفيتونو دڅيړنې ،شخصيت او د نوماندانو د تحرک دپاره ترې استفاده کيږي ځيني يي په لاندي ډول دي.
خو په عمومي توګه بايد په مرکه کې لاندي موضوعات په دقيقه توګه ارزيابي شي (وپوښتل شي )
سلوک ،برخوردياطرزتفکر (Behavior):
مثلاً: د يوي مهمي موخې په هکله چې مخکې مو ټاکلې وه او دهغي موخې ته رسيدلي ياست توضيحات راکړئ ؟
مانچېسټر ټېرایر
په انګلستان کې د دې سپیانو نسل له وایپېټ سپیانو اخیستل شوی. په وایپېټ کې د منډې سپیان او تور زېړ قهوي رنګه سپیانو له نزدیکت پیدا شوی نسل ده. په کال ۱۸۶۰ کې د دې نسل نوم له مانچیسټر ښاره اخیستل شوی. دا سپیان د مګو په نیولو کې مهارت او وړتیا لري. نری اوږد سر لري، وړې سترګې او اوږدې نری پښې لري. دوه ډولونه لري چې یو ډول ېې تر ۱۶ انچه پورې لوړیږي او بل ډول ېې تر ۷ انچه پورې لوړیږي.
خټک کلی
خټک کلی د پکتیکا ولایت د وازې خوا ولسوالۍ یو کلی دی چې د وگړو شمېر یې ... اټکل شوی دی.
سرچینې
وېشنيزه:کلي وېشنيزه:د افغانستان کلي وېشنيزه:د پکتیکا کلي وېشنيزه:د اورگون کلي
پي پال
پي پال (پی پال) په انګلیسي Paypal) د الکترونیکي تجارت په برخه یو فعال امریکایي شرکت دی. یاد شرکت ترډیره په الکترونیکي باندارۍ یاهم د پیسو په راکړه ورکړه کې کار کوي. د پي پال بنسټ په ۱۹۹۸م کال کې کیښودل شو.
کې
د هایتي هیواد د ولایتونو نوملړ
د هایتي هیواد ولایتونه یاهم د هایتي هیواد د آیالاتونو نوملړ.
دېوال
دېوال هغه پناه شوې لوړ شکل څخه عبارت دی چې د پخو خښتو، خامو خښتو، ډبرو، غټو یا هم لرگي څخه جوړ شوی وی.
تړلې لیکنې
ودانۍ
طبي نباتات
(digitalis spp.f.scrophulariaceae)
. نوموړی نبات د fox glove په نوم مشهور دی او د زړه د ناروغيو لپاره استعماليږي. دلویدیځی او منځنۍ اروپا بومي نبات دی.ددغه انواعو څخه د لس پيړيو راپدې خوا د دوايي په ډول استفاده کیږي .په فرانسه ،Uk،جرمني،روسيه او هند کې ورڅخه خاصې دواګانې جوړيږي .په روغتونونو کې د زړه د ناروغيو لپاره استعمال ددغه نبات اهميت زيات کړی دی.او په روسيه او د اروپا په څو هيوادونو کې په تجارتي ډول کرل کېږي .دغه نبات هند ته د دوهم نړيوال جنګ څخه وروسته معرفي شو چې په کشمير دره کې په ښه ډول کرل کیږي او په شمال لويديځه هماليه کې د زينتي بوټی په ډول کرل کیږي .د هماچل پرديش ،تامل ناډو او د کرالې غونډۍ ددغه نبات د کر لپاره مناسبي دي.د جنوبي هند په غونډيو کې يې ښه پرمختګ کړیدی او زيات علوفه يې حاصل ورڅخه لاس ته راځي.
نباتي خصوصيات Botany
جنس يې Digitalis دي او د Scrophulariaceae په کورنۍ پورې اړه لري او څو نوعي لري چې Digitalis lanata او Digitalis purpurea يې د زړه د ناروغيو لپاره پيژندل شوي نوعي دي. دا نباتات تر 90cm پورې وښيي .او نيغي لوړې څانګې لري او دوه کلن نباتات دي .پاڼی يې ساده ،غوږوالی لرونکی،متناوبی او متضادې دي.ګلی سيستم يې racemeدی.ګلان يې غير متناظر ،ټيوب لرونکی او Bisexual دي.ميوه يې capsule ډوله ده .تخمونه يې کوچنی ،سپک او زيات دي. د Digitalis purpurea نوعي لاندينۍ پاڼي یې اوږد ډنډر لري او پاسنۍ پاڼی يې بي ډنډره وي.پاڼي يې متناوبی او اغزني څنډې لري.په لومړي کال کې راډيکل لاندينۍ پاڼي او اوږد وزر لرونکی ډنډر توليدوي او د پاڼي د مينځ څخه ګل راټوکېږي. او په دوهم کال باندې نيغ ګلی محور چې د sessile او subsessile پاڼو لرونکی او د Raceme ګلان توليديږي.بنفش ګلابي رنګ ګلان لري.او په Digita lanata کې پاڼی متناوبی ،sessik، د پاڼی غاړې داخل ته تاووي ،خړشين رنګ لري او ويښته لرونکی وي.ګلان يې کوچنی ،ويښته ډوله او کريمي خړ رنګ لري.ګلان يې د مۍ او جون په مياشتو کې ليدل کېږي. د Anthesis عمليه د 8pm او 6pm په منځ کې صورت نيسي او انتر يې دوه يا درې ورځي وروسته چوي.سټګما د انتر څخه دوه ورځې وروسته د 11am او 2pm په منځ کې چوي.د ګردې د ټوکېدني اندازه د 50-67% د سکروز په 15% محلول کې ترسره کېږي.ګلان يې په عمومي ډول سره Pollinated cross دي او ګرده انتقالوونکی يې د شاتو مچۍ دي.
د نبات اصلاح crop improvement
په Pollinated cross نباتاتو کې ډېر ژر تغير رامنځ ته کېږي او د پاڼو حاصل ،د پاڼو شمير او د ګلانو شمير مشاهده کېږي .دغه ارثي او جنيټکی خصوصيات دی او بايد په مؤثر ډول انتخاب شي. د نباتاتو د جنيټکی اصلاح هدف د جرم پلازم انتخاب دي.په اروپا کې د AICRP او په پولنډ کې د EC115996 نوعی کرل کېږي چې د ګلايکو سايډ زيات مقدار لري او لوړ حاصل ورڅخه لاسته راځي. ترټولو ښې نوعې يې D-76،D-21،DYF او DPF دي چې د پاڼې څخه يې د 302-3,7 Ton ne حاصل لاسته راځي. او د ګلايکو سايډ مقدار يې (0.93-0.99)پورې دي.
In vitro studies
د Digitalis يو تکراري انتقالي سيستم تاسيس شوی چې باکتريا پکې استعماليږي کله چې د نبات بزغلی يو مياشتني شي نو پاڼې يې د EHA105 يا AGL1 سره معامله کېږي .د ازميښت په مينځ کې دغه فکتورونه نبات ته د T-DNA په انتقال اغېزه کوي. د انتقال (Trons formation) لوړ مؤثريت (8.4%) چې نباتات پکې په مناسب فاصله کې وي په باکتريا يې محلول کې چې 0,9% د OD550 ولري ډوبیږي او څلور ورځي وروسته د بکترياو سره يوځای کرل کېږي. جنوبي دورګه کونه په شپږو نباتاتو کې اجرا کېږي .د 200 څخه زيات Tromsgenic نباتات چې 65 ازاد ځايونه پرې پوښل شوي وي چې له دغه نباتاتو څخه يې 30 په خاورو کې په بريالي ډول تاسيس شوي دي. د نباتاتو توليد او تنظيم crop production and management خاوره او اقليم soil and climate: دا نبات د اروپا د معتدله سيمو نبات دي.او په هغه ساحو کې کېږي چې سخته تودوخه په کې نه وي،د D.lanata د بحر د سطحې څخه په 1200-2000 ارتفاع کې وی D.purpurea په کمه راتفاع کې ښه وده کوي. د پورې ښه تيغ وهنه ،تيزه لومړنۍ وده  او په پاڼو کې د ګلايکو سايډ زيات مقدار جوړيږي .د سيوري سره مقاومت نلري او په خلاصو ساحو کې ښه وده کوي. د زياتو اوبو سره حساسيت لري او د طوفانونه یی په واسطه یې برخې زيانمنيږي. سلټی لوم خاورو کې ښه وده کوي کومې چې د عضوي موادو څخه غني او د رطوبت مناسب مقدار ولري.او هم شګلني خاورې چې زيات عضوي مواد ولري ښي دي. د D.Purpurea نوعه د زيات مقدار ګلايکو سايډ د جوړولولپاره تيزابی خاورې خوښوي ولي D.lanata طبعي خاورې خوښوي چې د (ph=6,9 ) وي.
تکثير propagation
دا نبات د تخم پواسطه ډیرښت کوي.تخمونه يې بايد په تازه ډول د کرلو لپاره استعمال شې ځکه څومره چې تخم ساتل کېږي د ژونديتوب قوت د لاسه ورکوي .په مستقيم ډول بايد تخم ونه کرل شي ځکه چې د يوې خوا تخم زيات مصرفيږي او له بلې خوا يو ډول نباتات لاسته نه راځي .تخمونه يې ډیر زيات کوچني دي چې تقريبآ 1500 تخمونه يو ګرام  وزن لري په مستقيم ډول کرنه کې په يو هکتار کې 8kg تخمونه کرل کېږي چې اصلي کروندې ته د انتقال په وخت کې يې اندازه کمه وي.تخمونه د تيغ وهنې تر وخت پورې په اوبو کې ساتل کېږي او هم کولای شو چې د (2-3) ورځو پورې يې په تودوخه کې وساتو.د  په اندازه بستر تياريږي اود 10-15cm په اندازه پکې تخمونه کرل کېږي او بيا ورباندې يوه نرۍ طبقه خاوره اچول کېږي او بستر ته په کمه اندازه اوبه ورکول کېږي.تيغ وهنه د 15-20 ورځو کې پوره کېږي او 60 ورځي وروسته کله چې د بزغلي لوړوالی 8-10cm ته ورسيږي بيا اصلي کروندې ته انتقاليږي.
Micro propagation
D.Purpurea کې د انتر څخه د نبات د دوباره جوړونې راپورونه ورکړل شوي دي.او د D.Purpurea نباتات کې د کرل شويو  انترونو څخه مشاهده شويده  چې د جسمي حجراتو څخه جنين ايستل کېږي او نبات ورڅخه دوباره وده کوي.پيوند یې په تورتم او هغه محيط کې په ښه ‌ډول صورت نيسي چې 1.0mg  باريوم او 2,4D-2,0mg ولري.هغه نباتات چې د نورو غړو څخه وده کوي ډېر يو شان والی لري د هغه نباتاتو په نسبت څخه د هستو څخه لاسته راغلي وي د کوم ظاهري مقاومت چې ډېر زيات وي.په دي ډول سره تکثيرشوی نباتات وختي ګل نيونه کوي.
د ځمکي تيارول او بزغلي نهالول
ځمکه د دوه څخه تر درې ځلی ژوره قلبه کېږي ترڅو د کر لپاره اماده شي د هند په شمالي سيمو کې په اپريل او مۍ کې کرل کېږي او په جنوبي سيمو کې په جولای کې کرل کېږي. په بسترونو کې کرل کېږي چې دبسترونو تر مینځ فاصله   لري.
سرې Manures and fertilizers
د ځمکې د تيارولو په وخت کې د 30-40 ton/m د FYM سپارښتنه شوي ده. په شمالي هند کې د NPK د 100:50:25 KG/H او په Kodaikanal کې د NPK  د 60:30:30KG/H  نسبت سپارښتنه شويده .چې له دې څخه ټول پاسفورس او پوتاشيمي اود نايتروجن ¼ په قطارونو کې د 4-5cm په ژوروالی اچول کېږي.
پالنه Aftercare
د کرل شوي نبات د پرمختګ لپاره د ودی په ټولو مرحلو کې مناسب اندازه اوبو ته اړتيا ده .د اوړی په مياشتو د اپريل او جون کې ابياري ته اړتيا ده چې نبات ته بايد په يو مياشت کې د 3-4  ليتره اوبه ورکړل شي.په سپټمبر او اکتوبر کې دوه ځله ابياري ضروري ده او د پاڼو درژیدلو څخه وروسته بايد ابياري ترسره شي ترڅو نوې پاڼې توليد کړي. دغه نبات دودې په لومړيو مرحلو کې بطي وده کوي نو ځکه د هرزه بوټو د زيات رقابت سره مخ کېږي.د 5-6 ځله په کې د هرزه بوټو ليرې کول او خشاوه صورت نيسي ترڅو د پاڼو لوړ حاصل ورڅخه لاسته راشي .د لاس په واسطه د هرزه بوټو ليري کول په باراني موسم کې او خشاوه په اوړي کې صورت نيسي. وده تحريکوونکی Growth regulators د نبات د لوړوالی او د پاڼو د وچ وزن لپاره د 100ppm  سپارښتنه شويده. د 2,4D او ماليک هايدرازايډ استعمال تکثری وده وروسته کوي او د پاڼو حاصل او ګلايکو سايډ مقدار زياتوي. د نبات ساتنه Crop protection د cut worm، hairy caterpillar او Aphids په واسطه دغه نبات زيانمنېږي هم په نرسري او هم کرونده کې زيانمنېږي .چې دا په مؤثر ډول د sevin wp او Malathion د 0,5 محلول په وسیله کنترولیږی چی په پاڼو شیندل کیږی .ددغه ناروغيو ترڅنګ د پاڼو سوځيدل (leaf blight) چې د Alternaria spp په واسطه رامنځ ته کېږي هم په دې نبات کې راپور ورکړل شوي دي.چې لومړی په پاڼو باندې نصواري داغونه پيداکېږي او بيا وروسته ټوله پاڼه نيسي.د مسو (copper)  هريو فنګس وژونکی د 0,1-0,2%  پورې د ددې ناروغۍ د کنټرول لپاره استعماليږي .مړاوی کوونکی ويروسونه هم په دې نبات کې ناروغی رامنځ ته کوي خو ډېری ستونزې نه شي رامنځ ته کولای.
کيمياوي ترکيب chemical composition
ګلايکوسايډ ددې نبات د انتقالي انساجو په اپيډرمس او نيمه اپيډرمس برخو کې موقعيت لري.ددې نبات په پاڼو کې تقريبا 1% فعال ګلايکوسايډ موجود دي. ددې نبات د cardiotonic خصوصيات د ددې ښه پيژندل شوي کرستالي ګلايکوسايډ ،digitoxin،gitoxin او gitalin له امله دي .د D.lanata په نوعه کې د gitoxin او digoxin راپور ورکړل شوي دي مګر ددې genus  په نورو انواعو کې ددې راپور ندی ورکړل شوي.
In vitro production په D.lanata کې د انساجو کښت نه ترسره کېږي او ژوندي نباتات يې د يو ځای څخه بل ځای ته انتقاليږي .ديتوکسين(Ditoxin) د Digitoxin  څخه يواځی د دولسم کاربن  کې په يو وظيفوي هايدروکسيل کې فرق لري. د انساجو د کښت پروسه کې د 300ml-300L پورې ژوندي تعامل کوونکی (Bioreactors ) شتون لري او په تجارتي ډول تر 20000L پورې رسيږي او 40 ورځي وخت غواړي ددې لپاره چې دغه پروسه سرته ورسیږی په جاري ډول د Digitalis حجراتو ته تخمر ورکوو.پنځه ورځي ورسته يې ژونديو تعامل کوونکو ته انتقالوو.حجرات د B-methyle digitalis سره يوځای کېږي. په څوارلسمه ورځ به 5oomg/L د B-methyl digitoxin توليد شي. تقريبا 85% کرل شوي حجرات د محصول د لاسته راوړلو لپاره راټوليږي .تعامل کوونکی د دوهم ځل لپاره د تازه محصول لپاره استعماليږي او راتلونکی تولیدي دوران شروع کېږي. په دې طريقه کې يوه داسې پروسه پرمخ بيول کېږي چې په 89 ورځو کې 513gr د B-methyleditixon توليديږي چې په 300L تعامل تعامل کوونکو او هوا بند لوښي کې وساتل شي .د حاصل شوي محصول څخه په اسانۍ سره digoxin  لاسته راځي.
کيمياوي تجزيه chemical analyses
د پاڼو وچ پوډر په 100 ملي لیتره 80% ايتانول کې جوش کېږي او د زړه ګلايکوسايډ ورڅخه لاسته راوړل کېږي .زوخه(Extract) فلتر کېږي او د استيت په 50ml او 10% محلول کې ګډيږي .زيړ رنګه ماده رسوب کوي او هغه فلتر کېږي.فلترشوي پاک مواد د 2ml ګلاشيل اسيټيک اسيد سره تيزابي کېږي او بيا په ډېر احتياط سره د   ملي ليتره Dichjloromethane سره يو ځای کېږي .ګډ شوي Dichloromethane د يو قيف په واسطه فلتر کېږي چې د قيف خوله د داسې يوې پردې سره وصل وي چې په هغې پردې يا کاغذ باندې اوبه نه لرونکی سوډيم سلفيټ موجود وي او حل کوونکی ماده تري تبخير کوي. دغه محلول بيا په TCL باندې اچؤو او د ايتايل استيت ميتانول اوبه (8:1:8) سره پرمختګ ورکوو. د غلېظو ګوګړو تيزابو سپری ورباندې کوو ترڅو د زړه ګلايکوسايډ په TCL باندې پاتې شي.
کارونه
دا نبات د زړه د رګونو په سيستم باندې اغېزه کوي،د زړه په انقباض او انبساط کې مرسته کوي.د زړه ضربان کموي .د زړه د ودريدو په حال کې استعماليږي او اواز پاکوي او عمومآ د ګولۍ(Tablet) .پوډر،تنکچر او پيچکاري په ډول استعماليږي.
ګالنګال
(Alpinia spp.f.zingiberaceae) دددې نبات وحشي نوعه alppnia galangal ده او نورې نوعی يې java galangal او ginger دي.A.officinarum يې هم يوه نوعه ده .ددې نباتاتو دوايي عمومآ د روماتيزم او تنفسي ناروغيو لپاره استعماليږي .د فرار کېدونکی تيلو په ډول هم استعماليږي خو د طبي ارزښت په اساس ډېر مشهور نبات دی. د greater galangal نوعه يې د اندونيزيا بومی نبات دی خو په طبي ډول سره په جنوب او جنوب ختيځی اسيا په هېوادونو کې هم پيداکېږي. د استعمال او موجوديت لومړنی راپور يې د جنوبی چين او جاوا څخه ورکړل شویدی د هماليا د لړۍ په بهار ،غربي بنګال او اسام سيمو کې هميشه وي. په اوس وخت کې د جنوب ختيځي اسيا په هېوادونو،هند ،بنګله ديش،چين او سوريتام کې کرل کېږي .د هماليا د غرونو په اوږدو ،جنوب لويديځ هند کې ښه وده کوي او هند يې په مختلفوشکلونوسره صادروي.
نباتي خصوصيات botany
ددې نبات جنس alpinia دی او د zingiberaceae په کورنۍ پورې اړه لري.څو کلن غوښين نباتات دي.په هند کې يې تقريبا 12 نوعې پېژندل شوي دي چې a.galange يې ترټولو پرمختللی نوعه ده چې دواګانی ترې جوړيږي. د a.officinrum يوه چينايي نوعه ده او د gangal   څخه وروسته د دوايي په جوړونه کې دوهم مقام لري. Greater galangal نوعه يوڅو کلن رایزوم ډوله تیوبری غوښين نبات دی چې تر 3,5m پورې لوړوالی کوي.سره ورته څانګې او حلقوي رايزوم لري.رايزوم يې د 2,5-10cm پیړوالی لري .د رايزوم داخلې برخه يې استوانه يې او چارچاپيره يې د کارټکس برخه موجود ده .ويښته ډوله تارونه يې د cortex او استوانه په برخه کې توزيع شوي دي چې د ريزين زيات کانالونه هم په کې موجود دي.هوايي کاذب تفس يې د نيغو او تاوشؤو څانګو په وسیله ترسره کیږی. پاڼي يې 23-45cm اوږدوالی او 3,8-11,5cm پورې عرض لري،اوږدې ،تيرې او پاکې پاڼي لري چې دغه پاڼې يې لنډ ډنډر لري.نهايی ،نيغو او زياتو ګلان لرونکی او Recemose ګلي سيستم لري.برکټ(Brects) او برکټيولونه لري.ګلان يې د 3-4cm پورې اوږدوالی او ژيړسپين رنګ لري.ميوه يې کپسول او نارنجي سور يا پوخ  سورنګ لري .د a.officinarum نوعه څو کلن غوښين نبات دی چې تر 2,5m پورې لوړوالی لري .پيړسور نصواري رايزوم لري.پاڼې يې نرۍ نيغي او تيرې وي.ګلان سرې شونډې لري او نهايي panicle لري.ميوه يې څو تخمې لرونکي کپسول دي.
استعمال
ددې نبات ټيوبري ريښې طبي اهميت لري او په زياته اندازه د دوا په جوړونه کې استعماليږي. د يخوونکې مادې په حيث استعماليږي يعنې ګرمي له منځه وړي. د درد ، شکر،ټوخي او معدې د درد لپاره استعماليږي. د وينې په ناروغيو کې استعمالېږي. پاڼې يې د غوړيو سره يوځای د شب کورۍ لپاره استعماليږي.
نباتي خصوصيات Botany
د andrographis جنس دی د acanthaceae په کورنۍ پورې اړه لري .د 40 انواعو څخه يوه نوعه يې د اسيا په استوايي سيمو کې خپره شويده په هند کې طبی 21 انواع پېژندل شوي دي چې 18 يې بومی دي او 10 يې بهرنی انواع دي.ددغه جنس نور انواع a.paniculata،a.echiodes، a.serpyllifolia، a.wightiana او a.alata څخه عبارت دي. د a.paniculata نوعه يې يو کوچني اونيغی څانګې لرونکی بوټي دی د وښين څخه تر لرګين پورې رسيږي .لاندينی بند يې پيړ دی او څانګې ورڅخه تشکيل شوي دي .پاڼې يې متقابلې او تورتم شين رنګ لري .زيات ګلان لري ګلی سيستم يې cymose او کوچنی bract لري.د ګل شنې پاڼې(colyx) يې د پنځه خطه سګمنټونو څخه تشکيل شوي دي.ګلی پاڼي (corolla) يې ګلابي رنګ لري او له دوه شونډو څخه جوړې دي.پاسنۍ شونډه يې کمان ډوله او لاندينۍ شونډه يې په درې کوچنيو برخو ويشل شويده .دوه سټامينونه لري چې د کرولا په خوله کې دننه شويدي.په filament باندې يې ويښته موجود دي .او انتر يې دوه خاني لري.يو کوچني جانبي تخمدان لري چې دوه خاني لري او هره خانه يې څو تخمې لري .اوږد style لري چې په څوکه کې يې stigma موجوده.ميوه يې چاوديدونکی پلي دي چې دوه حجرې لري .د 6-10 پورې تخمونه لري .ګرد اوښوی په دي آو زيړ رنګه نصواري رنګ لري. د a.wightiana نوعه د کرهالي په غونډيو ،تامل نادو ،کرناټکا کې خپره شويده او د بحر د سطحي په اوسط ډول تر 750m ارتفاع کې کرل کېږي .د پاڼو د وچو پوډر وڅخه يې استفاده کېږي او همدارنګه د ريښې او تني يې څخه يې هم استفاده کېږي. د نبات تولید او تنظیم
خاوره او اقلیم
د انبات لمریز اقلیم خوښوي او په ژورو او ښه ډول زهکشي شویو خاورو کې ښه وده کوي. کله چې په تیزه رڼا کې وکرل شي د پاڼو په ساحه کې يې د کلوروفیل مقدار کمیږي. همدارنګه که دا نبات په تیزه رڼا کې وکرل شي د هغه نباتاتو په نسبت چې په کمه رڼا کې کرل شوي وي 15 فیصده رڼاکې زیات وچ مواد تولیدوي.
تکثیر propagation
دا نبات د تخم په واسطه تکثیر کوونکی نبات دی. د رسیدلو کپسولونو څخه يې تخمونه راټولیږي. د شګو سره یو ځاې کیږي او په قوریه کې د 60x60 په اندازه په هغه بسترونو کې کرل کیږي چې ۲۵ سانتې متر لوړوالی او ۱۰ سانتې متره فاصله کې لرې کرل کیږي. تخمونه يې د ۶ ساعتونو لپاره په اوبو کې اچول کیږي چې تیغ وهنه وکړي. تخمونه يې په ۱۵ ورځو کې ۷۵-۸۰ فیصده پوري تیغ وهنه کوي. تخم د مختلفو معالجو سره د تیغ وهنې فیصدې زیاتیږي. که د ګرمو اوبو سره معامله شي نو د تنې قد يې لوړوي او که د مالګې د تیزابو ۰.۵ فیصده سره معامله شي قوي ریښې تولیدوي. که د ۵۰ سانتي ګرید درجه ګرمو اوبو سره د ۵ دقیقولپاره   معامله شي نو زیات وچ مواد تولیدوي او غیر نورمال بزغلی نه تولیدیږي. که د IBA سره معامله شي ښې ریښې تولیدوي.
د ځمکې تیارول او بزغلی نهالول
د جون او مې میاشتې د دې نبات د کر لپاره مناسب وخت دی. او ځمکه باید دوه ځله قلبه شي، د غواګانو وچ خوشایان او کمپوسټ باید ورسره ګډ شي. بسترونه یې باید 3X1.8 وي او ۱۵-۲۵ سانتې متره پورې لوړوالی ولري. د غواګانو وچه سره ۲۰ ټنه په ساعت د کر څخه د مخه استعمالیږي. بزغلی یې ۳۰X۶۰ سانتې متر په فاصله کې نهالیږي. که په اګست او جولاې میاشتو کې وکرل شي نو لوړ نباتات چې لومړنۍ او دوهمي څانګې يې زیاتې وي او د وښو زیات حاصلات ترې لاس ته راځي. داسې راپورونه ورکړل شوي چې د کرلو نیټه د دې نبات په ټول حاصل باندې اغیزه کوي او په وختي کرنه کې لوړ حاصل لاس ته راځي.
سري Manure and fertilizers
د عضوي سري ترڅنګ دا نبات غیرعضوي سرو ته هم اړتیا لري په خاص ډول نایتروجن. دا سې راپورونه ورکړل شوي دي چې ۴۰ کیلو ګرامه په ساعت نایتروجنې سري په استعمال سره لوړ قد لرونکې نباتات چې زیاتې اولې او دوهمي ریښې لرونکې وي تولیدیږي او ژوندۍ کتله یې هم زیاته وي.
پالنه Aftercare
په وچو شریطو کې له دوه څخه تر درې ځله ابیاري او دوه ځله د هرزه بوټو لري کونه لمړی ځل د کر څخه یوه میاشت وروسته او دوهم ځل د کر څخه دوه میاشتې وروسته ترسره کیږي.
د نبات ساتنه crop protection
په دې نبات باندې هیڅ مضره افت او ناروغې حمله نه کوي. حاصل ټولونه او د هغې څخه وروسته عملیې: په کراله کې د نبات ګلان د اګست او نومبر په جریان کې او ټول نبات د فبرورۍ په میاشت کې رسیږي. او په مارچ کې يې حاصل راټولیږي. وچې یا تازه پاڼې او یا د ټول نبات هوایي برخې د دوايي په منظور استعمالیږي. ځینې وختونه ټول نبات د ریښو سره ویستل کیږي او دوا ترې جوړیږي. کله چې په تورو سطحي خاورو کې وکرل شي حاصل يې په نومبر کې راټولیږي. زیات شمیر لومړنۍ څانګې لوړ نباتات او د وښو زیات حاصل تولیدوي. د کرلو څخه ۱۲۰ ورځې وروسته حاصل ورکوي. د حاصل ټولونې څخه وروسته په کوچنیو دستو باندې ویشل کیږي او د ۴ ورځو لپاره په سیوري کې ساتل کیږي. اوسط حاصل يې د وچو نباتاتو ۱.۲۵ ټنه پر ساعت راپور ورکړل شوی دی.
کیمیاوي ترکیب
یوه بې رنګه او خنثی ماده ده دا د نبات څخه ویستل کیږي چې د دوا په جوړونه کې ترې استفاده کوي. په اوبو کې غیر منحل او په القلي کې حلیږي. د کیمیاوي تجزيې څخه يي androgragpholide,4-Deoxy-11-oxo- andrographolide 14-deoxy-11.12didehydro-androgrpholide لاس ته راځې. د پاڼو څخه يې پټرولیم لاس ته راغلی دی. د دغو موادو اندازه د نبات په مختلفو برخو کې فرق کوی. په پاڼو کې ۲،۵ فیصده اندرو ګرافولاید او په تنه کې د ۲ فیصده څخه کم وي. د وچ وزن په اساس ۰،۵-۱،۵ فیصده پورې اندروګرافولایډ لري.
استعمال
دا نبات يو ډير طاقت ور نبات دی او عموماً د کمزورۍ او بدهضمۍ په حالاتو کې ناروغ ته ورکول کېږي. ريښې او پاڼې يې عموما د تبې لپاره استعماليږي. په هر ډول تبه ، ټوخي،تنده او د پوستکې په ناروغيو کې استعمالېږي. ددې نبات څخه جوړې شوې دواګانې په ميتابوليزم کې ډيره مرسته کوي. د ملاريا په مقابل کې بدن ته مقاومت ورکوي او هم کولای شو د انتي بیوتيک په ډول يې استعمال کړو. ددې نبات دواګانې د کوپرې نبات کې د غوزې وزن زياتوي او په چرګانو کې د هګۍ څخه د بچي ويستني (Hatching) کې مرسته کوي
سرچینې
راټولونکي عبدالرحمن مخلص سېد جماالدين افغاني پوهنتون کرنې پوهنځی ځنګلونواو طبیعي منابعو څانګه 1-agrawal, v., p.r and agrawal. V. 2003. In vitro organogesis and histomorphological investigations in senna (cassia  angustifolia) – a medicinally  valuable shrub. Physiology and molecular biology of plants 9 (1):131-140
2-agretious, t.k., martin, k.p. and hariharan, m.1996. in vitro clonal multiplication of alpinia. calcarata rosk. Phytomorphology46 (2): 133-138
3- ahuja, p.s ., laiq – ur- rahman, bhargava, s.c. and banerjee, s. 1993. Regeneration of intergeneric somatic hybrid plants  between atrop a  belladolla  l.and hyscyamus  muticus l.pl.si .92(1):91-98
د ٢٠١٨م کال پارالمپيک ژمنۍ سيالۍ
د ٢٠١٨م کال پارالمپيک سيالۍ (په انګريزۍ کې: 2018 Winter Paralympics) د دغې لړۍ ١٢مې ژمنۍ مسابقې يا سيالۍ دي. دغه سيالۍ سږکال د جنوبي کوريا په پوينګ چانګ کې کېږي. په دغو مسابقو کې ګڼې ورزشي رشتې شاملې دي او د ګڼو هېوادونو معلوليت لرونکي ورزشکاران په کې برخه اخلي. د مارچ له نهمې پيلېږي د مارچ تر ١٨مې نېټې پورې دوام کوي. د المپيک نړيواله کمېټه يې مشري کوي.
د پارالمپيک کمېټې د ٤٩ غړو هېوادونو ورزشکاران په پارالمپيک مسابقو کې برخه اخلي، دا اول ځل دى چې د پارالمپيک ژمنۍ مسابقې په جنوبي کوريا کېږي او دا دويم ځل دى چې په دې ټاپووزمه کې دا مسابقې کېږي.
سرچینې
وېشنيزه:ليکنې چې کار غواړي
بشروي نسجونه
سريزه: دلوړو زدکړو وزارت دقانون اولايحې له مخې دښوونې اوروزنې پوهنځي دکيميا اوبيولوژي څانګي د څلورم ټولګي محصلين داتم سمستر په پيل کي يوه موضوع دسيمينار په نوم اخلي اودسمستر په وروستيو دوه اونيوکې دهغي څخه دفاع کوي په دغه اړوند ماته هم يوه موضوع دحيواني بشروي نسجونو ترسرليک لاندي داړوند څانګي له خوا دمحترم استاد پوهنمل محمد ناصر همدرد ترلارښووني لاندي وسپارل شوه چې ماپه دغه سيمينار کي دبشروي نسجونه اودهغه طبقات چي ورڅخه منشه اخلي اودبشروي انساجو عمومي خواص ، دبشروي انساجو جوړښتونه اوهغه جوړښتونه چې دبشروي انساجو په جانبي سطحه کي ليدل کيږي دبشروي انساجو دحجرو دقاعدوي سطحوجوړښتونه ،دبشروي انساجوډولونه ،دبشروي انساجوډلبندي ،څوطبقوي بشروي نسجونه ،دبشروي انساجو ځانګړي ډولونه ،دبشروي انساجو دندې ،دبشروي انساجوبدلونونه اودهغه شکلونه څيړلي دي. دموضوع په ليکلوکيې مي دنوې اومعياري کتابونواومنابعوڅخه استفاده کړيده اودامکان ترحده پوري مي کوښښ کړي دي چه په روانو او ساده جملوکې مطالب وليکل شي هيله ده چي دلوستونکودګټي وړ وګرځي له لارښود استادپوهنمل محمد ناصر همدرد چه دموضوع په ترتيب اوتنظيم کي يي له ماسره ډيره علمي مرسته کړي ده اودڅانګي محترمو استادانو راته لازمې مشورې راکړي دي دلارښود استاد په شمول ترې مننه کوم او دالله له دربارڅخه ورته دعظيم اجر غوښتونکې يم. .
دبشروي نسج (١) شکل :(٤-م،١٦). دبشروي نسج  (٢)شکل: (٤-م،١٥).
٩- دحجراتو ښکتني قطب Proximal: هغه قطب دي چې دلاندې منضم نسج سره تماس لري .دايواخذوى قطب دي يعنې خوراکي اونورمواد دلاندې شعريه رګونو څخه حجرې ته ددې قطب له لاري ورننوځي په داسې حال کې چې دپورتني قطب Distal قطب يې ازاده سطحه ده اوڅرنګه چې دخارجې محيط سره په تماس کې ده اوزياتې ځانګړتياوې لري اوډيربدلونونه پکې منځ ته راځې اضافي مواد دحجرى څخه دهمدې لارې څخه خارجيږي بايدووايوچې قطبونه په يوطبقه يي اپيتيل نسج کې ډيرارزښت لري خوپه څوطبقه يي اپيتيل نسج کې قطبيت دومره واضح نه دي ځکه چې په اپيتيل حجراتوکې محافظوى رول نسبت افرازي رول ته زيات داهميت وړ دي .(١- م م، ٩٢ _٩٦). دبشروى انساجوځانګړي جوړښتونه ددى لپاره چي داپيتيل نسج حجرات دوظيفوي اومحيطي شرايطوسره تطابق وکړي نويوشميرځانګړوجوړښتونوته اړتيالري چي داجوړښتونه ېى په بيلابيلو سطحوکي واقع د ي.چې عبارت دهغه جوړښتونوڅخه دي چې اپيتيل حجرو په ازاده سطحه کې واقع دي .څرنګه چې داپيتيل حجروازاده سطحه دخارجى محيط سره په اړيکه کې ده نو خارجى فکتورونه يې په اساني سره تراغيزي لاندې راولى همدارنګه يوشمير فعاليتونوله نظره لکه افراز،جذب،ترانسپورتيشن اومحافظې له کبله يوشمېرجوړښتونه پکې شته چې عبارت دي له. ١-Keratin: نوموړې يوه سخته ماده ده چې پروتينى طبعت لري چې دليفوپروتينونوله جملې څخه شمېرل کېږي ددي پروتين په ترکيب کې يوشمېر سلفرلرونکى امينواسيدونه شامل دي چې دمعدې اوکولمودانزايمونوپه وړاندي مقاومت لري کيراتين دابودننوتلوڅخه مخنيوى کوي خوغوړموادورڅخه په ښه ډول تېريږي .کيراتين بدن له خارجى اومخانيکى ضربوڅخه ساتى اوپه عادي ضررونوکې دپوستکى دحجرودپارچه کېدوڅخه مخنيوي کوي برسيره پر دي کيراتين دکيمياوي موادواوژونديوعناصروله نفوذڅخه اوهمدارنګه داوبو اومايعاتودجذب اوافرازڅخه مخنيوى کو ي زياتره کيراتين دپوستکي داپيدرم عمده جزدي اوهمدارنګه دپوستکي ټول مشتقات لکه نوکان،ويښتان،بڼکې، ښکرونه ورڅخه جوړشوى دي څرنګه چې دبدن خارجې سطحه دپوستکي په واسطه پوښل شوې ده اودپوستکي سطحه دمړوکيراتين لرونکوحجراتوپه واسطه اشغال شوې ده نوځکه بدن په مړوکيراتين لرونکو حجراتوکې بنددي.
(٤)شکل  :     مايکروويلې	 Microvilli (٤ –م،١٥). ٣- Glycocalyx:دايوډول ګلايکوپروتين دي چې ديوشمېر اپيتيل حجراتو په ازاده سطحه کې موقعيت لري .خوصوصًادهغومايکروويولاي سطحه يې پوښلي ده چې دجذب دنده په غاړه لري چې نوموړي پروتين دموادوپه انتخابي جذب کې خاصه ونډه لري. ٤-احداب Celia:متحرک يااستطالات دي چې ترعادي مايکروسکوپ لاندي داوږده تيوب په ډول معلومېږي اوږدوالي يې د(٥-١٠)مايکرون اوعرض يې (٠.٢)مايکرون ته رسېږي نوموړي ساختمانونه په اصل کې د(Microtubules) څخه جوړ شوي دي چې دفعاليت په وخت کې په هره ثانيه کې لس ځله حرکت کوې داحدابوحرکت په ځېنوفکتورونوپوري تړلى دي يعنې ځينې فکتورونه يې دتيزوالي اوځينې فکتورونه يې دسست والي سبب ګرځي. مثلاً،ايتر، کلوروفارم اويخني داحدابوحرکتونوته سستوالي ورکوي خواکسجن،کلسيم ، القلي مواداوګرمي داحدابودحرکت دتيزوالي سبب ګرځي.
(٥)شکل     :    Cilia(٤-م،١٤). ٥-Sterocellia: غيرمتحريک سايتوپلازميک اوږدوالى دي چې ديوغټ او منشعب مايکروويلي په ډول دحجرې څخه منشاء اخلى .په حقيقت کې دمايکروويلي يوخاص ډول دي چې دنده يې قسمًاداحدابوسره اوقسمًادمايکرو ويلي سره شباهت لري چې په لاندې ډولونوسره ليدل کيږي ياټکر کوي. - نوموړي جوړښتونه په ځينې حواصي غړوکې لکه په شحمى مخاط،دخوندپه غړوکې يا(Tastebud) اوداوريدلوپه اپيتيل کې دويښته په ډول ليدل کېږي نوځکه د(Hair Cells) په نوم ياديږي. - په بربخ (Epididymis) کې ليدل کيږي. په بربخ کې د(Stero Cellia) له پاسه افرازي قطرونه ليدل کېږي اوکېداي شي چې دغه جوړښتونه دافرازدنده په غاړه لري ٦- لکۍ Flagilla:دسلياڅخه اوږده استطالات دي چې يواځې په سپرماتوزوا کې ليدل کېږي چې اوږدوالي يې د (١٥-٢٠٠)مايکرون پوري رسيږي اومعمولاً تعداديې يودي .( ١- م م٩٦_١٠٢ ). داپيتيل حجرودجانبى سطحوجوړښتونه هغه جوړښتونه چې داپيتيل حجروپه جانبى سطحوکې ليدل کېږي ددووخواپه خواحجروترمنځ اړيکه ټينګوي اوحجراتوته دخارجى عواملوپه وړاندي مقاومت  ورکوي ا وحجرات له بيليدوڅخه ساتي چې دغه جوړښتونه عبارت دي له.
(٧)شکل : Squamos Epithelial     ) ٣م،٤٦ (. 2 -استوانه يي بشروى نسجونه Columnar Epithelial .T دانسجونه دهغوبشروي نسجونو څخه عبارت دي چي داستواني په څير شکل لري او حجرات يي اوږد جوړښت لري او څنگ په څنگ واقع شويدي چي په داخل کي دحجراتو داوږدوالي په امتداد قطر کميږي اودهاضمي دسيستم داخلي برخي دMucousmembranاودکولموIntestinalځينى برخى اودبولي تناسلي سيستم (Urinogenital systemدغړودپوښلودنده په غاړه لري.
(٨)شکل:    )  Columnar Epithel٣م،٤٦(. ٣- سليايي بشروي نسجونه:Ciliated Epithelial Tissues:- نوموړي نسجونه دColumnar اپيتيل نسجونودتغيرModification په نتيجه کې منځ ته راځي .دمعدي اوکولموداخلي ديوال پوښي اودويښتانوپه څير جوړښتونه لري چې دسليا Cilia په نوم ياديږ ي. په قاعدوي برخه کې دانه لرونکي جوړښتونه Basal granules لري همدارنګه په د اخلي پروتوپلازم کې ددي حجراتودغه ريشتوي جوړښتونه Basalgranules منځ ته راوړي چې اوږدوالي يي٣-٤مايکرون پوري رسيږي اودخپل دايمي يوجهته حرکت له مخي دحجراتوداصلي حالت ساتندوي دي دغه سلياوي په يوه ثانيه کې(١٠)کرته يادسوونوکرتوځيني حرکت کوي په نتيجه کي دMucus دپاکوالي سبب کيږي کوم چي دګردونودزراتوپه وسيله پوښل شوي وي اوهمدارنګه تخريب شوي ميوکس هم دسليائي حجراتوپه واسطه لري کيږي اوهغه ګرد دخولي دلاري چې کولموته ننوتي وي دهمدي نسجونو په واسطه پاکيږي. ٤- غدواتي اپيتيل نسجونه Glandular Epithelial Tissues دانسجونه هم دColummnar اپيتيلي نسجونودتغير په نتيجه کې منځ ته راځي اوپه خاصه توګه دکيمياوي موادو دترشح وظيفه په غاړه لري. مثلاً يوحجروي غدوات Unicellularglands عبارت له هغه يوحجروي غدواتوڅخه دي کوم چې په عادي ډول سره په غدواتوکې ځاي لري مثلاً دلويوکولموLarg Intestine ننني برخي تشکيلوي اوهغه يي پوښلې ده چې دغه نسج دغدواتي اپيتيلي انساجوپه نوم ياديږي. اوپه دي کې دوه ډوله حجرات ليدل کيږي چې يوډول يي Goblet نوميږي چې دميوکس دترشح وظيفه په غاړه لري چې خپله ميوکس يوګريس ډوله ماده ده چې داپيتيلي حجراتو خارجې برخه پوښي اودخارجي موادو په وړاندي کې دساتلووظيفه په غاړه لري اوبل ډول حجرات يي جذب کوونکي حجرات Obsorptivecell دي. ٥- جنسي اپيتيلي نسجونه Gerninal Epithelal Tissues نوموړي نسجونه هم د Cnumnar دتغيرپه نتيجه کې منځ ته راځي اوحجرات يي مکعبي اوياګردشکل لري. اوتخمدان Ovary اودخصيوTestes کانال اومنوي تيوب Seminifirostubules پوښي. ٦- منطبق اپيتيلي نسجونه Stratifide Epithelial Tissues دغه نسجونه دانسانانودوجودبيروني برخه پوښي اوپه ځيني داخلي برخوکې هم ليدل کيږي لکه دخولي خاليګاه ،ژبه ،مري Esophagus پوښي ددغه بشروي نسج مخکيني حجري دوخت په تيريدوسره خپله هسته له لاسه ورکوي اوله منځه ځي اوپرځاي يي قاعدوي غشاء څخه نوي حجري منځ ته راځي .٢-م ٥٢_٥٥م م