cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عمراخان جندولی
د عمراخان مشری هم د هغې وخت تسلسل وو
پهٔ کال 1863 کې چې انګريزانو د بونير پهٔ امبيله يرغل وکړو نو د خپلې خاوری له دفاع لپاره او د بونیر د يوسفزو د کمک د پاره فیض طلب خان ۶۰۰۰ لښکر سره امبیلې بونیر ته راغې او د انگریز خلاف یی یو سخت مزاحمت وکړو ددی جنگ نه وروستو فیض طلب خان وفات شو او هم دغسې مشری د هغه زوی امان خان ته میلاو شوه. څه موده پس امان خان هم وفات شو د هغه د وفات نه وروستو ړ هغه د دوه زامنو تر مینځ د جندول په نوابې اختلاف پیدا شو. ددی اختلاف له وجې عمراخان سره د خپل تورځن ملکری تور لالی خان سره سوات ته لاړو او د هغی ځایی د يوسفزو نه یی پناه وغوخته د سوات پاشیگرام يوسفزو ورته پناه ورکړه. په کال ۱۸۸۰ کې عمراخان د حج فیصله وړکړه او حجاز مقدس ته ورسيدو د عمراخان سره پیر سید احمد شا هم وو کوم چې به په اله ډهنډ کلی کې مدرسه چلوله. د حج په دوران کې د عمراخان ملاقات د دیوبند د یو لویی عالم رشید احمد گنگوهي سره او د مولانا محمودالحسن شیخ سره وشو چاچي د انگریز خلاف د ولی الله په نوم په هندوستان کې تحریک چلوو. عمراخان د مولانا شیخ الهند نه ډیر متاثره شوه او هغلته یی د انگریز خلاف د جنگ فیصله وکړه. عمراخان د وړمبی نه د خپل مشر ورور د لاسه په سوات کې د هجرت شپې ورځې تیری کړی وی خو ولی دا ځل د حج نه لاړو خپل علاقه جندول ته او خپل مشر ورور یی د خپلو ملگرو سره په صلاح مړ کړو. خو عمراخان د مشر ورور لښکر په هغه وخت محاصره کړو دی وخت کې د عمراخان د بچ کیدو هیڅ موقع هم نه وه خو د هغه مور رامخکې شوه او وسله بند خلگو ته یی وویل چې زما مشر زوی مړ شو زه په یوه سترگه ړنده شوم اوس زما بله سترگه ولی ړندوي؟ هم دی خبری خلگ واپس کړو او افغان نپولین عمراخان ته یو نوی ژوند میلاو شو. پس د ورور د مرگ نه عمراخان د جندول نواب شو. په دی لږ وخت کې هغه په چار چاپیره سیمه کې وړمبی عدالتی نظام قایم کړو. چې هر چاته به انصاف میلاویدو.
څه وخت وروستو عمرا خان یو مضبوط لښکر تیار کړو چې هغې کې تکړه اسونه، او د وخت ښه وسله. عمرا خان دا کوښښ کولو چې د خپل لویې طاقت سره د بر دیر نواب شریف خان باندې خمله وکړی او هغه بی دخله کړی نو هم هغسې وشوه عمرا خان د خپل لښکر سره په حاص دیر خمله وکړه او نواب شریف خان وتښتیدو. په کال ۱۸۹۲ کې عمرا خان د طاقت د لاندې ټول دیر، باجوړ، ملاکنډ سوات او د بونیر ځینې غلاقې په قبضه کې راغلې. دغې وخت کې په چترال مختار امان الملک پاچاهي کوله کوم چې د افغانستان امیر د افغانستان نه شړلې وو. مختار امان الملک د کشمیر د راجه سره او د پیرنگي یرغلگر سره ښې اړیکې درلودلې. په فروری کال ۱۸۹۵ کې عمراخان سره د خپل لښکر فیصله وکړه چې په چترال خمله پیل کړی. عمرا خان سره د خپل لښکر په چترال دننه شو او په سخته یخنې او واوره کې د دروش په مقام د مختار امان الملک د لښکر سره جگړه وکړه او د دروش قلعه یی قبضه کړه.
د انگریز پولیټکل ایحنټ ددغې قبضې نه وروستو عمرا خان ته خط ولیږو چې د دروش قلعه خالي کړه او د چترال نه اوزه. خو عمراخان هم په هغې خط په بل اړخ انگریز پولیټکل ته اخطار ورکړو چې ته اوزه د چترال نه او یا جنگ ته تیار شه.خو انگریز د هغه په خط باندی خندا وکړه چې چرته عمرا خان او چرته زما طاقت؟ عمراخان سره د خپل لښکر په چترال قلعه لویه خمله وکړه چې په نتیجه کې دواړو طرف ته سخت زیان ورسیدو خو د عمرا خان لښکر ثابت قدم پاتې شو او اخر په قلعه قبضه شو چې په نتیجه کې دوه انگریز لویې افسران او لښکر تسلیم کړو. او نیولي شوی قیدیان یې دروش ته راوستل.
په کال مارچ ۱۷۹۵ کې انگریز د یو مضبوط لښکر سره د نوښار قلعه مخاصره کړه چې پکې دننه پښتانه مجاهدین وو. انگریز عمراخان ته خط ولیږو چې زموږ قیدیان هوشي کړه نو موږ به د قلعه مخاصره ختمه کړو. خو عمرا خان ونه منله. ددغې په وروستو انگریز د سوات ناوگې د خانانو سره د باجوړ او بونیر د خانانو سره ملگرتیا وکړه چې د عمران خان په ضد لښکر تیار شي او هغه ته ماتې ورکړو. د عمراخان او انگریزانو تر مینځ یو نخښته د سخاکوټ ملاکنډ په مقام وشوه خو دا ځل هم انگریز خپل خفاظت وکړو او د عمراخان د باتورانو فقط ځان بچ کړو. په دویمه ورځ بیا عمراخان سره د خپل لښکر سره د ملاکنډ، راموړه، کوټکلې په مقام لویه جگړه وشوه او انگریز ته بیا ماتې ورکړې شوه.
خو د بدمرغه خپلو پښتنو د وخت درغلو تالی سټو ملایانو د انگریز په وینا د خان عمراخان مخالفت شروغ کړو او د افغان نپولین خان عمرا خان د پښتونستان خوب نیمگړې پاتې شو. ښاغلې خان عمرا خان ډېر مهم رول لوبولې وو د خان عمراخان د میړاني توپې نن هم په مردان کې پرتې دې چې د هر پښتون لپاره د فخر او ویاړ وړ دی دې لوئ پښتون د جهاني سامراج پرنگې لنډ او تنگ لاس باندې ښه په نره مقابله اوکړه او ډېرې غزا گانې یې وکړي مگر روستو دوئ د پرنگیانو او د دوئ د ایجنټانو په زور د کوزې پښتونخوا نه برې پښتونخوا مزار شریف ته په پناه اغستو مجبور کړو د عمرا خان په تلو پرنگې واسرئ هند د خوشالۍ نه وویل چې زمونږ دښمن عمرا خان اوس زمونږ د خوږ دوست امیر عبدالرحمان خان میلمه شو د دې نه معلومیږې چې د لوئ عمرا خان خلاف کابل او کلکته هند سره یو شوي وو او د ده ملي ارزوگانې یې شنډې کړې عمرا خان دوئ په ارام نه پرېښودو دا ځکه چې دغه نر پښتون د ډریورنډ د کرښې سخت دښمن او مخالف ؤ عمرا خان په هیڅ صورت د پښتون ویش نه منلو هم دغه د ده جرم ؤ دې د پرنگې د فارورډ پالیسۍ لپاره خطرناک ؤ د امیر عبدالرحمان خان دلالۍ لپاره نو دوئ دواړه د پیاوړي عمرا خان په خلاف سره یو لاس شول او دغه لوئ پښتون یې په فوجي او سیاسي توگه شل کړو چې پدیکې مقامي ملگري پښتانه ملکان او نوابان او په خصوصې توگه د چترال والي او مولان او سیدانو د پرنگې ښه کلکه دالالي گړې وو په مهمه توگه اخوان الالیاس چې شامل وو د ښاغلي عمرا خان متعلق په بابت ډاکټر وارث خان په خپل کتاب د (اذادۍ تحریک ) کې داسې لیکي: پاڼه ۸۹ د ترکلنۍ قبیلې مست خیل خاندان عمرا خان د جندول ۱۸۹۳ پورې د پرنگې خلاف جنگ وکړو د دې نر پښتون مړستون مزار د برې پښتونخوا په مزار شریف ولایت کې دې گور یې روښانه او اروا یې ښاد د جنت په په لوړو درجو کې یې لوړ مقام د الله ج نه غوړو امین
خپلې خبرې د پښتنو تاریخ چې لو لې نو دا خبره لکه د نمر ځلنده ښکارې چې د پښتنو ملې وحدت د مذهبې توندرو د لاسه تالا ترغه دې نن هم دا لوبه دوام لرې لږ د مولا دا تور مخ قام ته سرگنده ول پکار دې زما مراد د علما ئ سو نه دې یو شعر په اخیر کې مونږ مهذب یو که تیارې د جهالت لرې شې رب ذهنو نو. کې د علم مو رڼا را وله ځما د قام غوندې به بند د پرمختگ لارې شې خدا شین ستگو کې زما د قام ملا را واله
تړلې لیکنې
د دیر نواب د سوات نواب مولانا عزیر ګل
جوزف سټالين
يا يوسف سټالين د پخواني شوروي اتحاد د ولسمشر ايوسف ويساريونويچ سټالين نوم دی، په روسي ژبه کې د هغه نوم داسې ليکل کېږي (Иосиф Виссарионович Сталин). کله چې سټالين په نړۍ کې راغی نو د زېږېدنې پر مهال پرې يو جيورجي نوم ايوسف جهوگاشويلي ايښودل شوی وه(Иосиф Джугашвили)؛ د نومړي د زېږون او د مړينې نېټې په دې توگه دي (۱۸ ډېسمبر ۱۸۷۸ – ۵ مارچ, ۱۹۵۳).
ځمکه
ځمکه (سمبول: ) له لمر څخه درېیمه سیاره او لومړنی پېژندل شوی لمریز جسم دی چې د پناه‌ګاه په نوم مشهوره دی او له ژوند څخه ملاتړ کوي. د ځمکې د مخ ۲۹.۲ سلنه برخه وچه ده چې له لویو وچو او ټاپو ګانو څخه جوړه شوې ده. د ځمکې پاتې ۷۰.۸ سلنه برخه د اوبو په مټ پوښل شوې ده، چې تر ډېره د سمندرونو، سیندونه، خلیجونه/gulfs (له سمندر څخه وچې ته لویه لار) او نورو مالګينو اجسامو او همداراز د جهیلونو، رودونو او نورو تازه اوبو په مټ پوښل شوې چې ټول په ګډه سره هایدروسفیر (hydrosphere) جوړوي. د ځمکې ډېری قطبي سیمې د یخ په مټ پوښل شوې. د ځمکې بهرنۍ لایه په څوګونو تيکتونیکي کلکو لایو وېشل کېږې چې له میلیونونه کلونو څخه د ځمکې په ټوله سطحه کې مهاجرت کوي،په داسې حال کې چې داخلي برخه یې د یوې جامدې اوسپنیزې داخلي هستې او یوې اوبلنې/مایع خارجي هستې چې د ځمکې مقناطیسي برخه جوړوي او یو محرک پوښ چې  تکتونیکي لایه په حرکت راولي جوړه شوې ده.
د ځمکې جاذبه په فضا کې د نورو فضايي اجسامو په ځانګړې ډول له سپوږمۍ سره چې د ځمکې یوازینۍ طبیعي سپوږمکۍ ده متقابلې اغېزې لري. ځمکه شاوخوا په ۳۶۵.۲۵ ورځو کې د لمر په مدار څرخېږي. د ځمکې د څرخېدو مدار د خپلو څرخېدلو له سطحې سره په نوسان کې دی، چې په ځمکه کې موسمونه رامنځته کوي. د ځمکې او سپوږمۍ تر منځ د جاذبې دوه‌اړخیزه اغېزې د مد او جزر لامل کېږي، د ځمکې مدار په خپل محور ثابتوي او په ورو ورو د هغې تاوېدل/څرخېدل راکموي. ځمکه د لمریز سیستم له څلورو ډبریزو سیارو څخه تر ټولو متراکمه، لویه او د ډېرو اجسامو لرونکې سیاره ده.
ایتمولوژي
د ځمکې لپاره اوسنۍ د اېرت ((Earth کلیمه د مدرنې انګلیسي له خوا، له پخوانۍ انګلیسي نوم څخه چې معمولاً داسې (eorðe) لیکل کېده اخیستل شوې. په هره جرمني ژبه کې هم ریښه لري او د هغوی اجدادي ريښه د (erþō) په بڼه بیارغول شوې ده. د خپل لومړني پوهاوي په مهال، د ( (eorðe کلیمه د ډېرو لغتونو لکه د  یوناني د ( (terra او د لاتیني د (γῆ gē) د ژباړې لپاره کارول شوې. دا (γῆ gē) د لاندې مفهمونو په معنا ده، ځمکه، د هغې خاوره، وچه، د انسانانو نړۍ، د نړۍ سطحه (لکه سیندونه) او په خپله نړۍ. ځمکه ( ( Earth ښايي د رومي ترا/تلوس (Terra/Tellūs) او یوناني ګایا (Gaia) په څېر د جرمني په بت‌پرستۍ کې یو شخصي کړای شوی رب/خدای و. د نورس/سکاندنیوي (Norse mythology) مایتولوژۍ  په وروستیو افسانو کې (Jörð ) یعنې ځمکې ته یو عظمت ورکړل شوی د ثور/Thor (سکانډنویانو د تندر او توپان تر ټولو ځواکمن خدای) د مور په نوم.
له تاریخي پلوه، د منځنۍ انګلیسي د لومړيو راهیسې ځمکه په کوچنیو تورو لیکل شوې ده. او معنا یې په غوڅ ډول د «نړۍ» په توګه تشرېح کېدله. د لومړنۍ مدرنې انګلیسي په مهال ډېری مرکب نومونه په لویو تورو لیکل کېدل او ځمکه (earth ) هم ځمکه (Earth) لیکل کېده په ځانګړي ډول کله چې له نورو اسماني اجسامو سره یادېده. په دې وروستیو کې يې نوم د نورو سیارو سره په پرتله په ساده ډول (Earth) لیکل کېږي په داسې حال کې چې (earth ) ډېر عام دی. کورني سټایلونه اوس ډېر سره توپیر لري: د اکسفورډ  املا په کوچنیو تورو د لیکلو بڼه تر ټولو ډېره دود ګڼي او په لویو تورو لیکل یو د منلو وړ ډول ګڼي. که چېرې د نوم په توګه ورکارول شي نور تړون‌لیکونه یې په لوی توري لیکي لکه ("Earth's atmosphere") خو که چېرې د ځمکې له کلیمې څخه مخکې د ( (the ذکر شوی وي په کوچنیو تورو لیکل کېږي لکه ("the atmosphere of the earth). په ولسي ژبه کې تل له کوچنیو تورو سره تر سترګو کېږي لکه (what on earth are you doing?).
ځینې وختونه، په علمي لیکنو په ځانګړي ډول په ساینسي لیکنو کې د تیرا (Terra /ˈtɛrə/) نوم د انساني هستوګنځي د سیارې په توګه کارول کېده چې له نورو سیارو سره یې توپير وشي، په داسې حال کې چې په شاعرۍ کې د (Tellus /ˈtɛləs/) کلیمه ځمکې ته د ښکلا/ شخصیت بښولو لپاره کارول شوې. په ځینو رومي ژبو کې چې له لاتیني ژبې څخه یې تکامل موندلی لکه ایټالوي او پرتګالي Terra  د ناول نوم دی. په داسې حال کې چې په ګڼو نورو رومي ژبو کې دا کلیمه له لږ املایي بدلون سره د نورو نومونو د رامنځته کېدو لامل شوې لکه اسپانیوي (Tierra ) او فرانسوي (Terre). د لاتیني (Gæa or Gaea ) د انګلیسي (/ˈdʒiːə/) له (Gæa ) څخه لرغونې شاعري ده. د (Gaia ) یعنې د لرغوني یونان تېرا (Γαῖα; Ancient Greek: [ɡâi̯.a] or [ɡâj.ja]) نوم ډېر نادر دی که څه هم په املا کې یې د ګېيا فرضیې (Gaia hypothesis) پر بنسټ اوښتې بڼه (Gaia) ډېره عامه ده. د یادې فرضیې پر بنسټ یې د کلاسیکې انګلیسي (/ˈɡeɪə/.) په پرتله تلفظ (/ˈɡaɪə/) دی.
دلته د ځمکې د سیارې  لپا ره ځينې صفتونه دې چې خپله د ځمکې له کلیمې څخه رامنځته شوي (ځمکني/ earthly). له لاتيني تیرا (Terra ) څخه تېرېن (terran /ˈtɛrən/,) او تېرېستریل (terrestrial /təˈrɛstriəl/)، له فرانسوي څخه تېریني (terrene /təˈriːn/) او له لاتین څخه تیلورین (tellurian /tɛˈlʊəriən/) او تیلیوریک (telluric).
تشکیل/جوړښت
په لمریز سیستم کې تر ټولو لرغونې موندل شوي مواد په 4.5682+0.0002
−0.0004 Ga  پورې تړاو لري (میلیونونه کاله پخوا) او په 4.54±0.04 Ga کې لومړنۍ ځمکه  رامنځته شوې وه. د لمریز سیستم اجسام له لمر سره رامنځته شوي او تکامل ته رسېدلي. په تيوري کې لمریزه نیبولا له یوې مالیکولي ورېځې څخه پرته د جاذبې د سقوط په مټ یو حجم ویشي، چې په یوه ښويه ستوري ډوله (circumstellar disk) سطحه کې څرخېږي او وروسته له هغه سطحې څخه ستوري له لمر سره هم‌مهاله وده کوي. یوه نېبولا له ګاز، کنګلي دانو او دوړو/غبار (لکه لومړنۍ هستې) څخه جوړه شوې ده. د نیبولایي تیوري له مخې کوچنۍ سیارې له زیاتوالي څخه رامنځته شوې. اټکل کېږي چې ابتدایي ځمکې رامنځته کېدلو له ۷۰ تر ۱۰۰ میلیون کاله وخت غوښتی.
د سپوږمۍ د عمر په اړه اټکلونه ښيي چې سپوږمۍ د پام‌وړ ځوانه ده او عمر ېې ۴.۵ ګېکانوم (Ga) دی. یوه اصلي فرضیه دا ده، له هغه مهال وروسته چې د تیا (Theia,) په نوم د مریخ په اندازه یو جسم چې د ځمکې د کتلې لس برابره و، د ځمکې سره ولګېده، له ځمکې څخه  د راخوشي شویو موادو له یو ځای کېدو څخه، له ځمکې سره جوړه شوې. یاد جسم د سترګوزار په توګه له ځمکې سره ولېګده او د هغه یوه اندازه کتله له ځمکې سره یوځای شوه. د ۴.۱ او ۳.۸ ګېګانوم تر منځ وروستي درانه بمباردونو د سپوږمۍ په لویه سطحه کې د ځمکې د چاپېریال د استنتاج پر بنسټ د پام‌وړ بدلونونو لامل شوي. د ځمکې په اړه ځینې لنډ معلومات په لاندې ډول دي:
۱- ځمکه تر اوسه پورې یوازینۍ پېژندل شوې سیاره ده چې ژوند کول کې شونی دی. د لمر پرته، نور ټول هغه شیان چې پر ځمکې ژوند کولو ته لار هواروي د اټموسفیر تر پردې لاندې دي--- خو پر ځمکې د ژوند کولو اصلي سرچینه لمر دی.
۲- که لمر د یوه وره (دروازې) هومره لوی وای، نو ځمکه به د کیلۍ د سوري هومره وای.
۴- د ځمکې یوه ورځ ۲۴ ساعته او کال یې هم ۳۶۵ ورځې دی. په ځمکه کې د وخت د تېرېدا سرعت په یوه ساعت کې ۱۶۷۴ کیلو متره [۱۰۴۰ میله] دی. دا په اصل کې د ځمکې د محوري حرکت سرعت دی. له همدې محوري حرکت څخه شپه او ورځ جوړېږي--- او له شپو او ورځو څخه بیا اوونۍ، میاشت، کال او په لوی سر کې زموږ ژوند جوړېږي.
۵- ځمکه یوه ډبرینه سیاره (rocky planet) ده چې مخ یې غرونو، درو، دښتو او ۷۱٪ اوبو (سمندرونو) پوښلی دی.
۶- د ځمکې اټموسفیر موږ له ساړو، تودوښې، او د تشیال (space) له بې هواتوب څخه ساتي. دا اټموسفیر ۷۸٪ نایټروجن، ۲۱٪ آکسیجن، او ۱٪ نور غازونه لري. دا ټول هغه توکي دي چې پر ځمکې د ژوندیو شیانو د ساکښلو لپاره اړین دي. ډېرې سیارې آن ځینې سپوږمیانې لا خپل اټموسفیرونه لري؛ خو یوازې پر ځمکې ساکښنه شونتیا لري.
۷- ځمکه یوه طبیعي سپوږمۍ او ۱۰۷۰ مصنوعي سپوږمکیانې لري چې په ټیټ مدار کې پر را چورلي. په دې کې د یوې سپوږمکۍ یوه برخه د افغانستان د مخابراتو وزارت هم رانیولې ده چې افغانسټ (Afghansat) نومېږي.
۹- ځمکه کړیانې (rings) نه لري.
نورڅه
thumb||ځمکه
وېشنيزه:ځمکه وېشنيزه:ځمکپیژندنه وېشنيزه:ځمکپوهنه وېشنيزه:لمريز نظام
انګړېزی
انګرېزی یو ژبه چې په انګړستان او امریکا کې رسمي ژبه ده او نړېوال ژبه ده. همدارنګه ټول نړۍ خلک هڅه چې په همدغه ژبۍ خبرې وکړي.
ليکچه
وېشنيزه:ليکچې وېشنيزه:ليکتوکي
شبلي نعماني
علامه شبلي نعماني رحمة الله علیه په ۱۸۵۷ز كال د هندوستان د متحده صوبې د اعظم ګړهـ د ضلع په بندول نومي كلي كي زيږېدلي وو ، علامه شبلي په يوه درنده اوشتمنه كورنۍ كي پيدا شوي وو، د پلارنوم يې حبيب الله او ډېر پوه وكيل وو.
هركله چې په دغه زمانه كې په هند كې فارسي ژبه علمي او د لويو خلكو ژبه ګڼل كېدله ، نو اول يې فارسي ژبه په پوره ډول زده كړه او بيا يې وروسته د عربي ژبي په زده كولو پيل وكړ او د غازي پور په دارالعلوم كي يې د مولانا محمد فاروق څخه عربي علوم ولوستل.
مولانا شبلي د خپل ډېرلياقت په وجه خپل استاذ مولانا محمد فاروق د دغه دارالعلوم سرمدرس ته دومره ګران و چې دغه مولانا به ځان ته د علم د ځنګل زمرى اوده ته به يې د زمري بچئ وایه او ده ته به يې ويل چي " انا سيد و انت شبلي " ددې څخه وروسته يې په رامپور كي د مولانا ارشاد حسين څخه چې يو پياوړى فقيه عالم وو د فقهي معتبر كتابونه ولوستل اوڅه موده وروسته د رامپور څخه د عربي آدب د زده كړي له پاره لاهور ته ولاړی او په لاهوركي يې د مولانا فيض الحسن څخه چي د آدب په فن كي د خپل وخت اصمعي ګڼل كېدی، د عربي آدب حماسه نومي كتاب يې شروع كړ، په لاهوركي د يو څو مياشتو له تېره ولو څخه وروسته سهارنپور ته ولاړ، په دې ښاركي يې د پياوړي پوه محدث مولانا احمد علي رحمه الله عليه څخه د احاديثو ټول كتابونه ولوستل، مولانا شبلي رحمة الله علیه په نولس كلنۍ كې په سنه ۱۸۷۶ ع كال ترمذي وويله.
هركله چي د مولانا د كورنۍ خلك د حج له پاره تيارشول نو مولانا هم د خپل محترم استاذ څخه رخصت واخيست او د هغوى سره بيت الله شريفي ته ولاړ، كوم وخت چي د مكې مكرمې څخه مدينې منورې ته ورسيد نوپه دغه ځاى كي ورباندي يو ناشنا حال راغى او په دغه حالت كې يې د عشق يوه ډېره خوږه اوپه زړه پورې فارسى قصيده وويله ، ده د مدينې منورې په كتاب خانو كي د آحاديثو ډېر نااشنا كتابونه وكتل.
ددې سفر څخه  وروسته مولانا د ظاهري علم پر ځاى د باطني علم په لټه كې شو او په دې وخت كي به يې كله كله په ارود ، فارسى ، او عربي ژبو شعرونه ويل،او د درس او تدريس كاربه يې هم كاوه په دې لړكي دى د خپل ورور مهدي د ليدلو له پاره د علي ګړهـ كالج ته ورغى ، چي په دې ترڅ كي يې د سرسيد سره هم ليدل كتل وشول، په دې ليدلو كتلو كي سرسيد د علامه شبلي څخه وغوښتل چي زموږ كالج ته راشه علامه شبلي دغه غوښتنه ومنله او د علي ګړهـ  په كالج كي د فارسي عربي ژبې د پروفيسر په حيث وټاكل شو، په دغه وخت كي مولانا حالى هم په دغه كالج كې دېر وو او ارنلډ نومي مستشرق هم دغه كالج ته راغلى وو، علامه شبلي رحمه الله ته هم سرسيد په دغه كالج كي د اوسېدلو له پاره ځاى وركړ.
هركله چې علامه شبلي د سرسيد كتابخانه وليدله، نو ډېر خوشحال شو په دې كتابخانه كي د مصر او اروپا نوي زاړه كتابونه په خاص ترتيب په الماريو كې ايښودل شوي وو. په دې وخت كي مولانا محمد حسين ازاد "سنين اسلام" نومي كتاب ليكلي وو، چي د دغه كتاب نقشه به هروخت د حضرت علامه شبلي سترګوته مخكې مخكې كېدله، دغه كتاب د شبلي په زړه كې نوى جوش راپيداكړ اول يې په زړه كي دا فكر پيداشو چې د اسلامي هيوادونو يو تاريخ وليكي ، خو دا كار ور ته ډېر دروند كارښكاره شو اوپه زړه كې يې دا فيصله وكړه چې د اسلام د نوميالو او لويو خلكو تاريخ وليكي، چې ددې مفكورې په اثر يې د( المامون) نومي كتاب په ليكلو پيل وكړ،ددې كتاب څخه وروسته يې په دې موضوع كي ډېري رسالې او كتابونه وليكل.
په سنه ۱۸۹۳ع كال كې يې (سيرت النعمان) نومي كتاب وليكي ، ددې كتاب د ليكلو څخه وروسته دى دارنلډ سره د مصر، شام  او روم په سفر روان شو او يوه مفصله
پلار وفات شو او د كور غمونه ور د غاړې شول، د كورلانجو داسي وارخطا كړ چي د دكنحيدراباد ته ولاړ او د غلته د مولوي سيدعلي بلګرامي سره دېره شوه، د مولوي بلګرامي په لارښوونه يې د علومواو فنونو د تنظيم چارې په غاړه واخيستلې، په دې ځاى كې يې ا لغزالي مولانا روم او علم الكلام او الكلام نومي كتابونه وليكل چې دغه ټول كتابونه چاپ شوي اوپه علمي ټولنوكې يې ښه هركلى شوى دى،
دعلامه شبلي رحمه الله تصنيفونه چې ځينې د كتابونو او ځينې د رسالو په شكل په فارسي او عربي ژبو ليكل شوي دي دادي:
الجزيه،
رسايل شبلي،
مضامين عالمګير
دستهء ګل
بوى ګل
او ځېنې خطونه
او په اردو ژبه كي يې دا كتابونه ليكلي دي:
اسكات المعتدي
الجزيه النقد على التمدن الاسلامي كتابخانه اسكندريه.
د مولانا ډير مشهوركتابونه دادي:
المامون،
سيرت النعمان،
الفاروق، سفرنامه
الغزالي علم الكلام
روح الامين
روح الامين د فراه ولايت والي دی.
شبلي نعماني
الكلام د مولانا روم سوانح
روح الامين
وېشنيزه:افغان واليان
شبلي نعماني
او سيرت النبي شپږ ټوكه
چې دوه ټوكه يې پخپله مولانا بشپړكړي دي او څلور ټوكه يې علامه  سيد سليمان ندوي رحمه الله بشپړ كړي دي.
د علامه شبلي رحمه الله وروستى او ډېرمهم تصنيف (سيرت النبي) دى، هر كله چي مولانا د سيرت څو جلدونه وليكل نو ناروغتيا ورته پېښه شوه او د پنځلسو ورځو ناروغتيا څخه وروسته د  ۱۹۱۴ ع كال د نومبر د مياشتې په ۱۸ نېټه د پنځوسو كلونو په عمر وفات شو.
د علامه شبلي نعماني رحمه الله سیرة النعمان دلته کښته کړی: سیرة النعمان
د علامه شبلي نعماني رحمه الله ژوند لیک په عربي ژبه: علامه شبلي رحمه الله
سرچينې
https://www.taleemulislam.net/bashpar.php?id=6339 وېشنيزه:سني اسلام وېشنيزه:حنفي مذهب وېشنيزه:حنفيان وېشنيزه:ديوبندي
پارامونټ پیکچرز
پارامونټ پکچړز په انګلیسي Paramount Pictures) د فیلم جوړولو او تلویزیوني خپرونو د برابرولو او یوه امریکایي سټوډیي کمپنې ده.
۲۶۹ (عدد)
۲۶۹ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۶۸ څخه  مخکي او د ۲۷۰ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۶۹:
په کلینډر کې
۲۶۹ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۶۹ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:لمړي عددونه
د امریکا زوال
چین هغه هېواد دی چې پر نړۍ باندې د امریکا د واکمنۍ خنډ ګرځي او له همدې امله د امریکا د زوال په بحث کې اصلي موضوع هم چین ده. د امریکا متحده ایالات نور په نړۍ کې یوازینی بې سیاله ځواک نه دی، تر څو وکولای شي د نړۍ په هر ګوټ کې واک وچلوي. په ۲۰۲۰ کال کې د اسیا د واک د شاخص له مخې، د امریکا متحده ایالات لا اوس هم د پوهځي وړتیا، کلتوري او دفاعي اغېز او له ننګوونو څخه د وتلو په برخه کې د خپلې وړتیا له مخې لومړۍ خبره کوي. خو په څلورو برخو کې له چین څخه شاته دی: اقتصادي سرچینې، راتلونکې سرچینې، اقتصادي اړیکې او ډیپلوماتیک اغېز.
د پوځي ګټو کمښت، د لګښتونو کسر، د جیوپولیټیک سیمو له حده زیاته پراختیا او په اخلاقي، ټولنیزو او چلندیزو کړو وړو په وضعیت کې بدلون هغه شاخصونه دي چې په نړۍ کې د امریکا له زوال سره اړیکه لري. ځینې څېړونکې پر دې باور دي چې د امریکا زوال د ټرمپ ادارې له بهرني سیاست او ورسره له «نړیوالې صحنې څخه د هغه له وتلو» سره تړاو لري. په داسې حال کې چې ځینې نور بیا پر دې اند دي چې واک ته د ټرمپ رسېدل د امریکا د ثبات او واک په اوږدمهال زوال کې چټکتیا راوسته.
ځینې پوهان بیا ادعا کوي چې د امریکا زوال یا د زوال پالنې ایډیه له ډېر پخوا څخه تر اوسه پورې د امریکا د کلتور یوه برخه ده. په هغه سروې کې چې په ۲۰۲۱ ز کال کې تر سره شوه او په کې ۱۰۱۹ امریکايي وګړو ګډون کړی و، ۷۹ سلنه یې ویلي و چې دا هېواد د «تجزیې» په حال کې ده. په ورته وخت کې، په دغه سروې کې د ګډون والو ورته شمېر خلکو بیا ویلي چې هغوی پر «خپل امریکايي توب باندې ویاړي».
ارزونه
د امریکا د سیاسي فعال، نوام چاسکي د خبرو له مخې، د دې هېواد زوال له دویمې نړیوالې جګړې را وروسته او «چین ته په بایللو» (د دې هېواد د کمونیست ګوند له خوا د چین د اصلي خاورې په نیولو) او د هند او چین له جګړو وروسته پیل شو. په ۱۹۷۰ ز کال کې په نړیوالې پانګه کې د امریکا ونډه شاوخوا ۲۵ سلنه را ټیټه شوه، چې په هغه وخت کې ډېر زیاتو خو په چټکۍ سره یې کمښت وموند. چامسکي «په ۱۹۹۰ یمه لسیزه کې د څو کلونو د بریاوو د پام وړ بیانیې» نه مني او هغه «زیاتره ځان غولونه» بولي. که څه هم چامسکي په ۲۰۱۱ کې ویلي وي چې «واک به هند او چین ته و نه لیږدول شي، ځکه چې دا هېوادونه بېوزله دي او شدید داخلي ننګوونې او ستونزې لري. له همدې کبله، په نږدې راتلونکې کې به د نړۍ په کچه د امریکا پر وړاندې هېڅ داسې سیال موجود نه وي».
جیټ هیر وايي چې پر نړۍ باندې د امریکا واکمني تل پر دریو ستنو باندې ولاړه ده: «اقتصادي ځواک، پوځي ځواک او د نرم ځواک کلتوري واکمنۍ». د امریکايي ډپلومات اریک ایس، اډلمن په وینا، زوال پالونکي یا هغه چې د امریکا پر زوال باندې عقیده لري، «پخوا هم تل په تېروتنه» کې و. خو بیا هم، د امریکا د سیاسي علومو یو عالم، ارون فریډبرګ بیا په دې اړه خبرداری ورکړ چې په تېر وخت کې د زوال پالونکو د «وړاندوینې د کولو تېروتنه» یوازې په دې معنی نه ده چې هغوی به په خپلو راتلونکو اټکلونو او وړاندوینو کې هم تېروتنه وکړي. له همدې کبله، د زوال پالونکو ځینې ادعاګانې باید په جدي توګه په پام کې ونیول شي.
د امریکا د سیاسي علومو عالم، مټیو کرونیګ ادعا کوي چې واشنګټن «له ۱۹۴۵ ز کال راهیسې دری جیوپولیټيکي پروګرامونه تر لاس لاندې نیولي دي. لومړی دا چې د امریکا متحده ایالاتو نړیوال نوی نظم رامنځته کړ، دویم دا چې هر هغه هېواد چې په دې نظم کې دننه شو ورته ښه راغلاست وویل شو، هان پخوانیو دښمنانو ته یې او درېیم دا چې د امریکا متحده ایالاتو له خپلو متحدینو سره په ګډه له دې نړیوال نظم څخه د مخالفو هېوادونو یا ډلو له مخالفت سره د مبارزې هڅه وکړه.
پوځي
په دې رپوټ کې همداشان راغلي دي چې د امریکا د ځواک د له منځه وړلو لپاره، چین او روسیه هڅه کوي تر څو یوې
«سیمه ایزې واکمني» ته لاسرسی ولري او د «پوځي تېري تدریجي پروګرامونو» ته پراختیا ورکړي. په ۲۰۱۸ ز کال کې، د امریکا د هوايي ځواکونو څلور ستوریز جنرال، فرانک ګورنک وویل چې د امریکا د متحده ایالاتو د هوايي ځواکونو ګټې د روسیې او چین په پرتله د کمېدو په حال کې ده. د لورین ټامپسون په خبره،  د امریکا پوځي زوال هغه مهال پیل شو چې د دې هېواد د دفاع وزیر ډیک چیني ۲۵ کاله وړاندې د پخواني شوروي اتحاد له پاشل کېدو وروسته د سل ستر تسلیحاتي پروګرامونه وځنډول.
د بودیجې کسر
پاول کېنیډي وايي چې د بودیجې د کسر دوام، په تېره بیا د پوځي پیاوړتیا په برخه کې، د هر ستر ځواکمن د زوال مهم دلیل ګڼل کېدای شي. د عراق او افغانستان د جګړو لګښتونه اوس مهال ۴.۴ ټریلیون ډالر اټکل شوی دی، چې د کېنيډي په وینا دا د اسامه بن لادن لپاره ستره بریا ده. ځکه چې د اسامه یوه اعلان شوې موخه دا وه تر څو یوه دام ته د امریکا په ور کشولو سره هغه له ماتې سره مخ کړي. په ۲۰۱۱ ز کال کې، د امریکا د متحده ایالاتو پوځي بودیجه، نږدې د ټولو هېوادونو له پوځي بودیجې سره برابر و، چې له نړیوالې دویمې جګړې وروسته د دې هېواد تر ټولو ستره پوځي بودیجه ګڼل کېږي.
کلتور
د الن بلوم، اې، ډي هرش او روسل جاکوبي په څېر رپورټران او لیکونکي ادعا لري، چې امریکايي کلتور مخ په ځوړندیدو دی. سامویل پی. هانټینګون د ۱۹۵۰ لسیزې له وروستیو را پدیخوا د امریکايي کلتور او سیاست د بدلون د بهیر په اړه په انتقادي ډول سره نظر څرګند کړی. هغه وايي چې دا زوال پالنه په څو څپو سره رامنځته شو؛ په مشخصه توګه د پخواني شوروي له خوا د سپوټنیک په نوم د خبري شبکې په جوړولو، وېتنام جګړې، په ۱۹۷۳ ز کال کې د تیلو د بیې د کړکېچ، په ۱۹۷۰ وروستۍ لسیزه کې د شوروي جمهوریتونو شخړې او عمومي نارامۍ یا د ولسونو بغاوت چې د سړې جګړې له پا ته رسیدو سره مل و. د امریکايي تاریخ لیکونکي جاکوبي د خبرو له مخې، د مارکسیزم رامنځته کېدل، راډیکال سیاسي اقتصاد، ادبي نقد او کلتوري څېړنې هغه عوامل و چې د دویمې نړیوالې جګړې له وخت څخه را وروسته یې د امریکايي کلتور زوال ته لاره هواره کړه.
عبدالحق شفق
عبدالحق شفق چې د حزب وحدت پخوانی قومندان و، اوس د فارياب ولايت والي دی.
وېشنيزه:افغان واليان
پرابو ديوا
پرابو دیوا (د اپریل په 30/ 1973 زېږیدلی) یو هندي نڅا کوریوګرافر، د فلم ډایرکټر، پروډیوسر او لوبغاړی دی چې په عمده توګه یې په تاميل ، هندي او تېلوګو ژبو فلمونو کې کار کړی دی. د 32 کلونو په اوږدو کې، هغه د نڅا ډولونو پراخه لړۍ ترسره او ډیزاین کړې او د غوره کوریوګرافۍ لپاره یې دوه ملي فلم جایزې ترلاسه کړې. په 2019 کې، هغه ته د ښه نڅاګر په توګه پدما شري جایزه ورکړل شوه.
د 1990 او 2000 لسیزو په لومړیو کې د یو لړ اداکارانو رولونو سره پیل، پرابو دیوا په څو سوداګریزو بریالیو فلمونو کې کار وکړ د هغې له ډلې کدلان (1994)، لیو برډز (1996)، منسارا کاناوو (1997) او VIP (1997). د کااتلا کاتالا (1998)، وناتای پولا (2000)، پینین ماناتای توتو (2000)، الی تاندها وانم (2001) او اینګل انا (2004) کې د نورو انتقادي کړنو وروسته. دیوا بیا د خپلو پخوانیو فلمونو بریا بیا راژوندي کولو کې پاتې راغی او د هغه د بکس دفتر ارزښت په کمېدو شو او وروسته یې په تاميل کې د ملاتړي رولونو کې څرګند شو. هغه بیا په بریالیتوب سره په 2005 کې د تیلوګو فلم نووووستانانت نینوډانتانا سره لارښود ته لاره هواره کړه، او د پروژې بریالیتوب دیوا ته د ډایرکټر په توګه نور وړاندیزوونکي وهڅول. هغه بیا په تاميل، تیلوګو او هندي ژبو کې خورا ګټور فلمونه جوړ کړل لکه پوکیري (2007)، شنکر دادا زنده آباد (2007)، وانټډ (2009)، راوډي راتور (2012)، آر. . راجکمار (2013) او سنګ بلینګ (2015).
لومړنی ژوند او کورنۍ
پرابو دیوا د اوسني کرناټکا ایالت په میسور کې د 1973 کال د اپریل په 3 مه په موګور سندر او مهادیوما سندر څخه زېږیدلی و. د سویلي هند فلمونو لپاره کوریوګرافر الهام يې له خپل پلار موګور سندر څخه اخیستی، هغه نڅا پیل کړه، د هندي کلاسیک نڅا ډولونه لکه بهارت ناټیم او لوېديځې نڅا سټايلونه يې له دھرماراج او اډوپي لکشمینارینان څخه زده کړل. راجو سندرام او ناګیندرا پرساد د هغه وروڼه دي.
دیوا په لومړي ځل د یو هلک په توګه راڅرګند شو چې د تاميل فلم مونا راګم (1986) څخه په سندره "پانویژم ایروو" کې شپېلۍ غږوي. هغه وروسته په 1988 کې د تاميل فلم اگني ناچاتیرام کې د یوې سندرې لپاره د شالید نڅاګر په توګه راڅرګند شو. د کوریوګرافر په توګه د دیوا لومړی کار د کمال حسن ستوری ویتری ویزا (1989) و. هغه له هغه وخت راهیسې د سلو فلمونو لپاره کوریوګراف کړی دی. د کوریوګرافۍ څخه، هغه اداکارۍ ته لاړ. په 1999 کې، دیوا، شوبهانا او AR رحمن د تامیل سینما د نڅا ډلې سره د " MJ &amp; Friends " مایکل جکسن په یاد کنسرت کې د آلمان په میونيخ کې ترسره کړل. تر 2010 پورې، هغه په سینګاپور کې د پرابو دیوا نڅا اکاډمۍ د رییس او رییس په توګه دنده ترسره کوي. هغه پلان درلود چې په ۲۰۱۳ کال کې د It is boring په نامه خپل لومړی ویډیويي البوم خپور کړي
1993-2004
په داسې حال کې چې د هغه بله پروژه راسایا (1995) کمزورې بیاکتنې او راټولونه ترلاسه کړه، هغه د لوی بودیجې فلمونو راجلبولو ته دوام ورکړ او په 1996 کې د رحمان لخوا د موسیقۍ سره په دوو نورو فلمونو کې کار وکړ، لیو برډز او ښاغلی رومیو. په لندن کې په پراخه کچه شوټ شو، لیو برډز په بهر کې په پراخه تیاتر کې خپور شو او د هغه د انځور لپاره د دیوا مثبت بیاکتنې ترلاسه کړې. په عین وخت کې، د ښاغلي رومیو لپاره، دیوا د خپل معاش لپاره نسبتا لوړ 60 لکه روپۍ اخیستې او د شلپا شیټي او مادو سره په دوه ګوني رول کې راڅرګند شو. د دواړو فلمونو میوزیک او نڅا برخې د منتقدینو لخوا ستایل شوي، که څه هم دواړه د بکس په دفتر کې منځني پرفارمنس ته دوام ورکړ.
دیوا د راجیو مینن په رومانتيک ډرامه مینسارا کاناوو (1997) کې د هغه د رول لپاره انتقادي ستاینه وکړه ، چیرې چې هغه د سړک په غاړه د ویښتو سټایلیسټ انځور کړ چې په ناڅاپه توګه د یوې ځوانې میرمنې پام ځانته رااړوي ، کوم چې هغه هڅه کوي د بل سړي سره تنظیم کولو کې مرسته وکړي. د اروند سوامي او کاجول سره د دیوا په څیر، فلم څلور ملي فلم ایوارډونه ، درې د تامل ناډو ایالت فلم ایوارډونه او د فلم فیر جایزه تر ډیره د رحمان لخوا د فلم د غږیز ټریک لپاره وګټل. په ورته وخت کې، دیوا د "وینیلایو" سندره کې د خپل کار لپاره د غوره کوریوګرافۍ لپاره د ملي فلم جایزه هم وګټله. د Indolink.com څخه یو انتقاد کونکي لیکلي: "د دې فلم وروسته د پرابو دیوا مینه وال کیدل اسانه دي که تاسو لاهم یو نه یاست"، پداسې حال کې چې Rediff.com د هغه فعالیت "ښکلی" وباله. منسارا کاناو په باکس آفس کې ښه فعالیت وکړ او په هندي کې یې د سپنای تر سرلیک لاندې پراخه خپرونه هم درلوده. د هغه وروسته خپور شو، رومانتيک کاميډي VIP (1997)، چې د عباس ، سمران او رامبا د ګډو کاسټونو سره هم په تجارتي توګه ښه و. Indolink.com دا فلم د "شاید د 1997 ښه احساس لرونکی فلم" په توګه تشریح کړ، او زیاته یې کړه چې "دا فلم مهم دی ځکه چې دا د پرابو دیوا لپاره د عمر راتلونکی دی" او دا چې "هغه یقینا د هغه د کدلان له ورځو راهیسې بالغ شوی دی او یو یې ښیې. ډیر زیات تحمل او د کامیډي لپاره لږ خوند". د دې دورې په جریان کې، دیوا د جوهي چاولا په مقابل کې د مازای ورا پوګوتی په نوم دوه ژبو هندي او تاميل تولید هم لاسلیک کړ. د تولید پیل کولو سره سره، فلم وروسته لغوه شو.
دیوا په کامیډي فلم کاتالا کتالا (1998) کې د خپلو رولونو سره د انتقادي ستاینې او سوداګریزې بریا ګټلو ته دوام ورکړ، د کمل حسن همکار او ډرامه فلم نیناویروکم واری (1999). په وروستي فلم کې د هغه د فعالیت په اړه، د Indolink.com څخه یو بیاکتونکي ویلي چې "پرابو دیوا یو په زړه پورې سکریپټ او کرکټر ترلاسه کوي چې هغه په ارامتیا کې دی". هغه وروسته بیا د ګینیس ورلډ ریکارډ جوړونکي فلم سویاموارم (1999) او د ویکرمان بریالۍ کورنۍ ډرامه فلم واناتایپولا (2000) کې نندارې ته وړاندې شو ، چیرې چې انتقاد کونکو د هغه "تاریخي وړتیا" ستاینه وکړه. په 2002 کې، دیوا په درې ژبو رومانتيک کامیډي فلم کې راڅرګند شو چې د K. سباش لخوا لارښود شوی، یو دوه درې، دی ګټونکي ، د جیوتیکا او د ریښتیني ژوند وروڼو، راجو سندرام او ناګیندرا پرساد سره.
د 2000 لسیزې په لومړیو کې، دیوا په فعاله توګه په نورو کوچنیو بودیجې کامیډي فلمونو کار پیل کړ ځکه چې د بکس په دفتر کې د هغه اپیل کمیدل پیل شول. سره له دې چې په ایزهایین سریپیل (2000) کې د بس کنډکټر په توګه د هغه د فعالیت لپاره د انتقادي ستاینې ګټلو او په سندر سي کې د علم کولای پوګوتای (2001) ، منادای تریودیتای (2001) او چارلي چاپلین (2002) کې د هغه د کار سره سوداګریز بریا ترلاسه کړې ، د هغه ډیری د دې دورې په جریان کې نورو تامیل فلمونو په مالي توګه ښه کار نه دی کړی. په دې موده کې، هغه په تامل، کناډا او تیلوګو کې د خپلو وروڼو تر څنګ په درې ژبو فلم یو دوه درې (2002) کې هم کار کړی او همدارنګه د صدیق بریالۍ فلم اینګل انا (2004) کې د وجیاکانت سره کار کړی. وروسته، دیوا په مختلفو صنعتونو کې د اداکار رولونو ته لومړیتوب ورکړ، په ځانګړې توګه په کناډا فلم H 2 O (2002) کې، د اپیندرا او هندي فلم اگني ورشا (2002) سره، د امیتاب بچن سره په بې ساري رولونو کې. هغه د تیلو فلم صنعت کې هم په پراخه کچه کار کړی ، په څو ستوري فلمونو کې یا د دوهم مخکښ اداکار په توګه څرګند شوی ، په پروژو کې لکه سنتوشام (2002) ، کلیانا رامودو (2003) او اندرو ډونګل ډوریکیټ (2004).
2005-2015
د هغه د لارښود کارونو بریالیتوب وروسته، دیوا په فعاله توګه په لږو رولونو کې څرګندېدل پیل کړل. هغه د ډانس فلم سټایل (2006) کې مخکښ رولونه لوبولي. دیوا د سنتوش سیوان په ملیالم تاریخي ډرامه فلم ارومي (2011) کې هم د ملاتړي رول لوبولی دی، چې د پرتویراج ، آریا او جینیلیا ډیسوزا په ګډون په یو ګډ کاسټ کې ښودل شوی. فلم د انتقادي ستاینې لپاره پرانستل شو، په داسې حال کې چې دیوا د هندو له یوه انتقاد سره د هغه د فعالیت لپاره خورا ستاینه شوې وه: دیوا "د خپل غوره مزاحیه ریپارټی سره ښه والی لري". هغه کله ناکله څرګندیدو ته دوام ورکړ او د نڅا فلمونو سټایل (2006) ، ABCD (2013) او د هغې سیکوئل ABCD 2 (2015) کې مخکښ رولونه انځور کړل. ټولو فلمونو په سوداګریزه توګه ښه فعالیت وکړ، د انتقاد لیک سره: "د ډیری لخوا د نڅا افسانه په توګه پیژندل کیږي، پرابو، تمه کیږي، په نڅا کې بې ساري وي، مګر ښه خبر دا دی چې هغه په ABCD کې د خپل فعالیت لپاره د ډراماتيک صحنې هم په ښه توګه اداره کوي".
2016 – اوس
دیوا د 11 کالو وقفې وروسته د 2016 فلم دیوی سره د یو لوبغاړی په توګه بیرته تامل سینما ته راستون شو، د ډایرکټر AL وجی سره لاسونه یوځای کړل. فلم هم په ورته وخت کې په هندي او تیلګو کې شوټ شوی و، چې نوم یې ابینیتری او توتک توتک توتیا دی. په 2017 کې، دیوا د تانګر بچن په فلم کالوادیه پوزوتوګل کې کار وکړ. په 2017 کې، هغه د پونګال په فستیوال کې د کامیډي لخوا چلول شوی غلا فلم ګلابګاوالی (2018) خپور کړ. ورپسې خاموش فلم، مرکري (2018) او د موسیقۍ نڅا لکشمي (2018). په 2019 کې، چارلي چاپلین 2 خپور شو، کوم چې د 2002 فلم چارلي چاپلین سیکویل دی. هغه په فلم کې د سندرغاړي په توګه هم پیل وکړ. له هغه وروسته دیوا په دیوی 2 کې راڅرګند شو، کوم چې د دیوی سیکویل دی. دا فلم په ورته وخت کې په تیلګو کې د ابینیتری 2 په توګه او خاموشي د چکري تولیتي لخوا لارښود شوی و، چې دواړه یې تمناه وو.
په 2021 کې، دیوا په راده کې د سلمان خان لارښوونه وکړه، چې د 2017 د سویلي کوریا فلم، The Outlaws ریمیک دی.
شخصي ژوند
پرابو دیوا له راملات سره واده وکړ، چې وروسته یې خپل نوم په لتا بدل کړ. دوی درې ماشومان درلودل، خو مشر زوی یې په 10 کلنۍ کې په ۲۰۰۸ کال کې د سرطان له امله مړ شو په 2010 کې، راملات د په ابتدايه محکمه کې د دیوا په وړاندې عريضه وکړه چې ديوا له اداکارې نیانتارا سره د د اړيکو لرلو تور پورې کړ او  سربیره پردې، راملات ګواښ وکړ چې که پرابو دیوا له نیانتارا سره واده وکړي نو د نه خوړلو اعتصاب به وکړي. د ښځو څو سازمانونو د تاميل کلتور ته د بدنامولو لپاره د نایناتارا په وړاندې لاریونونه ترسره کړل، د هغې یو مجسمه یې وسوځوله. راملات او دیوا په ۲۰۱۱ کال کې طلاق شول. په 2012 کې، نینتارا تایید کړه چې هغې د پرابو دیوا سره خپلې اړیکې ختمې کړې.
دیوا ممبۍ ته تللې او د بوني کپور په زاړه ځای کې چې ګرین ایکرز نومیږي اوسیږي. د پرابو دیوا مور مهادیوما د دورې د کلي څخه ده، شاوخوا 17 km د میسور څخه هغه په دوره کې ملکیت لري، او هلته یې یو فارم جوړ کړی دی.
د می په 2020 کې، په هند کې د COVID-19 لاک ډاون په جریان کې ، دیوا هيماني سره واده وکړ، هيماني د ممبۍ مېشته فزیوتراپیست ده.
نور څرګندونه
دیوا په سولو توکو کې لنډې څرګندونې وکړې لکه "اپریل میائل" په ایدهام (1991) کې، "للاکو دولډاپي ما" په سوریان (1992) کې، "چینا راساوی " په والټر ویټریول (1993) کې، "چکو بوکو رایل" په جینټلمین (1993) کې. )، وروسته له دې چې په اګني ناچاتیرام (1988) کې د "راجاتي راجا" په څیر سندرو کې د ځوان هنرمند په توګه راڅرګند شو. هغه د پوکار فلم لپاره د "کی سیرا سیرا" سندره کې د مادوري ډیکشیټ سره ترسره کړه. هغه د لارنس راګاویندرا سره په 2006 تیلګو فلم سټایل کې کار وکړ. هغه د اپاچي هندي سره د خپل فلم لیو برډز لپاره "کومه ستونزه نشته" سندره کې ترسره کړه. هغه د ابرا کا دبارا په فلم کې د "اوم ش" سندرې لپاره کار وکړ. هغه د نانا پاټیکر او کرشمه کپور ستوري فلم شکتي : دی پاور (2002) کې د یوې سندرې لپاره کار کړی. هغه د اپیندرا سره په کناډا فلم H <sub id="mwAZg">2 O کې کار وکړ. هغه په پوکیري (کوم چې پخپله یې لارښود کړی و) کې د ویجی سره د "آډونګدا" سندره کې ځانګړې بڼه جوړه کړه. هغه بیا د ویجی سره په خپل لارښود ویلیو کې د "هی راما" سندرې لپاره د میلمه په توګه کار وکړ. هغه د بالیووډ اداکارانو سلمان خان او ګویندا سره په 2009 کې د هغه په لارښود "وانټډ " کې د یوې سندرې لپاره کار وکړ.
بهرنۍ تړنې
وېشنيزه:1973 زېږېدنې وېشنيزه:د يوويشتمې پېړۍ هندي فلمي ستوري وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:هندي سينما وېشنيزه:انډيا وېشنيزه:هندوستان وېشنيزه:ډانسر وېشنيزه:نڅاګر وېشنيزه:هندي نڅاګر وېشنيزه:ميسوري فلمي ستوری وېشنيزه:تاميل سينما وېشنيزه:کرناټکي نڅاګر وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
خبريال
ژورنالېست یا خبریال چې په لوېدیځه نړۍ کې ورته راپورتراو خبر څېړونکی هم وایي، مالومات راټولوي، کیسې تیاروي، په ورځپاڼو، رادیو او تېلویزیون کې خبرونه وړاندې کوي، او ولس په سیمه ییزو، ملي او نړیوالو پېښو خبروي. د دې تر څنگ پر ټولو پېښو تبصرې کوي، خلک په ټولیزو چارو خبروي او دوی د خپل اندو واند څرگندولو ته هڅوي. خبریال همدارنگه د دولتي کارمنو کړه وړه څاري، د سیاسي او دولتي کړیو کړه وړه او تصمیمونه ملت ته په روانه، ساده او څرگنده ژبه ژباړي او د ملت غږ دولت ته رسوي.
وېشنيزه:خبريالي
کتاب
کتاب د هغې کاغذي پاڼو څخه عبارت دی چې یو متن په کې لیکلی وي او په یوه پوخ کې سره تړلي وي. کتابونه په مختلفو کچو وي. رحلي، وزیري او جیبي یې له مشهورو هغو څخه دي. د نړۍ کوشنی کتاب چې تر دې دمه موندل شوی، هغه د انجیل یوه نسخه ده چې د اصفهان په د یوې کلیسا په موزیم کې اېښودل شوې. د کتاب له نورو بڼو څخه ډیجیټلي کتاب (eBook) دی چې د سافټویرو په وسیله جوړېږي او بله نمونه یې پي ډي اېف ډیجیټلي کتاب دی. د ناچاپو کتابونو بله بڼه د غږیز کتاب ده.
هارولډ مکمېلن
ماریس هارولډ مکمېلن، د سټاکټن لومړی اېرل، د وړتیا نښان (Order of Merit) درلودونکی، د بریتانیا د ځانګړې شورا غړی (Privy Council)، د شاهي ټولنې غړی(Fellow of the Royal Society)، ( ۱۸۹۴ز کال د فبروري ۱۰  - د ۱۹۸۶ ز کال د دسمبر ۲۹مه ) د برېتانیې محافظه کار سیاستوال و چې د ۱۹۵۷ کال نه تر ۱۹۶۳ ز کال پورې د بریتانیې لومړی وزیر و. هغه چې د "سوپرمک" په بڼه کاریکاتور شوی، د واقعیت پالنې، هوښیارتیا او آرامتیا له اړخه یې شهرت درلود.
د لومړۍ نړیوالې جګړې په اوږدو کې، مکمېلن د پلي افسر په توګه سخت ټپي شو. هغه د خپل ژوند تر پایه له درد او نسبي بې حرکتۍ نه ځورېده. له جګړې وروسته د خپلې کورنۍ د کتاب خپرولو له سوداګرۍ سره یوځای شو، بیا د ۱۹۲۴ ز کال په ټولټاکنو کې پارلمان ولاړ. هغه خپله چوکۍ په ۱۹۲۹ ز کال کې له لاسه ورکړه، په سټاکټن-آن-ټیز کې د بې کارۍ د لوړې کچې پر وړاندې د هغه له پرله پسې خبرو لږ وروسته، په ۱۹۳۱ ز کال کې یې هغه بېرته ترلاسه کړه. هغه د جرمني د سولې له سیاست سره چې د محافظه کار حکومت له لوري پلی کېده، مخالفت وکړ. د دویمې نړیوالې جګړې په اوږدو کې، د لومړي وزیر وېنسټن چرچیل تر لاس لاندې لوړ مقام ته ورسېد. مکمېلن په ۱۹۵۰ ز کلونو کې د انتوني ایډن تر مشرۍ لاندې د بهرنیو چارو وزیر او د خزانې وزیر په توګه خدمت وکړ.
کله چې ايډن د سوئز له کړکېچ وروسته، په ۱۹۵۷ ز کال کې ګوښه شو، مکمېلن د لومړي وزیر او د محافظه کار ګوند مشر په توګه د هغه ځای ناستی شو. هغه د دزرائیلي دود یو ملتپاله محافظه کار و او د جګړې وروسته هوکړې ملاتړ یې وکړ. نوموړي د هوسا دولت او مختلط اقتصاد نه چې په کې ځینې ملي شوې صنایع او پیاوړې سوداګریزې ټولنې په کې شتون ولري، له اړتیا نه ملاتړ وکړ. هغه د تقاضا ساتلو لپاره د کسري لګښتونو د کینزي ستراتیژۍ او د ودې د ماشين په توګه د کورني بازار د پراختیا لپاره  د لویو شرکتونو پر بنست د سیاستونو پلي کولو نه دفاع وکړه. له مناسبو نړیوالو شرایطو نه په ګټه اخیستنې سره، د بډایه دوران مشري یې وکړه، چې د ټیټې بې کاري او لوړې ودې که څه هم نابرابره  وه، د هغې له ځانګړتیاوو نه وه. د ۱۹۵۷ ز کال د جولای د میاشتې په خپله وینا کې یې ملت ته وویل چې: حالت "هېڅکله دومره غوره نه و"، خو د انفلاسیون له خطرونو نه یې خبرداری ورکړ، چې په ۱۹۵۰ز کلونو کې دا حساسه نېکمرغي پای ته ورسوله. هغه په ۱۹۵۹ ز کال کې محافظه کاران په ډېر اکثریت سره بریا ته ورسول.
مکمېلن په نړیوالو چارو کې د ۱۹۵۶ ز کال د سوئز کړکېچ (چې دی یې یو له جوړوونکو نه و) له ماتېدو نه د متحده ایالاتو سره د ځانګړو اړیکو د بیا رغولو لپاره کار وکړ او د افریقا د استعمار ختمېدو ته یې اسانتیا برابره کړه. د اټومي دوران له واقعیتونو سره د مخامخ کېدو لپاره یې د هېواد دفاعي سیستم له سره تنظیم کړ او د عسکرۍ ملي خدمت یې پای ته ورساوه، پولاریز پروګرام له لارې قاره ویشتونکو توغوندیو ته په لاس رسي یې اټومي ځواکونه پیاوړي کړل او د متحده ایالاتو او شوروي اتحاد سره یې د اټومي ازموینې بندیز ته لاره پرانیسته. وروسته له هغه چې د سکایبولټ توغوندیو ناورین د انګلېس-امریکا ستراتیژیکې اړیکې کمزورې کړې، هغه په اروپا کې د بریتانیا لپاره د لافعالې ونډې په لټه کې شو، خو د هغه فرانسې ته د متحده ایالاتو د اټومي رازونو په ډاګه کولو کې بې میلې وښوده، چې په ځواب کې فرانسې د اروپا په اقتصادي ټولنه د انګلستان غړیتوب ویتو کړ. د هغه د صدارت د دورې پای ته نږدې، د نوموړي حکومت د واسال او پروفومو د رسوایۍ له امله ټکان وخوړ، چې کلتوري محافظه کارانو او د ورته مخالفو ګوندونو پلویانو د بریتانوي تشیکلاتو اخلاقي زوال په ګوته کړ. مکمېلن له خپل ګوښه کېدو نه وروسته، د یوه سیاسي مشر په توګه اوږد تقاعدي ژوند وکړ. هغه په خپل زړکتوب کې د خپلو ځایناستو په څېرسخت نیوکه کوونکی و، لکه څنګه چې په ځوانۍ کې د خپلو مخکینیو نیوکه کوونکی و. نوموړي د ۹۲ کلونو په عمر په ۱۹۸۶ ز کال کې له نړۍ سترګې پټې کړې.
مکمېلن د برېتانیې وروستی لومړی وزیر و چې د ویکټوریا په دوران کې زېږېدلی، وروسته یې په لومړۍ نړیواله جګړه کې خدمت کړی او وروستی میراثي غړیتوب یې ترلاسه کړ.
زده کړې، پوهنتون او لومړنی سیاسي لیدلوری
مکمېلن، لومړنۍ لنډ مهاله زده کړې، د خپلې امریکایي مور تر نږدې لارښوونې لاندې ترلاسه کړې. هغه هر سهار په کور کې د یو لړ پر له پسې خدمتګارانو نه فرانسوي ژبه زده کړه او هره ورځ یې کور ته نږدې د مېسټر مکفورسن په ښوونځۍ او د نڅا په اکاډمۍ کې  تمرین کاوه. د شپږو یا اووه کلونو په عمر کې د سلوان چوک ته نږدې د مېستر ګلډسټون په ورځنۍ ښوونځۍ کې يې په کلاسیک لاتین او یوناني کې ابتدايي درسونه ترلاسه کړل.
مکمېلن آکسفورد د سمر فیلډز ښوونځي (۱۹۰۳-۱۹۰۶ز) ته ولاړ. په ایتون کالج کې درېیم ممتاز زده کوونکی و، خو هلته یې وخت (۱۹۰۶-۱۹۱۰ز ) د پر له پسې ناروغۍ له امله، چې په لومړۍ نیمایي کې ذات الریه ته نږدې په وژونکي برید سره پیل شو، ژوبل شو. خپل وروستی کال یې د شرایطو د نه پوره کولو له امله له لاسه ورکړ او خصوصي ښوونکو په کور کې ورته درس ورکاوه (۱۹۱۰-۱۹۱۱ز)، په ځانګړې توګه رونالډ ناکس، چې د سترې کلیسا د انګلیسي اصولو د پوهېدو لپاره یې ډېر کارونه وکړل. هغه د آکسفورد، د بېلیول کالج نه د نندارتون (سکالرشېپ) کټونکی شو.
هغه د ماشومتوب، نوې ځوانۍ او وروسته د ځواني په وخت کې د لیبرال لومړيو وزیرانو د لړۍ د پالیسیو او مشرتابه ستاینه کوله، چې د هنري کمپبل-بنرمن نه پیل شو، هغه کله چې مکمیېلن یوازې ۱۱ کلن و، واک ته ورسېد او بیا اچ.اچ. اسکوېث، چې وروسته یې هغه "اندیال او اخلاقي شرافت بېلګه" توصیف کړ او په ځانګړې توګه د اسکوېث ځای ناستی، ډېوېډ لوېډ جورج، چې د "عمل سړی" یې ګاڼه، چې خپلې موخې سرته رسوي.
مکمېلن په ۱۹۱۲ ز کال کې د بېلیول کالج ته ولاړ، چې هلته له ډېرو سیاسي ټولنو سره یو ځای شو. په دې پړاو کې، د هغه سیاسي لیدلوری معتدله محافظه کارۍ او معتدل لوست وو،خو په ځانګړي ډول په ۱۹۱۳ ز کال کې د آکسفورد اتحادیې په ټولنه کې چې هلته غړی او مناظره کوونکی و، د لوېډ جورج وینا تر اغېزې لاندې راغی. مکمېلن د اتحادیې د رئیس والټر مانکټون شاګرد و، وروسته د کابینې غړی شو، په دې توګه، بیا د اتحادیې منشي او وروسته اتحادیې ټیټ پوړی خزانه دار شو (د ۱۹۱۴ ز کال په مارچ کې پرته له مخالفته وټاکل شو، بیا یوه ناڅاپه پېښه را منځ ته شوه) او د هغه د ژوندلیک لیکونکو په نظر، که جګړه  نه وی پېښه شوې، "تقریباً په تقیني توګه" د اتحادیې رئیس به شوی و. هغه په ۱۹۱۴ ز کال کې د آنرز موډرنایزیشن په ازموینه کې لومړی درجه سند ترلاسه کړ چې په غیر رسمي ډول د موډز په نوم بلل کېږي (چې لاتیني او یوناني ژبې په کې شاملې دي، چې د آکسفورد د انساني علومو د څلور کلنې دورې له لومړۍ نیمایي اخستل کېږي، چې په غیر رسمي ډول د ګرېټز په نامه یادېږي). د هغه وروستیو ازموینو ته دوه کاله پاتې وو چې ،نوموړي د لومړۍ نړیوالې جګړې له پیل نه لږ وړاندې، په اکسفورډ کې د تثلیث (اوړي) له په زړه پورې سمستر نه یې خوند واخیست.
شېر علم ابراهيمي
شېر علم ابراهيمي د سياف د گوند اتحاد اسلامي يو پخوانی قومندان او د غزني ولايت والي پاتې شوی.
وېشنيزه:افغان واليان
جوډيت بټلر
جوډيټ پاميلا بټلر (د ۱۹۵۶ ز کال د فبرورۍ په ۲۴ مه زېږېدلې) یوه امريکايۍ فيلسوفه او د جنسيت نظرياتي پوهانده ده، د چا آثارو په سياسي فلسفې، اخلاقياتو او د ښځمنپالنې د درېیمې څپې، «کوير» اند (کوير نظريه د هغو باورونو ټولګه ده چې وايي هويتونه ثابت نه دي او د يو انسان ځانګړتياوې نه شي ټاکلې) او ادبي اند يې اغېز پرېښي. په ۱۹۹۳ز کال کې، بټلر د کلیفورنيا پوهنتون، «برکلي» کې په استادۍ پيل وکړ، چېرې چې هغې له ۱۹۹۸ز کال راهيسې د «ماکسين اليوت» د پروفيسر په توګه د پرتليزو ادبياتو په څانګه او انتقادي نظريې په پروګرام کې خدمت وکړ. هغه د اروپايي بشپړيزو زده کړو په ښوونځي کې د «هانا انډريت» مشري هم کوي.
بټلر د خپلو کتابونو له امله هم شهرت لري چې هغه دا دي: د جنسيت ستونزه: ښځمنپالنه او د پېژندګلوي تخريب (ز کال) او مهم بدلونونه: د جنس د منطقي حدودو په اړه (۱۹۹۳ز کال)، په کوم کې چې هغې د جنس دوديز مفاهيم ګواښلي دي او د جنسيت د فعاليت په اړه يې خپل اند جوړ کړی دی. دې اند په ښځمنپالو او نااشنا پوهې ستر اغېز غورځولی. د هغې د کار په اړوند زیاتره د فلمي زده کړو په بحثونو کې مطالعه او تر بحث لاندې نيول کېږي، په کوم کې چې د جنسيت په مطالعو او په خبرو اترو کې د فعاليت په اړوند ټينګار کېږي.
بټلر د ښځينه او نارينه همجنسبازانو د حقوقو د خوځښتونو ملاتړ کړی او هغه د اسرائيلي سياستونو په ګډون، د ګڼو اوسنيو سياسي موضوعاتوپه اړوند غږېدلې ده.
د ژوند لومړي کلونه او زده کړه
جوډت بټلر د ۱۹۵۶ز کال د فبرورۍ په ۲۴ مه نېټه د اوهايو په «کليورلينډ» کې زېږېدلې، کورنۍ يې د هنګري يهودي او روسي يهودي نسل څخه ده. د هغې د مورنۍ انا د کورنۍ ډېره برخه غړي په هالوکاسټ کې له منځه تللي. د بټلر مور او پلار پر اصلاحي يهوديت عمل کاوه. مور يې ارتودوکس مذهبه راستره شوې وه، خو بيا محافظه کاره او په پای کې سمونپاله شوه، په داسې حال کې چې پلار يې له لومړي سره سمونپال يهودي و. په ماشومتوب او تنکۍ ځوانۍ کې بټلر هم عبري ښوونځي ته ولاړه او هم د يهودي اخلاقو ځانګړو ښوونځيو ته، په همدې ځای کې يې د فلسفې لومړۍ روزنې تر لاسه کړې. بټلر په ۲۰۱۰ز کال کې له «هاريټز» سره په مرکه کې وويل چې: په څوالس کلنۍ کې يې د اخلاقياتو ټولګيو ته تګ پيل کړ او دا ښوونځي د بټلر د عبري ښوونځي د حاخام له خوا د سزا په توګه جوړ شوي وو، ځکه چې هغې په ټولګي کې ډېرې زياتې خبرې کولې. بټلر همدا راز روښانه کړې چې هغه په دې درسونو خوشحاله وه او کله چې له هغې پوښتنه وشوه، چې څه يې غوښتل په دې ځانګړو ناستو کې يې زده کړي، هغې په درې پوښتنو ځواب ورکړ چې، هغه وخت يې هغه مصروفه کړې وه: سپينوزا له عبادځای څخه ولې و ايستل شو؟ شونې ده چې الماني اندپالنه د نازيزم لپاره محاسبه کېدای شي؟ او يو څوک څه ډول په وجودي الاهياتو (اللاهوت الوجودي) پوهېدای شي، د مارتين ببر د کار په ګډون؟
«يال» پوهنتون ته له تګ مخکې بټلر «بيننګټن کالج» کې درسونه وويل، په يال پوهنتون کې يې فلسفه وويله او په ۱۹۷۸ز کال کې يې په هنر کې د لېسانس سند تر لاسه کړ، په ۱۹۸۴ز کال کې يې په فلسفه کې د دوکتورا سند تر لاس کړ. يو کال يې په «هيډلبرګ» پوهنتون کې د فولبرايټ استادې په توګه تېر کړ. بټلر په «ويسلاين پوهنتون، جورج واشنټګن پوهنتون او جان هوپکين پوهنتون» کې استادي وکړه، په ۱۹۹۳ز کال کې د برکلي، کلیفورنيا له پوهنتون سره يو ځای شوه. په ۲۰۰۲ز کال کې يې په امسټرډام پوهنتون کې د «سپينوزا» فلسفې مشري واخسته. سربېره پر دې يې د کولمبيا پوهنتون د انګليسي او پرتليزو ادبياتو په څانګه کې د ۲۰۱۲، ۲۰۱۳ او ۲۰۱۴ز کلونو کې د بشري علومو د « Wun Tsun Tam Mellon » مېلمه پروفيسر په توګه کار وکړ، د دې تر څنګ يې په دې ځای کې د بشپړ وخت پوهنځي د استادې اختيار هم درلود.
بټلر د ګڼو اکاډميکو جریدو د لیکنو يا سلاکارۍ په پلاوو کې دندې تر سره کړې، د «جانس انباونډ: د تنقيدي مطالعاتو مجله، جی.ای.سي: د ريټوريک، کلتور او سياست مجله او ساينس: په کلتور او ټولنه کې د ښځو مجله.
اجرائيوي قوانين او د جنسيت اساسي قانون (۱۹۸۸ز کال)
د « اجرائيوي قوانين او د جنسيت اساسي قانون: د ښکارنده پېژندنې او ښځمنپالنې اړوند يوه مقاله» په سرليک کې په یوه لیکنه کې جوډت بټلر وړانديز وکړ چې: جنسيت اجرائيوي دی. له دې امله چې، د جنيست پېژندنه د چلند له لارې منځ ته راغلې، د دې شونتيا شته چې د جلا جلا چلندونو په مټ جلا جلا جنسیتونه جوړ شي.
جنسيتي ستونزه (۱۹۹۰ز کلونه)
جنسيتي ستونزه: ښځمنپالنه او د پېژندګلوي تخريب، په لومړي ځل په ۱۹۹۰ز کال کې خپور شو، په نړیواله کچه، په ګڼو ژبو يې له ۱۰۰۰۰۰ څخه زياتې نسخې وپلورل شوې. د « Sigmund Freud, Simone de Beauvoir, Julia Kristeva, Jacques Lacan, Luce Irigaray, Monique Wittig, Jacques Derrida» او « Michel Foucault» په اثارو کې د جنسیتي سونزې څېړنې.
بټلر د «جنسيت» او «جنس» د اصطلاحاتو پر هغه کارونه د نیوکې وړانديز کړی، کوم ډول يې چې ښځمنپالنې کاروي. بټلر وايي چې: ښځمنپالنې تېروتنه کړې چې «ښځې» يې د شریکو ځانګړتياوو سره سره يوه جلا کمه تاريخي ډله ګرځولې. بټلر ليکي چې دا اند د جنسيتي اړيکو دوه اړخيز نقطه نظر پياوړی کوي. بټلر باور لري چې ښځمنپالان بايد «ښځې» تعريف نه کړي، هغه همدا راز باور لري چې ښځمنپالان بايد «په دې خبره توجه وکړي چې ځواک څه ډول کار کوي او د ښځې په اړه زموږ پوهې ته نه يواځې په ټولنه کې بڼه ورکوي، بلکې د ښځمنپالو خوځښتونو په داخل کې هم». په پايله کې د بټلر موخه دا ده چې د جنس او جنسيت تر منځ منل شوې اړيکه وشکوي، تر څو جنس او هيله د «انعطافي، ازاده ګرځېدونکې او د نورو ثابتو لاملونو زېږنده نه وي». پېژندګلو د آزادې او انعطافي په توګه او جنسيت د عمل په توګه اند، نه د يو جوهر په توګه، کوم چې د کوير اند يو له بنسټونو څخه دی.
تقليد او جنسيتي سرغړونه (۱۹۹۱ز کلونه)
دا له «انسايډ/اوټ» سره د بټلر همکاري ده: د ښځينه همجنسبازانو اندونه، د نارينه همجنسبازانو اندونه، د ښځینه او نارینه همجنسبازانو د مفکرينو د ليکنو يوه ټولګه. بټلر وايي چې:«ښځینه يا نارينه همجنسباز» اصطلاحاتو څخه کومه رڼه موندنه شونې نه ده، بلکې د دې کار د تر سره کولو لپاره سياسي اړتیا شته. بټلر «د جنسيت او جنس د منځ ته راوړلو د تشرېح کولو لپاره لوبه،عمل کول، کش کول او د تقليد تصورات کاروي، ځکه چې په پرله پسې ډول منځ ته راغلی ذاتيت د تل لپاره د نه کار کولو له امله د منځه تګ له ګواښ سره مخامخ وي.
مهم جسمونه (۱۹۹۳ ز کلونه)
مهم جسمونه: د جنس د منطقي حدودو په اړه، هڅه کوي چې لوستنې او د اداء اټکل شوې تېروتنې روښانه کړي، کوم چې جنسي عمل ته د ورځني غوراوي په سترګه ګوري. د «ډيريډا» د تکرار د نظريې په کارولو سره، کومه چې د حواله ورکولو يوه بڼه ده، بټلر په عمل کولو کې د تکرار پر ونډه ټينګار کوي. "اداء د تکرار له پروسې څخه دباندې د پېژندنې وړ نه ده، کوم چې د معيارونو منظم او محدود تکرار دی او دا تکرار د فاعل په مټ نه شي تر سره کېدای؛ دا تکرار هغه څه دي چې يو فاعل ته وړتیا ورکوي او فاعل (د یو عمل تر سره کوونکي) لپاره لنډمهالی حالت منځ ته راوړي. دا تکرار د دې ښودنه کوي چې عمل کول فردي کار، يا پېښه نه ده، بلکې یو رسمي تولید دی، يو دود دی چې د ممنوعیت لاندې او د ممنوعيت او ممنوعیت د ځواک له مخې او د هغې په مټ، د شړلو د ګواښ او ان د مړينې د مديريت تر څنګ او تر څنګ يې د توليد د بڼې په مجبورولو سره، خو نه، زه به ټينګار وکړم، او له مخکې څخه به يې په بشبړ ډول وټاکم."
ولوله انګېزه وينا (۱۹۹۷ ز کلونه)
په ولوله انګېزه وينا کې: د عملي کوونکي سياستونه، بټلر د کرکې د وینا او سانسور کولو د ستونزو په اړه سروی کړې. هغه وايي چې د سانسور کولو ارزونه ستونزمنه ده او دا چې په ځينو حالاتو کې کېدای شي ګټوره او ان اړينه وي، په داسې حال کې چې په ځينو حالاتو کې کېدای شي، له زخم څخه هم بده وي
لیډي جېن ګېري
لیډي جېن گېري ( اوکتوبر ۱۵۳۷م لندن - ۱۲ فبروارې  ۱۵۵۴ م)  د انگستان او اېرلېنډ ملکه وه. له شپږم اډوارډ نه وروسته ېې نهه ورځې  پادشاهي وکړه ( ۱۵۵۳ م  له ۱۰ جولاې نه تر ۱۹ جولاې پورې) او د همدې لپاره د ۹ ورځینۍ ملکې په نامه هم یادېږې او نوموړې د پادشاهې په محال ۱۵ کلنه وه.
جېن گري د هېنري گېري، دوک سافکارت گري (دوک سافک) او فرانسس برانډون لور وه. د جېن گري مور فرانسس برانډون د انگلیس پادشا هندرېکVII کوچنۍ لور او د جېن گري پلار د اودوارد VI په پادشاهۍ کې  د ډېر نفوز لرونکو کسانو څخه و.