کلسيم
د چوني ډبري(Caco3) خواص:
کلسيم کاربايد : دکلسيم کاربيدته دکلسيم تړون دايتينوايي. دکلسيم کاربيډلاس ته راوړل: که چيري کلسيم اکسايد اوسکروته تودوخه يوبخارۍکې ورکړل شي نوبياکلسيم کاربيد لاسته راځي. دکلسيم کاربايډخواص که چېري دکلسيم کاربيډسره نور مواد ګډ نه وي نو په هغه وخت کې بي رنګه وي اوکه چيرې په تخنيکې ډول توليدشي نوپه هغه وخت کې يې رنګ نسواري وي په دغسې کلسيم کاربيډ کې يا کلسيم کاربيډوي اونوره پاتې برخه يې کلسيم اکسايد ياکلسيم فاسفيټ وي. کلسيم سلفايډ کلسيم نيترايد اوسليکان کاربيډ وي،کلسيم کاربيډ چې داوبوسره يوځاى شي نواسيتلين لاسته راځي. دايستلين دجوړلو په وخت ډير بد بوي منځته راځي داځکه چې اړخيز ياپه څنګ کې توليد شوي مواد داوبوسره فوسفان ،امونيا او هايدروجن سلفايډجوړوي. نوځکه بايد دهغه لوښو خوله وتړل شي په کوموکې چې نوموړى تړون منځته راځې اوکه خوله يې خلاصه پرېښودل شي نوبيا هغه وخت دهوا داوبوسره تعامل کوي او پورته بوي لرونکې اوزهرې مواد ورځينې جوړيږي. دکلسيم کاربيډځينې ګټه اخستل دکلسيم کاربيډڅخه ايتلين اوکلسيم نايتريت دلاسته راوړلو لپاره ترينه ګټه اخستل کيږي. کلسيم فلورايډ کلسيم فلورايډ په اوبوکې نه حليدونکې سپين پوډرې رنګ لري که چيرې دګوګړوتيزابوسره ګډشي نودفلورايډ تيزاب ورځينې لاسته راځي. دکلسيم هغه تړونونه چې دهغوي څخه دسري په توګه کاراخستل کيږي کلسيم کاربونيټکلسيم هايدرو اکسايدکلسيم اکسايدکلسيم کاربونيت    مخلوط دى. داپورته مواد نباتاتو ته يوازي دکلسيم ايون نه ورسوي بلکې دمځکې تيزاب دځان سره تړي يعنې تعمل ورسره کوي او په همدې اساس يې لوړيږي همدايې ارزښت دى او په همدي ډول سره دپټيو اوکروندي حاصلات لوړيږي يعنې داچې پټي ډيره غله(حاصل) ورکوي. داوبودکلکوالي سبب داوبودکلکوالي سبب دکلسيم اومګنيزيم دايونونو شته والى اوياډيروالى دي. په هره اندازه چې دنوموړو ايونونو شميرډير وي په هغه اندازي سره اوبه کلکې وي. داوبودکلکوالي اندازه داوبو دکلکوالي دمعلومولولپاره دکلسيم او مګنيزيم ايونونه دنوموړوعنصرونوپه اکسايډونو باندي اړوي اودهغوڅخه بياداوبوکلکوالى معلوميږي. داوبويوګرادکلکوالى دامانا لري چې په يو ليتر اوبو کې لس ميلي ګرامه کلسيم اکسايډ  وجودلري اولس ملي ګرامه کلسيم اکسايد بيا دامانالري چې په دغواوبوکې  دکلسيم ايونونه او ) دمګنيزيم ايونونه په يوه ليتراوبوکې شته .	ډيري پستي اوبه  =   	پستي اوبه           =   	نيمې کلکې اوبه  =   	نسبتاًکلکې اوبه  =   کلکې اوبه             =   	ډيري کلکې اوبه    =   	داوبوکلکوالى دکالو پر صابون باندي ډيرتاُثير لري.هرڅومره چې اوبه پستې وې په هغه اندازه دکالودپريمنځلولپاره لږصابون په کاريږي. صابون دکالودپريمنځلوپه وخت کې تر هغوپورې ځګ نه کوي تر څوپوري چې داوبوکلکوالى له منځه نه وي تللى يعنې داچې ټول ايونونه دکلسيم او مګنيزيم لکه چې په پورته تړون کي تړل شويدې نه وې تړل شوي. مصنوعي صابونونه داوبو کلکوالي پورې اړه نلرې دمصنوعي صابون لپاره داوبوکلکوالي اهميت نلري . داوبوکلکوالي دلمنځه وړل •	کلکې اوبه بايدوايشول شي يعنې تودوخه ورکړل شي.                                                   داسي کيمياوي مواد بايد ورواچول شي چې هغه دکلسيم هايدروجن کاربوناټ سره تړون(تعمل) وکړي. څرنګه چې کلسيم فاسفيټ دکلسيم کاربوناټ په نسبت په اوبوکې لږ حل کيږي نوځکه دسختو اوبو (کلکواوبو) ته داوبو دسختوالي دمخنېوي لپاره ترسوديم فوسفات وراچوي اويايې په صابون کې ګډوي. •	دکلکو اوبو اوياسختو اوبو دپستولو لپاره ايونونه بدلوونکې مواد اوبو ته وراچوي ايونونه بدلونکې مواد داخوي لرې چې داوبو څخه دکلسيم او مګنيزيم ايونونه جذبوي اوپر ځاى يې دسوديم ايونونه اوبوته ورکوي په نتيجه کې داوبو دسختوالي مخنېوى کيږي. •	سوديم پولي فاسفيټ او يا سوديم ميتا فاسفيټ دصابون سره ګډوي اويايې اوبوته وراچوي ددي لپاره چې داوبودسختوالي مخه ونيول شي. •	ډيرى پستى اوبه سړى کولاي شي چې لاسته يې راوړي که چيري سړى اوبه په بخار بدلى کړي او بيا دا بخارسوړکړى دداسى اوبو لاسته راوړل ډيره انرژي غواړي دکالو دمينځلو ارزښت ډيريږي. لنډيز کلسيم يو القلي فلز دى چې د دورانى جدول په څلورم پريوت او دوهم ګروپ کې واقع دى چې ولانس يې مثبت دوه (+2 ) دى اتومي نمبر يې (20) او اتومي وزن يې (40) دى. داچې کلسيم يو فعال فلز دى نو ځکه په طبيعت کې په آزاد ډول نه پيداکيږي او هغه مهم مرکبات د اهکوډ ډبرى ،چونې ،تباشير،مرمر،کلسيم کاربونيټ کلسيم سلفيټ او کلسيم باى کاربونيټ دي. کلسيم د حيواناتو او نباتاتو دحجرو په عصاره کې په مايع حالت وجود لري کلسيم په لمده هوا کې متاثره کيږي او د هوا اکسيجن سره کلسيم اکسايدجوړوي. کلسيم او اوبه چې سره تعامل وکړي کلسيم هايدرواکسايد جوړوي.