cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اېلېکټرون
۳. ګاما يا ګــَــمه وړانګشون يا تشعشع Gamma or γ radiation
۳. اِينــِــناپــِــرلاندېدِسور (يا اِينـپــِــرلانـدِسور يا اِيلاندېدِسور يا مادون دِ سور يا تــَــحـت ُ الحــَــمراء) وړانګشون يا تشعشع infrared radiation  (چې د لــِــرېواک يا د رېموټ کنټرول remote control په سامانوں کښې هم کارول کيږي اَو دا وړانګشون يا تشعشع په سترګېوں په آسانۍ همېشه يا تــِــل نــِــه شي ليدل کېدی.
۴. اَو بــِــل هم ليدووَړ (يا د ليدوں وَړ يا بينــِــښـقابــِــل يا وينــِــمـڅـېـقابــِــل) نوْر يا رَڼا يا روښنايي visible light.
۵. آلــِــرېــتـېـردِبــِــنــَــفش يا آلـوَړتــَــردِبــِــنــَــفش يا آلــِــرېتــَــردِبــِــنــَــفش وړانګشون يا ultraviolet radiation (يا ماوَراء دِ بنفش تــَــشــَــعـشــُــع ، يا هــَــمآں څــِــه شا ته دِ بــِــنــَــفش اَشــِــعــَّــة ، يا هــَــمآڅــِــهشادِبــِــنــَــفش وړانګشون) يا ultraviolet radiation چې دِ اِنسان د پوستــِــکي رَنګ تـيـارِه کــَــوِلي شي ، اَو په طــِــب يا روغـتـهـيـاپوهــِــن کښې فــَــرمايــِــل شــِــوي چې که دِ اِنسان پوستــِــکي باندې که ډېـر دا وړانګ يا تشعشع که وُلــَــګيږي دِ پوستــِــکي دِ ســَـرَطان (يا دِ چــَـنګاښ يا دِ کــَــنـسـېـړ يا دِ کانـسـېـر يا دِ کــَــنـســِــر) يا دِ skin cancer مــَــريضي (يا ناروغي یا ناجوړي) رامــَــنـځـتـه کــَــوِلي شي ، په تأسف اَو په خواشيني.
۷. اَو هم د ګــَــمــَّــه يا د «جيم» وړانګشون يا د ګاما تشعشع يا gamma or γ radiation ، چې دِ اِيکــْــس د وړانګ يا د رېـْـوْنـتـګـېـن د وړانګشون په نسبت اَو برخئړیک کښې ډېـر زیاد خطرناکتر هم وو ، په ډېره بیا چې که مــَــنبــَــع يا سرچینه يا source ئې که نږدې وو.
دِ کــَــتـهود (يا دِ «کښــَــتـهالاردِووت») وړانګ (يا تشعشع) ټـيـوب (يا ډَبائوږد) Cathode ray tube
دِ ويکيپـېـډيا په دې اينترنتي صفحې يا پاڼې کښې آں پاسينــَــی يا پورتنی اَنځور يا تصوير دِ کــَــتـهود (يا دِ «کښــَــتـهالاردِووت») وړانګ (يا تشعشع) ټـيـوب (يا ډَبائوږد) cathode ray tube دئ ، چې د منځ هــَــواء يا غازونه ورځنې اِيستــِــل شــِــوي وي.
که کوم چېرې که کوم بــِــل يو برقي (برېښي يا انګارليځ يا کهربائي) مــِــزَی (يا سیم يا پــِــړَی يا رَسۍ) electric wire که ولرو چې د ترَڅ څخه ئې يو برقي (برېښي يا انګارليځ يا کهربائي) جــَــرَیان (بهیر يا کړلځغاستاند يا ځغلند) electric current که په منځ کښې ئې تـېـرېـدِه ، نور خی د آں فلزي (مادېتلناليځ) مــِــزي (يا سیم يا پــِــړي يا رَسۍ) metallic wire يوه څوکه ئې د برق (برېښنا يا انګارليځيتهیا يا کهرباء) د مــَــنبــَــع (يا د سرچينې) electricity's source's د مــُــثبــَــت (پــُــځيدي) قــُــطب (پانه وون يا پانهون يا پالهون) positive pole خوا ســَــره تړلی وي ، او د آں فلزي (مادېتلناليځ) مــِــزي (يا سیم يا پــِــړي يا رَسۍ) metallic wire بــِــله څوکه ئې د برق (برېښنا يا انګارليځيتهیا يا کهرباء) د مــَــنبــَــع (يا د سرچينې) electricity's source's د مــَــنفي (نــِــغوښتدي) قــُــطب (پانه وون يا پانهون يا پالهون) negative pole خوا ســَــره تړلی وي. په فيزیک (پنځپوهن) اَو په کېمیا کښې د برق (برېښنا يا انګارليځيتهیا يا کهرباء) د مــَــنبــَــع (يا د سرچينې) electricity's source's مثبت قطب (پــُــځيدي پانــَــهون يا پالهون) ته :
۱. اَنود (آناکښــَــتـلاردِووت) anode
۲. کــَــتـهود (کښــَــتهالاردِووت) cathode
آرنولد شوارزنېگر
آرنولد آلویس شوارڅنېگر (په آلماني: Arnold Alois Schwarzenegger) یو اوتریشی-آمریکایی د هاليووډ ننداريزو کمپنیو فلمي لوبغاړی دی. دی په کال ۱۹۴۷م زېږديز کې ۳۰م د جولای د تال سټېريا په سیمه کې زېږېدلی. د ۱۹۶۵مو ز کالونو پیر کې شوارڅنېگر د نړېوال بدنروزنې (باډي بلډنگ) يوې سيالۍ ته چې امریکا کې يو کارل وروسته ترسره کېده په گراز نومي سیمې کې لومړی مقام ترلاسه کړ چې بيا یې پچه راووته او په کال ۱۹۶۶م زېږدیز کې د امريکې په نړېوال بدنروزنې په سيالۍ کې چې نوم یې ( National Amateur Bodybuilders Association (NABBA) و برخه واخیسته او په همدې سيالۍ کې دی د مسټر يونیورس په نوم ونومول شو. مسټر يونیورس (د کايناتو ښاغلی ) په لفظي مانا راوځي خو موخه یې د نړۍ تر ټولو ځواکمن انسان دی چې دغه نوم د هماغه ورزښت په چوکاټ کې ټاکلی نوم دی چې ټولې نړۍ کې ندی منل شوی.
مخينه
ښاغلی آرنولډ شوارڅنېگر د اوتريش په هېواد کې زېږېدلی او په کال ۱۹۶۶م زېږديز کې امریکې ته د يوې بدني روزنې يوې سيالۍ ته د ورکانديدېدو وروسته کډوال شو او تراوسه هماغه ځای کې اوسېږي. دی وروسته د نړېوال تکړه بدن روزونکي څخه د امریکا په هېواد کې ډېر وځلېد نو سیمې د هالیووډ ننداريزې کمپنۍ خپلو جگړه ييز وزمو فلمونو (Action films) ته د لوبغاړي په توگه وروغوښت او هماغه ځای څخه دی په ټولې نړۍ کې د آرنولډ په نوم وپېژندل شو. د فلمونو سره سره يې په ۲۰۰۳م زېږديز کې د امریکې د پخواني ولسمشر کشر بوش په پېر کې ځان د کېلفورنيا ايالت ته د والي په توگه ونوماوه چې د امریکې له کانگرس څخه بريالی شو او تر ۳م د جنورۍ ۲۰۱۱م زېږدیز پورې پدغه دنده سمبال و.
فرديس ولسوالي
فرديس ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان فردیس)  د ايران د البرز ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د فرديس ښار دی. دا ولسوالي ۲۷۱٬۸۲۹ تنه نفوس لري. د فرديس ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۹۲ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د البرز ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
پیداګوژي (د ښوونې او روزنې علم)
پیداګوژي (د ښوونې او روزنې علم) چې په ډېر عام ډول د تدريس د ليد په توګه هم پېژندل کېږي، د زده کړې تيوري او عملي کول دي او دا چې دا چاره د زده کوونکو په ټولنيزه، سياسي او رواني وده کوم ډول اغېز کوي، يا يې کوم ډول اغېز کړی. پیداګوژي چې د علمي نظم په توګه وبلل شي، دا مطالعه کوي چې علم او هنر په تعلیمي ليد کې څه ډول روښانه شوي دي او هغه تعاملات تر غور لاندې نيسي، کوم چې د زده کړې پر مهال منځ ته راځي. د پیداګوژي تيوري او عمل دواړه سره ډېر توپير لري، ځکه چې دوی  د جلا جلا ټولنيزو، سياسي او کلتوري ليدونو عکاسي کوي.
عموما پیداګوژي په دې ډول تشریح شوې چې دا د تدريس عمل دی. د ښوونې او روزنې هغه عمل (د پيداکوژۍ چاره) چې ښوونکو خپله کړې وي، د دوی کارونو، پرېکړو او نورو ښوونيزو تګلارو ته، په دې ډول بڼه ورکوي چې د زده کړې تيوريانې، د زده کوونکو او د هغوی اړتياوو پېژندل او په انفرادي ډول د زده کوونکو د شاليدونه او د هغوی د علاقې وړ موارد تر غور لاندې نيسي. موخه يې د ليبرال زده کړې (د انساني وړتيا عمومي وده)  له پر مخ وړلو څخه نيولې بيا تر مسلکي زده کړې (د ځانګړو مهارتونو وړاندې کول او تر لاسه کول) پورې محدوديدای شي. دوديزې لوېديځې پیداکوژۍ ښوونکي ته د علم د لرونکي او زده کوونکي ته د علم د تر لاسه کونکي په سترګه ګوري (د پالو فرير له خوا د «بانکدارۍ طريقو» په توګه تشریح شوي)، خو  پيداکوژۍ تيوريانې په تېزۍ سره زده کوونکی د استازي (عامل) او ښوونکی د اسانچاري (اسانتيا منځ ته راوړني) په توګه پېژني.
تدريسي تګلارې د زده کوونکي د شاليد د پوهې او تجربې، موقعيت او چاپېريال او تر څنګ يې د زده کړې د هغو موخو په مرسته پر مخ وړل کېږي چې د زده کوونکي او ښونکي له خوا ټاکل شوي وي. سقراطي طريقه يې يوه بېلګه کېدای شي.
د ټکي لغوي رېښې او تلفظ
پيداګوژي (pedagogy) ټکی د يوناني ژبې له (paidagōgia) ټکي څخه اخستل شوی، دا ټکی بيا له (paidagōgos) څخه مشتق شوی، په يوناني کې خپله د دوه ټکو څخه جوړ يا مرکب نوم دی چې يوه برخه يې (ágō) ده او معنا يې ده «زه لولم» او دويمه برخه يې (país ده، چې په اضافي حالت کې يې بڼه په paidos ډول اوړي) او معنا يې ده «هلک، ماشوم»: په همدې بنسټ يې معنا په دې ډول کېږي چې «د ماشومانو د رهبرۍ لپاره هلکانو ته حاضري ورکول». جلا جلا تلفظونه لري لکه پيداګاډژي، پيداګوډژي يا پيداګاژي. د « pedagogue» ټکی چې د دې اړوند دی له دې سره د ښوونځي  تکبر په معنا منفي اړيکه لري، کوم چې لږ تر لږه له ۱۶۵۰ز لسيزې راهيسې شته، له دې سره يوه اړونده څرګندونه د تعلیمي تيوري وړاندې کونکي (تعلیمي انديال) ده.
لوېديځ
په لوېديځه نړۍ کې، پيداګوژي د فلسفي خبرو اترو له يوناني روايت سره تړلې ده، په ځانګړي ډول د څېړنې په اړه د سقراط له طريقې سره. د دې د ودې يو زيات عام روايت دا دی چې د بشريت په اړوند د يو فعال مفهوم څخه يې سر راپورته کړی، کوم چې له وژونکي مفهوم څخه جلا دی او دا چې تاريخ او د انسان تقدير د انساني کارونو پايله ده. دا اند په لرغوني يونان کې راوټوکېده او د رنسانس، د سمون او د روښانفکرۍ په پړاونو کې يې لا زياته وده وکړه.
سقراط
سقراط (له زېږد مخکې ۴۷۰-۳۹۹) له زده کوونکي يا له سيال سره د مصروفيدو پر مهال سقراطي طريقه وکاروله. دا طريقه پوهه نه ورکوي، بلکې د زده کوونکي د بيان پايلې د ناسمو يا سمو په ګڼلو سره هڅه کوي چې د زده کوونکي منطق پياوړی کړي. د زده کړې په دې چاپېريال کې ښوونکی د زده کوونکو د خپل ځان لپاره د فکر کولو اړتيا مني، تر څو د ستونزو او مسائلو په اړه د هغوی د فکر کولو وړتياوې اسانه کړي. دا په لومړي ځل د اپلاتون له خوا په سقراطي مکالمو کې تشریح شوي وو.
اپلاتون
اپلاتون (له زېږد مخکې ۴۲۸/۴۲۷ يا ۴۲۴/۴۲۳ – ۳۴۸/۳۴۷) په ريبليک (۳۷۵مخزېږديز) کې يو تعلیمي نظام تشریح کړی دی، په کوم کې چې فردي او کورني حقوق د دولت لپاره قرباني کېږي. هغه د درې فرقو ښودنه کوي: يوه يې د سوداګرۍ زده کولو لپاره، يوه يې د ادب او ښکلا خوښونې (جمالياتي خيالات) د زده کولو لپاره او درېيمه يې بايد په ادربياتو، جمالياتو، علمي او فلسفي نظرياتو کې د روزنې لپاره ده. اپلاتون زده کړې (تعليم) ته د روح د بشپړتيا په نظر کتلي دي او په دې باور دی چې د روح په بشپړېدو سره بدن ګټه تر لاسه کوي. اپلاتون د باثباته ټولنې لپاره تعليم د ټولو لپاره اړین بللی دی.
ارستو
ارستو (۳۸۴-۳۲۲ مخزېږديز) د زده کړې په اړه يوه رساله لیکلې وه چې وروسته ضايع شوه. خو هغه په وروستنیو اثارو کې د اپلاتون اند پرېښود او د دولت له خوا د ټولو اتباعو لپاره د لازمي زده کړې ملاتړ يې وکړ. هغه مهال د يونان په ښاري ايالتونو کې د اوسېدونکو خلکو یوه کوچنۍ ډله اتباع بلل کېدل او په دې ډول ارستو په يونان کې زده کړه تر همدې لږکيو پورې محدوده کړه. ارستو د دې پلوی دی چې بدني زده کړه بايد له فکري زده کړې مخکې وي.
کوانټيليان
«مارکوس فابيوس کوانټيليانيوس» (۳۵-۱۰۰ مخزېږديز) په « Institutio Oratoria» (۹۵ز) کې د ښوونې روزنې علم خپور کړ. هغه زده کړه د يو تدریجي عمل په توګه تشرېح کوي او په ښونکي ځانګړي مسئوليتونه ږدي. هغه د فصاحت، ګرامري (ژبني لارښود)، علمي او فلسفي زده کړې پلوی کوي.
ټرټولين
«کوانټيوس سيپټيميوس فلورينس ټرټوليانوس» (۱۵۵-۲۴۰ز) يو مسيحي پوهاند و، چا چې ټولې غېر مسيحي زده کړې رد کړې او ټينګار يې کاوه چې دا «د لرغونو فيلسوفانو د ناسم او متکبر حکمت پر لور لاره ده».
جيروم
«سينټ جيروم» (۳۴۷-۴۲۰ز) يا «سينټ هيرونومس»، يو مسيحي پوهاند (عالم) و، چا چې د خپل ژوند په اوږدو کې د انجونو د تعلیم او تربيې په اړه په ګڼو ليکنو کې تفصيلات بيان کړي دي. هغه د بدن په روزنه باور نه درلود، په همدې بنسټ يې د جسم په خپل واک کې نيولو لپاره د روژې او ترټنې پلوی کاوه. هغه يواځې بايبل د لوستلو د موادو په توګه، له محدودو ښودنو سره او د موسيقۍ د وسايلو په وړاندې د احتياط سپارښتنه کوي. هغه له ټولنې سره د انجونو د تعامل او «د خپلو ملګرو په منځ له يو سره د مينې» ساتلو د اجازې ورکولو خلاف دی. هغه په يادو د يادولو پر ځای د فيل د غاښ په ټوټه د الفبا حروفو د ښودلو سپارښتنه کوی، تر څو په دې ډول انجونې په لوبو کولو سره زده کړه وکړي. نوموړی د مثبتې مرستې ملاتړی دی او د انجونو په اړه وايي «که چېرې هغه (انجلۍ) په زده کړه کې له ستونزو سره مخ کېږي، نو هغه مه رټۍ. بلکې بر عکس، د ستاينې په مټ هغه وهڅوي...»
جين ګرسن
«جين چارلير ډي ګرسن» (۱۳ ديسمبر ۱۳۶۳ – ۱۲ جولای ۱۳۲۹)، څوک چې د پاريس د پوهنتون مدير اعلی و په « De parvulis ad Christum trahendis  » (کوچني ماشومان د وېرې په پرتله د مينې له لارې ښه اداره کېدای شي) کې لیکل کړي او د خپلو مسيحي اسلافو په پرتله يې د ډېرې زياتې نرمې تګلارې ملاتړ کړی دی. نوموړی همدا راز وايي «له هر څه پورته، ښوونکی پرېږدئ داسې هڅه وکړي لکه د خپل زده کوونکي لپاره چې پلار وي». هغه د «فينولون» (يو فرانسوي الاهيات پوه، لیکوال او شاعر و) د مخينې په توګه بلل شوی دی.
جان اموس کميونيس
«جان اموس کميونيس» (۲۸ مارچ ۱۵۹۲ – ۱۵ نومبر ۱۶۷۰) د نوي تعليم پلار بلل کېږي.
جان پیسټالوژي
«جان هينريک پيسټالوزي» (۱۲ جنوري ۱۷۴۶ – ۱۷ فبروري ۱۸۲۷)، څوک چې د سويټزيرلینډ په الماني او فرانسوي ژبو سيمو کې د ګڼو تعليمي ادارو بنسټګر دی، د خپلو نويو تعليمي انقلابي اصولو د تشریح په اړه یې ګڼ اثار ليکلي دي. د هغه شعار دا و چې «په سر، لاس او زړه ده کړه».
جان هربرټ
د «جان فريډريک هربرټ» (۴ مۍ ۱۷۷۶ – ۱۴ اګست ۱۸۴۱) تعليمي فلسفه او پيداکوژۍ د ذاتي پرمختګ او د هغې په پايله کې ټولنې ته د رسېدونکو ګټو تر منځ اړيکه روښانه کړې ده. په نورو ټکو، «هربرټ» وړانديز کړی چې کله انسان خپل ځان د توليدي ښاري په توګه ثابت کړي، نو هغه بشپړ شي. له «هربرټيرينيزم» څخه موخه هغه خوځښت دی، کوم چې د «هربرټ» د تويرۍ (اند/نظريې) پر بنسټ ولاړ دی. د ښوونې عمل ته په کتنې سره، «هربرټ» د پنځه پړاونو او مهمو برخو وړاندې کړی دی. په ځانګړي ډول، په دې پنځو پړاونو کې دا شامل دي: چمتوالی، وړاندې کول، يو ځای کېدل، عمومي کول او عملي کول. «هربرټ» وړانديز کړی چې پیداګوژي د يو ښوونکي په توګه له اټکلونو او په ذهن کې په خپله خوښه د وروستۍ موخې سره يو ځای د وړتياوو له خاصو ټولګو سره اړیکه لري.
اډوارډ ډیکینسون بیکر
اډوارډ ډیکینسون بیکر (۲۴ فبروري ۱۸۱۱ – ۲۱ اکتوبر ۱۸۶۱ زکال) امریکايي سیاستوال، وکیل او د متحده ایالاتو په پوځ کې افسر و. بیکر د خپل سیاسي ژوند په اډانه کې له ایلینوی ایالت څخه د متحده ایالاتو د استازو په جرګه او وروسته یې د متحده ایالاتو په سنا جرګه کې د اورګن ایالت د سناتور په توګه خدمت وکړ. همدارنګه نوموړی د ویناوال او شاعر په توګه هم پېژندل کېږي. بیکر چې د متحده ایالاتو د ولسمشر ابراهام لینکولن نږدې ملګری و د مکسیکو - امریکا په جګړه او د امریکا د کورنۍ جګړې پر مهال یې د متحده ایالاتو په پوځ کې د ډګروال په رتبه خدمت وکړ. بیکر هغه مهال چې په بالز بلوف جګړې (Battle of Ball's Bluff) کې یې د اتحادیې د ځواکونو مشري کوله ووژل شو؛ له همدې امله تر اوسه پورې نوموړی د متحده ایالاتو یوازنی هغه برحاله سناتور ګڼل کېږي چې په جګړه کې وژل شوی.
پوځي خدمت
د ۱۸۶۱ زکال د اپرېل په نیمايي کې د کنفدریشن د ځواکونو له خوا د فورټ سامټر پوځي اډې له نیولو وروسته د ۷۵ زره کسیز داوطلب پوځ جوړولو په موخه د ولسمشر ابراهام لینکولن د غوښتنې په غبرګون کې نوموړي د امریکا د کورنۍ جګړې په لومړیو ورځو کې له نیویارک ښار او فلادلیفیا څخه د سرتېرو په راغونډولو خپله ډله جوړه کړه. د ۱۸۶۱ زکال د مۍ په ۱۷ مه نوموړي ته د داوطلبه ځواک د برید جنرالۍ د افتخاري رتبې وړاندیز وشو خو هغه دغه ویاړنه رد کړه او پر ځای یې د ډګروال په توګه د پنسلوانیا د داوطلبه پیاده ځواک د ۷۱ مې ډلګۍ او د ۱۸۶۱ زکال د داوطلبو ځواکونو د تورن جنرال په توګه خدمت وکړ؛ له دې سره د هغه د واکمنۍ دوره لنډه وه او د ۱۸۶۱ زکال د اکتوبر په یوویشتمه د ویرجینیا په بالزبلوف جګړه کې ووژل شو. د هغه مړی کالیفورنیا ته ولېږدول شو او د سانفرانسېسکو په ملي هدیره کې خښ کړای شو.
د کالیفورنیا سیاستوال
وروسته له هغه چې بیکر و نشو کولای د ولسمشر زکری ټیلور په کابینه کې ځایګی ومومي، په ۱۸۵۲ زکال کې یې سانفرانسېسکو ته کډه وکړه. هغه بریالی حقوقي فعالیت هلته ترسره کړه په داسې حال کې چې یو شمېر یې دغه چارې د ګډوډو سوداګریزو چارو په توګه توصیف کوي چې جزیاتو ته یې ډېر پام په کې نه کاوه او یو شمېر کاري جزیاتو یې لا ستونزې هم ورته جوړولې: ویل کېږي چې هغه د یو قانون جوړونکي په توګه دنیوي جزیاتو ته ډېر لږ پام کاوه. بیکر له ایساکا جي. ویستار سره ولیدل چې د فلادلیفیا له مخکښې کورنۍ څخه و او بیا یې د شپاړلسو کلونو لپاره د بیکر یاورتوب وکړ. هغه څرګندوي چې بېکر سوابق نه ساتل او چارې یې خپلو یاددښتونو او یو شمېر کاغذونو ته اړوندې وې چې په خپله خولۍ کې به یې له ځانه سره لېږدول. بیکر د قانوني دوسیو لپاره چمتوالی نیول مهم نه ګڼل او فکر یې کاوه چې له یو قضایي پلاوي سره فی البدیهه خبرې اترې اغېزمنې دي. ویستار وايي چې بیکر پام وړ پیسې ترلاسه کولې خو په هماغه چټکتیا به یې چې ترلاسه کولې همداسې به یې لګولې او همدارنګه یې د «فارو» په نوم د خپل قمار د پورونو په ورکړه کې ترې ګټنه کوله. دوی دواړو په مونتګومري او جکسون واټونو کې بریالي شرکتونه رامنځته کړي و.
په ۱۸۵۰ زکال کې کالیفورنیا د متحده ایالاتو د یو آزاد ایالت په توګه ومنل شو، خو د ۱۸۵۰مې لسیزې په ورستیو کې دغه ایالت د غلامۍ د مسئلې پر سر بېلابېلو لورو ته اړوندتیا پیدا کړه او بیکر د داسې خوځښت مشري پر غاړه واخیسته چې کلیفورنیا یې په اتحادیه کې ساته. په ۱۸۵۵ زکال کې هغه د یو وېګ په توګه د متحده ایالاتو سنا جرګې ته د لار موندو په سیالۍ کې د د آزادې خاورې په نامه ګوند (Free Soil Party) له ټکټ څخه په ګټنې ونډه واخیسته خو د ویګ ګوند د پاشل کېدو له امله یې دغه سیالي وبایلله.
په همدغو ورځو کې بیکر د جان نیل د شعري اثر څخه د ځان لپاره د «خړ باز یا Gray Eagle» لقب د خړو وېښتانو لرلو له امله غوره کړل (په داسې حال کې چې د هغه سر/وېښتان د کل کېدو په لور روان و). هغه له شپږ فوټو ټیټ قد درلود. په ۱۸۵۵ زکال کې بیکر په یوه داسې جنايي دوسیه کې بدنامه شو چې د هغه قانوني او سیاسي راتلونکی یې ګواښوه. هغه د بېلا کورا له خوا وړاندیز شوې دنده ومنله، هغه دنده چې باید د هغې د مېړه، چارلېز کورا څخه دفاع وکړي. چارلز کورا پېژندل شوی قمارباز و چې چې د متحده ایالاتو د مارشال په وژنې تورن و. قضایي پلاوي ونشو کولای د یوې پایلې پر سر هوکړې ته ورسېږي او کورا هم د یو یاغي له خوا له محاکمې پرته په خپل سري ډول ووژل شو. دغې چارې بیکر ته دا ګټه ورسوله چې په خپلو حقوقي فعالیتونو او د ارډر ګوند په اډانه کې فعال شي، هغه ګوند چې د سانفرانسېسکو د بیدارۍ کمېټې له چارو سره یې مخالفت کاوه او قانون یې په خپله ولکه کې نیو. د هغه له فعالیتونو څخه د ګوند نیوکې د دې لامل وګرځېدې چې بیکر د لنډ مهال لپاره ښار پرېږي او خپل دغه وخت یې په ساکرامنټو کې تېر کړ.
د اورګن سیاستوال
بیکر چې په ۱۸۵۹ زکال کې د متحده ایالاتو د استازو جرګې د څوکۍ په لاسته راوړو کې ماتې ناهیلی کړی و په شمال کې د ځان لپاره د شنه سیاسي چاپېریال د موندلو په هڅه کې شو. له اورګن سره تر ډېره هغو وګړو لیوالتیا لرله چې یو مهال یې په ایلنوی کې ژوند کاوه او هغه نارینه په کې شاملېدل چې ده په سپرېنګ فیلډ کې پېژندل. هغه په ۱۸۵۷ زکال کې د اورګن له سیاست سره هغه مهال لیوالتیا پیدا کړه چې د هغه د سپرېنګ فیلډ ملګري ډاکټر انسون هنري چې اورګن ته کډه شوی و بیکر ته یې وویل چې کولای شي له دغه ځایه سنا ته لار ومومي. وروسته له هغه چې دغې سیمې د ۱۸۵۹ زکال د فبروري په ۱۴ مه ایالتي وضعیت ته لاسرسی وموند، د اورګن جمهوري غوښتونکو له بیکر وغوښتل څو د دوی ایالت ته ولاړ شي او د سنا لپاره په سیالي کې ونډه واخلي او د دیموکراتانو د ځواک پر وړاندې عمل وکړي.
پورونه
پورونه Loans له يوي حکمي او حقيقي مرجع يا شخص څخه يوه بل شخص مرجع يا ملکيت لرونکي ته داجناسو او پيسو ورکول دي په ضمانت يا بی ضمانت دلنډی مودی پور په يوه مالي کال کی بيرته اداکيږی خو داوږدی مودی پور له يو مالي کال څخه زياته موده نيسي.
اډوارډ ډیکینسون بیکر
د اورګن سیاستوال
د ۱۸۶۰ زکال د فبروري میاشتې په وروستیو کې د بیکر کورنۍ په سیلم سیمه کې یوه کور ته چې اوس مهال د ویلامت پوهنتون کمپ دی؛ کډه وکړه. بیکر هلته حقوقي دفتر پرانیست او په دغه ایالت کې یې د جمهوري غوښتونکو لپاره په مبارزه پیل وکړ. د جولای په ۴ مه هغه په سلیم کې د جلا غوښتونکو ګواښوونکې غوښتنې تصدیق کړې او د خپل هېواد په لار کې یې له مړینې سره د لېوالتیا اعلان وکړ: «که چېرې زه کولای شم خپل بې ارزښته ژوند د داخلي بریدونو پر وړاندې د خپل هېواد د دفاع په لار کې قربان کړم، نن اعلان کوم چې د دغه ویاړ له ترلاسه کولو لوړه هیله نوره نه لرم چې د ژوند لمر مې د آزادۍ د معبد تر سیوري لاندې شي او د ملت د عظمت نښان ته د تعمید غسل ورکړي».
پورونه
وېشنيزه:پور وېشنيزه:مالي
اډوارډ ډیکینسون بیکر
د اورګن سیاستوال
په سیلم کې د اورګن قانون جوړونکې اسمبلۍ د ۱۸۶۰ زکال په سپټمبر کې دوه کسان سنا ته غوره کړل. د دې لپاره چې بیکر سنا ته د لار موندلو په موخه اکثریت ۲۶ رایې ترلاسه نه کړي د غلامۍ پلویانو ۶ سناتورانو غونډه پرېښوده څو د نصاب د کچې د پوره کېدو څخه مخه ونیسي. هغوی بېرته راوګرځول شول او د اکتوبر په اوومه قانون جوړونکي سره روغې ته ورسېدل. دوی د داګلاس له دیموکراتانو څخه جیمز نسمیت او همدارنګه بیکر سنا ته وټاکل. د دوګلاس دیموکراتانو له بیکر څخه د اکثریت د حاکمیت اړوند د هغه د ملاتړ او ریښتینولۍ له امله ملاتړ وکړ.
د اروپا هنر
د اروپا هنر یا لویدیځ هنر، په اروپا کې د لويدیځ یا تجسمي هنر تاریخ رانغاړي. د اروپا ماقبل التاریخ هنرد ګرځنده رنګونې (نقاشۍ) په توګه د ډبرو لوړې منځنۍ دورې او ډبرلیک دورې کې پیل شوی او د ډبرو منځنۍ دوره او اوسپنې دورې ترمنځ د دورې ځانګړتیا وه. د اروپا د هنر لیکل شوي تاریخونه ډېری د لرغوني اسرائیل او د لرغوني اژه تمدنونو له هنر سره پیل کیږي، چې لرغونوالی یې د درېیمې مخکې له میلاد زریزې ته رسېږي. د دې اړینو کلتورونو سره موازي، په ټوله اروپا کې هر یو ډول هنر شتون درلود، هر ځای چې به خلک وو، هلته به یې خپلې نښې لکه کیندل، سینګار شوي آثار او لویې ولاړې ډبرې پر ځای پرېښودې. په هرحال، په اروپا کې د هنري پرمختګ یوه ثابته نمونه یوازې د لرغوني یونان له هنر سره چې د روم له خوا منل شوی او بدلون یې موندلی روښانه کیږي، چې د روم سترواکۍ له خوا اروپا، شمالي افریقا او لویدېځې آسیا ډېریو برخو ته لېږدول شوی دی.
اروپایی هنر په یو شمیر سبکي دورو کې تنظیم شوی، چې په تاریخي لحاظ د بېلابېلو سبکونو وده په بېلابېلو سیمو کې رانغاړي. په پراخه توګه دغه دورې: کلاسیک، بیزانس، منځنۍ پیړۍ، ګوتیک، رنسانس، باروک، روکوکو، نیوکلاسیک، عصري، پوسټ ماډرن او نوې اروپایې نقاشۍ په کې شاملې دي.
له تاریخ دمخه هنر
د اروپا له تاریخ دمخه هنر د اروپا د کلتوري میراث یوه مهمه برخه ده. د هنر تاریخ له تاریخ دمخه معمولا په څلورو اصلي دورو وېشل شوی دی: د ډبرې دوره، د ډبرو نوې دوره، د برونزو دوره او د اوسپنې دوره. د دې دورې ډېری پاتې شوي آثار کوچنۍ مجسمې او د سمڅو نقاشۍ دي.
د ماقبل التاریخ ډېری ژوندي پاتې شوي هنرونه د لېږد وړ کوچنۍ مجسمې دي چې د ښځینه وینوس مجسمې یوه کوچنۍ ډله لري، لکه د وینوس د ویلنډرف (۲۲۰۰۰ تر ۲۴۰۰۰ مخکې له میلاد) چې په ټولې مرکزي اروپا کې موندل شوي. د لوونمنش۳۰ سانتي متره مجسمه شاوخوا ۳۰۰۰۰ کاله مخکې له میلاد څخه،هغه ټوټې یې موندل شوي چې ښایي د هغې سره تړاو ولري.
رومي
د روم هنر د یونان له خوا اغیزمن شوی و او تر یوه حده یې د لرغوني یوناني نقاشۍ او مجسمې د زوزات په توګه ګڼلای شو، خو د ایټالیا د محلي ایټروسکان هنرله خوا هم په کلکه اغیزمن شوی. رومي مجسمه جوړونه، په اصل کې د ټولنې د لوړو طبقو څخه اخیستل شوی انځور او همدارنګه د ارباب الانواعو او الهو له انځورونو څخه اخیستل کیږي. په هرحال، رومي نقاشي د مهمو ځانګړتیاوو درلودونکې ده.
روماني
روماني هنر هغه دوره ده چې له شاوخوا ۱۰۰۰ نه تر ۱۲ پیړۍ پورې د ګوتیک هنر د راڅرګندېدو دورې ته اشاره کوي. دا د زیاتیدونکې سوکالۍ دوره وه او لومړنۍ دوره وه چې په ټوله اروپا کې د سکینډینیویا نه تر سیسلي پورې یو همغږی سبک لیدل کیده. روماني هنر پیاوړی او مستقیم دی، په اصل کې یې روښانه رنګ درلود او ډېری وختونه خورا پېچلی و. د دې دورې معمارۍ د ژورو دېوالونو او سر ګردو کړکیو سینګار د کیندلو له لارې ترسره شوي.
رنسانس
هنرمندانو هم د رڼا او تیارو په ښه توګه تنظیمولو کې د نویو تخنیکونو کارول پیل کړل، لکه د ټیټان په ډېری انځورونو کې د درجې توپیر او د لیونارډو دا وینچي له خوا د sfumato او chiaroscuro پراختیا. مجسمې جوړوونکو هم د ډېرو پخوانیو تخنیکونو، لکه کانټراپوستو په بیا موندلو پیل وکړ.
د رنسانس پیل
د رنسانس مفکوره لومړی د ایټالیا په فلورنس ښار کې څرګنده شوه. مجسمه جوړونکی ډوناتیلو کلاسیکو تخنیکونو ته لکه کانټراپوستو ته مخه کړه، د هغه دویمه مجسمه د ډیویډ وه چې د روم سترواکۍ راهیسې په اروپا کې د برونزو لومړنۍ وړیا جوړه شوې بربنډه مجسمه وه. مجسمه جوړوونکی او معمار برونلسکی د الهام لپاره د پخوانیو رومي ودانیو معماري نظریات مطالعه کړل. ماساچیو بشپړ عناصر ،لکه: جوړښت، انفرادي بیان او د انسان بڼه پر دېوالي نقاشیو ته مخه کړه.
لوړ رنسانس
په ایټالیا کې د ۱۵ پیړۍ هنري پرمختګونو (د مثال په توګه: د لید سیسټمونو سره مینه، د اناتومي کلاسیک کلتورونو انځورول ) د ۱۶ پېړۍ په بهیر کې وده وکړه، د ۱۵ پیړۍ لپاره د «لومړني رنسانس» او د ۱۶ پیړۍ لپاره «لوړ رنسانس» نومونه ځانګړي شوو. که څه هم هیڅ یو سبک د لوړ رنسانس ځانګړتیا نه لري، د هغو کسانو هنر چې له دې دورې سره خورا نږدې تړاو لري - لیونارډو دا وینچي، رافایل، مایکل انجیلو، او ټیټان د حیرانتیا وړ مهارت هم فني او هم جمالیاتی څرګندوي. د لوړ رنسانس هنرمندانو د داسې ځواک درلودونکي آثار رمنځته کړل چې د راتلونکي هنرمندانو نسلونو د لارښوونې لپاره په دې هنري کارونو تکیه وکړه.
عصري هنر
د ریالیزم له طبیعي اخلاقو څخه لرې یو لوی هنري خوځښت د امپریسیونیزم په نوم رامنځته شو. امپریونیستان په انځورګرۍ کې د نور په کارولو کې مخکې وو. اډګر دیګاس، اډوارډ منیټ، کلاډ مونیټ، کیملی پیسارو، او پیری-اګسټ رینوایر، ټول د امپریسیونیزم په غورځنګ کې شامل وو. د امپریسیونیزم مستقیمه پایله د پوسټ امپریسیونیزم پراختیا وه. پاول سیزان، وینسنټ وان ګوګ، پاول ګوګین، جورجس سیورټ نامتو پوسټ امپریسیونیستان پیژندل شوي. دي
معاصر هنر او پوسټ موډرن هنر
عصري هنر د څو ځانګړتیاوو چې وروسته د پوسټ مډرن هنر په توګه تعریف شوي وړاندوینه یې کوي؛ د حقیقت په توګه، د عصري هنر ډیری حرکتونه اکثرا دواړه عصري او پوسټ موډرن په توګه ډلبندي کیدای شي، لکه پاپ هنر. د مثال په توګه: د پوسټ موډرن هنر په عمومي توګه په کنایې، تمثیل او طنز باندې ډیر ټینګار کوي؛ عصري هنر د هنر په اړه د یوې ډیرې کنايي طریقې رامنځته کول پیل کړل چې وروسته یې له  مډرن شرایطو سره پرمختګ وکړ. پوسټ مډرن هنر د لوړ او غوره هنر او د ټیټ او سوداګریزو هنرونو ترمنځ توپیرونه او تتوالی مطالعه کوي.
د پوهې قانون
د پوهې قانون يا د علم قوانين، د مکررو ازمېښتونو او کتنو پر بنسټ هغه څرګندونې دي، چې يو لړ طبيعي ښکارندې تشرېح او اټکلوي. د قانون اصطلاح د طبيعي پوهې (فزيک، کيميا، ستورپوهنې، د ځمکې علم، بيولوژي) د ټولو څانګو په بېلابېلو قضيو (اټکل کول، کره کول، پراخه يا محدوده) کې ډول ډول کارونې لري. قوانين له معلوماتو څخه وده کوي او د رياضياتو پر مټ لا زيات پرمختګ کوي، په ټولو حالتونو کې قوانين په مستقيم يا نامستقيم ډول د ازمېښتي شواهدو پر بنسټ دي. په عمومي ډول درک شوې ده، چې قوانيڼ په اړخيز ډول انعکاس کوي، که څه هم په ښکاره ډول واقعيت ته په بنسټيزو سببي اړيکو باندې په ښکاره ډول دلالت نه کوي او د اختراع په پرتله موندل (کشف) شوي دي.
د پوهې قوانين، د ازمېښتونو او کتنو پايلې په عادي ډول د کاريال په يوه معلومه لړۍ او برخه کې خلاصه کوي. په ټوله کې د قانون دقت هغه وخت بدلون نه کوي، چې د اړوندې ښکارندې يوه نوې نظريه باندې کار وشي، مګر دا چې د قانون د کاريال غايه بدلون وکړي، په داسې حال کې چې د قانون وړاندې کونوکې څرګندونه يا رياضيات نه بدلېږي. د پوهې قوانين د علمي پوهې په نورو ډولونو سره هغسې بشپړ ډاډ نه څرګندوي، لکه رياضيکي نظريې او پېژندنې يې چې څرګندوي. د پوهې يو قانون کېدای شي، د راتلونکو کتنو له مخې مخالف، محدود شوی او پراخ شوی وي.
يو قانون په عادي ډول د يوه يا څو څرګندونو يا معادلو په توګه جوړېدلی شي، چې په دې ډول وکولی شي، د يوه ازمېښت پايلې اټکل کړي. قوانين د فرضيو او انګېرنو له مخې توپير لري، چې د ازمېښت او کتنې په واسطه د اعتبار پر مهال او ورڅخه مخکې د علمي پړاو پر مهال وړاندې شوي دي. فرضيې او اقتباس ځکه قوانين نه دي، چې په ورته درجه کې نه دي تاييد شوي، که څه هم کېدای شي، د قوانينو جوړولو ته لاره هواره کړي. د قوانينو د عمل سيمه د علمي نظرياتو په پرتله ټاکلې ده او علمي نظريات کېدای شي، يو يا څو قوانين راونغاړي. ساينس يو قانون يا نظريه له واقعيتونو څخه بېلوي او قانون يو ناڅرګند، غلو يا يو دروغ حقيقت بولي. د پوهې قوانينو ماهيت په فلسفه کې خورا زيات بحث شوی دی، مګر د پوهې قوانين په اصل کې په ساده ډول د علمي مېتود په واسطه تر لاسه شوې ازمېښتي پايلې دي او ټاکل شوې دي، چې له نه په انټولوژيکي تبصرو او نه د شعوري اصولو په څرګندونو سره باردي.
لنډه کتنه
يو د پوهې قانون، تل تر مکررو حالتونو لاندې په يوه فزيکي نظام باندې پلی کېږي او دلالت کوي، چې د نظام يا سيستم د عناصرو رانغاړوونکي يوه سببي اړيکه شته. لکه د «سيماب په معياري حرارت درجه او فشار کې مايع دی» په شان ريښتيني او په ښه ډول تاييد شوې څرګندونې د پوهې د قوانينو په توګه غوره کېدلو لپاره خورا ځانګړې په پام کې نيول شوي دي. د پوهې په فلسفه کې يوه مرکزي ستونزه چې بېرته David Hume ته ورګرځي، د ثابت نښلونکي له امله راپورته کېدونکي اصول دي.
له علمي نظرياتو سره د قوانينو توپير په دې کې دی، چې دوی د ښکارندو يو میکانیزم يا تشرېح نه ثابتوي، مګر دا چې يوازې د تکرار شوې کتنې د پايلو نچوړ دی. د همدې له مخې د قوانينو د پلي کولو وړتيا د وار له مخه کتل شويو ورته حالتونو پورې ټاکلې (محدوده) ده او کېدای شي قانون د قياس کولو پر مهال ناسم وموندل شي. د Ohm (اوم) قانون يوازې پر خطي شبکو باندې پلی کېږي، د نيوټن د نړيوالې جاذبې قانون يوازې په کمزورو جاذبي برخو کې پلی کېږي، د ايروديناميک [د هوا اړوند] لومړني قوانين، لکه: د بېرنولي اصل (Bernoulli’s principle) د تراکم وړ بهير په برخه کې (لکه هغه چې په transonic او supersonic الوتنه کې پېښېږي) کې نه پلی کېږي، د هووک قانون يوازې تر ارتجاعي بريد ښکته شيندلو باندې پلی کېږي او د بويل (Boyle) قانون په پوره دقت سره يوازې د اتصوري ګاز په برخه کې پلی کېږي. دا قوانين تر ځانګړو حالتونو لاندې يوازې د پلي کېدلو په برخې پورې ګټور پاتې کېږي.
زياتره قوانین رياضيکي بڼې غوره کوي او له همدې امله د يوې معادلې په توګه بيانېدلی شي. د بېلګې په ډول: د انرژي د ساتنې قانون د .......... په ډول ليکل کېدلی شي، چې ......... په کې په نړۍ کې د انرژي ټوله اندازه ده. په ورته ډول د ترموډيناميک لومړنی قانون د .............. په ډول او د نيوټن دويم قانون د ............... په ډول ليکل کېدلی شي. دا چې ياد قوانين هغه څه څرګندوي، چې زموږ حسونه يې درک کوي، نو تر اوسه ازمېښتي (د علمي ازماېښتي د پوهې قانونوت يا کتنې له لوري غوښتل شوي) دي او د رياضيکي نظرياتو غوندې نه دي چې په نظري ډول د رياضياتو له مخې ثابتېدلی شي.
ځيني قوانين د نورو يو څه عمومي قوانينو اټکلونه دي او د پلي کېدلو د وړتيا په يوه ټاکلي بريد سره غوره اټکلونه دي. د بېلګې په ډول: نيوټني ډيناميک (چې د ګاليلا د بڼې بدلونونو پر بنسټ دی) د ځانګړي نسبيت (په داسې حال کې چې د ګاليلا د بڼې بدلولو قانون د لورينس د بڼې بدلونې قانون يو څه تېز اټکل دی) لږبريد دی. په ورته ډول د نيوټن د جاذبې قانون د عمومي نسبيت يو ټيټ کتله لرونکی اټکل ید او د کولمب قانون په پراخه واټنونو (د کمزوزو غبرګونو سره په پرتلنې) کې د انرژي د بنسټيز واحد په الکتروډيناميک برخه کې يو اټکل دی. په دې ډول حالتونو کې د زيات کره عمومي قوانينو په پرتله د قوانينو د اټکل د يو څه ساده نسخو کارول عام دي.
قوانين په ازمېښتي ډول د دقت درجو د زياتوالي په موخه په ثابت ډول ازمايل شوي دي، چې همدا د ساينس له اصلي موخو څخه ده. هغه واقعيت چې قوانين هيڅکله د سرغړوونکي اوسېدلو په توګه نه دي کتل شوي، په زيات دقت يا د قوانينو په پام کې نيولو د دوام يا له منځه وړلو په موخه د نويو حالتونو په ډولونو او په پړاو کې تر لاسه کېدونکې موندنې د قوانينو د ازمايلو مخنيوی نه کوي. د قوانينو په اړه تل شوني دي، چې د تکرار وړ ازمايښتي دليل له مخې چې هر يو يې بايد وکتل شي؛ بې اعتباره وګڼل شي يا يې محدوديتونه لرل ثابت شي. په ښه ډول رامنځته شوي قوانين هم په ځينو ځانګړو حالتونو کې باطل شوي دي، مګر نوي جوړښتونه پر پخوانيو هغو باندې د تعميم توپيرونو د روښآنه کولو په موخه رامنځته شوي دي، نه دا چې اصلي قوانين لرې، بېخي له پامه وغورځوي. ځکه چې بې اعتباره قوانين يوازې نږدې اټکلونه اوسېدل ګڼل شوي دي، چې د شراېطو (لکه: د وخت يا فضا خورا لويې يا خورا کوچنۍ اندازې، سترې کتلې يا سرعتونو) لپاره ځواب د نه ويونکو پخوانيو قوانينو د پوښلو په موخه، نور اصطلاحات او عوامل بايد ورسره ګډ شي. په دې ډول فزيکي قوانين د بدلون نه کوونکې پوهې په پرتله د پرمخ تلونکې او يو څه کره تعميم د لړۍ په توګه يو څه غوره ګڼل شوي دي.
ځانګړنې
د پوهې قوانين په نمونه يې ډول د کلونو پر مهال د پرله پسې علمي ازمېښتونو او کتنو پر بنسټ هغه پايلې دي، چې په نړيوال کچه د پوهې ټولنه کې منل شوي دي. يو د پوهې قانون «له ځانګړو واقعيتونو څخه تر لاسه کېږي، چې د ښکارندو په يوه معلومه ډله يا ټولګي باندې د پلي کېدلو وړ او د هغه څرګندونې پر مټ د بيانولو وړ دی، چې يوه ځانګړې ښکارنده هغه وخت تل پېښېږي، چې ځانګړې يا معلوم حالتونه شته وي. د دې ډول قوانينو په بڼه کې زموږ د چاپيريال د يوې لنډې تشرېح توليد د پوهې (ساينس) يوه بنسټيزه موخه ده.
په کیوبا کې د غلامۍ ضد قانون
په ۱۸۷۰ لسیزه کې، د امریکا په متحده ایالاتو کې ډیری فعالان په کیوبا کې د روان انقلاب په اړه د امریکا د ولسمشر اولیسیس اس ګرانت له بې پرې چلند ناهیلي شوي وو. دوی هڅه کوله چې په هسپانیا کې غلامي له منځه یوسي. زیات شمېر مهمو څېرو غوښتل چې کیوبا کې د غلامۍ پای او د اورپکو بریا وویني او دغه راز متحده ایالات اورپکي د مشروع جنګیالیو په توګه وپېژني. د کیوبا د غلامۍ ضد کمېټې چې له دغه ځایه یې الهام  اخیستی او کله به هم د کیوبا د غلامۍ ضد کمېټې په نوم هم یادېده، لومړی ځل یې د ۱۸۷۲ کال په دسمبر میاشت کې په نیویارک کې د کوپر په انستیتوت کې یې غونډه وکړه. د کمېټې مشري د سامول ار سکوترون کوله چې د پيښو چارې یې سمبالولې، په داسې حال کې چې کشیش هنري هایلنډ د منشي او ویاند په توګه دنده ترسره کوله.
تاریخي مخینه
په ۱۸۶۸ ز کال کې، د غلامۍ د له منځه وړلو احساسات او د مادرید فوران له ادارې نا خوښي، په کیوبا کې د کورنۍ جګړې لامل شول. دغه جګړه چې په لس کلنې جګړې مشهوره ده، له ۱۸۶۸ تر ۱۸۷۸ ز کال پورې یې دوام درلود چې کیوبايي اورپکو  د هسپانیا ښکېلاکي لښکرو پروړاندې د نورو مواردو په خواکې د کیوبا د خپلواکۍ او غلامۍ له منځه وړو لپاره جنګېدل. متحده ایالاتو چې وروستیو کې يې کورنۍ جګړې او د غلامۍ له منځه وړل تجربه کړي وو، د کیوبا اورپکو له بالقوې متحدینو نه وو. د کیوبا زیات شمېر یاغي مشران، تبعیدیان او د امریکا په متحده ایالاتو کې د غلامۍ ضد فعالان، په دغه جګړه کې د امریکا د ښکلېتیا پلویان وو.
د ګرانت ادارې د ښکېلتیا او نه ښکېلتیا په اړه د ګرانت دولت ترمنځ د نظر اختلاف و. د دفاع وزیر جان رالینز او په هسپانیا کې سفیر دانیل سیکز په کیوبا کې د لاسوهنې ملاتړکاوه او په خپله ولسمشر ګرانت د اورپکو له موخې سره هم نظره ؤ. په همدې حال کې د امریکا په سیاست کې نور کسان په ځانګړي ډول: د بهرنیو چارو وزیر هملټون فیش تر ډېره د ښکېلتیا په اړه له ګنګتیا سره مخامخ و. دوی د امریکا له کورنۍ جګړې وروسته ډېر ژر ښکېلتیا بې تدبیره بلله او فکر یې کاوه چې، د کیوبا په چارو کې د امریکا لاسوهنه کولای شي، امریکا له ستونزمن ډيپلوماټیک حالت سره مخامخ کړي. د امریکا توکميزو اړیکو او په حکومت کولو کې یې د کیوبا د خلکو وړتیاوو ته د شک په سترګه کتل. په پایله کې، President Grant وړاندیز وکړ چې د ځانګړو شرایطو له مخې، لکه: کیوبا ته د خپلواکۍ ورکول او غلامۍ له منځه وړل، د مادرید او کیوبايي اورپکو ترمنځ د منځګړي په توګه عمل وکړي. متحده ایالاتو له دغه وړاندیز نه زیاته لاسوهنه ونه کړه.
د پيل پړاو
هنري هایلنډ ګارنټ او نورو چې  په کیوبا کې له روان حالت نه امریکا ته د پخوانیو غلامانو د تېښتې شاهدان وو، د غلامۍ ضد کمېټه یې جوړه کړه. ګارنټ او نورو یې د کیوبا غورځنګ نه د ملاتړ له امله چټک ګام پورته کړ، ځکه د کیوبا د آزادۍ غوښتنې غورځنګ څو توکمیزه او هغه موډل و چې، دوی غوښتل هغه په امریکا کې عملي کړي. د منهتن د کوپر په انستیتوت کې لومړنۍ غونډه جوړه شوه. له هغې وروسته یې، ډېر ژر په بوسټون کې بله غونډه وکړه.
په لومړۍ غونډه کې ګڼ شمېرکسانو ګډون درلود. په داسې حال کې چې افریقايی الاصله امریکاییانو او کیوبايي کډوالو د حاضرینو برخه جوړه کړې وه، هڅه یې کوله، څو غونډه په پراخه کچه خپره شي او تنوع لرونکې وي. ګارنټ اصلي خبرې د انستیتوت په لوی صالون کې وکړې چې حاضرینو یې هرکلی وکړ. دغه غونډه د یوې کمېټې د جوړولو لامل شوه چې موخه یې په کیوبا کې د غلامۍ له منځه وړلو په برخه کې په ټول هېواد کې د لاسلیکونو راټولول وو. په همدې توګه په نورو ښارونو، لکه: بوسټون، فلادلفیا، بالتیمور، سانفرانسیسکو او واشنګټن ډي سي کې د نورو غونډو طرحه جوړه شوه.
موخه
دغه کمېټه په لومړي سر کې د فشار د کمپاین لپاره د ملاتړ راټولولو لپاره جوړه شوې وه، بنسټ اېښودونکو غړو یې د کیوبا جګړه د غلامۍ او د ټولې نیمې کرې له ډلبندۍ سره د پخوانۍ نړۍ د ښکېلاک پروړاندې بلله. له څو توکه جوړښت سره د بغاوت ځواکونو جوړښت په پام کې نیولو سره، دوی هغه په متحده ایالاتو کې د توکمیزه او برابرۍ ترمنځ د مرستې لپاره د یوې نمونې په توګه په ګوته کړل.
په دغه کمېټه کې د ډېرو کسانو لپاره لوی الهام بښونکی عامل دغه هیله وه چې په بهر کې د غلامۍ ضد غورڅنګونو نه ملاتړ کولای شي، چې په هېواد کې ډېره توکمیزه برابري رامنځ ته کړي. افریقايي الاصله امریکايي وګړي په دې سربېره چې له غلامۍ نه خلاص شوي وو ، تراوسه هم په دغه بهیر کې تر ظلم لاندې وو. نو له دې امله، دوی تر ډېره داسې احساسوله چې، بریا یې نه ده بشپړه شوې. له هېواد نه بهر، په مدني آزادیو کې د ډېرو بریاوو ترلاسه کول کولای شول چې، د امریکا په متحده ایالاتو کې د ولسي فعالیت د لومړیتوبونو په ټاکلو کې مرسته وکړي. ډېری خلکو، د آزادۍ په اعلامیه کې د یاد شوو اصولو له مخې، داسې احساسوله چې، په بهر کې د غلامۍ د له منځه وړلو لپاره جګړه  د امریکا ذاتي دنده ده.
له سازمان سره د ګارنټ کشیش فعالیت په ځانګړي ډول د دغه وړاندیز پرمختګ ته وقف شوی و، هغه دا چې، ترهغې چې په ټولو ځایونو کې غلامۍ ماتې و نه خوري، نو نه ده مغلوبه شوې او دافریقايي الاصله امریکايي فعالانو کار ترهغې چې غلامي په امریکا کې له منځه لاړه نه شي، پای ته نه دی رسېدلی. د دې خبرو په رڼا کې، د کیوبا انقلاب د غلامۍ له منځه وړلو هڅې وې چې، نوې د امریکا په متحده ایالاتو کې بریالۍ شوې وې.
لوړ پوړي غړي
سامول ریموند سکوترون د کمېټې مشرتابه او بنسټ اېښودونکو غړی دی. سکوترون په ۱۸۴۳ ز کال کې زېږېدلی او د نیویارک په ښار کې د افریقايي الاصله امریکايي ټولنې لوړ پوړی غړی و چې، د پردې د میلې( راډ) په اختراع سره ډېر مشهور دی. نوموړی په ټول ژوند او تر مرګه پورې یعنی د ۱۹۰۸ ز کال د اکتوبر تر ۱۴ مې پورې، په پراخه کچه د مدني حقوقو په لاملونو کې ښکېل ؤ.
هنري هایلنډ ګرنټ Henry Highland Garnet منشي او د کمېټې له بنسټ اېښودونکو غړو نه و. هغه چې مخکې غلام و،  د ۱۸۱۵ ز کال په دسمبر کې زېږېدلی او د آزادۍ له ترلاسه کولو وروسته له خپلې کورنۍ سره یو ځای په نیویارک ښار کې لوی شوی و. ګرنټ په ۱۸۴۰ ز کال کې د اونایدا Oneida له انستیتوت نه فارغ او د کلیسا کشیش و. ګرنټ د ۱۸۸۲ ز کال د فبرورۍ په ۱۲ مه په لیبریا کې د امریکا متحده ایالاتو د وزیر مختار اوجنرال قونسل په توګه د دندې ترسره کولو پرمهال مړ شو. د نوموړي ټول عمر په متحده ایالاتو او په بهر کې د توکمیزې نا برابرۍ پروړاندې د بریا په برخه کې له فعالیتونو نه ډک وو.
P.B.S. Pinchback پي بي اس پینچبک د دغې کمېټې له نورو مهمو مشرانو نه و. نوموړي د کورنۍ جګړې پرمهال د متحده ایالاتو په اردو کې خدمت کاوه او کله یې چې د لویزیانا د والي په توګه دنده ترسره کوله، په امریکا کې لومړنی افریقايي والي شو.
سیاسي هڅې
سکوترون، له ولسمشر سره له غونډې یوه اونۍ مخکې، د بالیتمور په مدیسون واټ کې د پروتستانت په کلیسا کې غونډه وکړه. په دغه غونډه کې، نوموړي په کانګرس کې د کمېټې په استازیتوب لاسلیکونه راټول کړل. د بالتیمور غونډه  له دې امله چې ښځو په کې پراخ ګډون کړی وو، په غورځنګ کې د برابرۍ یوه نښه وه.
ګرنټ او نورو له کمېټې نه نا معلوم شمېر څو زره لاسلیکونه وړاندې کړل. داسې اټکل کېده چې څو زره لاسلیکونه دې د نیویارک او د نورو ځایونو له غونډو ولسمشر ګرنټ او کنګرې ته ورسېږي. ولسمشر ګرنټ د کمېټې له پلاوي سره غونډه وکړه، خو له کابینې سره له مشورې وروسته، د ګرنټ ادارې له خوا هېڅ ګام پورته نه شو چې د ګرنټ او د کمېټې د نورو غړو د خواشینۍ لامل شو.
سپینې ماڼۍ ته په استول شوي پلاوي کې د نورو غړو په خواکې، سکاټرون، جورج داونینګ او جي. ایم. لنګستون شامل وو. د دې احتمال و چې دغه اوږد نوملړ دې، له ۵۰۰۰  زیات شي او لسګونه زره تنو ته دې ورسېږي.
د کمېټې په نوملړ کې د امریکا متحده ایالاتو له دولت نه وغوښتل شول چې په کیوبا کې د خپلواکۍ غورځنګ د اورپکو مشرتوب په رسمیت وپېژني. د کمېټې یوه غړی هنري ترنر، په داسې حال کې چې په سپینه ماڼۍ کې و، په ډاګه اعلام وکړ چې، په دغه اوږد نوملړ کې ۵۰۰۰ کسه چمتو دي، څو په کیوبا کې له اورپکو سره یو ځای، هسپانیا سقوط او غلامي له منځه یوسي.
هغه نوملړ چې ولسمشر ګرنټ ته وړاندې شو، د ټول هېواد په کچه یې لوی غورځنګ وهڅاوه چې راټول شوي لاسلیکونه، د اټکل له مخې لسګونو زرو ان تر نیم میلیون پورې ورسېدل. په Sacramento, San Francisco, Virginia City (Nevada), New Orleans Boston,, Philadelphia, New York, Washington D.C او نورو ځایونو کې  هم پېښې وشوې.
کمېټې احساس کاوه، له کومه ځایه چې په کیوبا کې د خپلواکۍ غورځنګ څلور کاله دوام کړی، اورپکي د دې مستحق دي چې، امریکا یې په رسمیت وپېژني او ملاتړ یې وکړي.
خپرونې
د ۱۸۷۳ ز کال په لومړیو کې دغې کمېټې په کیوبا کې د غلامۍ تر عنوان لاندې یوه رساله خپره کړه. په دغه رساله کې د ۱۸۷۲ ز کال  د دسمبر میاشتې  په ۱۳ مه د کوپر انستیتوت د غونډې وینا وې او دغه راز د غونډې د وینا وو مهمې خبرې وې. رساله په کیوبا کې د غلامۍ په اړه وه چې، په بریتانیا کې پارلمان ته د وړاندې کولو لپاره جوړه شوې وه. د غونډې لپاره پوهاوی، یو شعر او د بریتانیا غلامۍ ضد ټولنې او په بهر کې د ولارد ګرانویل ترمنځ مراسلې وې. دغه رساله د نیویارک سن (New York Sun) په دفتر کې چاپ شوه او د Bowery او Canal په واټونو کې د کمېټې دفتر له لارې پلورل کېده. ټولیز تکثیر یې مشخص نه و او اغېز یې هم د تعریف وړ نه و، خو د کمېټې د موخو د وړاندې کولو په توګه او هغه مېتودونه چې افریقايي الاصله امریکاییانو له هغه نه د توکميزې مدافعې د مخ ته وړلو او د کورنۍ جګړې لپاره کار اخیست. په کیوبا کې د غلامۍ خپرېدل، د یوې بېلګې په توګه لیدل کېږي چې، افریقايي الاصله امریکايانو څرنګه د غلامۍ له منځه وړلو غورځنګونو پخوانۍ شبکې بیا تعریف او د دوام لپاره یې تعریف کړي.
د کیوبا له انقلابیانو سره اړیکې
د کمېټې مشران د کیوبا له انقلاب کوونکو سره په اړیکه کې وو، په دې هیله څو په ګډه یوه اغېزناکه ستراتيژي جوړه کړي. دغه راز، د کمېټې مشران به د کیوبا د مهمو انقلاب کوونکو له خوا ستایل کېدل، چې یوه بېلګه یې د جایس مارټي José Martí له خوا د ګرنټ ستایل دي. د غورځنګ د مخ ته وړلو لپاره بله مهمه په رسمیت پېژندنه هغه مهال وشوه چې، د کیوبا انقلابي مشهوره جنرال، José Antonio Maceó  د بهرنۍ غلامۍ ضد ټولنې، د کمېټې د ځای ناستي سازمان له رهبرانو سره ولیدل، چې په یقیني توګه د کمېټې مهم غړي په کې شامل وو.
د هسپانیا غبرګون
د هسپانیا دولت په ژوره توګه د امریکا متحده ایالاتو د کورني ملاتړ په اړه اندېښنه درلوده، چې د کیوبا اجنډا د دوی پرضد وه. دوی د څارنې او د کمېټې د غونډو پرې کولو لپاره اجنټان لېږل. دغو اجنټانو به داسې شپې پاڼې( شبنامې) خپرولې چې، په کې به امریکاییانو ته د کیوبا د آزادي غوښتنې له غورځنګ نه د احتمالي ملاتړ په اړه خبرداری ورکول کېده.
مهاراشټرا
مهاراشترا د هند هېواد له ایالتونو څخه یو دی چې د دې ایالت پلازمېنه ممبای نوميږي او دا د هند یو له کڼ وگړیزو او مهو ښارونو څخه یو دی.
وېشنيزه:د هند ایالتونه
ذاکر نايک
ډاكټر ذاكر ناېك هغه اورژبې ويناوال دى، چې د يوويشتمې پېړۍ معجزه يې گڼلې شو. دا عالم پدې توانېدلې چې د گردې نړۍ د هغو بېځايه نيوكو ځواب ووايي، چې دوي يې د اسلام په سپېڅلي دين، اسلامي شخصيتونو او د شريعت په اړه كوي، په مستند ډول ځواب ووايي.
د يوويشتمې پېړۍ نامتو اسلامپوه، او د نړيوالو اديانو پرتله اييزه څېزونكې علامه ډاكټر ذاكر ناېك چې په ځوانه ځوانۍ كې يې د ټولې نړۍ بېلارې اديانو لارويان چلېنچ كړي دي، خو د ځواب ويلو لپاره يې څوك تر دې مهاله ندې راوړاندې شوې، ان تردې چې د روان كال (۲۰۰۷)ز كال كله د عيسويانو مذهبي پلار (پاپ بنډي كېټ) د اسلام سپېڅلي دين او محمد صلى الله عليه وسلم په اړه له زهرو ډكه وينا وكړه، نو همدې ځوان ؤ، چې هغه يې چېلېنج كړ، مگر دده له پوهې او هوښيارۍ څخه په ډار سره پاپ دېته تيار نشو چې له ده سره مناظره وكړي.
زوكړه
علامه ناېك صېب په ۱۹۶۵ز كال د اكتوبر په اتلسمه نيټه د هند په بمبۍ نومي ښار كې زوكړې دى.
زده كړې
ډاكټر ذاكر ناېك خپلې لومړنۍ زده كړې د پېټر په منځني ښوونځي (St. Peter's High School (I.C.S.E.), Mumbai )كې پيل كړي، له دې څخه وروسته بيا د كېشن چند چېلارام (Kishinchand Chellaram College, Mumbai) لېسه كې يې خپلې زده كړې د بكلوريا تر دورې بشپړې كړې، او د لوړو زده كړو لپاره د ټوپيوالا د طب ملي انېستېټيوټ (Topiwala National Medical College, Nair Hospital, Mumbai ) چې د ناېر روغتون كې يې موقيعيت درلود پيل كړې.
د پوهنتون دوره
رنځپوه ذاكر ناېك د بمبۍ ښار كې د جراحۍ او درملجوړونې په څانگو كې خپلې لوړې زده كړې بشپړې كړي، او له دې وروسته يې د شلمې پېړۍ د اديانو د پرتله ايزو څېړنو نامتو عالم او مفكر علامه شېخ احمد ديدات له وياوو څخه په اغيزمنتيا سره، د هغه په پل، پل كېښود، او د هغه لار يې خپله كړه.
په نړيواله كچه د پېژندلې اصلي لامل
ډاكټر ذاكر نايك په عام ډول د (اسلام او عصري علوم)، (اسلام او عيسويت)، (اسلام او سكيولرزم)، (اسلام او هندويزم)، (اسلامي دعوت) او د اسلام په اړه ناسم پوهاوې او داسې نورو موضوعاتو په اړه ويناوې كړي، خو دده د مشهورېدو يوه ستره وجه د (قران او انجيل د ساينس په رڼا كې) تر سرليك لاندې مناظره كې د لوديځې نړۍ ستر بېلاري (ډاكټر ويليم كېمبل) ته غاښماتوونكې ځواب وركول ؤ. نوموړي امريكايي ډاكټر (په قرآن كې شل ساينسي تېروتنې) سرليك لاندې يو كتاب ليكلې ؤ، چې گواكې د قرآن ليكوال (!!؟؟) شلو ځايونو كې تېروتې دى.
نړيوال شهرت ترلاسه كوونه
ډاكټر نايك د مختلفو اسبابو له مخې نړيوال شهرت ترلاسه كړ، چې لدې ډلې څخه د هغه قرآن كريم، شپږو سپېڅلو احاديثو كتابونو، د نورو اديانو لكه ،عيسويت، يهوديت، هندويزم، بوديزم، سكهيزم او داسې نورو د سپېڅلو كتابونو په يادو يادونه. د يادولو وړ ده، چې ددې كتابونو ماضې يادونه نه، بلكه د ايات نمبر، سورت... ښودنه هم كوي. چې دا په حقيقت كې د ډاكټر ذاكر نايك په ذهانت او زكاوت دلالت كوي.
تېر كال، چې كله د عيسويانو سپېڅلي پلار (پاپ بنډي كېټ) د اسلام په اړه خپله سپېره خوله وخوځوله، او ناوړه الفاظ يې وكارول، نو همدې ځوان ورته ټټر وواهه، چې د اسلام په اړه هرډول پوښتنو ته دى تيار يم، مگر پاپ دده له څښتن وركړې وړتيا څخه ووېرېد، اوله ده سره مناظرې ته تيار نه شو.
د ډاكټر ناېك ليكلي كتابونه
هسې خو د ډاكټر ذاكر د كتابونو شمېره ډېره زياته ده، خو موږ يې دلته د يو څو كتابونو يادونه كوو: ددې كتابونو ترلاسه كولو لپاره دا ځاى كېكاگئ
د زړه او علاقې وړ څانگې
د اديانو پرتله اييزه څېړنه، درملجوړونه، ټولنيز، ښووونيز، وټه اييز او اخلاقي چارو كې د زړه له تله برخه اخلي، او په دې ټولو ډگرونو كې د څښتن په فضل بريالې راوتې دى.
هغه هېوادونه چې د اسلام بلنې لپاره يې ورته يون كړې
ډاكټر ذاكر نايك د اسلامي بلنې او مناظرو په اړه ډېرو هېوادونو ته سفرونه كړي، چې موږ يې دلته لاندې هېوادونه د يادولو وړ بولو:
رنځپوه ذاكر ناېك د نړۍ ډېرو هېوادونو ته د بلنې او تبليغ لپاره يون كړې، د امريكا متحده ايالات --- كاناډا  ---  برېتانيا  --- اتريش  ---  سعودي عربستان   ---  كوېټ  --  بحرين  --  قطر -- متحده عربي امارات  --  سوېلي امريكا  --  بوټسوانا  --  سينگاپور  --  گيانا  --  هانگ كانگ  --  تايلېنډ  --  مالېزيا  او داسې نورې. د يادولو وړ ده، چې پاكستان هرڅومره د اسلام داوه وكړي، خو بيا هم د ذاكر ناېك صېب په څېر خلك هم دې ته زړه نه ښۀ كوي، چې دې هېواد ته راشي، او ددې ملك له سياستپوهانو او مذهبي علماؤ څخه خپله ناخوښي څرگندوي.
له ډاكټر ذاكر ناېك سره اړيكه ټينگول
ISLAMIC RESEARCH FOUNDATION 56/58 Tandel Street (North), Dongri, Mumbai - 400 009 (India) Tel : (0091-22) 23736875 (8 lines) Fax : (0091-22) 23730689 e-mail: zakir@irf.net website : http://www.irf.net
سرچينې
وېشنيزه: مسلمان فيلسوفان وېشنيزه:غورځنگ وېشنيزه:معاصر اسلامي غورځنگونه وېشنيزه:فيلسوفان
جېهلم ولسوالۍ
جېلم ولسوالۍ د پاکستان د پنجاب ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر په ۱۹۹۸ کال کې ۹۳۶،۹۵۷ و.
سرچينې
وېشنيزه:د پاکستان ولسوالۍ وېشنيزه:د پنجاب ولايت (پاکستان)
نورا مورک
نورا مورک يوه ناروېجي هنډبال لوبغاړې چي په ۵ اپریل ١٩٩١ کال کې په اوسلو، ناروې کې زېږېدلې ده. هغې پخوا د باکه لاګه آلبورګ، نيورد او لارويک لپاره هم لوبې ترسره کړي دي. د هغې غبرګولۍ خور هم د ملي ټیم په کچه لوبه ترسره کوله، خو په ډيسمبر ٢٠١٨ کي يې دې لوبي ته د خدای په اماني وکړه.
شخصي ژوند
هغه د تېيا مورک غبرګولۍ خور ده.
داهم وګورئ
ميا سوېله
ثابته شتمني
ثابته شتمني Fixed Asset هغه څه دي چی په اوږده موده کی کار لاندی نيول کيږی او ورو ورو استهلاک يا خپل ارزښت په جاري ارزښت باندی بدلوي لکه ودانۍ،ماشينونه،موټر،ځمکه او داسي نور.
سرچینې
وېشنيزه:شتمني وېشنيزه:استهلاک
اریانا سعید
مخينه
اریانا داسی کورنی کی نړی ته راغلی ده چی مور یی دری ژبی او پلار یی پښتو ژبی و، هغی په ماشومتوب کی افغانستان پریخوده. پاکستان ته تږ نه وروسته، اریانا او کورنی یی اروپا ته سفر وکړ، او وروسته له څو کاله اوسیدو په سویس کی، اوس په لندن کی ژوند کوی. د هغی مینه موسیقی سره د ماشومتوب نه پیل شوی ده، اریانا د ښوونځی په دوره کی په سویس کی د غږولو د گروه غړی وه. وروسته د مدریت او تجارت د ریشتی د فارغیدو نه، هغی پریکړه وکړه چی د یوی هنرمندی په توگه د موسیقی په څانگه کی خپل فعالیت پیل کړی.سر بیره پر دی چی، اریانا د خپل کار په لومړیو ورځو کی ډیرو ستونزو سره مخامخ شوه، خو اخیر د هغی استعداد د ډيرو جوایزو په اخیستو سره، د خلکو په منځ کی شهرت ته ورسیده. د جایزو اخیستل لکه؛ بهترینه ځوانه سندرغاړی میرمن، بهترینه سندرغاړی میرمن، بهترینه د ژوندی بنی خپرونکی او د کال غوره ودیو د اریانا د لاس ته راوړنو نه دی. په مجموع کی د اریانا ودیو کلیپونو په یوتوب په ۵ میلونه لیدونکو پاملرنه ځان ته رااړولی ده.باید دا خبره هم یاده کړو چی ډیری شعرونه او هغه کمپوزنه چی سندرو کی ورنه گټه اخلی خپل یی دی. اریانا لومړی افغانه سندرغاړی ده چی سندره یی ماشاالله په نړیوالو رسانو کی خپره شوی ده. اریانا تر اوسه پوری د ۵۰ کنسرتونو نه ډیر د نړی په سراسر کی اجرا کړی دی، چی د ۳ کلو نه تر ۶۵ کلو عمره درلودونکو په کی گډون درلوده. دا ښکلی زړه راښکونکی میرمن، په ښکلی ستایل او کالیو یی او هغه شهرت چی د ژوند بنی سندرغاړی په توگه یی لری، کولای شی د څارونکو (مربی) په ټیم کی د افغانستان غږ په خپرونه کی یوه عالی ټاکنه اوسی.
بست
بست د هلمند د سيند پر غاړه کيڼې خوا ته چې د ارغنداب او هلمند سيندونه سره يو ځای کېږي لرغونی او تاريخي ښار و، چې کنډوالې يې اوس هم شته.
وېشنيزه:د هلمند ولایت
قرچک ولسوالي
قرچک ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان قرچک)  د ايران د تهران ولايت یوه ولسوالي ده. دا ولسوالي ۲۶۹٬۱۳۸ تنه نفوس لري او مساحت یې 90.2 کیلومتره مربع دی. د قرچک ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۹۱ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د تهران ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
لیس ډوسېټ
.
قصور ولسوالۍ
قصور ولسوالۍ د پاکستان د پنجاب ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر په ۱۹۹۸ کال کې ۲،۳۷۵،۸۷۵ و.
لیس ډوسېټ
ليس ماري ډوسېټ (۲۴م د ډسمبر کال ۱۹۵۸م زېږېدلې )په اگرېزي ـ (Lyse Marie Doucet) يوه کاناډايي د بي بي سي نړېوال راډیو ټلویزيون د باندنیو خبريالانو د څانگې مشره پازواله خبرياله او د خبر څارونکې هم ده.
قصور ولسوالۍ
سرچينې
وېشنيزه:د پاکستان ولسوالۍ وېشنيزه:د پنجاب ولايت (پاکستان)
لیس ډوسېټ
مخينه
مېرمن ډوسېټ د بېتهرسټ په نیو برونسویک کاناډاهېواد پورې اړه لري چې هماغلته د انگلافون کورنۍ په غېږ کې لويه شوې. د هغې خور آندريه ډوسېټ نومېږي چې په کاناډا کې د سوسيالوژي په څانکه کې پروفیسره ده. د پلار لخوا د آيرلنډ د نوموتي مېگماو پښت پورې تړاؤ لري.
زده کړې
آغلې لیس ماري ډوسېټ د ښکليو هنرونو له څانگې د لسانس سند د کوينز پوهنتون (Queen's University) څخه چې کنگسټن کې ده په کال ۱۹۸۰م زېږدي کې اخیستی. له هماغه پیره يې لیکوالي پیل کړې او د کاناډا ځايي ورځپاڼو ته یې لیکوالي کوله. وروسته یې د ټورنټو پوهنتون څخه د نړېوالو اړیکو په څانگه کې خپله ماسټري واخیسته.
محصول
سوداگري پوهنې
هنرونه او وختتیری
جاري شتمني
جاري شتمني Current Asset هغه څه چی کم وخت کی ډير ژرپه نغدو پيسو اړول کيدای شي لکه امانات،نغده اسعار،پيسي،تجارتي تغدی اسناد،چک،داسهاموپاڼی او داسی نور.
سرچینې
وېشنيزه:شتمني وېشنيزه:جاري شتمني
هما بهاند
هما بهاند يوه افغانه سندرغاړې او غزل بوله ده. هغې د افغانستان په ملي راډيو او تلويزون کې ډېرې سندرې ثبتې کړي او په يو شمېر کنسرټونو کې يې هم برخه اخيستې.
خانيوال ولسوالۍ
خانيوال ولسوالۍ د پاکستان د پنجاب ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر په ۱۹۹۸ کال کې ۲،۰۶۸،۴۹۰ و.
سرچينې
وېشنيزه:د پاکستان ولسوالۍ وېشنيزه:د پنجاب ولايت (پاکستان)
سوداگر
سوداگر Businessman دکاروبار خاوند څوک چی کاروبار پرمخ وړي، کاروبار تنظيموي اوگټه ترلاسه کوي اوبعضی وخت تاوان هم زغمي. يا په ساده اصطلاح هغه شخص چی دمشتريانو لپاره اجناس او خدمات چمتو کوي دسوداگر په نوم ياديږی. مثلأ دنساجی فابريکی خاوند،دتعميراتی شرکت خاوند او داسي نور. دوکاندار اجناس خرڅوي،ډاکتران دمريضانو دصحت خيال ساتی،دفابريکی خاوندان اجناس توليدوي.
سرچینې
وېشنيزه:سوداگر وېشنيزه:کاروبار