cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دنیالګیو پالنه
دځنګلي ونو دشاخبري کولو اجزاوي
شاخبري د ونې چتر (canopy) يا ريښي ګڼوالې د کيمياوي موادو او هورمونونو غوښتنې او نوری مداخلی (منځګړيتوب) که چېرته پخپل وخت سره اجرا شي نو د ودی نخښي بدلوي اودونې ارزښت دلوړولو لپاره په نظر کې ونيول شي ۱۱- Crown and Canopy thinning:- دتاج اوچترۍ رنګړي کونه د رڼا د زياتوالي او د باد په مقابل مقاومت کولو لپاره ترسره کېږي او د وني دهری خوا څخه د انتخاب شوي څانــــــــــګو ليری کولو پواســــــــــــــطه تر سره کېږي چــــــــې دا يوه عمليه ده کوم چې د ونی مخالف (ضد ،مقابل) آب و هوا حالات اصلاح کېږي. ۱۲- Crown canopy lifting :- د تاج په لوړونه د هغه ښاخونو قطع کول شامل دي کوم چې ډير لوړوالی لري د شاخبري دغه تخنيک په عمومي ډول په ښاري محيط کې لکه د دولت دمحافظت او د غوره ښکلاګانو لپاره د وني شکل او د لرګي (timber) د ارزښت د لوړولو لپاره استعماليږي. ۱۳-Directional Or Formative Pruning:- د مناسبو څانګو ليري کول ونه په ساختماني شکل جوړوي او د وني شکل ښه معلوميږي .ِِِِِِِِِِِِِِِِِِ ۱۴-Vista pruning :-‌په يوه ونه کې د منظری په خاطر شاخبري کول دي. ۱۵- Crown reduction :- د يوی ونې ارتفاع او تاج د يوی انتخابي قطع کونې پواسطه کميږي او په ميوه لرونکو ونوکې دصافې قطع کونې اودميوی دکيفيت دلوړولو لپاره کوچني څانګې ليری کېږي. ۱۶- Pollarding:- دشاخبري يو‌منظم شکل دی چېرته چې پاڼريژی انواع چې دوباره شاخبري شوي وي او کال د استراحت په دوران کې دونو د سرونو قطع کول اجرا کېږي او دغه عمليه عموما د (Juvenile) په ونو کې اجرا کېږي نو دوی شديدو عملياتو ته توافق ورکولای شي. ۱۷- For Wood  Quality:- شاخـــــبري د لـــــرګې د کيفيت د ښه کولو لپاره يوښه طـــــــــريقه ده ځکه چې په ساقـــه بانـــدی که چيرته زخـــې او دی ته ورته نور شيان مــــــوجــــود وي نو دغـــــه د لرګــــې په اوږدوالي،ډبل والي،شکل او کيفيت باندی تاثير اچوي. کله چې لرګې د زخو او نورو شيانو څخه پاک وي نودغی لرګي ته (clear wood) وائي چې په عمومي توګه ددی لرګيو څخه په فرنيچرو ،ساختماني چارو،فرشونو او نورو کې تری استفاده کېږي. که چيرته د ونې ساقې شاخبري نه شي نو ددي لرګې داخلي ساختمان تخريبيږي او که چېرته د ونې ساقې شاخبري شي نودلرګې داخلي ساختمان هم قوي کېږي او د غوښتنی وړ لرګې لاسته راځي نو په نتيجه کې وايو چې شاخبري دلرګې دکيفيت دښه کيدو لپاره هم ګټور وي. ۱۸-For wound dressing:- ټولې وني او بوټي د ژونديو ښاخونوڅخه شيره ،کنډاو ريزين مستقيما بهوي ياپه بل عبارت دغه مايعات هغه وخت بهيږي چې کله چې يو ښاخ،ساقه ياغټ ښاخ قطع شي په عمومي توګه د بوټو او ونو څخه ددی مايعاتوبهيدل ضررنه لري که څه هم په بعضې حالاتو کې که چير ته دډير وخت لپاره پريښودل شي نو بيا ونه تخريبيږې. دادوني د زخمونود ملهم کولو لپاره يا دونې دزخمونوددوباره ترميمونې لپاره او يادتخريب ددوباره ترميموني په اساس تر سره کېږي. دونې ملهم کونه بايدزر تر زره دونې دزخم درامنځته کيدو سره سم تر سره شي مګر دا بايد په ياد ولرو چې دونو ملهم کول دونودخرابوالي يا د ناروغيو درمل نه ودروي دا يواځې دونې دناروغۍ او خرابوالي د مخنيوي په اساس ترسره کيږې.
په شاخبري تاثير کوونکى عوامل
1-	وخت (time ) 2-	موقيعت (يخ سيمي او گرمې سيمي) 3-	اقليمي شرايط :- •	هوا •	رڼا •	لنده بل (رطوبت) 4-	امراض او آفتونه 5-	کيمياوي موادو استعمال 6-	انسانان 7-	حيوانات
دشاخبري وخت
د وني د ودي په وخت کې شاخبري کول ښه نه دي ځکه چې پدی وخت کې د فنګس په رقم (fungoid) خطرناک امراض او د حشراتو حملی زياتي وي نو ځکه زخمونه يې په کاميابی سره پراخيږي او ونه کمزوري کيږي چې وروسته ئي علاج په کاميابۍ سره نه کيږي د شاخبري کولو لپاره ښه وخت د استراحت مرحله ده. شاخبري عموما په دوه موسمونو کې اجرا کيږي :- B د پسرلي په موسم کې د يخو سيمو نباتات شاخبري کيږي A د مني په موسم کې د ګرمو سيمو نباتات شاخبري کيږي. د ژوندي (شنه) ښاخونو دشاخبري کولو لپاره ښه وخت د استراحت مرحله ده او شاخبري د ژمي په اخري وختونو کې يا د پسرلي په لومړني وختونوکې د پاڼو د شنه کيدو څخه مخکې وشي. کله چې يوه ونه په متوسط اندازه يا مناسبه اندازه حاصلات ورنکړي نو شاخبري پکې اجرا کيږي او د حاصلاتو د ډيرښت لپاره ډير موثر تماميږي او همدارنګه په روغو ونو کې هم شاخبري اجرا شي چې په راتلونکي کې د لوړ کيفيت لرونکي توليدات توليد کړي. که چير ته شاخبري په صحيح توګه اجرا شي نو د ځنګلي ونو د ميوي يا حاصلاتو لاسته راوړلو لپاره ډير ګټور تماميږي.
ابراهيم لودي
تر ټولو لومړی يې د خپل سکه ورور شهزاده جلال خان سره مخالفت څرگند شو او هغه دا چې جلال خان هم د پاچاهۍ ادعا درلودله خو پښتنو مشرانو ده ته د سلطان جلال الدين خطاب ورکړ او د پوره پوځ او سامان سره يې جونپور ته ولېږه او هلته يې خپلواک حکومت جوړ کړ.
سلطان ابراهيم د دې دپاره چې د نورو بغاوتونو مخه ونيسي خپل څلور نور ميريزي وروڼه محمود خان، اسماعيل خان، حسن خان او شهزاده اعظم همايوني يې د هغې کلا ته نظر بند ولېږل او هر يوه ته يې دوې ښځې او د ژوند ټول مايحتاح ورسره ورکړل خو بيا هم د سلطان جلال الدين د خپلواک حکومت د اعلانولو په وجه په يوه ملک کې دوه پاچايان مېنځ ته راغله چې د هغه وخت دور اندېشه پښتنو مشرانو او اميرانو د دې کار کلک مخالف وو.
څلور مياشتې وروسته چې د رايړې حاکم لودي يا لواڼي خانجهان د سلطان ابراهيم دربار ته راغی او د هېواد د وېش سره يې سخت مخالفت څرگند کړ. د وېش سلا ورکوونکي اميران له هرې خوا پرې راټول شول او خانجهان د پاچا په مخ کې د وېش سلا ورکونی اميران خورا وغندل او پاچا ته يې ووييل «د پاچاهي هېواد وېش تېروتنه او د هغه منل ناپوهي ده بايد پوه شی چې پاچاهي په گډه نه شي کېدای او په يو تيکی کې غبرگې تورې نه ځاييېږي». د خانجهان خبرې پر پاچا اغېزه وکړه او د خپلو خاصانو سره يې ووييل چې شهزاده خو په لاره دی او جونپور ته لا نه دی رسېدلی ښه به دا وي چې ورته وليکو چې د يوې ضروري مشورې لپاره ستا راتلل ضوروري دي. هيبت خان يې د دې کار لپاره وگوماره خو شهزاده لا پخوا له دې چارې خبر شوی ؤ نو ځکه د هيبت خان په خبرو و نه غولېده.
پاچا يوه بله د اميرانو جرگه ورولېږله، خو هغې جرگې هم څه و نه کړای شول، ځکه نو پاچا د جونپور اميرانو ته خطونه ولېږل چې د شهزاده سره دې تعلقات نه ساتي او تله راتله دې نه کوي او ځينې اميرانو ته چې د پوره طاقت خاوندان وو او دوي دېرش، څلوېښت زره سواره لرل لکه دريا خان لواڼی د بهار حاکم، يا نصير خان د غازي پور حاکم او يا شېخ زاده محمد فرملي د اوده حاکم او نورو ته خاص خلعتونه او آسونه ور ولېږل او هغه يې د شهزاده مخالفت ته ولمسول.
سرچينې
وېشنيزه:لودي ټبر وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:لودي سلطنت وېشنيزه:پښتانه پاچايان
بالتي
بالتي په مولداوي Bălţi) د مولداویا هیواد له ښارونو څخه یو دی.
ساپوهنه
ساپوهنه یا ارواپوهنه د ذهن او چلند علمي مطالعې ته ویل کېږي. ساپوهنه کې د احساساتو او تفکر په شمول، د شعوري او پټ‌شعور ښکارندو مطالعه شامله ده. ساپوهنه، د یوه پراخ ډګر په درلودلو سره، یوه اکاډمیکه څانګه ده، چې د طبیعي او ټولنیزو علومو ترمنځ پولو څخه اوړي. ساپوهان د ماغزو د راولاړېدونکو ځانګړتیاوو په هکله د پوهاوي په لټه کې دي، چې دغه څانګه عصبي علومو ته اړوند ګرځوي. د ټولنیز ساینس په توګه، د ساپوهانو موخه د وګړو او ډلو د چلند په هکله پوهاوی دی. Ψ (پسي) یو یوناني توری دی چې په ټولیزه توګه، له ساپوهنې سره په تړاو کې ښودل کېږي.
یو څانګوال رنځورپوه یا څېړونکي ته، چې په دغه څانګه کې بوخت وي، «ساپوه» ویل کېږي. ځیني ساپوهان کېدای شي د ټولنیز، چلندي یا ادراکي ساینس‌پوهانو ډلو په توګه ووېشل شي. ځیني ساپوهان هڅه کوي ترڅو د وګړو او ټولنیز چلند کې د ذهني کارکړنو پر ونډه باندې پوه شي. ځینې نور بیا فزیولوجیکي او بیولوجیکي بهیرونه، چې د ادراکي کارکړنو او چلندونو بنسټ دی، راسپړي.
ساپوهان د نومېرنې، ادراک، پاملرنې، احساس، ځیرکتیا، ذهني تجربې، هڅېدنې (لمسېدنه)، د ماغزو کارکړنې او د شخصیت پر څېړنه باندې بوخت دي. ذات‌البیني اړیکو، ساپوهنیز پایښت، کورنۍ پایښت او د ټولنیزې ساپوهنې نورو برخو ته د ساپوهانو د لېوالتیا کچه لوړېږي. هغوی د پټ‌شعور ذهن هم په پام کې نیسي. د ساپوهنیزو متحولونو ترمنځ د توسني او پیوستون اړیکې د استنتاج په موخه، ساپوه څېړونکي له تجربي میتودونو څخه کار اخلي. ځینې کلنیکي او مشاوره‌یی ساپوهان (ټول نه) پر بېلګه‌ییز تفسیر باندې ټینګار لري.
په داسې حال کې چې د ساپوهنې په هکله پوهه، ډېری وخت، د ذهني روغتیا ستونزو د ارزونې او درملنې په موخه کارول کېږي، نو د کارونې لمن یې د انسان د فعالیت ګڼ‌شمېر ډګرونو کې د ستونزو تر پوهېدلو او اوارولو پورې هم غځېږي. د ډېرو انګېرنو په پام کې نیولو سره، په پای کې، د ساپوهنې لورېینه د ټولنې په ګټه ده. ډېری ساپوهان په یو ډول نه، په یو ډول، د درملنې په چوکاټ کې ښکېل دي او په کلینیکي یا مشاوره‌یي چاپېریالونو او یا هم ښوونځیو کې فعالیت لري. ځیني ساپوهان، د ذهني بهیرونو او چلند پورې اړوند سکالوګانو پر یوه پراخ ډګر باندې علمي څېړنې ترسره کوي؛ د ساپوهانو دغه ډله بیا په اکاډمیکو چاپېریالونو (لکه: پوهنتونونه، طبي پوهنځي او روغتونه) کې کار کوي. د ساپوهانو یوه بله ډله، صنعتي او اداري چاپېریالونو کې دندو ته ګومارل شوې ده. له‌دې سره، سره، ګڼ‌شمېر نور ساپوهان د انساني ودې، زړښت، سپورټ، روغتیا، عدلي او قضایي ادارو او رسنیو په کارونو کې بوخت دي.
آرپوهنه او تعریفونه
د «psychology» ګړنې لومړۍ برخه (psycho_) د یوناني «psyche» څخه اخېستل شوې چې د «اروا» یا «سا» معنی لري. وروستۍ برخه یې له «_λογία» څخه اخېستل شوې چې معنی یې «مطالعه» یا «څېړنه» ده. د لاتین «psychologia» ګړنه د لومړي ځل لپاره، د پنځلسمې پېړۍ په وروستیو یا د شپاړلسمې پېړۍ په لومړیو کې، د کرواسیایي بشرپال او لاتین‌پال مارکو مارولیچ له‌خوا د هغه په Psichiologia de ratione animae humanae (د انسان د اروا د طبیعت ساپوهنه) کتاب کې کارول شوې وه. په انګلیسي کې د «psychology» ګړنې لپاره تر ټولو پخوانی اخځ‌لیک، په ۱۶۹۴ ز کې د ستیفن بلانکارت «فزیکي قاموس» دی. دغه قاموس کې «اناټومي» (چې د جسم درملنه کوي) او «ساپوهنه» (چې د اروا درملنه کوي) په ګوته کېږي.
په ۱۸۹۰ ز کې، ویلیام جېمز ساپوهنه د «ذهني ژوند د ساینس (دواړو، ښکارندو او شرایطو په پام کې نیولو سره)» په توګه تعریف کړی دی. له دغه تعریف څخه د لسیزو لپاره په پراخه توګه ګټه اخېستل کېده. سره له‌دې، دغه معنی د راډیکالي چلندپالونکو، په تېره بیا د جان واټسن له‌خوا تر نیوکې لاندې ونیول شوه (هغه په ۱۹۱۳ ز کې څرګنده کړه چې ساپوهنه د طبیعي علومو یوه څانګه ده، چې تیوریکي موخه یې د چلند وړاندوینه او کنټرول دی).له هغه ځایه چې جېمز «ساپوهنه» تعریف کړه، دغه ګړنه په پیاوړې توګه پر علمي ازمایښتونو باندې دلالت کوي. فولکلوري ساپوهنه، د څانګوالو له ساپوهنې سره چې په کې د وګړو ذهني حالتونه او چلندونه په پام کې نیول کېږي، په توپیر سره راڅرګندېږي او یوازې د عادي وګړي په هکله پوهاوی ښیي.
تاریخ
د ساپوهانې په هکله پوهاوی په چین کې، د لاوتسو او کنفوشیوس له اثرونو او وروسته بیا د بودیزم د عقیدتي اصولو له لارې، وده کړې. د پوهې په دغه ټولګه کې د باطن‌لېدنې او مشاهدې الواکونه او همدا راز، د متمرکز تفکر او عمل لارې‌چارې شاملې دي. دغه پوهاوی، د نړۍ بڼه د ذهني او فزیکي واقعیتونو د وېش او همدا رنګ، د فزیکي او ذهني ښکارندو ترمنځ تعامل پر بنسټ، کاږي. سربېره پر دې، چیني فلسفه د فضیلت او ځواک کچې د لوړولو په موخه، د ذهن پر تذکیې باندې ټینګار لري. «د زېړ امپراتور د دننۍ درملنې کلاسیک» په نوم لرغوني کتاب کې، ماغزه د حکمت او احساس د تړون په توګه پېژندل کېږي. دغه کتاب کې د یین–یانګ د انډولتیا پر بنسټ تیوري‌ګانې شتون لري او ذهني اختلالات د فزیولوجیکي او ټولنیز ناانډولتیا له مخې شني. پر «ماغزو» باندې متمرکز چیني پوهاوی، د چینګ کورنۍ د واکمنۍ په اوږدو کې، د فانګ اېچيهْ (۱۶۱۱ تر ۱۶۷۱ ز) لیو چیهْ (۱۶۶۰ تر ۱۷۳۰ ز) او وانګ کینګرېن (۱۷۶۸ تر ۱۸۳۱ ز) د فعالیت په پایله کې، پرمختګ کوي. وانګ کینګرېن، د عصبي سیسټم د مرکز په توګه، د ماغزو پر اهمیت ټینګار درلود؛ ذهني اختلالات یې له مغزي ناروغیو سره اړوند وګڼل؛ د خوب لېدلو او بې‌خوبي لاملونه یې وڅېړل؛ او د ماغزو د کارکړنې په اړوند یې د «ماغزو د نیمکرو وېش» تیوري وپنځوله.
د هندوییزم تر اغېز لاندې، هندي فلسفې د پوهاوي/باخبري د ډولونو په اړه توپیرونه راوسپړل. د اوپَنیشادونو او نورو ویدي متنونو اصلي مفکوره، چې د هندوییزم بنسټ جوړوي، د یوه وګړي د دنیوي تېرېدونکي جسم او د هغه د ابدي نه‌بدلېدونکې اروا ترمنځ د توپیر په ډاګه کول وو. د هندو او بودیزم متضاد عقیدتي اصول د مراتبو دغې لړۍ پر وړاندې د یوې ننګونې په څېر راڅرګندېږي، خو دواړه یې لا اوچت او لوړ پوهاوي ته پر رسېدلو باندې ټینګار کوي. یوګا، د دغې موخې د ترلاسه کولو لپاره، ګڼ‌شمېر لارې‌چارې رانغاړي. تیوسوفي (الهي حکمت) – د روسي‌الاصله امریکایي فیلسوف «اېلېنا بلاوتسکي» له لورې رامنځ‌ته شوی دین – بریټانوي هند کې د هغې د استوګنې پر مهال، له دغو عقیدتي اصولو څخه الهام اخلي.
د تجربي ساپوهنې پیل
ګوستاف فچنر، ۱۸۳۰ ز لسیزه کې، په لایپزیګ کې، سایکوفزیک (سافزیک) په هکله څېړنې پیل کړې. هغه داسې یو اصل بیان کړ چې له‌مخې یې، له یوه لمسوونکي (محرک) څخه د یوه انسان نومېرنه، نظر د هغه لویوالي ته، په لوګاریتمي ډول بدلون مومي. دغه اصل د «وېبر–فچنر قانون» په نوم وپېژندل شو. د فچنر «د سایکوفزیک اساسات» کتاب (۱۸۶۰ز)، د ذهن په هکله د څېړنو ترسره کولو په اړوند د کانټ د نیوکې پر وړاندې د یوه سترې ننګونې په توګه راولاړېږي. د فچنر لاس‌ته راوړنو وښودله چې، «ذهني بهیرونه یوازې د عددي مقدارونو په بڼه وړاندې کولای نه‌شو، بلکې کولای شو د هغو اندازه د تجربي میتودونو پر مټ وسنجوو». هایدلبرک کې، هرمان فون هلمهولتز، احساسې نومېرنې په هکله ورته څېړنه ترسره کړه او ساپوه وېلهلم وونت یې وروزه. وونت، په خپل وار سره، لایپزیګ پوهنتون ته راغی او هلته یې د ساپوهنې لابراتوار (ازماېښتون) تاسیس کړ، او د نړۍ په کچه یې د تجربي ساپوهنې د بنسټ ډبره کېښوده. د وونت تمرکز پر دې ؤ ترڅو ذهني بهیرونه تر ټولو ساده او بنسټیزو مولفو ته تجزیه کړي، چې تر ډېر بریده په کېمیا کې د وروستیو پرمختګونو له ورته هڅې او د مادې د جوړښت او رامنځ‌ته کوونکو عنصرونو بریالۍ څېړنې سره سم ترسره کېده. پاول فلېچسیګ او اېمیل کرېپلین له واره، په لایپزیګ کې، د ساپوهنې بل پیاوړی لابراتوار جوړوي، چې تر ډېره بریده یې پر تجربي سادرملنې باندې تمرکز درلود.
سرچینې
وېشنيزه:پوهنه
طوبا بویوک اوستون
طوبا بویوک اوستون یوه ترکیایي سینماکره ده چې په د عشق توري پیسي نومی سریال کې د (لطیفه) په نوم لوبیدلی ده.
جان سي. کالهون
جان کالډویل کالهون ( د ۱۷۸۲ ز کال د مارچ له ۱۸مې نه د ۱۸۵۰ ز کال د مارچ تر ۳۱ مې پورې) د سویلي کرولاینا یو امریکایی سیاستوال او سیاسي پوه و چې د ۱۸۲۵ ز کال نه تر ۱۸۳۲ ز کال پورې یې د متحده ایالاتو د اووم مرستیال ولسمشر په ګډون، ډېرې نورې بنستيزې دندې پر مخ یووړې. نوموړي په کلکه د غلامۍ دفاع کوله او د سپین پوست-مېشته سوېل د ګټو خوندیتوب ته یې کار کاوه. نوموړي د یوه ملتپال، عصري غوښتونکي او د پیاوړي ولسي حکومت او له سوداګرۍ نه د ملاتړ کوونکو تعرفو د پلوي په توګه خپل سیاسي ژوند پیل کړ. د نوموړي نظریات د ۱۸۲۰ ز کلونو لسیزې په وروستیو کې په بنسټیز ډول بدل شول او د یالتي حقونو، محدود حکومت، د ایالتونو له خوا د فدارالي قوانیونو د لغوې د صلاحیت مخکښ پلوی او د لوړو تعرفو مخالف شو. نوموړي د شمال له خوا د دې سیاستونو منل، په اتحادیه کې د سوېل د پاتې کېدو د شرط په توګه لیدل. د هغه لیدلوري او ګواښونو د ۱۸۶۰ – ۱۸۶۱ ز کلونو په اوږدو کې له اتحادیې نه د سوېل په جلا کېدو باندې پراخ اغېز درلود.
کالهون خپل سیاسي ژوند په ۱۸۱۰ ز کال کې د استازو مجلس ته په ټاکلو سره پیل کړ. کالهون د ۱۸۱۲ ز کال له جګړې نه د جګړې غوښتونکې ډلې د مخکښ مشر په توګه په کلکه ملاتړ وکړ. نوموړي د ولسمشر جېمز مونرو تر مشرۍ لاندې د جګړې وزیر و او په دې دنده کې یې د جګړې وزات بېرته تنظیم او عصري کړ. د ۱۸۲۴ ز کال په ټاکنو کې کالهون د ولسمشرۍ  چوکۍ ته نوماند و، خو وروسته له هغه چې د ملاتړ په ترلاسه کولو کې پاتې راغی، هوکړه یې وکړه چې د مرستیال ولسمشر په توګه ډګر ته راشي. ټاکنیز کالج په غوڅ اکثریت سره کالهون د مرستیال ولسمشر په توګه وټاکه. نوموړي د جان کوینسي آدمز تر مشرۍ لاندې دنده ترسره کړه چې د انډریو جیکسن تر مشرۍ لاندې، چې د ۱۸۲۸ ز کال په ټاکنو کې یې اډمز مات کړ، دندې ته دوام ورکړ.
کالهون له جکسن سره، په ځانګړې توګه د ایالتونو له خوا د فدارالي قوانیونو د لغوې د صلاحیت د ناورین او د پیتیکوټ رسوایي له امله ترینګلې اړیکې درلودې. کالهون د خپل پخواني ملتپاله لیدلوري پرخلاف په کلکه د فدرالي تعرفو د قانون په لغوه کېدو کې د سوېلي کرولاینا د حق ملاتړ وکړ، ځکه چې هغه په ​​​​دې باور و چې دا قانون په غیرعادلانه توګه د شمال په ګټه دی، چې نوموړی یې د جکسن په څېر د اتحاد غوښتونکو سره په شخړه کې ښکېل کړ. په ۱۸۳۲ ز کال کې د دویمې دورې یوازې څو میاشتې مخکې کالهون د مرستیال ولسمشر له چوکۍ نه استعفا ورکړه او سنا ته ولاړ. په ۱۸۴۴ ز کال کې نوموړي د ډېموکراتانو په استازیتوب د ولسمشرۍ لپاره د نوماندۍ غوښتنه وکړه، خو حیرانووکي نوماند جېمز ناکس پولک عمومي ټاکنې وګټلې او د هغه له خوا یې ماتې وخوړه. د ۱۸۴۴ ز کال نه تر  ۱۸۴۵ ز کال پورې کالهون د ولسمشر جان ټیلر تر مشرۍ لاندې د بهرنیو چارو په برخه کې کار کاوه او په دې دنده کې نوموړي د غلام د مالکانو ځواک د پراختیا لپاره د د تګزاس د الحاق نه یوې وسیلې په توګه ملاتړ وکړ او له بریتانیا سره یې د اوریګون د پولې د شخړې په حل کې مرسته وکړه. کالهون سنا ته راستون شو، چې په دې ځای کې هغه په ۱۸۵۰ ز کال کې تر خپلې مړینې وړاندې د مکسیکو-امریکا جګړې، د ویلموت پرویسو وړاندیز او د ۱۸۵۹ ز کال د جوړجاړي مخالفت وکړ. نوموړي زیاتره د یو بالقوه خپلواک په توګه کار کاوه، چې د اړتیا سره سم په بېلابېلو تګلارو د ډیموکراتانو او ویګز سره یوځای کېده.
د ژوند لومړي کلونه
جان کالډویل کالهون د ۱۸۷۲ز کال د مارچ په ۱۸ مه د سوېلي کرولاینا په ابیویل ناحیه کې نړۍ ته سترګې پرانیستې او د پیټریک کالهون (۱۷۱۷ – ۱۷۹۶ز) او د هغه مېرمنې مارتا (کالډویل) څلورم ماشوم و. د پیټریک پلار، چې هغه هم پیټریک کالهون نومېده، د ډونیګال ناحیې نه سوېل لوېدیځې پنسلوانیا ته د سکاتلندي – آیرلنډي وګړو د کډوالۍ له خوځښت سره یوځای شو. نوموړې کورنۍ په ۱۷۱۴ ز کال کې د مشر پیټریک له مړینې وروسته، سوېل لوېدیځې ویرجینیا ته کډه شوه. په ۱۷۵۵ ز کال کې د مونونګاهلا په جګړه کې د بریتانوي جنرال اډوارډ برډاک له ماتې وروسته، د هندو وګړو د بریدونو له وېرې، نوموړي کورنۍ په ۱۷۵۶ ز کال کې جنوبي کرولاینا ته کډه شوه.
د پیټریک کالهون کورنۍ د سوېلي پولې د سکاتلنډي – آیریلنډي له یوې نغښتې ټولنې سره تړاو درلود. نوموړي د یوه هندي جنګیالي او یوه هوښیار سروې کوونکی، بزګر، کروندګر او سیاستوال په توګه شهرت درلود چې د سوېلي کرولاینا مقننه مجلس ته یې لاره و موندله. هغه د پریسبتر مذهبه په توګه، په چارلسټن کې د انګلیسي کلیسا له اشرافو سره مخالف و. هغه د امریکا په انقلاب کې وطنپال نه و او د ایالتونو د حقونو او شخصي آزادیو په برخه کې د فدرالي اساسي قانون د تصویب مخالف و. کالهون به په پایله کې د خپل پلار د ایالتونو د حقونو لیدلوری غوره کړ.
که څه هم د کرولاینا په پولو کې ښوونځي کم وو، ځوان کالهون ښوونیز استعداد څرګند کړ. نوموړی د لنډې مودې لپاره د جورجیا په اپلینګ کې په یوه اکاډمي کې شامل شو، خو له لنډې مودې ورسته وتړل شوه. هغه په شخصي توګه خپلې زده کړې پر مخ یووړې. کله يې چې پلار مړ شو، وروڼه یې د سوداګرۍ د پیل لپاره چمتو نه وو او له همدې امله ۱۴ کلن کالهون د کورنۍ د فارم او پنځو نورو فارمونو مدیریت په غاړه واخیست. څلور کاله یې په ورته ډول خپل لوست، ښکار او کب نیولو ته دوام ورکړ. کورنۍ یې پرېکړه وکړه چې، نوموړی باید خپلې زده کړې پر مخ بوځي او په دې توګه د اکاډمۍ له بیا پرانیستلو وروسته یې خپلې زده کړې پیل کړې.
نوموړی د خپلو وروڼو په مالي مرسته، په ۱۸۰۲ ز کال کې د کانیکټیکټ ییل کالج ته ولاړ. کالهون په خپل ژوند کې د لومړي ځل لپاره، د جدي، پرمختللو، منظمو فکري خبرو اترو سره مخامخ شو چې کولای یې شول، د نوموړي ذهن ته غوره بڼه ورکړي. د ییل پوهنتون رئیس تیموتی ډوایټ و چې یو فدرالیست و او د هغه لارښود شو. د ډوایټ استعداد په کالهون باندې اغېز کاوه (او کله ناکله یې منع کاوه).
ژوند لیک لیکونکی جان نیوین وايي: "کالهون د ډوایټ ځای پر ځای پندونه، د هغه ظاهري علمي پوهه او په لرغونو ادبیاتو، د کالوین په اصولو (د مسحیت اصلاحات) او   میتافزیک کې د هغه په زړه پورې وړتیا خوښېده. هغه فکر کاوه چې هېڅوک نه شي کولای، د جان لاک ژبه په دومره وضاحت تشرېح کړي."ډوایټ په پر له پسې توګه د جیفرسن ولسواکي غندله او کالهون هغه په ټولګي کې ګواښاوه. ډوایټ نه شو کولای، د کالهون جمهوري غوښتونکې ژمنتیا ومني. ډوایټ ځواب ورکړ: "ځوانه!" ستاسو استعدادونه خورا لوړ دي او ښایي زه ستاسو خبروته پاملرنه کړم، خو زه ډېر افسوس کوم چې تاسو د مغالطې نه پرته د غوره اصولو سره مینه نه لرئ – تاسو ښایي د غلطۍ لپاره خورا بدمرغه تعصب ولرئ." ډوایټ له ولسي حکومت سره د نوانګلنډ د مخالفت لپاره د قانوني حل لارې په توګه له اتحادیې نه د جلا کېدو ستراتیژي هم تشرېح کړه.
کالهون په اسانۍ ملګري پیدا کړل، په پراخه کچه یې لوستل او د وروڼو په یووالي کې د بحث د ټولنې یو مهم غړی و. نوموړي په ۱۸۰۴ ز کال کې د ممتاز زده کوونکي په توګه فارغ شو. هغه د کانیکټیکټ په لېچ فیلډ کې د ټپینګ ریوي د قانون په پوهنځي کې چې د قانون په زده کړه کې د هېواد په کچه لومړي خپلواک بنسټ و، قانون ولوست، چې په دې ځای کې نوموړي ټپینګ ریو او جېمز ګولډ سره کار وکړ. هغه په ۱۸۰۷ ز کال کې د سوېلي کرولاینا د وکلات جواز ترلاسه کړ.
ژوندلیک لیکونکی مارګریټ کویت استدلال کوي چې: "د جلاتوب یا د ایالتونو د حقونو هر اصول، چې کالهون تر اوسه را پورته کړي دي، د نوي انګلستان د فکري لیدلوري سره سم موندل کېدای شي ... نه له سوېل، نه له غلامۍ سره، خو د ییل کالج او د لېچ فیلډ د قانون پوهنځي له کالهون نه د فدارالي قوانیونو د لغوې یو پلوی جوړ کړ ... ډوایټ، ریوي او ګولډ ونه توانیدل، چې د سوېلي کرولاینا ځوان وطن پالونکي ته د جلا غوښتنې په اړه قانع کوونکی ځواب ووایي او د هغه په ​​ذهن کې یې د دې قانونیت په اړه هېڅ شک پرې نښود."
حضرت علي ړومبى تن و چې يې لمونځ وکړ
د کتاب نوم: خوشال بابا او نبوي کورنۍ
څېړونکی: استاد اجرالدین اقبال
پته:www.andyal.com
( صحيح ابن ماجه :12 مخ ) پر خپل سند له حضرت عباده بن عبدالله  روايت کړى،چې ويلي يې دي :علي وويل : (( زه د خداى بنده او د رسول اکرم ورور او صديق اکبر يم او که چا  تر  ما وروسته دا ادعا وکړه؛ نو دروغجن به وي،ما اوه کاله تر ټولو مخکې  لمونځ وکړ.))
دا مضمون حاکم هم په ( مستدرک الصحيحين ؛3ټوک ،112_111 مخونو ) کې راوړى او طبري هم د خپل تاريخ د 2ټوک په 56 مخ کې نقل کړى او هم متقي؛کنزالعمال ،6ټوک ،394 مخ او طبري ؛تاريخ طبري، 2ټوک ،56 مخ کې له حاکم او مردويه نقل کړى دى او اسدالغابه:4ټوک ، 18 مخ  هم دې مضمون ته نږدې  له حضرت ابو ايوب انصاري او محب طبري هم په رياض النضره :2ټوک ،165 مخ کې له ابي الحسن څخه  نقل کړى دى.
( امام احمد حنبل ؛مسند:لومړى ټوک،99 مخ ) پر خپل سند له حضرت حبه عرني په دې  باب يو روايت نقل کړى،چې متقي؛کنزالعمال ،6ټوک ،395  مخ هم له ابي  داوود طيالسي، احمد حنبل ، ابي يعلي او مستدرک حاکم نه نقل کړى او هيثمي هم د مجمع  د نهم ټوک په 102 مخ کې راوړى  او ويلي يې دي،چې دا روايت احمد ،ابويعلي ، بزار او طبراني په اوسط کې راوړى دى.
( ابن عبدالبر؛ استيعاب ، 2ټوک ،458 مخ ) دې مضمون ته نږدې يو روايت نقل کړى او دا روايت یې ابن اثير د اسدالغابه د 4ټوک په 17 مخ کې راوړى  او د ده په نقل کې هم 5 کاله راغلي او هم 7 کاله  او د خصايص نسائي په 3 مخ کې په يو روايت کې 9 کاله هم راغلي دي.
'''[الَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللّهِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ. يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُّقِيمٌ [1]]'''
(واحدي؛اسباب النزول ،182 مخ ) وايي : حسن ، شعبي او قرضي ويلي چې پورتني آیتونه د حضراتو علي،عباس او طلحه بن شيبه په باب نازل شوي او کيسه داسې وه،چې دې درېو تنو پر يو بل وياړل. حضرت طلحه وويل : زه د خداى د کور کونجي ساتى يم  او د کور پرده يې زما په لاس کې ده .حضرت عباس وويل : زه د خداى د کور زيارت کوونکيو ته اوبه ورکوم او  لارښود يې يم. حضرت علي ورته وويل : ((نه پوهېږ م د څه په اړه خبرې کوئ ؟ دومره پوهېږم، چې 6 مياشتې مخکې مې تر نورو خلکو لمونځ وکړ او زه د خداى په لار کې د جهاد وياړ لرم )) او په پورتني آيتونو کې خداى د  حضرت علي د خبرې پخلى وکړ او ويې ويل : ( ايا د حاجيانو سقايت او د مسجد الحرام تعميرول پر خداى له ايمان ،د قيامت له ورځې او د خداى په لار کې له  جهاد سره برابروئ؛هېڅکله د خداى په نزد برابر نه دي او خداى ظالمانو ته هدايت نه کوي،هغوى چې ايمان راوړى ، مهاجرت يې کړى او د خداى په لار کې يې  پر مال او ځان جهاد کړى؛نو له خداى سره اوچته درجه لري او بریمن دي).
داچې حضرت علي تر ټولو  مخکې ايمان راوړ‌ى و،ابن جرير طبري د خپل تفسير د لسم ټوک په 76 مخ کې له محمد بن کعب قرظي او همداراز فخر رازي په  خپل  تفسير کې تر پورتني آيت لاندې او د استيعاب د دويم ټوک په 459 مخ کې ( او صحيح ترمذي د 2ټوک په 301 مخ کې ) له حضرت ابن عباس څخه او ابن جرير په خپل تاريخ کې ( 2ټوک ؛55 مخ ) او محب طبري د رياض النضره د دويم ټوک په 158 مخ کې او ابوالقاسم په موافقات کې دا روايت نقل کړى دى.
(مستدرک الصحيحين :3ټوک ،111 مخ ) پر خپل سند له حضرت ابن عباس څخه روايت نقل کړى،چې و يې ويل : علي څلور ځانګړنې لري چې هېڅ څوک يې نه لري : 1_ په عربو او عجمو کې په ايمان راوړو کې ړومبى و .2_ يوازېنى تن دى،چې په ټولو جګړو کې د رسول اکرم بېرغچي و .3_ يوازېنى تن دى، چې د مهراس پر ورځ _ د احد جګړه _ چې له خطره ډکه ورځ وه،يو ګام هم شا ته نشو او و نه تښتېد.4_ يوازېنى تن دى،چې رسول اکرم ته يې غسل ورکړ او ښخ يې کړ.
دا حديث ابن عبدالبر؛استيعاب:2ټوک ،457 مخ هم نقل کړى دى.
ابن اثير جزري په نهايه کې د ( غريب الحديث والاثر ) په باب ويلي دي : په حديث کي راغلي : هغه؛يعنې پېغمبر اکرم (ص) د احد د جګړې پر ورځ ډېر تږى و او حضرت علي ورته له مهراس څخه اوبه راوړې او د يو باز په څېر يې حمله کوله او دښمن يې د خداى له استازي شړل او لرې کول او پر هماغه اوبو يې د رسول اکرم د بدن وينې ووينځلې او مهراس په ډبره کې جوغړندي ته وايي؛خو ځينو هم ويلي : د هغو اوبو نوم و، چې پر هغه ورځ په احد کې وې.
( خصايص نسائي :2 مخ ) او احمدبن حنبل ؛ مسند: لومړى ټوک ،141 مخ او همداراز  څلورم ټوک : 37 او 368 مخونه او ابن سعد؛ طبقات :3ټوک ،لومړى قسم ،13 مخ  او ابن اثير؛ اسدالغابه : 4ټوک ،17 مخ او ابوداوود طيالسي؛ مسند :3ټوک ، 93 مخ او بيهقي؛ سنن : 6ټوک ،206 مخ او ابن عبد البر؛ استيعاب : 2ټوک ، 458 مخ او ابن جرير طبري؛ تاريخ طبري: 2ټوک ،56 او 57 مخونه او ترمذي؛صحيح ترمذي : 2ټوک ،300 مخ او متقي؛  کنزالعمال : 6ټوک ،156 او 206 مخونه او حاکم؛ مستدرک الصحيحين : 3ټوک ،112 مخ په دې  اړه  روايتونه راوړي چې : حضرت علي ړومبى تن و، چې د خداى پراستازي يې ايمان راووړ او لمونځ يې ورسره وکړ حال داچې لس کلن و او د رسول اکرم (ص) د بعثت پر دويمه ورځ ؛يعنې د سه شنبې پر ورځ پر لمانځه ودرېد؛خو د ويينې د لنډوالي لپاره يې را نه وړل.
( خصايص نسائي :3 مخ ) پر خپل سند له حضرت عفيف کندي روايت کړى، چې و يې ويل : په جاهليت مکې ته ولاړم او غوښتل مې،چې د کورنۍ لپاره مې جامې او عطر وپېرم ؛نو ددې موخې لپاره د عباس بن عبدالمطلب هټۍ ته ولاړم،چې يو سوداګر و او ورسره کېناستم او په دې حال کې مې پر کعبه سترګې ولګېدې؛نا څاپه مې وليدل،چې يو ځوان راغى او اسمان ته يې وکتل او د کعبې پر لور ودرېد او څه موده وروسته يو کوچنى راغى او د ځوان ښي اړخ ته ودرېد او څه موده وروسته يوه مېرمن راغله او په دوى دواړو پسې ودرېده ؛ځوان رکوع ته ولاړ او هغه دوه هم ورپسې رکوع ته ولاړل او بيا ځوان سجدې ته ولاړ او هغه دوه کسان هم ورپسې ولاړل او بيا ځوان سر راپورته کړ؛نو ورپسې هغه دوو هم سر را پورته کړ؛نو حضرت عباس ته مې وويل : څه ستره پېښه وينم؟ حضرت عباس وويل : هو دا ستره پېښه ده ! پوهېږې هغه ځوان څوک دى ؟ ورته مې وويل : نه ! و يې ويل : هغه محمد بن عبدالله زما وراره او هغه ماشوم هم د ابوطالب زوى او زما وراره دى او هغه مېرمن خديجه د خويلد لور د هغه ځوان کورودانې ده او هغه راته وايي، چې پالونکى يې د اسمانونو او ځمکې يوازېنى څښتن دى او بې له هغه بل پالونکى نشته او هماغه پالونکي دنده ورکړې ده،چې دين يې خلکو ته ورسوي او پر خداى قسم، چې بې له دې درېو تنو، چې وينې يې، څوک پردې دين نه دي.
او په خپله عفيف،چې د اشعث بن قيس د تره زوى و او په هر ځاى کې به يې دا کيسه کوله او په پايله کې مسلمان شو او اسلام يې هم بختور و او تل به يې ويل : کاشکې پر هماغه ورځ مسلمان شوى وم، چې له علي سره درېم تن شوى وم.
د حاکم؛مستدرک :3ټوک ،183 مخ د وينا له مخې، و يې ويل : چې په پايله کې يې د اسلام څلورمه برخه زما شوې وه.
دا روايت پر نوموړيو سربېره دوى هم نقل کړى: ابن سعد؛ طبقات :6ټوک،10 مخ او ابن حجر عسقلاني ؛اصابه :4ټوک ،لومړى قسم ، 248 مخ او  له بغوي او ابي يعلي، نسائي، عقيلي، بخاري، ابن ابي خيثمه، ابن منده او د غلانيات له خاونده نقل کړى دى او ابن عبدالبر ؛ استيعاب :2ټوک ،458 او 511 مخونو او متقي؛کنزالعمال :6ټوک ، 391 مخ له ابن عدى نه په په کامل او تاريخ ابن عساکر کې او ابن اثير؛   اسد الغابه : 3ټوک ،414 مخ او هيثمي ؛مجمع :9ټوک ،103 مخ او د هغه د وينا له مخې احمد،ابو يعلي او طبراني پر څو سندونو او ابن جرير طبري ؛تاريخ طبري :2ټوک ،56 او 57 مخونو کې له څو لارو  څو عبارته نقل کړي دي.
( رياض النضره :2ټوک ،159 مخ ) له ابي اسحاق څخه نقل کړي، چې ويې ويل : ځينو عالمانو ويلي دي ( لکه چې دا يو تور دى، چې پر ابوطالب يې لګولى؛ځکه د چا نوم پکې رواړل شوى ر او سند يې هم نه دى په ګوته کړى او يوازې له څو تنو يې نقل کړى دى.
ليکوال: چې د لمونځ وخت به را ورسېد؛نو پېغمبراکرم (ص) به د مکې د درو پر لور شو او حضرت علي به هم له خپل پلاره پټ ځان وررساوه او حضرت علي به له خپل پلار او خپلوانو پټ لمونځ کاوه او چې مازيګر به شو؛نو راستنېدل به. تر ډېره وخته وضع همداسې وه،چې يوه ورځ ابوطالب ترې خبر شو او رسول اکرم (ص) يې وپوښت: وراره دا څه دي،چې وينم يې او ته پرې متدين شوى يې؟رسول اکرم ورته وويل : کاکاجانه ! دا د خداى،پرښتو،پېغمبرانو او د پلار مې ابراهيم دين دى او خداى زه خپلو بندګانو ته استازى رالېږلې يم او کاکا جانه ! تر ټولو وړ يې، چې بلنه مې ومنې او د دين په پرمختګ کې راسره مرسته وکړې _ دا عالم،چې معلومه نه ده له کومې سرچينې يې دا خبره راخستى، وايي: _ ابوطالب وويل :وراره ! پر خداى قسم، چې نه شم کړاى د خپلو نيکونو له دينه لاس واخلم؛خو دومره ژمنه درسره کړاى شم، چې له ما به هېڅ تاوان در و نه رسي؛بيا وايي :_ چې بيا هم معلومه نه ده،چې د ا خبره د کومې سرچينې پر بنسټ کوي _ حضرت علي ته يې وويل : زويه کوم دين، چې لرې، څه دى؟حضرت علي ورته وويل : پلار جانه ! ما د خداى پر رسول ايمان راوړى او هغه څه مې منلي او تصديق کړي،چې راوړي يې دي او بيا وايي : ابوطالب وويل : دومره پوه شه، چې هغه دې بې له ښېګڼې بل څه ته نه رابلي او څومره چې دې په وس کې وي ترې بېل نشې.( له ابواسحاق څخه نقل)
( کنزالعمال :7ټوک ،56 مخ ) له حضرت ابن مسعود څخه روايت کړى، چې و يې ويل: ړومبى څيز، چې ما د خداى له استازي وليد؛دا و، چې له ترونو سره مې مکې ته راغلى وم؛نو موږ ته يې د عباس بن عبدالمطلب درک راوښود ؛ورغلو چې د زمزم د چينې په څنګ کې ناست و، په همدې ترڅ کې مو ليدل، چې د صفا له لوري يو سړى جومات ته راننووت، يو سپين سوربخن سړى و او اوږده او غونج وېښتان يې تر اوږو رارسېدل،ښکلې اوږد پوزه يې درلوده ، ږيره يې ډکه وه،غاښونه يې د مرغللو په څېر پړکېدل،تورې او غټې سترګې يې درلودې،د پښو او لاس تلي يې غوښن وو او سپينې جامې يې اغوستې وى او دومره ښايسته او ځلیدلى و ته وا لکه د څوارلسم سپوږمۍ ده، حال داچې ښي اړخ ته يې يو تنکى هلک و، چې زلميتوب ته ورنږدې و او شونډه يې لا نه وه توره شوې او په دې  دوو پسې يوه ښځه هم ورروانه وه،چې ويښتان يې پټ وو، سړى د حجرالاسود خوا ته ورغى او لاس يې پرې راکښـوده او بيا مېرمنې او ځوان هم دا چار وکړ او اوه ځله له کعبې تاو شول ؛نو عباس مو وپوښت: دا کار او دود يې راته نوى ښکاري، پخوا خو ترې خبر نه وو ؟ عباس وويل : هغه مې وراره محمد بن عبدالله او هغه بل هم علي د ابو طالب زوى دى او هغه ښځه هم د محمد کورودانې خديجه ده، پر خداى چې بې له دې درېو کسانو نور څوک داسې عبادت نه کوي. (نقل له يعقوب بن شيبه اوابن عساکر څخه )
هيثمي ؛مجمع : 9ټوک ،222 مخ هم ددې روايت مضمون ته نږدې يو روايت نقل کړى دى . [1] (توبه/۲۰، ۲۱)
غونډ مشر
غونډ مشر د ۸۱۰ سرتېرو، د ۸۱ ډلگيو، د ۲۷ بلوکو، د ۹ ټوليو، ۳ کنډکو مشر ته وييل کېږي. دا يوه پوځي دنده ده.
وېشنيزه:پوځي رتبې وېشنيزه:پوځي وييونه
کنډکمشر
کنډکمشر څوک چې د کنډک مشر وي، څوک چې د يوه بټيلين په راس کې وي، کنډکمشر ته نن جگړن وايي. کنډکمشر د ۲۷۰ سرتېرو ، د ۲۷ ډلگيو، د ۹ بلوکانو او د ۳ ټوليو مشر ته وييل کېږي. دا يوه پوځي رتبه ده.
سرچينه
‎
وېشنيزه:پوځي رتبې وېشنيزه:پوځي وييونه
عبدالهادي ساپى
عبدالهادي ساپی د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
هایډروترمل سوری
هایډروترمل سوری د سمندر په تل کې یو سوری یا چاک دی چې د ځمکې د مرکزي حرارت په مرسته ګرمې شوې اوبه ترې راوځي. دا سوري معمولاً د اورغورځونې یا اتشفشان فعالو ځایونو ته نږدې موندل کېږي او دا هغه ځایونه دي چې هلته په پراخېدونکو مرکزونو، سمندري حوضو او تفت‌ځایونو کې ټکټونیکي تختې سره جلا کېږي. د هایډروترمل زېرمې هغه ډبرې او د منرالي ډبرو زېرمې دي چې د هایډرترمل سوریو د عمل په پایله کې رامنځته شوې دي.
د هایډروترمل سوريو د شتون دلیل دا دی چې ځمکه هم له جیولوژيکي نظره فعاله ده او هم په سطحه او په پوړ کې دننه ډېره اندازه اوبه لري. هایډروترمل سوري ښايي تر سمندر لاندې د تورو دودکشو او سپینو دودکشو په نامه شکلونه رامنځته کړي. د سمندر د نورو ژورو ځایونو په نسبت د هایډروترمل سوریو شاوخوا ځایونه له بیولوژیکي پلوه ډېر ښېرازه دي او تر ډېره هلته داسې پېچلي موجودات ژوند کوي چې د سوریو په مایعاتو کې له بهېدونکو کیمیاوي موادو څخه تغذیه کېږي. کیموسنتېټیک باکتریا او ارشیا د غذایي ځنځیر بنسټ جوړوي او د لویو لوله‌يي چینجیو، دوه پټيزو سېپۍ ته ورته چینجیو، لیمپېټونو او شرمپ په څېر بېلابېل ارګانېزمونه ترې استفاده کوي. داسې انګېرل کېږي چې د مشتري په سپوږمۍ «اروپا» او د زحل په سپوږمۍ «انسلاډوس» کې فعال هایډروترمل سوري شته او داسې ګومان هم کېږي چې یو وخت په مریخ کې هم لرغوني هایډروترمل سوري موجود وو.
تور دودکش او سپین دودکش
ځینې هایډروترمل سوري داسې دودکشونه جوړوي چې استوانه‌يي ډوله شکلونه لري. دغه دودکشونه د سوري په مایعاتو کې له حل شویو منرالي موادو څخه جوړېږي. کله چې بشپړې ګرمې اوبه د سمندر له نږدې کنګل اوبو سره لګېږي، منرالي مواد رسوب کوي او داسې ذرات رامنځته کېږي چې د دغو استوانه‌يي شکلونو د لوړېدو لامل کېږي. د دغو دودکش ډوله شکلونو ځینې جوړښتونه ښايي ۶۰ متره لوړوالی ولري. د دغو جوړښتونو یوه بېلګه «ګوډزیلا» وه چې د ارام سمندر په تل کې «اورګان» ته نږدې وه او په ۱۹۹۶ کال کې یې تر نړېدو وړاندې اندازه ۴۰ مترو ته رسېدلې وه.
د سپین دودکش سوري راڼه منرالونه خارجوي، د بېلګې په توګه هغه منروالونه چې باریم، کلسیم او سیلیکان په کې ګډ وي. د دغو سوریو د لوګي تودوخه له دې امله کمه ده چې د تودوخې له سرچینې څخه لرې واقع دي.
د هایډروترمل سوریو بیولوژي
ژوند په دودیز ډول د لمریزې انرژۍ په مرسته پر مخ روان دی، خو د سمندر د تل موجودات یا ارګانېزمونه د لمر رڼا ته لاسرسی نه لري، له همدې امله باید د هایډروترمل سوریو تر څنګ پراته موجودات په ګردجنو کیمیاوي رسوباتو کې له موجودو خوراکي موادو او هغو هایډروترمل مایعاتو څخه استفاده وکړي چې په کې اوسېږي. تر دې مخکې سمندرپوهان په دې باور وو چې د دغو سوریو شاوخوا ژوندي موجودات یا ارګانېزمونه د سمندر په تل کې د نورو موجوداتو په څېر په سمندري واورو تکیه دي یا پايي. په دې توګه دوی د نباتاتو په ژوند او بالاخره په لمر پورې تړلي پاتې کېږي. د دغو سوریو شاوخوا ځینې موجودات دغه باران یا واورې ته ورته شیان مصرفوي، خو یوازې د داسې سیستم په شتون سره به د ژوند بڼې ډېرې کمې وي. د هایډروترمل سوریو په ساحو کې د ژوندیو موجوداتو تراکم د سمندر د تل په پرتله له ۱۰۰۰۰ څخه تر ۱۰۰۰۰۰ ځله ډېر دی.
= کشف او اکتشاف = په ۱۹۴۹ کال کې د ژورو اوبو یوې څېړنې وښوده چې د سره سمندر په مرکزي برخو کې ګرمې مالګینې اوبه موجودې دي. ورپسې په ۱۹۶۰مه لسیزه کې یوې بلې څېړنې په دې سیمه کې د ګرمو مالګینو اوبو – چې ۶۰ سانتي ګرېد یا ۱۴۰ فارنهایټ درجې کېږي - او اړوندو اوسپنه لرونکو مَټو شتون تایید کړ. د دې څېړنې له مخې ګرمو محلولونو تر سمندر لاندې له فعالو فرعي چاکونو څخه سرچینه اخیسته. دا چې اوبه ډېرې زیاتې مالګینې وې، له دې امله د ژوندیو موجوداتو د ژوند لپاره مناسبې نه وې. مالګینې اوبه او اړوندې اوسپنه لرونکې مټې دا مهال د قېمتي او اساسي فلزاتو د سرچینې په توګه تر څېړنې لاندې دي.
د ۱۹۷۶ کال په جون میاشت کې د سکرېپس سمندرپوهنیزې مؤسسې ساینس پوهانو د «ګالاپاګوس» چاک په اوږدو کې د سمندر له تل څخه د عکس اخیستلو سیستم وکاراوه او د ګالاپاګوس چاک په اوږدو کې یې تر سمندر د لاندې هایډروترمل سوریو لومړني شواهد ترلاسه کړل. په ۱۹۷۷ کال کې د سکرېپس مؤسسې ساینس پوهانو د هایډروترمل سوریو په اړه لومړنۍ ساینسي مقالې خپرې کړې. څېړونکي «پېټر لونډسیل» د ځنځیري کمرو په مرسته اخیستل شوي عکسونه خپاره کړل او د دوکتورا زده‌کوونکي «کاټلین کرین» نقشې او د تودوخې د غیر معمول‌والي معلومات خپاره کړل.
ساتنه
د هایډروترمل سوریو ساتنه په تېرو ۲۰ کلونو کې د سمندر پوهنې په برخه کې د تودو بحثونو موضوع وه. ویل کېږي چې ښايي دغو خورا نادرو جوړښتونو ته تر ټولو ډېر زیان ساینس پوهانو رسولی وي. که څه هم د هغو څېړونکو د چلند په اړه د هوکړه‌لیکونو د رامنځته کېدو هڅې شوې دي چې د دغو سوریو په اړه څېړنې کوي، خو لا هم په دې اړه کوم نړیوال رسمي او جبري تړون نه‌شته.
نجات ( ژغورنې ) څلی
د نجات ( ژغورنې ) څلی هغه څلی و چې دافغانستان پا چا محمد نادرشاه پر سقاو اوسقاوي لښکروباندې دبریالیتوب په ویاړپه ۱۹۳۰ زیږدیز کې دکابل ښار په هغه برخه کې جوړ کړی و چې اوس یې دخپلواکۍ واټ بولي،دغه څلی پر هغه واټ اوسړک چې دمحمود خان دپله نه دبالاحصار په لور غزیدلی او شاه شهید او لاهورۍ دروازې ته نږدې و جوړشوی و .دنجات څلی چې دتیرورژیمونو له خوا وران شوی و یوځل بیایې دجوړیدولپاره هڅې پیل شوې اوبشپړ شو
فک دي پوليس
"فک دي پوليس" د یوې سندرې نوم دی. دا سندره په انگرېزي ژبه ده چې د گېنگسټا رپ ډلې له خوا د N.W.A په البوم کې خپره شوې. دا سندره د ۵۰۰ غوره سندرو په کتار کې هم راغلې ده. دې سندرې د امریکا د اف بي آی پولیس په غوصه کړی دی چې ولې یې دا ډول سندره جوړه کړې ده. .
له کوم وخت څخه چې دا سندره جوړه شوې ده نو په کولتوري ډول سره د دې سندرې ناره او غږ په نورو اړخونو کې هم خپور شوی دی. لکه په بنیانونو، هنري کارونو، رسامۍ او داسې نورو کې هم تر سترگو کېږي. .
سرچینه
وېشنيزه:د توکمپالنې او زېنوفوبيا په ضد سندرې وېشنيزه:سياسي رپ سندرې
لېوا مشر
وېشنيزه:پوځي رتبې وېشنيزه:پوځي وييونه
فرقه مشر
وېشنيزه:پوځي رتبې وېشنيزه:پوځي وييونه
روبلوکس
روبلوکس Roblox د آنلاین لوبې پلیټ فارم او د لوبې رامینځته کولو سیسټم دی چې د روبلوکس کارپوریشن لخوا رامینځته شوی چې کاروونکو ته اجازه ورکوي د لوبو برنامه وکړي او د نورو کاروونکو لخوا رامینځته شوي لوبې لوبې وکړي. په ۲۰۰۴ کې د ډیویډ باسزوکي او ایریک کیسیل لخوا رامینځته شوی او په ۲۰۰۶ کې خپور شوی ، پلیټ فارم د ډیری ژانرونو کاروونکو لخوا رامینځته شوي لوبې کوربه کوي چې د برنامې ژبه لوا کې کوډ شوي. د روبلوکس ډیری تاریخ لپاره، دا نسبتا کوچنی و، دواړه د پلیټ فارم او شرکت په توګه. روبلوکس د ۲۰۱۰ لسیزې په دویمه نیمایي کې په چټکۍ سره وده پیل کړه، او دا وده د کوويډ-۱۹ وبا لخوا ګړندۍ شوې.
روبلوکس د لوبې کولو لپاره وړیا دی ، د لوبې دننه پیرودونه د روبوکس په نوم د مجازی اسعارو له لارې شتون لري. د ۲۰۲۰ تر اګست پورې، روبلوکس د ۱۶۴ ملیون څخه ډیر میاشتني فعال کاروونکي درلودل، په شمول د ټولو امریکایی ماشومانو نیمایي څخه د ۱۶ څخه کم عمر. که څه هم روبلوکس په عمومي ډول د منتقدینو څخه مثبت بیاکتنې ترلاسه کړې، دا د هغې د اعتدال، مایکرو لیږدونو، او د ماشومانو په لور د ناوړه ګټه اخیستونکو کړنو لپاره د نیوکو سره مخ شوی.
د لوبتکه کرښې
د ۲۰۱۷ په جنوري کې، د لوبو جوړونکي جازوارز د روبلوکس کارپوریشن سره ملګرتیا وکړه ترڅو د لوبو مینیفیګرز تولید کړي د کارونکي لخوا رامینځته شوي مینځپانګې پراساس چې په پلیټ فارم کې د پراختیا کونکو لخوا رامینځته شوي. کوچني شکلونه د لیګو کوچني شکلونه سره ورته پښې او بندونه لري، که څه هم دوی د اندازې دوه چنده دي. کوچني شکلونه پښې او لوازم لري چې د تبادلې وړ دي. په سیټونو کې یو کوډ شامل و چې د مجازی توکو د خلاصولو لپاره کارول کیده ، په بیله بیا ړانده بکسونه چې تصادفي کوچني عکسونه لري. په ۲۰۱۹ کې، روبلوکس کارپوریشن د لوبو نوې کرښه خپره کړه، چې د "روبلوکس ډیسټاپ" لړۍ نومول شوې. په ۱۳ اپریل ۲۰۲۱، روبلوکس د هاسبرو سره ملګرتیا وکړه ترڅو د روبلوکس تیم لرونکي نیرف ټوپکونه او د روبلوکس تیم لرونکي انحصاري نسخه خوشې کړي.
۶۶ (عدد)
۶۶ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۶۵ څخه  مخکي او د ۶۷ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۶۶:
په کلینډر کې
۶۶ کولاي سي:
په کیمیا کې
۶۶ د ډيسپروسيوم اټومي عدد ده
سرچينې
وېشنيزه:۶۶ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دوه رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
عافيه صديقي
وېشنيزه:پاکستانیان وېشنيزه:د القاعدې پاکستاني غړۍ وېشنيزه:د افغانستان په جگړه کې ښکېل کسان وېشنيزه:د کراچی اوسېدونکي
زده کړې
هغه په امریکا کې د ادراکي عصبي علومو په برخه کې زده کړې کړې او په 2001 کې یې د برانډیس پوهنتون څخه دوکتورا ترلاسه کړې.
له القاعدې سره مرسته
عافیه صدیقي د خالد شیخ محمد سره تړاو لرلو تورنه ده چې د سپټمبر د یولسمې د بریدونو طرحه کوونکو څخه یو دی. د ۲۰۰۳ کال په مارچ میاشت کې د شیخ محمد خالد لخوا د القاعدې لپاره د مالي مرستیالې په توګه نومول شوې وه او د FBI پي بي ای د پوښتنو لپاره غوښتل شوي لیست کې شامله شوه.
د صدیقي مدافع وکیل وویل
نیول او محاکمه کول
د ۲۰۰۳ زېږديز کال راهیسې، هغه تر هغه وخته پورې ورکه شوه تر هغو چې د افغانستان په غزني ولايت کې د سوډيم سيانور له لوښو او د بم جوړولو له نوټونو سره يو ځای ونيول شوه.
صدیقي د ۲۰۰۸ کال د سپتمبر په میاشت کې د نیویارک په فدرالي محکمه کې د قتل د هڅې او په غزني کې له امریکایي چارواکو سره د خبرو پر مهال د وهنې او زخمي کولو تور ولګول شو چې ګواکي پر امریکايي چارواکو يي د بريد پلان درلود، خو صدیقي دا تورونه ردوي. د ۲۰۱۰ کال په لومړیو کې له ۱۸ میاشتو بند وروسته په ۸۶ کاله بند محکومه شوه.
د ۲۰۱۰ کال د جنورۍ په ۲۱ مه د صدیقي مدافع وکیل د لاهور های کورټ سترې محکمې ته د صدیقي د نیول کیدو اسناد وړاندې کړل.
کورنۍ
هغې په ۱۹۹۵ کال کې له امجد محمد خان سره واده وکړ، درې اولادونه یې پيدا شول او په ۲۰۰۲ کال کې یې له خپل خاوند څخه طلاق واخیست. دهغی کورنۍ يي دخوشې کولو لپاره ډیرې هڅې وکړې حتي القاعده شبکې د يوه امريکايي وګړي په مقابل کې د عافيي صديقي د تبادلې غوښتنه وکړه همدارنګه طالبانو هم د يوه امريکايي جنرال په بدله کې د تبادلې غوښتنه وکړه داعش هم ددوه امریکايي وګړو په بدله د امریکا له حکومت څخه د تبادلې غوښتنه وکړه خو د امریکا حکومت هېڅ کله عا فیه صدیقي تبادله نکړه. د ۲۰۰۳په فبروري کې، هغې د عمار البلوشي (علي عبدالعزیز علي) سره واده وکړ.
اتر پرديش
اتر پرديش (انگرېزي:Uttar Pradesh) د هند يو رياست (ايالت) دی.ددې رياست د وگړو شمېر 199,581,477 دی، او ددې ځمکه يا مساحت 243,286 مربع کيلوميټر ده.په رسمي توگه دلته له ټولو زياته هندي او اوردو ژبه ويلی کېږي.ددې رياست پلازمېنه د لکناو ښار دی. ددې رياست د تعليم يافته (هغه خلک چې ليک لوست کولای شي) 69.72 په سله دي.په دې ټول رياست کې 20.8 په سله خلک په ښارونو کې اوسيږي او نور په کلو کې.
نورلولئ
وېشنيزه:د هند ايالتونه او مرکزي سيمې
وېشنيزه:اتر پرديش
افغان دولت او اسلامي حزب ترمنځ ۲۵ ماده ییز هوکړه لیک
د افغان حکومت او د حزب اسلامی ترمنځ د هوکړی لیک متن چی دری فصلونه او ٢٥ مادی لری: لومړنى فصل لومړۍ ماده: دواړه لوري په الله تعالی او د اسلام مقدس دین ته په بشپړ باور سره بې قید او شرطه د دغه دین پیروي خپل نصب العین بولي.
دویمه ماده: هماغسې چې د افغانستان اساسي قانون لارښوونه کوي دواړه لوري هوکړه کوي، چې د افغانستان دین به د اسلام سپیڅلی دین وي او داسې هېڅ قانون به په افغانستان کې نه وي، چې له اسلامي احکامو او معتقداتو سره په ټکر کې وي.
دریېمه ماده: دواړه لوري په دې باور دي، چې د افغانستان ټول وگړي د قانون پر وړاندې حق او مسوولیت لري، یو موټی افغانستان د ټولو د ټولو قومونو گډ کور دی او ملي حاکمیت د ولس حق دی، چې په مستقیم ډول او یا د استازو له لارې یې عملي کوي.
څلورمه ماده: دواړه لوري د ملي حاکمیت او د هېواد لوړو گټو تامین لپاره د موافقو پر بنسټ د بهرنیو ځواکونو د وتلو ملاتړ کوي، دواړه لوري په دې باور دي، چې افغانان کولای شي د دغه وحدت او همغږي له لارې د جگړې بحران کابو او له ننگونو سره مبارزه وکړي.
دويم فصل د دواړو لوریو ژمنې لومړی: د افغانستان اسلامي جمهوریت ژمنې: پنځمه ماده: د افغانستان اسلامي جمهوریت ژمنه کوي، چې د دغې هوکړې لاسلیک سره به د ملگرو ملتونو، هېوادونو او اړوند ادارو سره په تماس د جگړې پای ته رسیدو او تل پاتې سولې او ټیکاو لپاره د اسلامي حزب پر مشر او غړو د لگیدلو بندیزونو لرې کولو لپاره رسماَ غوښتنه پیلوي. افغان حکومت مکلف دی په ممکن لږ وخت کې د دغو بندیزونو لرې کولو لپاره اقدامات وکړي.
شپږمه ماده: د هوکړې له لاسلیک سره سم افغان حکومت رسماً اعلان کوي، چې د اسلامي حزب محترم مشر او غړي د هېواد په هر گوټ کې یې چې غواړي په ازادانه ډول اوسیدای شي او حکومت به ورته زمینه برابروي.
اوومه ماده: افغان حکومت ژمنه کوي، چې رسماً اعلان وکړي چې اسلامي حزب د هېواد له نافذه قوانینو سره سم د اسلامي حزب سیاسي او ټولنیز فعالیتونه په رسمیت پيژني. اسلامي حزب کولای شي د ولسمشرۍ، پارلماني، ولایتي ولسوالیو او ښاروالیو په ټاکنو کې برخه واخلي.
اتمه ماده: حکومت ژمنه کوي، چې د سیاسي او مدني مرکزونو سره په مشوره د ټاکنیز نورې اصلاح لپاره اقدامات وکړي او طرحې وړاندې کړي او دغه راز د ټاکنیز نظام په اصلاح کې د اسلامي حزب ونډې ته زمینه برابره کړي.
نهمه ماده: جهادي مشر گلبدین حکمتیار ته به د افغان ولسمشر د ځانگړي فرمان له مخې ځانگړى درناوی کېږي او په دې لړ کې به د پروټوکول چارو څرنگوالي پرېکړه به د افغانستان سولې شورا او اسلامي حزب د پلاوي په مشوره کېږي.
لسمه ماده: د اسلامي حزب رهبري کولای شي د استوگنې لپاره افغانستان کې دوه یا درې مناسب ځایونه وټاکي او حکومت به یې د امنیت او معقول لگښت چارې تر سره کوي.
یولسمه ماده: حکومت به د دغې هوکړې سره سم په تېر کې د سیاسي او نظامي اقداماتو په لړ کې د اسلامي حزب مشر او غړو د قضايي خوندیتوب تضمین کوي. دغه راز به حکومت د اسلامي حزب هغه زندانیان، چې پر نوملړ یې هوکړه شوې او په جنايي جرمونو کې ښکېل نه دي په ممکنه ژر فرصت کې، چې تر دریو میاشتو ډېر نه وي خوشي کوي. اسلامي حزب ژمنه کوي، چې خوشي شوي کسان به یې بېرته د حکومت پر وړاندې د جگړې ډگر ته نه ځي او نه به هم کومې غیرقانوني یا ترهگرې وسله والې ډلې سره یو ځای کېږي.
دیارلسمه ماده: د افغانستان حکومت ځان موظف بولي، چې په دولتي مرکزونو کې د اسلامي حزب شتون او گډون ته له قانون سره سمه زمینه برابره کړي. دغه چاره به د سولې عالي شورا او اسلامي حزب د پلاوي تر منځ په مشوره تر سره کېږي.
څوارلسمه ماده: د افغانستان اسلامي جمهوریت ژمنه کوي، چې د اسلامي حزب په شرایطو برابر کسان او قومندانان، چې لیوالتیا ولري د هېواد په دفاعي او امنیتي ځواکونو کې جذبوي.
پنځلسمه ماده: د اسلامي حزب هغه اړوند دولتي کارکونکي به له قانون سره سم بېرته پر خپلو دندو گومارل کېږي، چې مستند ثبوتونه وړاندې کړي.
شپاړلسمه ماده: د افغانستان اسلامي دولت ژمنه کوي، چې د نصرت مینې پنډغالي ستونزو هواري په گډون به په ایران او پاکستان کې د مېشتو افغان کډوالو بېرته هېواد ته ستنېدو او د کابل په گډون د هېواد په لر او بر کې د بیا مېشت کېدو لپاره زمینه برابروي، چې هغوی په خپله خوښه او درناوي سره هېواد ته ستانه شي.
اوولسمه ماده: د دغې هوکړې له مخې به په بهر کې د اسلامي حزب د مېشتو اسلامي حزب غړو ستنیدو لپاره زمینه برابریږي.
اتلسمه ماده د سولې عالي شورا او د افغانستان اسلامي حکومت له لوري د دغې هوکړې له رسمي اعلانه وروسته به اسلامي حزب رسماً اعلان کوي، چې د هېواد لوړو گټو، جگړې ختمولو او تل پاتې سولې او ټیکاو لپاره به اسلامي حزب د مهم سیاسي گوند په توگه فعالیت کوي، د هېواد اساسي قانون به مني او تلپاتي اوربند ته به غاړه ږدي، هر ډول نظامي کړنې به پریږدي او خپل وسله وال تشکیلات به له منځه وړي. هغه زندانیان چې له اسلامي حزب سره دي په ممکن لږ وخت کې به یې د افغانستان حکومت ته سپاري.
نولسمه ماده: اسلامي حزب ژمن دی، چې د دغې هوکړې له اعلانه وروسته به اسلامي حزب اعلان کوي، چې له هېڅ یوې ترهگرې یا غیرقانوني وسله والې ډلې سره کومه اړیکه نه لري او نه یې هم ملاتړ کوي.
شلمه ماده: اسلامي حزب ژمنه کوي، چې په هېواد کې له تلپاتې سولې د دفاع لپاره به د هېواد په هر گوټ کې د یوه رسمي سیاسي گوند په توگه له دولت سره په گډه کار وکړي او دفترونه پرانیزي.
یوویشتمه ماده: اسلامي حزب په بشپړه چمتو دی، چې د خپل تاریخي او او دیني مسوولیت له مخې په افغانستان کې د تلپاتې سولې او ټیکاو راتلو لپاره هڅه او هاند وکړي او دې لړ کې د افغان حکومت ملاتړ وکړي.
دوویشتمه ماده: دغه هوکړه د سولي عالي شورا په مدیریت او منځگړیتوب د لاسلیک له نېټې وروسته د افغانستان حکومت او اسلامي حزب تر منځ د یوه معتبر سند حیثیت لري او د اجرا وړ ده.
څلرویشتمه ماده: په هوکړه کې د هر ډول اختلاف رامنځته کېدو په صورت کې به دواړه لوري د دوستانه مشورو او حسن نیت پر بنسټ د گډ کمېسیون له لارې، چې د سولې عالي شورا به یې مدیریت کوي، حل کوي.
پنځه ویشتمه ماده: دغه هوکړه په دریو برخو او پنځه ویشتو مادو کې په نېټه د دواړو لوریو لخوا لاسلیک شوه. ‫#‏کاپی‬
افغان بسکېټ
افغان بسکېټ د نيوزيلاند د يو دوديز بسکېټ نوم دی چې له کوکوا پوډرو، کوچي، اوړو او جوارو چې په سر يې د چاکلېټ کريم او چارمغز وي جوړېږي. د دغه بسکېټ د لومړنۍ ريسيپي او د لومړي ځل جوړېدو ځای او د نوم د ايښودلو په اړه مالومات نشته، خو همدا ريسيپي بيا د نيوزيلاند د اېډمونډز د پخلي د کتاب په ډېرو چاپونو کې راغلې.
باندنۍ تړنې
وېشنيزه:خوراکتوکي
احمد فريد
حاجي احمد فريد د ولسمشر حامد کرزی دوره کې د ولسي جرگې غړی وو. نوموړی په ولسي جرګه کې د کاپیسا د خلکو استازی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
د فرانسې اقتصاد
د فرانسې اقتصاد خورا پرمختللی او بازار ته متمايل دی. دا د ۲۰۲۲ نومي اټکلونو اووم لوی او د د پېرودلو د ځواک برابرۍ “PPP” (Purchasing Power Parity) [بېلابېلو هېوادونو کې د نرخونو اندازه ده، چې د هېوادونو د بشپړ پېر ځواک د پرتلنې لپاره د ځانګړو توکو له بيو څخه ګټه پورته کوي] له مخې لسم لوی اقتصاد دی، چې د نړۍ د ناخالص کورني توليد ۳،۳ سلنه جوړوي. د فرانسې اقتصاد د المان او انګليستان له اقتصاد څخه وروسته د اروپا درېيم تر ټولو لوی اقتصاد دی.
فرانسه يو متنوع اقتصاد لری، چې د خدمتونو د څانګې يا برخې له لورې حاکم دی (چې په ۲۰۱۷ ز کال کې د خپل ناخالص کورني توليد د ۷۸،۸ سلنه استازولي کوي)، په داسې حال کې چې صنعتي برخه يې د ناخالص کورني توليد ۱۹،۵ سلنه او لومړنۍ يا بنسټيزه برخه يې د پاتې ٪۱،۷ ځواب ويونکې ده. فرانسه په ۲۰۲۰ ز کال اروپا کې د باندني مستقيمې پانګونې “Foreign Direct Investment” تر ټولو لوی ترلاسه کونکی او د څېړنې او پرمختګ برخه کې د اروپا دويم تر ټولو لوی مصرف کوونکی هېواد و. دا هېواد د بلومبرګ نوښت د ۲۰۲۰ زکال لړيال “Bloomberg Innovation Index” له مخې د نړۍ د لسو نوښتګرو هېوادونو له ډلې او د ۲۰۱۹ ز کال د نړيوالې سيالۍ راپور “Global Competitiveness Report” له مخې په نړيواله کچه ۱۵ سيال هېواد و، چې د همدې ادارې د ۲۰۱۸ ز کال د راپور په پرتله دوه درجې پورته و. فرانسه د نړۍ پينځم او له المان څخه وروسته په اروپا کې دويم لوی سوداګريز هېواد دی. دا هېواد د ګرځندويۍ له مخې د نړۍ تر ټولو زيات کتل شوی ځای او همدارنګه د اروپايي ټولنې مخکښ کرنيز ځواک هم دی.
د پيسو نړيوال صندوق “International Monetary Fund (IMF)” د راپور له مخې فرانسه په ۲۰۲۱ ز کال کې د يو اوسېدونکي لپاره د ۴۴،۹۹۵ امريکايي ډالرو سړي سر ناخالص کورني توليد له مخې د نړۍ ۲۹ هېواد و. دا هېواد په ۲۰۱۹ ز کال کې د ۰،۹۰۱ ارزښت په لرلو سره د ملګرو ملتونو د انساني پرمختګ لړيال “Human Development Index” کې لښتليک شوی و، چې خورا لوړ انساني پرمختګ په ګوته کوي. د يادونې وړ ده چې ياد هېواد په همدې کال کې د فساد پوهېدنو لړيال “Corruption Perceptions Index” کې ۲۳ هېواد و.