cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مواری بوکچین
ژوندلیک
د ۱۹۶۹ – ۱۹۷۰ زکلونو پر مهال هغه د منهتن په ۱۴ سړک کې د Alternate U په نامه د راډیکال کلتور ضد ښوونځي کې تدریس وکړ. په ۱۹۷۱ زکال کې هغه له خپلو یو شمېر ملګرو سره برلینګټون ته کډه وکړه، څو د مرکزیت د له منځه وړو (decentralization) اړوند خپل نظریات عملي کړي. د ۱۹۷۳ زکال په مني کې هغه د ګودارد کالج له خوا استخدام شو، څو د تکنالوژي په اړه لکچر ورکړي؛ د هغه لکچرونه په ۱۹۷۴ زکال کې د یوه درسي مضمون په توګه د ټولنیزې چاپېریال پوهنې د مطالعاتو د پروګرام د رامنځه کېدو او د ټولنیزې ایکولوژۍ(چاپېریال پوهنې) د انستیتیوت د جوړېدو لامل وګرځېدل چې ډېر ژر د دغه انستیتیوت مشر وټاکل شو. په ۱۹۷۴ زکال کې هغه د نیوجرسي په ماهوا کې د رامپو کالج له لوري استخدام شو، چېرې چې هغه ډېر ژر په بشپړ پروفیسر واوښت. ISE په ۱۹۷۰ مه لسیزه کې د تکنالوژۍ په برخه کې د څېړنو او ازموینو مرکز و. په ۱۹۷۷-۷۸ زکلونو کې هغه د کلامشل اتحاد د Spruce Mountain Affinity Group غړی و. همدارنګه هغه په ۱۹۷۷ زکال کې هسپانوي انارشېست خپور کړ چې د ۱۹۶۳ زکال تر انقلاب پورې د هسپانیا د انارشیستي خوځښت تاریخچه وه. بوکچین په دغه دوره کې د لنډ مهال لپاره د نوي رامنځته شوي آزادي غوښتونکي خوځښت سره همکاري لرله، د لیبرترین ګوند په کنوانسیون کې یې خبرې وکړې او د یوې خبرپاڼې په جوړولو کې چې کارل هیس تصحیح کړه؛ ونډه یې لرله. له دې سره یې د لیبرترینېزم ټول هغه ډولونه چې له محدودیت پرته فرد پالنې څخه یې ملاتړ کاوه، رد کړل.
په ۱۹۸۸ زکال کې، بوکچین او هاوی هاوکینز کیڼ اړخې شنه شبکه «د متحده ایالاتو د شنو لیبرالانو د راډیکال ځای ناستې په توګه» د ټولنیزې اکولوژۍ د اصولو او آزادي غوښتونکې شاروالۍ پالنې پر بنسټ، تاسیس کړه.
په ۱۹۹۵ زکال کې بوکچین په پریمیټوېزم (بدوي ګرايي)، انټي ټکنالوژیزم، نیو سچوینېزم، د فردي وجود په وسایلو او «لنډ مهاله ماجراجويي» کې د یو ټولنیز خوځښت د جوړېدو په بیه د انارشېزم په له منځه تلو خواشیني څرګنده کړه. آرتور ورسلیوس وايي: «بوکچین ... ځان یو ټولنیز انارشېښت بولي، ځکه هغه په ډېرې لیوالتیا یو ملایم ټولنیز انقلاب ته په تمه دی. ... بوکچین له هغو کسانو چې د «ژوندانه د سبک انارشېستان» بلل کېږي اغېزمن شوی».
هغه تر ۲۰۰۴ زکال پورې په ISE کې تدریس ته دوام ورکړ. نوموړي د ۲۰۰۶ زکال د جولای په ۳۰ مه نېته د ۸۵ کلونو په عمر به برلینګټون کې په خپل کور کې د زړه د سکتې له امله مړ شو.
مفکوره
بوکچین د خپلو سیاسي لیکنو سربېره، په پراخه کچه د فلسفې اړوند لیکنې هم کړې دي او خپل نظریات یې دیالکتیکي طبیعت پالنه بللې. داسې ښکاري چې هغه د ګئورګ ویلهلم فردریش هګل له دیالکتیکي لیکنو څخه چې د ودې او بدلون د پرمختګ فلسفه بیانوي، د ځان لپاره ارګانیک او چاپېریالي لیدلوري غوره کړی. په داسې حال کې چې هېګل په بوکچین «پام وړ اغېز درلود» خو هغه هېڅکله یو هګلي نه و. د هغه فلسفي لیکنې په انسان پالنې، عقلانیت او د روڼ آندۍ په آرمانونو ټینګار لري.
بوکچین د خپلې فلسفې ډېری کلیدي اصطلاحات په واضحه توګه نه دي تعریف کړي.
میراث او اغېز
په داسې حال کې چې بوکچین د خپل تشخیص له مخې د خپل ژوند په اوږدو کې ونه شو کولای، د پام وړ ملاتړي ځانته راجلب کړي، خو له دې سره د هغه نظریاتو په ټوله نړۍ کې په یو شمېر خوځښتونو او متفکرینو اغېز لرلی. "له دغو خوځښتونو څخه په ترکیه کې د کردي وګړو د خوندیتوب ډله (YPG) ده چې د کردستان له کارګر ګوند (PKK) سره نږدې اړیکې لري، هغه ګوند چې له ۱۹۸۰ مې لسیزې وروسته د دغه هېواد د کردي وګړو د سیاسي او کلتوري حقونو د خوندیتوب په موخه د ترکیې له دولت سره په جګړه بوخت دی. PKK د ترکیې او د متحده ایالاتو د دولتونو له خوا تروریستي ډله ګڼل کېږي، په داسې حال کې چې YPG بیا له داعش سره د مقابلې په برخه کې د متحده ایالاتو متحد بلل کېږي. په داسې حال کې چې PKK په شدیدې مارکسیستي – لینینستي ایډیالوژۍ ولاړ ګوند دی، خو په ۱۹۹۹ زکال کې د هغو د رهبر عبدالله اوجالان له نیولو او بندي کولو وروسته PKK په خپلو افکارو او اهدافو کې د بدلون شاهد و. اوجالان په بند کې له مارکسیسزم وروسته نظریاتو په لوستلو پیل وکړ او د بوکچین له آثارو سره یې ځانګړې لېوالتیا پیدا کړه."
مارکسیستي فیمینېزم
له دې امله چې د مارکسیستي فیمینېزم ریښه له تاریخي ماتریالیزم څخه اخیستل شوې، سوسیالیستي فیمینېزم او په لوړه کچه ماتریالیستي فیمینېزم ته ورته دی. وروستي دوه موارد د مارکسیستي تیوري په «کم کوونکو محدودیتونو» (reductionist limitations) کلک ټینګار لري، خو لکه څه ډول چې مارتا اي. ګیمینز د مارکسیستي او ماتریالیستي فیمینېزم د توپیرونو اړوند خپله څېړنه کې څرګندوي چې «د دغه دوه چترۍ ډوله اصطلاحاتو ترمنځ او دننه ځانګړې فکري کرښې شتون لري چې موندل یې لږ ستونزمن دي».
په مارکسېزم کې یې نظري مخینه
مارکسېزم د انساني ټولنې په وده کې د بې عدالتۍ او طبقاتي ویش پراختیا د تولید او سرمایې د مدیریت او ودې له مخې تعقیبوي او دا پایله وړاندې کوي چې د ټولنې د ظالمانه جوړښت وده د کورنیو د ظالمانه جوړښتونو ودې ته اړوند ده، د بېلګې په توګه: په ښځینه جنس باندې د ظلم عادي کېدل په ټولیز ډول د ظالمانه ټولنې له زیږون سره هم مهاله دی او د هغې څرګندويي کوي.
فریدریش انګلز؛ د کورنۍ، خصوصي مالکیت او سرمایې د اصل (The Origin of the Family, Private Property, and the State) تر نامه لاندې خپل کتاب کې (۱۸۸۴ زکال) د کورنیو د جوړښت، ټولنیزو سلسله مراتبو او د سرمایې/ثروت د مفاهیمو اړوند لیکلي چې ریښه یې په دواړو لرغونو او معاصرو څېړنو کې شتون لري. هغه څرګندوي چې په اصل کې ښځې لوړ ټولنیز ځایګی او د کار په برخه کې مساوي ونډه لري؛ په ځانګړي ډول ښځې ډېر په ډاډ خپل کورنی نوم شریک کوي، په داسې حال چې لرغونو نارینه و به خپل کورنی نوم نه یادوه. انګلز وايي چې یقینا دوی نه پوهېدل چې د دوی ماشومان څوک دي یا څوک د دوی له میراث برخمن دي.
کله چې د لومړي ځل لپاره کرنې پراختیا ومونده او له دې امله چې دغه زیاتوالی د نارنیه وو کاري چاپېریال ته اړوند و نو د نارینه وو شتمني وګڼل شوه، همدا وه چې په کلکه توګه ارث او نسب ته د نارینه و هیله پیدا شوه. د دې لپاره چې خپله دغه هیله پوره کړي، نه یوازې دا چې د ښځو لپاره یې د اوږد مهالی یو واده موضوع خوندي کړه بلکه هغوی یې اړ کړې چې په کور کې د غلامې په توګه واوسي په داسې حال کې چې نارینه وو د «هاترئیسم» له خاموشانه کلتور کار اخیست. انګلز دغه حالت د ټولنې د غالبې ځانګړنې په توګه د اجباري غلامۍ له پیل سره مل بولي؛ چې په پایله کې د طبقاتي بې عدالتي په اروپايي کلتور واوښت، هغه کلتور چې له مخې یې بې وزله ماشومان اړ و د بډایه کسانو غلامي وکړي.
تولیدي، غیرتولیدي او د نسلي تولید کار
مارکس کار په دوه ډولو ویشي: تولیدي او غیر تولیدي
د ۱۹۷۰ مې لسیزې فیمینېست لیکوالانو لکه مارګریت بنستون او پګي مورتون د دې موخې لپاره په کلکه سره د تولیدي او غیر تولیدي کار په تحلیلونو تکیه لرلې څو د وخت دغه درک ته تغیر ورکړي چې د کورنیو موخه لګښت دی او د کورنۍ خوندي کوونکو ته د دولتي معاش د ورکړې اړوند استدلالونو په وړاندې کولو دا کلتوري درک رامنځته کړي چې کورنۍ یو تولیدي بنسټ دی. په کپیټلېزم کې بیا د کورنۍ خوندیتوب ډېر لږ مادي ارزښت لري ځکه هېڅ د پلور وړ توکی نه تولیدوي. په مارکسېزم کې بیا د کورنۍ خوندیتوب تولیدي کار دی، ځکه خدماتي ارزښت لري او د توکو سره په ورته معنا کارول کېږي.
د کورني کار لپار معاش
یو شمېر مارکسیست فیمینېستان په دې تمرکز لري چې له تولیدي کار څخه د ښځو جلاوالی په هغوی د ظلم تر ټولو مهمه سرچینه برابروي او له همدې امله په معاش ورکوونکي کپیټلېسټي اقتصاد کې د کور د چارو له پرځای کولو دفاع کوي. د نسل زیاتولو د کار د جبران کولو نظریه د یو شمېر سوسیالیستانو لکه د شارلوت پرکینز ګیلمن (۱۸۹۸ زکال) په لیکنو کې شتون درلود، هغې استدلال کاوه چې په ښځو ظلم خصوصي چاپېریال ته د هغوی له اړ کېدو سرچینه اخلي. ګیلمن استدلال کاوه چې د ښځو لپاره شرایط هغه مهال وده کولای شي کله چې په عامه چاپېریال کې د هغوی کار ځانګړی شي، ونډه یې په رسمیت وپېژندل شي او د کار ارزښت یې وټاکل شي.
کېدای شي د نسل د تولید د کار لپاره تر ټولو جبران کوونکې هڅه د کور د چارو لپاره د معاش ورکولو نړیوال کمپاین (International Wages for Housework Campaign) وي، هغه بنسټ چې په ۱۹۷۲ زکال کې د فیمینېستانو د نړیوالې ډلې د غړو له خوا په ایټالیا کې رامنځته شو. ډېری ښځینه فعالینو لکه سلما جیمز، ماریاروسا دالا کوستا، بریژیت ګالتیر او سیلویا فدریچی په علمي او عمومي چاپېریالو کې دخپل دغه پیغام د تبلیغ لپاره ګڼ شمېرمنابع وړاندې کړل. په ایټالیا کې د ښځو د یوې کوچنۍ ډلې په توګه د کور د چارو لپاره د معاش ورکړې کمپاین په نړیواله کچه د تحرک په رامنځته کولو کې بریالی و. د فدریچي په مرستې د نیویارک په بروکلین کې د کور د چارو لپاره د معاش ورکړې ډله جوړه شوه. هغه ډول چی هایدی هرتمن ادعا کوي (۱۹۸۱ زکال)، په داسې حال کې چې د دغو خوځښتونو هڅې په پای کې ناکامه شوې، خو د کور د چارو د ارزښت او له اقتصاد سره یې د هغو د اړیکو اړوند مهم بحث رامنځته کړ.
اغېزمن او عاطفي کار
یو شمېر ټولن پوهانو او څېړونکو لکه مایکل هارت، آنتونیو نګري، آرلي راسل هوکسچیلډ او شیلو ویتني د کار داسې نوی ډول تر بحث لاندې ونیو چې د کار له سنتي چاپېریال هاخوا و او کوم تولید یې نه رامنځته کوه او یا هم یو جانبي محصول و. عاطفي کار د شخصي ژوند او اقتصادي ژوند ترمنځ په پټو اړیکو تمرکز لري. ویتني څرګندوي، « د بې کاره کسانو ورځنۍ ستونزې او د کور د مېرمنو کورنۍ چارۍ د معاش اخیستونکي کارګر له کار کمې نه دي؛ دا د نسل د تولید او ټولنیز ژوند د تولید برخه او د شتمنۍ/ثروت د سیاسي ژوند وده ده چې د اطلاعاتو او زهنیتونو ارزښت ټاکي».
د مساوي کار لپاره مساوي معاش
په ۱۹۷۷ زکال کې بریتانوۍ فیمنیستې ټولن پوهې ویرونیکا بیچي د ښځو د معاش لرونکي کار اړوند څو یاددښتونه خپاره کړل چې په کې یې استدلال کړی و چې ښځې باید د کارګري ناپېژندل شوي مټ په توګه وپېژندل شي. په غبرګون کې فلویا انتایس د ویروینیکا بیچي د کار په نقد کولو سره د ښځو د کاریګري ریزرف ځواک ترنامه لاندې نقد خپور کړ، خو دا یې هم ومنله چې د بیچي کار «د مارکس د شتمنۍ اړوند کټګوریو په کارولو او یوځای کولو سره د ښځو د معاش لرونکي کار د تجزیې او تحلیل په موخه خوارا اغېزمنه او پیچلې هڅه وه». په ۱۹۸۷ زکال کې ورسو په کاري ډګر کې د ښځو د ونډې اړوند د بیچي د مقالاتو ټولګه د نابرابر کار (Unequal Work) تر نامه لاندې خپره کړه.
د رياضيکي نښو تاريخچه
د رياضيکي نښو تاريخچه کې پيل، بهير يا جريان او د رياضيکي سمبولونو کلتوري خپرېدنه او د مشهورتيا يا نامشختيا  په اړه د يوې نښې په حرکت کې د نښې د مېتودونو د ټکر مخاخ کېدل شاملېږي. رياضيکي نښه هغه سمبولونه رانغاړي، چې د ریاضيکي معادلو او فرمولونو په ليکلو کې کارول کېږي. نښه په عمومي ډول د کميتونو د مشخصو استازو او د عمليو د نښو يوه ډله په ګوته کوي. په تاريخچه کې يې هندي – عربي عددونه (Hindu–Arabic numerals)، رومي توري، يوناني، هبرو (Hebrew) او جرمني الفبا او د تېرو څو پېړيو پر مهال د رياضي پوهانو په واسطه اختراع شوي سمبولونه شاملېږي.
د رياضيکي نښو پرمختګ کولی شي، په پړاوونو ووېشل شي. د بلاغت (rhetorical) پړاو، چې محاسبه يا ګڼل په کې د کليمو په واسطه کېده او سمبولونه نه کارېدل. د لنډون (syncopated) پړاو، چې په مکرر ډول کارېدلې عمليې او کميتونه په کې د سمبوليک نحوي مخففاتو په واسطه ښودل کېدل. له لرغونو دورو نه تر کلاسيکي دورې نه د مخکې دورې پورې، د رياضيکي نوښت حوادث يا چاودنې په کې زياتره د رکود د پېړيو په واسطه تعقيبېدلې. کله چې د معاصرې پېړۍ لومړني وختونه پيل او د پوهې نړيواله خپرېدنه پيل شوه، د رياضيکي پرمختګونو ليکلې بېلګې روښانه شوې. سمبوليک (symbolic) پړاو هغه دی، چې د نښو پراخ يا جامع سيستمونه په کې د بلوغ د سيستمونو ځای ناستي شول. په ايټاليا کې په ۱۶مه پېړۍ کې نوي رياضيکي پرمختګونه له نوو علمي کشفياتو سره په مقابل ډول په يو زياتېدونکي ګام کې پيل شول، چې تر اوسه دوام لري. دا سمبوليک سيستم، د منځنیو پېړو د هندي رياضي پوهانو او د ۱۷ مې پېړۍ له نيمايي راهيسي په اروپا کې کارېده او په معاصره دوره کې يې خپلې ودې ته دوام ورکړ.
د رياضياتو د تاريخچې په توګه د څېړنې پېژندل شوې دوره، په ابتدايي ډول په رياضياتو کې د کشفياتو اصليت ته يوه پلټنه ده او دلته اصل تمرکز (د رياضيکي مېتودونو او د تېرو نښو پلټنه ده).
د بلاغت پړاو
که څه هم د تاريخچې پيل له ايوني مکتبونو (Ionian schools) سره پيل کېږي، هېڅ شک نشته چې هغو لرغونو يونانيانو، چې دې برخې ته يې پام وکړ، په پراخه توګه د لرغونو مصريانو او لرغونو فنيقيانو د پخوانيو پلټنو پوروړي وو. د عددي نښې څرګنده بڼه، د بېلګې په ډول: سمبولونه چې محلي او حقيقي ارزښتونه (حساب، د شمېر اړوند) لري، د دې د اختراع په دوره کې د تمدن په يو حالت دلالت کوي. د دې لومړنيو خلکو د رياضيکي لاسته راوړنو په اړه زموږ پوهه، چې دا برخه ورته ځانګړې کېږي، نيمګړې ده او لاندې يادښتونه د پایلې د لنډيز په توګه په پام کې نيول کېږي، چې ډېر وړ يا ممکن ښکاري او د رياضياتو تاريخچه له نښه ييزو برخو سره پيل کېږي.
د رياضياتو زياتره برخې د ريښتيني نړۍ ستونزو (real world problems) په څېړنې سره مخکې له دې، چې قوانين او مفاهيم مشخص او د معنوي ساختمانونو (abstract structures) په توګه تعريف شي؛ پيل شوې. د بېلګې په ډول: په ريښتينې نړۍ کې د هندسې رېښه يا اصل د واټن او سيمو په محاسبه کې دی او الجبر په بلاغت (arithmetic) کې د پوښتنو د حلولو په مېتودونو سره پيل شو.
په دې کې هېڅ شک نه شي نشته چې تر ټولو پخوانيو خلکو د عددونو او ميخانيک په اړه په يو څه د پوهاوي سندونه پرېښي دي او دا چې يو څو يې د ځمکې د سروې کولو له عناصرو سره بلد وو. مصريانو په ځانګړي ډول هندسې او عددونو ته پاملرنه کوله او فنيقيانو عملي حساب، کتاب ساتنې، هوانوردۍ او د ځمکې سروې ته پاملرنه کوله. د دې خلکو په واسطه تر لاسه شوې پايلې، اوس هم تر ځينو حالتونو لاندې د مسافرو لپاره د لاسرسي وړ ښکاري. اټکل کېږي چې، د مصريانو او فنيقيانو پوهه، په پراخه توګه د مشاهدې او اندازې (معيار) پايله وه او د زياتو دورو د متراکمه تجربې استازولي يې وکړه.
د نښې پيل
په عددونو سره ليکلي رياضيات، د شمېر په نښو (tally marks) سره پيل شول، چې هر شمېر يا نښې د يوه مفرد واحد استازولي کوله. عددي سمبولونه په احتمالي ډول په لرګيو يا تيږې کې سوري کولو يا کنده کولو ته وایي او ټولو ملتونو ته په ورته ډول د پوهېدلو وړ دی. د بېلګې په ډول: په هډوکي کې يو سوري، د يوه حيوان، يو شخص يا بل يو څيز ښکارندويي کوله. هغو خلکو چې د کوچنۍ اسيا يونانيانو سره يې د اټکل له مخې مکرره اړيکه لرله، د مديترانې د ختيځ ساحل اوسېدونکي وو او د يونانيانو کلتور په ورته بڼه مصريانو ته د هندې ځانګړی پرمختګ ورپه برخه کړ او مصريانو يا فنيقيانو ته يې د عددونو يا شمېرنې علم ورولېږداوه.
لرغونو مصريانو سمبوليکې نښې درلودلې، چې د هيروغليپ  په واسطه شمېرل (حساب) (numeration by Hieroglyphics) و. مصري رياضياتو د يو، لس، سل، زر، لس زره، سل زره او يو ميليون لپاره سمبولونه درلودل. کوچني رقمونه د عدد کيڼ لور ته ايښودل کېدل، لکه: څرنګه چې په هندي – عربي عددونو کې دي. وروسته مصريانو د عددونو د ښودلو لپاره د هيروغليپ پر ځای hieratic وکاروه. کاهني يا hieratic ليک دود د مات (شکسته) ليک په شان و او د سمبولونو زياتره ډلې يې په ځانګړو هغو سره بدلې کړې دي. د بېلګې په ډول: مخکې چې به د څلورو د څرګندولو لپاره څلورعمودي خطونه کارېدل، پر ځای يې يو افقي خط وکارول شو. دا له (۲۰۰۰ – ۱۸۰۰ ق م) کې د رهيند رياضيکي پاپيروس (Rhind Mathematical Papyrus) او په (۱۸۹۰ ق م) د مسکو په رياضيکي پاپيروس (Moscow Mathematical Papyrus) کې موندل شوی دی. هغه سيستم چې مصريانو کاروه، په مديترانه کې د نورو زياتو ملتونو يا تمدنونو په واسطه کشف شوی و. مصريانو هم د بنسټيزو عمليو لپاره نښې درلودلې. لکه: مخکې تلونکو پښو د جمعې او په شا تلونکو پښو د منفي ښکارندويي کوله.
سيد عبدالکريم هاشمي
وېشنيزه:افغان واليان
تخصیص
تخصیص د دولت یا یوې واکمني ادارې لخوا د عامه استعمال یا ګټې لپاره د يوه شخص څخه د هغه د جايداد اخېستنې ته وايي. د مثال په توګه د لوي سړک جوړولو لپاره.
عبدالله وردگ
عبدالله وردگ د لوگر پخوانی والي و.
وېشنيزه:افغان واليان
بوهمیایي واکمني
کې چېکي پاچايي (په چېکي: České království) د ۱۱۹۸ کال څخه تر ۱۹۱۸ کال پورې په منځني اروپا کې د بوهيميا په سیمه کې یو تاريخي هېواد او د بوهیمیا رسمي نوم وو چې په ۱۱۹۸ کال کې د آلماني پاچا فیليپ سواب لخوا په رسميت پېژندل شوه او په ۱۲۱۲ کال کې د پاپ اينوسینټ ۳ او امپراتور اتوي ۴ لخوا په رسمي ډول تاييد شوه. دغه پاچايي تر ۱۸۰۶ کال پورې د مقدس رومي امپراتوري  او د ۱۸۰۶ کال څخه تر ۱۸۶۸ کال پورې د اتریش امپراتوري او د ۱۸۶۸ کال څخه تر ۱۹۱۸ پورې د اتریش - مجارستان امپراتوري یوه برخه وه. د چېک پاچايي په رسمي ډول په ۱۹۱۸ کال کې تباه شوه او د چکوسلواک جمهوريت په رسمی ډول اعلان شوه.
تاريخ
په ۱۱۹۸ کال کې آلماني پاچا فيلیپ سواب د چېکي حکمران پښيميسل اتاکار ۱ د سیاسي ملاتړ په اساس د مقدس رومي امپراتور په توگه وټاکل شو. کله چې فيليب سواب د مقدس پر رومي تخت کښېناست نو د چېکی حکمرانانو لپاره د پاچا ارثي عنوان یی تایید کړ. په ۱۲۱۲ کال کې پاپ ایوسینټ ۳ خاصي ستد چېکی پاچا ته ورکړ چې په بوهیمیا کې په رسمی ډول چېکي پاچايي یی هم تایید کړ.
د پښيميسلانو واکمني
کله چې پښیميسل اوتاکار ۱ رسما چېکي پاچا سو نو په چېکي هېوادونو کې اقتصادي او سیاسی پراختیا پېل شوه. د پږیمیسل اوتاکار زوی واتسلاف ۱ او وروسته لمسی پښيميسل اوتاکار ۲ د سیاست او وسلو په مرسته چېکی پاچایی پراخه وکړه. په دی وخت کې بوهیمیا، آلمان، اتریش، پولنډ او مجارستان د چېکی حکمرانانو په لاس کې وو. کله چې پښيميسل اوتاکار ۲ په ۱۲۷۸ کال کې په اتریش کې د نیدراسترایش په جگړه کې کې ووژل شو نو د پښيميسلانانو حکومت په مرکزي اروپا کې زوال ته ورسېدله او د واتسلاف ۳ تر مړينې وروسته  د لوگزامبورگیانو حکمرانان  چېکي پاچايي تاج لاس ته راغله.
د لوگزامبورگیانو واکمني
په ۱۳۱۰ کال کې یان لوگزامبورگ د واتسلاف ۲ د لور سره واده کړه او چېکي پاچا په توگه وټاکل شو. یان لوگزامبورگ پیاوړی حکمران او سالار وو. خو په ۱۳۳۹ کال کې د سترگو رنځ په سبب ړوند شو او په ۱۳۴۶ کال کې د کرسی په جگړه کې مړ شو. په ۱۳۴۶ کال کې د یان لوگزامبورگ تر مړينې وروسته زوی یی کارل ۴ چېکي پاچا شو. کله چې کارل ۴ پر چېکي تحت کښېناست نو د چېکي پاچايي بیا جوړول یی پېل وکړ. په ۱۳۴۴ کال کې په پراگ کې د لوی اسقف مذهبی مرکز او د مقدس ویټوس کلیسا جوړې کړې او د کارل۴ په سپارښتنې نوی پاچایی تاج جوړ شو. په ۱۳۴۷ کال کې په پراگ کې چېکی پوهنتون جوړ شو چې په اوس وخت کې د کارل پوهنتون یا د چارلز پوهنتون په نوم یادېږي. په ۱۳۴۷ کال کې د پراگ ته نژدې د کارلشتین کلا جوړه شوه چې د چېک امپراتوری د تاج د پټولو لپاره کارېده. په ۱۳۵۷ کال کې په پراگ کې یو مشهور پل جوړ شو چې په اوس وخت کې د کارل پل یا د چارلز پل په نوم یادېږي. کله چې کارل ۴ په ۱۳۵۵ کال کې د مقدس رومي امپراتور شو نو پراگ د سیاسي او ثقافتي مرکز شو. په دي وخت کې چېکي پاچايي اوج ته هم ورسېدله. په ۱۳۷۸ کال کې د کارل ۴ زوی واتسلاف ۴ چېکي پاچا شو. خو واتسلاف ۴ د کارل ۴ په مقابله کې ډیر نالایق پاچا وو. واتسلاف یوازې ښکاری او پېغلې خوښ کړ. په دی وخت کې یو کشیش چې نوم یی یان هوسوو. په پراگ کې په یوه کلیسا کې د کاتولیک د روحانیونو انتقاد وکړ. یان هوس خلکو ته وویل چې د کاتولیک روحانیونه او چېکی اشرافیان د خدای د دستورونو په مطابق ژوند نه کوی او دغه روحانونو پر خلکو ظلمنه کوی. پاپ او روحانیونه یان هوس د روحانیونو ټولنې ته دعوت وکړ. کله چې یان هوس ټولنې ته ورسېدل نو روحانیونو یی ونیول. د یان هوس تر نیولو وروسته د کاتولیک روحانیونو وویل چې یان هوس کافر دی. د يان هوس تر مړینې وروسته په هوهیمیا کې مذهبي سترونزې پېل شول. کله چې واتسلاف ۴ په ۱۴۱۹ کال کې ه دنیا سترگې پټې کړی نو په چېکي پاچايي مذهبي جگړه پېل شوه. د واتسلاف ۴ ورور زيکموند لوگزامبورگ غوښتل چېکي پاچايي تاج لاس ته راغلي او د دي لپاره پر چېکي پاچايي باندي یی بريد وکړ خو پوځ یی ّپه پراگ کې ماته وخورله.
د هوسیانو غورځنگ
د هوسیانو غورځنگ په ۱۵ پېړی کې په چکي پاچايي کې یو مذهبي غورځنگ وو چې د کشیش يان هوس د پلويانو لخوا جوړ شو او دغه غورځنگ د یان هوس تر شهادت وروسته په ۱۴۱۵ کال کې د چک پاچایی بېلا بېلو سیمو ته پراخ شو. د هوسیانو قوماندان یو چېکي پوځي سالار یان ژيژکا وو. پوځ یی یوازې د کشیشانو او غریبو خلکو څخه جوړ شوی وو. هوسیانو غوښتل چې کلتولیکي کلیسا اصلاح کړي او روحیانو او کشیسانو ته چې د خدای د قانونو په مطابق ژوند نه کول، سزا ورکړي. د هوسیانو انقلاب په ۱۹۱۴ کال کې په پراگ کې پېل شو. په ۳۰ جولای ۱۴۱۹ کال کې هوسیانو پرښارولی دفتر باندي یرغل وکړل او څو ماموران یی ووژل. کله چې چکي پاچا واتسلاف ۴ مړ شو نو ورور یی زیکمونډ چکې پاچا په توگه وټاکل شو. خو خلگو او هوسیانو د زیکمونډ انتخاب رد کړل او د زیکمونډ پر ضد یی هم قیام وکړل. په ۱۴۱۹ کال کې د نېکميږ ته نژدې د زیکمونډ پوځ د هوسیانو ځواکونو سره ونښتل او هوسیانو د زیکمونډ پوځ ته ماته ورکړه. په ۱۴۲۰ کال کې پاپ مارتين ۵ د صلیبيانو پوځي عملیات د هوسیانو پر ضد اعلان وکړ. په ۱۴ جولی ۱۴۲۰ د صلیبیانو پوځ پراگ ته ورسېده صلیبیانو غوښتل پرگ محاصره وکړي خو پوځ یی ماته وخورله. د هوسیانو قیام په ۱۴۳۷ کال کې پای ته ورسېده په ۱۳۳۴ کال کې د ليپاني په جگړه کې د هوسیانو افراطي ډله د چېکو اشرافانو لخوا ماته وخوړله. کله جی په ۱۴۳۷ کال کې چېکی او مجارستانی پاچا زیکمونډ له دنیا سترگی پټی کړی نو د کاتوليکو او پروټېﺉټانتو اشرافانو په منځ کې نوي مذهبی جگړه بیا بېل شوه. په ۱۴۴۸ کال کې کاتولیکيانو ماته وخوړله او یرژي پوديېبراد چېکي پاچا شو. یرژي پوديېبراد په بوهیمیا او خارجی هېوادونو کې بریالی، قدرمن او محترم حکمران وو. خو ځینو آلمانو کاتولیکیانو چېکي پاچا ته په بده سترگه کتل او د پاچا په هکله یی وویل چې کافر دی په ۱۹۶۳ کال کې کاتوليکو اشرافانو د پاپ د پوځو مرستو سره د پاچا پر ضد قیام وکړل خو قیام یی  ماته وخوړله. چېکي پاچا یرژي پوديېبراد په ۱۴۷۱ کال کې په پراگ کې له دنیا تېر شو.
د ياگېلونیانو حکومت
په ۱۴۶۹ کال کې د اواوموڅ په ښار کې مجارستانی حکمران د کاتوليکو اشرافانو لخوا د چېکي پاچا په توگه وټاکل شو. خو په بوهیمیا کې اشرافانو انتخاب یی رد کړل او د دی لپاره په ۱۴۷۱ کال کې پولنډي پاچا ولاديسلاف یاگېلون چېکي پاچا شو. ولاديسلاف یاگېلون په بوهيمیا کې د جوړولو کارونه پېل وکړ. په دي وخت کې د پراگ په کلا کې د ولاديسلاف هال او د راکوفنیک ښار ته نژدې کږيوکلاټ کلا جوړه شوه. زوی یی لایوش ۲ یاگېلون په ۱۵۲۶ کال کې چېکي پاچا شو خو په ۱۵۲۶ کال کې د موهاچ (مجارستان) په جگړې کې د عثمانیانو پوځ لخوا ووژل شو. لایوش ۲ یاگېلون تر مړينې وروسته فرديناند ۱ د هابسبورگ چېکي پاچا شو.
د هابسبورگيانو واکمنی
لایوش ۲ یاگېلون په ۱۵۲۶ کال کې د موهاچ په جگړه کې مړ شو او تر مړینې یی وروسته چېکي تاج د هابسبورگيانو د حکمرانانو لاس ته ورغلی. فرديناند ۱ د هابسبورگیانو د کورنی څخه لمړنی پاچا وو چې د چک پر شاهی تخت باندي کښېناست. هابسبورگيانو په بوهيميا کې د کاتوليکي کلیسا څخه ملاتړ کول او د چېکي پروټسټانټ مذهبي ډلې لکه د هوسیانو دين، لوتریانیسم او د ورورونو وحدت یی ظلم کول. په ۱۵۷۶ کال کې رودلف ۲ هابسبورگ چېکي پاچا شو. سره له دي چې رودلف ۲ پیاوړي حکمران نه وو خو د هابسبورگيانو په واکمنی کې د هنر او علمونو سره یی ملاتړ وکړ او د دي لپاره هنرمندان او پوهان د نړی د بیلو بیلو سیمو پراگ ته راتلل. ودلف په پراگ کې ښایسته او قیمتی ټولونه هم ټول کړ. په دی وخت کې پراگ بیا د مقدس رومی امپراتوري مرکز شو. په ۱۶۱۷ کال کې فېرديناند ۲ چېکي پاچا شو. د هابسبورگیانو پاچا فردیناند ۲ استبدادی حکمران وو چې پر چېکیانو یی ډېر ظلمونه کاوه او د چکي اشراقو حقوق یی هم اغماض کاوه. د دي لپاره په ۱۶۱۸ کال کې په پراگ کې چکي پروټسټانټي اشرافو د هابسبورگیانو د حکومت پر ضد قیام وکړل. په ۲۳ اپریل کې چېکی اشرافانو پر پاچايي ادارې باندي یرغل وکړل او څو مامورانو د کړکی څخه یی وچاول. د چکي اشرافانو تر قیام وروسته په اروپا کې د دېرش کالو جگړه بېل شوه. د سپين غر تر جگړې وروسته چېکي اشرافان، کشیشان او پوهانان د هابسبورگيانو لخوا ظلم شول او څو چکی اشرافانان هم ووژل شول. په دی وخت کې د هابسبورگيانو حکومت پر غریبو خلکو لوی فشار اچول او نور مذهبونه پرته له کاتوليکي مذهت نه یی منع کول. په ۱۷۸۰ کال کې یوسیف ۲ د هابسبورگيانو حکمران شو. یوسیف ۲ اصلاح کوونکي امپراتور وو چې خلکو ته انجیلی مسیحیت یهوديت د اعتراف كولو یی اجازت ورکړ او اجرا او شکنجې یی  منع وکړ. په ۱۸ پېړی کې لمړني چېکي ورځپانې نشر شوې وې. په دي وخت کې د چېک د ژبی ترقی بیا پېل شوه. په ۱۹۱۴ کال لمړني نړیواله جگړه پېل شوه او تر جگړې وروسته په ۱۹۱۸ کال کې د چکوسلواکيا جمهوريت جوړ شو.
وېشنيزه:چېک جمهوريت
عتيق الله لودين
وېشنيزه:افغان واليان
ميدان ښار ولسوالۍ
د ميدان ښار ولسوالۍ د وردگ ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۳۵،۰۰۸ وگړو ته رسېږي.
سرچينې
وېشنيزه:د میدان وردگ ولسوالۍ
۲۹۰ (عدد)
۲۹۰ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۸۹ څخه  مخکي او د ۲۹۱ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۹۰:
په کلینډر کې
۲۹۰ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۹۰ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
پولادسکي
'''پولادسکی. ولایت''' په پولنډي Województwo podlaskie) د پولنډ هیواد په شمال لویدیځ کې پروت ولایت دی.
روتېنيوم
روتېنيوم (په انگرېزي: Ruthenium) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د Ru سمبول او ۴۴ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.
RU
RU کیدای شي چې وي:
محمد امان حميمي
محمد امان حميمي له ۲۰۰۴ - ۲۰۰۵ ز. کال پورې د لوگر ولايت والي و.
وېشنيزه:افغان واليان
فضل الله مجددي
وېشنيزه:افغان واليان
عبدالکريم براهوي
وېشنيزه:افغان واليان
اټوم بم
تړلې لیکنې
اټوم
بېديانۍ پيشو
ځانتياوې
بېديانۍ شډله پيشو په ۱۸۵۸ زېږیز کال کې د Catalogue des mammifères et des oiseaux  په کتاب کی د فرانسوي ځناور پوه او عسکر ویکټور لوخې لخوا وڅېړل شوه. وزن یی ۲ – ۳ کیلوگرامه ده. لوړوالی یی ۳۰ سانتیمتر او اوړدوالي یی ۵۷ سانتیمتر دی. صحرایی پيشو نرمی وړۍ لری چی رنگ یی پولادي یا ريگي وی. عمر یی ۱۳ کلو ته رسېدلای سی صحرایی پيشو حشره، څرموښکۍ او مرغان ښکار کوي خو نوموړي پيښو زهرجن ماران هم ښکار کولای سی. دغه شډله پيشو په آفريقا کې په لیبیا، چاډ او مراکش کې او په آسیا کې په ایران، پاکستان، افغانستان، عربستان، اردن او عراق کی ژوند کوي او د اسلامي حدیثو په رڼا کې په ټوله ییزه توگه د پیشو په هکله ډېر دودونه بيا شوي چې پیشو یې ناولې نده گڼلې. د بېلگې په توگه ځینې احادیث داسې وايي
حدیث بخاري او مسلم (۳:۵۵۳ ) څخه دود دی چې وايي :
د الله (ج) ستر پیغمبر او محبوب محمد (ص) ووېل : يوه ښځه د يوې پیشو پر سر الله (ج) په جهنم کې وربړوله او اور کې یې ځکه واچوله چې پیشو ته نه دا چې خواړه نه و ورکړي بلکې هغه یې په يو ځای کې بنده ساتلې وه چې بیا په لوږه کې مړه شوه. د اسلام پیغمبر (ص) پخپل حدیث کې زياتوي : چې الله (ج) ډېر ښه پوهېږي او هغې ته يې ووېل چې تا نه يوازې پیشو مړه نکړه لا دې ورپسې ورتړلی و او آزاده دې پرې نښوده چې د ځمکې پر مخ خوځندکې يې خوړلي وای.
د متقون ۲.۱۳ حدیث څخه دود دی چې وايي :
يحيی زما لپاره د مالک څخه ، اسحاق ابن ابي تلحا څخه ، حُمیده بنت ابي عُبیده ابن فروا چې د هغې د مور ورېندار کبشه بنت کعب ابن مالک نومېده ، هغه چې د ابو قتادا الانصاري د ځوی ښځه وه هغې ته يې ووېل : چې يو ځل ابو قتادا د هغې (د ځوی د ښځې ) لیدو ته ورغی ، هغې د ابو قتادا الانصاري په لاسونو د اودس لپاره اوبه وراچولې ، چې سمدستي يوه پیشو راغله او د دغه اودس د اوبو څخه يې څښل غوښتل ، هغه هم ورته د څښلولپاره اړونده تالۍ يا چلمچي ورټيټه کړه چې پيشو يې په اسانه وڅښي ، کبشې بنت کعب ابن مالک ورته اوبه ورتوی کړې نودلته د خپل د خُسر له خولې وايي :  قتادا راته مخ راوگرځاوه او وې وېل : آيا ته زما په دې کړو حېښه حیرانه شوې؟ ، وايي : هو ! هغې ځواب ورکړ. هغه يې مې ځواب کې ووېل : د الله(ج) ستر پيغمبر (ص) ويلي و چې پيشو کیخنه (ناولې) نه وي ځکه هغه انسانانو سره اُنس نژدېوالی غوره کوي. يحيی د مالک له خولې څخه وايي : د پیشو په ساتلو کې کومم ضرر نشته تر هغه چې د هغې خوله ناولې نه وي.
د مومنانو د مور عایشې (رض) څخه راوړل شوی د مسلم کتاب څخه وايي:
داؤد ابن صالح ابن دینار په تمار کې د خپلې مور له خولې داسې وېلي و : د هغې مينځې (ښځینه غلامې) يوه ورځ هغې ځان سره د هریسې په نوم خواږه (پوډين) عايشې ته په داسې حال کې راوړه چې لمونځ يې کاوه. عایشې په اشارې مینځې ته په ځمکې ايښودو ووېل. دلته يوه پيشو راغله او يو څه یې ترې وخوړل ، کله چې عایشې لمونځ خلاص کړ نو هغې له هماغه يوه ځايه په لوښي کې خواږه وخوړل. او وېوېل : د خدای (ج) پيغمبر (ص) ويلي و چې : دا ناولی ندی ، دا له تاسو څخه يوه ده چې شاوخوا مو راتاوېږي. دې سره یې نور ووېل: ما رسول الله (ص) ولیده چې اودس يې په هاغو اوبو کې کاوه چې د پیشو څخه پاتې شوې وې. پیغمبر (ص) د پیشو پېرل (پیسې پرې ورکول) ناروا گڼلي.
سرچینې
د پیشو سره د اُنس او نږدېوالي احادیث په انټرنټ کې
وېشنيزه:پيشيان
غلام دستگير آزاد
وېشنيزه:افغان واليان
انیم
انیم アニメ په لاس جوړ شوی او کمپیوټر حرکت دی چې له جاپان څخه سرچینه اخلي. په جاپان او جاپاني کې، انیم (anime) (د انګلیسي کلمې انیمیشن څخه اخیستل شوی اصطلاح) ټول انیمیشن کارونه بیانوي، پرته له دې چې سټایل یا اصل ته پام وکړي. په هرصورت، د جاپان څخه بهر او په انګلیسي کې، انیمي د جاپاني حرکت لپاره خبرې دي او په ځانګړې توګه په جاپان کې تولید شوي انیمیشن ته اشاره کوي.
روديوم
روديوم (په انگرېزي: Rhodium) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د Rh سمبول او ۴۵ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.
سرچينې
وېشنيزه:کيمياوي توکي
فيسبوک پليټ فارم
د فیسبوک پلیټ فارم د خدماتو، وسیلو او محصولاتو ټولګه ده چې د ټولنیزې شبکې خدمت فیسبوک لخوا چمتو شوې د دریمې ډلې پراختیا کونکو لپاره د دوی خپل غوښتنلیکونه او خدمات رامنځته کوي چې په فیسبوک کې ډیټا ته لاسرسی لري.
د فیسبوک اوسنی پلیټ فارم په ۲۰۱۰کال کې پیل شو. پلیټ فارم د برنامه کولو مخپاڼو او وسیلو ټولګه وړاندیز کوي کوم چې پراختیا کونکو ته دا وړتیا ورکوي چې د شخصي اړیکو خلاص " ټولنیز ګراف " سره يوځای شي او نور شیان لکه سندرې ، ځایونه او فیسبوک پاڼې. په facebook.com کې غوښتنلیکونه، بهرنۍ ویب پاڼې، او وسایلو ته لاسرسی ولري.
تاریخ
فیسبوک د 2007 کال د می په 24 مه نېټه د فیسبوک پلیټ فارم په لاره واچاوه، چې د سافټویر پراختیا کوونکو لپاره یو چوکاټ چمتو کوي ترڅو غوښتنلیکونه رامنځته کړي چې د فېسبوک اصلي ځانګړتیاوو سره اړیکه ونیسي. د فیسبوک مارک اپ ژبه په ورته وخت کې د مارک اپ ژبه معرفي شوه؛ دا د غوښتنلیکونو "بدل او احساس" دودیز کولو لپاره کارول کیږي چې پراختیا کونکي یې رامنځته کوي. د فیسبوک له پلیټ فارم څخه مخکې، فیسبوک د فیسبوک په وېب پاڼه کې پخپله ډیری اپلیکیشنونه جوړ کړي وو، له هغې ډلې د ډالۍ يادونه کولای شو،د فيسبوک کاروونکو ته اجازه وه چې یو بل ته مجازی ډالۍ واستوي، مارکیټ پلیس ، کاروونکو ته اجازه ورکوي چې وړیا محرم اعلانونه پوسټ کړي، د فیسبوک پیښې، کاروونکو ته د دوی د خبرتیا یوه طریقه ورکړي. د راتلونکو پیښو په اړه ملګري، ویډیو ، کاروونکو ته اجازه ورکوي چې د کور جوړ شوي ویډیوګانې یو بل سره شریک کړي، او د ټولنیزو شبکو لوبه ، چیرې چې کاروونکي کولی شي د خپلو ملګرو سره اړیکې وکاروي ترڅو د دوی په لوبو کې پرمختګ کې مرسته وکړي. د فیسبوک پلیټ فارم د بهرنی شریکانو لپاره دا ممکنه کړې چې ورته غوښتنلیکونه جوړ کړي. ډیری مشهور لومړني ټولنیز شبکې لوبې به وړتیاوې سره یوځای کړي. د مثال په توګه ، د غوښتنلیک غوره ځای ته د رسیدو لپاره یو له لومړنیو لوبو څخه ، (لیل) ګرین پیچ ، ملګرو ته د پیښې خبرتیاو سره ګډ مجازی ډالۍ او د کازونو له لارې خیراتونو کې ونډې.
د دریمې ډلې شرکتونه د غوښتنلیک میټریک چمتو کوي، او ډیری بلاګونه د فیسبوک غوښتنلیکونو لپاره د غږ په ځواب کې راپورته شوي. <time datetime="2007-07-04"> د  ۲۰۰۷ جولای په ۴مه ,الټراوينچرز اعلان وکړ چې  د "الټرا يو فيسبوک پانګې اچونې شرکت" د نړۍ لومړنی او يوازېنی د فیسبوک پانګونې شرکت دی.
<time datetime="2007-08-29">د 2007 کال د اګست ۲۹ مه فیسبوک د اپلیکیشنونو د مقبولیت اندازه کولو طریقه بدله کړه، د ډېرو ښکېلو اپلیکیشنونو پاملرنه یې وکړه، تر نیوکو وروسته چې د غوښتنلیکونو درجه بندي یوازې د هغو کسانو شمېر چې دا اپلیکیشن یې نصب کړی و، خورا ډېر ویروس ته ګټه ورکوي، مګر بې ګټې دي. غوښتنلیکونه ټیک بلاګ ویلیواګ د فیسبوک اپلیکیشنونو باندې نیوکه کړې او دوی یې د "بې ګټې کارنوکوپیا" په توګه بللي. نورو غوښتنه کړې چې د دریمې ډلې غوښتنلیکونه محدود کړي ترڅو د فېسبوک کارونکي تجربه خرابه نشي.
هغه غوښتنلیکونه چې په پلیټ فارم کې رامینځته شوي د شطرنج شامل دي ، کوم چې دواړه کاروونکو ته اجازه ورکوي چې له خپلو ملګرو سره لوبې وکړي. په داسې لوبو کې، د کارونکي حرکتونه په ویب پاڼه کې خوندي شوي، د بل حرکت ته اجازه ورکوي چې د تیر حرکت څخه سمدستي وروسته په هر وخت کې ترسره شي.
لخوا<time datetime="2007-11-03"> د ۲۰۰۷ کال د نومبر ۳مه په فیسبوک کې اوه زره اپلیکیشنونه جوړ شوي چې هره ورځ سل نور جوړیږي. د دوهم کلني F8 پراختیا کونکو کنفرانس لخوا<time datetime="2008-07-23"> د جولای ۲۳، ۲۰۰۸ ، د غوښتنلیکونو شمیر 33,000 ته لوړ شوی ، او د راجستر شوي پراختیا کونکو شمیر له 400,000 څخه ډېر شوی.
د فېسبوک ادغام د Xbox 360 او Nintendo DSi لپاره اعلان شو<time datetime="2007-06-01"> د جون 1، 2009 په E3 کې. پر<time datetime="2009-11-18"> 18 نومبر 2009 ، سوني د فیسبوک سره د یو ځای کیدو اعلان وکړ ترڅو د مختلف نوو ځانګړتیاو لومړی پړاو وړاندې کړي ترڅو د PlayStation آنلاین ټولنیزو تجربو ته وده ورکړي. پر<time datetime="2010-02-02"> د ۲۰۱۰ کال د فبروري ۲ ، فیسبوک د خلاصې سرچینې پروژې په توګه د PHP لپاره د هپ هپ خوشې کول اعلان کړل. مارک زوکربرګ وویل چې د هغه ټیم د فیسبوک څخه د فیسبوک لټون انجن رامینځته کوي. "فیسبوک د خلکو پوښتنو ته د ځواب ویلو لپاره خورا ښه ځای لري. په یو وخت کې، موږ به. موږ یو ټیم لرو چې په دې کار کوي، "مارک زوکربرګ وویل. د هغه لپاره، د دودیز لټون انجنونه ډیرې پایلې بیرته راګرځوي کوم چې اړین پوښتنو ته ځواب نه ورکوي. "د لټون انجنونه واقعیا اړتیا لري چې د ځوابونو سیټ رامینځته کړي: 'زه یوه ځانګړې پوښتنه لرم، زما لپاره دې پوښتنې ته ځواب ووایاست.'
د وسایلو جوړونکو سره ملګرتیا
په 2007 کې پیل شوي، فیسبوک لږترلږه د 60 هینډسیټ جوړونکو سره د معلوماتو شریکولو ملګرتیا جوړه کړه، په شمول د ایپل ، ایمیزون ، بلیک بیري ، مایکروسافټ او سامسنګ. دا جوړونکو ته د کاروونکو له رضایت پرته د فیسبوک کارونکي ډیټا چمتو شوي. ډیری شراکتونه د 2018 پورې په خپل ځای پاتې دي، کله چې شراکتونه په لومړي ځل په عامه توګه راپور شوي.
API ګراف
د ګراف API د فیسبوک پلیټ فارم اصلي برخه ده، پراختیا کونکو ته وړتیا ورکوي چې له فیسبوک څخه ډیټا ولولي او ولیکي. د ګراف API د فیسبوک ټولنیز ګراف یو ساده، ثابت لید وړاندې کوي، په ګراف کې د شیانو استازیتوب کوي (د بیلګې په توګه، خلک، عکسونه، پیښې، او پاڼې) او د دوی تر مینځ اړیکې (د بیلګې په توګه، د ملګري اړیکې، شریک شوي منځپانګې، او د عکس ټاګونه. ).
ټولنیز پلگ ان
ټولنیز پلگ ان - په شمول د تڼۍ په څیر ، وړاندیزونه، او د فعالیت فیډ - پراختیا کونکو ته وړتیا ورکوي چې د HTML یو څو لینونو سره خپلو کاروونکو ته ټولنیزې تجربې چمتو کړي. ټول ټولنیز پلگ انونه د فیسبوک توسیعونه دي او ډیزاین شوي ترڅو د کارونکي هیڅ معلومات د هغه سایټونو سره شریک نشي چې دوی پکې ښکاري. له بلې خوا، ټولنیز پلگ انونه فیسبوک ته اجازه ورکوي چې د خپلو کاروونکو د لټون کولو عادتونه د هر هغه سایټ له لارې تعقیب کړي چې پلگ انونه لري.
د ګراف پروتوکول خلاص کړئ
د خلاص ګراف پروتوکول پراختیا کونکو ته دا وړتیا ورکوي چې خپلې پاڼې د فیسبوک نړیوال نقشه / تعقیب وسیلې ټولنیز ګراف کې مدغم کړي. دا پاڼې د نورو ګرافیک څیزونو فعالیت ترلاسه کوي پشمول د پروفایل لینکونه او د وصل شوي کاروونکو لپاره د جریان تازه معلومات. په HTML5 کې د OpenGraph ټګونه ممکن داسې ښکاري:
iframes
فیسبوک افرامونه کاروي ترڅو د دریمې ډلې پراختیا کونکو ته اجازه ورکړي چې هغه غوښتنلیکونه رامینځته کړي چې له فیسبوک څخه جلا کوربه شوي ، مګر د فېسبوک ناستې کې فعالیت کوي او د کارونکي پروفایل له لارې لاسرسی کیږي. څرنګه چې iframes په بنسټیز ډول د فیسبوک په ناسته کې خپلواک ویب پاڼې جوړوي، د دوی مینځپانګه د فیسبوک فارمیټینګ څخه توپیر لري.
فیسبوک د نوي FBML غوښتنلیکونه منل بند کړل<time datetime="2011-03-18"> د ۲۰۱۱ کال د مارچ ۱۸مه ، مګر د موجوده FBML ټبونو او غوښتنلیکونو ملاتړ ته دوام ورکوي. له هغه وخته<time datetime="2012-01-01"> د ۲۰۱۲ کال د جنورۍ لومړۍ نېټه FBML نور ملاتړ نه و، او FBML نور کار نه کوي<time datetime="2012-06-01"> د ۲۰۱۲ کال د جون ۱.
د فیسبوک نښلول
په اصل کې د فیسبوک د پراختیا کونکي کنفرانس په جریان کې پرانستل شو، F8، in<time datetime="2008-07"> جولای ۲۰۰۸ د فیسبوک سره ننوتنه یا سایه<time datetime="2008-12"> ډسمبر ۲۰۰۸. د نیویارک ټایمز د یوې مقالې په وینا، "ځینې وايي چې خدمتونه په سیلیکون ویلی کې د حیرانتیا نوي فکر استازي دي. د دې پر ځای چې د خپلو کاروونکو په اړه د معلوماتو ذخیره کولو هڅه وکړي، انټرنیټ شرکتونه (د فیسبوک، ګوګل، مای سپیس او ټویټر په شمول) ټول لږ تر لږه د دې ډیټا ځینې برخې شریکوي ترڅو خلک په مختلفو سایټونو کې د ورته پیژندلو معلومات بیا بیا داخل کړي."
د فیسبوک سره لاګ ان په هغه ځایونو کې د کاروونکو لخوا نشي کارول کیدی چې فیسبوک ته لاسرسی نلري، حتی که د دریمې ډلې سایټ بل ډول د دې ځای څخه د لاسرسي وړ وي.
د ګرځنده پلیټ فارم
د ګرځنده ویب پاڼې لپاره د UI چوکاټ د Xhp ، Javelin Javascript کتابتون، او WURFL پر بنسټ والړ دی. د ګرځنده پلیټ فارم د پیل راهیسې په ډراماتیک ډول په شهرت کې وده کړې. په<time datetime="2012-12"> دسمبر ۲۰۱۲ د ګرځنده وسیلو څخه سایټ ته د ننوتلو کاروونکو شمیر د لومړي ځل لپاره د ویب پر بنسټ ننوتلو څخه ډیر شوی.
هرکلی
په 2011 کې، ګارډین اندیښنه څرګنده کړه چې هغه کارونکي چې د دریمې ډلې چمتو کونکي له لارې مینځپانګې خپروي د دوی د ویب موقعیت له لاسه ورکولو سره مخ کیږي که چیرې د دوی خدمت لیرې شي؛ او خلاص ګراف کولی شي د ویب شتون شتون د فیسبوک ټولنیزو خدماتو سره وصل کړي حتی د هغه خلکو لپاره چې د دوی خپل نشراتي چینلونه کاروي. د 2018 په جون کې، نیویارک ټایمز د وسیلو جوړونکو سره د فیسبوک په ملګرتیا نیوکه وکړه، لیکلي یې وو چې دې تولید کونکو ته موجود معلومات "د شرکت د محرمیت ساتنې او د فدرالي سوداګرۍ کمیسیون سره د 2011 رضایت فرمان سره موافقت په اړه اندیښنې راپورته کوي."
بهرنۍ تړنې
وېشنيزه:ټولنيزې رسنۍ وېشنيزه:رسنۍ وېشنيزه:فيسبوک وېشنيزه:ټوايټر وېشنيزه:انسټګرام وېشنيزه:کمپيوټر وېشنيزه:پوستغالی وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
۳۰۰ (عدد)
۳۰۰ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۹۹ څخه  مخکي او د ۳۰۱ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۳۰۰:
په کلینډر کې
۳۰۰ کولاي سي:
په نورو موضوعګانو کې
۳۰۰ د عدد شمیره ارزښت ش د ابجد حساب کې دي.
سرچينې
وېشنيزه:۳۰۰ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
کونستانتين الېکساندرويچ لېبېدېف
كانستانتين الكساندرويچ لېبېديف (۱۹۲۰ ز کال - ۲۰۱۸ ز کال) د پښتو ژبې لوی استاد، څېړونکی، ختيځپوه او روسی افغانپوه وو.
مخينه
كانستانتين الكساندرويچ لېبېديف د ۱۹۲۰ ز کال د مارچ په شلمه نېټه د روسيې په كالومينسك ښارگوټي كې زيږيدلى دى. په ۱۹۴۲ ز کال کې يې د مسکو د ختيځ پېژندنې انستيتيوت د ماسترۍ په درجه پای ته ورساوه. تر فراغت وروسته د همدغه انستيتيوت په علمي کدر کې شامل شو او د پښتو ژبې او گرامر په تدريس يې پيل وکړ.
ارواښاد لېبېدېف په ۱۹۴۹ - ۱۹۵۴ کلونو کې د مسکو په ختيځ پېژندني انستيتيوت کې د افغانستان د تدريسي برخې مسؤل وو. له ۱۹۵۴ کال څخه هغه وخت چې د ختيځ پېژندنې انستيتيوت د بهرنيو چارو وزارت د نړيوالو اړيکو له انستيتيوت سره يو ځای شو، لېبېدېف په دغه انستيتيوت کې تر ۱۹۸۵ کال پورې د پښتو ژبې په تدريس، تحقيق، گرامر او هنري نثر په ژباړه کار کاوه. هغه په ۱۹۸۵ - ۱۹۹۶ کلونو کې د د مسکو دولتي پوهنتون د اسيا - افريقا انستيتيوت د ايران د څانگې مشر وو او په همدغه څانگه کې د پښتو په تدريس او تدقيق مشغول وو. استاد لېبېدېف په ۱۹۵۰ کال د علومو د کانديد درجه، په ۱۹۶۶ کال يې د دکتورا علمي درجه او په ۱۹۶۷ کال کې يې د پروفيسورۍ درجه دفاع کړې ده. كانستانتين الكساندرويچ لېبېديف په روسيه كې د ختيځ پوهانو، افغانستان پوهانو او پښتو پوهانو د څو نسلونو مخكښ لارښوونكى او غښتلى استاد وو؛ هغه ټول ژوند د پښتو ژبې او افغانپوهنې تحقيق او تدريس ته وقف كړي وو.
پروفيسور لېبېدېف په پښتو ژبپوهنه او افغانپوهنه كې ګڼ شمير كتابونه، رسالې او مقالې ليكلې دي. په روسيه كې د پښتو ژبې د زده كړې د پاره درسي كتابونه، د پښتو ژبې گرامر، روسي _ پښتو ، پښتو _ روسي ، روسي- پښتو- دري ، درسې واړه او لوى قاموسونه ، په روسي ژبه د پښتو دشفاهي ادبياتو، كلاسيكو او معاصرو ادبياتو (نكلونو، لنډو كيسو، متلونو او لنډيو ) منظومې او منثورې ترجمې او د پښتنو د تاريخ او فرهنگ په باب څېړنيزې رسالې او مقالې د استاد لېبېديف د اثارو منځپانګه جوړوي.
د استاد لېبېديف لومړى اثر د پښتو ژبې گرامر دى چې له نن څخه ۷۳ كاله مخكې په ۱۹۴۵ كال كې چاپ شوى دى، وروستى څېړنيز اثر يې «افغان ولس – پښتانه» نومېږي چې په ۱۹۹۷ ز كال كې د روسيې د علومو اكاډمۍ د ختيځو ادبياتو څانگې چاپ او خپور كړى دى.
پروفيسور لېبېديف په دغه رساله كې د پښتنو د تاريخ، پيدايښت او پرورښت په باب د گڼ شمير مختلفو او مخالف منابعو د نظرياتو، رواياتو، حكاياتو، دلايلو، نښو نښانو او اسنادو ژوره څېړنه او شننه كړې ده.
استاد لېبېدېف يو شمير هنري اثار، لنډۍ او د افغان فلکلور يو شمير انتخابي برخي له پښتو څخه روسي ژبې ته ژباړلي او خپاره کړي دي. له استاد څخه تر ۱۱۰ زيات درسي کتابونه، څېړنيز اثار او قاموسونه په ميراث پاتې دي.
کونستانتين الېکساندرويچ لېبېدېف د خپل ژوند ۷۰ كاله د پښتو ژبې او افغانپوهنې تحقيق او تدريس ته وقف كړي دي. په پښتو ژبپوهنه او افغانستان پوهنه كې يې تر ۱۱۰ زيات كتابونه، رسالې او مقالې يې ليكلې دي. په روسيه كې د پښتو ژبې د زده كړې د پاره درسي كتابونه، د پښتو ژبې گرامر، روسي - پښتو او پښتو - روسي جيبي، درسې واړه او لوى قاموسونه، په روسي ژبه د پښتو د شفاهي ادبياتو، كلاسيكو او معاصرو ادبياتو (نكلونو، لنډو كيسو، متلونو او لنډيو ) منظومې او منثورې ترجمې او د پښتنو د تاريخ او فرهنگ په باب څېړنيزې رسالې او مقالې د استاد لېبېديف د اثارو محتوا جوړوي.
بايد ووايو چې د ارواښاد لېبېديف ژوند د څه کم يوې پېړۍ په اوږدو كې د بې شمېره غټو او كوچنېو پېښو شاهد و. په روسيه او افغانستان كې د نظرياتو، ايډيالوژيو، گوندونو او ډلو كاميابۍ او ناكامۍ، انقلابونو، كودتاوو، پاچا گشتيو، رژيمونو او سياستونو بدلون او له هغه سره سم د روسيې او افغانستان د دولتي مناسباتو تودښت يا سړښت د لېبېديف استوار او باثباته شخصيت نه و متاثره كړى او په ټوله مينه د ژوند تر پايه په خپل كار كې بوخت وو.
مړينه
پروفيسور کانستانتين الکساندرويچ لېبېدېف د ۲۰۱۸ ز کال د جنوري په نهمه د ۹۸ کالو په عمر له نړۍ سترگې پټې کړې. اروا يې ښاده!
چاپ شوي اثار يې
د ارواښاد پروفيسور كانستانتين لېبېديف د اثارو لنډ نوملړ:
36- پښتانه په تاريخ او اوسنۍ زمانه كې، ۱۹۹۳ ز کال.
37- افغان ولس – پښتانه، ۱۹۹۷ ز کال.
38- په روسيه كې د پښتو ژبې زده كړه، ۱۹۹۷ ز کال.
39- مختصر اسلامي قاموس، ۱۹۹۷ ز کال.
40- پښتو-روسي درسي قاموس، ۲۰۰۰ ز کال.
41- د دیپلوماسي اصطلاحاتو قاموس، ۲۰۰۲ ز کال.
42- پښتو- دري او روسي درسي قاموس، ۲۰۰۹ ز کال.
او داسې نور.
وېشنيزه:روسي ليکوال
اسپانیا
هسپانیا چې رسمي نوم يې د هسپانيې پاچهي ده، په سويل لوېدیځه اروپا کې پروت هېواد دی، ځينې برخې يې د مديترانې په سمندرګي، د اتلانتيک سمندر په ساحلونو او د جبل الطارق په تنګي کې دي. د اروپا په لويه وچه کې د هسپانيې ځمکه د ايبري په ټاپوزمه کې پرته ده،په باندينوځمکو کې يې باليريک ټاپوګان چې د مديترانې بحيره کې پراته دي، ګڼ کوچني ټاپوګان چې په البوران سمندر کې دي او کاناري ټاپوګان چې په اتلانتيک سمندرکې موقعيت لري شامل دي. له جبل الطارق ور هاخوا د افريقا سيوتا، مليلا او پينون ډي ويلز سيمې هم د هسپانيې په قلمرو کې شاملې دي. د دې هېواد مرکزي سيمې په سويل کې د بریتانيې د باندنۍ برخې جبل الطارق سره پوله لري، سويل او ختيځ ته يې د مديترانې بحيره پرته ده، شمال ته يې فرانسه، انډورا او بيسکای ابنا پراته دي او لوېدیځ ته يې پرتګال او اتلانتيک سمندرموقعيت لري.
د ۵۰۵۹۹۰ کيلو متر مربع (۱۹۵۳۶۰ميل مربع) مساحت په لرلو سره هسپانيه په سويلي اروپا کې ترټولو ستر هېواد دی، په لوېدیځه اروپايي اتحاديه کې دويم ستر هېواد دی او په ټوله اروپايي لويه وچه کې څلورم ستر هېواد دی. د اووه څلويښت اعشاريه څلور ميلیونه نفوسو په لرلو سره هسپانيه په اروپا کې د وګړو د شمېر له پلوه شپږم ستر هېواد دی او په اروپايي ټولنه کې څلورم ستر پرنفوسه هېواد دی. د هسپانيې پلازمېنه او ستر ښار مادريد دی، په  نورو سترو ښاري سيمو کې يې بارسيلونا، والنسيا، سويا، سارګوسا، مالګا، مورسيا، پالما ډي مايورکا، لاس پالماس ډي ګرن کاناريا او بيلبايو شاملې دي.
له تشرېحي پلوه عصري انسان په لومړي ځل نژدې ۴۲۰۰۰ کاله مخکې ايبري ټاپووزمې ته رسېدلی و. هغه لومړی کلتور او خلک چې په هسپانوي ځمکه کې يې وده وکړه، له رومي خلکو څخه د مخکې خلکو و،لکه: لرغوني ايبيريان، سلتيان، سلتيبريان، واسکونيان او توردتانيان. وروسته بهرنيو د مديتراني خلکو، لکه: فنيقيانو او لرغونو يونانيانو په دې سيمه کې ساحلي مستعمرې جوړې کړې او کاتاجنيانو د لنډې مودې لپاره د مديترانې په هسپانوي څنډو کې ځينې برخې ونيولې. له میلاد مخکې له ۲۱۸ کال راهيسې، د امپورياس ښار په نيولو سره، د روميانو له خوا د هسپانيې نیواک پيل شو او له اتلانتيک کورنوس پرته، دوی د اوسنۍ هسپانيې ډېره خاوره ونيوله. روميانو له میلاد مخکې په ۲۰۶ کال کې کارتاجنيان له ايبيري ټاپووزمې څخه وايستل او دا سيمه يې په دوو اداري ولايتونو ووېشله، يوې برخې ته يې « Hispania Ulterio» نوم ورکړ او بلې برخې ته يې « Hispania Citerior» نوم ورکړ. روميانو د اوسنۍ هسپانيې د کلتور او هويت بنسټ کېښود، دا سيمه د مهمو رومي سترواکانو د زېږېدو ځای وګرځېد، لکه: ټراجان، هادريان يا تيودوسيوس اول.
په څلورمه پېړۍ کې د لوېدیځې رومي سترواکۍ تر نړېدو پورې چې د الماني ، مرکزي او شمالي اروپا د قبايلو کنفډريشن يې رامنځ ته کړ، هسپانیا تر رومي واکمنۍ لاندې پاتې شوه. په دې پړاو کې اوسنۍ هسپانیا د بېلا بېلو الماني ځواکونو ترمنځ وېشل شوې وه، لکه: سويان، الانيان، ونډاليان او ويزګوتيان، وروستي ځواک د «فيوډس» له لارې له روم سره اتحاد وساته، په داسې حال کې چې د هسپانيې سويلي برخه د بيزانسي سترواکۍ تر واک لاندې پاتې وه. په پنځمه پېړۍ کې ويزګوتيان د واکمن اړخ په توګه راڅرګند شول، د دوی د واکمنۍ نوم ويزګوتي پاچهي وه چې د ايبري ټاپووزمې په پراخو سيمو کې خپره وه، اوسنی ښار تولدو يې خپله پلازمېنه وګرځوله. د ويزيګوتيانو د واکمنۍ پر مهال د پاچا « Recceswinth » له خوا جوړ شوو د « Liber Iudiciorum» په نوم قوانينو د رومي سترواکۍ له ړنګېدو وروسته د هسپانيې په جوړښت او قانوني بنسټونو او د رومي قانون پر خونديتابه ژور اغېز درلود.
د اتمې پېړۍ په لومړيو کې، اموي خلافت پر ويزيګوتي پاچهۍ بريد وکړ او په دې توګه يې په سويلي ايبيريا کې د اووه سوه کلونو لپاره د مسلمانانو واکمني پيل کړه. په دې پړاو کې، اندلس يو ستر اقتصادي او فکري مرکز وګرځېد، په داسې حال کې چې قرطبه ښار په اروپا کې د سترو او شتمنو ښارونو نه و. په شمالي ايبيريا کې ګڼې مسيحي پاچهۍ راپورته شوې، په دوی کې د ليون، کاسټيل، اراګون، پرتګال او ناوارا د يادونې وړ دي. په راتلونکو اووه پېړيو کې، د سويل لور ته د دې پاچاهيو پراختيا – چې له تاريخ څخه ورهاخوا د بيا نيولو يا Reconquista په نوم پېژندل کېدل- هغه مهال خپل عروج ته ورسېده، کله چې مسيحيانو د مسلمانانو وروستی دولت، د ناصريانو پاچهي غرناطه ونيوله او په ۱۴۹۲ز کال کې مسيحي پاچاهيو په ټوله ايبريا واک تر لاسه کړ. په همدې کال، کرسټوفر کولمبس د کاتوليکو پاچایانو په استازيتوب نوې تړۍ ته ورسېد چې د دې کاتوليکو پاچایانو هر يو  کاستيل تاج او اراګون تاج د کورنيو ائتلاف په عمومي توګه د يوه دولت په توګه د واحدې هسپانيې جوړېدل بلل کېږي. له بيا نيولو وروسته، د څو پېړيو په دوران کې، د هسپانيې مسيحي پاچایانو د هسپانوي څېړنو له لارې توکميز او مذهبي لږه کي، لکه: يهوديان او مسلمانان وځورول او وشړل.
له شپاړسمې نه د نولسمې پېړۍ تر لومړيو پورې، هسپانيې د تاريخ په يوې سترې سترواکۍ حکومت وکړ. هسپانیا لومړۍ نړيواله سترواکي وه، د دې هېواد ستر کلتوري او ژبني ميراث کې له پنځه سوه اويا ميليونه نه زيات د هسپانیايي ژبې ويونکي شامل دي، په دې سره هسپانوي د نړۍ دویمه هغه ستره اصلي ژبه ده چې ډېرې خبرې پرې کېږي. هسپانوي هنر، موسیقي، ادبيات او پخلی په نړيواله کچه اغېز لري، په ځانګړي ډول په امريکاګانو کې. د دې هېواد د کلتوري غنا د غبرګون په توګه، هسپانیا په نړۍ کې څلورمه شمېره کې زيات ميراثي ځايونه لري (۴۹) او په نړۍ کې دويم هغه هېواد دی چې ډېر سيلانيان ورځي.
اوس هسپانیا يو لا دينه پارلماني ديموکراسي او پر اساسي قانون ولاړ سلطنت دی، پاچا فيليپ شپږم د دولت رئيس دی. هسپانیا زيات پرمختللی هېواد دی، ډېر عايد لري، د اسمي کورني ناخالص توليد له اړخه د نړۍ څوارلسم اقتصاد او د PPP له اړخه د نړۍ شپاړسم ستر هېواد دی. د ۲۰۱۹ز کال  سروې پر بنسټ، د هسپانیا د ۸۳.۵ کلونو سره د نړۍ په کچه د ژوند لپاره تر ټولو اوږده هيله مندي لري. د روغتيايي پاملرنې د کيفيت له اړخه په لوړه درجه کې ځای لري، د نړۍ په کچه يې د روغتيايي پاملرنې نظام تر ټولو زيات اغېزناک دی. هسپانیا د انسانانو د غړيو د پيوند او بښلو په برخه کې مخکښ دی. هسپانیا د ملګرو ملتونو، اروپايي اتحاديې، ايروزون، اروپايي شورا، د ايبري-امريکايي هېوادونو د سازمان، مديترانې اتحاديې، ناټو، د اقتصادي همکارۍ او پرمختګ سازمان، په اروپا کې د امنيت او همکارۍ سازمان، د سوداګرۍ د نړيوال سازمان او ګڼو نورو نړيوالو سازمانونو غړيتوب لري.
رېښه
د رومي نوم « Hispania» او د اوسني نوم « España» اصلي سرچینه معلومه نه ده، که څه هم فنیقيانو او کارتاجنيانو دې سيمې ته «سپانيا» نوم اخېست، په همدې بنسټ تر ټولو زيات منل شوی اشتقاق يې د لوانت-فنیقي رېښې دي. د دې نوم د اصليت او منشأ په اړه زياتې ګڼې «فرضيې» او روايتونه شته:
د رنسانس څېړونکی «انتونيو ډي نبريجا» وړانديز کوي چې: د Hispania ټکی د ايبري ټکي Hispalis څخه اخیستل شوی چې معنا يې ده «د لوېدیځې نړۍ ښار».
جغرافیه
اسپانیا له جغرافیایي پلوه نیمه ګرمه او معتدله هوا لري یاد هیواد د استوا کرښې شمال لورته په ۲۶ او ۴۴ درجو کې پروت دی.
ایداري وېش
د اسپانیا ولایتونه (د اسپانیا هیواد د آیالاتونو نوملړ) د ولایتونو ترڅنګ یې د مرکزونو او نیمه خپلواکو سیمو او کلیو شتون.
کلتور او ژبي
وېشنيزه:د اروپا هېوادونه اسپانيا وېشنيزه:د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
جمال الدين بدر
وېشنيزه:افغان واليان
ماسوویان
ماسوویان ولایت په پولنډي Województwo mazowieckie) د پولنډ هیواد له ولایتونو څخه یو دی.
نرخ ولسوالۍ
دغه راز مهم غرونه يې عبارت دي د خواجه بلند ولي دوې لوړې څوکې ياپراته يو دبل په خواکې غرونه،سره غونډۍ،دالغتاغرچې دکامران په قول کې پروت دى،توره غونډۍ،داخچې غر،تورغر،دتوکرک غر،د دادل دپرتو غرونو لړۍ پراته دي. دغې ولسوالي ته له مرکز څخه دوې لارې ورغلي دي چې يوه يې عمومي لاره ده اودنرخ ولسوالۍ ته مخامخ (مستقيماً) تللې،چې د دافغانان له پله اوغونډاخېلوڅخه تېريږي اودغې ولسوالۍ ته رسېږي اودويمه لاره يې دشيرندل له دوکان څخه پيل اودحاجي قادر له پله تېره اودابراهيم خيلوپه کلي کې ددغې ولسوالۍ ته رسوي چې په پيل کې يې دشاغاصي کلاپرته ده.
دغه راز دا ولسوالۍ له نورو ولسواليوسره دغرونو اوله نورو لارو نښلوي عبارت دي له داخچې - بادام لاره ، دتاوې لاره،دبره کشتې لاره،شين کنډو،سور کارېز،دکولک لاره،داخوندزاده کوتل چې د وردگو لورته اووښتې ده،دسپينې شگې چينه،دجوکول لاره چې نرخ څخه جلرېز ته اوښتې ده او نورې شاملې دي.
بليز پاسکال
بلیز پاسکال (د ۱۶۲۳ د جون ۱۹- د۱۶۶۲ د اګسټ ۱۹) يو فرانسوی رياضي پوه، فزيک پوه، مخترع، فيلسوف، ليکوال او د کاتوليکې مسيحي الهياتو متخصص و.
په کوچنيوالي کې روی ماشوم و چې د پلار له خوا یې روزنه تر لاسه کړې وه. پلار يې په روين کې د ماليې راټولوونکی و. په ریاضي کې د پاسکال لومړنی کار د  مخروطي مقاطعو په اړه و؛ هغه په شپاړس کلنۍ کې د تصویري هندسې په اړه مهمه علمي مقاله وليکله. پاسکال وروسته له «پير دو فرما» سره د شونتيا د نظريې په اړه ليکنې تبادله کړې چې په معاصر اقتصاد او ټولنيزو علومو يې پياوړی اغېز درلود. په ۱۶۴۲ ز کال کې  چې لا زلمی و، د محاسبې پر ماشينونو یې کار پيل کړل (چې د پاسکال د محاسبې ماشين او وروسته د پاسکالين په نوم ونومول شو). په دغه کال کې هغه د محاسبې د ميخانيکي ماشينونو له دوو مخترعينو څخه لومړی کس وپېژندل شو.
پاسکال د خپل همعصره «رنی دکارت» په څېر د طبيعي او تطبيقي علومو له مخکښانو څخه ؤ. پاسکال د علمي تګلارې په ملاتړ لیکنې وکړي او څو لانجمنې پايلې يې رامنځ ته کړې. هغه د مایعاتو د مطالعې په برخه کې مهمې مرستې وکړې د «اوانګليسټا توهيچلي» د کار په عامولو سره يې د  فشار او تشې تصورات روښانه کړل. هغه د توهيچلي او ګالیلو ګالیله په پيروۍ سره په ۱۶۴۷ ز کال کې د ارسطو او دکارت په څېر طرحې رد کړې، چا چې ټينګار کولو چې په طبيعت کې تشه نه شته.
په ۱۶۴۶ ز کال کې نوموړي او د هغه خور ژاکلین په کاتوليک مسيحيت کې له يو مذهبي خوځښت سره وپېژندل چې مخالفينو يې جانسنيزم باله. له مذهبي تجربې وروسته په ۱۶۵۴ ز کال کې، هغه د فلسفې او الهياتو په اړه په اغېزناکو لېکنو پیل وکړ. د هغه دوه مهم کتابونه په همدې وخت کې لیکل شوي، چې هغه دا دي: Lettres provincials يعنې اقليمي مقالې او Pensées يعنې افکار چې لومړی کتاب يې د جانسونيانو او يسوعيانو د شخړو په اړه و. دویم يې د پاسکال د شرط په اړه دی چې د ماشين په اړه د بحث په نوم پېژندل کيږي او د خدای د وجود په اړه يو احتمالي باوري بحث دی. په همدې کال کې هغه د حسابي مثلث په اړه يوه مهمه مقاله ولیکله. د ۱۶۵۸ او ۱۶۵۹ ز کلونو ترمنځ هغه سايکلايډ (داېرې ته ورته شکل/دايروي) او د جامدو شيانو د حجم په معلومولو کې د هغو د کارولو په اړه لیکنه وکړه.