cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ختیځ عربستان
تاریخچه
له ۷مې پېړۍ مخکې، د ختیځ عربستان د نفوس یوه برخه عیسوي عربان، زردشتي عربان، یهودیان او د ارامي ژبو بزګران وو. د ختیځ عربستان ځینې ګړدودونه د اکدي، ارامي او سوري ژبو ځانګړتیاوې لري. د لرغوني بحرین اوسېدونکي د ارامي او تر یوه بریده د فارسي ژبې ویونکي وو، په داسې حال کې چې سریاني یې مذهبي ژبه وه.
ډیلمون
ډیلمون په لومړي ځل د سومري پر خټینو تختو په میخي لیک راښکاره شوی، چې مخینه یې له میلاده مخکې څلورمې زریزې ته رسېږي. دا د اروک ښار په اینانا الهې معبد کې موندل شوی. ډیلمون ځینې وخت «د لمر د راختو ځای» او «د ژوند ځمکه» په توګه تشرېح شوی، دا د سومري د پیدایښت د افسانې صحنه ده او هغه ځای دی، چې د سومریانو د سیلابونو اتل یوتناپیشتیم (زیوسودرا) د آرباب الانواعو او الهو  له خوا اخیستل شوی و، تر څو د تل لپاره ژوندی وي.
جرحا
جرحا د فارس خلیج لوېدیځ لوري ته د ختیځ عربستان یو لرغونی ښار و. په دقیقه توګه د جرحا لرغونی ښار د اوسنۍ عقیر کلا ته څېرمه یا ترې لاندې شته دی. دا کلا د عربستان په ختیځ کې د الحساء شمال ختیځ ته په ۸۰کیلومترۍ (۵۰میل) کې پرته ده. دغه ځای د لومړي ځل لپاره په ۱۹۲۴ز کال کې د RE Cheesman له خوا اټکل شوی و.
ټایلوس
یونانیان، بحرین د «ټیلوس» )لرغونې یوناني کې: (Τύλος په نامه یادوي. دا د ملغلرو د سوداګرۍ مرکز و، نارچوس دغه ځای هغه مهال کشف کړ، چې د لوی سکندر خدمت یې کاوه. بحرین له شپږمې نه تر درېیمې پېړۍ پورې د هخامنشیانو له خوا، چې د ایرانیانو یوه دوره وه، د فارس په سترواکۍ کې شامل شو.
بث قطریه
د هغې سیمې لپاره، چې شمال ختیځ عربستان په کې شامل دی، یو عیسوي نوم کارول شوی، چې دغه نوم بث قطریه یا «ټاپو» و. دغه نوم په سوریه کې د «قطریانو سیمې» ته ویل کېږي. که څه هم دا باید په ډاګه شي، چې نننی قطر تر بحرین پورې غځېدلی دی او په دغو سیمو کې،بحرین، د تاروت ټاپو، الخط، الحساء او قطر شامل وو.
په پینځمه پېړۍ کې، بث قطریه د نسطوري عیسویت اصلي مرکز و، چې د فارس خلیج په سویلي څنډو کې یې واک درلود.
د قرمطین سلطنت
د درېیمې هجري پېړۍ په پای کې ، ابو سعید الحسن الجنبي د القرامیتا د انقلاب مشري وکړه، چې دغه بغاوت د یوې مسیحي اسماعیلي ډلې له خوا، د اوسني عراق په کوفه کې رامنځته شوی و. په ورته مهال کې الجنبي د بحرین پلازمېنه حجر ښار ونیو او الحاسه یې د خپل جمهوریت پلازمېنه کړه. کله یې چې د ټول دولت کنټرول په لاس کې واخیست، نو هڅه یې وکړه، چې یوه یوټوپیان (ارمان ښار) ټولنه رامنځته کړي.
بني خالد
د قبیلې اصلي څانګې، الحمید، جبور، دووم، الجنه، ګروشه، المسلم، عمایر، الصبیح او ماهاشیر دي. د بني خالد مشري په دودیز ډول په الحمید قبیلې پورې اړه درلوده. بني خالد په ۱۶مه او ۱۷مه پېړۍ کې د الحساء او القطیف پر شاوخوا دښتو واکمني کوله.
بني خالد له الحمید قبیلې نه په ۱۶۷۰ز کال کې د براک بن غریر په مشرۍ وکولای شو، چې عثماني ځواکونه له ښارونو وباسي او په سیمه کې د خپلې واکمنۍ اعلان وکړي.
برلين
برلین (/bɜːrˈlɪn/ bur-LIN، آلماني: [bɛʁˈliːn]) د آلمان یا جرمني پلازمېنه او د مساحت او نفوس دواړو له مخې د دغه هېواد لوی ښار دی. په ښاري حدودو کې دننه نفوس له مخې، په دغه ښار کې ۳.۷ میلیونه تنه اوسېږي او په دې توګه د اروپايي اتحادیې تر ټولو ګڼ مېشته ښار هم دی. برلین، چې د آلمان له شپاړسو ایالتونو څخه یو ایالت دی، د برانډنبورګ ایالت لخوا احاطه شوی او د برانډنبرګ له مرکز پوټسدام سره نښلېدلی دی. د برلین ښاري سیمه چې شاوخوا ۴.۵ ملیونه نفوس لري، له روهر وروسته په آلمان کې دویمه ډېره ګڼ مېشته یا ډېر نفوس لرونکې ښاري سیمه ده. د برلین–برانډنبرګ مرکزي سیمه له شپږ ملیونو ډېر اوسېدونکي لري او له راین–روهر او راین–مین سیمو وروسته د آلمان درېیمه لویه ښاري سیمه ده.
دا چې برلین په ۱۳مه پېړۍ کې تر ټولو لومړی مستند شوی او همدا راز دوې مهمې تاریخي سوداګریزې لارې ترې تېرې شوې وې، دا ښار د برانډنبرګ د مارګراویټ دولت (۱۴۱۷-۱۷۰۱)، د پروشیا پادشاهۍ (۱۷۰۱-۱۹۱۸)، د جرمني امپراتورۍ (۱۸۷۱ - ۱۹۱۸)، د وایمار جمهوریت (۱۹۱۹-۱۹۳۳)، او دریم رایش (۱۹۳۳-۱۹۴۵) پلازمېنه شوه. په ۱۹۲۰ لسیزه کې برلین په نړۍ کې دریمه لویه ښاروالي وه. له دویمې نړیوالې جګړې وروسته او ورپسې د فاتحو هېوادونو له خوا تر اشغال وروسته دا ښار ووېشل شو؛ لويديځ برلين د لويديځ المان يوه جلا شوې سیمه شوه، چې د برلين دېوال (د ۱۹۶۱ له اګست څخه د ۱۹۸۹ تر نوامبر پورې) او د ختيځ المان د سیمې په وسیله احاطه شو. ختیځ برلین د ختیځ آلمان پلازمېنه اعلان شوه، په داسې حال کې چې بن د لویدیځ آلمان پلازمېنه شوه. په ۱۹۹۰ کال کې د آلمان تر بیا یوځای کېدو وروسته، برلین یو ځل بیا د ټول آلمان پلازمېنه شوه.
برلین د نړۍ د کلتور، سیاست، رسنیو او علم ښار دی. د دغه ښار اقتصاد پر لوړو او پرمختللو تخنیکي شرکتونو او د خدماتو پر سکټور ولاړ دی، چې د تخلیقي صنعتونو، څیړنیزو تاسیساتو، رسنیزو مؤسساتو او د غونډو د ځایونو یوه متفاوته لړۍ پکې شاملېږي. برلین د هوايي او ریل ټرافیک لپاره د لویې وچې یا براعظمي مرکز په توګه کار کوي او د عامه ترانسپورت خورا پیچلې شبکه لري. دا ستر ښار یو مشهور سیاحتي ځای هم دی. په پام وړ صنعتونو کې یې آی ټي، درمل جوړونه، بایو میډیکل انجینري، صفایۍ ټکنالوژي، بایو ټیکنالوژي، ساختماني او برقیات شامل دي.
ډیموګرافي
د ۲۰۱۸ کال په پای کې، د برلین ښاري دولت په ۸۹۱.۱ کیلومتره مربع (۳۴۴.۱ مربع میل) ساحه کې ۳.۷۵ ملیون اوسېدونکي راجسټر کړي وو. د ښار د نفوس تراکم په هر کیلومتر مربع کې ۴۲۰۶ تنه و. برلین په اروپایي اتحادیه کې ترټولو ګڼ نفوسه ښار دی. په ۲۰۱۹ کال کې د برلین ښاري سیمې (urban area) شاوخوا ۴.۵ ملیونه اوسېدونکي لرل. تر ۲۰۱۹ کال پورې فعالې ښاري سیمې (functional urban area) هم ۵.۲ ملیونه مېشت وګړي لرل. د برلین-برانډنبورګ ټوله مرکزي سیمه (capital region) هم په ۳۰۵۴۶ کیلومتره مربع (۱۱۷۹۴ مربع میل) مساحت کې له ۶ ملیون څخه ډېر نفوس لري.
دین
د ۲۰۱۱ کال د سرشمېرنې له مخې، نږدې ۳۷ سلنه نفوس راپور ورکړی چې د قانوني پېژندل شوې کلیسا یا مذهبي سازمان غړي دي. پاتې کسان یا له داسې کوم سازمان سره تړاو نه لري او یا هم د دوی په اړه هېڅ معلومات نشته.
د ژوند کچه
د مرسر شرکت په وینا، برلین په ۲۰۱۹ کال کې د ژوند د کیفیت له پلوه د ښارونو په درجه بندۍ کې ۱۳ ځای درلود.
د مونوکل مجلې په وینا، برلین په نړۍ کې د ژوند کولو لپاره ترټولو وړ ښارونو په لړ کې شپږم ځای خپل کړی و. د اکونومېست اطلاعاتو واحد بیا د نړۍ د ټولو ښارونو په کتار کې برلین ته ۲۱ ځای ورکړی. برلین د نړیوال ښاري ځواک شاخص انستیتوت د درجه بندۍ له مخې ۸ نمبر ښار دی.
د HWWI او برنبرګ بانک په وینا، برلین په ۲۰۱۹ کال کې د آلمان د ټولو ښارونو په پرتله غوره راتلونکی لرلید درلود. د فورسنګ سنسټیټوټ پروګنوس (Forschungsinstitut Prognos) د ۲۰۱۹ کال د څېړنې له مخې، برلین په آلمان کې له ټولو ۴۰۱ سیمو څخه ۹۲ نمبر و. دا ښار په پخواني ختیځ آلمان کې له جینا، ډریسډن او پوټسډم وروسته څلورمه درجه سیمه ده.
د تاريخ څرگندويه ښار
د المان د تاريخ زياتره اړخونه په برلين کي څرگندويه دي. په دويمه جهانې جگړه کي د نازيانو د ماتې وروسته دغه ستر ښار د څلورو فاتح متحدينو قدرتونو امريکا، فرانسې، برطانيې او روسيې تر منځ سره ووېشل سو. په ۱۹۶۱ م مېلادي کال دغه ښار بالاخره په رشتيا تقسيم کړل سو او د برلين په مېنځ کي دېوال ووهل سو. د سوليزه انقلاب په ترڅ کي د شرقي المان حکومت له منځه ولاړی. د۱۹۸۹ م مېلادي کال د نوامبر په نهه نېټه د ختيځ او لوېديځ المان تر منځ پوله ليري کړل سوه او پدې توگه المان بېرته يو هيواد سو.
برلين په بدلون کې
اوس برلين د المان د فېډرالي دولت پلازمېنه دی. پدغه ښار کي د المان پارلمان بونډس ټاگ او دپارلمان سره تړلي ټوله مهه دفترونه او ادارې ځای پر ځای دي. خو د وزارتونو سره تړلې بعضي داسي ادارې هم سته چي په پخوانۍ پلازمېنه بون کي ځای پر ځای دي. د حکومتي ودانيو ناحيه، د برانډن بورگ دروازه او ژانډارمن بازار د برلين هغه ځايونه دي کوم چي ددغه ښار د تاريخ شاهدان دي او د سېلانيانو لپاره زيات کشش لري. په سړ جگړه کي د پوسټامرپلاټڅ ځای ته د مړې تراړې نوم ورکول سوی و، خو اوس پدغه سيمه کي جگې جگې ودانۍ جوړي کړل سوي دي. د الېکزانډرپلاټڅ نومي ځای څېره هم د تاريخ په څپو کي بدله سوې ده. الېکزانډر پلاټڅ پخوا د ختيځ برلين مرکز و. په زياته بيا د ختيځ ښار برخې او ناحيې ددغه ښار د تاريخ په هکله ډېر څه څرگندوي. د برلين ښار په تيرو کلنو کي داسي بدل سوی دی چي حتی اوس د بعضو خلکو لپاره مشکله وي چي د برلين د پخواني ديوال پولي وپېژني.
کلتوري مرکز
د برلين ښار يوازي تاريخي ښار نه دی. ددغه ښار کلتوري څېره هم د ستاينې وړ ده. دښار د موزيم د جزيرې نومي په برخه کي زړې ودانۍ د پروسيا د پاچهۍ وختونو بېرته راژوندي کوي. سترومهندسانو لکه شينکل او لانگانس دلته د ودانيو په جوړولو سره خپل ځانونه ابدي کړي دي. د ښار ددغي برخي په بهترينه ودانيو کي د بوډه ميوزيم ودانۍ هم شمېرل کيږي. د ښارستر اپراتياترونه، سېنماوي، نندارتونونه او کوچني هنري تياترونه د دغه ښار د ښاريانو د ساعت تېرولو دنده په غاړه لري. دهر مېلادي کال په فروري مياشت کي د برليناله په نوم يوه لمانځنه او غونډه تر سره کيږي. پدغه غونډه کي د فلم او هنر سره تړاو درلودونکي ستوري راټوليږي.
سرچينې
وېشنيزه:د المان ايالتونه وېشنيزه:المان وېشنيزه:د نړۍ د هېوادونو پلازمېنې وېشنيزه:د اروپا د هېوادونو پلازمېنې
انډرومېډا
انډرومېډا (Andromeda) کهکشان هر ژوندي انسان ته دېرش ارواگانې ور رسېږي. څنگه؟ له آدمه تر دې دمه کابو سل ملیارډه انسانانو د ځمکې پر مخ ژوند کړی دی. که د مړیو شمېر پر ژوندیو ووېشو نو هر انسان ته به دېرش ارواگانې ورسېږي. عجبه خو لا دا ده چې د اسمانلار (Milky Way) په نامه زموږ ستورټلېځ (کهکشان) تر ۴۰۰ ملیارډه پورې ستوري لري. یانې، د هر مړي او ژوندي انسان لپاره زموږ په کهکشان کې لږ‌ترلږه څلور ستوری ځلېږي. خو په دې کې هر ستوری یو لمر دی، او هر یو یې زموږ تر دې نږدې او کوشني لمر څو ځله ځلاند او سوځاند دی. او کېدای شي چې زیاتره ستوري یې خپلې سیارې هم ولري. نو د دې خبرې مانا دا شوه چې په اسمان کې ډېر ځای شته؛ او په ډاډ سره ویلای شو چې هر انسان لږترلږه د ځمکې هومره خپل څلور شخصي دوزخونه یا جنتونه درلودای شي.
خیر! زموږ گاونډی کهشکان بیا انډرومېډا (Andromeda) نومېږي. انډرومېډا له ځمکې څخه کابو دوه نیم ملیون نوري کاله واټن لري. داسې ویل کېږي چې دا کهکشان کابو ۱۰۰۰ ملیارډه ستوري لري --- یانې، زموږ تر کهکشان تر دوه واره لا زیات ستوري لري. عجیبه خبره خو دا ده چې انډرومېډا کهکشان ۱۴ پېژندل شوي سپوږمکیانې (satellites) لري. سپوږمکیانې؟ هو. کټ مټ لکه زموږ ځمکه چې یوه طبیعي سپوږمکۍ (سپوږمۍ) لري --- انډرومېډا کهکشان هم ۱۴ پېژندل شوي سپوږمکیانې لري چې پر را څرخي. دې ته د ستورپوهنې په اصطلاح کې (satellite galaxy) وايي. دا سپوږمکیانې په اصل کې کوشني کهکشانونه دي چې په ستورپوهنه کې یې (dwarf galaxies) هم بولي. انډرومېډا له ځمکې څخه په لغړو سترگو هم لیدل کېدای شي --- خو ارمان چې موږ یې له دې ځايه په ستوري خطا کوو. غم مه کوئ! زموږ اسمانلار کهکشان هم نهه پېژندل شوي سپوږمکیانې لري.
بورګن لاند
بورګن لاند آیالات (بورګین لنډ) د اتریش هیواد له ترټولو کم نفوسه آیالات دی چې ددی هیواد په ختیځ کې موقیعت لري.
تیمرګره
تیمرګره د پاکستان د خیبر پختونخواه د دیر اولس والۍ سرښار او لوي تجارتي مرکز بللی شي. دا ښار تر دري لکو زیاته ابادی لری او د پنجکوړي د مشهور سیند په غاړه اباد دی. د لرغوني اثارو د اندازي مطابق څلور زره کاله زوړ تاربخ لري چي دغه اثار ښاغلي احمد حسن داني صیب په کال نوولس سوه څلور شپیته کښی پلټلي او راسرګند کړي وو او د ګنداهارا ګریو ارټ تر عنوان لاندي په انټرنیټ موجود دي. دلته زیاتره پښتانه اتمان خیل، یوسفزي،  ملیزي، سواتي او ګوجر اوسیږي
ددی تر څنګ امکان لری چي تیمرګره ډویژن په نوم یو انتظامی علاقایی ډویژن هم جوړ شی
آیزن شتادت
ایزت شتادت په الماني Eisenstadt) د اتریش هیواد د ببورګن لاند آیالات مرکز دی.
تکاب ولسوالي
تکاب ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان تکاب)  د ايران د آذربايجان غربي ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالۍ پلازمېنه د تکاب ښار دی. دا ولسوالي ۸۰٬۵۵۶ تنه نفوس لري. د تکاب ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۶۹ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د آذربايجان غربي ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
د اطریش تاریخ
د اطریش تاریخ ، د اطریش د تاریخ او د هغه د پخوانیو دولتونو تاریخ د ډبرو له زماني څخه نیولې تر نن ورځي پورې غځېدلی دی. د اوستاریچي ( اطریش ) نوم له میلاد څخه وروسته د ۹۹۶ ز کال راهیسې کارول کېـږي. هغه وخت کله چې  مارګارو د باویریا د سیمو دوچي و او له ۱۱۵۶ ز کال راهیسې د جرمني ملت د سپېڅلي روم سترواکي ( هلیګیس رومسیچس د ۹۶۲ ــ ۱۸۰۶ز  کال پورې )  څخه دیوه خپلواک قلمرو ( وروسته د دوچي یو لوی حکومت و) په توګه رامنځ ته شو.
مدني ازادي
مدني ازادي هغه ضمانتونه او خپلواکۍ دي چې دولتونه یې د اساسي قانون، تقنین او یا قضايي تفسیر له لارې، له کوم بل مناسب قانوني بهیر پرته د پراخوالي ژمنه کوي. د دې اصطلاح پراختیا که څه هم د هېوادونو په پرتله توپیر لري، د فکر ازادي، د رسنیو ازادي، د دین ازادي، د بیان ازادي، د غونډو ازادي، د امنیت او ازادي حق، د نظر ازادي، د محرمیت حق د قانون او قانوني کړنو پر وړاندې د مساوي چلند حق، د عادلانه محاکمې حق او د ژوند حق د مدني ازادیو تر چتر لاندې راځي. په نورو مدني ازادیو کې د ملکیت حق، د ځان د دفاع حق او د فردي بشپړتیا حق شامل دي. د مدني ازادیو او د ازادۍ د نورو ډولونو ترمنځ په توپیرونو کې، د مثبت ازادۍ/مثبت حقوقو او منفي ازادۍ/منفي حقوقو ترمنځ توپیر شته.
لنډه کتنه
ډېری اوسني هېوادونه اساسي قانون، حقوقي ژمنې یا ورته قانوني اسناد لري چې د مدني ازادیو د تضمین کوونکو څخه شمېرل کېږي. نورو هېوادونو د بېلابېلو قانوني اسنادو یا مهمو کنوانسیونونو د لاسلیک کولو او تصویب یا بل ډول تطبیق کولو له لارې، لکه د بشري حقونو په اړه د اروپا کنوانسیون او د مدني او سیاسي حقونو نړیوال تړون په څېر قوانین وضع کړي دي. د ځینو مدني ازادیو شتون او همدا رنګه د د ډېری مدني حقونو پراخوالی د شخړې وړ بحث دی. د ملکیت حقونه، د زېږون حقونه او د رسمي واده حق  یې جنجالي بېلګې دي. په دیکتاتوري رژیمونو کې چې دولتي سانسور د مدني ازادیو د پام وړ مخه نیسي، د مدني ازادۍ ځینې ملاتړي د بیان د ازادۍ ، محرمیت او هویت د پټ ساتلو لپاره د خوندي وسیلو د کارولو وړاندیز کوي. هغه درجې چې د ډیموکراسۍ نظامونه په کې ښکېل دي، باید په حقیقت کې د ترهګرۍ نفوذ په پام کې ونیسي. په دې اړه چې ایا د هغو جرمونو شتون چې قرباني نه لري، د مدني ازادیو څخه سرغړونه ده، د شخړې مسله ده. د بحث بله موضوع د جګړې یا بېړني حالت پر مهال د ځینو مدني ازادیو ځنډول یا بدلون دی، چې باید تر کومې کچې واقع کېږي.
د اطریش تاریخ
په ۱۸۶۷ ز کال کې اطریش له هنګري سره له ( ۱۸۶۷ څخه تر ۱۹۱۸ز کال )  پورې، یوه دوه ګونې پاچهي جوړه کړه. کله چې دغه امپراتوري په ۱۹۱۸ ز کال کې د لومړۍ نړیوالې جګړې له پای ته رسېدو وروسته ړنګه شوه، اطریش په جرمني ژبه د خبري کوونکو د امپراتورۍ اصلي سیمو ( د هغو د اوسني سرحدي سیمو سره ) ته راښکته شو او د جرمني ــ اطریش جمهوریت نوم یې تصویب کړ.
له لومړي جمهوریت وروسته، اسټروفاشیزم کوښښ کاوه، ترڅو اطریش د جرمنې له ریخ څخه خپلواک وساتي. انجیلبرټ ډولفوس دا ومنله چې زیاتره اطریشان، جرمني او اطریشي دي، خو غوښتل یې چې اطریش له جرمني څخه خپلواک وي.
مدني ازادي
چین
که څه هم د ۱۹۲۸ ز کال اساسي قانون د مدني ازادیو ضمانت کوي، خو د چین حکومت په معمول ډول د "دولتي ضد تخریب" او "د دولت د رازونو ساتنه" د مادو پر بنسټ له خپل ځواک څخه په ګټنه د چین په کمونست ګوند یا په لوړپوړو دولتي چارواکو نیوکه کوونکي زندان ته اچوي.
هند
بنسټیز حقوق – چې د اساسي قانون په درېیمه برخه کې راوړل شوي دي – د ازادۍ تضمین په داسې توګه کوي ​​چې ټول هنديان کولای شي د هند د اتباعو په توګه خپل ژوند په سوله ییز ډول پر مخ بوځي. د مساواتو حق، د ازادۍ حق، د زبېښاک ضد حق، د دین د ازادۍ حق، دودیز او ښوونیز حقوق او د اساسي قانون د تعدیل حق له شپږو بنسټیزو حقونه څخه دي.
د اطریش تاریخ
په ۱۹۳۸ ز کال کې په اطریش کې زېـږېدلي اډولف هټلر، اطریش د جرمني ریخ ته د انشلوس سره یوځای کړ، کوم چې د اطریشي وګړو د لوی اکثریت له خوا یې ملاتړ کېده. د دویمي نړیوالې جګړې څخه لس کاله وروسته، په ۱۹۵۵ز کال کې اطریش یو ځل بیا یو خپلواک جمهوریت شو. د دویم اطریشي جمهوریت په توګه اطریش له اروپايي اتحاديې سره په ۱۹۹۵ ز کال کې یوځای شو.
مدني ازادي
هند
په دې کې هغه فردي حقوق هم شامل دي چې د ډېری لیبرالو ډیموکراسیو په نظامونو کې معمول دي، چې د دې هېواد په اساسي قانون کې ځای پر ځای شوي او په محکمه کې د تطبیق وړ دي. د دې حقوقو نقض د مجازاتو لامل کېږي چې د هند په قانون کې ټاکل شوي دي. د اساسي قانون له اصلاحاتو څخه دغه حقوق مطلق او خوندي نه دي. د دې قوانینو موخه له خپلواکۍ وړاندې د ټولنیزو کړنو د بې عدالتیو له منځه وړل دي. په مشخصه توګه، دې قوانینو طبقاتي خوندیتوب له منځه یووړ او د دين، توکم، ذات، جنسیت، یا زېږون د ځای پر بنسټ تبعیض یې منع کړ. د انسان قاچاق یې منع کړ او کارګر ته یې ازادي ورکړه. د توکمي او د دیني لږکیو دودیز او ښوونیز حقونه یې خوندي کړل څو وکړای شي خپلې ژبې وساتي او خپل ښوونیز بنسټونه اداره کړي.
د اطریش تاریخ
تاریخ لیکنه
په دې سربیره، ایا د اطریش په تاریخ کې باید د ۱۹۳۸ څخه تر ۱۹۴۵ ز کال پورې دوره شامله وي، هغه وخت کله چې یې په خپل نوم  شتون نه درلود؟
مدني ازادي
هند
بنسټیز حقوق، د سوابقو له لیدلو پرته، عامه ادارو ته د ټولو اتباعو د لاسرسي او خوندیتوب په تضمین سره په مساواتو ټینګار کوي. د ټولو هېوادنو اتباعو ته د ژوند او شخصي ازادۍ حقونه ورکول کېږي، په داسې حال کې چې نور حقوق، لکه د بیان او نظر ازادي یوازې د هند په اتباعو (د غیر هندي اتباعو په ګډون) ته ورکول کېږي. په دولتي بنسټونو کې د کارموندنې په برخه کې د مساواتو حق بهرنیو اتباعو ته نه ورکول کېږي.
د اطریش تاریخ
تاریخ لیکنه
هغه سیمي چې اوس د اطریش د دویم جمهوریت برخې دي، ډېری یې د وخت په تېـرېـدو سره زیاتې شوې دي. له نهو ولایتونو څخه یوازې دوه ولایتونه یې یا بینډیسلینډر( ښکته اطریش او پورته اطریش ) په پوره ډول اطریش دی. په داسې حال کې چې د پخوانۍ خپلواکي واکمنۍ نورې برخې یې اوس د نورو هېوادونو برخي دي. د مثال په ډول : ایټالیا، کروشیا، سلونیا او چک. دننه په اطریش کې له ګاونډیو هېوادونوسره سیمه یيز او د وخت توپیر موجود دی.
مدني ازادي
هند
د دولت له هر ډول خپل سرو کړنو څخه، د افرادو ساتنه د بنسټیزو حقوقو پر اساس کېږي، خو ځینې حقونه د ځانګړو اشخاصو پر وړاندې هم د پلي کېدو وړ دي. د بېلګې په ډول اساسي قانون طبقاتي خوندیتوب له منځه وړي او جبري کار منع کوي. دغه احکام هم د دولت او هم د خصوصي اشخاصو په کړنو د څارونکي په توګه عمل کوي.
بنسټیز حقوق مطلق نه دي او د ملي ګټو د ساتنې لپاره د اړینو محدودیتونو تابع کېږي. د کیرالا ایالت پر وړاندې د کیسواندا بارتي په قضیه کې، سترې محکمې  د بنسټیزو حقونو په ګډون د اساسي قانون د ټولو احکامو د تعدیل پرېکړه وکړه. خو پارلمان نشي کولای د اساسي قانون اصلي جوړښت لکه سیکولریزم، ډیموکراسي، فدراليزم او د واکونو جلا والی بدل کړي. دغه پرېکړه چې ډېری وختونه د "بنسټیز جوړښت نظریه" ورته ویل کېږي، په پراخه توګه د هند د تاریخ یوه مهمه برخه ګڼل کېږي. په ۱۸۷۸ زکال کې د منیکا ګاندي پر وړاندې د هند د ټولنې په قضیه کې، سترې محکمې د دې نظریې اهمیت د هر پارلماني تقنین په پرتله لوړ کړ. د پرېکړې له مخې د پارلمان هېڅ عمل که چیرته د اساسي قانون اصلي جوړښت تر پښو لاندې کړي، قانوني نه ګڼل کېږي.
د بنسټیزو حقونو دغه تاریخي تضمین د بنسټیزو حقونو د حرمت په ساتلو کې د قضایي خپلواکۍ یوه ځانګړې بېلګه وګڼل شوه. بنسټیز حقونه یوازې د اساسي قانون د تعدیل له لارې بدلون موندلی شي، له همدې امله، نه یوازې په اجراییه قوه کې، بلکې په پارلمان او ایالتی مقننه قوه کې هم د څارونکو په توګه شامل شوي دي. د ملي امنیت او عامه نظم د ساتلو لپاره په بېړني حالت کې ممکن هغه حقوق چې په ۱۹ ماده کې راوړل شوي دي، (لکه د بیان، غونډې او خوځښت او نورو ازادي) په لنډ مهاله توګه و ځنډول شي. ولسمشر د فرمان په صادرلو سره کولای شي د اساسي قانون د محکمې تعدیلات هم وځنډوي.
د اطریش تاریخ
عمومي کتنه
دوی لومړۍ د کلټیک پاچهي په توګه  منظم شول چې د رومیانو له خوا د نوریکم په نوم یادیدل او د ۸۰۰ څخه تر ۴۰۰ کاله تر میلاد وړاندې پورې یې دوام وکړ. له میلاد څخه وړاندې د لومړۍ پېړۍ په پای کې د ډینیوب سویلي سیمي د روم سترواکۍ برخي شوې او له میلاد څخه وروسته د څلوېښتو کلونو په شاوخوا کې د نوریکم ولایت په توګه رامنخ ته شو.
د رومیانو تر ټولو مهمه مېشتېـدنه په کارنټوم کې وه ، کوم چې نن ورځ هم د یوه کیندل شوي ځای په بڼه لیدل کېږي. په شپـږمه پېړۍ کې باویریا، یوه جرمني وګړي دغه سیمه ترهغه وخته نیولي وه، تر څو چې په نهمه پېړۍ کې د فرانکش سترواکۍ لاس ته وغورځېده. له میلاد وروسته د ۸۰۰ م پېړۍ په شاوخوا کې شارلمین د اورا مارچ ( اورا مارک ) کلا جوړه کړه، ترڅو د سلاو او اورا د پرمختګ مخه ونیسي چې اوس د ښکته اطریش په نوم یادېـږي.
په لسمه پېړۍ کې د باویریا په قلمرو کې د ختيځ پر لورې ( د اینز د سیند ختیځ ته ) یوه کلا چې له هنګري سره یې پوله لرله، په ۹۷۶ ز کال کې د مارشي اورینټالس (د ختیځ مارچ) او یا د اطریش د مارګراویت په توګه جوړه شوه چې د بابنبرګ د مارګراویټ له خوا اداره کېده. د ختیځ مارچ ( سرحدي سیمه ) په جرمني کې د اسټروچي یا د ختيځي پاچهۍ په نوم پېژندل کېده ، همدا اطریش دی.
د اسټروچي په لومړي ځل یاونه، له میلاد څخه ۹۹۶ کاله وروسته په یو سند کې راغلې ده. له ۱۱۵۶ ز کال څخه سترواک فريډریک بارباروسا د بابنبرګ د کورنۍ تر واک لاندې یوه خپلواکه سیمه ( پرییلیجیم ماینس ) را منځ ته کړه ، ترهغه چې په ۱۲۴۶ ز کال کې، له منځه لاړه چې د نوي ښکته اطریش سره ورته وه.
د بابنبرګ د لړۍ او له یوې لنډې مودې حکومت وروسته، اطریش د هابسورګ د جرمني پاچا لومړي ردولف تر واکمنۍ ( ۱۲۷۶ ــــ ۱۲۸۲ ز کلونه)  لاندې راغی. داسې یوه لړۍ یې پیل کړه چې تر اووه پېړيو یې دوام وکړ او ورو ورور  د روم سترواکۍ په دننه کې له ګاونډۍ باوریریا څخه جلا شوه. د پنځلسمي او شپاړسمي پېړۍ په لومړیو کې د هابسبورګ سیمو د ډیپلوماسۍ او ودونو له لارې ډېره پراختیا ومونده، چې د اسپانیا، هالنډ او د ايټالیا برخي په کې شاملي وې. دغه پراختیا، د فرانسې له هیلو سره يوځای، د هابسورګ ـ فرانسۍ او یا بوربن ــ هابسبورګ سیالۍ ( ۱۵۱۶ ــ ۱۷۵۶ ز کلونه) یعنې له دووسوو څخه زیات کلونه،  د اروپا د تاریخ د رامینځ ته کېدو له مهمو فکتورونو څخه و.
د ۱۵۲۱ ز کال د اپرېل په ۲۸مه د وارمسر ویرتارګ د فرمان له مخې: سترواک پنځم چارلز ( د اطریش ارچډوک ۱۵۱۹ ــ ۱۵۲۱ ز کلونه) دغه لړۍ ووېشله. د اطریش میراثي ځمکي یې ( د اطریش سیمي ) خپل ورور لومړي فرډیناینډ ( ۱۵۲۱ ــ ۱۵۶۴ ز کلونو) ته ورکړې او لومړني مرکزي اداري جوړښتونه رامنځته شول.
په ۱۹۲۵ ز کال کې فرډیناینډ، د بوهیمیا پاچهي هم په میراث کې ترلاسه کړه او هنګري یې د موهیس تر جګړۍ ورسته تر لاسه کړه چې وروسته بیا ووېشل شوه.
په هر حال، عثماني سترواکي هم هغه وخت د اطریش له سیمو سره لګېدلې وه. ان په ۱۵۲۹ ز کال کې، د تُرکانو د ویانا تر ناکامې محاصري وروسته عثماني ګواښ تر یوې نیمي پېړۍ نور هم دوام درلود، تر څو چې یوه جګړه پیښه شوه چېرې چې پولنډي مسیحي پاچا درېیم جان سوبیسکم، په ۱۵۸۳ز کال د عیسویانو او د ویانا ښار پر خلاف د مسلمانانو یرغل ودراوه.
شپاړسمه پېړۍ هم د اصلاحاتو د خپرېـدو شاهده وه. د ۱۶۰۰ز کال په شاوخوا کې د هابسبورګ د ریکاتولیک کولو یا د کاتولیک نوي کولو ( ریکاتولیسرینګ ) په پای کې د دېرش کلنې جګړې ( ۱۶۱۸ ــ ۱۶۴۸ز کلونه ) لامل شوه. په اصل کې دا یوه مذهبي جګړه وه. په مرکزي اروپا کې د واک تر لاسه کولو لپاره یوه هڅه هم وه، په ځانګړې توګه د هابسبورګ د سپېڅلي روم له سترواکۍ سره د فرانسې مخالفت یادولی شو. د هابسبورګ پرخلاف د فرانسې ائتلاف، سويډن او د ډیري پروستات جرمني حکومتونو د فشار په پایله کې، په ۱۶۴۸ز کال کې د دوی واک تر اطریش او د چک تر سیمو پورې راکم کړ.
په ۱۶۸۳ زکال کې، عثماني پوځونه د دویم ځل لپاره د ویانا څخه شاته وشړل شول او بالاخره د ترکیې په لویه جګړه کې ( ۱۶۸۳ ــ ۱۶۹۹ز کلونه ) د بلګراد هاخوا ته وشړل شول. کله چې د هابسبورګ منځني ( اسپانیايي ) کرښه، په ۱۷۰۰ ز کال کې له منځه لاړه، نو د اسپانیاي ځای ناستي جګړه یې ( ۱۷۰۱ ـــ ۱۷۱۴ ز کلونه) د هابسبورګ او د فرانسې د څوارلسم لویس پاچا تر منځ پیل کړه. وروسته بیا اطریش د ۱۷۱۳ ز کال د اطریچټ د تړون له لارې د اسپانیا، هالنډ، نیپلز او لومباردي واک تر لاسه کړ.
بروس لی
د سپورت او سينما په نړۍ كې ترټولو ډیر مشهور بروس لی Bruce Lee) زيات شهرت وموند، بروس لي د سپورټ په نړۍ كې خپل تخنيكونه نوي اسلوب د جيټ كونډو "Jeet kondo " ترنامه لاندې وضع كړل، (د لاس د غځولو طريقه- چې همداراز د سړك د غاړي د جنګ په فن هم شهرت لري)، تراوسه هم په نړۍ كې د نوموړى تمرين پرمخ بېول كېږي، په ځانګړې توګه په ځوانانو كې زيات شمېر مينه وال لري، او د سينما په ډګركې د نوموړي فلمونه د يادولو وړ دي.
هاليووډ پدې اړيستل شو چې د نوموړي د وروستي Enter the Dragon) تر سرليك لاندې فلم لپاره يې ستورى وټاكي، خو سمدلاسه د نوموړي فلم لوبغاړى يو بل چينايى وټاكل شو، چې همېشه چينايان په فلمونوكې شريره يا دوهمه څېره لري، خو بروس لي نوموړى فلم ونه ليد او په سينماوو كې د نوموړي فلم پر پرده ښودلو څخه درې اوونۍ مخكې بروس لي ومړ، پداسې حال كې چې بروس لي خپل نړيوال شهرت ترلاسه كړ او د ژوند د پاى شيبې يې شمېرلې خو تر خپل مرګ وروسته يې يو تاریخ پرېښوده.
بروس لي او لويديځه نړۍ
تر نړيوال جنگ 25 كاله وروسته د بروس لي فلمونه په لويديځه نړۍ كې پداسې حال كې راڅرگند شول، چې د عربو او اسرائيلو شخړې په ځانگړي ډول د روژې مباركې په لسمه لانورې هم زياتې وې، ځكه نو د عنف او قوت ډكو فلمونو د ځوان نسل زړونو ته لار ومونده، او هغه مهال سينما يو ځانگړى شهرت او برم ترلاسه كړى و، ځكه چې فضائي چينلونو او انټرنټ هېڅ وجود نه درلود، سربېره پردې چې د Kung Fu او كراتې Carate فلمونونه يوه نوې پديده وه چې د قوت او حركت خوښونكو ځوانانو زوړنو ته يې خپله لار ومونده.
- آن تر اوسه هم د بروس لي په اړه خبرې كېږي، ايا دا يوه اسطوره وه او كه سينما د نوموړې څېرې په شهرت كې غټ رول لوبولى؟
بروس لي څوك دى؟
د 1940ز كال د نومبر په 27 چې د 1359هـ كال د شوال د مياشتې له 27 سره سمون خوري، "لي جون فان"Lee Jun Fan د اژهار يا ښامار په كال د Jackson St د جاكسن په كوڅه كې د امريكا د سان فرانسيسكو په ايالت كې په يو چينايي روغتون كې سترگې دې دنيا ته وغړولې، چې نوموړى روغتون بيا وروسته د Bruce Lee بروس لي په نامه سره شهرت وموند. - او په كال 1941ز-1360هـ كې د بروس لي پلار خپل اصلي ټاټوبي (كولون) Kowloon ته (چې د چين په هانگ كانگ كې يې موقعيت درلود) راستون شو. - او په چين كې بروس لي له ماشومتوب څخه وسينما ته لاره ومونده، خپل ړومبى فلم يې په شپږ كلنۍ كې پيل كړ، او همداشان د سويلي ختيځې اسيا د سيمو په 20 فلمونو كې راڅرگند شو، چې مشهورترين فلم يې د (يتيم) The Orphan په نامه د بېلگې په ډول يادولى شو، پدې وخت كې بروس لي 18 كلن و، چې د بې كوره يتيم رول يې لوبولى و. او د خپل ځان لپاره يې د (لي سي لونگ Li Siu lung) نوم غوره كړ چې د كوچني اژدهار يا ښـامار معنا وركوي.
امريكا ته د اژهار راستنېدل
بروس لي له خپل زوى سره
د بروس لي پلار دا پرېكړه وكړه چې په كال 1959ز بېرته امريكا ته راستون شي، ځكه چې په هانگ كانگ كې داخلي شخړو تر پزې راوستى و.
د امريكا په متحده ايالاتو كې د مېشتېدو په پيل كې بروس لي د خپل پلار له يو پخواني ملگري سره استوگنه غوره كړه، تر هغه چې د خوږو په يو دوكان كې يې د مزدوركار دنده ومونده، وروسته بيا د نوموړي دوكان په دوهم پوړ كې استوگن شو، او دEdison Technical School په ښوونځي كې شامل شو ترڅو ديپلوم ترلاسه كړي، هغه مهال يې په يو سالون كې د كونفو د تمرين د زده كوونكي په حيث دنده هم پرمخ بيوله، ترڅو د خپل معيشت او زده كړې پيسې وگټي.
او په كال 1967ز كې بروس لي د (سياټل) د واشنگټن په پوهنتون كې شامل شو او د فلسفې Philosophy زده كړه يې پيل كړه، ددې ترڅنگ يې پوهنتون محصلينو ته د كونفو تمرينونه هم وركول، بلكې د پوهنتون د حرم ترڅنگ يې د كونفو د تمرين يو ښوونځى هم پرانيست، وروسته بيا يې د اوكلانډ په ايالت كې په كال 1964ز كې ثانوي مدرسه هم جوړه كړه، او دخپل نيابت لپاره يې خپل ملگرى ټاكي كيمارا Taky Kimura د پوهنتون د حرم ترڅنگ ښوونځي مشر وټاكه.
- د اوكلانډا د ښوونځي د مشرۍ پرمهال بروس لي د چين هېواد لخوا وگواښل شو- پداسې حال كې چې د چين هېواد او ټولنې دا نه منله له چينايانو پرته دې نورو ته هم د جنگ چلونه وښيي- نوموړى د چينايانو په اند يو امريكايى و، ځكه چې ده د امريكا تابعيت اخيستى و... د نوموړو گواښنونو له كبله بروس لي ته بل څه نه و پاتې پرته له دې چې خپله ښوونځي وتړي.
بروس لي نوموړي گواښونه ومنل، سره له دې چې خپل رقيب ته په دوو دقيقو كې ماته وركړي، خو نوموړى پدې اند و چې دا ډېر وخت ته اړتيا لري چې له دې ډول گواښونو څخه ځان خلاص كړي. له دې سياليو وروسته د بروس لي د جيټ كوندو Jeet Kune Do (JKD) تخنيكونه لانور هم پرمخ لاړل چې (د سړكونو پرسر جنگ) يې شهرت درلود. - بروس لي د 1964ز كال د اگست په مياشت كې سياټل ته راستون شو ترڅو له لنيډا ايمرز Linda Emery's سره چې په كال 1959ز كال كې يې ملاقات سره شوي وو، واده وكړي.
د كاليفورنيا په ساحل كې په كال 1964ز كې بروس لي ته د كاراتې د اتلولۍ په لوبه كې د گډون بلنه وركړل شوه، چې د گډونوالو له جملې څخه د سينما پروډيوسر William Dozier هم حاضر و، چې د بروس لي حركات يې ډېر خوښ شول او دا غوښتنه يې ترې وكړه چې لانس انجلېس ته ورسره لاړ شي او د تلويزون د سينما لپاره تمهيدي آزموينه وركړي.
اژدهار او سينما
بروس لي په كال 1966ز كې د امريكا د تلويزون پر پرده د كاټوKato د شنې غومبسې Green hornet په مسلسل(سريال) كې راڅرگند شو، او همدا مهال يې د لاس انجلېس په ايالت كې درېيمه ښوونځي هم پرانېسته. - له (1387 هـ - 1391هـ = 1967 – 1971ز)كلونو راهيسې بروس لي په يو لړ فلمونو او مسلسلاتو كې راڅرگند شو، او زيات شمېر نامتو خلكو ته يې تمرين وركړ لكه: ماكوين Steve McQueen، لي ماروين Lee Marvin، جيمس جارنرJames Garner، او د باسكټبال لوبې نامتو لوبغاړى كريم عبدالجبار Kareem Abdul Jabbar.
- او په كال (1390هـ = 1970ز)كې بروس لي د تمرين پرمهال ټپي او روغتون ته انتقال كړاى شو، نوموړي د ناروغتيا او په روغتون كې د بستر پرمهال د خپلو اساليبو او د جيټ كوندو د تخنيكونو په اړه د (Way of the intercepting Fist ) ترسرليك لاندې مطالب وليكل چې د نوموړي شخصي ابتكار و او دده له مړينې وروسته يې مېرمنې نوموړي مطالب خپاره كړل.
- بروس لي په كال (1391هـ = 1971ز)كې بېرته هانگ كانگ ته راستون شو، ترڅو خپله كورنۍ امريكا ته بوزي، خو هلته په هانگ كانگ كې د نوموړي شهرت د Green Hornet له لارې د هرچا تر غوږونو رسېدلى و، هلته يو بل پروډيوسر ريموند شو Raymond Chow د (Big Boss لوى مشر) په فلم كې د اتلولۍ د رول لوبولو غوښتنه ترې وكړه، هماغه وو چې يو اسطوري برياليتوب يې په برخه شو، ان تردې چې داسې ويل كېدل چې په هرو لسو كسانو كې نهو كسانو نوموړى فلم ليدلى دى، او په نوموړي فلم كې د بروس لي گټه يوازې 100 زره ډالره وه.
- نوموړي فلم د دريو اوونيو په بهير كې 3 مليونه ډالر وگټل چې هغه وخت يې د امريكا په ډېرو قوي فلمونوتفوق وموند. بيا بروس لي ته د (قهرجن سوكFist of fury) فلم وړانديز وشو، چې نوموړي فلم هم خيالي گټې ترلاسه كړي. بيا وروسته په كال(1392هـ = 1972ز) كې د (د اژدهار لار The Dragon Way) فلم له شاك نوريس (Chuck Norris) سره چې نوموړى پكې د (Tang Soo Do) تخنيكونو د مدرب رول لوبولى. بروس لي نوموړى فلم په خپله وليكه او خپور كړ. بيا يې د مرگ لوبه Game of Death فلم د باسكټبال له نامتو لوبغاړي كريم عبدالجبار سره جوړ كړ، خو بروس لي د نوموړي فلم د صحنو په پاى ته رسېدو ونه توانيده. - او په كال (1393هـ = 1973ز)كې د هاليوډ او هانگ كانگ ترمنځ ړومبى گډ انتاج (د اژدهار په دننه كې Enter the dragon) فلم كې راميدان ته شو، خو بروس لي په ډېر كراهيت سره دا رد كړه چې گواكي نوموړى دې ددې فلم ړومبى چينايي اتل وي، بروس لي بېرته هانگ كانگ ته راستون شو ترڅو هلته د سينما له لارې لويې برياوې ترلاسه كړي، خو هاليوډ يوځل بيا د نيمگړي فلم د بشپړتيا په موخه بلنه وركړه ترڅو خپل د اتلولۍ رول ولوبوي، نوموړى فلم په كال (1393هـ = 1973ز) كې بشپړ كړاى شو.
د ناڅرگند ښامارمړينه
ددې ټولو شهرتونو، قوت، بډاييتوب او د ځوانۍ د عمر 33 كلونو سره سره بروس لي په كال 1973ز) كې د جولاى په 20 نېټه د ماغزو په نزف اخته كېږي چې له امله يې ناڅاپه مري او ټول پرې خواشيني څرگندوي، ځينې شائعات داسې هم وايې چې نوموړي د كونفو د ځينو ماهرينو لخوا ووژل شو، په ځانگړي توگه دده زوي برانډون Brandon چې هماغه مهال تقريباً په كال (1413هـ = 1993ز) كې د فلم د ډكولو پرمهال مړ شو. - ځينې نور بيا وايې چې: د هاليوډ ځينو پروډيوسرانو نوموړى د شخصي كينې له كبله وواژه، ځكه چې نوموړي ډېر شهرت ترلاسه كړ او بل دا چې نوموړى يوازنى او ړومبى چين الاصل فلمي لوبغاړى و چې په فلمونو كې د اتلولۍ رول يې لوباوه، ځينې نور پدې اند دي چې دا ډول مړينې يو عادي كار دى چې د سپورت او رزمي ورزشكارانو ترمنځ پېښېږي، خو په هرحال، بروس لي خپل هممهال او راتلونكو نسلونو ته داسې ابتكارات پرېښودل چې اوس هم ځينې ځوانان ترې اغېزمن دي، او د نوموړي كيسې او تخنيكونه د كونفو او له ځان څخه ددفاع په لوبوكې اوس هم تبادله كېږي.
د نوموړي جنازه له مرگ څخه پينځه ورځې وروسته وشوه او د نوموړي نيږدې 25 زره ملگري او د (كوچني اژدهار) مينه وال دده جنازې ته راغلي وو.
وېشنيزه:چينايي لوبگران وېشنيزه:چينايي لوبغاړي
ډبرين سکاره
دډبرو سکاره د کانونهوېشنيزه:ډبرين سکاره
برازیل
برازیل چې په رسمي توګه د برازیل فدرالی ولسمشریزه ده د سویلي امریکا یو له سترو او گڼ وگړیزو هیوادونو څخه دی چې پلازمېنه یې برازیلیا او رسمي ژبه یې پرتګالي ژبه ده. برازيل د پراخوالي له پلوه د نړۍ پنځم لوی هېواد دی. د دغه هېواد شمال ته ونزویلا، کلمبیا، فرانسوي ګویاناو شمالي اطلس سمندر ، سوېل ته يې پاراګوای، اروګوای، پيرو او سوېلي اتلس، ختیځ ته يې اتلس سمندر، لویدیځ او جنوب لویدیځ ته یې بولېویا او ارجنټاین هېوادونه موقعيت لري.
هوا
سره له دې چې د استوا کرښه د برازیل له شمالي سیمو څخه تېریږي، خو د ارتفاعاتو او بادونو د لرلو له کبله او دغه راز له اوبو سره د ګاونډیتوب له امله د برازیل هوا ډېره توده نه ده او د سانتیګراد د ۲۷ او ۲۵ درجو په منځ کې ښکته او پورته کېږي. په برازيل کې په عمومي توګه د کال د ډېرو تودو او سړو میاشتو د تودوخې درجې توپیر ډېر نه دی او له ژمي تر اوړي پورې له ۲ تر ۲.۶ درجو پورې توپير کوي. د برازیل په شمال ختیځو سیمو کې د کال په وچ فصل کې د هوا تودوخه ۳۸ درجو ته رسېږي چې دا د برازیل تر ټولو تودې سیمې بلل کېږي. بل خوا د دغه هېواد په جګو برخو کې د ژمي پر مهال هوا سړه وي او د سیندونو اوبه کنګل نیسي. په برازیل کې هر کال په منځنۍ توګه له ۱۰۰۰ تر ۱۵۰۰ ملي مترو پورې اورښت کېږي. د دغه هېواد د امازون د ستر سیند په حوزه کې اورښتونه په جنوري کې پیل کېږي او په جون کې پای ته رسېږي. د برازیل په ډېرو برخو کې د دوبي پر مهال باران اوري او د ژمي میاشتې يې د کال په وچ فصل کې شمېرل کېږي.
کلتور
د یادولو وړ ده چې برازیل له روسیې، کاناډا، چین او امریکا وروسته د نړۍ پنځم لوی هېواد دی چې د جنوبي امریکا ۴۸ سلنه او د ټولې امریکا لویې وچې ۲۰.۸ سلنه خاوره يې نیولې ده. د برازيل پلازمېنه د برازیلیا ښار دی. د دغه هېواد د وګړو شمېر ۲۰۸ ميلیونو تنو ته رسېږي، چې په هر کيلو متر مربع خاوره کې يې ۲۳ تنه ژوند کوي. د ټولو وګړو ۸۵ سلنه يې په ښاري او پاتې ۱۵ سلنه يې بيا په کليوالي سيمو کې ژوند کوي. د ژوند تمه پکې په منځنۍ توګه ۷۳ کاله ده. ۴۸ سلنه اوسېدونکي يې د سپين، ۴۳ سلنه يې د ګډ تور او سپين، ۲ سلنه يې د عربي او پاتې ۷ سلنه اوسېدونکي يې بيا د مختلفو نورو اسيايي نژادونو درلودونکي دي.
مذهب
د برازيل اوسېدونکي له مذهبي پلوه ۶۴ سلنه د کاتوليک، ۲۲ سلنه د پروتستانت او پاتې نور يې بيا د مختلفو اديانو پيروان دي.
ژبي او ایداري ویش
د دغه هېواد رسمي ژبه پرتګالي ده، خو پر پرتګالي سربېره هسپانوي، انګليسي او فرانسوي ژبې هم په دغه هېواد کې ګڼ ويونکي لري. ليک يې لاتين دی. برازیل ۲۶ ولایتونه او یوه فدرالی ولسوالي لري. ساو پاولو، ریودوجنیرو، سلوادور، فورتالیزا، بیلوهاریزونټ، کوریټیبا، ماناوس، او بیلیم يې لوی او مشهور ښارونه دي.
مسلم لیګ لیګ
مسلم لیګ هاغه سیاسی جماعت دی چي په کال نوولس سوه شپګم کښی د برطانیي د انتظام لاندی هند کښي په دي غرض جوړ کړی شوی وو چی په برطانوي هند کښی د مسلمانانو د سیاسی او اقتصادی حقونو تحفظ وکړي ولی روسته ددی جماعت په مقصد کښي ښکاره بدلون هغه وخت راغلو کله چي ي په کال نولس سوه څلویښتم کښي د یو ځانله بیل او خپلواک هیواد پاکستان غوښتنه شروع کړه. د هند د تقسیم وړاندی دغه سیاسی ډله د ال انډیا مسلم لیګ او بیا روسته د پاکستان مسلم لیګ په نامه وپیژندل شوه چي نن سبا ي تر ټولو لویه ډله د پاکستان د پخواني وزیراعظم میاڼ نواز شریف په مشرۍ کښی د اولس واک طرز حکومت دپاره هلي ځلي کوی او د خاغلی کشر ورور میاڼ شهباز شریف دا وخت د پاکستان لومړي وزیر یا وزیراعظم دی.
برازیل
د حکومت بڼه
د برازيل د حکومت ډول فدرالي جمهوريت دی. د دغه هېواد لومړنی اساسي قانون په کال ۱۸۹۱ کې تدوین شوی دی. پر دغه قانون تر اوسه څو ځلې بيا کتنې شوې دي. د برازیل ولسمشر چې د لومړي وزارت دنده هم پرمخ بیايي، له خپل مرستیال سره په یو وخت کې د خلکو په خوښه ټاکل کېږي او يوازې يو ځل د څلور کلنې دورې لپاره کار کولی شي. د برازیل پارلمان دوې جرګې لري: د مشرانو فدرالی جرګه، ۸۱ غړي لري چې له هر ولایت او فدرالي ولسوالۍ څخه درې - درې کسان د خلکو په رایه ورته ټاکل کېږي او ۸ کاله کار کوي. د دې جرګې ۳۳ سلنه غړي هر څلور کاله وروسته بدلېږي. دویمه يې ولسي جرګه ده چې ۵۱۳ غړي لري او ټول د برازيل د مختلفو سيمو د اوسېدونکو له خوا د نفوس په تناسب ټاکل کېږي. د دې جرګې غړي څلور کاله کار کوي. په برازيل کې د هغو کسانو له لوري د رايې کارول جبري دي چې د عمر ۱۸ کلونه يې پوره کړي وي، خو ۷۰ کلنۍ ته نه وي رسېدلي.
حقوقي نظام
د برازیل حقوقي نظام له ۱۹۱۶ تر ۲۰۰۱ کال پورې په رومي قوانینو یا کوډونو ولاړ و، خو په ۲۰۰۲ کال کې پکې بدلونونه راغلل او مدني قوانین نافذ شول. ستره فدرالي محکمه د برازیل لوړ قضایي ارګان دی چې يو مشر یا قاضی القضات او ۱۱ غړي لري او د ولسمشر له لوري د ټول عمر لپاره ټاکل کېږي. ورپسې بيا د استیناف فدرالي محکمه، د ټاکنو عالي محکمه، د عدالت عالي محکمه او سیمه ییزې فدرالي محکمې د برازیل مهمې محکمې بلل کېږي. د برازیل کارګر ګوند، د برازیل سوسیالېست ګوند، د برازیل کمونېست ګوند، کارګر ولسواک ګوند، زرغون ګوند، د عوامو سوسیالېست ګوند او مترقي ګوند د برازيل مهم او مخکښ سياسي ګوندونه دي.
کرنه
برازیل د کرنې د ډېرو لويو سکټورونو صنعتی تولیداتو، کاني موادو او خدمتونو د پراخ جال په درلودلو سره د سوېلي امریکا تر ټولو لوی او پرمختللی اقتصاد دی چې په مارکېټ کې پراخ حضور لري. د ۲۰۰۱ او ۲۰۰۳ کلونو په منځ کې د برازیل اقتصاد له ډېرو کورنیو او بهرنیو ستونزو سره مخ شو خو دولت او اقتصادپوهانو یې له دې پرته چې اقتصادي ودې ته يې زيان ورسېږي، يادې ستونزې هوارې کړې او د هغو پلانونو پلي کولو ته يې دوام ورکړ چې پخواني ولسمشر کاردوسو جوړ کړي وو. برازیل د نړۍ له هغو لومړنیو هېوادونو يو و چې په ۲۰۰۸ زېږديز کال کې يې د امريکا له متحدو ايالتونو څخه له پيل شوي اقتصادي بحران څخه ځان خلاص کړ. په ۲۰۱۰ کال کې په برازیل کې د خلکو او پانګه والو ډاډ بیا لوړ شو او کورني ناخالص توليد يې ۷ سلنه وده وکړه چې له تېرو ۲۵ کلونو راهيسې تر ټولو ډېره او چټکه وده بلل کېږي. د برازيل د ناخالص کورني تولید کلنی ارزښت درې ټرېلیونو ډالرو ته رسېږي او دغه ارزښت هر کال يو سلنه وده کوي. په دغه هېواد کې د سړي سر کلني عايد کچه ۱۰۳۰۹ ډالره ده. د ناخالص کورني توليد په سکټوري جوړښت کې يې د کرنې ونډه ۶ سلنه، د صنعت ۲۳ سلنه او د خدماتو بيا ۷۱ سلنه ده. برازيل ۱۱۲ ميليونه کاري ځواک لري چې يوازې ۶ سلنه يې وزګار دي خو سره له دې يې هم ۲۱ سلنه کورنۍ د بېوزلۍ تر سرې کرښې لاندې ژوند کوي. د دغه هېواد په بودجه کې په منځنۍ توګه ۸۶۲ ميليارده ډالره عوايد او ۸۳۵ ميليونه ډالره لګښتونه شاملېږي. له دويمې نړیوالې جګړې وروسته د برازیل د صنایعو سکټور کرار کرار پر لوی هغه بدل شو او له ۱۹۴۷ زېږديز کال څخه بيا تر ۱۹۶۱ زېږديز کال پورې يې هر کال نږدې ۱۰ سلنه وده تجربه کړه. ماشینونه، نقلیه وسایط، برېښنایي وسایل، المونیم او المونیمي توکي، ساختماني مواد، اوسپنه، پولاد، برېښنا، خوراکي توکي، لرګي، سګرېټ، کیمیاوي مواد، استهلاکي توکي، ټایرونه او ټیوپونه، قرطاسیه، چرم، وسلې او مهمات د برازيل مهم صنعتي توليدات دي. د برازیل ۹ سلنه ځمکه د کرکيلې وړ ده. د دغه هېواد ۲۲ سلنه ځمکه څړځایونو، ۵۷ سلنه ځنګلونو او پاتې نوره بيا غرونو، غونډیو، سیندونو، د کار او تولید ځایونو او د استوګنې کلیوالو سیمو نیولې ده. د برازیل ۱۳ سلنه خلک د کرنې په سکټور کې په کار بوخت دي او ۶ سلنه ناخالص کورنی تولید يې له همدې سکټور څخه ترلاسه کېږي. تنباکو، ربړ، کچالو، سابه، مېوې، لبنیات، غوښه، هګۍ او واښه د دغه هېواد د کرنې او مالدارۍ سکټور مهم محصولات دي. د برازيل د صادراتو کلنی ارزښت ۲۴۵ ميلياردو ډالرو ته رسېږي، په داسې حال کې چې د وارداتو ارزښت يې بيا ۲۴۱ ميليارده امريکايي ډالره دی. چین، د امريکا متحد ايالتونه، ارجنټاين، جرمني، نايجريا او هالنډ د برازيل لوی او مهم سوداګريز شريکان دي. پولي واحد يې برازيلي رېیل دی او مالي کلونه يې له ميلادي کلونو سره برابر دي. برازيل د ۲۸۵۴۰ کيلومترو په اوږدوالي سره د اورګاډي پټلۍ، ۱۸ لويې او ۱۶ کارګو بېړۍ او ۴۰۳۹ هوايي ډګرونه لري چې ۶۹۸ هغه يې پاخه دي. د ټلیفون کوډ‌ یې ۰۰۵۵ دی او ۷۶ ميليونه اوسېدونکي يې انټرنېټي خدمتونو ته لاسرسی لري. د برازیل ۹۳ سلنه خلک په لیک او لوست پوهېږي او منځنۍ یا مسلکي او لوړې زده کړې لري. د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت د ستراتېژیکو څېړنو دفتر په کتاب کې لیکل شوي چې افغانستان او برازیل د ۱۹۶۲ کال د فبرورۍ په ۲۵ مه د نااستوګنو سفیرانو په کچه د اړیکو اعلامیه خپره کړه او دوه میاشتې وروسته برازیلي ډیپلومات خپل باورلیک د افغانستان پاچا محمد ظاهر شاه ته وړاندې کړ. د ثور له کودتا وروسته د افغانستان او برازیل اړیکې پرې شوې. له افغانستانه تر برازیل پورې د هوا له لارې ۱۳۶۰۹ کيلومتره واټن پروت دی. د کابل او برازيليا تر منځ د وخت توپير شپږ نيم ساعته دی.
سکاره
سکاره ، انگرېزي :  Charcol (چارکول)  يا  ''د لرگي سکاره يوکاربون دی چې په ځان کې د لرگي څخه تومنه يا جوهر راباسي .دغه تومنه په طبعي توگه تور رنگ او پوډر وزمه وي .چارکول د لرگي څخه جوړېږي کله چې لرگی په يوه بې باده چاپېريال کې په لوړې کچې تودوخې باندې په اورکې لوغړن شي،  چارکول منځ ته راځي. دغه لرگی چې پوره ونه سوزي او د ډېرې تودوخې له کبله په بله بڼه واوړي چارکول بلل کېږي. دچارکول په جوړولو کې په ځانگړي توگه د ډمبر او ټرپنټاين (د ونې د اوښکو ) رول هم د يادولو وړ دی. دغه لوغړن لرگی چې چارکول يا د لرگي سکاره يادېږي خلک ېې په راز راز توگه کاروي. د بېلگې په توگه : خلک ېې د کباب جوړولو په موقع د سکارو په نوم کاروي ، همدا رنگه په انځور کښنه هنر کې يو انځورگر ېې په کښنه کې د انځور کاروي. د چارکول وی په انگرېزي کې د کومې بلې ژبې څخه راغلی. ددې وي مختاړی (چار)د اړولو ، بدل ولو په مانا دی. او وروستاړی ېې( کول ) د انگرېزي بڼه ده چې مانا ېې سکاره دي.
د سکرو ډولونه
په نوې توگه سکاره جوړول په طبعي توگه سکاره په لاس راوړل
په څکولو کې کارول
سکاره په عمومي توگه په چيلم څکولو کې پکار وړل کېږي.
شهباز شریف
میا محمد شهباز شریف د پاکستان مسلم لیک نواز صدر او د پاکستان موجوده وزیزاعظم دی. ښاغلی شهباز شریف د خداي بخلي میا محمد شریف زوي او د پخوانی وزیراعظم نواز شریف کشر رور دے چي د پي ډي ایم په نامه د پاکستان د جمهوري سیاسي جماعتونو اتحاد د عمران خان د راپرزولو وروسته په جمع وزیراعظم جوړ کړے.
بستک ولسوالي
بستک ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان بستک)  د ايران د هرمزگان ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالۍ پلازمېنه د بستک ښار دی. دا ولسوالي ۸۰٬۴۹۲ تنه نفوس لري. د بستک ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۷۹ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د هرمزگان ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
سید رقیب شاه هاشمي
محترم سید رقیب شاه  "سادات الهاشمي "پيژند  ګلوی!!
الحاج ديپلوم انجينر سيد رقيب شاه "هاشمي" د ميرزا سيد غفور شاه "هاشمي" زوى د میرزا سید هاشم "هاشمي "لمسي او د سیداحمدشاه "هاشمي " کړوسي دی په قوم سادات الهاشمی دی په متوسط عالمه کورنی کې په کال 1337 ل کی د ننګرهارولایت د کامی ولسوالی په  ده غازی کلۍ کې زېږېدلي پلاریی دینداره دولتی مامور چې په اغاملا مشهوروو اوله پخوا د ننګرهار ولایت  د جلال اباد ښار په لومړۍ ناحيه کې هستوګنی دی.
لومړنۍ زده کړې:
لومړنی زده کړی یی د کور و کلي له ديني عالمانو څخه وکړی. په  1344 ل کال د کامی ولسوالي متوسطه مکتب چی په هغه وخت کی د کامی د صدی په کلی کی وو  په لومړني ښوونځي کې شامل شو د اوږدی لاری له امله او د پلار د ماموریت دندی له امله په همدی کال د جلال اباد ښارعبدالوکیل لومړنی ښوونځی ته تبدیل او بیا په څلورم صنف کی میاعمرلومړنی ښوونځی ته تبدیل شوی چی په کال 1350ل کې د جلال اباد  ښار د میا عمرلومړنی ښونځي څخه بریليک تر لاسه کړ.
د کال 1350 ل په سنبله میاشت کی د یو اختصاصی کانکور ازمو ینی  له لاری د ننګرهار په عالی لیسه کې شامل شو او 7-8   ټولګی یی ولوستل په هغه کلو نو کی د جلال اباد ښار د تجربوی متوسطه ښوونځی فارغینو ته یو امتیاز ووچی له نهم صنف فارغینو څخه به اول ، دوهم او دریم نمبرشاګردان به په ترتیب کابل ولایت  ثانوی تخنیک ، دبلخ ولایت د مزارشریف تخنیکم ، او د خوست ولایت تخنیکم ته به امتیازی استول کیده په دی نیت چی ګوندی یو مسلکی ښوونځی ته لاړ شی د کال په نیمایی کی 1352 کی تجربوی مکتب ته تبدیل او هلته په تجربوی مکتب کی اول نمبرفارغ شو 1353 ل خومتاسفانه په دی کال هیڅ یوکس له  فارغینو مسلکی ښوونځیوته ونه لیګل شول. په لسم صنف کی یو وار بیا ننګرهارپه عالی لیسه کې شامل ترڅو له دولسم صنف څخه 1356  فارغ التحصیل شو.
بکلوريا   Baccalaureate:
ليسانس  B.Sc:
په کال 1361ل د کابل پوهنتون د کرنې پوهنځي کی دوباره تحصیل ته دوام ورکړی چې دplant  Sciences   عمومي نباتاتو له څانګې په کال 1361 ل په حوت کې فارغ التحصيل شويدي.
ماستري  M.Sc : په کال 1368 ل د کابل پوهنتون د کرنې پوهنځي د باغداري (Horticulture ) څانګه کې شامل او په کال 1370 ل  کې فارغ التحصيل شویدی.
اوږدې مودې کورسونه:
1. اداره  او منجمت کورس اووظیفه  :
د افغانستان اسلامی دولت د اداری اصلاحاتو عمو می  ریاست IARCSC/CBU کابل د ظرفیتونو د لوړولو برخه کې یی لاندی اداری مضمون کورسونه لوستلی اوبیا د  ننګرهار د اداری اصلاحاتو په دفتر کی د ترینرپه صفت مقررشوی 1385 ل اود ننګرهار د مختلفو ادارو رئیسانو او مامورینو ته د اداری یا منجمنت  تدریس کړی
Master Training in IARCSC/CBU (Independent Administrative Reform  and Civil Services Commission, /Capacity Belding Unit.) Islamic republic of Afghanistan Part time
·        Management OL (Operational Level)
o  Office Communication
o  Office writing
o  Work ethics
o  Moderation
o  Time management
o  Document Management
o  Conflict Resolution
·        Management  ML (Management Level)
o  Communication
o  Leadership
o  Conflict Resolution
o  HR (Human Resources) Management
o  Financial Management
2. په ملي ديموکراتيک انستیتوت NDI کې ملی او دیموکراتیک مسائلوکورسونه  چی لست یی لاندی شته لوستی اوبیا د ننګرهار ولایت د NDI په دفتر کی د ترینرپه صفت یی تدریس کړی  کال 1382-1385 ل د شرقی زون د ټولو حزبونوکادری اوعادی اعضاو ته د سیاسی منجمنت درسونه  اوهم د کاندیدانو کامپین کونکو ته د کمپاین کولواصولی زده کړی او نور درسونه
Master Training in NDI (National Democratic Institute is an American NGO Jul./01/2004 –30/03/06 ) Founded By US AID Part time
1-How to Run an Election campaign
2-Election day
3- organization and Management of political party
4-Candidates and  Parliamentarians
5-Basic of  Democracy
3.په مختلفو دولتي او غير دولتي دفترونوکې تر 130 څخه زیات مسلکي او غیرمسلکی مختلف کورسونه, سمینارونه, ورکشاپونه یوڅویی دلته د بیلګی په ډول  :
19/09/2002 – 22/092002            Potato Extinction Course ICARDA at Jalalabad
15/06/2000 – 04/07/2000           TOT (Training of Trainers) Course for Poultry Trainers in the UN FAO jalalabad
12/05/1992 – 14/06/1992           Management of administration course IRC Peshawar, Pakistan
26/03/1992 - 03/04/1992            Cereal crops extinction course IRC Peshawar, Pakistan
وظایف
دولتی وظايف gov.af:
د کرنې، مالداري او اوبو لګولو وزارت مربوط د ننګرهارد کرنی او مالداری ریاست ترویج مدیریت 1362کی او بیا د ننګرهار د ناوې پراختياء پروژه) (NVDA  کې په مختلفو بستونو کې 2 – 8 بست پورې او اوس له 1391 تراوسه  په   MUDA/TTPکې د تدقیق او مطالعاتو مسئول په صفت  .
غير دولتي وظایف NGOs  :
په  ملي  او  نړیوالو غير دولتي دفترونویا انجیوګانو کی   NGOs د مسلکی کادر په صفت وظیفه اجراکړیده په لاندی دفترونوکی په ډول:
１-                      د ملګروملتونو دفتر د کرنی او غذا لپاره دفترننګرهارکی
Organization Of the United  UN FAO( Food and Agriculture
Nangarhar province                              Nations)
UN IOM/ CTG Global  ( The International Organization for Migration (IOM) of the United Nations/ CTG Global - International Humanitarian Support  CTG is a proud member on the UN Global Compact.)
3- د ملګرو ملتونو د نړیوال غذا ی پروګرام اداره  په کنړ کی
UNOCHA/ SRO  United Nation office for the coordination of Humaitarion Assistance to Afghanistan /SRO Jalal abad office.
4 – د ای اف هوپ امریکایی موسسه  دفتر په ننګرهار کی
IF HOPE  ( International foundation of Hope ) ،
5- اداری منجمنت کورس زده کړه کابل کی اوبیا وظیفه په اداری اصلاحا ت دفتر ننګرهار کی
ROP/RBSP  (Roots of Peace is an American NGO/ADB Rural Business support program (RBSP) Afghanistan ).
6- دنړیوال کومکو او انکشاف اداره په کابل سروبی ولسوالی کی
IRD - AVIPA   (International Relief & Development in Afghanistan /Afghanistan Vouchers for Increased Productive Agriculture (AVIPA) Program ) US Aid
7- ملی دیموکراتیک انستیتوت کابل کې د استاد په صفت خدمتی په ننګرهار دفتر کی
NDI )National Democratic Institute is an American NGO (
8- د بیارغونی اود انرژی د تحفض اداره د افغانستان لپاره ننګرهار ولایت د شینوار غنی خیلو ولسوالی
Area(Agency for Rehabilitation and Anergy Conservation in Afghanistan )
9 – د کلیو د پراختیا موسسه ننګرهار د خوګیانو ولسوالی کږه
ARDA ( Agency for Rural Development of Afghanistan
10 – د افغانستان لپاره د منیر د بیارغونی موسسه په ننګرهار او بامیانو کی
Moneer Reconstruction Agency  ) ) MRAA
اوپه نورو موسسوکی د لنډومودوکار لپاره وظایف  .
د ليکوال کتابونه چې چاپ اوخپاره شوي دي :
1. حوره 1358 ل کال د اطلاعاتو او کلتور وزارت چاپ اونشرکړى دى لومړی چاپ.
2. ارزش غذايي ميوه زيتون و طرق مختلف تکثيران 1368 د کرنې او مالدارۍ وزارت چاپ اونشر کړى دى.
3. زيتون ( د افغانستان په ختيځو او جنوب ختيځو سيمو کې د ښوونو توليد او ترويج) د کرنې او مالدارۍ وزارت چاپ اونشر کړى دى.
8. د ژوند چاپیریال ککړوونکې  مسلکی کتاب همدا کتاب
9. د اشعارو ټولګه تر اوسه  چاپ شوی نه ده.
10. مختلف مسلکی ، سیاسی ، ادبی او کلتوری مضامین په جرایدو ورځ پاڼو، او مصاحبی په  تلویزونونو او رادیوګانو کی. د شعر نمونه :                                                                                                                                                                                                                                                              د دښتو صحرانی
شایسته ئی ګلالی +                   د دښتو صحرانی