cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پوځ
د پوځ تاريخ
Military history has a number of purposes. One main purpose is to learn from past accomplishments and mistakes so as to more effectively wage war in the future. Another is to create a sense of tradition which is used to create cohesive military forces. Still another may be to learn to prevent wars more effectively.
پوځي تنظيمونه
Armed forces may be organized as standing forces (e.g. regular army), which describes a professional army that is engaged in no other profession than preparing for and engaging in warfare. In contrast, there is the citizen army. A citizen army (also known as a militia or reserve army) is only mobilized as needed. Its advantage lies in the fact that it is dramatically less expensive (in terms of wealth, manpower, and opportunity cost) for the organizing society to support. The disadvantage is that such a "citizen's army" is less well trained and organized.
A compromise between the two has a small cadre of professional NCOs (non-commissioned officers) and officers who act as a skeleton for a much larger force. When war comes, this skeleton is filled out with conscripts or reservists (former full-time soldiers who volunteer for a small stipend to occasionally train with the cadre to keep their military skills intact), who form the wartime unit. This balances the pros and cons of each basic organization, and allows the formation of huge armies (in terms of millions of combatants), necessary in modern large scale warfare.
See Also: Military reserve
پوځي پوهه
پوځي پوهه د زده کړې هغه ډگر دې چې پوځي سرتېري يې په گڼ شمېر تخنيکي، ساپوهنيز او د عملي زده کړو له لارې ترلاسه کوي، په دې کې د جگړايزو درنو او سپکو وسلو د کارولو او جوړولو زده کړه او جگړې وړتيا هم شامله ده. ددې پوهې پېژندنه داسې کېږي، د پوهې هغه ارت ډگر چې د هر ډول وسلې والې نښتې پر مهال په ځان کې د بېلابېلو ساينسي غونډالونو د نغښتلو او سمو کارولو سره، يوه پوځي لښکر ته بری ور په برخه کوي او د بري د ترلاسه کولو په موخه کارېږي، د پوځي پوهې په نامه يادېږي.
Military procurement
Military procurement refers to common regulations and requirements for a ship or a detached unit to requisistion and draw on a base's facilies (housing, pay, and rations for detached personnel), supplies (most commonly food stocks or materials, and vehicles) by the service running a primary base; e.g. Army units detached to or staging through an air base, a vessel calling at a port near an army or air base, an army unit drawing supplies from a naval base.
پوځي عدل
Military Justice, as in the Uniform Code of Military Justice. Most nations have a separate code of law which regulates both certain activities allowed only in war, as well as provides a code of law applicable only to a soldier in war (or 'in uniform' during peacetime).
For example, in the United States, the statutory laws set down by Congress to apply to the individual conduct within any military force of the United States are known as the Uniform Code of Military Justice. The code includes specific articles under which a soldier or sailor would be tried for infractions ranging from minor (Late Return, petty theft) to severe (Rape, Murder); this code is usually referred to by the acronym UCMJ.
پوځي ځواک
پوځي ځواک يو داسې ويی ده چې يو ځانگړي يونټ او يا قطعې او يا هم په وسلو سمبال بېړۍ چې په يوه سيمه کې د څار لپاره گومارل شوې وي، او يا د همدې ډول ځواکونو يو ټولي ته هم وايي. (د ساري په توگه د خليج په جگړه کې د امريکا د متحده ايالاتو مرکزي قومانداني، چې د ټولو پوځي ځواکونو واک يې په لاس کې وه).
Military brat
Military Brat (or simply Brat) refers to a child with at least one parent who served full-time in the armed forces. It implies that such an upbringing is different in important ways from that experienced by those in the community at large. The term brat, when used in this context, is neither subjective nor derogatory.
ځانگړي پوځونه
د هېوادونو له مخې د پوځونو لړليک وگورۍ
سرچينې
Major books for understanding the role of the military, and the civilian leadership of the military.
مهالنۍ
وېشنيزه:پوځ
زمرد
زمرد (په انگرېزيEmerald) د بريل یو ډول قیمتی ډبره ده چی د سیلیکات آلومینیوم او بریلیوم څخه جوړ شوي ده. د زمرد نوم د عربي څخه او Smaragd د يوناني ژبې څخه اخیستل شوي دي چی په پښتو کی زرغون معنی لري. زمرد په ځانگړي ډول په اتريش، روسیه، کلمبيا، مصر، برازیل، موزمبيق او افغانستان کی استخراج کېږي.
توصيف
زمرد سیلیکات آلومینیوم او بریلیوم یو ترکيب دی چی زرغون رنگ لري. نوموړي ترکیب په هیدروفلوئوریک اسید کی ویل شوي دی.
وېشنيزه:قيمتي ډبرې
24 فبروري
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
ميمونه غزال
ميمونه غزال يوه افغانه لوبگره او د افغان تياتر پخوانۍ هنرمنده ده.
25 فبروري
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
پنجگور ولسوالۍ
پنجگور ولسوالۍ د پاکستان د بلوچستان ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر په ۲۰۰۵ کال کې ۲۴۳،۱۴۹ و.
سرچينې
وېشنيزه:د بلوچستان ولسوالۍ، پاکستان وېشنيزه:بلوچستان (پاکستان)
هري رود
هريرود د بابا دغره له لو يديځو لمنو څخه چي ۴۰۰۰ متره ارتـفاع لري او بند سر جنگل نوميږي ، سرچينه اخلي ، هر يرود د سنگل آب او سرجنگل له اوبو سره تر يوځای کېدو وروسته گړندی دسياه کوه او سپين غر ترمنځ له ختيځ څخه لوېديځ ته درومي.
دهرات د او بې په ولسوالۍ کي د تگاو ايشان اوبه ورسره يوځای کيږي. هر يرود دهرات دښار له جنوب څخه ترتېرېدو وروسته دغور يانو شگلنو دښتوته ننوزي. دهرات په کوشان کي هر يرود دسمندرڅخه 740m لوړ موقعيت لري.
دهرات له اسلام کلا څخه مخ په ذوالفقار شمالاً ۳۰ کېلومتره دافغانستان او ايران ترمنځ طبيعي سرحد جوړوي.
په ۱۹۸۸ کال دهر يرود دبت /s 835 m3 حساب سوی دئ.
وېشنيزه:د افغانستان سیندونه وېشنيزه:هرات
کاجل اگروال
کاجل اگروال (په ۱۹ جون ۱۹۸۵) کی پیداسوی یوه هندی لوبغاړی ده چی په سویلی هندی فلمونو کی کار کوی
پشين ولسوالۍ
پشين ولسوالۍ د پاکستان د بلوچستان ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر په ۲۰۰۵ کال کې ۵۰۰،۰۰۰ و.
سرچينې
وېشنيزه:د بلوچستان ولسوالۍ، پاکستان وېشنيزه:بلوچستان (پاکستان)
اتلانتيکي کنري
اتلانتيکي کنري (علمي نوم: Serinus canaria)
وېشنيزه:توت خوره ډوله مرغان
26 فبروري
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
فیډل کاسټرو
کاسټرو د کیوبا د اورینټ ایالت په بیرن کلي کې وزېږېد، هغه د بډایه هسپانوي بزګر زوی و او هغه مهال یې کیڼ اړخی او امپریالېزم ضد لیدلوری وموند کله چې یې د هاوانا په پوهنتون کې د حقوقو په څانګه کې زده کړې کولې. په ډومنیکا جمهوریت او کولمبیا کې د ښي اړخي دولت پر ضد پاڅونونو کې له ګډون وروسته هغه د کیوبا د ولسمشر فولخنسیو باټیسټا د راپرځولو په موخه په ۱۹۵۳ زکال کې په مونکادا پوځي مرکز ناکامه برید وکړ. له یوه کال بند وروسته، کاسترو مکسیکو ته ولاړ او هلته یې له خپل ورور راول کاسټرو او ارنستو چې ګوارا سره په ګډه د جولای د ۲۶ مې د خوځښت په نامه انقلابي ډله رامنځته کړه. کیوبا ته په راګرځېدو سره کاسټرو د کیوبا په انقلاب کې د دغه خوځښت په مشري کولو مهم رول ولوباوه او په سیرامائسترا کې یې د باټیسټا له ځواکونو سره چریکي جګړه وکړه. په ۱۹۵۹ زکال کې د باټیسټا په راپرځولو سره، کاسټرو د لومړي وزیر په توګه د کیوبا پوځي او سیاسي ځواک په لاس کې ونیو. متحده ایالاتو د کاسټرو د دولت پر ضد مټې راونغاړلې او هڅه یې وکړه د نوموړي د ترور د هڅو، اقتصادي بندیزونو، انقلاب ضد چارو او همدارنګه په ۱۹۶۱ زکال کې په پېګ خلیج باندې په برید سره هغه له واکه ګوښه کړي، خو بریالي نه شول. د دغو ګواښونو په غبرګون کې کاسټرو له شوروي اتحاد سره لاس یو کړ او اجازه یې ورکړه خپلې اټومي توغندي په کیوبا کې نصب کړي – د سړي جګړې ټاکونکې چاره – چې له امله یې په ۱۹۶۲ زکال کې د کیوبا توغندويي کړکېچ رامنځته شو.
کاسټرو د مارکسېزم – لینېنېزم د پراختیايي ماډل څخه په ګټنې کیوبا د کمونیست ګوند تر واکمنۍ لاندې په لویدیځه نیمه کره کې په لومړني یو ګوندي سوسیالیست هېواد بدله کړه. د مرکزي اقتصاد د جوړونې پلانونه، د روغتیا پالنې د خدمتونو او زده کړو پراختیا د مطبوعاتو له دولتي کنټرول او د داخلي مخالفینو له ځپلو سره مل و. له هېواده بهر کاسټرو له امپریالېزم ضد انقلابي ډلو او همدارنګه په چلي، نیکاراګوا او ګراناډا کې د مارکسیستي حکومتونو ملاتړ وکړ، له دې سربېره نوموړي په یوم کیپور، اوګادن او همدارنګه د انګولا په کورنۍ جګړه کې د خپلو متحدینو څخه د ملاتړ په موخه سرتېري ولېږل.
دغه چارې او سربېره پر دې له ۱۹۷۹ زکال څخه تر ۱۹۸۳ زکال پورې د کاسټرو له خوا د ناپیلي خوځښت مشري او همدارنګه د کیوبا روغتیايي نړیوال توب د کیوبا ځایګی په نړیواله صحنه کې لوړ کړ. په ۱۹۹۱ زکال کې د شوروي اتحاد له پاشل کېدو وروسته کاسټرو د اقتصادي ماتې «په ځانګړې دوره» کې د کیوبا مشري وکړه او د چاپېریال ساتنې او نړیوال توب ضد نظریات یې ومنل. په ۲۰۰۰ مه لسیزه کې کاسټرو په لاتین امریکا کې د «کیڼ څرخ» په نامه – د وینزویلا له هوګو چاوېز – او د امریکا لویې وچې لپاره د بولیواري اتحادونه رامنځته کړل. په ۲۰۰۶ زکال کې کاسټرو خپل مسئولیتونه خپل مرستیال رائول کاسټرو ته ولېږدول چې بیا هغه (رائول کاسټرو) په ۲۰۰۸ زکال کې د ملي شورا له خوا ولسمشر وټاکل شو
کاسټرو چې په ۲۱ مه پېړۍ کې یې تر ټولو اوږد مهاله غیر سلطنتي واکمني وکړه، په نړۍ کې یې سیاسي افکار دوه قطبي کړل. د هغه ملاتړي نوموړی امپریالېزم ضد د سوسیالېزم اتل بولي چې انقلابي دولت یې اقتصادي او ټولنیز عدالت رامنځته او همدارنګه یې د متحده ایالاتو له اغېز څخه د کیوبا خپلواکي خوندي کړه. منتقدین یې بیا نوموړی هغه دیکتاتور بولي چې دولت یې له بشري حقونو څخه په سرغړونو، د ګڼ شمېر کیوبايي وګړو په کډوالۍ او همدارنګه د هېواد په اقتصادي کمزورتیا کې ښکېل و.
له واکه ګوښه کېدل: ۲۰۰۶- ۲۰۰۸ زکال
کاسټرو د کولمو د وینې بهېدنې له امله عملیات شو او د ۲۰۰۶ زکال د جولای په ۳۱ مه یې د ولسمشرۍ اړوند خپل واکونه یې رائول کاسټرو ته تفویض کړل. د ۲۰۰۷ زکال په فبروري میاشت کې رائول اعلان وکړ چې د فیډل روغتیايي وضعیت مخ پر ښه کېدو دی او د دولت په مهمو مسائلو کې خپله ونډه اخلي. د همدغې میاشتې په وروستیو کې فیډل کاسټرو د هلو ولسمشر (Aló Presidente) په نامه راډیويي خپرونه کې له ولسمشر هوګو چاویز سره خبرې وکړې. د اپرېل په ۲۱ مه کاسټرو د چین د کمونیست ګوند د سیاسي دفتر له دایمي غړي وو ګوانژګ، په اګست میاشت کې له هوګو چاوېز او په سپټمبر میاشت کې له مورالس سره وکتل. همدغه میاشت د ناپیلي خوځښت د مشرانو څوارلسمه کلنۍ غونډه په هاوانا کې جوړه شوه چې په دغه غونډه کې کاسټرو د یو کال لپاره د دغه سازمان مشر وټاکل شو.
د کاسټرو د روغتیايي وضعیت په ښه کېدو سره د متحده ایالاتو ولسمشر جورج ډبلیو. بوش وویل: «یوه ورځ به ښه خدای فیډل کاسټرو له موږ څخه واخلي». د دغې خبرې په اورېدو سره له خدایه منکر کاسټرو ځواب ورکړ: «زه اوس پوهېږم چې څه ډول زه د بوش او د متحده ایالاتو د ولسمشرانو له توطئو څخه ژوندی راوتلی یم هغه هم دا چې: ښه خدای زما ساتنه کړې». دغه څرګندونو په ټولو نړیوالو رسنیو کې انعکاس وموند.
تقاعد او وروستي کلونه: ۲۰۰۸-۲۰۱۶ زکال
له تقاعد وروسته، د کاسټرو روغتايي حالت مخ پر خرابېدو شو. نړیوالو رسنیو اټکل کاوه چې هغه د کولمو د التهاب (ډیورټیکولیټ) په ناروغۍ اخته دی، خو د کیوبا دولت د دغې موضوع له منلو ډډه وکړه. هغه د کیوبا له وګړو سره خپل تعامل ته دوام ورکړ او خپل نظریات یې په ګراناما ورځپاڼه کې د «انعکاس/ ریپلکشن) تر عنوان لاندې خپرول، له ټویټر څخه یې ګټنه کوله او کله کله به یې هم په عمومي محضر کې وینا کوله. د ۲۰۰۹ زکال په جنوري کې کاسټرو له کیوبایي وګړو وغوښتل چې د هغه د لیکنو د کمښت او روغتیا اندېښنه دې نه کوي او د مړینې په حالت کې یې دې نه خواشیني کېږي. هغه له بهرنیو چارواکو سره لیدنو ته دوام ورکاوه او همدغه میاشت د ارجنټاین له ولسمشر کریسټینا فرناندز سره د هغه د لیدنې عکس خپور شو.
د ۲۰۱۰ زکال په جولای میاشت کې هغه د خپلې ناروغۍ وروسته د لومړي ځل لپاره د عامو وګړو ترمنځ راڅرګند شو، د علمي مراکزو له کارکوونکو سره یې ستړي مشي وکړه او له میزا رېډونډا سره یې تلویزیوني مرکه وکړه چې په کې یې د متحده ایالاتو، ایران او شمالي کوریا ترمنځ د اټومي ناندریو اړوند خبرې وکړې. د ۲۰۱۰ زکال د اګست په اوومه کاسټرو له څلورو کلونو وروسته د لومړي ځل لپاره په ملي شورا کې وینا وکړه او له متحده ایالاتو یې وغوښتل چې د دغه ملتونو پر وړاندې له نظامي اقداماتو لاس پر سر واخلي او د اټومي هلوکاسټ خبرداری یې ورکړ.
د ۲۰۱۵ زکال په جنوري میاشت کې نوموړي په عامه محضر کې د متحده ایالاتو او کیوبا ترمنځ د اړیکو د ګرمېدو «Cuban Thaw» اړوند نظر ورکړ او څرګنده یې کړه په داسې حال کې چې دغه چاره په سیمه کې د سولې د ټینګښت په موخه ده خو د متحده ایالاتو په دولت بې باوری دی. هغه د ۲۰۱۶ زکال په مارچ میاشت کې د متحده ایالاتو له ولسمشر بارک اوباما سره له لیدو ډډه وکړه چې د دویم ځل لپاره کیوبا ته تللی و، خو هغه ته یې لیک ولیکه او په کې یې څرګنده کړې وه چې «د سترواکۍ له خوا ډالیو ته اړتیا نه لري». د همدغه کال په اپرېل میاشت هغه د کمونېست ګوند اړونده وینا کې چې په وروستیو کې به یې تر ډېره پورې په عمومي محضر کې وینا کوله څرګنده کړه چې ډېر ژر ۹۰ کلن کېږي، او کېدای شي په نږدې راتلونکي کې مړ شي خو له ټولو خلکو یې وغوښتل خپل کمونیستي ارمانونه وساتي. د ۲۰۱۶ زکال په سپټمبر میاشت کې هغه په هاوانا کې په خپل کور کې د ایران له ولسمشر حسن روحاني او راتلونکې میاشت د جاپان له لومړي وزیر شینزو آبې سره ولیدل. نوموړي د ۲۰۱۶ زکال په اکتوبر میاشت کې د پرتګال له ولسمشر مارسلو ربلو دسوزا سره ولیدل او همدا وروستی بهرنی مشر و چې ده ورسره ولیدل.
مړینه
کاسټرو د ۲۰۱۶ زکال د نومبر په ۲۵ مه په هاوانا کې ومړ. د هغه د مړینې لامل اعلان نه شو. د هغه ورور او ولسمشر راوئل کاسټرو په یوه لنډه وینا کې د هغه د مړینې خبر تائید کړ او څرګنده یې کړه چې: «د کیوبا د انقلاب اعلی سرقوماندان نن ماښام په ۲۲:۲۹ بجو ومړ».
عبدالحميد مبارز
عبدالحميد مبارز يو افغان ليکوال او رسنوال و.
زياتي محصول
اضافي محصول يا زياتي محصول (انګلیسي:Surplus product ) یو اقتصادي مفکوره ده چې د کارل مارکس لخوا په سیاسي اقتصاد باندې د هغه په تنقید کې په څرګند ډول نظریه شوې. په عموم کې، اضافي محصول هغه محصول دی چې د اوسني ژوند معیار سره سم د کاري ټولنې د بقا لپاره اړین مقدار کې تولید کیږي. مارکس په لومړي ځل په ۱۸۴۴ کال کې د جیمز مل د سیاسي اقتصاد د عناصرو په یادښت کې د اضافي محصول د مفکورې په اړه کار پیل کړ.
عبدالحميد مبارز
وېشنيزه:افغان وزيران وېشنيزه:افغان واليان وېشنيزه:د نیمروز والیان
زياتي محصول
د "اضافي محصول"يا زياتي محصول مفکورې د اوږدوې مودې لپاره په اقتصادي او سوداګریزو فکرونو کې کارول شوي (په ځانګړې توګه د فزیوکراټانو لخوا)، مګر په داس کپیتال کې، د اضافي ارزښت نظریه او د مارکس ګرونډریس ، دې مفهوم ته د مارکس په تفسیر کې مرکزي ځای ورکړل شوی. اقتصادي تاریخ نن ورځ، دا مفهوم په عمده توګه د مارکسي اقتصاد ، سیاسي انتروپولوژي ، کلتوري انسانپوهنه او اقتصادي انتروپولوژي کې کارول کیږي.
لاجورد
په پخوانيو وختونو کې دغه قيمتي ډبره د بدخشان نه بابلستان ته او همدارنگه لوېديځو هېوادونو ته لکه يونان، روم، مصر او نورو ته وړل کېدله او ډېر شمېر پېرونکي يې لرل. داسې هم وييل کېږي چې د مصر په اهرامو کې کارېدلي لاجورد د بدخشان لاجورد دی او له دې پرته په روسيه کې د سانت پيټرزبورگ په ښار کې د کليسا د ښکلا لپاره هم د بدخشان د لاجوردو له ډبرو گټه اخيستل شوې. د لاجورد ډبره په افغانستان کې ډېر کانونه لري لکه د کُران و منجان کان، د حضرت سيد کان، د رباط سرسنگ کان، د چملک کان او د پسگران په دره کې د شوگه کان ډېر مشهوره کانونه دي. د دې برسېره د غزني په ولايت کې هم د لاجوردو کان شته چې په لويه کچه لاجورد پکې موندل کېږي.
سرچينې
‎
وېشنيزه:قيمتي ډبرې
ژوب ولسوالۍ
ژوب ولسوالۍ د پاکستان د بلوچستان ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر په ۲۰۰۵ کال کې ۵۰۰،۰۰۰ و.
سرچينې
وېشنيزه:د بلوچستان ولسوالۍ، پاکستان وېشنيزه:بلوچستان (پاکستان)
کمال الدين مستان
کمال الدين مستان يو افغان دی چې په پښتو ژبه شاعري او ليکوالي کوي.
دندې
کمال الدین مستان خپله لومړنۍ رسمي دنده په روغتيا مجله کې پيل کړه او بيا يې په نورو گڼ شمېر مجلو لکه هنر، فرهنگ مردم، اواز او نورو کې دندې ترسره کړې. يو مهال د راډيو افغانستان د نطاقانو عمومي مدير وو. نوموړي پر ۱۳۷۱ لمريز کال کډوالۍ ته مخه کړه او پېښور ته ولاړ. هلته د بي بي سي راډيو په تعليمي خپرونو کې په دنده بوخت وو. اوسمهال په کابل کې د نوموړې پروژې په خپرنيزه څانگه کې دنده ترسره کوي.
د شاعري پيل يې
مستان د ښوونځي په اتم ټولگي کې وو چې د شعر ښاپېرۍ په پرېمينځلې خندا ونازاوه. دی وايي : «تقريباً د مکتب په اتم نهم صنف کې وم چې ما له شعر سره مينه پيدا کړه او په منظم ډول مې د شعر مطالعه پيل کړه. بلاخره مې يو شعر وليکه چې په مکتب کې د ترانې په شکل ويل کېده. همدغو عواملو زه وهڅولم چې دغې لارې ته پسې دوام ورکړم.»
چاپ شوي نښيرونه يې
تر دې مهاله د کمال الدين مستان دا لاندې نښيرونه چاپ شوي دي :
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه شاعران
هېروگليف
هېروگليف یو ډول لیک وو چه په پخوانی مصر او ختوش کې د رسمی او مذهبی متنونو لپاره ور څخه کار اخیستل کېده. د هېروگليف لیک د عکسونو لیک دی چه ۳۰۰۰ عکسونه لری او تقریبا ۴۰۰۰ عیسوی کال مخکی جوړ شو.
وېشنيزه:لیک
دم کلی
دم کلی د افغانستان د کونړ ولايت د ... ولسوالۍ یو کلی دی چې ... تنه وگړي لري. ددې کلي اوسېدونکي په ... ژبه خبرې کوي.
پېښلیک
لکه څرنګه چی افغانستان یو لرغونی هیواد دی او په دی هیواد کی په سلګونو قسمونه ولسونه اوسیږی او هر ولس په یو خاصه سیمه کی استوګنه کو چی هره سیمه بیا په تاریخی لحاظ یو ځانګړی نوم لری چی دغه سیمه پری نومول کیږی چی د هغی له جملی څخه یوهم دکونړ په ولایت کی د دمکلی په نوم یوه سیمه ده. داچی دمکلی ته ولی دمکلی وای په دی اړه دخلکو مختلف نظریات دی موجود چی په لاندی ډول دی: 1.	ځینی خلک وای چی پخوا په دی سیمه کی یو سړی چی د ادم په نامه وو اوسیده چی دغه کلی د همدی سړی په نوم مشهور شو چی وروسته د ادم کلی په دمکلی بدل شو. 2.	یو ډله نور خلک داسی نظر لری چی پخوا به په دی کلی کی دمګری اوسیدل چی د اطرافو څخه به خلک د دم لپاره دلته راتلل او ځانونه به یی په دغه دمګرو دمول چی دغه کلی بیا د دمکلی په نامه مشهور شو. 3.	یو نظر داسی هم شته چی پخوا د اسمار په ولسوالۍ کی علاقه داری وه کله چی به دولتی خلک د شنبی په ورځ علاقه دارۍ ته راتلل نو په دغه سیمه کی به یی دمه کوله او کله چی به د پنج شنبی په ورځ کور ته تلل بیا به یی هم په دغه سیمه کی دمه کوله چی دغی سیمی د دمه کلی په ناهه شهرت وموند چی وروسته بیا په دمکلی بدل شو. داچی دمکلی ته ولی دمکلی وایی او اصل معنی یی څه ده دابه په لاندی کرښو کی وڅیړو: په اصل کی دغه سیمه د دمه کلی په نامه ده چی د وخت او زمان په تیریدو سره تری دمکلی جوړ شوی او دمه کلی ورته ځکه وایی چی پخوا د چغان پّ غونډۍ کی پاچاهی تیره شوی چی دلته به حکمرانان، عالمان، دولتی چارواکی او مخور خلک اوسیدل کله چی به د نورو سیمو څخه خلک راتلل نو په دمه کی یا دمکلی کی به یی دمه کوله خپل اسونه یا قچری او یا هم نور نقلیه وسایل به یی په همدی کلی کی پریښودل او هغوی به بیا پاچاهۍ ته تلل او کله چی به بیرته تلل بیا به یی هم په همدی کلی کی دمه کوله او بیا به تلل چی دغه کل د دمه کلی په نامه مشهور شو چی ورسته تری دمکلی جوړ شو چی او یی هم خلک په همدی نامه یادوی. داچی په دمکلی کی ډیر قومونه اوسږی چی ځينی یی اصلی او ځینی یی فعلی اوسیدونکی دی چی په لاندی ډول یی یادونه کوو. د دمکل اصلی اوسیدونکی: 1.	راجاخیل 2.	قاضی خیل 3.	دورکاخیل 4.	اخونزاد ګان 5.	سالارزی 6.	اوږره خیل 7.	پاچایان / سیدان د دمکلی فعلی اوسیدونکی: 1.	صافی 2.	مشواڼی 3.	نورستانی 4.	شینواری 5.	ګوجر 6.	مومند 7.	ساوجی 8.	ماموند
سرچینې
وېشنيزه:افغانستان وېشنيزه:کلي وېشنيزه:د کونړ کلي وېشنيزه:د ختیځو ولایتونو کلي وېشنيزه:د افغانستان کلي  وېشنيزه:د افغانستان اړونده لړليک
اروپایي ټولنه
اروپايي ټولنه (EU)  د اوه ویشت غړو هېوادونو يوه سياسي او اقتصادي ټولنه ده، چې تر ډېره بريده اروپا کې پراته دي. دا ټولنه په ۴،۲۳۳،۳۵۵.۳ کيلو متر مربع (۱،۶۳۴،۴۶۹،۰ ميل مربع) سيمه خپره ده او د اټکل له مخې ۴۴۷ ميليونه نفوس لري. د قوانينو د معياري نظام له مخې يو واحد داخلي بازار جوړ شوی او همدا قانون په موضوع کې پر ښکېلو ټولو هېوادونو عملي کېږي او يوازې په هغو موضوعاتو کې چې هېوادونو موافقه کړې، په اړه به يې په يو ډول عمل کوي. د اروپايي ټولنې د تګلارو موخه دا ده چې د کورني بازار په داخل کې د خلکو، توکو، خدماتو او پانګې خوځښت ډاډمن کړي، د عدالت او داخلي چارو په اړه قوانين جوړ کړي او د سوداګرۍ، کرنې، کبانو د ښکار او سيمه یيزې ودې په برخه کې شريکې تګلارې جاري وساتي. د شينګن سیمې په داخل کې د سفر لپاره د پاسپورټ لرل نشته. په ۱۹۹۹ز کال کې د پيسو ټولنه جوړه شوه، په ۲۰۰۲ز کال کې بشپړه عملي شوه او له نولسو غړو هېوادونو څخه جوړه ده چې د يورو پيسه کاروي. اروپايي ټولنه ډېر ځله د فدراسيون يا کانفدراسيون په ځانګړتياوو سره يو ځانته سياسي جوړښت بلل کېږې (چې نه په تېر کې بېلګه لري او نه له کوم سره پرتله کېږي).
ټولنه او د اروپايي ټولنې تابعيت هغه مهال منځ ته راغلل کله چې په ۱۹۹۳ز کال کې د ماستريخت تړون نافذ شو. اروپايي ټولنه خپلې رېښې د  اروپا د ډبرو سکرو او پولادو ټولنې (ECSC) او د اروپا اقتصادي ټولنې (EEC) ته ورګرځوي چې په ترتيب سره لومړۍ يې په ۱۹۵۱ز کال کې د پاريس د تړون په مټ او دويمه يې په ۱۹۵۷ز کال کې د روم د تړون په مټ منځ ته راغلې وې. د دې ټولنې اصلي غړي هېوادونه چې د اروپايي ټولنو په نوم وپېژندل شول دا شپږ داخلي وو: بلجيم، فرانسه، ايټاليا، لکزمبورګ، هالند او لويديځ المان. دا ټولنې او د دوی ځای ناستي د يوويشتو نويو غړو هېوادنو په يو ځای کېدو سره د سيمې له اړخه پراخه شوه او په نورو سياستي برخو کې  د دوی د دندو په زياتولو سره يې واکونه زيات شول. د اروپايي ټولنې د اساسي قانون په بنسټ کې وروستی ستر بدلون چې د لزبن تړون دی، په ۲۰۰۹ز کال کې نافذ شو. برتانيه يواځينی هغه هېواد دی چې په ۲۰۲۰ز کال کې له اروپايي ټولنې ووت. له دې مخکې د اروپايي ټولنې د غړو هېوادونو اړوند څلورو نورو سيمو اروپايي ټولنه، يا له ټولنې څخه مخکې هسته پرېښې وه.
به ۲۰۲۰ز کال کې اروپايي ټولنې د ټولې نړۍ پنځه اعشاريه اته سلنه نفوس درلود، په ۲۰۲۱ز کال کې دې ټولنې نږدې اولس اعشاريه يو تريليون امریکايي ډالره ناخالص کورنی اسمي توليد (GDP) پيدا کړی و چې دا د ټولې نړۍ د اسمي (GDP) نږدې اتلس سلنه کېږي. سربېره پر دې، د ملګرو ملتونو د پرمختګ پروګرام له مخې د اروپايي ټولنې ټول هېوادونه د انساني ودې ډېره لوړه اندازه (شاخص) لري. په ۲۰۲۱ز کال کې، اروپايي ټولنې ته د سولې نوبل جايزه ورکړل شوې وه. د شريکې بهرنۍ او امنيتي تګلارې په مټ، دې ټولنې په بهرنيو اړيکو او دفاع کې خپل ځای موندلی. دا ټولنه په ټوله نړۍ کې دايمي ديپلوماتيک ماموريتونه او په ملګرو ملتونو، نړيوال سوداګريز سازمان، جي۷ او جي۲۰ ډلو کې استازولي لري. د خپل نړیوال اغېز پر بنسټ، ځينې پوهان اروپايي ټولنه د راپورته کېدونکي زبرځواک په توګه بولي.
شاليد
په ۴۷۶ کې د روم له سقوط وروسته پېړيو کې، ډېريو اروپايي هېوادونو خپل ځان د له منځه تللي رومي سترواکۍ انتقالي حکومتونه بلل: فرانک سترواکي (۸۴۳-۴۸۱) او سپيڅلي رومي سترواکي (۱۸۰۶-۹۶۲) په لويديځ کې د روم د بيا راژوندي کولو هڅې وې. په دې لويه وچه د ملي واکمنۍ دا سياسي فلسفه د لرغوني رومي سترواکۍ بېلګې ته ورته ده، کومه چې په منځنيو پېړيو کې د سترواکۍ د بيا پر پښو درولو د تصور پنځونکې شوه، يا د سترواکۍ د اند يا له مذهب څخه په الهام اخستلو سره د مسيحي سترواکۍ په بڼه. د منځنيو پېړيو مسيحيت او د پاپ سياسي ځواک د اروپا د يووالي او يو ځای کېدو د مرستندويانو په توګه بلل شوي دي.
د دې لويې وچې په ختيځو برخو کې، د روسيې تزار او په پايله کې سترواکې (۱۵۴۷-۱۹۱۷) په ۱۴۵۳ز کال کې د قسطنطنيې له سقوط وروسته ماسکو د درېيم روم او ختيځ روايت د وارث په توګه اعلان کړه. د يونان د ختيځ او لاتين د لويديځ تر منځ له پخوا څخه درزونه پراخه شوي وو، دا درزونه په ۴ پېړۍ کې د رومي سترواکۍ او د سياسي خليج او په ۱۰۵۴ز کال کې د ستر انشعاب له امله منځ ته راغلي وو او له ۲۰۰۴ز کال څخه راپدېخوا د ختيځې اروپا پر لور اروپايي ټولنې تر پراختيا مخکې، د اوسپنيزې پردې (۱۹۴۵-۱۹۹۱) په مټ يو ځل بيا پراخه شوه.
د پان اروپايي سياسي اندونو په نولسمه پېړۍ کې په رېښتيني ډول سر راپورته کړ، دې اندونو د ناپيليون د سترواکۍ (۱۸۰۴-۱۸۱۵) له ړنګېدو وروسته د فرانسې او امریکايي انقلابونو له ليبرال نظرياتو څخه الهام اخستی و. د ويانا له کانګريس څخه په وروسته لسيزو کې، د اروپايي يووالي اندونه په ټوله لويه وچه کې وغوړېدل، په ځانګړي ډول د «وايچی جاسټرزوبوسکي» (۱۷۹۹-۱۸۸۲) يا «جيسيپي مازيني« (۱۸۰۵-۱۸۷۲) په ليکنو کې. د اروپا متحده ايالات اصطلاح (فرانسوي: États-Unis d'Europe)  ويکتورو هوګو (۱۸۰۲-۱۸۸۵) په ۱۸۴۹ز کال کې په پاريس کې د سولې نړيوال کانګريس ته د وينا پر مهال وکاروله:  "يوه ورځ به راشي چې زموږ په لويه وچه کې ټول ملتونه به يوه اروپايي ورورولي جوړه کړي... يوه ورځ به راشي چې موږ به ووينو...د امريکا متحده ايالات او د اروپا متحده ايالات به سره مخامخ وي، چې له سيندونو ورهاخوا به يو بل ته رسیږي."د دوو جګړو تر منځ پړاو کې (دوه نړيوالې جګړې)، دې درک چې که څه هم يو د بل سره په ټکر کې دي، بیا هم په اروپا کې ملي بازارونه يو په بل پورې نښتي دي، په ورته وخت کې د سمندر بلې غاړې ته د متحده ايالاتو مخ پر وده او سترو بازارونو ته په کتنې سره، د دې لويې وچې د اقتصادي يووالي هڅونه پیاوړې کړه. په ۱۹۲۰ز کال کې، برتانوي اقتصاد پوه جان مينارډ کينز چې د اروپايي اقتصادي ټولنې څخه يې ملاتړ کاوه وليکل چې «يوه ازاده سوداګريزه ټولنه بايد جوړه شي... په دې ډول چې د ټولنې د بل غړي پر توليداتو هېڅ راز ملاتړې تعرفه ونه تپل شي». په همدې لسيزه کې، ريچارډ ون کودنهوو-کالرګي د پان-اروپا خوځښت تاسيس کړ، هغه يو له هغو کسانو و چې تر ټولو دمخه یې د اروپا د نوې سياسي اتحاد تصور وړاندې کړ. د هغه اندونو د هغه په نورو هممهالو هم اغېز پرېښود، يو يې د فرانسې د وخت لومړی وزير اريستيډ بريانډ و. په ۱۹۲۹ز کال کې، د فرانسې لومړي وزير د ملګرو ملتونو د سلف ملتونو د ټولنې په وړاندې د اروپايي ټولنې په پلوۍ کې وينا وکړه. د ۱۹۴۳ز کال د مارچ په مياشت کې په يوه راډيوي وينا کې، په داسې حال کې چې جګړه روانه وه، برتانوي مشر سر وينسټن چرچل په ډېرې ګرمۍ سره تر بريا وروسته د «اروپا د ريښتينې ستروالي د بېرته پر ځای کولو» په اړه وغږېد او له جګړې وروسته يې د «اروپا شورا» د جوړولو په اړه فکر وړاندې کړ، کوم به چې اروپايي ملتونه سره يو ځای کړي تر څو سوله منځ ته راولي.
د اروپايي اتحاد (ټولنې)دجوړيدو موخی
ددغه کار بنسټيزه موخه په اروپا کی په گډه سره دگډو ستونزو حلول دی چی اقتصادی او ټولنيزه پرمختيا، په نړۍ کی د اروپا درول جگول، د اروپايی او ولسونو دحقوقو او گټو ساتل او همدا رنگه د دوی د ازاديو، امنيت او ټولنيز عدالت تامينول يی په سرکی راځی. ددغو موخو د باوری ترلاسه کولو په هيله اتحاديی يو لړ موسسی يا انستيتوتونه هم منځته راوستې دی.
د اروپايي ټولنې لنډه تاريخچه
دويم نړيوال جنگ په اروپا کی پراخه ويرانی منځ ته راوستل او خير غوښتونکې سياستوال يی پدی سوچ کی واچول چی څنگه وکولای شی دداسی ناورين دبيا پيښيدو مخنيوۍ او دتير شوی جنگ نه د راپاتو ناخوالو او ورانيو بيا رغاونه وکړی. هغه مهال په اروپايي نقشه کی ډير بدلون راغلې وو او اروپا نوره دنړۍ دپيښو مرکز نه گڼل کيدله ځکه امريکا او شوروی اتحاد د داسي سترو زبر ځواکونو په توگه راڅرکند شول چی نړۍ يی پر دوو لويوسياسی قطبونو وويشل.
دا ډول توکو لکه د ډبرو سکرو اوفولادو د دويم جنگ په پرمخ بيولو کی خورا لوی رول درلود. ددی پخاطر چی ددغو موادو څخه دبل جنگ دپاره کار وانه خيستل شی، شپږو هيوادونو لکه فرانسی، المان، ایټاليا، بلجيم، هاليند او لوکزامبورگ پخپلو کی پدی اړه په ١٩٥٢ کال يو تړون لاسليک کړ.
څو کاله وروسته په ١٩٥٨ کی دغو ٦ هيوادنو يو گام مخته واخيست چی اروپی اقتصادی گډه ټولنه او داروپايی اټمی انرژۍ گډه ټولنه يی جوړه کړه. دی کار ديوه پراخ گډ بازار د رامنځته کولو دپاره لاره پرانيستل. ورو ورو د٦ هيوادونو سره يو په بل پسی نور اروپايی هيوادونه هم ملگری شول. په اتيايمو کلونو کی دی گډ بازار دومره وده وکړه چی هلته توکو ( اجناسو ) ٫ خدماتی چارو ٫ اشخاصو او پانگی ازاد دوران او تگ راتگ کولای شو.
په ٢٠٠١ کال د Nice تړون سره سم اتحاديی ته نوره هم دپراختيا لاره خلاصه او په ٢٠٠٤ کال لس نورهيوادونه ورننوتل. دی کار پخپل وار ديوه گډ اساسی قانون اړتيا منځته راوستل. خو په ٢٠٠٥ کال دفرانسی او هاليند خلگو په ټولپوښتنو کی دی قانون ته منفی رايی ورکړی چی ورسم يی لړۍ وځنډول شوه او لاتر اوسه يی هم برخليک پوره روښانه ندی.
دا مهال په اروپايي اتحاد کی ټولټال ٢٧ هيوادونه غړيتوب لری او په لاندی کلونو کی ورگډ شويدی :
اروپايی اتحاديه دغړو هيوادونو دپاره په هغو برخو کي چی تړون ښودلې دی ٫ قوانين تصويبوی. په اتحاديه کی د غړو هيوادونو تر منځ دگډ کار دغه شکل له دوديز نړيوال گډ کار نه لوړ او فرامليتی دی. ددی خبری مانا داده چی په دوديز شکل کی نړيوال تړونونه هغه وخت اجرائيوی واک ترلاسه کوی چی دتړون په اړوندو هيوادونوکی يی پارلمانونه تائيد کړی. مگر په اروپايي اتحاد کی دی کار ته ضرورت ځکه نشته چی غړو هيواونو دخپلو پارلمانو يوه برخه تقنينی واک نوموړی اتحاديی ته سپارلې دی. په اتحاديه کی که يو غړۍ هيواد ديوه قانون په اړوند منفی رايه هم ورکړی او قانون داکثريت په رايو تصويب شی ٫ ټول غړې هيوادونه يی داجراکولو مکلفيت لری.
يو بل شی چی اروپايي اتحاد ته د دوديزو نړيوالو همکاريو نه توپير ورکوی ٫ هغه ديو لړ موسسو شتون دی چی مستقل کار کوی لکه : اروپای کميسيون ٫ اروپايي پارلمان او اروپايی محکمه.
ددی دپاره چی داتحاديی په کړو وړو باندی لږ غوندی خبر شو پکار ده جوړښت ته يی سر ور دننه او له نژدی نه يی وگورو :
غړي
اوسمهال اروپایي اتحادیه ۲۷ غړی لري چی له دې ډلې څخ ۶ هیوادونه په 1958 کال یی بنسټ ایښودونکي وو:
نور ۲۱ هیوادونه چی وروسته پرله پسی غړي شول:
اروپايی شورا ( لوړه غونډه )
=دا شورا چی په عادی توگه په کال کی دوه ځله غونډی کوی ٫ دغړو هيوادونو مشران او د اروپايی کميسيون رئيس ورپکښی گډون لری. ځينی وختونه دخارجی چارو وزيران هم ورته رابلل کيږی. دا په اتحاديه کی ترټولو لوړ ارگان دی او مهمی سياسی پريکړی لکه د اروپايي اتحاد پراخول ٫ د اروپايي اتحاد تړونونه څيړل يا په نړيواله کچه د اروپايي اتحاد سياست ټاکل ددی شورا په دندو کی راځی. پدی شورا کی پريکړی يوازی دټولوغړو په همږغۍ او درايو په اتفاق ترسره کيدلای شی. دشورا رياست په نوبت سره د ٦ مياشتو دپاره ديوه غړی هيواد دمشر پرغاړه دی.
شورا
دا په واقعيت کی د اتحاديی ترټولو لوړ تقنينی ( قانون جوړولو ) ارگان دی چی يا پخپله اويا د اروپايي اتحاد پارلمان سره په گډه قوانين تصويبوی. شورا په قانون جوړولو کی دپارلمان مشوری اخلی اونظر يی اوری خو داخيرنيو پريکړو صلاحيت يی خپل دی. په اړوندو چارو کی د غړو هيوادو سکتوری وزيران ددی شورا غړيتوب لری ٫ مثلا ً که دچاپيريال په اړه دقانون تصويبولو ته اړتيا وی نو داړوندو هيوادونو دچاپيريال وزيران سره کښينی او شوراجوړوی. دلته هر وزير دخپل هيواد د وگړو په تناسب يو ټاکلۍ تعداد رايی لری. په شورا کی ځينی چاری په اکثريت سره غوڅيږی خو دځينو ټاکلو چارو دپاره بيا درايو اتفاق ته اړتيا په پام کی نيول شويده. که څه هم نوموړې شورا تقنينی واک لری خو دتقنين ابتکار بيا دکميسيون دنده گڼل شويده.
اروپايی کميسيون
داکميسيون د اروپايي اتحاد دغړو په برابر ٢٧ تنه غړې لری. په کميسيون کی دبحث پروخت هريوغړۍ دخپل هيواد گټی نه بلکه دټولې اروپا په کچه گټې په نظر کی نيسی. دکميسيون رئيس داروپايی شورا په سپارښت او دپارلمان په تائيد ټاکل کيږی مگر غړی يی اړوند هيوادونه د پنځو کالو دپاره معرفی کوی.
کميسيون داروپايی شورا دپريکړو دعملې کولو په موخه تدابير نيسی او دقانون دابتکار صلاحيت لری. ددی خبری حقوقی مانا داده چی کميسيون دقانون جوړولو وړانديز کولای شی. په غړو هيوادونوکی د اروپايي اتحاد دتصويب شوو قوانينو دعملې کولو دکنترول چاری هم ددی کميسيون پرغاړه دی. که چيری کوم هيواد ديوه قانون څخه عدول ( تيرۍ ) کړی وی ٫ کميسيون کولای شی اروپايی محکمې ته يی راجع او د دعوی اقامه ورباندی وکړی
اروپايی محکمه
نوموړې محکمه هم ٢٧ غړی لری او دنده يی داروپايی قوانينو څخه دسر رغړونکو هيوادونو د دوسيو څيړل اوتعقيبول دی. دا محکمه د اتحاديی دغړو هيوادونو ترمنځ او همدارنگه د ځانگړو غړو هيوادو او اتحاديی ترمنځ کشالې څيړی او پريکړی کوی. دغړو هيوادونو محکمی کولای شی داړتيا سره سم ددی محکمی څخه مشوری اودابهام پروخت دقوانينو په هکله تفسير ترلاسه کړی.
اروپايی پارلمان
تر ١٩٧٩ کال پوری ددی پارلمان استازی دغړو هيوادونو دپارلمانولخوا معرفی کيدل ٫ خو لدی نه راپدی خوا په هرهيواد کی دمستقيمو ټاکنو دلاری ټاکل کيږی. په پارلمان کی د ٢٧ هيوادو څخه داستازو ټوليزتعداد ٧٨٥ تنو ته رسيږی چی دهرهيواد برخه دهغه د وگړو په تناسب ټاکل شويده. دبيلگی په توگه ډنمارک پدغو اخيرنيو ټاکنو کی ١٣ تنه ورته غوره کړه. پارلمانی گروپونه دلته دهيوادو دتابعيت له مخی نه بلکه د گډو سياسی نظرياتو پر بنسټ جوړيږی. مثلا ً دټولو غړو هيوادو سوسيال دموکراتان پخپلو کی يو پارلمانی گروپ جوړوی چی گډی سلامشوری او گډ وړانديزونه کوی. پارلمان حق لری دشورا او کميسيون نه پوښتنی اويا له دوی نه دسياسی ابتکار غوښتنی وکړی. پارلمان همدارنگه کولای شی دکميسيون څخه دباور رايه واخلې. دقانون دوړانديز صلاحيت دپارلمان دنده نده ځکه دا کار کميسيون ته سپارل شويدی.
دا وو داروپايی اتحاديی دجوړښت او کړو وړو په اړه اړين معلومات چی په لنډ ډول وړاندی شو او هيله ده هغو وطنوالو ته چی لاتراوسه يی پدی باره کی معلومات کم وو ٫ په زړه پوری گرځيدلې وی.
سرچینې
وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
محمد گلاب بشار
محمد گلاب بشار (زوکړه: ۱۳۰۷ لمريز (1928 م) کال د ننگرهار ولايت د چپرهار ولسوالۍ - مړینه:  ۳/۱۱/۱۳۹۴ لمريز لېږدي کال، کابل) د افغانستان يو ديني شخصيت، پښتو ژبی ليکوال، شاعر او ژباړن وو.
مخينه
محمد گلاب بشار د حضرت خان زوی او د مولوی سید ولي لمسی دی، چې پر ۱۳۰۷ لمریز (1928 م) کال د افغانستان د ننگرهار ولایت د چپرهار ولسوالی د کنډي باغ په کلي کې زیږیدلی دی. هغه خپلې لومړنۍ زده کړې په ۱۳۱۶ - ۱۳۲۲ لمريزو لېږدي کلونو کې د چپرهار په لومړني ښوونځي کې کړې دي. منځنۍ زده کړې یې پر ۱۳۲۳ - ۱۳۲۹ لمریزو لېږدي کلونو کې د کابل ولايت د پغمان ولسوالۍ په شرعیاتو مدرسه کې، چې بیا وروسته د ابوحنیفة رحمه الله په نامه ونوموله شوه، کړې دي.
هغه مهال لومړی ځل د مصر الازهر پوهنتون ته د لومړيو، دويمو او دریمو پوړیو (درجو) فارغانو لپاره زده کړيز بورسونه پیل شول، چې په لومړۍ دوره کې د محمد گلاب بشار سره پوهاند محمد کبیر او پوهاند خان محمد شلگری او په دويمه دوره کې پوهاند غلام محمد نيازی، پوهاند غلام محي الدین دریز او پوهاند غلام صفدر پنجشیری واستول شول.
دندې
محمد گلاب بشار له مصره خپل هېواد ته د ځمکې له لارې راغی او د مطبوعاتو ریاست، چې وروسته بيا د اطلاعاتو او کلتور وزارت شو، په اډانه کې پر دې لاندې دندو وگومارل او بوخت شو:
نوموړي په پښتو، دري او عربی ژبو باندی خبرې او لیکل کولای شو، انگلیسي او فرانسوي ژبو سره هم آشنائې لړی.
د بشار زنداني کېدل
محمد گلاب بشار د ۱۳۵۷ ل ل کال د غويي پر ۷، واک و ځواک ته د افغانستان د خلک دېموکراتيک گوند تر رسېدو وروسته له دندې گوښه شو. بیا څه موده زنداني. تر زندان وروسته په کور کې نظربند شو. د ۱۳۵۷ ل ل کال د لیندۍ میاشتی پر ۱۵ د حکومت څارگريزې ادارې ونیو. لومړی د اسد الله سروري، سيد داود تړون، اسدالله امین په امر ووهل شو، برق ورکړ شو، تر رواني ځورونو لاندې ونیول شو او بيا د څرخي پله محبس ته ولیږل شو. د پښتو ژبې بل شاعر امان الله سېلاب ساپی هم دا مهال په زندان کې وو. تر دې وروسته د محمد گلاب بشار ټول دیني کتابونه، قلمي اثار او قیمتي شیان مصادره شول.
بشار صاحب پر د ۱۳۵۸ ل ل کال د مرغومي د میاشتې پر ۱۶، پر افغانستان د سرو ښکیلاگرو تر يرغل وروسته له نورو زندانیانو سره يو ځای له زندانه خوشي شو.
نوموړی پر ۱۳۵۹ ل ل کال د شینوارو له لارې د مجاهدینو په مرسته پاکستان ته کډوال شو. هلته څه موده د کډوالو لپاره د تعلیمی نصاب جوړولو د مرکز مرستیال وو. همدا راز يې پر ۱۹۸۱ - ۲۰۰۰ زېږدي کلونو کې د رابطه عالم اسلامي لخوا داعي او لس کاله په جامعه عثمانیه کې د ښووند په توگه خدمت وکړ.
چاپ شوي نښيرونه يې
۱- د محمد عبقریت، عباس محمود العقاد (له عربی څخه پښتو ته ژباړه)، د ۱۳۴۱ لمریز کال چاپ.
۲- رهنمای حج، د حج لارښود، په پښتو او پاړسي ژبو لیکلی، د ۱۳۴۳ لمریز کال چاپ.
۳- سیصد حدیث، د تألیف هیئات غړی، دری او پښتو ژباړه، د ۱۳۴۶ لمریز کال چاپ.
۴- محمد لوی پیغمبر، د شیخ محمود شلتوت لیکنه، له عربي څخه پشتو ته ژباړه، د ۱۳۴۸ لمریز کال چاپ.
۵- محمد پیامبر بزرگ، د شیخ محمود شلتوت لیکنه، له عربی څخه دری ته ژباړه، د ۱۳۴۹ لمریز کال چاپ.
۶- د محمد صلی الله علیه وسلم عظمت، په پښتو لیکلی، د ۱۳۵۵ لمریز کال چاپ.
۷- ندای سید جمال الدین افغان، محمود ابوریة، له عربی څخه دری ته ژباړه، د ۱۳۵۵ لمریز کال چاپ.
۸- اسلام وتنظیم خانواده، دری تألیف ، د ۱۳۵۶ لمریز کال چاپ.
۹- شریعت و اشارات حکیم سنایی غزنوی بر آن، دری تألیف، ۱۳۵۶ لمریز کال چاپ.
۱۱- ټولو ته غږ، پښتو تألیف، د ۱۳۵۹ لمریز کال چاپ.
۱۲- جهاد در اسلام، دری تألیف، د ۱۳۶۱ لمریز کال چاپ.
۱۳- قضیة افغانستان و واجب المسلمین، عربی تألیف، د ۱۳۶۱ لمریز کال چاپ.
۱۴- د افغانستان مسأله او د مسلمانانو مسؤلیت، له عربی څخه ‎پښتو ته ژباړه، د ۱۳۶۱ لمریز کال چاپ.
۱۶- د اهل سنت او جماعت عقیده، له عربی څخه ‎پښتو ته ژباړه، د ۱۳۶۲ لمریز کال چاپ.
۱۷- کامل لمونځ، خلیل الرحمن، له عربی څخه ‎پښتو ته ژباړه، د ۱۳۶۲ لمریز کال چاپ.
۱۸- د فخرالمشایخ میاگل جان صاحب پیژندنه، له دری څخه ‎پښتو ته ژباړه، د ۱۳۶۲ لمریز کال چاپ.
۱۹- ابوعبیدة بن الجراح، عابد العمروسی، له عربی څخه ‎پښتو ته ژباړه، د ۱۳۶۴ لمریز کال چاپ.
۲۰- د اصحابو د ژوند پلوشې، دوکتور عبدالرحمن رأفت الباشا، له عربی څخه ‎پښتو ته ژباړه، د ۱۳۶۵لمریز کال چاپ.
۲۱- د اسلام له نظره د ښځو حقوق، پښتو تألیف، د ۱۳۷۳ لمریز کال چاپ.
۲۲- امام اعظم ابو حنیفه او په اسلامی عقیده کې د هغه نظریی، دکتور عنایت الله ابلاغ، له عربی څخه ‎پښتو ته ژباړه، د ۱۳۷۵ لمریز کال چاپ.
۲۴- د صحابیاتو د ژوند پلوشې، محمود طعمة حلبی، له عربی څخه ‎پښتو ته ژباړه، د ۱۳۸۸ لمریز کال چاپ.
۲۵- جنگ د اسلام له نظره، احمد نار، له عربی څخه ‎پښتو ته ژباړه، د ۱۳۸۹ لمریز کال چاپ.
همدا راز نوموړی يه مجلو او ورځپانو کې ډیر علمی،دینی او معلوماتی مضامین خپاره کړی دی چې هغه:
همدا راز نوموړی آریانا دایرة المعارف ته ډیر معلوماتی مضامین لیکلی دی او چاپ شویدی. نوموړی سربیره پر دغو تألیفاتو اوتراجمو دهجرت په دوران کې په مجلو، جرایدو او اخبارونو کې ډیرگټور دینی موضوعات خپاره کړی دی. همدا راز نوموړی د شیخ فتحی رفاعی تعلیمی مرکز کې دابتدایی اوثانوی مراحلو دتعلیمی نصاب په باب په کافی اندازه علمی خدمت کړی دی. نوموړی ایران، ترکیه، مصر، سعودی عربستان او روسیی ته رسمی سفرونه کړی دی، او په کنفرانسونو کې برخه اخیستی ده.
ددعوت په لاره کې دنوموړی مبارکه خوږ خاطره داده:
کله چې په (۱۳۳۵)هجری لمریز کال کې چې نوموړی لا محصل ؤ دمصر له قاهری څخه دحج دپاره سعودی عربستان ته لاړ او په دغه حج کې دسعودی عربستان، مصر او پاکستان داسلامی مؤتمر هیأت په نبوی مسجد کې دحج دفلسفی او د مسلمانانو د ورورولۍ او اتحاد خبری کولی، نو نوموړی د دغه هیأت سره تماس په نیولو دهیأت په موافقی دنبوی منبر له پاسه یوه ورځ په پښتو اوبله ورځ په فارسی ژبی د مسلمانانو د ورورولۍ په باب وینا وکړی.
تړلې لیکنې
النشید
نحن بنو الأفغان
دیننا الاسلام -  شعارنا سلام
دستورنا القرآن - نحن بنو الأفغان
عدونا طاغوت - بظلمه جالوت
ان فاقنا فی العَدد - کذلک فی العُدد
لنا عون الرحمن - نحن بنو الأفغان
بُغیتنا السیادة - کذلک الشهادة
لا الذل والحرمان - نحن بنو الأفغان
سلاحنا الایمان - نحن بنو الأفغان
لا نذکر العیان - نحن بنو الأفغان
تاریخنا وضئ - بالعبر ملئ
لا یمکن النسیان - نحن بنو الأفغان
عزتنا فی الوحدة - ذلتنا فی الفرقة
لا نقبل الخذلان - نحن بنو الأفغان
نحارب الأعداء - نکتب لهم فناء
لا نترک المیدان - نحن بنو الأفغان
ینصحکم بشار- باللیل والنهار
کونو خیر الأعوان - نحن بنو الأفغان
****************
دبشار صاحب دخاطراتو له کتاب څخه:
مولانا محمد گلاب بشار - رحمه الله تعالی - دری ځلې محمد رسول الله - صلی الله علیه وسلم - یې په خوب کې لیدلی وه چې په عربی ژبې سره و، چې یو ځل پر رسول الله - صلی الله علیه وسلم - یې سلام وکړ او نبی کریم - صلی الله علیه وسلم - دسلام ځواب ورکړاو ورڅخه یې دنوم پوښتنه وکړ، بشار صاحب خپل نوم ذکر کړ نو پیغمبر- صلی الله علیه وسلم - خپل کاتب ته امر وکړ: نوم یې ولیکه ! او هغه نوم یې ولیکل. بل ځل پیغمبر- صلی الله علیه وسلم - د څو تنو اصحابوسره په حلقه کې ناست و، بشار صاحب پر هغو سلام واچوه ، پیغمبر- صلی الله علیه وسلم - دسلام ځواب وکړ او وی ویل: څه غواری؟ بشار صاحب وویل: ادعوا الله لی، نو پیغمبر- صلی الله علیه وسلم - دواړه لاسونه اوچته کړل اوورته دعاوی وکړ. او بل ځل پیغمبر- صلی الله علیه وسلم - داصحابو- رضوان الله علیهم - سره چې ټول په ښه جامه کې وو او دپیغمبر- صلی الله علیه وسلم - له مخ څخه د نور پلوشی هری خواته خپریدل نو بشار صاحب پیغمبر- صلی الله علیه وسلم - همدا ویل: ما شاء الله ، لاحول ولا قوة الا بالله...
اللهم صل علی محمد وعلی آل محمد کما صلیت علی ابراهیم وعلی آل ابراهیم انک حمید مجید.
محمد عمر
۲/۳/۲۰۱۷م
*******************
دبشار صاحب یو شعر:
ای ننګرهاره
تا کې رمز دابادۍ او ښکلا شته
تا کې درس دهر کمال اود بقا شته
ستا نارنج چې شنه جامه لري په تن
همیشه کوي هر چا ته دا ګفتن
مانه زده کړه ښه درسونه دعبرت تل
ما دی کړی له غلیم څخه نفرت تل
زه کتاب دفلسفې هم دعبرت یم تل
شین منظر مې سمسورتیا اوابادي ده
بل الهام مې پتمني او خوشحالي ده
نن چې کړمه سپین ګلان په پسرلي زه
په دې پوه شه چې وینا کړمه رمزي زه
هغه دا چې په ژوند ټوله صفایي کړه
له بدۍ او له افته جدایي کړه
له اخلاصه فضا ته کړه معطره
زما حال باندې ته پوه شه ښه بهتره
دګناه له توره داغه ځان ته ساته
په درنښت او شفقت ګوره هر چا ته
باغ هغه دی چې پکې وي ډیرې میوې
هم ګلونه رنګ په رنګه که یې شمیرې
خپل بڼ ساتئ خوندي له هرافته
هیڅ ونکړئ په دې کار کې کسالت
ورورولی او اتحاد کې ډیر قوت دی
تفرقه او دښمنۍ کې بد ذلت دی
رقابت کړئ دوطن په ابادۍ کې
هم یې کړئ دټولنې سوکالۍ کې
رحم کړئ تل په خوارانو ضعیفانو
هم کړئ وچې اوښکې تل دیتیمانو
ښه هغه دي چې له نورو ځان پتنګ کړي
نه هغه چې له نورو ځان په څنګ کړي
هغه څوک چې له نورو قربا نیږي
چې دبل په غم غمجن شي خیر الناس دی
چې دنورو کړول کړي شر الناس دی
د آسیا د وچې زړه ستاسې هیواد دی
هر یوه لره ښکاره دغه بنیاد دی
دی د ده په حال د نورو حال تړلی
خپل هیواد کړئ تل خوندي له غلیمانو
امانت دی شئ بیدار ای باتورانو
آبادۍ ته یې ملاوې وتړئ په کلکه
غاړه تا کړه خلاصه ای ګلاب  بشاره!
هر یو پوه شه چې نور ځي په کومه لاره
= غزل: محمد ګلاب بشار = نشرونکی: عبدالصمد ګوهر برخه: شعـــــرونه اپریل 10, 2019
محمد ګلاب بشار
په پچه څه وخوت کشمیر یې ولید
حق ترې نه هیر شو چې فقیر یې ولید
د طریقې خاوند په لټه کې شو
ځان د طوفان څپو کې ګیر یې ولید
د تذبذب حالت یې غوره کړلو
غریب یې هیر کړ چې امیر یې ولید
د ډار تمثال به څه قیمت ولري
چې د باد مخکې ځان نخچیر (۱) یې ولید
د ځان بلا د مرګ سفیر یې ولید
د ناروا په غوښو دی شو لګیا
ځان یې ولید چې کجیر یې ولید
د بد بختۍ په لار چې دی شو روان
قران یې پریښود چې خپل پیر یې ولید
سړی هغه چې په معنی سړی وي
د لاسه نیسي چې ضریر یې ولید
خپل هوس پریږدي چې فقیر یې ولید
په ثلاثه طلاق چې ښځه ساتي
پوهیږم نه چې څه تدبیر یې ولید
د مظلومانو له آه ډار دی پکار (۲ )
چې په ښیرو باندې سعیر یې ولید
هغه ساعت به څه حالت وي دچا
که د سیلاب اوښکو بهیر یې ولید
د حق ګذار ته ټینګیدلی نه شي
څه بشارت دی دجنت بشاره!
نفس او شیطان چې خپل اسیر یې ولید
(۲) ( اتق دعوة المظلوم فانه لیس بینها وبین الله حجاب) حدیث شریف.
******************** دخیټې  غلام  : محمد ګلاب بشار
هغه څوک چې وي دخیټې نن غلام
له هغه به تمه څنګه شي د قام
مرد هغه دی چې پرنورو سخاوت کړي
نه هغه چې خوري همیش پردی طعام
حاتم طائي دسخا هسې لوی اتل ؤ
چې په یاد دی همیشه دخاص اوعام
راشه وکړه دغه کارته  ته اقدام
په دوکو او په حیلو به څه ونشي
بخیلۍ نه لاس په سر شه ای سنګ دله
راشه واوره  د بشار دغه کلام *******************
دا رهبر نن: مرحوم محمد ګلاب بشار
چې کږه خولۍ په سر ږدي دا رهبر نن
لری مه ګڼه ولاړ دی په کمر نن
دغرور خاوند به پریوځي په قعر نن
دبدبه چې دباطل او دغرور وي
دغرور دنیشو مست کله ارام شي
چې یې زړه وي دحسد په اور ابتر نن
بل چې خلکو ته نظر کاندي په سپکه
سپک همدا دی سپک همدا دی بدنظر نن
چې دردمند پر انسان نه وي هغه څوک
هغه بوله  بې ارزشته  بې هنر  نن
دهغه ژوندون به څه وي ای بشاره!
چې هغه وي دکم اصلو پوخ نوکر نن
سرچینې
http://baheer.com/baher/modules.php?name=News&file=article&sid=17104
http://baheer.com/baher/modules.php?name=News&file=article&sid=17104 https://www.facebook.com/emran.sahak /https://www.nunn.asia/142744/%D8%BA%D8%B2%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%AB%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%B4%D8%A7%D8%B1/
وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:افغاني ليکوال ‎ وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان
د کمپيوټر امنيت
کمپیوټر او د کمپیوټرې شبکې امنیت (computer & network security )د کمپیوټر امنیت یو عامه اصطلاح ده ، ټولي هغه ساحي له خپل پوښ لاندې راولي چیري چې ټولي کمپیوټري عملي او معاملي (computerize processes & transactions) تر سره کیږي. لکه د یوی کمپني په کمپیوټر اوکمپیوټري شبکه (computer & computer network ) باندی باور لري چې د دي لاري څخه دوي خپلي تجارتي راکړي ورکړي (معاملي) تر سره کوي. د کمپیوټرامنیت له هغی پروسی نه عبارت ده چی په هغی کی مهمه سرمایه اومعلومات ساتل کیږی ، دکمپیوټر دساتلو نه موخی محرومیت دمعلوماتو (Confidentiality) تمامیت دمعلوماتو(Integrity) اوموجودیت دمعلوماتو Availabilityده.
د کمپیوټر د حفاظت لس (۱۰) عمده قوانین که چیري یو ضرري سړي (bad guy) تا تشویق کړي چې د هغه خپل پروګرام ستا په کمپیوټر کې وچلوي (run) کړي نو لدي وروسته دا کمپیوټر ستا نه ده. که چيري یو ضرري سړي (bad guy) ستا په کمپیوټر کې (operating system) بدولو لاس رسي ولري نور دا کمپیوټر ستا نه دي. که چيري یو ضرري سړي (bad guy) په فزیکي ډول ستا کمپیوټر ته اسانه لاس رسي ولري نو نور دا کمپیوټر ستا نه د ی. که چیري ضرري سړي ته ته اجازه ورکړي چې ستا په (web site) کې یو پروګرام (upload) کړي نور نو دا (web site) ستا نه دي. که کمزوري شیفر (password) پت وساتي نو قوي ساتنه کوي ستاسو کمپیوټر هغه وخت ساتلي ده کله چې ستاسو کنټرونکي (administrator) اعتمادي یا باوري وي. کډوډ معلومات هغه وخت خوندي دي کله چې يې د هغه د منظمولو شفر (key) له تا سره وي. له وخت نه تیر (antivirus) تر هغه ښه دي چې بیخي يې ونه لري. ورک (بي نومه) هیڅ شي ګټور ندي هغه که رښتیا وي او که په (web site) کې وي. ټیکنالوجي د هر مشکل حل ندي.
کمپیوټر او د کمپیوټرې شبکې امنیت( Computer & network security) په لاندي ‌ډولونو ویشل شوي Physical security User security Operating system security Application security Computer Network security
په فزیکي ډول د کمپیوټر امنیت (Physical security ) دا ډول امنیت د کمپیوټر لپاره ډیر ضرورو دي ځکه چې یو څوک په دي ډول ستا کمپیوټر ته لاس رسي ولري نوکوالاي شي ستا کمپیوټر له تا څخه غلا کړي یا هغه ته نور نوقصان ورسوي  او دا هم کولای شي چې ستا (hardware) درڅخه غلا کړي او یا يې درته مات کړي او دا کسان زموږ (network) هم خرابولای شي لکه د (network) لینونه پری کول په ( Router & access point) کي کوم تغیر راوستل او داسي نوره ګډوډ کارونه کول. فزیکي امنیت د کمپیوټر د (operating system security) لپاره هم ډیر ضروري ده ، هغه ځکه چې د (Operating system ) ټول (codes) او د څیړني دوسیي (configuration file) ټول د کمپیوټر په Hard diskکې install وي که چیري یو حمله کونکي ستا کمپیوټر ته په فزیکي ډول لاس رسي ولري نو په اساني سره کولای شي ستا فایلونه ګډوډ کړي او یا يې مهم فایلونه درڅخه ختم کړي نو په دي وجه باندي د لویو سرورونو او یا تجارتي سرورنه په بنده کوټه کې ساتل کیږي او د کوټي لپاره یو وسلوال کس پیردار هم وي د زیاتو خلکو په نظر د کمپیوټر امنیت  د کمپیوټر فزیکي ماشین ساتنه ده. د دریو وجو له کبله د باید د کمپیوټر ماشین (computer system) په فزیکي توګه وساتل شي.
د غلا مخه نیول تر څو زموږ (hardware) له منځه یونشي. د غلا مخه نیول تر څو زموږ معلومات (data, information) له منځه یونشي د خدمتونو د پریکولو مخه نیول یعنی د خدمتونو د له منځه تللو مخه نیول.