cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د انګلستان دویم هنري
هنري او النور اته ماشومان لرل چې درې یې نجونې او پنځه یې هلکان و. درې زامن یې په راتلونکي کې پاچایان شول، په داسې حال کې چې ځوان هنري (د دویم هنري زوی) د خپلواک پاچا پر ځای د خپل پلار همکار بلل کېده. هغه مهال چې زامن یې لویان شول د سترواکۍ د میراث پر سر د دوی ترمنځ ستونزې رامنځته شوې؛ هغه چې لویي او د هغه زوی پاچا دویم فیلیپ ورته لمن وهله. په ۱۱۷۳ زکال کې د هنري څرګند وارث «ځوان هنري» د دغې چارې په اعتراض کې غبرګون وښود چې ورسره یې دوه وروڼه، ریچارډ (راتلونکی پاچا) او جفري او همدارنګه یې مور ودرېدله. فرانسې، سکاټلنډ، بریتاني، فلاندر او بولوني له یاغیانو سره لاس یو کړ. لوی پاڅون د هنري د شدید پوځي اقدام او همدارنګه د سیمه ئیزو تکړه قوماندانو په مرسته ماته وخوړه او په دې سره د دوی له منځه ډېری «نوي کسان» د وفادارۍ او خپلو اداري وړتیاو له مخې په دندو وګمارل شول. ځوان هنري او جفري په ۱۱۸۳ زکال کې بیاځلي بغاوت وکړ چې له امله یې ځوان هنري ووژل شو. په ایرلنډ باندې د نورمنانو برید د هنري کوچني زوی جان ته (وروسته پاچا شو) قلمرو پراخ کړ، خو له دې سره هم هنري هڅه وکړه څو داسې لار ومومي چې د ځمکو او ژر واک موندلو په برخه کې د خپلو زامنو غوښتنې پوره کړي. تر ۱۱۸۹ زکال پورې ځوان هنري او جفري وژل شوي و او فیلیپ هم په ډېرې بریا سره وکولای شول د ریچارډ له دغه اندېښنې کار واخلي چې دویم هنري به جان د واک پر ګدۍ کښېنوي؛ همدا و چې وروستی بغاوت هم وشو. هنري چې په پرېکنده ډول له فیلیپ او ریچارډ څخه ماته وخوړه شدید ټپي شو او په انژو کې یې شینون قلا ته پر شا تګ وکړ. هغه ډېر ژر ومړ او ریچارډ یې ځای ناستی شو.
د هنري سترواکي د هغه د زوی جان د واکمنۍ پر مهال (چې په ۱۱۹۹ زکال کې د ریچارډ ځای ناستی شو) په چټکۍ سره وپاشل شوه، خو ډېری هغه بدلونونه چې هنري د خپلې اوږد مهالې واکمنۍ پر مهال رامنځته کړي و، اوږد مهاله پایلې یې لرلې. د هغه له خوا حقوقي نوښتونو د انګلستان د عرفي قانون بنسټ جوړ کړ، په داسې حال کې چې په بریتاني، ولز او سکاټلنډ کې د هغه مداخله د ټولنو او د دولتي سیستم د پراختیا لامل وګرځېده. د وخت په تېرېدو سره د هنري د واکمنۍ اړوند تاریخي تبصرو په پام وړ توګه بدلون موندلی. معاصر وقایع لیکونکي لکه د نیوبرګ ویلیام او د ولز جرالډ په داسې حال کې چې ځینې وختونه یې د هغه اړوند ناڅرګند لیدلوری لرلی، خو په عمومي توګه یې د هغه لاسته راوړنې ستایلې او په ترتیب سره یې هغه «زموږ د لویدیځ د سکندر» او «ښه او نیک عمله شاهزاده» بللی. په اتلسمه پېړۍ کې څېړونکو استدلال کړی چې هنري د واقعي انګلیسي سلطنت او بالاخره له ډیویډ هیوم سره دمتحدې بریتانیا د جوړولو محرکه قوه رامنځته کړې او هنري یې «د فضیلت، عقلانیت او وړتیاوو له مخې د خپل مهال د مخکښ شاهزاده او همدارنګه د واکمنۍ د پراختیا له مخې هغه بې ساري لرونکي پیاوړی کس بللی چې د انګلستان تاج او تخت یې خپل کړی و». د ویکټوریا په دوره کې د بریتانیا د سترواکۍ د پراختیا پر مهال، تاریخ لیکونکی په کلکه سره د هنري د سترواکۍ له جوړولو سره علاقه مند و، خو له دې سره هغوی د هغه د شخصي ژوند او له بکت سره د هغه د چلن اړوند خواشیني څرګنده کړې. د شلمې پېړۍ د وروستیو تاریخ لیکونکو د هنري اړوند د بریتانویانو او فرانسویانو راپورونه سره ترکیب کړي چې له مخې یې د هغه د سلطنت اړوند پخوانۍ انګلیسي تبصرې ننګولې دي. له دې سره هنري د یو شمېر علمي او مخکښو تاریخ پوهانو لکه د وینستون چرچل پام ځان ته اړولی و، هغه چې هنري یې د لومړني انګلیسي قانون جوړونکي او لوی پاچا په توګه توصیف کړی او څرګنده کړې یې ده چې واکمنۍ یې په انګلیسي بنسټونو ژور اغېز لرلی.
څېره او شخصیت
وقایع لیکونکو ویلي چې هنري ښکلې څېره، سره وېښتان، خال لرونکی مخ او غټ سر درلود. هغه لنډی او پیاوړی بدن درلود، خو د آس د سورلۍ له امله یې پښو کوږوالی درلود. هغه به تل عادي جامې اغوستې. نوموړی نه د خپلې مور په څېر محتاط او نه هم د پلار په څېر جذاب و، خو د خپلې انرژۍ او انګېزې له امله یې شهرت درلود. هغه بې رحمه و خو کینه یې نه لرله. نوموړی همدارنګه د جدي کتلو، زور ویلو، غصې او ځینې مهال له خبرو کولو څخه په ډډه کولو بدنامه وه. کېدای شي غصه کول یې هم نمایشي او یا هم د اغېز په موخه و. ویل کېږي چې هنري د انګلیسي په ګډون په ګڼ شمېر نورو ژبو هم پوهېده، خو هغه یوازې په لاتین او فرانسوي ژبو خبرې کولې. د کلونو په تېرېدو سره هغه خپل ډېر پام قضایي او اداري چارو ته واړوه او با احتیاطه شو، خو د خپل ژوند په اوږدو کې با انرژي او انګېزه لرونکی و. هنري د عادي وګړو اړوند اندېښنه لرله او د خپل سلطنت په لومړیو کې یې امر وکړ چې د غرقو شوو بېړیو له وګړو سره سم چلن وشي او هر هغه څوک چې د دوی مالونه غلا کړي شدیده جزا به ورکړي. رالف ډایسیتو ثبت کړې، هغه مهال چې په ۱۱۷۶ زکال کې په انژو او مین کې قحطي راغله، هنري خپل شخصي پلورنځایونه خالي کړل څو وکولای شي د بېوزلو اندېښنې راکمې کړي.
د سېټاسیانو تکامل
اټکل کېږي چې د سېټاسیانو تکامل د هند په کوچني براعظم کې ۵۰ میلیون کاله پخوا (mya) د هموارو انګولېټانو څخه پیل شوی دی او لږ ترلږه ۱۵ میلیون کاله یې دوام موندلی دی. سېټاسیان په بشپړ ډول اوبیز سمندري تی لرونکي دي چې د آرټیوډاکټېلا کورنۍ پورې تړاو لري او له نورو آرټیوډاکټیلا څخه کابو ۵۰ میلیون کاله پځوا جلا شوي دي. اټکل کېږي چې سېټاسیانو د ائوسېن په اوږدو کې یا له هغه څخه مخکې تکامل موندلی دی او له سمندري اس سره ترټولو نږدې وروستنی ګډ پلار لري. له هغه ځایه چې دوی تی لرونکي دي، د هوا تنفس لپاره سطحې ته راځي؛ هغوی د ګوتو پنځه هډوکي (هموار) په خپلو بالونو کې لري؛ هغوی له خپلو بچیانو څخه ساتنه کوي؛ او، د هغوی د بشپړ اوبیز ژوند سربېره، د خپلو ځمکنیو پلرونو ډېری اسکلیټي ځانګړتیاوې یې ساتلي دي. هغه څېړنې چې د ۱۹۷۰مې لسیزې په وروستیو کې په پاکستان کې ترسره شوې، له وچې څخه سمندر ته د تی لرونکو لېږد لپاره یې څو مرحلې څرګندې کړې.
اټکل کېږي چې د سېټاسیانو دوه مډرنه پاروورډران – Mysticeti (بالیني نهنګان) او Odontoceti (غاښ لرونکي نهنګان) – کابو ۲۸ تر ۳۳ میلیون کاله پخوا د سېټاسیانو دوهمه وړانګه کې له یوبل څخه جلا شوي دي، لومړۍ وړانګه په آرکیوسېټانو کې ترسره شوې وه. په غاښ لرونکو نهنګانو کې د حیواناتو ایکولوکېشن تطابق هغوی په بشپړ ډول اوبیزو آرکیوسېټانو او لومړنیو بالیني نهنګانو څخه جلا کړل. د بالین شتون په بالیني نهنګانو کې په تدریجي ډول رامنځته شو، پخوانۍ بڼې د ډېر لږ بالین درلودونکې وې او د هغوی اندازه بالیني انحصار (او ورپسې فلټري تغذیه کې زیاتوالي) پورې تړلې ده.
لومړنی تکامل
د سېټاسیانو اوبیز ژوند سټایل د لومړي ځل لپاره کابو ۵۰ میلیون کاله پخوا او لږ تر لږه ۱۵ میلیون کالو په دوره کې د هند په کوچني براعظم کې پیل شو، خو په آنټراکټیکا کې د زنې یو کشف شوی هډوکی کېدای شي هغه ۵ میلیون کالو ته راکم کړي. آرکیوسېټي د سېټاسیا یوه ورکه شوې بڼه ده چې لرغوني نهنګان په کې شامل وو. د سېټاسیانو تکامل دودیزه فرضیه، چې په ۱۹۶۶م کال کې د لومړي ځل لپاره د وان والن لخوا وړاندې شوه، دا وه چې نهنګان له مېزونیشیډانو سره تړاو درلود، چې د زهرجنو غوښه خوړونکو کبانو (تېز غاښ لرونکي حیوانات) یوه ورکه شوې کورنۍ چې لېوانو ته ورته وو او د آرټیوډاکټیلانو (همواره انګولېټانو) د خور ګروپ وو. دا فرضیه د میزونیکیډانو او لومړنیو نهنګانو د مثلثي غیر معمولو غاښونو ورته والي له امله مطرح شوه. که څه هم، مالیکولي فایلوجني ډاټا څرګندوي چې نهنګان له آرټیوډاکټیلانو سره نږدې اړیکې لري او سمندري اسونه د هغوی ترټولو نږدې ژوندي خپلوانو په توګه پېژندل کېږي. د دې مشاهداتو له امله، سېټاسیان او سمندري اسونه د ویپومورفا په نوم یوه فرعي طبقه کې راځي. سېټارسیوډاکټیلا (چې د سېټاسیا او آرټیوډاکټیلا وییو څخه جوړ شوی) د هغې کورنۍ لپاره سپارښت شوی نوم دی چې هم سېټاسیان او هم آرټیوډاکټیلان په کې شامل دي. په هرحال، ترټولو پخواني آنټراکوټېران، د سمندري اسونو نیکونه، تر منځني ائوسینه یانې له پاکیسېټوس څخه میلیونونه کاله وروسته، په فوسیلونو کې نه لیدل کېږي، په داسې حال کې چې د نهنګ لومړنی پېژندل شوی نیکه د ائوسین په اوږدو کې څرګند شو. په وختونو کې دا توپیر دا ښکاروي چې دا دوه ډلې له ائوسین څخه مخکې له یوبل څخه جلا شوي دي. مالیکولي ارزونه ښکاروي چې آرتیوډاکټیلان سېټاسیانو ته ډېر نږدې دي، له همدې کبله مېزونیکیډا په لوړ ګومان د آرټیوډاکټیلا یوه برخه ده، او سېټاسیان په مستقیم ډول له مېزونیکیډانو څخه نه دي اخیستل شوي، خو دا دوه ډلې کېدای شي ګډ نیکونه ولري.
له مالیکولي ډاټا څخه د پاکيسېټوس، ترټولو لرغونی آرکیوسېټ، کشف سره ملاتړ کېږي. د پاکیسېټوس اسکلیټونه ښکاروي چې نهنګان په مستقیم ډول له مېزونیکیډانو څخه ندي مشتق شوي. پرځای یې، هغوی هغه آرټیوډاکټیلان دي چې له میزونیکیډانو څخه د آرټیوډاکټیلانو جلا کېدو پسې سمدستي اوبو ته ځي. آرکیوسېټانو له خپلو نیکونو څخه هغه ځانګړتیاوې (لکه مثلثي غاښونه) ساتلي دي چې اوسنیو آرټیوډاکټيلانو او اوسنیو نهنګانو له لاسه ورکړي دي. د ټولو تی لرونکو لومړني نیکونه په لوړ ګومان لږ ترلږه غوښه خوړونکي یا لاش خوړونکي وو او ننني آرټیوډاکټیلان او پریسوډاکټیلان وروسته د خپل تکامل په اوږدو کې بوټي خوړونکو ته بدل شول. په هرحال، نهنګانو خپل غوښه خوړونکی رژیم وساته، ځکه دا خوراک ورته د لاسرسی لپاره اسانه وو او هغوی د لوړې کالوري لرونکو خوړو ته اړتیا لرله ترڅو وکولی شي د سمندري انډوټرمانو (ګرمې وینې لرونکو) په توګه ژوند وکړي. مېزونیکیډان هم په تخصصي غوښه خوړونکو بدل شول، خو په لوړ ګومان دا د هغوی د ضعف یو ټکی وو ځکه چې لوی ښکار ورته غیر معمول وو. کېدای شي همدا یې لامل وي چې هغوی له سیالۍ وتلې حیواناتو لکه هیانوډونټیډانو او وروسته له کارنیوورا څخه مخکې شول.
اینډوهایوس
اینډوهایوس شوروټاین ته ورته کوچنی حیوان وو چې کابو ۴۸ میلیون کاله پخوا یې په اوسني کشمیر کې ژوند کاوه. دا د آرټیوډاکټیل راولیډای کورنۍ پورې تړلی دی چې باور پر دې دی چې د سېټاسیا ډلې ته ترټولو نږدې خور ډله ده. اینډوهایوس د یوه آرټیوډاکټیل په توګه پېژندل کېږي ځکه چې د ستوني دوه پیپونه لري چې د آرټیوډاکټیلانو یوه خاصه ځانګړنه ده. دا هرڅه خوړونکی موجود چې کابو د یوه راکون یا کورنۍ پیشي په اندازه ده، د اوسنیو نهنګانو ځینې ځانګړتیاوې له ځان څخه ښکاروي، په ځانګړې توګه د انولوکروم، د هډوکي د ودې نمونه چې د سېټاسیا تشخیصي ځانګړنه ده، دا په هیڅ بل ډول کې نه پیدا کېږي. همدارنګه سمندري ژوو سره د سازګارۍ نښې، لکه د اندام کلک هډوکي څرګندوي چې د لامبو وړتیا کموي ترڅو وکولی شي د اوبو لاندې پاتې شي، او هغو ځانګړتیاوو سره ورته ده چې د سمندري اس په شان اوسنیو اوبیزو تی لرونکو کې شتون لري. دا ښکاروي چې دوی د افریقایي موږکانو یا اوبیزو شوروټاینو په شان ورته سټراټیژي لري چې کله یوه ښکاري مارغه دوی وګواښي په اوبو کې لاندې ځي او تر څلورو دقو د سطحې لاندې ځان پټوي.
د اینډوهایوس لومړني فوسیلونه د هندي ځمک پېژندونکي اې رانګا رائو لخوا کشف شول. هغه د هغو ډبرو په منځ کې چې راټولې کړې یې وې، څو غاښونه او د زنې یو هډوکی پیدا کړ. د هغه له مړینې وروسته، د هغه کونډې لیلاواتي رائو دا ډبرې پروفیسور هانس ټېویسیان ته ورکړې. د هغه ټکنېشن په تصادفي ډول ځېنې ورکړل شوې ډبرې ماتې کړې او د اېنډوهایوس لا ډېر فوسیلونه یې کشف کړل.
فيزيکي کيميا
فزیک کیمیا په کیمیاوي سیسټمونو کې د میکروسکوپیک او مایکروسکوپي پیښو مطالعه ده چې د فزیک د اصولو، عملونو او مفکورو له مخې لکه حرکت، انرژي، ځواک، وخت، ترموډینامیک، کوانټم کیمیا، د احصایوي میخانیکي میخانیکي او میخانیکي میخانیکي میخانیکي انډولیو، بري انډولیکیک او د فزیک اصول.
￼
د اور او ګل تر منځ ایروجیل دی، چې ترکیب یې د فزیکي کیمیا لخوا خورا مرسته شوی.
فزیک کیمیا، د کیمیاوي فزیک په مقابل کې، په عمده توګه (مګر تل نه) د سوپرا مالیکولر ساینس دی، ځکه چې د اصولو ډیری برخه چې دا بنسټ ایښودل شوی یوازې د مالیکول یا اټومي جوړښت په پرتله په بلک پورې اړه لري (د بیلګې په توګه، کیمیاوي) انډول او کولایډونه).
ځینې ​​​​هغه اړیکې چې فزیکي کیمیا یې د حل کولو هڅه کوي پدې کې اغیزې شاملې دي:
سهېلي پښتونخوا
سهېلي پښتوخوا په تاریخي توګه د لویې پښتونخوا برخه ده او د خیبر پښتونخوا د سهېل لور ته موقعیت لري خو نن سبا په انتظامي توګه د بلوچستان ایالت سره پېوستون لري.
ږوب
ږوب (انګریزي:ZHOB) او ځینې خلک یې ژوب هم لیکي د سهېلي پښتونخوا (بلوچستان) یوه تاریخي سیمه ده او ولسوالۍ ده.
کارنياډېس
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
کارنياډېس ( /k ɑːr ˈ n iː ə d iː z / ؛ Καρνεάδης , کارنياډېس, " کارني "چې له ; 214/3–129/8 مخزېږديز کلونو کې يې ژوند کاوه یو یوناني فیلسوف و او شاید په لرغوني یونان کې د شکيانو د ښوونځي ترټولو مخکښ مشر و. هغه په سیرین کې زېږیدلی و. په 159 مخزېږديز کې هغه په ډېرو پخوانیو عقیدو باندې برید پیل کړی و، په ځانګړې توګه سټویسیزم او حتی د ایپیکوریانو چې پخوانیو شکمنانو  څخه و، د اکاډمۍ  مشر   په توګه، هغه یو له هغو دریو فیلسوفانو څخه و چې په 155 مخزېږديز کې روم ته لېږل شوی و، چېرې چې د عدالت د ناڅرګندتیا په اړه د هغه لیکچر د مخکښو سیاستوالو تر منځ د اندېښنې سبب شو.   له هغه نه هيڅ ليکنه نه ده راپاتې. د هغه ډېری نظرونه یوازې د هغه د ځايناستي کلیټوماچس له خوا خلکو ته وړاندې شوې دي. داسې برېښي چې هغه نه یوازې د حواسو په وړتیا شک لري بلکې د حقیقت په ترلاسه کولو کې هم د دلیل په اړه شک لري. د هغه شک، د دې باور له مخې منځته راغلی احتمالات (د احصایوي احتمال په مانا نه، مګر د قانع کولو په مانا) د حقیقت په اړه، موږ ته د عمل کولو توان راکوي.
ژوندلیک
کارنياډېس، د ایپیکوموس یا فیلوکوموس زوی، په 214/213 م ز کې د شمالي افریقا په سیرین کې زېږېدلی. هغه ژر اتن ته مهاجر شو. هلته یې د سټوکس په درسونو کې برخه واخیسته، د بابل له ډیوجینز څخه یې منطق زده کړ او د کریسیپوس اثار یې مطالعه کړل. وروسته یې خپلې هڅې د سټوکس په ردولو متمرکزې کړې، ځان یې د اپلاتوني ښوونځي سره وصل کړ، چې د سټوکس له بریدونو سره مخ شوی و. د پرګامون د هیګیسینوس په مړینه، هغه د اکاډمۍ پوهاند (مشر) وټاکل شو. په استدلال کې د هغه عالي فصاحت او مهارت د اکاډمیک شکایاتو ویاړونه را ژوندي کړل. هغه په هیڅ شی ټینګار نه کاوه (حتی دا چې هیڅ شی هم نشي منل کېدی)، او د نورو فرقو لخوا ساتل شوي د هرې عقیدې په وړاندې قوي استدلال ترسره کړ.
په 155 م ز کې، کله چې هغه د 58 کلن و، هغه د بابل د سټویک ډایجینز او پیریپاتیټیک کریټولوس سره د روم د سفیرانو په توګه وټاکل شو ترڅو د 500 استعدادونو جریمه له مینځه یوسي چې په اتنیانو باندې لګول شوې وه. د اوروپوس وېجاړول په روم کې د خپل استوګنې په جریان کې، هغه د فلسفي موضوعاتو په اړه د خپلو فصیحه ویناوو له کبله د ډېرو پام ځانته را اړولی. دا هغه ځای و چې د کاتو مشر په حضور کې یې د عدالت په اړه خپل څو ویناوې وړاندې کړې. لومړۍ وینا د روم د عدالت د فضیلت په ستاینه کې وه. بله ورځ هغه دوهم وینا وکړه، په کوم کې چې هغه ټول هغه دلیلونه رد کړل چې تیره ورځ یې کړي وو. هغه په ټینګه هڅه وکړه چې ثابته کړي چې عدالت حتمي ستونزه وه، او د فضیلت په وخت کې نه ورکول کیږي، مګر یوازې د یوې منظمې ټولنې د ساتلو لپاره اړین ګڼل کیږي. دې وینا کیټو حیرانه کړه. د کارنیډز د دلیلونو احتمالي خطر په درک کولو سره، کیټو د روم مشرانو جرګې ته واستول چې کارنیډیز بیرته اتن ته واستوي ترڅو د رومي ځوانانو مخه ونیسي چې د رومن عقیدې د بیا ازموینې سره مخ شي. کارنیډز له دې وروسته اوه ویشت کاله په اتن کې ژوند وکړ.
کارنیاډېس د نه پوښل شوي صنعت سړي په توګه تشریح شوی. هغه په خپلو زده کړو کې دومره بوخت و، چې خپل ویښتان او نوکان یې په یوه اندازه اوږدوالی ته وده ورکړي، او په خپل میز کې دومره غیر حاضر و (ځکه چې هغه به هیڅکله ډوډۍ ونه خوري)، چې د هغه خادمه او ملګرې، میلیسا، په دوامداره توګه مکلفه وه. هغه ته خواړه ورکړئ لاتیني لیکوال او لیکوال ویلیریس ماکسیموس ، چې موږ یې وروستۍ کیسه ورکوو، موږ ته وایي چې کارنیډز، مخکې له دې چې د کریسیپپس سره خبرې وکړي، نه غوښتل چې ځان د هیلیلور سره پاک کړي، ترڅو یو تیز ذهن ولري. په بوډاتوب کې یې په سترګو کې د موتیا په ناروغۍ اخته شو، چې په ډېره بې صبرۍ سره یې ساه ورکړه، او د طبیعت له خرابېدو سره یې دومره لږ استعفا وکړه، چې په غوسه یې ترې وپوښتل، چې که طبیعت په دې ډول وي، چې څه یې درلودل؟ ترسره شو، او ځینې وختونه ځان وژنې هیله څرګنده کړه.
فلسفه
کارنیډز د اکاډمیک سکیپټیک په توګه پیژندل کیږي. اکاډمیک سکیپټیکس (د دې لپاره چې دا د اپلاتون په ښوونځي کې د اتن په اکاډمۍ کې تدریس شوی د شک په نوم یادیږي) په دې باور دي چې ټوله پوهه ناشونې ده ، پرته له دې چې نور ټول پوهه ناشونې وي.
کارنیاډېس هیڅ لیکنه نه ده پریښې، او ټول هغه څه چې د هغه د لیکچرونو په اړه راپاتې شوي د هغه د نږدې ملګري او شاګرد کلیټوماچس څخه اخیستل شوي دي. مګر هغه دومره ریښتیا و چې هغه د رضایت د ساتلو په خپلو اصولو کې و، چې کلیټوماچس اعتراف کوي چې هغه هیڅکله نشي کولی معلومه کړي چې د هغه ماسټر واقعیا په کومه موضوع کې فکر کوي. ، چې په ځانګړې توګه د هغه د اوږدې او سختې مطالعې موضوع وه، داسې ښکاري چې هغه د طبیعت سره د اخلاقي نظریاتو مطابقت رد کړی دی. دا هغه په ځانګړي ډول د عدالت په دوهم وینا کې ټینګار وکړ، چې په ښکاره ډول یې غوښتل د موضوع په اړه خپل نظرونه وړاندې کړي؛ او هغه هلته دا خبره کوي چې د عدالت نظريات له طبيعت څخه نه دي اخستل شوي، بلکې دا چې د مصلحت لپاره خالص مصنوعي دي.
کارنیاډېس استدلال وکړ چې که چیرې یو معیار شتون ولري، دا باید په دلیل ( لوګو ) کې شتون ولري، یا احساس ( اسټیسس )، یا تصور ( فانتاسیا ). مګر بیا دلیل پخپله په تصور پورې اړه لري، او دا بیا په احساس پورې اړه لري. او موږ د دې قضاوت کولو لپاره هیڅ وسیله نلرو چې آیا زموږ احساسات ریښتیا دي یا غلط، ایا دوی د هغه شیانو سره مطابقت لري چې دوی یې تولیدوي، یا په ذهن کې غلط تاثیرات راوړي، غلط مفکورې او نظرونه تولیدوي، او دلیل هم غلطۍ ته ځي. له همدې امله، احساس، تصور، او دلیل، د حقیقت د معیار په توګه یو شان بې برخې دي.
خو په هر صورت، خلک باید ژوند وکړي او عمل وکړي، او باید د عملي ژوند یو څه قاعده ولري؛ له همدې امله، که څه هم دا ناشونې ده چې هر څه په بشپړ ډول ریښتیا ووایاست، موږ ممکن د مختلفو درجو احتمالات رامینځته کړو. ځکه، که څه هم موږ نشو ویلای چې کوم تصور یا احساس پخپله ریښتیا دی، مګر ځینې احساسات موږ ته د نورو په پرتله ډیر ریښتیني ښکاري، او موږ باید د هغه څه په واسطه لارښوونه وکړو چې خورا ریښتیا ښکاري. یوځل بیا، احساسات واحد ندي، مګر عموما د نورو سره یوځای کیږي، کوم چې یا یې تایید یا مخالفت کوي؛ او هرڅومره چې دا ترکیب لوی وي د هغه ریښتیني احتمال ډیر وي چې پاتې یې د تایید لپاره یوځای کوي؛ او په هغه صورت کې چې د تصوراتو لوی شمیر، هر یو په خپله ظاهرا خورا ریښتیني وي، باید د دې تصدیق کولو لپاره یوځای شي چې په خپله هم خورا ریښتیا ښکاري، کارنیډز ته به ترټولو لوړ احتمال، او حقیقت ته د هغه نږدې چلند وړاندې کړي.
سرچینې
وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس وېشنيزه:فلسفي مفسرین وېشنيزه:فلسفي ويوکي وېشنيزه:فلسفي ويپانگه وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه وېشنيزه:فلسفي ویي وېشنيزه:فلسفي وییپانگه وېشنيزه:فلسفي څانگې وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
بیترایس د برتانیا شهزادګۍ
Beatrice بیترایس د VA, CI, GCVO, GBE, RRC,د القابو لرونکې د برتانیا شهزادګۍ  د ملکې ویکتوریا او شهزاده البرت پنځمه لور او ترټولوکوچنی ماشوم و. شهزادګی بیترایس Beatrice د ملکې ویکتوریا وروستی اولاد و چې د هغې د لومړۍ لور الایس Alice چې د بیترایس مشره خور وه له مړينې ۶۶ کاله وروسته مړه شوه.
وديا راو
ودیا راو د هند د کلاسیک موسیقۍ سندرغاړې او لیکواله ده. هغه د نینا دیوي په اړه یو کتاب لیکلی، چې هرټ ټو هرټ رېمېمبرېنګ نېناجي نوميږي.
ودیا راو د هند د مشهورې اداکارې، نڅاګرې او سندرغاړې ادیتي راو حیدري مور ده.
بیترایس د برتانیا شهزادګۍ
له دې وروسته هغې  د بتینبرګ په شهزاده Henry  باندې چې د شهزاده الکساندر Prince Alexander او د جولي وان هاوک  Julia von Hauke ځوي او د هغې د خورزې شهزادګۍ ویکتوریا Victoria of Hesse and by Rhine اوښی کیده  زړه بایلود. له یو کال تشویق وروسته، ملکې له دې واده سره چې د هغې رضایت د سلطنتې ودونو د قانون لپاره اړین وه هوکړه وکړه. دا واده د ۱۸۸۵ ز کال د جولای په ۲۳ د ویټ  Wight د جزيرې په ويپېنګهام Whippingham کې تر سره شو. ملکې ویکتوریا له دې واده سره په دې شرط هوکړه وکړه چې بیترایس Beatrice او هنري Henry به له دې سره یوځاي اوسیږي او شهزادګۍ بیترایس Beatrice به د ملکې د  غیررسمي سکرترې په توګه دنده تر سره کوي. شهزاده او شهزادګی  له واده وروسته په لسو کلونو کې څلوراولادونه درلودل او شهزاده هنري د۱۸۹۶ ز کال د جنورۍ په ۲۰ د ملاریا له امله  په داسې حال کې چې د انګلو اسانت Anglo-Asante‍ جګړه کې یې برخه اخیسته مړ شو. شاهزادګۍ بیترایس د خپلې مور په خواکې د هغې تر مړينې ( د ۱۹۰۱ زکال ۲۲ جنوري) پاتې شوه. له هغې وروسته شهزادګۍ بیترایس د خپل ژوند پاتې دېرش کلونه د ملکې ویکتوریا  د ټاکل شوې ادبې اجرایوي مسؤلې په توګه  د ژورنالونو ايډیټ کولوته وقف کړل او عمومې انظارو کې ښکاره کیدو ته یې دوام ورکړ. هغه د ۸۷ کلونو په عمر مړه شوه چې عمریې د هغې د ډېرو خپلوانو، خوریانو او ورېرو لکه د جرمني دوهم کیسر ویلهلم ، د برتانیا پاچا څلورم جورج، د یونان ملکې صوفیې او د ناروې ملکې ماود Maud څخه ډېر و.
د ژوند لومړي وختونه
شاهزادګۍ بیتراس د ۱۸۵۷ زکال د اپرېل په ۱۴ د لندن د باکینګام په ماڼۍ کې وزېږېده. هغه د برتانیا د واکمنې شاهی کورنۍ ملکې ویکتوریا او دهغې د مېړه شهزاده البرت ( چې ورسته د شهزاده همغاړی شو) پنځمه لور او د هغوی نهم اولاد وه. دهغې زېږون هغه وخت بحثونه را ولاړ کړل چې اعلان وشو چې ملکې ویکتوریا د زېږون له دردونو د خلاصون لپاره کلوروفورمchloroform  ( یوډول مایع ده چې څښل یا استشمام یې د درد تسکین، خوښي اوبې هوشي رامنځ ته کوی)  له دوا څخه  چې د داکتر جان سنو Dr John Snow  له خوا ورته تجویز شوې وه استفاده کړې ده. دا دوا د مور او ماشوم لپاره خطرناکه بلل شوې وه اوکارول یې د انګلستان د کلیسا او طبي ادارو له خوا منع شوي و. ویکتوریا له دې دوا څخه ونه وېرېده او دامبارکه دوا یې په خپله وروستۍ امیندوارۍ کې وکاروله. دوه اونۍ وروسته ملکې ویکتوریا په خپل ژورنال کې راپور ورکړ " کله مې چې واوریدل چې را ته ګران البرت وویل "  دا یوښه ماشوم او ښه نجلی ده " ، نو هر هغه څه چې مې تر سره تېر شوي وه هیر کړل او ډیره خوښه شوم ". البرت او ملکې ویکتوریا خپلې لور ته یې د بیترایس ماری ویکتوریا فیودورا نوم غوره کړ Beatrice Mary Victoria Feodore. دې نوم کې مارې د شهزادګي ماری دګلوسیستر دچس Duchess of Gloucester په پار وه چې د پاچا دریم جورج وروستی ماشوم و، ویکتوریا د ملکې ويکتوریا په پار او فیودور Feodore  د فیودورا په پار و چې د هوهینلوه لاجینبرګ Hohenlohe-Langenburg شهزادګۍ وه او د ملکې ویکتوریا وروستی میرنۍ خور وه. هغې ته د ۱۸۵۷ د جون په ۱۶ د بوکینګام په ماڼې کې په یوې خصوصي کلیسا کې د تعمید غسل ورکړل شو. د هغې تعمیدې موراو پلار د کنت دچس Duchess of Kent (مورنۍ نیا) ؛ شاهي شهزادګۍ ( مشره خور) او د پروشیا شهزاده فریدریک   Frederick   د هغې راتلونکی اوښی و.
وديا راو
مسلکي ژوند
ودیا راو د موسیقۍ په برخه کې د تمرکز کولو دمخه د پنځو کلونو لپاره د ښځو د پراختیا مطالعاتو مرکز سره د څېړونکې په توګه کار کاوه.
بیترایس د برتانیا شهزادګۍ
د ژوند لومړي وختونه
بیترایس له زیږ وروسته د پام وړ ماشوم شو. د شهزاده البرت زړه ته ورنژدې  مشره لور د سلطنت شاهزادګی غوښتل چې له خپل نوي مېړه فریدریک  Frederick Fritz  سره په جرمني کې مېشته شي. په همدې وخت کې ښکارېده چې نوې راغلې بیترایس Beatrice به ښه راتلونکې ولري. البرت د Fritz مورته ولیکل " ماشوم په خپلومهارتونو له اجراء د مخه  د اپرا د یوې ښې ښځینه سندرغاړې په ډول تمرین کوي او ډېر ښه آواز لري ". که څه هم ملکه ویکتوریا د ماشومانو په نه خوښولومشهوره وه خوپیترایس پرې ګرانه وه او هغه یې راښکونکې بلله. دا حالت په خپلو مشرانو خویندو ورونو باندې دهغې دلاسبري لامل شو. یوځل ملکې ویکتوریا وویل " پیترایس یو ښکلی، چاغ، غوړېدونکی ماشوم دی، هغه غټې شنې سترګې، ښکلې وړوکې خوله اوښکلی پوستکی لري ". د هغې اوږده طلایي وېښتان د نقاشیو یو تمرکز و چې د ملکې ویکتوریا له خوا به برابرېدل، ملکې به هغې ته له حمام ورکولو د هغې نورو ماشومانو ته د حمام ورکولو په خلاف د پام وړ خوند اخیست. شهزادګۍ بیترایس هومره ځیرکتیا ښووله چې هغه یې د شهزاده په همغاړي چې په ماشومتوب کې د هغې له وخت دمخه ودې بوختاوه لا ګرانه کړه.
وديا راو
مسلکي ژوند
وديا راو تر ډېره تصوفي شعرونه وايي لکه د امیر خسرو ، کبیر شاعري.
بیترایس د برتانیا شهزادګۍ
د ژوند لومړي وختونه
د بیترایس پلار، بارون ستاکمار Baron Stockmar ( دشهزاده البرت سلاکار و)  ته ولیکل " بیترایس یو بوختوونکی ماشوم دی چې تراوسه یې نه وه لیدلی). د شهزاده البرت او دهغه د سلاکار بارون ستاکمار له خوا د جدي تعلیمي پروګرام د دیزان سره سره، بیترایس د هغې د نورو ورونو او خویندو په پرتله له مور او پلار سره دښو اړیکو لرلوله امله ډېر آرامه او سوکاله ماشومتوب درلود. په څلور کلنۍ کې وروستې او پېژندل شوی  سلطتني ماشوم مکلف نه و چې له داسې لارې د مور اوپلار توجه ځانته واړوي چې دهغې نورو ورونو او خويندو به اړوله بلکې دهغې بوختونکو لارو به دهغه متردد پلار ته سکون ورکاوه.
وديا راو
شخصي ژوند
ودیا راو له احسان حیدري سره واده وکړ. له دې واده څخه هغه یوه لور لري، مشهوره هندي اداکاره او سندرغاړې ادیتي راو حیدري.
بیترایس د برتانیا شهزادګۍ
د ملکې ویکتوریا فداکاره ملګرې
د ۱۸۶۱ ز کال د مارچ په میاشت کې د ویکتوریا مور Victoria, Duchess of Kent په فراګمورFrogmore ( دا په ویندسور کې د شاهې کورنی ملکیت سیمه ده ) مړه شوه. غمونو، غوسو او د بیتلون شپو ورځو ، ملکه د واکمنۍ په لومړیو وختو کې زهیره کړه. شهزادګۍ  بیترایس هڅه وکړه چې خپلې مور ته په دې وینا چې "دهغې مور په جنت کې ده تسل ورکړي او بیترایس هیله لري چې هغه به بېرته را وګرځي" دا ډول تسلیت د ملکې لپاره خورا مهم وه ځکه هغې له خپلې ناواده شوې مشرې لور شاهزادګی الایس  Princess Alice او بیترایس څخه پرته ځان له خپلونورو ماشومانو جلا کړی وه د ملکې ویکتوریا  اتکاء هغه وخت يو ځل بيا په بیترایس او الایس باندې شوه چې دهغې مېړه د محرقې تبې له امله د دسمبر په ۱۴ مړ شو.
وديا راو
سرچينې
وېشنيزه:هندي سندرغاړي وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:هندي ساينسپوهان وېشنيزه:هندي رسنۍ وېشنيزه:هندي راجاگان وېشنيزه:هندي دین
بیترایس د برتانیا شهزادګۍ
د ملکې ویکتوریا فداکاره ملګرې
د مېړه په مړينه د ملکې د غم ژوروالي د هغې کورنۍ، درباریان، سیاسیون او عام خلک هک حیران کړل. ځکه کله چې د هغې مور مړه شوه نوهغې له خپلې کورنۍ په تېره د ویلز له شهزاده چې دخپل مېړه د مرګ له امله یې پړ ګاڼه څخه ځان جلا کړخو په دې ډله خپلوانو کې بیترایس او الایس شاملې نه وې. ملکې ویکتوریا به ډېری وخت بیترایس د هغې د خوب له تخت څخه راپاڅوله او خپل چپرکټ کې به ويښه ساتله ، دهغې ماشوم به ېې غېږ کې نیوه او بیا به یې  د نارینه د شپې په یوډول لباس کې چې نور به چا نه اغوست تاواوه. له ۱۸۷۱ ز کال څخه وروسته چې کله د بیترایس وروستۍ مشره خور واده شوه نو ملکې ویکتوریا په خپله ځوانه لور زړه تاړه چې لا له پخوا یې ویلی و " زه واده هېڅ نه خوښوم، زه به هېڅکله واده ونه کړم، زه به خپلې مور سره پاتې شم ". د خپلې مورد سکرترې په توګه هغې ځينې دندې اجراء کولې لکه د ملکې په استا‌ذولی لیکل کول او د سیاسي مکاتباتو په چمتو کولو کې مرسته کول. دې دنیوي دندو  هغه دندې ښودلې چې دهغې خویندو الایس Alice ، هېلېنا Helena او لوویس Louise به یو په بل پسې ترسره کولې. ملکې ډیر ژر په دندو نورې شخصي دندې هم ورزیاتې کړې. د یوې سختې ناروغۍ په مهال ملکې دهغې په ژورنال کې اندراج شهزادګۍ بیترایس ته وښود او په ۱۸۷۶زکال کې یې بیترایس ته اجازه ورکړه چې هغه موسیقی منظمه کړي چې دې او دهغې همغاړي شهزاده غږولې وه او د شهزاده له مړينې را هیسې د  ۱۵ کلونو لپاره کارول شوې نه وه.
یونان د روم په دوره کې
د روم په دوره کې یونان د رومیانو په لاس د نوموړي هیواد نیواک ته اشاره کوی. همدارنګه د یونان د تاریخ هغې برخې ته اشاره کوي، چې په ترڅ کې یې لومړی د روم جمهوریت او بیا د روم سترواکۍ تر واکمنۍ لاندې راغۍ. د یونان په تاریخ کې د روم دوره ۱۴۶ کاله مخکې له میلاد نه د کورنټ جګړه کې د کورنتیانو له ماتې سره پیل شوه. دغه راز د اچین جګړې نه دمخه، د روم جمهوریت په دوامداره توګه د مقدونیې د جګړو په لړۍ کې د مقدونیې سلطنت ته په ماتې ورکولو سره د یونان د اصلي ټاټوبي کنټرول ترلاسه کړ. د مقدونیې څلورمه جګړه ۱۴۸ کاله مخکې له میلاد نه د پیډنا په جګړه کې د مقدونیې د تخت دعوه کوونکي اندریسوس په ماتې سره پای ته ورسېده.
په یوناني نړۍ کې د روم پرېکنده اشغال د اکتیوم (۳۱ کاله مخکې له میلاد) له جګړې وروسته رامنځته شو، په کوم کې چې اووم اګسټس کلیوپاترا، د مصر یوناني ملکه بطلمیوس او رومي جنرال مارک انتوني ته ماتې ورکړه او وروسته یې اسکندریه فتح کړه (۳۰ کاله مخکې له میلاد نه) چې له یونان نه وروسته لوی ښار بلل کېده.
د روم جمهوریت
د یونان ټاپووزمه د کورنټ د جګړې په لړ کې د روم جمهوریت تر واک لاندې راغله. په ورته مهال، سویلي یونان هم د روم تر واکمنۍ لاندې راغی، خو ځینې کلیدي یوناني قطبونه یو څه خپلواکه پاتې شول او د مستقیم رومن مالیاتو نه یې ډډه کوله.
۸۸ کاله مخکې له میلاد نه اتن او نورو یوناني ښاري دولتونو د روم پر وړاندې پاڅون وکړ، خو د جنرال لوسیوس کورنیلیس سولا له خوا وځپل شول. د روم د کورنیو جګړو په اوږدو کې یونان په فزیکي او اقتصادي توګه ویجاړ شوی و تر هغه چې اګسټس مخکې له میلاد نه ۲۷ کال کې د اچیا ولایت په توګه ټاپووزمه تنظیم کړه. په پیل کې د روم له خوا د یونان فتحې اقتصاد ته زیان ورساوه، خو له جګړې وروسته د روم د ادارې لاندې اقتصاد په اسانۍ سره وده وکړه. برسېره پر دې، د کوچنۍ اسيا يوناني ښارونه د يونان د ټاپو وزمې د ښارونو په پرتله چې د سولا سره په جګړه کې ډېر زيانمن شوي وو، په چټکۍ سره د روم له فتحې نه روغ شول.
د یوې سترواکۍ په توګه روم د یونان د ښارونو پر بیا رغونې پانګونه وکړه، کورنټ یې د اچیا ولایت د پلازمینې په توګه ونوماوه او اتنس د فلسفې، تعلیم او زده کړې د کلتوري مرکز په توګه وپیژندل شو.
د روم سترواکۍ پیل
په یونان کې د روم سترواکۍ تر واکمنۍ لاندې ژوند د پخوا په څېر دوام درلود. د روم کلتور د یونانیانو له خوا ډېر اغېزمن شوی و، پدې هکله د هورس هغه وینا چې ویل به يې (یونان خپل بې رحمه فاتح یرغمل کړی) د یادې ادعا ښه مصداق یادیدلی شي. همدارنګه ځینې لیکوالانو لکه ځوان سینیکا د یوناني سبک په کارولو سره لیکنې کولې، ځینو رومي پاچاهانو به یونانیان وروسته پاتي ګڼل خو ډېرو نورو یې بیا د یوناني ادب او فلسفې هرکلی کاوه. یوناني ژبه د روم د تعلیم یافته او اشرافو پام ځان ته راواړوه لکه د سکیپیو افریقایوس، چې د فلسفې مطالعې ته یې لیوالتیا درلوده او د یونان کلتور او ساینس یې د ځان لپاره الګو ګڼل او سپارښتنه یې کوله تر څو نور هم یاد کلتور وڅاري.
د روم سترواک، نیرو مخکې له میلاد نه په ۶۶ کال کې یونان ته سفر وکړ او د المپیک په لرغونو لوبو کې یې په داسې حال کې ګډون وکړ چې د قانون له مخې یونانیانو ته په یادو لوبو کې د ګډون اجازه نه ورکول کېده. هغه په هره سیالۍ کې د بریا ویاړ تر لاسه کړ او راتلونکی کال یې د کورنټ په استمیان لوبو کې د یونانیانو د ازادۍ اعلان وکړ. دغه راز په یونان کې ډېری معبدونه او عامه ودانۍ د شتمنو رومن سترواکانو او اشرافو له خوا په ځانګړې توګه په اتن کې جوړ شوي.
Pax Romana د یونان په تاریخ کې د سولې تر ټولو اوږده دوره وه او یونان د روم او د یوناني ژبو سترواکۍ د ختیځې نیمایي ترمنځ د سمندري سوداګرۍ لویه لاره وه. یوناني په ختیځو ولایتونو او ایټالیا کې د ګډې ژبې (lingua franca) په توګه کارول کېده.
په دې وخت کې یونان او د روم  ختیځ ډېری برخه عیسویت له خوا اغېزمنه شوې وه. ترسوس رسول پاول په فیلیپي، کورنټ او اتن کې د عیسویت لپاره پراخ تبلیغ کاوو،چې له امله یې یونان ډیر ژرد عیسويانو په ګڼ مېشته سیمه بدل شو.
د روم سترواکۍ وروستۍ تاریخ
د دویمې او درېیمې پېړۍ په اوږدو کې یونان په ځینو ولایتونو لکه اچیا، مقدونیه، ایپیروس او تریس ووېشل شو. یونان د قسطنطین په وخت کې (چې د مسیحیت ادعا یې کوله) د مقدونیې او تریس ولایتونو برخه وه، چې وروسته تیوډوسیوس د مقدونیې ولایت په کریټ، اچایا، تیسالي، ایپیرس ویتوس، ایپیروس نووا او مقدونیه باندې ووېشه.
یونان د روم له سقوط نږدې زر کاله وروسته د ختیځ روم سترواکۍ (اوس په تاریخي ډول د بیزانس سترواکۍ په نوم یادیږي) د روم سترواکۍ د پاتې نسبي او قوي ختیځ نیمې برخې مرکز شو. . یو ښار چې یو ځل یې فتح کړ.
د وروستي لرغونې زمانې د مفکورو برخلاف د یونان ټاپو وزمه احتمالا د روم سترواکۍ یو له خورا سوکاله سیمو نه وه. د بې وزلۍ، د نفوس کمېدو، د بربرانو ویجاړي او د مدني تخریب پخوانۍ سناریوګانې د وروستیو لرغون پېژندنې کشفونو په رڼا کې بیاکتنه شوې. معاصر متنونه لکه د هایروکلس سنډیکموس دا تاییدوي، چې یونان د لرغوني زمانې خورا ډېره ښاري سیمه وه، چې شاوخوا اتیا ښارونه په کې شامل وو. د خورا سوکالۍ دا نظر نن ورځ په پراخه کچه منل شوی او داسې انګېرل کېږي، چې د ۴مې او ۷مې پېړۍ ترمنځ یونان ممکن په ختیځه مدیترانې کې یو له خورا اقتصادي پلوه فعالو سیمو نه و.
د روم سترواک هیراکلیوس د اوومې پېړۍ په لومړیو کې د سترواکۍ رسمي ژبه له لاتیني نه یوناني ته بدله کړه. د راتلونکو پیړیو په اوږدو کې د یونان پر اصلي خاوره زیاتره د روم سترواکۍ او بلغاریا ترمنځ سیالي روانه وه.همدارنګه د سلاویک قومونو او نورمنانو له خوا د بریدونو سره مخ وه  او پر کریټ او قبرص باندې د رومیانو او عربانو تر منځ سیالي روانه وه، چې وروسته د صلیبیانو له خوا ونیول شول او په ۱۲۰۴ز کال کې د قسطنطنیه له سقوط وروسته په توریس او یونان کې یې لاتیني سترواکۍ جوړه کړه. رومیانو قسطنطنیه بېرته ونیوله او د یونان په ډېری ټاپوګانو باندې یې بیا کنټرول ترلاسه کړ، خو ایپیرس د ۱۴مې پېړۍ تر پیل پورې یو خپلواک دولت پاتې شو که څه هم د روم کنټرول بیا ترلاسه شوی وه. لکه څنګه چې په سترواکۍ کې کورنۍ جګړه پیل شوه، د سربیا سترواکۍ فرصت ترلاسه کړ چې د یونان ډېره برخه فتح کړي، پداسې حال کې چې د بلغاریا سترواکۍ له شمال نه برید وکړ. په راتلونکې پېړۍ کې عثماني سترواکۍ په سیمه کې خپله واکمني رامنځته کړه او ټولې درې سترواکۍ یې سره یوځای کړې او په ۱۴۶۰ز کال کې د موریا له سقوط سره یې د یونان فتح پای ته ورسوله.
براین مولروني
مارتین براین مولروني  فونوتیکي سمبول يې /mʊlˈruːni/ دی؛  د PC (د کاناډا لپاره د ملکې ځانګړې شورا) غړی، د CC  (تر مېريت وروسته دویم ویاړلی نښان) او د GOQ (د کاناډا په کیوبیک ولایت کې د وړتیا مدني ویاړ) نښانونو ګټونکی چې ړ ۱۹۳۹زکال د مارچ په ۲۰ مه زېږېدلی، یو کاناډايي حقوق پوه، سوداګر او سیاستوال دی، چې له ۱۹۸۴ ز کال څخه تر ۱۹۹۳ ز کال پورې يې د کاناډا د اتلسم لومړي وزیر په توګه خدمت کړی.
مولروني د بای-کومو په ښار کې د کيووبېک په ختیځ کې نړۍ ته راغلی او د حقوقو او سیاسي علومو په څانګه کې يې زده‌کړې کړې. وروسته مونتریل ته کډه شو او د یوه وکیل او سوداګر په توګه یې شهرت ترلاسه کړ. هغه په ۱۹۷۶ ز کال کې د کاناډا د پرمختللي محافظه کار ګوند (PC) د مشرۍ لپاره نابریالۍ هڅه وکړه او درېيم ځای يې خپل کړ او وروسته په ۱۹۷۷ ز کال کې د کاناډا د اوسپنې لرونکو ډبرو د شرکت د رئیس په توګه بېرته د سوداګرۍ مشرتابه ته راستون شو. هغه تر هغه مهاله چې په ۱۹۸۳ ز کال کې د پرمختللیو محافظه کارانو مشرۍ ته ورسېد، یاد موقف وساته. هغه وروسته د ۱۹۸۴ ز کال په فدرال ټاکنو کې، ګوند غوڅې بریا ته ورساوه او ۲۱۱ چوکۍ يې ترلاسه کړې، چې د کاناډا په تاريخ کې د هر ګوند د ترلاسه شويو چوکیو تر ټولو لوړ شمېر دی. دا وروستۍ ټاکنې وې چې ګټونکي ټیم هر قلمرو او هر ولایت ترلاسه کړ او وروستی ځل و چې بریالي ټيم له ۵۰ سلنه څخه زیاتې هېودانۍ ولسي رايې ترلاسه کړې. مولروني د ۷۸.۸ سلنه په ترلاسه کولو سره د کاناډا په تاریخ  کې د دویمې لوړې سلنې ګټونکی دی. مولروني وروسته په ۱۹۸۸ ز کال کې د دویم لوی اکثریت دولت ترلاسه کړ.
د لومړي وزیر په توګه د مولروني د تصدۍ دوره د لویو اقتصادي سمونونه په معرفي کولو سره پېژندل کېږي، لکه: د کاناډا او متحده ایالاتو د ازاد تجارت پرېکړه لیک او د شیانو او خدماتو مالیې جوړول (GST) چې د تولید کوونکو د پلور/خرڅلاو ماليې ځای ناستې شوه. د هغه دولت همدارنګه د کرون کارپورېشن (په کاناډا کې دولتي سازمانونه چې په ترکیبي توګه د عامه پالیسۍ او سوداګریرۍ موخې مخته وړي) له ۶۱ شرکتونو څخه د کاناډا آېیر او پېترو – کاناډا په ګډون  ۲۳ شرکتونه شخصي کړل. مولروني په ۱۹۸۷ ز کال کې د مېچ ليک تړون له معرفي کولو سره چې کیوبیک یې د یوې بېلې ټولنې په توګه په رسمیت پېژانده، د کیوبیک د ۱۹۸۲ ز کال د اساسي قانون د سمونونو د تایيد په لټه کې شو، خو یاد  قانون له ضرب الاجل څخه مخکې چې د ۱۹۹۰ ز کال د جون ۲۲ نېټه وه، د ولایتي حکومت له خوا تصویب نه شو. دا چاره د دې لامل شوه چې هغه د شارلوټ ټاون پرېکړه لیک معرفي کړي چې د يوې جلا ټولنې په توګه د کيوبېک د په رسمیت پېژندلو په ګډون يې په اساسي قانون کې پراخ بدلونونه رامنځته کول. دې پرېکړه لیک د ۱۹۹۲ ز کال په اکتوبر کې په یوه ملي ټول‌پوښتنه کې ماته وخوړه. د مېچ لیک تړون له منځه تللو د جلاغوښتونې لپاره یو بڅرکی راژوندی کړ او د کیوبېک بلاک په رامنځته کولو سره دا غوښتنه لا لوړه شوه. مولروني په بهرني سیاست کې په سویلي افریقا کې د اپارټېد له رژیم سره مخالف و او د رژيم له مخالفو ډ ېرو مشرانو سره یې ولیدل. د مولروني د سیاست لومړۍ دوره، د اېیر انډیا په ۱۸۲ الوتنه کې د بمونو په اېښودلو سره پېژندل کېږي، چې د کاناډا په تاريخ کې تر ټولو لویه ټول ‌وژنه ده، په دې سره د بريد په اړه د هغه غبرګون له نیوکې سره مخامخ شو. مولروني له چاپېریال څخه ساتنه د خپل دولت اصلي محور وګرځاوه او د تیزابي باران په اړه له متحده ایالاتو سره د یوه تړون په تضمین کاناډا په لومړني صنعتي هېواد بدله شوه چې د بیولوژیکي تنوع کنوانسیون یې تصویب کړ. د هغه دولت د پام وړ ملي پارکونه (د بروس ټاپووزمه او سویلي مورسبي) رامنځته کړل او د کاناډا د چاپېریال د ارزونې قانون او د کاناډا له چاپېریال څخه د ساتنې قانون یې تصویب کړ.
لومړنی ژوند
مولروني د ۱۹۹۳ ز کال د مارچ په شلمه د کیوبیک د ګوښه او لرې پراته ولایت په بای-کومو ښار کې نړۍ ته راغلی. د هغه مور او پلار، ماري اېرین (کورنی نوم يې اوشي) او بندیکت مارتین مولروني کاناډايي کاتولیک اېرلنډیان وو، پلار يې د کاغذونو په فابریکه کې برقي و. دا چې په بای-کومو کې هېڅ کوم د کاتولیک ښوونځی په انګلیسي ژبه نه و، مولروني خپلې زده‌کړې په یوه رومي کاتولیک لیلیه ښوونځي کې د نیوبرانزویک په چاتم کې چې د سنټ ټوماس د پوهنتون له خوا اداره کېده بشپړې کړې. د سنټ ټوماس پوهنتون په ۲۰۱۱ ز کال کې خپله تر ټولو نوې اکاډمیکه ودانۍ، د هغه په ویاړ ونوموله. بندیکت مولروني به اضافه کاري کړه او یو ساختماني تجارت يې اداره کاوه، تر څو د خپلو بچیانو د زده‌کړو لپاره ډېرې پیسې تر لاسه کړي او خپل مشر زوی یې دې ته وهڅاوه، چې پوهنتون ووايي.
مولروني په مکرر ډول د رابرټ آر.مک کورومیک ورځپاڼې د خپرندوی په اړه چې د بای-کومیو شرکت بنسټ اېښودونکی و، کیسې کولې. مولروني د مک کورمیک لپاره په اېرلنډي ژبه سندرې ویلې او خپرندوی به هغه ته ۵۰ ډالر ورکول. مولروني تر لوېدلو په انګلیسي او فرانسوي ژبو بشپړه بدلتیا لرله.
کورنۍ
د ۱۹۷۳ ز کال د مې میاشتې په ۲۶ مه نېټه مولورني د کاناډایي –صربستاني ډاکتر ډیمیتریه میتا پېونېسکي له لور مېلاپېونېسکي سره واده وکړ. د پي سي د ټاکنیزو کمپاینونو تبلیغاتو به، د هغې او د مولروني څېره ښکاروله او د اونتاریو لومړي وزیر بېل ډيوس هغه ته نظر ورکړ، چې «مېلا به تا ته تر تا ډېرې رایې راټولې کړي.»
مولروني د کارولین، بېنېدېکت (بېن)، مارک او نيکالاس په نوم څلور ماشومان لرل. د هغه یوازینۍ لور کارولین په ۲۰۱۸ ز کال کې د پي سي (د پرمختللو محافظه کارانو ګوند) د اونتاریو د مشرتابه لپاره نابریالۍ هڅه وکړه او د یارک-سمیکو له ټاکنیزې حوزې څخه یې د ګوند په استازولۍ ګډون وکړ. هغه د اونتاریو د ترانسپورت وزیره  او په اونتاریو کې د فرانسوي ژبو د چارو وزیره ده. بېن د ۲۰۱۶ ز کال له جون څخه د ۲۰۲۱ ز کال تر اکتوبر پورې د سي تلویزون د سهارنۍ خپرونې کوربه و. مارک او نيکالاس دواړه په ټورنټو کې په مالي صنعت کې کار کوي.
مولرني د خپلې لور کارولین له لوري د دوو غبرګونو درېیم لوئیس لافام  پېرس او الېزابېت تئودورا لافام او میراندا بروک لافام نیکه دی. د خپل زوی بېن او د هغه د مېرمنې جسیکا له خوا هم د اېزابېل ورونیکا په نوم او د برایان جرالد الکساندر او جان بندیکت ډیمېتري په نوم غبرګوني لمسیان لري. برایان او جان د ۲۰۱۸ ز کال د مې میاشتې په ۱۹ مه د شهزاده هري او مګان د واده په مراسمو کې له خپل مور او پلار سره ګډون کړی و چې د پاڼې د هلکانو او رېل ساتونکو په توګه یې خدمت وکړ خور یې د ناوې مله وه.
د قرطبې خلافت
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" د قرطبې خلافت د اسلامي خلافت ، هغه خلافت ته ویل کیږي چې له 929 څخه تر 1031 پورې د قرطبې د امارت په توګه د ایبیریا ټاپوزمې ( اندلس ) او شمالي افریقا د کوردوبا له مرکز څخه دوام درلود. په ایبیریا کې دا خلافت چې د ایبرو سیند په نوم نومول شوی، د اسلامي دورې یو له مهمو او نامتو خلافتونو څخه شمېرل کیږي.
حوالې
وېشنيزه:عثماني خلافت وېشنيزه:اسلامي خلافت وېشنيزه:د قرطبې خلافت وېشنيزه:اسپانيا وېشنيزه:قرطبه وېشنيزه:غرنا وېشنيزه:غرناتا وېشنيزه:ګراناډا
کليتوماکوس (فيلسوف)
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
ژوند
کلیتوماکوس په 187/6مخزېږديز کې په کارتاج کې زېږېدلی و. هغه په 163/2 مخزېږديز کې اتن ته راغی، دامهال هغه24 کلن و. هلته يې د نوې اکاډمۍ له بنسټګر فيلسوف کارنياډېس سره اړيکه ټينګه کړه، چې د هغه تر لارښوونې لاندې د دې مکتب يو له مشهورو شاګردانو څخه شو. خو هغه په عین وخت کې د سټوکس او پیریپیټکس فلسفه هم زده کړه. په 127/6 مخزېږديز کې، د کارنیاډېس له مړینې دوه کاله وروسته، هغه د اکاډمۍ اغېزمن مشر ( عالم ) شو. هغه په اتن کې د 111مخزېږديز تر پایه پورې تدریس ته دوام ورکړ، لکه څنګه چې کراسس په هغه کال کې اورېدلی و. هغه په 110/09 مخزېږديز کې مړ شو، او د لاریسا د فیلو له خوا د سکالر په توګه وټاکل شو.
لیکنې
د هغه د اثارو څخه، چې 400 کتابونه دي، یوازې څو عنوانونه خوندي دي. د ده په لیکنو کې د هغه اصلي هدف دا و چې د خپل لارښود کارنیاډېس فلسفه وپېژني، د کوم نظر څخه چې هغه هیڅکله مخالفت نه دی کړی. کلیټوماکوس د خپل ژوند تر پایه په اتن کې اوسېدو ته دوام ورکړ. خو هغه له خپل وطن سره ژوره مينه لرله او کله چې کارتاج په ١٤٦مخزېږديز کې ونيول شو او له منځه يوړل شو نو د خپلو بدمرغه هېوادوالو د تسليت لپاره يې يو کتاب وليکه. دا هغه کتاب دی، چې سیسرو وايي هغه لوستلی و، د کارنیاډېس له یوې وینا څخه اخیستل شوی و، او موخه یې دا وه چې هغه تسلیحات نندارې ته وړاندې کړي چې فلسفه حتی د لویو ناورینونو سره مخ کیږي. د هغه کار د سیسرو لخوا خورا په پام کې نیول شوی و، چا چې د کلیټوماکوس د کار په اړه د هغه د De Natura Deorum ، De Divinatione او De Fato برخې پر بنسټ ولاړ و، هغه د مرستې د بندولو په توګه نومولی دی ( De Sustinendis Adsensionibus  ).
کلیټوماکوس شاید د فلسفې تاریخ په خپل کار کې د فلسفې فرقې په اړه درملنه کړې: د فکرونو ښوونځي ( περί αἱρέσεων  ).
د کلیټوماکوس دوه اثار پېژندل شوي چې مشهورو رومیانو ته وقف شوي ، شاعر ګیس لوسیلیس او یو وخت قونسل لوسیوس مارسیوس سینسورینوس ، وړاندیز کوي چې د هغه کار په روم کې پېژندل شوی او ستایل شوی.
کتابتون
وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:فلسفي څانگې وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس وېشنيزه:فلسفي مفسرین وېشنيزه:فلسفي ويوکي وېشنيزه:فلسفي ويپانگه وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه وېشنيزه:فلسفي ویي وېشنيزه:فلسفي وییپانگه
کيټي پيري
کاترین الیزابیت هډسن (د اکتوبر 25، 1984 زېږېدلې)، په مسلکي توګه د کیټي پیري په نوم پېژندل کيږي، یوه امریکایی سندرغاړې، سندرسازه، او د تلویزیون لیکواله ده. هغه په 2010 لسیزه کې د خپل نوښتګر سټایل لپاره مشهوره شوه. په شپاړس کلنۍ کې، کېټي د موسيقۍ مسلک د ځان لپاره غوره کړ، د کیټي پیري لومړی البوم له سوداګریزه پلوه ناکام و. د کیټي هډسن البوم (2001)، د ریډ هیل ریکارډونو لاندې خپور شو. هغه په اوولس کلنۍ کې لاس انجلس ته لاړه ترڅو په موسیقۍ کې مسلک تعقیب کړي. د لومړي البوم له ناکامۍ وروسته، هغې د خپلې مور له نوم څخه وروسته د "کیټي پیري" نوم غوره کړ، او دا نوم یې لوړ ته پورته کړ. د تولید کونکو ګلین بالارډ او ګریګ ویلز سره ، هغه د جاوا ریکارډونو او بیا د کولمبیا ریکارډونو سره یو البوم ثبت کړ چې هیڅکله خپور شوی نه و. هغه بیا د اپریل په 2007 کې د کیپیټل ریکارډونو سره د ثبت کولو تړون لاسلیک کړ.
شخصي ژوند
کاترین الیزابیت هډسن د اکتوبر په 25، 1984 کې په سانټا باربرا، کالیفورنیا کې مریم کریسټین او موریس کیت هډسن ته زیږیدلی و، د پنتیکوستال پادری. پیري د انګلیسي، جرمني، آیرلنډي او پرتګالي نسل څخه دی. د هغې د مور په لور، هغه د فلم ډایرکټر فرانک پیري خور ده. د هغه کوچنی ورور ډیویډ هم یو سندرغاړی دی.
مسلک
کیټي پیري د هر وخت ترټولو غوره پلورونکي البوم او سندرې لیکلو هنرمندانو څخه دی چې د میوزیک شرکتونو سره د همکارۍ له لارې یې په ټوله نړۍ کې له 14.3 ملیون څخه ډیر ریکارډونه پلورلي دي. د هغه ټول سټوډیو البومونه چې د کیپیټل لاندې خپاره شوي په انفرادي ډول له ملیارد څخه ډیر ځله خپاره شوي. هغه په خپل کریډیټ کې د متحده ایالاتو 9 نمبر ون سندرې ، درې د متحده ایالاتو نمبر ون البومونه لري او په ټوله نړۍ کې یې خورا شهرت ترلاسه کړی. پدې کې څلور د ګینیس ورلډ ریکارډونه، پنځه د بلبورډ میوزیک ایوارډونه، پنځه امریکایی میوزیک ایوارډونه، یو بریټ ایوارډ او یو جونو جایزه شامل دي. کیټي پیري د فوربس په کلني لیست کې د 2011 څخه تر 2019 پورې د میوزیک په برخه کې ترټولو لوړ معاش لرونکي میرمنې شاملې وې. هغې په 2012 کې د کیټي پیري په نوم یو ژوندلیک مستند فلم خپور کړ: زما برخه. کیټي پیري د امریکن ایډول 2018 (شپږم فصل) کې د قاضي په توګه هم دنده ترسره کړې. هغه په ټویټر کې د لسو میلیونو څخه زیاتو پیروانو سره یوه له ډیرو تعقیب شویو میرمنو څخه ده.
سرچينې
وېشنيزه:1984 زېږېدنې وېشنيزه:کاترين الېزبېت وېشنيزه:امريکايي سندرغاړي وېشنيزه:امريکاي ادا وېشنيزه:امريکايي ستوري وېشنيزه:امريکا متحده ايالات وېشنيزه:امريکا ته د برتانيې سفيران وېشنيزه:امريکا وېشنيزه:امريکايي الوتکې وېشنيزه:امريکايي رسنۍ
ملک اختر جان شیراني
ملک اخترجان شیراني(۱۹۳۰ ـ ۱۹۹۳) د شیراني قبیلې کړمانزی څانګې یو قومي مشر او پښتون ملتپاله سیاسي مبارز و.
مخینه:
ملک اخترجان شیراني د سهېلي پښتونخوا په تاریخي سیمه شیراني کې پر ۷م اګست ۱۹۳۰میلادي کال د کړمې په کلي کې د ملک بهارخان شیراني په کور کې زېږېدلی و. د نوموړي پلار ملک بهار خان یو فعاله قومي مشر و چې د ولس ستونزې به یې د جرګو مرکو له لارې هوارولې. ملک اخترجان شیرانی لا ماشوم و چې د پلار له سېوري څخه محروم شو خو بیا هم نوموړي د خپل مشر ورور خلیفه امیرخان شیراني په مرسته خپلو زدکړو ته دوام ورکړ. د زدکړو تر بشپړو کېدو وروسته پر دولتي دنده وګمارل شو له دندې سره یې خپله قامي سیاسي ته دوامداره وساتله. نوموړی په کال ۱۹۸۶ میلادي کې حج وکړ.
زدکړې:
ملک اخترجان شیرانی خپلې لومړي زدکړې د خپل کلي له دولتي ښوونځي "ګورنمنټ پرائمري سکول کړمه" څخه بشپړې کړې او وروسته یې بیا د نورو زدکړو (تعلیم) لپاره د ږوب ښار ته مخه کړه او هلته یې خپلې پاتې زدکړې سر ته ورسولې او دولتي مامور شو.
دولتي دنده:
نوموړی له زدکړو وروسته پر دولتي دنده وګمارل شو نوموړی د دولتي دندې په لړ کې د یو څه مودې لپاره د ږوب ولسوالۍ تحصیل مسلم باغ ته کډه شو او هلته یې خپله دنده ترسره کوله. نوموړي له دولتي دندې سره د پښتون ملتپاله ګوند نشنل عوامي پارټۍ (NAP) وروسته د پښتونخوا ملي عوامي ګوند تر بېرغ لاندې خپله قامي مبارزه هم کوله ځکه ډېر ژر د سرکار له لوري له دندې څخه وځنډول(معطل) شو بیا له ډېرو هلو څلو وروسته پر یاده دنده پرځای (بحال) کړل شو خو څه موده وروسته بیا د تل لپاره له دندې ګوښه کړل شو.
سیاسي فعالیت:
ملک اختر جان شیرانی د ږوب له هغه لومړیو کسانو څخه وی چې په شیراني تحصیل کې یې ملتپاله سیاست ته مخه کړه او د نشنل عوامي پارټۍ (NAP) تر بیرغ لاندې یې قامي سیاسي مبارزه پیل کړه خو چې کله خان شهید عبدالصمد خان اڅکزي له باچاخان سره د اختلافاتو له سوبه نوی ملتپاله ګوند پښتونخوا ملي عوامي پارټۍ جوړه کړه نو ملک اختر شیراني له خپلو ملګرو سائیں کمال شیراني، صوفي نورمحمد شیراني،  کمال الدین کمال شیراني، ملا نور محمد شیراني، غلام الدین شیراني او ملا دین محمد شیراني سره په ګډه په نوي ګوند کې غړیتوب تر لاسه کړ او وروسته یې بیا د ضلعي کمېټۍ غړی شو. نوموړی د ختم نبوت تحریک ږوب فعال غړی هم وو. ملک حاجی اختر جان شیرانی د سیاسي فعالیت له علت د سرکار له لوري له دولتي دندې څخه ګوښه کړل شو.
مړینه:
ملک اخترجان شیراني پر ۲۵م ستمبر کال۱۹۹۳ میلادي کې له دې نیمګړې نړۍ څخه د تل لپاره سترګې پټې کړې.
ښۍ اړخه ولس-پلوي
ښۍ اړخه ولس-پلوي (پاپوليزم)، چې د ملي پاپوليزم او د ښي اړخه ملتپالنې په نامه هم يادېږي، هغه سياسي لیدلوری دی چې د ښي اړخي سياست او پاپولستي شعار او مفهوم يو ځای کوي. د دې لیدلوري شعار د اشرافیت ضد احساسات، له واکمنې کړۍ سره ضد او د "عام ولس" لپاره یا د هغوی په ګټه بحث کوي. د ښي اړخو پاپولستانو په موضوعاتو کې نوې-ملتپالنه، ټولنیزه محافظه کاري او اقتصادي ملتپالنه ګډون لري. دوی په مکرر ډول هوډ لري چې د بهرنیانو د بریدونو په وړاندې د ملي دود، هویت او اقتصاد دفاع وکړي.
په عمومي ډول په لوېدیځه نړۍ کې ښۍ اړخه ولس-پلوي د چاپیریال ضد، د نړیوالتوب ضد، د بومي پلوۍ ضد، او محافظه کاری ضد لیدلوري سره اړوند ګڼل کېږي. په اروپا کې، دا اصطلاح زیاتره د هغو ډلو، سیاستوالو، او سیاسي ګوندونو د لیدلوري لپاره کارول کېږي چې په عمومي توګه د کډوالۍ ضد، په ځانګړې توګه له اسلامي نړۍ څخه، او په اروپا شکاک پېژندل کېږي. ښایي ښي اړخه خلک د هوساینې دولت د پراختیا ملاتړ وکړي، خو یوازې د هغو کسانو لپاره چې د هوساینې د ترلاسه کولو وړ ګڼل کېږي. دې مفهوم ته د "هوسایني دولت په برخه کې ملتپالنه" هم ویل کېږي.
له ۱۹۹۰ کلونو راهیسې، د ښي اړخو ولس-پلوو ګوندونه د بېلابېلو ولسواکو هېوادونو په مقننه ځواکونو کې تاسیس شول. که څه هم په متحده ایالاتو کې (چېرې چې دوی په عموم ډول د "بنسټ پاله ښي اړخو" په نوم یادیږي) د ښي اړخو سخت دریځه خوځښتونه زیاتره  د جلا بنسټونو په توګه مشخص کېږي، ځینې لیکوالان دوی د پراخو، ښي اړخو ولس-پلوو پدیدو یوه برخه ګڼي.
د لوی ستر ناورین راهیسې، د اروپا د ښي اړخه ولس-پلوه غورځنګونه، لکه په فرانسه کې ملي تحریک (چې پخوا د ملي جبهې په نو وه)، په ایټالیا کې لیګ (پیمان)، په هالنډ کې ازادۍ ګوند او د ولسواکۍ لپاره اجماع، د فنلډ د فنس ګوند، د سویډن دیموکراتان، د ډنمارک د خلق ګوند، د اتریش د ازادۍ ګوند، د انګلستان د خپلواکۍ ګوند او د بریګزېټ ګوند په پراخه کچه د کډوالۍ سر د ضد د زیاتوالي پر مټ خپل شهرت ته وده ورکړه. دا کډوال زیاتره د منځنی ختیځ او افریقا څخه وو چې په اروپا د شکاکیت لیدلوری او د اروپایی ټولنې له اقتصادی سیاستونو څخه ناخوښۍ یې پراخ کړل. امریکایی سوداګر او د رسنیزې څېرې ډونالډ ټرمپ د متحده ایالاتو د ۲۰۱۶ کال ولسمشریزې ټاکنې وروسته له هغه وګټلې چې د ښي اړخو پاپولیست لیدلوری موضوعات یې پلاره واچول.
تعریف
ښۍ اړخه ولس-پلوه یا پاپولیزم داسې یوه ایډیالوژي ده چې په لومړي سر کې د نوي ملتپالنې، ټولنیزې محافظه کارۍ، او اقتصادي ملتپالنې ملاتړ کوي.
کاس موډ استدلال کوي چې د "پاپوليستي بنسټپالي اړخ" ته دوه تعریفونه شته: یو اعظمي (ډېره سخت درېځه) او بل اصغري (لږ سخت دریځه) دي، چې "اعظمي" ډله د "اصغري" ډلې فرعي ډله ګڼل کېږي. اصغري تعریف هغه څه په ګوته کوي چې مایکل فریډن  یې د ښي اړخې پاپولیسټي ایډیالوژۍ "بنسټیز لیدلوری" بولي، دا هغه لیدلوری دی چې په عمومي توګه په ډله کې ګډې ټولې خواوې شریکوي. د لومړنیو څېړنو پر بنسټ، موډ دې پایلې ته ورسېد چې د ښي اړخه-پاپولیزم اصلي لیدلوری "بې له شکه "ولس" دی. هغه وایي چې "دا لیدلوری په ریښتینې توګه د ډېرو نورو ایډیالوژیکي ځانګړتیاوو لپاره د "کوټ بند" په بڼه کار کوي. په پایله کې، د ګوند لړۍ اصغري تعریف باید په اساسي لیدلوري، چې ملت دی، ولاړ وي. خو نوموړی، په ​​​​دې ځای کې د ښي اړخي پاپولیزم د "اساسي ایډیالوژۍ" په توګه د "ملتپانې" کارول ردوي، ځکه چې د ملتپالنې "مدني" یا "لیبرال" ډولونه، په خالصه بڼه هم شتون لري چې نوموړی په دې برخه کې د "بومي پالنې" اصطلاح ته ترجیح ورکوي. "بومي پالنې" د ملتپالنې سخت دریځه ملتپاله بڼه ده او ټینګار کوي چې په "هېوادونو کې باید په ځانګړې توګه د بومي وګړو غړي ("ملت") استوګن او دا چې غیر بومي عناصر (وګړي او لیدلوری) په بنسټیز ډول د مشابه او یو ملت دولت ته ګواښ دی.
له دې سره، موډ استدلال کوي چې "پداسې حال کې چې په بومي پالنه کې د نژاد پالنې ادعا ګډون درلودلای شي، همدا رنګه غیر-نژاد پاله ادعا (د کلتور یا حتی مذهب په ګډون او نه ګډون)" هم په کې راتلای شي، او دا چې د بومې پالنې اصطلاح، ډلې د یوازې واحدو موضوعاتو ګوندونو ته نه راټیټوي، لکه څنګه یې چې د "کډوالۍ ضد" اصطلاح را ټیټوي. په اعظمي تعریف کې، بومي پالنې ته د واک تمرکز (ټول واک) ورګډېږي. د واک تمرکز داسې یو چلند دی چې "قانون او نظم" او واک ته غاړه اېښودلو - او پاپولیزم ته ترجیح ورکوي، اړینه نده چې د ولسواکي ضد یا جبري واک ضد وي. په دې ځای کې پاپولیزم "یوه نرۍ متمرکزه ایډیالوژي ده چې په نهایت کې ټولنه په دوو مشابه او متضادو ډلو وېشي، یعنې "پاک او خالص وګړي" او "فاسد اشرافي" وګړي، او دا استدلال کوي چې سیاست باید د "خلکو د عمومي ارادې" څرګندوی وي او د اړتیا وي په وخت د بشري حقونو یا اساسي قانون تضمینونو څخه مخکښ وي. کاس موډ او کرېستوبل روېرا کالتواسر په ۲۰۱۷ کال کې بیا ټینګار وکړ چې په اروپا کې په ښي اړخي پاپولیزم کې د "د وګړو د توکمیز او سخت دریځه ملتپالنې تعریف"، ټولواکۍ، او بومي پالنې پر بنسټ "مصحلت" شتون لري. دا د ښي اړخه پاپولیزم پایله ده چې " سخت دریځه ملتپاله طبیعت لري."