cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جان سټورټ مل
جان سټورټ مل John Stuart Mill
د جیمز مل او جرمی بینتهام نظریه مفاد پرستی، د گټی پالنی فلسفه یا هم د افادی د اصالت نظریه د یوټلیټریانیزم Utilitarianism په نامه یادیږی. د گټې پالنې تیوري دگټې اصالت یا د گټې پالنې فلسفه: هغه فلسفه چې په هر عمل او پرېكړه كې د اكثريت گټو ته ارزښت وركوي. مثلآ جیریمی بنتیم(Jeremy Bentham) د اخلاقیاتو او قانون ټاکنې اصولو)۱۷۸۰ ( هغه استدالال کوي چې هغه کار سم دئ چې د یو ټولنې اکثریت پکې سودمند شی نو که حتا د څو تنو زیان د یو ټولنې نیکمرغي باندی بدلیدلائ شي دا کار د اخلاقیاتو(Morality)  د اصولو له اړخه منطقی گنل کیږي. هغه تاکید کوي چې د قانون ، سیرت او اخلاقیاتو اساس باید گټورتوب یا هوسایی(Utility) باندې کیښودل شي. نوموړئ وایی چې هغه اعمال چې درد لږوی او خوشحالی زیاتوي د صحي او غلط د فلسفی(The Wrong and Right Philosophy) ټولو پوښتنو ځواب پکې راټول دئ. د بینتهام مشهوره جمله دغه فلسفه په ځان کی رانغاړی چی وایی : ؛د ډیرو ډیره هوساینه؛ بینتهام د هر عمل د مشروعیت، صحت، اخلاقیت، محبوبیت، موءثریت، او علت لپاره د ؛ډیرو ډیره هوساینه؛ اصل استعمالوه. د نويتابه له خوځښت څخه په اخلاقي ډگر کې د گټې پالنې utilitarianism تصور راپيدا شو په دې معنا چې د اخلاقي ارزښتونو او اړيکو اساس گټه او فايده ده ، په څه کې چې د انسان خپله گټه متصوره وي، هماغه اخلاقي کار دى، او کوم سلوک چې د ټولنې لپاره گټه لري هغه قانوني او کوم چې فايده نلري، هغه غير قانوني دى، نو د اخلاقي ارزښتونو معيار او تله فايده او گټه ده.چې د دې په پايله کې د نوي اباحيت ا و آزادۍ تصور رامنځ ته شو. او نن دغه فلسفه او اصل تر ټولو زیات په غربی نړۍ کی استعمالیږی. د مل کتاب گټه پالنه یا Utilitarianism د گټی پالنی دی فلسفی ته د لا پرمختگ ورکول غټه سرچینه ده. مل د خپل پلار جیمز مل او کاکا بینتهام څخه ډیر متاثره وو. مل د گټی پالنی فلسفه کی زیاتونی راوستلی، هغه پدی شکل چی مل د هوساینی او گټو درجه بندی وکړه. بینتهام هر گټه او هو ساینه په یوه اندازه مهمه بلله، مل وویل چی نه!!! اخلاقی او علمی هوساینی او گټی پورته دی نسبت بدنی، او فزیکی هوساینو ته. مل د هوساینی او هوس تر منځ توپیر راولی، هوساینه مهمه او ضروری گڼی نسبت هوس ته. مل دا اصل په یو مثال کی داسی واضح کړ چی د انسان لږه هوساینه نسبت د یو خنځیر د ډیری هوساینی نه مهمه ده. یا بل مثال داسی چی د سقراط لږ هوسا کیدل او قناعت د یو کمعقل انسان د ډیری هوساینی او قناعت څخه ډیر غوره او مهم دی. بینتهم به ویل چی که د ټولنی ډیر خلک د شاعری پر ځای د ماشومانو توشلی ؛کانچې؛ کی خوند او هوساینه احساسوی نو د ټولنی مسوءلیت دا دی چی د کانچو رایجولو او خپرولو ته ډیر کار وکړی، او کانچی د ډیر اهمیت خاوندی دی. مل ددی اصل په خلاف ویل چی نه کانچی د کمی هوساینی او گټی وړاندی کونکی دی، نسبت د شاعری ته. کانچی هغه انسان خوښوی چی د شاعری په هنر یی دماغ نه خلاصیږی. نو حتی که کانچی د ډیرو خلکو له خوا خوښی کړای شی دولت ته پکار نده چی د بل مهم شی پر ځای د کانچو رایجولو ته کار وکړی. مل د بینتهام ددی اصل چی ؛د ډیرو ډیره هوساینه؛ پر ځای دا اصل خپور کړی چی ؛ډیره هوساینه او گته د ټولو لپاره؛.
=== اقتصادی فلسفه:
مل د ازاد مارکیټ اقتصادی تیورۍ ته معتقد وو. اگر چی د هوساینو او گټو د اصل په سبب یی د دولت ځینی مداخلې مهمې گڼلی، لکه په شرابو د مالیی او ټیکس لگول. مل د اقتصادې ډیموکراسۍ داسی طرفدار وو چی د هغه په قول د کپیتالیزم یا سرمایه داری سیستم ته لاره هواره نکړی او د کارگرو حقوق پکی محفوظ وی. هغه د اقتصادی ډیموکراسۍ ښه شکل د کوپراتیفونو یا Worker Cooperatives په شکل کی وستایله.
مننه --خالد یوسفزی (خبرې اترې) 18:58, 26 جون 2015 (UTC) Khalid Yousafzai
حجروی ویش
حجروی ویش دلومړځل لپاره Hofmeitr په ۱۸۴۰م کال کی دحجروی ویش په باره کی خپله نظریه وړاندی کړه. همدا رنګه Vonmohl په ۱۸۴۴ م کال کی په حیوانی حجروکی او Schleicherپه ۱۸۷۸ م کال کی هستوی ویش کشف کړ. Strasburgerپه ۱۸۸۰ م کال کی په نباتی حجرو کی حجروی ویش کشف کړ. Flemmengپه ۱۸۸۲ م کال کی دمایتوسس (Mitosis) لغت منځ ته راوړ. Weismann او Benden په ۱۸۸۵ م کال کی داتوضح کړه چی جسمی اوجنسی حجره په بیلابیلو طریقو ویشل کیږی او مور (Moor) په ۱۹۰۵ م کال کی د مایوسس (Meiosis) لغت منځ ته راوړ. دژوندی حجری یو دمهمو خاصیتونو څخه دموادو ویش دی. نوی حجره همیشه دویش په اثر دپخوانی حجری څخه منځ ته راځی. داموضوع تر ډیروخته پوری چی دیو حجروی ژوند یو موجوداتو خصوصیات هم نه وو پیژندل شوی نامعلومه وه. بلآخره Virchow په ۱۸۸۵ م کال کی دحجروی ویش په باره کی داسی نظر بیان کړ: کله چی حجره خپلی خاصی اندازی ته ورسیږی نو په دوو برخو ویشله کیږی. دابرخی وده کوی او بیا ویشله کیږی او دحجرو شمیر زیاتیږی، حجری په انساجو بدلیږی او دحیوان دودی سبب ګرځی. دفقاریه حیواناتو لکه چنګښی دبدن حجری دوه ډوله دی چی یو یی د ویجیټاټیف (Vegetative) او بل یی تکثیری (Reproductive) حجری دی. ویجیټاټیف حجری د سوماتو پلازم(Somatoplasm) یا سوما (Soma) او تکثری حجری دجرم پلازم(Germplasm) په شکل دی. عالی حیوانات دحجروی ویش په وسیله دبدن وده او ترمیم ته هم دوام ورکوی حجروی ویش، ودی اوتغیراتو په نتیجه کی له یو حجروی زایګوټ څخه څو حجروی اورګانیزم جوړویږی. حجروی ویش دهستوی ویش (Karyokinesis) او سایتوپلازمی ویش (Cytokinesis) پواسطه سرته رسیږی. معمولاً لومړی هستوی ویش او وروسته سایتوپلازمی ویش صورت نیسی. ==په حیواناتو او نباتاتو کی دری ډوله حجروی ویش لیدل کیږی.=Hazrat Ullah Bahramkhil 08:25pm 8 نومبر 2019(UTC) ۱- مستقیم حجروی ویش یا امایتوسس (Amitosis) ۲- غیر مستقیم ویش یا ماستو سس (Mitosis) ۳- تنقیصی ویش یا مایوسس (Meiosis)
مستقیم حجروی ویش یا امایتوسس Amitosis:
مستقیم حجروی ویش په یو حجروی حیواناتو کی لکه باکتریا ، پروتوزوا غیر زوجی تکثر او هم په فقاریه حیواناتو کی دودی او زخمونوپه ترمیمولو کی رول لری. پدی ډول ویش کی لومړی هسته اوږدیږی اوبیا په منځنی برخه کی انقباض (Constriction) وکړی نو دوه هستی ورڅخه لاسته راځی. او وروسته له هغی سایتوپلازم هم په دوه برخو ویشل کیږی چی په نتیجه کی حجره په دوومساوی برخوتقسیم او دوه لوڼی حجری منځ ته راځی. په دی ویش کی کروموزومونه او ازثی مواد په مکمل ډول نه ویشل کیږی. ددی ویش ټول وخت ۵ دقیقی دی. کله چی حجروی ویش دعادی حالت څخه خارج شی نوداډول ویش په ډیره چټکی سره صورت نیسی چی ډیرشمیرحجری تولیدیږی. دغه حالت ته سرطان (Cancer) او تومور(Tumor) وایی. سرطان دحجری غیر عادی وده ده چی دصحت او دکنترول میکانیزم ته توجه نه کوی اوخپل ویش ته دوام ورکوی. (Hazrat Ullah 08:25, 8 نومبر 2019 (UTC)	انقباض هسته هسته په دوه برخو                      هستچه ویشل کیږیسایتوپلازم
هسته لوڼی حجری هسته
غیر حجروی ویش Mitosis :
مایتوسیس دیونانی کلیمی څخه اخیستل شوی دی چی (Mitos) دتار یا رسی په معنی دی. دهر بالغ انسان په بدن کی په یوه شپه او ورځ کی دوه ملیارده حجری جوړیږی یعنی په هره ثانیه کی ۲۵ملیونه نوی حجری په بدن کی منځ ته راځی. چی داحجری دپخوانی حجرو دویش څخه منځ ته راځی داویش په جسمی حجرو کی صورت نیسی. ددغه ډول حجروی ویش یوخاصیت دادی چی دودی په وخت کی له یوی جسمی حجری څخه دوه لوڼی حجری منځ ته راځی. چی هم یودبل سره اوهم دمورنی حجری سره دکیفیت اوکمیت له مخی ورته دی ( دمایتوتیک تولید شویو حجرو دکروموزومونوشمیر دمورنی حجری په اندازه وی ) مایتوسس له دوه دستګاو څخه ترکیب شوی وی. کروماتیک دستګاه (Chromatic Appratus) چی په هغه کی کروموزوم اوهسته شامل وی او اکروماتیک دستګاه(Achromatic Appratu) چی په هغه کی سنتریولونه اوسپیډل شامل دی. داویش دلومړی ځل لپاره د Walther Flemming په وسیله په ۱۸۸۰ م کال کی په حیوانی حجرو کی مطالعه شو. اساساً په ټولو ژوندیو اورګانیزمونوکی سره ورته مایتوسس صورت نیسی چی په خاص ډول سره په هغه کی دوه عمده مرحلی لیدل کیږی: ==الف: انټرفیز(Interphase)== ==ب: مایتوتیک فیز(Mitotic phase)== الف: انټرفیز Interphase ددوه مایتوتیک ویشونوپه منځ کی مرحله د انټرفیز(Interphase) په نوم سره یادیږی. پدی مرحله کی ویش نه وی خو په هسته اوسایتو پلازم کی میتابولیکی فعالیتونه زیاتوالی کوی اوهمدارنګه دسایتو پلازم حجم اوهستوی مواد زیاتیږی. انټرفیزدمایتوتیک دوران یوه ډیره اوږده مرحله ده چی په یوه یا دوو ورځوکی تکمیلیږی. دانټرفاز په وخت کی دالاندی پیښی رامنځ ته کیږی. ۱- په هستوی غشاکی کوم تغیرات نه راځی. ۲- کروموزومونه دکروماتینی تارونو په شکل لیدل کیږی. ۳- دDNA مقدار دوه برابره ډیریږی. ۴- رایبوزومل RNA اوپروتین سره ټولیږی او هستیچه اعظمی جسامت ته رسیږی ۵- لوڼه سنتریولون دپخوانی سنتریول په څنګ کی ځای نیسی نود انترفازمرحلی حجره دوه سنتریولونه یا یوي
ب: مایتوتیک مرحله Mitotic phase :
دحجری مایتوتیک ویش دلاندی مرحلو لرونکی دی: فروفیز Prophase: دامرحله دمایتوسس لومړنی مرحله ده چی ددغه مرحلی په وخت کی دالاندی پیښی منځ ته راځی: ۱- حجره ګردی، کږه او غلیظه ګرځی یعنی ډی هایدریشن پکی صورت نیسی. ۲- دهستوی غشا تجزیه پیل کیږی. ۳- هرکروموزوم دوه کروماتیدونه جوړوی اوهرکروماتیدچی دDNA یو ځانګړی مالیکول دی دهستوی پروتینونو په واسطه پوښل کیږی. ۴- دواړه کروماتیدونه په اوږدو دیوه اوبل څنګ کی نیږدی واقع اود سنترومیر په ځای کی یو اوبل سره تماس لری. ۵- کروماتیدونه لنډ اوپنډ کیږی. ۶- هستچه په ورکیدو پیل کوی. ۷- سنتریولونه سره جدا اودحجری مخلفوقطبونوته حرکت کوی. هریو سنتریول مضاعف کیږی نودحجری هریوقطب د دوه(جوړه ای) سنتریولونولرونکی وی. ۸- دهرسنتریول په شاوخوا کوچنی لنډشعاعی تارونه دوړانګوپه منځ کی دماکو یا دوک په شان تارونه چی دسپنډل (Spindle) په نوم یادیږی جوړیږی. (Hazrat Ullah 08:25, 8 نومبر 2019 (UTC)	 پرومیتافیز Prometaphase: پدی مرحله کی هستوی غشا کاملاًتخریب کیږی او سپینډل تارونه دحجری په وسطی برخه کی دهستی په ځای څرګندیږی.	میتافیز Metaphase : دپروفیز څخه وروسته دمیتافیز مرحله پیل کیږی چی پدی مرحله کی دالاندی پیښی لیدل کیږی:	۱- هریوکروموزوم استوایی منطقی ته رسیږی اوپه واضح شکل ښکاریږی اوپه مرکزی برخه کی رشتوی جوړښت  (Spindles ) باندی ځای نیسی.	۲- کوچنی کروموزومونه همیشه په داخلی خوا او لوی کروموزومونه په محیطی خوا کی ځای نیسی.	۳- دسپینډل تارونه دهر یو کروموزوم دسیترومیر سره په تماس کی وی.	۴- ځینی تارونه دسپینډل دیوی خوا اوبلی خوا نه دسنتریول سره وصل وی.	۵- حقیقی تارونه دسپنډل اوکروموزومونو په منځ کی واقع دی.	انافیزAnaphase: پدی مرحله کی دهر کروموزوم سنترومیر په دووکروموزومونو ویشل کیږی او هرکروموزوم کروماتیدونه یو دبل څخه جلا اودوه کروموزومونه لاس ته راځی. کروموزومونه لنډ اوپنډیږی او دU  اویا V شکل غوره کوی او دحجری مخالفو قطبونو ته حرکت کوی یا کش کیږی. تیلوفیز Telophase : دامرحله دمایتوسس آخرنی مرحله ده چی لاندی پیښی پکی واقع کیږی. ۱- کروموزومونه چی قطبینو ته زسیدلی دی اوږدیږی او کروموزومونه دتارونوشکل نیسی. ۲- هستچه ښکاره کیږی. ۳- اندوپلازمیک ریټیکولم دکروموزومونو اوهستچی په شاوخوا باندی نری غشا جوړوی. ۴- دسپینډل تارونه له منځه ځی. دتیلوفیز څخه وروسته دونه لوڼی هستی جوړیږی اوکاریوکاینیسس (Karyokinesis) سرته رسیږی وروسته له هغه سایتوکاینیسس (Cytokinesis) پیل کیږی. پدی ډول چی سایتوپلازم ددواړوخواو څخه په وسطی برخه کی انقباض کوی اوپه نتیجه کی دوه نوی حجری منځ ته راځی. باید وویل شی چی مایتوسس په جسمی حجرو کی ترسره کیږی اوددی ویش په نتیجه کی چی کومی نوی حجری منځ ته راځی نودکروموزومونودشمیرله مخی به دمورنی حجری په شان ډیپلائډ (Diploid) یا2n حالت ولری.
مایوسس Meiosis :
مایوسس ته تنقیصی حجروی ویش هم وایی چی په زوجی تکثرکی دګمیټونودتولید عملیه ده. دمایتوسس دویش په شان مایوسس کی هم هستوی ویش دسایتوپلازم دویش په وسیله تعقیبیږی. مګرمایوسس کی دوه هستوی ویشه ترسره کیږی چی څلورهپلایډ (Haploid) حجری ویوی ډیپلایډ (Diploid) حجری څخه منځ ته راځی. دمایوسس لومړنی هستوی ویش د لومړنی مایوتیک ویش (First Meiotic division) اودوهمی مایوتیک ویش (Second Meiotic division) په نوم یادیږی. دمایتوسس په شان دمایوسس اول او دوهمی مایوتیکی ویشونه هریو په پروفیز، میتافیز، انافیز او تیلوفیز باندی ویشل شویدی. (Hazrat Ullah bahramkhil 08:25, 8 نومبر 2019(UTC)	لومړنی مایوتیک ویش First Meiotic division : پروفیز Prophase : په لومړی مایوتیک ویش کی دپروفیزمرحله ډیر اهمیت لری ساینپس (Synapses) او کراسنګ اوور (Crossing over) اونورپه دغه مرحله کی قرار نیسی. دامرحله ډیره اوږده ده اولاندی پنځه مرحلی لری.	۱- لیپتوتین Liptotene: یانازکه رشتوی مرحله : هغه کروموزومونه چی د ډیپلاید شکل سره په هسته کی موقیعت لری ثابت حالت ځان ته نیسی او د اوږدوتارونوپه شکل په هسته کی دلیدو وړوی.	۲- زایګوټین Zygotene: یا د جوړه کیدومرحله: مشابه یا ډیر نیږدی تماس یو دبل سره یعنی سنترومیر دسنترومیر سره اوکروموزوم دکروموزوم سره لری. کروموزومونه په پنډیدو او لیډیدو پیل کوی دهمجنسو کرموزومونو جوړه کیدوته بای والینټ (Bivalent) وایی.	۳- پاکی ټین Pachytene: یادپنډیدومرحله : دبای والینټ دجوړیدو نه وروسته هر جوړه کروموزومونه په پنډیدو اولنډیو پیل کوی چی داوږدوالی په امتداد بی له سنترومیرپه دوو کروماتیدونو(Chromatids) بیلیږی.	۴- ډیپلوټینDiplotene: یا دجفته کیدو مرحله: کله چی دبای والنیټ کروموزومونوجوړی دخپل اوږدوالی په امتداد په کروماتیدونو بیلی شی نو دا کروماتیدونه په ځینو برخوکی یودبل سره بدلیږی داهمیشه نه واقع کیږی هغه برخه چی په دوه یا څلور کروماتیدو سره پری کیږی دکسماټا(Chismata) چی مفرد یی کسما(Chisma) دی په نوم یادیږی. ددی برخی څخه کروماتید ماتیدای شی چی یو کروماتید دبل همجنسه کروماتیدسره تړل کیږی نوځکه دهمجنسو کروموزومونو ترمنځ دکروماتید موادو تبادله صورت نیسی. دی حادثی ته کراسنګ اوور (Crossing over) وایی. ۵- ډیاکنیسس Diakinesis: یا دیوی برخی دحرکت مرحله : پدی مرحله کی دکروموزومونو لنډیدل اوپنډیدل دوام لری ، هستوی غشا له منځه ځی سنتروزوم ویشل کیږی اودسپینډل رشتی جوړیږی بای والنیټ حرکت کوی اودسپینډل رشتودپاسه تنظیمیږی. میتافیز Metaphase: هریو دمشابه کروموزومونوڅخه په مساوی فاصله دسپینډل رشتو دپاسه ځای نیسی چی هر یویی دخپل سنترومیر سره نښتی وی. انافیز Anaphase: پدی مرحله کی کروموزومی تارونه انقباض کوی اوکروموزومونه متقابلو قطبینو خواته حرکت کوی چی هر کروموزوم دسنترومیر لرونکی وی. تیلوفیز Telophase:دواړه ګروپه دکروموزومونو قطبینو خواته رارسیږی چی هر یو ګروپ دنوی هستوی غشا په وسیله احاطه کیږی. کروموزومونه غیر فنری شکل نیسی اوهستیچه بیا راڅرګندیږی وروسته له هستوی ویش څخه دسایتوپلازم ویش پیل کیږی دیو لنډ انترفییزڅخه وروسته دوهمی مایوتیکی ویش پیل کیږی.
اووجنیسسOogenesis:
دښشځینه جنسی حجرو تکامل او انکشاف ته اووجنیسس( Oogenesis) وایی. چی دتخمدانونو په جنسی حجروکی سرته رسیږی. چی داحجری دپری موډل جرمنل حجرو(Primo dial Germinal cells ) په نوم یادیږی. اووجنیسس انکشاف دزیاتوالی یا مولټی پلیکیشن (Multiplication) ودی یا ګروت (Growth) اودبلوغ یا میچوریشن (Maturation) دری آساسی مرحلی لری. ابتدایی جنسی حجری ګونوسایټ (Gonocyte) یا (Primordial Germinal cells) د Multiplicationپه واسطه دډیری ویشنی څخه وروسته ډیری حجری تولیدوی چی داحجری د اووګونیا (Oogonia)(مفرد یی Oogonium په نوم یادیږی. دمتعددوویشنوڅخه وروسته دابتدایی اووسایټ (Oocyst) مستقیماً دودی مرحلی تیروی.	د اووجنیسسOogenesis دودی مرحله نظرسپرماتوجنیسس (Spermatogenesis) دوری مرحلی ته په مقایسوی ډول اوږده ده. دودی په مرحله کی دابتدایی اووسایټ (Oocyst) اندازه زیاتیږی مثلاً: دچنګښیپرایمری اووسایټ (Primary Oocyt) په پیل کی یی قطر تقریباً د۱۰۰-۲۰۰ مایکرون پوری رسیږی. همدارنګه هسته هم لویږی کله چی وده دسایتوپلازم اوهستی په ابتدایی او وسط کی پوره شی دبلوغ (Maturation) مرحلی ته تیاریږی.	دزیاتوالی اوودی له مرحلی څخه وروسته پرایمری اووست(Primary Oocyt) دیوغیرمساویانه سایتوپلازمیک (Cytoplasmic)ویش لاندی راځیلدی کبله متولده حجری نظریوبل ته کوچنی دی. چی داکوچنی حجری دپولرباډی (Polar Bodies) یا پولوسایت (Polocytes) په نوم یادیږی چی شمیر یی دریو ته رسیږی. همدارنګه یوه لویه حجره چی هپلاید وی اوهګی نومیږی جوړیږی. دغه دری پولرباډی له منځه ځی اوهګی چی دغیر مساویانه ویش په نتیجه کی منځ ته راغلی ده دا زمینه ورته برابریږی چی په کافی اندازه غذایی مواد یا ژیړ(Yolk) دالقاح دوخت دجنین (Embryo) ترمرحلی پوری ولری. یوه رسیدلی هګی دپلازما ممبران(Plasma membrane) دهګی لومړنی پوښ (Primary Egg membrane) دهګی دوهمی پوښ (Secondary Egg membrane) او اووپلازم (Ooplasm) دهګی سایتوپلازم ، ددری برخولرونکی دی. اووپلازم (Ooplasm) دژیړ (Yolk) په نوم ډیرغذایی مواد لری. ژیړ (Yolk) د لیپوپروتین (Lipoprotein) رنګه دانو، اوبو، رایبوزوم، مایتوکاندریا او دمختلفوحجروی انکلوژنونو(Inclusions) څخه ترکیب شویدی. (عصمت الله جلالزی 08:25, 8 نومبر 2017 (UTC)
سپرماتوجنیسس Spermatogenesis:
دنارینه جنسی حجرو تکامل او انکشاف ته سپرماټوجنیسس وایی چی په جنسی غدو یا ګونادونو یاخصیو کی واقع کیږی. دفقاریه حیواناتوخصیی دیوشمیر تیوبونو(Semingerous Tubules) لرونکی دی چی دجنسیاپتیلی حجرو(Germinal Epithelial Cells) په وسیله پوښل شوی دی. داحجری دسپرماتوجنیسس دعمل په مرسته سپرمونه جوړوی. په ځینوحیواناتو کی لکه تی لرونکی ، مولوسکا، اونوروکی جسمی حجری دجنسی حجروپه منځ کی پرتی دی. داسی جسمی حجری د(Sterol Cells) په نوم یادیږی. داحجری په نوروحجروباندی زور اچوی چی دوی دسپرمونو دانکشاف لپاره غذا تیاره کړی. جشرات دامراحل نلری .(Hazrat 08:25, 8 نومبر 2019 (UTC)	نارینه جنسی حجری چی سپرم تولیدوی دPrimary Germinal Cells یا (Primordial Cells) یاGonocyte نومیږی. داحجری هم دسپرم دجوړیدو لپاره دزیاتوالی ، ودی اوبلوغ مرحلی لری. 	اولنی جنسی حجره د Multiplication مرحلی ته داخلیږی چی دمیتوزس ویش په څیر ویشل کیږی اویوشمیر حجری چی سپرماتوګونیا (Spermatogonia) مفرد (Spermatogonium) نومیږی تولیدوی. دغه حجره په وده پیل کوی چی وروسته له ودی څخه Primary Spermatocyts منځ ته راوړی دودی دمرحلی په تعقیب دبلوغ مرحله پیل کیږی. Primary Spermatocyts لومړی مایوتیک ویش ته آماده کیږی. ځانګړی مشابه کروموزومونه (Homologous Chromosomes) سره یوځای کیږی اویودبل په څنګ کی ځای نیسی نوموړی عملیه دساینپسس (Synpsis) یاجوړه کولو په نوم یادیږی. داډول دکروموزومونو جوړه کیدل دکوم چانس پواسطه صورت نه نیسی. که چیرته یو ابتدایی سفرماتوسایت Spermatocytsچی دڅلوروکروموزومونولرونکی وی نوداضروری ده چی Spermatocyts دوه هم جنسه جوړه دکروموزومونولری. همجنسه کروموزومونه نه یوازی دخارجی جوړښت له نظره یودبل سره ورته دی بلکی دفزیالوژیکی فعالیتونو اوانکشافی تأثیراتوله کبله هم سره نیږدی خصوصیات لری. دویش په پیل کی DNA دوه چنده کیږی. دلومړی مایوتیک ویش په نتیجه کی سکنډری سپرماتوسایت (Secondary Spermatocyts) تولیدیږی. هریو Secondary Spermatocyts دوهم مایوتیک ویش لاندی راځی اودوه سپرماتید (Spermatids) جوړوی. ددوهمی مایوتیک ویش په نتیجه کی دیپلوئید (Diploid)سپرماتوګونیم څلورهپلاید(Haploid) سپرماتید(Spermatids) تولیدوی. داسپرماتید راساً دګمیټ رول نشی لوبولینوځکه دسپرمایو جنیسس (Spermiogenesis)مرحله باید تیره کړی. (Hazrat اhlll 08:25, u نومبر 2019 (UTC)
القاح Fertilization
دنارینه اوښځینه ګمیټونواتحاد ته القاح وایی. دالقاح په عملیه کی همیشه دوه هستی سره ګډیږی اودعملی کیدو لپاره دوه مکملی حجری چی عبارت دی له ګمیټونویا جسمی حجروڅخه سره یوځای کیږی. که ملحقه ګمیټونه سره ورته وی دایزوګامی (Isogamy) اوکه سره توپیرولری دان ایزوګامی (Anisogamy) په نوم یادیږی. معمولاً پروتوزوا ایزوګامی اومیتازوا ان ایزوګامی دی مذکر هپلاید ګمیټ یاسپرم اومؤنث هپلاید ګمیټ یا اووم سره یوځای کیږی اویو ډیپلایډ (Diploid) زایګوټ (Zygote) جوړوی. (Hazrat 08:25, 8 نومبر 2019 (UTC)	دالقاح په وخت کی دسپرماتو زوئید سر او وسطی برخی دهګی پلازما ته داخلیږی اولکی دهګی څخه دباندی پاتی کیږ. دسپرم سر چی لرونکی دهستی دی دتخمی سره ګډیږی اوزایګوټ جوړوی. همدلته دالقاح عملیه ختمیږی . دالقاح څخه وروسته هګی ډیرژر له خپل ځان څخه یوه پرده جوړوی چی داپرده دنوروسپرمونو د داخیلیدو مخه نیسی. اکثراً دالقاح څخه وروسته حجروی ویش لیدل کیږی چی دهغی په نتیجه کی دجنین تکامل پیل کیږی.       (Hazrat 08:25, 8 نومبر 2019 (UTC) مأ خذ ۱:- عمومی زولوژی پوهندوی حضرت علي ۲:- عمومی بیولوژی پوهندوی سیدانور نوري
میرزا خان انصاري
ميرزا خان انصاري د پښتو ژبې يو کلاسيک شاعر، د نورالدين زوی او د بل نامتو ليکوال بايزيد انصاري لمسی دی، چې په ۱۷ زېږدي پېړۍ کې يې ژوند کاوه.
مخينه
ميرزا خان انصاري د پښتو ژبې د کلاسیک ادب، په تېره بیا د روښاني غورځنگ د ادبي کاروان سالار وو. میرزا خان انصاري د نورالدین زوی او د روښاني طریقې د بنسټگر بايزيد انصاري (پیر روښان) لمسی دی. د هغه د زوکړې نېټه او کال مالوم نه دی، خو په ۱۰۴۰ هجري قمري (۱۶۳۰ زېږدي) کال په دکن کې په یوه جنگ کې وژل شوی دی.
میرزا خان انصاري د ځوانۍ په لومړیو کلونو کې د پیر روښان د یوه بل لمسي احداد، چی په خپل وخت کې د روښاني تحریک مشر وو، ډېر کلک ملگری وو؛ خو وروسته یې له احداد سره اختلاف پیدا سو؛ د مغولو د پاچا  نورالدین جهانگیر خدمت یې غوره کړ او د هغه تر مړينې وروسته یې د هغه د زوی شاه جهان په پوځ کې لوړ منصب درلود. نوموړی بالاخره په دکن کې د مغولي پوځونو او ځایي پاچاهانو او امیرانو تر منځ د جنگونو په ترڅ کي ووژل شو. د لوېديځ نامتو ختځيپوه مېجر راورټي د پښتو ادب په اړه یوه کتاب (سلیکشن فرام دی پوییټری آف د افغانز) کې لیکي، چې هغه میرزا خان چی د مغولو خدمت یې کاوه هغه بل سړی دی، او دغه میرزا خان چې په پښتو ژبه کې یې دېوان ترتیب کړی، بل څوک دی. راورټي وایي، دغه میرزا چې دېوان یې ترتیب کړی، کوم وخت د مغول اورنگزېب په زمانه کې د سوات او باجوړ په سيمه کې وفات شوی دی. دا چې راورټي به دغه مالومات له کومه تر لاسه کړي وي، سړی څه نه شي ویلای، خو دومره ویلای شي، چې د هغه دغه مالومات چنداني حقیقت نه لري او د میرزا خان انصاري د مرید دولت لواڼي شعرونه او دغه راز د حالنامې بیان، چې د روښاني غورځنگ په اړه تر اوسه پورې تر ټولو مستند او د باور وړ کتاب دی، د دې خبرې شاهدي ورکوي، چې  میرزا خان انصاری یو سړی دی او هغه دغه میرزا خان دی چې د دکن د دولت اباد په جگړو کې د شاه جهان پاچا په زمانه کې وژل شوی دی.
زموږ د دې مدعا شاهد د میرزا خان د یوه مخلص او د پښتو ژبي د شاعر دولت لواڼي هغه شعر دی چي د پیر روښان د کورنۍ په اړه یې لیکلی او د میرزا خان د مړیني یادونه یې پکې کړې ده او وايي:
پنځونه
سړی ویلای سي چې داسې شاعران به چنداني نه وي تېر سوي، چې د تصوف په اړه یې د ده په څېر سپینې خبرې کړي وي او ځان یې د هرې بلا خولې ته سپر کړی وي. دې خبرې ته هغه پخپله هم متوجه دی او وایي، چې د حجاب خبرې باید لوڅې ونه کړي. میرزا خان په یوه غزل کې د وحدت الشهود په باب ږغېږي، مگر کله کله سړی له ورایه ورباندې پوهېږي چې نظم یې د وحدت الوجود خواته میلان پیدا کوي او دا میلان هم د خپل کلام له طبیعت سره سم، په ډېره ساده ژبه راوړي.
د میرزا خان انصاري د سیاسي جبهې تغیر او د روښاني احداد  څخه بېلېدلو او د مغول پاچا جهانگیر سره د هغه یو ځای کېدلو یې پر روښاني عقایدو باندې کوم اغېز نه دی کړې؛ تر مرگه پورې روښاني طریقې، پیر کامل، طریقت او د  یقین حاصلولو مفکورې ته وفادار پاته شو، او  د عمر تر پایه پورې یې د شعر  مهم مضمون دغه مفاهیم ول.
میرزا خان انصاري یوازې صوفي شاعر نه دی. هغه د ښکلا، د حسن، د زلفو او ښایست هر اړخ ته متوجه دی. کله یې چې زړه د زاهد او ناصح له نصیحته مستغني کېږي، نو د هغه د سرکښۍ د مخنیوی چاره یوازې او یوازې د زلفو ځنځیر بولي. یعنې په اصطلاح اور په اور وژني. میرزا عاشقي خپله ازلي برخه بولي. ده په ازل کی د وفا او مینې وعده کړې ده او بیا نو شکایت، مکر او تزویر ورته ښکاري. دی د خلکو ملامتي خپله ازلي برخه بولي، او په دې قانع دی چې د ازل برخه او وېش په بله نه کېږي.
ستا د ډېرې مینې زه به څه تدبیر کړم تر تا څو به د داهسې غم شبگیر کړم نن مې زړه له نصیحته مستغني شو مگر بند یې ستا د زلفو په ځنځیر کړم دا ستا زلفو مې دا جمع زړه پرېشان کړ څه مجال دی چې یې یو په یو تقریر کړم د میرزا بخره د ازل قسمت به څرنگه تغیر کړم
مړينه
د دکن په جگړو کي د میرزا خان د وژل کیدو په اړه د دولت لواڼي شعر په دې برخه کي هیڅ شک نه پریږدي؛ البته مغول امپراطور شاه جهان، چي د ده د پاچهۍ په درېيم کال باید میرزا خان وژل سوی وي، په دکن کې ډیر زیات جنگونه کړي دي، او کیدای سي چي میرزا خان انصاري د ۱۰۴۰ کال په سر کې نه، بلکې په پای کې، چې د ۱۶۳۱ میلادي کال سره سر خوري، د دغو جنگونو په اړه تر نظم لیکلو وروسته وژل سوی وي. حالنامه هم د میرزا خان د وژل کېدلو کال ۱۰۴۰ ښیي او وايي چې خان عالي شان رشید خان او میرزا خان د دکن د صوبې په بیجاپور کې ول، چې ناڅاپه د دوښمن دوولسو زرو عسکرو حمله ورباندې وکړه. د میرزا خان او رشید خان سره یوازې درې سوه تنه ملگري ول. په هغه جنگ کې میرزا خان او د هغه زوی عبدالحکیم شهیدان شول او رشید خان، د میرزا خان په مشوره او ټینگار د جگړې له ډگره ځان په تیښته خلاص کړ. د حالنامې په حواله، په هغه جگړه کې د رشید خان ورور میا داد هم وژل شوی دي.
اخځونه
۱- http://www.tolafghan.com/posts/29944
۲- https://shahmbookco.com/product/%D8%AF-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86/
۳- https://larawbar.net/53590.html#.X4F-5tSF5kg
هرېټ جاکوب
هرېټ جاکوب (Harriet Jacobs) یوه افريقایی الاصله امریکايي لیکواله وه، چې د زېږېدلو کره نېټه یې معلومه نه ده خو ښايي له ۱۸۱۳ څخه تر ۱۸۱۵ کالونو تر منځ زېږېدلې وي،د ۱۸۹۷ کال د مارچ په اوومه نېټه یې له دې نړۍ څخه سترګې پټې کړې. هغې خپل ژوندليک په ۱۸۶۱ کال کې «دیوې کنیزې نجلۍ د ژوند پېښې» له سرلیک سره د لېنډا برېنټ په مستعار نوم  چې اوس‌مهال د امریکایي کلاسیک په نوم یاديږي خپور کړ. چې د شمالي کارولینا د اېډنټون په یوه کنيزخونه کې زېږدلې، هلته دا د خپل څښتن يا هغه کس چې دا يې په غلامۍ نېولې له خوا له جنسي ځورونې سره مخ وه او هغې ته داسې ګواښ کوي که چېرې د هغه غوښتنو ته غاړه کېنږدي، نو دی به یې ماشومان ورته وپلوري. هغې د خپلې انا د کور تر چت لاندې په یوه ډېره نرۍ فضا کې ځان داسې پټ کړ چې درېدلی نه شوی. هلته تر اووه کاله ژوند کولو وروسته په دې بریالۍ کېږي چې د ازاد شمال لور ته وتښتي. هلته له خپلو بچیانو جوزېف(Joseph) او لویسا مټلېډا(Louisa Matilda) او خپل ورورجان اېس جکوب (John S. Jacobs) سره یوځای شوه او د ماشومانو د روزونکې په توګه یې دنده پیدا کړه او پر غلامۍ د بنديز پلویانو او فېمېنستانو سره يې اړیکه جوړه کړه. د کورنۍ جګړې په بهیر او تر هغې وروسته له خپلې لور سره دسويل په لورد اتحاد (شوروي/انګلیس) تریرغل لاندې سیمو ته لاړه چې هلته یې مرستې پیل کړې او د تښتېدلو او خوشي کړل شویو غلامانو لپاره یې دوه ښوونځي پرانیستل.
نوم او کورنۍ
هرېټ جاکوب (arriet Jacob) په ۱۸۱۳ کال کې د شمالي کارولينا  (North Carolina) په اېډنټون (Edenton) سیمه کې د  ډېلېلا هورنيبلا (Delilah Horniblow) په کورنۍ کې زېږېدلې او د هورنيبلا  (Horniblow)کورنۍ له خوا چې يوه سيمه‌اييزه میخانه لري په غلامۍ نيول شوې. هرېټ او د هغې ورور جان د پاراټوس سکوېچر وېنټرم / partus sequitur ventrem (د غلامۍ قانون چې له مخې یې د غلامو میندو ماشومان د څښتن ملکيت  حسابېدل) اصل پر بنسټ له ماشومتوبه میخانې لرونکې کورنۍ په غلامۍ نیولي وو، چې مورنۍ مقام ترلاسه کړي یعنې غلامي د هغوي مورنۍ مقام و او دا به دوی ته په میراث رسېده.
ذاکر الله ذاکري
ذاکرالله ذاکری دملا تاج محمد ځوی دملا ولی محمد اخندزاده لمسې چه په کال ۱۳۵۶د ننگرهار ولایت روداتو ولسوالۍ دکمره سری قلا په یو علمی او دینداره کورنۍ کښې زیږیدلی دی.
لومړنۍ زده کړې
نومړی خپلی ړومبنۍ زده کړی دخپل بلار مولوی تاج محمد او مشرانو ورورنو هریو مولوی پیر طریقت شیخ الحدیث ملامحمد حنیف صاحب چه (دهډی دنجم الدین الطامه الکبری القادری الحنفی المجاهد الکبیر چه دشیخ الهند مولانا محمود الحسن دیوبندی او حضرت الحاج قاتل الکفره والزنادیق ترنگزو حاجی صاحب او علامه شیخ الحدیث مولانا عبید الله سندهی رحمهم الله پیر او روحانی مربی هم ؤ )دعالی مدرسی نجم المدارس څخه فارغ او دهیواد په مختلفو دینی او عصری مدارسو او لیسو کښې د ښوونکی په صفت کار کاوه ،څخه ترلاسه کړی دهغه نه دخپل ورور مولوی میرزامحمد څخه یی هم ابتدایی دصرف او نحو کتابونه تر کافیه پوری ولوستل بیا دالهجرت والجهاد عالی مدرسی سره پیوست شو چه تر لنهم ټولگي زده کړه یی هلته او بیا په عالی مدرسه دحضرت عبدالله بن عباس کښې ۱۰ ټولگۍته ولاړ او په کال ۱۳۷۱ ددولسم ټولکی څخه ددویم نمره دریم نمره دنمرو دیو شیوالی په سبب دځینی غیر حاضریو په سبب چه دجهاد سنگرونو کښې تری شوی وې څلورم نمره کامیاب شو.
لومړې زده کړې
دامام محمد بن حسن بن فرقد شیبانی رحمه الله اسلامی پوهتنون دشرعیاتو فاکولتی ته بریالې شو بیا دڅه مودی وروسته چه دځینی مشکلاتو په اساس یا دفکر او نظر دتبدیلی په اساس دانزوا او تخلی فکر غلبه وکړه نو دځینی ځانگړو علماؤ او مشایخو څخه دعلم او تربیی ترلاسه کولوته مخ کړ په علمی لحاظ شیخ الحدیث مولانا محمد ایوب جان بنوري،مولانا حبیب الحق قاضی بابا ،شیخ الحدیث مولانا عبداللطیف مفتی صاحب او شیخ الحدیث مولانا محمد عنایت الله البرهانی چه له روستی بحر زخار پرته نور همه ددارلعلوم العربیه دیوبند فارغان ؤهمداراز دحدیثو دوره یی دشیخ الحدیث مولانا محمد حسن جان ولد علی اکبرجان المدنی رحمه الله سره پّه کال ۱۹۹۶ تر سره کړه بیا دتخصص فی الفقه الحنفی واصوله او ځینی دباطلوډلوسره دمناظرو دکورسونو په خاطر سیندهـ کراچۍ ته مخه کړه هماغه ؤ چه هلته یی مدارک علمی پراخه شول دافتاء او تحقیق او ژباړی کار یی دتدریس سره سره پیل کړ.
تدریس او کاري ژوند
له ۱۹۹۶څخه تر ۲۰۰۷ پوری دکراچۍ په مختلفو مدارسو لکه الجامعه العلویه الیعقوبیه ،جامعه نضرت العلوم ،جامع الوفاق العالمی للدعوه الاسلامیه ،اسلامک مشنری یونیورسټی او نورو کښې دمدرس پروفیسر دنده سرته ورسوله ،په همدی مهال یی دادره مسعودیه او ضیاء الاسلام پبلی کیشنز،اداره تحقیقات امام احمد رضا،جمعیت اشاعت اهل سنت ،اونورو ادراو لکه کلیة اللغات والترجمه بمصر القاهره ځینی کتابونه ،تصنیف،تدوین ،ترتیب ،غورچاڼ،او وژباړل بیا دبرکاتی فاونډیشن لخوا درسول الله صلی الله علیه وسلم دسیرت دبیان او لوی کانفرنس دمیلاد النبی صلی الله علیه وسلم په غونډه کښې شریک او دعربانو علماؤ او عجمو دارتباط او تړون په لار کښې یی دجسر تواصل فریضه اداء کړه چه دعالی اخلاقو او علمی حصیلی لرلو له کبله دعربی خلیج ،یمن ،مصر ،شام ،عربی امارات متحد علماؤ ورته د دبۍ په لور دراتگ بلنه ورکړه هماغه ؤ چه په کال ۲۰۰۷ دمارچ دمیاشتی په ۱۱نیټه دوبی ته دکلیه امام مالک للشریعه الاسلامیه والقانون په فاکولته کښې دعربۍ ژبی صرف او نحو( قواعد اللغة)او فقه حنفی د استاد په توگه مقررشو ،یاده دوی چه دا جامعه داسلامی نړۍ ستر پوهنتون الازهر شریف څانگه وه په اماراتو کښې چه بیا په ۲۰۰۹ ازهر تری خپل اعتراف بیرته واخیسته او داماراتو حکومت لاس ته ورغله چه هغوی دا کوشش وکړ چه پوهنتون نشنالایز او قومی بڼه غوره کړی ، واړه استادان داماراتو اوسیدونکی وي ترڅو له اقتصادی پلوه محکم شو او اقتصاد بیرون ته ونه وځی نو ۲۵ استادان چه د افریقا .دمصر،موریتانیا،فلسطین ،اردن،او ځینی نورو هیوادونو ول له دندی کوښه کړل چه مفتی صاحب په هغی کښې گوښه شو،خو د۲۰۱۰ کال په ړومبنۍ میاشت کښې دشارجه اوقافو او مذهبی اومورو کښې دمرشد دینی امام او خطيب په دنده وگمارل شو.
ادبي ژوند
وېشنيزه:مولويان
مورفين
تاريخ
وېشنيزه:مخدره مواد وېشنيزه:د القلوید مواد وېشنيزه:مسکنونه
عبدالکريم سروش
حسین حاج فرج دباغ (زادهٔ ۱۳۲۴) چې د عبدالکریم سروش نوم یې ځانته غوره کړې، یو ایراني دیني مفکر، متکلم (دې خپل اندو اند د نوي کلام کلام جدید یادوي او خپل کلامي تگلاره نو معتزلي)، فیلسوف، شاعر او ایرانی ژباړن دی. دې له ۱۳۷۸ز کال راهیسې د هارورډ پوهنتون او پرېنسټون پوهنتون کې (۱۳۸۱-۱۳۸۰) بوخت و. او په هغه درې ورځیني کانفرانس کې چې د ستمبرمیاشت، کال ۲۰۰۷ز د مولوي په اړه مرېلېنډ پوهنتون کې ترسره شو هم خپله وینا اورولې و.
ژوندلیک
عبدالکریم سروش په ۱۳۲۴ز د تهران په ښار کې دې نړۍ ته سترگې راغړولې دي. منځنۍ زده کړې یې په علوي ښوونځي کې ترسره او لوړې زده کړې یې د تهران پوهنتون په درملجوړونې پوهنځي کې ترسره کړې. دې د لمریزکال په ۵۰مه لسیزه کې د لندن ته وخوځېد، او د تجزیې کیمیا په څنگ کې یې لویدیزه فلسفه هم زده کړه، او د آیت‌الله بهشتي په استازیتوب یې د شیعه گانو په اسلامي مرکزونو په ځانگړې توگه «امام باړه» (چې د ایراني شیعه انقلاب څخه وروسته د ایراني دولت لخوا اخیستل شوې او د کانون توحید په نامه نومول شوې وو) برخه اخیسته. ډاکټر سروش په انگلېستان کې دوه تحلیلي برخو کې زده کړې وکړې، یوه په تحلیلي کیمیا کې او بله هم په تحلیلي فلسفه کې. کېمیا کې یې د نااوبلنو محصلولاتو کې زده کړه وکړه.
نیوکې
ځینو شیعه سرچینو په ډاکټر سروش نیوکې کړي او ورڅخه یې غوښتي چې توبه وکاږي. ایت الله ناصر مکارم شیرازی په خپلو کلکو نیوکو کې د سروش له ځینو آندواند چې دې یې د قرآن کریم په اړه لري رټلې او ورڅخه یې غوښتي چې توبه دې وکړي.. آیت الله جعفر سبحانی هم د سروش په اړه یوه انتقادي لیکنه خپره کړه، چې دا لیکنه ددې دواړو ترمنځ د قرآن په اړه د یو لړ مباحثو پیل وگرځېد.
د شعر بېلگې یې
غزل واره پایان دیوان نبوت
بهرنۍ تړنې
وېشنيزه:ژوندي خلک سروش، عبدالکریم سروش، عبدالکریم سروش، عبدالکریم وېشنيزه:ایراني لیکوال
اینبار لاوی
اینبار لاوی په عبري ژبه ענבר לביא) په انګلیسي Inbar Lavi) زوکړه ۲۷ اکتوبر ۱۹۸۶م کال) یوه اسرایلۍ سینماګره ده چې د فراری سریال په پنځم فصل کې هم لوبیدلی ده، نومړۍ له ۲۰۰۴م کال راهیسی هنري فعالیت کوي.
جبل پور
جبل پور د هند يو ښار دی، دا د هند په مدهيه پرديش ايالت کې دی. دا د هند 42م لوی ښار دی. په کال 2001 کې ددې ښار د وگړو شمېر 932,484 و او بيا په کال 2011 کې چې وگړ شماري وشوه نو د هغه له مخې ددې ښار ابادي 1,054,336 وه.
وېشنيزه:د هند ښارونه
په افغانستان کې د خلق او پرچم گوندونو د جنگي جنايتونو لړليک
په افغانستان کې د خلق او پرچم په نامه گوندونو يو شمېر جنگي جنايتونه ترسره کړي چې دلته به يې لړليک راځي.
شيطاني آيات
بټنوک|د شیطاني ایاتو د کتاب پښتۍ شیطاني ایات (په انگرېزي:Satanic Verses) د سلمان رشدي څلورم داستاني کتاب دی چې بازار ته راوځي. دې کتاب خپل لیکوال ددې جوگه کړ چې د وایټبرد جایزه ترلاسه کړي. په همدې کار دې کتاب د بوکر جایزې ترلاسه کونې لپاره هم نوماند شو، مگر بریلې نشو. په ۱۹۸۸ز کال سید روح‌الله خمیني د یوې فتوای په صادرولو سره ددې کتاب لیکوال په مرگ محکوم کړ. لدې فتوی څخه وروسته سلمان رشدي خپل ژوند په ډېره پټه توگه د انگلېستان په ښارونو کې تېروي چې دا حال تراوسه همداسې دوام لري.
سرچینې
وېشنيزه:انگرېزي ناولونه وېشنيزه:د ۱۹۸۸ز کال ناولونه) وېشنيزه:په اسلام نیوکه کوونکي کتابونه وېشنيزه:ممنوعه کتابونه
لېسکوواک
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> لېسکوواک چې په سربيايي ژبه کې يې Лесковац ليکي د سربیا د زنتراسربين ولایت یو ښار دی چې په 2006 مېلادي کال کې يې 63،161 تنه نفوس درلود.
سرچینې
وېشنيزه:لېسکو وېشنيزه:سربيا وېشنيزه:سربستان وېشنيزه:سربيايي وېشنيزه:اروپایي هېوادونه
محمد ابراهیم همیم
د اسلام نومیالی علمبردار او د سره ښکېلاک پرضد د اسلامي مبارزې د لارې ځلاند مشال، سترعام، استاد، ادیب او داعي شهید مولوي محمد ابراهیم همیم د مولانامحمد جعفر زوی پر ۱۳۱۴ل کال د ننگرهار د بهسودو ولسوالۍ د ولایتو د کلي په یوه دینداره او روڼ اندې کورنۍ کۍ دې نړۍ ته سترگۍ راغړولي دي.
زده کړې
دې لا د اوو کالو و، چې عظیم الشان قرآن یې ختم کړ، وروسته بیا د نجم المدارس په عالي مدرسه کې شامل شو او پر ۱۳۴۱ل کال ترې فارغ او هملته د ښوونکي په توگه وگومارل شو.
نثري لیکنې
وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:عالمان وېشنيزه:افغان عالمان وېشنيزه:پښتانه دینپوهان وېشنيزه:افغان دینپوهان وېشنيزه:شهیدان
پېرنشټېين کلا
پېرنشټېين کلا (په چېکي: Hrad Pernštejn) د گوتي سبک یوه مشهوره کلا ده چې د چېک په جمهوريت کې د ویسوچینا په ولسوالۍ کې پېرنشټېين کلی ته نژدې پرته ده.نوموړي کلا د ۱۹۹۵ کال څخه د چېک ملی يادگارونو په فهرست کې دي.
تاریخ
پېرنشټېين کلا په ۱۲۸۵ کال کې جوړه شوه او تر ۱۶ پېړی پورې د پېرنشټېين اشرافانو مهم مقر وو. د ادبی سرچينو په مطابق د دی کلا لمړنی واکمن Štěpán z Pernštejna وو. په ۱۵ پېړۍ کې پېرنشټېين کلا بیا جوړه شوه او څو ودانۍ او دیوالونه هم جوړ شول په دی وخت کې د شوالیو سال هم جوړ شو. په ۱۶۴۵ کال کې نوموړي کلا د سويډن پوځ لخوا محاصره شوه. په دي وخت کې د منشور برج پورتني برخه ویجاړ شوه.
بوسحاقي کاسمیک فعالیت
لومړنۍ څیړنه
پروفیسور مصطفی إسحاق بوسحاقي په 2006 کې د کایناتو د پراخیدو د ناانډولتیاو په اړه خپله لومړنۍ مقاله په 2003 کې د کوینزټن پوهنتون کې د جون په میاشت کې د پروفیسور کیل ویلیم لیک تر څارنې لاندې د "غیر همجنسي کاسمولوژیکي ماډلونو کې مطالعات" تر سرلیک لاندې د دوکتورا مقاله وړاندې کړه.
بوسحاقي هڅه وکړه چې د جاذبې څپې د اغیزو په تعدیل کې د تیوریکي تیاره انرژي د رول په مطالعه کولو سره د کایناتو په ګړندۍ توسع کې پټ راز حل کړي.
د نه مطابقت شاخص
اسحاق بوسحاقي او د هغه زده کونکي ویکینګ لین په دالاس کې د ټیکساس په پوهنتون کې یو نوی اندازه رامینځته کړه چې د متضاد شاخص په نوم یادیږي ، کوم چې کولی شي شمیري ارزښت ورکړي چې څومره د دوه ډیټا سیټونو څخه ډیر موافق نه وي.
په دې وسیلې کې، له یو څخه زیات د متقابل ارزښت ارزښت ممکن پدې معنی وي چې د کاسمولوژي ډیټا سیټونه متضاد دي ، پداسې حال کې چې له پنځو څخه ډیر ارزښت دوی د قوي متضاد په ټولګي کې اچوي.
د هبل ثابت
دا احصایوي وسیله د څو مختلف تخنیکونو پرتله کولو لپاره کارول کیږي ترڅو د هبل ثابت ارزونه وکړي، کوم چې هغه نرخ څرګندوي چې کائنات پراخیږي.
د 2016 راهیسې، بوسحاقي دا ثابت اندازه په خپلو راپورونو کې کارولې چې د کاسمولوژیکي فاصلو او د لوی پیمانه جوړښت وده په اړه د غیر همجنسیت تحقیقاتو پایلو سره معامله کوي.
په حقیقت کې، دې مطالعاتو او راپورونو ښودلې چې دا مهم کاسمولوژیکي ثابت د خپل ریښتیني ارزښت څخه لیږدول کیدی شي کله چې غیر متضادیتونه حساب شوي ندي.
بوسحاقي د هبل سپیس ټیلسکوپ د پرمختللو کمرو لخوا تولید شوي معلومات د IOI وسیلې سره سروې او محاسبه کولو لپاره کارولي ترڅو د ارزول شوي کاسمولوژي ثابتو سره په ټوله کائنات کې د کاسمیکي توسعې سره د انرژي نوې بڼه سروې کړي.
لوی آپټیک سروې ټیلسکوپ
بوسحاقي په دالاس کې د ټیکساس پوهنتون د څیړونکو له ډلې سره د دوی د وسیله د نړۍ نورو ساینس پوهانو لپاره چمتو کړې ترڅو د ډیټا سیټونو ترمینځ د تضادونو په لټه کې کولو لپاره وکارول شي.
دا وړیا همکاري د لوی آپټیک سروې ټیلسکوپ پروژې برخه ده چې د کاسمولوژیکي توپیرونو او حاشیه کولو اغیزو اندازه کولو سره معامله کوي ، او د اوسني ډیټا سیټونو جیومیټري او ودې لپاره د دوی غوښتنلیک د تیاره انرژي سپیکٹروسکوپیک وسیله په کارولو سره.
لړسرچينې
وېشنيزه:مصطفی إسحاق بوسحاقي وېشنيزه:فزیک
حسن الهضيبي
حسن الهضيبي رحمه الله د القلیوبیة ولسوالۍ، عربو په الصوالحة د شبین په مرکز کې په ۱۳۰۹هجري سپوږمیز کال (۱۸۹۱ز) زېږېدلې دی. لومړنۍ زده کړې یې په خپل کلي کې وکړې، او د لړو زده کړو لپاره د الازهر پوهنتون ته ولاړ. حس الضهیبی لومړنۍ زده په ۱۹۰۷ز کال کې ترسره کړي، بیا د خدیو منځني ښوونځي ته ورغې او د بکلوریا سند یې په ۱۹۱۱ز کال ترې ترلاسه کړ. او بیا د حقوقو مدرسې ته ولاړ او په ۱۹۱۵ز کال ترې فارغ شو.
وېشنيزه:اخوان المسلمين
يوويک
يوويک د ناروې په اوپلاند سيمه کې پروت يو ښار دی. ددې ښار په شمال سيمه کې ليله هامار، په سويل کې يي اوستره توتن او ويستره توتن، او په لویدیځ کې و سوندره لاند او نوردره لاند پراته دي. د ميوسا پر هغه بله غاړه په ختيځ کې يي بيا رینگساکیر ښار موقعیت لري.
سرچینې
وېشنيزه:نوم پښتو ته بدلول غواړي وېشنيزه:د ناروۍ ښارونه
کوډيين
کوډيين یو درمل دی چی د دردونو ، ټوخی او اسهال د علاج لپاره کارېږی. دغه درمل د تریاک څخه جوړېږې او د نړی تر ټولو زیاته د استعمال وړ درمل دی. تریاک کولای سی له ۰،۳٪ تر ۳٪ د کودیینو مختوی ولری. مگر په اوس وخت کی په لابراتوار کی کودیین د مورفين څخه جوړېږی.
تاريخ
کودیین لمړی ځل په ۱۸۳۰ کال کی د فرانسی په هېواد کی جوړ شو. په اوس وخت کی په اروپا کی کولای سی د هیدروخلورید ( Hydrochlorid ) د کودیین ترکیب رانیسی. په اوس وخت کی نسی کولای کودیین بې نسخه رانیسی.
د کوډيين آغېزه
کوډيين عموما د ټوخی او دردونو د علاج لپاره کارېږی. عصری درملونه کولای سی ایبوپروفن یا آسپیرین او کودیین ولری.
د کوډيين جانبی اثرونه
ناروغ کولای سی د کودیینو تر استعمالو وروسته استفراق وکړی او د پوستکی خارښت احساس کړی. ناروغ هم کولای سی د کودیینو تر استعمالو وروسته الېرژی ولری.
وېشنيزه:طب وېشنيزه:درمل وېشنيزه:مخدره مواد وېشنيزه:د القلوید مواد وېشنيزه:مسکنونه
گوالير
گوالير د هند يو ښار دی، دا د هند په مدهيه پرديش ايالت کې دی. دا د هند 43م لوی ښار دی. په کال 2001 کې ددې ښار د وگړو شمېر 827,026 و او بيا په کال 2011 کې چې وگړ شماري وشوه نو د هغه له مخې ددې ښار ابادي 1,053,505 وه.
وېشنيزه:د هند ښارونه
قزلباشان
قزلباشان يا قزلباش د يوې توکمډلې نوم دی. د دې توکمډلې وگړي په افغانستان، ايران، پاکستان، تاجيکستان او د منځنۍ آسيا په يو شمېر نورو هېوادونو کې مېشت دي. وېشنيزه:قزلباشان وېشنيزه:د آسيا توکمونه
انرژي
انرژي په فزیک کې هغه کمي خاصیت دی چې باید جسم یا فزیکي سیستم ته ولېږدول شي ترڅو په جسم باندې کار ترسره کړي یا یې تود کړي. انرژي یو ذخیروي کمیت دی؛ د انرژۍ د ذخېرې قانون بیانوي چې انرژي په بڼه بدلېدای شي، خو رامنځته یا له منځه نه ځي. د واحدونو په نړیوال سیستم یا SI  کې د انرژۍ د اندازه کولو واحد ژول دی، او هغه انرژي ده چې یوه شي ته د کار په وسیله د یوه نیوتن قوې په مقابل کې ورکړل شي ترڅو هغه ته د یوه متر په اندازه و خوځوي.
د انرژي په عامو ډولونه کې د حرکت کونکي جسم حرکي انرژي، پوتنشیل یا بالقوه انرژي چې د قوې په ساحه (جاذبوي، بریښنایي یا مقناطیسي) کې د جسم د موقعیت له خوا ذخیره کېږي، ارتجاعي انرژي چې د جامد جسمونو په کشش کولو سره ذخیره کېږي، کیمیاوي انرژي چې د احتراق په وخت کې را منځ ته کېږي، وړانګینه انرژي چې د رڼا له خوا لېږدول کېږي او حرارتي انرژي چې د یوه جسم د تودوخې له امله منځ ته راځي، شامل دي.
کتله او انرژي د يو بل سره نږدې تړاو لري. د کتلې - انرژۍ د تعادل له امله، هر هغه جسم چې په ساکن حالت کې کتله ولري (ساکنه کتله) مساوي مقدار انرژي هم لري چې ډول یې د ساکنې انرژۍ په نوم یادېږي، او هره هغه اضافي انرژي (د هرې بڼې) چې د هغه جسم له خوا ترلاسه شي، دا اضافي انرژي د جسم مجموعي کتله په هغه ډول زیاتوي، لکه څرنګه چې مجموعي انرژي زیاتوي. بېلګې په توګه، د یوه جسم د تودولو وروسته د هغه د انرژۍ زیاتوالی په اصل کې د کتلې د لږ زیاتوالي پر مټ د ډېر حساس مقیاس په واسطه اندازه کېدای شي.
ژوندي موجودات انرژي ته اړتیا لري ترڅو ژوندي پاتې شي لکه هغه انرژي چې انسانان یې د خوړو او اکسیجن څخه ترلاسه کوي. بشري تمدن د فعالیت لپاره انرژي ته اړتیا لري  چې د انرژۍ د سرچینو لکه د فوسیل سوند، اتومي سوند یا د تجدید وړ انرژۍ څخه یې ترلاسه کوي. د ځمکې د اقلیم او د ایکوسیستم بهیر د وړانګینې انرژۍ چې ځمکه یې د لمر څخه اخلي او د ځمکې د ننه د موجودې جیوترمل انرژۍ له خوا پرمخ وړل کېږي.
ډولونه
د یوه سیستم مجموعي انرژي په فرعي برخو لکه پوتنشیل انرژي، حرکي انرژي یا د دواړو د ترکیبونو په مختلفو ډولونو طبقه بندي یا وېشل کېږي. حرکي انرژی د یوه جسم د حرکت - یا د یوه جسم د اجزاوو د ترکیبي حرکت له خوا ټاکل کېږي - او پوتنشیل انرژي د یوه جسم د حرکت بالقوه عامل منعکس کوي، او ډېری په ساحه کې د یوه جسم د موقعیت تابع ده یا کېدای شي پخپله په ساحه کې ذخیره شي.
تاریخچه
د energy کلمه د لرغونې یوناني کلمې څخه اخیستل شوې ده: ἐνέργεια ، او رومي یې: energeia، lit. ' چې د فعالیت، عمل په معنی ده'،  چې په اټکل سره د لومړي ځل لپاره د میلاد څخه مخکې په څلورمه پېړۍ کې د ارسطو په اثر کې څرګنده شوه. د عصري تعریف برعکس، انرجیا یو کیفي فلسفوي مفهوم و چې ډېر پراخ و او د خوښۍ او خوند په څېر مفاهیم یې هم تر پوښښ لاندې درلودل.
ګوتفرید لایب نیتز د ۱۷ پېړۍ په وروستیو کې د لاتین نظریه:  vis viva یا ژوندی قوه، وړاندیز کړه چې د یوه جسم د کتلې او سرعت مربع د حاصل ضرب په توګه تعریف شوې وه؛ هغه په دې باور و چې vis viva  نظریه خوندي ده. لایب نیتز د اصطکاک له امله د کم شوي سرعت د توضېح  لپاره دا نظریه وړاندیز کړه چې حرارتي انرژي د مادې د متشکله اجزاوو د حرکتونو څخه جوړه ده، که څه هم دا د یوې پېړۍ څخه ډېر وخت ونیو تر څو چې په عمومي توګه ومنل شوه. د دې خاصیت عصري شباهت حرکي انرژي ده چې یوازې د دوه ضریب له مخې د vis viva څخه توپیر لري. د اتلسمې پېړۍ په پیل کې امیلي دو شاتله په خپله لیکلنه د نیوتن د  Principia Mathematica د خپلې فرانسوي ژبې ژباړې په حاشیه کې د انرژۍ د ذخېرې مفکوره وړاندیز کړه چې د اندازې وړ حفظ شوي کمیت لومړنی جوړښت څرګندوي چې له مومنتم څخه یې توپیر درلود او وروسته د "انرژی" په نوم یاده شوه.
په ۱۸۰۷ کال کې، توماس یانګ په ډېر اټکل سره لومړی کس و چې په عصري معنی کې یې د vis viva ځای د " energy " اصطلاح وکاروله. ګوستاو ګاسپارد کوریولیس په ۱۹۲۹ کال کې "حرکي انرژي" په خپله عصري معنی کې تشرېح کړه، او په ۱۹۵۳ کال کې، ویلیم رینکین د "بالقوه یا پوتانشیال انرژي" اصطلاح وړاندې کړه. د انرژي د ذخېرې قانون هم د لومړي ځل لپاره د نولسمې پېړۍ په لومړیو کې را منځ ته شو، او په هر جلا سیسټم کې پلي کېږي. دا چې آیا تودوخه یو فزیکي ماده ده او کنه، د څو کلونو لپاره تر شخړه لاندې وه، او همدا رنګه هغه د کالوري په نو یاد کړو، یا د حرکت په شان یې یوازې د یوې فیزیکي مادې په بڼه په اند کې ونیسو. جیمز پریسکوټ جول په ۱۸۴۵ کال کې د میخانیکي کار او د تودوخې د تولید ترمنځ اړیکه وموندله.
د افغانستان پوځ
سرچينې
وېشنيزه:د افغانستان پوځ
انقره
انقره پخوا په انگورا يادېده. په١٩٣٠ع کې پرې انقره نوم کېښودل شو.د اروپايې ترکيې پلازمينه او د هېواد مهم ښار بلل کېږي. له سمندر څخه ١٢٥ ميله لرې د سويل په لور پروت دى.
ددې ښار سم تاريخ او د رغولو پېر په کتابونو کې نشته؛ خو د اندونو له مخې دا ښار د تېږو له پېر څخه رغول شوى. په ١٠٧٣ سلجوقو ترکانو په دې ښار حمله وکړه، په ١٤٠٣ کې د سلجوقو شهزاده گانو د ښار په امنيت راوستو کې په خپلو کې سره ونښتل. په ١٣٦٠ع کې د اورخان ولکې ته ورغى. په ١٤٠٣ع يو ځل بيا د عثماني سلطنت يوه برخه شوه، او پرمختگ يې وکړ. له لومړۍ نړيوالې جگړې څخه وروسته عطاترک دا ښار خپل مرکز وگرځاوه. او په ١٩٢٣ع کې انقره د تل لپاره د هېواد پلازمينه وټاکل شوه. ددې ښار له رغوني څخه ددې ښار تاريخ مالومېږي. په دې ښار کې د اله دين په نوم جومات ډېر نوموتى دى. دا ښار ډېر تاريخې اثار لري، چې په ځېنو ځايونو کې دا تاريخ اوس هم خوندي دى. د صنعت له پلوه دا ښار د استنبول پسې دويم ښار دى. په دې ښار کې شراب، کولچې، د خوړو او څښو توکي، سمينټ او وچې شيدې په پراخه پيمانه جوړېږي. له دې پرته تعميراتي سامان الات، د ټيکټرونو پورزې او کارخانې هم شتون لري. دې ښار ته د سيلانيانو راتگ ورځ په ورځ زياتېږي، په دې ښار کې د نړۍ نوموتى موزيم هم شتون لري. په ١٩٢٨ع کې په سم ډول ددې ښار د رغولو چارې پيل شوې، او د ښار لپاره هر ډول اسانتياوې په پام کې ونيول شوې. په ٢٠٠٠ ع کال کې ددې ښار نفوس ٣٠٢٣٠٠ وو.
انقره (/ˈæŋkərə/ ANK-ə-rə، چې په امریکايي انګلیسي /ˈɑːŋ-/ AHNK-ə-rə لوستل کېږي؛ په ترکې کې [ˈaŋkaɾa] لوستل کېږي) د ترکیې هېواد پلازمېنه ده. دا ښار چې د اناتولیا په منځنۍ برخه کې پروت دی، دا ښار په ښاري مرکز کې ۵.۱ میلیونه وګړي او په انقره ولایت کې له ۵.۷ میلونو څخه ډېر وګړي لري، چې په دې سره له استانبول څخه وروسته د ترکیې دویم لوی ښار ګڼل کېږي.
د ۱۹۲۰ز کال د اپرېل په ۲۳مه نېټه، د ترکیې لوی ملي مجلس (Grand National Assembly of Turkey) په انقره کې تاسیس شو، کوم چې د ترکیې د خپلواکۍ د جنګ په بهیر کې د ترکیې د ملي خوځښت د مرکزي دفتر شو. انقره د ۱۹۲۳ز کال د اکتوبر په ۲۹مه نېټه د جمهوریت په تاسیس کېدو سره د ترکیې پلازمېنه شوه، چې د عثمانې خلافت له ړنګېدو نه وروسته د ترکیې د پخوانۍ پلازمېنې استانبول د دغې رول ځایناستې شوه. سره له دې چې حکومت یو وتلی کارفرما یا ګمارونکی دی، اما انقره هم چې د ترکیې د سړکونو او د رېل د پټلیو د شبکو په مرکز کې پرته ده، یو سوداګریز او صنعتي ښار ګڼل کېږي. د انګورا وړیو چې د انګورا سویانو، د اوږدو وېښتانو لرونکو انګورا وزو (چې د موهیر الیافو سرچینه ده) او انګورا پیشو څخه تر لاسه کېږي، خپل نوم له دغه ښار څخه اخیستی دی. دا سیمه همدارنګه د خپلو ناکو، شاتو او مسقط انګورو لپاره شهرت لري. که څه هم چې انقره د ترکیې په یوې له تر ټولو وچو سیمو کې پرته ده، او تر ډېره د ستېپ (شنو بېدیاوو) ګیاوو په واسطه چاپېره شوې ده (پرته له ځنګلي سیمې چې په سویلي څنډه کې پرته ده)، دا ښار د اوسېدونکو پر سر د شنې ساحې په فارمول کې د وګړي پر سر له ۷۲ مربع متر (۷۷۵ مربع فټه) سره یو سمسور ښار بلل کېږي.
رېښه
د انقرې د نامه املا د عصرونو په اوږدو کې بېلابېلې بڼې خپلې کړې دي. دا نوم د هېتیانو د کلتوري مرکز انقواش څخه اخیستل شوی دی، که څه هم دا د بحث وړ موضوع پاتې شوې ده. په کلاسیکه لرغونې دوره کې او د منځنیو پېړیو په اوږدو کې، دا ښار په یوناني کې د انکاریا ( Ἄγκυρα چې معنا یې لنګر دی) او په لاتیني کې انکایرا په نومونو سره پېژندل کېده؛ ګالاتیايي سیلتي نوم یې هم کېدای شي یوه پورتنیو ته ورته بڼه درلوده. په ۱۰۷۳ز کال کې د سلجوقي ترکانو تر واکمنۍ لاندې له راتلو وروسته دا ښار په زیاتره اروپایي ژبو کې په انګورا سره شهرت وموند؛ دا ښار همداراز په عثماني ترکي ژبه کې اېنګورو (Engürü) بلل کېده. د دې نوم انګورا بڼه د حیواناتو د نسل په بېلابېلو ډولونو کې او په متحده ایالاتو کې د ډېرو ځایونو په نومونو کې حفظ شوې ده (انګورا وګوئ).
تاریخچه
د دې سیمې تاریخ د ژېړو (برونز) زمانې ته د حتیانو تمدن ته رسېږي، چې په تعقیب یې په دویمه مخزېږده زریزه کې هېتیان، په لسمه مخزېږده پېړۍ کې فریګیان او ورپسې وروسته لیدیان، فارسیان، یونانیان، ګالاتیایان، رومیان، بېزانسیان او ترکان (د روم سلجوقي سلطنت، عثماني خلافت او په پایله کې جمهوري ترکیه) ځای ناستي شول.
لرغونی تاریخ یې
د فریګیایانو په واکمنۍ پسې لومړی لودیایي او وروسته فارسي واکمنۍ ځای ناستې شوه، له دې سره سره فریګیایي پیاوړې د بزګرۍ ځانګړتیا پاتې شوه، لکه څرنګه چې د ډېرې وروسته رومي دورې د قبرونو له تيږو څخه مشاهده کېږي. د فارسیانو واکمنۍ تر ۳۳۳ م.ز کال پورې د لوی سکندر له خوا د فارسیانو تر ماتې او د هغه په لاس د دې ښار تر فتحې پورې ادامه درلوده. سکندر له ګوردیوم ښار څخه انقرې ته راغی او د یوې لنډې مودې لپاره په یاد ښار کې مېشت شو. په ۳۲۳م.ز کال کې په بابل کې د هغه له مړینې او ورسره د نوموړي د جنرالانو تر منځ د هغه د سترواکۍ له وېشل کېدو وروسته، انقره او د هغې ګاونډ د انټیګونوس تر ونډې لاندې راغلل.
یوه بله مهمه پراختیا د پونتوس (Pontos) د یونانیانو تر واکمنۍ لاندې واقع شوه، څوک چې هلته د ۳۰۰م.ز کال په شاوخوا کې راغلل او دې ښار ته یې په شمال کې د تورې بحیرې د بندرونو او کریمیې؛ په سویل کې د اسېریا، قبرس، او لبنان: او په ختیځ کې د ګرجستان، ارمنستان او فارس تر منځ د اجناسو د سوداګرۍ لپاره د پېر او پلور د مرکز په توګه پراختیا ورکړه. په هغه وخت کې دې ښار همداراز خپل Ἄγκυραa (انقېریا چې معنا یې په یونانۍ ژبه کې لنګر دی) نوم واخیست، کوم چې په ډېر لږ تغییر سره ترې د اوسني انقرې (Ankara) نوم راوځي.
هدمارک کالج پوهنتون
د ناروې هيواد د لویو پوهنتونونو څخه دی، دا پوهنتون ددي هیواد په هامار ښار کې موقعیت لري.
تانوکی
تانوکی د د ختيځ آسيا يو ژوی دی
انقره
د روم تر واکمنۍ لاندې تاریخچه
دا ښار متعاقباً د روم د سترواکۍ تر واکمنۍ لاندې راغی. په ۲۵م.ز کال کې سترواک اغستس دا ښار د پولیس (polis چې معنا یې ښار کېږي) حیثیت ته لوړ کړ او د رومي ولایت ګالاتیا پلازمېنه یې وګرځاوه.
ریک یان
ریک یان په انګلیسي Rich Yune) ۲۲ اګست ۱۹۷۱م کال) یو امریکایي سینماګر ورزشکار او فلم لیکونکی دی.
تانوکی
سرچينې
وېشنيزه:غوښه خوړونکی ژوي
انقره
د روم تر واکمنۍ لاندې تاریخچه
انقره د مومنټم انسایرانوم (د اغستس او روم معبد) لپاره شهرت لري کوم چې د اغستس د کړنو یو رسمي یادګار شاملوي، کومه چې د معبد په دېوالونو کې د مرمرو په ټوټو کې یوه لیکنه ده او رېس ګېستای ډيوي اګستي (Res Gestae Divi Augusti) بلل کېږي.
سرچينې
وېشنيزه:د نړۍ د هېوادونو پلازمېنې
محمود خان اول
سرچینې
وېشنيزه:کلات خانات
اتره
اتره (په انگرېزي: torso) يو اناټوميکه اصطلاح ده چې د تنې په مانا ده. اتره د ډېريو ژويو او انسانانو د بدن منځنۍ برخه ده چې د ورنو او غاړې تر مېنځ پرته ده. په ورځني ژوند کې د تنې په نامه يادېږي. اتره بيا په دوه اهمو برخو وېشل شوې چې يو يې د گېډې او بل يې د ټټر په نامه يادېږي.
وېشنيزه:اناتومي
۷
۷ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۶ څخه  مخکي او د ۸ وروسته موجود دي.
په رياضي کي
په رياضي کي ۷:
په کلینډر کې
۷ کولاي سي:
په نورو موضوعګانو کي
۷ د عدد شمیره ارزښت ز په د ابجد حساب کي دي.
سرچينې
وېشنيزه:۷ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:يو رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:لمړي عددونه
ويجیواډا
ويجیواډا د هند يو ښار دی، دا د هند په آندرا پرديش ايالت کې دی. دا د هند 44م لوی ښار دی. په کال 2001 کې ددې ښار د وگړو شمېر 851,282 و او بيا په کال 2011 کې چې وگړ شماري وشوه نو د هغه له مخې ددې ښار ابادي 1,048,240 وه.
وېشنيزه:د هند ښارونه
افغانستان په ۱۹۲۴ ز کال کې
هغه پېښې چې په ۱۹۲۴ ز کال کې رامنځ ته شوې دي، په لاندې ډول دي:
د ۱۹۲۴ ز کال د جنورۍ میاشت
له اوږد مهال ځنډ وروسته، په پایله کې د افغانستان دولت د بریتانوي چارواکو او د هغوی د ښځو له وژلو وروسته چې له پولې هاخوا یې افغانستان ته پناه را وړې وه، د یاغي ډلو د نیولو لپاره کوټلي ګامونه پورته کړل. هغه ډله چې« د کوهاټ ډلې» په نامه یادېده، د جنورۍ په ۱۳ مه ونیول شوه او کابل ته راوستل شوه. څو ورځې وروسته د «لنډي کوتل» له قاتلینونه یو یې ووژل شو او بل یې ټپي شو، خو ونه نیول شو. له هغه وروسته بندیان ترکستان ته تبعید شول. په عین حال کې د افغانستان حکومت په خپل پوځ کې د وزیرو قبایل چې د بریتانیا تر واکمنۍ لاندې یې ژوند کاوه، له ګومارلو ډډه وکړه او له دغه کار سره یې خپله لږ دوستانه روحیه، چې څه موده وړاندې یې لرله، څرګنده کړه.
د ۱۹۲۴ ز کال د اپریل په وروستیو کې
په اګست میاشت کې امیر له بریټانیا نه دوې الوتکې واخیستې، څو د پاڅون د ځپلو لپاره یې وکاروي. د نوموړي ملکې هم ،هرهغه چا ته به چې لېواله و، د نوموړي تر بیرغ لاندې وجنګېږي، لویې ډالۍ ورکولې چې دغه کار د سرتېرو لېوالتیا راوپاروله. په دې سره د هغو پاڅونوالو پرضد چې څو نورې قبیلې هم ورسره یو ځای شوې وې، د څه وخت لپاره مقاومت دوام وکړ. په اکتوبر میاشت کې د پاڅون والو روحیه کمزورې شوه او په لوګر کې یې سخته ماتې وخوړه، چې له دې سره تر نومبر میاشتې پورې په خوست کې پاڅون په بشپړډول ځپل شوی و. په دې سربېره حکومت په خوست کې خپل پیاوړی ځواک ساتلی ؤ.
د کال په لومړیو کې، په کابل کې د روسیې استازو د بریتانیا ضد احساساتو د  راپارولو لپاره، بریتانیا د پاڅون په راپارولو تورنوله، خو له دې سره بیا هم، د افغانستان او بریتانیا ترمنځ اړیکو کې د پام وړ ښه والی راغی.