cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
حجروي وېش
په دې پړاو کې د هستې غشا (دېوال) خلاصېږي او کروماتینونه Cromatin (،،دي این اې،، د اوږدو اوږدو تارو په شکل) خپل‌پر ځان تاوېږي او د کروموزوم شکل خپلوي. او سېنټروزوم (centrosome)سپينډل اپرېټس(spindle apparatus) تولیدوي. منځنی_پړاو ( metaphase): په دې پړاو کې ۲ کروماتیدي کروموزومونه د حجرې په مېنځ کې په قطار سره ځای پر ځای کېږي. او سپينډل اپرېټس د حجرې و دواړو قطبونو ته ځي. او د کروموزومونو په ملا سېنټرومېر(centromere) پسې ځان نښلوي.
د کروموزومونو_د_بېلېدو_پړاو(انا فېز) ( Anaphase): په دې پړاو کې کې سپينډل اپرېټس خپل ځانونه کوچني کوي او په دې ډول سره ۲ کروماتیدي کروموزومونه د یو بل څخه بېلوي او د حجرې هر یوه قطب ته ۱ کروماتیدي کروموزومونه وړي.
ټېلوفېز_پړاو( telophase): په دې پړاو کې د حجرې په دواړو کونجونو کې پر کروموزومونو نوي هستوي غشا (دېوال) جوړېږي او دا رنګه دوې نوي هستې منځته راځي. له دې سره کروموزومونه بېرته خپل مخکېنۍ شکل یانې،،ډي این اې بیرته د کروماتیني تارو شکل خپلوي. اوس د #حجرې_وېش_cytokineses منځته راځي او حجره خپل ځان پر مېنځ دوه ځایه کوي او له دې سره د يوې حجرې څخه دوې نوي خوېندې حجرې جوړي شوې،چې یو شانته ،،ډي این اې(DNA) لري. ځيني لغات: #کروماتین= دي این اې د اوږدو تارو په شکل په هسته کې وي. #هیسټون_پروټين= هغه پروټين چې کروماتین خپل ځان پر پېچي، چې د کروموزوم شکل خپل کړي. #کروموزوم= چې کله کروماتیني ډي این اې خپل ځان سره تاو کړي او خپل ځان لنډ کړي. او په دغه وخت کې د میکروسکوپ له لاري کروموزومونه لیدل کېږي. #کروماتید= په حجره کې لومړی ا کروماتید کروموزوم وي، خو کله چې يوه حجره خپل ځان وېشي، نو بايد دا یو کروماتید کروموزوم خپل دځان کاپي جوړه کړي، تر څو هره نوې هجره هغومره کروموزومونه ولري. ځکه ۲ کروماتید کروموزوم.
۲۲۳ (عدد)
په کلینډر کې
۲۲۳ کولاي سي:
داوید مابوزا
داوید مابوزا په انګلیسي د سویلي افریقا د ولسمشر سیریل رامافوسا په دوره کې د هغه مرستیال ولسمشر وو.
استیکا
استيکا: ددې ويي لغويمانا (شته) ده، استيکا د ناستيکا پرخلافد برهمن دين ټولې گروهې، چې بنست يې په وېداگانو ولاړ دى، او شپړ فلسفي ډلې (دارشانا) دي، مني. په هندي فلسفه کې يو سپېڅلې نوم چې (برهما ) نومېږي، د فکري بشپړتيا او لوړتيا کې پوره لاس لري، ددې فلسفې له مخې د (برهما) قوت زموږ د وجود په تل کې کرل شوې، او په هر گړۍ کې د انسان د خدمت لپاره تيارسې وي، خو هغه پدې شرذ چې موږ ورڅخه ځان په بشپړ ډو خبر کړو. او هغه داسې چې لدې درې لورو څخه ځان ورنږدې کړو: د پوهې له لارې د احساساتو له لارې د عمل او کړنې له لارې. هندي مفکرين د وجود پټو (اسرارو) ته د رسېدو لپاره په يوه بې سره او بې پايه ډکر کې ډېر اوږده واټنونه وهلي. پدې ډگر چې لومړې پل (قدم) کېږدي، هغه رياضت، د دونيوي مزاياؤ شاته غورځول، د رزيلو ځآنگړتياؤ جرړې ويستل، ترڅو وکولاى شي پدې توگه د تيارو لدې گرداب څخه ځآن وباسي، او د روښنايۍ نړۍ ته ځآن ورسوي. هندي فلسفه د اروا او مادى ترمنځ د يو ډېر لوى توپير خبره کوي، او همدا توپير د هندي فلسفې له مهمو ځانگړتياوو څخه دي، چې په خپل فلفيي فکر کې د اروا لپاره په يوه ځانگړي ځاى قائله ده. هغه ستر توپير چې د اروا او مادې ترمنځ دى، په سانکي فلسفه کې، چې وروسته به بيان شي، په ښه ډول تشرېح شوې. په هندي فلسفه کې انسان يواځينې روحاني وجود دى، چې د خپلې اروا په روزلو سره کولې شي، لدې نړۍ څخه وراخوا (ماوراى طبيعت) ليدنه وکړي، هغه څوک چې د نړۍ وراخوا څخه ليدنه وکړي، لپاره تېره زمانه، حال او راتلونکې نشته، هغه دې نړۍ ته د تلپاتې شي په سترگه گوري، د هغه لپاره رون او سبا هم شتون نلري. د يوه هندو مومن لپاره دا اړينه ده ترڅو د هندويزم د قانون يو بنسټيز شرط ومن، او هغه په وېداگانو چې هغه د خپل ايمان پېل او پاى وگڼي، گروهه ده. پدې ډول د وېدا څلور کتابونه د دوه شرحو او دوه تفسيرونو سره چې يو يې (براهمني) او بل يې (اوپنېشادونه) دي، د هندو دين او فلسفې بنسټيز توکي دي. د عام هندو (ارتودوکس) فلسفه د ۱۰۰۰ کلونو (له ۵۰۰م ز څڅه تر ۵۰۰ز) کلونو پورې وخت کې راجوړه شوې، چې بيا ۱۰۰۰ کاله نور پدې ولږېدل، ترڅو دا فلسفي نظريات تصفيه شي، سم او منظم شکل ترلاسه کړي، که څۀ هم د هند د فلسفي ډلو تداد ډېر زيات دى، مگر خپله هندي مفکرينو دا ډلې په شپږو ښوونځيو کې راټولې کړي دي. پدې ډول ددې ښوونځيو دننه فلسفي سېسټم کې د پينځو نورو ښونځيو سره اختلاف ښکاري.
سرچینې
وېشنيزه:هندي فلسفه وېشنيزه:هندي وییپانگه وېشنيزه:هندي دین وېشنيزه:اوپنېشاد
پامير پوهنتون
د پامیر پوهنتون په ۲۰۱۱ ز. کال کې د يوه شخصي پوهنتون په توگه ثبت شوی. دا پوهنتون د افغانستان د خوست ولايت په پلازمېنه کې ځای پر ځای دی.
په دغه پوهنتون کې د اقتصاد، کمپيوټر ساينس او د انگليسي ادبياتو زده کړې ورکول کېږي.
سرچینې
وېشنيزه:د افغانستان پوهنتونونه
اصف جلالی
محمد آصف جلالی (کاکا اصف) زوکړه ۱۳۴۵ کاپیسا مړينه ۱۱ جدی ۱۳۹۸ کابل) يو افغان سینماګر او کمیډین وو. نوموړي په وروستيو کي د يو تلويزيون سره د شبخند (خندستان) خپرونه پرمخ وړه چې د زړه حملې له امله د ۵۳ کلونو په عمر په کابل کې وکړ.
پادشاهی جومات
پادشاهي جومات (په اردو: بادشاہی مسجد) یو مسجد دی چی په پاکستان کی د پنجاب په ایالت کی په لاهور کی پروت دی. دغه مسجد په ۱۶۷۳ کال کی د مغول د امپراطور اورنگزیب عالمگیر په هدایت جوړ شو. دغه اعظیم مسجد د مغولو د اسلامی معمرۍ فن د مثالونو څخه دی. په اوس وخت کی بادشاهی جومات د نړۍ پنځم لوی جومات ده. د بادشاهی په جومات کی تقریبا ۵۰۰ خلک لمونځ کولای سی.
تاريخ
د پادشاهي مسجد د جوړولو کار په ۱۶۷۱ کال کی د امپراطور اورنگزیب عالمگیر په هدایت پېل شو او نوموړي جومات د ۱۶۷۱ کال څخه تر ۱۶۷۳ پورې جوړېدله. د دی مسجد جوړولو د مظفر حسین تر څارنې لاندی تعمیل شوي وو. مظفر حسین د امپراطور اورنگزیب عالمگير ورور وو چی په ۱۶۷۱ کال کی د لاهور والې هم شو. د پادشاهی مسجد تر تکمیلولو وروسته په ۱۶۷۳ کال کی دغه مذهبی مرکب د نړۍ تر ټولو لوی او عظيم عبادت ځای وه. په ۷ جولای ۱۷۹۹ کی لاهور د رنجيت سېنگ لخوا نیول شو. کله چی د رخیت سېنگ پوځ لاهور ته ورسېده نو په پادساهی مسجد کی یی پوځي اډه جوړه کړه. په ۱۸۴۶ کال کی نوموړي مسجد د انگېزي پوځ په لاس کی وو. په ۱۸۵۲ کال کی انگرېزي حکومت پادشاهی مسخد مسلمانانو ته ورکړ. په ۱۹۳۹ کال کی د مسجد بیا جوړولو د معمارانو کار مشر د نواب بہادر تر څارنې لاندی پېل شو او په ۱۹۶۰ کال کی د مسجد بیا جوړولو کار تکميل شو.
انځورتون
وېشنيزه:جوماتونه وېشنيزه:پاکستاني جوماتونه
د محاسبې تیوري
د کمپیوټري او نظري ریاضیاتو اړوندو علومو په برخه کې د محاسبې تیوري هغه څانګه ده، چې په ښکاره توګه دا مورد بیانوي، چې د محاسبې په ماډل کې د یو الګوریتم په کارولو سره کومې ستونزې حل کېدای شي، څنګه کولای شو هغه په اغېزمنه توګه یا هم تر کومې کچې (لکه د کره حللارو په وړاندې تقریبي او تخمیني حل لارې) حل کړي. دا برخه په درې لویو څانګو وېشل شوې ده: اتوماتیکه تیوري او رسمي ژبې، د محاسبې منلو اړونده نظریه او د محاسباتي پېچلتیاوو اړونده نظریه، چې په دې پوښتنې سره له یو بل سره تړاو مومي: «د کمپیوټرونو بنسټیزې وړتیاوې او محدودیتونه څه دي؟».
د کمپیوټري علومو پوهان د محاسبې د یوې کره او دقیقې مطالعې د ترسره کولو په موخه له کمپیوټرونو نه د ریاضیاتي خلاصون په توګه کار کوي، چې د محاسبې د ماډل په نوم یادېږي. په دې برخه کې د کارولو اړوند ګڼ شمېر ماډلونه موجود دي، خو تر ټولو عام ماډل یې د تورینګ ماشین دی. د کمپیوټري علومو پوهان د تورینګ ماشین له دې امله مطالعه کوي، چې د جوړولو لپاره ساده دی، په ښه توګه تجزیه او تحلیل او دغه راز د پایلو ثابتولو لپاره کارول کېدای شي؛ ځکه چې د هغه څه استازیتوب کوي، چې زیاتره یې د محاسبې تر ټولو پیاوړی او «مناسب» ماډل بولي (د چرچ – تورینګ مقاله وګورئ). ښایي داسې وبرېښي، چې د لامحدودې بالقوه حافظې ظرفیت یوه ناشونې ځانګړتیا ده، خو هره هغه ستونزه، چې د تورینګ ماشین پرمټ حلېږي، هغه تل یوې محدودې حافظې ته اړتیا لري؛ له همدې امله په اصل کې هره هغه ستونزه، چې د تورینګ ماشین پرمټ حل کېدای شي؛ نو د هغه کمپیوتر په وسیله حل کېدای شي، چې په محدوده کچه حافظه ولري.
تاریخ
د محاسبې نظریه د کمپیوټري علومو په ډګر کې د هر ډول ماډلونو رامنځته کول ګڼل کېدای شي. له همدې امله له ریاضیاتو او منطق نه ګټه اخیستل کېږي. په تېره پېړۍ کې دا څانګه په یوه خپلواکه اکاډمیکه څانګه بدله شوه او له ریاضیاتو نه جلا شوه.
د محاسبې د نظریې یو شمېر مخکښ غړي دا دي: رامون لول، الونزو کلیسا، کورت ګوډیل، الان تورینګ، استیفان کلین، روزسا پیتر، جان فون نیویمان او کلود شانون.
خپل چارې یا اتومات تیوري
خپل چارې یا د اتومات نظریه د تجریدي ماشینونو (یا په مناسبه توګه، تجریدي «ریاضي» ماشینونه یا سیسټمونه) او محاسباتي مسایلو مطالعه ده، چې د دغو ماشینونو په کارولو سره حل کېدای شي، دا تجریدي ماشینونه د خپل چارو یا اتومات په نامه یادېږي. Automata له یوناني کلیمې (Αυτόματα) نه اخیستل شوې او معنا یې دا ده، چې یو شی خپله په یوازې توګه کوم کار ترسره کوي. خپل چارې یا اتوماتا نظریه هم د رسمي ژبو له نظریې سره نږدې تړاو لري؛ ځکه چې خپل چارې یا اتوماتا تر ډېره د رسمي ژبو د ټولګي پر بنسټ ډلبندي کېږي، چې دوی یې د پېژندلو وړ دي. یو اتومات کولای شي د یوې رسمي ژبې یو محدود نمایش وي او ښایي یوه نامحدوده ټولګه وي. اتوماتا د محاسباتي ماشینونو لپاره د نظریاتي ماډلونو په توګه او دغه راز د محاسبې د وړتیاوو ثابتولو لپاره کارول کېږي.
د رسمي ژبې نظریه
د ژبې نظریه د ریاضیاتو یوه څانګه ده، چې په یوه الفبا باندې د عملیاتو د یوې ټولګې په توګه د ژبې تشرېح کولو پورې اړه لري. دا نظریه له اتوماتا نظریې سره تړاو لري؛ ځکه چې له اتوماتاوو نه د رسمي ژبو د تولید او تشخیص لپاره کار اخیستل کېږي. د رسمي ژبو زیاتې ټولګي شته، چې هره یوه یې د مخکینۍ ژبې په پرتله خورا پېچلي ژبني مشخصات تشخیصوي، د بېلګې په توګه د چامسکي درجه بندي او هر یو یې په یوې اتوماتیکې ټولګي پورې اړوند وي. دا چې اتوماتا د محاسباتو لپاره د ماډلونو په توګه کارول کېږي؛ نو رسمي ژبې د هرې هغې ستونزې لپاره د مشخصاتو ترجیحي حالت دی، چې باید محاسبه شي.
د محاسبې پذیرۍ نظریه
د محاسباتو اړونده نظریه په لومړۍ برخه کې دې پوښتنې ته ځواب وایي، چې څومره یوه ستونزه په کمپیوټر کې د حل وړ ده. دا بیان چې د بندېدو ستونزه د تورینګ ماشین پرمټ نه شي حل کېدای، د محاسباتي نظریې له تر ټولو مهمو پایلو نه ده؛ ځکه چې دا د یوې سختې ستونزې بېلګه ده، چې په فارمولي شکل برابرول یې اسانه او د تورینګ ماشین په کارولو سره یې حلول ناشوني دي. زیاتره محاسباتي نظریې د ستونزو د پایلو پر مخ رامنځته شوې دي.
د محاسباتو په تیورۍ کې یو بل مهم پړاو د رایس قضیه وه، چې وایي د جزيي تابعو د ټولو نا معمولي ځانګړنو لپاره، داسې پرېکړه نه شو کولای، چې ایا د تورینګ ماشین یوه جزیي تابع له هغو ځانګړتیاوو سره محاسبه کوي که نه.
د محاسباتي پېچلتیاوو تیوري
د ېیچلتیا تیوري نه یوازې دا موضوع په پام کې نیسي، چې ایا یوه ستونزه بېخي په کمپیوټر کې حلولای شو، بلکې دا چې د هغې ستونزې د ګټې او کارېدو کچه هم په موثره توګه حل کېدای شي په دې برخه کې دوه لوی اړخونه په پام کې نیول کېږي: د وخت پېچلتیا او د ځای پېچلتیا، چې په ترتیب سره د محاسبې ترسره کولو لپاره څو پړاوه ترسره کېږي او د دغو محاسباتو  د ترسره کولو لپاره اړینه بولي، چې څومره حافظې ته اړتیا شته.
دا چې یو ورکړل شوی الګوریتم څومره وخت او ځای ته اړتیا لري، د تحلیل او تجزیه کولو لپاره یې د کمپیوټر ساینس برخې پوهان د ستونزې د حل کولو لپاره اړین وخت یا ځای د  ننوتلو ستونزې د اندازې اړوند تابع په توګه بیانوي. د بېلګې په توګه، د اعدادو یا شمېرو د لړلیک په اوږدېدو سره، د اعدادو په دې لوی لست کې د یو ځانګړي عدد یا شمېرې موندل ډېر ستونزمنېږي. که موږ ووایو چې په لیست کې د n عدد شامل دی؛ نو که چېرې لیست په هېڅ ډول ترتیب یا منظم شوی نه وي؛ نو موږ باید هر عدد او هره شمېره وګورو ترڅو هغه شمېره پیدا کړو، چې موږ یې په لټه کې یو. له همدې امله موږ وایو، چې د دې ستونزې د حل لپاره، کمپیوتر باید یو شمېر مرحلې ترسره کړي، چې د ستونزې په اندازې کې په خطي توګه وده کوي.
د دې ستونزې د ساده کولو لپاره، د کمپیوټر برخې پوهانو د غټې O له علامې (Big O Notation) نه کار اخیستی دی، چې اجازه ورکوي ترڅو توابع په داسې يوه طریقه له یو بل سره پرتله کړي او دا ډاډ ترلاسه شي، چې اړتیا نشته ترڅو د ماشین جوړونې ځانګړي اړخونه په پام کې ونیول شي، بلکې یوازې د ستونزو له غټېډو سره اړوند چلند په پام کې نیسي. له همدې امله ‎زموږ په مخکینۍ بېلګه کې، ښایي داسې ووایو، چې ستونزې د حل لپاره {\displaystyle O(n)} پړاوونو ته اړتیا لري.
کېدای شي د کمپیوتر په ټولو علومو کې تر ټولو مهمه څرګنده ستونزه دا پوښتنه وي، چې ایا هغه لوی مسایل چې د NP په وسیله ښودل کېږي، هغه په موثره توګه حل کولای شو؟ د دې موضوع په هکله د پېچلتیا یعنې د P او NP په ټولګیو کې بحث کېږي او د P په وړاندې د NP ستونزه د زریزې د جایزې اړوند  د اووو مسئلو له ډلې نه ده، چې د ریاضیاتو د Clay موسسې په وسیله په ۲۰۰۰ز کال کې بیان شوه. د دې مسئلې رسمي بیان د تورینګ جایزې ګټونکي سټیفن کوک په وسیله بیان شوی دی.
محاسباتي ماډلونه
پر تورینګ ماشین سربېره، د محاسباتو یو شمېر نور معادل ماډلونه (د کلیسا تورینګ مقاله وګورئ) هم کارول کېږي.
د لامدا حساب"د لامدا د لومړۍ څرګندونې د محاسبې ثبات (یا دوه عبارتونه، که غواړئ کارکول او ننوتۍ یې جلا کړئ) او د لامبدا اصطلاحات محدود ترتیب لري، چې هر یو یې له مخکنۍ څرګندونې نه د یو غوښتنلیک په وسیله استنباط کېږي."
آټاوا
آټاوا یاهم (اتاوا) Ottawa) د کاناډا هیواد پلازمینه او څلورم لوی ښار دی. یاد ښار په شمالي امریکا مې د سنټ لوران سیند ترڅنګ پروت دی.
۲۲۴ (عدد)
۲۲۴ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۲۳ څخه  مخکي او د ۲۲۵ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۲۴:
په کلینډر کې
۲۲۴ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۲۴ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
محمد اسماعیل څپه
محمد اسماعیل څپه(Mohmmad Ismail Sapa) د محمد عمر زوي خان شیرین لمسي د احمد خان کړوسی په 1352 کال د لوګر ولایت محمداغې ولسوالي د قناعت ملک په کلي کې زیږدلي زده کړې یې په مخطلفو ښوونځیو کې کړي ابتداء زدکړې د دهنو ښوونځي، حارث بن هاله محمد خواجه کلی پاکستان تحصیل هنګو، محمدخواجه میډل سکول محمد خواجه کلی تحصیل هنګو او منځنې زدکړې یې د عبدالله بن مسعود لیسه (هنګو ښارګوټ) او باختر له لیسې (پیښور ښار) څخه یې د دولسم ټولګي څخه فارغ شو.
محمد اسمعیل څپه شاعر او لیکوال چې په مختلفو برخو کې یې لیکنې کوی راډیويي او تلویزوني ډرامه، طنز، د ماشومانو لپاره کتابونه د د تلویزیوني خپرونو طرحې او تلویزوني او راډیویی خپرونو سکریپټ لیکوال دي
دا یې هم د شعر بیګله
خدایه ! ستا خداي دومره لویه او زما صبر دومره لنډ لکه لنډه ساه. خدایه ستا قدرتونه دومره لوی او زما عقل دومره کم لکه شنډه څاه نفس زما زړه زما، خو درد په کې اوسي شیطان په کې اوسیږي، په درد کې اوسي څړیکه په څړیکه کې بیا ته یې، نو زه! څه شومه خدایه ؟! خدایه! خدایه! تش کالبوت راباندې پلورې؟ خدایه دا مې پکار نه دی، جهنم ته یې غوزار کړه چې لبه شي او سرور اور شي، دغه وږي جهنم ورباندې موړ شي، له اوره پیدا یو غټ شیطان کړه، چې اوجود کې یې زه پټ شم نور څه نه، چې داخپل غچ خو ترینه واخلم http://www.baheer.com/baher/modules.php?name=News&file=article&sid=6372
هغه ډرامې چې محمد اسمعیل څپه لیکلي او له تلویزونو نشر شوي
https://www.youtube.com/watch?v=nETn5ZftGzE
چاپ شوي کتابونه
http://www.taand.com/pal/?p=2773 http://catalog.acku.edu.af/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=41056
دا یي هم د طنز یوه بیلگه
د محمد اسماعیل څپه دا طنز ډیر مشهور دي اوباما پښتو لنډۍ زده کړي
۲۰۱۰ کال د دیسبمر په ۱۶مه ولس مشر تلویزیون ته ناست و. د اوباما مرستیال د افغانستان د جنګ سترانېژي اعلان کړه ؛ نو افغان ولسمشر امر وکړ ، چې اوباما ته تیلفون وکړی.د جمهوري ریاست کارکوونکی اوباما ته تیلفون وکړ. کارکوونکی تیلفون غوږ ته نیولی و او افغان ولسمشر دوه سترګې کارکوونکی ته نیولې وې. او له ډیرې غوسې یې رنګ تور شین اوښته. تیلفون زنګ تیراو خو چا نه پورته کاوه اخیر د تیلفون اړیکه پرې شوه.
پړانگه هیلۍ
پړانگه هیلۍ (په لاتين: Anas angustirostris) يوه هیلۍ ده چې د اېناټائيډی په کورنۍ او هیلۍ په جنس پورې اړه لري چې کېسپين سمندر او منځنی سمندرگی ته نژدې ژوند کوي.
وېشنيزه:هيلۍ
ايشيتا چوهان
ايشيتا چوهان يوه هندی فلم لوبګره ده. هغې په ماشوموالي کي په يو هندي فلم آپ کا سرور کي کار کړی وو، نوموړی فلم په ٢٠٠٧م کال کې نشر سو. هغې په ٢٠٠٨م کال کي په هائجېک (د ٢٠٠٨م کال فلم) کي هم کار کړی وو. ايشيتا چوهان د باليووډ د فلم جينيس څخه مشهوره سوه، په دې فلم کي ددې رول د  اوتکارش شرما مخالف وو، او فلم يې په ٢۴ اګست ٢٠١٨ کي نشر سو.
ګجراتي ژبه
ګجراتي ژبه په ګجراتي:ગુજરાતી) ترډیره د هند په ګجرات آیالات کې د هند هیواد له ۲۲ رسمي ژبو څخه یوه ده. د هند ترڅنګ په پاکستان, کینیا ,اوګاندا او تانزانیا کې هم یاده ژبه کاریږي. د اټکل له مخې په یاده ژبه کابو ۴۸ میلیونه خلک خبرې کوي. ګجراتي ژبه د مهاتا ګاندي او محمد علي جناح مورنې ژبه وه.
خليل احمد سهارنپوري
د محدث العصر مولانا مولانا خلیل احمد سهارنپوري ”رحمة الله علیه“  تعارف او خدمات
لیکوال : محمد عمران شریف / تعلیم الاسلام ویب پاڼه
پیدایښت
حضرت مولانا خلیل احمد سهارنپوري رحمه الله د کال ۱۲۶۹ هجري د صفرې میاشت په وروستۍ لسیزه (مطابق د لومړۍ لسیزي ستمبر  ۱۸۵۲ عیسوي کال ) کې د هندوستان د ضلع نانوته په سهارنپور کلي کې پیدا شو،  د ده تعلق د یوې لوی علمي کورنۍ سره وو،  د حضرت سلسله نسب په لسم پښت کې د خپل روحاني پلار او مرشد د رشید احمد ګنګوهي رحمه الله د نسب سره ملاویږي حضرت د دارلعلوم دیوبند د اول صدر مدرس مولانا محمد یقوب نانوتوي خوریی او د مولانا مملوک علي صاحب لمسی وو.
حصول علم
د پنځه کالو په عمر یې قاعده  د خپل نیکه مولانا مملوک علي صیب څخه شروع کړه، علامه سهارنپوري رحمه الله فطرتا ذکي او ذهین و، قران مجید یې ډیر ژر ختم کړو او د اردو او فارسي ابتدائي کتابونه یې د ضلع نانوتې مختلفو علماؤ څخه وویل بیا چې کله په ۱۲۸۳ هجرۍ کې د دارلعلوم دیوبند د قیام څخه خبر شو او دا ورته معلومه شوه چې په دیوبند کې صدر مدرس د ده ماما یعقوب نانوتوي صیب دی نو هلته لاړو او د کافیه نه یې سبقونه شروع کړل بیا شپږ میاشتې بعد په سهارنپور ښار کې د مدرسه مظاهر العلوم افتتاح وشوه اګر چې په دارالعلوم دیوبند کې یې تربیت د خپل ماما د سترګو لاندې وو، خو قدرت ته منظوره دا وه چې د کوم شخصیت په وجه مظاهر العلوم ته ترقي ورکړي هم هغه شخصیت دلته سبقونه ووایئ او د مدرسي احسان مند شي نو  حضرت باقي سبقونو ویلو لپاره هلته سهارنپور  ته لاړو او د احادیثو، تفسیر او د فقهې اکثر کتابونه یې د مولانا مظهر صاحب رحمه الله څخه منطق، فلسفه، هئیت او ریاضي یې د مدرسی نورو مدرسینو څخه وویله دغه شان ۱۲۸۸ هجري کی د ۱۹ کالو په عمر کې د درس نظامي څخه فراغت حاصل کړو روسته د دې څخه یې په علوم ادبیه ؤ کې د مهارت شوق پیدا شو نو د مشهور ادیب پروفیسر  مولانا فیض الحسن سهارنپوري په خدمت کې حاضر شو او علوم ادبیه یی تکمیل کړه.
علمی مقام
د حضرت علمي سلسله د شاه ولي الله رحمه الله سره یو ځای کیږي، د دې څخه علاؤ حضرت د خپل اول حج په زمانه کې د مکې مکرمې د شیخ المشائخ  مولانا احمد دعلان مفتي شافعیه نه د حدیثو اجازت حاصل کړی او دغه شان یې  د مدینې منورې د شیخ شاه عبدالغني مهاجر المجددي النقشبندي څخه هم د حدیثو اجازت حاصل کړو.
او دغه شان حاجي امداد الله مهاجر مدني رحمه الله ورته خط کې داسې لیکلي وو:
” ته زما د سلسلې فخر یې، زه تاسو نه ډیر خوشاله یم “
(الله اکبر) دا جمله ډیره وزن داره ده خو د دې ادراک زمونږ په شان ګناهګارو خلکو ته ناممکن دی. (عمران)
شیخ الاسلام مولانا ظفر احمد عثماني صیب فرمایي:
په پنځم حج کې حضرت سهارنپوري رحمه الله د طواف قدوم لپاره حرم ته تشریف راوړو نو مولانا محب الدین صیب خلیفه د حاجي امداد الله مهاجر مکي وفرمایل: وګورئ  حرم ته څوک راغلو چې ټول حرم یې منور کړو چې کله یې طواف مکمل کړو نو محب الدین صیب وفرمایل آها دا تاسو وئ چې له وجه مو ټول حرم منور شو. (تذکرة الخلیل)
تدریس
۱۲۸۸ هجري کې د حضرت عمر ۱۹ کاله وو،  چې په مظاهر العلوم کې معین المدرس مقرر شو بیا څه موده بعد د منګلور په مدرسه عربیه کې د مدرس ضرورت پیدا شو نو حضرت هلته د صدر مدرس په توګه مقرر شو، د دې نه بعد حضرت په بهوپال، بهاولپور او دارالعلوم دیوبند کې هم مدرس پاتې شو او ۴۵ کالو په عمر کې بیا په مظاهرالعلوم کې صدر مدرس مقرر شو.
بیعت او خلافت
حضرت خپل روحاني تعلق د قطب الارشاد حضرت مولانا رشید احمد ګنګوي صیب سره قایمول غوښتل ددې وجې نه یې د خپل ماما مولانا یعقوب نانوتوي صیب په ذریعه ګنګوهي صیب ته خط ولیکل او د ګنګوهي صیب خانکاه ته خاضر شو حضرت بیعت کړو څه موده بعد ورته خلافت او اجازت هم ملاؤ شو.
هجرت
په ۱۶ شوال المکرم ۱۳۴۴ هجري یې د مدرسې څخه د یو نیم کال لپاره رخصت واخستل او مدینی طرف ته روان شو چې کله د سهارنپور څخه رخصت شو نو د هجرت نیت یی ونه کړه چا ترې پښتنه وکړه چې ولي دې نیت ونه کړل؟
حضرت ځواب ورکړ:
نه ده معلوم چې د الله تعالی په نېزد زه د دې مقدسې ځمکې قابل یم او که نه، که چیر ته الله تعالی ته زما د ناکاره قیام منظور نه شو نو د خپلو تورو اعمالو سره به واپس راشم او که د الله په دربار کې منظور شم بیا به واپس رانشم د وخت په تیریدو یو ورځ کور ته راغلو او خپلو متعلقینو ته یې وویل:
چې اوس ماته د خپل قیام یقین وشو او د هجرت نیت مې وکړو په دې دوران کې یې د مدینې د علماؤ په اصرار د ابوداود  درس شروع کړو او دا درس صرف دوې ورځې وو ځکه حضرت بیا وفات شو او عجیبه اتفاق دا وو چې حضرت د سهارنپور څخه د یو نیم کال لپاره رخصت اخیستی وو او په مدینه منوره کې پوره د یونیم کال قیام څخه بعد وفات شو.
علامه سهارنپوري رحمه الله د (بذل المجهود في حل ابي داود) تالیف هم په مدینه منوره کې پوره کړو چې کله دا تالیف مکمل شو نو حضرت وفرمایل: د حق تعالی څخه مې درې دعاګانه غوښتې وې دوه قبولې شوې یو باقي پاتی ده :
(۱): د مکې مکرمې پر امن اسلامي شرعیه په خپلو سترګو وګورم.
(۲): د بذل المجهود تالیف مکمل شي.
(۳): د حضور علیه السلام په ګاونډ کې دفن شم.
بحمدلله دوه قبولې شوې او اخیرې ماته نه ده معلومه چې قبول به شي او که نه.
الحمد لله هغه هم قبوله شوه د بذل المجهود د فراغت څخه ۷ میاشتې او ۲۴ ورځي بعد وفات شو او په مدینه کې د قبه اهل بیت سره متصل دفن شو.
تصانیف
د حضرت یوه تصنیفي کارنامه د ( المهند علی المفند ) کتاب په شکل کې موجوده ده.
حضرت د دې په ذریعه عرب او عجم علماؤ ته دا اوخودله چې الحمدلله د علماء دیوبند عقائد د قران او سنت سره موافق دي او حضرات علماء دیوبند د اهل السنة والجماعة صحیح ترجمانان دي.
دویم تصنیف یې ( بذل المجهود ) د ابوداود شریف شرح د،ه د دې په عظمت کې به دومره ووایو چې د مصر یو مشهور عالم او علامة الازهر ابو محمد محمود رحمه الله د ابوداود شرح لیکلي ده په نامه د (منهل) په عربو کې د ابوداود دا شرح منل شوې شرح ده او دا شرح منهل د بذل المجهود څخه ماخوذ ده بلکې بعضي بحثونو کې یې پوره پوره صفحه عبارت بغیر د تغیر څخه نقل کړې او په پوره کتاب کې یې صرف یو ځای کې د بذل المجهود حواله ورکړې ده.
تنشيط الأذان
مطرقة الكرامة على مرآة الإمامة
إتمام النّعم على تبويب الحكم
براهین قاطعه بجواب انوار ساطعه (د بریلویانو په رد کي)
فتاوی مظاهر العلوم یا فتاوی خلیلیه
شاګردان او خلفاء
حضرت مولانا یحیی کاندهلوي
حضرت مولانا عبدالله ګنګوهي
مولانا فیض الحسن ګنګوهي
مولانا ظفر احمد عثماني (د حدیثو د ستر کتاب اعلاء السنن مؤلف)
مولانا محمد الیاس کاندهلوي (د تبیلغي جماعت مؤسس)
مولانا حافظ فخرالدین
مولانا محمد بدرعالم میرټهی (د فیض الباري شرح بخاري تدوین کونکی)
او مولانا محمد ذکریا کاندهلوي (د امام مالک رحمه الله د کتاب شارح: أوجز المسالك إلى موطأ مالك)
وفات
په مدینه منوره کې په ۱۵ ربیع الثاني ۱۳۴۶ هجري د چهارشنبي په ورځ د مازیګر نه بعد وفات شو او هم هلته مدینه منوره کې دفن کړی شو.
انا لله واناالیه راجعون
سرچينې
https://www.taleemulislam.net/bashpar.php?id=9428
وېشنيزه:سني اسلام وېشنيزه:حنفي مذهب وېشنيزه:حنفيان وېشنيزه:ديوبندي وېشنيزه:ديوبنديان وېشنيزه:اسلامي هندي علماء
بازل فوټبال لوبډله
د بازل فوټبال لوبډله په الماني FC Basel چی   د سویس هیواد په فوټبال غوره لیګ کی یوه له مهمو لوبډلو څخه کڼل کیږی ددی هیواد د بازل ښار اړوند ده
سیریل رامافوسا
ماتامیلا سیریل رامافوسا (د ۱۹۵۲ز کال د نومبر په ۱۷مه زېږېدلی) د سویلي افریقا یو سوداګر او سیاستوال دی، چې له ۲۰۱۸ز کال راهیسې د سویلي افریقا پینځم ډیموکراټیک ولسمشر دی او د ۲۰۱۷ز کال راهیسې د افریقا د ملي کانګرس (ANC) د رئیس په توګه یې هم دنده ترسره کړې ده. رامافوسا مخکې د اپارټایډ ضد فعال او د سوداګرۍ د اتحادیې مشر او سوداګر و، چې وروسته د ANC د ولسمشر نیلسن منډیلا سکرټر، د افریقا د ملي کانګرس رئیس، د جیکوب زوما مرستیال ولسمشر او له ۲۰۱۴ز کال نه تر ۲۰۱۸ز کال پورې د ملي پلان جوړونې د کمیسیون رئیس هم پاتې شوی دی.
هغه ته یو تکړه مذاکره کوونکی او سټراټیژیست ویل کېږي، چې د سویلي افریقا د ډیموکراسۍ د لېږد پرمهال یې د ANC د ستر مذاکره کوونکي په توګه کار کاوه. رامافوسا په هېواد کې د کانونو د کارګرانو د اتحادیې (NUM) په نامه ډېره پیاوړې اتحادیه جوړه کړه. هغه د مذاکراتو په لړ کې د اپارټایډ د پای ته رسولو او په ۱۹۹۴ز کال کې د لومړي ځل لپاره په هېواد کې د بشپړو ډیموکراټیکو ټاکنو د ترسره کولو په اړه یې له ملي ګوند نه له رولف مایر سره مهمه ونډه لرله. رامافوسا د راتلونکي ولسمشرۍ لپاره د نیلسن منډیلا انتخاب و. رامافوسا د یوه سوداګر په توګه پېژندل کېږي او خالصه شتمني یې په ۲۰۱۸ز کال کې تر ۶.۴ میلیارد (۴۵۰ میلیون ډالر) نه ډېره وه او ۳۱ ملکیتونه لري. مخکې یې د سویلي افریقا په مک ډونالدز شرکت کې کار کاوه او د MTN د بورډ رئیس او د لونمین بورډ غړي په توګه پاتې شوی دی.
رامافوسا له ۲۰۱۴ز کال نه تر ۲۰۱۸ز کال پورې د سویلي افریقا مرستیال ولسمشر و. هغه وروسته د ۲۰۱۷ز کال په ډسمبر کې د ANC په ملي کنفرانس کې د افریقا د ملي کانګرس (ANC) مشر وټاکل شو. رامافوسا د ملي پلان جوړونې کمیسیون پخوانی غړی دی، چې د هېواد د راتلونکي لپاره د سټراټیژیک پلان جوړولو مسئولیت لري. رامافوسا په ۲۰۱۸ز کال کې د جیکوب زوما له استعفا وروسته پرته له ټولټاکنو د سویلي افریقا ولسمشر شو. رامافوسا د سویلي افریقا په ټولټاکنو کې د ANC له بریا وروسته د ۲۰۱۹ز کال په می کې د خپلې لومړۍ بشپړې دورې لپاره د ملي شورا له خوا یو ځل بیا ولسمشر وټاکل شو. رامافوسا له ۲۰۲۰ز کال نه تر ۲۰۲۱ز کال پورې د افریقا د اتحادیې رئیس و.
د ژوند لومړي کلونه
رامافوسا د ۱۹۵۲ز کال د نومبر په ۱۷مه د جوهانسبورګ په سویتو کې له ونډایي مور و پلار نه زېږېدلی. هغه د ایرډموټ او متقاعد پولیس سمویل رامافوسا له دریوو اولادونو نه دویم دی. رامافوسا د سویتو Tshilidzi ابتدایي ښوونځي کې او بیا په Sekano Ntoane عالي ښوونځي کې شامل شو. هغه په ۱۹۷۱ز کال کې په وینډا کې د سیباسا له مفافولي عالي لیسې نه فارغ شو او هلته د زده کړیالانو د مسیحي خوځښت مشر وټاکل شو. هغه وروسته په ۱۹۷۲ز کال کې د لیمپوپو ولایت په شمال پوهنتون (Turfloop) کې د حقوقي زده کړو لپاره نوملیکنه وکړه.
رامافوسا په پوهنتون کې په سیاست کې ښکېل شو او د سویلي افریقا د زده کوونکو له سازمان  (SASO) او د تورپوستو وګړو له کنوانسیون سره یوځای شو. دا د دې لامل شو، چې په ۱۹۷۴ز کال کې د ۱۹۶۷ز کال د ټروریزم قانون د ۶مې مادې پر بنسټ د یوولسو میاشتو لپاره پر انفرادي بند محکوم شي، دا محکومېدل یې د فریلیمو د لاریونونو د تنظیمولو له امله و. په ۱۹۷۶ز کال کې د سویتو له ګډوډیو وروسته یو ځل بیا ونیول شو، چې د ټروریزم د قانون له مخې په جان ورسټر سیمه کې د شپږو میاشتو لپاره بندي و. له ازادېدو وروسته په جوهانسبورګ کې د څارنوالانو د شرکت حقوقي منشي شو او د سویلي افریقا له پوهنتون (UNISA) سره یې د مکاتبې له لارې خپلو حقوقي زده کړو ته دوام ورکړ، چې په ۱۹۸۱ز کال کې یې خپل تحصيلي سند ترلاسه کړ.
ولسمشري (۲۰۱۸ز کال  نه – تر اوسه)
رامافوسا د ۲۰۱۸ز کال په فبرورۍ کې د جیکوب زوما له استعفا وروسته، د ۲۰۱۸ز کال د فبرورۍ په ۱۵مه له مخالفت پرته د سویلي افریقا د ملي شورا له خوا د ولسمشر په توګه وټاکل شو. رامافوسا د ولسمشرۍ په توینهیوس مېلمستون کې د لوی څارنوال موګوینګ موګوینګ له خوا لوړه وکړه.
کله چې رامافوسا ولسمشر شو؛ نو یوه ورځ وروسته په بازارونو کې سهام زیات شول، تر ۲۰۱۵ز کال پورې راند (د سویلي افریقا پولي واحد) لوړو پوړیو ته ورسېد او دولتي سهام هم ورسره لوړ شول.
رامافوسا د ۲۰۱۸ز کال د فبرورۍ په ۱۶مه خپله لومړۍ وینا وکړه او دا لومړۍ ځل و، چې په ډیموکراټیکه سویلي افریقا کې یو ولسمشر پرته له مرستیاله د هېواد د حالت په اړه وینا کوي. رامافوسا د سویلي افریقا د اقتصادي ودې پر اړتیا، پر ګرځندویۍ، د ځوانانو پر کارموندنې او د کابینې پر راکمولو ټینګار وکړ. هغه د منډیلا د میراث د ژوندي ساتلو پر ارزښت هم تمرکز وکړ.
رامافوسا د ۲۰۲۰ز کال د AU په غونډه کې په افریقا کې له ازادې سوداګرۍ نه ملاتړ وکړ او دا یې د صنعتي کېدلو او په نړیوالو بازارونو کې د سویلي افریقا د ادغام لپاره لوی لامل وښود. رامافوسا د ۲۰۲۰ز کال د AU په غونډه کې دا هم وویل، چې جنیستي تشې باید له مینځه لاړې شي او جنسیتي نابرابرۍ ته دې د پای ټکی کېښودل شي.
سیاسي بشردوستي
رامافوسا د ۲۰۱۸ز کال د می په ۲۴مه په ښکاره اعلان وکړ، چې هغه به د خپل معاش نیمایي برخه (۳.۶ میلیون رانډ په کال کې) د سویلي افریقا د پخواني ولسمشر نیلسن منډیلا په درناوي خیراتوي. هغه وویل، چې هدف یې د شتمنو وګړو هڅول دي، چې د خپل معاش یوه برخه د ملت جوړونې لپاره ځانګړې کړي. دا مالي مرسته د نیلسن منډیلا د بنسټ (NMF) له خوا مدیریت کېده.
شخصي ژوند
رامافوسا ډېر محرم شخص دی او د ژوند په اړه یې ډېر معلومات نشته. هغه مخکې له هوپ رامافوسا (۱۹۷۸ز- ۱۹۸۹ز) سره واده کړی و، چې یو زوی یې ترې درلود او بیا یې له سوداګرې نومازیزي متشوتشیسا سره واده وکړ (۱۹۹۱ز- ۱۹۹۳ز کلونه)، چې وروسته یې ترې طلاق واخیست. رامافوسا په ۱۹۹۶ز کال کې له ډاکټرې تشیپو موتسیپ سره واده وکړ، چې دا د سویلي افریقا د کان کیندنې د میلیاردر پاټریک موتسیپ خور وه. رامافوسا پینځه پېژندل شوي بچیان لري.
رامافوسا په سویلي افریقا کې تر ټولو بډایه کس دی، چې خالصه شتمني یې له ۴۵۰ میلیونه ډالرو نه اوړي او د افریقا فوربس او بلومبرګ مالي مجلو کې راڅرګند شوی دی.
رامافوسا د سیریل رامافوسا بنسټ، بنسټ اېښودونکی دی.
درملتون
درملتون یوه مغازه ده چه پکښې درملونه، غذایی مواد او روغتایی اړتیاوی پلورل کېږی. درملتون کولای سی په روغتون یا د تجارت مرکز یا ښار کښې پروت واوسی.
تاریخ
انسانانو په پخوانۍ زمانه کې د درملونو جوړولو لپاره د نباتانو څخه کار واخیستل. لمړی متنونه چې د درملونو په باره کې ولې، په پخواني مصر کې او په سومر کې ولیکل شول. د خان سلطنت په دوره کې لمړی کتاب چې د درمل د آغېزو او د درمل جوړولو په هکله ول، ولیکل شول. په ۷۵۷ کال کې په بغداد کې لمړنی درملتون جوړ شو. ابو علي سينا یو مشهور کتاب چې نوم یې القانون فی الطب دی ولیکه. القانون فی الطب یو کتاب دی چې د رنځونو او درملو په باره کې دی. زین الدین اسماعیل جرجانی یو ایرانی وو چې د طب په باره کې یوه دایرة المعارف ولیکه او نوم یی زخیره خورزم شاهی دی. هغه کتاب لس حصې لری. زخیره خورزم شاهی او القانون فی الطب تر ټولو مشهور کتابونه دی. په ۱۹ پیړۍ کې درمل جوړونکو د درمل شکلونو د جوړولو لپاره د ماشینونو استعمال باندی پیل وکړل. په اوس وخت کې درملونه په صنعت کښې جوړېږی او په درملتون کې یوازې ملهمونه، شاپونه، محلولونه او کپسولونه جوړېږی.
د روغتون درملتون
یو درملتون دی چه په روغتون کښې پروت دی. هغه درملتون د روغتون لپاره درملونه جوړوی او جمع کوی.
نسخه
وېشنيزه:طب
خړاړه هيلۍ
خړاړه هيلۍ (په لاتين: Anas-strepera) یوه هيلۍ ده چې په اروپا، امريکا او آسيا کې ژوند کوي.
وېشنيزه:هيلۍ
۲۲۵ (عدد)
۲۲۵ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۲۴ څخه  مخکي او د ۲۲۶ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۲۵:
سرچينې
وېشنيزه:۲۲۵ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
سپوږمکۍ
سپوږمکۍ (په انگرېزي:Satellite) د انسان په لاس يو ډول جوړه شوې وزله يا دستگاه ده چې د تشتيال په مدارونو کې له نورو ستورو سره يو ځای د ځمکې پر شاوخوا راتاوېږي. سپوږمکۍ(Satellite)
د سپوږمکۍ پيژندنه
سټلايت ( سپوږمکۍ ) د مختلفو وګړو له نظره  مختلف مفاهيم او معنى ګانې لري چې ځينې يې په لاندې توګه واضح شوى دى.
د ستورو پيژندونکو له نظره
ستوري پيژندونکي سپوږمکيو ته اسماني موجودات ( Celestial Body ) وائي. سپوږمکۍ په فضاء کې د يوې فضائې وسيلې حيثيت يا مقام لري، همدارنګه په افهام او تفهيم          ( Communication) څانګه کې سپوږمکۍ د انسان د لاس پوسيله هغه مدار لرونکې وسيله ده چې د ځمکې څخه شاوخوا تـــــــــاويږي او پدې توګه په ټولــــــه نـــــــــــــــــــــــــــــــــــړۍ کې مخــــــــــــابراتي   ( Telecommunication)خدمات وړاندې کوي.
د لمر د نظام يوه سياره ( ځمکه ) چې مونږ او تاسې او ټول ژوندي موجودات پکې ژوند کوو د يوې سپوږمکۍ لرونکې ده او همدغه سپوږمکۍ د ځمکې شاوخوا په ټاکل شوي مدار کې څرخي او ځمکې ته د لمر څخه رڼا ورکوي په حقيقت کې د شمسي نظام  سپوږمۍ يو طبيعي غير فعال سټلايت دى. ټول هغه سټلايتونه ( سپوږمکۍ ) چې د انسان د لاس په وسيله جوړ شوى دى دوې هم د ځمکې شاوخوا په مدارونو ( Orbits ) کې څرخي او همدا مدارونه يواځينۍ وسيلې دي چې د انسان په وسيله کنتروليږي.
د سپوږمکيو استعمال
سټلايت ( سپوږمکۍ ) لکه څرنګه چې مونږ ترې مخکې يادونه وکړه د انسان د لاس په وسيله جوړ شوې تخنيک دي چې د ځمکې شاوخوا مدارونو کې څرخي، د انسانانو لپاره د ژوند په اوږدو کې مختلف خدمات اجراء کوي او دغه خدماتو څخه يې په لاندې ساحو کې استفاده شوى او لا هم استفاده کيږي.
1 مخابراتي مفاهمې   (Telecommunication)
2 تلويزيون                                            (TV/ Broadcasting)
4 نقشه کشي                                                                                 Mapping))
مترولوجي. مترولوجي هغه علم دې چې د هواء د بدلون او څرنګوالي څخه بحث کوي.
- Receiver
- Transmitter
- Amplifier
- Processor
- Multiplexer
- De multiplexer
- Antennas
Transponder– د سپوږمکۍ راډيوېي څپو تکرارونکي الې ته Transponder وائې.
د سټلايت ټول سيستم ساده ترکيب عبارت دى له:
1- يو يا د يو څخه زيات د سټلايټ ( سپوږمکۍ ) پورې اړه لرونکې وسيلې.
2 -د ځمکې په سطحه د سپوږمکۍ د کنترول مرکز.
3 -د ځمکې د مرکز شبکه ( Network )
Payload and Beacon
مونږ د سپوږمکيو مختلف ډولونه لرو، خو معلوماتي ( Communicational ) سپوږمکۍ هغه ډول دى چې موږ ورځينې دلته يادونه کوؤ.
يوه معلوماتي سپوږمکۍ دوه ډيرې مهمې برخې لري چې په لاندې ډول يې واضح کوؤ.
1: Payload
په داسې حال کې اوس په عصري نړۍ کې د معلوماتو تګ راتګ ډير وسيع شوى دى خو بيا هم په مخابراتي مفاهيمو کې د سټلايټ د Payload او د هغوې د سګنالونو څخه په زياته پيمانه استفاده اخيستل کيږي.
2 : Beacon
د Beacon برخه په جرياني يا رواني توګه    Un-Modulateيو انتقالونکى ذريعه ده چې د سپوږمکۍ لپاره د ځمکې په مرکز کې يو مشخص ځاى  په نښه کوي ترڅو د ځمکې په مرکز کې ورته انتن ځاى په ځاى کړى شي.
يو ځل بيا بايد يادونه وشي چې Pay load د يوې سپوږمکۍ پوسيله انتقاليږي او د يو معلوماتي سپوږمکۍ لپاره د معلوماتو ذريعه ده.
Transponder
د Transponder ځينې مقدماتي بڼى په لاندې توګه بيان شوى دى، خو مخکې لدې څخه مونږ په Transponder او ددې پورې نښتې ځينې چارو باندې رڼا اچوؤ.
Transponder چې په برقي ځنځير يا کړيو باندې مشتمل دې د يو معلوماتي سپوږمکۍ دننه ځاى په ځاى شوى دى او د معلوماتي سټلايټ يوه مهمه اله ده.
ترانسپونډرونه هغه مشکلات چې د راديوېي Signals په وړاندې په فضاء کې د سفر په جريان کې راپيداکيږي د مخې ليرې کوي او ددې ترڅنګ Transponder په مرسته مونږ کولاى شو تر څو راديوېي Signals فريکونسيو باندې بدل کړو کومې چې ځمکې ته انتقال مومي، په اخره کې بايد يادونه وشي چې Transponder سګنال د پراخوالي وظيفه هم اجراء کولاى شي.
انتنونه (Antennas)
مونږ دلته يواځې د هغه انتنونو څخه بحث کوؤ چې د سپوږمکېو په وظايفو کې ډير مهم او مفيد دى.
انتنونه راديوېي څيې مشخص ( غوره شوي ) لوري ته ځلوي. د انتنونو د ځليدنې يا بريښيدنې  بڼه پراخه يا کوچنۍ وي او همدارنګه امکان لري چې جانبي څنډه ولري کوم چې سګنال غير مشخص لوري ته تاووي. ساينس پوهان د Sophisticate قسم انتنونه جوړول پيل کړى چې لوړ توان لري، او د ځمکې په خاصه برخه کې کوچنې ميله ايز شکل لري، نوموړى انتنونه هغه وخت رامينځ ته شول چې پخواني انتنونه ډير لوى وه او همدارنګه ډير مشکل وه ترڅو په نرۍ پوزه لرونکي راکټ کې انتقال شوي واى نو پدې خاطر ساينس پوهانو د انتنونو يوه نوې بڼه رامينځ ته کړل چې دوې ( انتنونه ) د ځمکې څخه ګرد چاپيره مدارونو کې په خپله سپړل کيږي يا پراخيږي.
Foot Print
د هغه ځاى څخه عبارت دى چې د ځمکې پر مخ د سټلايټ لپاره د انتن پواسطه پوښل شوى دى. نوموړې ځائې دا وظېفه لرې ترڅو Signal واخلي او بيا ېي هدف شوې ځائې ته انتقال کړي.
د Spot light ( تيزه رڼا ) په مرسته د سټلايټ Foot Print په خپله د سټلايټ پواسطه ځليږي او دا هغه وخت واقع کيږي چې راديوېي څپې د سټلايټ د انتن پواسطه ځمکې ته راغورځي. بايد يادونه وشي چې Spot Light د ځليدنې مختلفې اندازې لري.هغه راديوېي څپې کومې چې د سټلايټ پواسطه انتقاليږي ځمکې ته د يوې مشخصې نمونې په ډول راکښته کيږي.
د ځمکې مرکز
(Earth Station)
د ځمکې هغه وسايل چې د سټلايټ څخه سګنالونه انتقالوي او يا ئې اخلي د Earth Station (ځمکني مرکز) څخه عبارت دې.
ځمکني  ډير مراکز په لويو ودانيو کې ځاى په ځاى کيـــــــــــږي او په دوي کې انتنونه د يو Gat Way ( لاره، خوله ) حيثيت لري او د همدې Gat Way د لارې په زرګونو تليفوني اړيکې د سټلايټ څخه اخيستل کيږي او بيا ليږل کيږي.
مونږ د داسې بڼې Earth Station هم لرو چې د کوچني فضاء لرونکي وسيلې ( الوتکې.بيړۍ) کې ځاى په ځاى شي.
Satcom System
Satcom د سپوږمکيو د معلوماتو لپاره يو عمومي صنعتي بلاک دى.
د Satcom د سيستم بنيادي بلاکونه ( ودانۍ ) عبارت دي له:
1 Suppliers
2 Bearers
3 Teleports
4 Subscribers
Suppliers: د هر لوري څخه چې سپوږمکۍ ته معلومات انتقال شوى وي مونږ نوموړي معلومات د Supplier Base څخه ترلاسه کولاى شو.
Bearers: مونږ نوموړى بلاک ددې لپاره استعمالوؤ ترڅو معلومات د سپوږمکۍ پواسطه د وړاندې خپرونې لپاره Teleport ته ورکړو. BT تر ټولو زيات معمول Bearer Supplier دې. بايد يادونه وشي چې دا ځانګړې Supplier نه دى مونږ داسې د Bearer Supplier ډولونه هم لرو چې د Kilo-Stream په معيار زيات او يا هم کم Speed لرونکي دي. نوموړي Bearer کولاى شي چې ځينې مهال 64 k او يا 128 k ( ISDN Lenses ) استعمال کړي، او حتى انټرنيټ پاڼې هم ځينې Application لپاره استعماليدى شي. په پاى کې ويلې شو چې د Bearer نهائي هدف دادې تر څو د غلطيو څخه پاک معلومات Teleport ته وړاندې کړي.
Teleport: کله چې معلومات Teleport ته راوارد شي هغوۍ بيا د سپوږمکۍ Modem ته Pass کيږي او بيا وروسته موډم نوموړي معلومات په منځني سطحې فريکونسي (IF) خارجوي اوبيا دغه فريکونسي مخکې لدې چې (RF) سيستم ته داخل شي د زيات Conversion (بدلون، توافق) ، Filter (پاک، منظم) او د قوې سره او پراخه (Amplifier) وي.
هغه سګنال چې په Supplier Data باندې مشتمل وي د يو يا زياتو انتنونو په مرسته سپوږمکۍ ته انتقاليږي. د يو څخه زيات انتنونو ته هغه وخت ضرورت پيدا کيږي چې سپوږمکۍ ته د لا زيات پوښښ په منظور اړتياء موجوده وي.
Subscriber: بالاخره سګنال په ځمکه د Subscriber ترمينال پواسطه اخيستل کيږي. Subscriber د معلوماتو ډير لوې VSAT تقسيمونکى ذريعه ده او يا هم ويلې شو چې نوموړې بلاک د فضائې تلويزون سيستم او يا د ويديوېي کنفرانس سيستم لپاره يو کوچنې ترمينال ګڼل کيدې شي. د ضرورياتو په اړه د Subscriber ټول سيستم کيدې شي چې يو اړخيزه او يا هم دوه اړخيزه د معلوماتو تبادله ولري. نشريات معمولاً يو اړخيزه وي خو د يوې نقطې څخه بلې نقطې ته د معلوماتو ورکول دوه اړخيز شکل لري ، د دوې اساسات د ټولو لويو او کوچنيو سپوږمکيو لپاره يو شان دي.
د انټلسيټ سپوږمکۍ
The Intelsat Satellite
د انټلسيټ سپوږمکۍ په 1965 ميلادي کال کې رامينځ ته شوه. د ډير کم وخت په موده کې نړيوال په دې وتوانيدل ترڅو زيات شمير سپوږمکۍ د بيلا بيلو مقاصدو د تر لاسه کولو په منظور فضاء ته وتوغوي. د غږيزو چينلونو په اړوند هر يوې سپوږمکۍ په حيرانونکې توګه د چينلونو مقدار زيات کړو. نومـــــوړې سپوږمکۍ سمنـــــدري مفاهېمې تهيه کوي. هــــــغه وخت چــــې ترافــــيکي ګڼه ګوڼه په IOR ( Indian Ocean Region ) درې چنده شو نو نوموړي سيستم  (Intelsat) په AOR (Atlantic Ocean Region) باندې ځاى په ځاى شو د www.intelsat.com ويب پاڼې په اند د Intelsat forth A سپوږمکۍ د 22500 دوه طرفه تليفوني اړيکو او درې تلويزوني چينلونو ظرفيت لاره، او کيدائې شو چې د Digital circuit د زياتوالې په اساس نوموړې تليفوني لينونه تر 112500 پورې يې ظرفيت لوړشوې وائې. سره لدې چې د Intelsat سپوږمکۍ د سمندري مفاهېمې لپاره استعماليږي او کيداى شي چې د داخلي خدماتو لپاره هم استعمال شي او همدارنګه دوې د هيوادونو تر مينځ ساحوي خدمات تر سره کوي.
ډومسيټ سپوږمکۍ
نوموړۍ سپوږمکۍ د امريکا په متحده ايالاتو کې د ځمکې د مدار په شاوخواء کې ځاى په ځاى شوې ده چې په ډيرو تلويزيوني چينلونو باندې مشتمل دى کوم چې د کورنيو د مشغولا  (Entertainment) لپاره پکار وړل کيږي او همدارنګه نوموړې سټلايټ د لوې تجارتي مخابراتي خدمات اجراء کوي. مونږ په اساسي ډول درې ډوله Domsat سټلايټونه لرو چې په لاندې ډول ئې نومونه ذکر شوې دي.
A. High Power (Provide DBS Service)
B. Medium Power (Provide point-to-point Service)
C. Low Power.
د سپوږمکيو تاريخچه
History of Satellite
په 1954 م کال کې سپوږمۍ (د ځمکې د کرې سپوږمۍ) لومړې غير فعال سټلايټ په حيث ونومول شو. د لومړي ځل لپاره د امريکا متحده ايالاتو بحري قوې په کاميابې سره يو پيغام ترلاسه کړ. غير فعال سټلايټ يو ساده شکل دى چيرته چې سګنال په ساده توګه انعکاس مومي او د دوي اصلي ګټه هم په هغه وخت کې داوه چې دوي برقي Sophisticated  ته ضرورت لاره. د دوي ډير لوى تاوان په غير موثره توګه د انتقال قوه وه، د 1018 څخه په يوه برخه د معلوماتو به ځمکې ته انتقاليده. او همدارنگه بايد يادونه وشي چې د دوې غير مستقر حالت او د بلې لورې غير فعال سټلايټونه راديوېي  Beacom ته ضرورت لري.
يو فعال سټلايټ کولائې شي چې سګنال ترلاسه کړي، پراختياء ورکړي، اصلاح يې کړي او په پاى کې ېي دوباره وليږي. د T او AT پوسيله لومړني هغه سټلايټونه مينځ ته راغلل چې د سګنال د تر لاسه کولو او انتقالولو توان يې لاره.د اول Talster د ځليدنې د خرابوالي له نظره څخه کم عمر لاره. په 1963 کال کې دوهم Talster په نوم يو بل سټلايټ مينځ ته راغې چې د تيلفون، تلويزيون او د معلوماتو د انتقال لپاره پکار وړل کيده.
دوهم  Syncon لومړې Geosynchronous  سټلايټ دى. Intelsat لومړنۍ تجارتي سپوږمکۍ ده چې د 120 څخه زيات ملتونه پکښې شرکت لري او نوموړې سټلايټ په نړۍ کې د تيلفوني اړيکو لپاره خدمات تهيه کوي لکه (نشرونې،شخصي او تجارتي شبکې او داخلي منطقوي مفاهېمې).
Domsat يا Domestic Satellite (داخلي سټلايټ) هغه سټلايټونه دي چې د ځانګړي هيوادونو پواسطه استعماليږي او همدغه هيوادونه د نوموړيو سپوږمکېو مالکيت لري.
په 1963 کال کې لومړى Geosynchronous سټلايټ د دوهم syncon په نامه مينځ ته راغې. اول
Intelsat سټلايټ په 1965  م کال مينځ ته راغې چې تجارتي مخابراتي خدمات يې اجراء کول. پخواني شوروي اتحاد په 1966 م کال کې د Domsat په نامه سټلايټ مينځ ته راوړ.
د ماد واکمني
تاریخ
تقریبًا ۲۰۰۰ کاله مخزېږد ایران د مادیانو قبیلو لخوا آباد شو. په ۶ پېړۍ کې د مادیانو او اریایانو قبیلو په دې سیمې کې ستره واکمني جوړه کړه. په دې وخت کې دغه واکمني د تور سمندر څخه تر افغانستان پورې پرته وه.
سپوږمکۍ
د سپوږمکيو تاريخچه
په 1976  م کال د Marisat په نامه لومړې د موبائيل د مفاهېمې سټلايټ مينځ ته راغې. په 1976  م کال palpa دريم داخلي مفاهېموي سټلايټ دې چې د اندونيزيا د هيواد په ذريعه جوړ شوې دې. په 1979 م کال د Inmarsat سټلايټ مينځ ته راغلې دي.
د ماد واکمني
سرچینې
وېشنيزه:د ایران تاریخ وېشنيزه:د ایران امپراتورۍ او پاچاهۍ
سندرغاړې معشوق سلطان
معشوق سلطان دپښتو یوه لویه سندرغاړې وه چې په زرګونو فولکلوري سندرې اؤ غزلې یې ویلي دي.
سپوږمکۍ
د سپوږمکيو تاريخچه
د سټلايټ لپاره د فريکونسي عيارول
سندرغاړې معشوق سلطان
خانداني پس منظر
سپوږمکۍ
د سپوږمکيو تاريخچه
د سټلايټ لپاره د فريکونسي عيارول او پلانول د ITU (International telecommunication Unit) تر حمايت  لاندې ترسره کيږي. د فريکونسي د پلانولو لپاره درې عمده ساحې موجودې دي.
سندرغاړې معشوق سلطان
د معشوق سلطان خپل نوم سلطان بي بي ؤ او د خېبرپښتونخوا د سوات د کبل سیمې سره نزدې په شاه ډهېرۍ کلي کې زېږېدلې وه. واده يې د مردان د یو کاروباري شخصیت ولایت حسېن سره شوی ؤ او وروستو يې په پېښور کې استوګنه اختیار کړې وه.
سپوږمکۍ
د سپوږمکيو تاريخچه
A. European, African, Soviet Union, Mongolia.
سندرغاړې معشوق سلطان
فني زده کړې
سپوږمکۍ
د سپوږمکيو تاريخچه
B. North and South America, Green land.
سندرغاړې معشوق سلطان
معشوق سلطان بي بي د پښتو وتلي موسیقار ارواښاد راحدت حسېن څخه باقاعده فني زدکړې ترلاسه کړې وې او وروستو بیا د رفیق شینواري، استاد شېرافګن او ګل خان بنوڅي شاګرده هم پاتې شوې وه.
سپوږمکۍ
د سپوږمکيو تاريخچه
C. Asia, Australia, South west Pacific.
په پورته ساحو کې د فريکونسي د څپو سيمه د سټلايټ خدمات په لاندې نقاطو مشتمله ده.
سندرغاړې معشوق سلطان
هغې د خپل فني سفر اغاز د کال ۱۹۶۲م څخه د ریډیو پاکستان پېښور نه کړی ؤ او په اول ځل يې د ریډیو نه د خدای بخښلي فضل غني مجاهد دا سندره ویلې وه چې ( د عاشقي په لوی دریاب کې سېلابونو یوړم).
سپوږمکۍ
د سپوږمکيو تاريخچه
1 Fixed Point. Between Earth station located at fixed geographical point.
سندرغاړې معشوق سلطان
د دغه سندرې د ویلو څخه وروستو هغې د ریډیو نه نورې په سوؤنو سندرې وویلې چې زیاتره پکې مشهورې شوې دي.
سپوږمکۍ
د سپوږمکيو تاريخچه
د ځمکې د مراکزو تر مينځ د ځمکې د يوې ثابتې جغرافيوي نقطې کې.
سندرغاړې معشوق سلطان
د ريډیو څخه وروستو معشوق سلطان په فلم او کېسټو کې هم سندرې وویلې او په څو پښتو فلمونو کې يې په خپله اداکاري هم کړې وه چې د هغې د جملې څخه یو مشهور فلم (جوارګر) هم دی.
سپوږمکۍ
د سپوږمکيو تاريخچه
2 Broadcasts. Wide Area coverage.
د پراخې ساحې پوښښ.
سندرغاړې معشوق سلطان
د پاکستان حکومت ورته په غوره فني کارکردګۍصدارتي اېوارډ په کال ۱۹۹۶م کې ورکړی ؤ او د دې ترڅنګ يې په لسګونو نور اېوارډونه ګټلي وو.
د معشوق سلطان په رنګ لوی فنکاران په زمانو پس پېدا کيږي دهغې په اواز کې خدای پاک یو قدرتي خوږوالی اېښودی ؤ او په سُور يې مکمل عبور حاصل ؤ.
معشوق سلطان د خپل فني ژوند په لړ کې امریکا، برطانیه، کېنېډا، فرانس، بلجیئم او یو شمېر نورو هېوادونو ته سفرونه کړي وو او دغلته یې د خپل فن مظاهره کړې وه.
معشوق سلطان د څلورو زامنو او دوه لوڼو مور وه، ولې یو پکې هم د هنر د دنیا سره نه دی تړل شوی.
د ژوند په وروستۍ برخه کې هغه د شوګر اؤ تور زیړي په ناروغیو اخته شوې وه اؤ یوه اوږده موده په کټ له رنځیدلو وروسته په ۱۹ دسمبر کال ۲۰۱۶م کې د پېښور په سردار ګړهۍ سیمه کې وفات اؤ همدغلته خاورو ته سپارل شوې ده
سپوږمکۍ
د سپوږمکيو تاريخچه
وېشنيزه:سپوږمکۍ
ګجرات آیالات
ګجرات په ګجراتي ژبه ગુજરાત) د هند په لویدیځ کې پروت آیالات دی. د یاد آیالات مساحت ۱۹۶,۰۲۴ کیلومتره مربع او په ۲۰۰۱ م کال کې د وګړو شمیر کابو ۵۱,۶ میلیونه تنه وو.
عمردراز خلیل
عمردراز خلیل د پښتو فلمونو یو وتلی ستوری ؤ چې په سوونو فلمونو کې یې د ولن یا ظالم کردارونه ترسره کړي دي.
په کال ۱۹۶۸ کې ښاغلي عمردراز د خپل فني ژوند پیل د پاکستان ټیلي ویژن څخه کړی ؤ.
په کال ۱۹۷۰ کې ښاغلي عمر دراز د پښتو فلم دره خیبر څخه د خپل فلمي ژوند پیل وکړو اؤ بیا یې لږ تر لږه په درې نیمو سوؤ فلمونو کې خپل هنري صلاحیتونه د فلم مینه والو ته وښودل.
ښاغلي عمردراز په پښتو فلمونو کې زیاتره د ولن کردارونه ترسره کړي اؤ په دغو کردارونو کې یې دومره ژوند اچولی چې نن هم په فلم دا ګز دا میدان کې د عمردراز د کږې خولې اؤ منفردې لهجې کردار د پښتو فلم بینو په زړونو اؤ ذهنونو نفش دی.
شېخ الاسلام امام قتیبه بغلاني رحمه الله
= پیژندګلوي = قتیبه بن سعید بن جمیل بن طریف بن عبدالله الثقفي، ابو رجاء البلخي البغلاني؛ چې په بلخ کې زېږېدلی دی. د شېخ الاسلام امام قتیبه صاحب له شاګردانو څخه، چې احمد بن سیار مروزي نومېږي، وايي: ما خپله د امام قتیبه(رح) څخه اوردېدلي و چې ویل یې، (وَلَدَتُ سَنَهَٔ خَمسِینَ ومائهٔ) یعنې، پهیو سلو پنځوس(۱۵۰) هجري کال کې زېږېدلی یم.
د امام قتیبه رحمه الله په پېژندګلوي کې د (الثقفي) کلمه ځکه یاده شوې، چېد خطیب بغدادي د روایت له مخې، دی یې په خپل کتاب «الرحلة فی طلب الحدیث» کې د امام صاحب پېژندګلوي داسې را اخلي: (قتیبه بن سعید بن جمیل بن طریف ولی الحجاج بن یوسف) دلته د ثقفي کلمې څخه مراد دا دی، چې د امام قتیبه بن سعید نیکه (جمیل) د حجاج بن یوسف الثقفی په نامه یو غلام ازاد کړی و، په همدې سبب د امام صاحب په قرابت کې ثقفي یاد شوی دی.
هغه جریده چې په مرکزي بغلان کې د امام قتیبه صاحب د زیارت پر دېوال نښلول شوې، دده پېژندګلوي داسې راوړي: (د محدیثونو لارښود امام الهام ابو رجاء قتیبه بن علي بن سعید بن جمیل بن طریف او بن عبدالله چې د ۱۴۸ ه.ق کال د رجب المرجب د میاشتې په څلورمه نېټه د بلخ دشتک په سیمه کې زېږېدلی دی.)
د قتیبه بن سعید منسوبېدل بلخ ته دده زېږېدنې پورې اړوندېږي، خو سکونت یې په بغلان کې د امام صاحب د توقع پر خلاف و، ځکه شېخ الاسلام امامقتیبه صاحب د امام مالک شاګرد و، یوه ورځ په یوه مجلس کې ابراهیم بن یوسف بلخي له امام قتیبه سره په نظر اختلاف کې غورځېږي او امام قتیبه خپل استاد ته وايي: ابراهیم بن یوسف د ارجاء مفکوره او عقیده لري نو امام مالک ابراهیم بن یوسف له مجلس څخه شړي، دلته ابراهیم بن یوسف له امام قتیبه سره عُقده اخلي او کله چې دوی بلخ ته بېرته راګرځي، نو هغه وختابراهیم بن یوسف په بلخ کې له متنفذینو عالمانو څخه ګڼل کېده، د خلکو توافق له مخې امام قتیبه رحمه الله له بلخ څخه شړي او امام صاحب بیا پهبغلان کې مسکن اختیاروي. شېخ الاسلام په یوه شعر کې خپل احساس داسې بیانوي چې، الهي قضاء یو حتمي امر دی او همدارنګه د رزق برخه چې د هر انسان په تقدیر کې لیکل شوی دی، د الله تعالی له لوري ورکول کېږي، بغلان هېڅ د انساني ژوند ځای نه دی، هغه سیمه چې یواځې د مسافرینو د تګ راتګ لپاره جوړه شوې لاره وي.
بالاخره محدث شېخ الاسلام امام قتیبه رحمه الله په ۲۴۰ ه.ق کال د شعبان میاشتې په لومړي او یا دویمه نېټه د چهارشنبې په ورځ د ۹۲ کالو په عمر وفاتېږي او د بغلان په ګوډانو کې د خپل جومات ترڅنګ خاورو ته سپارل کېږي، څرنګه چې د امام مبارک زیارت د بغلان سیند د اوبو له خطر سره مخامخ شوی و، نو دده مبارک جسد د ظاهر شاه په وخت کې دغه ځای ته؛ چې اوس د امام قتیبه سیمې باندې مشهور دی، راوړل شو او په یوې لوړې غونډۍ باندې مبارک جسد یې خښ شو. دغه مبارک زیارت د اسلامي ضد کمونیستي رژیمونو د تورې دورې په درشل کې ویجاړ شوی و او د بیا رغولو لپاره یې دومره پاملرنه نه کېدله خو د اسلامي امارت، یعنې (ملا محمد عمرمجاهد) تر مشرۍ لاندې په بریالیتوب سره د بیا رغولو چارو ته یې په کلکه پاملرنه وشوه او وروسته د بلخ والي ملا نور الله نوري، د شمال زون تنظیمه ریاست او د بلخ ولایت مقام مرستیال ملا عبدالجبار صدیقي او د بلخ ولایت د لوژستیک ریئس ملا عبدالدیان مظلومیار په هڅو او نه ستړي کېدونکي کوښښونو په پایله کې له سره په مبارکه کتبیه باندې دغه زیارت ښکلی کړای شو.
= کارنامې = په لومړیو پېړیو کې، یعنې د اصحابو له وخت نه را پیل، تر تابعینو او تبع تابعینو له زمان نه تر ننه پورې د علم کسب لپاره بهترینه لاره علمي سفرونه وو. د حافظ ابن الصلاح له خبرو داسې استنباط کېږي چې یو محدث باید یوازې د خپل د سیمې او چارچاپېر له روایاتو اخځ څخه بسنه ونه کړي، یعنې د عالي او کره روایت ترلاسه کولو لپاره د علمي سفرونه په موخه باید هجرت وکړي.