ددښتو_هبیتات
د دښتو ډولونه :
دښتی د اقليم په اساس طبقه بندی کيږي چې په لاندی ډول ورڅخه يادونه شوي ده. ۱- :Hot and Dry Deserts دغه دښتي ډير ګرم او سوځونکی لمر لری، چې د حيواناتو او نباتاتو ژوند يی ډير ستونزمن کړی او نه شي کولای په اسانۍ سره په دغو دښتو کې ژوند وکړي، په نوموړو دښتو کي د هواد حرارت درجه دورځی لخوا د (۲۰او۴۹) سانتی ګراد درجوپه منځ کې وي چې د ورځ د جريان، باد،د خاوری زرات (شګلن،ډبرين ) پوری اړه لري.نوموړی دښتی ځکه ډيری ګرمی او سوځونکی دي چې يواځی يو څو نوعه نباتاتو څخه بغير نور لرګين نباتات هلته وده نشي کولای. هغه نباتات چې په دښتو کي ژوند کوي ځان ته خپل خصوصيات لري.چې په لاندی ډول دي. الف- نوموړو نباتاتو د دغه وچ او ګرم اقليم سره توافق کړی. ب- د غه نباتات په لږه اندازه اوبو ته ضرورت لری ترڅو خپل فعاليتونه ترسره کړي. ج- د دې نباتاتو پوستکی ډبل، ذخيم او تبخير په کې کم ترسره کيږي. د- داچې نوموړي نباتات پلن او ذخيم پوستکی لری دد ښتو د حيواناتو تر حملی لاندی نه راځی. په دښتو کې دنباتاتو ترڅنګ ځينې حيوانات هم موجود دي چې د دغو سختو شرايطو سره يی توافق کړي. هغوی خپل فاليتونه دشپی لخوا ترسره کوي او د ورځی لخوا په غارونو کې يا د خاوری لاندی خپل ژوند ته دوام ورکوي. دغه حيوانات کولای شي پرته له اوبو اويا هم ډيره موده د اوبو د استعمال پرته ژوند وکړی. نوموړی حيوانات د شپی له خوا د غذا دلاسته راوړلو لپاره خپل فعاليتونه سرته رسوي. ۲- Cold Deserts :يخی د ښتی په انترکتيکا براعظم کې موقيعت لري، همدارنګه کيدای شي نورو هيوادونو کې هم موجودې وي، دغه دښتي په زياته پيمانه د نباتاتود ژوند لپاره شرايط برابروي. په دي د ښتو کې زياتره خزی او ګلسنګونه د پسرلی په موسم کې راشنه کيږي. همدارنګه ځيني پاڼه ريژي نباتات هم په دي ساحو کي مجودې وي.په دي ساحو کي اورښت زياتره د واوري او باران په شکل وي، خاوري يی په زياته پيمانه مالګينې يا هم شګلني وي،حيوانات يی د خاوری لاندي ژوند کوي او کله کله کيدای شي د واوری هوسۍ دغه دښتو ته داخلی شي. ۳- Semiarid Deserts : نيمه وچې دښتی د ژمي په موسم کي ډيرکم باران لري. په دغه موسم کې د هوا د حرارت درجه د ورځی لخواپه عادي او مناسب حالت کې وي، مګر دشپې لخوا هوا ډيره زياته سړه وي.د هوا سوړوالي د شپې لخوا شبنم ( پرخه ) ته اجازه ورکوي چې د شپې وخت کې د ځمکی سطحي ته راشي.د غه شبنم چې دشپې لخوا منځته راځې د دي ساحي د نباتاتو او حيواناتو ژوند تامينوي. خاوره يی په لږه اندازه مالګه لري، په خاص ډول يی خاوره ميده جغل لرونکي وي، نباتات يی مختلف ډولونه لري چې د زياترو پاڼې يی ژيړ ته مايل رنګ لرونکي وي.همدارنګه په پاڼو يی يو ډول سريښناکه ماده هم ليدل کيږي چي د پاڼو خوند يی تريخ کړي په همداساس حيوانات نشي کولای په اسانۍ ورڅخه ګټه پورته کړي. حيوانات يی حشرات، کوچنې تی لرونکي، په سينه تلونکې او داسي نور دي چې د تيږو او نباتاتو سيوري لاندي خپل ژوند ته دوام ورکوي. ۴- Coastal Deserts : ساحلي دښتي دي چې يو ښه او ملايم اقليم لري. اقليم يی د ژمي او اوړي په منځ کې د تغير په حال کي وي. د غه دښتي په زياته اندازه د نړۍ په غربي ساحلي سيمو کي موقيعت لري. دد ي دښتو د حرارت په درجه کې کوم سختوالی موجود نه دی ، له همدې کبله مختلف حيوانات او نباتات دې دښتو کې ژوند کوي. په دښتو کې د هوا د حرارت درجه (Desert Temperature ) د دښتو د هوا دحرارت درجه ډيره وچه ده چې کيدای شي د (۴۰-۴۵) سانتی ګراد ترمنځ و اوسې، داچې د ښتي په زياته اندازه لرګين نباتات نه لري په همدي اساس يی په هوا کې هم ډير تغيرات ليدل کيږي، چې دشپی له طرفه يی هوا ډيره سره وي مګر بر خلاف د ورځي لخوا ډيره زياته ګرمه وي. د دې دليل دادی چې په دښتو کي د غټو ونو کمبود اويا هم نشته ترڅو د لمر دوړانګو د مستقيم لګيدو څخه مخنيوی وکړي، مګر دشپې لخوا لمر موجود نه وي او هوا زيات سړه وي چې په دښتو کې يی د دښتو استوګنو ژونديو موجوداتو لپاره ډيري ستونزی رامنځته کړي دي. همدارنګه په دښتو کې د اورښت، باران او واوري شدت هم ډير زيات وي چې په نتيجه کې يی سيلابونه منځته راځي او مختلفې ستونزي راامنځته کوي.