cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دیارلسم آلفونسو
نوموړي د ۱۹۳۱ زکال د اپرېل میاشتې د ښاروالۍ له ټاکنو وروسته چې د سلطنت د دوام یا جمهوریت د اعلان اړوند ټاکنو په توګه پېژندل کېږي په دواطلبانه توګه هسپانیا خوشې کړه او د ۱۹۳۱ زکال د اپرېل په ۱۴ مه د هسپانیا دویم جمهوریت اعلان شو.
۴۴ کاله وروسته د هغه لمسی لومړی خوان کارلوس د هسپانیا د بېرته رامنځته شوې پاچاهۍ د پاچا په توګه تاج پر سر کېښود. د لومړۍ نړیوالې جګړې پر مهال د اروپايي جګړې (European War Office) په نامه بشر دوستانه دفتر په اډانه کې د نوموړي هڅې لامل وګرځېدې څو په ۱۹۱۷ زکال کې د سره صلیب سازمان له خوا د سولې نوبل جایزې ته نوماند کړای شي. نوموړی تر نن ورځې پورې یوازنی پاچا دی چې د سولې د نوبل جایزې لپاره نوماند کړای شوی.
لومړنی ژوند او زده کړې
پنځه ورځې وروسته په داسې حال کې چې د زرین پشم نښان (Golden Fleece) یې په غاړه کې اچول شوی و د رسمي تشریفاتو په ترڅ کې ورته د اردن د سیند په ځانګړو اوبو چې له فلسطین راوړل شوې وې؛ د تعمید غسل ورکړل شو. فرانسوي اخبار لی فیګارو په ۱۸۸۹ زکال کې دغه ماشوم پاچا «د ځمکې پر سر تر ټولو خوشبخته او د خوښې وړ» توصیف کړ. د هغه مور ماریا کریسټینا چې د اطریش وه د نوموړي تر ۱۶ کلنۍ پورې یې د نایب السلطنت په توګه واک وچلاوه. د هغې د واکمنۍ پر مهال په ۱۸۹۸ زکال هسپانیا په کیوبا، پرتوریکو، ګوام او فلیپین بندې د هسپانیا- امریکا جګړې له امله استعماري واک له لاسه ورکړ.
آلفونسو د د ۱۸۸۹-۱۸۹۰ زکلونو ترمنځ د رامنځته شوې وبا له امله سخت ناروغ شو. د ۱۸۹۰ زکال د جنوري په ۱۰مه د نوموړي روغتیايي وضعیت ډېر زیات خراب شو او ډاکټرانو یې څرګنده کړه چې انفلونزا د هغه عصبي سیستم ته زیان اړولی او له همدې امله ځوان پاچا بېهوښۍ ته تللی. بالاخره نوموړی ورغېد.
هغه مهال چې د ۱۹۰۲ زکال د مۍ په میاشت کې آلفونسو بلوغ ته ورسېد، د نوموړي د بلوغ اونۍ د جشنونو، غویانو د لوبو، او نورو شانداره مراسمو پر مټ په ټوله هسپانیا کې ولمانځل شوه. نوموړي د مۍ په ۱۷ مه د ملي شورا (کورتس) د غړو پر وړاندې لوړه وکړه.
لومړۍ نړیواله جګړه
د لومړۍ نړیوالې جګړې پر مهال، هسپانیا له دې امله بې پلوه پاتې شوه چې نوموړي د جګړې له دواړو لورو سره کورنۍ اړیکې لرلې. پاچا د جګړې د دواړو اړخونو له جنګي اسیرانو سره د مرستې په موخه یو دفتر پرانیست. دغه دفتر په بهر کې د هسپانیا له پوځي او دیپلماتیکو اړیکو څخه په ګټنې د زرګونو جنګي بندیانو د شفاعت – د هغو د لیکنو د استولو او ترلاسه کولو او همدارنګه نورو خدمتونو په برخه کې کار کاوه. د دغه دفتر مرکزي دفتر د هسپانیا په شاهي ماڼۍ کې و.
آلفونسو هڅه وکړه څو روسي تزار دویم نیکولاس او د هغه کورنۍ چې بلشویکانو نیولې وه وژغوري؛ هغه د روسیې شاهي کورنۍ ته د دوه تلګرامونو په استولو وړاندیز وکړ چې په هسپانیا کې پناه وغواړي. نوموړی وروسته د رومانوف د کورنۍ له اعدام څخه خبر شو، خو هغه په ناسمه توګه په دې باوري و چې یوازې دویم نیکولاس او زوی یې الکسي وژل شوي. په دې ترتیب سره نوموړي هسپانیا ته د تزارې الکسندرا او د هغې د څلورو لوڼو د راوړلو هڅو ته دوام ورکړ، پرته له دې چې په دې ځان خبر کړي چې هغوی هم وژل شوې دي.
آلفونسو د ۱۹۱۸ زکال د انفلونزا وبا له امله شدید ناروغ شو. له دې امله چې هسپانیا بې پلوه وه نو د جګړې پر مهال هېڅ ډول محدودیتونو په هسپانیا شتون نه درلود او د هغه د ناروغۍ او ښه کېدو اړوند خبر په ټوله نړۍ کې خپور شو په داسې حال کې چې په جګړه کې په ښکېلو هېوادونو کې د انفلونزا د پراختیا خبر پټ ساتل کېده. دغې چارې دغه ګمراه کوونکی انځور رامنخته کړ چې ګویا دغې وبا تر ټولو ډېر زیان هسپانیا ته اړولی او لامل وګرځېد څو دغه ناروغي د «هسپانوي انفلونزا» په نوم وبلل شي.
مړینه
د ۱۹۴۱ زکال د جنوري په ۱۵ مه، دیارلسم آلفونسو د هسپانیا د منقرض تاج او تخت اړوند له خپل حق څخه د خوان په ګټه تېر شو. نوموړی د همدغه کال د فبروري په ۲۸ مه د زړه د حملې له امله په روم کې ومړ.
په هسپانیا کې دیکتاتور فرانسیسکو فرانکو درې ورځنی ملي ماتم اعلان کړ. د پخواني پاچا د جنازې مراسم د روم په سانتا ماریا دلی آنجلی اي دی مارتیری کلیسا کې ترسره شول. نوموړی له ځنډ پرته په روم کې د هسپانیا په ملي کلیسا، سانتا ماریا کې د دریم کالیکستوس او شپږم الکساندر د قبرونو په خوا کې خښ کړای شو. د ۱۹۸۰ زکال په جنوري میاشت کې د نوموړي پاتې شوني (جسد) د هسپانیا ال اسکوریال ته راولېږدول شول.
نیوتروني ستوری
یو نیوتروني ستوری د یوه ډېر لوی کتلوي ستوري پاشل شوې هسته ده، کوم چې د ۱۰ څخه تر ۲۵ شمسي کتلې درلودې، چې له فلزاتو سره د نوموړي ستوري د غني والي په صورت کې ښایي دغه کتلې له دې هم زیاتې وې. له تورو ګوګونو او ځینو فرضیوي اجسامو (د بېلګې په توګه، سپین ګوګونه، کوارک ستوري، او عجیب ستوري) پرته، نیوتروني ستوري د ستوريزو اجسامو تر اوسه پېژندل شوی تر ټولو کوچینی او تر ټولو متراکم صنف دی. نیوترونی ستوری یوه ۱۰ کیلو متري شعاع (۶ مایله) او د ۱.۴ سولري کتلو په اندازه کتله لري. نوموړي ستوري د یوه لویې کتله لرونکي ستوري د سوپر نوي ستوري (supernova) له چاودنې څخه، د جاذبوي پاشل کېدو سره چې د مخکینیو کوچینیو سپینو ستورو له کثافت څخه د اتومي هستو خوا ته تر فشار لاندې راولي، په ګډه رامنځته کېږي.
هر کله چې نیوتروني ستوري جوړېږي، نو له هغې وروسته په فعاله توګه حرارت نه تولیدوي، او د وخت په تېرېدو سره سړېږي؛ په هر حال، ښایي د ټکرونو او کتلې د اضافه کېدو له لارې لا نور هم تکامل ته ورسېږي. د دغو اجسامو لپاره زیاتره بنسټیز موډلونه د دې ښودنه کوي چې نیوتروني ستوري نږدې په بشپړ ډول له نیوترونونو څخه جوړ شوي دي (د هغو فرعي اتومي ذراتو په ګډون چې خالص برقي چارچ نه لري او له پروتونونوڅخه لږ لوی دی)؛ په نورماله ماده کې موجود الکترونونه او پروتونونه د یوه نیوتروني ستوري په شرایطو کې د نیوترونونو د تولید لپاره ترکیبېږي. نیوتروني ستوري د لا زیات پاشل کېدو پر وړاندې د نیوترون د انحطاط د فشار په واسطه له ملاتړ څخه برخمن کېږي. په هر ترتیب، د نیوترون د انحطاط فشار پخپله د دې جوګه دی چې یو جسم له M☉ ۰.۷څخه پورته ونیسي او هستوي دافعه قوې د زیاتې کتلې لرونکو نیوتروني ستورو په ملاتړ کې ډېر رول لوبوي. که چېرې د پاتې ستوري کتله د ټولمان-اوپنهایمر-وولکوف د ۲ لمریزو کتلو له محدودې څخه ډېريږي، نو د انحطاف د فشار او هستوي قوو ترکیب یې د نیوتروني ستوري د ملاتړ لپاره کافي نه دی او نوموړی ستوری پاشل کېدو ته ادامه ورکوي تر څو یو تور ګوګ رامنځته کړي. تر اوسه پورې کشف شوی تر ټولو لوی نیوتروني ستوری، PSR J0952–0607، دی، چې2.35±0.17 لمریزې کتلې تخمین شوی دی.
هغه نیوتروني ستوري چې د مشاهدې وړ دي ډېر ګرم او معمولاً د ۶۰۰۰۰۰ کلوینه په شاوخوا کې د سطحې تودوخه لري. د نیوترون د ستوري مواد په د پام وړ توګه متراکم دي: د ګوګردو معمولي اندازه قوطی که د نیوتروني ستوري مواد ولري نو وزن به یې تقریباً د ۳ میلیاردو ټنو په اندازه وي، چې دا وزن د ځمکې د سطحې له ۰.۵ کیلو متره مکعبه (له ۸۰۰ متره څنډو سره د یوه مکعب په اندازه) قطعې سره برابر دی. د هغوی مقناطیسي ساحې د ځمکې له مقناطیسي ساحې څخه له ۱۰۸ څخه تر ۱۰۱۵ (۱۰۰ میلیونه او یو کواډریلیون) ځله پورې قوي دي. د نیوتروني ستوري په سطح کې جاذبوي ساحه د ۲x 1011 (۲۰۰ میلیارده) ځله د ځمکې د جاذبوي ساحې څخه لویه ده.
د ستوري د هستې له پاشل کېدو سره، د هغه د دوران میزان د زاویوي مومنټم د تحفظ په پایله کې زیاتېږي، او له همدې کبله په یوه ثانیه کې تر څو سوو ځلو پورې دوران کوي. ځینې نیوتروني ستوري له ځانه د الکترومقناطیسي تشعشع وړانګې خپروي چې نوموړي ستوري د ضربان کوونکو ستورو په توګه د تشخیص وړ ګرځوي. په حقیقت کې د جایسلین بېل برنېل او انتوني هویش له لوري په ۱۹۶۷ز کال کې د ضربان کوونکو ستورو (pulsars) کشف لومړنی مشاهداتي وړاندیز و چې د نیوتروني ستورو شتون یې ثابت کړ. له ضربان کوونکو ستورو څخه د تشعشع په اړه داسې انګېرل کېږي چې دغه تشعشع له هغو ساحو څخه چې مقناطیسي قطبونو ته نږدې دي، خپرېږي. که چېرې مقناطیسي قطبونه د نیوتروني ستوري له دوراني محور سره منطبق نه وي، نو د خپراوي وړانګې په ټول اسمان کې خورېږي، او کله چې له یوې فاصلې څخه ولیدل شي، په هغه صورت کې چې مشاهده کوونکي د وړانګو په مسیر کې وي، نوموړی به د تشعشع د هغو ضربو په بڼه (په اصطلاح د سمندري برج د اغېزې په بڼه) ښکاره شي چې په فضا کې له یوې ثابتې نقطې څخه راځې. تر اوسه پورې پېژندل شوی تر ټولو ګړندی څرخېدونکی نیوتروني ستوریPSR J1748-2446ad دی، چې په ثانیه کې له ۷۱۶ ځله میزان سره څرخېږي یا په یوه دقیقه کې ۴۳۰۰۰ دورانونه لري، چې دغه دوران نوموړي ستوري ته په سطح کې c  ۰.۲۴ (یعنې د نور د سرعت نږدې یو پر څلوره برخه) خطي سرعت ورکوي.
داسې تصور کېږي چې د شیدو د لارې په کهکشان کې د یو میلیارد په شاوخوا کې، او یا لږ تر لږه څو سوه میلیونه نیوتروني ستوري موجود دي. چې دغه رقم د هغو ستورو له تخمین څخه لاس ته راغلی دی کوم چې د نویو سوپر ستورو د چاودنو تر اغېز لاندې راغلي دي. په هر ترتیب، زیاتره یې زاړه او ساړه دي او ډېرې لږې وړانګې خپروي؛ د کشف شویو نیوتروني ستورو زیاتره یوازې په ځینو ځانګړو حالاتو کې تشعشع کوي، د بېلګې په توګه، کله چې هغوی د یو ضربان کوونکي ستوري په بڼه وي یا د دوه ګوني سېستم یوه برخه وي. ورو-څرخېدونکي او او نمو نه منونکي نیوتروني ستوري تقریباً د تشخیص وړ نه دي. په هر ترتیب، په ۱۹۹۰یمه زېږدیزه لسیزه کې د هبل فضایي تلسکوپ په واسطه د RX J185635−3754 له تشخېدو څخه را په دې خوا، یو څو نږدې نیوتروني ستوري کوم چې ظاهراً یوازې حرارتي وړانګې خپروي، پېژندل شوي دي. داسې انګېرل کېږي چې د نرمې ګاما تکراروونکي (Soft gamma repeaters) د نیوتروني ستورو داسې ډولونه دي چې د ډېرې قوي مقناطیسي ساحې لرونکي دي او د مګنتارونو په توګه پېژندل کېږي، یا په بله معنا، هغه نیوتروني ستوري دي چې له خپلو ځانونو چاپېره فوسیلي ډېسکونه لري.
رامنځته کېدنه
د اصلي سلسلې هر هغه ستوری چې له لمر څخه ۸ ځله زیاته کتله (8 M☉) ولري د دې جوګه دی چې یو نیوتروني ستوری تولید کړي. له اصلي سلسلې څخه د ستوري له تکامل سره هممهاله، ورپسې هستوي سوځېدنه یوه له اوسپنې څخه غني هسته تولیدوي. کله چې په هسته کې د سون ټول هستوي توکي وسوځي، د هستې ملاتړ باید په یوازېتوب سره د انحطاط د فشار په واسطه وشي. د کتلې نور رسوبات چې د قشر د سوځېدو له کبله رامنځته کېږي، په هسته کې د چاندراسخار له حد څخه د لوړېدو سبب کېږي. د الکترونونو د انحطاط فشار غالبېږي او هسته لا نوره پاشل کېږي، چې تودوخه پکې له ۱۰۹x۵ کلوین څخه لوړېږي. د تودوخې په دغو درجو کې، نوري پاشل کېدنه (په الفا ټوټو باندې د لوړې انرژۍ لرونکو ګاما د وړانګو په واسطه د اوسپنې تجزیه) واقع کېږي. د تودوخې د درجې له لا لوړېدو سره، الکترونونه او پروتونونه د الکترون د جذب له لارې د نیوترونونو د رامنځته کولو لپاره له یو بله سره ترکیب کوي، چې په دې سره د نیوترونونو یو سېل ازادېږي. کله چې کثافتونه د ۱۰۱۸x۴ کیلوګرام في متر مکعب هستوي کثافت ته رسېږي، د یوې پیاوړې قوې او نیوتروني انحطاط د فشار یو ترکیب انقباض دروي.
کامچاټکا سيمه
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" کامچاتکا سيمه (Kamchatka Krai) (په روسي ژبه: Камчатский край) د روسیې یو فدرالي واحد ( کرای ) ده چې په جغرافیه کې د کامچاتکا ټاپو وزمه کې موقعیت لري. دا د جولای په 1، 2007 کې تاسیس شو، کله چې کامچتکا اوبلاست او کوریاک خودمختاره اوکروګ یوځای شول. د کرای اداري مرکز د پیټروپولوفسک-کامچاتسکي ښار دی. نفوس يې د 2010 کال د سرشمېرنې له مخې: 322,079تنه دی.
سرچينې
وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
احمد عبد الرحيم العطار ټاور
احمد عبد الرحيم العطار ټاور متحده عرب امارات په ښار  دوبۍ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 76 منزلونه دي او ددې لوړوالی  342 ميټر (1,122 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2010 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
اچميان
خلک اچومي یا خودموني د نسل فارسي توکمیز ګروپ دی چې په سویل ایران کې ژوند کوي ، د بیلګې په توګه د فارس او کرمان ولایتونو سویل ، د بوشهر ختیځ برخه او نږدې ټول هرمزگان ولایت.
ډیری یې سني دي او لږکیو شیعه هم د دوی په مینځ کې لیدل کیږي ، دا خلک ژبه اچومي بولی (کوم چې د عصري فارسي په پرتله پخوانۍ فارسي سره نږدې دی).
جنسي اوښتون
جنسي اوښتون/انقلاب (په انګلیسي: Sexual Revolution)، چې د جنسي ازادۍ وخت په توګه هم پېژندل کېږي، یو ټولنیز غورځنګ ؤ چې په متحده ایالاتو او پرمختللې نړۍ کې یې له ۱۹۶۰ څخه تر ۱۹۷۰ز لسیزې پورې د جنسي لېوالتیاوو او ذات‌البیني اړیکو اړوند چلندونو په تړاو دودیز قوانین له لویې ننګونې سره مخ کړل. جنسي ازادي، د مخالف جنسونو دودیزې یوځای کېدنې او یوازې له یوې مېرمنې یا نارینه سره (تر ډېره د واده له‌لارې) د اړیکو درلودلو پرته د جنسي معاشرت منل وو. نوموړي اوښتون یو لړ پایلې له ځان سره راوړې؛ لکه: د امېدوارۍ ضد درملو په څېر د حمل اخېستنې د مخنیوي طریقو، عمومي بربنډتوب، پورنوګرافي، مخکې تر واده جنسي اړیکې، همجنس‌پالنې، استمنا، د جنسي لېوالتیاوو نورو بڼو عادي کېدنه او د جنین سقط قانوني کېدنه.
لومړی جنسي اوښتون
د لوېدیځې نړۍ په هڅوب کې یوشمېر نورې دورې د «لومړي جنسي اوښتون» په نامه یادې شوې دي، چې د ۱۹۶۰ز لسیزې اوښتون دوه‌یم (یا وروستی) ګڼل کېږي. په دقیقه توګه د «جنسي اوښتون» ګړنه لږ تر لږه د ۱۹۲۰ز لسیزې له وروستیو راهیسې کارول کېږي. دغه ګړنه د ۱۹۲۹ز کال په لومړیو کې څرګنده شو؛ د «ایا جنسي اړیکه اړینه ده؟ یا، ولې خپله غوره شوې لاره ولې احساسوئ» کتاب، د جېمز توربر او الوین بروکس وایټ لیکنه، د «جنسي اوښتون: د واړې جنسي صحنې یوه کابو بشپړه پلټنه» تر سرلیک لاندې یو څپرکی لري. د کونستانتین دوشېنکو څرګندونې له‌مخې، دغه ګړنه په ۱۹۲۵ز کې په شوروي روسیه کې کارېدله.
څرنګه چې د مسیحیت معیارونو په لرغوني روم کې د جنسي لېوالتیا اړوند معیارونو ځای نیولی ؤ او د روم ټولواکمنۍ کې هم منل شوی ؤ، د کلاسیکو مطالعاتو پروفیسور «کایل هارپر» د معیارونو دغې ځای په ځای کېدنې لپاره د «لومړي جنسي اوښتون» عبارت کاروي. رومیانو فحشا، دوه‌جنس‌پالنه او د هلکانو ساتل (بچه‌بازي) ومنل او هغه یې قانوني کړل. د نارینه‌توب تر پاتې کېدنې پورې، د نارینه‌وو عیاشي طبیعي او سالمه ګڼل کېده او په‌دې معنی ؤ چې جنسي شریک ځیرک او ښه دی. له بلې خوا، د پتمنو او درنو مېرمنو لپاره د ښځې عفت او سپېڅلتوب اړین ؤ، ترڅو د کورنۍ اصل او نسب استحکام تامین شوی وي. د همجنس‌پالنې کړنو او له واده پرته هر ډول جنسي اړیکو (له غلامانو او بدلمنو ښځو سره د اړیکو په شمول) په هکله د مسیحیت بندیزونو د تفکر نوموړو بڼو ځای ونیوه.
د تاریخ پروفیسور فرامرز نوشير دبهويوالا، د روښانتیا پېر (کابو اتلسمه پېړۍ)، په بریتانیا کې د بدلون یوې سترې دورې په توګه یادوي. د دغه پېر په اوږدو کې، د لیبرالیزم فلسفې پراختیا ومونده او متداوله وګرځېده او ښارونو ته د کډې کولو له‌امله جنسي اړیکو لپاره زمینه لا برابره شوه او د کوچنیو کلیو په پرتله، په ښارونو کې د قوانینو نافذ کول لا ستونزمن شول. په کاتولیکې کلیسا کې جنسي ناوړو چلندونو د مذهبي چارواکو اعتبار کمزوری کړ او د ښاري پولیس ځواکونو په رامنځ‌ته کېدو سره زمینه برابره شوه ترڅو د جنایت او ګناه توپیر وشي. په ټولیز ډول، د فحشا، معشوقه ساتنې او مخکې تر واده جنسي اړیکې په شمول، له واده پرته د مخالف جنسونو جنسي اړیکو ورځ په ورځ عادي بڼه نیوله. که څه هم دغه کړنې، د عیاشۍ په توګه، د ګڼ‌شمېر کسانو له‌خوا لا تراوسه غندېږي، خیانت هغومره جنایي جرم او د اعدام سزا وړ نه‌ګڼل کېږي چې د یوې مدني مسألې بڼه یې غوره کړې ده. په ټولیزه توګه، استمنا، همجنس‌پالنې او جنسي تېري لا لږ حساسیتونه راوپارول. ښځې، چې د نارینه‌وو په څېر عیاشې ګڼل کېدې، منفعلو جنسي شریکانو حالت یې غوره کړ، چې د لمنۍ سپېڅلتوب یې د حیثیت او نېکنامۍ لپاره مهم ګڼل کېدل.
د تاریخ پروفیسور کېوین ف. وایټ په څېر تبصره کوونکو، د زرینې شلمې پېړۍ یادولو په موخه د «لومړي جنسي اوښتون» عبارت کارولی دی. د وېکټوریا پېر فکري بڼو د لومړۍ نړیوالې جګړې او په متحده ایالاتو کې پر الکولو باندې له بندیز لګولو سره، تر یوه بریده خپل ثبات له‌لاسه ورکړ. په ورته مهال کې، «د ښځو د رایي کارولو حق غورځنګ» د رایې ورکولو حقونه ترلاسه کړل او د «فلاپرې انجلۍ» په فرعي هڅوب کې د واده دمخه جنسي اړیکې او «د معشوقو مېلمستیاوې» شاملې وې (فلاپره په امریکا کې، په ۱۹۲۰ز لسیزه کې هغې پېغلې انجلۍ ته ویل کېدل چې لنډې لمنې به یې اغوستې، وېښتان یې لنډول، سګرټ یې څکول او شراب به یې څښل).
رامنځ‌ته کېدنه
د غیردودیزو جنسي چلندونو شاخصونه (لکه د سوزاک ناروغۍ خپرېدل، او له واده پرته ولادتونه، او د تنکیو پېغلو امېدوارۍ) په بې‌ساري ډول د ۱۹۵۰ز لسیزې له نیمایي څخه تر وروستیو پورې راولاړ شول. دغو پېښو د ښځو جنسي لېوالتیاوو، همجنس‌پالنې، تر واده مخکې جنسي اړیکو او د جنسي بیان ازادۍ په هکله لیدلوري په ژوره توګه بدل کړل.
د وېلهلم رایش او آلفرېد کینزي په څېر ساپوهانو او ساینس‌پوهانو پر دغو بدلونونو باندې اغېزناکه ونډه درلوده. همدا راز، بدلېدونکي آداب او دودونه د هغې دورې په ادبیاتو او فلمونو، او د ۱۹۶۰ز لسیزې ضد هڅوب، د مېرمنو غورځنګ او د همجنس‌پالو حقونو غورځنګ په شمول ټولنیزو غورځنګونو له‌خوا منعکس شول.
جنسي اوښتون د هغو کسانو له‌لورې پيل شو چې په ګډه یې د جنسي ځپنې پر ناوړې اغېزې باندې باور درلود او دا د وېلهلم رایش، د. ھ. لاورېنس، زیکموند فروید او سورریالیست غورځنګ له‌خوا وړاندې شوی لیدلوری ؤ.
ضد هڅوب غوښتل ترڅو ذهن او جسم راوسپړي او خپله شخص په بشپړه توګه د مُډرنې امریکا له اخلاقي او قانوني جنسي محدودیتونو او همدا راز د ۱۹۴۰ او ۱۹۵۰ز لسیزو له اخلاقیاتو څخه ازاد کړي. د ۱۹۶۰ز لسیزې جنسي اوښتون له داسې یوه باور څخه رابهر شو چې جنسي شهوت باید د ژوند د یوې طبیعي برخې په توګه ومنل شي او د کورنۍ، صنعتي شوي جنسي اخلاق، مذهب او دولت له‌خوا ونه‌ځپل شي.
په ۱۹۶۰ز کې د امېدوارۍ ضد درملو وده وکړه او په‌دې سره ښځې وتوانېدې ترڅو له حمل‌اخېستنې څخه په لا ډاډه او اسانه توګه مخنیوی وکړي. په نسایي او ولادې برخه کې ستر پرمختګ د احتمالي لاملونو له جملې څخه یو بل لامل ؤ، داسې چې د ماشوم زېږولو له‌امله د ښځینه‌وو د مړینې کچه خورا راټیټه شوه او په پایله کې د ښځو د ژوندي پاتې کېدنې تمې او هیلې لا لوړې شوې. درېیم غیرمستقیم لامل، په ۱۹۴۰ او د ۱۹۵۰ز لسیزې په لومړیو کې، په ټولې لوېدیځې نړۍ کې د زیات‌شمېر ماشومانو زېږېدنه وه – «د ماشومانو لوی نسل» – چې ډېري یې په هوساینه او خوندي شرایطو کې، د وګړو په منځنۍ ټولنیزې طبقه کې لویېدل او د پخوا هر وخت په پرتله د زده‌کړې او تفریحي پروګرامونو زمینه ورته لا زیاته برابره وه. هغو، د خپل ډېموګرافیک وزن (د نفوس ګڼ‌والی) او ټولنیز او تحصیلي مخینې له‌مخې، ټولنه د لا اختیاري او نامتداولو لیدلورو او فکري بڼو په لور ولېږدوله.
د پنسلین په کشف سره، د سفلیس ناروغۍ له‌امله د مړینو په کچه کې د پام وړ کموالی راغی، چې دا په خپل وار سره د ۱۹۵۰ز لسیزې له نیمایي څخه تر وروستیو پورې د غیردودیزو جنسي اړیکو د زیاتېدو لامل وګرځېده.
د بالغو مجردانو ترمنځ جنسي مخالفتونو زیاتوالی وموند. په دغه موده کې د طلاق کچه په بې‌ساري توګه لوړه شوه او د ودونو په شمېر کې د پام‌وړ کموالی راغی. په ۱۹۶۰ز کې د شلو او څلورویشتو کلنو ترمنځ مجردو امریکایی وګړو شمېر 4.3 میلیونو ته رسېده او په ۱۹۷۶ز کې دغه شمېر له دوه برابره څخه هم تېری وکړ او 9.7 میلیونو سره یې اړخ ولګوه. ښځو او نارینه‌وو ورو، ورو د خلاص واده (هغه واده چې د توافق له‌مخې، دواړه خواوې کولای شي له درېیم وګړي سره هم جنسي اړیکې ولري، پرته له‌دې چې دغه کړنه خیانت وګڼل شي)، د جنسي شریک بدلولو، نوساني جنسي اړیکو او ډله‌ییزو یا مشترکو جنسي اړیکو بنسټونه پرانېستل او په‌دې توګه د واده د بڼې بدلولو په لټه کې وو.
هيفیي فيسویي ټي وي ټاور
هيفیي فيسویي ټي وي ټاور چين په ښار  هيفیي کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 75 منزلونه دي او ددې لوړوالی  339 ميټر (1,112 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2012 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
د نوې کېدونکې وړ تودوخه (چې په يو ځل استعمال له منځه نه ځي)
د نوي کېدو وړ تودوخه د نوې کېدو وړ انرژۍ يو ډول کارول دي، کوم چې د نوي کېدو وړ سرچينې څخه د تودوخې تر لاسه کولو ته اشاره کوي؛ د بېلګې په ډول، د فوسيلي سون توکو د اوبو ګرمونکي پر ځای، د متمرکزې لمريزې شعاع په مټ د تودو شويو اوبو سره راديتور (يخچال) ته ځواک ورکول. د نوي کېدو وړ تودوخې په ټیکنالوژيو کې د نوي کېدو وړ بيالوژيکي سون توکي، لمريزه تودوخه، ځمکمنۍ تودوخه، د تودوخې پمپونه او د تودوخې تبادله کوونکي شامل دي. جلا والی عموماً د تل لپاره د نومي کېدو وړ تودوخې د پلې کېدو په څرنګوالي کې يو مهم عنصر دی.
ډېری ساړه هېوادونه د برېښنا د برابرولو په پرتله ډېره انرژي د تودوخې لپاره مصرفوي. د بېلګې په ډول، په ۲۰۰۵ز کال کې انګلستان ۳۵۴ تيراواټه برېښنايي طاقت کارولی و، خو د تودوخې اړتيا يې ۹۰۷ تيراواته وه، د کوم ستره برخه (۸۱٪) چې د ګاز په کارولو سره پوره شوې وه. استوګنيزې برخې یواځې ۵۵۰ تيراواټه انرژي د تودوخې لپاره کارولې وه چې عموماً له «ميتان» څخه تر لاسه شوې وه. په انګلستان کې نږدې نيمه کارول شوې انرژي (۴۹٪) د تودوخې په بڼه کې وه، له دې ډلې څخه ۷۰٪ يې په کورنيو او سوداګريزو او دولتي ودانيو کې شوې وه. کورنيو عموماً تودوخه د هوا د تودولو لپاره کارولې وه (۶۹٪).
د نوي کېدو وړ برېښنا او د نوي کېدو وړ تودوخې پرتليزه سيالي د انرژۍ او چاپېريال په اړوند د يو هېواد د تګلارې تر ليدلوري پورې اړه لري. په ځينو هېوادوندو کې په فوسيلي سون توکو چلېدونکې تودوخې سره د مرستې له امله د نوي کېدو وړ تودوخې په مخ کې خنډ ګرځېدلی. په دې هېوادونو کې، لکه سويډن، ډنمارک او فينلينډ، چېرته چې حکومتي مداخلت د کاربن د تشخيص د ټيکنالوژۍ د بې طرفه شکل سره نژدې دی (يعنې د کاربن او انرژۍ ماليات)، د نوي کېدو وړ تودوخې د انرژۍ په وروستي لګښت کې د پام وړ نوي کېدو انرژۍ په ونډه کې مخکښه برخه درلودلې ده. په هغو هېوادونو کې، لکه المان، متحده ايالات او انګلستان، چېرته چې د مختلفو ټيکنالوژيو، استعمال او پیمانې لپاره په بېلابېلو کچو د حکومتي مداخلې ټاکنه شوې ده، د نوي کېدو وړ تودوخې او نوي کېدو برېښنا ټيکنالوژيو ونډې د اړوند ملاتړ تر کچې پورې اړه لري او د دې په پايله کې د انرژۍ وروستي لګښت کې يې عموماً د نوي کېدو ونډه کمه ده.
لمريزه تودوخه
لمريزه تودوخه د ودانۍ د جوړولو يو سبک دی، کومه چې د دوبي يا ژمي د لمر د ځلا انرژي کاروي، څو يوې ودانۍ ته ابتدايي يا مرستندویه اقصتادي تودوخه برابره کړي. دا تودوخه هم د هوا د تودوخې لپاره کارول کېدای شي (د هوا لمريزه تودوخه وګورئ) او هم د اوبو د تودوخې لپاره کارېدای شي (لمريزې تودې اوبه وګورئ). د لمريزې تودوخې طرحه په دوه ډلو وېشل شوې ده:
د لمريزې تودوخې سيستمونه عموماً د يوې کوچنۍ بشپړونکې تودوخې سيستم مرستې ته اړتيا لري، که هغه دوديز وي يا د نوي کېدو وړ وي.
د ځمکنۍ ګرمۍ تودوخه
د ځمکنۍ تودوخې انرژۍ ته د اوبو د کيندلو يا د بخار د څاګانو له لارې په داسې يوه پروسه کې لاسرسی کېدای شي، لکه د تيلو لپاره کيندل کول. د ځمکنۍ تودوخې انرژي يوه ستره، لږه استعمال شوې تودوخه او د انرژۍ سرچينه ده، کومه چې پاکه ده (د شنې خونې ډېر کم او يا بيخي ګاز نه خارجوي)، باوري ده (د منځني سيستم شتون يې ۹۵٪ دی) او په کور کې د جوړېدو وړ ده (خلک په تيلو کم تکيه ګرځوي).
ځمکه د لمر انرژي جذبوي او دا په سمندرونو او د ځمکې لاندې تودوخې په توګه زېرمه کوي. د ځمکې د تودوخې درجه د کال په اوږدو کې له ۴۲ څخه تر ۱۰۰ درجې فارنهايت (له شپږ څخه تر ۳۸ سانتيګراد پورې) په نقطه پاتې کېږي، خو تر دې پورې اړه لري چې تاسې د ځمکې په کومه برخه کې ژوند کوئ. د ځمکنۍ تودوخې يو سيستم د ځمکې د سطحې په ښکته برخه کې موندل کېدونکې ثابتې تودوخې درجې څخه ګټه اخلي او دا بيا د ودانيو د تودولو او سړولو لپاره استعمالوي. دا سيستم د ځمکې لاندې د نصب شويو پايپونو د يوې لړۍ څخه جوړ دی، کومه چې په يوه ودانۍ کې له نورو پايپونو سره تړلې وي. يو پمپ د مدار په مټ مايع په څرخ کې راولي. په ژمي کې پايپ کې شته مايع د ځمکې تودوخه جذبوي او هغه بيا د ودانۍ د تودولو لپاره استعمالوي. په دوبي کې، دا مايع تودوخه له ودانۍ څخه جذبوي او هغه بيا په ځمکه کې له منځه وړي.
د تودوخې پمپونه
د تودوخې پمپونه تودوخه له يو ځای څخه بل ځای ته د لېږدولو لپاره کار استعمالوي او دا د تودوخې او هوا د سړولو دواړو لپاره کارول کېږي. که څه هم  زیاتې پانګې ته اړتيا لري، بيا هم د تودوخې پمپونه د استعمال لپاره  اقتصادي او د نوي کېدو وړ برېښنا په مټ چلېدای شي. د تودوخې د پمپ دوه عام ډولونه د هوا د سرچينې په مټ د تودوخې پمپونه (ASHP) او د ځمکې د سرچينې د تودوخې پمپونه (GSHP) دي، په دې پورې اړه لري چې ايا تودوخه له هوا څخه لېږدول شوې ده او که له ځمکې څخه. هغه مهال کله چې د بهرنۍ هوا د تودوخې درجه تقريبا ۱۵ سانتيګراد څخه کمه وي، نو د هوا له سرچينې څخه تودوخه تر لاسه کونکي پمپونه اغېزناک نه دي، په داسې حال کې چې د ځمکې له سرچينې څخه تودوخه تر لاسه کونکي پمپونه نه اغېزمن کېږي. د تودوخې د پمپ فعاليت اغېزمنتيا د فعاليت په عامل مشترک (CoP) سره اندازه کېږي: د برېښنا د هر واحد لپاره چې د تودوخې د پمپ کولو لپاره کارول شوی دی، د هوا د سرچينې څخه د تودوخې تر لاسه کونکی پمپ له ۲.۵ څخه تر ۳ يونټه پورې تودوخه توليدوي (دا معنا چې دا له ۲.۵ څخه تر ۳ پورې CoP  لري)، په داسې حال کې چې GSHP له ۳ څخه تر ۳.۵ يونټه پورې تودوخه توليدوي. د انګلستان لپاره د سون توکو د اوسنيو قیمتونو پر بنسټ، د ۳-۴ CoP  په اټکل کولو سره، کله کله GSHP د برېښنايي، تيلو او جامدو سون توکو د تودولو په پرتله د هوا د تودوخې د سيستم ارزانه شکل دی. د تودوخې پمپونه همدا راز د موسمونو تر منځ د تودوخې انرژۍ د زېرمه کولو (توده يا يخه) سره تړل کېدای شي، له تودې ځمکې څخه د تودوخې په را ايستلو سره CoP  له ۴ څخه تر ۸ پورې دوه برابره زياتوي.
د موسمونو تر منځ د تودوخې لېږد
د موسمونو تر منځ د تودوخې په لېږد سره د تودوخې يو پمپ د تودوخې اضافي حرارت د تودوخې په زېرمه ځايونو کې زېرمه کولو لپاره فعاله لمريزه انرژي راټولوي، د ځمکې د سرچينې تودوخې د پمپونو په مرسته، تر څو هغه په ژمي کې د هوا د تودوخې لپاره بهر وايستلای شي. په دې سره د «لفټ» اړتيا کميږي او د تودوخې د پمپ CoP دوه برابره لوړوي، ځکه چې پمپ له ځمکې څخه د يخ پر ځای د تودوخې له زېرمه ځای څخه په ګرمۍ پيل کوي.
طبیعي سپوږمکۍ
طبیعي سپوږمکۍ معمولاً هغه نجومي جسم دی چې د یوې سیارې، سیاره‌ګۍ یا د لمریز نظام د یوه کوچني جسم (یا کله ناکله د یوې بلې طبیعي سپوږمکۍ) پر شاوخوا را څرخېږي. طبیعي سپوږمکۍ په عادي ژبه کې تر ډېره د سپوږمۍ په نامه پېژندل کېږي چې دا کلیمه د ځمکې له سپوږمۍ څخه اخیستل شوې ده.
په لمریز نظام کې شپږ سیاره ‌يي سپوږمیز نظامونه شته دي چې په ټولیز ډول ۲۰۷ پېژندل شوې طبیعي سپوږمکۍ په کې شاملې دي. اووه هغه څيزونه چې ستور پوهان یې معمولاً د کوچینو سیارو په توګه په پام کې نیسي، طبیعي سپوږمکۍ هم لري: ارکوس، پلوتون، هاومیا، کوائوار، مېک‌مېک، ګونګون او اریس. د ۲۰۲۱ ز کال تر نومبر میاشتې پورې ۴۴۲ داسې کوچنۍ سیارې پېژندل شوې وې، چې طبیعي سپوږمکۍ یې لرلې.
په معمولي ډول د هرې سیارې حجم لږ تر لږه ۱۰۰۰۰ برابره تر هغې طبیعي سپوږمکۍ لوی دی، چې پر شاوخوا یې څرخېږي. د ځمکې-سپوږمۍ سیستم په لمریز نظام کې یوه بې‌سارې استثنا ده، سپوږمۍ د ۳۴۷۴ کیلومتره (۲۱۵۸ مایله) پلنوالي په لرلو سره د ځمکې د قطر ۰.۲۷۳ برابره او د حجم شاوخوا ۱/۸۰ برابره ده. نور لوی نسبتونه د نپټون-ټریټون منظومې نسبت دی چې ۰.۰۵۵ (حجمي نسبت یې شاوخوا ۱ تر ۵۰۰۰ کېږي)، د زحل-تیتان منظمونه چې نسبت یې ۰.۰۴۴ (د ځمکې-سپوږمۍ د منظمومې تر څنګ دویم حجمي نسبت لري چې له ۱ – تر ۴۲۵۰ پورې کېږي)، مشتري-ګانیمد منظمونه ۰.۰۳۸ او اورانوس-تیتانیا منظمونه ۰.۰۳۱ دي. د کوچنیو سیارو لپاره شارون تر ټولو ډېر نسبت لري چې د پلوتون د قطر ۰.۵۲ کېږي.
مبدا او مداري مشخصات
په ټولیز ډول داسې انګېرل کېږي چې هغه طبیعي سپوږمکۍ چې سیارې ته په یو څه  نږدې مدارونو کې څرخېږي، غیر مایل دایره‌يي مدارونه (منظمې سپوږمکۍ) له همدغې ساحې څخه جوړې شوې دي. د دې پر خلاف داسې انګېرل کېږي چې، نامنظمو سپوږمکیو (چې معمولاً په لرې، شېو لرونکو او غیر عادي مدارونو کې څرخېږي) هغه کوچنۍ سیارې نیولې دي، چې احتمالاً د ټکرونو په پایله کې ټوټې ټوټې شوې دي. د لمریز نظام ډېری اصلي طبیعي سپوږمکۍ منظم مدارونه لري، په داسې حال کې چې ډېری کوچنۍ طبیعي سپوږمکۍ منظم مدارونه نه‌لري. سپوږمۍ او احتمالاً شارون سیاره د لویو اجرامو په ډله کې استثنايي دي، ځکه داسې انګېرل کېږي چې له دوو مخکې سیاره‌يي اجرامو له ټکر څخه رامنځته شوې دي. داسې برداشت موجود دی چې هغه مواد چې په مرکزي مدار کې وو، بیا راټول شول او په مدار کې یې یوه یا څو طبیعي سپوږمکۍ جوړې کړې. د سیارې د کچې لرونکو اجرامو پر خلاف، داسې تصور کېږي چې کوچنۍ سپوږمکۍ معمولاً د دغې پروسې له لارې رامنځته کېږي. تريټون یوه بله استثنا ده. که څه هم لویه او په یوه نږدې دایره‌يي مدار کې ده، خو حرکت یې د شا پر لوري دی او داسې ښکاري چې دا به یوه کوچنۍ بندي شوې سیاره وي.
د سپوږمکیو سپوږمکۍ
دا مهال د سپوږمکیو هېڅ یوه سپوږمکۍ «فرعي سپوږمکۍ» (هغه طبیعي سپوږمکۍ چې د یوې سیارې د بلې طبیعي سپوږمکۍ پر شاوخوا څرخېږي) نه ده پېژندل شوې. په ډېرو مواردو کې د سیارې څپه‌ييزې اغېزې دغه ډول سیستم بې‌ثباته کوي.
له دې سره سره، په ۲۰۰۸ ز کال کې د «رئا» سپوږمکۍ په شاوخوا کې د احتمالي کړیو د یوه سیستم تر کشف وروسته شوي محاسبات ښيي چې، هغه سپوږمکۍ چې د رئا پر شاوخوا څرخېږي، باثباته مدارونه لرلای شي، خو د «کاسیني» فضايي بېړۍ په مرسته اخیستل شويو تصویرونو ونه‌کړای شول، چې د رئا په شاوخوا کې شته کړۍ وپېژني.
داسې هم ویل شوي دي چې، د زحل سیارې سپوږمۍ «یاپټوس» پخوا یوه سپوږمکۍ لرله. دا د هغو څو فرضیو له ډلې ده چې د استوايي کرښې د تشرېح لپاره یې رامنځته شوې ده.
شکل
د نپټون سپوږمۍ «پروټیوس» تر ټولو لویه طبیعي سپوږمۍ ده چې نامنظم شکل لري. د اریس د سپوږمۍ «ډیسنومیا» او ارکوس د سپوږمۍ «وانټ» شکلونه نه دي پېژندل شوي. ټولې هغې پېژندل شوې طبیعي سپوږمکۍ چې لږ تر لږه د اورانوس د «میراندا» سپوږمکۍ په اندازه دي، تر هایډروسټاټیکي تعادل لاندې پر ګردو شکلونو بدلې شوې دي، یعنې ګردې ګردې سپوږمکۍ دي. هغه لویې طبیعي سپوږمکۍ چې په څپه‌ييز ډول قلف شوې دي، د هګیو شکلونو ته ورته دي. د بېلګې په توګه: د زحل سپومۍ «میماس» داسې اصلي محور لري چې تر قطبي محور ۹ سلنه او تر استوايي محور ۵ سلنه لوی دی. متون د زحل سیارې یوه بله سپوږمۍ ده چې شاوخوا ۳ کیلومتره قطر لري او په څرګند ډول ښکاري چې شکل یې هګۍ ته ورته دی. دا اغېزه په تر ټولو لویو طبیعي سپوږمکیو کې کوچنۍ ده، ځکه دا هغه ځای دی چې د دوی خپله جاذبه د څپه‌ييز تحریف د اغېزو په نسبت ډېره ده، په ځانګړي ډول هغه سپوږمکۍ چې د سپوږمۍ په څېر کم‌حجمه سیارو پر شاوخوا په لرې واټنونو کې څرخېږي.
د لمریز نظام طبیعي سپوږمکۍ
زموږ د لمریز نظام په هغو اجرامو کې چې طبیعي سپوږمکۍ لري، ۷۶ یې د سیاره‌ګیو په کمربند کې دي، څلور د مشتري تروجان دي، ۳۹ اجرام ځمکې ته نږدې دي (چې هر یو دوې سپوږمکۍ لري) او ۱۴ هم د مریخ عبورځایونه دي. د دې تر څنګ، تر نپتون د ورهاخوا اجرامو ۸۴ پېژندل شوې طبیعي سپوږمکۍ موجودې دي. شاوخوا ۱۵۰ اضافي کوچني اجرام د زحل په کړیو کې لیدل شوي دي، خو کم شمېر یې د مدار د جوړولو لپاره کافي اندازه لري. د نورو ستور په شاوخوا کې موجودې سیارې هم احتمالاً سپوږمکۍ لري، که څه د ګڼو نورو د پېژندلو څرکونه شته، خو لا تر اوسه تایید شوې نه دي.
ماګادان ولايت
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" ماګادان اوبلاستMagadan Oblast( Магаданская область      ) د روسیې یو فدرالي واحد ( اوبلاست ) ده چې په لرې ختیځ فدرالي ولسوالۍ کې موقعیت لري. د دې اداري مرکز د ماګادان ښار دی.
طبیعي سپوږمکۍ
د لمریز نظام طبیعي سپوږمکۍ
د داخلي سیارو په ډله کې عطارد او زهره هېڅ طبیعي سپوږمکۍ نه‌لري. ځمکه یوه طبیعي سپوږمکۍ لري چې په «سپوږمۍ» مشهوره ده، او مریخ دوې کوچنۍ طبیعي سپوږمکۍ لري چې «فوبوس» او «ډیموس» دي. لویې سیارې د طبیعي سپوږمکیو پراخ سیستمونه لري، له دې ډلې شپږ هغه چې د اندازې له پلوه د ځمکې له سپوږمۍ سره د پرتله کولو وړ دي: څلور ګالیله‌يي سپوږمکۍ، یوه د زحل سیارې «ټیټان» سپوږمۍ او یوه هم د نپټون سیارې «تريټون» سپوږمکۍ ده. زحل شپږ اضافي متوسطې طبیعي سپوږمکۍ لري، چې هایډروسټاټيکي تعادل ته د رسېدو لپاره کافي اندازه حجم لري او اورانوس بیا پنځه سپوږمکۍ لري.
ماګادان ولايت
سرچينې
وېشنيزه:روسي سندرغاړې وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي سياستوال وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
طبیعي سپوږمکۍ
د لمریز نظام طبیعي سپوږمکۍ
د هغو اجرامو په ډله کې چې ستور پوهانو د کوچنیو سیارو یا سیاره‌ګیو په توګه منلې دي، «سرس» او «سډنا» هېڅ کومه طبیعي سپوږمکۍ نه‌لري. پلوټو یوه نیو څه لویه طبیعي سپوږمۍ «شارون» او څلور کوچنۍ طبیعي سپوږمکۍ لري، چې سټیکس، نیکس، کربروس او هيډرا دي. هاومیا دوې طبیعي سپوږمکۍ لري او ارکوس، کوائوار، مېک‌مېک، ګونګون او اریس بیا یوه یوه سپوږمکۍ لري. د پلوټون-شارون منظمومه له دې پلوه غیر معموله ده چې د حجم مرکز په پرانیستې فضا کې د دغو دوو سیارو تر منځ دی، دا هغه ځانګړنه ده چې کله ناکله له دوو سیاره‌يي سیستم سره اړوندېږي.
د لمریز نظام اووه طبیعي سپوږمۍ ګانې (هغه چې تر ۲۵۰۰ کیلومتره ډېر پلنوالی لري) د مشتري ګالیله‌يي سپوږمۍ ګانې (ګانیمد، کالیستو، ایو او یورپ)، د زحل سپوږمۍ «تیتان»، د ځمکې سپوږمۍ او د نپتون طبیعي سپوږمۍ «تریتون» دي. تریټون یې تر ټولو کوچنۍ ده چې د نورو ټولو کوچنیو طبیعي سپوږمکیو په نسبت لویه کتله لري. په ورته ډول، په بله ډله کې ۹ طبیعي سپوږمکۍ چې د ۱۰۰۰ او ۱۶۰۰ کیلومترو تر منځ متوسطو اندازو په لرلو سره تر نورو ډېره کتله لري. هغه تیتانیا، اوبرون، رئا، یاپټوس، شارون، اریل، امبریل، دیون او ټتیس دي. د بېلابېلو سیارو پر طبیعي سپوږمکیو سربېره، د کوچنیو سیارو یا سیاره‌ګیو او د لمریز نظام د نورو کوچنیو اجرامو تر ۸۰ ډېرې پېژندل شوې طبیعي سپوږمکۍ هم شته دي. ځینې څېړنې داسې اټکل کوي چې: تر نپټون ور هاخوا ۱۵ سلنه اجرام سپوږمکۍ لرلای شي.
ملک غلام الدین شیراني
ملک غلام الدین شیرانی پر ۱۵م ستمبر کال ۱۹۴۵ میلادي کې د سهېلي پښتونخوا په تاریخي سیمه شیراني ولسوالۍ کلي غرلمه کړمانزی کې زېږېدلی دی. د پلار نوم یې احمدخان شیراني وو. نوموړی د پښتونخوا ملي عوامي ګوند شیراني ولسوالۍ ضلعي سیکرټري(د ولسوالۍ مشر) دی او د تحصیل شیراني پخوانی نائب ناظم(مرستیال ښاروال) دی.
زدکړې:
نوموړي قرآن مجید او خپلې لومړۍ دیني زدکړې له کلي کوري وسطې، اژدن او لهړ کلي څخه کړې دي وروسته یې بیا عصري زدکړو ته مخ کړی او د کړمې کړمانزی کلي له لومړي دولتي ښوونځي "ګورنمنټ پرائمري سکول کړمه" څخه خپلې لومړی زدکړې تر پنځم ټولګي پورې بشپړې کړې او بیا یې تر اتم ټولګي پورې زدکړو له دولتي ښوونځي "ګورنمنټ ماډل های سکول ږوب" څخه وکړې بیا یې د لژ وخت لپاره زدکړې وځنډې دې وروسته یې بیا تر دولسم ټولګي پورې زدکړې له لاهور تعلیمي بورډ څخه په پرائیویټ توګه وکړې.
دولتي دنده:
ښاغلي ملک غلام الدین شیراني په کال ۱۹۶۴ میلادي کې د جې وي ښوونکي په حیث په منګلزی کلي کې وګمارل شو. په کال ۱۹۶۵میلادي کې یې له کوټې څخه د ښوونکي روزنه (ټریننګ) وکړی وروسته بیا جې اي ټي شو. په کال ۱۹۸۹میلادي کې متقاوت (ریټائر) شو. نوموړی د سیاست فعالیت له عمله څو وارې له دندې څخه وځنډول(معطل) شو خو بیا به بېرته بحال کړل شو.
سیاسي فعالیت:
نوموړی د زدکړو له وخته(زمانه طالبعلمي) څخه د نشنل عوامي ګوند (NAP) غړی وو خو چې کله پر نیپ ګوند بندیز ولګېدی مات شو او خان شهید عبدالصمد خان د پښتونخوا ملي عوامي ګوند په نوم نوی پښتون ملتپال ګوند اعلان کړ نو ملګ غلام الدین شیراني او دده ملګرو لکه صوفي نورمحمد شیراني او ملک اخترجان شیراني په یاد ګوند کې ګډون وکړ. ښاغلي غلام الدین شیراني د نوي ګوند پښتونخوا ملي عوامي ګوند تحصیل شیراني لومړی تحصیل سیکرټري (مشر) وټاکل شو وروسته بیا چې تحصیل شیراني ته د ولسوالۍ حیثیت ورکړل شو نو نوموړی د یاد ګوند د شیراني ولسوالۍ ضلعي سیکرټري (مشر) وګمارل شو چې تر نن ورځې پورې پر یاده دنده کار کوي چې دا یو اعزازي ریکارډ دی. نوموړی د خان شهید او سائی کمال خان شیراني نژدې ملګری وو. خان شهید عبدالصمد اڅکزی یوه پلا د نوموړي کور ته هم راغلی وو. ښاغلي غلام الدین شیراني د قام او ګوند لپاره ډېرې ستړې او تکلیفونه ګاللي دي.
په ټاکنو کې برخه:
نوموړي په لومړي ځل په کال ۱۹۹۲ میلادي کې په د ښاروالۍ په ټاکنو( بلدیاتي انتخاباتو) کې برخه واخیست او له یونین کونسل ماڼېخواه څخه د ډسټرکټ کونسل ږوب (د ولسوالۍ د شورا غړی) وټاکل شو. په کال ۲۰۰۰ میلادي کې بیا د تحصیل نایب ناظم( مرستیال ښاروال) وټاکل شو.اوس محال د روغتیا د ناسم وضعیت له کبله په ټاکنو کې برخه نه اخلي خو اوس هم د پښتونخوا ملي عوامي ګوند شیراني ولسوالۍ ضلعي سیکرټري(مشر) دی.
سرچینې:
https://www.facebook.com/100060473911525/posts/pfbid0JVhmPabFcunGwSpamEU93DyZkaVPgSKAzugu7TvEm14NRwajMAcGeXhnEJMR24UBl/
ويبځاى
په ويبځاى ډېرې ويبپاڼې وي. خلک ویبځاى ته د کمپیوټر په وسيله ورځي، دا کمپيټر کېداى شي چې په ګرځنده ټليفون کې وي او يا هم په ځيرک تلويزيون کې. يو ویبځاى په بل کمپیوټر کې ساتل شوى وي چې ویبسرور ورته وايي.
عمومي کتنه
زياتره وخت په يو ويبځاى کې، يوه د کورپاڼه په نوم يوه ويبپاڼه وي چې هغه ويبپاڼه د همدې ويبځاى نورو ويبپاڼو ته تړاونه لري. کله کله نورو ويبځايونه ته هم تړاونه لري. کورپاڼه د ويبځاى هرکلى او سريزه بلل کيږي.
ويبځايونه د کاروبار لپاره کارول کيږي چې خرڅلاو او خبرتياوې پکې کېداى شي. د نورو خلکو سره خبرې کولو لپاره هم کاريږي.
بڼه
زياتره وخت ويبځاى HTML کاروي چې خپل کانتنت وښيي.
ويبځاىګر پوستغال داسې پروګرامونه دي چې هغه پوره ويبځاى جوړوي بغير له کوډ څخه.
اداري مرکز
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" اداري مرکز(Administrative centre) د سیمه يیزې ادارې یا محلي حکومت څوکۍ یا د اداري ښارګوټی یا هغه ځای دی چیرې چې د ښاري واحد مرکزي اداره موقعیت لري. وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې وېشنيزه:حکومت وېشنيزه:ښاریتوب وېشنيزه:سيمه وېشنيزه:ښاروالۍ وېشنيزه:ښاروالي
د نازي جرمني نژادي سیاست
د نازي جرمني نژادي سیاست په نازي جرمني کې د اډولف هیټلر تر دیکتاتورۍ لاندې د سیاستونو او قوانینو هغه ټولګه وه چې له مخې یې د آریايي نژاد برتري غوښتونکي هغه ځانګړي دکتورین پلي شول چې د علمي مشروعیت ادعا یې لرله. دغه سیاستونه د نژادي اصلاح له هغه پروګرام سره ترکیب شول چې موخه یې د هغو کسانو د اجباري عقیم کولو او له منځه وړولو پر مټ چې دوی ورته فرعي انسانان («Untermenschen») ویل د نژادي سمون راستول و؛ هغه چاره چې په هلوکاسټ سره خپل اوج ته ورسېده.
دغو نازي سیاستونو په هغو کسانو باندې د پردیو ټاپه ووهله چې له پېړیو راهیسې د جرمني په قلمرو کې استوګن و خو جرمني قومیت یې نه درلود لکه یهودان (په نازي نژادي تیوري کې شامي ریښه لرونکي سامي قوم ته اړوند بلل کېدل)، روما (د جیپسي یا کوچي وګړو په توګه پېژندل کېدل چې د هند د نیمه لویې وچې «هندي – اریايي» وګړي و)، د سلاوي وګړو پراخه اکثریت (چې ډیری یې پولنډي، صربستاني، روسي او نورو قومونو ته اړوند و) او ډېری هغه اروپایان په کې شامل و چې د غیر اریایي فرعي انسانانو په ډله کې ګڼل کېدل (د بېلګې په توګه هغه چې نوردیک ریښه یې نه لرله او د نازیانو د اصطلاح له مخې آریایان نه و) او د نژادي سلسله مراتبو پر بنسټ د خلکو په ټولنه کې (Volksgemeinschaft ) کې مخکښ نژاد (Herrenvolk) ته نه اړوند کېدل.
د نازي ګوند او جرمني دولت نژادي سیاست د نژادي سیاستونو د دفتر له خوا مدیریت کېده چې یو شمېر اداري بنسټونو، اخبارونو او روزنیزو بنسټونو ته یې خپل لیدلوري او لارښوونې لېږلې.
د نازیانو د سیاستونو او نظریاتو تاریخي ریښه
په وایمار جمهوریت (۱۹۱۸- ۱۹۳۳ زکال) کې خپله اډولف هیټلر او د نازي ګوند نور غړي نولسمې پېړۍ او د شلمې پېړۍ لومړیو ته د اړوندو مفکرینو او د چاپېریال پوهنې پر بنسټ انسان پوهنې، علمي نژاد پالنې، هر اړخیز علم او ارګانیکېزم اړوند د فلسفي، معرفتي او نظري هغو مخکښانو تر اغېز لاندې و چې د ارګانیکي نژادي ټولنو اړوند یې نظریاتي پېچلی سیسټم وړاندې کړی و. په ځانګړې توګه په نازیانو باندې مهم ایډیالوژیک اغېز د نوولسمې پېړۍ ملت پاله فیلسوف یوهان ګوتلیب فیشته درلود چې آثار یې هیټلر او د نازي ګوند نورو غړو ته الهام بخښونکی و او نظریات یې د نازي محوره ولکیش نیشنلزم په فلسفي او ایډیالوژيکي بنسټ جوړونه کې وکارول شول.
نورنبرګ قوانین
د ۱۹۳۵ زکال او ۱۹۳۶ زکال ترمنځ د یهودانو ځورونه په چټکۍ سره هغه مهال زیاته شوه کله چې د «Gleichschaltung» بهیر ( د معیاري کولو هغه بهیر چې نازیانو یې پر بنسټ په بشپړه توګه په جرمني ټولنه واکمني ومونده) اجرا شو. د ۱۹۳۵ زکال په مۍ میاشت کې یهودان د جرمني په وسله والو ځواکونو (ورماخت) کې له ګډون منع شول او د همدغه کال په اوړي کې په هټیو او رسټورانټونو کې د یهودانو ضد تبلیغات پیل شول. د نورنبرګ قوانین په نورنبرګ کې د نازیانو د لویو لاریونو پر مهال رامنځته شول او په دې سره د ۱۹۳۵ زکال د سپټمبر په ۱۵ مه «د جرمني ویني او ویاړ د خوندیتوب قانون» تصویب شو. د دغه قانون پر بنسټ په لومړني ګام کې د جرمنانو او یهوادونو ترمنځ واده او جنسي اړیکې جرم وبلل شوې، خو وروسته دغه قانون «جیپسي وګړو، تورپوستو او د هغو د حرامي اولادې اړوند» هم عمومیت وموند؛ دغه چاره د قانون پر بنسټ د نژادي خرابۍ «Rassenschande» په مفهوم مجازات وړ وګرځېده. له دې وروسته د «رایش تابعیتي قانون» تصویب شو چې په نومبر میاشت کې د یوه فرمان پر بنسټ یې لا ننګه وشوه. د دغه قانون له مخې جرمني تابعیت «جرمنۍ او هغو ته اړوندې وینې» ته اړوند بلل کېده او دا په دې معنی و چې له ټولو یهودانو څخه د هغوی تابعیت اخیستل کېده او په رسمي توګه «د دولت مطیع» بلل کېدل. په دې بنسټ هغوی له خپلو اولیه حقوقو لکه د رایو ورکولو له حق محروم کېدل. د دغه حقوقو له لاسه ورکولو د یهودیت ضد ځورونې په برخه کې اساسي رول درلود: د تابعیت د له لاسو ورکولو بهیر نازیانو ته د دې لار برابره کړه چې له «ملي ټولنیز جوړښت» («Volksgemeinschaft») څخه د یهودانو له ویستو سربېره د هغوی ځورونې ته قضايي مشروعیت ور وبخښي؛ بالاخره په دې برخه کې شدیدو قوانینو د هغوی له منځه وړو ته لار هواره کړه. فیلسوفه هانا آرنت د استبداد د ریښې په نامه (۱۹۵۱ زکال) اثر کې د هلوکاسټ دغه مهم قضايي اړخ ته اشاره کړې او څرګنده کړې یې ده چې نازي جرمني د بشري حقونو د نقض په موخه په پیل کې انسانان د خپل تابعیت څخه محروم کړل. آرنت ټینګار کوي چې د بشر او اتباعو د حقونو په اعلامیه کې د اتباعو حقوق د بشري حقونو څخه وړاندې دي چې وروستی یې د یوه مشخص دولت له اړخه ملاتړ ته واقعي اړتیا لري.
د نورنبرګ د قوانینو مسوده جوړونه تر ډېره پورې هانس ګلوبکه ته اړونده بلل کېږي. ګلوبکه د دغو قوانینو څو اړخونه ولیکل لکه د هغه فرمان په څېر چې هغه یهودان یې چې یهودي نوم یې نه درلود د رایش د اتباعو د قانون پر بنسټ باید په خپل نوم کې اسرائیل یا سارا لومړنی نوم اضافه کړي.
په ۱۹۳۶ زکال کې یهودان له ټولو مسلکي دندو څخه منع شول او په عملي توګه یې د زده کړو، سیاست، عالي زده کړو او صنعت په برخه کې د هغو د نفوذ مخه ونیوله. په دې سره د جرمني په اقتصاد کې هېڅ داسې څه نور شتون نه درلود چې په هغو کې دې د یهودیت ضد اقدامات ترسره شي.
د ۱۹۳۷ زکال او ۱۹۳۸ زکال ترمنځ نوي قوانین راوتلل او په دې سره د «جرمني د اریايي نژاد» او یهودانو ترمنځ جلاوالی بشپړ شو. په ځانګړې توګه یهودان د خپل یهودي توب له امله مالي جریمه شول.
د ۱۹۳۸ زکال د مارچ له لومړۍ نېټې څخه دولتي قراردادونه یهودي سوداګریو ته نه ورکول کېدل. د سپټمبر له ۳۰مې وروسته یوازې «آریايي» ډاکټرانو کولای شول د «آریايي» ناروغانو درملنه وکړي. یهودانو ته د طبي خدماتو ارایه له وړاندې څخه له ستونزې سره مخ وه ځکه چې یهودان یې له ډاکټر کېدو منع کړي و.
د اګست په ۱۷مه ټول هغه یهودي وګړي چې غیر یهودي لومړني نومونه یې لرل په قانوني توګه مکلف وبلل شول چې اسرائیل (په نارینه نومونو کې) او سارا (په ښځینه نومونو کې) په خپلو نومونو کې اضافه کړي او همدارنګه د « J» لوی حرف د اکتوبر له ۵ مې وروسته د هغو په پاسپورټونو کې چاپ کېده. د نومبر په ۱۵ مه یهودي ماشومان دولتي ښوونځیو ته له تلو منع شول. د ۱۹۳۹ زکال په اپرېل میاشت کې ټول یهودي شرکتونه د مالي فشارونو او د ګټو د کمښت له امله له منځه ولاړل او یا هم اړ شول څو هغه په دولت وپلوري چې په دې سره د یو انسان په توګه د هغوی حقونه راکمېدل. هغوی له ډېری اړخونو په اغېزمنه توګه له جرمني وګړو څخه جلا شول.
هغه مخ پر ودې استبدادي نظام چې هیټلر په جرمني تحمیل کړی و هغه ته یې اجازه ورکوله څو پوځي چارې په خپل واک کې واخلي. د ۱۹۳۸ زکال د نومبر په اوومه د هرشل ګرینزپان په نامه یو پولنډي یهودي ځوان په پاریس کې د جرمني د سفارت په دیپلمات ارنست ووم راث باندې برید وکړ او هغه یې وویشت. له همدې امله د ۱۹۳۸ زکال د اکتوبر په ۲۸ مه د ګرینزپان کورنۍ له نورو ۱۲۰۰۰ پولنډۍ الاصله یهودانو سره پولنډ ته وشړل شوه. جوزف ګوبلز د غچ اخیستونکي غبرګون امر صادر کړ. د نومبر د ۹مې نېټې په شپه، اس اس (د نازي ګوند محافظتي ګارد) او اس اې (د جرمني د سوسیالیست کارګري ګوند ملیشه ځواک) د «ماتې شیشې د شپې» («Kristallnacht») په نامه عملیات ترسره کړل چې لږ تر لږه ۹۱ یهودان په کې ووژل شول او ۳۰۰۰۰ نور ونیول شول چې هغوی بیا د نازيانو د اجباري کار کمپونو ته ولېږدول شول. د جګړې له پیلېدو او د ګڼ شمېر اروپايي هېوادونو له نیولو وروسته یهودي وګړي ځانګړو ښارونو (ګتو) ته ولېږدول شول او له هغه ځایه د وژنې کمپونو ته لېږدول کېدل چې بیا هلته وژل کېدل.
د کریمیا د تاتاریانو شړنه/تبعید
د کریمیې د تاتاریانو شړنه (په تاتاري ژبه: Qırımtatar halqınıñ sürgünligi په سیریلیکي ژبه: Къырымтатар халкъынынъ сюргюнлиги) یا Sürgünlik  (شړنه) قومیتي پاکونه او لږ تر لږه د کریميې ۱۹۱۰۴۴ شمېر فرهنګي نسل‌وژنه وه، چې د ۱۹۴۴ کال د مې میاشتې په ۲۰مه د شوروي دولت د امنیت رییس لارونتي بریا په امر د شوروي د دولت او پټو پولیسو په واسطه د ستالین له‌خوا ترسره شوه. NKVD  (په کورنیو چارو کې د خلکو کمېشنري) د درې ورځو په ترڅ کې د غواګانو له قطارونو څخه څوکیلو متره لرې تر ډېره د اوزبېکستان سوسیالیستي شوروي جمهوریت (Uzbek SSR) ته د ډېرو ښځو ماشومانو، لوړ عمرلرونکوکسانو ان کمونیستانو او د سره پوځ غړو د شړلو لپاره کار واخیست.هغوی د څو قومیتونو له ډلې څخه یو قومیت و چې شوروي اتحاد ته د ستالین د نفوس د لېږد سیاست له مخې محاصره شول.
دا تبعید په رسمي توګه له نازي المان سر د کریمیې د ځينې تاتاریانو د درک شوې همکارۍ پر وړاندې د یوې عمومي سزا په توګه په پام کې نیول شوی و. مدرنې سرچینې داسې نظر وړاندې کوي چې تبعید داردانل‌یانو او د ترکیې خاورې ته چې تاتاریانو په‌کې ترکي قومیت درلود د لاس‌رسي په موخه د شوروي اتحاد د برنامې یوه برخه وه.
د اېټاليا ښاري واحدونه
کميوني(اېټالوي: comune) (واحد: کميوني۔ comune، جمع: کميوني۔ comuni) اېټاليا کې بسنټيز اداري واحد دی چې په انګلسي ژبه کې ورته ښارګی (town)  يا ښاري سيمه (township) يا ښاروالي(municipality)وايي۔ د اېټاليا شل سيمې او په هغې کې موجوده ولايتونه يې په نورو کوچنيو واحدونو وېشلي دي چې هر يو ته يې کميوني وايي۔ د دې عهدې پرمخوړونکي ته سنداکو (اېټالوي sindaco) وايي چې په پښتو ژبه کې د دې معادل مانا او عهده ښاروال ده۔
د کریمیا د تاتاریانو شړنه/تبعید
نږدې ۸۰۰۰ د کریمیې تاتاریان د تبعید په بهیر کې مړه شول، حال دا چې ورپسې لسګونه زره نور کسان د تبعید د سختو شرایطو له امله مړه شول. د کریميې د تاتارایانو شړنه د ۸۰۰۰۰ کورونو او ۳۶۰۰۰۰ جریبه ځمکې د پرېښودلو لامل شوه. د کریمیې له تاتاریانو څخه د پاتې اثارو د له‌منځه وړلو لپاره شدید کمپاین وڅارل شو. په ۱۹۵۶ کال کې د شوروي نوي مشر نیکیتا خروشچف د قومي ډلو د تبعید په ګډون د ستالین پالیسۍ وغندلې، له دې سره سره چې ډېری نورو تبعید شویو ډلو ته یې اجازه ورکړه خو د کریمیې د تاتاریانو د بېرته راستنېدو فرمان یې لغوه نه‌کړ. هغوی څو لسیزې نور په مرکزي اسیا کې پاتې شول تر هغه چې د ۱۹۸۰ لسیزې په وروستیو کې ۲۶۰۰۰۰ د کریمیې تاتاریان بېرته کریمیې ته راستانه شول. د هغوی جلا وطنۍ ۴۵ کاله دوام وکړ. د هغوی د راستنېدو ممنوعیت په رسمي ډول باطل اعلان شو او د کریمیې عالي شورا د ۱۹۸۹ کال د نوامبر په ۱۴مه اعلان وکړ چې دا تبعیدونه/شړنې جرم و.
پولی باکا
هغه لومړنی کس و چې د ملي ډیموکراتیک کنوانسیون مشري یې په غاړه واخیسته. دغه راز باکا د ۱۲ کلونو لپاره د کولرادو ایالت استازو جرګې غړې وه او په ۱۹۷۸ز کال کې د کولرادو مشرانو جرګې ته وټاکل شو. دغه راز هغې د لاتینې امریکا د څیړنې او خدماتو موسسه (LARASA) تاسیس او اداره کړ او د یاد انسټیټوټ د رییس او اجرایوي مدیرې په توګه یې دنده ترسره کړه، چې نوموړې په ​​۱۹۶۴ز کال کې د LARASA غیر انتفاعي موسسې « د دافع، ظرفیت لوړولو او زده کړې له لارې د لاتیني امریکایانو د ژوند کیفیت ښه کولو په موخه » تاسیس کړه.
د اېټاليا ښاري واحدونه
د 2001 سرشمېرنې له مخې، په اېټالیا کې ټول 8101 کمیونونه شتون لري، چې د نفوس او مساحت له مخې لوی او کوچني دي. ترټولو لويه ښاروالۍ د روم ده چې د 1285.30 مربع کیلومتره مساحت لري او د 2.5 ملیون څخه لږ نفوس لري.
د کریمیا د تاتاریانو شړنه/تبعید
تر ۲۰۰۴ کال پورې د کریمیې د تاتاریانو کافي شمېر بېرته کریمیې ته راستون شو چې د ټاپوزمې د نفوس ۱۲ سلنه برخه يې جوړوله. د شوروي اتحاد چارواکو نه د هغوی په راستنېدلو کې مرسته وکړه نه یې د هغوی د بایللو ځمکو لپاره غرامت ورکړ. د سوسیالیستي شوروي اتحاد ځای ناستي هېواد د روسیې فېدراسیون غرامت وړاندې نه کړ د شړل شویو افرادو لپاره يې نه د لاسه تللو اموالو هېڅ غرامت ورکړ نه یې د جبري بې‌ځایه کولو د لاملینو پر وړاندې هېڅ قانوني ګام اوچت کړ. تبعید او ورپسې يې په اسیا کې د منحل کولو هڅې د کریمیې د تاتاریانو په تاریخ کې مهمې پېښې وې. د ۲۰۱۵-۲۰۱۹ کلونو تر منځ د اوکراین او درېیو نورو هېوادونو له‌خوا د دې هېواد اخراج په رسمي ډول د نسل وژنې په توګه وپېژندل شول.
د اېټاليا ښاري واحدونه
کمیون اساسي دندې ترسره کوي لکه د زېږون او مړینې ریکارډ ساتل، د ځایی سړکونو او کوڅو جوړول او نظارت او داسې نور. د کمیون دفتر ته میونسیپیو (ایټالوی: Municipio) یا Palazzo Comunale ویل کیږي. وېشنيزه:اېټالوي وېشنيزه:ښاروالۍ وېشنيزه:ښارونه
د کریمیا د تاتاریانو شړنه/تبعید
مخینه
د کریمیې تاتاریانو هغه مهال چې کریمیه د روسیې امپراتورۍ د پراختیا په موخه له روسیې سره ضمیمه شوه له ۱۴۴۱ څخه تر ۱۷۸۳ پورې یې د کریمیې خانات په نوم دولت واکمني په لاس کې لرله. په ۱۴مه پېړۍ کې د کریمیې ډېری ترکي ژبی نفوس له طلایي هورډ ډلې څخه د اوزبېګ خان د دین د بدلون په لټه اسلام ومانه. دا د طلایي ترکانو له ډلې څخه پاتې شوی تر ټولو اوږد ولایت و. هغوی غالباً له مسکو سره په نښته کې ښکېل وو – له ۱۴۶۸ کال څخه تر ۱۷مې پېړۍ پورې د کریمیې تاتاریان د روسیې له نوي رامنځته شوي حکومت څخه بېزار وو. په دې توګه د کریميې تاتاریانو په څو څپو کې د کریميې د پرېښولو په تکل مهاجرت پيل کړ. د ۱۷۸۴ او ۱۷۹۰ کلونو تر منځ له ټول نفوس څخه نږدې یو میلیون کسان شاوخوا ۳۰۰۰۰۰ د کریمیې تاتار د عثماني امپراتورۍ پر لور روان شول.
پولی باکا
لومړنۍ ژوند
پولی باکا بارګان په ۱۹۴۱ز کال کې د کولرادو په ویلډ کاونټي کې زیږیدلی. هغه د خوسی مانوئل باکا او لیډا سیرا باکا لور ده، د هغې مور او پلار د هسپانوي او مکسیکوي استعمارچیانو اولاده  ده، چې په ۱۶۰۰ لسیزه کې نیو مکسیکو او کولرادو ته ورسیدل. د هغې مور او پلار په کروندو کې په کار بوخت وو، خو وروسته یې پلار د یخ ذخیره کولو شرکت کې او مور یې د کب نیولو لپاره د چنګک جوړولو په فابریکې کې دنده تر لاسه کړه. برسېره پر دې، د هغه پلار د کلیسا د پور ورکولو د ټولنې لومړی رییس و، چې د کوچنیو پورونو سره یې د سیمې خلکو سره مرسته کوله. باکا دوه خویندې لري: فرني چې د کولرادو پوهنتون تقاعد شوی رییسه ده او بیټي باکا چې په واشنګټن ډي سي کې مشاور ده. دغه راز د باکا د نیکه پلار د کولرادو د ټرینیډاډ ښار په تاسیس کې همکاري کړې وه.
د کریمیا د تاتاریانو شړنه/تبعید
مخینه
د کریمیې جګړه له کریمیې څخه د کریميې د تاتاریانو د بل ډله‌ییز مهاجرت لامل شوه. د ۱۸۵۵ او ۱۸۶۶ کلونو تر منځ نږدې ۵۰۰۰۰۰ مسلمانان او په احتمالي توګه تر ۹۰۰۰۰۰ مسلمانانو د روسیې امپراتوري پرېښوده او عثماني امپراتورۍ ته کډه شول. له هغه شمېر څخه لږ تر لږه یو پر درېيمه برخه یې له کریمیې څخه وو، حال دا چې نور يې له قفقاز څخه وو. دې کډوالو له ۱۵ څخه تر ۲۳ سلنه د کریمې د ټول نفوس برخه جوړوله. د روسیې امپراتورۍ له دې واقعیت څخه د روسي کولو لپاره تر ډېره «نوې روسیې» د اېډیولوژیک بېخ‌بنا په توګه کار واخیست. په پای کې د کریمیې تاتاریان په کریمه کې لږکي شول؛ هغوی د نفوس ۹۸ سلنه برخه جوړوله خو په ۱۸۹۷ کال کې دا کچه ۳۴.۱ سلنې ته راټيټه شوه. کله چې د کریميې تاتاریان د مهاجرت په حال کې وو د روسیې دولت د ټاپووزمې روسي کول وهڅول او هغه يې له روسانو، اوکراین‌یانو او نورو [1]سلاو قومي ډلو سره ډکه کړه. دې روسي کولو د شوروي تر دور دوام وکړ.
پولی باکا
لومړنۍ ژوند
کله چې باکا درې کلنه وه، د هغې کورنۍ د کولرادو ایالت ګریلي سیمه ته لاړه، چې وروسته هغې د کولرادو ایالت پوهنتون نه په سیاسي علومو کې د لیسانس سند ترلاسه کړ. په پوهنتون کې د خپل نوي کال په لړ کې هغې په ​​فزیک کې زدکړې وکړې، خو دا چې هغې له ​​​​ډېرو سیاسي سازمانونو سره اړیکې درلودې نو ځکه د نوموړې پروفیسورانو هغې ته وړاندیز وکړ چې خپل تخصص سیاسي علوم کې واخلي او هغې هم ومنله.
د کریمیا د تاتاریانو شړنه/تبعید
مخینه
د ۱۹۱۷ کال د اکتوبر تر انقلاب وروسته کریمیې د ۱۹۲۱ کال د اکتوبر په ۱۸مه په شوروي اتحاد کې خپلواک وضعیت وموند، خو په ۱۹۲۰ لسیزه کې ټولیزه/اشتراکي کرنه د شدیدي قحطۍ لامل شوه چې له امله يې ۱۰۰۰۰۰ کسه کریمیه‌یان هغه مهال مړه شول چې کرنیز محصولات یې د شوروي ډېرو مهمو سیمو ته ولېږل شول. د یو اټکل له مخې د قحطۍ د قربانیانو درې پر څلورمه برخه د کریميې تاتاریان وو. وروسته له‌دې چې ژوزوف ستالین د شوروي مشر شو او هغه ځپنې چې د ۱۹۲۷ او ۱۹۳۸ کلونو تر منځ د لږ تر لږه د ۵.۲ میلیون ښاريانو د وژلو لامل شوې د هغوی وضعیت لا خراب شو.