وړانګي
B – ماورا قرمزي يا IR    وړانګې : انفررايد وړانګه Infrared ryes     هم يوالکترومقناطيسې وړانګه ده چې دنه ليدونکو وړانګو له جملي څخه دي چې په طبعي ډول دلمرڅخه اوپه مصنوعي ډول دهر تود شوي جسم په واسطه رامنځته کيږي جې داوږد طول موج درلودنکي دي  نوموړې وړانګه ډيرزيات حرارت توليدوي  چي په ژونديو موجوداتو خصوصاً په نباتاتو ، حيواناتو اوانسانانو دحجراتو دنمو اوانکشاف سبب ګرځي سربيرپردي دزيات حرارت لرلو په اساس دنباتوشنه کيدل ، دميوو پخيدل ، دچاپيريال څخه دميکروبونو اوبکترياوو له منځه وړلو کې مهم رول لري. کله چې دانسان په بدن باندې نوموړې وړانګه ولګيږي دوينې په حجراتو کې داوبو ماليکولونه دمنځه وړي اودماليکولونوايونايز اوفعاليت منځته راوړي چې نوموړي دانسانانو دسلامتيا لپاره ګټوره ده انفراريد وړانګه په انسانانو کې لاندې صحي اغيزې لري. 	 داکسيجن مقدار په نارمل شکل سره دانسان وجود ته ننوځي اوميتابوليکي فعاليتونه سرته رسوي. 	دوينې څخه دمکربونو ، زهري ، شهمې اوکيمياوي مواد له منځه وړي چې په دې ډول سره دوينې جريان په رګونوکې په صحيحه توګه سرته رسيږي يعنې دوينې جريان تقويه کيږي. 	دپوستکي څخه دمکروبونو او دخولوپاتې شوې پديدو نه له منځه وړي. 	دعصبي سيستم تقويه کوي اودعصبي رګونو څخه ويرسونه يعنې هغه ويروسونه چې د ماغز دسرطان باعث ګرځي له منځه وړي 	په وجود کې دبکترياګانو دانکشاف مخنيوى کوي. 	دخولو دغدوات تحرکوي چې نوموړى خولې له پوستکي اونوروحجراتو څخه دمنرالونه پاتې شوي برخي دپوستکي دسوريو له لارې خارجوي. 	په و ينه کې دکلسترول اندازه په نورمال شکل سره ساتي 	په طبابت کې انفراريد وړانګې څخه د روماتيزم نارغۍ او زوانکو په له منځه وړلوکې ترينه استفاده کيږي. 	په وجود کې د D.N.A   دپروتين سنتيز اونايتريک اکسايدو جوړيدل هم صورت نيسي. سربېره پردې انفراريد وړانګې ځيني ناوړه اغيزې هم لري چې نوموړې عبارت له دهډوکوسوزيدواوعضلاتودردونه، دپوستکي ناروغي اوجل وهل چې دوړانګو دزيات شديد په نتيجه کې منځته راځي. راډيواکتيف وړانگي او د انسان سلامتيا انسان دخپل پيدايښت څخه د راډيواکتيف موادو سره په چاپيريال کې مخامخ دي. د انسان په چاپيريال کې د راډيواکتيويتي منبعي لکه کازميکې وړانګي،په خاورو او تيږو کې د يورانيم،توريم او راډيوم عنصرونه او په خوله خوړ ل شيوي کاربن څوارلس،پوتاشيم څلويښت او داسي نور تشکېلوي. په لنډ ډول ويلي شو چې انسان ټول ژوند په راډيواکتيف محيط کې سرته رسولي دي. نو لدي کبله ويلي شو چې انسان د راډيواکټيويټي په مقابل کې په خاصه اندازه مقاومت حاصل کړي دي.دا ډيره مشکله ده چې د ګاما وړانګو پواسطه انسان ته د هغي هر مخصوص خطر معلوم کړاي شو خو که چېري د دوو هفتو د مودي لپاره انسان له گاما وړانګو سره مخامخ شي نو ﻻندي اغيزي څرګنديږي. که چېري په دوو هفتو کې د انسان وجود ته له 50 رونټجنو څخه لږي د گاما وړانګي داخلي شي نو انسان ته هيڅ ډول خطر نلري. که چېري په دوو هفتو کې له 50 څخه تر 300 رونټجنه د گاما وړانګي د انسان وجود ته داخلي شي نو ځيني ناوړه ناروغۍ مينځته راوړي او ډيره مده ورسته په ډير لږ شمير سره مرګ سبب هم کېدﻻي شي. که چېري له 300 څخه تر500 رونټجنه وړانګي د انسان وجود ته داخلي شي نو د انسان په وجود کې ډيري ناوړه پيښي او مرگ هم واقع کېږي چې ښائي ځيني ئي د يوي ورځي په موده،ځيني د يوي هفتي او ځيني د يوي مياشتي په موده کې مړه شي په سلو کې پنځوس برخي (50%) انسانان مړه کېدﻻي شي. که چېري له 500 څخه تر 1000 رونټجنه وړانګي وجود ته داخلي شي نو مرگ حتمي دي. او ښائي د يوي هفتي په جريان کې د مرګ سبب شي. اوکه چېري له 1000 رونټجنه څخه د ګاما وړانګو وجود ته داخل شوي مقدار زيات شي نو مرګ حتمي دي او د يوي و رځي په مو ده کې انسان له منځه ځي. که چېري يو انسان د اوږدي مودي لپاره د ګاما وړانګو په چاپيريال کې کار کوي نو د اتومي انرژۍ د کمسيون له خوا فيصله شوي چې نوموړي انسان بايد په هره هفته کې له 0,3 رونټجنو څخه زياتي وړانګي وانخلي.