cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د عدن ناامني
د 2016ز کال په اوږدو کې نورې پېښې
د اپريل په دولسمه نېټه، د داعش ځانمرګي بريدګر د عدن له ساحل سره نږدې د فوټبال له يو لوبغالي څخه دباندې ځان ته چاودنه ورکړه، د پوځ نوي ګومارل کېدونکي يې په نښه کړل، پنځه يې ووژل او اته نور يې ټپيان کړل. دې ځوانانو د بس انتظار کاوه، تر څو دوی په عدن کې خپل مرکز ته ورسوي.
د اپريل په اولسمه نېټه، د عدن له هوايي ډګر سره نږدې د هادي پر وفادارو په يوه پوسته کې، دوه ځانمرګو د موټر په واسطه بريد وکړ، څلور سرتيري يې ووژل، دوه نور يې ټپيان کړل. د دې بريد مسئولیت چا ونه مانه.
د اپريل په اته وېشتمه نېټه، يو تن چې د ښځو لباس يې پر تن و، د موټر په واسطه، د عدن د امنیت رئيس جنرال شلال شايع له کور څخه دباندې ځان ته چاودنه ورکړه. دې بريد کې څوک ونه وژل شول، او نه يې چا مسئولیت ومانه، خو دوه لارويان ټپيان شول.
د اکتوبر په نهه ويشتمه نېټه، د کريتر په ولسوالۍ کې د يمن د مرکزي بانک له مرکزي دفتر سره نږدې له چاودېدونکو توکو ډک يو موټر وچاودېد، سيمه ييزو امنيتي سرچينو وويل چې پنځه تنه پکې ټپیان شول. په سملاسي ډول د دې بريد مسئوليت چا ونه مانه.
ناپليون بوناپارت
ناپلیون بوناپارت (په فرانسوي: Napoléon Bonaparte؛ پيدایښت: ۱۵-اګوست-۱۷۶۹؛ مړینه: ۵-مې-۱۸۲۱ز) یو فرانسوي نظامي او سیاسي سرلاری ؤ چې د فرانسې اوښتون پر مهال یې شهرت ترلاسه کړ او د انقلابي جګړو په لړ کې یې ډېرشمېر بریالي عسکري عملیات درلودل. هغه د لومړي کنسول په توګه، له ۱۷۹۹ څخه تر ۱۸۰۴ز پورې د فرانسې جمهوریت بالفعل مشر ؤ. د لومړي ناپلیون په توګه، هغه له ۱۸۰۴ څخه تر ۱۸۱۴ز پورې او بیاځلي په ۱۸۱۵ز کې د فرانسې ټولواکمن ؤ. د ناپلیون سیاسي او هڅوبي میراث لا تراوسه هم پر ځای پاتې دی او هغه د نړۍ په تاریخ کې یو متنازع او تر ټولو ستر سرلاری دی.
ناپلیون د کورسیکا په ټاپو کې، لږ موده وروسته له هغو چې د فرانسې له سلطنت سره ضمیمه شوه، وزېږېده. په ۱۷۸۹ز کې یې د فرانسې په پوځ کې خدمت کاوه او په ورته مهال کې یې د فرانسې له اوښتون څخه خپل ملاتړ وښود او هڅه یې وکړه ترڅو د اوښتون ارمانونه خپل مورني هېواد «کورسیکا» ته هم وغځوي. پر سلطنت‌غوښتونکو اورپکو باندې په ډزو کولو سره یې فرانسوي واکمنه مشرۍ وژغورله او په پوځ کې ډېر ژر مشهور شو. په ۱۷۹۶ز کې، هغه د اتریشیانو او د هغو ایټالیایي ملګرو او متحدانو باندې د یو لړ عسکري عملیاتو له‌لارې سترې بریاوې په لاس راوړې او ملي اتل شو. دوه کاله وروسته یې، مصر ته د پوځ لېږد مشرۍ په غاړه واخېسته چې سیاسي ځواک یې لا هم وغوړېده. د ۱۷۹۹ز کال په نومبر کې د یوې کودتا له‌لارې د جمهوریت لومړی کنسول شو. له بریتانیا سره یې اختلافات په‌دې پیدا شول چې فرانسه تر ۱۸۰۵ز پورې د درېیمې ټلوالې له جګړې سره مخ وه. ناپلیون په «اولم» او «استرلیتز» جګړو کې له بریاوو وروسته، چې د مقدس روم ټولواکمنۍ د سقوط لامل شو، یاده ټلواله له منځه یوړه. په ۱۸۰۶ز کې، څلورمې ټلوالې د هغه پر وړاندې وسله پورته کړه، ځکه پروشیا په دغې لویه وچه کې د فرانسې له نفوذ څخه اندېښمن ؤ. په ینا او اوېرشتید جګړو کې، ناپلیون پروشیا ته ماته ورکړه، ستر پوځ یې ختیځې اروپا ته مرش کړ، په فریدلنډ کې یې روسان د ۱۸۰۷ز کال په جون کې تالا کړل او د څلورمې ټلوالې مات شوي هېوادونه یې د تیلسیت ژمنو منلو ته اړ کړل. دوه کاله وروسته، اتریشیانو د پنځمې ټلوالې د جګړې په لړ کې، بیاځلي فرانسه له ګواښ سره مخ کړه، خو ناپلیون د واګرام جګړې په ګټلو سره پر ټولې اروپا ولکه ټینګه کړه.
د قاره‌یي کلابندۍ د غځولو په ارمان، ناپلیون د بریتانیا پر وړاندې بندیزونه وضع کړل، پر اېبري ټاپووزمه یې برید وکړ او خپل ورور «جوزف» یې په ۱۸۰۸ز کې د سپانیا پاچا وټاکه. سپانیاییانو او پرتګالیانو د ټاپووزمې په جګړه کې پاڅون وکړ چې د ناپلیون د مارشالونو په ماتې سره لا هم پياوړي شول. ناپلیون د ۱۸۱۲ز په اوړي کې روسیې باندې یرغل وکړ او د جګړې په پایله کې، د ناپلیون ستر پوځ ډېر تلفات ولېد او پر شا شو. په ۱۸۱۳ز کې پروشیا او اتریش، د فرانسې پر وړاندې د شپږمې ټلوالې له‌لارې روسیې سره یوځای شول. د ۱۸۱۳ز په اکتوبر کې، په لایپزیګ کې، د یوې بې‌نظمې جګړې په پایله کې ټلوالې د ناپلیون ستر پوځ ته ماته ورکړه. ټلوالې پر فرانسې برید وکړ او پاریس یې تر ولکې لاندې راوست او ناپلیون یې د ۱۸۱۴ز په اپرېل کې ګوښه کېدو ته اړ کړ. هغه د اېلبا ټاپو ته، چې د کورسیکا او ایټالیا ترمنځ پرته ده، تبعید شو. په فرانسه کې، د سلطنت واک بوربون کورنۍ ته وروګرځول شو. سره له‌دې، ناپلیون د ۱۸۱۵ز په فبروري کې له اېلبا څخه وتښتېده او د فرانسې واک یې په لاس کې ونیوه. متحدانو د اوومې ټلوالې په رامنځ‌ته کولو سره ځواب ورکړ، چې د ۱۸۱۵ز په جون کې یې ناپلیون ته د واترلو په جګړه کې ماته ورکړه. بریتانیاییانو هغه، د اتلانتیک سمندر د سېنت هېلېنا لېرې ټاپو ته تبعید کړ، چې په ۱۸۲۱ز کې، په ۵۱ کلنۍ کې هلته مړ شو. ناپلیون پر نومهالې نړۍ باندې پراخه اغېزه درلوده، او په ډېرو فتح شویو هېوادونو کې یې (په ځانګړې توګه، د سویس او د اوسنۍ ایټالیا او آلمان ځینو برخو په څېر، کوزو هېوادونو کې) لېبرالي اصلاحات راوړل. هغه په فرانسه او لویدېځې اروپا کې لېبرالي سیاستونه پلي کړل.
د ژوند لومړي کلونه
د ناپلیون کورنۍ په خټه ایټالیایي وه. پلرني نیکه‌ګان یې «بوناپارتیان» وو، چې په توسکان کې له یوې کوچنۍ اشرافي کورنۍ څخه په شپاړلسمې پېړۍ کې کورسیکا ته کډوال شول او مورني نیکه‌ګان یې، «رامولینوسان» د جېنوا له یوې کوچنۍ اشرافي کورنۍ څخه وو. بوناپارتیان، د ودونو او اولاد راوړلو له‌لارې، د «پيتراسنتاس، کوستاس، پاراویچینیس او بونلیس» کورسیکایي کورنیو خپلوان وو. پلار او مور یې، «کارلو ماریا دو بوناپارت» او «ماریا لیتزیا رامولینو»، په آژاکسیو کې د «کازا بوناپارت» په نوم پلرنی کور درلود. ناپلیون هلته، د ۱۷۶۹ز کال د اګوست میاشتې پر ۱۵مه نېته وزېږېده. هغه د کورنۍ څلورم اولاد او درېیم زوی ؤ. مشر ورور یې جوزف او کشرې خویندې او وروڼه یې لوسین، الیزا، لویس، پاولین، کارولین او ژېروم نومېدل. ناپلیون ته د یوه کاتولیک په څېر، د ناپلیون تر نامه لاندې د تعمید غسل ورکړل شو. په ځلمیتوب کې، د هغه نوم د «Nabulione»، «Nabulio»، «Napolionne» او «Napulione» په بڼو هم لیکل کېده.
ناپلیون په همهغه کال کې پیدا شو چې د جېنوا جمهوریت (د ایټالیا پخوانی ایالت) د کورسیکا سیمه فرانسې ته وسپارله. دولت، د هغه تر پیدایښت یو کال دمخه، د واکمنۍ حقونه وپلورل او ټاپو د هغه د پیدایښت کال پر مهال د فرانسې له‌خوا ونیول شوه.نوموړې ټاپو ۵۰۰ کاله د جېنوا تر واکمنۍ لاندې او ۱۴ کاله خپلواکه وه او په ۱۷۷۰ز کې د رسمي ایالت په توګه ثبت شوه. د ناپلینون مور او پلار د د کورسیکا مقاومت غورځنګ سره یوځای شول او له فرانسویانو سره یې د خپلواکۍ د ساتنې په پار جګړه وکړه، ان هغه مهال چې ماریا په ناپلیون امېدواره وه. پلار یې یو څارنوال ؤ چې په ۱۷۷۷ز کې د شپاړلسم لویس په محکمه کې د کورسیکا د استازي په توګه وټاکل شو.
ناپلیون په ماشومتوب کې، تر ډېر د مور تر اغېزې لاندې ؤ، او په ماشومتوب کې یې تر کلک انضباط او روزنې لاندې ونیوه. ناپلیون کلونه وروسته وایي چې، «د ماشوم راتلونکی برخلیک تل په مور پورې تړلی وي». د ناپلیون د مورنۍ انا دوه‌یم واده له سویسي «فېش» کورنۍ سره ؤ، او د ناپلیون تره کاردینال «جوزف فېش» د څو کلونو لپاره د بوناپارت له کورنۍ څخه ساتنه وکړه. ناپلیون یوه اشرافي مخینه درلوده او په نسبي ډول هوسا ژوند یې درلود، له همدې امله د یوه معمولي کورسیکایي په پرتله، ورته د لوست او زده‌کړو ښې اسانتیاوې برابرې وې.
کله چې یې پښه په ۹ کلنۍ کېښوده، د فرانسې اصلي ټاټوبي ته لاړ او د ۱۷۷۹ز په جنوري کې د اوتون په دیني مدرسه کې شامل شو. په مې میاشت کې، د یوه تحصیلي بورس له‌لارې د «Brienne-le-Château» یوې نظامي اکاډمۍ ته تبدیل شو. په ځوانۍ کې یو زغرد کورسیکایي ملت‌پال ؤ او له فرانسې څخه د دغه ایالت پر خپلواکۍ ولاړ ؤ. د ډېریو کورسیکاییانو په شان، ناپلیون په کورسیکایي (د مورنۍ ژبې په توګه) او ایټالیایي ژبو (د کورسیکا رسمي ژبې په توګه) لوستل او خبرې کولې. شاوخوا لس کلن ؤ چې په مدرسه کې یې د فرانسوي ژبې په زده کولو پیل وکړ. که څه هم په فرانسوي یې روانې خبرې کولې، خو په کورسیکایي لهجه غږېده او هېڅکله یې د فرانسوي املا سمه زده نه‌کړه. موده وروسته، له ناپلیون سره د ټولګيوالو له‌لورې، د جلا توکم او لهجې له‌امله، تبعیضي چلند وشو. که څه هم د لیک او لوست په تړاو، هغه یوازې نه‌ؤ؛ په ۱۷۹۰ز کې د یوه اټکل له‌مخې، د فرانسې له ۲۸ میلیونه وګړو څخه یوازې ۳ میلیونو په معیاري فرانسوي ژبې غږېدلای شول او د هغو وګړو شمېر لا لږ ؤ چې سم لیک او املا یې درلوده.
سرچينې
وېشنيزه:د فرانسې پاچايان
جيرمين ګرير
جيرمن ګرير (د ۱۹۳۹ د جنورۍ په ۲۹ نېټه زېږېدلې) يوه استراليايۍ لیکواله او عامه مفکره ده، نوموړې د شلمې پېړۍ په وروستۍ نیمايي کې د بنسټپاله ښځمنپال خوځښت يوه له سترو څېرو بلل کېږي.
نوموړې په انګليسي ژبه او د ښځو په ادبياتو کې تخصص لري، د انګلستان د «وارويک» پوهنتون او کامبريج د «نيونام» کالج او همدا راز د متحده ايالاتو په «تولسا» پوهنتون کې يې علمی دندې تر سره کړي دي. نوموړې چې له ۱۹۶۴ز کال راهيسې په انګلستان کې مېشته ده، له ۱۹۹۰ز لسيزې راهيسې يې خپل وخت د کوينزلينډ او استراليا ترمنځ وېشلی دی، کور يې د انګلستان په ايسيکس کې دی.
د ګرير وروستي آثار په ادبياتو، ښځمنپالنې او چاپېريال تمرکز لري. نوموړې له شلو زيات کتابونه ليکلي، چې په هغې کې جنس او قسمت (۱۹۸۴ز کال)، فرصت (۱۹۹۱ ز کال)،  ټوله ښځه (۱۹۹۹ ز کال)  او هلک (۲۰۰۳ ز کال) شامل دي. د « White Beech: The Rainforest Years» په نوم د هغې د ۲۰۱۳ز کال کې کتاب د استراليا په «نومينباه» دره کې د يوې ځنګلي باراني سيمې د بيا جوړولو د هڅو په اړه بيان کوي. د هغې پر علمي کاراو فعاليت سربېره، هغه يوه پېژندل شوې ليکواله هم وه چې «دي سنډی ټايمز، دي ګارډين، دي ډيلی ټيليګراف، دي سپيکټيټر، دي انډيپينډينټ» او «دي اولډای» تر څنګ يې نورو ته هم ليکنې کړي دي.
مالبورن
ګرير په يوه کاتوليکه کورنۍ کې په مالبورن کې زېږېدلې وه، په دوو خوېندو کې مشره وه او يو کشر ورور يې درلود. د هغې پلار «ايريک ليګنالډ (ريګ) ګرير» هغې ته ويلي و چې هغه په سويلي افريقا کې زېږېدلی وه، خو  دنوموړي له مړينې وروسته هغه خبره شوه چې هغه په د «ټسمانيا» په لاونسيسټن» کې زېږېدلی و چې د زېږېدو نوم يې «رابرټ هاميلټن کينګ» و. هغه او د هغې مور «مارګريټ (پيګي) می لافرانک»  د ۱۹۳۷ز کال د مارچ په مياشت کې واده کړی و؛ «ريګ» له واده مخکې کاتوليک مذهب ته واوښت. پيګي د ښځو خولۍ جوړولو او پلورلې او ريګ د ورځپاڼو اشتهارات پلورل. سره له دې چې هغه د يوې کاتوليکې په توګه ستره شوه او پلار يې په څرګند ډول د يهوديت خلاف و، ګرير وروسته په دې قانع شوې وه چې پلار يې په پټه د يهودي ميران اړوند و. هغې باور درلود چې نيا يې يوه يهودۍ ښځه وه چې «ريچل وايس» نومېده، خو مني چې شونې ده هغې دا خبره «د يهودي کېدو سره د زياتې مينې» له امله جوړه کړې وي. سره له دې چې هغه نه پوهېده چې ايا په سلسله نسب کې يې کوم يهودي و که نه، ګرير بيا هم خان «يهودي احساساوه» او په يهودي ټولنه کې يې د ځپل ځان په ښکېلولو پيل وکړ. هغې يادي ژبه زده کړه، د يهوديانو د نندارې وړاندې کولو له يوې ډلې سره يو ځای شوه او له يهودي نارينه وو سره يې معاشقې وکړې.
دا کورنۍ د مالبورن په کليواله سيمه کې «ايلوډ» کې اوسېده، لومړی په «ډاکتر کوڅه» په يو کرايي کور کې چې د سمندر له غاړې سره نژدې و او وروسته بيا په «ايسپلاناډا» کې يو بل کرايي کور ته ولاړل. د ۱۹۴۲ز کال د جنورۍ په مياشت کې د ګرير پلار د دويم استراليايي شاهي ځواک سره يو ځای شو، مخکې يې له استراليايي شاهي هوايي ځواک څخه روزنه تر لاسه کړې وه، نوموړي د بریتانوي شاهي هوايي ځواک لپاره په مصر او مالټان کې په شفرونو کار وکړ. ګرير د ۱۹۴۳ز کال د فبرورۍ له مياشتې په ايلوډ کې د سينټ کولومبا کاتوليک لومړني ښوونځې ته ولاړه – دا مهال دې کورنۍ د ايلوډ په ۵۷ اورمونډ سرک ژوند کاوه، له هغې وروسته یې د سنډريګام په سيکرډ هارټ پاريش ښوونځي کې داخله وکړه او بيا په «ريپونليا» کې د هولي ريډيمر ښوونځي  ته ولاړه.
په ۱۹۵۲ز کال کې، ګرير په «ګارډين ويل» کې د «سټار او د سي کالج» لپاره بورس تر لاسه کړ، د مذهبي پرهېزګارانو يو ښوونځی دی چې د «Sisters of the Presentation of the Blessed Virgin Mary» له خوا پر مخ وړل کېږي، د ښوونځي راپور کې هغه «تر يو بريده ګوښې کېدونکې او په يو ډول په خپلو زده کړو او شخصي غبرګون کې غرقه او بې ترتيبه» وښودله. په دې کال د هغې هنري کارونه، د مذهبي روحانيونو د مشر«مينکس» په واسطه پرانيستل شوي ټای ګيلري کې د ماشومانو د هنر د نندارې د څوارلسو کلونو څخه د کم عمر لرونکو په برخه کې شامل کړای شوي وو. د ښوونځي له پرېښودلو يو کال وروسته يې کاتوليک عقيده پرېښوده، ځکه د خدای د وجود په اړه د ښځينه راهبانو استدلالات د هغې لپاره قانع کوونکي نه و او په اتلس کلنۍ کې له کوره ووته. هغې له خپلې مور سره له ستونزو ډکه اړيکه درلوده، د ګرير په وينا: مور يې د اسپرګر ناروغۍ نښې درلودې (دا يوه ناروغي ده چې د بنده په ټولنيزو اړيکو او خبرو اترو اغېز کوي). په ۲۰۱۲ز کال کې، هغې وويل: کېدای شي ورور يې د هغه څه بښنه ورته وکړي چې دې هغوی پرېښودل، خو د خپلې خور په اړه دومره ډاډه نه وه، «د چا سره چې زه تر بل هر چا زياته مينه لرم».
مالبورن او سيډني
له ۱۹۵۶ز کال راهيسې ګرير د مالبورن پوهنتون د ښوونکو د کارج په بورس انګليسي او فرانسوې ژبې او ادبيات ولوستل، د لومړي ځل لپاره په يوه اونۍ کې د اتو پاونډو په لګښت په يو کور کې اوسېده. هغه چې په شپاړس کلنۍ کې اته فوټه دنګه وه، د پام جلبولو څېره يې درلوده. په مالبورن کې د هغې د همغصري ژورنالست «پيټر بليزي» په وينا: «دنګه، نرم اندامه او د ښه ظرافت لرونکې، هغې د پوهنتون کې په انګړ کې قدم کېشود او پوهېده چې د هغې په اړه ډېرې خبرې کېږي». په لومړي کال له يو ډول ګډوډۍ سره مخامخ شوه، لامل يې خپګان و چې بيا د لنډ وخت لپاره په روغتون کې تر درملنې لاندې ونيول شوه. هغې د «پلی بوا» مجلې ته په يوه مرکه کې چې په ۱۹۷۲ز کال کې خپره شوې وه، ويلي چې: په مالبورن کې د خپل دويم کال پر مهال په هغې جنسي تېری شوی و، دا يوه داسې تجربه وه چې هغې د ۱۹۹۵ز کال د مارچ په مياشت کې په «دي ګارډين» کې په تفصيل سره بيان کړه.
په ۱۹۵۹ز کال کې له مارلبورن څخه په دويمه درجه له فارغېدو لږ مخکې هغه سيډني ته ولاړه، چېرې چې هغه له سيډني پوش او د سيدني له خپلواکي غوښتونکو انارشيستانو سره يو ځای شوه. هغې وويل «دا خلک يواځې او يواځې د رښتياوو په اړه خبرې کوي» او ټينګار يې کاوه چې ډيری هغه شيان چې موږ اوس ورسره مخ د فکر طريقه وه، څه چې د درواغو مترادف و – يا د دوی په وينا مزخرفات وو. دوی به په سسکس کوڅه کې د رايل جورج هوټل په وروستۍ خونه کې سره ليده کاته کول. «کلايو جيمز» هغه مهال په دې ډله کې شامل و. د ګرير يو ژوند ليکونکي «ګريسټين واليس» ليکلي دي چې ګرير «د رايل جورج هوټ ته راننوته، د زړو شرابو له بد بوی او سيګار له دود څخه ډکه کوټه کې ګڼو خلکو له خپلو خانونو سره په نامنظم ډول خبرې کولې او د ژوند په «پوش» طريقې د تګ لپاره راوتلي وو، دا يو له زغم وتلی ستونزمن حالت و چې ما خپل ځان اړکړ بايد زده يې کړم». ګرير په لومړي سر کې د خپل ځان په اړه د يوې انارشيستې فکر وکړ، خو نه پوهېده چې ولې دې لور ته مايله وه؛ د «پوش» له لارې هغه د انارشيستو ادبياتو سره بلده شوه. هغې په دې ډله کې له «هيري هوټن» او «رويلوف سمايلډ» سره مهمې اړيکې درلودې چې دواړه د دې ډلې نامتو غړي وو. په «ګليب پواينټ روډ» د هغې او د سمايلډ اپارتمان شريک و، خو دا اړیکه ډېره ونه پاېده. د والس په وينا د پوش د «ازادې مينې» نظريې په واک کې نيول او کينه ردول، کوم چې په طبيعي ډول د نارينه وو په پلوۍ کار کاوه.
د چیلی هیواد د ولایتونو نوملړ
د چیلی هیواد د آیالاتونو نوملړ (د چیلی هیواد د ولایتونو نوملړ)
لويادا
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> لويادا د جیبوتي هېواد په ایرتا سیمه کې یو ښارګوټی دی چې په 2005 کال کې یې 1,646 تنه نفوس درلود.
سرچینې
وېشنيزه:جيبو وېشنيزه:افريقايي ښارونه وېشنيزه:افريقايي
مصطفي نعیم
نعیم له دولتي چارو وړاندې په کومرسانټ اوکراین ورځپاڼه، ټي وي آی تلویزیوني شبکه او همدارنکه په اوکراینسکا پرواډا انلاین ورځپاڼه کې د خبریال په توګه کار کړی. له دې سربېره نوموړی د اوکرایني خبریالانو د سانسور ضد خوځښت (په اوکرایني: Стоп цензурі!؛ Stop tsenzuri!) او هرومادسکي تلویزیوني شبکې په جوړولو کې ونډه لرلې. د اوکراین په پارلماني ټاکنو نوموړي د پټروپرشنکو له ډلې څخه د اوکراین پارلمان ته لار ومونده. خو د ۲۰۱۹ زکال په پارلماني ټاکنو کې یې ځان نوماند نه کړ.
شخصي ژوند او زده کړې
نعیم په ۱۹۸۱ زکال کې په کابل ښار کې وزېږېد او د تاج بیک ماڼۍ ته څېرمه د اشرافیانو په سیمه کې را لوی شو. د هغه مور په ۱۹۸۴ زکال کې د ده د کوچني ورور ماسي نعیم له زوکړې لس ورځې وروسته مړه شوه. هغه ویلي چې په خټه پښتون دی، د زوکړې پر مهال مسلمان زېږېدلی او مورنۍ ژبه یې دري ده. د هغه پلار محمد نعیم په ۱۹۷۹ زکال کې په افغانستان باندې د شوروي له برید وړاندې د ښوونې او روزنې وزیر و او د ښوونیزو تاسیساتو د جوړولو مسئولیت یې پر غاړه درلود. وروسته له هغه چې شوروي اتحاد پر افغانستان برید وکړ، پلار یې د شوروي ته په اړوند دولت کې له کار کولو لاس واخیست او استعفا یې وکړه. نوموړي په ۱۹۸۷ زکال کې د جګړې له امله افغانستان پرېښود او مسکو ته د زده کړو په موخه ولاړ؛ هلته یې د والنټینا کولچکو په نامه اوکرایني نجلۍ سره ولیدل او د ۱۹۸۹ زکال په لومړیو کې یې له هغې سره واده وکړ. مصطفي نعیم د ۱۹۸۹ زکال په اګست میاشت کې له خپل پلار سره مسکو ته ولاړ او د نکیموسکي پروسپکټ د مټرو تم ځای ته څېرمه یې ژوند وکړ؛ په ۱۹۹۰ زکال کې کیف ته ولاړ او د لوکاشینکو مارکېټ ته څېرمه په ۶۱ نمبر ښوونځي کې شامل شو؛ په دې سره نوموړي په روسي او اوکرایني ژبو بشپړ واک وموند.
هغه او د هغه مېرمن آناستازیا ایوانووا چې د لویو ښار اصلي استوګنه او د کومرسانټ ورځپاڼې انځور اخیستونکې وه؛ د مارک – میخي (زوکړه: د ۲۰۰۸ زکال د جنوري ۱۳مه) په نامه یو زوی لري، چې زوی او مور دواړه یهودان دي.
ورور یې ماسي نعیم وکیل دی او د ۲۰۱۶ زکال په اپرېل میاشت کې د دونباس – آودیئیفکا صنعتي زون ته ولېږل شو چې د روسیې او اوکراین د جګړې په لومړۍ کرښه کې یې موقعیت درلود. په ۲۰۲۲ زکال کې نوموړی په اوکراین باندې د روسیې د بشبړ برید پر مهال د جګړې لیکو ته راستون شو. د ۲۰۲۲ زکال د جون په ۵مه د هغه ورور مصطفی نعیم راپور ورکړ چې ورور یې شدید ټپي شوی. ماسي نعیم له ټپونو ژوندی پاتې شو خو یوه سترګه یې له لاسه ورکړه.
خبریالي
نعیم له ۲۰۰۵ زکال څخه تر ۲۰۰۷ زکال پورې د کومرسانټ – اوکرایني ورځپاڼې خبریال و؛ له دې وروسته نوموړي تر ۲۰۱۱ زکال پورې د اوکراین په تلویزیون کې د شسټر لایو سیاسي خپرونه مخته وړله. په ۲۰۰۹ زکال کې وروسته له هغه نعیم په سیمه ییزه کچه شهرت وموند چې د ولسمشرۍ لپاره یې له نوماند ویکټور یانوکوېچ سره ژوندی مرکه ترسره کړه. د دغې مرکې پر مهال هغه له یانوکوېچ څخه د میزهيهیریا استوګنځي (Mezhyhirya Residence) د پېرلو اړوند پوښتنې وکړې. په ۲۰۱۰ زکال کې نوموړی د لنډ مهال لپاره د پولیسو له خوا ونیول شو؛ د راپورونو له مخې ګویا دغې نیونې د قفقازي وګړو پر وړاندې د هغه د سپکاوي څخه سرچینه اخیسته. له خوشي کېدو وروسته راتلونکې ورځ نعیم یوه مقاله ولیکله او د خپلې نیونې د ورځې وقایع یې په کې تشرېح کړل. هغه څرګنده کړه چې: «زینوفوبیا یا د پردیو ویرول د اوکرایني ملت په څېره کې ځای نه لري» او د هغه په نیونه کې یې د یو مسئول افسر له دندې څخه د ګوښه کېدو غوښتنه وکړه.
فعالیتونه
نعیم له فیس بوک څخه په ګټنې یو له هغو لومړنیو فعالینو څخه و چې له اوکرایني وګړو څخه یې وغوښتل د کیف په نزاله ژنوستي میدان (د خپلواکۍ میدان) کې د ویکټور یانوکوېچ د هغې پرېکړې په غبرګون کې لاریون وکړي چې له اروپايي اتحادیې سره یې د اوکراین د یوځای کېدو د هوکړې لاسلیک وځنډاوه. ده دغه فیسبوکي پست د ۲۰۱۳ زکال د نومبر په ۲۱مه وکړ چې له امله یې ګڼ شمېر خلک د کیف د آزادۍ په میدان کې راغونډ شول او د یانوکوېچ دولت ونړېد. دغه انقلاب د اوکراین د سپېڅلي انقلاب په نامه یادېږي.
سیاست
د ۲۰۱۴ زکال د اکتوبر د ۲۶مې نېټې په پارلماني ټاکنو کې د نعیم نوم د پټرو پروشنکو د ډلې په ټاکنیز نوملړ کې شامل و او په دې سره یې د اوکراین د ملي پارلمان څوکۍ ترلاسه کړه. نوموړی د یورو میدان یو له هغه لسګونو فعالینو څخه و چې د کوڅه یي سیاست څخه یې دولتي سیاست ته لار ومونده، چېرې چې دوی ټولو د اصلاحاتو غوښتنه کوله او هڅه یې کوله اوکراین په یوه هوسا اروپايي هېواد بدل کړي. نعیم د اوکراین په پارلمان کې د اروپا سره د یوځای کېدو د کمېټې غړی و. د ۲۰۱۴ زکال د ډسمبر په ۲مه د پارلمان د غونډې پر مهال نوموړی د اوکراین په پارلمان کې یوازنی وکیل و چې د آرسیني یاتسنیوک کابینې ته یې منفي رایه وکړه. له دې وروسته نوموړي په تدریج سره د پټرو پروشنکو په ډلې (PPB) باندې نیوکې زیاتې کړې او د هغوی په ګټه یې له رایو ورکولو ډډه کوله. د پټرو پروشنکو د جلا شوې ډلې مرستیال اولکسي هونچارنکو د ۲۰۱۹ زکال په فبروري کې وویل چې نوموړی له څو کلونو راهیسې د PPB په غونډو کې ونډه نه اخلي.
نعیم د ۲۰۱۶ زکال په اګست میاشت کې د دیموکراتیک اتحاد په نامه سیاسي ګوند سره یوځای شو. د ۲۰۱۹ زکال د فبروري په ۲۸ مه نوموړی په دواطلبانه توګه د PPB له ډلې څخه جلا شو. د ۲۰۱۹ زکال د جون په ۲۱مه هغه اعلان وکړ چې د ۲۰۱۹ زکال په پارلماني ټاکنو کې به ګډون وه نه کړي. د ایکانومیسټ ورځپاڼې په ۲۰۱۷ زکال کې نوموړی د یو اصلاح غوښتونکي پارلماني استازي په توګه یاد کړی و.
د ۲۰۱۹ زکال په نومبر میاشت کې نعیم د اوکراین د وسلو صنعت ته د اړوندې دولتي ادارې (اوکروبورنپروم) مرستیال وټاکل شو. نوموړی د ۲۰۲۱ زکال د اپرېل په ۲۹مه د دغې څوکۍ د لغو کېدو له امله (ده ته د دې اړوند وړاندې څه نه و ویل شوي) له دغې دندې ګوښه کړای شو.
له دې وروسته یې د ۲۰۲۱ زکال د اګست له ۴مې نېټې څخه د ۲۰۲۳ زکال د جنوري تر ۲۸مې نېټې پورې د زیربنايي چارو د وزارت د مرستیال په توګه دنده ترسره کړه.
د ۲۰۲۳ زکال د جنوري په ۲۸مه د اوکراین د وزیرانو شورا نوموړی د بیارغونې او د زیربنایي پروژو د پراختیایي ادارې مشر وټاکه.
جوایز او ویاړونه
نعیم په ۲۰۱۰ زکال کې د «خبریالۍ په برخه کې د لاسته راوړونو له امله» د اولکساندر کریونکو جایزه او په ۲۰۱۴ کې یې په ختیځه اروپا کې د آزادو مطبوعاتو اړوند د ګرد بوکریوس جایزه ترلاسه کړه.
محمد عظيم
بريد جنرال محمد عظيم د افغانستان د ټولگټو چارو وزارت پخوانی وزير و.
وېشنيزه:افغان وزيران
جولیا وارډ هاو
جولیا وارډ هاو (د ۱۸۱۹ ز کال د مې ۲۷مه – د ۱۹۱۰ ز کال د اکتوبر ۱۷مه) یوه امریکايۍ شاعره او لیکواله وه چې د «جمهوریت د جګړې سندرې» د لیکلو او په ۱۸۷۰ ز کال کې د مور د ورځې لپاره د سولې غوښتنې د اصلي اعلامیې د لیکلو له امله مشهوره شوه. اغلې هاو د تور پوستو د غلامۍ د اصولو له منځه وړلو پلوۍ او ټولنیزه فعاله هم وه، په ځانګړې توګه د ښځو د رایې د حق ترلاسه کولو لپاره.
د ژوند لومړي وختونه او زده‌کړې
هاو په نیویارک ښار کې وزېږېده. د مور او پلار د ۷ بچیانو په ډله کې ۴مه بچۍ وه. پلار یې «ساموېل وارډ» نومېده، چې د «وال سټرېټ» ونډه‌وال، بانکوال او کلک کالوينېست و. مور یې «جولیا راش کاټلر وارډ» هم شاعره وه. کله چې هاو پنځه کلنه وه، مور یې د زېږون پر مهال مړه شوه.
هاو تر شپاړس کلنۍ پورې، د خصوصي ښوونکو په مرسته او د ځوانو نجونو په ښوونځیو کې زده‌کړې وکړې. مشر ورور یې «ساموېل کاټلر وارډ» اروپا ته سفر وکړ او کور ته یې یو خصوصي کتابتون راوړ. هاو په دغه کتابتون کې، هغو کتابونو ته لاسرسی درلود چې ډېری یې له کالوېنېستي نظریو سره په ټکر کې وو. دا یوه ښه لوستونکې شوه، ټولنیز او علمي کتابونه یې ولوستل. پلار یې یو بریالی بانکوال و او هاو هم له همدې امله له چارلېز ډېکنز، چارلېز سامنر او مارګرېټ فولر سره ولیدل.
شخصي ژوند
که څه هم جولیا د پروټسټانټ کلیسا پلوۍ وه، خو په ۱۸۴۱ز کال کې توحیدپاله شوه. دې په بوسټون کې له «ساموېل ګرېډلي هاو» سره ولیدل چې ډاکتر او اصلاح‌غوښتونکی و او د «پرکینز» په نامه یې د ړندو لپاره ښوونځی جوړ کړی و. هاو له دې نه د واده غوښتنه وکړه. په ۱۸۴۳ ز کال کې دوی پر اتلس کاله سني توپیر سربېره واده وکړ. د اروپا په چکر کې يې لومړنی بچی وشو. د دوی وروستی بچی، په ۱۸۵۹ ز کال کې وزیږېد او دا مهال اغلې هاو څلوېښت کلنه وه. دوی شپږ بچیان لرل: «جولیا رومانا هاو»، «فلورانس ماریون هاو»، «هنري ماریون هاو»، «لورا الیزابېت هاو»، «موډ هاو» او «ساموېل ګرېډلي هاو». هاو د ناول‌لیکوال «فرانسیس ماریون کرافورډ» عمه وه. اغلې هاو ته واده په سر خوږي بدل شو. ځکه مېړه یې د دې لیکوالي نه منله او هر څه یې چې له لاسه کېدل ویې کړل، تر څو یې د پنځونو مخه ونیسي.
په ۱۸۵۲ ز کال کې یې د «روډ ایسلنډ» په پورتسموت سیمه کې له ۴.۷ هکتاره ځمکې سره یو «کلیوالي کور» واخیست، چې هغه یې «اوک ګلن» ونوماوه. دوی په بوسټون او نیوپورت کې د کورونو ساتلو ته دوام ورکړ، خو هر کال یې په «اوک ګلن» کې څو میاشتې تېرولې.
لیکوالي
اغلې هاو په ویناوو کې ګډون کاوه، بهرنۍ ژبې یې لوستې او نندارې او ډرامې یې لیکلې. هاو تر واده وړاندې په «نیویارک ریویو او تیولوجیکل ریویو» کې د «ګوته»، «شیلر» او «لامارټین» په اړه لیکنې خپرې کړې وې. د شعر لومړۍ ټولګه یې په مستعار ډول په ۱۸۵۳ ز کال کې خپره شوه. په دې شعري ټولګه کې شخصي شعرونه را ټول شوي وو او خاوند یې پرې خبر نه و، خاوند یې هغه مهال د «کامن وېلت» خپرنۍ اېډېټر و. دویمه مستعاره شعري ټولګه یې د (Words for the Hour) په نامه په ۱۸۵۷ ز کال کې خپره شوه. دې د «لینورا»، «ورلډ اون» او «هیپولیتوس» په څېر نندارو لیکلو ته دوام ورکړ. په دغو ټولو آثارو کې یې خپل ناوړه واده ته اشارې کړې دي.
اغلې هاو د ماموریتونو په ګډون په ډېرو سفرونو لاړه. په ۱۸۶۰ز کال کې يې د «کوبا ته سفر» په نامه لیکنه خپره کړه، چې د ۱۸۵۹ ز کال د سفر په اړه یې وه. د تور پوستانو په اړه يې سپکې نظریې د «ویلیم لویډ ګریسون» غوصه را وپاروله، هغه د تور پوستانو د غلامۍ د اصولو له منځه وړلو پلوی و. هاو د غلامانو پر آزادۍ باور درلود، خو پر نژادي برابرۍ یې باور نه درلود. په ۱۸۶۰ ز کال کې په نیویارک ټرېبیون کې د نیوپورت ټولنو په اړه څو لیکنې هم خپرې شوې دي.
د هاو لیکوالۍ او آثارو خپرولو یې خاوند ډېر ځوراوه، دلیل یې څو ځله د مېرمنې په توګه د ښځې پر رول، خپل واده او په ټولنه کې د ښځې پر رول نیوکه وه. د دوی د واده ستونزې داسې کچې ته ورسېدې، چې په ۱۸۵۲ ز کال کې جلا شول. ساموېل یې چې کله خاوند شو، د هغې د املاکو د عاید بشپړ کنترول یې واخیست. په ۱۸۷۶ ز کال کې يې د خاوند له مړینې وروسته پام شو چې پر ځینو ناوړه پانګونو یې ډېرې پیسې له منځه تللې دي.
د هاو لیکوالي او ټولنیز فعالیتونه تر ډېره له روزنې او د ښځې او خاوند له ګډ ژونده پیلېږي. د هاو د ستونزمن واده او د هغې پر کار يې د اغېز په اړه ډېرې څېړنې شوې دي.
سیاست
هاو د ۱۸۷۰یمې ز لسیزې په لومړیو کې د «ماساچوسټ» د والي له‌خوا د سولې د قاضي په توګه معرفي شوه، خو له دې سره سره یې د ټاکل کېدو په اړه ګنګوسې موجودې وې، ځکه ډېری په دې باور وو چې، ښځه د دغه پوست لپاره مناسبه نه ده. په ۱۸۷۱ ز کال کې د ماساچوسټ سترې محکمې پرېکړه وکړه چې، ښځې د قانون جوړوونکي له څرګند جواز پرته هېڅ قضايي منصب نه شي لرلی، په پایله کې یې د سولې د قاضي په توګه د هاو انتصاب وځنډاوه. دغه کار د دې لامل شو، چې فعالان د داسې قانون د تصویب غوښتنه وکړي، چې ښځو ته د خپل مقام او منصبت د ترلاسه کولو اجازه ورکړي.
مړینه او میراث
هاو د ۱۹۱۰ز کال د اکتوبر میاشتې په ۱۷مه نېټه د سږو ناروغۍ له امله په خپل کور کې د ۹۱ کلونو په عمر مړه شوه. د ماساچوسټ ایالت په کمبرېج سیمه کې د «مونټ اوبورن» په هدیره کې خاورو ته وسپارل شوه. د یادګار په مراسمو کې یې شاوخوا ۴۰۰۰ کسانو د «جمهوریت د جګړې سندره» دې ته د درناوي په توګه زمزمه کړله، کټ مټ، لکه: د هغې په هره وینا کې به یې چې زمزمه کوله.
تر مړینې وروسته یې بچیانو په ۱۹۱۶ ز کال کې د ژوندلیک په برخه کې همکاري وکړه. د بیوګرافۍ لپاره یې د پولیټرز جایزه وګټله.
د دې په نامه څو ځایونه نومول شوي دي:
محمد ناصر کشاورز
دوکتور محمد ناصر کشاورز د افغانستان د کرهڼې وزارت پخوانی وزير و.
وېشنيزه:افغان وزيران
زلمی هېوادمل
زلمی هېواد مل د افغانستان يو ليکوال دی چې سياست کې هم لاسبری دی .دی په کال ۱۹۵۱م زېږدي کې ۱۶م د دسمبر د علي خېلو په کلي کې د لغمان ولایت په مرکز کې زېږېدلی. د ۲۰۰۱م زېږدي راهیسې د افغانستان جمهوري ریاست فرهنگي او پوځي سلاکارانو څخه يو زلمل هېواد مل و .او د دوست محمد دوست له شاګردانو څخه وه.
مخینه
زلمی هېوادمل د افغانستان د لغمان ولایت مرکز کې زېږېدلی دی.
زده کړې
زده کړې خپل پلرني ولایت لغمان څخه د تېرگړو سیمې کې پیل کړي بيا د روښان لېسې څخه کال ۱۹۶۸م زېږدي کې فارغ شوی. همدارنگه یې خپل د لسانس زده کړې د ژورنالیزم په پوهنځي کې د کابل له پ،هنتون څخه ترسره کړي بيا یې ماسټري د فارسي ژبې ادبياتو کې بشپړه کړې. د ۱۹۹۲م زېږدي راهیسې پېښور ته کډوال شو چې هلته یې د ختيځو ژبو په څانگه کې له پېښور پوهنتون څخه کال ۱۹۹۴م زېږدي کې ترسره کړي. د افغانستان د علومو اکاډمي لخوا د ختيځو او په ځنگړي توگه د پښتو ژبې په ادبياتو کې د تحقیق پخاطر د سرمحقق دجه ورپه برخه شوې.
دندې
د افغانستان د علومو اکاډمۍ مسلکي غړی. د امريکا پر مټ جوړې شوې کابينې کې د پخواني هېوادمشر کرزي د امنیت چارو سلاکار ، د پولیسو روزلو په لړ کې لارښود او د کرزي د ویناؤ فرهنگي غړی.
سرچينې
وېشنيزه:افغان سياستوال وېشنيزه:پښتانه ليکوال
پکتیا غږ اونیزه
پکتیا غږ اونیزه دا اونیزه په پکتیا کې یوه فعاله چاپېدونکې اونیزه ده، چې په ۱۳۸۲ کال کې د ارواښاد محمد ضیا ارمان عمري له لوري رامنځته شوه. یاده اونیزه هره اونۍ د درې زره ګڼو په شمېر کې چاپېږي او د هېواد لسو ولایتونو کې وېشل کېږي.
اوښتون راډیو
اوښتون راډیو اوښتون راډيو په ۱۳۹۱ کال کې داوښتون کولتوري ټولنې له خوا جوړه شوې ده ،چې په مرکز ګردیز کې په ۸/۸۸ اپ ام باندې خپرنې کوي ،ددې راډيو دامتياز څښتن محمد کريم نوښتګر او مسوول يې محمد داوود تپان دی .دغه راډيو ۱۲ ساعته بېلابېلې خپرونې لري ،چې له پکتيا سربېره د پکتيکا ،غزني او لوګر ځينو سيمو کې هم اورېدل کيږي .ددې راډيو مالي لګښت ديادې ټولنې له خوا ورکول کيږي او دکارکوونکو شمېر ېې ۱۸ تنو ته رسيږي.
محمد ضیا ارمان
محمد ضیا ارمان عمری د پوهنوال دیپلوم انجینیر محمد الله یار عمری زوی د پکتیا ولایت ګردیز اړوند سیمې ممړی یا لومړی کلي اصلي اوسیدونکي دي، په (۱۳۵۱ ه-ش) کال په کابل کی زيږیدلي دی او په ۱۳۵۶ کال کې د شاه شهید ( ع ) په منځني ښوونځي کې شامل او په ۱۳۶۸ کال دانصاري له عالي ليسې څخه د بکلوریا په سویه فارغ شو. په ۱۳۷۵ کال کې له کابل پوهنتون د لیسانس په سویه له نوموړې پوهنتون څخه د ژورنالیزم په څانګه کې فارغ شو. نوموړی اوس مهال وفات شوی دی. محمد ضیا ارمان درې زامن لري چې احمد سیر آرمان ، ساحل آرمان  او سلیمان آرمان نومیږي.
رسنۍ
پکتيا غږ
پکتیا غږ راډیو
پکتیا غږ اونیزه
فعالیتونه
د آرمان عمری ماموریتونه او کاری فعالیتونه
په ۱۳۷۳ کال کې د (R.D.A) په خیریه مؤسسه او د یونسیف (UNICEF) په اداره کې دنده ترسره کړېده.
په ۱۳۷۶ کال کې د انیس په نشراتي مؤسسه، باختر آژانس، دافغانستان په ملی راډیو تلویزیون کې چی هفه مهال د شریعت غږ راډیو په نامه یادېده په ژورنالیست په توګه تر ۱۳۷۸ کال پورې دنده ترسره کړیده.
په ۱۳۸۲ کال کی د کابل راډیو او وروسته په ګردیز کې د پکتیاغږ (پکتیاغږ) اونیزې د بنسټ ایښودونکي په حیث په کار اوزیار پیل وکړ.
په ۱۳۸۵ کال کې په لومړي ځل د پکتیا په مرکز ګردیز کې د پکتیاغږ راډیو ۹۴.۲ اف ام بنسټ کېښود.
په ۱۳۸۷ کال کې په پکتیکا کې د پتمن افغان غږ ۹۵.۲ اف ام بنسټ کېښود.
په ۱۳۸۸کال کې د څرك خپلواك راډیو ۹۷.۲اف ام بنسټ کېښود.
په ۱۳۸۹ کال کې د پکتیاغږ اونیزې انټرنټي سایټ بنسټ کېښود.
سفرونه
د محمد ضیا ارمان خارجي سفرونه
په بهرنیو ویب پاڼو کې خپرې شوې مقالې
بیوګرافي
د پکتیاغږ نشراتي مرکز بنسټګر ارواښاد محمدضیا ارمان عمري بیوګرافي!
ارواښاد محمد ضيا ارمان عمري د ولس مشرکرزي د واکمنۍ را په ديخوا يې د مرګ تر سلګۍ پورې د افغانستان شریف ولس ته د ژورنالېزم د سپېڅلې دندې له لوري د خدمت مټې را بډ وهلې وې. ارواښاد ارمان عمري د پکتيا غږ راډيو،اونيزې او ويب پاڼې د مشر په توګه پاتې شوی دی چې يوه اونۍ وړاندې يې په پکتيا کې د خپلو هلو ځلو په برکت د ښځو غږ راډيو هم پرانيستله. ارواښاد ارمان عمري د جمعې په مبارکه ورځ سهار10بجی د زړه دټکان له امله ساه ورکړه.
محمد ضيا آرمان عمري د پکتيا ولايت ګرديز اړوند سيمې ممړې يا لومړۍ کلي اصلي اوسيدونکي دي، په(١٣٥١هه،ش)کال په کابل کى زيږيدلي دى اوپه ١٣٥٦کـال کې د شاه شهيد(ع) په منځني ښوونځي کې شامل او په ١٣٦٤-١٣٦٦پورې کـال کې د انقلاب په عالي ليسه کې په زده کړو بوخت ؤ.
نوموړې ١٣٦٨کـال کې دانصاري له عالي ليسې څخه د بکلوريا په سويه فارغ شو. او په ١٣٧٦ کـال کې دکانکور له آزموينې وروسته پخپله خوښه او انتخاب دکابل پوهنتون د ژورناليزم په پوهنځي کې د مطبوعاتو په څانګه کې شامل او په ١٣٧١ کـال کې له دوهم ټولګې څخه دريم ټولګې ته ارتقا وکړه کله چې په کابل کې داخلې جګرې پيل شوې او دکابل پوهنتون فعاليت له ځند سره مخ شو او په ټول هېواد کې ستونزې زياتې شوې، محمدضياء آرمان عمرى هم پکتيا او جـلال آبادته وکوچېده او وروسته د مجبوريتونو له کبله دګاونډي هېواد پاکستان پيښور ته چې اوس په خيبر پښتونخوا ياديږي، مهاجرشو. په (١٣٧٢)کـال کې خپل ګران هېواد افغانستان ته راستون شو.
محمد ضياءآرمان عمرى په ١٣٧٣ کـال کې بيا خپلو لوړ زده¬کړو ته په کابل پوهنتون کې دوام ورکړ او په ١٣٧٥کـال کې د ليسانس په سويه له نوموړې پوهنتون څخه د ژورناليزم په څانګه کې فارغ شو.
دآرمان عمرى ماموريتونه او کارى فعاليتونه
محمدضياءآرمان عمرى په ١٣٧٦کـال کې د انيس په نشراتي مؤسسه، باختر آژانس، دافغانستان په ملي راډيو تلويزيون چې هغه مهـال د شريعت غږ راډيو په نامه يادېده د ژورناليست په توګه تر ١٣٧٨ کـال پورې دنده ترسره کړېده.
آرمان عمري بيا د بيلابېلو شخصي ستونزو له کبله د پاکستان پيښور ښارته مهاجر او تر ١٣٨١پورې د منځ مهـاله ادارې په رامنځته کېدو سره هېواد ته راستون شو چې لومړي کې تر ١٣٨٢ کـال پورې په کابل راډيو او وروسته په ګرديز کې د پکتياغږ اونيزې د بنسټ ايښودونکي په حيث په کار اوزيار پيل وکړ.
دغه راز نوموړي په ١٣٨٥کـال کې په لومړي ځل د پکتيا په مرکز ګرديز کي  دپکتياغږ راډيو (٩٤،٢اف ام) بنسټ کېښود، وروسته په ١٣٨٧کې په پکتيکا کې دپتمن افغان غږ(٩٥،٢ اف ام) راډيو بنسټ کېښود. ورپسې په ١٣٨٨کـال کې په لوګر ولايت کې د څرک خپلواکې راډيو (٩٧،٢ اف ام) بنسټ کېښود.
همدارنګه ده په ١٣٨٩کـال کې د پکتياغږ اونيزې انټرنټي سايټ بنسټ ايښي او د نوروګڼ شمېر اونيزو د انټرنتي سايټونو د بنسټ په ايښودلو کې مهم او عمده نقش لوبولي دي او دمګړۍ د پکتياغږ نشراتي مرکز عمومي رياست چارې پرمخ بيولې
اوس مهـال د پکتياغږ نشراتي مرکز د څرک خپلواکه راډيو (٩٧،٢ اف ام) او د پکتياغږ خپلواکه راډيو د (٩٤،٢ اف ام) په څپوکې خپلې ١٣ ساعته خپرونې او مطبوعاتي فعاليتونه دپکتياغږ راډيواو پکتياغږ اونيزې د انټرنيټى سايټ له لارې شپه او ورځ تر سره کولي.
بايد وويل شي چې د آرمان عمري سلګونو مقالې په دولتي او غير دولتي ملي رسنيو کې چاپ شويدى.
ارواښاد آرمان عمري ترکيې، هندوستان، روسيې،تاجکستان، پاکستان، تاشکند او ګڼ شمېر نورو هېوادونو ته سفرونه کړيدى.
روح يې ښاد او ياد يې تل پاتې لرې
سلواکیا
اداري ویش
د سلواکیا هیواد د ولایتونو نوملړ سلواکیا په ۸ ایداري برخو ویشل شوی چې په لاندی نوملړ کې د هر ولایت ایداري مرکز هم ښودل شوی دی.
کلتور
د سلواک وګړو (سلواکیانو) دودیزې جامې.
سرچينې
‎
وېشنيزه:هېوادونه وېشنيزه:په وچه پورې تړلي هیوادونه وېشنيزه:سلواکيا وېشنيزه:د اروپا هېوادونه وېشنيزه:د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
سيد محمد گلاب زوی
سيد محمد گلاب زوی د افغانستان د کمونيستي دولت په وخت کې د دغه هېواد د مخابراتو وزير و.
وېشنيزه:د شمالي ټلوالې غړي
میرزکه مجله
مرزکه مجله دا په پکتیا کې چاپېدونکې مجله ده ،چې د میرزکي ولسوالۍ د ځوانانو له لوري د لومړي ځل لپاره په ۱۳۸۹ کال کې چاپ شوه. دا مجله د سوداګرو په مالي لګښت تمویلېږي ، چې په پکتیا سربېره خوست او پکتیکا ولایتنو ته هم ځي. لس تنه په کې په کار بوخت دي.
گوهر رحمان گوهر
گوهر رحمان گوهر (په انگرېزي: Gawhar Rahman Gawhar) يو پښتون راډيو ژورنالسټ ، وياند، شاعر او ليکوال دی.
دندې
په بي بي سي راډیو پښتو څانگه کې خبريال ، وياند او خپرونې جوړوونکی.
لیکلي اثار
قرآن او ساينس د ښاغلي گوهر رحمان گوهر په زړه پورې علمي اثر دى، چې نوموړي پرې كلونه زيار وېستى دى. دا اثر مخكې په بېلو بېلو ټوكونو كې چاپ شوى و. همدا زنگه څو شعري ټولگې هم لري.
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:د بي بي سي راډيو خبريالان
2016 تورکيه کې پوځي بغاوت کوښښ
په 15 جولای2016 د تورکيې په پوځي کې يو گروپ د رجب طيب اردوغان جمهوري حکومت ختمولو لپاره په حکومت قبضه کولو کوښښ وکړ، په شروع کې د باغي پوځ لخوا وويل شو چې دوي د خلکو لپاره په حکومت قبضه کوي، باغي پوځيانو د تورکي پوځ ډېر خلک نظر بند کړي و او د استنبول په هوايي ډگر يي د قبضه کولو کوښښ کړی و، چې کله د تورکيې ولسمشر طيب اردوغان ته پته ولگېده نو هغه د ولس څخه غوښتنه وکړه چې ددې بغاوت خلاف دي په سړکونو راوځي او د غيرجمهوري ځواکونو مخنيوی دې وکړي، په لوی شمېر کې خلک په سړکونو راغلل د باغي پوځيانو سخت مخنيوی يي وکړ
د ولسمشر په ودانۍ او پارليمان باندې هم ددغه پوځي باغي گروپ لخوا ډزې شوي وې خو عام عوامو د دغه پوځي ټېنکونو سخت مخالفت وکړ او باغي پوځونه يي په بېرته شاته کېدلو مجبوره کړل، په 16 جولای د ترک لومړي وزير لخوا پريس کانفرنس وشو او هغه دا وويل چې دغه بغاوت په پورا توگه ختم کړی شو او باغي پوځيانو لوی شمېر گرفتاره کړی شو
خوځښت مجله
خوځښت مجله دا په پکتیا کې چاپېدونکې مجله ده، چې د خوځښت کولتوري ټولنې له لوري په ۱۳۸۹ کال کې د سمیع الله پیوند په مسوول مدیریت رامنځته شوه. دمګړۍ په کې پنځه تنه په کار بوخت دي.
مشرانو جرګه
د مشرانو جرگه د پارلمان يوه مهمه برخه ده چې Upper House يې هم بولي، غړي يې د ولسمشر له لوري په انتصابي ډول ټاکل کېږي، د افغانستان د هېواد د مشرانو یوه لویه غونډه ده چې دمهمو موضوعاتو په اړه پریکړی کوي. په افغانستان کی د مشرانو جرگه ۱۰۲ تنه غړی لری.خان یونس
له ۲۰۰۵ز راهیسې د مشرانو جرگې غړي
وېشنيزه:د افغانستان حکومت
سید مرچ آغا
ارواښاد پير کامل سيد نوراحمد شاه آغا چې د سید مرچ آغا، مرچ آغا، پیر آغا، آغا بابک او د کندهار پیر په نامه هم پېژندل کېږي؛ البته اصلي نوم يې بيا نوراحمد وو. سید پیر اغا د افغانستان د کندهار ولايت د ارغنداب ولسوالۍ د ناګهان په سيمه کې زېږېدلی او هلته لوي سوی وو.
محترم پیر آغا د کندهار په خلګو کې ډېر لوړ مقام درلود، او د کندهار پر ډېرو ټکسيانو او نورو موټرو دده عکسونه هميشه لګېدلي وي. ښاغلي مرچ آغا په زرګونو مريدان درلودله. دده تر مرګ وروسته هم دده د کورنۍ مقام او اهمیت پر خپل ځای پاته دی، خو هغونه نه لکه څونه چې دده په ژوند کې وو.
ميخائيل دميترېويچ سكوبېلېف
جنرال ميخائيل دميتريويچ سكوبېلېف ( ۱۸۴۳ – ۱۸۸۲ ) يو نامتو روسى جنرال وو ، چې په روسي پوځ كې د سپين جنرال په نامه هم يادېده. ده په ۱۹ پېړۍ كې د روسيې له خوا د منځنۍ اسيا په اېلولو كې كارنده برخه درلوده ، پر خوقند باندې يې د روسي پوځ په يرغل كې گډون درلود او ددغې سيمې والي هم وو ، همدا راز په ۱۸۸۰ – ۱۸۸۱ كلونو كې د توركمن تكې د نيولو د يرغل مشر وو. پردې ټولو سربېره ، دى يو له هغو روسي جنرالانو څخه وو ، چې د افغانستان له لارې يې هند ته له لښكركشۍ سره ډېره لېوالتيا درلوده.
تېشکان ولسوالۍ
د تېشکال ولسوالۍ د افغانستان د بدخشان ولایت له ۲۹ ولسوالیو څخه یوه ده. چې دغه ولسوالۍ په ۲۰۰۵ کال کې د کشم ولسوالۍ له یوې برخې څخه جوړه شوې او د کابو ۲۳۰۰۰ کسانو لپاره کور دی.
آریکا
آریکا ولایت د چیلی هیواد اړوند یو ولایت دی.
عبدالقدوس غوربندي
عبدالقدوس غوربندي د افغانستان د کمونستي دولت په وخت کې د دغه هېواد د سوداگرۍ وزير و.
وېشنيزه:افغان وزيران
دويم فرهاد اشكاني
له ميلاد نه ۱۲۵ كاله مخكې د اشكانيانو ( پارسيانو ) پادشاه دويم فرهاد له يوه سلوكي پادشاه سره ، چې انتوخوس نومېد ، په جگړه شو. سكائيانو ( ساكانو ) ( لرغونو افغانانو ) د فرهاد ملاتړ وكړ ، خو فرهاد بيا په ساكانو مخ راواړاوه او له دوى سره يې جگړه پيل كړه. ساكانو ده ته ماتې وركړه ، پخپله هم د ساكانو له لاسه ووژل شو او سكائيانو ( ساكانو ) پارس لاندې كړ. د اشكانيانو پادشاه دويم فرهاد له كوروش نه وروسته دويم پارسي پادشاه وو ، چې ساكانو مړ كړ. پيروز ( فيروز ) يې هم دريم وو ، چې ووژل شو.
اخځونه
وېشنيزه:د افغانستان نوميالي
میر محمد صدیق فرهنګ
محمد صدیق فرهنګ د سید حبيب مستوفي زوی په ۱۲۹۴ لمریز کال چې د ۱۹۱۵زېږديز کال سره سمون خوري، په کابل کې وزیږیده. مړینه واشنګټن ډي سي، امریکا) نوموړی د د آریانا دائرات المعارف غړی د (بریتانیکا) پوهندغونډ او د (فرانسې لاروس) ته تاریخي لیکنې کولېې. صدیق فرهنګ د افغانستان د تاریخ په اړه د (افغانستان په پنځه وروستیو پیړیو کې) دوه تاریخي کتابونه لیکلي.
د صديق فرهنگ سیاسي مخنيه او آندونه
په افغانستان کې ځنې کسان په دې گروهه دي چې نوموړی د کمونيزم په چوکاټ کې د کیڼ لاسو په خوا ولاړ و او د مسکؤ پاله پلوی دی. همدا رنگه نوموړی د کمونيسټي وټې په گروهو ولاړ هم و چې دغه آندونه ېې د نوموړي په مقالو کې څرگندېږي. صباح الدین کشککي د مير محمد صدیق فرهنگ د آندونو په هکله داسې لیکلي :- "د کاروان مجله دفرهنگ سره تل مرکی کولی . سربیره پر دا چی هغوی د کین لاسو څیړو په حیث پیږندل سوی وو خو د هغوی اقتصادی نظریی د یوه اقتصادی کار پو او ماهر په توگه ډیر د استفادی وړ وو. فرهنگ په هم هغه مرکو کی تل ویل چی د فیوډالانو او نیمه فیوډالانو ترمنځ داړیکو په سبب ټول زمکی د واک وخاوندانو تر کنټرول لاندی بیله کړهڼی او بیله استفادی پاته سوی دی. د بل خوا تر کړهڼی لاندی زمکی هم په پوره توگه محصول نه ورکوی . کرونگرو ټول د خانانو تر استثمار لاندی  دی او په ډاده زړه کار نکوی . نو ځکه اقتصادی بڼی ویجاړه کیږی."
زده کړه
مير محمد صديق فرهنگ د کابل ښار له استقلال لېسې څخه خپل د لومړنيو زده کړو بری لیک ترلاسه کړی. نورې لوړې زده کړې ېې ندي ترسره کړي.
دندې
ښاغلي فرهنگ وروسته له دولسمه د افغانستان په ملي بانک کې په کار پیل وکړ. په ۱۳۲۷ل. کال کې ېې د کابل په بلدیه سيمې کې د دولسمې ناحیې د وکیل په توگه وټاکل شو. یو څوموده د کابل د بلدیی د معاونت دندی یی په غاړه درلوده. محمد صدیق فرهنگ په ۱۳۳۰ ل. کال کې د وطن په نوم ونيزې ، مجلې د چلوونکي پازوال په توگه وټاکل شو. څه موده په بند کې و بيا وروسته د زېرمو او صخنايعو په وزارت کې د وزير د مرستيال په توگه او بيا د ډاکټر يوسف د مشاور په توگه وگومارل شو.
چاپي اثار
د نوموړي ډیری مقالې د (روزگار ) په نوم يوې مجلې کې خپرې شوي. نوموړي د اسلام څخه وروسته د افغانستان د پېښلیک د درېيم ټوک ځینې برخو کې گوتې وهلي او د کمونسټانو د واک په موده کې ېې د افغانستان او برتانیې تر واک لاندې د هند ، د اړیکو په باب هم پرله پسې مقالې لیکلي دي چې بيا د نوموړي د ورور په زيار د افغان او انگرېز د دوهمې جگړې په نامه د چاپ په گاڼه پسولل شوي. امریکا کې د کډوالۍ پر مهال نومړي خپل تاريخي اثر د ( افغانستان په ورستیو پنځو پیړیو کې ) په نامه ولیکه. لومړی ځل د حکیم سنایي د چاپخونې له خوا په امریکا کې  او دوهم ځل لپاره د انجینير مایار نومي کس په مرستې سر له نوي په پېښور کې چاپ شو او په ۱۳۷۱ لمریز کال کې د اسماعیلیانو له خوا د ایران دقُم په ښار کې چاپ او خپور شو.
۸۰۰ (عدد)
۸۰۰ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۷۹۹ څخه  مخکي او د ۸۰۱ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۸۰۰:
غږلېږدی
غږلېږدی یوه مخابراتي وزله ده چې چې راستونکي ته د غږ لیږد ترسره کوي
وېشنيزه:غږلیږدی وېشنيزه:مخابرات
۸۰۰ (عدد)
په نورو موضوعګانو کې
۸۰۰ د عدد شمیره ارزښت ض د ابجد حساب کې دي.
سرچينې
وېشنيزه:۸۰۰ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
ريچارد اون ويزسېکر
ريچارډ کارل فريهر اون ويزسېکر(Richard Karl Freiherr von Weizsäcker) (جرمني: [ˈʁɪçaʁt fɔn ˈvaɪtszɛkɐ]، د ژوند موده يې د ۱۹۲۰ ز کال د اپرېل له ۱۵ څخه د ۲۰۱۵ ز کال د جنوري تر ۳۱ نېټې پورې) د عيسوي ديموکراتيک اتحاد (CDU) يو الماني سياستپوه و، چې له ۱۹۸۴ ز کال څخه تر ۱۹۹۴ز کال پورې يې د جرمني د ولسمشر په توګه خدمت وکړ. د Weizsacker په اشرافي کورنۍ کې چې د المان د اشرافيت يوه برخه وو، زېږېدلی دی او خپلې لومړنۍ عمومي هڅې يې د المان په Evengelical کليسا کې تر سره کړې.
ويزسېکر (Weizsäcker) د المان تر ټولو نامتو ولسمشر ګڼل کېږي، چې په ځانګړي ډول د خپلې بې پلوۍ له امله لوړ درنښت لري. د نوموړي اخلاقو يا کړو وړو زياتره وخت هغه د خپل ګوند له ملګرو په ځانګړي ډول د اوږد مهاله صدراعظم هيلمټ کوهل (Helmut Kohl) سره په توپير او امتياز کې ګاڼه. Weizsäcker د خپلو ويناوو له امله نامتو و، په ځانګړي ډول د هغې وينا له امله چې د ۱۹۸۵ ز کال د می پر ۸ مه نېټه يې د دويمې نړيوالې جګړې د پای په ۴۰ کليزه کې په اروپا کې وړاندې کړه. د نوموړي پر مړينه باندې يې ژوند او سياسي فعاليت په پراخ ډول وستايل شول، چې له ډلې يې نيويارک ټايمز نوموړي ته«د خپل ملت د اخلاقي شعور يوه ساتونکي» نوم ورکړ.
کوچنيوالی، ښوونځی او کورنۍ
ريچارد اون ويزسېکر (Richard von Weizsacker) د ۱۹۲۰ ز کال د اپرېل پر ۱۵ مه نېټه په نوې ماڼۍ (New Palace) سټټګارټ (Stuttgart) کې زېږېدلی دی، چې د Weizsäcker کورنۍ د يوه غړي Ernst von Weizsäcker او د هغه د مېرمنې Marianne von Graevenitz زوی دی. مور يې (Marianne) د Wurttemberg د پاچهۍ د پلي نظام د يوه جنرال Friedrich von Graevenitz (۱۹۲۲ – ۱۸۶۱ز کلونه) لور وه. Ernst von Weizsäcker يو مسلکي سيستوال او په ۱۹۳۰ ز لسيزه کې په باندنیو چارو وزارت کې يو لوړ رتبه چارواکی و. د څلورو ماشومانو تر ټولو کوچني Weizsäcker دوه وروڼه درلودل، چې يو يې فزيک پوه او فيلسوف Carl Friedrich von Weizsäcker او بل يې Heinrich von Weizsäcker نومېده، چې د دويمې نړيوالې جګړې په پيل کې په پولينډ کې د يوه پوځي په توګه ووژل شو. خور يې Adelheid (۲۰۰۴ – ۱۹۱۶ز کلونه) له Botho-Ernst Graf zu Eulenburg-Wicken (۱۹۴۴ – ۱۹۰۳ ز کلونه) سره واده وکړ، چې په ختيځ پروس کې يو ځمکوال و. د ريچارد نيکه Karl von Weizsäcker د Wurttemberg د پاچهۍ لومړی وزير و او په ۱۸۹۷ز کال کې د اشرافيت درجې ته ورسېد او په ۱۹۱۶ ز کال کې د Baron اشرافي لقب ميراثي سرليک ته پورته شو. په ۱۹۱۸ز کال  کې يې رسمي دنده لږ وړاندې له دې څخه پای ته ورسېده، چې پاچهي د ۱۹۱۹-۱۹۱۸ ز کلونو د المان اوښتون کې له منځه لاړه. که څه هم د راتلونکو کلونو پر مهال، نوموړي په پخواني شاهي ماڼۍ کې يوه څانګه ونيوله، چې لمسی يې هملته په بامبوټۍ کې وزېږېد.
دا چې پلار يې يو مسلکي سياستوال و، نو Weizsäcker د خپل کوچنيوالي ډېره برخه په سويس او سکندناويا کې تېره کړه. ياده کورنۍ له ۱۹۲۰ز کال څخه تر ۱۹۲۴ز کال پورې Basel کې، له ۱۹۲۴ ز کال څخه تر ۱۹۲۶ ز کال پورې  په کوپنهاګن کې او له ۱۹۳۳ ز کال څخه تر ۱۹۳۶ ز کال پورې Bern کې واوسېدله، چې ريچار په کې د کېرچنفيلډ په نوم د ليسې برابر سویسي ښوونځي (Swiss Gymnasium Kirchenfeld) کې ګډون وکړ. نوموړې کورنۍ په برلين کې د ۱۹۱۹ او ۱۹۳۳ ز کلونو تر منځ او يو ځل بيا له ۱۹۳۶ ز کال څخه د دويمې نړيوالې جګړې تر پايه پورې، د Wilmersdorf د Fasanenstrabe په يوه اپارتمان کې ژوند وکړ. Weizsäcker د خپل لومړني ښوونځي د درېيم ټولګي د پاتې کېدنې وړتيا لرله او د نهه کلنۍ په عمر په Wilmersdorf کې د Bismarkck-Gymnasium په نامه (ننني Goethe-Gymnasium) په نوم منځني ښوونځي ته شامل شو. هغه وخت چې نوموړی ۱۷ کلن و، د اکسفورډ په Balliol College کې د تاريخ او فلسفې د زده کړې په موخه يې انګليستان ته يون وکړ. نوموړي په لندن کې د پاچا څلورم جورج (George VI) د تاج پر سر کولو مراسم وکتل. Weizsäcker د فرانسوي ژبې د پرمختګ په موخه د ۳۸/۱۹۳۷ ژمني سمستر د فرانسې په Grenoble پوهنتون کې تېر کړ. نوموړی هملته په ۱۹۳۸زکال کې د پوځ لپاره رابلل شوی و او د خپل Reichsarbeitsdienst د پيل کولو په موخه په همدې کال کې بېرته المان ته ولاړ.
دويمه نړيواله جګړه
د دویمې نړيوالې جګړې له پيل څخه وروسته Weizsäcker د المان له پوځ سره يو ځای شو او په وروستني ډول په زېرمه (reserve) پوځونو کې د جګړنۍ مرتبې ته پورته شو. نوموړی د خپل ورور Heinrich له کنډک (د Potsdam نهم پلي کنډک) سره يو ځای شو. نوموړی د جګړې په هماغه لومړۍ ورځ له خپل کنډک سره له پولې هاخوا پولينډ ته تېر شو. د Weizsäcker ورور Heinrich د جګړې پر دويمه ورځ له نوموړي څخه سل میتره لرې ووژل شو. Weizsäcker ټوله شپه، د خپل ورور جسد ته تر هغې وکتل، چې راتلونکی سهار يې پر ښخولو وتوانېد. د نوموړي کنډک چې پراخه برخه يې اشراف او د پروس محافظه کاران وو، د جولای د ۲۰ دسيسه کې د هټلر پر وړاندې د خپلو ۱۹ سپاهيانو په ګډون د پام وړ ونډه ولوبوله. په خپله Weizsäcker له خپل ملګري Axel von dem Bussche سره، د ۱۹۴۳ ز کال په ډسمبر کې په ورته [کاليو] پلټنه کې د هټلر د وژلو په هڅه کې مرسته وکړه، چې Bussche يې برلين ته په يون پاڼو سره چمتو کاوه. ياده هڅه بايد هغه وخت له منځه تللی وی، چې ورته کالي د يو هوايي بريد په واسطه له منځه ولاړل. د ۱۹۴۴ ز کال په جون کې د Bussche په ليدنه باندې Weizsäcker هم د جولای د ۲۰ مې لپاره له تهدېدونکو پلانونو څخه خبر و او نوموړي ته يې د خپل ملاتړ ډاډ ورکړ، مګر پلان په پای کې بې پايلې شو. Weizsäcker څه موده وروسته، د جګړې وروستۍ نهه مياشتې د ځور يا کړاو په توګه تشرېح کړلې. نوموړی په ۱۹۴۵ ز کال کې په ختيځ پروس کې ټپي شو او Stuttgart کې خپل کور ته ولېږدول شو، چې د جګړې پای په Constance جهيل کې له کورنۍ کروندې څخه وګوري [وڅاري].
زده کړې، واده او لومړنی کاري ژوند
Weizsäcker د جګړې په پای کې په Gottingen کې د تاريخ برخه کې خپلې زده کړې ته دوام ورکړ او د حقوقو د لوستنې په موخه يې کار پيل کړ، مګر په فزيک او ديني پوهه کې يې هم ویناوې تر لاسه کړې. په ۱۹۴۷ز کال کې هغه مهال چې پلار يې Ernst von Weizsäcker له نيول شوې فرانسې څخه د يهودانو په شړنه يا تبعيد کې د خپلې ونډې له امله د وزارتونو محاکمه کې مدافعه کوونکی و، ريچارد اون ويزسېکر (Richard von Weizsäcker) د نوموړي د مرستيال مدافع سلاکار په توګه خدمت وکړ. نوموړي خپل لومړنی بشپړ وړ حقوقي وکالت [مرتبه] (Staatsexamen) په ۱۹۵۰ ز کال کې او دويم په ۱۹۵۳ ز کال کې تر لاسه او په پای کې يې په ۱۹۵۵ ز کال کې خپله دکتورا (doctor juris) تر لاسه کړه. نوموړي په ۱۹۵۳ ز کال کې له Marianne von kretschmann سره واده وکړ. دوی هغه وخت سره وکتل، چې نوموړې د ښوونځي ۱۸ کلنه نجلۍ او Weizsäcker ۳۰ کلن و. Weizsäcker په ۲۰۱۰ ز کال کې ياد واده، د خپل ژوند د تر ټولو غوره او ځيرکه پرېکړې په توګه بيانوي.
محمد اسماعيل دانش
محمد اسماعيل دانش (۷ د مارچ، ۱۹۳۹ ز. - ) د افغانستان د کمونستي دولت په وخت کې د دغه هېواد د کانونو او صنايع وزير و.
مخينه
هغه په کابل کې زېږېدلی و. د حبيبيې لېسې نه په ۱۹۵۷ ز. کال کې فارغ شوی او لوړو زده کړو لپاره د کابل پوهنتون د کرهڼې او انجينرۍ پوهنځي کې منل شوی او له ۱۹۵۸ ز. تر ۱۹۶۰ ز. پورې يې په همدې پوهنځي کې زده کړې بشپړې کړي. په ۱۹۶۴ ز. کال کې د نورو زده کړو لپاره د امريکا متحده ايالاتو ته تللی او هلته يې د وېسټ وېرجېنيا په پوهنتون کې د کانونو په برخه کې نورې زده کړې کړي. افغانستان ته د بېرته ستنېدو وروسته يې د کانونو د انجنير په توگه د کانونو او صنايعو په وزارت کې کار پيل کړی. په ۱۹۶۵ ز. کال کې يې پوځي خدمت کړی. همداراز يو څه موده د کابل په پوليتخنيک پوهنتون کې د فيزيک ښوونکی پاتې شوی. بيا د نورو زده کړو لپاره مسکو ته تللی او هلته يې د مسکو د پيداگوژۍ له انستيتيوت نه د فيزيک په څانگه کې خپله ماسټري په ۱۹۷۳ ز. کال کې اخيستې. بېرته هېواد ته ستون شوی او په ۱۹۷۴ ز. کال کې يې بيا د پوليتخنيک په پوهنتون کې د فيزيک زده کړې ورکړي. په ۱۹۷۸ ز. کې د مرستيال پروفيسور په توگه دنده ترسره کړې. او د هماغه کال په اپرېل مياشت کې د کانونو او صنايعو د وزير په توگه گومارل شوی.
وېشنيزه:افغان وزيران
اوګولين
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> اوګولين د کروشیا په کارلوواک ايالت کې یو ښار دی چې په 2011 کې يې 14,544تنه نفوس درلود.
سرچینې
وېشنيزه:کروشيا وېشنيزه:د کروشيا ښارونه وېشنيزه:کروشيا هېواد وېشنيزه:ار وېشنيزه:افريقايي ښارونه
سيد قاسم رښتيا
ليکلي آثار
وېشنيزه:افغان وزيران وېشنيزه:افغان سفيران
د لوبی نظریه
د لوبی نظریه د تصمیم نیونی ستراتیژیکه مطالعه ده.
لوپامودرا
لوپامودرا چې د «کاوشيتاکي» او «وراپرادا» په نومونو هم پېژندل کېږي، د لرغوني «ويدي» هندي ادب له مخې نوموړې يوه فيلسوفه وه. هغه د حکيم «اګستيا» مېرمنه وه، د چا په اړه چې باور کېږي، د «ریګویدا» په پړاو کې يې ژوند کړی (۱۹۵۰ مخزېږديز-۱۱۰۰پسزېږديز)، د دې «ويدا» ډېر سرودونه هغې ته منسوبيږي. نوموړې د «اګستيا» يواځينۍ ښځه وه، خو په خپله هم يوه «ريشيکي» وه، د يوې پېژندل شوې «ريشيکي» په توګه چې د هندوستان د «سريکول شکتا» دود د «هادي پانچاډاسي» «منترا» (منتر، يو سرود چې د عبادت په توګه ويل کېږي) يې ليدلی و. هغه يوه پياوړې «براهماوادينيس» وه.
د لوپامودرا د نکل درې نسخې شته؛ يوه د ریګویدا په سرود کې ده؛ دويمه یې د «مهابهارت» په جنګي بوللـه (حماسه) کې ده (واناپاروا: تارتا-ياترا پاروا)، په داسې حال کې چې په يوه روښانه نسخه کې د دې يادونه شوې چې «اګستيا ريشي» د خپلې مېرمنې «لوپامودرا» (د ويداربا شهزادګۍ) په مرسته په «ګنګادواری» (هريدوار) کې رياضت وکړ. د دې نکل تر مخې، حکيم اګاستيا د ژويو د ډېرو زړه سواندو غړيو سره لکه د هوسۍ سترګې، لوپامودرا پنځولې وه. درېيمه نسخه يې «ګيري ډارا رامايانا» ده.
د لوپامودرا نوم دا څرګندوي چې د «لوپا» معنا ده له لاسه ورکول، په دې معنا چې ژويو او بوټو د خپلو ځانګړو ښکلاوو (يعنې مودرا) په ورکولو سره، هغه مهال  له کړاو سره مخ شول، کله چې اګاستيا لوپامودرا وپنځوله. له پيدا کولو وروسته اګستيا لوپامودرا د «ويداربا» پاچا ته ورکړه، څوک چې د زوزات لپاره په رياضت بوخت و. اګاستيا د واده په نيت لوپامودرا پیدا کړې وه. پاچا لوپامودرا د خپلې لور په څېر وپالـله. کله چې هغه ستره شوه نو اګستيا د واده لپاره په هغې مرکه وکړه. لوپامودرا له هغه سره د واده لپاره موافقه وکړه او د پاچا ماڼۍ يې يې پرېښوده، تر څو د هغه د ګوښه نشينۍ ځای ته ورشي. خو يو څه موده وروسته نوموړې د هغه د سخت رياضت څخه ستړې شوه. هغې په ریګویدا کې سرود وليکه چې د هغه د پاملرنې او مينې غوښتنه يې کوله. دې سرود اګستيا د خپلې مېرمنې په وړاندې خپلو دندو ته متوجه کړ. دوی يو زوی درلود چې «دریداسيو» نومېدو او وروسته شاعر شو.