ګوجري_ژبه
ګوجري ژبه ( انګليسي:Gujjari) په پاکستان ، هند ، افغانستان او کشمیر کې په پراخه پیمانه ویل کیږي، په منځني پېړیو کې دا خلک په ګوجرات او راجستان وغيره کې د لویو سلطنتونو واکمن وو، په یوولسمه، دولسمه او ديارلسمه پیړیو کې دوی پر هند برید وکړ. د نولسمې پېړۍ د عربو او ترکي يرغلګرو خپل ستر دولتونه له منځه له امله يې د ګوجر قوم د رسمي سرپرستۍ ژبه او له مرکزيت څخه بې برخې شول، له هغه وروسته دغو خلکو کشمير ته مخه کړه او هلته مېشت شول. دا خلک په پنجاب کې د جهلم سيند دواړو غاړو ته او له بلې خوا هزاره ډويژن، ملاکنډ ولسوالۍ او افغانستان ته تللي دي. ځینې یې سندهـ، بلوچستان او ګلګت بلتستان ته کډه شول، د عربو او ترکي یرغلګرو په لاس د خپل واک له لاسه ورکولو وروسته پر دې ولس د ظلم او ستم دوره پیل شوه، په همدې حال کې په کشمیر او پنجاب کې هم دا خلک تل ارام او با ثباته وو. خو په پښتونخوا، ګلګت بلتستان، سنده، بلوچستان او افغانستان کې د دوی وضعيت چندانې ښه نه ويو وخت وو چې د لويو امپراتوريو خاوندان وو او يو وخت و چې د نورو د خياطۍ په توګه جوړ شو، چترال، سيند کوهستان، ملاکنډ ډویژن، هزاره ډویژن، سند، بلوچستان، ګلګت بلتستان او افغانستان په هر ځای کې مختلفو قومونو پر دوی د ظلمونو غرونه وغورځول او د غلامانو په توګه یې وساتل، د یوتھ فورم او دې ته ورته نورو پلیټ فارمونو له لارې دې ولس د یوه اساسي او قانوني لاریون پیل وکړ. د خپلو حقونو لپاره مبارزه، دې مبارزې ډېرې مثبتې اغېزې درلودې، اوس په دې سیمو کې مېشت ګوجران له ټولنیز، اقتصادي او سیاسي پلوه د پخوا په پرتله ډېر باثباته او هوسا دي، د خپل له لاسه وتلي مرکزيت د بېرته ترلاسه کولو لپاره دا ولس د یوه جلا ولایت د جوړولو لپاره مبارزه کوي. پخپله پاکستان کې په داسې حال کې چې په مقبوضه کشمیر کې دوی د ګجرات په نوم د خپلې برخې جوړولو هڅې کوي، په پاکستان کې بېلابېل غورځنګونه د ګجرات صوبې، ګوجر دیس صوبې، هزاره صوبې، ګجرات صوبې، ګوجرانواله په نومونو د جلا صوبې د جوړولو غوښتنه کوي. - ګجرات، او داسې نور، په کوم کې چې ګوجرانواله ډویژن دی، د ګجرات ډویژن، د پوټوهار سیمې ضلعې، هزاره ډویژن او ملاکنډ ډویژن دې یوه صوبه جوړه شي چې باید د ګجرات صوبه، ګوجرانواله صوبه، ګوجرانواله صوبه، ګوجردیس صوبه، ګجرات یا مالاکنډ ګوجرانواله، هزاره ګجرات، پوتوهار ګردیز، پوتوهار، ګوجرانواله، هزاره ګجرات وغیره باید وساتل شي. د دې تر څنګ په ديارلسمه پېړۍ کې د خپل له لاسه وتلي مرکزيت بېرته ترلاسه کول، د کشمير يو جلا خپلواک او خپلواک دولت جوړول هم د ګوجر ملتپالو دنده ده، بايد څرګنده شي چې ګوجر قوم د هندي کشمير او پاکستاني کشمير له څلورو لويو قومونو څخه يو دی. پاتې درې لوى قومونه يې كشمير، ډوګري او پاهاري دي، د كشمير د آزاد او خپلواك هېواد جوړېدل په ټوليزه توګه د كشمير د ټولو قومونو او په ځانګړې توګه د ګوجر قوم په ګټه دي، نو له همدې امله د پاكستان، هند، افغانستان او د كشمير د ګوجر ملتپالو داسې. لکه ګل رحمن، همدرد او نور د کشمیر د خپلواک دولت د جوړولو په حق کې غږ پورته کوي. په اوسني وخت کې د ګوجر قوم او د ګوجري ژبې تر ټولو لوی علمي، ادبي او کلتوري مرکز کشمیر دی، چې هلته په مختلفو کچو د ژبې په نصاب کې شامله شوې او د دې ژبې اهمیت په اساسي قانون کې په رسمیت پیژندل شوی، که کشمیر آزاد وي او که کشمیر. که خپلواک هیواد شي نو د ګوجري ژبې او کلتور د ودې او ساتنې او د ګوجري قوم د پرمختګ او هوساینې لپاره به ښه وي. سربېره پردې د ګوجري ژبې هريانوي ژبه د هند په هریانا ایالت کې غالبه ده. په پاکستان کې هغه خلک چې د هند له هشیارپور څخه مهاجر شوي او پاکستان ته راغلي په ګوجري ژبه خبرې کوي، په هند کې هریانوي، راجستاني، ګجراتي، میواتي او داسې نورې ژبې په اصل کې د ګوجري ژبې یوه بڼه ده.