cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
معطم بن عدي
د حضرت محمد ص ملاتړ
نو مطعم ځواب ورکړ چې دا زما سره هيڅ تړاو نه لري، زه د محمد (ص) پلوي يم، تر څو چې هغه زما په ملاتړ کې وي، هيڅوک به هغه ته په جګو سترګو هم ونه ګوري، د معطم د دې ځواب په اورېدو قريش يو دم خاموشه شول
رسول الله صلى الله عليه وسلم د مطعم بن عدي دا ښه سلوک هيڅکله هېر نه کړ، نو کله چې د مکې د کفارو يو زيات شمېر د بنديانو په توګه بدر ته راغلل وروسته د بنديانو د خلاصولو لپاره حضرت جبير بن معطم رضی الله عنه د پېغمبر صلی الله عليه وسلم خدمت کې حاضر شو، نو رسوالله صلی الله عليه وسلم وفرمايل:
که معطم بن عدي ژوندی وی ( هغه د کفر په حالت کې مړ شوی ) او هغه ماته د دې ناپاکو په اړه ويل نو دا وګړي به مې يوازې د هغه په خاطر پريښي ول ( پرته له فديې ). كه مطعم بن عدي ژوندى واى (چې د كفر په حالت كې مړ شوى) او ماته يې د دغو ناپاكو كسانو په اړه ويلي واى، نو ما به دا خلك يوازې د هغه په خاطر خوشې كړي واى.
د سپوږمۍ سیند
د سپوږمۍ سیند (د ایلجیما راتګ) په کره یي 돌아온 일지매) په انګلیسي The Return of Iljimae ) یوه کوریایي تلویزیوني ډرامه وه چې د ۲۰۰۹ز کال له جنوري څخه تر افریل ترمنځ په سویلي کوریا کې خپره شوه. د سپوږمۍ سیند سریال په کوریا کې د (۸ ګروپ) نومی شرکت لخوا برابر شوی دی.
فیټوپلانکټون
فیټوپلانکټونونه د پلانکټونونو د ټولنې اوټوټروفیک عناصر دي (یعنې خپله غذا په خپله برابروي) او د سمندري او خوږو اوبو د ایکوسیستمونو یوه مهمه برخه ده. دغه نوم له یوناني کلمو (فیټون) او (پلانکټوس) څخه اخیستل شوی چې د «نبات» او «سرلوي یا سیار» معنا لري.
فیټوپلانکټونونه خپله انرژي د ونو او نورو ځمکنیو نباتاتو په څېر د فوټوسنتېز له لارې ترلاسه کوي. دا په دې معنا ده چې فیټوپلانکټونونه باید د لمر رڼا ولري، له همدې امله د سمندر او سیندونو د روښانه سطحو په لایو (یوفوټیک ساحو) کې ژوند کوي. فیټوپلانکټونونه د ځمکې یا په وچه کې د موجودو نباتاتو په پرتله په پراخه سطحه کې خپاره شوي دي، له کمو موسمي بدلونونو سره مخ کېږي او د ونو په پرتله یې د محصول کچه په پام وړ ډول چټکه ده. فیټوپلانکټونونه په نړیواله کچه اقلیمي بدلونونو ته چټک غبرګون ښيي.
عتبه بن ربیعه
ابو الولید عتبه بن ربیعه د رسول الله صلی الله علیه وسلم په زمانه کې د قریشو له مشهورو مشرکانو څخه و. هغه د ابو حذیفه ، ولید او هند پلار او د ابو سفیان بن حرب خسر وو. عتبه د بدر په جګړه کې د حمزه بن عبدالمطلب له خوا ووژل شو.
فیټوپلانکټون
فیټوپلانکټونونه د سمندري او خوږو اوبو د غذايي شبکو بنسټ جوړوي او د کاربن په نړیواله څرخه یا دوران کې مهم رول لري. که څه هم فیټوپلانکټونونه په نړیواله کچه د نباتاتو یوازې ۱ سلنه حجم جوړوي، خو د نړۍ په شاوخوا نیمایي فوټوسنتېزي فعالیتونو او د اکسیجن په شاوخوا نیمايي تولید کې ونډه لري. فیټوپلانکټونونه ډېر بېلابېلوالی لري چې له فوټوسنتېز کوونکو باکتریاوو نیولې تر نبات‌ډوله سمندري خزندو او کوکولیتافورونو پورې بېلابېل دي. د فیټوپلانکټونونو مهمې ډلې ډیاټومونه، سیانوباکتریاوې او ډاینوفلاجیلېټونه دي، که څه هم ګڼ نور ډولونه هم لري.
عتبه بن ربیعه
سرچينې
وېشنيزه:جاهلان وېشنيزه:محمدي معجزی وېشنيزه:محمد
فیټوپلانکټون
ډېری فیټوپلانکټونه ډېر کوچني دي او په عادي سترګو جلا جلا نه‌شي لیدل کېدای. له دې سره سره، کله یې چې ځینې نوعې په ګڼ شمېر موجودې وي، ښايي په حجرو کې د کلوروفیل د موجودیت په دلیل د اوبو پر سطحه د رنګینو دانو یا لکو په څېر ښکاره شي.
ایکولوژي
فیټوپلانکټونونه د فوټوسنتېزي پروسې له لارې انرژي ترلاسه کوي او له همدې امله باید د یوه سمندر، سیند یا نورو اوبو په یوه روښانه سطحي لایه کې (چې افیوټیک ساحه بلل کېږي) ژوند وکړي. فیټوپلانکټونه د ځمکې د ټولو فوټوسنتېزي فعالیتونو شاوخوا نیمايي برخه جوړوي. په کاربني ترکیباتو (لومړني تولید) کې د دوی د تجمعي انرژۍ تثبیت د اکثرو سمندري غذايي شبکو او همدا راز د خوږو اوبو د ګڼو غذايي شبکو بنسټ دی.
که څه هم چې د فیټوپلانکټونونو ټولې نوعې «حتمي فوټواټروفونه» دي، خو ځینې مېکسوټروفیک نوعې هم لري او ځینې یې د رنګ ماده نه‌لري او اصلاً هټروټروفیک دي (دا دویم ډول یې د زیوپلانکټونونو په توګه هم پېژندل کېږي). له دې منځه تر ټولو ښه پېژندل شوي ډاینوفلاجېلېټي جنسونه نوکټېلوکا او ډینوفیز دي چې عضوي کاربن د نورو موجوداتو د زایدو موادو له لارې ترلاسه کوي.
فیټوپلانکټونونه د سمندر په داسې نوراني یا روښانه برخه کې ژوند کوي چې هلته د فوټوسنتېز امکان موجود وي. د فوټوسنتېز په جریان کې کاربن ډای اکسایډ جذبوي او اکسیجن ازادوي. که د لمر وړانګې ډېرې زیاتې وي، فیټوپلانکټونونه ښايي د وړانګو د تخریب قرباني شي. فیټوپلانکټون نوعې د رنګ ګڼې فوټوسنتېزي مادې لري چې دوی ته ځانګړې وړتیا ورکوي تر څو تر اوبو لاندې د وړانګې بېلابېل موجونه جذب کړای شي. دا په دې معنا ده چې بېلابېلې نوعې کولای شي د وړانګو له اوږدوالي یا طول څخه په اغېزناک ډول استفاده وکړي او وړانګې یا نور یوه واحده ایکولوژيکي سرچینه نه ده، بلکې ترکیب ته په کتو سره ګڼې سرچینې دي. دا مشخصه ده چې د وړانګو یا نور په طیف کې بدلونونه په یوازې ځان کولای شي د فیټوپلانکټونونو طبیعي ټولنې بدلې کړي. فیټوپلانکټون حجرې پر دې سربېره د ودې لپاره پر هغو مغذي موادو تکیه دي چې د سیندونو، قاره‌يي هوا وهنې او د قطبونو پر مخ د کنګلونو د ویلې کېدو له له اوبو څخه سمندرونو ته دننه کېږي. فیټوپلانکټونونه په سمندر کې محلول عضوي کاربن ازادوي. دا چې فیټوپلانکټونونه د سمندري غذايي شبکو بنسټ دی، له همدې امله د زیوپلانکټونونو، لاروا کبانو او نورو هټروټروف موجوداتو د خوړو په توګه عمل کوي. دغه فیټوپلانکټون موجودات د باکتریاوو یا ویروسونو له‌خوا تجزیه کېدای شي. که څه هم د ډاینوفلاجېلېټ په څېر د فیټوپلانکټون ځینې حجرې په عمودي ډول له خپل ځایه حرکت کولی شي، خو لا هم د جریانونو په مقابل کې د فعال حرکت وړتیا نه‌لري، له همدې امله په ارامۍ سره غرقېږي او په پایله کې د سمندر تل د مړو حجرو له لارې ښېرازوي.
بېلابېلوالی
په فیټوپلانکټون اصطلاح کې د سمندري غذايي شبکو ټول فوټواوټوټروف مایکرو ارګانېزمونه شاملېږي. له دې سره سره، د ځمکنیو ټولنو پر خلاف چې ډېری اوټوټروفونه نباتات دي، فیټوپلانکټونونه یوه رنګارنګه یا متنوعه ډله ده چې پروټېسټ یوکاریوټونه او یوباکتري پروکاریوټونه رانغاړي. د سمندري فیټوپلانکټونونو شاوخوا ۵۰۰۰ نوعې پېژندل شوې دي. دا چې له کم‌پيدا سرچینو سره سره دغه ډول تنوع یا بېلابېلوالي څه ډول تکامل کړی دی، لا مشخصه نه ده.
د تعداد یا شمېر له نظره د فیټوپلانکټونونو تر ټولو مهمه ډله ډیاټومونه، سیانوباکتریاوې او ډاینوفلاجلېټونه دي، که څه هم د اوبړیو ډېرې نورې ډلې هم موجودې دي. یوه ډله «کوکولیټوفوریډونه» تر یوه حده په اتوموسفیر کې د ډای مېتل سلفایډ د ګڼ انتشار مسؤول دي. ډای مېتل سلفایډ د سلفېټ د جوړولو یا تشکل لپاره اکسیډ کېږي او په هغو سیمو کې چې د چاپېریالي ایروسل ذراتو غلظت کم دی، کولای شي د ورېځو د تراکم له هستو سره مرسته وکړي چې تر ډېره د ورېځو او د ورېځو د البېډو د ډېرېدو لامل کېږي. د فیټوپلانکټونونو بېلابېل ډولونه په بېلابېلو ایکوسیستمونو کې له ګڼو تغذیوي سطحو سره مرسته کوي. په اولیګوټروف سمندري سیمو لکه سارګاسو سمندر یا سوېلي ارام سمندر کې فیټوپلانکټونونه د کوچنیو حجرو په مرسته ډېر غالب دي چې دا حجرې پیکوپلانکټون او نانوپلانکټون نومېږي (همدا راز پیکوفلاجلېټونه او نانوفلاجلېټونه هم بلل کېږي) او تر ډېره له سیانوباکتریاوو څخه جوړ شوي دی. په څه ناڅه ښېرازه ایکوسیستمونو کې لوی ډاینوفلاجلېټونه تر نورو غالب فیټوپلانکټونونه دي او د ژوندیو موجوداتو ډېره برخه منعکسوي.
کارتاژ
کارتاژ “Carthage” (Qarthadast، «نوی ښار»، لاتيني: Carthago) د تونيس خليج د ننۍ تونيسيا سيمې په ختيځه څنډه کې د لرغوني کارتاژ تمدن پلازمېنه ښار و. کارتاژ د لرغوني مديترانې يو له خورا مهمو سوداګريزو مرکزونو او د لرغونې يا کلاسيک نړۍ له خورا بډايه ښارونو څخه و.
ياد ښار د پونيک له کنعاني مستعمرې څخه د پونيک سترواکۍ پلازمېنې ته وده وکړه، چې د لومړۍ مخزېږديز زريزې پر مهال يې د سويل لويديځې مديترانې په پراخه برخو باندې واکمني وکړه. افسانوي ملکه اليسا يا ډايګو “Digo” د ښار بنسټګره ګڼل کېږي، که څه هم د نوموړې تاريخ تر پوښتنې لاندې دی. د تاورومينيوم د تيميوس د دلايلو له مخې، نوموړې له ځايي قبيلې څخه هغومره خاوره پېرلې وه، چې يو غوايي ... په واسطه تر پوښښ لاندې راتللی شوه. کله چې کارتاژ په کور دننه سوکاله شو، حکومت پر مستعمرو باندې د واک چلولو په موخه استعمارګر او همدا راز قضايي او اجرايوي امران پراخه سيمو ته واستول.
دا لرغونی ښار په ۱۴۶ مخزېږديز کاکل کې د پونيک د درېيمې جګړې “Third Punic War” پر مهال د رومي جمهوريت له لورې، د کارتاژ د نږدې درې کالونو کلابندۍ کې ويجاړ شوی و او وروسته يې د رومي کارتاژ په توګه بېرته وده وکړه، چې د افريقا سيمه يا څانګه کې د رومي سترواکۍ ستر ښار شو. د کارتاژ د پرېوتنې او د تخت او تاج د پرېښودنې او په ځانګړي ډول دا پوښتنه، چې ايا کارتاژ د روميانو لاس ته لوېدلی و او يا يې بايد لاسونو ته ولوېږي، په لرغوني او معاصر دواړو تاريخونه کې د ادبي، سياسي، هنري او فلسفي مناظرو موضوع پاتې شوې ده.
سيمه ييز ځواک د منځنيو پېړيو له دورې څخه د ۲۰ پېړۍ تر لومړيو پورې کايروان او د تونيس مدينې ته ګرځېدلی و، چې د تونيس ساحلي څنډې ته يې وده پيل کړه او په (۱۹۱۹ز کال) د کارتاژ ښاروالۍ په توګه د ښار برخه شو. د لرغون پېژندنې سيمه په لومړي ځل ۱۸۳۰ز کال کې د ډنمارکي کونسل کرسټين توکسين فالبي له لورې کې سروې شوې وه. د چارلس ارنيسټ بيولي او الفرد لويس ديلاټري له لورې د ۱۹ پېړۍ په دويمه نيمايي کې ځينې کيندنې تر سره شوې وې. په ۱۹۲۰ ز لسيزه کې د فرانسوي لرغون پېژندونکو له لورې تر سره شوې کيندنو په لومړي ځل د دې له امله د خلکو خورا پام ځانته کړ، چې دوی د قرباني شوي ماشوم ثبوت وړاندې کړ. په دې اړه د پوهانو په منځ کې د پام وړ مخالفت شته، چې ايا لرغوني کارتاژ ماشوم قرباني کاوه. د کارتاژ پاليو عيسوي موزيم چې په ازاده فضا کې جوړ شوی دی، ځينې نندارې لري چې له ۱۹۷۵ څخه تر ۱۹۸۴ زکال پورې د يونيسکو په ملاتړ کيندل شوې دي. د کنډوالو يا ويجاړويو سيمه د يونيسکو د نړيوال ميراث له سيمو “UNESCO World Heritage Site” څخه ده.
نوم
د کارتاژ نوم د منځنيو پېړيو د فرانسوي کارتاژ “Carthage” د لومړني معاصرې دورې انګليسي شوې بڼه ده، چې له لاتيني “Carthago” او “Karthago” (يوناني “Karkhedo n” يانې «Καρχηδών» او ايټروسکن «*Carθaza») او له پونيک «qrt-ḥdšt» يانې «نوي ښار» څخه اخېستل شوی دی او په دې معنا، چې دا يو ټاير “Tyre” و. لاتيني صفت «pūnicus» چې د فونيشين «Phoenician» په معنا سره دی، چې له لاتيني ژبې څخه په ځينو نورو راپور شويو نومونو (په ځانګړي ډول د پونيک جګړو او پونيک ژبه) کې انګليسي ته راغلی دی.
د قرطاج “Qartaj” معاصر معياري عربي نوم د فرانسوي “Carthage” يو دی، چې د “Caragenna” په نوم د ياد شوي لرغوني سيمه ييز ټوپونيم ځاي نيسي، چې په مستقيم ډول يې لاتيني نوم ته دوام ورکړ.
کتنه
کارتاژ شمال او جنوب لوريو ته د سمندر له تړانګو سره پر راوتلتوب يا دماغه باندې جوړ شوی و. د ښار موقعيت هغه د مديترانې د سمندري سوداګرۍ اصلي لوبغاړی کړ. له سمندر څخه تېرېدونکې ټولې بېړۍ بايد د سيسلي او د تونيشيا د ساحل تر منځ تېرې شوی وی، چې کارتاژ په همدې سيمه کې جوړ شوی و او له امله يې له ستر ځواک او اغېز څخه برخمن کاوه. د ښار دننه دوه پراخه مصنوعي بندرونه جوړ شوي وو، چې يو يې يو يې د ښار د ۲۲۰ سمندري جنګي بېړيو لپاره د پناه ګاه د برابرولو او بل يې د سوداګرۍ لپاره و. د دواړو بندرونو تر منځ يو دېوالي څلی يا برج و. دې ښار لوی دېوالونه درلودل، چې له ډلې يې يو دېوال ۳۷ کېلو متر (۲۳ ميل) اوږدوالی درلود‎، چې د نورو ښارونو د دېوالونو په پرتله اوږد و. زياتره دېوالونه په ساحل کې وو او په دې ډول يې اغېز هم ځکه کم و، چې په سمندر باندې د کارتاژ واکمنۍ له هغې لورې څخه په سختۍ برېدونه کولی شول. لويديځ لور ته د خاورو تړانګه کې باندې له ۴ څخه تر ۴،۸ کېلومترو (۲،۵ – ۳ ميل) دېوال په رښتيا هم خورا غټ و او هيڅکله تر اغېز [بريد] لاندې رانغی.
کارتاژ د يوناني کلتور يا هيلينيستيک دورې يو له پراخه ښارونو څخه او له صنعتي دورې څخه مخکې تاريخ کې د سترو ښارونو په ډله کې و. په داسې حال کې چې په ۱۴ ز کال کې روم لږ تر لږه ۷۵۰۰۰۰ تنه اوسېدونکي درلودل او راتلونکې پېړۍ يې ښايي ګڼه يو ميليون ته رسېدلې وي، مګر د اسکندريې او انطاکيه ښارونو کې د اوسېدونکو ګڼه يوازې څو سوه زره يا له دې څخه هم کم شمېر ته رسېده. د هيرودين د تاريخ له مخې کارتاژ له اسکندريې سره په رومي سترواکۍ کې د دويم مقام تر لاسه کولو سيالي وکړه.
نقشه
پونيک کارتاژ د اندازې له مخې د استوګنې په څلور برابرو سيمو باندې وېشل شوی و، چې ورته نقشه يا ترتيب، مذهبي سيمې، بازارونه، د شورا مجلس، څلي، يو نندارځای يا تياتر او خورا ستره هديره يې درلودل او نږدې د ښار په منځنۍ برخه کې د بايرسا “Byrsa” په نوم لوړه پوځي کلا ولاړه وه. د کارتاژ ګرد چاپېره خورا پياوړي دېوالونه وو، چې د لرغونو ليکوالانو له نظره يې په ځينو ځايونو کې لوړوالی ۱۳ متره او پلنوالی نږدې ۱۰ متره ياد شوی دی. د ښار لويديځه برخه کې درې سره برابر يا موازي دېوالونه جوړ شوي وو. درې واړو دېوالونو له په ټوله کې ۳۳ کېلو متره (۲۱ ميل) اوږدوالی درلود او له ښار څخه راچاپېر شوي وو. د بايرسا پوځي کلا لوړوالی نور هم پياوړی شوی و، چې له امله يې دا تر ټولو وروستۍ سيمه وه، چې په ۱۴۶مخزېږديز کال يې روميانو ته غاړه کېښوده [تسليم شوه].
د کاتاژ له ښاري دېوالونو څخه د باندې قوريه يا د کارتاژ کرنيزې ځمکې دي. قوريې ټاکلې يا محدوده سيمه (د شمالي ساحل “tell”، د بګراداس سيند ښکتنی تنګی، کېپ بون او ختيځ ساحل کې ګاوند ساحل) راونغاړله. پونيک کلتور په دې ځای کې د کرنيزو پوهو د وړاندې کولو يا معرفت وياړ تر لاسه کړ، چې په لومړي ځل د ختيځو مديترانه يي ځمکو سيمه ييزو افریقايي حالتونو يا شرايطو کې د هغوی د سمون لپاره رامنځته شوې وه.
سپړنه
د سپړنې (ساختار ماتونه یا deconstruction) اصطلاح هغو لارو چارو ته نغوته کوي چې د متن او معنی ترمنځ د اړیکو پوهېدو ته اړوندې دي. دغه اصطلاح د فیلسوف ژاک دریدا له خوا د یو شمېر اشکالو پر ظاهري ډول باندې د هغو د «حقیقي» ډول او ماهیت د برترۍ اړوند د افلاطوني نظریاتو څخه د لرې کېدو په معنی په داسې توګه تعریف شوې چې له مخې یې د یوې ژبې د تل بلدېدونکو پېچلو کړنلارو پر وړاندې د هغو اړوند ساکن او ایډیالیستي لیدلوري ناکافي ګڼل کېږي. سپړنه د هغو پر ځای د ژبې په لیکنه او ویلو کې د هغو په ظاهري ډول ټینګار کوي او وړاندیز کوي چې د هغو جوهر هماغه ډول چې شتون لري د هغو په ظاهر کې باید وموندل شي، په داسې حال کې چې دغه چاره «پرېکړه کوونکې نه ده» او ورځني تجربیات نه شي کېدلی په تجربي ډول وارزول شوي او له مخې یې د یوې ژبې واقعي توب وموندل شي.
په سپړنه کې دا استدلال کېږي چې ژبه، په ځانګړې توګه په ایډیالیستي مفاهیمو لکه حقیقت او عدالت کې په نه کمېدوني ډول پیچلې، ناپایداره او ستونزمنه ده چې هغه واضحه کړای شي او لامل ګرځي څو تغیرمنونکي او جامع نظریات په سپړنیز نقد کې مناسب وي. له ۱۹۸۰ زکال وروسته د ژبې تغیر منونکی ډول د دې پر ځای چې په ایډیاله بڼه ساکن او تشخیص وړ وبلل شي د انساني علومو په مطالعاتو کې د پراخو څېړنو الهام بخښونکی و چې په دغو کې د حقوقو، انسان پوهنې، تاریخ لیکنې، ژبپوهنې، ټولنیزې ژبپوهنې، اروايي تحلیل، د همجنسګرايي او فیمنېزم په برخه کې څېړنې شاملېږي. سپړنه همدارنګه د معمارۍ په برخه کې د معمارۍ د سپړنې الهام بخښونکې وه او همدارنګه د هنر، موسیقي او ادبي نقد په برخه کې پام وړ اهمیت لري.
اغېزې
د سپړنې اړوند د دریدا نظریات په خپله د یو شمېر ژب پوهانو لکه د فردیناند دو سوسور (چې د نښو پېژندنې په برخه کې یې لیکنو د ۲۰ مې پېړۍ په نیمايي کې د ساختار پالنې بنسټ کېښود) او ادبي تیوري ورکوونکي رولان بارت (چې اثار یې د ساختار پالونکي نظر د منطقي پای اړوند څېړونو ته اړوند و) تر اغېز لاندې و. د سپړنې اړوند د دریدا نظریات د یو شمېر ساختار پالونکو لکه د اروايي تحلیل د نظریه ورکوونکی ژاک لاکان او انسان پېژندونکي کلود لوی – استروس د نظریاتو سره په ټکر کې و. ورته مهال دریدا د هغه په اثارو باندې «د وروسته ساختار پالونکو» اثارو په توګه د نښان لګولو پر وړاندې مقاومت وکړ.
د نیچه اغېز
د سپړونکي نقد د پراختیا لپاره د دریدا انګېزه چې د ژبې تحرک یې د هغو د ولاړو اشکالو پر وړاندې څرګند کاوه، تر ډېره پورې د فریدریش نیچه له فلسفې الهام اخیست چې له اورفئوس څخه د هغه له تفسیر یې سرچینه اخیسته. نیچه په خپل اثر سپېده چاوده  (Daybreak) کې څرګنده کړې چې «ټول هغه شیان چې اوږد عمر لري په تدریج سره د هغو د ریښې د لامل نه لرلو له امله په ذهن کې د غیرمحتمل په توګه اشباع کېږي. ایا تقریبا د هرې ریښې کره نېټه زموږ احساسات په متناقضه او ناغوښتلې توهین کوونکې توګه تر خپل اغېز لاندې نه راولي؟ آیا یو ښه تاریخ لیکونکی هېڅکله هم نیمګړتیا نه لري؟».
په Daybreak کې د نیچه موخه دا ده چې د معاصر تاریخ په پای کې په درېدو سره، معاصر مفکرین په ډېرو شیانو پوهېږي خو غواړي څو د رضایت بخښونکي عقلانیت پر ځای شک پارونکی درک رامنځته نه کړي. یوازې د استدلال، منطق، فلسفې او علم اړوند وړاندیزونه د سلطنتي لارو په توګه حقیقت ته د رسېدو په برخه کې کفایت نه کوي. نیچه هغه افلاطون له پامه غورځولی چې د لویدیځ تاریخ یې د سیاسي حرکتونو یعنې په قدرت کې د ارادې په تجلا سره د یوې تل پاتې ټولګې په توګه انځور کړی او د حقیقت اړوند په کې هېڅ اسمي (مطلق) ادعا نه ده شوې. نیچه دغه واقعیت ته زموږ د پام جلبولو په موخه چې هغه د افلاطون له دیالکتیکي دریځ سره د اورفئوس د ځمکې لاندې رول لوبولی او هیله یې ښوودلې څو موږ د سیاسي او کلتوري زمینې او هغو سیاسي اغېزو پر وړاندې چې پر لیکوالۍ یې اغېز کړی، باخبره کړي.
په داسې حال کې چې نیچه سپړنې ته نه دی رسېدلی هماغه ډول چې دریدا ته څرګنده شوې، له دې امله وه چې نوموړي دا فرصت له لاسه ورکړی و چې وکولای شي په قدرت کې اراده هماغه ډول چې افلاطون د ټولنیزې – سیاسي اغېزمنې لیکنې د عملکرد په تجلا کې توصیف کړې؛ توضیح کړي او دا هر څه د لویدیځو ارزښتونو اړوند د نیچه له وروستۍ ارزښت ټاکنې پورته وه څو وکولای شي د «پوهې په تولید کې د لیکنو په رول» ټینګار وکړي.
د سوسور اغېز
دریدا ټولو متونو ته په داسې توګه کتلي چې هر ګفتمان (بحث) باید د خپلو چاپېرو جوړونکو عناصرو په څېر معنی بیان کړي. دا له دې امله چې په ذات نه پالونکو اصطلاحاتو کې هویت د یوه جوړښت په توګه لیدل کېږي، همدا لامل دی چې دغه جوړښتونه «د جلا نښانو په نظام کې» یوازې د متقابل اغېز پر بنسټ معنی تولیدوي. د متن په برخه کې دغه کړنلار د فردیناند دوسوسور د نښانه پېژندنې تر اغېز لاندې ده.
سوسور وروسته له هغه د ساختار پالنې یو له بنسټګرو پلارانو بلل کېږي، کله چې نوموړي څرګنده کړه چې اصطلاحات خپله معنی په ژبه کې دننه له نورو اصطلاحاتو څخه په متقابله توګه ترلاسه کوي: "په ژبه کې یوازې دوه توپیرونه شتون لري. حتی تر ټولو مهم: یو توپیر عموما د هغو مثبتو شرایطو متضمن دی چی له مخې یې د هغو ترمنځ تفاوت تنظیم کېږي، خو په ژبه کې له مثبتو اصطلاحاتو پرته توپیرونه هم شتون لري. هغه که دلالت کوونکی او یا خپل دلیل وي، ژبه نه تصورات لري او نه هم داسې غږونه چې له ژبني نظام وړاندې دې شتون ولري، یوازې هغه مفهمومي او غږیز توپیرونه لري چې یو نظام رامنځته کړي. هغه ایډیا او غږ لرونکی مفهوم چې له ځانه سره یوه نښه لري له نورو هغو نښو څخه چې په چاپېر کې یې شتون لري لږ اهمیت لري. [...] یو ژبنی نظام د غږیزو توپیرونو او نظریاتي توپیرونو ټولګه ده. خو د ټاکل شوو غږیزو نښانو او له عامه فکر څخه د ګڼ شمېر اخذونو یوځای کېدل د ارزښتونو یو سیستم جوړوي."سوسور په ښکاره توګه وړاندیز وکړ چې ژبپوهنه د عمومي نښې پوهنې یوه څانګه ده، چې نښې پوهنه ټولیزه بڼه لري او انساني کوډونه یې یوازې یوه برخه جوړوي.
کمال رئیس
دپنځلسمي زیږدیزي پېړۍ مشهوره سمندري لوټماره کمال رئیس چي په وروسته کي دعثماني خلافت دسمندري فوځ قومندان وګرځېدی په ۱۴۵۱ز کال کي دګیلي پولي په سمندري ښارکي پیداسو. دنوموړي پوره نوم احمدکمال الدین اودپلار نوم یې علي وو چي دعثماني خلافت دقرامان دسیمي څخه وه.
دکمال رئیس لمړنئ ژوند
کمال رئیس دخپل ژوند لمړنئ پړاو چي په سمندرکي پیل سو دعیسایانوسره په جګړوکي تېرکړ اوتر اسپانیا پوري یې اکثره اروپايي هیوادونو ترخپلو یرغلونو لاندي راوستل. دعثماني خلافت اتم واکمن سلطان بایزیدچي کله دکمال له سمندري عملیانو اوجګړو څخه خبرسوسمدستي یې خپل سلطنت ته راوغوښت اوامر یې ورته وکړچي په اسپانیاکي کوم مسلمانان اویهودان دعیسایانو ترظلم لاندي شپې تېروي هغوی بایدعثماني سلطنت ته راولي، کمال رئیس هم دسلطان بایزید امر پرځای کړ اوداسپانیا پرسواحلویې بریدونه پيل کړه چي په پایله کي یې دهغه ځای لوی شمېرمسلمانان له عیسایانو خلاص اوعثماني خلافت ته یې پناه راوړه.
دکمال رئیس فوځي ژوند اوجګړې
په اسپانیا اولویدیځه اروپاکي بریالیو سمندري عملیاتو وروسته سلطان بایزید کمال رئیس دعثماني سمندري ځواکونو مشر وټاکه اوپه ۱۴۹۵ز کال کي یې دغه دنده ورته وسپارل. له دندي پېليدوسره سم کمال رئیس داځل په ستروجګړو کي ښکیل سو اوهغه اروپايي هیوادونه چي له عثماني خلافت سره په جګړه وه کمال رئیس دسمندری له لوري ستر ګوزارونه ورباندی وکړه. سلطان بایزیدپه ۱۴۹۷ز کال کي کمال رئیس ته امروکړ چي دمکې اومدینې ښارونوته چي کوم اسباب او لوازم دسمندرله لاري روان دي باید له عیسایانوڅخه دهغوی ساتنه وکړي چي دنوموړي دا امرهم پرځای اوکمال رئیس په مدیترانه سمندري کي دمکې اومدینې له اسبابوڅخه ښه ساتنه وکړه. په دې ترځ کي دروډس جزیرې عیسایانو هڅه وکړه چي دکمال رئیس مخه ونیسي اوکوم شیان چي مکې ته وړل کیږي هغه لوټ کړي خوکمال رئیس پردوی سخت برید وکړ اونژدې ووچي خپله دروډس جزیره هم فتحه کړي خودځینو دلایلو له کبله دغه فتحه پاته سول.
په ۱۴۹۹ز کال کي دعثماني خلافت اود وینس په نامه دیواروپايي سمندري دولت ترمنځ ډېره خونړي نښته رامنځ ته سول. په دغه نښته کي عیسایانوهڅه وکړه چي مسلمانان له یونان څخه پسي واخلي خودسلطان بایزید له لوري دکمال رئیس اوڅوزره عثماني فوځ ددوی سره دجګړې لپاره وګومارل سوچی په پایله کي یې وینس تاریخي ماته وخوړه اودلپانټو په نوم سمندري ښار دعثماني ترکانولاسونو ته ولوېدی. کمال رئیس په یاده جګړه کي ستر رول ولوباوه اوتردې وروسته یې دعثماني سلطنت لپاره یوځل بیا په مدیترانه سمندرکي خدمتونه پیل کړه چي تر۱۵۱۱ز کال پوري یې دوام وکړ.
دکمال رئیس مړینه
سلطان بایزیدپه ۱۵۱۱ز کال کي کمال رئیس ته امر وکړچي له خپلو کښتیوسره دمملوک سلطنت په لوري ولاړسي اوهلته دمصري اوعربي مسلمانانو مرسته وکړي خکه اروپايي کښتیو داځل پرحجاز باندي دیرغل موخه درلوده، خوکمال رئیس چي کله تګ پیل کړ اودسمندر منځ ته ورسېدی په همدې وخت کي یوقوي توپان راوالوت اوکمال رئیس یې له کښتۍ سره په سمندرکي ډوب او وواژه.
سرچینې
تاریخ عثماني/ چارشی لی/ دویم جلد
هيرا راجاګوپال
هیرا راجا ګوپال په انګليسي Heera Rajagopal يوه هندي فلمي اداکاره، ښکلې او ليکواله ده. چې د ۱۹۷۱ مېلادي کال د ډېسمبر په ۲۹ نېټه په هند کې زېږېدلې ده.
سرچينې
<references group="" responsive="1">
تړنې
وېشنيزه:1971 زېږېدنې وېشنيزه:هندي ا وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:هندي رسنۍ
هونډایی 1 پارک ميرينا
هونډایی 1 پارک ميرينا جنوبي کوريا په ښار  بوسان کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 72 منزلونه دي او ددې لوړوالی  292 ميټر (959 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2012 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
د اطریش لومړی چارلز
چارلز د ۱۹۱۶ زکال په نومبر میاشت کې د خپل مشر تره فرانتس یوزف له مړینې وروسته واک ته ورسېد. هغه له متفقینو سره پټ مذاکرات پیل کړل او تمه یې لرله چې لومړۍ نړیوالې جګړې ته په سوله ئیزه توګه پای ټکی کېږدي، خو بریالی نه شو. فدرالېزم ته په مخ اړولو او له اطریشي سلاوېزم څخه په ملاتړ کولو سره نوموړي د خپلې سترواکۍ د ساتلو هڅه وکړه خو بیا هم دغه سترواکي وپاشل شوه؛ د چکسلواکیا، سلوانیا، کرواسیا او سربیا دولتونو د خپل موجودیت اعلان وکړ او هنګري هم له اطریش سره خپلې سلطنتي اړیکې د ۱۹۱۸ زکال په اکتوبر میاشت کې پای ته ورسولې. د ۱۹۱۸ زکال د نومبر د ۱۱ مې نېټې له اوربند وروسته چارلز په ایالتي چارو کې له خپلې مداخلې لاس پر سر شو خو سلطنت یې پرېنښود. راتلونکې ورځ د جرمني- اطریش جمهوریت اعلان شو او د ۱۹۱۹ زکال په اپرېل میاشت کې د اطریش پارلمان په رسمي توګه د هابسبورګ کورنۍ واکمنۍ ته پای ټکی کېښود او چارلز یې د ټول عمر لپاره د جرمني- اطریش له جمهوریت څخه تبعید کړ.
واکمني
چارلز د ۱۹۱۶ زکال د نومبر په ۲۱ مه د خپل مشر تره، سترواک فرانتس یوزف له مړینې وروسته واک ته ورسېد. نوموړي د ۱۹۱۶ زکال د ډسمبر په ۲ مه نېټه د ارشیدوک فریدریش پر ځای د اتریش – هنګري د پوځ د اعلی سرقوماندانۍ مسئولیت پر غاړه واخیست. د هنګري د پاچا په توګه د هغه د تاج اېښودو مراسم د ډسمبر په ۳۰ مه ترسره شول. په ۱۹۱۷ زکال کې چارلز په پټه توګه د فرانسې له دریم جمهوریت سره د سولې مذاکرات پیل کړل. هغه خپل اوښی چې د بلجیم د پوځ افسر او د بوربون – پارما شهزاده سیکستوس و د منځګړي په توګه استخدام کړ. له دې سره متفقینو د اطریش له خوا د ایټالیا د ځمکنیو ادعاو د منلو ټینګار کاوه، خو چارلز دغه ادعاوې نه منلې همدا و چې هېڅ پرمختګ ترلاسه نه شو. د بهرنیو چارو وزیر ګراف چرنین بیا یوازې له عمومي سولې سره لیوالتیا لرله چې جرمني هم په کې شاملېده. خپله چارلز بیا د جلا سولې له رامنځته کېدو سره ډېره لېوالتیا څرګندوله. هغه مهال چې د ۱۹۱۸ زکال په اپریل میاشت کې د هغه پټې خبرې افشا شوې، چارلز په کې خپل دخالت رد کړ، خو د فرانسې لومړي وزیر ژرژ کلمانسو د هغه په لاسلیک لیکونه خپاره کړل. دغه چاره لامل وګرځېده چرنین استعفا ورکړي او اطریش – هنګري یې اړ کړ څو برلین ته د وسله وال پوځ، کارخونو او اوسپنې پټلۍ جوړولو بشپړ کنټرول ورکړي.
د اطریش – هنګري سترواکي د جګړې په وروستیو کلونو کې د قومي ډلو ترمنځ د ستونزو له امله په کورني کړکېچ کې ښکېل شوه. د متحده ایالاتو ولسمشر ووډرو ویلسون د خپلو څوارلس ماده یي اصولو په لړ کې د دې غوښتنه لرله څو دغه سترواکي اجازه ورکړي وګړي خپلواک وي او خپل برخلیک خپله وټاکي. د دغې غوښتنې په غبرګون کې چارلز هوکړه وکړه چې د سترواکۍ پارلمان بیا ځلي جوړ کړي او همدارنګه یې د خپلواکو ملي ډلو د یو کنفدراسیون د جوړولو اجازه هم ورکړه. له دې سره قومي ډلو د جلا ملتونو په توګه د خپلې بشپړې خپلواکۍ په موخه مبارزه وکړه، ځکه هوډ یې کړی و چې په ممکن لومړي حالت کې له وین څخه خپلواکي ترلاسه کړي.
د بهرنیو چارو نوي وزیر بارون ایسټوان بوریان د اکتوبر په ۱۴ مه د ۱۴ ګونو اصولو له مخې د اوربند غوښتنه وکړه او دوه ورځې وروسته چارلز داسې اعلامیه صادره کړه چې د اطریش د دولت ماهیت یې تر ډېره بریده بدل کړ. پولنډیانو ته اجازه ورکړل شوه څو په روسیه او جرمني کې له خپلو قومي وروڼو سره د یو ځای کېدو په موخه د پولنډ دویم خپلواک جمهوریت رامنځته کړي. د اطریش پاتې نورې برخې په یوه فدرال اتحادیه بدلې شوې چې له جرمني، چکي، سویلي سلاوي او اوکرایني څلورو برخه څخه جوړه وه. د دغو څلورو برخو هره یوه د یوې فدرال شورا له خوا اداره کېدله او تریستي هم ځانته ځانګړی ځایګی درلود. له دې سره د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیر رابرت لنسینګ څلور ورځې وروسته څرګنده کړه چې متفقین د چک، سلواک او سویلي سلاو سیاسي خپلواکۍ ته ژمن دي او د یوې سترواکۍ په اډانه کې دغو برخو ته د خپلواکو حکومتونو جوړول کفایت نه کوي. ورته مهال د چکسلواکیا لنډ مهالی دولت د اکتوبر په ۱۴ مه له متفقینو سره یوځای شو او د سویلي سلاو ملي شورا د ۱۹۱۸ زکال د اکتوبر په ۲۹ مه د سویلي سلاو د خپلواک هېواد اعلان وکړ.
په مادیرا، پرتګال کې تبعید او مړینه
په مجارستان کې د سلطنت د رامنځته کولو په موخه له دویمې ناکامې هڅې وروسته چارلز او د هغه امېدواره مېرمن زیتا ونیول شول او په تیهاني صومعه کې قرنطین کړای شول. د ۱۹۲۱ زکال د نومبر په لومړۍ نیټه دوی د هنګري د دانوب بندري ښار باجا ته یووړل شول، له دغه ځایه دوی په HMS Glowworm توپ لرونکې بېړۍ کې تور سمندر ته ولېږل شول او هلته په اچ. ام اس کاردیف بېړۍ کې کښېنول شول. له دغه ځای څخه د ۱۹۲۱ زکال د نومبر په ۱۹ مه دوی خپل وروستي تبعید ځای یا د پرتګال مادیرا ټاپو ته ورسېدل. د متفقینو هېوادونو شورا چې هوډ یې درلود د سلطنت د بیا رامنځته کولو په موخه د هغه له بیاځلي هڅې مخه ونیسي په مادیرا ټاپو کې یې د هغه پر ساتنې هوکړه وکړه ځکه په اطلس سمندر کې را ګیر و او کولای یې شو په اسانۍ سره پر هغو پام ولري.
دغې جوړې او د هغوی زوی چې د ۱۹۲۲ زکال د فبروري په ۲ مه وزېږېد په پیل کې ریډز هوټل ته څېرمه د فونچال په ویټوریا ویلا کې استوګن شول او وروسته یې د دومونته کوئینتا ته کډه وکړه. په دغه ځای کې د دوی د ژوندانه شرایط د وین په سترواکۍ او آن د اکارتسائو په پرتله ډېر ناوړه و.
چارلز په مادیرا کې پاتې شو او د ۱۹۲۲ زکال د مارچ په ۹ مه یخني وواهه چې له امله یې نوموړی په برونشیت ناروغۍ اخته شو او د ناورغۍ په پرمختګ سره یې سږو التهاب وکړ. له دې امله چې نوموړي دوه ځله د زړه سکته تجربه کړې وه د اپرېل په لومړۍ نېټه یې د سم تنفس نه لرلو له امله د خپلې مېرمنې (چې د هغه په اتم ماشوم امېدواره وه) او د هابسبورګ د پخوانۍ پاچاهۍ د ۹ کلن ولیعهد پر وړاندې په داسې حال کې خپل ژوند له لاسه ورکړ چې د ژوند تر وروستیو شیبو پورې په هوښ و. مېرمنې ته یې وروستۍ خبره دا وه چې «ډېره مینه درسره لرم». نوموړي د خپلې مړینې پر مهال ۳۴ کاله عمر درلود. د هغه جسد د هغه له زړه پرته تر اوسه پورې په همدغه ټاپو کې د Church of Our Lady of the Mount په نوم سترواک ته په اړونده کوچنۍ کلیسا کې خښ دی په داسې حال کې چې څو ځله هڅه شوې د هغه مړی په وین کې د هابسبورګ مقبرې ته راولېږدول شي. د هغه زړه او مېرمن یې د سویس په موري صومعه کې خښ دي.
بنیامین کانسټنټ
هنري-بنیامین کانسټنټ ډي رېبکو (فرانسوي: [kɔ̃stɑ̃]؛ ۱۷۶۷ اکتوبر ۲۵مه – ۱۸۳۰ ډسمبر ۸مه)، یا په ساده ډول بنیامین کانسټنټ، یو سویسی-فرانسوی سیاسي مفکر، فعال او د سیاسي تیورۍ او مذهب لیکوال و.
نوموړی له ۱۷۹۵ کال راوروسته یو ژمن جمهوریت غوښتونکی و. هغه د فرکټیډور (Fructidor) میاشتې د ۱۸مې (۱۷۹۷ سپټمبر ۴مې) د کودتا او هم د برومیر (Brumaire) د ۱۸مې (۱۷۹۹ نومبر ۹مې) د کودتاګانو ملاتړ کړی. په ۱۸۰۰ کال کې د قونسلانو د حکومت پر مهال د لیبرال اپوزیسیون مشر شو. د ناپلیون له خوابدي کولو سره یې فرانسه پرېښوده او لومړی سویس او بیا د ساکسوني پادشاهۍ ته ولاړ، خو بېرته د سل ورځنۍ جګړې پر مهال د ناپلیون پلوی شو او په فرانسه کې د بوربونیانو د بیا واکمنۍ په جریان کې یې سیاسي فعالیت پیل کړ. نوموړی په ​​۱۸۱۸ کال کې د فرانسې د استازو جرګې غړی وټاکل شو او په ۱۸۳۰ کال کې د هغه تر مړینې پورې پر دې څوکۍ پاتې شو. د لیبرال اپوزیسیون (چې د خپلواکو یا استقلالیانو په نوم یادېږي) د مشرۍ پر مهال نوموړی د پارلماني نظام د پلوي په توګه د فرانسې د استازو جرګې یو له پام‌وړ او مخکښو ویناوالو څخه و. د جولای د انقلاب پر مهال د لومړي لویس فیلیپ د واک ته رسېدو ملاتړی و.
د سیاسي او مذهبي موضوعاتو په اړه پر ګڼو مقالو سربېره، کانسټنټ د رومانټیکې مینې په اړه هم لیکل کړي. د نوموړي ژوندلیک "لي کاهیر روج" (Le Cahier rouge) چې په ۱۸۰۷ کال کې خپور شو، له مېډم ډي سټایل (Madame de Staël) سره د هغه د مینې کیسه کوي، چې نوموړی یې په ځانګړې توګه په کوپیټ حلقه کې سرپرست او همکار وګرځېد، او یو بریالی ناول اډولف (Adolphe)، چې په ۱۸۱۶ کال کې خپور شو، په دې اړه د هغه د اثارو ښه بېلګه ده.
هغه د نولسمې پېړۍ په لومړیو کې یو پرشوره او لېوال کلاسیک لیبرال و. هغه د آزادۍ مفکوره اصلاح کړه او د یوه داسې وجودي حالت په توګه یې تعریف کړه چې د فرد لپاره ممکنوي چې د دولت یا ټولنې لاسوهنه له منځه یوسي. د هغه نظریاتو په هسپانیه کې د ترینیو لیبرال غورځنګ، په پرتګال کې د ۱۸۲۰ کال لیبرال انقلاب، د یونان د خپلواکۍ جګړه، په پولنډ کې د نومبر پاڅون، د بلجیم انقلاب، او په برازیل او مکسیکو کې پر لیبرالیزم اغېزې وکړې.
ژوندلیک
هنري-بنیامین کانسټنټ د سویس په پلازمېنه لوزان ښار کې د کانسټنټ ډي رېبکو په کورنۍ کې زیږېدلی و. دا کورنۍ د فرانسوي پروتستانانو (Huguenots) اولاده وه چې په ۱۶مه پېړۍ کې د فرانسې د مذهبي جګړو پرمهال له ارتوا څخه سویس ته تښتېدلي وو. د هغه پلار "جول کانسټنټ ډي رېبکو" د هغه د نیکه، تره او د تره زوی ژان ویکتور ډي کانسټنټ رېبکو په څېر د هالنډ ایالتونو په اردو کې د یوه لوړرتبه افسر په توګه دنده ترسره کوله. کله چې د کانسټنټ مور "هینریټ-پولین ډي چانډیو-ویلرز" د نوموړي له زیږون لږ وروسته مړه شوه او د هغه نیا د نوموړي پالنه کوله. شخصي استادانو نوموړي ته په ​​بروکسل (۱۷۷۹) او په هالنډ (۱۷۸۰) کې زده کړې ورکړې. په ایرلانګن پروټیسټانټ پوهنتون کې (۱۷۸۳) د زده کړو پر مهال نوموړي د برونزویک-وولفنبوټل د دوچیس سوفي کارولین ماري دربار ته لاره وموندله. نوموړی له یوې نجلۍ سره تر اړیکو جوړولو وروسته هغه ځای پرېښود او اډینبورګ پوهنتون ته ولاړ. هلته یې د اندریو ډونکن په کور کې ژوند کاوه او له جیمز مکینتوش او مالکولم لاینګ سره یې ملګري جوړه شوه. کله چې له هغه ښاره ووت، ژمنه یې وکړه چې د قمار پورونه به یې بېرته ورکوي.
کانسټنټ په ۱۷۸۷ کال کې د سکاټلنډ او انګلستان له لارې پر آس له سفر کولو سره بېرته اروپا ته ستون شو. په دغو کلونو کې د اروپا د اشرافو پر طبقې، د دوی له امتیازاتو سره، د کانسټنټ په څېر هغو کسانو لخوا سختې نیوکې وشوې، چې د نابرابرۍ په اړه د روسو د ویناوو تر اغېزې لاندې راغلي وو. د کانسټنټ کورنۍ پر هغه له دې کبله هم نیوکه لرله چې د خپل نوم وروستۍ برخه یا د کورني نوم یوه برخه یې له خپل نامه څخه لرې کړې ده. په پاریس کې د ژان-باپټیسټ-انټوین سوارډ په کور کې نوموړی له ۴۶ کلنې هالنډۍ لیکوالې ایزابیل ډي چاریر سره وپېژندل، چې وروسته یې د روسو اعترافات نومي اثر په خپرولو کې مرسته وکړه، او د هغه تره ډیویډ لویس کانسټنټ ډي رېبکو سره یې د ۱۵ کلنو اړیکو له لارې پوره پېژندل. نوموړی د سویس په ​​کولمبیر کې د هغې په کور کې پاتې شو او په ګډه یې یو ناول ولیکه. هغې د مورنۍ پالونکې په توګه چلند ورسره کاوه او د چارلس ویلیم فرډینانډ، برونزویک-وولفنبوټل ډیوک په دربار کې د ګومارل کېدو تر وخته، چې نوموړی یې شمال ته تللو ته اړ کړ، هلته پاتې شو. هغه دربار یې هم په ۱۷۹۲ کال کې د لومړي ایتلاف د جګړې له پیلېدو سره پرېښود.
په براونشوایګ کې یې له ویلیامینا وون کرام سره واده وکړ، خو په ۱۷۹۳ کال کې یې طلاق ورکړ. د ۱۷۹۴ کال په سپټمبر کې یې له مشهورې او شتمنې جېرمان ډي سټال سره ولیدل او لېوالتیا یې ورسره پیدا شوه. نوموړې واده کړې وه او د روسو پر اصولو رالویه شوې وه. دوی دواړو د ژان لیمبرټ ټالین او ټالیرنډ ستاینه کوله. د ۱۷۹۵ او ۱۸۱۱ ترمنځ د دوی فکري همکاري د دې لامل شوه چې دوی د وخت ترټولو مشهورې فکري جوړې په توګه مشهور شي.
پاریس
په فرانسه کې د ترور او وحشت له واکمنۍ (۱۷۹۳-۱۷۹۴) وروسته، کانسټنټ له دوو جرګو جوړ پارلمان او د لویې بریتانیا د پارلمان په څېر د استازو جرګې ملاتړی او غوښتونکی شو. په انقلابي فرانسه کې د سیاسي فکر دغه لړۍ د فرانسې د ۱۷۹۵ کال اساسي قانون، د پنځو سوو شورا او د مشرانو شورا رامنځته کېدو لامل شوه. په ۱۷۹۹ کال کې، د برومیر ۱۸مې له کودتا وروسته، کانسټنټ د ایبي سیاس د ټینګار په پایله کې د ناپلیون بناپارټ له لوري زړه نا زړه په ټریبیونات جرګه کې وګومارل شو، خو په وروستۍ موده کې کلک شکونه ورسره وو. بالاخره په ۱۸۰۲ کال کې لومړي قونسل یا پوځي دیکتاتور د هغه اړوند شکونه تایید کړل او کانسټنټ یې اړ ایست چې د هغه د ویناوو او له مېډم ډي سټایل سره د هغه د نږدې تړاو له امله جرګه پرېږدي.
کانسټنټ د اداکار فرانسوا جوزف تلما له مېرمنې جولي تلما سره اشنا شو، چې هغه ته یې د انساني علاقې د ناچارۍ اړوند ګڼ لیکونه ولیکل.
په ۱۸۰۰ کال کې د رو ساینت نیکیز پلان یا د ناپلیون د ترور هڅه ناکامه شوه. په ۱۸۰۳ کال کې، چې د برېتانیا او فرانسې ترمنځ سوله ټینګه وه، ژان ګابریل پیلټیر په انګلستان کې د استوګنې پرمهال وویل چې ناپلیون باید ترور شي. وکیل جیمز مکینتوش له فرانسوي کډوال پیلټیر څخه د ناپلیون په لمسون (چې هغه مهال د فرانسې لومړی قونسل یا دکتاتور واکمن و) د هغه د سپکاوي په خاطر پیل شوې دعوا پرضد دفاع وکړه. د مکینتوش وینا په پراخه کچه په انګلیسي او همدارنګه په ټوله اروپا کې د مېډم ډي سټایل لخوا په فرانسوي ژباړه کې خپره شوه. نوموړې بیا اړایستل شوه چې له پاریس څخه ووځي.
سوداګرۍ ته پر جګړې ترجیح ورکول
کانسټنټ باور درلود چې په عصري نړۍ کې سوداګري تر جګړې غوره ده. هغه د ناپلیون پر جګړه‌ییزو تمایلاتو سختې نیوکې وکړې، ځکه د ده په نظر دا کار غیر لیبرال و او نور د عصري سوداګریزو ټولنیزو سازمانونو لپاره مناسب نه و. پخوانۍ ازادۍ پر جګړو تکیه لرله، حال دا چې د عصري ازادۍ پر اصولو تنظیم شوی یو دولت به له نورو ټولو سوله ییزو ملتونو سره په سوله کې وي.
جیا سیل
جیا سیل په انګليسي ژبه Jaya Seal یوه هندي فلمي اداکاره ده.
حوالې
وېشنيزه:1979 زېږېدنې وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې وېشنيزه:1963 زېږېدنې وېشنيزه:هندي ستوري
نبوت
نبوت د ټولو الهی دینونو له بنسټیزو عقیدو څخه دی. په اسلامي عقایدو کې نبوت د دین له اصولو څخه ګڼل کیږي او په هغه باندې ایمان د مسلمان کېدو له شرطونو څخه دی. په قرآن او سنتو کې حضرت محمد (ص) او نورو پیغمبرانو ته د خدای پیغمبران ویل شوي دي. نبوت په حضرت ادم (ع) پیل شو او د قرآن له مخې په حضرت محمد (صلی الله علیه وسلم) پای ته ورسېد او سني ( اهل سنت ) او شیعه ګان په دې عقیده کې يو شان دريځ لري.
د لغت تعریف
"نبا" یا "نبو" د "نبوت" د کلمې اصل دی. په عربي ژبه کې "نبا" یا "نبو" د لاندې مانا لپاره کارول کیږي: خبر ورکوونکی، لوړ ځای، له يوه ځايه راوتلی، روښانه لار، پټ غږ
رسالت د "ر س ل" ويوکي مصدر دی او دا یو پیغام دی، یو کتاب دی، یو پیغمبر دی، یو څوک چې مسؤلیت ور ته سپارل شوی او د لېږلو په مانا کارول کیږي چې جمع حالت يې رسائل او رسالت دی.
رسول هم له اصلي "رس ل" څخه اخیستل شوی چې مانا یې "په اسانۍ سره راپورته کېدل". په دیني اصطلاحاتو کې، هغه څوک چې پیغام راوړي او هغه چاته ويل کيږي چې د احکامو تبلیغ ته لېږل کیږي. او د هغه لپاره غوښتنې ( وحې )نازلیږي
خدای تعالی خپل د لارښوونې پیغام د پیغمبرانو او رسولانو له لارې رالېږلی، یو لک څلېروېشت زره پیغمبران کائناتو ته راغلي، چې لومړی یې حضرت آدم او وروستی یې حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آله وسلم دی. او له دوی وروسته به بل نبي نه راځي.
چې په دې اړه حضرت محمد صلی الله عليه وسلم فرمايي :(( لانبي بعد مني))
حوالې
وېشنيزه:اسلام وېشنيزه:سني وېشنيزه:شيعه ګان
ولاديوستوک
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" ولادیوستوک (په روسي ژبه: Владивосто́к) د روسیې یو له ښارونو څخه دی چې د دې هېواد په لرې ختيځ فدرالي ولسوالۍ په پريمورسکي سيمه کې موقعيت لري..
ولادیوستوک د ټرانس سایبیریا ریل پټلۍ ټرمینس دی. د ښار اصلي صنعتونه د بار وړلو، صنعتي کب نیولو او سمندري اډې دي.
د شوروي اتحاد له ړنګېدو وروسته ډېرو شرکتونو د ولاديوستوک له ښه جغرافيايي موقعيت څخه ګټه پورته کړه او په دغه ښار کې يې خپلې څانګې پرانيستې.
نومونه
د ولادیوستوک نوم د "ختیځ سلطنت" مانا لري. دغه ښار په چينی ژبه کې 海參崴 (Haishenwei) په نامه يادېږي، چې د سمندري ککرو مارش په مانا ده.
پس منظر
ولادیوستوک د روسیې ترټولو سویل ختیځ ځای دی او د گولډن هارن خلیج کې موقعیت لري او د آرام سمندر په ساحل کې د روسیې اصلي بندر دی. دا ښار د روسیې او چین له پولې لرې نه دی. په نولسمه پېړۍ کې په ۱۸۵۸ کال کې د «ایګونسکي» تړون له لاسلیک وروسته دغه ځمکې د چین او روسیې له خوا په ګډه وکارول شوې. د ولادیوستوک ښار په 1860 کې د روسیې او چین په ګډه خاوره کې تاسیس شو. او یوازې د نومبر په 1860 کې، د پیکنګ د تړون له لاسلیک وروسته، دا سیمه په بشپړه توګه د روسیې د امپراتورۍ تر ادارې لاندې وه. ولادیوستوک له 1958 څخه تر 1988 پورې تړل شوی ښار و. هلته ژوند کول او حتی د بهرنیانو او د شوروي اتحاد د بهرنیو اتباعو لیدنه یوازې د ځانګړي اجازې سره ممکنه وه. د روسیې ټاپو، د جاپان په سمندر کې د پیټر لوی خلیج کې موقعیت لري، د ولادیوستوک سویل کې دی. د اوږدې مودې لپاره، دا ښار د تړلو ځمکو حیثیت درلود. ډېری نظامي واحدونه او د ولاديوستوک مشهوره دفاعي کلا شتونه لري.
لاسرسی
دې ښار ته بې شمیره الوتنې د لاسرسي اسانه کړي او ډیری کیفیت لرونکي هوټلونه پکې جوړ شوي دي. دا ښار چې د ماریف امورسکي ټاپووزمې په سویل کې موقعیت لري شاوخوا 600 کیلومتره مساحت پوښي. د خلادلینک غر په دې سیمه کې ترټولو لوړ لوړوالی دی. دا ښار له مسکو سره د ټرانس سایبیریا ریل پټلۍ سره نښلول شوی چې په 1905 کې جوړ شوی. دغه ښار ته هره ورځ له چين، کوريا، جاپان او ويتنام څخه نړيوال پروازونه کيږي. دا ښار د بس لاینونو، ټرالی بسونو ، ټرامونو، ښاري ریل ګاډو او د اوبو ترانسپورت په کارولو سره د ترانسپورت اغیزمن سیسټم لري. د دې ښار لیدلو غوره لاره پیاده ده.
د تاريخ په اوږدو کې په دغه ښار کې څو پوځي کلاګانې جوړې شوې دي او هره ورځ د ماسپښين په ۱۲ بجو د ولاديوستوک کلا ته څېرمه د توپونو اوازونه اورېدل کېږي. فورټ نمبر 7، په 1910 کې جوړ شوی، د لیدلو لپاره یو له خورا مشهور ځایونو څخه دی، د 7 برجونو سره د روسیې ټاپو ته د اوبو د لارې ساتنه کوي.
حوالې
د ويکيپېډيا مرسته کوونکي، " [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladivostok&oldid=176051088 ولاديوستوک] "، انګريزي ويکيپېډيا، وړيا پوهنغونډ. (د دسمبر په 6، 2007 کې اخیستل شوی). وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:د روسي فدرالي ولسوالۍ وېشنيزه:د روسيې او بلاروس اړيکې وېشنيزه:د روسيې هېوادنی وېش وېشنيزه:د روسيې وختونه وېشنيزه:د روسيې ښارونه وېشنيزه:د روسیې امپراتوري وېشنيزه:د روسیې فضایي تمځایونه وېشنيزه:د روسیې لوړي وادني
گلوبل ټريډ پلازا
گلوبل ټريډ پلازا چين په ښار  ډونگوان کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 68 منزلونه دي او ددې لوړوالی  289 ميټر (948 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2010 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
عالم چاته وايي؟
	د دین عالم د لغوي معنی له مخې هغه څوک دی چې دیني زده کړې او تخصص لري، خو د بشپړو معنویاتو له پلوه یوازې هغه څوک دیني عالم نه دی چې له مدرسې،پوهنتون، او معهدونو فارغ وي. ښايي یو نا مسلمانه کس هم زموږ دین لوستی وي په قران کریم پوه وي خو موږ ورته د خپلې ټولنې او مروجې ترمېنالوژۍ له مخې دیني عالم نه وایو. دیني عالم، امام،خطیب،ملا، مولوي .. هغه څوک دی چې عالم وي،عمل یې وي، حلیم او خیرخواه وي، د خپلې ډلې د ګټو لپاره دیني روایات نه تفسیروي، پر خپلو مقتدیانو سترګې نه راوباسي، غوسه او په تنده ژبه خبرې نه کوي، پر خلکو د کفر او الحاد ټاپې له محکمې او قضا پرته نه لګوي، له جنجالي سیاسي اړخونو سره په څنګ کې نه ودریږي، د مذاهبو ترمنځ اختلاف نه راپاروي، ځان ته په لوړ مقام او عوامو ته د ناپوهو په نظر نه ګوري او ګڼې نورې ښېګڼې. دا ټولې ځانګړنې د محمدي اخلاقو بېلګې دي. زموږ پیغمبر هیڅ ځای خلک نه دي سپک کړي، څوک یې لارو کې په پايپونو نه دی وهلی، د ګناه له امله یې د مخ تورولو او تحقیر سزاګانې نه دي ورکړي،ښکنځل او نورو ته توهین یې د منافق کار بللی، هیڅ وخت په لوړ غږ نه غږېده، په مسلمانانو یې د الحاد ټاپې نه لګولې او په ټولنه کې ان نا مسلمانه وګړي یې له چلنده اغېزمن او خوښ وو. د الله تعالی امر هم دی چې موسی علیه السلام ته یې د ښه لارښود او غوره عالم د لټون ویلي هغه چې د پرمختګ او بریالیتوب لاره درته جوړوي. «قالَ لَهُ مُوسى‏ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلى‏ أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدا»سورة کهف
سرچينې
سيد عبدالله نظامي
تاج الدین احمد
تاج الدین احمد (زوکړه: د ۱۹۲۵ زکال د جولای ۲۳ مه – مړینه: د ۱۹۷۵ زکال د نومبر ۳ مه) بنګالي سیاستوال و. هغه په ۱۹۷۱ زکال کې د بنګلادیش د آزادي غوښتونکې جګړې پر مهال د لومړي وزیر په توګه د بنګلادیش د لنډ مهالي دولت مشري وکړه او په همدې سره د بنګلادېش په رامنځته کېدو کې د مخکښې څېرې په توګه پېژندل کېږي.
تاج الدین په بریتانوي هند کې د مسلم لیګ د ځوان کارګر په توګه سیاست ته مخه کړه. هغه په ډاکا کې مستقر د مسلم لیګ سیکولر څانګې ته چې له دیموکراسي یې ملاتړ کاوه اړوند و. د مسلم لیګ سیکولر څانګه د هند له ویش او د پاکستان له رامنځته کېدو وروسته د مسلم لیګ ګوند له ارتجاعي ګوندي خط څخه ووته. د جابو لیګ په نامه د ځوانانو د لنډ مهالي سازمان د غړي په توګه نوموړي په ۱۹۵۲ زکال کې په فعاله توګه د ژبې په خوځښت کې ونډه واخیسته. په ۱۹۵۳ زکال کې هغه له عوامي مسلم لیګ (وروسته عوامي لیګ) سره چې د مسلم لیګ مخالفه ډله و یوځای شو. راتلونکی کال نوموړی د ختیځ پاکستان د ایالتي شورا د غړي په توګه وټاکل شو. نوموړي شیخ مجیب الرحمن ته د باوري کس په توګه د ۱۹۶۰ مې لسیزې په وروستیو کې د ایوب خان د واکمنۍ پرمهال د یو سیکولر سیاسي ګوند په توګه د عوامي لیګ په بېرته را ژوندي کولو کې مرسته وکړه.
له ۱۹۶۶ زکال راپدیخوا د عوامي لیګ د عمومي منشي په توګه تاج الدین د ۱۹۶۰ مې لسیزې له وروستیو څخه د ۱۹۷۰ مې لسیزې تر لومړیو پورې ګوند همغږی کړ او آن په ځینو مواردو کې یې بند هم تېر کړ. هغه د شپږ ماده یې غوښتنلیک لومړنۍ مسوده برابره کړه چې په پایله کې د بنګلادیش د رامنځته کېدو لامل وګرځېده. هغه په ۱۹۷۰ زکال کې د پاکستان د عمومي ټاکنو لپاره د عوامي لیګ ټاکنیز کمپاین همغږی کړ چې له امله یې لیګ په تاریخي بڼه په پارلمان کې اکثریت چوکۍ خپلې کړې. نوموړي همدارنګه د ۱۹۷۱ زکال په مارچ میاشت کې د نه همکارۍ خوځښت له دې امله رامنځته کړ چې ولسمشر یحیی خان منتخبو قانون جوړونکو ته د واک لېږد وځنډاوه. تاج الدین د مجیب او یحیی ترمنځ د پاکستان د ختیځ او لویدیځ ترمنځ په اساسي قانون کې د اختلافاتو او همدارنګه ملي شورا ته د واک د لېږد پر سر په مذاکراتو کې د شیخ مجیب الرحمن د پلاوي غړی و. د ۱۹۷۱ زکال د مارچ په ۲۵ مه د پاکستان د پوځ له خوا د بنګالي وګړو له ځپلو وروسته تاج الدین هند ته وتښتېد. د شیخ مجیب په غیاب کې هغه د ۱۹۷۱ زکال پر مهال په تبعید کې د بنګلادیش د موقت دولت په جوړولو لاس پورې کړ او د لومړي وزیر په توګه یې د هغو مشري وکړه.
په خپلواک بنګلادیش کې تاج الدین له ۱۹۷۲ زکال څخه تر ۱۹۷۴ زکال پورې د شیخ مجیب په کابینه کې د مالیې او پلان جوړونې د وزیر په توګه خدمت وکړ. نوموړی همدارنګه د بنګلادیش د اساسي قانون د جوړونکې کمېټې غړی و. نوموړي په ۱۹۷۴ زکال کې له کابینې استعفا ورکړه څو آرامه عادي ژوند وکړي. د یوې کودتا په ترڅ کې د شیخ مجیب له ترور وروسته تاج الدین ونیول شو او د ۱۹۷۵ زکال د نومبر په ۳ مه د عوامي لیګ له دریو نورو مشرانو سره په بند کې اعدام شو.
لومړنی ژوند
تاج الدین احمد خان د ۱۹۲۵ زکال د جولای په ۲۳ مه د بریتانوي هند د بنګال صوبې د ډاکا سیمې د دارداریا کلي (اوس مهال د بنګلادیش غازي پور سیمه) د مولوي محمد یاسین خان او د مهر النسا خانم په محافظه کاره او د منځنۍ کچې په کورنۍ کې وزېږېد. هغه د خپلو نهو خویندو وروڼو – درې وروڼو او شپږ خویندو – مشر و.
د بنګال ایالت چې د هند ختیځه پوله وه له دوه مفهومي سیمو څخه جوړه وه: لویدیځ بنګال چې اکثریت وګړي یې هندوان و او اداري مرکز یې کلکته د سوداګریزو او کلتوري تبادلو مرکز و؛ ختیځ بنګال، یا د تاج الدین کور د غریبو لویدیځو بنګالیانو سیمه وه چې ډیری وګړي یې بېوزله مسلمان بزګران و. د تاج الدین د ودې د کلونو پر مهال په هند کې د بریتانیا حکومت مخ پر زوال و او بنګال هم د قحطۍ، جمعي اندېښنو او نورو ستونزو څخه ضربه ولیده. همدا و چې دغه ځای د انګلیس ضد فعالیتونو په مرکز واوښت. هم مهاله ورسره د هغه سیاسي فعالیتونه په کم عمر سره پیل شول او آن ځینې مهال به یې د هغه د تحصیلاتو مخه هم نیوله. د بنګال انګلیس ضد فعالان هغه ته لومړني سیاسي الهام بخښونکي و.
د بنګلادېش د آزادۍ جګړه
په داسې حال کې یحیی خان د مارچ په ۲۵ مه د مذاکراتو د بیاځلي پیلولو ژمنه ورکړه، خو ټول ډېر ژر د یوې وسله والې شخړې له رامنځته کېدو اندېښمن و. شیخ مجیب الرحمن به تل خپلو کارکوونکو ته لارښوونه کوله څو ځانونه خوندي ځایونه ته ورسوي. د تاج الدین او نورو له ډېر ټینګار سره مجیب الرحمن د مارچ تر ۲۵ مې پورې له دې امله تېښتې ته مخه نه کړه ځکه وېرېده چې دا به د ګڼ شمېر پاکستاني بېګناه وګړو د عام وژنې لامل وګرځي. تاج الدین هم د مارچ تر ۲۵ مې پورې په ډاکا کې پاتې شو؛ په همدغه شپه یحیی په پټه له ډاکا ووت او پاکستاني ځواکونو هم دلته د بنګلادیشي وګړو د ځپلو پر مهال زرګونه کسان ووژل. د ټول ملت په څېر د عوامي لیګ مشري هم غافلګیره شوې وه، دوی سره تیت شول او هر یو ځان ته د امن پټنځای موندلو په لټه کې شول او له یو بل سره یې د څو ورځو لپاره اړیکې پرې شوې. د مارچ د ۲۵ مې په شپه تاج الدین او د هغه پخواني ملګري امیرالاسلام خپل کور او کورنۍ پرېښودې او پټ شول. دوی په پټه توګه د مارچ په ۲۷ مه له ډاکا څخه ګاونډي هند ته ولاړل.
تاج الدین څو ورځې وروسته خبر شو چې شیخ مجیب الرحمن د مارچ د ۲۵ مې په شپه نیول شوی. هغه له نیول کېدو وړاندې د بنګلادیش د خپلواکۍ اعلان د یوه راډیويي پیغام له لوري خپور کړی و. تاج الدین او امیرالاسلام له یوه ګواښ ډک سفر وروسته چې تر ډېره پورې یې په پیاده توګه ترسره کړ د کوشتیا او چوآدانګا له لارې یې وکولای شول د مارچ په ۳۰ مه د هند له پولې واوړي. د پولې په پوځي قرارګاه کې د هند د سرحدي ځواکونو سیمه ئیز قوماندان ګولوک مجومدار هغوی ومنل. مجومدار هغوی له ځنډ پرته له ځان سره کلکتې ته ولېږدول. دلته د مارچ د ۳۰ مې په شپه او راتلونکې ورځ تاج الدین، اسلام او د هند د سرحدي ځواکونو قوماندان رستم جي چې د دوی له راتګ څخه په خبرېدو له ډهلي څخه راغلی و؛ خبرې وکړې. د اپرېل په لومړۍ نېټه تاج الدین او اسلام له مجومدار سره په ګډه د یوې پوځي ترانسپورټي الوتکې په مرسته ډهلي ته ولاړل.
په تبعید کې د بنګلادیش د حکومت جوړول
د اپرېل په څلورمه تاج الدین په ډهلي کې د هند له لومړي وزیر ایندیرا ګاندي سره ولیدل. راتلونکې ورځ په دویمه ناسته کې ګاندي ورته وویل چې شیخ مجیب نیول شوی او پاکستان ته لېږودل شوی، په داسې حال کې چې پاکستان دغه موضوع تر اوسه رسمي کړې نه ده. هغه یوه ورځ وړاندې له امیر اسلام سره په مشوره د بنګلادیش د دولت په اړه د سوال په ځواب کې وویل چې یو لنډ مهاله حکومت د شیخ مجیب الرحمن په مشرۍ او د کابینې د غړو په توګه د عوامي لیګ د هغو مخکښو مشرانو په ګډون چې د مجیب او یحیی په مذاکراتو کې یې ګډون درلود جوړ شوی. دلته تاج الدین ځان لومړی وزیر معرفی کړ. یوازې له شیخ مجیب پرته د نورو غړو پټن ځایونه معلوم نه و. همدا و چې په دغه ناسته کې دوه مهمې پرېکړې وشوې: هند د بنګلادیشي کډوالو پر مخ پولې پرانیستې او د میلیونونو هغو بنګلادیشي وګړو ژوند وژغورل شو چې د پاکستان د پوځ څخه له لویو ښارونو راتښتېدلي و؛ هند د بنګلادیش دولت ته اجازه ورکړه څو د هند له خاورې خپل فعالیت وکړي. سربېره پر دې د هند دولت ژمنه وکړه چې په هره ممکنه وسیله چې وکولای شي د بنګلادیش له آزادي غوښتونکې جګړې سره به مرسته وکړي.
ادرار کول
ادرار کول (په انګلیسي: Urination)، چې په عامیانه ډول ورته «متیازې کول» وایي، له جسم څخه د بولو د مجرا له‌لارې د مثانې بولو اطراح کول دي. دا د بولي سیسټم د اطراح کولو یوه بڼه ده. په طب کې د انګلیسي «micturition، voiding، uresis» یا په ندرت سره «emiction» ګړنې ورته کارول کېږي چې د ټولو معنی یې د ادرارو اطراح کول یا دفع کول دي، په عامیانه توګه ورته بول کول، تشې متیازې کول، متیازې کول او داسې نور وایي.
د روغ او رمټ انسان (او ډېریو نورو حیواناتو) د ادرارو تشولو بهیر د هغه په پوره اختیار کې دی. په ماشومانو، ځینو ډېر عمر لرونکو وګړو او عصبي ناروغانو کې، کېدای شي د ادرارو کولو بهیر په غیرارادي توګه پېښ شي. د بالغو انسانانو لپاره په ورځ کې تر اووه ځلي پورې ادرار کول طبیعي دي.
په ځینو ژویو کې، د فاضله موادو پر دفع کولو سربېره، کېدای شي د ادرارو تشول د خپلې واکمنۍ سیمې نښه کولو یا د تسلیمي بیانولو په معنی وي. له فزیولوجیکي پلوه، د ادرارو په تشولو کې د اعصابو درېیو «مرکزي»، «غیرارادي» او «محیطي» ترمنځ همغږي رامنځ‌ته کېږي. د ادرارو تشولو پر مهال، «د بولو تشونې پونتین مرکز»، «د مجرا پر چاپېره خړه ماده» او «د ماغزو قشر» د ماغزو تنظیموونکي مرکزونه دي. په جوړه‌یي تي‌لرونکو کې، ادرار د بولي مجرا (د نارینه په ذکر یا د ښځینه جنس په فرجي دهیلز کې د ادرارو یو کوچنی سوری)  له‌لارې تخلیه کېږي.
د مثانې او خروجي مجرا اناټومي
د بولو اطراح کولو په عملیه کې، مثانه او د ادرارو نل اصلي عمل کوونکي غړي دي. د مثاني صافه او ښویه عضله (چې د دېتروسور په نامه پېژندل کېږي) د ملا تېر له شوکي نخاع څخه د سمپاتیک عصبي سیسټم رشتو او د خاصرې لګن له شوکي نخاع څخه د پاراسمپاتیک رشتو په واسطه تحریک کېږي. د لګنچې عصبي رشتې د ادرارو په غیرارادي راتګ کې اصلي ونډه لري؛ پارسمپاتیک رشتې هم، چې د ادرارو په اطراح کولو کې ونډه لري، په دغو عصبي رشتو کې حرکت کوي. د بولي مجرا یوه برخه د نارینه یا ښځینه د بهرنۍ بولي عضلاتي کړۍ (sphincter) په واسطه احاطه شوې ده او دغه برخه د محیطي پودندال اعصابو په واسطه تحریک کېږي؛ محیطي پودندال اعصاب د نامه له بند سره د اونوف هستې په نامه یوې برخه کې نښتي دي.
صافې او ښویه عضلې د بولي مجرا له دواړو خواوو څخه تېرېږي او دغه رشتې ځینې وخت د دننۍ بولي عضلاتي کړۍ (sphincter) په نامه یادېږي، که څه هم بولي مجرا نه‌احاطه کوي. هاخوا، د بولي مجرا په اوږدو کې یوه سکلېټي عضلاتي کړۍ (sphincter) شتون لري؛ دغه سفېنګتر د غشایي بولي مجرا عضلاتي کړۍ (بهرنۍ بولي عضلاتي کړۍ) په نامه یادېږي. د مثانې بشروي نسجونه د انتقالي بشروي نسجونو په نامه یادېږي، چې د هغو تر لاندې، د تخلیې پر مهال، د ګنبذي ډوله حجرو یو سطحي قشر او د څوطبقه‌یې مکعبي حجرو څوګوني قشرونه شتون لري. کله چې مثانه په بشپړه توګه ډکېږي، د اړخیز کشش رامنځ‌ته کولو په موخه، سطحي حجرې فلسي (مسطح) حالت غوره کوي او د څوطبقه‌یي مکعبي حجرو د پوړونو شمېر کمېږي.
فزیولوجیکي اړخ
د ادرارو اطراح کولو فزیولوجي او د اړوندو اختلاطاتو فزیولوجیکي بنسټ هغه موضوعات دي چې په هکله یې ډېرې مغالطې، په تېره بیا به فوق‌نخاعي کچه، ګډوډ باورنه شتون لري. د ادرارو تشول، په بنسټیزه توګه، یو نخاعي غبرګون دی چې «د بولو تشونې پونتین مرکز» په څېر د ماغزو لا لوړو مرکزو له‌خوا تسهیل او کنټرول کېږي، خو شرط یې دا دی چې، د غایطه موادو د اطراح کولو په څېر، د نوموړي غبرګون تسهیل کول او کنټرول کول اختیاري بڼه لري.