cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بای پولر اروايي ناروغي
ډېر صبر او زغم ولرئ: د ګړندۍ او ژر تر ژره درملنې تمه مه کوئ د رغولو پر پړاو کې ډېر صبر ولرئ او ځان ننګونو او د ګډوډۍ بیا راګرځېدنې ته تیار کړئ د بای پولر اروایي ګډوډۍ مدیریت یو اوږدمهاله جریان دی.
د ناروغ محدودیتونه ومنئ: پر بای پولر اروایي ګډوډۍ اخته کسان نشي کولی خپل ځان کابو(کنټرول) کړي. هغوی نشي کولی ځان ته انګېزه ورکړي او نه هم کولی شي چې د مانیک پړاو کې ځان مهار کړي له همدې امله د لېونو په څېر کړنې مه کوه یا خلک به څه وايي جملو له کارولو څخه په کلکه ډډه وکړئ د دې جملو کارول له ناروغ سره مرسته نشي کولی.
خپل محدودیتونه مو هم ومنئ: تاسو د ناروغ ژغورونکي نه یاست او په ناروغ فشار مه راوړئ تر څو د رغېدو مسوولیت په غاړه واخلي او ښه شي. تاسې یوازې کولی شئ د درملنې په بهیر کې د ناروغ ملاتړ وکړئ.
ذهني فشار راکم کړئ: ذهني فشار بای پولر ګډوډي بدتره کوي نو کوښښ وکړئ د ذهني فشار د راکمولو په برخه کې لارې چارې پیدا کړئ او ورته وه یې ښایاست، پوښتنه وکړئ چې څنګه کولی شئ د ځینو مسوولیتونو په سرته رسولو کې له هغه سره مرسته وکړئ همدارنګه د یو منظم ورځنی پروګرام چې( د خوړو، ورزش خوب او راویښېدلو) وخت په کې مالوم وي جوړول کولی شي مرسته کوونکي اوسي.
له هغه سره اغېزناکه اړیکې جوړې کړئ: له اخته کس سره په کورنۍ او چاپېریال کې د ریښتینو او ښکاره اړیکو ساتل اړین دي خپلې خواشینۍ په دوستانه توګه مطرح کړئ د هغه د احساساتو په اړه له هغه نه پوښتنې او له هغه سره د زړه خواله وکړئ او په ډېره پامرلنه او دقت سره یې خبرو ته غوږ ونیسئ حتی پر هغه مهال چې له خبرو سره یې موافق هم نه یاست.
بحري خواړه: په دې خوړو کې نا اشباع شوي غوړ اسیدونه شته چې د آراچیدونیک اسیدونو چې د مغز د التهاب پر مهال تولیدېږي د خنثی کېدو سبب کیږي چې په هره اونۍ کې باید ۴۵۰ګرامه وخوړل شي.
په آرامه او تیاره موقعیتونو کې خوب کول: دا چې رڼا او نا آرام ځایونه ډېر پاروونکي دي او د خوب د ګډوډېدو سبب کېږي نو بهتره ده چې د مسلسل خوب لپاره آرام ځای شتون ولري.
مصنوعي لکه د تلویزیون او تلفون وړانګې: یادې وړانګې وسوسې ډېروي او ددې ګډوډۍ د شدت سبب ګرځي.
عطاالله شيرزاد
امين هوتک باوري
حاجي امين هوتک باوري د روزگان ولايت د دهراوت ولسوالۍ د مټن نومي کلي په يوه منوره کورنۍ کې زېږېدلی.
دندې
ښاغلی باوري د ډاکټر نجيب الله د حکومت پر مهال لوړ پوځي سړی و .او د داکتر نجیب الله پر ضدکودتا کی ئی ستر سهم درلود ده د دفاع په وزارت کې دنده درلوده او همدا رنگه د دفاع وزارت د هوايي دفاع په جزتامونو نومي څانگه کې دندې تر سره کړيدي. حاجي هوتک باوري وروسته له هغه چې اروپا ته کډوال شو فرهنگي چارو کې ېې فعاله ونډه اخيستې او کله نا کله د شعر په جوړونه هم اخته وي. د فرهنگي چارو سره مينه لري ، د خپلو دندو د تر سره کولو ترڅنگ يې په افغانستان کې د خپلواکو مطبوعاتو سره مرسته کړې او د (سلام) په نوم اونيزې د فرهنگي برخې مسؤل چلونکی و. شعرونه يې په بيلابيلو انټرنټي او چاپي خپرونو کې خپاره شوي او ادبي آزاد نثري ټوټې هم ليکي.
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه سياستوال وېشنيزه:پښتانه لیکوال
ټې-۷۲
ټې-۷۲ (په روسي ژبې کې:Т-72 Урал) د جنگي ټانکونو څخه دي چی د ۱۹۷۱ کال څخه راهیسی د تیژنيي تاکیل په ښار کې په روسیې کې جوړېږي. په اوس وخت کې د ټې-۷۲ جنگي ټانک په نړۍ کی تر ټولو پراخه وسله ده  چی  په چېک جمهوریت، سربيا، هندوستان، رومانیا او پولنډ کې د لائسنس په اساس هم جورېږی. تر اوسه پورې تقریبًا ۲۰،۰۰۰ د ټې-۷۲ ټانکونه جوړ شوي دي. د ټې-۷۲ د زره پوښ پلن ۴۰۰ م.م. ته رسېدلای شي. د ټانک د عملې شمېره درې کسان دي ( قومندان، د ټانک چلوونکی، د وسلې چلوونکی)
وسلې
هر ټانک د ۱۲۵ م.م. توپ، د ۷،۶۲ م.م. ماشیندار او د ۱۲،۷ م.م. د الوتکو ویشتونکي توپ لري. د ۱۲۵ م.م. د توپ څخه د ۱۲۵ م.م. مردکې او د ټانک ماتوونکي توغندی ویشتلای شي.
ټې-۸۰
د ټې-۸۰ جنگي ټانک (په روسي ژبې کې: T-80) یو شوروي (روسي) جنگي ټانک دي چی په ۱۹۷۶ کال کی د شوروي مځکني ځواکونو لپاره طرح او جوړ شو. د ټې-۸۰ جنگي ټانک د ۱۲۵ م.م. توپ، د ۷،۶۲ م.م. ماشیندار او د ۱۲،۷ م.م. د الوتکو ویشتونکي توپ لري. د ۱۲۵ م.م. د توپ څخه د ۱۲۵ م.م. مردکې او د ټانک ماتوونکي توغندی ویشتلای شي او د یورانیم مرمۍ هم کارولای سی. هر ټانک د لیزر انداز لری او د ټانک پر برج باندي د رسام مرمی سیستم نصبېږې او دغه ټانک د فیشنگونو د فیرولو په واسط د ټانک ماتونکی ټوغندییو لخوا د دغی ټانک د منځه وړلو مخنیوی کوي.
وېشنيزه:روسي شوبلې
فیسبوک
فېسبوک د مېتا پلټفارمز شرکت (Meta Platforms) یوه امریکایي انلاین ټولنیزه رسنۍ او د ټولنیزو خدمتونو شبکه ده. فېسبوک په ۲۰۰۴ کال کې د مارک زوکربرګ (Mark Zuckerberg) او د هغه د هاروارډ پوهنتون هم‌دوره زدکړیالانو او د کوټې د ملګرو، اېډوارډو ساوېرن (Eduardo Saverin)، انډریو مککالم (Andrew McCollum)، ډسټين موسکووېټز (Dustin Moskovitz)، او کریس هګز (Chris Hughes) له لوري جوړ شو، چې نوم یې  د "مخ کتاب" (face book) لارښودو کتابچو څخه چې ډېری وختونه به د امریکا په پوهنتونونو کې زده‌کړیالانو ته ورکول کېدې، اخیستل شوی دی. د فېسبوک غړیتوب په لومړیو کې یوازې د هاروارډ پوهنتون تر زده‌کړیالانو پورې محدود و، خو وروسته یې بیا غړیتوب ورو ورو د شمالي امریکا نورو پوهنتونونو ته هم پراخ شو او له ۲۰۰۶م کال وروسته بیا هر له ۱۳ کلونو لوړو کسانو کولی شو غړیتوب یې ولري. په ۲۰۲۰م کال کې د فېسبوک د ادعا له مخې، دغې شبکې ۲.۸ میلیارده فعال کاروونکي لرل او د نړۍ په کچه یې د انټرنېټ کارونې اووم ځای خپل کړ. فېسبوک په ۲۰۱۰مو کلونو کې تر ټولو ډېر راښکته شوی یا ډانلوډ شوی مبایل اپلیکېشن و.
فېسبوک د هغو وسایلو له لارې د لاسرسي وړ دی چې له انټرنېټ سره تړلي وي لکه شخصي کمپیوترونه، ټابلېټونه او ځيرک موبایلونه. له راجستر کېدو وروسته، کاروونکي کولی شي یو پروفایل پکې جوړ او د ځان اړوند معلومات پکې په ډاګه کړي. دوی بیا کولی شي چې متنونه، انځورونه او ملټي مېډیا (multimedia) توکي پوسټ یا خپاره کړي، کوم چې له ټولو هغو نورو کارنانو سره چې له دوی سره یې ملګرتیا منلې وي او همدا راز د محرمیت اړوند بېلابېلو برخو (privacy settings) سره په ډاګیزه توګه او ازاد ډول شریکېږي. کاروونکي له یو بل سره د فېسبوک مېسېنجر له لارې مخامخ اړیکه نيولی شي، له هم-ګټو یا هم-علاقه ګروپونو سره یو ځای کېدای شي، او د فېسبوک ملګرو او خوښو کړو پاڼو د فعالیتونو اړوند نوټیفېکشنونه یا خبراوي ترلاسه کولی شي.
فېسبوک د ګڼو لانجمنو بحثونو د موضوع په توګه، دغه شبکه ډېر ځله د ځینو قضیو له کبله تر نیوکو لاندې هم راغلې ده. د بېلګې په توګه، د کاروونکي خصوصي حریم یا د کارن محرمیت (لکه د کامبرېج انلېټيکا”Cambridge Analytica”  د معلوماتو بربنډېدل)، سیاسي کارېدنه (لکه د امریکا د ۲۰۱۶ کال ټاکنې)، ډله‌ییزې څارنې، رواني اغېزې لکه روږديتوب او پر ځان باور کمېدل، او داسې منځپانګې لکه جعلي خبرونه، دسیسه‌اي نظريې، د چاپ له حق څخه سرغړونه  او کرکه پاروونکې ویناوې پکې د یادولو وړ دي. څارونکو او د نظر خاوندانو فېسبوک تورن کړی، چې په قصدي توګه یې د دا ډول منځپانګو د خپراوي اسانتیاوې برابرې کړې او همدا راز د اعلاناتو خپروونکو (advertisers) د راجلبولو لپاره د خپلو کاروونکو په شمېر کې مبالغه کوي.
۲۰۰۳-۲۰۰۶: فېسبوک، د تایل پانګونه (Thiel Investment) او د نوم بدلون
"مخ کتاب" (face book) د محصلینو یا زده‌کړیالانو لپاره یو لارښود کتابګوټی دی چې عکسونه او شخصي معلومات پکې شامل وي. هاروارډ پوهنتون یې په ۲۰۰۳م کال کې، د شخصي انلاین لارښودونو ترڅنګ، یوازې کاغذي نسخه لرله. زوکربرګ د هاروارډ کرېمسن ورځپاڼې (The Harvard Crimson) ته وویل: "هرڅوک په هاروارډ کې د نړیوال مخ کتاب (universal face book) په اړه ډېرې خبرې کوي ... زما په اند دا به ناسمه خبره وي چې پوهنتون ته رسېدل به یې څو کاله وخت ونیسي. زه کولی شم دا د دوی په پرتله په ښه بڼه ترسره کړم او زه دا په یوه اوونۍ کې کولی شم." د ۲۰۰۴ کال په جنوري کې زوکربرګ د فېسبوک (TheFaceebook) په نوم یو نوی وېبسایټ د فېس ماش (Facemash) په اړه د کرېمسن ورځپاڼې له یوې سرمقالې څخه په الهام اخیستنې جوړ کړ او ویې وویل: "ښکاره ده چې د یوه متمرکز وېبسایټ رامنځته کولو لپاره اړینه ټکنالوژي په اسانۍ سره د لاسرسي وړ ده... او ګټې یې زیاتې دي." زوکربرګ د هاروارډ پوهنتون له یوه بل زده‌کړیال اېډوارډو ساوېرن (Eduardo Saverin) سره وکتل او دواړه پر دغه وېبسایټ د ۱۰۰۰ ډالرو پر پانګونې سره سلا شول. د ۲۰۰۴م کال د فبروري په ۴مه زوکربرګ رسما فېسبوک (TheFacebook) وړاندې کړ چې پر (thefacebook.com) د لاسرسي وړ و.
د کارن پروفایل/ شخصي ټایملاین
په فېسبوک کې هر راجستر شوی کارن یو شخصي پروفایل لري چې د هغه د پوسټونو او منځپانګې ښودنه کوي. د انفرادي کارنانو د پاڼو بڼه د ۲۰۱۱ په سپتمبر کې بدله شوه او د "مهال وېش" (Timeline) په نوم وړاندې شوه، چې پکې د کارن کیسې په زماني ترتیب پکې راځي او د وضعیت تازه معلومات (status update)، انځورونه، او له اپليکېشنونو او پېښو سره تعامل هم پکې شامل وو. په دې بڼه کې همدا راز کارنانو کولی شو چې د "پوښ انځور" یا (cover photo) هم په خپل پروفایل کې کېږي. کاروونکو ته د خصوصي حریم یا محرمیت نور ترتیبات (privacy settings) ورکړل شول. په ۲۰۰۷ کال کې فېسبوک د برنډونو او مشهورو شخصیتونو لپاره له خپلو مینه والو سره د اړیکو او تعامل لپاره د فېسبوک پاڼې هم پیل کړې. د دغه کال په نوامبر کې ۱۰۰۰۰۰ پاڼې جوړې شوې. د ۲۰۰۹ په جون کې، فېسبوک د "کارن نومونو" ځانګړتیا معرفي کړه چې کاروونکو ته یې دا شونتیا برابره کړه ترڅو یو ځانګړی مستعار نوم غوره کړي چې د اسانه شریکولو لپاره د دوی د شخصي پروفایل په نږه (URL) کې کارول کېږي.
د ۲۰۱۴ کال په فبروري کې فېسبوک د جنسیت ترتیب (gender setting) پراخ کړ او یوه د سفارشي داخلولو برخه (custom input) یې پکې زیاته کړه چې کاروونکو پکې کولی شول د جنسیتي هویت له یوې پراخې لړۍ څخه يوه یې غوره کړي. کاروونکي همدا راز کولی شي دا هم وټاکي چې کوم د جنسیت مشخص ضمیر په ټول سایټ کې دوی ته وکارول شي. د ۲۰۱۴ کال په مې میاشت کې فېسبوک یوه بله ځانګړنه معرفي کړه چې له مخې یې کاروونکي کولی شي د هغو معلوماتو غوښتنه هم وکړي چې نورو کسانو پر خپلو پروفایلونو نه دي ډاګیز کړي. که چېرې کوم کارن خپل کلیدي معلومات، لکه موقعیت، ښار، یا د اړیکې حالت نه وي وړاندې کړي، نور کاروونکي کولی شي د نوې "پوښتنې" تڼۍ په کارولو سره هغوی ته په یوه عادي کلېک یو پیغام واستوي او د دغو څیزونو په اړه پوښتنه ترې وکړي.
نیوکې او لانجمنې قضیې
د فېسبوک اهمیت او ځای په ډېرو ساحو (domains) کې د نيوکو لامل هم شوی. د انټرنېټ محرمیت یا خصوصي حریم، د کاروونکي د معلوماتو ډېر زیات ساتل، د مخ پېژندنې سافټویر یا ډیپ فېس (DeepFace)،  روږدی کېدونکی کيفيت يې، په کارځای کې یې رول چې د کارمندانو حسابونو (accounts) ته د ګمارونکي لاسرسی پکې د یادولو وړ دی، په دغو قضیو کې شاملېږي.
پر فېسبوک د برېښنا کارونې، له مالیاتو څخه ډډه، د کاروونکي د اصلي نوم د الزامیت پالیسیو، سانسور او د متحده ایالاتو د پرېزم (PRISM) څارنې په پروګرام کې یې د ښکېلتیا له امله هم نیوکې شته دي. د اېکسپرېس ټرېبیون ورځپاڼې په وینا، فېسبوک "د ناقانونه یا په نورو ځایونو کې راجستر شوو شرکتونو په کارولو سره له ملیاردونو ډالره مالیې څخه ځان ایستلی دی".
فېسبوک همدا راز تورن دی چې پر کاروونکو یې زیان رسوونکې رواني اغېزې لکه د کينې او د فشار احساس، د پاملرنې یا توجه نشتوالی او پر ټولنیزو رسنیو روږديتوب، پکې لیدل کېږي. د اروپا د انحصار-ضد پالیسۍ تنظیموونکي مارګرېت وېستګر (Margrethe Vestager) وویل چې د شخصي معلوماتو په اړه د فېسبوک د خدمتونو شرایط "غیر متوازن" دي.
پر فېسبوک دا نیوکې هم شوې چې کاروونکو ته ناقانونه یا توهین امیزه مطالبو د خپرولو اجازه ورکوي. د بېلګې په توګه: د چاپ له حق او د فکري ملکیت سرغړونې، کرکه پاروونکې ویناوې، د جنسي تېري او ترهګرۍ لمسون، جعلي خبرونه، او جرمونه، وژنې او د تاوتریخوالي د پېښو په ژوندۍ بڼه خپرول. سرېلانکا د ۲۰۱۹ کال په مې میاشت کې د مسلمانانو پر ضد له پاڅونونو وروسته، چې په همدغه کال د ایسټر یکشنبې د اختر له چاودنې وروسته د دغه هېواد په کچه تر ټولو بده پېښه وه، فېسبوک او واټساپ دواړه د سولې د ټینګښت لپاره د یوه لنډمهالي اقدام په توګه بند کړل. فیسبوک یوازې د ۲۰۱۸ کال په وروستۍ او د ۲۰۱۹ کال په لومړۍ ربع کې ۳ میلیارده جعلي حسابونه حذف کړل، په داسې حال کې چې په پرتليزه توګه دا ټولنیزه شبکه د میاشتې د ۲.۳۹ ميليارده فعالو کاروونکو راپور ورکوي.
څنګه کولی شو د فېسبوک اپلکېشېن ډانلوډ کړو ؟
د‌ فېسوک اپلکېشېن په وړيا توګه دی تاسو کولی شئ له Google Store څخه ډانلوډ کړئ.
د ډانلوډ کولو لپاره لپاره  لاندې لینک کلیک کړئ.
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.facebook.katana
د فېسبوک زیانونه
فېسبوک د ځوانانو د خپګان سبب شوی که ستاسو زړه تل خپه وي او یا د ستړیا احساس کوئ، نو د دې لوی علت دا دی چې له فېسبوکه ډېر کار اخلئ. په ډنمارک کې ساینسپوهانو په یوه څیړنه کې څرګنده کړې چې هغه ځوانان چې فیسبوک کاروي، له زیات خپګان سره مخامخ او په ژوند کې د پاتي راتلو احساس کوي که چیرته ځوانان غواړي چي تیرې خوشالۍ یې بیرته په ژوند کې راشي نو د فیسبوک په کارولو کې دې بیا کتنه وکړي. دا څیړنه د اف کوپنهیګن پوهنتون ساینسپوهانو کړې او ۱۹۰۵ کال د ځوانانو او د اوسنۍ زمانې ځوانان یې سره پرتله کړي چې تر اوسنیو له جسمي او ذهني پلوه قوي ول. څیړونکو لومړی ځوانان په دوو ګروپونو وویشل په دې څېړنه کې لومړی ګروپ ځوانانو ته د فیسبوک د دوامداره کارونې هدایت وشو او دوهم ګروپ ته د فیسبوک نه کارونې هدایت وشو له یوې اوونۍ وروسته معلومه شوه چا چې فیسبوک نه دی کارولی د بدن وړتیا یې زیاته شوې او هیڅ خپګان یې نه احساساوه او هغه چا چي فیسبوک کارولی د بدن له وړتیا څخه مایوسه وه او په خپل ژوند کې یې خوښي نه احساسوله. څیړونکو ویلي چې که د فیسبوک کارونې ته مو زړه کیږي نو د یو څه وخت له پاره رخصت هم ورکوئ څو د جسم وړتیا مو قوي او په خپل ژوند کې خوشالي راولئ
۲۰۱۶ز کال کې د طالبانو ولسوالانو وژنه
۲۰۱۶/۵/۱۳ز د پچیر و اگام ولسوال وژنه
د ننگرهار ولایت د پچير اگام ولسوال د لومړنيو ورکړل شویو مالوماتو له مخې، نن لس نيمې بجې د دې ولسوالۍ د زرمه خېلو په سيمه کې د هوايي بريد په ترڅ کې پچير اگام لپاره د وسله والو مخالفينو نومول شوی ولسوال امين جان او يو ساتوونکی يې ووژل شول. د ولسوال د مالوماتو پر بنسټ، په دغه بريد کې د نوموړي يو کرولا ډوله موټر او دوه ميله وسلې هم لمنځه تللي دي.
22/5/2016ز هېلمند، مارجې عملیات
د پوځ د عملیاتو مشر وایي: نن سهار شپږ نیمي بجې یې مارجې کي د طالبانو قضايي مسئول رحماني او نظامي مسئول حاجي رحمت د هدفي بریدونو په ترڅ کي وژلي،او د حمیدي په نوم بل قوماندان د شپې ۱۲ بجې کومانډو ځواکونو ژوندی نیولی.
د ناول ترکيبي اجزاوې
ناول هغه نثري کیسه ده چې په هغه کې زموږ د ژوند انځور په تفصیل سره وړاندې کیږي. هغه شیان چې له زېږون څخه تر مړینې پورې د یو شخص سره پېښیږي، د وضعیت بدلون یا وضعیت د ناول موضوع ده. په لنډه توګه، ناول هغه انځور دی چې د ژوند ټول اړخونه پکې لیدل کېدای شي. د "ناول" کلمه د ایټالوي کلمې "novella" څخه اخیستل شوې چې مانا یې نوې، عجیبه یا ځانګړې ده. د کلارا ریویس په وینا:
"ناول د هغه زمانې د ژوند او ټولنې رېښتینی انځور دی په کومه زمانه کې چې هغه ليکل شوی وي".
د اېچ جي ویلز په وینا: "د ښه ناول نښه د رېښتیني ژوند وړاندې کول دي"
د ناول جوړښت
د ناول جوړښتي عناصر څه دي، یانې هغه څه دي، چې باید په ناول کې وموندل شي؟ د هنر له نظره، هغه شیان چې باید په ناول کې وموندل شي: کیسه، پلاټ، کرکټر، ډیالوګ، انځور او پيغام. اوس د دې اجزاو لنډه پېژندنه وړاندې کوو.
کیسه
کیسه هغه بنسټیز څيز دی چې پرته له دې ناول شتون نه لري. یوه واقعه، یوه پیښه، یوه کیسه یو هنرمند مجبوروي چې قلم پورته کړي. یوه بله مهمه خبره. لوستونکی باید دا کیسه بالکل ریښتیا وګڼي. دوهم، څومره چې کیسه ډېره روښانه وي، لوستونکي به په هغې کې ډېر لېوالتیا ولري. اوس دا د هنرمند دنده ده چې لوستونکي څنګه له ځان سره وساتي. دا په دې مانا ده چې کیسه کې بايد تلوسه موجوده وي او په داسې ډول پرمخ يوړل شي چې لوستونکی لېواله وي چې پوه شي چې څه پېښیږي؟ او په دې ډول د کيسې لوستلو ته دوام ورکړي.
خاکه ( پلاټ )
پلاټ د کیسې د ترتیب نوم دی. یو بریالی هنرمند په تار کې د موتي(د تسبو يا غاړې امېل مرۍ) په څېر پیښې تنظیموي. په دې پېښو کې باید داسې منطقي ترتیب وي چې یو له بل وروسته طبیعي ښکاره شي. که چېرې پیښې یو له بل سره نږدې تړاو ولري، نو پلاټ به همغږی او ګټور بلل کیږي. او که داسې نه وي، نو پلاټ به لوز او کمزوری بلل کیږي، چې نیمګړتیا ده. که په ناول کې يو کیسه وي، نو دې پلاټ ته ساده پلاټ وايي، خو که چیرې له یو څخه ډېرې کيسې ولري لکه د ارواښاد نسيم حجازی ډېری ناولونه، نو دې ډول ناول ته مرکب پلاټ ويل کيږي. په دې اړه چې ایا دسیسه اړینه ده او که نه، بېلابېل نظريات موجود دي، په اردو ژبه کې "شریف زاده" ناول یوازېنی ناول دی چې له پلاټ پرته دی. خو حقیقت دا دی چې له پلاټ پرته بریالۍ ناول ليکل ناشونی کار دی.
کردار ليکنه
کرکټرونه د ناول اصلي برخه ده. هغه پېښې چې په ناول کې پېښیږي په ځینو ژوندیو موجوداتو متمرکزې دي. اړينه نه ده چې حتماً دې باید انسان وي. حیوانات، نباتات او الوتونکي د کيسې کرکټرونه کېدلای شي. څومره چې دوی رېښتیني ژوند ته نږدې وي ، نو ناول به ډېر بریالی وي. کرکټرونه په دوه بکسونو وېشل شوي دي. یو پیچلی (ګرد) کرکټر او بل ساده يا سپوټ کرکټر. انسان له حالاتو سره بدلون مومي. هغه رولونه چې وده کوي د بېلګې په توګه هغه رولونه چې د شرایطو سره سم بدلیږي د دورې په نوم یادیږي. لکه د میرزا هادي راسوا د امروجان ادې او سلطان مېرزا رول. ورته کرکټرونه ژوندي کرکټرونه بلل کېږي او د ادب په نړۍ کې تل پاتې کېږي. هغه کرکټرونه چې د تکامل څخه بې برخې وي او د ناول په اوږدو کې ورته پاتې وي سپیټ بلل کیږي. د نذیر احمد "میرزا ظاهر دار بیګ" او د سرسار "خوجي" د دې مثالونه دي. دوی ممکن په زړه پورې وي، مګر ممکن د اصلي انسانانو سره ورته نه وي.
د خبرو اترو لیکنه
د ناول بریالیتوب یا ناکامي تر ډېره بريده په خبرو اترو پورې اړه لري. په ناول کې د کرکټرونو تر منځ خبرو ته ډيالوګ ويل کېږي. د دې خبرو له لارې موږ د دوی د زړونو په حالت پوهېږو او د دوی په مرسته کیسه مخ په وړاندې ځي. د خبرو اترو په برخه کې دوه شیان مهم دي. یو دا چې خبرې باید غیر ضروري اوږدې نه شي چې لوستونکي یې په لوستلو ستړي شي. دویمه خبره نوره هم مهمه ده. يانې خبرې اترې بايد د رول د ژبې له مخې وي يانې که چېرته خبرې د يو داسې چې وي، چې د نورو سيمو له خلکو څخه په ځانګړې لهجه خبرې کوي، نو بايد د همغوی په لهجه وويل شي، د بېلګې په توګه د جلال اباد خلک وايي کله به راشې؟، خو همدغه خبره بيا د کندهار خلک په دې ډول کوي چې کله به راسې؟، نو کرکټر چې د هرځای وي، د هماغې مطابق خبرې اترې به ورته ليکل کيږي.
انځورګري
تخیل او پنځونه د ناول ښکلا او اغېز زیاتوي. که انځورګري کاميابه شي، نو دروغ کيسه هم رېښتيا ښکاري، په "امروجان ادا" کې مېرزا رسوا د خانم د کوټې نقشه په داسې برياليتوب سره راښکاره کړې چې ټول چاپېريال يې راته ښکاره کيږي. عرس، مېلې، د نواب سلطان ماڼۍ يادېږي، نو داسې ښکاري چې موږ پخپله هلته رسېدلي يو. پریم چند هم په سینوګرافۍ کې ښه مهارت لري. دا ضعف د شرر او تبیب په ناولونو کې څرګند دی.
په ځان مينتوب (ناسيزم)
نارسیزم (په ځان مینتوب)
په اروا پوهنه کې نارسیزم یا په ځان مینتوب پر خپل ځان د افراطي مینې ښکارندوی او په دنني تصوراتو باندي تکیه ده.
د نارسیزم اصطلاح د نارسیس له نا مه له یوې زړې یونایي اسطورې څخه اخستل شوې، نارسیس یو ښکلی ځوان و چې د ډېرو ښځو پام ور اوښتی و، خو دی د هغوی په مقابل کې بې تفاوته و او دې بې تفاوتۍ به یې هغوی نا ارامه کولې. په دې ښځو کې یوه پېرۍ هم وه چې اکو نومېده. اکو به خورا ډېري خبرې کولې چې د هرا له لوري ابدي چوپه شوي وه یوازي دومره اجازه یې لرله چې د خلکو د خبرو ورستۍ څپې تکرار کړي. دې ښکلې پرۍ چې کله نارسیس ولید په هغه یې زړه بیلود خو نارسیس چې بې تجروبې ځوان په مینه نه پوهيدو په دې او په نورو به یې مسخرې کولې
نجینو په همدې دلیل له خدایانو څخه وغوښتل چې نارسیس تنبه کړي. د هغه د دې بې رحمۍ له کبله یې هغه په دې جزا له محکوم کړ چې په خپل ځان مین شي.یوه ورځ کله چې نارسیس د ابو څښلو له پاره په چينه ورټیټ شو خپل انځور یې په اوبو کې ولید نو پرې مین شو. په همدې لحظه پوه شو چې هغه احساس چې نور یې د ده په مقابل کې لري څه دی، هغه نه شوای کولای چې له خپل انځور نه سترګې پورته کړي. په غمونوکې ګیر شو له دې غمه یې د هماغې چینې څنګ ته سا ورکړه. چې بیا ورسته پر هماغه ځای چې نارسیس سا ورکړي وو د نرګس ګل وغوړید او اکو چې د نارسیس د میني له کړاوه او غمه ډېره ضعیفه شوې وه کله چې دهغه له مرګ نه خبره شوه د غږ په یو ډول انګازه چې (اکو) ورته وایی بدله شوه.
د ځان مینتوب ناروغۍ:
د نارسیزم ناروغان د (خپل ځان ته اهمیت،ځان لوړګڼل، له نورو ځان بېل بلل) په ژور احساس باندي له نورو نه بېلیږي.
دا وګړي خپل ځان له نور کسانو څخه ځانګړي بولي او د دې لیوله دې چې له نورو نه بیل رفتار ور سره وشي. پر ځان اینتقاد زغمل ورته سخته دی او د اینتقاد په مقابل کې ژر په غوسه کېږي چې مقابل لوری په ناپوهۍ حماقت او په واقیعت باندي په نه درک یې تورنه وي.
خپل ځان غښتلي. مطرح، او خورا پوه بولي او له نورو نه د خپل ځان د مننې هیلي لري.
نور نه شي کولای چې د ده غوښتنې ور پوره کړي، ځکه چې د ده ځان غوښاتنې له واقیعت سره په تضاد کې دي نو ټولنیزي اړیکي یې پرېکېدونکي وي داسي کسان په خپلو کړو وړه شغلي، فردي او نور مسایل له لاسه ورکوي په داسي حال کې چې په هکله هیڅ پوه نه لري.
۱ـ (self-importance) چې د ځان د لوړ او مهم ګڼلو احساس ولري( مثلاً په خپلو بریاو او استعدادنو کې اغراق وکړي او یا پرته له دې چې کومه بریا او لاسته راوړنه ولري دا انتظار ولري چې هغه دې یو لوی او مهم کس وګڼل شي)
۲ـ په دې معتقید وي چې یو استثنایي کس دی چې یوازي لوړ پوړي او لوړ رتبه خلک دی درک کولای شي او یا دی یوازي له هغوی سره باید ناسته پاسته ولري.
۳ـ په افراطي ډول د ستایلو اړتیا لری.
۴ـ (entitlement) د دې احساس وکړي چې په هر څه کې په حقه دی.یعنې په نا معقول ډول د دې انتظار ولري چې ځانګړي او د ده په زړه برخورد دې ورسره وشي. او نور خلک دې هیڅ په هیڅه د ده غوښتنو ته تسلیم شي.
۵ـ په فردي اړیکو کې دي مستثمیر وي یعنې د نورو له امتیازاتو دې د ځان په کټه کار اخلي او ځان خپلې موخې ته پرې ورسوي.
۶ـ له نرو سره دي اغلباً حسودي وکړي اویا دې داسي وانګري چې نور له ده سره حسادت کوي.
د پوښتنو کولو مهارت
د پوښتنې کولو مهارت Questioning Skills پوښتنې په هره اداره، کاروبار، دفتر، ښوونځي، پوهنتون او په نورو ځايونو کې کېږي. هر انسان ته د خپل چاپيريال او حالاتو په اړه پوښتنې راولاړيږي. په هر ډول حالاتو کې پوښتنې پيدا کېږي، که انټرويو وي کې پوښتنليک او يا ...
د پوښتنو ډولونه او موخې Types and Purposes of Questions ١: خلاصې پوښتنې Open Ended Questions: د پوښتنو عام ډول دى. دا ډول پوښتنې ملاقاتي (Interviewee) ته د ډيره خپلواکي ورکوي او په ځواب ورکولو کې ورسره مرسته کوي. خلاصې پوښتنې ډېرې پراخه ماناوې لري او د وضاحت لپاره يې الفاظ هم ډېر کارول کېږي. خلاصې پوښتنې ټولې په يو ډول نه وي، بلکې ځينې ډېرې خلاصې وي او ځينې کمې. د ډېرو خلاصو پوښتنو څو بېلگې - د ځان په اړه راته ووايه؟ - څه تمه لري؟ - په اوسنيو حالاتو کې څه احساسوې؟
د ښو پوښتنو ځانگړنې Characteristics of a Good Question د ښو پوښتنو ځانگړنې په لاندې ډول دي. - پوښتنه لنډه او جامع وي. - ښې پوښتنې د ښايسته گې توکي له ځانه سره لري، يانې ښه ژبه کارول کېږي. - پوښتنه بايد د موضوع اړوند وي. - پوښتنه بايد واضح وي. - پوښتنه پر خپل ځاى وشي، بې ربطه پوښتنه بې ځايه وي. - د زياتو معلوماتو د ترلاسه کولو لپاره خلاصې پوښتنې ښې وي. - د لنډو معلوماتو لپاره بندې پوښتنې وړ وي. - د سمو معلوماتو د ترلاسه کولو لپاره بې پرې پوښتنې پر ځاى وي.
ګوګل
ګوګل (په انګلیسي: Google LLC) یو امریکایي ټیکنالوژيکي کمپنۍ ده چې زیات تمرکز یې په مصنوعي ځیرکتیا، آنلاین اعلانات، د لټون ماشین ټیکنالوژي، کلاوډ کمپیټینګ، کمپیوټر سافټویر، کوانټم کمپیوټینګ او انلاین بانکداري باندې دي.
د پوښتنو کولو مهارت
د پوښتنو په منځ کې خنډ او حل يې د معلوماتو د ترلاسه کولو لپاره پوښتنې بايد له احتياط ډکې وي. وړه غلطي کولى ملاقاتي له ځواب څخه ډېر ليرې بيايې. کله چې د پوښتنو پر مهال کوم خنډ رامخې ته کېږي لار ترې چپه کړئ. دلته له خنډ او خطر څخه موخه د پوښتنو نامناسب استعمال دى. که له چاپيريال سره اشنا ياست او ملاقاتي په اړه يوه څه معلومات لرئ؛ نو ډېرې سمې پر ځاى او واضح پوښتنې به وکولى شئ او له خنډونو څخه به مو مخه چپه وي. لاندې د مختلفو ډولونو پوښتنو او د خنډونو د حل لپاره لارې چارې بيان شوې دي. ١: د موضوع وضاحت Details of Subject Matter: هر ډول پوښتنه چې کوئ، بايد په اړه يې خپله وپوهېږئ، خپل اند او نظر بايد ولرئ. يانې د پوښتنې په اړه خپله معلومات نه لرئ، يا په کې شک کوئ؛ نو د غلطۍ ښکار کېدلى شئ. له دې کار څخه بايد ځان وساتل شي. ٢: د پوښتنو لړليک List of Questions: کله چې پوښتنې کوئ؛ نو د پوښتنو يو ليست جوړ کړئ، هسې نه چې اړينه پوښتنه مو له ياده ووځي. ٣: واضح پوښتنې Clear Questions: کله چې پوښتنې کوئ؛ نو پوښتنې مو بايد د ملاقاتي (Interviewee) له علم، تجربې او موقف مطابق وي. ځکه کې پوښتنې واضح وشي؛ نو ځوابونه به يې واضح وي. ٤: جامع پوښتنې Concise Questions: پوښتنې ډېرې اوږدې مه کوئ، بلکې لنډې او جامع پوښتنې غوره وي. بې لامله اوږدې پوښتنې له اصلي مطلب څخه ډير ليرې والى رامنځته کوي؛ نو مطلوبې لنډې او جامع پوښتنې جوړې کړئ، چې ستاسې د ملاقاتي (Interviewee) وخت له ضايع کيدو څخه ساتي. ٥: شخصي پوښتنې Personal Questions: شخصي پوښتنې هم له اصلي مطلب څخه د ليرې والي لامل گرځي، بايد له کولو يې ډډه وشي. داسې پوښتنې چې ملاقاتي په سوچ او فکر کې اچوي او يا پرې بدې لگيږي، بايد ونشي. لکه جنس، عادت، اخلاق، مذهب او نورې داسې پوښتنې. هو کې دا ډول پوښتنې اړينې وي، د مخه بايد له ملاقاتي اجازه واخيستل شي، تر څو د ملاقاتي موقف او وقار ته زيان ونه رسيږي. ٦: يادښتي پوښتنې Memorable Questions: پوښتنې بايد د ليرې ماضي پر ځاى له نږدې ماضي څخه وشي. يانې پوښتنې بايد داسې وي، چې د ملاقاتي په ياد پاتې وي. ځکه چې د وخت په تېرېدو سره ډېر څه له ياده وځي؛ نو ددې لپاره چې سم معلومات مو ترلاسه کړي وي، يادښتي پوښتنې وکړئ. ٧: بې پرې پوښتنې Unbiased Questions: که غواړئ، ريښتوني او سم معلومات ترلاسه کړئ؛ نو بې پرې پوښتنې وکړي. ٨: اړوند پوښتنې Relevant Questions: څېړونکي يا انټرويو اخيستونکي ته پکار ده، چې د موضوع اړوند پوښتنې وکړي. بې ځايه او بې ربطه پوښتنې د وخت ضايع ده. ٩: سيده يا نيغې پوښتنې Direct Questions: له موخو سره سمې او سيده پوښتنې کول پکار دي. پوښتنې بايدساده، اسانې او لنډې لنډې وي، تر څو ملاقاتي په ښه ډول ځواب درکړي. په پوښتنو کې تيزې مه کوئ، د پوښتنو په منځ کې دمه کول ښه وي. ١٠: د ښو اخلاقو څرگندونه Show Good Etiquette: انټرويو اخيستونکى يا پوښتونکى بايد د ښو اخلاقو څرگندونه وکړي. د پوښتنو پرمهال له خوښۍ او ښو اخلاقو کار واخلي، چې دا پر ملاقاتي اغېز کوي او په ريښتونو معلوماتو کې مرسته کوي.
ګوګل
او په نړۍکې "ترټولو قوي کمپنۍ" په توګه پیژندل شوی دی د مصنوعی ځیرکتیا په برخه کې د معلوماتو په راټولولو او بازار کې د خپل حاکمیت په لرلو او ټیکنالوژیکي ګټو له له امله د نړۍ د ارزښتناکه برانډونو څخه شمیرل کیږي.
تاریخ
اصلي مقاله: د ګوګل تاریخچه
ګوګل یوه څېړنیزه پروژه وه چې د ۱۹۹۶ز کال په منځنیو کې د لیري پيج او سرګي برین چې د کلېفورنیا په سټنفورډ پوهنتون کې دوه پي ایچ ډي محصلین ول پیل شوه.
دوي د خپلې پروژې نوم "BackRub" کېښودو ځکه ددوي پلټونکی ماشین د نورو ویب سایټونو ملاتړي لینکونه ارزول او په همدې بنسټ به یې د هغوي اهمیت د پلټنو په پایله کې ټاکل. (چې وروسته د پاڼې رتبه ونومول شول)، چې په هماغه وخت کې یې یو بل ویب سایټ چې RankDex یې ونومولو په ورته توګه کار کولو. د دوي پلټونکی ماشین په لومړي وخت کې په دې ډول لیکل کېدو google.stanford.edu او ګټه ترې اخېستل کېده او د ډېسمبر په ۱۵مه، ۱۹۹۷ز کال د google.com نوم یې هم ثبت کړ او د ۱۹۹۸ز کال په ډېسمبر کې د ګوګل لومړنی دفتر پرانېستل شو او په دې توګه دا شرکت په رسمي توګه ثبت او پرانېستل شو. په حقیقت کې د ګوګل لومړی کاري دفتر د منلو پارک په سوزان وژکیکي کراج کې کار پیل کړ.
کیلی میلر (عالم)
کیلی میلر (۱۸ جولای ۱۸۶۳ – ۲۹ دسمبر ۱۹۳۹ ز کال) امریکايي ریاضي پوه، ټولن پوه، مقاله لیکونکی، د ورځپاڼې کالم لیکونکی، لیکوال او د نږې نیمې پېړۍ لپاره د امریکايي تور پوستو په معنوي ژوند کې یو مهم شخصیت و. هغه د "پتومک حماسې په ویونکي" مشهور و.
د ژوند لومړي کلونه او زده کړې
کیلي میلر د الیزابت میلر او مشر کیلي میلر له لسو زامنو شپږم و. مور یې مخکې غلامه وه او پلار یې یو آزاد تور پوستی امریکايي و، چې د کنفدرېشن په ځواکونو کې یې د وېنسبورو د ډلګۍ مشر په توګه خدمت کړی و. میلر د سویلي کارولینا په وینسبورو کې وزېږېد او هلته ابتدایه او عالي ښوونځي ته ولاړ.
میلر له ۱۸۷۸-۱۸۸۰ ز کال پورې د فیرفیلډ انستیتیوت ته لاړ. د هغو لاسته راوړنو له امله چې میلر لرلې، د هاوارد پوهنتون له خوا ورته چې د امریکا له کورنۍ جګړې وړاندې تورپوستو ته ځانګړی پوهنتون و د تحصیلي بورس/سکالرشېپ وړاندیز وشو. میلر د چمتووالي د درې کلنې دورې درسي پروګرام چې یوناني او لاتین ژبې او ریاضي په کې شاملېدل په دوه کلونو کې بشپړ کړ. هغه د یوې پوهنځۍ له بشپړولو په چټکۍ بلې پوهنځۍ ته لاړ. میلر له ۱۸۸۲-۱۸۸۶ ز کال پورې په هاوارد پوهنتون کې خپلو زده کړو ته دوام ورکړ.
په ۱۸۸۶ ز کال کې مېلر دا فرصت ترلاسه کړ، څو له کپتان ادګار فریسبي سره د پرمختللې ریاضي په برخه کې زده کړې وکړي. فریسبي یو امریکايي ریاضي پوه و چې د امریکا د متحده ایالاتو د سمندریزو ځواکونو په لیدن ځای/کنټرول خونه کې یې کار کاوه. د فریسبي همکار سیمون نیوکامب د مېلر په ذهني وړتیا وپوهېد او مشوره یې ورکړه چې په جانز هاپکینز پوهنتون کې زده کړې وکړي. میلر دوه کاله (۱۸۸۷-۱۸۸۹ ز کال) په جان هاپکنز پوهنتون کې تېر کړل، هغه لومړنی افریقايي- امریکايي و چې دغه پوهنتون ته یې لار موندلې وه. میلر د ریاضي، فزیک او ستورپوهنې په برخه کې زده کړې وکړې او لومړنی افریقايي الاصله امریکايي و چې د امریکا په متحده ایالاتو کې یې پرمختللې ریاضي ولوسته. میلر د الفا فی الفا (Alpha Phi Alpha) ټولنې غړی و.
مسلک
میلر د هغو مالي ستونزو له امله چې لرلې یې په جانز هاپکینز پوهنتون کې یې زده کړو ته د دوام ورکولو توان نه درلود. هغه له ۱۸۸۹-۱۸۹۰ ز کال پورې د واشنګټن ډي سي په ام سټریټ عالي ښوونځي کې د ریاضي درس ورکړ. هغه چې په ۱۸۹۰ ز کال کې په هاوارد کې د ریاضي د فروفیسور/ښوونکي په توګه وټاکل شو، په ۱۸۹۵ ز کال کې یې د ټولنپوهنې، د انساني ټولنې د چلن او پراختیا د جوړښت مضمونونه یې په درسي پروګرام کې شامل کړل او له ۱۸۹۵ ز کال څخه یې تر ۱۹۳۴ ز کال پورې د ټولنپوهنې د ښوونکي په توګه خدمت وکړ. میلر په ۱۹۰۳ ز کال کې د هاوارد پوهنتون د حقوقو له پوهنځي څخه فارغ او په ۱۹۰۷ ز کال کې د علومو او هنر د کالج د رئیس په توګه وټاکل شو.
میلر، د ویلیام ادوارد برګهارت دیوبویس په مشرۍ خوځښت کې د فعالیت له مخې په ملي کچه شهرت ترلاسه کړ. هغه د بوکرتي واشنګټن د "پخلاینې" او "بنسټ پالنې" په شخړه کې له ځانه پام وړ فکري رهبري وښوده. میلر له دوه اړخونو د خلکو په منځ کې پېژندل شوی.
د افریقايي امریکایانو د ښوونې او روزنې په برخه کې، میلر نه د "بنسټ پالو" پلوی و – دیو بویس او د نیاګارا خوځښت – او نه هم د بوکر ټي. واشنګټن د پلویانو- "محافظه کارانو" پلوی و. مېلر د یوې منځنۍ تګلارې په لټه کې و، د ښوونې او روزنې د داسې یو نظام چې د حرفوي او ذهني روزنو په وړاندې کولو د افریقايي- امریکايي وګړو د "متوازنې ودې" لامل وګرځي.
د ۱۹۲۴ ز کال په فبروري کې، مېلر د نېګرو سنهدرین کنفرانس د مشر په توګه وټاکل شو، هغه کنفرانس چې په شیکاګو کې د ۶۱ افریقايي – امریکايي بنسټونو غړي په کې راغونډ شوي و، څو خپل یووالی زیات او هڅه وکړي د ټولنیزو او سیاسي اصلاحاتو یو ګډ پروګرام طرح کړي.
هغه باور درلود چې تورپوستي باید آزاد بازار ته د دولتي او یا ټولنیزو ځواکونو په پرتله ترجیح ورکړي او څرګنده یې کړه: "پانګوال یوازې یوه پیاوړې انګېزه لري، تولید او د توکو پلور. نژاد او رنګ مهم تولیدونکی دی، خو دومره نه ... پانګوال د یوه پرانیستي بازار ملاتړی دی چې ټولو ته دا حق ورکوي، څو له هر ډول ممنوعیت پرته د خپلو وړتیاوو له مخې کار وکړي. له دې ځایګي څخه پانګوال او تور پوستی یو ډول دي."هغه د پولیسو د نژادي تبعیض له نیوکه کوونکو څخه و، ده په ۱۹۳۵ ز کال کې څرګنده کړه، چې د پولیسو تاوتریخوالی د ټولنې باور ته زیان رسوي: "نږدې په بشپړ ډول پولیس یوازې د قانون وسیله ده چې تورپوستي له هغوی سره اړیکه ټینګوي. د پولیسو تاوتریخوالی د ټولو دولتي چارواکو او د قانون د پلي کوونکو افسرانو پر وړاندې د بې باورۍ او خواشیني توب لامل کېږي".
لیکلي آثار
میلر پیاوړی مقاله او کالم لیکونکی و، چې په ورځپاڼو، مجلو او کتابونو کې یې مقالې په چاپ رسېدلې، هغه همدارنګه له کوره بهر اسارت (Out of the House of Bondage) تر نامه لاندې کتاب په ګډون څو کتابونه لیکلي. میلر له ویلیام ادوارد برګهارت دیو بویس سره د رنګین پوستانو د پراختیايي ملي ټولنې د بحران په نامه (The Crisis) رسمي ژورنال په ایډیټ برخه کې هم مرسته کوله. مېلر په بوسټون ټرانسکرېپټ ورځپاڼه کې د نامه له یادولو پرته د خپلو مقالو په خپرولو پیل وکړ. مېلر همدارنګه د زده کړو د ارزونې، ډایل، ښوونې او روزنې او ټولنیزو علومو د ژورنال په هکله خپل نظریات شریک کړل. د هغه بې نومه مقالې په ۱۹۰۸ ز کال کې د نژاد د بدلون په نامه کتاب کې د څېړنو په اصلي موضوع واوښتې. مېلر وړاندیز وکړ چې افریقايي-امریکايي وګړي دا حق لري چې د هغو غیرعادلانه شرایطو پر وړاندې چې په سوېل کې د سپین پوستو د لوړاوي اړوند دي اعتراض وکړي. مېلر د نژادي برابرۍ، ودې او بنسټیزه کولو ملاتړ کاوه.
په ۱۹۱۷ ز کال کې مېلر ولسمشر وودرو ویلسون ته په یو پرانیستي لیک کې چې په بالتیمور افرو- امریکن اونیزه کې خپور شو له لنینچ کولو نیوکه وکړه او هغه یې "محدود او په ملي کچه پراخ وګاڼه" د دغې ښکارندې په درولو کې یې د حکومت ناتواني "د دیموکراسي رسوايي" وبلله. "کله چې تورپوستي وګړي د هېواد په ټولو برخو کې وهل ډبول کېږي او د پناه غوښتنې په موخه مرکزي حکومت ته منډه کوي ځکه د مشکوکو قضاوتونو له مخې یې آزادي رد کېږي، دا پدې خلکو له ملنډو وهلو پرته بل څه ندي".
دغه پرانستی لیک، د نږدې یو کال لپاره د امریکا د متحده ایالاتو د وسله والو ځواکونو په کتابتون کې د یوې رسالې په توګه جریان درلود، تر هغه چې د "نظامي سانسور ادارې" امر ورکړ چې باید له کتابون وویستل شي، له دې امله چې "د دغه لیک لوستل د هغو سرتېرو روحیه چې د آلمان پر وړاندې جګړه کوي کمزورې کوي". میلر د د بشري حقونو لپاره د کیلي میلر د نړیوالې جګړې تاریخ (Kelly Miller's History of the World War for Human Rights  ) په نوم کتاب ولیکه، چې په کې " له وروستیو رسمي انځورونو جوړ د حیرانونکو انځورنو ټولګې په کې وې چې په عصري جګړه کې یې کارېدونکي نوي او وېرونکي وسایل تشریح او انځورول او همدارنګه په دغه ټولګه کې د هغو تور پوستو انځورونه هم و چې په پوځ او د سمندریزو ځواکونو په لیکو کې په جګړه بوخت وو".
مړینه او میراث
له لومړۍ نړیوالې جګړې وروسته د میلر ژوند له ستونزو سره مخ شو. وروسته له هغه چې په ۱۹۱۸ کال کې ستانلی دورکی د هاوارد پوهنتون د رئیس په توګه وګمارل شو او نوې مرکزي اداره یې جوړه کړه، په ۱۹۱۹ ز کال کې یې د مېلر ځایګی یو درجه را کښته کړ او هغه یې د یو نوي پرانستل شوي کالج د رئیس په توګه وګماره. میلر تورپوستو ته په اړوندو چاپي رسنیو کې په اونیز ډول د مقالاتو او کالمونو لیکلو ته دوام ورکړ. د هغه لیکنې له ۱۰۰ څخه په زیاتو اخبارونو کې چاپ شوې.
میلر په ۱۹۳۹ ز کال کې د هاوارد پوهنتون د ننه ومړ، د ده د مړینې پر مهال د هغه مېرمن انی می بوتلر او د دریمې کیلي، می، ایرن او پاول په نومونو څلور بچیان یې ژوندي و. یو زوی یې ایزاک نیوټن د هغه د ژوند پر مهال مړ شوی و.
د سولگر ډولونه
گڼيالي کمپيوټرونه
دا هغه کمپيوټرونه دي چې دتورو او اعدادو په مټ کار کوي او په ټوليزه توگه د گټې اخيستو وړ دي.په دې ډول کمپيوټرونو کې بايد ټول کميتونه د (Digit)په توگه څرگند شي.کمپيوټر ته لمړني ورکړل شوي معلومات د تورو اعدادو او نښو څخه تشکېل شوي او هغه پايله چې د کمپيوټر په مټ ښودل کېږي هغه هم د تورو او اعدادو په بڼه وي او له همدې ډول کمپيوټرونو څخه ډيره گټه اخيستل کېږي. د رقمي کمپيوټرونو پايله د قياسي کمپيوټرونو په پرتله دډېر دقت لرونکې وي.
قياسي کمپيوټرونه(Analog Computers)
دا هغه کمپيوټرونه دي چې دنښو (Signal)په واسطه کار کوي.دا کمپيوټرونه د رقمي کمپيوټرونو بر خلاف توري او اعداد نه پيژني مگر په يوه ټاکلي دقت سره کميتونه اندازه کوي.ددې ډول کمپيوټرو استعمال محدود دی او په ځانگړو برخو کې لکه د بريښنا د ولتاژ اندازه کول،چټکتيا،تودوالي،لوړوالي،د تيلو حرکت،د زاويو دوران ،د انرژۍ د سرچېنو موندل او په نورو ځانگړو برخو کې ترې گټه اخيستل کېږي.له شک پرته دا کمپيوټرونه ډيرې مهمې چارې سرته رسوي مگر گټه اخيستل ترې محدود دي.څنگه چې داډول کمپيوټرونه د مقاديرو پرتله او اندازه کول په عين عمليه کې سرته رسوي نو دهمدې لپاره ساتنځي ته اړتيا نه لري. ددي ډول کمپيوټرونو چټکتيا د رقمي کمپيوټرونو په پرتله ډيره خو ځيرتيا يې نسبتا لږ ده.
ترکېبي کمپيوټرونه(Hybrid Computers)
دا ډول کمپيوټرونه د دوو پورته ياد شوو ډولونو د ځانگړتياؤ لرونکې دي له همدې کبله د هايبريد يا ترکېبي کمپيوټرونو په نامه ياديږي.داډول کمپيوټرونه کولای شي چې رقمي او يا قياسي لومړني معلومات ومني.چټکتيا يې د قياسي او ځيرتيا يې د رقمي کمپيوټرونو په څير دي. په ډيرو ځانگړو برخو لکه د هوايې دفاع سيستم،د طبي لابراتوارونو وسايلو اوپه داسې نورو برخو کې چې هلته د لومړنيو معلوماتو د دواړو ډولونو اندازه کول اړين وي د گټې وړ گرځي.کمپيوټرونه د چارو دسرته رسولو د چټکتيا او قدرت له مخې په لاندې څلورو ډولونو ويشل شوي دي:
لوی کمپيوټرونه(Super Computers)
له چټکو کمپيوټرونه څخه دي چې په يوه ثانيه کې د ميلونونو چارو په سرته رسولو لاس بري دي.په پوهنيزو، څيړنيزو او نظامي پروژو کې د گټې اخيستو وړ دي.دې ډول کمپيوټرونو د کمپيوټر په صنعت کې د لويو هيوادونو دسيالۍ لپاره شونتياوې منځ ته راوړې. ددې کمپيوټرونو قيمت ډير د قوي او يا له يوه څخه د زياتو پراسسورونو لرونکی وي.
Mainframe کمپيوټرونه
دا کمپيوټرونه اصلاً په کمپيوټري شبکو کې د گټې اخيستو وړ گرځي.په دې سيستم کې د Timesharingپه نامه د يوه تخنيک په مټ کېدای شي چې څو کارنه (Users)له کمپيوټر سره د ليکمن او يا مانيتور له لارې په يوه وخت کې وصل شي.له دې ډول کمپيوټرونو څخه لوی شرکتونه او دولتي يا غير دولتي ادارې کار اخلي.ددې ډول کمپيوټرونو قيمت ډير او په لږ وخت کې دDataد لويو کمياتو په پروسس کولو لاس بری دی.
کوچني کمپيوټرونه(Mini Computers)
د معلوماتو د ساتلو د وړتيا او چټکتيا په برخو کې له Mainکمپيوټرونو وروسته دا قوي کمپيوټرونه دي چې نسبتاً د کوچنيو شرکتونو لخوا ترې گټه اخيستل کېږي.د چارو په  سرته رسولو کې د قدرت او چټکتيا له په پام کې نيولو سره په منځني حد کې ځای لري.
مايکرو کمپيوټرونه(Micro Computers)
دا کمپيوټرونه چې د ځاني کمپيوټرونو په نامه هم ياديږي د معمولي دود وړ کمپيوټرونوله ډول څخه دي.په ټوليزه توگه کېدای شي چې دا ډول کمپيوټرونه په دوو لاندې بڼو وموندل شي. الف :د ميز دسر کمپيوټرونه(Desktop Computers): دا ډول کمپيوټرونه د ميز په سر ايښودل کېږي او د لاندې بيلا بيلو برخو لرونکي دي: دسيستم برخه(System Unit):پراسسور،ساتنځی ،اصلي دړه،درايوونه،پورټونه او د کمپيوټر نورې پرزې د سيستم په برخه کې ځای په ځای شوي دي. د ښودنې پاڼه(Monitor) ليکمن(Keyboard) موږک(Mouse) ب:د ليږدولو وړ کمپيوټرونه(Portable Computers): دا ډول کمپيوټرونه د کوچني حجم لرونکي دي او ديوه لاسي بکس په څير او حتي له هغه څخه هم اسانه کېدای شي چه په جيب کې يوړل شي.د پلن سکرين (Flat Screen)لرونکي دي او دبطرۍ په مرسته انرژي اخلي.
Laptop کمپيوټرونه
د يوه لاسي بکس په څير کوچني کمپيوټرونه دي چې تاسو کولای شۍ د گونډو د پاسه کېږدۍ او کار پرې وکړۍ.له همدې امله د Laptopپه نامه ياديږي.داډول کمپيوټرونه له يوې بطرۍ څخه گټه اخلي چې د بريښنا له تللو وروسته بيا هم تر يوه مهاله کار کوي.
لاسي کمپيوټرونه(Handheld Computers)
کوچني کمپيوټرونه دي چې کولای شو د يوه لاس پواسطه هغه ونيسو او په بل لاس پرې کار وکړو له جيب څخه د هغه په وړلواو راوړلو کې گټه اخيستي شو.د کليزې،ديادښت کتابچه ،اطلاعاتي بانگ،اود حساب د ماشين په توگه د چارو د سرته رسولو لپاره او همداسې په نورو برخو کې کولای شو چې ترې گټه  واخلو.دا ډول کمپيوټرونه د ښودنې له کوچنۍ پاڼې او کوچني ليکمن څخه گټه اخلي.ډير له دې ډول کمپيوټرونو څخه د ليکمن او موږک په ځاي له يوه قلم او اشاره کوونکې دستگاه څخه کار اخلي.پروگرامونه يې معمولاُ په ROMکې ساتل شوي وي.دPalmtop او PDA(Personal Digital Assistant) په نامه هم ياديږي.
يادونه
لکه څرنگه چې هر کمپيوټر کېدای شي له يوه ځاي څخه بل ځاي ته وليږدول شي،له همدې امله ددې ډول کمپيوټرونو لپاره د ليږدولو وړ اصطلاح نسبي ده.
سهارن پور
سهارن پور د هند يو ښار دی، دا د هند په اتر پرديش ايالت کې دی. دا د هند 64م لوی ښار دی. په کال 2001 کې ددې ښار د وگړو شمېر 455,754 و او بيا په کال 2011 کې چې وگړ شماري وشوه نو د هغه له مخې ددې ښار ابادي 703,345 وه.
وېشنيزه:د هند ښارونه
د سیاسي تیورۍ فلسفه
د سیاسي تیورۍ فلسفه د بشر د پیدایښت له پیله تل له ټولنیزو او سیاسي چارو سره ښکېل پاتې شوی، دا تړاو کله د کوچني سازمان په توگه د کورنۍ په چوکاټ کې، او کله هم د ټبر، ټولنې، هېواد او نړیوالې ټولنې په کچه، له همدې امله دی چې وايي (تفکر) د بشر د عمر په اندازه عمر لري. دا بشري تفکر په حقیقت کې هماغه سیاسي تفکر دی یا په بله وینا له کله چې انسان د ستونزو د حل لپاره فکر کړی خپله په خپله د سیاسي تفکر څښتن شوی. د ټولنیز، کلتوري، سیاسي او اقتصادي ډگرونو په گډون په ټولو برخو کې بشري قوانین د انسان د ژوند د تاریخ په اوږدو کې د بدلون په حال کې وو. په ځینو ټولنو کې انقلابي خوځښتونه او په ځینو نورو کې تدریجي خوځښتونه په ټولنو کې د واکمنو قوانینو د بدلون لامل شوي چې معمولاً د انقلابي خوځښتونو لامل ژور ایډیولوژیک اغیز دی او د تدریجي خوځښتونه بیا د وخت لامل دی خو په هر حال دواړه د سیاسي تفکر او تیورۍ پایله ده.
د لرغون پیژندونکو او ټولنپیژندونکو په څېړنو کې د لومړنیو انسانانو سیاسي تفکر په یو ډول موندل کېږي، د بېلگې په توگه: څو زره کلونه له میلاد څخه وړاندې په افریقا، منځني ختیځ، هندوستان، یونان او نورو برخو کې انسانان په لومړني ډول د سیاسي فکر له لارې د خپلو ستونزو په حل کې بوخت و که څه هم دا ډول سیستماتیک، فلسفي او علمي نه وو. د سیاسي تفکر سیستماتیک، فلسفي او علمي ډول له میلاد وړاندې یونان کې لري، او له میلاد څخه پنځه پېړۍ وړاندې چېرته چې سقراط سیاست یواځې د اخلاقي آرونو له مخې د منلو وړ گاڼه او د لومړي ځل لپاره سیاست ته هم د سیاست علم وویل، افلاطون بیا پدې باور وو چې واکمنان باید فیلسوف وي یا فیلسوفان د چارو واگې په لاس کې واخلي.
سیاسي تفکر په یواځې سر ډېر کارندوالي نلري له بلې خوا د سیاسي تفکر او سیاسي تیورۍ په جوړښت کې هم ډېر واټن نه لیدل کېږي. سیاسي تفکر ښايي منفي او ورانوونکی او یا هم مثبت او رغند وي. سیاسي تفکر کله په سیاسي ایډیولوژۍ او کله په سیاسي تیورۍ بدل شوی چې طبیعي ده سیاسي ورانونکی تفکر په سیاسي ورانونکې تیورۍ او یا هم سیاسي ورانونکې ایډیولوژۍ بدلېږي. سیاسي تیوري هغه مهال ورانوکې ده چې سیاستوال په ذاتي او طبیعي ډول د ریښه موندنې او واقعیت موندنې سم ځواک ونلري. همدا لامل دی چې د سیاسي علومو باور یې د دې رښتې له پیدایښت راهیسې زیانمن کړی دی. نو ځکه تل تمه کېږي چې سیاست پوهان د دغه علم د آرونو په اړه پوره پوهه ولري. د بېلگې په توگه وروسته پاتې او یا هم د ودې په حال کې ټولنو ته په لومړني نظر کې گورو چې ستونزې تر ډېرې کچې د کنټرول وړ ندي او ځانگړی ټیکاو هم نلري. خو دلته باید یادونه وشي چې ورانوونکې یا کمزورې سیاسي تیوریگانې په سیاسي علومو کې د سیاسي تیورۍ په توگه نشو گڼلای که څه هم په عامیانه نظر تیوري بلل کېږي. د سیاسي تیورۍ په ساده تعریف کې ویل شوي: د خپل ځان، کورنۍ او ټولنې د ژوند او حکومت د ستونزو د فهم او حل لپاره د انسان هڅو ته سیاسي تیوري وايي که دا هڅې نړیوالې کېږي نو د نړیوال سیاست تیوري بلل کېږي. سیاسي تیوري د سیاسي او بشري علومو د یوه تخصص په توگه روانې ټولنیزې، کلتوري، مذهبي، اقتصادي او سیاسي چارې جاجوي، بشپړوي او ریښې یې تعقیبوي او بیا یې شننې او څېړنې ته کار کوي، که اړتیا وي پرې نیوکه کوي او بالاخره یې پر ځای نوې تیوري معرفي کوي. سیاسي تیوري دغه راز نړیوال کارندوالی لري، د بېلگې په توگه: د دیموکراسۍ تیوري. په بله وینا ویلای شو چې سیاسي تیوري په یوه ټولنه کې د واک د ډول او جوړښت په اړه کره کتنه او د یوه حکومت د سیاستونو فیلسوفایز کول.
د حکومت، آزادۍ، برابرښت او عدالت په څیر کلمې د سیاسي تیوریو په تگه یادېدای شي چې دا ټولې بیا تر سیاسي تیوري لاندې راځي. د ایډیولوژیو څېړنه، د هغو پېژندنه او شننه د سیاسي تیورۍ مهمه دنده گڼل کېږي چې ویلای شو چې فاشیزم، ماکسیزم، لیبرالیزم، کپیټلیزم، دین، نشنلیزم، او حتی ډیموکراسي مشهورې معاصرې ایډیالوژۍ دي. سیاسي تیوري په حقیقت کې د سیاسي علومو بنسټ او ریښه ده، که سیاسي علوم له یوې سکې سره ورته وبولو نو یو لوری یې سیاست پوهنه او بل یې د سیاست تیوري ده. یو سیاسي تیوریسن لکه معمار هسې دی چې ودانۍ ترسیموي، که د ودانۍ بنسټ سم نه وي جوړ شوی نو دا وداني او اوسېدونکي به یې یوه ورځ د جوړونکي د تېروتنې ښکار شي. د یوه سیاسي تیوریسن د کار پایله هم کلونه وروسته روښانه کېږي چې که منفي وي ټولنه له ناورین سره مخ کولای شي.
کرایوسېټ
کرایو ساټ - CryoSat ته د کرایو ۲ نوم هم اخلي (European Space Agency satellite) د دې لپاره طرحه شوې تر څو په قطبي سیمو کې په یخ باندې په اقلیم کې د بدلون اغیز مطالعه کړي. دا سپوږمکۍ فضا ته له بایکونور کوسمودروم (Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan) چې په قزاقستان کې ده د اپرېل میاشتې په ۸ نېټه، کال ۲۰۱۰ کې په یو روسي لېږدونکي ماشین (Russian Dnepr launch vehicle) فضا ته ولېږدول شوه. کرایو سات په فضا کې د ځمکې په قطبي مدار کې تاویږي. د دې سپوږمکۍ اساسي اله چې د (SAR Interferometric Radar Altimeter - SIRAL) په نامه یادیږي د دې لپاره طرحه شوې چې هر کال په یخ کې له یو سانتي متر کم لوړوالی (۰.۴ انچه) مطالعه کړي. سار (SAR) د ( Synthetic Aperture Radar) مخفف او د یو تخنیک نوم ده کوم چې رادار د انځور اخیستنې لپار کاروي. د کرایو سات ماموریت کې ۶ میاشتې د همدې سپوږمکۍ ازموینه او درې کاله د ځمکې کتنه ده. په دې درې کالو کې به د یخ د کچې مطالعه ساینسپوهان په دې وتوانوي چې مالومه کړي چې په اقلیم کې د بدلون کوم نرخ د ځمکې او سمندر په یخ باندې اغیز کوي. د کرایو سات د سپوږمکۍ لېږد کې اولنۍ سپوږمکې فضا ته د لېږلو پر وخت د اکتوبر په ۸ نېټه کال ۲۰۰۵ کې ویجاړه شوه او د ویجاړېدو وجه ېې ناسم نصب وو.
په ۲۰۱۲ زکال کې په افغانستان کې د قرآن کریم د سوزولو اړوند لاریونونه
په ۲۰۱۲ زکال کې په افغانستان کې د قرآن کریم د سوزولو اړوند لاریونونه د اعتراضاتو هغه لړۍ وه چې د تاوتریخوالي له بېلابېلو ډولونو سره مل وه او د افغانستان په بګرایم هوايي اډه کې د میشتو امریکايي سرتېرو له خوا د اسلامي مذهبي کتابونو د سوزولو پر ضد ترسره شول. د ۲۰۱۲ زکال د فبروري په ۲۲ مه په بګرام اډه کې امریکايي ځواکونو د قرآن کریم هغو نسخو ته اور واچاوه چې طالب بندیانو د هغو له پاڼو څخه یو بل ته د پیغامونو په لیکلو کې ګټنه کوله. له دغې چارې څخه د مخنیوي په موخه امریکایي سرتېرو د قرآن کریم نسخو ته اور واچاوه. په دغه اډه کې کارکوونکو افغان ځواکونو راپور ورکړ چې د دغې چارې له امله راپارېدلو افغانانو بګرام محاصره کړه او دغه اډه یې د تیلو څخه په جوړو شوو لاسي بمونو (کوکټیل مولوتوف) او ډبرو وویشته. د دغو پنځه ورځنیو اعتراضاتو په ترڅ کې د څلورو امریکايي سرتېرو په ګډون ۳۰ تنه ووژل شول او څه باندې ۲۰۰ تنه نور ټپیان شول. ورته مهال د دغه اډې د بندخونې په کتابتون کې د قرآن کریم د موجودو نسخو سوزولو نړیوال غبرګونه هم راوپارول. دغه اعتراضات د داخلي پاڅونونو لامل هم وګرځېدل چې له امله یې ۴۱ تنه مړه او لږ تر لږه ۲۷۰ تنه ټپیان شول.
مخینه
د بګرام هوايي اډه د پلازمینې کابل شمالي لوري ته په ۴۰ کیلومترۍ (۲۵ مایله) فاصله کې په افغانستان کې د امریکایي ځواکونو تر ټولو لویه اډه وه. په دغه اډه کې دننه بندخونې (د بګرام یا پروان بندخونه) هم شتون درلود چې د طالبانو، القاعدې او نورو وسله والو په سلګونو تنه غړي په کې بندیان و.
د ۲۰۱۲ زکال په فبروي میاشت کې د دغې اډې دوه افغان – امریکايي ژباړونکو د بګرام له بندخونې څخه ۱۶۵۲ زاړه شوي هر ډول کتابونه چې په هغو کې د قرآن کریم ۴۸ نسخې هم شاملې وې له دغې بندخونې راوویستل او هغه یې په یو خوندي ځای کې کېښودل. د فبروري په ۲۲مه د متحده ایالاتو څو تنو سرتېرو دغه راغونډي شوي کتابونه د سوزولو په موخه ولېږل. په دغه اډه کې د کاره لوېدلو توکو د راغونډولو په موخه افغان کارکوونکو راپور ورکړ چې یو شمېر سوزېدلي کتابونه یې پیدا کړي او له ځنډ پرته یې د دغې موضوع خبر د افغانستان د ملي اردو یو قوماندان ته ورساوه.
په افغانستان کې د ایساف او امریکايي ځواکونو قوماندان جان آر. آلن وویل چې دغه کتابونه د بندخونې له کتابتون راغونډ شوي چې په بند کې د شته بندیانو له خوا ترې ګټنه کېدله. هغه څرګنده کړه چې یو شمېر مذهبي کتابونه د هغو په محتوا کې د «سخت دریځۍ اړوند» مواردو له امله راغونډ شوي او زیاته یې کړه چې «ښکاري له دغو اسنادو څخه د سخت دریځو د ارتباطاتو د تسهیل په موخه ګټنه کېدله».
لاریونونه او تاوتریخوالی
ډیری افغان وګړو د دغې چارې په غبرګون کې په لاریونونو لاس پورې کړ. لاریون کوونکو امریکا ضد احساسات او همدارنګه له افغان ولسمشر څخه ناخوښي څرګنده کړه؛ رسنیو هم د هغو شعارنه لکه «مرګ پر امریکا، مرګ پر اوباما او مرګ په کرزي» خپاره کړل. د امریکا د ولسمشر بارک اوباما او په افغانستان کې د ایساف او امریکايي ځواکونو د عمومي قوماندان جان آر. آلن له خوا له بخښنې غوښتلو سربېره لاریون کوونکو د فرانسوي، نارویژي او امریکايي ځواکونو پر اډو بریدونه وکړل چې په دغو اډو کې په مهترلام او کاپیسا کې اډې هم شاملې وې.
د دغو اعتراضاتو او لاریونونو په لومړیو دریو ورځو کې د ۲۳ تنو د مړینې راپورونه ورکړل شول چې په دغو تلفاتو کې د متحده ایالاتو ۴ تنه سرتېري هم شامل و؛ په وژل شوو امریکايي سرتېرو کې دوه تنه یې د افغان امنیتي ځواکونو د یو سرتېري له خوا ووژل شول؛ له دې سربېره ۵۵ تنه نور ټپیان شول. د بهرنیو ځواکونو قوماندان جان آلن ننګرهار ته ولاړ او هلته یې له خپلو سرتېرو څخه وغوښتل چې د غچ اخیستو هڅه ونکړي. د فبروي په ۲۵ مه طالبانو د څلورو امریکايي سرتېرو د وژنې مسئولیت پر غاړه واخیست په داسې حال کې چې د راپورونو پر بنسټ دوه تنه یې یو افغان سرتېري وژلي و. له دغو څلورو امریکايانو څخه دوه یې لوړ رتبه لرونکي امریکايي پوځي سلاکارن و چې په کابل کې د کورنیو چارو وزارت دننه وژل شول. طالبانو ادعا وکړه چې د دوی له یو غړي سره مرسته شوې وه چې وزارت ته دننه شي او تر امریکایانو ځان ورسوي. قوماندان آلن د کورنیو چارو وزارت دننه په دوه لوړ پوړو امریکايي افسرانو باندې برید «بزدلانه» عمل وباله.
په شمالي کندز ولایت کې د فبروري میاشتې د ۲۶مې نېټې په لاریون کې یو لاریون کوونکی ومړ، د متحده ایالاتو اووه سرتېري د یو لاسي بم د چاودنې په پایله کې ټپیان شول؛ ورته مهال لاریون کوونکو د لاسي بمونو، تفنګچو، چاقوګانو، لرګیو او ډبرو څخه په کار اخیستو د کندز پر امنیه قوماندانۍ برید وکړ او له امله یې دلته هم ۱۶ تنه ټپیان شول. لاریون کوونکو هڅه وکړه په دغه ولایت کې د ملګرو ملتونو ودانۍ ته اور واچوي. د فبروري په ۲۷مه نېټه یو ځانمرګي بریدګر له چاودېدونکو توک ډک موټر ته د جلال آباد د هوايي ډګر په دروازه کې چاودنه ورکړه او له امله یې ۹ تنه مړه او ۱۲ تنه ټپیان شول. طالبانو د دغه برید پړه ومنله او هغه یې د قرآن کریم د سوزولو اړوند «غچ» وباله. افغان وګړي دې ته متوجه شول چې د دوی له احساساتو څخه د طالبانو او د ګلبدین حکمتیار د اسلامي حزب د وسله والو یاغي ډلو په څېر نورې ملیشه ډلې ناوړه ګټنه کوي. د دویچه وله د راپور پر بنسټ: "په هرات ولایت کې لاریون کوونکي احمد جاوید وویل، د قرآن کریم د سوزولو ځواب ویل په تاوتریخوالي سره تېروتنه ده. هغو کسانو چې په تېرو ورځو کې یې له تاوتریخوالو ګټنه کړې تر ډېره یې افغان وګړو ته زیان رسولی. په خواشینۍ سره یو شمېر ډلې چې سیاسي موخې لري زموږ له سوله ییزو موخو ناوړه ګټنه کوي. هغه په غصې سره وویل: موږ نه یوازې امریکا د قرآن کریم د سوزولو له امله غندو، بلکه هغه کسان هم غندو چې د قرآن کریم او هغو ته د سپکاوي په نامه جنایات ترسره کوي. په کابل کې د سیاسي چارو شنونکي یونس فکور وویل چې راډیکال مذهبي ډلې د خپلو موخو لپاره په اور تېل اچوي. دا له ایمان څخه دفاع نه ده، دوی د خلکو له دیني احساساتو ناسمه ګټنه کوي."
څېړنې
د دغې پېښې اړوند د متحده ایالاتو او افغان دولت ګډه څېړنه او همدارنګه د متحده ایالاتو د پوځ ځانګړې څېړنه د ۲۰۱۲ زکال په اپرېل میاشت کې بشپړه شوه. د متحده ایالاتو د پوځ د څېړنې پر بنسټ چې د ۲۰۱۲ زکال د اګست په ۲۷ مه یې راپور خپور شو؛ د نظامي پولیسو او د اطلاعاتي برخو افسرانو موندلې وه چې د بګرام بندخونې بندیانو د کتابتون له کتابونو څخه یو بل ته د یاددښتونو په لیکلو او پیغام لېږلو کې ګټنه کړې؛ له همدې امله د ۲۰۱۲ زکال د فبروري په ۲۰ مه د قرآن کریم څه باندې سل نسخې او نور مذهبي کتابونه وسوزول شول.