cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
امونيم نايټرېټ
د چاودونکي توکو تولید
تاسو باید د چاودونکي ترکیب د جوړولو لپاره ۷٪ نفت او ۹۵٪ امونيم نايټرېټ ولرئ وروسته امونيم نايټرېټ په تفت کی گډ وکړئ. کله چی امونيم نايټرېټ په تفت کی گډ شوي دی نو دغه ترکیب اوسپنی لوښی ته ورکړئ. دغه چاودونکی ترکیب نسبتا مستقر دی او حساسیت یی کم هم دی. د انفجار سرعت یی د ۱۱۰۰ مترو په ثانیه کې څخه تر ۲۷۰۰ مترو په ثانیه کې پورې دی. خو کله چی غوارئ دغه چاودونکی ترکیب فیر کړئ نو تاسو باید قوی ډیټونیټر کار وکړئ. دغه بم د پوځی چاودونکی توگې (لکه پینټریټ) یا هېکزامېتيلين ټرايپرآکسيډايامين (HMTD) په مرسته فیرولای شي. کله چی پوځی چاودونکی توگي نه لرئ نو پنځه گرامو د هېکزامېتيلين ټرايپرآکسيډايامين څخه کار واخلئ.
وېشنيزه:چاودېدونكى مواد
معلوماتي تکنالوژي
د جذاب او ښکلي ښکاریدو لپاره دا ۲۲ ټکي په یاد لرئ- ۱-ډیره مسکا کوئ؛ تل مسکی اوسئ ۲- هرکله چې لمر ته کار کوئ یا لمر ته مخامخ یاست؛ نو لمر ضد کریم وکاروئ. ۳- هره ورځ ښې ډیرې اوبه وڅښئ؛ څومره مو چې وسه کیږي له اوبو ډیره استفاده وکړئ، ځکه تازه مو ساتي. ۴- مناسب او بشپړ خوب وکړئ. هره شپه باید له ۷ تر ۸ ساعتونو پورې خوب وکړئ. ۵- په اوونۍ کې حداقل درې وخته تمرین وکړئ. ۶- ښه خوراک وکړئ چې سالم صحت ولرئ. ۷- په نوبت یا وار په وار سره خوراک وکړئ؛ یعنې خوراک د اړتیا سره سم وکړئ. ۸- ویټامینونو او نورو اضافي موادو ته مو بدن اړتیا لري؛خو دا هر له غذايي موداو نه شي ترلاسه کیدای، لکه لمر نه ویټامین ډي ترلاسه کړئ. ۹- له خوشحاله او مثبتو خلکو سره ناسته پاسته وکړئ. ۱۰- د نشه يي توکو له استعمال ډډه وکړئ؛ لکه سګرټ، نصوار، چرس او نور… ۱۱- شراب یا الکول هیڅکله ونه څښئ. ۱۲- مخدره موادو سره هیڅکله هم علاقه پیدا نه کړئ؛ لکه هیروین، تریاک او یا نور… ۱۳- ښایسته او پاکې جامې، لباس او نور پوښاک نه تر خپله وسه استفاده وکړئ. ۱۴- خوشبینه او نیک نظره اوسئ. ۱۵- له بدو، تیرایستونکو او ذهر شیندونکو خلکو لرې اوسئ؛ هغوی نه ځان وساتئ. ۱۶- خپل ښه وخت مو له ملګرو او کورنۍ سره مصرف کړئ؛ یعنې ښو ملګرو او کورنۍ سره. ۱۷- هڅه وکړئ له ځانه هر ډول فشارونه لرې کړئ او مبارزه ورسره وکړئ. ۱۸- عبادت او ریاضت له یاده مه باسئ… ۱۹- ځانته توجه وکړه چې څنګه ښکارې. ویښتان مواصلاح کړی ، مخ و لاس پاک ساتۍ ۲۰- خپلې جامې مو اوتو کوئ او اوتو یې ساتئ. ۲۱- خپل بوټان، څپلې او نور پښو کوونکي شیان مو پاک ساتئ. ۲۲- په پای کې؛ تل منظم او چمتو اوسئ
استالف ولسوالۍ
د استالف ولسوالۍ د افغانستان د کابل ولايت شمال لوېديځې برخې کې پرته ده. د دغې ولسوالۍ د وگړو شمېر ۸۵۰۰ دی (د ۲۰۰۲ کال د UNHCR لخوا رسمي اټکل شوی شمېر). په دغې ولسوالۍ کې د افغانستان د بېلابېلو توکمونو خلک، په ځانگړي توگه (تاجکان)لږ پښتانه او هزاره گان ژوند کوي.
د استالف ولسوالۍ په شمال او ختيځ خوا کې د پروان ولايت سره، په سهيل ختيځ خوا کې د قره باغ ولسوالۍ سره او په سوېل کې د گلدرې ولسوالۍ سره گډې پولې لري. د دغې ولسوالۍ منځی د استالف کلی دی چې د همدغې ولسوالۍ په سوېل-ختيځه برخه کې پروت دی.
پخوا د دغې ولسوالۍ د وگړو شمېر نژدې ۳۶،۰۰۰ خلکو پورې رسېده او په دې ولسوالۍ کې د انگورو او نورؤ مېوؤ گڼ شمېر بڼونه او د غلو دانو بې شمېرې کرکېلې وې، خو په افغانستان کې د بېلابېلو جگړو پر مهال د دغې ولسوالۍ وگړي کډوالۍ ته اړ وېستل او د همدې ولسوالۍ ډېر خلک په خپل منځي جگړو کې هم مړه شول او وران کورونه او شاړې زمکې ترېنه پاتې شوې. دغو جگړو د همدغې ولسوالۍ د زده کړو، روغتيا او کرهڼې جوړښت په بشپړه توگه له مېنځه يووړ. د طالبانو د حکومت په وخت کښې دغه ښايسته ځای په بشپړه توگه وسوځول شول. خو په دې وروستيو څو کالونو کې د روغتيا او زده کړې نوي مرکزونه جوړ شوي او د کډوالۍ نه خلک بېرته خپلو کورونه ته راستانه شوي او خپلې مېنې يې ودانې کړي دي.
باندنۍ تړنې
وېشنيزه:د کابل ولسوالۍ
د سومالیا شیلینګ
د سومالیا شیلینګ په انګلیسي... د سومالیا هیواد د پیسو واحد چې د یاد هیواد د مرکزی بانک لخوا ایداره کیږي.
په دونباس کې جګړه
په داسې حال کې چې لومړني لاریونونه تر ډېره د اوکراین له نوي دولت څخه د نارضایتۍ ابزار وو، روسیې له هغوی څخه د اوکراین پر ضد د یو همغږي سیاسي او پوځي کمپاین په توګه کار واخيست. روسي ښاروندانو د ۲۰۱۴ ز کال له اپرېل څخه تر اګست په ډونتسک کې د جلاغوښتونکو د غورځنګ مشري وکړه او له روسیې څخه يې د داوطلبانو او تجهیزاتو په واسطه ملاتړ کېده. د ۲۰۱۴ ز کال په مې میاشت کې د نښتې له سختوالي سره روسیې د نږدې کېدو له یوې ترکیبي لارې څخه کار واخیست، چې د دونباس د بې‌ثباته کولو لپاره یې د ناسمو اطلاعاتو،غیر دولتي جنګیالیو، د روسیې د منظم پوځ له ترکیب او د پېژندل شوي پوځي ملاتړ څخه کار واخیست.
اوکراین د ۲۰۱۴ ز کال په اپرېل کې د روسیې پلوه ځواکونو پر ضد د «ترهکرۍ خلاف» عملیاتو (ATO) په نوم ځوابي پوځي عملیات پیل کړل، چې له ۲۰۱۴ز کال څخه تر ۲۰۱۸ز  کال پورې يې دوام درلود، تر هغه چې نوم يې د ګډو ځواکونو په عملیاتو (JFO) بدل شو. د ۲۰۱۴ ز کال د اګست په وروستیو کې، یادو عملیاتو وکولی شوی د روسیې پلوه ځواکونو تر ولکه لاندې سیمې د پام وړ کوچنۍ کړي او د اوکراین او روسیې پولې بېرته نیولو ته نږدې شول. په ځواب کې روسیې خپله ترکیبې لار شاته پرېښوده او پر دونباس یې رسماً یرغل پيل کړ. د ۲۰۱۴ ز کال د اګست د ۲۲ او ۲۵ نېټې تر منځ د روسیې پر پوله د اوکراین پر پوستو د توپونو د ویشتلو د راپور په دوام د روسیې له خوا د انسان پالنې د کاروان په نوم روسي پرسونل له پولې څخه تېر شو. راپورنه ښيي چې روسي پوځیانو له دواړو برخو هغه چې د روسي پلوه ځواکونو په واک کې وې او هم هغه چې د دوی په واک کې نه وې، لکه نووازوسک ته څېرمه د ډونېتسک اوبلاست سویل ختيځې  برخې څخه تېر شوي. د اوکراین د امنیتي خدماتو رییس والېنټین نالیو اېچنکو د اګست د ۲۲ پېښې پر اوکراین د روسیې مستقیم یرغل ونوماوه، په داسې حال کې چې نورو لویدیځو او اوکرایني چارواکو دا د روسیې پټ یرغل وباله. په دونباس کې د روسي پوځیانو د حضور په اړه د روسيې رسمي دريځ  ګنګ دی. په داسې حال کې چې رسمي ادارو په اوکراین کې د منظمو وسله‌والو شتون رد کړی، په ډېری مواردو کې يې د پوځي متخصصانو حضورله نورو تعبیرونو سره منلی او معمولاً يې روسیه داسې استدلال کوي چې روسیه له روسي ژبو ټولنو څخه د ملاتړ په موخه اړه ده هغوی په اوکراین کې ځای پر ځای کړي.
د روسیې د تېري په پایله کې د DPR او LPR یاغیانو وکولی شوی ډېری هغه سیمې چې اوکراین د مخکیني پوځي برید په بهیر کې له لاسه ورکړې وې بېرته ترلاسه کړي. اوکراین، روسیې، DPR او LPR د ۲۰۱۴ زکال د سپټامبر په پنځمه د اوربند پرېکړه لیک او د مېنسک پروتوکول لاسلیک کړ. د اوربند پرېکړه لیک تر پښولاندې کول د دواړو لورو تر منځ عام شول. د اوربند په بهیر کې د یاغیانو او د دولت تر ولکې لاندې سیمو د جګړې کرښه پیاوړې شوه چې جګړه  مارانو د یاغیانو تر ولکې لاندې ځینو سیمو کنترول واخیست چې د ډېرې بې ثباتۍ لامل شو. د ۲۰۱۵ زکال په جنوري کې  په ټوله سیمه، په ځانګړې ډول د ډونستېک په نړیوال هوايي ډګر او ډيبالتسیو کې د نښتو له سره کېدلو سره اوربند سقوط وکړ. د ۲۰۱۵ ز کال د فېبرورۍ په ۱۲مه ښکېلو ډلو د مېنسک دوه (Minsk II) په نوم پر نوي اوربند توافق وکړ. سم‌لاسي د دغه پرېکړه لیک تر لاسلیک وروسته، جلاغوښتونکو ډلو پر ډيبالتسیو برید پیل کړاو اوکرایني ځواکونه يې له هغه ځایه په شا کړل. د  ډيبالتسیو تر سقوط وروسته میاشتو کې د اړیکې په کرښه کې جز‌ي نښتې دوام وکړ، خو په خاوره کې هېڅ بدلون رامنځته نه شو. بن‌بست د دې لامل شو چې جګړه د کنګل شوې نښتې په توګه وپېژندل شي. په دې توګه دا سیمه یوه جنګي سیمه پاتې شوه چې هر میاشت به په لسګونو پوځیان او ملکي وګړي وژل کېدل. په ۲۰۱۷ز  کال کې په منځنۍ کچه په هرو درېیو ورځو کې یوه اوکرایني پوځي خپل ژوند له لاسه ورکاوه. چې په سیمه کې شاوخوا ۶۰۰۰ روسي او ۴۰۰۰۰ جلاغوښتونکي پوځیان په سیمه کې شته وو. د ۲۰۱۷ز کال تر وروستیو پورې د اروپا د همکارۍ او امنیت څارني د ماموریت سازمان په هغه دوه پلټنو/چېک پاینټونو کې چې دوی پرې څار درلود شاوخوا ۳۰۰۰۰ کسان له روسیې څخه دونباس ته لېږدولي وو. د اروپا د همکارۍ او امنیت څارنې د ماموریت سازمان تر یرغل لاندې دونباس ته دې ته ورته د روسیي د پوځي کاروانونو د تېرېدلو ډېری موارد له رسمي پولو څخه بهر په خامه سړکونو او معمولاً د شپې له خوا ثبت کړي دي.
د نښتو د پيل راهیسې ۲۹ ځلې اوربند اعلام شوی چې هر یو هوډ درلود، په نامحدود ډول په خپل ځواک کې پیاوړی پاتې شي، خو هېڅ یوه هم تاوتریخوالی ونه‌دروه. د جګړې د درولو لپاره تر ټولو بریالۍ هڅه د شپږو اونیو لپاره په ۲۰۱۶ کال کې وه. د ۲۰۱۹ ز کال د اکتوبر په لومړۍ نېټه اوکراین، روسیې، LPR، او OSCE له یوې نقشې سره د نښتو د پای ته رسولو په یوه نقشه پرېکړه وکړه. له دې سره له هغه مهال راهیسې نښته لا هم توده پاتې شوه او د ۲۰۲۰ ز کال د اوړي تر وروستیو پورې ناحل پاتې شوه. وروستي او ۲۹م اوربند د ۲۰۲۰ کال د جولای په ۲۷ پلی شو، چې په پایله کې يې اوکراین د یوې میاشتې لپاره تلفات ورنه کړل. د اوکرایني چارواکو په وینا د ۲۰۲۰ کال له جولای څخه د نوامبر تر ۷ پورې د اوکرایني پوځيانو تلفات لس برابره (درې اوکرایني سرتېري ووژل شول) او د بریدونو شمېر پنځه برابره راکم شو. د ۲۰۲۱ ز کال په درېیو لومړيو میاشتو کې د اوکراین‌يانو د مړينې په کچه کې ډېروالی (۲۵، د ۲۰۲۰ ز کال د ټولو ۵۰ مړو په پرتله) راغی او د ۲۰۲۱ کال د مارچ له وروستیو څخه د اپرېل تر لومړیو او د ۲۰۲۱ ز کال د اکتوبر او نوامبر له وروستیو څخه وروسته د دونباس او وروسیې پر پوله د روسیې یو لوی پوځي ځواک ځای پر ځای شو.
روسییې د ۲۰۲۲ ز کال د فبرورۍ په ۲۱ نېټه DPR او LPR په رسمي ډول په رسمیت وپېژندل او د فبرورۍ په ۲۴م يې پر اوکراین پوره یرغل پيل کړ.
مخینه
په ۲۰۰۰ز لسیزه کې د روسیې ولسمشر ولادي مير پوتین د نیو- امپېریالستۍ سیاست پر څارلو پیل وکړ او د روسیې له دياسپورا/خورې ټولنې څخه يې د خپلو وسایلو  په توګه کار واخیست. دا ځمکنی مفهوم له وړاندې د سويلي اوسېټیا او ابخازيا په جورجیا او په ټرانسنیسټيا کې له مالدووا سره رامنځته شوی و.
کدو
کدو (په انگرېزي: Pumpkin) د سابه بابو په ډله کې شمېرل کېږي. دا د خوړو په توگه کارېږي.
28 ډيسمبر
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
شان
شان په الماني Schaan) د لیختن اشتاین ترټولو لوی ښار دی. یاد ښار په ۲۰۰۰م کال کې ۵۵۱۳ وکړي او ۲۶،۸ کیلومتره مساحت لره.
سورة الطلاق
سورة الطلاق د قرآن کريم ۶۵ سورت دی.
وېشنيزه:قران وېشنيزه:قراني سورتونه
لینگوبېری
سپړنه
لینگوبېری یو كوچنى درملي بوټي دي. دا بوټي د Vaccinium تر جنس لاندي راځي. د بوټي اوږدوالي ۱۵ – ۲۵ سانتيمتره دي او پر شینو منډرکو باندي کوچنی بیضوی پاڼې لري. گلان یی سپين یا گلابي رنگ لري. د گل تاج یی د څلورو پاڼو څخه جوړ شوي دي. دا بوټي د مې څخه تر جولای پورې گل کوي. د لینگوبېری مېوې کروي شکل، سور رنگ او تروش خوند (مزه) لري.
لینگوبېری په طب کې
لینگوبېری یو شمیر طبيعي مواد لکه فلافونويډونه Myricetin او گلیکوسیډونه Quercetin ، آنټوسیانین، پېونیدین لري. نوموړي بوټي په ځانگړي ډول د متيازو التهابونو د علاج لپاره کارېږي. د لینگوبېری مواد د باکټرياگانو لکه E.coli Alcaligenes faecalis, Clostridium perfringens, Enterococcus faecalis, Mycobacterium phlei, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella california, Salmonella enteritidis, Salmonella typhimurium, Shigella sonnei, Staphylococcus aureus  methicillin  S. aureus پر ضد ښه آغېزه لري. . پرته له التهابونو نه لینگوبېری د ويروس هېړپېس سیمپلېکس، غاښوخرابوالى او معدې سرطان پر ضد آغېزه هم لري. بېړۍ وانانو په ۱۷ پېړی کې لینگوبېری د اسکوروی (د ویټامين سی کموالی) د وقايې لپاره هم کارول. لینگوبېری د معدنو توکو او ویټامينونو بډايي سرچينه هم ده. د هغو معدنو موادو او ویټامينونو څخه پټاسیم، کلسیم، مېگنېزيم، فوسفور، سوديم، اوسپنه، یوډ، نيکل او ويټامين A, B, C مهم رول لوبوي.
سرچينې
وېشنيزه:شفا بښونکي نباتات
2016
د عیسوي کلونو څخه یو کال دي .چي د 1395 - 1396 لمريز ليږديز (1437- 1438 سپوږميز ليږديز) سره برابریږي
رياضي
د رياضي تعريف (د څوپوهن پېژَندکړن) Definition of mathematics''
رياضي (څوپوهن) هاغه علم (پوهن) دئ چې د عددونو يا د اَعدادو (شمېرو يا نومرو) اَو د شکلونو (بڼو) اَو د عددونو يا د اَعدادو اَو د شکلونو (د شمېرو اَو د بڼو) تر منځ د رابطو (اَړيکو) په اَړوند اَو د کــَــمــِــيــَّــتونو (څونمرتياوو) تر منځ اَړيکې په سيستېماتيک (منظم يا ســَـرادَرَوِښتين يا هــَــمدَرَوِښتليځ) ډَول څېړي اَو زده کړه وَرکوي.
درېیمه نړۍ
د "درېیمې نړۍ" (Third World) اصطلاح، د سړې جګړې پر مهال د هغو هېوادونو د ښوولو په موخه، چې نه له ناټو او نه هم د وارسا تړون له هېوادونو سره یې همکاري لرله ، رامنځته شوه. د امریکا متحده ایالاتو، کاناډا، جاپان، سویلي کوریا، لویدیځو اروپايي هېوادنو او د هغوی نورو همکارانو، د "لومړۍ نړۍ" استازولي کوله، په داسې حال کې چې شوروي اتحاد، چین، کیوبا، ویتنام او د هغوی همکارانو د "دویمې نړۍ" استازولي کوله. دغې ترمینولوژۍ، د سیاست او اقتصاد له مخې په پراخه کچه په درېو برخو، د ځمکې پر سر د هېوادونو وېشلو ته زمینه برابره کړه. د شوروي اتحاد د شیندل کېدو او د سړې جګړې له پای ته رسېدو وروسته، د درېیمې نړۍ اصطلاح په کارولو کې کمښت راغی. پر ځای یې د مخ پر ودې هېوادونو، لږ پرمختللو هېوادونو او نړیوال سویل اصطلاحات وکارول شول. دغه مفهوم په خپله زوړ یا منسوخ شو، ځکه نور یې د نړۍ اوسنۍ اقتصادي او یا هم سیاسي وضعیت نه څرګند کاوه او بېوزله هېوادونو، د عاید لرلو مختلف پړاوونه تېر کړل.
رياضي
د رياضي (څوپوهن) برخې Parts of mathematics''
'' رياضي (څوپوهن يا mathematics) په ځينو برخو وېشل شوی چې ړومبۍ برخه يې حساب (شمېرن يا arithmetic) دئ اَو بيا وروسته اَلجــَــبر (اَړکړن يا algebra) دئ اَو هــَــندَسه (ځمکمېچي يا geometry) اَو مــُــثــَــلــَّــثات (درېګوټمېچي يا trigonometry) دي اَو بيا لوګاريتهم (logarithm) دئ اَو بيا ليميت (حد يا پوله يا limit) اَو د مـــُـــشتـــَـــق (ترېرودشـــِـــويځ يا derivative) يا د تــَــفاضــُــلي حــِــساب (پــَــرخوال شمېرکړن يا differential calculus) برخه چې دا دونمره نومول شوې برخې په ښوونځيو کښې زده کول کيږي اَو د «اِينټېګرال» حــِــساب يا تامي يا تــَــکميلي حــِــساب («پوراټوليځ» يا «نــِــټـوټـېـګيال» يا «نــِــټوټګيال» شمېرکړن يا integral calculus) اَو د خــَــطي اَلجــَــبر (کــَــرښي اَړکړن) linear algebra اَو د تــَــفاضــُــلي (پــَــرخوالو) معادلو (برابرنو يا يوڅيالشونو يا سيالشونو) differential equations اَو د مــُــختــَــلــَــط (هــَــمپېلايېځ يا هــَــمپېچــِــلي) تــَــحليل (شــَــنــِــن) complex analysis اَو د لوَړ رياضي (څوپوهن) نورې برخې دي چې په پوهنتون کښې لوستل کيږي. ''
درېیمه نړۍ
په درېیمه نړۍ کې، په عام ډول افریقا، لاتین امریکا، اقیانوسیې او آسیا کې د استعماري مخینې لرونکي هېوادونه شاملېږي. همدارنګه دغه اصطلاح د ناپیلو هېوادونو د خوځښت سره په مترادف ډول هم کارېدلې. د راول پربیش (Raúl Prebisch)، والټر روډني (Walter Rodney)، تیتونیو دوس سانتوس (Theotônio dos Santos) او آندری ګوندر فرانک (Andre Gunder Frank) په څېر مفکرینو، د ناپېیلتوب په تیوري کې درېیمه نړۍ، د " چاپېر شوو" هېوادونو په توګه، چې د اقتصادي هستې جوړونکو هېوادونو له خوا تر ولکې لاندې نیول شوي، د نړۍ له اقتصادي سیستماتیک وېش سره اړونده بلل شوې.
د درېیمې نړۍ اړوند د معناوو او بدلېدونکو حالتونو د پېچلې تاریخچې له امله، د دغې اصطلاح لپاره واضح او د ټولو د منلو وړ تعریف نشته. په کمونیستي بلاک کې یو شمېر هېوادونه، لکه کیوبا ډېر مهال د "دریمې نړۍ د هېواد" په توګه یاد شوی. هغه هم له دې امله چې د درېیمې نړۍ هېوادونه، له اقتصادي پلوه بې وزله او غیر صنعتي وو، نو دا په یوه کلیشه (stereotype) اوښتې، چې ان مخ پر ودې هېوادونه هم د درېیمې نړۍ هېوادونو په توګه یاد شي، له دې سره نوي صنعتي هېوادونه، لکه:  برازیل، چین او هند، د BRIC د برخې په توګه د "دریمې نړۍ" په اصطلاح کې شاملېږي. بل پلو له تاریخي پلوه د اطریش، فنلنډ، ایرلنډ، سویډن او سویذرلنډ په ګډون یو شمېر هېوادونه ناپېیلي وو، خو ډېر بریالي او سوکاله هېوادونه وو.
ایتمولوژي
فرانسوي دیموګرافر(نفوس ګڼونکي )، انتروپولوژیست (انسان پېژندونکي) او تاریخ پوه الفرد ساوی (Alfred Sauvy) د ۱۹۵۲ ز کال د اګست په ۱۴ مه، په فرانسوي مجله L'Observateur کې، په خپله یوه خپره شوې مقاله کې د درېیمې نړۍ اصطلاح (فرانسوي : tiers monde)، د هغو هېوادونو په اړه چې په نړیوال ډګر کې کم رول لوبوي، جوړه کړې. د هغه له خوا د دغې اصطلاح کارول، د درېیمې طبقې وګړو ته اړوند وه، د فرانسې هغو عامو وګړو ته چې د فرانسوي انقلاب مخکې او وروسته له اشرافو او روحانیونو سره مخالف وو، هغو اشرافو ته لومړۍ طبقه او روحانیونو ته دویمه طبقه لیکلي وو. ساوي لیکلي و:"دغه له پامه غورځول شوې، استثمار شوې او سپکه شوې درېیمه نړۍ غواړي، د درېیمې طبقې وګړو په څېر یو څه وي (څه ترې جوړ شي)". د سړې جګړې اړوند متن کې، هغه د پانګوالي او کمونیستي بلاکونو سره، د ناپېیلتوب سیاسي مفهوم هم رامنځته کړ. د دغې اصطلاح اسانه تفسیر د دې لامل شو، چې په چټکۍ سره یوازې د ناپېیلو هېوادونو لپاره وکارول شي.
درېیمه نړۍ د درېو نړیو پر وړاندې
د "درېو نړیو نظریه" د مائو زیدونګ (Mao Zedong) له خوا وړاندې شوه، چې د لویدیځ د درېو نړیو یا درېیمې نړۍ له تیوري سره توپیر لري، د بېلګې په توګه: په لویدیځه تیوري کې چین او هند په ترتیب سره دویمې او درېیمې نړۍ ته اړوندېږي، په داسې حال کې چې، د مائو په تیوري کې چین او هند دواړه درېیمې نړۍ ته اړوند ګڼل کېږي، ځکه پر باور یې، هغه له استثمار شوو ملتونو جوړ بولي.
تاریخچه
په ۱۹۸۰ مه لسیزه کې اقتصاد پوه پیټر باور(Peter Bauer) د درېیمې نړۍ اصطلاح لپاره، سیال تعریف وړاندې کړ. هغه ادعا وکړه چې، یوه ځانګړي هېواد ته د درېیمې نړۍ د حالت یا له اصطلاح څخه ګټنه، د هېڅ اقتصادي او سیاسي معیار له مخې نه کېږي او دا تر ډېره په قصدي ډول خپل سری بهیر و. د هغو هېوادونو ترمنځ چې د درېیمې نړۍ اړوند بلل کېږي، ګڼ شمېر توپیرونه شته. له اندونیزیا تر افغانستان؛ له ابتدایي اقتصاد څخه تر پرمختللي اقتصاد او د سیاست له مخې له ناپېیلي څخه د شوري او لویدیځ تر پلویتوب پورې. د هغه د استدلال له مخې: په څه ډول د امریکا د متحده ایالاتو یو شمېر برخې، درېیمې نړۍ ته ورته دي.
باور د درېیمې نړۍ په هېوادونو کې یوازې ګډه ځانګړنه دا موندلې وه، چې د دغوهېوادونو دولتونه " د لویدیځ د مرستو غوښتنه کوي او ترلاسه کوي یې" چې نوموړی یې، په کلکه مخالف و. له همدې امله، د درېیمې نړۍ اصطلاح ان د سړې جګړې پر مهال، د ګمراه کوونکې اصطلاح په توګه، له دې امله چې په شاملېدونکو هېوادونو کې هېڅ ثابت او ټولیز هویت نشته، ګواښ شوی دی.
پراختیايي مرستې
د سړې جګړې پرمهال، د درېیمې نړۍ ناپېیلي هېوادونه، د لومړۍ او دویمې نړۍ له لوري د باالقوه متحدینو په توګه ګڼل کېدل. له همدې امله، د امریکا متحده ایالاتو او شوروي اتحاد هڅه کوله چې، د اقتصادي او پوځي مرستو په وړاندیزکولو سره، له دغوهېوادونو سره اړیکه جوړه او په ستراتیژیکو موقعیتونو کې متحدین ولري. (د بېلګې په توګه: د امریکا متحده ایالات په ویتنام کې او شوروي اتحاد په کیوبا کې). د سړې جګړې په ختمېدو سره، د درېیمې نړۍ ګڼ شمېر هېوادونو، د پانګوالۍ او یا هم کمونیستي اقتصادي نظام موډلونه ومنل او له هغه لوري نه یې ټاکلی ملاتړ ترلاسه کاوه. د سړې جګړې پر مهال او وروسته له هغې، د درېیمې نړۍ هېوادونو، د لویدیځو مرستو لومړیتوب لرونکي ترلاسه کوونکي وو، او د اقتصادي ودې تمرکز، د اصلي نظریاتو، لکه:: د نوي کولو د نظریې (modernization theory) اود پلوي توب د نظریې له مخې و.
د ۱۹۶۰ مې لسیزې په پای کې، د درېیمې نړۍ نظریه، د افریقايي، آسیايي او لاتینې امریکا هېوادونو په استازولۍ چې د لویدیځ له خوا د بېلابېلو ځانګړنو (کمه اقتصادي وده، د ژوندانه لپاره کمه هیله لرل، د بې وزلۍ لوړه کچه، ناروغي او...) له مخې، د شاته پاتې هېوادونو په توګه ګڼل کېدل، مطرح شوه. دغه هېوادونه، د دولتونو، نادولتي سازمانونو او بډایه کسانو د مرستو موخه وګرځېدل.
د درېیمې نړۍ د اصطلاح مفهوم  پای
له ۱۹۹۰ ز کال راهیسې، د "درېیمې نړۍ" اصطلاح، د ګڼ شمېر ژبو قاموسونو ته لار موندلې او د هغو هېوادونو لپاره کارول شوې، چې له اقتصادي او ټولنیز پلوه یې وده نه ده کړې. "د سیاسي سمون" له مخې، د "درېیمې نړۍ" اصطلاح کېدای شي، نوره زړه یا منسوخه وګڼل شي، ځکه خپله مفهوم یې تر ډېره تاریخي بڼه لري او نه شي کولای، په سمه توګه د مخ پر ودې او یا لږ ودې کوونکو هېوادونو معنا څرګنده کړي.
هورمون
په ګڼ حجروي موجوداتو کې د هر ډول سګنل ورکوونکو ماليکولونو هر غړي ته هورمون (د يوناني ژبې له اسم صفت ὁρμῶν نه اخستل شوی، چې معنا يې ده «په خوځښت کې ځای پر ځای کېدل) ويل کېږي، کوم غړي چې د يوې پېچلې بيالوژيکي پروسې په مټ لرې غړيو ته لېږدول شوی وی، تر څو فيزيالوژي او د هغوی چلند منظم کړی. هورمونونه د ژويو، بوټو او فونګي د سمې ودې لپاره اړین دي، (فونګي هغو نباتاتو ته ويل کېږی، چې پاڼې، ګل او شين رنګ ونه لري، لکه مرخیړی). د هورمونونو يو ډېرعادي تعريف (يعنې هغه اشاره کوونکی مالیکول چې د زېږېدو له ځايه ډېر لرې فعالیت کوي) ته په کتنې سره څرګندېږي چې، د ماليکولونو ډېر ډولونه به د هورمونونو په ډول وپېژندل شي. د هغو مادو په منځ کې چې هورمونونه بلل کېدای شي دا شامل دي: eicosanoids (لکه: prostaglandins او thromboxanes)، سټيروايډز (لکه اوسټروجين او براسينواسترورايډ)، د امینو اسيد مشتقات (لکه اپينيفرين او اوکسين) (يعنې له امينو اسيد نه تر لاسه شوي)، پروټين/پيپټايډز (لکه انسولین او CLE پيپټآيډز) او ګازونه (لکه ايتيلين او نايټروس اوکسايډ).
هورمونونه د غړيو او نسجونو ترمنځ د اړيکو لپاره کارول کېږي. په ملا تير لرونکو موجوداتو کې هورمونونه د ډېرو فيزيالوژيکي پروسو او تګلاريزو فعاليتونو د تنظیم کولو دنده په غاړه لري، لکه: هاضمه، ميټابوليزم، ساه اخستل، حسي پوهېدل، خوب، په کار اچول، فشار اچول، وده او پرمختګ، خوځښت، بیا توليد او د حالت اداره کول. په بوټو کې، هورمونونه نږدې د ودې ټول اړخونه برابروي، له راشين کېدو نيولې تر زړېدو پورې.
هورمونونه په ټاکلو حجرو کې له ځانګړو تر لاسه کوونکو پروټينونو سره په يو ځای کېدو سره په لرې حجرو اغېزې کوي، د کوم په پايله کې چې د حجرې په دنده کې بدلون راځي. کله چې یو هورمون له يوه تر لاسه کوونکي سره يو ځای شي، په پايله کې د سیګنل د لېږد لاره په فعاليت راځي، کوم چې په عمومي توګه د جين په کاپي کولو پيل کوي او په دې ډول د ټاکلو پروټينونو د څرګندېدو وده زیاتيږی (په دې ځای کې د څرګندېدو يا expression  معنا د يو جن د ځانګړتيا يا اغېر څرګندېدو ته ويل کېږي). شونې ده چې هورمونونه په چټکو، غېرجينومي لارو کې هم کار وکړي چې شونې ده له جينومي اغېزو سره همغږي ولري. په اوبو کې وېلې کېدونکي هورمونونه، (لکه پيپټايډز او اماینز) په عمومي توګه د دويمو پیغام وړونکو په مټ د ټاکلو حجرو په سطحه باندې عمل کوي. په غوړيو کې د وېلې کېدو (حل کېدو) وړ هورمونونه، (لکه سټيرايډز) په عمومي توګه د ټاکلو حجرو د پردو د پلازما (که هغه سيټوپلازميک وي او که هستوي) له لارې تېرېږي، تر څو د هغوی په هسته (منځ/زړي) کې فعاليت وکړي. په دوی کې د پام وړ استثنا په بوټو کې «براسينو سټيرايډز» دي، کوم چې که څه هم په غوړو کې د حل کېدو وړ دي، بيا هم د حجرې په سطحه کې د خپل تر لاسه کوونکي سره نښلي.
په ملا تير لرونکو ژويو کې، افرازېدونکې غدې ځانګړي غړي دي، کوم چې په افرازوونکي اشاروي نظام کې هورمونونه خوشې کوي. د هورمونونو ترشح (افراز/اخراج/ايستل) د ځانګړو بايوشيميايي اشارو په غبرګون کې منځ ته راځي او په عمومي توګه د منفي غبرګونو د برابرولو موخه وي. د بېلګې په ډول: د وينې زيات شکر (د سيروم ګوليکوز راټولېدل) د انسولینو  جوړېدو ته وده ورکوي. له دې وروسته انسولين د ګوليکوزو د کچې د کمولو عمل کوي او «هوميوستاسژ» په خپل ځای ساتي، دا چاره د انسولين د کچې د کمېدو لامل ګرځي. په اوبو کې حل کېدونکي هورمونونه له افراز سره سم د جرياني نظام له لارې په چټکۍ سره لېږدول کېږي. په غوړو کې د حل کېدو وړ هورمونونه بايد د لېږدونکي د «ګلايکوپروټينونونو» (شکر لرونکي پروټينونه) له پلازما سره ونښلي (د بېلګې په ډول: له ګلوبولين سره نښتي تاروکسين (TBG))، تر څو د «ليګانډ-پروټين» ټولګې جوړې کړي. شونې ده ،چې بشپړ فعال هورمونونه د وينې په جريان کې خوشې شي، (لکه: چې په انسولين او وده کړيو هورمونونو کې ليدل کېدای شي)، خو شونې ده چې ځینې د «پروهورمونونو» په څېر حرکت وکړي، کوم چې بايد په ځانګړو حجرو کې د فعاليدو د يو لړ اقداماتو په مټ فعال کړای شوي وي، دوی په عمومي توګه په لوړه کچه منظم وي. افرازونکی نظام نېغ په نېغه هورمونونه د وينې په جريان کې افرازوي (خوشې کوي)، په عمومي توګه دا چاره د پرانيستو لارو لرونکو رګونو په مټ تر سره کېږي، په داسې حال کې چې «ايکسوکراين نظام» (ايکسوکراين هغه نظام دی چې بهر ته ترشح کوي) د لارو په کارولو سره په غیر مستقیم ډول خپل هورمونونه افرازوي. هغه هورمونونه، چې «پاراکراين» دنده پر مخ وړي، د حجرې او نسج تر منځ د شته تشو په مټ تر ټولو نژدې موخه نسج ته شيندل کېږي.
بوټې د هورمونونو د افرازو لپاره ځانګړي غړي نه لري، خو د هورمونونو د توليد ځانګړې وېش لري. د بېلګې په ډول: «اوکسين» (د بوټو هورمونونه) تر ډېره بريده د نويو پاڼو په څوکو او د څانګو د سرونو په «ميريسټيم» کې توليديږي. د ځانګړو غودو کمښت دا معنا چې ،شونې ده د بوټي د ژوند په اوږدو کې د هورمونونو د توليد مرکزي ځای بدلون ومومي او د توليد ځای يې د بوټي د عمر او چاپېريال پورې اړه لري.
پېژندنه او ټولکتنه
په هارموني اشارو (سيګنل استونه) کې لاندې پړاونه ښکېل دي:
د هورمون توليدونکې حجرې په افرازي غدو کې موندل کېږي، لکه: د «تايرايډ» غده، د هګيو ځای او خصيتين. «ايکسوسايټوسيس» او د پردې د لېږد نورې طريقې هغه مهال د هورمونونو د افرازولو لپاره کارول کېږي، کله چې د افراز غدودو ته اشاره ورکړل شي. د پرله پسې والي نمونه د هورموني اشارو د پروسې ډېر ساده کېدل دي. شونې ده چې د يوې ځانګړې هورموني اشارې تر لاسه کوونکې حجره، د حجرو د هغو ګڼو ډولونو نه يو ډول وي، کوم چې په بېلا بېلو نسجونو کې پرتې وي، لکه چې په انسولین کې همدا چاره تر سره کېږي، کوم چې د بدني فزيولوژۍ د اغېزو مختلفې لړۍ په جريان راولي. ممکنه ده چې د نسجونو بېلا بېل ډولونه، هماغه يوې هورمونې اشارې ته جلا جلا غبرګون وښيي.
ارنولډ اډولف برتولډ (۱۸۴۹)
ارنولډ اډولف برتولډ فيزيالوژي پوه او ژوپوهاند و، چا چې په ۱۸۴۹ز کال کې، د خصيتينو د دندې په اړه يوه پوښتنه درلوده. هغه په خصي شوو چرګانو کې وليدل چې دوی د هغو چرګانو په څېر جنسي خاصيتونه نه لري، کوم خاصيتونه چې د روغو خصيو والا چرګان لري. هغه پرېکړه وکړه چې په نارینه چرګانو يوه تجربه تر سره کړي، تر څو دا ښکارنده و ازمايي. هغه د روغو خصيو لرونکي يو شمېر چرګان وساتل او ويې لیدل چې دوی د عادي اندازې ججوري او ککرې لري (دا دويمه درجه جنسي غړي دي)، عادي اذان کوي او عادي جنسي او تېری کوونکې ځانګړتياوې لري. هغه داسې چرګان ساتلي وو چې خصيې يې د جراحي عملياتو په مټ لرې کړای شوې وې، هغه ولیدل چې د دې چرګانو د دويمې درجې جنسي غړيو اندازه کمه شوې وه، کمزوری اذان يې کاوه، د ښځينه چرګانو په وړاندې يې جنسي تمايلات نه درلودل او تېري کوونکي نه وو. د دې حالت د لا زياتې ازموينې لپاره، هغه يوه خصيه لرې کړه او دا يې د خيټې په تشه کې ځای پر ځای کړه. چرګانو فعاليت پيل کړ او عادي فزيکي اناتومي يې درلوده. هغه وتوانېد چې وویني چې د دې خصيتينو ځای کوم اهميت نه لري. له دې وروسته هغه غوښتل چې وګوري چې ايا دا جنيتيکي لامل و، کوم چې په خصيتونو کې ښکېل دی او دا دندې وړاندې کوي. هغه د يو بل چرګ يوه خصيه په هغه چرګې وکرله، چې يوه خصيه يې لرې کړای شوې وه، هغه وليدل چې دوی عادي چلند او همدا راز فزيکي اناتومي درلودله. برټولډ پرېکنده و چې د جنسي غړيو او چلندونو په اړوند د دې خصيتونو ځای او جينيتيکي لاملونه اهميت نه لري، بلکې په خصيتونو کې ځينې افراز شوي کيمياوي مواد د دې ښکارندې لامل ګرځېدلي دي. وروسته دا څرګنده شوه، چې دا لامل هارموني «ټيسټوسټرون» و، (يسټوسټرون د نارينه جنسي هارمون دی).
سرچینې
* وېشنيزه:فيزيولوژي وېشنيزه:اېنډوکراينولوژي
هاله ښار
هاله (هالی) په الماني Halle) د المان هېواد له مشهورو ښارونو څخه گڼل کېږي چې ددې هېواد د زاخسن انهالت آیالات په سویل کې د لایپزیګ ښار ته نږدی موقعیت لري.
سرچینې
وېشنيزه:ښارونه وېشنيزه:د المان ښارونه وېشنيزه:ښارگي وېشنيزه:د نړۍ ښارونه وېشنيزه:د اروپا ښارونه
انتى بيوتيکونه
تعريف :
انتى بيوتيکونه دمايکرو اورګانيزمونو پواسطه منځته راځى او د مايکرو اورګانيزمونو له منځه وړلو لپاره په کاريږي.
تاريخچه
انتى بيوتيکونه داوږدى مودى راهيسى په طبابت کى استعماليږي چه خپل مقام ئي تراوسه پوري هم په طبابت ساتلى دي. چه دهغى دجملى څخه پنسيلينونه چه په کال١٩٢٨م کى دAlexandarfleming فنګسونه په پترى ديش کى واچول چه staphylo coccus ئي له منځه يوړل چه وروسته دتحقيقاتو داثابته شوه چه په ګرام مثبتو باکترياو باندي فوقالعاده تاثيرلرونکى دي چه دانسان او حيوان په بدن باندي هيڅ قسم زهري اثرات نلرى چه fleming دغه ماده دpencillin  په نوم سره ونومول شو fleming  پدى باندي ونه توانيده چه پنسيلين په خالص ډول سره درسته راوړي خو نوموړي اعلان ئي وکړ چه هرکله پنسلين په خالص ډول سره درسته راشى نو کولاي شو چه دهغى يه په ترزيقى ډول استفاده وکړو. انګليسى بيوشمست Raistrik دفلهمنګ کار ئي تعقيب کړ او په ١٩٣٠ م کال کى کشف کړ چه پنسلين يو عضوي تيزاب دى چه په کلچر داسيدى محيط کى دايترو څخه درسته راځى. په کال ١٩٤٠ م کى دoxford په پوهنتون کى پنسلين په غير خالص شکل سره تهيه شو. پدي ترڅ کى وموندل شو چه ښه مواد دي او دشيموترافى له نظره دخاص اهميت وړ دي. په ١٩٤١ م کى دانګستان او امريکا حکومتونه پدي اړه زياته دلچسپى وښوده او بلاخره په کال ١٩٤٩ کى پنسلين په خالص شکل سره لاسته راغى. دانتى بيوتيکونو تقسيمات :- دانتى بيوتيکونو کيمياوى تقسيمات چه Abraham and Newton لخوا په ١٩٦٠ کال کى تر سره شوي وو. انتى بيوتيکونه ئي په څلورو عمده ګروپونو باندى تقسيم کړي وو. (١) – هغه انتى بيوتيکونه چه دامينواسيدو دمشتقاتو او يا دهغه ته ورته تشکيلاتو څخه جوړ شوي دي لکه pencillin, Bacitracin , chloramphenicol , Tytrothricin. (٢) – هغه انتى بيوتيکونه چه ټول او يا يوه برخه دهغوي دAcetrat څخه جوړ شوي وي لکه Nystatin, Griseodalvin , Tetracyclin , Erythromycin (٣) – هغه انتى بيوتيکونه چه دقندي موادو مشتقاتو لرونکى وي لکه streptomycin, Neomycin (٤) – ډيرزيات نور انتى بيوتيکونه هم موجود دي لکه Novobiocine په عمومي ډول دطيف په اساس مکروب ضد دواوي په دوه ډوله دي چه Broad spectrum  او Narrow spectrum  دي. A-	            Broad spectrum Anti Biotic 1-	Tetracyclines 			2- pencillines cl.tetracycline 			Ampicillne oxy tetracycline 			Amoxacilline tetracycline			Adi cilline Rali tetracycline 			Heta cilline Doxy tetracycline 			carbinicilline Mino cycline 			Epicilline De miclo cycline 			Naf cilline Lyme cycline 			Oxa cilline Uomo cycline 			3- chloramphenicol Meta cycline 			4- Gentamycine Di methylin 			5- Kanamycine Chlor tetracycline 			6- Cycloserine
B-	Narrow spectrum Anti biotics             C-  Medium spectrum Anti biotics Pencilline                                                     Neomycine Streptomycine                                              Erythromycine Poly mixin – B Gramcidine Methicilline Cloxacilline Quinocilline Amikacine Tylosin Bacitracin Clostin Lincomycin Novobiocin Vancomycin Rifamycin
29 ډيسمبر
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
انتى بيوتيکونه
دانتى بيوتيکونوپه مقابل کى مقاومت :
دانتى بيوتيکونو په مقابل کى دري نوعه مکروبى مقاومت منځته راځى ١- طبعى مقاومت ٢- کسبى مقاومت ٣- انتقالى مقاومت (١)- طبعى مقاومت :- دغه نوعه مقاومت دمکروبونو دبيولوژيکى خواص پوري دانتى بيوتيکونو په مقابل کى اړه لري. يعنى مکروبونه دانتى بيوتيکونو سره مخکى په تماس ندي راغلى او ذاتآ دانتى بيوتيکونو په مقابل کى مقاوم دي. ددي نوعه مقاومت په منځته راتلو کى زيات فکتورونه شامل دي چه مهم دهغوي څخه دمخصوصو انزايمونو افرازدي مثلا دpencillinase انزايم افراز چه دپنسلين دتخريب باعث گرځى. (٢)- کسبى مقاومت :- دغه نوعه مقاومت په ډير سرعت سره حاصلوي لکه ستافليکوک ، سترپتوکوک ، گونوکوک ، منگوکوک ، او پتوموکوک خوليکن پدي کى ستافليکوکونه په پنسلينو په مقابل کى مقاومت دنورو نه مخکى او زر حاصلوي. هغه مکروبونه چه ديو نوع انتى بيوتيکى په مقابل کى مقاومت حاصلوي دنوروانتى بيوتيکونو دعين گروپ په مقابل کى هم مقاومت ښيي چه دغه نوعه مقاومت دcrass fesistance مقاومت په نوم سره ياديږي مثلا دټولو تتراسيکلينوپه مقابل کي مقاومت. (٣)- انتقالي مقاومت :- يو نوع ارثي مقاومت دي چه دمقاومو مکروبونو جينونه حساسو مکروبونو ته انتقاليږي او هغوي هم مقاوم گرځوي. او يا هم انتقال يي chromosomec mutation په شکل صورت نيسى ددغه نوع مقاومت انتقال ديو نسل څخه بل نسل ته دډير پخواڅخه پيژندل شوي ليکن پدي اواخروکى ثابت شو چه دغه کروموزمي مقاومت نظر دانتى بيوتيک دنوعى پوري فرق کوي. مثلا :- دسترپتومايسينو په هکله چه ليدل شويدي چه وروسته دڅو محدود نسل نه ډير زر شديد مقاومت حاصلوي. خوليکن تتراسيکلينونه په تدريجى توگه دڅو نسلونو او mutation نه وروسته دمقاومت حوادث منځته راوړي. همدارنگه نور ميخانيکيتونه هم موجود دي چه په لاندي ډول توضيح کيږي الف : دTransformation ميخانيکيت :- څرنګه چه پوهيږو Acid deoxyribonudis  دباکتريا جينتيکى خواص او حجروي تشکلات (جوړښتونه ) انتقالوي کچيري ددي اسيد يوه اندازه دمقاوم مکروب څخه حساس مکروب ته داخل شي نو حساس مکروب هم مقاوم گرځي. ب : دconjugation ميخانيکيت :- دمکروبونو دمقاومت انتقال ديو مکروب څخه بل مکروب ته پدي ميخانيکيت صورت نيسى چه دغه حادثه زيات په E. coli  کي صورت نيسى. يعنى يو مقاوم E.coli دخپلو جنسى خواصو سره دحساس E.coli  سره په تماس کيږي او دمقاوم E.coli  څخه جين حساس E.coli  ته انتقاليږي او پدي ترتيب سره حساس E.coli  هم مقاوم گرځي. ج : دTransduction ميخانيکيت :- بعضي مکروبونه يا باکترياگانى دمقاومو ويروسونو پواسطه ملوث کيږي چه دغه حادثه دباکتريوفاژ په نوم سره ياديږي چه دغه باکتريوفاژ دمکروب په جسم کى تکثر کوي او دمکروبونو دانفجار باعث گرځي او په نتيجه کى دمقاومو باکترياگانو جينونه حساسو باکترياگانو ته انتقاليږي.
طبعى پنسلينونه يا Natural Pencilline
تارخچه يا History :- په کال 1877 م کى پاستور او Juber  داحقيقت څرگندکړ چه يو شمير مشخصى باکترياوي وده دB.pycocyanase  گروپ باکترياوو په وسيله ودريږي. پدي پيښه کي دغه دمکروب ودريدني خاصيت دمتخصيصينو دتوجه وړ ونه گرځيد ځکه چه دمکروب وژلو تاثيراتو تر څنگ ئي زهري خواص هم درلودل. پنسلين ديو مکروب د تاثيراتو لرونکى مادي په حيث په کال 1928م کى دAlexander fleming په وسيله وموندل شو. دپنسلين منابع :- دپنسلين دلاسته راوړلو پخاطر دپنسلين دزياتو نوعو څخه کاراخستل کيږي خو دتجارت په ډگر کي دپنسلين له دوه مهمو نوعو څخه کار اخستل کيږي چه په لاندي ډول دي. (١)- pencilline natatum (٢)- pencilline chrysogenum
دپنسلين کيمياوي خواص :
دپنسلين مختلف اقسام دهغوي دساختمان له نظره پيژندل کيږي او ټول پنسلينونه مشابه ساختمان لرونکي دي. پنسلينونه په خپل کيمياوي ترکيبکي دوه مهمى حلقى چه يوه ئى thiazolidon او بله ئى دBetalactan  په نامه سره ياديږي په لاندى شکل کي پنسلينوعمومى ساختمان ليدل کيږي.
طبعى پنسلينونو خواص :
دبنزائل پنسلينونو له جملى څخه دسوديم ،پتاشيم ، کلسيم مالگى په زياته اندازى سره په اوبو کى منحل دي خو دپروکائين شکل په کمه اندازه سره منحل دي نو ځکه په وچ محيط کى دپنسلينو دسوديم او پوتاشيم اشکال په 25c حرارت کى ترڅو مياشتو پورى پايدارى لري پداسى حال کى چه په مرطوب محيط کى خپل دمکروب وژنى خاصيت دلاسه ورکوي. که څه هم دفنوکسى پوتاشيم پنسلين يا pencillin. V داسيدو په مقابل کى مقاومت لري خو نور شکلونه ئي داسيدو ،قلوي او حرارت په مقابل کى تخريبيږي. دبنزائي پنسلين لپاره 6.5 لوړ PH ټاکل شوي چه دحرارت په 40c کى تريوى هفتى پورى ساتل کيداي شى. Pharmacodynamic :- پنسلينونه دهغه انتى بيوتيکونوله ډلى څخه شميرل کيږي چه دباکتريا په حجروى ديوال باندى تاثير کوي او څرنګه چه باکتريائى حجره دباکتريا لپاره ډير داهميت وړ ده ځکه چه ديوى خوا څخه دخارجى فشار په مقابل کي حفاظت کوي او دبلى خوا څخه ئي ظاهرى شکل ساتى. ديادونى وړ ده چه پنسلين په ګرام منفى باکترياو باندى تاثير نلرى او همدارنګه په مقابل کى ئي منفى باکترياوي يو شان عکس العمل نه ښايي. Pharmacokenitic :- (١) Absorption :- کله چه دمحدود ساحى لرونکى انتى بيوتيکونه دعضلى او يا هم دپوستکى لاندى تطبيق شى نو 15-30 دقيقى وروسته په وينه کى اعظمى غلظت توليدوي. دغه پنسلينونه داسيدو په مقابل کى مقاومت نلري خو بيا هم کچيرى په شخوند وهونکو کى دخولى دلارى استعماليږي بايد دمعمولى دوز څخه پنځه چنده زيات استعمال شى. (٢) Distriution :- دجذب څخه وروسته په فورى توگه توزيع ئي شروع کيږي پنسلين دبدن ټولو برخو ته توزيع کيږي. زيات غلظت په پښتورګى دوهمه درجه ځيگر او دريمه درجه کى سږي قرار لري. په پتالوژيکى حالت کى مغزو کى غلظت کم دتبى او انفکشن دموجوديت په صورت کى مغزوته په زياته اندازى سره تيريږي. (٣) Metbolism :- پنسلين تقريبا 20% پخپل حالت دبدن څخه وځى او يوازى 10% ئي دميتابوليزم ترعمليى لاندى راځى چه دميتابوليزم په ترڅ کى pencilloic acid  ميتابوليت منځته راځى. (٤) Excreation :- دپنسلين زياته برخه يعنى دټول مقدار 30% دproximal tobul  او پاتى 20% ئي دglumerol filtration  په وسيله ترسره کيږي. دمجموعى اطراح 10% دبدن دمختلفو لارو لکه سږي ، شيدي ، خولى او داسى نورو لارو په واسطه اطراح کيږي. ددي لپاره چه دپنسلين جذب په وروډول سرته ورسيږي نو procain چه يوه اناستيتيکه ماده ده مرسره يو ځاي کوي.
نيمه ترکيبى يا پراخه طيف لرونکى پنسلينونه
خواص :- نسبتا اسيدي خواص لري په اوبو کى منحل دي داسيدو په مقابل کى مقاومت لري نو همداوجه دي چه دخولى دلارى استعماليږي. Pharmacodynamic :- فارمکوديناميک ئي دپنسلين په شان دي. Pharmacokenitic  :- دخولى دلارى تطبيق که څه هم نظر حيوان ته فرق کوي خوجذب ئي مکمل او دوه ساعته وروسته خپل غلظت اعظمى حدته رسوي. که دتطبيق اندازه دوچنده ته ورسيږي نو په وينه کى به ئي هم غلظت دوچنده شى په صحرائى موږکانو کى دکلمو په لومړي برخه کى جذب کيږي دجذب څخه وروسته دبدن ټولو برخو ته جذبيږي ځکه پښتورګو کى غلظت نسبتا لوړ خوشوکى نخاع ته په کمه اندازه سره توزيع کيږي. ميتابوليزم ئي نه ترسره کيږي. او په فعال شکل سره دبدن څخه وځى غلظت ئي په صفراکى دوينى په پرتله 14 چنده لوړ دي. نوهمداوجه دي چه دهمدي لادي په انفکشنونو کى کار کله تري اخلى. ددي ترڅنګ درحم او پلاسيتا ته ښه تيريږي. اطراح ئي دپښتورګو او صفرادلاري ترسره کيږي دتطپيق څخه وروسته 3-4 ساعته په دوران کى دصفرا دلارى ښکاره کيږي. دتاثير ساحه :- په ګرام مثبتو او منفى دواړو باکترياوو تاثير لري چه پدي اساس دالاندي باکترياوي ورسره حساس شميرل کيږي. Streptococcus, staphylococcus , coryno bacterium fucalis , E.coli , fusi fumis , kati bacilla , pratus , pastrolla , clostridium , shagilla , salmonella , Brocella اوهغه باکترياوي چه pencilliase توليدوي لکه staphylo coccus  او يو شمير ګرام منفى باکترياوي ئي تخريبوي. داستعمال موارد :- که څه هم په زياته په انسانى طبابت کى کار تري اخلى خودوترنري په طبابت کى هم داستعمال ښه موارد لري چه ځينى مهم ئي په الاندي ډول سره دي. الف :- په غواوکى ١==- دکلموانفکشنونه== ٢- septcaemia  خصوصا هغه ډولونه ئي چه دسالمونيلا په واسطه منځته راځي. ٣-mastitis په خاصه توګه هغه واقعات چه دE.coli  په واسطه منځه راځي. ٤- درحم التهاب او دلنګوال څخه وروسته عفونتونه لکه دپلاسنتا بنديدل. ٥- pyelonipritis ب :- په پسونو کى ١- mastitis ٢- درحم التهاب ٣- سينه اوبغل ٤- دپښوابسى ج :- په اسونو کى ١- دکلموالتهاب ٢- septicaemia ٣- درحم التهاب ٤- تنفسى ستونزي ٥- په ځينى انفکشنى ناروغيو کى secondary infection  دمخنيوي په خاطر لکه Equin Influenza د :- په سپيانو کى ١- جلدي انتانات ٢- Intritis يا دکلموالتهاب ٣- دغوږ انتانات ٤- Leptosperosis ٥- دحنجري انفکشنى پړسوب ٦- Tonsilitis ٧- تنفسى انفکشنونه ٨- دبولى سيستم انفکشنونه ه:- په پيشوګانو کى ١- دغوږ او کلموپه انفکشنو کى
دتطبيق اندازه
Ampicllin trihydrat                      10-20 mg /kg   per    12hr Ampicillin sodium                       10-20 mg /kg   per     8 hr Ampicillin Anhydrat                     10-20 mg /kg   per     24 hr حساسيت او Toxicity  :- دحساسيت ناوړه واقعات ممکن وليدل شى خود پنسلين او سفالوسپورين په پرتله ډير محفوظ دي زهريت ئي هم ډير کم دي او معمول دوز څخه څوچنده زيات استعمالولاي شو.
Amoxacilline   :- دنيمه ترکيبى پنسلينونوله جملى څخه دي چه دلاندي فورمول لرونکى دي ،                  شکل
تاثيرات ئي پنسلينونه ورته دي داسيدو په مقابل کى مقاوم دي او دخولى دلاري ښه جذبيږي په خالى ګيډه په خاصه توګه غوښه خوړونکو حيواناتو ته ورکول جذب ئي بهتره دي. دAcred او دهغه دهمکارانو په واسطه چه کومه تجربه په موږکانو باندي په کال 1971 کى ترسره شوي وو ښکاره کوي چه Amoxacilline  نسبت Ampicilline  ته په ګرام منفى باسيلونو باندي زيات تاثير لري. Ampiclox  :- دغه دوا په شيدوخوړونکو حيواناتو کى دE.coli  په انتاناتو کى ترينه استفاده کيږي او همدارنګه 75mg     Ampicilline  او 200mg  cloxacilline   په مخلوطى شکل دنباتى تيلو سره يوځاي او شيدوخوړونکو حيواناتو دتيونو په التهاباتو کى ترينه استفاده کوي.
دپنسلينوطبقه بندي
١- Natural pencillin لکه pencillin G,  يا Benzyl pencillin , procain pencilline , Benzathin pencilline G ٢- semisynthetic –p a – Acid resistance pencllins لکه (p.v) phenoxy methyl pencilline  او phenoxy ethyl pencilline b – pencillinase resistance pencilline لکه Nafcil, methicilline , oxacilline , cloxacillin , Bicloxacilline , Lin fluxacilline c- Broad spectrum pencillins : لکه Bacam pencillins, Tal Ampicillins , Ampicilline , Amoxacilline , pivapicilline d- mecillinams  : چه په ګرام منفى باکتريا و باندي موثر تماميږي مګر په     p-Aeroginosa  باندي تاثير نلري لکه mecillinam, pivmecilline. e- carboxy pencillin Anti pseudomonal – p لکه Tecarcil, uriede pencillin , carbenecilline , Temocillin , lin carpecillin , لکه Azlocillin  او pipercillin f- pencillin with beta lacta mase inhibitors  لکه Amoxacillin, cluvulanic acid , (Augmentin )  او clavulanic Acid , Ticarcillin (Timentin )
پولى سکرايد لرونکى انتى بيوتيکونه يا Amino glycosides Antebiotic
عموما دګرام منفى باکترياو په انتانى وقايو کى استعماليږي او عبارت دي له strptomycine, Gentamycin , Amikacin , Neomycin , framycetin , kanamycin او paromomycin  څخه دي. ١- streptomycin :- دقوي انتى بيوتيکونو دجملى څخه ګڼل کيږي چه دwaksman  او دهغه دهمکارانو په واسطه په کال 1942  کى دstreptomyces griseus   څخه وروسته راوړل چه په ګرام منفى باکترياو باندي تاثير لري نو په همدي لحاظ دهغه انتى بيوتيکونو سره چه په ګرام مثبت اثر لري په يو ځاي توګه استعماليږي او دقوي انتى بيوتيک اثرات ښيى لکه که دپنسلينو سره يو ځاي استعمال کړو نو قوي synergistic  اثرات به منځته راوړي. دسترپتومايسينوداستعمال طريقه او جذب ئى :- څرنګه چه دهاضمى لاري څخه مکمل جذب نلري نو بهتره ده چه دزرقى لارو څخه تطبيق شي. دسترپتومايسينو جذب نسبت پنسلينوته خفيف دي. کچيري سترپتومايسين دوريد دلاري زرق شي نو په وينه کى ډير زر خپل اعظمى غلظت ښيى او کچيري دعضلى دلارى زرق شي نو په حدود د٦٠-٩٠ دقيقوکى په وينه کى اعظمى غلظت توليدوي. که دجلد دلارى تطبيق شي تاثيرات يي زيات دوام کوي خو ليکن دجلد لاندي دتطبيق داستعمال موارد نلري ددي هايدروسترپتوماسين بايد دوريد په داخل کى زرق نه شي ځکه چه شوک منځته راوړي. اطراح :- دسترپتوماسينو واحد دوز چه دعضلى او يا هم دوريد دلاري زرق شوي وي تقريبا 80% دپښتورګى دلاري اطراح کيږي او ددغى اطراح اعظمى برخه دتطبيق په لومړيو څلورو ساعتونو کى وي او تر دولس ساعتونو پورى دوام کوي اطراح شي دګلوميرونو فلتريشن او تيوبونو پواسطه صورت نيسى او دوباره نه جذبيږي.
دسترپتوماسينو پواسطه مسموميت :
- دسترپتوماسينو په واسطه مسموميت په دوه ډوله منځته راځي. ١- موضعى حساسيت دجلدي افتونو سره dermatitis ٢- مزمن مسموميت chronic ٣- دحاد په شکل مسموميت Acute زهريت يا Toxicity :- هرکله چې سترپتوماسين دوريد دلاري زرق شي نو سبب دمسموميت ګرځي. که سپيانو ته 100-200mg دوريد له لاري ترزيق شي نو دوينى فشار يي ښکته راځي چه بيرته دبرګشت قابليت نه لري. ددغى دواکم او عادي دوز حيوان دتنفسى مشکلاتو سره مخامخ کوي او کچيرته په لوړ دوز سره استعمال شى نو دنتفسى سيستم مرکز دفلج سره مخامخ کوي. که چيرى سترپتوماسين 7mg /lb دوريد دلارى زرق شي نو په حيواناتو کى مړينه دپنځه دقيقوپه دننه کى ليدل کيږي. په حاد تسمم کى چه سترپتوماسين دوريد او يا جلد لاندي تطبيق شوي وي نو بى خوبي ، تنفسى مشکلات ، بيهوشي او بلاخره په حيوان کى کوما ليدل کيږي په سپيانو او پيشو ګانو کى زړه بدي کانګى او بى موازنګى ليدل کيږي په چرګانو فيل مرغانو کى تنفسى مشکلات او دکوما حالت ته ځي. که په حيواناتو کى 170-250mg /lb  دعضلى له لارى زرق شي بيهوشى او بلاخره مړينه منځته راوړي او پداسى حال کى کچيرى حيوان جوړ هم شي نوتر ډير وخته پوري به عصبى تکليف ولري. او په کرونيک تسمم کى حيوان په عصبى اختلالاتو باندي اخته کيږي او دتسمم علايم په حيوان کى عبارت دي له. تنفسى سيستم ضعيفه کيږي ،وزرونه ځوړند نيسى ، سترګى يي او عضلات يي ضعيفه ښکاري.
دسترپتوماسين انتى باکتريائي طيف :
دپنسلينو په نسبت قوي تاثيرات لري په ګرام منفى باکترياوو قوى اثرات لري ليکن مثبت باکترياوي او Leptosperosis هم له منځه وړي. دInvitro په شکل لاندي مايکرواورګانيزمونه دسترپتوماسين په مقابل کى حساس دي.
بايد په ياد ولرو چه سترپتوماسين دنورو انتى بيوتيکونو په شان داستعمال پراخه ساحه نلري ځکه چه له يوي خوا سترپتوماسين زهري خاصيت لري او دبلي خوا څخه مکروبونه دسترپتوماسينو په مقابل کى ډير زرمقاومت حاصلوي. بعضى ناروغى شته دناروغى په لومړيو مراحلو کى بايد دسترپتوماسينو په واسطه تداوي شي لکه دٍE.coli  انتانات او ټول هغه انواع ئي چه دتيونو دالتهاب ، درحم التهاب ، دکلموعفونتونو او septeceamia, leptosperosis , corynobacterium equi په اسونو غواګانو او پسونو کى سقط يا (vibrosis ) دvibrosis واقعات چه دحاملګى په لومړيو دري مياشتو کى سقط واقع کوي. ممکن دالقاح سامان الات په مکروب باندي ککړوي او يا هم دجفتګيى په وخت کى vibrofetus  سرايت وکړي. نوپدي منظور دسترپتوماسينوڅخه دوقايي په خاطر استفاده کوو. هغه خيوانات چه vibrofetus ولري دهغه درحم او مهبل شاوخواداسترس سايکل په مرحله کى دسترپتوماسينو 1mgr  د15ml  اوبو سرله يوځاي کوو او وينځو او يا هم دزرقى لارو څخه استفاده کوو. Pastrurolosi==s== :== په حيواناتو کى دseptecaemia  باعث ګرځى او حيوان ډير زرله منځه وړي په خوسکيانو کى سينه بغل چه دپاسترولا په واسطه منځته راغلى وي 0.25gr/45kg حيوان ته اويا په اندازه 1gr/50 kg  د٢-٣ ورځوپوري سترپتوماسين بايد خوسکيانو ته ورکړل شي. په کره آسپ کى دورځي دوه ځلي 0.5-1gr دسترپتوماسينو څخه بايد استفاده وشي. دسترپتوماسينو تاثيرات :- سترپتوماسين دInvitro په شکل په مايکرو اورګانيزمونو باندي دغو دتوقف او وژونکى تاثيرات لري چه په وينه کى دغلظت په اساس يي تاثيرات رامنځته کيږي. که سترپتوماسين دپنسلين سره يو ځاي استعمال شي نو قوي باکتريوسيدي خواص منځته راوړي. په هغه انساجو کى چه خيره يا چرک موجودوي دسترپتوماسينو تاثيرات ښکته نه شي راوړي. استعمال اندازه :- دسترپتوماسينو داستعمال اندازه نظر دحيوان دنوعى او دمرض دڅرنګوالي پوري اړه لرى په هغه صورت کى چه مايکروارګانيزمونه دسترپتوماسينو په مقابل کى کم حساس وي نو بايد په لوړ دوز سره استعمال شى ترڅو مايکرواورګانيزمونه له منځه يوسى. دسترپتوماسينو معمولى دوز 10mg/kg دي او پداسى حال کى چه ځوان څارويو ته چه دخولى دلارى ورکول کيږي بايد 20mg /kg څخه کم نه وي. دسترپتوماسينو داستعمال اندازه نظر مختلفو انواعو دحيواناتو په استثناء دچرګانو په لاندي ډول دي چه دغه مقدار دعضلى دلاري تجويز کيږي. 10mg /kg     په آسونواو کوټو کى 10mg /kg  -- غوا او خوسکيانو کى 10mg /kg  -- پسونه 10-20mg /kg  سپيان او پيشوګان 2-5mg            --سوي 2-5mg             -- چرګ روزانه دوه ځلى. Neomycin ( framycin ) دهغه انتى بيوتيکونو له ډلى څخه شميرل کيږي چه متوسط تاثيرات لري په ګرام مثبت او منفى دواړو باکترياو باندي تاثير لري دغه دوا دwaksalan او lechevalier  په واسطه په کال په 1942 کى دstreptomycisfradiase  څخه په لاس راوړل. C12 H25N4O5 o-C5H7O (OH)2-o-C6H7 o(OH)2 (NH2 ) 2
مسموميت :
دنورو امينو ګلايکوسيدو په شان دي په ينى ،پښتورګو او داوريدلو په عصب باندي ناوړه اغيزه لري ددي انتى بيوتيک په وړاندي پيشوګان زيات حساسيت لري په تيره بيا بلاربه پيشو په سخت مسموميت اخته کيږي په همدي ترتيب دهغه زيات ناوړه تاثير چى دتنفسى سيستم دفلج کيدو څخه هم سبب عبارت کيږي. کلورام فينيکول يا chloramphenicol خواص :- له يووسيع التاثير انتى بيوتيک څخه عبارت دي چى په ګرام مثبت ، منفى باکترياګانو او همداډول په Rickettsia باندي اغيزه کوي که په مصنوعى او طبعى توګه حاصل شي سپين او لږ خاکى او يا دسپک زيړ رنګه کرستالى پوډرو په شکل وي  او دميکرو اورګانيزمونو د ودى دروونکى اغيزه لرى او دمحرقى ديوي انتخابى درمل څخه عبارت دي. ساتنه : - کولاي شو چى کلورام فينيکول دتتراسکلين پرتله دزيات وخت لپاره وساتو او که دهغه وچ پوډر له مقطرو اوبو سره حل شى په دي صورت کى کيداي شي چى په هغه کوټه کى چي نورماله تودوخه ولرى ديوي مياشتى لپاره وساتل شى دهغه پوډر او محلول دواړه په ګرمى کى ساتلى شو په لنډه توګه ويلاي شو چې دايواځينى درمل دي چې په عادي شرايطو کي دهغى ساتنه او ذخيره کول اسانه کار بلل کيږي.
دتطبيق لار او جذب :
کولاي شو چى دهغه يو فيصده ملهم دسترګى دزيږمي په الهاباتو کي دسترګى ناحيوي ټپ conjunctivities  او دسترګى دپردي دزوه لرونکى الهاب چى دويروسونو پواسطه پيداکيږي دتداوي لپاره استعمال کړو .که چيري دعضلى او وريد له لاري زرق شي دهغه سويه په وينه کى سمدستى پورته او خپل اعظمى حد ته رسيږي او په همدي شان که درکتوم له لارى تطبيق شي په پوره اندازه دهغه جذب صورت نيسى او که دخولى له لارى دهغه ساده يا معمولى دوز تطبيق شي د٢ ساعتو په موده کي دهغه سويه په وينى کي خپل اعظمى حدته رسيږي کلورام فينيکول له دماغى غشا يا پردي نه تير او شمزي يا نخاع په مايع کي انتشار کوي او دنخاع په مايع کي دهغعه سويه دوينى پرتله ٦/١-٢/١ برابرو ته رسيږي همداشان له پلاسنتا هم تيريږي او دجنين په وينه کي دمور دوينى په پرتله ٤/٣ برابرو ته رسيږي. کلورام فينيکول دشيدو له لارى اطراح کيداي شى او کيداي شي چه دغولانځي په حادو التهاباتو کي دهغه دزرقى او موضيعى تطبيق څخه ښه په زړه پوري نتيجه لاسته راشي. دخولى له لاري دکپسول په شکل تطبيق کيږي او دتى له لارى ديوه مخصوص سورنج پواسطه چى دهغه يو ډول دMastinject په نوم ياديږي او ٢٥٠ ملي ګرامه کلورام فينيکول لري تطبيقيږي بايد وويل شي چې دmastinject  په ترکيب کى کلورام فينيکول ،پنسلين او نيومايسين وجود لري او دوي ټول دsynergism  په شکل عمل کوي. دهغه له ٤٠ فيصده محلول څخه دعضلي زرق او دهغه ١٠ فيصده محلول څخه دوريدي زرق په توګه کار اخيستل کيږي که چيري دنوموړي درمل پواسطه تداوي دوام پيداکړي دمقاومت دپيداکيدو باعث کيږي.
مسموميت :
که چيرى دکلورام فينيکول مقدار له خپل اعظمى مقدار څخه زيات استعمال شي په حيوان او انسان کى ديو ډول ناوړه تاثيراتو سبب کيږي چه له دي جملي نه ډير مهم يى دمغزدتسمم څخه عبارت دي او داډير مهم دي او ددي پوسيله يو ډول وژونکى کم خونى منځ ته راځي له همدي کبله کلورام فينيکول زيات استعمال نه لري مګر تريوي اندازي پورى حقيقت لري چى دمحرقى دناروغى په مقابل کى چى دsalmonella  پواسطه منځ ته راځي له کلورام فينيکول څخه کار اخيستلاى شو که چيري دکلورام فينيکول زيات مقدار تطبيق شي په انسان او پيشوګانو کي دوينى دحجراتو دجوړيدلو دبنديدو او يا ځنديدو سبب کيږي. په کم عمره حيواناتو کى دکلورام فينيکول په زيات مقدار سره دينى جريان له کاره وليږي او په نتيجه کى دشيدو خوړونکى کوچنى دGrey syndrome يا (آبى کيدل ) سبب کيږي او ددي سبب دادي چى په دي عمر کى ينه خامه وي او ددي درمل دميتابولايز توان نه لري او که يو ځوان او نابالغ څاروي ددي درمل پواسطه تداوي شي دپورتنى ناروغى دپيداکيدو ويره په کى موجوده ده. مقدار :- غوايان – ٣٠-٥٠ ملي ګرامه خوسکى – ٢٠-٣٠ ملي ګرامه اس – ٢٠-٥٠ ملي ګرامه بياڼ – ٢٠-٥٠ ملي ګرامه وزه او پسه – ٥٤-٥٧ ملي ګرامه وري او سيرلى – ٣٠-٤٥ ملي ګرامه سپى – ٢٥ ملي ګرامه پيشو – ١٠-١٥ ملي ګرامه
تتراسکلين (Tetracyclin )
داهغه انتى بيوتيک دي چه دوسيع تاثير لرونکى دي او دهغه په کيمياوي ساختمان کى په ډير کم تغير راوړلو سره نور درملونه لکه تتراسکلين او اوکسى تتراسکلين ورځينى حاصليږي. کلوروتتراسکلين (chlorotetracyclin or Auromycin ) خواص :- هغه مرکب دي چى طلايى ډوله زيړ رنګ لري او په اوبو کى ښه حل کيږي او تريخ خوند لري دتودوخي په وړاندي زيات مساس دي او بايد په يخ تياره او وچ ځاي کي وساتل شي او Bacterostatic تاثير لري. جذب ،اطراح او دتطبيق لاره :- زياتره وخت دخولي له لاري ورکول کيږي او دعضلى له لاري نه توصيه کيږي ځکه ډير درد پيدا کوي کله کله دوريد له لاري تطبيقيږي خونه توصيه کيږي که دلاري تطبيق شي دهضمى جهاز پواسطه ښه جذبيږي په شيدو کي ښه انتشار کوي او دوينى دغلظت په اندازه شيدوته هم رسيږي او له شيدو سره اطراح کيږي نو له همدي کبله دغولانځي په مکروبى او حادو الهاباتو کي له کلوروتتراسکلين څخه چه په وريدي او موضعى توګه تطبيقيږي کار اخيستل کيږي زياتره وخت دهغه اطراح له ميتيازو سره يو ځاي صورت نيسى اوله صفرا سره هم اطراح کيږي او زياتره وخت دسترګو دملهم په شکل استعماليږي.