cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خوشال خان خټک
د خوشال په اشعارو کې د ښځې انځور
که د خوشال شعر او نثر ته يو څيړنپوه ښه ځير شي او څه ناڅه څيړنه پکې وکړي دا به هم ورته جوته شي چې خوشال هم په فارسي او عربي ژبو کي هم ښه پوره او ژوره مطالعه درلوده او يو ستر عالم و، چې ددين ، مذهب او فقهې څخه پوره خبر او ښي دينې زده کړې يې سرته رسولې وې او ددې سره په څنگ کې يې لکه څرنگه چې معلومه ده د پښتو شاعرۍ په داسې حال کې زيږيدلی دی، چې پښتو شاعرۍ باندې د فارسي شاعرۍ خوند خورا ډير پروت وو  او پښتنو ته د داسې يو لوی اديب پېداکېدنه ډېره اړينه وه، چې د خپلو لوړو خيالونو ، ژوند پوهې او سترو فکرونو څر گندونه په ډير زړه ورتيا سره وکړي او پښتو ژبه د نورو ژبو په کتار کې ودروي خوشال بابا زما په فکر د يو ستر پښتون او ځيرک ژبپوهاند په توگه دا ډير ژر درک او حس کړي چې پرته له خپلې مورنۍ ژبې څخه په بله ژبه باندې شعر کاميابي نه لري ځکه يې خپل ډېر شعرونه په خپلې مورنۍ ژبه ويلي دي. د خوشال بابا په شعر او شاعري باندې ډيره څيړنه شوې او دومره کتابونه پرې ليکل شوي ، چې دالړۍ تماميده نه لري. څو چې علم او ادب وي د خوشال په شعر او ادب باندې به څيړنه کيږي.
د خوشال بابا په اشعاروکې د ښځې ، تورې او ښکار يادونه ډيره شوې ده او همدارنگه د شهۍ او معشوقې د ښايسته ونې او ښکلي قد پخې غوټۍ هم په ځانگړي ډول سره راغوړيدلي ، ورته په موسکا شوې دې ، په تازه نارو او غلبلو يې له ډيرې ژورې مينې سره خپل معشوق انځوروي. اوس هم شاعران او اديبان هڅې او هاندونه کوي چې پخپلو اشعارو د معشو قې سراپاته يو ښکلی انځور ور کړي او ښايې ډيرو شاعرانو دغسې رنگينې ټوټې پنځولې وي.
که د خوشال کليات هر څيړونکی مخې ته کيږدي نو ډير ژر به ورته معلوم شي چې هغه جنگي خوشال چې غروراغو کې د زمري په شان په ميړانه گرځيدلی لږ وروسته دشيراز دسيمې د هزار دستان بلبل په زړه خوشحالونکې او د سوز او گداز په غزلو گډهم در معلوميږي.
گل فامې
دگل فامې ښځې په اړه هم خوشال بابا په زړه پوري ستاينه کړي ده او وايې چې بورا غوندې څرخيږي يعنې لکه څرنگه چې بورا په گل باندې گرځي نو گل فامه هم په دې شکل ده او د نيلوفر غوندې تن لري. وگوري دغه صحنه څومره ښه انځوروي : گل فامې ديدهغه چې نيلوفر غوندې په تن وي له تنه يې ښه بوي درومې بوراغوندې څرخېږي
خوشال بابا د گل فامې ښځې په باب وايې چې غټې سترگې تورې ، لوي باڼه نري نري وريځې ، غونچې په څېر يې خوله سر يې گرد او نرۍ پوزه لري او همدارنگه باړخوگان يې هم د گل په څېر ښکاريږي لکه وايې چې : ښې غټې تورې سترگې لوي باڼه نرې يې وريځې که پاڼ خوري که شراب خوري ترې مرې يې ښکاره کيږي غونچه غوندې خوله تنگه سريې گرد نرې يې پوزه باړخويې لکه گل دچمبيلي سپين نازک ځلېږي خوشال ددغو ښځو (ملا) زلفو ، لېچو ، کوتو ، گيډي ، خوب ، قامت ، او د وجود هره اعصايې په ډېره هنرمندانه توگه ياد کړي او ډېره ښکلې وينايې په دا ډول تعريف کړې دي لکه چې وايې : پلن وچولې سرې شونډې هسک خال يې په دنخ کې واړه هموار غاښونه په خنداکې سپين برسيندلي بريښيږي ښې سپينې ډکې لېچې گرد ورغوي اوږدې گوتې هرځاي ته يې چې گورې هيڅ لقب پرې نه جوړيږي دتيوسر يې تورقي چې هلک سينه کشاده په قدسمه شابسته سم الفسي چې ودريږي دسرويښته يې تور نرې اوږدې ولول يې ذلفې په ځان لکه باغکه چې ويښته پرې نه نمايږي ډېر خوب لږ يې خوراک گيډه يې ناسته ملا نرۍ راست په کې نامه څخه په گوته څرگنديږي لږقهر عقل منه کم د خوله مهر باڼه ساره خولږه خندا هم په شونډوکې موسيږي دادگل فامې ښځۍ صفت و په دوهم قدم کې يې دنېک فرجامې ښځۍ صفت بيان کړي دي.
نېک فرجامې
خوشال بابا دا ښځې هم د گل فامې په څېر گڼلي خو دا ښکاره کوي چې گل فامې ښځې په دوه خاصيتونو کې د گلفامو سره فرق لري او نور ټول اوصاف د گلفامې لري که ويښته دي که ملا ، که شونډې ،که گېډه که قد که باړخو ...اوداسې نور دي. هغه دوه صفتونه دادي چې يو د بودا غوندې نه دي او بل د نيلوفر شکل نه لري وگورﺉ دنېک فرجامې ښځې صفت د شعر په ژبه يې څومره ښه بيان کړي.
او دريم ډول ښځې يې د دوه دامو په نوم يادې کړي دي.
دوه دامې
دا ښځې د ټولو يانې د نيک فرجامو او گل فامو سره ښکاره توپير لري هغه اوصاف ، چې دغو دوو ډولونو (گلفامې ، نيک فرجامې) لري، دغه يې نه لري او د هغې برعکس دي، يانې بدگويه دي، بده ژبه لري، په خبرو باندې نه شرميږي ، او د ليوه په څېر يې د خپل ځان ځنې يې بدبوي ځي ، په خوړلو هم نه مړيږي او داسې نور صفتونه يې هم کړي دي؛ لکه ، چې وايي: د دوه دامو ورته وکړم راته غوږ کړه په زړه کلپه ناغه په خبرنه شرميږي بدگويه بد زبانه ډير وي لږ خبره ځان تود بوي يې له ځانه د ليوه غوندې بهيږي ونسته چې دځان ځيږه د تن هم ځږه کر لنډه بد رنگي يکدله گيډه وره په خوړلو ته مړيږي همدا ډول د دوه دامو ښځو په اړه وايي، چې داسې دي، نه پت گوري، نه عزت گوري او نه شرم گوري، لوى او هلک پسې گرځي، ښه کارونه يې پرېښي او په بدو پسې منډې وهي په بدو کارونو بوخته وي، د تل لپاره يې دغه بده لاره تعقيب کړې وي.
کله د زيارت د سير په بهانه او کله د بازار په بانه او کله د نور څه په بهانه وځي او نور خپله فاحش کارونه سرته رسوي خو بل آخر دغسې ښځې ډېرې په بدو يادې دي، تاسو يې د خوشال خان په شعر کې وگورﺉ، چې څومره ښه انځور يې کړي دي: ميوه، لونگ، جايغل پدر يې غرض نه وي تروه ترخه سونډ مونډ بلا بتر نه يې زړه کيږي چې تاو خارښت ورپاڅي ناکراره شي ښوريږي که لوي وي که هلک وي وهر چاوته قهريږي نه پت گوريو نه شرم نه يې حق وته نظر وي دخپل ميړه په غېږ کې زړه يې نورو ته پړقيږي
(دخوشحال کليات ۶۶۰ مخ)
خوشال خان دغه ښځې ډېرې بدې يادې کړي او دا يې هم ويلي دي ، چې مخ يې تور دى ، ځکه چې کله خپل ميړه غواړي نو ځان مريض بولي ، کور ، کلى ، له گاونډيانو سره په نورو حالاتو کې په بدو څيزونو ، افعالو ، بده خوله او نورو بېلا بېلو بدو کارونو باندې مشغوله وي او له هغوى نه خوند اخلي.
فيل اندامې
خوشال خان دغه څلورم ډول ښځې هم د دوه دامو په څېر او يا دهغې ځنې بترې يادي کړې دي، چې وايي: د فيل په څېر خوراک، څښاک کوي په مينه محبت باندې نه پوهيږي، يو دروند اواز لري، قهرجنې وي، په ښو خبرو هم بې ځايه په قاريږي، د بل خندا بده پرې لگيږي، غټې شونډې ، غټ مخ، پلنې وروځې،وړې سترگې،لوي سر، ځږه وېښته او په قهر ککړ ې ښځې وي، دغسې او دغو ته ورته نورې بدې ځانگړنې لري.
خوشال بابا د فيل اندامو او دوه دامو ښځو نه بيخي بېزاره شوي دي او هم د هغوي مخونه يې تور ښودلي دي خودا يې هم ډېره کړې ، چې په افغانستان کې دغه دغه ډول ښځې نه شته بلکې په چين ، هند او نورو هېوادونو برسېره پردغو ښځو باندې فيل اندامې هم ليدل کيږي، بلکې په کابل ، کشمير ، فرخار، او نورو هېوادونو کې نيک فرجامې شته دي، او خوشال بابا هم نيک فرجامې يادوي او د ستاينې تر څنگ يې تر مهره جاريږي. لکه چې وايي:
کڅوړه غڼه
کڅوړه غڼه – Sac spider د کورنۍ نوم ېې کلوبیونیدای، د ډلې نوم ېې ارانیدا ده. د بدن کچه ېې له ۳ تر ۱۵ ملي متره پورې رسیږي. دا غڼې د کاڼو لاندې ورېښمین تونلونه جوړوي. د چیراکانتیم اینکلوسوم ډول ېې په ټوله امریکا کې پیدا کیږي او زهرجنې دي. شین ډوله سپین رنګ لري او د بدن کچه ېې تر ۸ ملي متره پورې رسیږي.
خوشال خان خټک
فيل اندامې
د چين او د ماچين په ملک کې ډېرې دي گلفامې د هند په لته هم په خال خال په چېرته څرگنديږي کشمير، قندهار، کابل، فرخار، څوچې خراسان دي په دا کې نيک فرجامې ډېرې ډېرې مونده کيږي هېڅ ملک کشور اقليم له فرجاموخالي نه دي په هر لوري نوبت او ددې دي چې غږيږي اسمان، چې وريځ شه کراري نه کا هسې گرځي تر سردنيک فرجامو زه خوشال وايم ځاريږي (دخوشال خان کليات ۴۶۱ مخ)
خوشال خان بابا نه يوازې دا چې ښځې په څلورو ډولونو باندې وېشلي دي او دهغې توصيف يې کړي دي ، بلکې د هرې ښځې شونډېو وېښته، باڼه، وروځې، پښې، لاس، گوتې ، سر، پوزه، تن يا وجود او هره عضله په خپل شعر کې راوړي او ستايلي دي، د خوشال بابا شعر که چېرې يو څېړنپوه يې ولولي نو ډېرژر به ورته مالومه شي، چې دده اشعار د دغسې دُر او گوهر نه هم ډک دي او په واقعي او حقيقي توگه يې د ښځې ستاينه ډېره کړې ده، دي وايي، چې ښځه سينگار وکړي او دا ددې مانا لري، چې خپل عاشقان به تباه کړي او د دغسې ناز او نزاکت سره په کتلو باندې د خلکو زړونه يوسي او له عالمه به يې پناه کړي.لکه چې وايي:
کڅوړه غڼه
تړلې لیکنې
غڼه
خوشال خان خټک
فيل اندامې
عجايب ښکار يې وکړ بيا بلا کا د چشمانو په کاته د زړونو غلا کا معشوقې ته يې چې هومره حسن ورکړ دا اميد چې دعاشق خونه تالا کا (د خوشحال کليات ۵ مخ)
او يو بل ځاي هم داسې وايي، چې کله مې ستا تورې سترگې وليدې نو زه به هېڅ کله دغه تورې سترگې هېرې نه کړم.
چې مې وليدې ستاتورې سترگې بيا زه به نه کړم هېرې تورې سترگې ستا (د خوشال کليات ۸ مخ)
لنډه دا چې خوشال خان دغه شان خلکو ته د ټينگېدو نه دي، يانې ښکلي مخ ، تورې سترگې اوښايسته ووته هېڅ قراري نه لري او وايي:
ولې راته وايې چې په ښکلو نظر مه کړه سترگې چې پيدا دي خو ديدار لره که نه (کليات ۱۷۴ مخ)
خوشال خان له ډېرې مينې د ښځود زلفو او سترگو يادونه کوي البته د حسن تعليل په شکل يې راوړي دي، چې د سترگو سره يې نرگس سيالي نه شي کولاي او د هغې په مقابل کې بيخي عاجز دي او د زلفو په مقابل کې يې سنبل بيخي خجله کيږي. وگورۍ دغه بيت:
او بيا د خپلې مينې به مقابل کې داسې الفاظ استعمالوي، چې ډېر ښايسته د مياشتې نوم پرې کږدي او نور هم ددغسې حالت د تآثير لاندې راځي په هنرمندانه ډول دغه صحنه بيانوي:
د جمال خوبي دې زياته تر افتابه د نظر دپاره نوم درباندې ماه ږدم که مې چېرې لاس د واک درورسيږي په سپين مخ به دې دغاښ نښې سياه ږدم (کليات ۸۷-۸۸ مخ )
خوشال خان خټک نه يوازې په شعر کې نورې برخې څېړلي بلکې د پېغلې (شهۍ) قد په ستاينه کې هم بې ساري اديب دي، چې د پښتو ادب د وياړ لوړه او بيخي لوړه شمله ده خو چې نړۍ وجود لري، دده د ادب شمله به تر اسمانه هسکه او اوچته وي افغانان او پښتانه به پرې ويآړي، خوشال خان لکه چې مخکې مو چې يادونه وکړه، د ده د وجود هر اندام په ډېرښکلي ډول په خپلو شعرونو کې راوړي، خوبيا په تېره شونډې چې د ياقوتو نه هم ښې گڼي، اننگي دلاله د گلونه  نشه کوونکي بولي او زلفې هم تر عنبرو خوشبويه گڼي او وايي:
چې شونډو ته دې گورم تر ياقوتو لا تېري کا چې زلفو ته دې گورم په عنبرو بهتر يې که هرڅو د لاله گلونه ښه دي په چمن کې په دواړو اننگيو داغ د ولاړو د ځيگريې (کليات ۳۴۷ مخ)
پوهان وايي د ژوند هر لوري او اړخ د شعر او ادب لپاره يو رنگين او ښکلي مضمون دي خو شرط دادي، چې شاعر او اديب په حقيقي او آره بڼه ورته ځير دي اوهسې بې ځايه انځورگري ونه کړي، چې د ژوند لپاره څه کټه ونه لري په دغه اړه خبرې ډېرې دي، خو شعر بايد د ژوند لپاره وي.... په هر حال خوشال د حسن او جمال په رنگينيو کې خپل شعر او هنر ايجاد کړي دي، نو يې دا کار د خپل ژوند ټولنيز احساس له مخې د يو ساعت د روح دآرامتيا او تفريح  دپاره کړي دي، د ده  حسن او جمال ښکلې غنچې او گلدستې هم د پښتو په شعر او شاعرۍ کې  ځانگړي شهکارونه گڼل کيږي، خو د ښکلي او ښکلا په اړه د ده يوه پرېکړه داسې ده:
په ځان او په جهان کې مادوه څيزه دي وکښلي په ځان کې دواړه سترگې په جهان کې واړه کښلي
لنډه دا چې که خوشال خان بابا ازل ميراث ته يو څېړونکي ځېر شي، نوبه خامخا دا په ډېره مينه سره دا وايي ، خوشال بابا بې له شکه يو بې ساري شاعر ؤ، د حسن او جمال خوا ته يې هم زياتې ځيرکشي کړي دي، د ده کليات د حسن او جمال نه ډکه يوه رنگينه خزانه بلل کيږي. دده دغه مطلب د ښې افادې لپاره دغه بيت ته ځير شي.
دا څه شعر نه دي، چې خوشال خټک بيان کړو واړه لعل دُر دي د بيان په تار پييلي
خو خوشال بابا په خپلو اشعارو کې يوازې د حسن او ښکلا يادونه هم نه ده کړې، بلکې نور موضوعات لکه د سالم اولاد روزل د ښځو د حقوقو په باره کې په واضحه توگه اشعار ويلي، يانې، چې ښځه څومره په خپل مېړه باندې حقوق لري او همدارنگه نور موضوعات د مېړه حقوق په ښځه باندې هم په خپلو اشعارو کې راوړي دي او خوشال بابا وايي: د ښځې حق په خپل مېړه باندې هم ډېر دي او د قرض شکل باندې دي، چې مېړه ته لازمه ده، هغه ادا کړي، هغه وساتي، په تن پټه کړې دروېزې ته احتياج نه شي، د نورو کارونو نه خلاصه وي فرضاً که زموږ په ټولنه کې چې رواج دي خصوصاً په قبايلو کې اود جنوب په طرف کې چې په ښځو باندې بوټي د غرونه راوړل کيږي، بلکې دغه کارونه بايد پرې ونه شي، حلال پرې وخوړل شي او دا هم زياتوي، چې ښځه دخپل مېړه لپاره پيدا ده اومېړه د خپل ښځې لپاره.
خوشال بابا په واقعيت سره، چې د تورې او قلم خاوند, د پښتو ادب بابا او د پښتنو ژبې بابا ياديږي او دا خبره پرځاي ده، ده په خپل شعر کې د ژوند هره برخه ، هر راز مسايل راوړي دي او خلک يې خبر کړي دي. که چېرې د مينې اشعارو ته يې وگورو نو داسې گمان وکړو، چې ترده لوي مولوي نه شته، که اخلاقي اشعارو ته يې وگورو نو د اسې گومان کوو، چې ترده لوي شاعر په دغه برخه کې نه شته، که رزمي اشعار يې وڅېړل شي، نو دا به جوته شي، چې تر ده لوي قهرمان نه شته او که عشقي برخه يې وپلټل شي، نو دا به هم ترې څرگنده شي، چې تر ده پورې عاشق نه شته.
سرچينې
خوشال خان خټک وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:اتلان وېشنيزه:نوميالي افغانان يادونه: د ستر خوشال بابا انځور د روسي انځورگر ((ايگر کازارين)) له دغې ويبپاڼې نه هم کاپي کولاى شئ. []
پارو ولسوالۍ
پارو د بوټان د 20 ولسوالو څخه يوه ولسوالۍ ده۔
گلستان ولایت
گلستان (په انگرېزي کې: Golestan) د ایران د ولایتونو څخه یو ولایت دی. مساحت یې 20,195 کيلوميټر2 (7,797 مربع ميل) کیلومتره مربع ده او تقریبا 1,637,063 نفوس لري. د گلستان د ولایت پلازمينه د گورگان ښار دی. په دې ولايت کې که د گڼې گوڼې خبره وکړی شي نو 81.1 تنه په يو مربع کيلوميټر کې (210 تنه په يو مربع ميل کې) اوسيږي.په دې ولايت کې ټول 11 ولسوالۍ (کومو ته چې په سيمه ايزه توگه شهرستان ويلی کېږي) دي.
نستور ماخنو
نستور ایوانوویچ ماخنو (۸ نومبر ۱۸۸۸- ۲۵ جولای ۱۹۳۴ زکال) چې په Bat'ko Makhno (پلار ماخنو) هم پېژندل کېږي، اوکرایني انقلابي انارشېست او له ۱۹۱۷ زکال څخه تر ۱۹۲۱ زکال پورې د اوکراین د خپلواک انارشېست پوځ قوماندان و.
ماخنو د ماخنووشچینا (چې په ساده توګه د «ماخنو خوځښت» په معنا ژباړل کېږي) یا د اوکراین د انقلابي یاغي ځواک قوماندان و. ماخنووشچینا تر ډېره یو بزګري ښکارنده وه چې بیا په یو ټولیز ټولنیز خوځښت واوښت. په پیل کې دغه خوځښت د ماخنو د زیږېدنې د ښار هولیایپول(Huliaipole) په شاوخوا کې متمرکز و، خو د روسیې د کورنۍ جګړې پر مهال یې د اوکراین د سویل په ګڼ شمېر برخو کې نفوذ وموند. ماخنو او د دغه خوځښت نور ټول مخکښان انارکو – کمونېستان و او هڅه یې کوله خوځښت په همدغه آیډیالوژیک لیدلوري برابر وساتي. ماخنو په کلکه سره له هغو ډلو سره چې غوښتل یې د اوکراین په سویل کې خپله واکمني تحمیل کړي، مخالفت کاوه، له همدې امله یې د اوکراین د ملي جمهوریت له ځواکونو، د اطریش او جرمني له مرکزي ځواکونو، هتمانات دولت، سپین پوځ، د بلشویکانو له سره پوځ او نور هغو ځواکونو سره چې د بېلابېلو اوکرایني هتمانانو تر مشرۍ لاندې وو دوامداره جګړې وکړې. هغه همدارنګه د تاچانکا د مخترع په توګه – د آسونو هغه ګاډۍ چې توپ به ورباندې نصب و – پېژندل کېږي. ماخنو او د هغه ملاتړو هڅه وکړه څو ټولنیز او اقتصادي ژوند د انارشیستي قوانینو له مخې تنظیم کړي، چې په دغو هڅو کې په پخوانیو ځمکو کې د کمون (اشتراکي کروندو) بنسټ اېښودل، د ځمکو بېرته نیول او بیا ځلي په مساویانه ډول د بزګرانو ترمنځ د هغو وېش او همدارنګه د سیمه ئیزو شورا ګانو او سیمه یېزو کانګرسونو لپاره د ټاکنو تنظیم په کې شامل کېده.
په داسې حال کې چې ماخنو په اوکراین کې د خپلواک انارشیستي قلمرو د پراختیا پر وړاندې بلشویکان ګواښ بلل، خو د سپین پوځ د ماتولو په موخه یې دوه ځله له سره پوځ سره رسمي ائتلاف وکړ. د ۱۹۲۰ زکال په نومبر میاشت کې په کریمه کې د سپین پوځ له ماتې وروسته، بلشویکانو د ماخنو پر وړاندې پوځي اقدامات پیل کړل. ماخنو د سره پوځ پر وړاندې له اوږد مهالي مقاومت وروسته د ۱۹۲۱ زکال په اګست میاشت کې د رومانیا د پولې له لارې وتښتېد. په جلا وطنۍ کې ماخنو له خپلې مېرمن هالینا او خپلې لور اولنا سره په پاریس کې استوګن شو. په دغه دوره کې ماخنو د راډیکال ورځپاڼو لپاره ګڼ شمېر مقالې او خپل خاطرات ولیکل. ماخنو په ۴۵ کلنۍ کې د تبرکلوز د ناروغۍ له امله په ۱۹۳۴ زکال کې په پاریس کې مړ شو. `
د بزګري خوځښت تنظیم کول
هغه د دې چارې پر ځای د مارچ په ۲۹ مه د سیمه ئیزو بزګرانو د اتحادیې د جوړولو مسئولیت پر غاړه واخیست او د هغو د مشر په توګه وټاکل شو، هغه ډېر ژر د هولیایپول د سیمې او نږدې سیمو د ډېری بزګرانو استازی شو. نجارانو او فلزکارانو هم خپلې صنعتي ټولنې رامنځته کړې او د خپلې خوښې پر خلاف یې ماخنو خپل مشر وټاکه. په اپرېل میاشت کې ماخنو د هولیایپول عمومي کمېټه او د موقت دولت سیمه ئیزې ادارې د ښار د بزګري او انارکو کمونیستي فعالانو تر کنټرول لاندې راوستې. په هولیایپول کې د انارشیستي فعالیتونو په زیاتوالي دا هغه مهال و چې ماخنو له خپلې لومړۍ مېرمنې ناستینکا سره بلد شو، خو د هغه چارې د دې لامل وګرځېدې چې هغه له کچې زیات بوخت وساتي او دا وخت یې نه موند چې په خپل واده فکر وکړي.
ماخنو ډېر ژر د هولیایپول په انقلابي خوځښت کې په اصلي فعاله مخکښه څېره واوښت او هڅه یې وکړه ټولې هغه سیاسي ډلې چې د کارګري بنسټونو د کنټرول لټه یې کوله ګوښه کړي او خپله رهبري د یو لنډ مهاله مسئولیت په توګه توجیه کړي. ماخنو، کارګران هدایت کړل څو د خپلو کارورکوونکو پر وړاندې اعتصاب وکړي او د معاشونو د دوه چنده کېدو غوښتنه وکړي؛ همدارنګه یې څرګنده کړه چې که چېرې یې غوښتنې رد شي دوی به د کار درولو ته دوام ورکړي، همدا وه چې بالاخره کارګرانو په هولیایپول کې په ټولو صنعتونو کنټرول ترلاسه کړ. ماخنو وړاندې له دې چې د سیمې د ځمکو لرونکو څخه د ځمکو مالکیت راوګرځوي او هغه د بزګرانو ترمنځ په مساوي ډول ووېشي، له لنډ مهالي دولت څخه یې په ښکاره سرغړونه د سیمه ئیزو قانون پلي کوونکو په بې وسلې کولو سره یې د هغوی واک خپلې تر ټولو ټیټې کچې ته راورساوه.
دغو ټولو چارو هغه ته د یو ټولنیز لارنیونکي انځور ورکړ، ځکه بزګرانو هغه له قزاق یاغي مشرانو سټینکا رازین او یملیان پوګاچف سره پرتله کړ چې د «ځمکې او آزادۍ» ته شعار لاندې به سره راغونډېدل. د هولیایپول د استازي په توګه هغه په اولیکساندریفسک کې د بزګرانو په سیمه ئیز کانګرس کې د ځمکو له مالکینو څخه د لویو ملکیتونو د مصادرې او د هغو بزګرانو اشتراکي مالکیت ته یې د هغو د لېږد غوښتنه وکړه چې په هغو ځمکو کې یې کار کاوه له دې امله په ټوله منطقه کې بدنامه شو. ورته مهال هغه په چټکۍ سره په کانګرس باندې د واکمنو سیاستونو او اوږدو بحثونو څخه ناهیلی شو.
نورگل حمزه خيل
ارواښاد پوهاند ډاکټر نورکل حمزه خیل د زراعت یو مخکښ او وتلی استاد وو. هغه ډېری ليکنې او څېړنې کړی وې او تر نن ورځې د افغانستان په ښونیز او تحصلی نصاب کی ورڅخه استفاده کیږی.
نستور ماخنو
د بزګري خوځښت تنظیم کول
له دې سره چې ماخنو په کور کې دننه بریا ته لاسرسی موندلی و، خو د اوکراین په لوی انارشیستي خوځښت کې چې ده په کې ځان د تبلیغاتو لپاره وقت کړی؛ عمومي ګډوډیو ناهیلی کړ. دغه انارشیستي خوځښت د خپلې لویې کچې په خوا کې ومندله چې وړتیا نه لري له نورو سیاسي ګوندونو سره سیالي وکړي، ځکه تر اوسه یې داسې همغږی سازمان نه و رامنځته کړی چې کولای یې شوای په انقلابي خوځښت کې د رهبرۍ رول مخته یوسي. وروسته له هغه چې د موقت حکومت پر وړاندې د کودتا د هڅو خبر خپور شو، ماخنو په هولیایپول کې «له انقلاب څخه د دفاع کمېټې» د جوړولو مشري وکړه او د ځمکې لرونکو، بورژازي او سیمه يیزو کولاکانو پر وړاندې یې د بزګرانو وسله والې ډلې رامنځته کړې.
نورگل حمزه خيل
مخينه
ارواښاد نورگل حمزه خيل د محمد وزير زوي په ۱۳۱۷ ل كال كې د ننگرهار ولايت د شينوارو د هسكې مينې په ولسوالۍ كې زيږيدلى دى. لومړنۍ او منځنۍ زده كړې يې د رحمان با با په ليسه كې پاى ته رسولې دي.
نستور ماخنو
د بزګري خوځښت تنظیم کول
ماخنو د سیمه ئېزې بورژوازي د خلع سلاح، د هغوی د توکو د ملکیت د سلب کولو او د کارګرانو تر ولکې لاندې د ټولو خصوصي شرکتونو د راتلو غوښتنه لرله. بزګرانو له اجارې ورکولو ډډه وکړه او د هغو ځمکو کنټرول یې په لاس کې واخیست چې دوی په کې کار کوه؛ په پراخه کچه املاک راغونډ او بزرګري کمونونو (اشتراکي کروندو) ته اړوند شول، آن خپله ماخنو په پخواني منونیتي استوګن ځایونو کې کمونونه مدیریت کړل. ماخنو چې له خپلې ملګرې نستیا سره په یو کمون کې ژوند کاوه، د اونۍ دوه ځله به یې کار کاوه او له کروندګرو سره به یې مرسته کوله، ځنیې مهال به یې هم د ماشینونو په جوړولو لاس پورې کاوه. د الکساندر سکیردا په خبره په دغه مهال کې «د ماخنو مسئولیتونه ډېر زیات و خو واک یې کم و»، ډېر مهال به یې د امر کولو پر ځای مشوره ورکوله او د هغه مشورې به تر ډېره په سیمه ئیزه شورا، دفاعي کمېټه او آن په انارشېست ډله کې له ننګونو سره مخ کېدلې.
نورگل حمزه خيل
زده کړی
په ۱۳۴۰ ل كال كې د كابل پوهنتون د كرنې په پوهنځي كې شامل شو. په ۱۳۴۳ كال كې يې دغه پوهنځى پاى ته ورساوه او ورسره سم په همدې پوهنځي كې استاد شو په ۱۳۴۴ كال كې بيروت ته لاړ او په ۱۳۴۶كال كې يې د بيروت د امريكائي پوهنتون د كرنيزو علومو په څانگه كې ما سټري تر لاسه كړه. د بيروت څخه د راستنېدو سر سم يو ځل بيا د كرنې په پوهنځي كې استاد شو.
په ۱۳۵۱ ل كال كې د ډوكټورا د اخيستلو له پاره د امريكا متحده ايالتو ته لاړ او په ۱۳۵۴ ل كال يې د امريكا د اوهايو په پوهنتون كې ډوكټورا ترلاسه كړه. د ۱۳۵۴ كال نه د مرگ تر شيبې پورې د كابل پوهنتتون د كرنې په پوهنځي كې استاد و. د پوهاندۍ علمي رتبه يې په ۱۳۵۸ ل كال كې تر لاسه كړه.
علمی آثار
پوهاند ډاکټر حمزه خېل د خپل ژوند په دغه دوران كې يو شمېر علمي او څيړنيز كارونه ترسره كړي دي چې د يو څو چاپ شوو اثارو نومونه يې دادي:
پوهاند حمزه خېل پرسېره پر دې آثارو يو شمېر نور چاپ شوي اثار هم لري خو اوس زما په واك كې نشته همدارنگه يو شمير زياتې علمي او تحقيقي مقالې يې  د كرنې او نباتاتو په هكله ليكلې چې د هيواد په مطبوعاتو كې چاپ شوي دي.
سرچينې
http://www.baheer.com/baher/modules.php?name=News&file=print&sid=748
سامتسی ولسوالۍ
سامتسی د بوټان د 20 ولسوالو څخه يوه ولسوالۍ ده۔
د کندهار امنیه قومندان
د کندهار امنیه قومندان د کندهار په ولایت کې د امن راوستلو لپاره ترټولو مخکښه شخص دی، د ٢٠٠١ کال راهیسې په کندهار ولايت کې د امنیه قومندان په توګه په لومړي ځل محمد اکرم خاکرېزوال دنده ترسره کړې وه؛ خو تراوسه پورې د کندهار ولايت تر ټولو مشهوره قوماندان جنرال عبدالرازق اڅکزی وو.
د کندهار د امنیه قومندانانو لړليک
په کندهار کې د امنیه قومندان په توګه دنده ترسره کول د ٢٠٠١ راهیسې پيل سوه، خو دې ولایت يو شمير امنیه قومندانان لرلي دي چې د واکمنۍ عمر يې په لاندې توګه دی:
سوېلي افغانستان
سوېلي افغانستان د افغانستان يوه برخه ده چي کندهار، هلمند، نیمروز، اروزګان او زابل ولايتونه پکښې موجود دي.
دونباس
DonbasياDonba(UK: /dɒnˈbɑːs/, US: /ˈdɑːnbɑːs, dʌnˈbæs/; Ukrainian: Донба́с [donˈbɑs]; Russian: Донба́сс [dɑnˈbɑs]) په سويل لويديځ اوکراين کې يوه تاريخي، کلتوري او اقتصادي سيمه ده. د دې سيمې ځينې برخې د روسيې او اوکراين جګړې په پايله کې د بېلتون غوښتونکو ډلو (د ډونيټټسک د خلکو جمهوريت: Donetsk People’s Republic او لوهانسک د خلکو جمهوريت: Luhansk People’s Republic) له لوري اداره کېږي. د Donbas لغت يوه سفري کڅوړه يا خورجين دی، چې د “Donets Coal Basin” له لنډيز Donets Basin (Ukrainian: Донецький вугільний басейн, romanized: Donetskyi vuhilnyi basein; Russian: Донецкий угольный бассейн, romanized: Donetskii ugolnyi bassein) څخه رامنځته شوی دی. د ډبرو سکرو تشت نوم د Donets Ridge يو مأخذ دی، وروستی هغه يې د River Donets سره مل دی. د دې سيمې د پراخوالي ګڼې پېژندنې شته.
سرې غڼې
سرې غڼې – Red Spider د کورنۍ نوم ېې تیترانیکیدای او د دې کورنۍ ټول غړی د بوټو خوړونکي دي، د اکاري فرعي کلاس ده. ډېر وخت د کور په بوټو او د کروندې په بوټو کې پیدا کیږي. ډېرو خت د شفتالو په ونو کې هم موندل کیږي. د دې غڼو له هګۍ تر بلوغیت درې هفتې وخت نیسي. کله چې بلوغیت ته ورسیږي د بدن کچه ېې ۰.۵ ملي متر ته رسیږي. سرې غڼې ټولې سرې ندي د ځینو رنګ ېې سور، زېړ او نارنجي ده. کله چې په یو باغ برید وکړي د بوټو پاڼې ډېر ژر له منځه وړي او کنټرول کول ېې ډېر ستونزمن کار ده. د هر ډول افت وژونکو کیمیاوي توکو سره ېې بدن ډېر مقاومت لري او ژر له منځه نه ځي. د بدیلو میتودونو لپاره ېې څېړنې شوي.
دونباس
اوسنۍ تر ټولو زياته کارنده پېژندنه يې د اوکراين د Donetsk او Luhansk سيمو ته ورګرځي، په داسې حال کې چې د ډبرو سکرو د کېندلو دې تاريخي سيمې د دې oblasts ځيني برخې ونه نغاړلې او په Dnipropetrovsk Oblast او سويلي روسيه کې سيمې يې راونغاړلې. په ورته نوم يوه اروپايي سيمه په اوکراين کې له دونيتسک او لوهانسک څخه او روسيه کې له Rostove Oblast څخه ترکيب شوې ده. Donbas د Zaporizhian Sich او Don Cossack Host تر منځ تاريخي پوله رامنځته کړه. دا د ۱۹ مې پېړۍ د وروستيو له هغه وخت راهيسې د ډبرو سکرو د کيندنې يوه مهمه سيمه ده، چې دا په کې په يو ځواکمن ډول صنعتي شوې سيمه شوه.
سرې غڼې
تړلې لیکنې
غڼه
دونباس
د ۲۰۱۴ ز کال په مارچ کې د Euromidan پروتست خوځښت څخه وروسته او د وقار اوښتون (Revolution of Dignity) په پايله کې د Donbas سترواکي د روسي پلوي او حکومت ضد ګډوډۍ په واسطه کلک شول. دا نا ارامي وروسته د اوکراين حکومتي ځواکونو او روسيې تر منځ د جګړې لامل شوه او روسي پلويو بېلتون غوښتونکو په ځاني انګېرل شويو ډونيتسک او لوهانسک سره «د خلکو جمهوريت» يو ځای کړ، چې د روسيې او اوکراين د يو څه پراخه جګړې د برخې په توګه يې د روسيې له خوا ملاتړ کېده، ياده جګړه تر اوسه (۲۰۲۲ز) کال پورې دوام لري. دواړه جمهوريتونه په ۲۰۲۲ ز کال کې د روسيې له لورې د دوی په رسميت پېژندنې پورې، په نړيوال ډول په رسميت نه و پېژندل شوی. يادې جګړې د اوکراین تر ولکې لاندې پولې، چې د يادې سيمې دوه پر درې برخه رانغاړي او تر روسي ولکې لاندې پولې تر منځ د Donbas درز رامنځته کړ، چې دا د يادې سيمې يو پر درې برخه جوړوي. روسيې د اوکرايني حکومت له لورې د اداره کېدونکي Donbas سيمې په ګډون، د ۲۰۲۲ز کال په فبروري کې پر اوکراين لور له لوره بريد پيل کړ.
له جګړې څخه مخکې د ډونيسټک ښار (چې وروسته په اوکراين کې تر ټولو ستر پينځم ښار و) د Donbas د نارسمي پلازمېنې په توګه ګڼل شوی و. له ۱۰۰۰۰۰ څخه د زياتو وګړو لرونکي ښارونه Luhansk، Mariupol، Makiivka، Horlivka، Kramatorsk، Sloviansk، Alchevsk، Sievierodonestsk او Lysychansk دي. اوسمهال د Kramatorsk ښار د Donetsk Oblast د انتقالي ادارې مرکز دی، په داسې حال کې چې د Luhansk Oblast انتقالي مرکز Sievierodonetsk دی.
د روسيې لرغونې، د منځنيو پېړيو او سترواکۍ دورې
په ذکر شوې سيمه کې د Solcanoye (اوسنی Soledar) په نوم د لومړني ښارګوټي بنسټ په ۱۶۷۶ ز کال کې کېښودل شو، چې په نوي ډول د موندل شويو ډبرينې مالګې د زېرمو را اېستلو د ګټورې سوداګرۍ لپاره جوړ شوی و. د ځنګلي يا وحشي سيمو په نوم دا ځای چې اوس ورته Donbas وايي، د ۱۸مې پېړۍ د وروسيو تر نيمايي (هغه وخت) پورې د اوکرايني Cossack Hetmanate او ترکي Crimean Khanate تر پراخه واک لاندې وه، چې روسي سترواکۍ Hetmanate ونيو او Khanate يې له خپلې خاورې سره يو خای کړ.
د Donbas نوم په همدې ځای کې وکارول شو، چې د “Donets Coal Basin” اصطلاح څخه اخيستل شوی دی (Ukrainian: Донецький вугільний басейн; Russian: Донецкий каменноугольный бассейн) او د Donets سيند په غاړه سيمې ته ويل کېږي، چې د ډبرو سکرو ډېرې زېرمې په کې موندل شوې وې. د ډبرو سکرو صنعت لوړېدلو، په یاده شوې سيمه کې د وګړو زياتوالي ته لاره هواره کړه، چې ډېری هغه يې د روسي اوسېدونکې له لورې پرمخ وړل شوې ده. نوموړې سيمه، د Yekaterinoslav Govenorate د Bakhmut، Slovianserbsk او Mariupol هېوادونو په توګه اداره کېده.
Donest چې اوس په سيمه کې تر ټولو مهم ښار دی، په ۱۸۶۹ ز کال کې د ويلز سوداګر John Hughes له لوري د Olekssandrivka د پخواني Zaporozhian Cossack ښارګوټي په ځای کې جوړ شو. Hughes د پولادو يو ميل جوړ کړ او په دې سيمه کې يې د ډبرو سکرو بېلابېلې کارخونې جوړې کړې. ذکر شوی ښار، د نوموړي په وياړ Yuzocka نومول شوی و (روسي: Юзовка). د Yuzovka او ورته ښارونو په پرمختګ سره د روسي سترواکۍ له څنګ وزني يا محيطي حکومتونو څخه د بې ځمکو بزګرانو ګڼ شمېر د کارکولو په لټه کې دې سيمو ته راغلل.
د روسيې کورنۍ جګړه او شوروي دوره (۱۹۹۱ – ۱۹۱۸ز کال)
د ۱۹۱۸ ز کال په اپرېل کې د اوکراین د خلکو جمهوريت ته ژمنو ځواکونو د سيمې د پراخو برخو واک تر لاسه کړ. د يو څه مودې لپاره يې په Donbas کې حکومتي برخو د خپلې ورته روسيې لنډ مهالي حکومت سره عمليات وکړل. د اوکراین د خلکو جمهوريت ځايناستی «د اوکراین دولت» د ۱۹۱۸ ز کال په می کې د خپل جرمني او استروهنګري متحدينو په مرستې سره د لنډې مودې لپاره د دې سيمې تر واک لاندې راوستلو وړتيا لرله.
له ۱۹۱۷ څخه تر ۱۹۲۲ ز کال پورې د روسيې د کورنۍ جګړې پر مهال Nestor Makhno، چې د اوکراین د انقلابي سرکښه ځواک مشري يې وکړه، په Donbas کې تر ټولو نامتو مشر و.
د اوکرایني وګړو له لوري په نورو سيمو کې د استوګن کېدلو تر څنګ، Donbas د روسيې د کورنۍ جګړې په پايله کې په اوکرایني شوروي سوسياليست جمهوريت سره يو ځای شو. په ذکر شوې سيمه کې د Cossack ډلې خلک، د ۱۹۲۱-۱۹۱۹ ز کال پر مهال د decossackisation تابع وو. په Donbas کې اوکرانيان د ۱۹۳۳-۱۹۳۲ ز کلونو Holodomor وچکالۍ او د Joseph Stalin د Russification له تګلارې څخه خورا اغېزمن شول. دا چې زياتره اوکراینيان د کليوالي سيمو بزرګران وو، د وچکالۍ زور يې وزغامه.
اوکراین
اوکراین(اوکراین هیواد) په اوکرایني Україна) په ختیځه اروپا کې پروت هیواد دی پلازمینه یې کییف او ګاونډي هیوادونه یې روسیه ،بلاروس، پولنډ ،سلواکیا ،هنګری ،رومانیا او مولداویا دي.
اوکراین
داوکراین دهیواد پایتځت دکیپ ښاردی اولوی ښارهم کیپ دی .داوکراین دهیوادختیځ خواته ۳۰۵۳۰کیلومتره پوله اوږدوالی لری اوشمال ته یی ۲۷۵۵۰کیلومتره اوږدوالی لری داوکراین دهیوادرسمی به یی اوکراینی ده دحکومت ‌طرزیی جمهوری دی. دپادشا نوم یی یاریس جمهوریی ویکتوریانکویچ دی اولمړی وزیریی میکولاازارف دی داوکراین دهیواد مساحت یی ۶۰۳۰۲۶۸کیلومتره مربع دی نفوس یی ۴۶۱۷۹۲۲۶میلیونه دی یه یوکیلومترمربع کی ۱۱۵نفره ژوندکوی پولی واحدیی ګریونادی.
څلورخواوی
داوکراین څلورخواوی په لاندی ډول دی شمال ته یی دبلاروس هیواددی اوجنوب ته یی توره بحیره ده ختیځ ته یی روسیه لودیځ ته یی بالهستان سلواکیا اومجارستان موقعیت لری جنوب شرق ته یی رومانیه اومولداوی سره هوسرحده دی. داوکراین هیواد د۲۴ایالتونوڅخه تشکیل شوی دی اودخودمختار ره برخی لرونکی ده چی کریمه نومیږی وروسته دروسی دتجزیی څخه اوکراین لوی نظام شو اوپه آروپاکی اوکراینی ژبه ددی دولت رسمی ژبه ده اوپه روسی ژبه باندی خبری کوی داوکراین رسمی دین مسحی دی.
سیاست
داکراین جمهوریت له پارلمان سیاسی نظام څخه ترکیب شوی دی نیم پارلمانی اونیم ریاستی جمهوری دی چی په هغه کی موقننه قوه ،اجرایه قوه ،قضایه قوه خپلواکی دی ریس جمهوری دیوارانتخاباتوکی دپنځه کالولپاره ټاکل کیژی. په اوس وخت کی ویکتوریانوکویچ په غاړه اخیسته دی له خپل رقیب څخه یولیاتیوشینکو په دوهم ځل انتخاباتوکی په ۲۰۱۰کال کی داوکراین ریس جمهورو لوړی وزیریی میکولا ازاروف و
نظامی قدرت
دروسی دګډوډی څخه وروسته داوکراین دعسکروشمیر ۷۸۰۰۰۰شو په ۱۹۹۲کال دمی په میاشت کی دروسی څخه اتومی سلاح تحویل کړه اوموافقت یی وکړ اودسلاح دکم والی تړون یی لاسلیک کړ اودیوخالی ملک (بی له اتومی وسلی ) په تړون نامه کی وپیژندل شو اوکراین دغه تړون په ۱۹۹۴کال کي امضاکړاوپه ۱۹۹۶کال داتومی سلاح څخه خالی وپیژندل شو.
د هیواد وېش
اوکراین ۲۴ولایتونه لری اوکراین ۴۹۰ولسوالی لری. اوکراین دکریمی په نامه دیوی ازادی منطقی لرونکی دی دسواستوبول ښار دموقعیت له لحاظه په نوروښارونودښه جغرافیه یی موقعیت لرونکی دی.
جغرافیه
دنیپررودخانی په یوه غونډی کی ښایسته جوړکړی ده. غرونه : کوهورلاپه اوکراین کی لوړترین غردی پا حاصل خیزی ځمکی : اوکراین دفراخه دښتوڅخه تشکیل شوی دی چی دهغه له منځه دنیپر ، سورسکی ، دون تش ، دشتر ،اوبوګ رودخانی تیریږی اوپه توره بحیره اوداوزوف کوچنی دریا باندی پای ته رسیږی داوکراین به جنوب غربی برخه کی دانیوب دلتا درومانی وطن سره قرارلری داوکراین غرونه بعضی برخی دکارفات دغرونوڅخه دی لوړه نقطه په اوکراین کی کوهالا ،ده چی ۲۰۶۱متره لوړوالی لری اودکریمه په شبه جزیریه کی هم دی دکریمه غرونو لړی دکریمی ترجنوبی ساحل پوری امتدادلری :
اقلیم
اوکراین معتدله آب هوالری .دکریمه په جنوبی سواحلوکی دمدیترانی ا\ب هواوجودلری باداوباران په مختلفو برخوکی مختلف دی زیات باد دمیزان میاشت کی په شمال اولودیځ کی سورت نیسی اوکم باد دمیزان په میاشت کی ختیځ اوجنوب ختیځ برخوکی صورت نیسی دمثال په ډول کلنی باد په غربی منطقه کی ۱۲۰۰میلی متره وی اوپه کریمه کی کریمه باد ۴۰۰میلی متره وی.
نفوس اونژاد
داوکراین ټولنی پرمختګ له ۱۹۵۰څخه تر ۲۰۰۹کال پوری داوکراین ۱۰۰نژادونه په اوکراین کی په دیقت سره په هغه څه چی زیات صنعتی ځمکی په ختیځ اوجنوب ختیځ په اوکراین کی شته اوپه دغوځمکوکی دنفوسوزیات والی هم ده همدارنګه ۶۷.۲٪نفوس داوکراین په شهری منطقوکی ژوندکوی. د۲۰۰۱میلادی کال مطابق داکراین نفوس شمیرنه ۷۷.۸٪داکراین له نفوس څخه اوکراینی نژادخلک و باقی خلک روسی نژاد ۱۷.۳٪بیلاروسی نژاد ۰.۶٪مولداوی تتراهی کریمی نژاد ۰.۵٪بلغاری نژاد ۲.۲٪مجارستانی نژاد ۰.۳٪رومانی نژاد ۰.۳٪لستانی نژاد ۰.۳٪ یهودی نژاد ۰.۲٪ارمنی نژاد ۰.۲٪یونانی نژاد ۰.۲٪نژادونه تشکیل کړی و.
دین او مذهب
تر۹۰۸۸میلادی کال پوری داوکراین اوسیدونکی زیات خلک داروپا په شان بوت پرستان و ولی قبیلو دمسیحی دین له طرفه دفرانس اووالادی میر له ددی وطن دین مسیحی شو. په ۱۰۵۴کال کی وروسته دمسیحی دین په مقابل کی پاپروم اوپاتریاک بنرانس دارتودکس مذهب په واسطه منځ ته راغی اوزیات خلک داوکراین ارتودوکس مذهب کی شامل شول نوپه دی دلیل سره داوکراین زیات خلک دارتودوکس کلیساو تابع دی اوکم خلک یی دکاتولیک کلیساو تا\بع دی چی زیات خلک یی په غربی برخوکی ژوندکوی. برسیره پرارتودکس اوکاتولیک مذهب باندی دمسیحی اوفروتستان مذهب هم وجودلری یهودیان هم دمختلفومذهبولرونکی دی په کیف کی دوه مذهبه دی چی دخپل مذهبو مراسم اداکوی داکراین ۹۶.۲٪خلک مسیحیان دی له هغه څخه اسلام ۰.۷٪یهودیان ۰.۶٪اونوردینونه ۲.۵٪ددی وطن نفوس جوړوی.
ژبې او کلتور
داوکراین دخلکو ژبه دشرقی ژبو له ډلی څخه ده اودروسی ژبی سره ورته والی لری یاپه بل عبارت اوکراینی ژبه دلهستانی لغتونو څخه منځ ته راغلی ده په مثل دروسی ژبی ده روسی ژبه داوکراینی ژبی څخه وروسته زیت رواج لری ، داوکراینی ژبی حرفونه دروسی ژبی څخه سرچینه نیولی اوډیرکم تفاوت په دی دوادوژبوکی شته
مشهورې سیمې
داوکراین ترټولولوړغر دنیپرروددکیف دښرپه منځ کی تیرشوی دی داوکراین دهیواد دپارلمان ځای
داوکراین دهیواد سیاسی نقشه ...........
داوکراین نیشان                                                      داوکراین دهیواد بیرغ
د اوکراين معاصر تاريخ د ختيځ سلاوي پېر نه پېلېږي. له ۱۹ پېړۍ نه راپدېخوا اوکراين د ختيځ سلاويانو د استوگنې يو مرکز پاتې شوی. دا هېواد چې د روس کيف په نامه هم يادېږي، يو لوی، ځواکمن هېواد و خو په ۱۲ مه پېړۍ کې دا هېواد ووېشل شو. د سهېل د سترې جگړې وروسته، اوکراين د يو شمېر سيمه ايزو واکمنو تر مېنځ ووېشل شو او د ۱۹ مې پېړۍ په راتگ سره د اوکراين لويه برخه د روسي امپراتورۍ په سيمه کې شامل شوه، او په همدې توگه د دې هېواد پاتې سيمې د اتريش او هنگري د واک لاندې شوې.
اداري ېش
د اوکراین د ولایتونو نوملړ (د اوکراین هیواد ایداري وېش)
جغرافیه
وېشنيزه:اوکراین وېشنيزه:د اروپا هېوادونه
تھمپھو ولسوالۍ
تھمپھو د بوټان د 20 ولسوالو څخه يوه ولسوالۍ ده۔
د مغولو له خوا د خوارزمي سترواکۍ سوبه(فتحه)
د مغولو له خوا د خوارزم فتحه، یا په فارس باندې د مغولو برید (په فارسی کې: حمله مغول به ایران)، د چنګېزخان او هلاکو خان تر مشرۍ لاندې د مغولیانو له خوا په خوارزمي سترواکۍ باندې یرغل ګڼل کېږي. د مغولیانو له خوا د دې ترک-فارس سترواکۍ بشپړه ماتې او نسکورېدلو، د منځنۍ آسیا او اسلامي نړۍ د نیولو پیل په ګوته کړ.
د هغو پېښو بهیر چې د مغولیانو د برید لامل شو، هغه وخت پيل شو چې د خوارزم پاچا دویم پاچا محمد، له چنګيز خان سره د سولې تړون مات کړ. د پاچا له امر سره سم، د اوترار (فاراب) ښاروال، د مغولیانو د سوداګریز کاروان ټول غړي ونیول او ووژل. کله چې خان د لویې جګړې د مخنیوي د هڅې لپاره ګرکانج سیمې ته پاچا ته دری ډیپلوماټان ولېږل، د پاچا له خوا له یوه نه ککرۍ پرې شوه، د نورو یې په عامه حضور کې سپکاوی وشو. چنګیز له دې سپکاوي نه په غوصه شو او په چین کې یې خپلې جګړې و ځنډولې او په خوارزم یې برید ته چمتووالی ونیو.
په منځنۍ اسیا کې د خوارزمیانو د ارزښتناکه سیمو په نیولو سره، په قفقاز او عباسي سترواکۍ باندې د مغولیانو د راتلونکو بریدونو لپاره لاره هواره شوه. کله چې وروسته مغول سترواکي په څلورو جلا خانانو ووېشل شوه، د خوارزمیانو ډېری خاوره به د چنګیز تر واک لاندې راغلې وه چې د ځواکمنو ایلخانانو تر واک لاندې وه، چې د شمالي ډېری خاوره د چغتای د خان له خوا اداره کېدله. دې شمالي برخو د تیمور لپاره لاره هواره کړه چې د پاتې آسیا پر لور خپل لښکر را وباسي.
د جګړو سرچینې
د چنګیز خان د مغلستان سترواکۍ د قره ختایانو له ماتې وروسته، د خوارزم له سترواکۍ سره ګډه پوله ترلاسه کړه، چې د پاچا علاو الدین محمد تر واک لاندې وه. پاچا په وروستیو کې ځینې سیمې تر خپلې ولکې لاندې راوستلې وې او نوموړی له خلیفه ناصر سره په شخړه کې بوخت و. پاچا خليفه ته د اسلام د مشر په توګه د بعیت نه ډډه کړې وه او پرته له کوم عادي امتیاز او پلمې نه يې د خپلې سترواکۍ د پاچا په توګه د رسمیت پېژندلو غوښتنه درلوده. دې کار نوموړي ته یوازې د سویلي پولې په اوږدو کې ستونزې را پورته کړې. په همدې مهال د مغولو ګړندۍ پراخېدونکې سترواکۍ اړیکه ټینګه کړه. مغول تاریخ پوهان په دې خبره کلک ولاړ دي چې په هغه وخت کې لوی خان په خوارزم سترواکۍ د برید هوډ نه درلود او یوازې سوداګري او ان له احتمالي یووالي سره یې لېوالتیا درلوده.
د فارسي تاریخ لیکونکي منهاج سراج له قوله: چنګیز خان د خوارزمیانو د سترواکۍ واکمن دویم محمد ته یو پیغام ولېږه چې د سوداګرۍ غوښتنه یې وکړه او هغه ته یې د خپل ګاونډی په توګه روغبړ کړی و: "زه د لمرختو د خاورې مالک یم، په داسې حال کې چې تاسو د لمرلوېدو پر خاوره واکمني کوئ. راځئ چې د ملګرتیا او د سولې کلک تړون ټینګ کړو، یا یې هغه ویلې: "زه د لمر-ختو د خاورې خان یم، په داسې حال کې چې ته د لمرلوېدو د خاورې سلطان یې: راځئ چې د ملګرتیا  او سولې کلکه هوکړه ټینګه کړو". پاچا د سوداګرۍ د تړون په اړه د چنګیز په لېوالتیا شک درلود او د چین په ژونګډو (بیجینګ) کې د پاچا سفیر په خپلو پیغامونو کې د جین له کورنۍ سره په جګړې کې پر ښار د برید پر مهال د مغولیانو وحشت ته ګوته ونیوله. د پام وړ خبره دا وه چې د مغولیانو له يرغل نه څو کاله وړاندې د بغداد خليفه هڅه کړې وه چې د مغولیانو او پاچا ترمنځ جګړې ته اور ورکړي. د خلیفه له خوا له چنګیز خان سره د یووالي هڅه د ناصر او پاچا تر منځ د شخړو له امله وه، خو خان له داسې واکمن سره د یووالي لپاره هېڅ لېوالتیا نه درلوده چې ځان د مطلق واکمن په توګه و ګڼي، که ولیعهد وي یا نه، او دې کار خلافت له نسکورېدو سره مخ کړ چې د چنګیز لمسي هلاکو پر مټ ترسره شو. په هغه وخت کې، دا هڅه د دې لپاره وه چې پاچا د ځان لپاره د خوارزم د سلطان لقب غوښتنه کوله، خو خليفه د دې لقب له ورکولو سره لېوالتیا نه درلوده او پاچا هم په خپل وار سره د نوموړي د واک له منلو نه انکار وکړ. که څه هم دا ډول واک خيالي بڼه درلوده، خو دا ښکاره وه چې چنګیز د جګړې نظر رد کړ ،ځکه چې هغه د جین له کورنۍ سره په جګړه کې ښکېل و او د خوارزم له سترواکۍ سره یې له سوداګرۍ نه ډېره شتمني ترلاسه کوله.
وروسته چنګیز له خوارزمیانو سره د رسمي سوداګریزو اړیکو د ټینګولو لپاره د مسلمانانو ۵۰۰ کسیزه کاروان واستاوه، خو د اوترار (فاراب) ښار د خوارزميانو والي انالچوک (غایرخان) د هغه کاروان غړي و نیول چې له منګوليا نه راغلي وو او ادعا يې کوله چې دا کاروان د خوارزم پر وړاندې دسیسه ده. نوموړي د سلطان محمد له رضایت سره سم ټول کاروان اعدام کړ او مالونه یې په بخارا کې وپلورل،  خو داسې نه ښکارېده چې د سوداګریز پلاوي کوم غړي دې جاسوس وي او نه هم داسې ښکارېده چې چنګیز د دې د کاروان له لارې د خوارزم له سترواکۍ سره د جګړې د پیل هڅه کوله، په داسې حال کې چې هغه په ورته وخت کې په شمالي چین کې د جین د سترواکۍ په وړاندې د پر له پسې پرمختګ په حال کې و.
چنګیز خان د دویم ځل لپاره د درېو سفیرانو (یو مسلمان او دوه مغلولیانو) یوه بله ډله د پاچا سره د لیدو لپاره ولېږله او غوښتنه یې وکړه چې د اوترار کاروان باید خوشې شي او والي باید د سزا لپاره دوی ته وسپارل شي. پاچا د سفیرانو له بېر ته ستنېدو نه مخکې د دواړو مغولیانو استازو سرونه وخریل او د مسلمان استازي سر يې پرې کړ. محمد امر وکړ چې د کاروان غړي دې اعدام شي. دا کړنې د خان لپاره چې سفیران یې "سپېڅلي او دتاوتریخوالي وړ نه ګڼل"، د لوی سپکاوي په توګه وګڼل شوې. دا کار د خوارزمیانو پر سلطنت د چنګیز خان د برید لامل شو. مغولیانو د تيان شان له غرونو نه تېر شول او په ١٢١٩ ز کال کې د پاچا سترواکۍ ته را ورسېدل.
ری غڼې
تړلې لیکنې
غڼه
فریس لنډ
فریسلند په هالنډي Friesland) د هالنډ هیواد له ۱۲ ولایتونو څخه یو دی. یاد ولایت د هالنډ په شمال لویدیځ کې پروت دی. په فریسي ژبه Fryslân).
۸۴ (عدد)
۸۴ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۸۳ څخه  مخکي او د ۸۵ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۸۴:
په کلینډر کې
۸۴ کولاي سي:
په کیمیا کې
۸۴ د پولونيوم اټومي عدد ده
لهنتسی ولسوالۍ
لهنتسی د بوټان د 20 ولسوالو څخه يوه ولسوالۍ ده۔
لانګیربین
لانګیربین يو ښار دی چې د سوالبرد ټاپو کې موقيعت لري. دا ښار د سوالبرد تر ټولو لوی ښار او په غير رسمي توګه د همدې ټاپو دفاکتو پلازمېنه ده. د سوالبرد هوايي ډګر هم په همدې ښار کې موقعیت لري، او سوالبرد ته د سيلانيانو د راتګ تر ټولو عامه لار همدغه ده.
سرچينې
وېشنيزه:د سوالبرد سېمې وېشنيزه:د سوالبرد اړوند
صبغت الله ځمند
د ظاهرشاهی لیسی فارغ د کمپیوټر او انګلیسی استاد،  فټبالر، باډی بلډر لیکوال او ژباړن د کمپیوټر ساینس فارغ بینوا پوهنتون د شیرزی سنتر د ټول عمر غوره فارغ کونکی استاد دشیرزی انسټیټوټ ستاینلیک درلودونکی د فټبال ټیم درلودونکی نوموړی ۲۶ سرټیفیکټونه او دوه ستاینلیکونو لری لیکنی یی په مختلیفو خپرونو او ویب سایټونو کی خپرې سوی دی د ګوګل پښتو ترجمه کی د ټاپ لسو کسانو څخه دی پخوانی تخلص صمیمي کورنی تخلص ځمند د زیږیدنی ځای: کندهار ښار څلورمه ناحیه بامیزو کوڅه پلرنی ټاټوبی: بامیزو کوڅه کندهار ښار عمر ۲۶ کاله
ولایت: کندهار
مسلک : انګلیسی، کمپیوټر پروګرامینګ،  ګرافیکس او ډیزاینینګ
مندر
مندر د هندوانو عبادت ځای چې هلته خپل مذهبي مراسم او دودونه تر سره کوی.
احمد شاهي کندهار (کتاب)
احمدشاهی کندهار د لیکوال محمد معصوم هوتک هغه چاپی اثر دی چی په ۱۳۷۵ لمریز کال کی په لمړی ځل په کاناډا کی د هغوی په شخصی لګښت چاپ سو.کتاب د خپلی هغی منځپانگی له مخی چی د کندهار پر جغرافیایی مو قیعت باندی رڼا اچوی د ښه اهمیت وړ دی،چی د ټولو افغانانو خو په ځانګړی ډول د هغه افغانانو او کندهاری وروڼو لپاره چی د هیواد څخه د باندی او یا هلته زیږیدلی وی ښه په زړه پوری معلومات لری.
همدان ولايت
همدان ولايت (په انگرېزي کې: Hamadan) د ایران د ولایتونو څخه یو ولایت دی. مساحت یې 19,368 کيلوميټر2 (7,478 مربع ميل) کیلومتره مربع ده او تقریبا 1,790,770 نفوس لري. د همدان ولايت د ولایت پلازمينه د همدان ښار دی. په دې ولايت کې که د گڼې گوڼې خبره وکړی شي نو 91 تنه په يو مربع کيلوميټر کې (240 تنه په يو مربع ميل کې) اوسيږي.په دې ولايت کې ټول 8 ولسوالۍ (کومو ته چې په سيمه ايزه توگه شهرستان ويلی کېږي) دي.
نور ولولئ
وېشنيزه:د ایران ولایتونه
د افغان سولې بهير
د افغان سولې بهير لکه څنګه چې د خپل نامه څخه ښکاري په افغانستان کې د سولې راوستلو يو داسې بهير دی چي درې لوري لکه؛ افغان حکومت، طالبان او امریکا پکښې شامل دي دي.
فيرنګي
فرنګي (پښتو: بهرني، فيرنګي) يو هندي تاريخي فيلم دي، د فلم کيسه د ١٩٢٠ کال د هند  کليواله کيسه ده. همدارنګه دا فيلم د راجیوو دهنګرا لخوا ډايرکټ شوي دي. د فيلم لوبغاړي يا د فيلم هلک کپیل شرما،  هم د فلم پروډيوسر دي سره د  ايشيتا دتا او مونيکا ګيل.فلم په اصل کې په پنجاب او راجستان کې شوټ يا ډک شوي دي وشوې. او د ٢٠١٧ کال د نومبر په ٢٤ به د  کي ٩ پروډکشن لخوا نندارې ته وړاندې کړل شي.
خپرول
د فيلم د اعلانولو نيټه ١٠ نومبر ٢٠١٧ ټاکل شوې وه، که څه هم پر ١٢ اکتوبر ٢٠١٧ باندې د اعلانولو نيټه د ٢٠١٧  کال د نومبر په ٢٤ ته واوښتل.
سامدروپ جونگخار ولسوالۍ
سامدروپ جونگخار د بوټان د 20 ولسوالو څخه يوه ولسوالۍ ده۔
مارک بلوک
مارک لیوپولډ بنجامین بلوک (د ۱۸۸۶ کال د جولای له ۶ – د ۱۹۴۴ کال د جون تر ۱۶) یو فرانسوی تاریخ پوه ؤ. هغه د فرانسې د ټولنیز تاریخ د آنال مکتب له بنسټګرو څخه ؤ. بلوک د منځنۍ پېړۍ تاریخ متخصص ؤ او د خپل مسلک په اوږدو کې یې د منځنۍ پېړۍ فرانسې  په هکله زیاتې لیکنې کړې. هغه په سټراسبورګ پوهنتون ( د ۱۹۲۰ کال څخه تر ۱۹۳۶ کال پورې)، په پاریس پوهنتون ( د ۱۹۳۶ کال څخه تر ۱۹۳۹ کال پورې) او په مونټپیلیر پوهنتون ( د ۱۹۴۱ کال څخه تر ۱۹۴۴ کال پورې) کې د استاد په توګه کار وکړ.
بلوک په لیون کې په یوه آلزاسي یهودي کورنۍ کې زیږېدلی او په پاریس کې لوی شو، هلته یې پلار، ګوستاو بلوک چې کلاسیک تاریخ پوه ؤ، په سوربون پوهنتون کې کار کاوه. بلوک د پاریس په بېلابېلو لیسو او په نورمل عالي مکتب (École Normale Supérieure) کې تعلیم وکړ او له ماشومتوب څخه د ډریفوس قضیې (Dreyfus affair) د یهودیت مخالفت (antisemitism) تر اغېزې لاندې راغی. د لومړۍ نړیوالې جګړې په اوږدو کې یې د فرانسې په پوځ کې خدمت وکړ او د مارن په لومړۍ جګړه (First Battle of the Marne) او سوم (Somme) جګړه کې وجنګېډ. له جګړې وروسته، په ۱۹۱۸ کال کې یې خپله ډوکتورا ترلاسه کړه او په سټراسبورګ پوهنتون کې استاد شو. هلته یې د معاصر تاریخ پوه، لوسین فور سره فکري همکاري جوړه کړه. دوی دواړو د آنال مکتب رامنځته کړه او په ۱۹۲۹ کال کې یې د Annales d'histoire économique et sociale جورنال په خپرولو پیل وکړ. بلوک د تاریخ لیکنې په خپله طریقه کې ډېرعصري ؤ او د تاریخ په اړه د څو رشته يیز ښکیلتیا په اهمیت، په ځانګړې توګه د جغرافیې، ټولنپوهنې او اقتصاد په اړه یې څېړنې سره د هغه ترکیب باندې یې مکرراً ټینګار کاوه، کله چې نوموړي ته په ۱۹۳۶ کال کې په پاریس پوهنتون کې د دندې وړاندیز وشو، دا د هغه موضوع وه.
بلوک په دوهمه نړیوالې جګړه کې د خدمت لپاره داوطلب شو او د فوني جګړې (Phoney War) په اوږدو کې لوجیستکي مسؤل ؤ. هغه چې په ډنکرک جګړه (Battle of Dunkirk) کې یې ونډه درلوده او په برېتانیه کې یې کم وخت تېر کړ، متحده ایالاتو ته د لارې خوندیتوب لپاره یې هڅه ناکامه شوه. فرانسې ته له راستنېدو وروسته، د هغه د کار کولو وړتیا د یهودیت ضد نوو مقرراتو په په واسطه کمه شوې وه، هغه د څو موجودو جوازونو غوښتنه وکړه او یو یې ترلاسه کړ، چې یهودانو ته یې اجازه ورکوله ترڅو د فرانسې د پوهنتونونو په سیسټم کې کار ته دوام ورکړي. هغه اړ شو چې پاریس پرېږدي او شکایت یې وکړ چې د نازي جرمني چارواکو د هغه آپارتمان لوټ کړ او کتابونه یې غلا کړي؛ همدارنګه اړ شو چې د آنال په مدیره پلاوي کې خپل موقف خوشې کړي. بلوک د ۱۹۴۲ کال تر نومبر پورې کله چې جرمني په ویشي فرانسه برید وکړ، په مونټپیلیر کې کار وکړ. هغه بیا د فرانسوي مقاومت سره یوځای شو، چې عمدتاً د قاصد او ژباړونکي په توګه یې فعالیت کاوه. په ۱۹۴۴ کال کې په ​​لیون کې ونیول شو او په ډزو سره اعدام شو. د اغېزمنو مطالعاتو په ګډون لکه د تاریخ پوه هنر (The Historian's Craft) او عجیبه ماتې (Strange Defeat)، یو شمېر آثار یې له مړینې وروسته خپاره شول.
تاریخي مطالعاتو او د مقاومت د غړي په توګه د هغه مړینه د دې لامل شوه چې بلوک د جګړې څخه وروسته د فرانسوي تاریخ پوهانو نسلونو ته ډېر پام وړ وګرځي؛ هغه "د هر وخت ترټولو لوی تاریخ پوه" وبلل شو. تاریخ پوهانو د شلمې پېړۍ په پای کښې د بلوک د وړتیاوو، نفوذ او میراث په اړه دقیقې ارزونې کولې او استدلال یې کاوه چې د هغه په ګړنلاره کې نیمګړتیاوې موجودې وې.
کورنۍ
مارک بلوک د ۱۸۸۶ کال د جولای په ۶  په لیون کې د ګوستاو او سارا بلوک په کورنۍ کې زیږېدلی، دوی دوه اولادونو درلودل چې یو یې مارک ؤ، د سارا پلرنۍ نوم ابسټین ؤ. د بلوک کورنۍ سیکولر، لیبرال او د فرانسې جمهوریت ته وفادار آلزاسي یهودیان وو. تاریخ پوه کارول فینک وايي، دوی د "جکوبین ټینګې وطنپالنې او د کیڼ اړخ ملتپالنې مخالفت" ترمنځ "توازن راوست". کورنۍ یې پنځه نسلونه په آلزاس د فرانسې تر واکمنۍ لاندې کې ژوند کړی ؤ. فرانسه د فرانسې-پروسیې په جګړه کې له ماتې وروسته اړ شوه، چې په ۱۸۷۱ کال کې دا سیمه آلمان ته وسپاري. د بلوک له زېږېدو یو کال وروسته، د هغه پلار په سوربون کې د رومي تاریخ پروفیسور وټاکل شو او کورنۍ یې پاریس، "د دریم جمهوریت ځلانده پلازمینې" ته کډه وکړه. مارک د لوئس کانسټانټ الکساندر په نوم یو ورور درلود، چې اوه کاله له هغه مشر ؤ. دوی دواړه صمیمي وو، که څه هم بلوک وروسته بیا کله ناکله لوئس لږ ډارونکی توصیف کړ. د بلوک کورنۍ د پاریس د ۱۴ برخه په ۷۲ سړک ژوند کاوه. ګوستاو مارک ته ، پداسې حال کې چې هغه لا هم ماشوم ؤ، د یهودي پر ځای د سیکولر تعلیم سره د تاریخ تدریس پیل کړ، ترڅو هغه د فرانسې په ​​مسلکي ټولنه کې یوه مسلک ته چمتو کړي. د بلوک راتلونکي نږدې همکار، لوسین فور په ۱۹۰۲ کال کې د بلوک کورنۍ سره لیدنه وکړه، که څه هم د فور د لیدنې لامل اوس مهال نامعلوم دی، هغه وروسته د بلوک په اړه ولیکل چې "له دې لنډې ناستې څخه، ما د یوه ډنګر نوي ځوان چې ځلانده سترګې او ذکاوت او زړه راښکونکي غمبورو یې درلودل، یاد ساتلې – ورسته د هغه مشر ورور په ځلا کې، د لوی وقار راتلونکی ډاکټر شو،  لږ مجذوب شوم ".
روزنه او تعلیم
د بلوک ژوندلیک لیکونکي کارن سټرلنګ هغه دوران ته اهمیت ورکړ چې بلوک په کې زیږېدلی: د فرانسې د دریم جمهوریت منځ، نو "له هغو کسانو څخه وروسته چې د دې دوران بنسټ یې کېښود او له هغه نسل څخه وړاندې چې دې دوران به په کلکه ننګوي". کله چې بلوک نه کلن ؤ، په فرانسه کې د ډریفوس قضیه پېښه شوه. په اروپا کې د یهودیت سیاسي مخالفت لومړی لوی نمایش ممکن د بلوک په ځوانۍ کې یوه جوړونکې پېښه او همدارنګه عموماً د پاریس د ۱۹ پېړۍ پای (fin de siècle ) فضا وه. بلوک ۱۱ کلن ؤ کله چې ایمیل زولا د زه تورنوم...! (J'Accuse…!) لیک، په هغه باندې د فرانسوي تشکیلاتو د یهودیت مخالقت او فساد تور، خپور کړ. بلوک ډېره حده د ډریفوس قضیې تر اغېزې لاندې راغی، خو حتی عموماً د نولسمې پېړۍ فرانسه زیاته اغېزمنه شوه او د هغه د پلار کارمشر، اکول نورمال سوپریور په فرانسوي ټولنه کې موجوده اختلافات په هر بحث کې پیاوړي کول. ګوستاو بلوک د ډریفوسارډ غورځنګ کې نږدې ونډه درلوده او زوی یې له دې موخې سره موافق ؤ.
بلوک د دریو کلونو لپاره په نامتو لوئس-لی-ګرانډ لیسه (Lycée Louis-le-Grand) کې تعلیم وکړ، هلته په ​​دوامداره توګه په خپل ټولګي لومړی زنده کوونکی ؤ او په فرانسوي، تاریخ، لاتیني او طبیعي تاریخ کې یې جایزې وګټلې. هغه د ۱۹۰۳ کال په جولای کې په ادبیاتو او فلسفه کې خپل لیسانس دtrés bien  (ډېر ښه) درجې په ترلاسه کولو سره پای ورساوه. راتلونکی کال یې یو سکالرشپ ترلاسه کړ او هلته یې اکول نورمال سوپریور (ÉNS) (چیرې چې پلار یې په ۱۸۸۷ کال کې د میټر دی کنفرانسونو (maître de conferences) رتبو لپاره ټاکل شوی ؤ) د لپاره د ماسټرۍ په برخه کې زده کړې پیل کړې. د هغه پلار ته ÉNS کې د خپلو زده کونکو له خوا د لی میګا (le Méga ) لقب ورکړل شوی ؤ او بلوک ته د مایکرومیګا لقب ورکړل شو. دلته کرسشین فایسټر او چارلز سیګنوبوس چې د تاریخي فکر د نسبتاً نوو مکتبونو مشري یې کوله، بلوک ته تاریخ تدریس کاوه، دې تاریخي فکر تاریخ د پراخو موضوعاتو په توګه مشاهده کاوه، چې د ګډوډو پېښو په وسیله پرې شوی. په بلوک باندې د دې دورې یوه بله مهمه اغېزه د هغه د پلار هم دوره، ټولنپوه ایمیل دورکیم ؤ، چې په څو رشته ييز څېړنې (cross-disciplinary research) باندې د بلوک ټینګار یې له مخکې تصور کړ. په همدې کال بلوک انګلستان ته لاړ؛ هغه وروسته بیا یادونه وکړه چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د انټینټ کورډیال (Entente Cordiale) نوو اړیکو په پرتله زیات د ویکتوریا امبارنمنټ سرګ باندې د بې کوره خلکو شمېر په فکر کې دی.
د ډریفوس قضیې د فرانسوي پوځ په اړه د بلوک نظرونه خراب کړي وو او هغه پوځ د "ځانځانۍ، د یهودیت مخالفت او د جمهوریت مخالفت" څخه ډک وګڼه. د ټولو فرانسوي بالغ نارینه وو لپاره په ۱۹۰۵ کال کې ملي خدمت د عسکرۍ په دوه کلنې مودې سره اجباري شوی ؤ. بلوک د ۱۹۰۵ کال څخه تر ۱۹۰۶ کال پورې په پیتیویرز کې مېشت د ۴۶ام پیاده نظام سره یوځای شو.
ايبوپروفېن
ايبوپروفېن (په انگرېزي: Ibuprofen) غیر ستروئیدی  درمل دی چې د سپک او متوسط دردونو، پارسوب، د سکلیټی عضلاتو د گډوډيو د علاج لپاره ور څخه کار اخيستل کېږي.
تاريخ
تر ۶۰ کلو کی داکټرانو د دردونو او ريوماتايډ ارترايټس د علاج لپاره یوازې درملونه چی سالیسیلیک اسید او ستروئیدونه لري، کارول. دغه درملونه د انسانانو پر معدې باندی آزار ور کونکی تاثیر لري. د دی لپاره په ۵۰ کلو کی پروفېسور Stewart S. Adams د بوټس په شرکب کی د Nottingham په ښار کی یو قوی غیر ستروئیدی او د معدې لپاره غیر آزار ور کوونکي درمل جوړ کړ. دغه نوی درمل په ۱۹۶۱ کال کی ثبت شو. په اوس وخت کی ايبوپروفېن د نړي تر ټولو گن شمیر لرونکی او استعمالور غیر ستروئیدی مسکن دي.
مېکانيزم
ايبوپروفېن د انسانانو په بدن کی د سیکلواکسیجېناز اېنزیم COX 1 او COX 2 بندوی او د پروستاگلندینونو او نورو التهاب کونکی توکو د جوړولو کم کوی. ايبوپروفېن ترخوړلو وروسته د هاضمې د سیستم څخه وينو ته حذبېږي. نوموړي درمل د وينو په پلازما کی د پروتئينونو سره بندېږي (تړل کېږي) او تر ټولو زیات تمرکز (غلظت) یی په وینه کی تر ۴۵ دقیقو وروسته اوج ته ورسېږي. دغه درمل په ینه کی په غیر فعلی توکو تبدیل شوی دی او تر دوو ساعتو وروسته د بدن څخه د متیازی   سیستم په مرسته جلا شوی دی.
څنگ اغېزې
ماشومان چې له يو کال څخه لوی وي د تبې او درد په خلاف د ایبوپروفین  څخه کار اخلي. دغه درمل په هغو کسانو کې چې د معدې پیپټیک زخم لري مضاد استطباب دی. که ناروغ ته د معدې او کولمو ستونزې د دې درملو د کارولو له سبب پېښېږي نو باید ایبوپروفین بې له ځنډه ورباندی قطع شي. که ناروغ د ایبوپروفین حساسیت ولري نو ور کول ئې مضاد استطباب دی.
اندازه
د درملنې په سر کې ۴٠٠ ملیگرامه درې یا څلور وارې په ورځ کې له خواړو وروسته ور کول کېږی. وروسته بيا کېدلای شی چې د اړتيا پر وخت دغه اندازه تر ٢۴٠٠ میلیگرامه پورې په ورځ کې لوړ شی. ماشومانو ته په ورځ کې ٢٠ میلیگرامه د بدن د هر کیلو وزن په حساب توصیه کېږی. د غټانو لپاره ددی درملو تعقیبیه اندازه په ورځ کې ١٢٠٠-٦٠٠ میلیگرامه پورې دی. په داروخانې کې د ٢٠٠ ،۴٠٠ او ٦٠٠ میلیگرامونه گولیو، شربت /د ماشومولپاره / او شاف هم پیدا کېږی. درمل چې ایبوپروفین او افدرین شامل کوی د گریپ د علاج لپاره استعمالېږی. افدرین طبیی ماده ده چې د ټوخو او زکامو د علاج لپاره کارېږی. د دغه درمل په هغو کسانو کې چې د رړې مرض لری مضاد استطباب دی. حامله ښځو ته اجازه نه ده چې ايبوپروفېن وخوری.