cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
الهام (حدس)
بوداییزم
بوداییزم الهام د سمدستي پوهې لپاره په ذهن کې یوې فاکولتې په توګه ګني او د الهام اصطلاح د ارادي (هوښیارانه) فکر له ذهني بهیر څخه هاخوا ګڼي، ځکه چې ارادي فکر نشي کولی په اړینه توګه نمیه ارادي معلوماتو ته لاسرسی ومومي، یا دا ډول معلومات یوې ارتباطي بڼې ته واړوي. په زین بوداییزم کې ډول ډول کړنلاري رامنځ ته شوي دي چې پر مټ یې د یو کس الهامي وړتیا وده کوي، لکه کوانز – چې په حل کول یې د کوچني روښانتیا (ساتوري) حالتونو لامل کېږي. د زین بوداییزم په برخو کې الهام د جامع او د یوازې ذهن، یا تبعیضي ذهن په توګه ګڼل کېږي.
لوېدیځه فلسفه
په لوېديځ کې الهام د یوې ځانکړې تحصیلي برخې په توګه نه ګڼل کېږي، خو دا موضوع د ډېرو فلسوفانو په آثارو کې پراخه بڼه لري.
لرغونې فلسفه
د الهام لومړنۍ یادونې او تعریفونه تر افلاطون پورې رسېږي. هغه په خپل کتاب، جمهوریت، کې هڅه کړې ده چې د الهام د انسان د استدلال د بنسټیزې وړتیا په توګه تعریف کړي ترڅو د حقیقت د ریښتیني ماهیت باندې پوهه تراسه شي. د هغه په خپلو آثارو مینو او فایدو کې، الهام یوې مخکې شته پوهې په توګه تشریح کوي چې په "ابدي روح" کې شتون لري، او د یوې داسې پدیده په توګه یې ګڼي چې پر مټ یې یو کس د مخکې شته پوهې په اړه معلومات ترلاسه ته راوړي. هغه د ریاضيکي حقیقتونو بیلګه وړاندې کوي، او دا په ګوته کوي چې دوی د دلیل له مخې نه دي را منځ ته شوي. هغه استدلال کوي چې دا حقایقو د هغه پوهې په کارولو سره تر لاسرسه کیږي چې له مخکې په غیر فعاله بڼه شتون لري او زموږ د الهام وړتیا ته د لاسرسي وړ ده. د افلاطون لخوا دا مفهوم کله ناکله د خاطرې په نوم هم یادیږي. دا څیړنه وروسته د هغه د فکري ځایناستو له خو چې نوي افلاطون پلوه یادېږي، پر مخ لاړه.
اسلام
په اسلام کې مختلف پوهان شتون لري چې د الهام (چې په عربې کې  حدس ورته ویل کېږي، چې د  په سمه توګه د نښه کولو په معنی ده ) له اصطلاح څخه ډول ډول تفسیرونه لري او کله ناکله د الهامي پوهې وړتیا د نبوت سره تړل کېږي. شهاب‌الدین سهروردی په خپل کتاب کې د روښانتیا فلسفه (اشراق) کې د افلاطون له آثارو څخه په پیروي دا وموندله چې الهام هغه پوهه ده چې د روښانتیا له لارې ترلاسه کېږي، په ماهیت کې تصوفي ده، او همدارنګه د سم قضاوت کولو لپاره د تصوفي فکر (مشاهدې) وړاندیز کوي. همدارنګه ابن سینا چې د افلاطون د افکارو تر اغیز لاندې تللی و، د الهام وړتیا د "پیغمبرۍ وړتیا" په توګه ګڼي او دا د هغه پوهې په توګه تشریح کوي چې پرته له دې چې په ارداي ډول را منځ ته شي، ترلاسه کړي. هغه وموندل چې عادي پوهه د تقلید پر بنسټ ولاړه ده، په داسې حال کې چې الهامي پوهه په معنوي یقین ولاړه ده.
هغه ناروغي چې دفزيکي عواملو له امله رامنځته کيږي
داچې کوچنيان دلويو په نسبت د فزيکي عواملو په وړاندې حساس او کمزوري وي لکه دلمر ،يخنى ،برق ، کورني زهرونه چاقوله بام کټ او زنګو لويدل او داسې نور نوبايد چې پدې پورې تړلو ناروغيو په باره کې معلومات ولرو تر څو داړتيا په وخت کې ورسره مرسته او لازمه درملنه ورکړو نو هغه ناروغي چې پورتنى عواملو له امله واقع کيږي او زياته برخه يي په کوچنيانو کې واقع کيږي په لاندې ډول بيانيږي. دګرمۍ وهل (جل زده ګي ) دګرمۍ يا جل وهل هغه ناروغي ده چې زياتې ګرمۍ له امله دبدن دتودوخې په تنظيم کې اختلال رامنځته کيږي داناروغي په ګرمو منطقو کې رامنځته کيږي کله چې بدن خولې کيږي ډير په ورو ورو وچوالى کوي په دي توګه ژر نه وچيږي له بله پلو که چيرې دمحيط دتودوخې درجه او دبدن دتودوخې درجه يو برابر وي نو ګرمي نه شي کولى چې دلمر دوړنګو په ذريعه په يوه ډول دفع شي چې داهم په جل وهلو کې زياتوالى راولي ګرمي په هغه کسانو يا کوچنيانو کې زياته واقع کيږي چې جسماً ناتوان او کمزوري وي او يا دګرمې او مرطوبې هوا سره بلديت ونه لري.
دناروغۍ نښې
داناروغي يو ناڅاپه واقع کيږي ناروغ بې هوشه کيږي او يا په تشنج باندې اخته کيږي تبه تقريباً ٤٢٫٥ سانتي ګريد ته رسيږي رنګ يي الوتې نبض ډک او چټک او پوستکى ډير وچوالى کوي.
(انذار)
دناروغۍ پيش بيني وخيمه وي نيم ناروغان په راتلونکو ٢٤ ساعتونو کې دتبې دکموالي سره سره له منځه ځي بعضې وخت دزياتو خولو له امله دبدن مايعات او مالګې ضايع کيږي او ناروغ ضعيفه کوي او يا دتودوخې دتنظيم مرکز دلنډ وخت لپاره په اختلاف اخته کيږي او بعضې وخت مختلف عضلات خصوصاً دخيټې دجدار عضلات په انقباضاتو او دردونو اخته کيږي چې (Heats gramps )ورته والى په ناروغ سر ګرځې زياتې خولې کوي رنګ يي الوزي دوينې فشار يي کموالى کوي پوستکى يي يخ او عضلات يي درد کو ي.
درملنه
بايد دبدن دحرارت درجه کمه کړل شي ددې هدف لپاره په ناروغ يخې اوبه اچول پکاردي ناروغ ته دي زيات مايعات او مالګه ورکول شي او په يخو اوبو يي معده منځل پکار دي دبدن دتودوخې درجه بايد له عادي حالت څخه کمه نه شي ځکه چې کولاپس به واقع شي نوبايد چې دناروغ دحرارت درجه تنفس او نبض په غور سره څارنې لاندې وي همدارنګه بايد ناروغ ته دوريد له لارې ډير په ورو ورو سيروم فزيولوژي (Normal saline ) تطبق شي تر څو مالګه او مايعات يي پوره شي هغه کسان چې په ګرمۍ کې کار او فعاليت کوي يا هغه کوچنيان چې په ګرمۍ کې مکتب ته ځي او يا په ګرمو منطقو کې اوسيږى بايد ډير ى اوبه وڅښې او يو ه اندازه مالګه هم پرې اضافه شي همدارنګه سيمو او شربتونه ورته فايده کوي له زياتو غوړو او ګرموخوراکونو څخه بايد ډډه وشي همدارنګه هغه مېوې چې ډيرې اوبه لري دهغو خوړل هم فايده کوي لنډه داچې دګرمۍ په موسم کې له هر څه مهم عبارت دزياتو اوبو له څښلو او په هغې کې يو اندازه مالګه اچولو څخه دې ميندې بايد خپلو کوچنيانو ته زياتې او ژر ژر شيدې ورکړي او نسبتاً غټ کوچنيان سر تور سور لمر ته ګرځيدل نه دي پکار.
ديخنۍ وهل
دبدن هغه برخې چې له يخنۍ سره په تماس کې وي په دي ناروغي زيات اخته کيږي لکه غوږونه ، پوزه ، اورميږ ، لاسونه او پښې که چيرته ذکر شوي اندامونه يو دير وخت ديخنى سره مخامخ وي علاوه له دي چې مربوطه عضوه وموضعى اختلات سره مخامخ کيږي عمومي اختلاتات هم رامنځته کوي که څه هم بدن دلړزيدلو اوعضلاتو دکار او فعاليت په ډول سره ديخنى سره مقابله کوي خو بيا هم دبدن دحرارت درجه کميږي اوناروغ له ضعف او ستړتياسره مخامخ کيږى اوبلا اخره په اغما باندى دوچاريږى څومره چى د حرارت درجه کميږى دوينى په دوران کښى هم اختلال رامنځته کيږى او وينه په عروقو کښى منعقد کيږى ديخنۍ وهل په هغو سيمو کښى ډير واقع کيږى چه ډيري يخي او واورينى وي ډيرځلى داکثره دغټو کسانو پښى او پښوګوتى په ناروغى اخته کيږي سوزيږي اوداور دسوځيدو شکل اختياروي حتى زخمونه پکښى جوړيږى بي حسه کيږي اوبلا اخره پريکيږي
پيش بيني
که چيري نا روغ بي هوشه شى او داغما په حالت کښى ولويږي انزار يى وخيم وي خو که چيري هغه په حرکت راوستل شى اوله خوب څخه منع شى پيش بينى يى ښه وي
درملنه
ناروغ دي په يخه کوټه کښى ځاي پرځاي شى دهغه بدن دي مالش شي ترڅو دويني ګرځيدل په ښه توګه صورت ونيسي دضرورت په وخت دي مصنوعي تنفس ورکول شي وروسته له هغي څخه چي دناروغ پوستکي ګرم شي اورنګ يى عادي حالت ته راشى ناروغ دي په ګرمه کمبل کې وپوښل شي او ګرم مايعات دي پري وڅښل شي او يخنى وهلى هيڅکله په کرمه خونه کې مه کښينوي او هغه عضوه چې يخني وهلي هيڅکله مه ګرموي چې داعمل دپوستکې دخرابيدو ،ګوتو دکانګريت ، پوزې او غوږونو کانګرن کيدو باعث ګرځي او دامبولي له کبله حتى مرګ رامنځته کيږي ځکه چې يخ وهلى عضلى يا عضوي ګرمول دهغوي درګونو دناڅاپى پراخوالې باعث ګرځى او هغه وينه چې په رګونو کې منعقد شوي وي په دي رګونو کې پ ګرځيدو شورع کوي او وينه لخته شوي برخى هم ورسره ګرځي چې پو تعداد امبولىګان دوينې دوران ځنډ واقع کيږي دژمي او واورې په موسم کې هيڅکله خپل کوچنيان دکوره بهر ته بربنډ ايستل نه دي پکار.
دبرق نيول
له بدن څخه دبرق جريان تيريدل امکان لري ديو ناڅاپي مرګ سوزيدنې شوک او وخيمو حوادثاتو باعث ګرځي دبرق نيولوحوادث او اختلال په لاندې عواملو پورې اړه لري دبرق جريان امپير او دولټيج اندازه هغه وخت اندازه چې شخص دبرق له جريان سره مخامخ وي. دپوستکې رطوبت اندازه. دځمکې وچوالى او مرطوب والى چې دپښولاندې وي که چيرې ځمکه وچه وي خفيف شوک او که چيرې مرطوبه او لمده وي شديد اختلاليت او مرګ رامنځته کيږي.
دناروغۍ نښې
په خفيفو مواردو کې دسوزيدو احساس او دبرق دانتقال په محل کې ناراحتي او درد موجود وي او په شديدو حالتونو کې برق نيوونکي په بيړه تلف کيږي او که تلف نه شي نو امکان لري چې په تشنج او بې هوشۍ په تنفسې فلج او يا په پراخه سوختګى باندې اخته شي ناڅاپي په مړينه دزړه دارتعاش او لړزيدنې له امله رامنځته کيږي.
درملنه
که چيرې برق نيونکې ساه نه باسي بايد په بيړه ورته مصنوعي تنفس چالان شي او نيم ساعت بايدادامه ورکول شي که چيرې يي دزړه ضربانات ودريږي نيونکې بايد بطني لرزشVentricular fibrillation درملنه اجراء شي که چيرې دبرق نيونکي عمومي حالت ښه وي درملنى ته ضرورت نه ليدل کيږي يوازې بايد هغه ګرم وساتل شي او يوازې کړاي شي دبرق څخه رامنځته کيږي سوزيد نه بايد داور دسوزيدنې په ډول درمل کړل شي او هغه کوچنيان چې ښاپوړې کوي او ګرځي مه يي پريږي چې دبرق دوسايلو ته لاس وروړې او برقي وسايل په داسې ځاى کې کيښودل نه دې پکار چې هلته کوچنيان ورسره تماس کې شي.
ددرياب او نقليه وسايلو دحرکت ناروغي
ځينې وخت دو مکرر حرکتونه لکه دکشتۍ او موټر حرکتونه دغوږ دداخلي کانال په برخه کې ځينې اختلالاتو او عوارضو دمنځته راتلو باعث ګرځي لکه دزړه راجيګيدل ، کانګې ، سرګرځيدل او رنګ الوتل يخني خولى او په خوله کې داوبو زياتوالى په درياب کې دحرکت له کبله دموټر څخه دحرکت په نسبت داناروغي زياته وي هر عمر په کسانو کې ليدل کيږي او ټول سفريه اوږدوالى کې موجودوي چې له سفر وروسته په دوه درى ورځو کې پخپله له منځه ځي.
درملنه
هغه کسان چې هغوي کې ددي ناروغۍ سابقه موجود وي مخکې له دي چې په کشتۍ يا موټر کې په سفر کولو پيل وکړى بايد چې tab dramamin يا Tab gravrnate  او Tab avaminيا   syp او يا بل هستامين ضد دوا له حرکت څخه نيم ساعت مخکې وخوروي او کله چې په سفر پيل وکړو لويان يو دانه او کوچنيان نيم دانه يو ساعت وروسته له سفر څخه وخوروي نو دناروغۍ دواقع کيدو څخه به ونيسې او که چيرته دناروغۍ نښې ښکاره شي نو دادوباره چندان تاثير نه کوي تر څو يي چې مقدار زيات شي نو بيا يو څه تاثير کوي که چيرې په ناروغ دخولې له لارې دارونه شي اخيستى کولى شو دعضلى له لارې يي زرق کړو او يا يي په کوچنيانو کې دريکتوم دلاري تطبيق کړو.
دغره نيول
داچې په لوړه ارتفاع کې هوا رقيقه او جوي فشار کميږي نو څنګه چې په سږو کې دوينې جريان ته اکسيجن داخليدل په زياته اندازه دجوي فشار کم وي ددي باعث ګرځي چې بدن پوره اندازه اکسيجن وانه خلى او دمسله په هغو کسانو کې رامنځته کيږي چې له ټيټې سطحې څخه لوړې سطحې يا دغره څوکو ته وخيژې ځکه چې هلته اکسيجن کم او بدن ته پوره نه رسيږي.
دناروغۍ نښې نښانې
دناروغۍ نښې له عصبانيت ، سيړتيا ، دسرګرځيدل ، ساه تنګي له دماغ څخه وينه راتلل اکثره دپوزې لارې او دسترګو ديد تار تار کيدل کيدو څخه عبارت دي انسان په دوه درې ورځو کې له رقيقې هوا څخه سره عادت کيږي هغه کسان چې قلبي يا دزړه ناروغي لري که چيرته دغره په نيولو اخته شي کيداي شي ومرې.
درملنه
په خفيفو موادو کې بايد مبتلا شخص استراحت وکړې له ګرځيدو راګرځيدو دي ډډه وکړي په شديد حالتونو کې بايد ناروغ ته اکسيجن ورکول شي او هغه اشخاص او کوچنيان چې جسماً کمزوري وي هيڅکله بايد لوړ ارتفاعاتو ته ونه خيژي که په لوړه څوکو کې څوک دايمي اوسيدو اراده نه لري او يوازې دساعت تيرې او سيل لپاره خيژې کوچنيان دي دځان سراه نه بيايي او که دايمي استوګنه اختياروي لکه کوچنيان او مالداران نو ورو ورو ورسره عادت کړي که چيرې څوک ٣٥٠٠ -٤٥٠٠ متره ارتفاع ته لوړه شي نو دتنفس مقداري زياتوالى په دقيقه کې وي او بعضې وخت خوب راتلل او سردردي پيداکوي لدې څخه لوړه ارتفاع زړه راجيګيدل او کانګې پيداکوي پو په بعضې اشخاصو کې هيڅ تغيرات نه رامنځته کيږي له ٦٠٠٠ متره څخه په لوړه ارتفاع کې بې هوشى رامنځته کيږي او په معدي او کولمو کې موجوده ګازات انبسا ط کوي چې دخيټې درد او ناراحتي باعث ګرځي او که چيرته دطيارې په ذريعه لوړې ارتفاع ته ختل وي نو داکوم تاثير ځکه نه وار دوې چې دوي دطياري داخلي هوا مصنوعاً دځمکې فشار له سره برابر ساتل کيږي.
دکاربن مونو اکسايد په ګاز مسموميدل
داچې دکاربن مونو اکسايد ګاز دلرګو او سکرو له سوزيدو څخه رامنځته کيږي چې دکوټې دګرمولو او يا پخلى په وخت کې صورت نيسې همدارنګه دلوګو لکه دموټرو لوګى او داسې نوروکې دکاربن مونو اکسايد موجود وي داچې کاربن مونو اکسايد ګاز له هيمو ګلوبين سره ترکيبيدو خاصيت لري کله چې داګاز په زياته اندازه تنفس شي نو دوينې په سروکروياتو کې داکسيجن ځاى نيسې چې په حجراتو کې اکسيديشن دعمل چې ژوند لپاره ضروري دي مخه نيسې چې په نتيجه کې تسمم واقع کيږي داچې کاربن مونو اکسايد ګاز بي رنګه او بي بويه وي نو انسان فکر ځانته نه اړوي چې له همدې امله يي خطر لاپسې زيات وي.
دناروغۍ نښې
داکاربن مونو اکسايد په ګاز دمسموميدو نښې دبدن په مقاومت عمر ګاز په غلظت او دهغه سره په تماس په وخت پورې اړه لري يعنې څومره چې مقاومت او عمر کم وي او دګاز غلظت زيات وي نو انسان پرې زيات مسموم کيږي او ژر له منځه ځي که چيرته دګاز غلظت کم وي نو ناروغ په سر درد سر يي ګرځي او تنفس بطي کيدو اخته کيږي وروسته کلاپس Collapse اغما او بلاخره مرګ واقع کيږي.
درملنه
ناروغ ته تر هغه وخته پورې اکسيجن ورکړي تر څو چې په هوش نه وي او تنفس يي عادي حالت ته نه وي راغلى که تنفس نه شي کولى نو بايد مصنوعي تنفس ورته شروع کړي هغه خونه چې تسمم په کې واقع شوي وي بايد دروازې خلاصې او ناروغ ورځينې بل ځاى ته نقل کړي. ميندو ته پکار دي چې خپل کوچنى دلوګي او اور بلولو ځاى ته پريږدي او هيڅکله دي په خونه کې دسکرو منقل ته تازه کوي او هغه کوټه چې په هغې کې منقل ايښې وي بايد کړکۍ او دروازې يي تر يوه وخته خلاصه پريښودل شي او که چيرې سر معمولى درد وکړي نو منقل دي داطاق څخه وباسي دروازې او کړکۍ خلاصې کړي تر څو نوى اطاق ته داخل او زهرې هوا خارج شي.
دکوچنيانو لخوا دخزنده وژونکو دواګانو خوړل
يو شمير دواګانې چې اصلاً په کور کې دحشراتو او خزنده ګانو دوژلو لپاره ساتل کيږي لکه Ovotran Neotran D F D T, D T  E , D D T  او داسې نور چې ماشومان ، سپږو ، وينو ، مچانو او موږکانو دوژلو لپاره پکار راځي دلويانو او کوچنيانو لخوا قصداً ځان وژنې او يا سهواً په غلطي کې خوړل کيږي چې خطرناک واقعات رامنځته کوي. که چيري ذکر شوي مواد چې په جامد او مايع شکل پيداکيږي په زيات مقدار وخوړل شي نو انسان له منځه وړي او که چيرې په لږ مقدار وخوړل شي نو يو شميراختلالات او ګډوډي رامنځته کوي. D. D. T تر ټولو زيات سمي خاصيت لري که چيرته ٢٠ ګرامه دغټانو لخوا وخوړل شي نو شديد عوارض رامنځته کوي چې دپنځو هفتوپورې دوام پيداکوي. D.D.T په مغزوکې په حرکې قشر تاثير کوي او لرزش دعضلاتو ضعف او بلاخره تشنج رامنځته کوي. Ovotraoan دپوستکي دحساسيت او تحريک باعث ګرځي T.P.E دفوق الکلى غدې دفعاليت کميدو باعث ګرځي دمسموميت اصلي نښې چې دپورتنيو تر کيباتو څخه رامنځته کيږي چې عبارت دي له کانګو ، لرزش او اغماء څخه.
درملنه
که چيرته دکومو کوچنيانو او ياغټانوله خوا حشره وژونکى مواد وخوړل شي لاندې اقدامات په نظر کې ونيسې. دمعتدلو اوبو په واسطه دمعدې منځل که چيرته دمعدې منځلو شرايط برابر نه وي نيم ليتر معتدلې اوبه پري وڅښې اودهغې وروسته ناروغ کانګو کولوته تحريک کړئ. سهل مواد لکه سوډا سلفات ٣٠ګرامه په ٢٥٠ملى اوبو کې حل کړي او په ناروغ شخص يي وخورئ. دناروغ پوستکى دصابون او اوبو په ذريعه ومنځي ، که چيرته دتنفس په تعدادکې کموالى راغلى وي مصنوعي تنفس ورکړي. که چيرته تشنج واقع شوي وي نو ١٠٠ ملي ګرامه Phenobarbitat دپوستکي لارې ته زرق کړي ترڅو چې تشنج نه وي رفع شوي هر يو ساعت وروسته دي ورته دپوستکى لاندې زرق ته ادامه ورکول شي. او يادوريد لارې ١٠فيصده کلسيم ګلوکونات Calcium Gluconate ١٠ ملى. بايدزرق شي چې حجراتو بهترين محافظ ګڼل کيږي ناروغ ته بايد هيڅکله محرک داروګان لکه Adrenalin يا Epheneprin ورنه کول شي ځکه چې زيات خطر لري بايد خزنده وژوکى درمل په کور کې دميندو لخوا په مناسب ځاى کې وساتل شي تر څو هلته کوچنيان په کې لاس وهنه نه شي کولى که چېريه دځګر ضايعات رامنځته شوي وي نو ناروغ ته دي ويټامينونه او قندي مواد ورکول شي همدارنګه که چيرته W.B.C  تعداد په وينه کې په هر ملى ليتر مکعب کې له ١٠٠٠ څخه کم وي نو دعضويت له منځه وړلو لپاره انتي بيوتيک ورکول ضروري دي. که چيرته تشنج شديد وي اوزيات دوام وکړي دناروغ په مړينه تماميږي په نورو حالاتو کې ناروغ ورو وروتر ٢ مياشتو پورې روغوالى مومي.
دکوچنيانو لخوا دتيلو بنزينو اونفتو څښل
اکثره کوچنياو دناپوهي له کبله دخاوروتيل پطرول او نفت چې په کور کې درڼا بلولو او اوربلولو لپاره استعماليږي څـښې او ډول ډول ستونزې منځته راوړي.
نښې
دتيلو دڅښلو وروسته لاندې نښې رامنځته کيږي زړه راجيګيدل ، کانګې کول ، سردرد، نبض سريعوالى اونامنظم کيدل ،سرګرځيدل ، بي قراري ،هيجان اوبلاخره عصبي تشوشات (دپرسيون) رامنځته کوي په مزمنو مسموميتونو کې کم خونې ماکروسيتر دګرانولوسيتونو دتعداد کموالى او خون ريزې رامنځته کيږي.
درملنه
که چيرته دکوم شخص ذکر شوي ماده خوړلى وي معده يي ومنځل شي او ياکانګې دواستونکې دوا او تاکتيکونه په کار واچول شي او له کولمو څخه دي او ددي موادو دايستلو لپاره مسهل لکه پارافين مايع ورکول کيږي داعصابو تحريکولو لپاره بايد په احتياط سره دامونياک ګازونه استنشاق شي که چيرته ذکر شوي نفت په استنشاق شوي وي نو ناروغ دياازادي هوا ته بوتلل شي او دضرورت په وخت کې بايد مصنوعي تنفس ورکول شي که چيرته دتيلو مقدارکم وي هيڅ ډول عوارض نه رامنځته کوي ددي موادومسموميت دومره خطر ناک نه وي په ډيرو کمو واقعاتو کې مړينه رامنځته کيږي د درد تسکين لپاره دپوستکي لاندې ١٥ګرام مورفين ورته زرق کيږي دعصبي وقفې دمبارزې لپاره ناروغ ته محرک داروګان ور کول کيږي.
ترخه بادام او ترخه زړې او دهغوي خوړل
بعضې وخت کوچنيان او دمکتب دعمر هلکان دبادامو ، زردالو او داسې نورو ترخه زړې خورې که چيرته ذکر شوي زړې په ډير مقدار کې وخوړل شي لاندې عوارض رامنځته کوي. دناروغ له خولى خولى څخه دترخو بادامو بوي راتلل په شعور کې خلل راتلل خوب راتلل او دسرګرځيدل ، سردرد، زړه راجيګيدل ، کانګې کول اتاکسي ، ميتيازو مخصوص بوي او قهوي رنګ اختياروې تشنجې حرکتونه تنفس ضعيفوالى ، سترګو نامنظم کيدل ،نفس تنګې هذيان ، سيانور ، اغمااو بلاخره ، تنفس توقف دناروغې له نښو څخه عبارت دي.
درملنه
که چيرته داسې شخص وګورې چې ترخه بادام او يادهغه غوړى خوړلى وي نو لاندې اقدامات بايد اجراکړل شي. معدې منځل يا کانګې رواستونکى دوا ورکول. ناروغ ته Ammonium carbonate ٠.٦ ګرامه ٠.١٢ ګرامه ورکول. ناروغ ته محرک دوا ورکول. دناروغ سينې ته ګرم او يخ کمپوس ورکول که چيرته سمې ماده استنشاق شوي وي پورتنې دقدامات بايد صورت ونيسې خو دمعدې منځل ضرر نه لري او که چيرته سمې ماده له پوستکې سره تماس ولري بايد ککړ شوي جامې له ناروغ څخه وايستل شي او دناروغ پوسيکى په اوبو او صابون پاک ومنځل شي ناروغ ته ضرورت په وخت کې اکسيجن او يا مصنوعي تنفس ورکول هم ضروري ګڼل کيږي.
کوچنى ته تر ياک ( Opium ) ورکول
بعضې ميندې خپل کوچنې ته دخوب ورکولو تر ياک ورکوي تر څوچې ونه ژاړې او يا دزکام او ټوخې درفع کولو لپاره سرته رسوي چې لږ مقدار سره کوچنى مسموم کولى شي او زيات خطر رامنځته کوي همدارنګه په لويانو کې هم دترياکو خوړل تسمم رامنځته کوې ځينې ميندې دکوکنارو غوړي جوش کوي او اوبه يي کوچنيانو ته ورکوي چې داکار هم دخطر څخه خالي نه وي.
پښتون کوټ ولسوالۍ
د پښتونکوټ ولسوالۍ د افغانستان د فارياب ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۱۵۸،۲۵۰ وگړو ته رسېږي.
هغه ناروغي چې دفزيکي عواملو له امله رامنځته کيږي
دناروغۍ نښې
اول کوچنې په راحت او نشه کې وروسته سردرد کوي سستي په کې ليدل کيږي سر پرې ګرځې او دسترګو کسې په شديد ډول تنګوالى کوي (pinpoint pupils ) اول نبض چتک او قوي وي خو وروسته ورو او ضعيفه کيږي خوله او ستونى وچوالى کوي او په تدريجي ډول خپل هوش دلاسه ورکوي اول وخت ناروغ په مشکله له خوب څخه رابيدارولي شو چې وروسته خوب او بي هوشي دومره شدت اختياروي چې ناروغ نه بيداريږي دبدن عضلات شل والى کوي دناروغ لاندې ژامه دعضلاتو دستوالى له امله زوړنده وي وتنفس حرکتونه ډير ورو په يوه دقيقه کې ٣-٤ حرکتونه کيږي تنفس يي نامنظم سطحې او خر خر ورسره ملګري دبدن دتودوخې درجه اودوينې  فشار کميږي همدارنګه ځينې نورې نښې لکه پوستکى راشونه قبضيت ميتيازو بنديدل سيانور ضعف رنګ الوتل او په بدن کې يخې خولې راتلل هم ليدل کيږي په اخر وخت کې په کوچنيانو کې تشنج واقع کيږي دسترګو کسې پراخه کيږي او داغما حالت رامنځته کيږي چې په مرګ تماميږي.
پښتون کوټ ولسوالۍ
سرچينې
وېشنيزه:د فارياب ولسوالۍ
هغه ناروغي چې دفزيکي عواملو له امله رامنځته کيږي
درملنه
دناروغ معده بايد ١\١٠٠٠ پوتاشيم پرمنګنات په محلول ومنځل شي او دمعدې دمنځلو وروسته بايد ٣٠ګرام مګنيزيم سلفات هم معدې ته ورسول شي همدارنګه ناروغ ته دي فعال کاربن پوډر په زيات مقدار ورکول شي که چيرته تنفس له توقف سره مخامخ شوي وي نو دوريد ل لارې دي ناروغ ته ١٠-٥ ګرام پورې نالو رفين (Nalorphine ) ورکول شي او دضرورت په وخت کې دي ١٠-١٥  دقيقې وروسته بيا ورته تکرارشي همدا ډول دوريد له لارې ٠.١٥ ګرام کافين او بنزوات دوسو ورکول هم فايده کوي او يا دي غليظ قهوه ورکول شي. همدارنګه Ephedrine suphate ٣٠ګرام دعضلې له لارې زرق کول اويا ٤٠ ګرام سلفات مفتامين دوريد له لارې ورکول کيږي چې ذکر شوي زرقيات هر يو نيم ساعت وروسته تکراريږي تر څو ناروغي له بي هوشي څخه راووځي او تنفس عادي حالت اختيار کړي ناروغ ته بايد ٩٥فيصده او اکسيجن او کاربو ليک ګاز سره مخلوط ور کول شي ناروغ بايد بيدار او په هوش کې وساتل شي او يا له نورو لارو چارو کار واخيستل ش دناروغ وضعيت ته بايد ژر ژر تغير ورکول شي تر څو پنومونې هيپو ستاتيک واقع نه شي که چيرته داغما حالت اوږدوالى وکړي دناروغ مثانه دي له ميتيازو څخه دسوزيدو په ذريعه خالې کړل شي.
دايتانول يا Ethyl Alcohol خوړل
ايتايل الکول چې عامه اصطلاح کې ورته شراب يا براندي او ويسکى ويل کيږي بعضې بد بخته او عياش کسان يي له خوړلو سره عادت لري چې په بازارونو او هوټلونو کې يي خوري او ځينې بي تميزه او رزيل اشخاص يي له ځان سره کورته وړې چې هلته يي خورې نو ځينې کسان او کوچنيان يي هلته په غلطي او سهوې سره دنورو شربتونو په ګمان او اشتباه سره خورې. او پري مسموم کيږي او که بد بخته او ګناه ګار معتادين يي له حد څخه زيات استعمال کړي هغوې پري هم مسموميږي بايد وويل شي چې ايتايل الکول په طبابت کې په مختلفو فيصدو ديو محلول او انتي سيپتک په توګه استعمالوي.
دمسموميت نښې
دايتايل الکولو دمسموميت نښې عبارت دي دحرکتونو دهماهنګۍ له نشتوالى خوسحالي او هيجان چې وروسته په پريشانې او پرسيون تماميږي دزړه درد، دزړه راجيګيدل کانګې کول سردرد عضلاتو ضعف ګرځيدل ، اتاکسې ، هذيان ، نبض تيزوالى او ضعيفتيا دبدن دتودوخې تنفس تنګي ، سيانور له هوش څخه تلل دوينې دوران کلاپس او اغما څخه چې مرګ هم لدي مسموميت څخه هغه وخت واقع کيږي کله چې تنفسي سيستم په فلج باندې اخته شي.
درملنه
ددې مسموميت درملنې لپاره بايد معده ١-٣ فيصده سوديم سترات يا سوديم باي کاربونيتor sodium citrate   Na (HCO2)3 او يا مګنيزيم اکسايد محلول او دصابون داوبو په ذريعه منځل کيږي له قي راوستونکو دواګانو خصوصاً اپوموفين څخه دي ډډه وشي ځکه چې دعصبي مرکز سيستم دلازياتې وقفې او ضعف باعث ګرځي. ناروغ ته وسهل په توګه بايد Magnesium sulphat  په ٦٠ ګرام مقدار سره ورکول شي همدارنګه دعصبي مرکز محرکى دواګانې لکه کافين او يا ٠.٥ ګرام کافين او بنزوات دوسو دعضلې له لارې بايد ورته ترزيق شي او يا دي ٠.٢٥ګرامin ephedrine  دعضلى دننه او يا دپوستکې لاندې ورته زرق کړي شي دامونياک محلول دي وريوي او استنشاق کړل شي همدارنګه بايد مسموم شوي شخص ته مخصوص تنفس د٩٥ فيصده اکسيجن او ٥ فيصده په اندازه کاربونيک سره مخلوط ورکول شي. ناروغ بايد ګرم وساتل شي او وضعيت ته دي وخت په وخت تغير ورکول شي تر څو دپنومونې څخه وژغورل شي.
تنباکو نصوارو اوسګرټو مسموميت
داچې په تنباکو کې يوه ډيره زهري ماده چې Nicotine ورته وايي موجود دي که چېرته دهغې ٢ ګرامه وخوړل شي دمړينې باعث ګرځي چې يوازې له دوه دانو سګرټو څخه حاصليداي شي چې ځينې کوچنيان يي چې خپلو پلرونو دعادت ځينې تقليد کوي او يا په غياب کې استعماليږ يچې لدې امله ذکر شويو مادو په تنظيم اخته کيږي.
دتسمم نښې
که چيرته سګرت او يا نصوار په زيات مقدار استعمال شي او يا دکوچنيانو لخوا په کم مقدار هم استعمال شي نو تسمم واقع کيږي چې نښې په لاندې ډول دي هيجان ، فکر ،ګډوډوالى ، ناقراري ، دعضلاتو انقباضات او ضعف واقع کيږ ي دخولې لاړې زياتيږي دزړه راجيګيدل کانګې او اسهال هم واقع کيږي او پوستکې يخ او مرطوبيږي او رنګ يي الوزې دناروغ بدن خولې کوي دنبض ضربانات کله سريع او کله بطي کيږي ان نامنظم شکل اختياروې دوينې فشار اول لوړ او وروسته ټيټيږي تنفس چټک او ژور کيږي که چيرته دسم مقدار زيات وي پورتنې ترتيب ګډوډيږي. چې مسموميت دزياتوالى په صورت کې لاندې نښې ليدل کيږي لړزيدل دزړه ټکان سترګو کسى اول تنګ او وروسته پراخه کيږي سردرد ،سرګرځيدل ، اودليدلو په حس کې اختلال واقع کيږي او بلاخره دفکر اغتشاش کلاپس او اغمامنځته راځي. که چيرته دسمې مادي مقدار له دي هم زيات وي نو دعصبي مرکزي سيستم فلج او دزړه دضرباناتو اختلال منځته راځي اوناروغ دتنفسي سيستم دفلج له امله په حق رسيږي.
درملنه
اول بايد ناروغ ته اسيدتانيک ورکول شي او وروسته يي معده ومنځل شي. فعال کاربن ورکول شي. مصنوعي تنفس ورکول يا دمصنوعي تنفس له دسيګاه څخه استفاده کول په هغه وخت کې چې تنفسي عضلات فلج شوي وي. اکسيجن ورکول کيږي. ناروغ ته ٤-٨ سانتي متر مکعب نيتريت اتيل ورکول. دعضلى له لارې Ephecrine sulphate  In په ٣٠ ملى ګرامه زرق کول او يا دوريد لارې Ing Amphelamin 40mg  زرق کول. دسر له پاسه يخه مشکوله کيښودل او يا په سر يخې اوبه اچول. بدن ګرم ساتل. له پورتنيو اقداماتو سره ناروغ په تسمم کې ښه والى راځي او ناروغ ورو ورو عادي حالت ته راګرځي پلار او مور او نور نژدې کسانو ته پکار دي چې دخپلو کوچنيانو په مخ کې سګرټ او نصوار استعمال نه کړي او ميندې بايد چې ذکر شوي مواد دخپلو بچيانو څخه په خوندي ځاى کې وساتي کوچنيان له دي مصيبت څخه په امن کې پاتي شي نو يا خوبه مسموم او يا کم تر کمه به ورسره عادت شي.
حرارتي سوځيدل
هر هغه وخت چې جسم تور يا ګرم شى سره په تماس راشي سوځيدل منځ ته راځي کيداي شي چې سوځيدونکى شى چې دګاز په شکل مايع په شکل او يا دجامد په شکل وي لکه سره اوسپنه ،جوش شوو اوبو بخار او جوش او به غوړي تيل او داسې نور سوځيدل دانساجو دتخريب سبب ګرځي او کيداي شي چې دغه کم او يا زيات وي او بعضې وخت دمرګ سبب هم کيداي شي حرارتي سوځيدل په دوه ډوله دي. وچ سوځيدل لوند سوځيدل.
١: وچ سوځيدل :
دغه قسم سوځيدل داور لمبې پواسطه پيداکيږي او دغه قسم سوځيدل مختلفې درجې لري.
٢: لوند يا مرطوب سوځيدل :
دغه قسم سوځيدل دمايع شيانو په واسطه منځ ته راځي او په دي قسم سوځيدو کې اوله درجه دوهمه درجه او دريمه درجه ليدل کيږي او همدارنګه په دي قسم سوځيدلو کې ويښته نه سوځي بلکه دخپل ځاى څخه وتلى شي که په دوهمه درجه دسوځيدو کې دوجود کمه برخه سوځيدلى وي شايد دمړينې سبب وګرځي او که په دريمه درجه کمه برخه سوځيدلې وي بيا هم دمرګ سبب کيږي او په ماشومانو کې مرګ ژر پيداکيږي په سوځيدو کې عصبي تاثيرات او تو کسيکي تاثيرات دواړه ليدل کيږي نبض بطي وي ناروغ سطحې تنفس کوي  دحرارت درجه يي ښکته وي دوينې فشار يي هم ښکته کيږي نارامي،کوپيس ، استفراقات ، تنده ، دشعور نشتوالى او هزياناتو ويل په کې ليدل کيږي که په کې Anuria  وليدل شي انزار يي خراب وي په سوځيدوکې دمرګ سبب په صحيح ډول ندي معلوم مګر پدي باره کې مختلفې نظرې موجود دي که مرګ ژر رامنځته شي هغه سبب شاک ګڼي دغه قسم زياتوالى هم دمرګ سبب ګڼي ځکه چې دسوځيدو په حادثه کې دوينې او په پلازما ډيره ضايع کيږي خصوصاً په دوهمه درجه سوځيدو کې همدارنګه داعضاو تنفسي Cation intoxi  پروتين له زيات تخريب څڅه پيداکيږي هم مرګ منځته راځي په دي باره کې يوه بله نظريه موجوده ده چې هغه Histamine  له زياتوالي څخه منځته راځي چې Cholinestras  او Acetylcholine  سيستمونه تنبه کيږي چې دغه کيفيت دوينې فشار ښکته کوي او بلاخره محافظي تشوشات هم رول لري څه وخت چې صوځيدو په اثر کليه ماوفه شي اطراحيه تشوشات منځته راځي چې په دي وخت کې نايتروجن زياتيږي چې دغه حادثه په ناروغ کې کوپس منځته راوړي چې اخر کې دمرګ سبب کيږي همدارنګه Anaphatic shock  هم دوروستيو دمرګ سبب کيږي چې ددولسمې ورځې څخه وروسته دپروتين تخريب اثر پيداکيږي او دمرګ سبب کيږي.
اتوپسي
په اوله درجه سوځيدوکې په اتو پسي کې څه نه ليدل کيږي ځکه چې هغه سورالى چې دسوځيدو په اثر پيداکيږي دمرګ څخه وروسته خپل رنګ ته تغير ورکوي او په خاثف شکل ښکاري او همدارنګه هغه قسمت چې په کاليو پورې پوښل شوي وي هغه تقريباً په اوله درجه سوځيدو کې دومره نه ماوف کيږي مګر په دوهمه درجه سوځيدوکې پوستکې تڼاکې کيږي چې دغه تڼاکې دهغه تڼاکو سره چې پو ستکى دناروغيو په سير کې پيداکيږي تشخيص کړو هغه تڼاکې چې دسوځيدو په واسطه منځته راځي دالبومين او لوکوسيټ مقدار لرونکې وي په دي وخت کې په اکثره کسانو کې داپيدرم برخه بيليږي او دپوستکى قرني طبقه ازاده پاتي کيږي دمرګ څخه وروسته دڅرمن په شکل معلوميږي او نصواري رنګ ځانته نيسي په دريمه درجه سوځيدو کې عضلات په ازيمايي ډول وي او سپين خاکستري رنګ ځانته اختياروي همدارنګه داخلي اعضاو کې دناروغ دماغ ازيما دوينې غلظت دفوق الکلي محافظتي نزمونه او داسې نور حالات ليدل کيږي په څلورمه درجه سوځيدوکې علاوه په پورتنى تظاهراتو او په بعضې نور شيان هم ليدل کيږي دحرارت په واسطه دسر هډوکى ديو څخه بيليږي او له هغو څخه وينه او شحمي مواد خاجيږي همدارنګه ټول رښه اقسام غونجې کيږي او ل دي سببه په پوستکې کې انشعابات پيداکيږي او داور دلمبو په اثر په اوږدو هډوکو کې انفلاقي کسرونه ليدل کيږي دحرارت په اثر په عضلاتو کې شحم پيداکيږي او په مفاصل په يخ ډوله جسد داور په مرکز کې پيداکيږي نودجسد تمام نهايت په سکرو بدليږي او دجسد پاتي برخه Torse دسوځيدو په نامه ياديږي دسوځيدو اکثره اساب تصادفي وي خصوصاً دمايع شيانو پواسطه سوځيدل اکثره په ماشومانو په تصادفي ډول ليدل کيږي انتصاري ډير لږ ليدل کيږي ددي مسلى دروښانولو لپاره چې ايا شخص دژوند په وخت کې شوي دي او يا دمرګ څخه لاندې مشاهدات په نظر کې وي پوستکى کې سوروالى چې دغه سوروالى دمرګ سره تشخيص شي.
دسوځيدو تڼاکې
که دژوند په وخت کې تشخيص شي نوددي تڼاکو په منځ کې البومين او لوکوسيت مقدار زيات وي وعاي شبکې دسوځيدو په ناحيه کې ليدل کيږي مګر دمرګ دلکو په ناحيه کې نه ليدل کيږي.
د دودتنفس
دقصبو په تړلو شعباتو کې د دود تاثيرات ليدل کيږي دکاربن مونو اکسايد زيات مقدار په وينه کې ليدل کيږي. دغه مقدار بايد دعضويت په عميقه دوينې په ناحيو کې تثبيت شي ځکه چې په هغه جسد کې چې دمرګ څخه وروسته دCo په فضا کې ښودل شوي او هم په سطحې ناحيو کې يو اندازه Co ګاز نفوذ کولاي شي چې شعلي په اثر په عکسوي ډول سترګې پټيږي او وروسته په زاويو کې التولت پيداکيږي چې داور دلمبو په اثر سوى نه وي. <1.	احمدزى ،ديدار ،دکوچنيانو ځانګړې ناروغۍ اريانا پوهنتون دطب پوهنځى چاپ کال ١٣٨٢ هـ ش. /> <2.	الله يار،محمد ظاهر ،عدلي طب ،ننګرهار پوهنتون دطب پوهنځى چاپ کال ١٣٨٦ هـ ش /> <3.	ضيا، ضياالدين،حيواني فزيولوژى ،کابل پوهنتون د ښوونى او روزنى پوهنځى ،چاپ کال ١٣٧١هـ ش />
تړلې لیکنې
روغتیا انسان
فرانز کافکا
وېشنيزه:الماني ليکوال
علم و جهل څلی
علم و جهل څلی د کابل ښار د دهمزنگ په سيمه کې د ژوبڼ تر څنگ يو جوړ شوی يادگاري څلی دی.
وېشنيزه:کابل
د افغانستان برښنا شرکت
د افغانستان برښنا شرکت یو آزاد او مستقل شرکت دی، چی د افغانستان د اسلامی جمهوریت د سهامی او محدودالمسئولیت شرکتونو د قانون مطابق جوړ شوی او فعالیت کوي, د افغانستان برښنا شرکت له خپلو ټولو سهم لرونکو پانگو سره یو محدودالمسئولیت شرکت دی چې د افغانستان دولت پورې اړه لري, نوموړی شرکت د غوایي په ۱۵ نیټه د ۱۳۸۷ کال چی د ۲۰۰۸ د مې ۴ سره سمون خوري, په «د افغانستان برښنا شرکت» بدل شو او د برښنا د یو ملي شرکت په حیث یې «د افغانستان برښنا موسسه» ځای ونیو, د افغانستان برښنا شرکت په سوداگریز ډول په ټول هیواد کی د برښنا تولید، تورید، لیږدول او ویشل تنظیموي او اداره کوي.
وېشنيزه:افغاني ملتونونه
مارک ټوېن
مارک تواین (Mark Twain) د پیاوړي امریکايي ليکوال سامویل لنگهورن کلمنز(Samuel Langhorne Clemens) مستعار نوم دی. هغه د ۱۸۳۵ زيږېدي کال د نومبر په ۳۱ نېټه د امریکا په فلوریدا(Florida) ایالت کې د میسوري په پوله کې په یو کلي کې نړۍ ته سترگې وغړولې. پلار یې قاضي او یو کوچنی سوداگر وو چې په اصل کې د وېرجینیا ایالت اوسېدونکی وو او په کنتاکي کې یې د حقوقو په برخه کې زده کړې کړې وې او په هماغه ځای کې یې د جین همپتون په نوم له یوې مذهبي مېرمنې سره واده وکړ. وړکتوب یې د ميسي سي پي سېند په غاړه کې د پراته هانیبال (Hannibal) په کلي کې تېر کړ. پلار یې دهغه په دولس کلنۍ له نړۍ سترگې پټې کړې، او سامویل اړ شو چی په یوه چاپځي کې کار وکړي او وروسته یې د ورور اوریون په یوه ورځپاڼه کې کار پیل کړ. په اتلس کلنۍ کې د میسوري سنټ لویس ته لاړ، له هغه ځایه نیویارک ته ولاړ او څه موده یې په چاپځایونو کې کار وکړ. په دوه دریو کلونو کې بېلابېلو ښارونو ته لاړ او د ټایپسټ په توگه به یې کار کاوه. په دې موده کې یې سویلي امریکا ته هم یو ناکام سفر وکړ، د ۱۸۵۷ کاله یې تر ۱۸۶۴ کال پورې په میسي سي پی سیند کښتۍ چلوله. په ۱۸۵۹ کال یې د کښتۍ د چلوونکي اجازه لیک تر لاسه کړ او په دې حال کې یې د گڼ شمېر مجلو لپاره طنزي مقالې ولیکلې. په ۱۸۶۶ کال یې د لویدیځ له سترې ورځپاڼې آلتا کلیفرنیا سره تړون لاسلیک کړ. لومړی داستان یې په ۱۸۶۵ کال د (The Celebrated Jumping Frog of Calaveras County) په نوم په نیویارک کې خپور کړ او ناڅاپي یې شهرت ته ورساوه. په ۱۸۶۹ کال یې د کښتۍ په سفر کې ساده زړي(The Innocents Abroad) او دغه راز پرله پسې داستانونه خپاره کړل، چې ډېر ژر یې ځان ته پام راوگرځاوه. د یو شتمن سوداگر له لور اولیوه لنگدن سره یې واده وکړ. د ۱۸۵۷ او ۱۸۹۴ کلونو ترمنځ شل کاله تر ټولو شتمن او خوښ لیکوال او پدې موده کې یې ښه کتابونه هم ولیکل. خو د ۱۸۹۰ لسیزې په نیمايي کې پرې تنگڅه راغله، او د عمر وروستي پنځلس کلونه یې له گڼ شمېر ستونزو او جدي کتابونو له لیکلو سره تېر کړل. د هغه په آثارو کې د طلايي وخت، د تام سایر پېښې، بشرڅه دی؟ شکمن بېگانه، او په میسي سي سي پي ژوند ته اشاره کولای شو.
وېشنيزه:امريکايي ليکوال
خانه چارباغ ولسوالۍ
د خانه چارباغ ولسوالۍ د افغانستان د فارياب ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۱۶،۹۴۳ وگړو ته رسېږي.
سرچينې
وېشنيزه:د فارياب ولسوالۍ
د انسان د رنګ د لیدلو تکامل
په انسانانو کې د رنګونو د لیدلو تکامل د نورو ټولو تي لرونکو ژوندیو موجوداتو په پرتله چې یوازې دوه رنګه لید لري یو درې رنګه لید له نړۍ څخه رامنځته کوي. باور پر دې دی چې د انسانانو لومړنیو اجدادو له ۹۰ میلیون کلونو څخه پخوا؛ نړۍ له UV (ماورا بنفش) لید څخه لیدله. داسې انګېرل کېږي چې د دریو رنګونو د لیدلو وړتیا او د آبي نور لیدنه د یوې تطبیقي ځانګړنې په توګه د وخت په اوږدو کې تکامل موندلی.
د لومړنیو اجدادو لید
په هغو حیواناتو کې چې UV لید لري لکه الوتونکي مرغان؛ ماورا بنفش حساسیت کېدلای شي د هغوی د جوړې ټاکلو او نسل د تولید په برخه کې ګټمن واوسي. دا له دې امله چې یو شمېر الوتونکي ځانګړی رنګ وزر لري چې د انساني لید له UV طیف څخه بهر د تشخیص وړ نه دي.
آپسین او د رنګونو لید
آپسینونه چې د انزایمونو په توګه عمل کوي هغه مهال چې د نور جذب د کروموفورونو د ایزومرایز کېدو لامل ګرځي فعالېږي او خپل شکل ته بدلون ورکوي. آپسینونه د ایزومریزایشن غبرګون په موخه د کروموفور نور د موج د اوږدوالي د تنظیم مسئولیت پر غاړه لري. له دې امله آپسینونه د نور پر وړاندې د کروموفور د حساسیت ټاکلو په موخه د نور د هر موج د اوږدوالي په کچه عمل کوي. هغه آپسینونه چې د امینو اسیدونو مختلف تناوب لري او یو ډول کروموفورونو ته وصل دي د نور د موج د اوږدوالي په کچه متفاوت جذب کوي.
آپسین ژنونه د اخذ کوونکو کوډ لرونکو نوري پروټینونو په توګه د رنګونو د لید او همدارنګه په کمه رڼا کې د لید مسئولیت پر غاړه لري. د نور اخذ کوونکي پروټینونه کېدلای شي په رودوپسینونو باندي چې په میله یي نوري حجراتو کې شتون لري او په شپه کې له لیدو سره مرسته کوي او همدانګه په فوټوپسینونو یا مخروطي آپسینونو باندې چې د رنګونو د لیدو مسئولیت پر غاړه لري او د شبکیې په مخروطي حجراتو کې شتون لري ووېشل شي.
روډوپسین
روډوپسینونه چې د لید د بنفش آخذوي پروټینونو په توګه هم پېژندل کېږي د Rh1، OPN2، RHO ژنونو له خوا یې کوډونه ټاکل کېږي. هغه له نور سره د شدید حساسیت له مخې ځانګړي کېږي او د کمې رڼا او یا هم لږ نور په شرایطو کې د رنګونو انساني لید ته زمینه برابروي. دغه پروټینونه له دغو شرایطو سره د مخ کېدو له امله په شبکیې او آپسین باندې تجزیه کېږي.
فوټوپسین
انسانان درې ډوله فوټوپسین پروټینونه لري چې په مخروطي حجراتو کې موندل کېږي.
د اوږد موج لرونکي نور سره حساس آپسین (د سره مخروط آپسین) – د OPN1LW ژن له خوا کوډ شوی چې حد اکثر λmax کچه یې ۵۶۰ نانو متره ده او او د خپل نوم پر خلاف په ژېړ – شنه الکترومقناطیسي طیف کې موندل کېږي. تر اوسه پورې د سور رنګ اړوند د دوه نورو انساني آپسینونو په پرتله ډېر حساسیت لرونکی پېژندل شوی.
د منځنۍ کچې موج لرونکي نور سره حساس آپسین (له شین رنګ سره حساس آپسین) – د OPN1MW ژن له خوا کوډ شوی او حد اکثر کچه یې λmax ۵۳۰ نانو متر ده او د الکترو مقناطیسي طیف په شنه برخه کې برخه کې موندل کېږي.
د لنډ موج لرونکي نور سره حساس آپسین (آبی آپسین) – د OPN1SW ژن له خوا کوډ شوی او حد اکثر کچه یې λmax ۴۳۰ نانو متره ده چې د الکترومقناطیسي طیف په آبي برخه کې موندل کېږي.
دا مالومه شوې چې د مختلفو ژوندیو موجوداتو آپسین ژنونه او لید د وخت په اوږدو کې د چاپېریالي بدلونونو له امله بدلون کوي.
د مخروطي اپسیونونو او د انسان د رنګ د لیدلو تکامل
وروستیو څېړنو ښوولې چې د شپنیو تی لرونکو ژوندیو موجوداتو اجدادو له ماورا بنفش او سور رنګ وړانګو سره حساس دوه رنګي لید درلود. نږدې ۳۰ میلیونه کاله وړاندې داسې بدلون رامنځته شو چې د انسانانو په اجدادو کې د آپسین ژنونو څلورو ډلو تکامل وکړ او داسې لید یې رامنځته کړ چې د مرئی نور بشپړ طیف په کې شامل کېده. ویل کېږي چې دغه وخت له ماورا بنفش وړانګو سره حساسیت له منځه لاړ.
د ژنونو د بدلون موندلو په ازموینو کې چې د انسانانو بوروئتري اجداد په کې شاملېدل؛ ښوول شوې چې د ماورابنفش لید د له لاسه ورکولو او د اوسنیو انسانانو له خوا د آبي نور د لیدلو اړوند د میلیونونو کلونو په ترڅ کې اووه ژنتیکي بدلونونه رامنځته شوي. دغه بدلونونه F46T، F49L، T52F، F86L، T93P، A114G او S118T دي چې په لنډ موج لرونکي آبي آپسین کې د ژنیټیکي بدلونونو د رامنځته کېدو په موخه د اړتیا وړ امینو اسیدونو د بدلون لپاره ۵۰۴۰ بالقوه مسیرونه په کې شاملېږي. له دغه ۵۰۴۰ مسیرونو څخه ۳۳۵ مسیره یې د آبي آپسین د تکامل په موخه د احتمالي مسیرونو په توګه په پام کې نیول شوي. دا هم کشف شوې چې هر فردي بدلون په یوازې توګه کوم اغېز نه دی لرلی او یوازې هغه څو ګوني بدلونونه چې د یو خاص نظم په ترڅ کې ترکیب شوي د اپیستاتیک بدلون په لټه کې کې و د آبي لید د تکامل لامل ګرځېدلي.
ښوول شوې چې ناقص مسیرونه یا له T52F بدلون څخه رامنځته شوي تکاملي مسیرونه هغه مسیرونه و چې په پیل کې رامنځته شوي و. خو T52F دنور د اوج د جذب وړتیا په ټوله لیدل کېدونې برخه کې نه لرله. T52F بدلونونه له جوړښتي پلوه د تل پاتې کېدونو بدلونونو په توګه په پام کې نه نیول کېږي او تکاملي مسیر یې له ځنډ پرته پای مومي. تل پاتې بدلونونه چې F46T، F49L، F86L، T93P، A114G، S118T په کې شاملېږي په پیل کې رامنځته کېږي او د دې امکان رامنځته کوي چې د تکامل لپاره له ۱۰۳۲ څخه تر ۵۰۴۲ باالقوه مسیرونه برابر کړي.
د دوه رنګي او درې رنګي لید ترمنځ ادراکي توپیرونه
د انسانانو معمول درې رنګي لید د ورځني لید په موخه د دریو اصلي رنګونو ترکیب ته اړتیا لري. پروټانوپونه، دوټرانوپونه او تریټانوپونه ټول دوه رنګي لیدونکي دي، په دې معنی چې هر ځانګړی رنګ چې ویني په کې یې دوه اصلي رنګونه کارولی. له دې امله هغوی د موج د اوږدوالي پر وړاندې د حساسو دریو مخروطونو یو نه لري.
سنن ابن ماجه
سنن ابن ماجه د نبوي احادیثو له شپږو نامتو او مهمو کره کتابونو له جملې یو کتاب دی چې د ... له خوا په کې نبوي صحیح احادیث راټول کړای شوي دي.
تړلې لیکنې
امام بخاري صحیح مسلم صحیح بخاري سنن شریف سنن ابن ماجه سنن ابوداوود سنن نسایي
اروپايي صنوبر
معمولي یا اروپايي صنوبر (په لاتين: Picea abies) ستره تل شنه  دنشترو د کورنۍ (په لاتين: Pinaceae) ونه ده چې جگوالی يي تر ۵۰ متره او قطر يي ۱ متر ته رسېږي. پاڼې د ستنو بڼه لري. دا ونې په افغانستان کی د پکتیا،کونړ ، نورستان په ولایتونو کې او يو شمير نورو آسيايي او اروپايي هيوادنو کې ستر ځنگلونه لري
وېشنيزه:ونې
د خيبر غزا
تړلې لیکنې
د بدر غزا د خندق غزا د حنین غزا د احزاب غزا احد غزا
سرچينې
https://www.avapress.com/ps/news/141470/%25D8%25AF-%25D8%25AE%25DB%258C%25D8%25A8%25D8%25B1-%25D8%25BA%25D8%25B2%25D8%25A7-%25DA%2585%25D9%2586%25DA%25AB%25D9%2587-%25D8%25B1%25D8%25A7%25D9%2585%25D9%2586%25DA%2581%25D8%25AA%25D9%2587-%25D8%25B3%25D9%2588-%25D8%25A7%25D9%2588-%25D9%25BE%25D8%25A7%25DB%258C%25D9%2584%25D9%2587-%25DB%258C%25DB%258C-%25DA%2585%25D9%2587&hl=ps-AF
اهل بيت
اهل بيت حضرت اميرالمومنين علي المرتضى، بي‌بي فاطمه زهرا، حضرت اميرالمومنين حسن مجتبىٰ، او حضرت امام حسين  او د مومنانو میندې رضي الله تعالیٰ عنهم اجمعين د نبي كريم صلى الله عليه وسلم، اولادونه او كورنۍ دي.
( الله تعالیٰ فرمايي ژباړه : بيشكه الله اراده لري چي ليري كړي له تاسو نه گناه اې اهل بيت (كورنۍ د رسول الله صلى الله عليه وسلم ) او چي پاك كړي تاسي په ډير ښه پاكوالي.
د اهل سنت او جماعت ټول عالمان پر دې متفق دي چې مطهرات ازواج د رسول الله صلى الله عليه وسلم بيبيانې په اهل بيت كې داخل دي. په نظم القران كې تدبر كونكو ته د يوې لمحې لپاره هم په دغه خبره كې هيڅ شک او شبه نسته چې د مومنانو ميندې بيبيانې دي په اهلبيت كې داخل نه وي. همدارنگه، دا خبره ډېره واضېح او روښانه او د حدیثونو ډېر روایتونه پر دې شاهد دي چې فاطمه، علي، حسن، او حسين رضي الله عنهم اهل بيت دي.
( عن ام سلمة رضي الله عنها ان رسول الله صلى الله عليه وسلم قال لفاطمة ائتني بزوجك وابنيك فجاءت بهم واكفا عليهم كساء ثم وضع يده عليهم ثم قال اللهم هولاء ال محمد فاجعل صلاواتك وبركاتك على آل محمد انك حميد مجيد . ) [2]
ژباړه: د ام المومنين ام سلمه رضي الله عنها څخه روايت دى چي رسول الله صلى الله عليه وسلم فاطمې رضي الله عنها ته وفرمايل خپل خاوند او خپل زامن را وبله ،فاطمې رضي الله عنها هغوې حاضر كړل.
ياالله دا د محمد آل دى ته خپل رحمتونه او بركتونه د محمد پر آل باندي وكړه بيله شكه ستا حمد ويل شوى دى او ته دلويى خاوند يې.
او هم دام سلمه رضي الله عنها څخه روايت دى: (ان النبي صلى الله عليه وسلم جلل على الحسن والحسين وعلي، وفاطمة كساءا ثم قال اللهم هولاء اهل بيتي و خاصتي فاذهب عنهم الرجس وطهرهم تطهيرا .) [3]
ژباړه: دام سلمه رضي الله عنها څخه روايت دى : چې رسول الله صلى الله عليه وسلم حسن، حسين، علي او فاطمه په خپل څادر كې پټ كړل او داسي يې وويل :
اې الله! دا زما اهل بيت او خاص كسان دي د دوې څخه گناه لېرې كړه او په ښه پاكوالي سره يې پاک كړه.
اللهم صل على محمد وعلى آل محمد وعلى جميع الانبياء والمرسلين صلوات الله عليهم اجميعن. آمين
[1] سورة الاحزاب آية ۳۳
·[2] سنن ترمذي كتاب المناقب ۳۸۰۶
[3] سنن ترمذي كتاب المناقب
داهل بيت کرامو نبوي کورني
د اهلبيت کرامو نبوي کورنۍ د محبت او احترام اتباع او حقوقو موضوع په نبوي روښانه شريعت كښي يوه دومره مهمه موضوع ده چې عالمانو د عقيدوي مهماتو څخه گڼلي او هم یي د ايمان جز بللي او حتي‌ د نبي صلي الله عليه وسلم د ويناوو مطابق هدايت او نجات د نفاق، ضلالت او گمراهي څخه خلاصون د اهلبيت په محبت او پيروي او د دوي په بغض او دښمني پوري تړلي دي.
خواجه سبز پوش ولسوالۍ
د خواجه سبز پوش ولسوالۍ د افغانستان د فارياب ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۴۵،۲۶۸ وگړو ته رسېږي.
صحیح مسلم
صحیح مسلم د نبوي احادیثو له شپږو نامتو او مهمو کره کتابونو له جملې یو کتاب دی چې د ... له خوا په کې نبوي صحیح احادیث راټول کړای شوي دي.
اهل بيت
لکه چې د ګران پیغمبر صلی الله عليه وسلم فرمایي :
صحیح مسلم
تړلې لیکنې
امام بخاري صحیح مسلم صحیح بخاري سنن شریف سنن ابن ماجه سنن ابوداوود سنن نسایي
اهل بيت
الا ان مثل اهل بيتي فيکم کمثل سفينة نوح من رکبها نجاومن تخلف عنها غرق ١.
خواجه سبز پوش ولسوالۍ
سرچينې
وېشنيزه:د فارياب ولسوالۍ
عبدالوکيل خان يادڅلی
د عبدالوکيل خان يادڅلی يا د عبدلوکيل خان يادگار د دهمزنگ په څلورلارې کې جوړ شوی څلی دی چې د شهيد عبدالوکيل خان، د آزادۍ د جگړې د يوه اتل په ياد جوړ شوی دی.
وېشنيزه:کابل
اهل بيت
اگاه اوسي چې زما اهل بيت يو عجب او غريب مثال په تاسو کې د حضرت نوح عليه السلام د بيړي په شان دي كه څوک پكښي كښيني نجات یې وموند او كه تري پاته شو غرق شو.
او هم لكه چې رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمایي : احبوا اهل بيتي بحبي.
زما د محبت لکبله د اهلبيت سره محبت وکړي.
او پر دوي باندي بد ويل يادوي آزار رسول يا ورسره بغض خو د بدبختي او نفاق علامه ده لکه رسول الله صلي الله عليه وسلم چې فرمایي :
من ابغضنا اهل البيت فهو منافق.
که څوک زموږ اهل بيت سره بغض وکړي منافق دي.
او هم په بل ځای کې فرمایي : لايبغضنا اهل البيت احدٌ اِلا ادخله الله النار.
که زموږ اهلبيت سره څوک بغض کوي خدای جل جلا له به یې اورته داخل کړي.
نو د امت لپاره لازمه ده چې د خپل پيغمبر صلي الله عليه وسلم د اولادونو ساداتو د حقونو پوره مراعت د دوي د رناوي ،احترام ،محبت د ده صلي الله عليه وسلم د ارشاداتو موافق پرځای کړي بيله غلو (افراط او تفريط ) څخه د شرعي حدودو په چوگاټ کې چې څومره قدر، رتبه او منزلت الله جل جلا له د نبوي کورنۍ ته ورکړي. هغه بايد ومنل شي او ورسره ورسره بايد داهل‌بيت کرامو سره زيات محبت او هم ددوي تعظيم وکړاي شي ددي لپاره چې ددنيوي او اخروي نجات او نيکبختي سبب وگرځي. الحمدلِله، اهل سنت او جماعت ډله يوه متوسطه او مستقيمه لاره نيولې ده. د اصحابو کرامو رضي الله عنهم او سپيڅلي ساداتو هر ډول بد ويلو او بغض کولو څخه ځان ژغورل د خپل عقيدوي مسایلو او شرعي احكامو څخه شميرل دي د هغو مبتدعه ډلو په شان نه دي. لکه رافضیان (روافض) او خارجیان (خوارج) چې تر شرعي حدودو یې تېري او يا کمي کړي دي.
رافضیان هغه مبتدعه ضاله ډله ده کوم چې تر شرعي حدودو یې تجاوز کړي. د جمهور امت پر خلاف شيخينو (حضرت ابوبکر او عمر رض) او هم نورو صحابه کرامو رضي الله عنهم ته بدوایي او يا هم د اسلام لومړي خليفه حضرت سيدنا علي رضي الله عنه گڼي حال دا چې داوينا او عقيده خپله د حضرت علي رضي الله عنه او اهل‌بيتو څرگند مخالفت دي. ځکه حضرت علي رضي الله عنه او اهل بيتو د داسې كسانو كلكه غندنه كړې ده كوم چې شيخينو او صحابو كرامو ته بد وایي. فرمایي تر نبي صلي الله عليه واله واصحابه وسلم وروسته د دې امت خير حضرت ابوبكر صديق رضي الله عنه دی. ورپسي غوره شخص حضرت عمر فاروق رضي الله عنه دی. هم فرمائي :
لايجمع حب علي وبغض ابوبکر وعمرفي قلب مؤمن.
دعلي محبت او دابوبکر او عمر بغض دمؤمن په زړه کې نه جمع کېږي.
او يا هم رافضیان اهل بيت دگناه څخه معصوم گڼي چې دا عقيده زموږ د اهل سنت او جماعت د عقيدې څخه خلاف ده. اهل سنت او جماعت د رافضیانو د ټولو مبتدعه ډلو خلاف حضرت ابوبکر صديق رضي الله عنه د اسلام لومړنی خليفه او ورپسي په ترتيب څلور یاران (خلفای راشدين) رضي الله عنهم حق گڼي. د صحابه او اهل بيتو رضي الله عنهم مينه پر ځان لا زمه گڼي پر صحابوو او اهل بيتو ته بدويل ضلالت گڼي. خو ورسره ورسره د اهل‌بيت پر فضليت، شرافت، او افضليت چې ورته خدای جل جلا له د نبي صلي الله عليه وسلم په سبب د ده او اولادونو ته ورکړي. پر هغه د امت ټولو ائموو اجماع کړي، او په صرېح نوصوصو سره ثابت دي. كوم چې بيله متعصب، معاند، او خوارجو بل څوک انکار تري کولای نه شي.
خوارج :هغه ضاله او مبتدعه ډله ده کوم چې د حضرت علي رضي الله عنه د بيعت څخه خارج شول. د هغه په مقابل کې ودرېدل او پر حضرت علي رضي الله عنه او اهل بيتو باندې یې بد وويل، هم یې ورسره بغض او دښمني شروع کړ. پورتني دواړه ډلې د افراط او تفريط په سبب گمراهان شول او د حق لاره یې پريښوده، بلكې نبوي دين يومعتدل او متوسط دين دی. همدا دین چې د اهل سنت او جماعت د شیخانو، امامانو، او ولیانو عظامو لاره ده.
د اهل سنت او جماعت ډلې الحمدلِله هيڅ کله هم خلفای راشدين رضي الله عنهم ته د رافضیانو په شان بد نه وایي او نه هم دابوبکر الصديق رضي الله عنه او دحضرت عمر رضي الله عنه سره بغض کوي او نه هم د اهل بيت په شان د غلوافراط څخه کار اخلي چې هغوی د گناه څخه معصوم وگڼي.
د شرعي احکامو موافق د اهل سنت عالمانو او شیخانو د اهل بيتو محبت، اکرام، احترام، او درناوي کول دايمان علامه ده. او دا ډير غوره عمل بولي او د اهل‌بيتو حقونه، محبت، او درناوي پرامت لازم گڼي.
دنبوي کورني په حقوقو کي کوتاهي او تقصير هم دلوي زيان نښه گڼي او پر هغوي بدويل بغض ،بهتان ،غيبت هيڅکله جائز نه بولي اوداکار دنبوي ارشاداتو په رڼا کي دنفاق علامه گڼي.
چه البته ځيني کسان ددي هلاکوونکي ناروغي ښکار دي حتي‌ بي علمه کسان داهل بيتو مينه ،درناوي ،احترام يوازي دروافضو يا اهل تشيع کار گڼي په حقيقت کي روافض له دوي سره هيڅ مينه هم نه لري او نه هم داهل بيت اتباع کوي دهغوي دعقائدو ،اعمالو څخه خلاف ئي بله لاره نيولي ده.
حضرت علي کرم الله وجهه اواهل بيتو دروافضو څخه خپله بيزاري اعلان کړي ده
ترهرچاداهل بيت دمحبت لوي نعمت داهل سنت والجماعت ټولي ډيرحقداردې
علامه اولسي په خپل تفسير روح المعاني کي فرمائي: په تحقيق ډيرو خلگو داهل بيت په محبت او دوستي کي سستي کړيدي حتي ځيني کسانو داکار رفض بللي دي خو زه دامام شافعي رضي الله عنه قول چه ددي ناروغي درملنه باندي کيږي وړاندي کوم
ياراکب قف بالمحصب من مني واهتف ساکن خيفها والناهض
سحراً اذفاض الحجيج الي منئ فيضاً کاکملتطم الفرات الفايض
ان کان رفضاً حب آل محمد فليشهد الثقلان اني رافضي.
آي شه سواره دمحصب ته نژدي ودريږه اوکله چه سحر په وخت کي دحاجيانو سيلاب هره يوه په لاره تيريدونکو ته په چيغو چيغو ووايه که دحضرت محمد صلي الله عليه واله واصحابه وسلم دآل محبت رفض وي نو دکائناتو ټول انسانان او پيريان دي شاهدان شي چه زه هم رافضي يم.
ددي لپاره چه اسلامي امت دنبوي کورني ساداتو كرامو رضي الله عنهم او په ځانگړي توگه داهل بيت داولياؤو روحاني اشخاصو پيژندل شوو مشرانو په محبت درناوي تعظيم اوتكريم لازياته گټه پورته کړي خپل ځان دنبوي شفاعت څخه برخمن کړي او هم دهلاکت او ضلالت او داخيري زماني دډول ډول کفري ،عقيدوي ،دنيوي او نورو دتورو شپودتياروپه شان دفتنو څخه وژغورل شي په خپله کم علم سره درسول الله صلي الله عليه وسلم ويناوي او وصيتونه او هم دائيموو او مشايخو اقوال امت ته وړاندي کوم او دلوي څښتن جل جلا له څخه دخپل ځان اوټولو مسلمانانو لپاره داهل بيتو دمحبت ،درناوي ،اتباع دنجات په بيړي کي دکښينستلو توفيق غوښتنونکي يو، الله جل جلا له قبلونکي او لارښونکي دي.
بايد يادونه وكړو چه دبني آدم هيڅ عمل دبعضي نقص اوتقصير دشتوالي څخه خالي نه دي او الله جل جلا له يوازي خپل كتاب اوانبياوو ته عصمت وربخښلي دي اوموږ هم په علم اوتحصيل كي تقصيرونه لرو اودمحترمو لوستونكو په ځانگړي توگه دعلماء كرامو څخه موهيله ده چه زموږ دسهوي په اصلاح كي راسره مرسته وكړي.
'''(١): داهل بيت محبت او تعظيم دامت په اتفاق او اجماع سره لازم دي '''
ووايه آي محمد چه نه غواړم له تاسو په دغه دپيغام په رسولو کي کوم اجر ليکن دوستي غواړم په قرابت او خپلوي کي.
(١): داهل بيت محبت او تعظيم دامت په اتفاق او اجماع سره لازم دي.
(٢): دنبوي کورني او ساداتو محبت بيشکه دايمان جز دي ١.
لنډ تفسير : آي محمد صلي الله عليه واله واصحابه وسلم ته دوي ته ووايه چه زه تاسو اسلام ته په رابللواووتاسوته په قران رسولوباندي کومه مزدوري نه غواړم تاسو که زما دين نه قبلوي او زما دتائيد لپاره نه دريږي چه خبره نشته ليکن دقرابت او صله رحمي څه رعايت په کار دي چه ماته فرصت راکړي ترڅو خپل پيغام ټولي دنيا ته ورسوم.
ددي آيت کريمه پورتني تفسير په صحيحينو کي له ابن عباس رضي الله عنه څخه منقول دي.
او همدارنگه ددي آيت کريمه دويم تفسير په لاندي ډول دي چه داهم په رواياتو او دمفسيرينو په اقوالو ثابت دي.
آي محمد صلي الله عليه وسلم ټول بشر ته ووايه چه زه تاسواسلام ته پر رابللو او قران رسولو باندي کوم مزدوري نه غواړم مگر يوازي دادرڅخه غواړم چه زما داقرباؤو سره دوستي وکړي.
مولاناعبدالحق محديث دهلوي رحمة الله عليه دبخاري په شرح تيسر القاري دبيضاوي دااقوال رانقلوي :
يعني زه له تاسي څه مزدوري نه غواړم مگر داچه زما سره محبت وکي دهغه قرابت لکبله چه زه ئي ستاسو سره لرم او يا زما داقرباؤو سره دوستي او محبت وکړي ١.
طبراني په معجم کبير کي له ابن عباس رضي الله عنه څخه روايت کوي کله چه دا آيت کريمه نازل شو .... الاية صحابوکرامو رضي الله عنهم وويل يارسول الله صلي الله عليه واله وسلم :
من قرابتک هولاء الذين وجبت علينا مؤدتهم قال علي وفاطمه وابناهما ٢.
ستاسو هغه قريبان څوک دي چه پر موږ ئي دوستي او محبت واجب دي رسول الله صلي الله عليه واله وسلم وفرمائل علي وفاطمه اوددوي زامن رضي الله عنهم.
احمد بن محمد المهدي رضي الله عنه په تفسير بحر مدير کي فرمائي :
محبة اهل البيت واجبة علي البشر حرمة وتعظيماً لسيدالبشر٣.