cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
زلزله
زلزله او د هغې څخه عبرت:
6. تر مور او پلار دي د نورو ملګرو سره تړاو نه ډېروي.
7. په مساجدو کي دې بې ځايه ږغونه او آوازونه نه پورته کوي.
8. فاسد او ګمراه خلګ دي د ځانونو لپاره مشران نه ګرځوي.
9. د ويري څخه دي د چا عزت نکوي.
10. د موسيقي، شرابو او مسکراتو څخه دي ځانونه ليري وساتي.
11. پر پخوانيو اسلافو او علماو دي بد نه وايي.
عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- « إِذَا اتُّخِذَ الْفَىْءُ دُوَلاً وَالأَمَانَةُ مَغْنَمًا وَالزَّكَاةُ مَغْرَمًا وَتُعُلِّمَ لِغَيْرِ الدِّينِ وَأَطَاعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ وَعَقَّ أُمَّهُ وَأَدْنَى صَدِيقَهُ وَأَقْصَى أَبَاهُ وَظَهَرَتِ الأَصْوَاتُ فِى الْمَسَاجِدِ وَسَادَ الْقَبِيلَةَ فَاسِقُهُمْ وَكَانَ زَعِيمُ الْقَوْمِ أَرْذَلَهُمْ وَأُكْرِمَ الرَّجُلُ مَخَافَةَ شَرِّهِ وَظَهَرَتِ الْقَيْنَاتُ وَالْمَعَازِفُ وَشُرِبَتِ الْخُمُورُ وَلَعَنَ آخِرُ هَذِهِ الأُمَّةِ أَوَّلَهَا فَلْيَرْتَقِبُوا عِنْدَ ذَلِكَ رِيحًا حَمْرَاءَ وَزَلْزَلَةً وَخَسْفًا وَمَسْخًا وَقَذْفًا وَآيَاتٍ تَتَابَعُ كَنِظَامٍ بَالٍ قُطِعَ سِلْكُهُ فَتَتَابَعَ.[سنن ترمذي 2372]
مولوي نورالحق مظهري
نرښځک (هرمافروډایټ)
په بیاتولیدي بیولوژۍ کې نرښځک یا هرمافروډایټ هغه موجود ته ویل کېږي چې د مثل د تولید لپاره دواړه ډوله غړي لري او کولای شي د نرینه او ښځینه جنسونو اړوند دواړه ګامېټونه تولید کړي.
د حیواناتو د ډلبندۍ یا ټکسونومۍ ډېری ګروپونه (تر ډېره بې‌شمزۍ یا غیر فقاریه حیوانات) جلا جلا جنسیتونه نه‌لري. په دغو ګروپونو کې نرښځکوالی یا هرمافروډایټېزم یو طبیعي حالت دی او د مثل د جنسي تولید داسې بڼه ممکنوي چې په هغې کې هر یو لوری د نرینه یا ښځینه په توګه عمل کولی شي. د بېلګې په توګه ډېری ټونیکاټونه، سږي لرونکي تن‌پوستي، اوپیستوبرانچیا، د خاورې چینجي او د سلګ په نامه یو ډول حلزون هرمافروډایټ دي. هرمافروډایټېزم د کبانو په ځینو نوعو او په لږه اندازه په فقاریه یا شمزۍ لرونکو موجوداتو کې لیدل کېږي. ډېری نباتات هم هرمافروډایټ دي. هغه حیواني نوعې چې د نرینه او ښځينه متفاوت جنسونه لري، ګورنوکوریک بلل کېږي چې د هرمافروډایټ برعکس دي.
په وروستیو کلونو کې چې هرمافروډایټ اصطلاح د انسانانو په برخه کې کارول کېږي چندان توجه یې نه ده جلب کړې، ځکه چې د نر او ښځې په ډول د انسان د مثل د تولید هېڅ کوم مشخص مورد نه دی لیدل شوی. ځینې بیولوژېستان وايي چې هرمافروډایټېزم په انسان کې نه رامنځته کېږي. د انټرسېکس فعالانو د «انټرسېکس» اصطلاح غوره بللې ده، ځکه چې هرمافروډایټ کلمه یو ډول پېغور یا بدنامي بلل کېږي، له علمي پلوه غولوونکې او له کلینیکي پلوه ستونزه جوړوونکې ده.
په تي لرونکو او الوتونکو کې هېڅ کومه هرمافروډایټي نوعه نه‌شته. «ډېوېډ بي رایورز» وايي چې په حشراتو کې د هرمافروډايټېزم په اړه د نظر اختلاف موجود دی او ځینې کارپوهان په دې باور دي چې په حشراتو کې هرمافروډايټېزم نه رامنځته کېږي. ویل کېږي چې هرمافروډايټېزم د حشرو په یوه یا دوو نوعو کې رامنځته کېږي.
متسلسل هرمافروډایټونه
متسلسل هرمافروډایټونه (ډیموګامي) په هغو نوعو کې رامنځته کېږي چې په هغه کې فرد د یوه جنس په توګه زیږېږي خو وروسته کولای شي مخالف جنس ته بدل شي. دا له هغو هم‌مهاله هرمافروډایټونو سره په ټکر کې حالت دی چې په هغه کې ښايي یو فرد داسې نرینه او ښځینه تناسلي الې ولري چې په بشپړ ډول فعالیت ولري. متسلسل هرمافروډایټېزم په کبانو (په ځانګړي ډول په هډوکي لرونکو کبانو) او ګسټروپاډونو او ځینو ګل لرونکو نباتاتو کې معمول دی. متسلسل هرمافروډایټونه یوازې یو ځل کولی شي چې خپل جنسیت بدل کړي. متسلسل هرمافروډایټېزم د چلندي ایکولوژۍ او همدا راز د تکاملي ژوند د تاریخچې د تیورۍ له نظره په ډېر ښه ډول درک کولی شو، لکه څرنګه چې د لومړي ځل لپاره «مایکل ګیسلین» وویل چې که د یوه ځانګړي جنس اړوند شخص د خپل بیاتولید په بریالیتوب کې ټاکلې اندازې ته تر رسېدو وروسته په پام وړ ډول زیاتوالی راولي، هغه جنس ته بدلون به د هغه په ګټه وي.
نباتات
هرمافروډایټ په بوتاني یا بوټي پېژندنه کې هغه ګل ته ویل کېږي چې هم نرینه (ګرده تولیدوونکې) برخې لري او هم ښځینه (تخمې تولیدوونکې) برخې لري.
مانوسي
هغه ګل لرونکې نباتي نوعې چې په ورته فرد کې جلا جلا نرینه او ښځینه ګلونه لري، مانوسي بلل کېږي. نباتي مانوسي عموماً هرمافروډایټ دي، ځکه چې هم نرینه ګامېټونه تولیدوي او هم ښځینه تولیدوي. له دې سره سره، منفرد ګلونه ځکه هرمافروډایټ نه دي چې یوازې یو جنس لري. مانوسي یوازې په شاوخوا ۷ سلنه انجیوسپرم نوعو کې رامنځته کېږي. غوټۍ نیوونکي نباتات یا مخروطونه کابو ټول مانوسي دي، خو ۶۵ سلنه جیمنوسپرم نوعې بیا ډایشس دي. ځینې نباتات کولای شي د خپل ژوند په اوږدو کې خپل جنسیت بدل کړي. دغه پروسه متسلسل هرمافروډایټېزم بلل کېږي.
انډرومانوسي
په انډرومانوسي نوعو کې ګلان بشپړ (هرمافروډایټ) ګلونه او له یو بله داسې جلا ګلونه تولیدوي چې د نرینه په څېر عمل کوي خو د ښځینه په څېر عقیم یا شنډ دي. انډرومانوسي د ګل لرونکو نباتاتو په شاوخوا ۴۰۰۰ نوعو کې موجود دي (چې د ګل لرونکو نباتاتو ۲ سلنه کېږي).
انسانانو ته د دې اصطلاح کارېدنه
له تاریخي پلوه هرمافروډایټ اصطلاح په قانون کې هغو کسانو ته کارول کېده چې جنسیت یې په شک کې و. «ډیکریټم ګاټیاني» په دوولسمه پېړۍ کې وویل: "دا چې هرمافروډایټ د وصیت‌لیک شاهد کېدای شي که نه، په دې پورې اړه لري چې کوم جنسیت یې غالب دی". په همدې توګه په اوولسمه پېړۍ کې انګرېز حقوق‌پوه او قاضي «اډوارډ کوک» د انګلستان د قوانینو په انستېتیوت کې د میراث د قوانینو په اړه ولیکل: "هر وارث یا نر دی، یا ښځه ده او یا هم هرمافروډایټ دی چې هم مذکر یا نرینه او هم مؤنث یا ښځینه وي. او هرمافروډایټ (چې انډروجینوس هم بلل کېږي) وارث کېدای شي، هر جنسیت یې چې غالب وي هماغه ته په کتو سره به یا د نرینه په ډول او یا هم د ښځینه په ډول وارث کېږي".
د ویکتوریا په دوره کې لیکوالانو او ډاکټرانو هڅه وکړه تر څو څرګنده کړي چې ایا انسانان هرمافروډایټ کېدای شي که نه او دغې اصطلاح ته یې یو دقیق بیولوژيکي تعریف هم رامنځته کړ. له هغې دورې راهیسې د یوویشتمې پېړۍ تر لومړیو پورې هغه انټرسېکس یا جنسیت‌منځي اشخاص هرمافروډایټ بلل کېدل چې د جنسي غدو نسج به یې د بیضو او تخمدان نسجونه لرل. که بېرونی اړخ (فنوټایپ) به یې د جنسي غدو له معمول جنسیت سره توپير درلود، نیمه یا داخلي هرمافروډایټ بلل کېدل. دغه ژبه د ناسمو تصوراتو، له دغو اصطلاحاتو سره د اړوندو ناوړه معناوو او د جینیټیک له مخې په نوم اېښودنو کې د بدلون له امله له منځه تللې ده.
تکامل
انیسوګامي تکامل ښايي د هم‌مهاله هرمافروډایټېزم او متسلسل هرمافروډایټېزم له تکامل سره مرسته کړې وي، خو له ۲۰۱۶ کال راهیسې مشخصه نه ده چې ایا انیسوګامي تکامل لومړی هرمافروډایټېزم رامنځته کړ او که ګونوکورېزم. ښايي هرمافروډایټېزم له ګونوکورېزم څخه تکامل کړی وي یا هم برعکس وي. د تکامل په اړه یې ډېری څېړنې پر نباتاتو متمرکزې دي او په حیواناتو کې یې تکامل تر ۲۰۱۷ کال پورې نامشخص دی.
هم‌مهاله هرمافروډايټېزم چې په انحصاري ډول د ځاني القاح له لارې مثل تولیدوي، څو څو ځله یې په نباتاتو او حیواناتو کې تکامل کړی دی، خو ښايي له تکاملي پلوه ډېر وخت دوام ونه‌کړي.
کلتوري انسان پوهنه
کلتوري انسان پوهنه(انتروپولوژي)د انسان پوهنې هغه څانګه ده چې د انسانانو ترمنځ د کلتوري بدلونونو پر مطالعه تمرکز لري. دا د ټولنیزې انسان پوهنې پر خلاف ده، چې کلتوري بدلونونه، د انسان پوهنې د ثابتې فرعي ټولګې په توګه ګڼي. د ټولنیزې کلتوري انسان پوهنې په پورتمانتیو (portmanteau )اصطلاح کې د دواړو کلتوري او ټولنیزې انسان پوهنې دودونه شاملېږي.
انسان پوهان څرګندوي چې د کلتور له مخې وګړي کولای شي، له جنټیکي لارو پرته په یوه چاپېریال کې ځان ته ځای پیدا کړي، له همدې امله وګړي په بېلابېلو چاپېریالونو کې ژوند کوي او مختلف کلتورونه لري. د انسان پوهنې ډېری نظریات د سیمه يیزو (ځانګړو کلتورونو ترمنځ) او نړیوالو (په نړیواله توګه انساني طبیعت او د وګړو ترمنځ په بېلابېلو ځایونو او شرایطو کې د اړیکو شبکې) اندېښنو ترمنځ له درک او لېوالتیا څخه سرچینه اخلي.
کلتوري انسان پوهنه، بډایه مېتودولوژي لري چې په کې مشارکتي مشاهده (تر ډېره ورته میداني کار ویل کېږي، ځکه د څېړنې په ځای کې د انسان پېژندونکي ډېر مهال پاتې کېدو ته اړتیا لري)، مرکې او سروې ګانې شاملېږي.
د کلتور مفهوم
د «کلتور» اصطلاح، د انتروپولوژیکي معنا لومړنۍ توضیح د اډوارډ ټایلور له خوا شوې ده، هغه چې په ۱۸۷۱ ز کال کې یې د خپل کتاب په لومړۍ پاڼه کې لیکلي: « کلتور یا تمدن د خپلې پراخې معنا او توکمیزې زمینې له مخې، هغه پېچلې ټولګې ته ویل کېږي چې پوهه، باور، هنر، اخلاق، قانون، عرف او نورې ټولې هغې وړتیاوې او عادتونه چې یو کس یې د ټولنې د یوه غړي په توګه ترلاسه کوي په کې شاملېږي». د تمدن اصطلاح وروسته خپل ځای هغو تعریفونو ته ورکړ چې وي ګورډون چیلډ وړاندې کړل، په دې ډول چې کلتور په یوه ټولیزه (چترۍ ډوله) اصطلاح واوښت، چې تمدن هم د هغو د یوځانګړي ډول ځای ترلاسه کړ.
په کوئین بلفاست پوهنتون کې د انسان پوهنې د څېړنو د برخې پخوانۍ مسئول کی میلټون څرګندوي چې، کلتور کېدای شي عمومي یا ځانګړی وي. دا په دې معنا دی چې کلتور کېدای شي، هغه څه وي چې ټولو انسانانو ته وکارول شي یا کېدای شي، د خلکو یوې ځانګړې ډلې ته ځانګړی وي، لکه افریقايي امریکایي کلتور یا آیرلنډي امریکايي کلتور. ځانګړي کلتورونه سازمان شوي سیسټمونه دي، په دې معنا چې هغه په ډېر ځانګړي ډول تنظیم شوي او د هر یو عنصر په لرې کولو یا زیاتولو سره کېدای شي، دغه سیستم ګډوډ شي.
لیویس هنري مورګان
د نیویارک له روچستر څخه وکیل لیویس هنري مورګان (۱۸۱۸-۱۸۸۱ ز کال) د ایراکويي وګړو قوم پوه او وکیل و. د دین، حکومت، مادي کلتور او په ځانګړې توګه د خپلوۍ د نمونو اړوند د هغه عملي ارزونو، د انسان پوهنې په برخه کې اغېزمنه مرسته کړې. مورګان د خپلې دورې د نورو پوهانو(لکه: اډوارډ ټایلور) په څېر استدلال وکړ چې انساني ټولنې کولای شو، د کلتوري ودې د مقیاس له مخې چې له وحشي توب څخه یې تر بربریت او تمدن بدلون موندلی ډل بندي کړو. په ټولیزدول مورګان له تکنالوژي (لکه غشي جوړونې او خټینو لوښو جوړولو) څخه د دغه مقیاس د شاخص په توګه ګټنه وکړه.
فرانتس بوئاس، د معاصرې څانګې بنسټ اېښودونکی
فرانتس بوئاس (۱۸۵۸-۱۹۴۲ ز کال) د مورګان د تکاملي نظریې پر خلاف په متحده ایالاتو کې د علمي انسان پوهنې بنسټ کېښود. د هغه کړنلاره تجربي وه، په عمومي کولو یې شک درلود او د نړیوالو قوانینو د جوړولو له هڅې یې ډډه وکړه. د بېلګې په توګه: بوئاس کډوال ماشومان تر خپلې مطالعې لاندې ونیول، څو وښيي چې بیولوژیکي نژاد بدلون نه کوي او انساني سلوک او رفتار له طبیعت څخه نه، بلکې له روزنې سرچینه اخلي.
د آلماني دود تر اغېز لاندې بوئاس استدلال وکړ، چې نړۍ له ګڼ شمېر کلتورونو څخه ډکه ده، نه له هغو ټولنو څخه چې تکامل یې د هغو د اندازې او یا هم د تمدن په کوچنیوالي سنجول کېږي. هغه باور درلود چې هر کلتور باید په ځانګړې توګه مطالعه شي او استدلال یې وکړ، چې د فرهنګونو عمومي کول، لکه څه ډول چې په طبیعي علومو کې امکان لري، ممکن نه دی.
هغه په خپل دغه کار سره د کډوالو، تورپوستو او بومي وګړو پر وړاندې د تبعیض سره مبارزه وکړه. ګڼ شمېر امریکايي انسان پوهانو د هغه کړنلاره د ټولنیزو اصلاحاتو لپاره ومنله او هم یې نژادي نظریات د نننۍ ورځې انسان پوهانو لپاره مهم موضوعات جوړوي. هغه ډول چې ویل کېږي :«څلور میداني کړنلارې » (Four Field Approach) په بوئاسي انسان پوهنه کې رېښه لري، چې دغه څانګه په څلورو مهمو او له یوبل سره تړلو برخو ټولنیزې کلتوري، بیولوژیکي، ژبنۍ او لرغونې انسان پوهنې (یعني لرغون پېژندنې) وېشي. په متحده ایالاتو کې انسان پوهنه په ځانګړې توګه په کلتور باندې د ټینګار په برخه کې د بوئاسي دودونو تر پیاوړي اغېز لاندې ده.
کروبر، مېډ او بنډیکټ
بوئاس په کولمبیا پوهنتون او د امریکا د طبیعي تاریخ په موزیم کې له خپل ځایګي څخه د څو نسلونو زده کوونکو د ښوونې او روزنې لپاره کار واخیست. د هغه د زده کوونکو په لومړي نسل کې الفرد کروبر، رابرت لووي، اډوارډ ساپیر او روث بنډیکټ شاملېږي چې هر یو د شمالي امریکا د کلتورونو اړوند کره څېړنې ترسره کړې دي. هغوی ګڼ شمېر جزیات وړاندې کول چې په واحد تکاملي بهیر باندې په نیوکې کولو کې ترې ګټنه کېدله. د امریکا په بومي ژبو باندې د کروپر او سایپر تمرکز د یوه عمومي علم په توګه د ژب پوهنې په تاسیس کې  مرسته وکړه او هغه یې په اندو اروپايي ژبو باندې له تاریخي تمرکز څخه آزادې کړې.
د الفرد کروبر د انسان پوهنې د کتاب خپرېدل (۱۹۲۳ ز کال) د امریکايي انسان پوهنې په برخه کې د بدلون مهم ټکی و. له درېیو لسیزو معلوماتو راغونډولو وروسته، بوئاسيانو له عمومي کولو سره مخ پر زیاتېدونکي ډول لېوالتیا پیدا کړه. دغې چارې د ځوانو بوئاسیانو لکه: مارګاریت مېډ او روث بنډیکټ د «کلتور او شخصیت» په مطالعاتو کې ښکاره اغېز درلود. دغه لیکوالان د زیګموند فروید او کارل جونګ په ګډون د یو شمېر اروايي تحلیل پوهانو تر اغېز لاندې د داسې لارو چارو په لټه کې وو، چې له مخې یې فردي شخصیتونه د پراخو کلتوري او ټولنیزو ځواکونو په واسطه جوړېدل او وده یې کوله.
په داسې حال کې چې یو شمېر آثار، لکه د مېډ Coming of Age in Samoa (۱۹۲۸ز ) او د بنډیکټ The Chrysanthemum and the Sword  تر اوسه د امریکايي وګړو ترمنځ مشهور دي، هغه چې میډ او بنډیکټ هېڅکله د انسان پوهنې له څانګې څخه دومره تمه نه لرله چې یو شمېر نورو لرله. بوئاس پلان درلود چې روث بندیکت د کولمبیا پوهنتون د انسان پوهنې په څانګه کې د هغه ځای ناستې شي، خو هغې د رالپ لینټون په ګټه چوپتیا غوره کړه او میډ هم یوازې د طبیعي تاریخ په موزیم کې د هغه دفتر ته محدود پاتې شو.
ولف، ساهلینز او سیاسي اقتصاد
په ۱۹۵۰ مه ز لسیزه او د ۱۹۶۰ مې ز لسیزې په نیمايي کې، انسان پوهنې په مخ پر زیاتېدوني ډول لېوالتیا لرله، چې د طبیعي علومو له ماډلونو څخه ګټنه وکړي. یو شمېر انسان پوهانو، لکه:  لوید فالرز او کلیفوردګیرتز د معاصر کولو په داسې بهیرونو چې له مخې یې نوي خپلواک هېوادونه وکولای شي وده وکړي؛ تمرکز وکړ. یو شمېر نورو لکه ژولیات ستیوارد او لزلی وایټ د چاپېریال پوهنې له ځایګي سره په تناسب د ټولنو د تکامل په څرنګوالي تمرکز وکړ – هغه کړنلار چې د ماروین هاریس له خوا دود شوه.
اقتصادي انسان پوهنه، چې د کارل پولاني تر اغېز لاندې د مارشل ساهلینز او جورج ډالټون له خوا وکارول شوه، نئوکلاسیک اقتصادي معیارونه یې د کلتوري او ټولنیزو فکتورونو په پام کې نیولو سره وګواښول او له مارکسیستي تحلیل څخه یې د انسان پېژندنې په مطالعاتو کې ګټنه وکړه.
چين ورلډ ټريډ سنيټر ټاور 3
چين ورلډ ټريډ سنيټر ټاور 3 چين په ښار  بيجنگ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 74 منزلونه دي او ددې لوړوالی  330 ميټر (1,083 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2009 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
د ضایعاتو بیاموندنه (ریسایکل)
د ضایعاتو بیاموندنه، د ضایعاتو بیا کارول او یا ریسایکل پر نویو موادو او شیانو د ضایعاتو د بدلولو پروسې ته ویل کېږي. له ضایعاتو یا فاضله موادو څخه د انرژۍ بیاموندنه هم تر ډېره په دې مفهوم کې ځای شوې ده. د یوې مادې د بیاموندنې وړتیا د هغو خواصو په بیا ترلاسه کولو کې د مادې په وړتیا پورې تړاو لري چې په لومړي حالت کې یې لرل. دا د ضایعاتو د هغې معمولې دفعې لپاره یو بدیل دی چې په موادو کې د سپما او د ګلخانه‌يي ګازونو د خپرښت د کمېدو لامل کېدای شي. همدا راز د ګټورو موادو د ضایع کېدو مخنیوی کولی شي او د تازه خامو موادو د مصرف، د انرژۍ د مصرف، (د سون له امله) د هوا د ککړتیا او (د ضایعاتو د خښولو له امله) د اوبو د ککړتیا کچه کمولی شي.
د بیاموندنې یا بیا کارولو په وړ موادو کې د ښيښې، کاغذ، کلک کاغذ یا مقوا، فلز، پلاستیک، ټایرونو، منسوجاتو، بېټریو او الکترونیکي وسایلو ګڼ ډولونه شاملېږي. له بیولوژيکي پلوه د ویجاړېدونکو یا تجزیه کېدونکو ضایعاتو بیا کارول یا کمپوسټ کول هم یو ډول بیاموندنه ده چې خوراکي توکي او د باغونو ضایعات یې د بېلګې په توګه یادولی شو. مواد د بیاموندنې یا ریسایکل لپاره د کورني ریسایکل یوه مرکز ته سپارل کېږي او یا هم له ستلونو څخه راټولېږي، وروسته بیا بنډل‌بندي کېږي، پاکېږي او بیا د نویو محصولاتو د تولید لپاره بیاځلي د نویو موادو په توګه پروسېس کېږي.
په ایډیال تطبیق کې د یوې مادې بیاموندنه د هماغې مادې یوه نوې سرچینه تولیدوي – د بېلګې په توګه د دفتر کارول شوی کاغذ د دفتر پر نوي کاغذ بدلېږي او د کارول شوي پولي سټایرین فوم پر نوي پولي سټایرین بدلېږي. د فلزي قوطیو په څېر ځينې مواد د خالصیت له بایللو پرته بیا بیا تولیدېدای شي. دغه چاره د نورو موادو په مورد کې ډېره ستونزمنه ده (له خامو موادو یا نورو سرچینو څخه د هماغه محصول د تولید په پرتله)، له دې امله ګڼ مواد یا محصولات تر بیا موندنې وروسته د بېلابېلو موادو (مثلاً مقوا) په تولید کې بیاځلي کارول کېږي. د بیاموندنې بل ډول د پېچلو محصولاتو د جوړوونکو موادو ژغورل دي چې دلیل یې ذاتي ارزښت دی (د بېلګې په توګه سرپ د موټرونو له بېټریو څخه او سره زر د چاپي سرکټ بورډونو څخه) او یا یې هم دلیل خطرناک ماهیت دی (د بېلګې په توګه له تودوخه سنجوونکو او ترموستاتونو څخه د سیمابو لرې کول او بیا کارول).
پیدایښت
بیاموندنه یا د ضایعاتو ریسایکل په انساني تاریخ کې یو معمول عمل و چې د پلویانو ثبت شوی تاریخ یې په څلورمه مخزېږده پېړۍ کې د اپلاتون مهال ته رسېږي. په کومو دورو کې چې سرچینې کم‌پیدا وې، د لرغونو ضایعاتو څېړنې څرګندوي چې کورني ضایعات (لکه ایرې، مات شوي وسایل او خاورین لوښي) کم دي او دا د دې ښکارندويي کوي چې د نویو موادو د جوړېدو پر ځای تر ډېره ضایعات ریسایکل کېدل.
تر صنعتي کېدو په مخکې وختونو کې په اروپا کې د برونزو او نورو فلزاتو د ټوټو د راټولولو او د بیاځلي استفادې لپاره د ویلي کولو شواهد موجود دي. د کاغذ بیاموندنه یا ریسایکل د لومړي ځل لپاره په ۱۰۳۱ کال کې ثبت شوه او دا هغه مهال و چې جاپاني پلورنځیو خمیره شوی کاغذ پلوره. په بریتانیا کې هغه خاورې او ایرې چې د لرګیو او ډبرو سکرو له سوځېدنې څخه حاصلېدې، د بنسټیزې مادې په توګه د پخو خښتو د تویولو لپاره کارول کېدې. د ریسایکل دغه ډولونه د نویو موادو پر ځای د ضایعاتو د ترلاسه کولو اقتصادي ښېګڼه او په ګڼ‌نفوسنه سیمو کې د ضایعاتو د غورځولو اړتیا وه. په ۱۸۱۳ کال کې «بنجامین لاو» د یورکشایر ایالت په بټلي ښار کې پر بېلابېلو وړیو د ټوټو د بدلولو پروسه رامنځته کړه چې ریسایکل شوي تارونه به یې له نويو وړیو سره ترکیبول. د لوېديځ یروکشایر دغه صنعت په بټلي او ډوزبري غوندې ښارونو کې د نولسمې پېړۍ له لومړیو څخه تر ۱۹۱۴ کال پورې دوام درلود.
د جګړې پر مهال
بیاموندنه یا ریسایکل د دویمې نړیوالې جګړې په جریان کې د دولتونو لپاره یوه لویه ستونزه وه او دا هغه څه وو چې مالي محدودیتونو او د موادو ډېر کمښت د توکو بیاځلي استفاده او د موادو ریسایکل یا بیاموندنه اړینوله. د نړیوالو جګړو او نورو نړۍ بدلوونکو پېښو له امله د سرچینو دغه کمښت د ضایعاتو بیاموندنې ته خلک هڅول. د اکثرو کورونو لپاره اړینه وه چې خپل ضایعات ریسایکل کړي او خلکو ته دا امکان ورکول کېده چې له شته شیانو څخه تر نهايي کچې پورې استفاده وکړي. د کورنیو موادو بیاموندنه د دې لپاره وه چې د جګړه‌يیزو هڅو لپاره لا ډېرې سرچینې باقي پاتې شي. په هر هغه هېواد کې چې جګړه وه، لوی دولتي کمپاینونه په کې وشول چې په بریتانیا کې د ضایعاتو د بیاموندنې ملي کمپاین او د متحدو ایالتونو د بریا لپاره د ضایعاتو د بیاموندنې کمپاین یې بېلګې دي. دوی له ټولو ښاریانو غوښتل چې د وطندوستۍ د مسؤولیت په توګه فلز، کاغذ، زاړه شیان او ربړونه بسپنه کړي.
تر دویمې نړیوالې جګړې وروسته
په ۱۹۷۰یمو کلونو کې د انرژۍ د لګښتونو ډېرېدو له امله د ضایعاتو په بیا موندنه یا ریسایکل کې پام وړ پانګونې وشوې. د المونیم بیاموندنه د انرژۍ د نوي تولید یوازې ۵ سلنه انرژي مصرفوي. ښيښه، کاغذ او نور فلزات د بیاموندنې یا ریسایکل پر مهال په انرژۍ کې کمه خو پام وړ سپما لري.
جان راسل، لومړی ارل راسل
جان راسل، لومړی ارل راسل (زوکړه: د ۱۷۹۲ زکال د اګست ۱۸ مه – مړینه: د ۱۸۷۸ زکال د مۍ ۲۸ مه) بریتانوی وېګ او لېبرال سیاستوال و چې له ۱۸۴۶ زکال څخه تر ۱۸۵۲ زکال او همدارنګه له ۱۸۶۵ زکال څخه یې تر ۱۸۶۶ زکال پورې دوه ځله د بریتانیا د لومړي وزیر په توګه خدمت وکړ.
راسل د بېډفورډ د شپږم دوک دریم زوی و چې په ۱۸۱۳ زکال کې یې پارلمان ته له لار موندو وړاندې په ویسټ منېسټر ښوونځي او ایدنبورګ پوهنتون کې زده کړې وکړې. نوموړي په ۱۸۲۸ زکال کې د ازمایښت قانون د لغو کولو په برخه کې اصلي رول درلود چې له مخې یې د کاتولیکانو او پروتستانت مخالفینو پر وړاندې تبعیض ترسره کېده. نوموړی د اصلاحاتو د ۱۸۳۲ زکال د قانون یو له اصلي طراحانو څخه و چې له مخې یې د بیارغونې له مهاله وروسته مهم پارلماني اصلاحات رامنځته شول چې له اشرافي او د ځمکو له څښتنانو څخه د حکومت د خلاصون او همدارنګه د دیموکراسۍ پر لور لومړنی مهم ګام و. نوموړی متوسطو طبقاتو او همدارنګه د بریتانیا مخ پر ودې صنعتي ښارونو او ښارګوټو ته د رایو ورکولو د حق ملاتړی و، خو هیڅکله یې د رایو ورکولو د عمومي حق څخه ملاتړ وه نه کړ او له پټې رایې ورکونې سره یې مخالفت څرګند کړ. راسل په خپل حرفوي ژوند کې د ډېری مسایلو اړوند ښکاره خبرې کولې، په ۱۸۲۰ مه لسیزه کې یې له کاتولیک آزادۍ ملاتړ وکړ، په ۱۸۴۵ زکال کې یې د غله جاتو د قانون د لغو کولو غوښتنه وکړه، په ۱۸۵۰ زکال کې یې د پاپ پیوس نهم له خوا د کاتولیک کشیشانو د مقام بېرته را منځته کول وغندل او همدارنګه یې په ۱۸۶۰ مه لسیزه ې د ایټالیا له یو موټي کېدو ملاتړ وکړ.
د راسل د وزارت دورې څلور لسیزې وخت ونیو. راسل د دوه دورو لومړي وزارت سربېره له ۱۸۳۱ زکال څخه تر ۱۸۶۵ زکال پورې د ارل ګرې، ویسکانټ ملبورن، ارل آبرډین او ویسکانټ پالمرسټون په کابینو کې خدمت وکړ. له پالمرسټون سره د راسل اړیکه تر ډېره جنجالي وه چې له امله یې په ۱۸۵۲ زکال کې د راسل لومړنی حکومت او همدارنګه په ۱۸۵۸ زکال کې د پالمرسټون لومړنی حکومت وپاشل شو. له دې سره په ۱۸۵۹ زکال کې د دوی بیاځلي اتحاد د لیبرال متحد ګوند بنسټ جوړ کړ چې په راتلونکو لسیزو کې یې د بریتانیا په سیاست واک درلود. په داسې حال کې چې راسل په ۱۸۳۰ مه لسیزه کې یو پیاوړی وزیر و او د اصلاحاتو له بهیر سره یې د وېګانو له ژمنتیا سره مرسته وکړه، خو د لومړي وزیر په توګه په خپلو چارو کې ډېر لږ بریالی و. د لومړي وزارت په دواړو دورو کې هغه له یوې پاشل شوې کابینې او همدارنګه په عوامو جرګه کې له کمزوري ملاتړ رنځېده، دغه چاره په دې معنی وه چې هغه نشو کولای ډېری خپل پروګرامونه ترسره کړي. د لومړني لومړي وزارت پر مهال یې ادارې وه نشو کولای په آیرلنډ کې له قحطۍ سره په سمه توګه مبارزه وکړي، چې له امله یې د ایرلنډ د وګړو یو پر څلورمه برخه د مړینې او یا هم کډوالۍ ښکار شول. د لومړي وزارت په دویمه دوره کې یې په پارلماني اصلاحاتو باندې د زیات ټینګار له امله خپل ګوند په دوه برخو ووېشل شو او اړ شو څو د ډربي او ډیزرائیلي د ځان غوښتونکو اصلاحاتو د لایحو د اجرا کېدو له امله دنده خوشې کړي. داسې ویل کېږي چې له ۱۸۴۶ زکال څخه تر ۱۸۵۲ زکال پورې د راسل لومړی وزارت د پخواني وېګ ګوند د پاتې شونو استازیتوب کاوه په داسې حال کې چې له ۱۸۶۵ زکال څخه تر ۱۸۶۶ زکال پورې یې لومړی وزارت د لیبرال ګوند د پاتې شونو استازیتوب کاوه چې د هغو ځای یې نیولی و.
مخینه او لومړی ژوند
راسل د ۱۷۹۲ زکال د اګست په ۱۸ مه د بریتانیا په لوړ پوړې اشرافي طبقه کې وزېږېد. نوموړی د بېډفورډ د شپږم دوک جان راسل او د څلورم ویسکانټ ټورینګټون، جورج بینګ د لور جورجیانا بینګ دریم زوی و. د راسل کورنۍ له اولسمې پېړۍ راهیسې په انګلستان کې د وېګ اصلي سلسلې ته اړونده وه چې د هېواد له بډایه ځمکو لرونکو کورنیو څخه وه، خو د بېډفورډ د شپږم دوک د کشر زوی په توګه دا تمه نه کېده چې د کورنۍ ارث دې ورته پاتې شي. د دوک د کشري زوی په توګه هغه د «لارډ جان راسل» په توګه پېژندل کېده خو دا ورته کافي نه و، همدا و چې هغه په عوامو جرګه کې یوه څوکۍ ونیوله او تر هغه مهاله په عوامو جرګه کې و کله چې په ۱۸۶۱ زکال کې ارل شو او د مشرانو جرګې ته یې لار ومونده.
راسل د زیږون له عادي مهال څخه دوه میاشتې وړاندې وزېږېد همدا و چې په ماشومتوب کې کوچنی او ناروغ و (آن په لویوالي کې یې له ۵ فوټه او ۵ اینچو څخه لنډ قد درلود او لنډ قد یې تر ډېره د هغه د سیاسي مخالفینو او کاریکاتور جوړونکو د ریشخندي موضوع جوړله). په ۱۸۰۱ زکال کې د ۹ کلونو په عمر ښوونځي ته ولاړ. له لږ ځنډ وروسته یې مور مړ شوه. هغه مهال چې په ۱۸۰۴ زکال کې د ویسټ منېسټر ښوونځي څخه د ناروغۍ له امله وویستل شو، د اډمونډ کارټرایت په ګډون د یو شمېر ښوونکو له خوا وروزل شو. په ۱۸۰۶ زکال کې د راسل پلار د ملي یووالي په حکومت کې د ایرلنډ ګورنر جنرال وټاکل شو همدا وخت و چې ځوان راسل له چارلز جیمز فاکس سره بلد شو. فاکس د راسل د سیاسي مفکورې جوړونکی اتل و او همدارنګه د ژوند په اوږدو کې هغه ته الهام بخښونکی و. راسل له ۱۸۰۹ زکال څخه تر ۱۸۱۲ زکال پورې ایډنبورګ پوهنتون ته ولاړ او له پروفیسور جان پیلفیر سره به اوسېده چې د هغه په زده کړو یې نظارت درلود. هغه هېڅکله د زده کړو سند ترلاسه نکړ. په داسې حال کې چې د نوموړي روغتیايي حالت چندان ښه نه و خو بیا یې هم په پریمانه کچه بریتانیا او نورو هېوادونو ته سفرونه کول او په ۱۸۱۰ زکال کې د بیډفورډ شایر ملیشه ډلې کپتاني پر غاړه واخیسته. راسل په اروپا لویه وچه کې د خپلو سفرونو په ترڅ کې هسپانیا ته ولاړ چېرې چې ورور یې په شبه جزیروي جګړه کې د لارډ ولینګټون د یاور په توګه خدمت کاوه. راتلونکی کال نوموړي د ۱۸۱۴ زکال په ډسمبر میاشت کې البا ته له تبعید شوي سترواک ناپلیون سره ۹۰ دقیقه یي ملاقات درلود.
وروستي کلونه او مړینه
په ۱۸۷۴ زکال کې د هغه د نګور آمبرلي او په ۱۸۷۶ زکال د هغه د زوی ویسکانټ امبرلي له مړینې وروسته، لومړي ارل او کونټیس راسل خپل یتیم لمسیان جان («فرانک») راسل او برتراند راسل را لوی کړل چې فرانک بیا د خپل نیکه له مړینې وروسته دویم ارل راسل شو. برتراند راسل هم په مشهور فیلسوف واوښت چې خپل بابا یې «په ویلچر کې د مهربانه سړي» په توګه توصیف کاوه.
ارل راسل د ۱۸۷۸ زکال د مۍ په ۲۸ مه په پمبروک لوژ کې په خپل کور کې ومړ. لومړي وزیر، ارل بیکنسفیلډ د هغه د عمومي جنازې او په ویست منېسټر مقبره کې د نوموړي د خښېدو وړاندیز وکړ، خو کونټیس راسل د خپل وفات شوي مېړه په غوښتنه چې باید د خپلې کورنۍ او اجدادو په خوا کې خښ کړای شي دغه وړاندیز رد کړ. نوموړی په چنیز باکینګهامشر کې د سنټ مایکل کلیسا په بېډفورډ مقبره کې خښ کړای شو.
مک ګرات، الاسکا
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> مک ګرات په انګليسي ژبه McGrath ويل کيږي د امريکا متحده ايالاتو د الاسکا ایالت د یوکون - کویوکوک سرشمیرنې ولسوالۍ يو ښارګی دی ، چې نفوس یې د 2000 مېلادي کال په سرشمېرنه کې 401 تنه وګړي و.
د اهل حق په وړاندي د اهل باطل دسيسې:
د اسلام د پيل څخه اهل باطل د اهل حق په وړاندي خپله سړه او توده جګړه فعاله ساتلې او د اهل حق د چوپ کولو او ختمولو لپاره يې ګڼ شمېر طريقې په کار اچولي او په مختلفو ډولونو يې اهل حق ته دسيسې او توطئې جوړ کړيدي چي عمده يې په لاندي ډول دي:
1 – دوکه کول او په فتنه کي اچول؛ اهل باطل کوښښ کوي چي اهل حق دوکه کړي او په فتنه کي يې واچوي په خاصه توګه د مال، ښځو او منصبونو فتنې چي تل اهل باطل د امتيازاتو او ډاليو په بڼه اهل حق ته وړاندي کړيدي تر څو اهل حق ښکار کړي او د خپلي حقي مبارزې څخه يې را وګرځوي؛ ددې لپاره په تاريخ کي ډېري لويي بېلګي سته چي تر ټولو يې ښکاره نمونه رسول الله صلی الله عليه وسلم ته د قريشو وړانديز دي چي عتبة بن ربيعة العبشمي يې ور واستوی تر څو رسول الله صلی الله عليه وسلم ته د مال او منصب پيشنهاد وکړي او په مقابل کي رسول الله صلی الله عليه وسلم خپل دعوت پسې پريږدي.
عتبه رسول الله صلی الله عليه وسلم ته په ډېره پسته ژبه وړنديز کوي چي که ته خپل دعوت پسې پريږدې موږ به تا ته دومره ډېر مال ټول کړو چي ته زموږ ټولو مالداره جوړ سې او که ته منصب غواړې موږ به تا ته داسي منصب درکړو چي په موږ کي به هيڅ کار بېله ستا مشورې نه کيږي او که ته باچاهي غواړې موږ به تا پر ځانونو باندي باچا کړو او داسي نور وړانديزونه يې ورته وکړه خو رسول الله صلي الله عليه وسلم ددوی ټول وړانديزونه رد کړه او پر خپلي مبارزې يې ټينګار وکړ.
همداسي د تاريخ په اوږدو کي ډېرو مسلمانو باچاهانو او شخصيتونو ته د کفارو او اهل باطل لخوا ډېر غټ غټ وړانديزونه سوي وي خو چا چي ددوی وړانديز منلی ارومرو يې هغه ښکار سوی او د حقي لاري څخه يې اړولی دی او چا چي ندی منلی هغه په يو ډول خپله ديني داعيه پر مخ باندي بيولې ده؛ حضرت معاويه رضي الله عنه ته د روم امپراطور ليک واستوی چي که ته د حضرت علي رضي الله عنه سره جګړه کول غواړې زه به ډېر امکانات تا ته په اختيار کي درکړم خو معاويه رضي الله عنه ددې تر څنګ چي دده غوښتنه يې و نه منل بلکي په ډېره تونده لهجه يې جواب ورکړ او هغه يې سخت تهديد کړ.
يهودانو سلطان عبدالحميد رحمه الله ته وړانديز وکړ چي ته موږ ته په فلسطين کي د اوسېدلو ځای راکړه موږ به ستا د خلافت ټول مالي پورونه آداء کړو سلطان عبدالحميد رحمه الله يې په کلکه وړانديز رد کړ او ورته ويې ويل: زه به د فلسطين يوه لوېشته مځکه تاسي ته در نکړم.
همداسي ډېري نوري بېلګي سته چي کفارو او اهل باطل د مسلمانانو د دوکه کولو او خطا ايستلو لپاره کوښښونه کړيدي تر څو يې د خپلي حقي داعيې او مبارزې څخه را وګرځوي.
2 – تهمت او اتهام؛ اهل باطل چي کله د اهل حق د دوکه کېدلو څخه نا اميده سي بيا نو بې ځايه تورونو او اتهاماتو ته مخ اړوي او د حق مبارزين په ناوړه نومونو او بدو کارونو باندي متهم کوي تر څو هغوی په ټولنه کي بدنام کړي او خلګ يې د پلوۍ څخه را وګرځوي لکه کفارو چي د پيغمبرانو سره همداسي کول او هغوی يې په ساحرانو، کاهنانو، شاعرانو، درواغجنانو او ليونيانو باندي متهم کول؛ کفارو پدې باندي هم بسنه نه کول بلکي د رسول الله صلی الله عليه وسلم د بدنام کولو لپاره يې خلګ ګڼو ځايونو ته لېږل تر څو هلته خلګو ته رسول الله صلی الله عليه وسلم بد معرفي کړي او خلګ يې د پلوۍ څخه را وګړځوي لکه نضربن الحارث چي خلګ به يې د رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه راګرځول او د فارسيانو او روميانو قيصې به يې ورته کولې چي ګويا محمد صلی الله عليه وسلم هم تاسي ته داسي قييصې کوي.
د اتهام او تورونو تر بريد لاندي يواځي پيغمبران ندي راغلي بلکي د تاريخ په اوږدو کي ډېر تکړه داعيان او مبارزين د کفارو او اهل باطل لخوا متهم سوي لکه منافقينو چي پر حضرت عائشې  رضي الله عنها تهمت ولګوی، روافضو پر ابوبکر او عمر رضي الله عنهما تهمت ولګوی، خوارجو پر حضرت عثمان او حضرت علي رضي الله عنهما تهمت ولګوی، ځينو متعصبينو پر امام ابوحنيفه رحمه الله د مرجئيت تهمت ولګوی، يهودو او د هغوی ګوډاګيانو د عثماني خلافت پر خليفه پنځم سلطان مراد د ليونتوب تهمت ولګوی او لکه کفارو چي پر مجاهدينو د تروريست تهمت ولګوي او داسي نوري بېلګي.
نو کله چي د کفارو او اهل باطل فاسده تطميع پر مسلمانو مبارزينو تأثير ونکړي د هغوی متهم کولو او بدنامه کولو ته مخه کوي چي له بده مرغه د کفارو دغه کار اوس په ځينو خود خواه او متعصبو مسلمانانو کي هم پيدا سوی دی چي ځيني حقاني علماء، د اسلامي نظام ځيني مشران او مسلمان مبارزين په ناوړه نومونو باندي متهم کوي تر څو چي هغوی په ټولنه کي بدنام کړي او د هغوی د ديني خدماتو مخه ونيسي.
په لنډه توګه داسي ویلای سو چی اتهام او تهمت د فکري جګړې يوه برخه ده مسلمانان بايد په پوره غور ورته هوښيار وسي.
3 – آزار رسول او ځورول؛ کله چي د کفارو او اهل باطل د اتهام او تهمت پاليسي ناکامه سي نو بيا د اهل حق آزار او ځورولو ته مخه کوي تر څو پدې طريقه هغوی د خپل هدف څخه را وګرځوي او د اسلامي مبارزې مخه يې ونيسي چي د تاريخ په اوږدو کي ددې لپاره هم ډېري لويي بېلګي لرو لکه د رسول الله صلی الله عليه وسلم په زمانه کي چي کفارو هغه ته او مسلمانانو ته ډول ډول تکليفونه ورکول او هغوی يې په ګڼو طريقو ځورول؛ د مکې کفارو د ذهني ځوروني څخه پيل بيا تر اقتصادي او فزيکي ځوروني پوري په ټولو باندي مسلمانانو ته تکليفونه ورکول او دا يواځي تر هغه وخته پوري خاص هم ندی بلکي په هره زمانه کي کفارو او اهل باطل د مسلمانانو او اهل حق د ځوروني کوښښونه کړي او کوي يې.
4 – فزيکي اخيستنه او وژل؛ کله چي د اهل باطل پورته طريقې د مسلمانو مبارزينو پر ضد نتيجه ورنکړي نو بيا د مبارزينو وژلو ته مخه کوي چي د تاريخ په اوږدو کي کفارو د پيغمبرانو څخه پيل بيا تر عامو مسلمانانو پوري د ټولو سره همداسي کړيدي؛ د رسول الله صلی الله عليه وسلم په زمانه کي ددې تر څنګ چي عقبه بن ابي معيط او ابوجهل په انفرادي ډول د رسول الله صلی الله عليه وسلم د وژلو کوښښونه کړيدي په دارالندوه کي د مشرکينو مشران سره راټول سوه او په ګډه يې د رسول الله صلی الله عليه وسلم د وژلو فيصله وکړه.
په هره زمانه کي د مسلمانانو، مسلمانو واکمنانو، حقاني علماؤ او مسلمانو مبارزينو په وړاندي کفار او اهل باطل همدا پاليسي غوره کوي د خپل اقتدار او بروز په وخت کي يې په ښکاره ډول وژني او د خپل ضعف او پټوالي په وخت کي يې بيا په مرموز شکل په شهادت رسوي.
ليکوال: مولوي نورالحق مظهري
ياکا
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" د اندازه کولو واحد (په انګليسي کې : unit of measurement)   یا ځینې وختونه واحد، د مقدار یو ټاکلی او ټاکلی مقدار چې د هغه مقدار اندازه کولو او شمېرلو لپاره د معیار په توګه غوره کیږي. یو اړخ چې د ټولو اندازه کولو لپاره عام دی د اندازه کولو واحد شتون دی. د دې لپاره چې د مقدار مختلف اندازې څخه ترلاسه شوي ارقام د پرتله کولو وړ وي، ساینس پوهانو په نړیوالو غونډو کې موافقه کړې چې د هر مقدار لپاره یو ځانګړی واحد تعریف کړي. ساینس پوهان د تحقیقاتو په ترسره کولو سره دې نتیجې ته رسیدلي چې د هر مقدار واحد باید داسې وي چې په ټاکل شوي فزیکي شرایطو کې بدلون ونلري او شتون ولري. دا واحدونه باید د لاسته راوړلو وړ او بدلیدونکي وي، که څه هم دا ممکن اسانه کار نه وي چې دا دواړه ځانګړتیاوې یوځای چمتو کړي؛ د مثال په توګه، که چیرې د کیلوګرام معیار د بدلون وړ شی وي، دا څیز باید د لاسرسي څخه بهر وي، دا په داسې ځای کې ساتل کیږي چیرې چې دا د هر ډول بدلونونو او لاسوهنو څخه خوندي وي. د معیارونو پورې اړوند تړونونه د "وزن او ترازو په عمومي نړیوال کنفرانس" کې د یو لړ نړیوالو خبرو اترو پایله ده. د نړیوالو واحدونو دا ټولګه د واحدونو نړیوال سیسټم بلل کیږي.
اړوندې پوښتنې
د شمېرنې او اندازه کولو اصلي واحدونه:
۲- د بوټونو او جرابو د شمېرنې واحد: جوړه
3- د سګرټ د شمېرنې واحد: تار
4- د صابون د شمېرنې واحد: مولډ
5- د هګۍ د شمېرنې واحد: تخم
۶- د سند د شمېرنې واحد: پراګراف
۷- د دروازې او کړکۍ د شمېرنې واحد: شمېر
۸- دوکان، کور او باغ د شمېرنې واحد: فصل
9- د چمچ، فورک، بستر د شمېرنې واحد: لاس
10 - د ونې د شمېرنې واحد: ډډ
11- د کمبلو، غالۍ لپاره د شمېرنې واحد: تختې
12- د ټوکر د شمېرنې واحد: توپ
13- د ټوپک د شمېرنې واحد: لاسي
14-د کاغذ د شمېرنې واحد: پارا
۱۵- د مجلې او کتاب د شمېرنې څانګه: ټوک
۱۶- د الوتکې او بېړۍ د شمېرنې واحد: الوتکه
چېنې، کانزاس
چېنې په انګريزي ژبه د متحده ایالاتو د کانزاس ايالت یو ښارګی دی چې نفوس یې د 2010 مېلادي کال په سرشمېرنه کې 2,094تنه و.
ياکا
اړوندې پوښتنې
18- د ګلانو او هارډویر د شمېرنې واحد: څانګه
چېنې، کانزاس
سرچینې
وېشنيزه:امريکايي سفيران وېشنيزه:امريکايي ساينسپوهان وېشنيزه:امريکايي ستورمزلي وېشنيزه:امريکايي رسنۍ وېشنيزه:امريکايي الوتکې وېشنيزه:امريکا متحده ايالات وېشنيزه:امريکا ته د برتانيې سفيران وېشنيزه:امريکا وېشنيزه:امريکايي بم غورځونکي الوتکې
ياکا
اړوندې پوښتنې
۱۹- دایره، سمت، زاویې د شمېرنې واحد: درجې
۲۱- د ماشینونو، موټرو، تلویزیونونو او یخچالونو د شمېرلو واحد: وسیله
22- د پسونو او غواګانو د شمېرنې واحد: راس (سر)
۲۳- د پنبې د شمېرنې واحد: بیل
25- د ډوډۍ شمېرنې واحد: ټابلیټ
26- د اوبو او څاه د شمېرنې واحد: ساحه
28- د عکاسي فلم او ربړ شمېرنې واحد: حلقه
29 - د سړې او تودوخې د اندازه کولو واحد: سانتي ګراد
30 - د سړک اندازه کولو واحد: km
31- د اوبو حجم اندازه کولو واحد: مکعب متره
32 - د ګازو، تیلو، پټرول او ډیزل د اندازه کولو واحد: لیتر
33- د باد سرعت او سمت اندازه کولو واحد: بدنګار (؟)
34 - د باد د سرعت د اندازه کولو واحد: anemometer (؟)
۳۵ – د ځمکې د اندازه کولو واحد: متر
36 - د خیمو د شمیرلو واحد: وسیله
مرکب
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
ريوگ يونگ هوټل
ريوگ يونگ هوټل شمالي کوريا په ښار  پيانگ يانگ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 105 منزلونه دي او ددې لوړوالی  330 ميټر (1,083 فټ) دی، ددې جوړول په کال  1992 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
د مصر اهرام
مصري اهرام لرغونې ډبرینې ودانۍ دي چې په مصر کې موقعیت لري. سرچینې لږ تر لږه د ۱۱۸ پېژندل شوو هرمونو روایت کوي. نږدې ۸۰ هرمونه  چې په اوسني سوډان هېواد کې پراته دي، د کوش د ټولواکۍ پر مهال ودان شوي وو. د هغو هرمونو له جملې څخه چې په اوسني مصر کې پراته دي، زیاتره یې د زړې او منځنۍ دورې د ټولواکیو په بهیر کې د دې هېواد د فرعونانو او د هغوی د مېرمنو د مقبرو په توګه ودان شوي دي.
د مصر له اهرامو څخه تر ټولو مشهور یې هغه هرمونه دي چې د قاهرې په څنډو کې  په جیزه کې موندل شوي دي. د جیزې څو هرمونه د هغو لویو ابادیو څخه شمېرل کېږي چې تر اوسه جوړې شوې دي. د خوفویا خئوپس هرم د مصر تر ټولو لوی هرم دی. نوموړی هرم د نړۍ د اووه ګونو عجایبو څخه یوازینی هغه دی چې تر اوسه موجود دی، سره له دې چې د ۲۰۰۰ کلونو په عمر سره د عجایبو په منځ کې تر ټولو زوړ هم دی.
نوم
په مصري کې هرم د مېر (په انګلیسي تلفظ: myr) په نامه بلل کېږي چې د ګارډنر د نښانو په لېست کې له O24 علامې سره ښودل کېږي. مېر پخوا د دریو نورو نښو په واسطه د فونېټیک په توګه ښودل کېده. د مېر معنا څرګنده نه ده، ځکه چې یواځې جوړ شوي شي ته راجع کېږي. په پرتلیز ډول، د ورته جوړښتونو معماري لکه ، پېر-کا 'معبد' د 'کور' او د 'روح' یو ترکیب دی. داسې انګېرل کېږي چې مېر د کلیمو له یوې مجموعې سره تړاو لري لکه دجېد او انخ، کوم چې هغه څیزونو ته راجع کېږي کوم چې مخکې له هغې چې مصري ژبه له افریقایي-آسیایي ژبو څخه جلا شي، موجود وو. د مېر یوه معموله معنا د 'لوړ ځای' په توګه یاده شوې ده. د ګرافیکي تحلیل پر بنسټ، د مېر لپاره د بن بن په څېر عین نښانه، O24 کارول کېږي. بن بن د پایښت هغه تپه ده چې د مصر د خلقت افسانه کې د راهبې په نامه وادي څخه رامنځته شوې ده. د مېر او بن بن تر منځ اړیکه د اهرامو او څلیو (اُبِلیسکونو) د تبۍ ډبرې د معمارۍ له عنصر سره لا واضح شوې ده، کومه چې د بن بن د تانیث په توګه د بن بنېت په نامه یاده شوه.
تاریخي پراختیا
د مصر د اهرامو طرح، په ځانګړې توګه د تر ټولو زړو اهرامو زینه ډوله طرح ( په سقره کې د زوسر طرح چې تاریخ یې ۲۶۰م.ز ته رسېږي) ښایي په بین النهرین کې د زیګوراتونو له بڼې څخه چې لرغونتیا یې له ۴۰۰۰م.ز -۳۵۰۰م.ز ته رسېږي، تکامل کړی وي.
له دې څخه مخکې ښایي د نایجېریا په ساحاران سیمه کې د صحرا، د قبرونو پُښتې (tumuli ) د مېګالایتیکو (لویو تخته ډول ډبرو) یادګاري بناوو سره ان په ۴۷۰۰م.ز کال کې رامنځته شوې وي. دا هم ممکنه ده چې د نایجېریا په صحرایي سیمه  او ختیځه صحرا کې یادې مېګالایتیکې یادګاري بناوې د مصطبه ګانو او د لرغوني مصر د اهرامو لپاره یوه مخینه وي. د سلسلو له دورې څخه په مخکې مصر کې، د قبرونو پُښتې په بېلابېلو موقعیتونو (لکه، نقاده او حلوان)  کې موجودې وې.
د لومړنۍ سلسله یې دورې له وخته (شاوخوا له ۲۶۸۶م.زڅخه تر ۳۱۵۰م.ز کال پورې) مصریان په پوره معنا سره د یو مېز په څېر جوړښتونو کې چې مصطبه بلل کېدل، ښخېدل. په سقره کې ۳۸۰۸ شمېره مصطبه چې تاریخ یې د لومړنۍ سلسلې وروستیو ته رسېږي، په مستقله بڼه د جوړ شوي یو لوی زینه ډوله هرم  جوړښت یې درلود چې د مصطبې د بهرنۍ نما په واسطه چاپېر شوی و. د لرغون پوهنې پاتې شوني او کتیبې وړاندوینه کوي چې ښایي له دغې دورې سره تړلې نورې بناوې هم شتون ولري.
په تاریخي لحاظ د دریمې سلسلې فرعون زوسر ته د مصر پېژندونکو له خوا د لومړني مستند شوي مصري هرم په توګه، نسبت کېږي. که څه هم مصر پېژندونکي د نوموړي فرعون وزیر امحوتپ د دغو بناوو معمار ګڼي، په داسې حال کې چې د سلسلې اړوند مصریان پخپله په هماغه وخت کې یا د وروسته دورو په لیکنو کې نوموړي شخصیت ته د زوسر د هرم یا د تیږو د معمارۍ د اختراع نسبت نه کوي. د زوسر هرم د لومړي ځل لپاره د یوې مصطبې په څېر د مربعي جوړښت په بڼه جوړ شوی و، کومې چې د اصولو له مخې په معمول ډول مستطیل ډوله جوړېدې، او څو څو ځله د یوې لړۍ لایه یي لوړولو په واسطه پراختیا ورکړل شوې ده تر څو د هغه زینه یي هرم بڼه غوره کړي چې موږ یې اوس وینو. مصر پېژندونکي په دې باور دي چې دغه ډیزاین د یوې داسې لویې زینه یي لارې په توګه عمل کاوه د کومې په واسطه چې د مړ شوي فرعون روح کولی شوای تر څو اسمانونو ته وخېژي.
که څه هم چې نورو اهرامو ته له زوسر نه وروسته له دریمې سلسلې سره تړاو ورکړل شوی دی، خو هرمونو له زینه یي بڼې څخه د هرمونو سمې بڼې ته په څلورمه سلسله کې لېږد موندلی دی، په کومه کې چې مېدوم، دهشور او جېزه هرمونو ظهور وکړ. د څلورمې سلسلې وروستی فرعون سپسکاف کوم هرم جوړ نکړ او د پنځمې سلسلې له پیل سره، د بېلابېلو دلایلو له کبله، د ودانولو دقت او لوی مقیاس په د پام وړ توګه راښکته شو چې ورسره دغه وروستني هرمونه کوچیني، او له ودانیز پلوه کمزوري شول او د جوړولو وخت یې راکم شو. د شپږمې سلسلې په پای کې، د هرم جوړول تر ډېره پای ته رسېدلي وو تر هغې پورې چې منځنۍ ټولواکي پورې لوی اهرام بیا جوړ شول، که څه هم په دې دوره کې د تیږې پر ځای د خټو خښتې اصلي ساختماني مواد ګڼل کېدل.
جامد
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" جامد چې په (انګليسي:Soild)ورته وايي د مادې (فزیک) لپاره د شپږو ممکنه حالتونو (جامع، مایع ، ګاز ، پلازما ، بوس-اینشټاین کنډنسیټ او فرمیون کنډنسیټ ) تر ټولو سخت حالت دی. په دې حالت کې، اتومونه په ځینو ځایونو کې ځای پر ځای شوي او یوازې په جالی کې د دوی د توازن نقطې شاوخوا حرکت کولی شي. د مایع په څیر، یو جامد د خپل کانټینر په څیر نه جریان کوي یا د هغې بڼه اخلي، او د ګاز په څیر، دا د ټول شاوخوا شاوخوا منځني پوښلو لپاره نه پراخیږي. په جامد کې اتومونه په منظم ډول تنظیم کیدی شي (لکه کرسټال ، فلزات او یخ ) یا په غیر منظم ډول، کوم چې د بې ثباته جامد په نوم یادیږي (لکه ښیښه ).
د مصر اهرام
تاریخي پراختیا
د مصر د خپلې هرم جوړونې له دورې څخه ډېر را په دې خوا، وروسته له هغې چې د مصر زیاته برخه چې هغه وخت په ناپاتا کې مستقره وه د کوش د ټولواکۍ تر واکمنۍ لاندې راغله، په هغه سیمه کې چې اوسنی سوډان دی د هرم جوړولو په برخه کې په اصطلاح یو انفجار رامنځته شو. ناپاتایي واکمني چې د ۲۵مې سلسلې په نامه مشهوره وه، له ۷۵۰م.ز څخه تر ۶۶۴ م.ز پورې پای ته ورسېده. هغه وخت چې د یادې ټولواکۍ پلازمېنه مرواه وه (تقریباً د ۳۰۰م.ز او ۳۰۰ز کلونو تر منځ)، د کوشیانو د تاریخ مرواهي دورې د هرم جوړولو پوره احیا تجربه کړه، په داسې توګه چې له مصر څخه د الهام اخیستل شویو ۱۸۰ ځايي سلطنتي هرمي شکله قبرونو شاهده وه چې د ټولواکۍ پلازمېنو ښارونو ته څېرمه جوړ شوي وو.
جامد
د فزیک هغه برخه چې د جامداتو سره معامله کوي جامد فزیک بلل کیږي او د فزیک اصلي برخه کثافت ماده ده (چې مایعات هم پکې شامل دي). همدارنګه ، د موادو ساینس د جامد موادو فزیکي او کیمیاوي ملکیتونه معاینه کوي.
د مصر اهرام
تاریخي پراختیا
د صلاح الدین ایوبي د ودورې د مصر دویم ټولواک العزیز عثمان (له ۱۱۷۱-۱۱۹۸ز کال پورې) هڅه وکړه تر څو د جیزې د هرمونو مجموعه ونړوي. نوموړی یوازې د منکور هرم له ورانولو وروسته له دې کار څخه منصرف شو ځکه دا کار ورته یو ډېر لوی کار ثابت شو.
جامد
جامد ځانګړتیا
دا ثابت وزن لري او باثباته دی او ډېر لږ لچک لري او ډېری یې خورا لږ لچک لري.
د مصر اهرام
د نښو په واسطه د اهرامو افاده کول
داسې انګېرل کېږي چې د مصر د اهرامو بڼه د هغې لومړنۍ تپې ښودنه کوي له کومې څخه چې د مصریانو په عقیده ځمکه پیدا شوې ده. د یو هرم د شکل په اړه داسې انګېرنه هم کېږي چې د لمر د راښکته کېدونکو وړانګو ښودنه د وکړي، او زیاتره هرمونو ته د پالش شوې ډېرې انعکاسي سپینې چونې نما ورکړل شوې وه، تر څو له یو واټن څخه ورته د کتلو پر مهال ځلاند وبرېښي. اهرامو ته کله نا کله داسې نومونه ورکولو کېدل چې د لمر ځلاندوالي ته اشاره وه. د بېلګې په توګه، په دهشور کې کوږ هرم سوېلي ځلاند هرم، او په اللاهون کې دویم سنوسریت هغه سنوسریت ځلا بلل کېده.
جامد
د جامد موادو طبقه بندي
وېشنيزه:فل وېشنيزه:الياژونه وېشنيزه:فلزات وېشنيزه:فلزونه وېشنيزه:مرکبات وېشنيزه:عضوي مرکبات
په اسلامي نظام کي اقتصادي وده:
اسلامي نظام لکه په نورو برخو کي چي د خپل رعیت د ژوند پوره تأمین ته پاملرنه کوي او هیواد د ترقۍ لوري ته کشوي د تجارت او اقتصاد په برخه کي هم کوښښ کوي چي  ټولو وګړو ته پوره آسانتیاوي برابري کړي ځکه د اقتصاد اصلي وده په اسلامي نظام کي وي په نورو نظامونو کي خو اقتصادي وده نسته د اشخاصو وده وي پدې معنی سره چي ځيني اشخاص ډېره وده کوي خو ځيني نور بيا د مسکنت او غربت له کبله د مځکي سره برابرېږي لکه مخکي چي د آزاد بازار له امله همداسي منفي چاپیریال زموږ پر هیواد حاکم سوی وو.
پدې خاطر چي د اسلامي نظام منبع او سرچينه اسلامي شريعت دی او په شريعت کي د دنيوي او اخروي ژوند تأمينول ډېر مهم بلل سويدي نو ځکه اسلامي نظام هم اقتصادي ودي ته ډېره پاملرنه کوي.
د دنيوي ژوند د سمون په اړه الله پاک فرمايي: وَابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا.[ القصص: 77]
همدا راز عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ رضي الله عنهما څخه موقوف روايت دی چي فرمايي:
فَاعْمَلْ عَمَلَ امْرِي يَظُنُّ أَنْ لَنْ يَمُوتَ أَبَدًا ، وَاحْذَرْ حَذَرًا تَخْشَى أَنْ تَمُوتَ غَدًا.[ السنن الکبري4932]
ژباړه: داسي کار کوه لکه هغه څوک چي ددې ګمان کوي چي ګرسره نه مړکيږي او پوره احتياط او ځان ساتنه وکړه ددې وېري څخه چي ګويا ته سبا مړکيږې.
ددې روايت په غوښتنه اسلامي نظام هم مکلف دی چي د دنيوي کارونو په کولو کي ډېر جديت وکړي او اساسي اوږدمهالي اقتصادي پلانونه د خپل هيواد او خلګو لپاره جوړ کړي.
د اقتصاد د ودي لپاره څو شيان ضروري دي:
1 – د مال ساتنه؛ چي تجارت بېله دغه ساتني هیڅ امکان نلري ځکه په هر ځای کي چي مال د خطر سره مخامخ وي هلته خلګ تجارت ته زړه نه ښه کوي.
2 – امنيت؛ لکه د نورو کارونو لپاره چي د امنیت شتون ضروري دی د تجارت او اقتصادي پرمختګ لپاره هم ضروري دی ځکه بېله امنيت تجارتي چاري په هیڅ صورت کي پر مخ نسي تللای.
3 – د تجارت سهولت؛ د تجارت لپاره چي کومي آسانتیاوي مهم دي که هغه برابري نسي تجارت پر مختګ نسي کولای او صادرات او واردات په ټپه دریږي.
4 – خلګو ته د کار زمينه برابرول؛ دا معلومه خبره ده چي ډېر خلګ د کار په مقابل کي د مالي حصول په واسطه پیسې لاس ته راوړي نو چي کله خلګو ته د کار زمينه او کاري فرصتونه برابر وي د خلګو به اقتصادي وضعيت هم سم وي کنه نو ډېر خلګ به د اقتصادي بحرانونو سره مخامخ وی.
5 – د سودي معاملاتو او خودسريو مخنيوی؛ کله چي په کوم هیواد کي د سودي معاملاتو مخه نیول کیږی طبعا هلته مثبت تعادل راځي چي په نتيجه کي هر څوک په آزاده فضاء کي خپل کار کولای سي.
6 – د هيواد داخلي منابع فعاله کول؛ د هر هيواد لپاره داخلي منابع ځکه مهم دي چي د هغو څخه نسبت خارجي منابعو ته په آسانۍ سره د عوائدو حصول کولای سي او کله چي په هیواد کي د داخلي عوائدو کچه ډېره وي دولت مړیږي چي عادتا پر ملت هم مثبته اغیزه کوي.
اسلامي نظام د پورته ځانګړتياوو درلودلو سره د ښه اقتصاد لپاره ښه جوګه جوړېدلای سي او هیواد په اقتصادي برخه کي پر پښو درولای سي.
ليکنه: مولوي نورالحق مظهري
د ټولني په وړاندي د عصري پوهانو مسئوليتونه:
دا معلومه خبره ده چي د خپلي ټولني په وړاندي هر وګړی خاص مسئوليت لري نو لکه ديني علماء چي د خپلي ټولني په وړاندي مسئوليتونه لري همداسي نور پوهان يې هم لري چي هر يو يې په آداء کولو باندي مکلف دی، د طبيعي او عصري علومو پوهان د خپلي ټولني په وړاندي لاندي مهم مسئوليتونه لري چي آداء کولو ته يې بايد ځانونه ژمن وبولي:
1 – خپل زده کړي معلومات د تدريس او بيان په بڼه د اړتيا سره سم خلګو ته ورسوي او د پوهنتون، مکتب او مدرسې له لاري خپلي ټولي زده کړي د خپل ولس سره شريکي کړي او د ماشومانو او نوي نسل په روزلو کي خپل فعال رول په پوره ايماندارۍ او ډېري ليوالتيا سره ولوبوي.
2 – د خپلي ټولني په عصري کولو او جوړولو کي خپل علمي مهارتونه او عملي تجربې د خلګو سره شريکي کړي او د شريعت په چوکاټ کي د ننه په مادي قوت کي د خپلو خلګو د بسيا کولو لپاره کار وکړي، په اسلام کي د معنوي قوت تر څنګ مادي قوت، ساينسي تحقيقات او اختراعاتو ته ډېر ارزښت ورکول سوی دی نو د مسلماني ټولني هر وګړی بايد د خپل توان سره سم د مسلمانانو په پياوړي کولو کي خپله دنده سرته ورسوي.
3 – د خپل مسلک څخه تجارتي منبع جوړ نکړي او د ظاهري خدمت په مقابل کي د خلګو وينه و نه زبېښي البته د کار په مقابل کي مناسب اجرت اخيستل شرعا کوم مشکل نلري خو دا چي څوک د خپلي پوهي اصلي هدف مال وګرځوي او بېله ماله خپل ولس او خلګو ته خدمت نکوي هلته نو بیا دا کس د خپل وطن او ولس سره جفا کړېده او د خپل هيواد او ټولني په وړاندي خپل مسئوليت ندی آداء کړی.
4 – پدې خاطر چي رسنيزه فضا په هيواد کي تر ډېره بريده ډکه ښکاري نو د همدې برخي پوهانو يعني ژورنالستانو ته دا لازمه ده چي د خپل مسلک اصولو ته پوره پاملرنه وکړي او ددې تر څنګ ديني اصولو ته هم پوره ژمن وي ځکه اسلام زموږ لپاره داسي دين دی چي  د ژوند هري برخي لپاره يې اصول او احکام ذکر کړيدي نو درواغ ویل، ناحقه اخبار او تبصرې کول، موسیقی غوږ ایستل او داسي نور منفي کارونه ټول هغه ناوړه کارونه دي چي له بده مرغه ډېری ځوانان په اخته دي.
5 – د عصري علومو او تجربو په برخو کي داسي نوښتونه تر سره کړي چي زموږ هيواد په نړۍ کي ددې تر څنګ چي د سيالانو سيال سي بلکي په تمامه معنی خودکفاء او صادراتي هيواد وګرځي ترڅو موږ په تخنيک، ساينس او طب کي د نورو هيوادونو د اړتيا څخه خلاص سو.
6 – لکه ديني علماء چي دنده لري تر څو د دیني او عصري علومو او ښوونځایونو تر مینځ واټن کم کړي د عصري علومو پوهان هم دېته ورته دنده لري چي تر سره کول يې سل په سلو کي ددې وطن او ټولني په خير باندي تماميږي.
کلمنټ ولاندیګهام
کلمنټ لېرډ ولاندیګهام (د ۱۸۲۰ کال د جولای ۲۹ – د ۱۸۷۱ کال د جون ۱۷) یو امریکایی سیاستوال او د امریکا کورنۍ جګړې په اوږدو کې د جګرې ضد دیموکراتانو د کاپرهېډ ډلې غړي و. هغه په ​​متحده ایالاتو کې د اوهایو د دریم ځل ګانګرس حوزو لپاره د امریکا استازو په مجلس کې دوې دورې خدمت وکړ. په د ۱۸۶۳ کال کې د جګړې سره د مخالفت له امله د یوې اردو نظامي محکمې  له خوا تورن شو او د امریکا جنوبي ایالتونو ته یې جلا وطن کړ. هغه په کاناډا کې له جلا وطنۍ وروسته په ۱۸۶۳ کال کې اوهایو ته د والي په توګه نوماند شو، خو له ماتې سره مخ شو. کله چې ولاندیګهام په هملټون کې د بار یوه شخړه کې د یوه سړي د وژنې په قضیه کې د تورن استازيتوب کوو، سهواً یې ځان په نس کې په توپنچه وویشت او په ۱۸۷۱ کال کې د اوهایو په لبنان کې مړ شو.
لومړنی ژوند
کلمنټ لېرډ ولاندیګهام د اوهایو په نیو لیسبون (اوسنی د اوهایو لیسبون) کې د ۱۸۲۰ کال د جولای په ۲۹ د کلمنټ او ربېکا لېرډ ولاندیګهام کورنۍ کې زیږېدلی دی. پلار یې چې یو پرزبیتاري (Presbyterian) پادري ؤ، خپل زوی ته یې په کور کې تعلیم ورکړ.
ولاندیګهام په ۱۸۴۱ کال کې د پنسلوانیا د کانانسبرګ په جیفرسون کالج کې د کالج رئیس سره لانجه وکړه. هغه په درناوي سره وایست، خو هېڅکله یې هم یو سند ترلاسه نه کړ.
د اډوین ام. سټنټون، د ولسمشر لینکلن د جګړې راتلونکی وزیر، د کورنۍ جکړې څخه مخکې د ولاندیګهام نږدې ملګری ؤ. سټنټون ولاندیګهام ته  ۵۰۰ ډالر قرض وکړل ترڅو د حقوقو زده کړې او خپل مسلک پیل کړي. ولاندیګهام او سټنټون دواړه دیموکراتان وو، خو د غلامۍ په اړه یې مخالف نظرونه لرل. سټنټون د غلامۍ مخالف او ولاندیګهام د غلامۍ موافق ؤ.
د اوهایو مقننه قوه
ولاندیګهام د اوهایو په ډېسټون کې د حقوقو د تمرین د پیل څخه لږ وروسته، سیاست ننووت. په ۱۸۴۵ او ۱۸۴۶ کلونو کې د ډیموکرات په توګه د اوهایو مقننه قوې ته نوماند شو او له ۱۸۴۷ کال څخه تر ۱۸۴۹ کال پورې د ډیسټون امپایر (the Dayton Empire) اونیزې ورځپاڼې د اډېټور په توګه یې خدمت وکړ.
کله چې ولاندیګهام د اوهایو ایالت په مقننه قوه کې ؤ، د "تور پوستو قوانینو" (د افریقايي – امریکايانو د مدني حقونو پر وړاندې قوانین) په وړاندې یې د الغا رایه ورکړه، خو هغه غوښتل دا مسئله د رایې اچوونکو ټول پوښتنې ته وړاندې کړي. ولاندیګهام په ۱۸۵۱ کال کې د دیموکرات ګوند له پلوه د نوماندۍ په لټه کې ؤ ترڅو د اوهایو د والي مرستیال شي، خو ګوند د هغه له نوماند کېدو څخه ډډه وکړه.