cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ماکسين واټرس
د ژوند لومړي وختونه او زده کړې
ماکسين واټرز په ۱۹۳۸ ز کال د ميسوري په سينټ لويس “Saint Louis, Missouri” کې زېږېدلې ده، چې د ريمس کار “Remus Carr” او ويلما لي “Velma Lee” (کورنی نوم: مور “Moore”) لور ده. واټرز د ۱۳ ماشومانو له ډلې پينځمه ماشومه وه، چې د دوه کلنۍ په عمر يې پلار د دوی کورنۍ پرېښوده او يوازينۍ مور يې پالنه وکړه. نوموړې په ۱۹۶۱ ز کال کې لاس انجلس ته د خپل کورنۍ له تګ څخه وړاندې، په سينټ لويس کې له واشون عالي ښوونځي “Vashon High School” څخه فارغه شوه. ماکسين مخکې له دې چې په ۱۹۶۶ ز کال په واټس “Watts” کې له “Head Start” خپرونې سره د مرستيال ښوونکې په توګه وګومارل شي، د جامو په يوه چارځای (فابریکه) کې او د ټيليفون اداره کوونکې په توګه يې کار وکړ. نوموړې وروسته د لاس انجلس په دولتي پوهنځي (چې اوس د لاس انجلس د کليفورنيا دولتي پوهنتون دی) کې شامله شوه، چې په ۱۹۷۱ ز کال يې په ټولنپوهنه کې ترېنه د لېسانس بری ليک تر لاسه کړ.
د ښاري جرګې د غړ
واټرس په ۱۹۷۳ ز کال کې د ښاري جرګې د غړي مشر ډيويډ اس کنينګم “David s. Cunningham, Jr” د مرستيال رئيسې په توګه کار کولو ته لاړه. نوموړې په ۱۹۷۶ زکال د کليفورنيا ايالتي جرګې ته وټاکل شوه. په جرګه کې يې په سويلي افريقا کې له هر ډول فعالو سوداګريو څخه د دولتي تقاعد د مالي پانګو د پانګونې د کمښت لپاره کار وکړ او د پانګونې د کمښت مبارزې د سليوان اصولو “Sullivan Principles” په لارښوونو کې يې د قانون په تصويب کې مرسته وکړه. سويلي افريقا هغه هېواد و، چې هغه وخت يې د نژاد يا توکمپالنې سياست پلی کاوه. ماکسين واټرس د جرګې لپاره د ديموکراتيک ګوند د غړو رئيسه شوه.
ټاکنې
په ۱۹۹۰ ز کال کې د اګسټس اف هاوکېنس “Augustus F. Hawkins” له تقاعد څخه وروسته ماکسين واټرس له ٪۷۹ څخه د زياتې رايې په درلودلو سره د کليفورنيا د ۲۹ پارلماني سيمې لپاره د متحده ايالتونو د استازو مجلس ته وټاکل شوه. نوموړې د لږ تر لږه ٪۷۰ رايې په درلودلو سره له دې سيمې څخه په پرله پسې ډول د استازې په توګه وټاکل شوه، چې په ۱۹۹۲ ز کال کې د سيمې نوم ۳۵ تاکنيزې حوزې يا سيمې او په ۲۰۱۲ کې ۴۳ ټاکنيزې سيمې ته بدل شو.
واټرس د سويلي مرکزي لاس انجلس د لويې برخې او د لاس انجلس د ويستچيسټر “Westchester” او پلايا ډيل ري “Playa Del Rey” ساحلي ټولنو او همدرانګه د ټورنس “Torrance”، ګاردينا “Gardena”، هاوتورن “Hawthorne”، انګلووډ “Inglewood” او لاونډېل “Lawndale” ښارونو استازيتوب کړی دی.
کاري دوره
ماکسين د ۱۹۹۴ ز کال د جولای پر ۲۹ نېټه هغه مهال د خلکو پاملرنه ځانته کړه، چې په پرله پسې ډول يې د استازي پيټر کېنګ “Peter King” وينا پرې کړه. لوړپوړي مشر کاري ميک “Carrie Meek” د نوموړې چلند د «ناقانونه او سرکښه» په توګه ډلبندي کړ او ګواښ يې وکړ، چې د په لښکري خدمت کې ډلګی مشر دې هغه د استازو د جرګې واک ته وړاندې کړي (کټ مټ د لاس اخېستنې په موخه د يوې رسمې خبرتيا غوندې). تر ۲۰۱۷ ز کال پورې دا د استازو جرګې د واک تر ټولو وروستۍ بېلګه ده، چې د انضباطي موخې لپاره ګومارل کېږي. په پای کې د ورځې د پاتې برخې لپاره مجلس ته د واټرس تګ وځنډول شو. له کېنګ سره شخړې له تېرې ورځې څخه راپورته شو. دوی دواړه د مجلس د بانکدارۍ کمېټه کې وو او د وايټ واتر د شخړې “Whitewater controversy” په اړه يې اورېدل. واټرس احساس وکړ چې له کېنګ څخه د ماګي ويليمس “Maggie Williams” (د هيلري کلېنټن د کاري ډلې مشر) په اړه پوښتل خورا سخت وو او وروسته يې د يو بل پر وړاندې دښمنانه الفاظ وکارول.
واټرس له ۱۹۹۷ څخه تر ۱۹۹۸ ز کال پورې د کانګرس د تورپوستو استازو د مشرې په توګه خدمت وکړ. نوموړې په ۲۰۱۵ ز کال کې «د ګټې لپاره زده کړو کې د درغلۍ ضد فدرالي قوانينو د پلي کولو:Enforcement of Federal Anti-Fraud Laws in  For-Profit Education» په اړه د زده کړې او کاري ځواک په اړه د متحده ايالتونو د مجلس کمېټې “U. S. House Committee on Education and the Workforce” په ناستو کې ګواهي ورکړه او د طبي ټيکنالوژۍ امريکايي پوهنځی “American College of Medical Technology” يې د خپلې سيمې د «ستونزه ښوونځي» په توګه ياد کړ. ماکسين واټرس په ۲۰۰۶ ز کال کې د پاچا ډريو طبي مرکز “King Drew Medical Center” پر سر بحث کې هم ښکېل وه. نوموړې د روغتون په اړه د رسنۍ پوښښ باندې نيوکه وکړه او د فدرالي اړيکو (مخابراتو) له کمېسېون “Federal Communications Commission “FCC”” څخه يې وغوښتل، چې د صليب ملکيت د بنديز تېرېدنه يا ابراء ليک او په همدې دليل د KTLA تلوېزيوني تمځای يا سټېشن (چې د لاس انجلس ټايمز ملکيت دی) د کاري جواز له نوي کولو څخه ډډه وکړي. نوموړې وويل چې لاس انجلس ټايمز پر عامه نظر باندې نابرابره يا افراطي اغېزه لرلې ده او له همدې څخه يې په ځانګړو بېلګو کې ځايي ټولنې ته د زيان رسولو په موخه ګټه اخېستې ده. هغې وړانديز وکړ، چې “FCC” دې ورځپاڼه اړ کړي، چې خپل تلوېزيوني تمځای وپلوري او يا دې د دوی د خپرونې حق له ګواښ سره مخامخ کړي. د “Broadcasting & Cable” په وينا «يادې ننګونې د سټېشن درلودلو څخه د دفاع په موخه د لوړ بيه حقوقي شخړو بڼه غوره کړه. لږ تر لږه د يو پر وړاندې دفاع به د وکيلانو په مزد يا فيسونو کې لس ګونه زره لګښت ولري او ښايي د جواز نوي کول نږدې درې مياشتې وځنډېږي». د واټرس غوښتنه بريالۍ نه وه.
واټرس په ۲۰۰۹ ز کال کې د متحده ايالتونو د تخصيص په کمېټه کې د يوې ځانګړې اندازې په اړه له استازي ډېو اوبي “Dave Obey” سره مخالفت درلود. د تمويل غوښتنه په لاس انجلس کې د يو دولتي ښوونځي د ګورمانې روزنيز مرکز لپاره وه، چې د ماکسين واټرس په نوم نومول شوی و. نوموړې په ۲۰۱۱ ز کال کې د ۲۰۱۲ مالي کال لپاره د ملي دفاعي واک ورکولو قانون په خلاف رايه وکاروله. ياد قانون په هغه کړکېچې مقررې پورې اړه درلوده، چې حکومت او فوځ ته له محکمې څخه پرته په نامعلوم ډول د امريکايي اتباعو د نيولو اجازه ورکوي.
په ۲۰۱۲ ز کال کې له دندې څخه د بارني فرانک “Barney Frank” په لاس اخېستنې سره، واټرس د مجلس د مالي خدمتونو کمېټې د رتبې غړې شوه. د ۲۰۱۳ ز کال د جولای پر ۲۴ نېټه يې د ۲۰۱۴ ز کال د دفاعي تخصيصونو قانون په H.R 2397 څانګه کې د ۱۰۰ سمون يا تعديل په ګټه رايه وکاروله. ياد سمون د کورنۍ څارنې اوړ په ځانګړي ډول هغه فعاليتونه په نښه کړل، چې د ملي امنيت استازولۍ “National Security Agency” اړوند وو او ښايي د متحده ايالتونو د اتباعو په اړه د بنسټيزو يا پراخه معلوماتو په موخه به يې له قانون څخه د ناسا د ژباړې نرمي (د بدلون ځانګړتيا) محدوده کړې وي. ۱۰۰ سمون ۲۰۵ – ۲۱۷ ونه منل شو.
مارشال مک لوهان
هربرټ مارشال مک لوهان، د کاناډا ویاړ درلودنکی (د ۱۹۱۱ کال د جولای له ۲۱ – د ۱۹۸۰ کال د ډسمبر تر ۳۱) یو کاناډایی فیلسوف ؤ چې کار یې د رسنیو نظریې د مطالعې بنسټ جوړوي. هغه په مانیتوبا پوهنتون او په کمبرج پوهنتون کې زده کړې وکړې. هغه د متحده ایالاتو او کاناډا په یو شمېر پوهنتونونو کې د انګلیسي ژبې د پروفیسور په توګه د استادی خپل مسلک پیل کړه او وروسته په ۱۹۴۶ کال کې ټورنټو پوهنتون ته لاړ او هلته د ژوند تر پایه پاتې شو.
مک لوهان د "رسانه پیغام ده" عبارت او د نړیوال کلي اصطلاحات وړاندې کړل او نږدې ۳۰ کله مخکې له دې چې نړیواله شبکه (World Wide Web) اختراع شي، د هغې وړاندوینه وکړه. هغه د ۱۹۶۰ کلونو په وروستیو کې په رسنیز خبرو اترو کې سابقه کار ؤ، خو  د ۱۹۷۰ لسیزې په لومړیو کې د هغه نفوذ په کمېدو شو. د هغه د مړینې څخه وروسته کلونو کې په ​علمي حلقو کې یو جنجالي شخصیت پاتې شو. که څه هم د انټرنټ او نړیوالې شبکې په راتګ سره د هغه په کار او لید کې علاقه بیا پیل شوه.
د لیسانس زده کړې
په انجینري کې له یو کال زده کړو وروسته، هغه رشته بدله کړه او په ټولنیزو علومو کې یې د لیسانس سند ترلاسه کړ (۱۹۳۳) او د هنر او ساینس په برخه کې یې د پوهنتون د سرو زرو مډال وګاټه. هغه خپلو زده کړو ته دوام وکړ او په ​​۱۹۳۴ کال یې د پوهنتون څخه په انګلیسي ژبه کې د ماسټرۍ سند هم ترلاسه کړ. هغه له ډېرې مودې راهیسې هیله درلوده چې په انګلستان کې د ماسټرۍ زده کړو ته دوام وکړي، خو د آکسفورډ روډس سکالرشپ په ترلاسه کولو کې پاتې راغلی او د کمبرج پوهنتون ته ومنل شو.
که څه هم لا دمخه یې په مانیتوبا پوهنتون کې خپل لیسانس او ماسټري ترلاسه کړې، کیمبرج غوښتل چې هغه د لیسانس "افیلیت" محصل په توګه نوم لیکنه وکړي او د درې کلونو پرځای یو کال د لیسانس سند لپاره درس ووايي، ترڅو دوکتورا زده کړو ته لاره پیدا کړي. هغه  د ۱۹۳۴ کال په مني کې د کمبرج ترنېټي هال ته لاړ، هلته یې د آی. اې. ریچاردز او اف. آر. لیوس تر نظر لاندې زده کړې وکړې او د نوې نیوکې (New Criticism) ادبي مکتب تر اغېزې لاندې راغی. کلونه وروسته، هغه له فکر کولو وروسته پوهنځۍ استادانو ته په "ادراک روزنه" او همدارنګه د ریچارډز د "ورسته کتنې" یا "feedforward" نظریې په څېر مفاهمو باندې د دوی د ټینګار له امله د خپل د راتلونکي کار په مسیر د نفوذ کولو اعتبار ورکړ. دې مطالعات د ټکنالوژیکي بڼو په اړه د هغه د وروستیو نظرونو لپاره یو مهم بنسټ جوړ کړ. هغه په ۱۹۳۶ کال کې د کمبرج څخه د لیسانس لازم سند ترلاسه کړ او د ماسټرۍ برنامې ته ننوت.
کاتولیکیزم ته اوښتل
مک لوهان په مانیتوبا پوهنتون کې د دین سره خپله لانجمنه اړیکه وڅیړله او ادبیاتو ته یې مخه کړه ترڅو " حقیقت او ښکلا ته د خپلې اروا اشتیاق پوره کړي"، وروسته یې دې مرحلې ته تجاهل پالنه (agnosticism) وویل. په کمبرج کې د درییز درسونو ( ګرامر، منطق او بدیع بیان) یا (trivium) زده کړې پر مهال، هغه د جي. کې. چیسټرټون د مطالبو په لوستلو پر بنسټ په ۱۹۳۷ کال کې کاتولیکزم ته د خپلې وروستۍ اوښتنې په لور لومړي ګامونه واخیستل. خپلې مور ته یې په ۱۹۳۵ کال کې ولیکل:     "که زه د چیسټرټون سره نه وی مخ شوی، زه به لږترلږه د څو کلونو لپاره تجاهل پاله پاتې شوی وم. چیسټرټون زه په دیني عقیده قانع نه کړم، خو هغه عادت ته یا د انسان څخه کرکې ته زما د ناهیلۍ بدلېدو مخه ونیوله. اروپایی کلتور ته یې زما سترګې خلاصې کړې او زه یې وهڅولم چې له نږدې نه یې وپیژنم. ماته یې زما په وجود د هغه ټولو شیانو لاملونه را زده کړل چې دا یوازې ړنده غوسه او بدمرغي وه."مک لوهان د ۱۹۳۷ کال د مارچ په پای کې د دین اوښتنې سوکه خو جامع بهیربشپړ کړ او رسماً کاتولیک کلیسا ته ومنل شو. پلار یې د کلیسا له یوه مشر سره تر مشورې وروسته د هغه د دین اوښتنې پرېکړه ومنله. که څه هم مور یې احساس وکړ چې د زوی دین اوښتنه به یې د هغه مسلک ته زیان ورسوي او تسلي نه ورکول کېده. مک لوهان د خپل ژوند په اوږدو کې دیندار ؤ، خو دین یې شخصي موضوع بله. هغه په ټول ژوند کې د درې عدد (د بېلګې په توګه، درېیز درسونه، تثلیث)  سره لیوالتیا درلوده او ځینې وختونه یې ویل چې پاکې مریم  له فکري پلوه هغه ته هدایت کړی دی. د خپل مسلک تر پایه یې د لوړو زده کړو په کاتولیک مؤسیسو کې درس ورکړ.
لومړنی مسلک، واده او ډوکتورا
مک لوهان په کاناډا کې د مناسبې دندې د نه موندلو له وجهې، له انګلستان څخه راستون شو ترڅو د ۱۹۳۶ – ۱۹۳۷ تعلیمي کال لپاره په ویسکانسین – مډیسن پوهنتون کې د تدریسي مرستیال په توګه په دنده بوخت شو. هغه په سنټ لوئس پوهنتون کې له ۱۹۳۷ کال څخه تر ۱۹۴۴ کال پورې انګلیسي ژبه تدریس کړه (کمبرج ته د راستنېدو له امله دا بهیر د ۱۹۳۹ کال څخه تر ۱۹۴۰ کال پورې له ځنډ سره مخ شو). هلته یې د شکسپیر په اړه کورسونه تدریس کړل، په نهایت کې یې د والټر جې. اونګ سره استادي او ملګرتیا وکړه، والټر وروسته په هغه موضوع کې چې مک لوهان یې پام  ورته اړولی ؤ، د خپلې دوکتورا مقاله ولیکه او همدارنګه د مخابراتو او ټیکنالوژۍ په برخه کې یو مشهور نظرخاوند شو.
مک لوهان په سنټ لوئس کې له کورین لوئس سره چې یوه ښوونکې او ممثله او د تګزاس له فورټ ورت څخه وه، وکتل او د ۱۹۳۹ کال اګست په ۴ یې ورسره واده وکړ. دوی ۱۹۳۹ – ۱۹۴۰ کال پوري په کیمبرج کې تیر کړل، هلته مک لوهان د ماسټري سند ترلاسه کړ ( چې د ۱۹۴۰ کال په جنوري کې ورکړل شو) او د توماس ناش او کلامي هنرونو په اړه یې د ډوکتورا په مقاله باندې کار پیل کړ. کله چې د مک لوهان کورنۍ په انګلستان کې وه، په اروپا کې دوهمه نړیواله جګړه پیل شوې وه. له همدې امله یې اجازه ترلاسه کړه چې خپله مقاله بشپړه کړي او د شفاهي دفاع لپاره کمبرج ته د راستنېدو پرته یې له متحده ایالاتو څخه وسپاري. مک لوهان او مېرمن یې په ۱۹۴۰ کال کې  سنټ لوئس پوهنتون ته راستون شو او هلته یې د تدریس په دوام سره یوه کورنۍ پیل کړه. د ۱۹۴۳ کال په ډسمبر کې یې د فلسفې ډوکتورا سند ترلاسه کړ.
راتلونکی مسلک او شهرت
مک لوهان د ۱۹۵۰ لسیزې په لومړیو کې د ټورنټو په پوهنتون کې د فورډ بنسټ په مالي کښټ د ارتباطاتو او کلتور سیمینارونه پیل کړل،. د شهرت په زیاتېدو سره یې د نورو پوهنتونونو څخه زیات شمېر وړاندیزونه ترلاسه کړل. هغه د دې دورې په جریان کې خپل لومړی مهم اثر، میخانیکي ناوې (The Mechanical Bride ) خپور کړ (۱۹۵۱)، په دې اثر کې یې په ټولنه او کلتور باندې د اعلاناتو اغېزې وڅېړلې. مک لوهان او اډمونډ کارپنټر د ۱۹۵۰ لسیزې په اوږدو کې د اکتشافاتو (Explorations) په نوم یو مهم علمي جورنال هم خپور کړ. هغه، کارپنټر، هارولډ انیس، اریک اې. هاولوک او نورټروپ فرای د ټورنټو د ارتباطاتو د نظریو مکتب د وتلو کسانو په توګه پیژندل شوي. په دې موده په اوږدو کې، مک لوهان د نوي پالې لیکوالې، شیلا واټسن د وینډهام لیوس په هلکه د ډوکتورا مقالې څارنه وکړه. د ټورنټو پوهنتون بل انسټیټیوټ ته د هغه د تګ د مخنیوي لپاره په ۱۹۶۳ کال کې د کلتور او ټیکنالوژۍ مرکز (Centre for Culture and Technology ) یا (CCT) جوړ کړ.
مک لوهان په ۱۹۷۰ کال کې (Order of Canada) ویاړ چې د کاناډا له ملي نښانونو څخه ؤ، ورسېد. دالاس پوهنتون په ۱۹۷۵ کال کې له اپریل څخه تر مې پورې د هغه کوربه ؤ او هغه یې د مک ډرموټ څوکۍ ته وټاکه. مارشال او کورین مک لوهان شپږ ماشومان: اریک، غبرګوني مریم او تېریسا، سټیفاني، الیزابیت او مایکل درلودل. د یوې لویې کورنۍ اړوند لګښتونو بلاخره هغه د اعلاناتو کار ته اړ کړ او د IBM او AT&T په ګډون د لویو شرکتونو لپاره یې د مشورو او خبرو لیدنې منلې.
د ووډي آلن د ایني هال (۱۹۷۷)  ډرامه چې د اوسکار ګټونکې شوه، مک لوهان خپل فرعی نقش په خپله ولوباوه. په فلم کې، یو تکړه علمي شخص د سینما په کتار کې د آلن سره بحث کوي، په دې وخت کې مک لوهان ناڅاپه راځرګند کېږي او د دې جملې په ویلو سره "تاسو زما د آثارو په اړه هېڅ نه پوهیږئ." هغه چوپ خوله کوي. دا هغو کسانو ته د مک لوهان یوه له ډېرو تکراري بیانیو څخه وه، چې د هغه سره یې مخالفت کاوه.
مړینه
مک لوهان د ۱۹۷۹ کال په سپتمبر کې له مغزي ټکان سره مخ شو چې د هغه د خبرو کولو وړتیا یې اغېزمنه کړه. له دې لږ وروسته د ټورنټو پوهنتون د عالي تحصیلاتو برخې هڅه وکړه چې د هغه څېړنیز مرکز وتړي، خو د پام وړ لاریونونو له امله په ځانګړې توګه د ووډي آلن له خوا يې مخه ونیول شوه. مک لوهان هېڅکله د مغزي ټکان څخه په بشپړه ډول روغ نه شو او د ۱۹۸۰ کال د دسمبر په ۳۱ په خوب کې مړ شو. هغه د کاناډا د آنټاريو په تورنهيل کې د هولي کراس په هديره کې خاورو ته وسپارل شو.
سټیو بنن
سټیفن کوین بنن ( زېږون ۲۷ نومبر ۱۹۵۳ زکال) امریکايي رسنیز اجرائیوي مدیر، سیاسي ستراتیژي جوړوونکی او پخوانی پانګوال بانکوال دی چې د ټرمپ د ولسمشرۍ په لومړیو اووه میاشتو کې یې د ډونالډ ټرمپ په اداره کې د سپینې ماڼۍ د جګ پوړي ستراتیژي جوړوونکي په توګه خدمت وکړ. هغه د برایټبارت نیوز د اجرائیوي مدیر او له هغو وړاندې یې د Cambridge Analytica په نوم د معلوماتو د تحلیل د شرکت په مدیره پلاوي کې خدمت کړی؛ هغه شرکت چې اوس لغو شوی دی.
بنن د ۱۹۷۰ یمې ز لسیزې په وروستیو او د ۱۹۸۰ مې لسیزې په لومړیو کې د اووه کلونو لپاره د متحده ایالاتو د سمندریز ځواک افسر و. هغه له نظامي خدمت وروسته په ګولډمن ساکس کې د پانګوال بانکوال په توګه په کار پیل وکړ. په ۱۹۹۳ زکال کې هغه د بایوسپیر ۲ (Biosphere 2) څېړنیزې پروژې عامل مدیر شو. وروسته په هالیوډ کې اجرائیوي تولید کوونکی شو او د ۱۹۹۱ زکال څخه تر ۲۰۱۶ زکال پورې یې ۱۸ فلمه تولید کړل. په ۲۰۰۷ زکال کې نوموړي ښي اړخی افراطی لیدلوری لرونکی برایټبارت نیوز تاسیس کړ چې په ۲۱۰۶ زکال کې یې هغه «ښي اړخی لوړ ځایګی لرونکی» توصیف کړ.
په ۲۰۱۶ زکال کې بنن د ټرامپ د ټاکنیز کمپاین اجرائیوي مدیر شو چې بیا د ټرامپ له بریا وروسته د هغه د ستر سلاکار او د اوسپینې ماڼۍ د مخکښ ستراتیژېست په توګه وټاکل شو. هغه اته میاشتې وروسته دغه ځایګی پرېښود او بېرته یې خپل برایټبارت ته مخه کړه. د ۲۰۱۸ زکال په جنوري میاشت کې په اور او غضب (Fire and Fury) نومي کتاب کې د انتقادي نظریاتو په خپرولو د ټرامپ له خوا رد شو او برایټبارت یې هم خوشی کړ.
له سپینې ماڼۍ څخه له وتلو وروسته، بنن د جمهوري غوښتونکي ګوند له تشکیلاتو سره مخالفت وکړ او د جمهوري غوښتونکو په ابتدایه ټاکنو کې یې د یاغیانو له نوماند ملاتړ وکړ. د سیاسي ستراتیژېست په توګه د بنن شهرت هغه وخت تر پوښتنې لاندې راغی چې د الاباما ایالت د سترې محکمې پخواني قاضي روی مور، د بنن د ملاتړ لرلو سربېره له الاباما ایالت څخه د متحده ایالاتو سنا ته د ۲۰۱۷ زکال په ټاکنو کې د دیموکرات ډوګ جونز پر وړاندې ماته وخوړه. بنن د «نړیوال پوپولیستي خوځښت د نړیوال بنسټ جوړولو» لپاره خپل هوډ اعلان کړی و. له همدې امله هغه د اروپا د سخت دریځې ښي اړخې شبکې د جوړولو په ګډون په ټوله نړۍ کې له ګڼ شمېر ملي محافظه کاره پوپولیستي سیاسي خوځښتونو ملاتړ وکړ.
د ۲۰۲۰ زکال په اګست میاشت کې بنن او درې تنه نور د موږ دېوال جوړوو (We Build the Wall) کمپاین (د مکسیکو او امریکا په پوله د دېوال جوړولو په موخه د عامه مرستې غونډولو کمپاین و) کې د جعلي برېښنالیکونو د جوړولو او پیسو وینځنې په تور ونیول شول. دغو تورنو کسانو له دې سره چې ژمنه یې کړې ټولې مرستې به د دېوال په جوړولو لګوي، خو هغوی په ښکاره توګه ځانونه بډایه کړل. بنن ادعا وکړه چې بې ګناه دی او د محکمې له تاریخ وړاندې د ټرامپ له خوا وبخښل شو.
د ۲۰۲۰ زکال په نومبر میاشت کې د بنن ټویټر اکونټ وروسته له هغه د تل لپاره تعلیق شو ،کله چې هغه وړاندیز وکړ چې د عفوني ناروغیو د دولتي مخکښ متخصص آنتوني فائوچي او د FBI  د مدیر کریسټوفر رای سرونه دې پرې شي. بنن د ۲۰۲۱ زکال په اکټوبر میاشت کې د متحده ایالاتو په کانګرس باندې د برید اړوند څېړنو لپاره د استازو د جرګې له احضاریې څخه له سرغړونې وروسته کانګرس ته د سپکاوي په تور ونیول شو. هغه د ۲۰۲۱ زکال د نومبر په ۱۲ مه د فدارل قضايي پلاوي له خوا د جنایي تحقیر په دوو تورونو تورن شو او درې ورځې وروسته یې خپله ځان چارواکو ته وسپاره. د ۲۰۲۲ زکال د اپرېل په ۶ مه، هغه د کانګرس د شورش کمېټې ته د ۲۰۲۱ زکال د جنوري میاشتې د ۶ مې نېټې د نه شهادت ورکولو اړوند د بیاکتنې چانس له لاسه ورکړ.
په ۲۰۱۶ زکال کې د ډونالډ ټرامپ د ولسمشریزو ټاکنو کمپاین
د ۲۰۱۶ زکال د اګست په ۱۷ مه نېټه چې د ۲۰۱۶ زکال ولسمشریزو ټاکنو ته ۸۸ ورځې پاتې وې، بنن د ډونالډ ټرامپ د ټاکنیز کمپاین اجرائیوي مشر وټاکل شو. بنن برایټبارت او همدارنګه یې د کمبرېج انلیتیکا په نامه د دولتي تجزیې او تحلیل انستیوت خوشي کړل، څو دغه دنده مخته یوسي. وروسته له هغه چې نوموړي د اجرائیوي مدیر رول په واک کې واخیست، د ټرامپ د کمپاین مشر، پل مانافورت له دندې ګوښه کړای شو.
ولسمشرۍ ته د ډونالډ ټرامپ له رسېدو وروسته د نومبر په ۱۳ مه بنن د نوي منتخب ولسمشر د ستر سلاکار او مخکښ ستراتیژېست په توګه وټاکل شو. د هغه ټاکل کېدل د افترا ضد اتحادیې (ADL)، اسلامي – امریکايي اړیکو د شورا، په سوېل کې د بېوزلۍ د حقوقي دفتر، په سنا کې د لږه کیو دیموکراتانو د مشر هري رېډ او یو شمېر جمهوري غوښتونکو ستراتېژیستانو له مخالفت سره، هغه هم په برایټبارت نیوز کې د هغه د نژاد پرستانه او یهودیت ضد څرګندونو له امله مخ شول.
د ۲۰۱۶ زکال د نومبر په ۱۵ مه د متحده ایالاتو د استازو په جرګه کې د روډ آیسلنډ استازي ټرامپ ته د استازو د جرګې د ۱۶۹ دیموکراتانو په لاسلیک لیک ولېږه او له ولسمشر یې وغوښتل، چې د هغه انتصاب لغو کړي. په دغه لیک کې راغلي و چې د بنن انتصاب «د دې په اړه چې ډونالډ ټرامپ به په راتلونکي کې څه ډول ولسمشر وي ، اندېښمنونکی پیغام وړاندې کوي»، ځکه د هغه «اړیکې له ملت پاله سپین خوځښت سره مستندې شوې وې»؛ همدارنګه یې په برایټبارت نیوز کې د پردیو پر وړاندې د هغه د سخت دریځۍ ګڼ شمېر بېلګې وړاندې کړې. بنن رد کړه چې: دی دې سپین پوستی ملت پال وي او څرګنده یې کړه چې: یو «اقتصادي ملت پال» دی.
د ډونالډ ټرامپ ولسمشري
ټرامپ له لوړې کولو وروسته په نوي جوړ کړي پوست کې بنن د خپل مخکښ ستراتیژېست په توګه وټاکه. دغه ځایګي هغه د ولسمشر په سلاکار واړاوه چې د واکونو له مخې هغه د دفتر د رئیس سره نږدې ورته واکونه لرل. د ولسمشر په اجرائیوي دفتر کې د غړي په توګه د هغه ځایګي د سنا تايید ته اړتیا نه لرله. د برایټبارت نیوز مدیر مسئوله جولیا هان هم له بنن وروسته سپینې ماڼۍ ته لار ومونده چېرې چې هغه د بنن د یاورې او همدارنګه د ولسمشر ټرامپ د ځانګړې یاورې په توګه وټاکل شوه.
د ټرامپ له لوړې څو ورځې وروسته بنن نیویارک ټایمز ته وویل:«رسنۍ باید خجالت او تحقیر شي، خپله خوله وتړي او د یوه څه مودې لپاره یوازې غوږ ونیسي. غواړم دا نقل کړئ: رسنۍ دلته مخالف ګوند دی. هغوی نه کوي، دوی دا هېواد نه درک کوي. هغوی لا نه پوهېږي چې ولې ډونالډ ټرامپ د متحده ایالاتو ولسمشر دی».
بنن او سټیفن میلر د ۱۳۷۶۹ اجرائیوي فرمان په جوړولو کې ونډه لرله چې له مخې یې متحده ایالاتو ته د اووه هېوادونو د وګړو په سفر او کډوالۍ محدودیتونه ولګول شول، د ۱۲۰ ورځو لپاره د متحده ایالاتو د کډوالو منلو پروګرام وځنډول شو او په بشپړه توګه یې متحده ایالاتو ته د سوریايي وګړو په ورتلو بندیز ولګاوه. د بریتانوي خبري مجلې اکونومیست د راپور له مخې بنن او میلر « [ولادمیر] پوتین ته د یوه ملت پال همکار او د وطني نړۍ (cosmopolitanism) د مفهوم پر وړاندې د مبارز په توګه کتل».
په ټولنیزو رسنیو کې بندیزونه
د ۲۰۲۰ زکال د نومبر په ۵ نېټه هغه په خپله انټرنټي وینا کې د عفوني ناروغیو د دولتي مخکښ متخصص انتوني فوکي او د FBI د مشر کریستوفر ورای د سرغوڅولو غوښتنه وکړه. بنن وویل: که چېرې دغه کار ماته اړوند وای، له فوکي او ورای څخه په سرغوڅولو،«د هغوی سرونه مې په نیزو اېښودل» او د سپینې ماڼۍ بهر مې «هغو بیروکراتانو ته د ګواښ په توګه ښوول» چې له ټرمپ سره مخالفت کوي. د دغې ورځې په پای کې فیس بوک او یوټیوب د هغه دغه ویډیو د هغه له پروفایل ډیلیټ کړه او ټویټر هم د هغه اکونټ له تاوتریخوالي څخه د ستاینې په موخه د تل لپاره بند کړ.
ژونکه
حجره (له لاتیني کلمې cellula 'کوچنۍ کوټه' څخه اخیستل شوې) د ژوند بنسټیز جوړښتي او وظیفوي واحد دی. هره حجره (cell) له سایتوپلازم څخه جوړه ده چې په یوه غشا کې پوښل شوې او ګڼ شمېر بایو مالیکولونه لري، لکه پروټینونه او نیوکلیک اسیدونه.
د نباتاتو او څارویو ډېری حجرې یوازې تر رڼا مایکروسکوپ لاندې د لیدو وړ دي، او د ۱ او ۱۰۰ مایکرومترو ترمنځ ابعاد لري. الکترون مایکروسکوپ خورا لوړ ریزولوشن ورکوي او د حجرو خورا مفصل جوړښت ښيي. ژوندي موجودات د یوني سیلولر یا وحید الحجروي (چې له یوې حجرې څخه جوړ دي لکه باکتریا) یا مولټي سیلولر یا کثیر الحجروي (د نباتاتو او حیواناتو په شمول) دوو کټګوریو لاندې ډلبندي کېدای شي. ډېری وحید الحجروي ارګانیزمونه د مایکرو ارګانیزمونو په توګه طبقه بندي شوي. په نباتاتو او حیواناتو کې د حجرو شمېر له یوې نوعې څخه تر بلې نوعې پورې توپیر لري؛ داسې اټکل شوی چې د انسان بدن شاوخوا ۴۰ ټریلیون (4×1013) حجرې لري. یوازې دماغ له شاوخوا ۸۰ ملیارده دغو حجرو څخه جوړ دی.
د حجرو بیولوژي د حجرو مطالعه ده، چې په ۱۶۶۵ کال کې د رابرټ هوک لخوا کشف شوه، چا چې په یوه خانقاه کې د عیسوي راهبانو له حجرو سره د دوی د ورته‌والي له امله دا نوم ورکړ. د حجرو تیوري چې په لومړي ځل په ۱۸۳۹ کال کې د ماتیاس یکوب شلیډن (Matthias Jakob Schleiden) او تیودور شوان (Theodor Schwann) له لوري رامنځته شوې، وایي چې ټول ژوندي موجودات له یوې یا ډېر, حجرو څخه جوړ شوي او دا حجرې په ټولو ژوندیو موجوداتو کې د جوړښت او فعالیت بنسټیز واحد دی، او دغه راز ټولې حجرې له مخکې شته حجرو څخه راجوړېږي. حجرې شاوخوا ۴ ملیارده کاله وړاندې د ځمکې پر مخ راڅرګندې شوې دي.
د فرعي حجرو اجزاء
ټولې حجرې، هغه که پروکاریوټیک وي او که یوکاریوټیک وي، یوه غشا لري چې حجره پوښي او هغه څه تنظیموي چې داخل او بهر ته حرکت کوي (په انتخابي ډول د نفوذ یا تېرېدو وړ)، او همدا راز د حجرې برېښنایي وړتیا ساتي. په غشا کې دننه، سایتوپلازم د حجرو ډېری حجم نیسي. ټولې حجرې (د وینې له سرو حجرو یا سرو کرویاتو پرته چې د هیموګلوبین لپاره د اعظمي ځای برابرولو لپاره د حجرې هسته او ډېری ارګانیلونه نه لري) د ډي اېن اې (DNA) لرونکې دي، چې د جینونو ارثي مادې پکې وي، او همدا راز د آر اېن اې (RNA) لرونکې دي، چې د انزایمونو په څېر د مختلفو پروټینونو د جوړولو لپاره اړین معلومات لري او د حجرو لومړنی ماشین بلل کېږي. په حجرو کې نور بایو مالیکولونه هم شته دي.
د حجرې له غشا بهر جوړښتونه
ډېری حجرې داسې جوړښتونه هم لري چې په بشپړه یا جزوي توګه د حجرو له غشا څخه بهر وي. دا جوړښتونه ځکه پام وړ دي چې دوی د سیمیپرمیبل حجرو د غشا په وسیله له بهرني چاپیریال څخه خوندي نه دي. د دغو جوړښتونو د راټولولو لپاره، د دوی اجزا باید د صادراتي پروسو له لارې د حجرو غشا ته انتقال شي.
د حجرو دېوال
د پروکاریوټیک او یوکاریوټیک حجرو ډېری ډولونه د حجرو دېوال لري. د حجرو دېوال حجره له میخانیکي او کیمیاوي پلوه د هغې له چاپیریال څخه ساتي، او د حجرو غشا ته د محافظت اضافي لایه ده. د حجرو بېلابېل ډولونه له مختلفو موادو جوړ شوي حجروي دېوالونه لري؛ د نبات د حجرو دېوالونه په ټولیزه توګه له سیلولوز څخه جوړ شوي دي، د فنجي حجرو دېوالونه له کیتین څخه جوړ شوي او د بکتیریا د حجرو دېوالونه بیا له پیپتیډوګلیکان څخه جوړ شوي دي.
تکثیر
د حجرو په وېش کې یوه واحده حجره شامله ده (چې د مور حجرې په نوم یادېږي) او پر دوو لوڼو حجرو وېشل کېږي. دا د کثیر الحجروي موجوداتو د ودې (د نسج د ودې) او په وحید الحجروي موجوداتو کې د تولید (نباتي تکثیر) لامل کېږي. پروکاریوټیک حجرې د دوه پټه چاکېدو په واسطه وېشل کېږي، په داسې حال کې چې یوکاریوټیک حجرې معمولا د اټومي وېش له پروسې څخه تېرېږي، چې د مایتوسېس په نوم یادیږي، او وروسته بیا د حجرې وېش رامنځته کېږي چې د سایټوکینیسېس په نوم یادېږي. یوه ډیپلوید حجره هم ښایي د هاپلوید حجرو د تولید لپاره، چې معمولا څلور وي، میوسېس پروسې څخه تېره شي. هاپلوید حجرې په کثیر الحجروي ژوندیو موجوداتو کې د ګیمیټ حجرې په توګه کار کوي او د نوو ډیپلوید حجرو جوړولو لپاره ترکیب کوي.
د DNA تکثیر یا نقل کول، یا د حجرې د جینوم د تکثیر پروسه، تل هغه وخت پیښیږي کله چې حجره د مایتوسېس یا دوه پټه چاکېدو له لارې وېشل کېږي. دا د حجروي دورې د S پړاو په جریان کې پیښیږي.
په مییوسس کې، DNA یوازې یو ځل نقل کېږي، په داسې حال کې چې حجره دوه ځله وېشل کېږي. د DNA تکثیر یوازې تر مییوسس-یو وړاندې واقع کېږي. د DNA نقل کول هغه وخت نه پیښیږي کله چې حجرې په مییوسس-دوه کې دویم ځل ووېشل شي. نقل کول یا تکثیر هم د حجرو د ټولو فعالیتونو په څېر، د دغه کار ترسره کولو لپاره ځانګړو پروټینونو ته اړتیا لري.
ریښه یا اصل
د حجرو اصل او ریښه د ژوند له اصل سره تړاو لري، چې پر ځمکه د ژوند له تاریخ سره پیلېږي.
د لومړۍ حجرې ریښه
د هغو کوچنیو مالیکولونو د اصل په اړه ګڼې تیورۍ شته دي، چې پر ځمکه د لومړیو ژوندونو لامل شوي. ممکن دوی ځمکې ته پر اسماني ډبرو (meteorites) لېږدول شوي وي (وګورئ مرچیسن مېټیورایټونه)، او د سمندر په ژورو ځایونو کې رامنځته شوي وي، یا هم په کمېدونکي اتموسفیر کې د برېښا او رعد او برق په واسطه سینتیسایز یا ترکیب شوي وي (د ملر – یوري تجربه وګورئ). کم داسې پر تجربه ولاړ معلومات شته چې ښيي د لومړي ځل خپله تکثیر (self-replicating) بڼې څه وې. RNA د خپله-تکثیر لومړنی مالیکول ګڼل کېږي، ځکه چې دا د جینیاتي معلوماتو ذخیره کولو او د کیمیاوي تعاملاتو کتلایز کولو توان لري (د RNA نړیواله فرضیه وګورئ)، مګر ځینې نور موجودات چې د خپله-تکثیر وړتیا لري ممکن تر RNA مخکې وي، لکه خاوره یا پیپټایډ نیوکلییک اسید.
سرچينې
‎
وېشنيزه:ژونپوهنه
۳۰۰۰ (عدد)
۳۰۰۰ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۹۹۹ څخه  مخکي او د ۳۰۰۱ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۳۰۰۰:
په کلینډر کې
۳۰۰۰ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۳۰۰۰ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:څلور رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
پلان جوړونه
پلان جوړونه Planing سره معادله په کار وړل کیږي ، د مدیریت په کتابونو کي دوه کلمې (PLANING) او (PROGRAMMING)  په غالب ډول د یو او بل پر ځای په کار وړل کیږي. د مدیریت ځيني د نظر خاوندان لکه جانسون د (STRATEGIC PLANING) اصطلاح د اوږدمهاله پلان لپاره او (MEDIUN – RANG PROGRAMMING)  اصطلاح د منځمهاله پلان جوړوني لپاره په کار وړې دي. هغه وخت چې انسان د خپلي عقلاني ودي په اوږدو کې په خپل ژوند کې د پلان جوړولو ته اړتیا ولیده او د هغه په څېړلو یې پيل وکړ نو هغه ته یې په ټولنیزو نظامونو کي د مدیریت او لارښووني (رهبري ) په خدمتونو کې د یوې وسیلې په حیث پاملرنه وکړه او نن ورځ وینو چې د سازمانونو د شتون جوړښت دومره پېچل شوی دی چې له دقیقو پلان جوړونو پرته نشو کولای خپل ژوند ته دوام ورکړو. د پلان جوړونه د فرصتونو او له دې فرصتونو څخه د گټي اخیستني په څرنگوالي او له تهدیدونو سره د مبارزې پر بنسټ ولاړ دی. ==د پلان جوړوني فلسفه د پلان جوړوني فلسفه د یوه نظر او د ژوند د یوې حل لاري د عنوان په څېر چې د یوه فکر، اندېښې ، او د یوه منظم ، دوامداره او د کلک عظم د پلان جوړوني د عمل پر بنسټ د تعهد ضمانت کوونکی وي نو د مدیریت یوه نه جلاکېدونکې او نه بېلېدونکې برخه ده.
د پلان جوړوني اړتیا :
شخص او سازمان خپلو موخو ته د رسیدو لپاره پلان جوړوني ته اړتیا لري نو پر همدې بنسټ د پلان جوړوني اړتیا د یوه جزیې واقیعت موخو ته د رسیدو لپاره نه قبلېدونکی انکار دی ، په دې معنی چې هر څومره وړه موخه هم ولرو نه هغې ته د رسیدو لپاره باید او باید یو منظم پلان شتون ولري چې په لږ مصرف او کم وخت کې مو هغه ته ورسوي ،( دا که د یوې میلمستیا لپاره وي ، د رخصتي د یوې ورځي د تېرېدو لپاره وي ، او که د یوه محصول د خرڅلاو لپاره وي . نو ددې اړتیا پر بنسټ پلان جوړونه له دې واقیعت څخه سرچینه اخلی چې :- ټول نهادونه پخپل متحول چاپېریال کي فعالیت کوي هغه تغیرات چې له چاپېریال څخه سرچینه اخلي د هغو څخه په نه ډاډگېرنه پلان جوړونه د یوې نه قبلېدونکې اړتیا په څیر په ټولو نهادونو کې رامنځته شوېده . پیټرډراکر په دې باور دی چې د گټورکېدو ( د سمو کارونو ترسره کول ) او کارکولو ( په سمه توگه د کارونو تر سره کولو) په منځ کې توپیر شتون لري او د موخو د پړاوونو د ټاکلو په وخت کې دا دواړه د هغوی د څرنگوالي په کسبولو کې یو له بل سره تړلي دې.
د پلان جوړوني تعریف:
د پلان جوړوني لپاره متصصینو مختلف او بېل بېل تعریفونه کړېدي چې د نمونې په ډول دلته د څو تعریفونو یادونه کوو: پلان جوړونه عبارت ده له :
د پلان جوړوني موخې: هغه موخي چې په هره پلان جوړونه کې لټول کیږي په لاندی ډول دي
د پلان جوړوني لومړيتوب:
که چېرته د مدیریت دندي د یوه هرم په څېر په نظر کې ونیسو نو پلان جوړونه یې په سر کي ځاي لري که څه هم د مدیریت دندي په ځانگړي ډول تر څېړني لاندي نیسو، خو بیا هم په خپل منځ کې اړیکي لري او له دې ډلي څخه پلان جوړونه له ځانگړي اهمیت څخه برخمنه ده
د مدیر پنځه گونې دندې یو له بل څخه نه جلاکېدونکې دي او دا اړیکي په پلان جوړونه او کنټرول کې ډېري تر سترگو کیږي ځکه هغه کارونه چې د هغوي لپاره پلان شتون ونه لري نو موږ يې هم نه شو کولای په سمه توگه کنټرول کړو. کنټرول په دې معنی چې په یوه مسیر کې د فعالیتونو ساتل او د پلان له مخې د انحرافاتو سمول.
پلان جوړونه ټولو ډله ایزو موخو هڅي معلوموي او هغه پلانونه چې د یوه سازمان موخو ته مو رسوي هغه هم طرح کوي تر څو مدیر وپوهيږي چې څه ډول سازماني جوړښت (ساختار) باید وټاکي او د خپلي اړتیا وړ کارکوونکو په پېژندلو او د هر پسټ لپاره د شخصي ځانگړتیاو په پېژندلو باندي بریالی شي. نوهغه وخت یو مدیر کولای شي چې د لارښووني (هدایت) او سرپرستي گټور ډول وټاکي او د عملیاتو د کنټرول لپاره هم یو سټنډرډ ولري نو ویلاي شو چې : پلان جوړونه د مدیریت خلاصه جوړوي. د پلان جوړوني ډولونه :پلان جوړونه کولای شو په دری ډوله ترسره کړو: الف) د اوږدمهاله موخو او مأموریتونو ټاکل، ب) په لنډمهاله کمي او کیفي موخو باندي د مأموریتونو توپیر چې دا عمل په اصطلاح کې موخه جوړونه بلل کیږي ، ج)د خط مشي یا سیاستونو ټاکل، د) د اجرايي (تاکتیکی ) پلان جوړوني طرح. ستراتیژیکه پلان جوړونه د راتلوونکي په اړه وړاندوینه نه کوي خو کولاي شي چې له یوه مدیر سره په لاندنيو مواردو کې مرسته وکړي : الف) په اوسنیو غوښتنو یا مقتضیاتو کي بریالی کېدل، ب) د نه قبلېدونکو غلطیو په سمولو کي د یوه په موقع فرصت وړاندي کول، ج) په یوه مناسب وخت کې د سم تصمیم نیولو مرسته ، د) په هغو اعمالو باندي تمرکز چې په راتلوونکي کې باید په مطلوب ډول ترسره شي. پلان جوړونه د مدیریت په ټولو دندو باندي وړاندي والی لري سټراټیژیکه پلان جوړونه په هغو پوښتنو سره پیل کیږي چې په اوس وخت کې د موخو او د موخو د عملیاتو د په لاس راوړلو لپاره ځانگړي شوي وي ، د بېلگي په توگه : د لاندينیو پوښتنو ځوابونه د مدیرانو له تولیدي کارونو سره مرسته کوي تر څو خپل فعالیتونه و ارزوي ، تصمیم ونیسي چې کومي برخي باید وساتي او یا کومي برخي زیاتي او یا کمي کړي : په ځینو فرضیو کې حتي راتلوونکي خط مشونه هم وړاندوینه کیږي ، د بېلگي په توگه که چېرته یو سازمان د خپلو کارکووکو لپاره د بیا کښیناستني پروگرام یا پلان جوړونه ونه لري ، کله کله د پلان جوړوني په مفروضاتو وړاندوینه کوي.
اخځليکونه
وېشنيزه:اقتصاد
کور
یو کور هغه ودانۍ ده چې چتونه ، دیوالونه ، د ژوند کولو دروازې ، کلتوري ، ټولنیز یا مادي زیرمه کولو فعالیتونه ، د خلکو انفرادي او ډله ایزو فعالیتونو خدمت کول ، او د ورته عملیاتو لپاره محافظت کاروي. کور هم د سرپناه یا سرپناه کیدی شي. ذهني ، کور کیدی شي په دولت پورې اړه ولري کله چې په سرپناه یا اسانتیا کې وي
شرایط
د کور څخه د ټولنې سازمانونو د استوګنې ډیری ډولونو لپاره کارول کیدی شي چیرې چې خلک پکې ژوند کولی شي ، لکه د نرسینګ کورونه ، ... په کمپیوټر کې ، کور ممکن د ډیرو غړو شخصي معلوماتو لرونکی لارښود وي.
انسانانو شاوخوا 30،000 کاله دمخه د کورونو جوړول پیل کړي ، مګر ډیری یې په لنډمهاله کوټو یا غارونو کې ژوند کوي. دوی د خواړو په لټون کې حرکت کولو دمخه د پناه اخیستو لپاره ساده خیمې هم جوړوي. د چک جمهوریت په ډولني وټونیس کې ، لرغون پیژندونکو د شاوخوا ،000 BC BC BC BC ق م نه مخکې د پخواني هاتۍ د کا stoneو ، لرګیو او هډوکو څخه جوړ کورونه موندلي دي.
رواني بدلونونه
څنګه چې انسانان د عادت ژوي دي ، نو د یو چا د کور حالت له رواني پلوه پیژندل شوی چې په چلند ، احساساتو او په عمومي ډول رواني روغتیا اغیزه کوي.
په حقیقت کې ، نن ورځ ، ډیری خلک په کور کې ژوند کوي ، کور د شتمنۍ (املاکو) په توګه ګوري. ځکه چې کور د کار او کورنۍ فعالیتونو لپاره ژوند کولو ځای دی ، نو کور په ذهني او فزیکي لحاظ خورا لوړ معنی لري.
په ویتنام کې ، داسې کلمه شتون لري چې د کور معنی پراخه کړي کوم چې وطن دی ، دا کلمه دواړه معنی لري چې څوک زیږیدلی وي چې لوی شي ، ژوند وکړي او هلته کار وکړي. د وطن کلمه دواړه معنی لري کور ، شاوخوا ځمکه ، جغرافیایی ځای ، اداري ځای.
د کور دننه
خونه
د اوسیدو خونه
د خوب خونه
تشناب
خوراکخونه
د مطالعې خونه
د کورونو ځانګړي ډولونه
خیمه د لنډمهاله ژوند یا استراحت ځای دی ، پوښ کیدی شي.
د واورې خیمې شمالي اروپا او آرکیټیک ته کورونه دي.
د منګول کوچيانو د یورت په نوم ګرد خیمې جوړې کړې چې د لنډ مهال لپاره په بل ځای کې تنظیم کیدی شي.
د ګول کور په مرکزي لوړو برخو او مرکزي ویتنام کې د ځینې توکمیزو ډلو دودیز کور دی ، لکه د Co Tu خلک.
د لرګیو کورونه د ځنګل د ونو د لرګیو څخه جوړ کورونه دي
مراجعه وکړئ
یو جلا کور څه شی دی؟
ښه پخلنځی
د جرمني امپراتورۍ افغاني جگړه
د جرمني امپراتورۍ افغاني جگړه د روسيې فدراسیون د ختيځپوه او افغانستان پوه يوری نيکولايوويچ تيخونوف يو تاریخي اثر دی. =د کتاب د منځپانگې په اړه= د جرمني امپراتورۍ افغاني جگړه د هغه په زړه پورې او تاریخي اثر نوم دی چې د روسیې د تاريخي څېړنو او افغانستان پوهنې د نوميالي ليکوال يوري نيکولايوويچ تيخونوف په قلم ليکل شوی او د پښتو ژبې د تکړه ژباړن او ليکوال محمد طاهر کاڼي له خوا په روانه او خوږه پښتو ژباړل شوی دی. دغه تاریخي اثر د افغانستان د اوسني تاریخ د ډېرو نويو او په زړه پورې او تر ډېره ځايه د پټو او تياره اړخونو په اړه رڼا اچوي او ډېر ناسپړلي ټکي راڅرگندوي. ښاغلی ليکوال تر ډېره په دې بريالی شوی چې د هغه وخت يو شمېر څارگريزو لاسوندونو ته لاره پيدا کړي او د ارشيف پر همدغو پټو لاسوندونو د خپل اثر څېړنيز بنسټونه جوړ کړي. لازمه ده يادونه وشي چې دغه اثر په تېره بیا د پرنگی ښکېلاک په وړاندې د افغانانو اوږدو مبارزو او په تېره بياد پښتنو قبايلو د سرښندونکو مبارزو ځينې نوي او په زړه پورې اړخونه راسپړي ، خو ددې په څنگ کې یې باید په دقت سره ولولو ځکه چې د جرمني د هغه وخت د څارگريزو موخو او لاسوندونو په اړه تر ډېره ځايه پورې د روسي اهدافو او نظرونو په پام کې ساتلو سره تحليلونه او ارزونې لري چې بايد لوستونکي مخکې له مخکې ورته متوجه وي. په ټوله کې د ليکوال تيخونوف د دغه اثر لوستل د هر افغان لوستونکي لپاره په زړه پورې دی ، ځکه چې د تاریخي پېښو په اړه نوي اسناد وړاندې کوي او زموږ لوستونکي د خپل تاريخ له ځينو تيارو گوټونو سره اشنا کوي. =د چاپ چارې= د جرمني امپراتورۍ افغاني جگړه اثر په جرمني کې د افغانستان د کولتوري ودې ټولنې له خوا د افغانستان د سياسي خپلواکۍ د بېرته گټلو او د غازي امان الله خان د واکمنۍ د پېنځه اتيايمې کاليزې په ویاړ د زرو ټوکو په شمېر خپور شوی دی. د کتاب د چاپ چارې پر ۱۳۸۳ لمريز (۲۰۰۴) ز کال د دانش خپرندويې ټولنې له خوا ترسره شوې دي. کتاب ټول ۴۶۴ مخه دی چې د چاپ زيار يې ملوک زرغون گاللی او کمپوز یې هم محمد هاشم اصفي کړی دی. =نور=
وېشنيزه:پښتو کتابونه
آباکان
د هوا حالات
Abakan has a continental climate with semi-arid influences (Köppen climate classification "BSk"). Temperature differences between seasons are extreme, which is typical for Siberia. Precipitation is concentrated in the summer and is less common because of rain shadow from nearby mountains.
External links
وېشنيزه:روسیې جمهوریت پلازمېنې وېشنيزه:روسیه
دونه یی
دونه یي کلی د افغانستان د کونړ ولايت د ... ولسوالۍ یو کلی دی چې ... تنه وگړي لري. ددې کلي اوسېدونکي په ... ژبه خبرې کوي.
سرچینې
وېشنيزه:افغانستان وېشنيزه:کلي وېشنيزه:د کونړ کلي وېشنيزه:د ختیځو ولایتونو کلي وېشنيزه:د افغانستان کلي  وېشنيزه:د افغانستان اړونده لړليک
کېنېت سي. ډېويس
'''کېنېت سي. ډېويس''' Kenneth C. Davis یو امریکايي تاریخ‌پوه او د لسګونو کتابونو لیکوال دی. د Don’t Know Much About په نامه د کتابونو لړۍ یې ډېره مشهوره ده. د ډېویس دویم کتاب Don’t Know Much About History کابو یو نیم میلیون ټوکه پلورل شوی چې د ۳۵ اوونیو لپاره د نیویارک ټایمز غوره کتاب وو.‍
د لیکوال په اړه د پیپل (People) په نامه امریکايي اوونیزه لیکي چې "د ډېویس لوستل داسې دی لکه یو څوک چې د خپل غوره ښوونکي ټولګي ته بېرته ورشي."
د نیویارک ټایمز له مخې، د لیکوال درې نور کتابونه، لکه Don’t Know Much About Geography، Don’t Know Much About the Civil War، او Don’t Know Much About the Bible هم د خرڅلاو نړۍ‌وال ریکارډ لري.
ډېویس نه یوازې دا چې له ښوونکو سره په ټولګیو کې ګډون کوي، بلکې په The Today Show، Good Morning America، CNN، National Public Radio او ګڼ‌شمېر نورو ټلویزیوني او راډیويي خپروونو کې هم راغلی دی. په USA Weekend اوونیزې کې د Don’t Know Much About په نامه برخه چلوي. ډېویس د نیویارک په ماونټ ورنان (Mount Vernon) کې زېږېدلی او په همدې ښار کې یې خپلې زده‌کړې بشپړې کړې دي. نن سبا له خپلې مېرمنې جوان (Joann) او دوو اولادونو جیني (Jenny) او کولین (Colin) سره په نیویارک کې ژوند کوي.
وېکټوریا ووډهل
وېکټوریا کلافین ووډهل Victoria Claflin Woodhull ، وروسته بیا وېکټوریا ووډهل مارټین Victoria Woodhull Martin (۱۸۳۸-۱۹۲۷) د ښځو د رايې حق خوځښټ امریکایي مشره وه چې د ۱۸۷۲ز کال په ټاکنو کې د امریکا ولسمشرۍ ته نومانده وه. په داسې حال کې چې ډېری تاریخپوهان او مولفین وايي چې ووډهل لومړنۍ ښځه وه چې ولسمشرۍ ته نومانده شوه. خو ځینې يې بیا ريښتینې نومانده نه بولي ځکه وايي چې هغه مهال هغه ډېره ځوانه وه او د اساسي قانون له خوا ټاکل شوي د ۳۵ کلنۍ عمر ته رسېدلې نه وه (د ۱۸۷۳ ز کال په سپټمبر میاشت کې ووډهل ۳۵ کلنه کېده د مارچ د پرانیستې مراسمو څخه اووه میاشتې وروسته). سره له دې هم د معاصرو ورځپاڼو له خوا د هغه مهال د ټاکنو پوښښ ښيي چې عمر کومه ستره مسله نه وه او دا ځکه چې لږ شمېر خلکو نوماندۍ ته جدي پام کولو.
د ښځو د حقونو او کار شرایطو د سمون د یوې فعالې په توګه، ووډهل همدا شان د "ازادې مینې" لپاره غږ پورته کړی وو او ویل يې چې ښځه باید د ټولنیز بندیز یا حکومتي لاسوهنې پرته د واده، طلاق او ماشوم راوړلو ازادي ولري. ډېری وختونونو به هغې داسې ویل: "دوی د سمون دغه مخ په بره جریان شاته نه شي بېولای. نړۍ پرمخ ځي."
ووډهل دوه ځله له صفر څخه سل ته پورته شوه؛ لومړی ځل يې بخت هم مهال یاري ورسره وکړه چې په لارو کوڅو کې د اهنربايي شفاورکوونکې په توګه وپېژندل شوه چې په ۱۸۷۰ کال کې له معنويت پاله خوځښت سره یوځای شي. د دې د مقالو د لیکوال د هویت پر سر جنجال دی (په دې موضوعاتو د دې ډېری ویناوې د ووډهل، د ملاتړ ويې  او د هغې د دویم مېړه ډګروال جېمز بلډ ګډه هڅه ده). ووډهل له خپلې خور ټينیسسی کلفلېن سره یوځای لومړنۍ ښځه وه چې په وال سټریټ کې یې د دلالۍ شرکت پرانیست او دا يې دویم غوره بخت شو. دوی د هغو لومړنیو ښځو په ډله کې دي چې په امریکا کې یې ورځپاڼه جوړه کړه. دوی د ووډهل او کلفلېن اوونیزه (Woodhull & Claflin's Weekly) جوړه کړه چې په ۱۸۷۰ز کال کې يې په خپرونو پیل وکړ.
ووډهل د ۱۸۷۰کال کې په لومړیو کې له هغه مهال راهیسې په سیاست کې فعاله وه چې د امریکا ولسمشرۍ ته يې د لومړنۍ ښځېنه نوماندې په توګه ځان نوماند کړ. ووډهل د مساوي حقونو ګوند (the Equal Rights Party) د ۱۸۷۲ز کال نومانده وه چې د ښځو د رایې حق او مساوي حقونو ملاتړ يې کاوه؛ د هغې سیال (له شخصي معلوماتو بهر) د غلامۍ د له منځه وړلو خوځښت مشر فریدریک ډګلاس Frederick Dougla و. د ووډهل فعالیتونه له ټاکنو څو ورځې وړاندې وروسته له هغه ودرول شول چې دا د فحشا په تور ونیول شوه. د ووډهل مقالې د نوموتي وزیر هنري وارډ بیچر او الیزابیت ریچارډ ټلیټون تر منځ د زنا د اتهام کیسه په ډېرو جزییاتو را اخیستې وه چې هغه مهال دومره جزییات مناسب نه ګڼل کېدل. خو دغو کارونو د دې نوماندۍ ته عاطفي پوښښ ور ډېر کړ.
ماشومتوب، ځواني او زده کړه
ویکټوریا کالیفرنیا کلافین د کورنۍ له لسو اولادونو اوومه وه (شپږ يې ځوانی ته رسېدلی وو) چې د اوهایو ایالت د لېکېنګ کاونټي سیمې په هومر کلیوالي سرحدي ښارګوټي کې وزیږېده. د هغې مور، روخانا "روخي" همل کلافلین نومېده چې له نه واده شویو والدینو زېږېدلې وه او لوست یې نه وو کړی. هغه د اتریشي صوفي فرانز مېسمېر مریده او د نوي معنویت پال خوځښت مینه واله شوه. د هغې پلار ریوبین "بَک" بکمن کلافلین یو دوکه باز مدافع وکیل او د مار د غوړیو پلورونکی و. هغه په ماساچوسټ کې د ميشتې یو بېوزلې سکاټلندي الا صله امریکايي کلافلین کورنۍ غړی او د ماساچوسټ د والي ویلیام کلافلین لرې تربور ؤ.
ووډهال په معنویت پالنه باور درلود دا د شکسپیر د مکبېث "د پېري بانکو" ته ګوته نیسي ځکه دا هغې ته پر یوه غوره ژوند باور ورکوي. هغه وايي چې په ۱۸۶۸م کال کې  دموستین لارښوونو ور زده کړه چې د ازادې مینې د اندونو د ملاتړ لپاره کوم سمبولونه وکاروي.
د عمر په ډېرېدو ویکټوریا نوره هم له خپلې خور ټینیسي سیلیسټي کلافلین (چې ټیني يې بلله) نږدې شوه. نوموړې اووه کاله ترې کشره وه او د خپلې کورنۍ وروستۍ ماشومه وه. کله چې لویې شوې، دوی یو له بل سره په نیویارک ښار کې د ونډو د دلالۍ د شرکت او د ورځپاڼې بنسټ کېښود.
لومړی واده او کورنۍ
دوی د ۱۸۵۳ ز کال په نوامبر میاشت کې واده وکړ او د دوی د واده په تصدیق پاڼه کې يې نېټه د ۱۸۵۳ ز کال د نومبر میاشتې ۲۳مه ثبت شوې ده او ځای يې هم کلیوېلنډ ښودل شوی دی. هغه مهال ویکټوریا ۱۵ کاله او دوه میاشتې عمر درلود.
ویکټوریا ژر متوجه شوه چې نوی مېړه یې شرابي او زن پرست دی. هغې به ډېری مهال له کوره بهر کار کولو څو له کورنۍ سره مرسته وکړي. دې او کنینګ دوه اولادونه (بایرون او زولو (چې وروسته يې زولا هم ورته ویل)) درلودل. بایرون په ۱۸۵۴ ز کال کې ذهنی معلولیت سره وزېږېد. ویکټوریا په دې باور وه چې لامل يې د مېړه شرابي توب دی. بله کیسه بیا وايي چې د زوی د معلولیت لامل يې له کړکۍ څخه راغورځېدل و. د ماشومانو له زېږون وروسته، ویکټوریا له خپل مېړه طلاق واخیست خو د هغه تخلص يې ځان سره وساته.
دویم واده
د ۱۸۶۶ ز کال شاو خوا ووډهال له ډګروال جېمز هاروي بلډ سره واده وکړ. دا د ډګروال جېمز هم دویم واده وو. هغه د امریکا د کورنۍ جګړې پر مهال په متحد پوځ کې خدمت کړی او د میسوري ایالت د سنټ لوییس د ښار مفتش ټاکل شوی ؤ.
هو چی مین
هو چی مین (۱۹ مۍ ۱۸۹۰ – ۲ سپټمبر ۱۹۶۹ زکال) ویتنامي انقلابي او دولت چلونکی و چې په زیږون کې یې نوم نګوین سین شانګ و او همدارنګه د نګوین تات نان، نګوین آی کوش، باش هو، Người cha dân tộc  (د وګړو پلار) نومونو یا په ساده ډول د باش (کاکا) په نوم پېژندل کېده. نوموړي له ۱۹۴۵ زکال څخه تر ۱۹۵۵ زکال پورې د ویتنام د دیموکراتیک جمهوریت د لومړي وزیر او له ۱۹۴۵ زکال څخه تر ۱۹۶۹ زکال پورې یې د یاد هېواد د ولسمشر په توګه دنده ترسره کړه. له آیدیالوژیک پلوه مارکسېست – لینینست و، چې د ویتنام د کارګر ګوند د مشر او لومړي منشي په توګه یې خدمت وکړ.
آلاسای ولسوالۍ
آلاسای ولسوالۍ د افغانستان د کاپيسا ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۳۴،۸۹۴ وگړو ته رسېږي. د آله سای خلک په پشه یې او پښتو ژبو خبري کوی.
هو چی مین
هوچي مین د مرکزي ویتنام په نا آن ولایت کې وزېږېد. نوموړي له ۱۹۴۱ ز کال وروسته د ویت مین خپلواکي غوښتونکی خوځښت رهبري کړ. په پیل کې دا د ټولو ګوندونو اړوند چترۍ ډوله ډله وه چې د ویتنام د خپلواکۍ لپاره یې جګړه کوله، خو کمونېست ګوند له ۱۹۴۵ زکال وروسته اکثریت ترلاسه کړ. هو چی مین په ۱۹۴۵ زکال کې د کمونیستانو تر واکمنۍ لاندې د ویتنام د دیموکراتیک جمهوریت رهبري وکړه، په ۱۹۵۴ زکال کې یې په دین پین فو جګړه کې فرانسوي اتحادیې ته ماته ورکړه، د هندوچین لومړۍ جګړه یې پای ته ورسوله ،چې په پای کې یې ویتنام ووېشل شو چې له مخې یې شمالي ویتنام د کمونېستاتو ترواکمنۍ لاندې پاتې شو. هغه د ویتنام د جګړې پر مهال چې له ۱۹۵۵ زکال څخه یې تر ۱۹۷۵ زکال پورې دوام درلود، د ویتنام د خلکو د پوځ او وینت کانګ د ځواکونو له مخکښو څېرو و. هو په ۱۹۶۵ زکال کې په رسمي ډول د روغتیايي ستونزو له امله واک پرېښود او په ۱۹۶۹ زکال کې مړ شو.. شمالي ویتنام بالاخره د سویلي ویتنام او د هغو د متحدینو پر وړاندې بریالی شو او په رسمي ډول په ۱۹۷۶ زکال کې یو موټی شو. د سویلي ویتنام پخوانۍ پلازمېنه سایګون د هغه په ویاړ د هو چی مین په نوم ونومول شوه.
آلاسای ولسوالۍ
د اسکن دره یې یوه له ښکلو درو څخه ده .دغه شنه او ښکلی دره د اله سای ولسوالی مرکز څخه یو لرې پرته دره ده چې ددې درې اوسېدونکو ته اسکیني او ځېنې نور اسکینوال وایي، د اسکین نوم یو پخوانی او آریایي نوم دی چې دې خلکو د سلطان سکندر سره سخته مبارزه کړی وه همدې له پاره اسکین په نامه تاریخ کې لیکل شوی ده، دغه خلک د لغمان او کنړ پشه یانو سره نږدې اړېکې او هغوی سره ځان یوه ريښه ګني.د لغمان یوه دره چې د کندګل، نورلام صاحب لغمان هلته هم د "اسکین کندا" په نامه ځای شتون لري او د هغه ځای اوسېدونکي په دې باور دي چې اسکیني یا اسکینوال له دغې سیمې څخه هلته تللي دي.دغه خلک پشه یان دوی په ځېنو لاندې طایفو باندې ویشل شوي.: 1 باګا: ددې بیګا څخه د ځېنو سیمو چې پیک لام، دارټا، الکاخیل، کجم خندا، کاتی لام، او ځېنې بیا ددې سیمو اوسیدونکي تر اوسه دولت شاه لغمان کې هستوګن دي.بازګل یو نومیالی شاعر هم د باګا سیمې څخه و.:  2 ادنا خیل ــ دغه خلک هم د اسکیني پشه یان دي چې آدنا خیل، ګنبت، سپرجل کې ژوند کوي، کابو څلور سوه کورنیو ته رسیږي او یواځې آدنا خېل کې خلنګاني، تازیاني، مسراني ، شامکاني او مزلاني په نامه رېښې نومول شوي.د الینګار په سالاب کې دغه خلک د آدلا په نامه شتون لري چې ویل کیږي دوی هم د ادناخیل له رېښي څخه دي.۳:مزل ــ دغه خلک د باګا څخه ډېر نفوس درلودونکی دي چې د شاماک، کونډای پیلام، کجم خندا، ګستوړ، د باګا قبېلې ترڅنګ هستوګن دي او هغوی څخه خپله رېښه بېله ګني. او ځېنې پر دې باور دي چې باګا سره ورونه دي.دغه خلک په دې دره کې غیرتي، دلاور، میلمه پال دي نظر له نورو او په خپله ژبه، فرهنګ کلک ولاړ دي، ویل کیږي چې ددې درې تر ټولو نه پخواني وګړي همدوی دي. مزل خلک سنجن او د بولغین کې هم پیدا کېږي، او همدارنګه نږدې یو نیم زره کورنی نجراب کې هم مزل والا اوسیږي چې په دري ژبه تکلم کوي.۴: باشه خیل ــ دغه خلک د بشه خیلو نوم سره یادیدل چې دغه نوم د باشا، پاچا او بادشاه څخه اخیستل شوی، دغه خلک د بشیک، سرایی، منجولای کې سکونت لري؛ کابو درې نیم سوه کورنیو ته رسیږي. دغه خلک الینګار لغمان کې هم پیدا کیږي.۵: قریشي ــ دغه هم د اسکیني خلکو څخه شمېرل کېږي چې چې د کاتی په نوم هم یاد شوي، کاتی لام او قلا کې ژوند کوي، دغه خلک لغمان او نورستان څخه پخوا دې سیمې ته کوچېدلي. ځېنې اوسه پورې هم ځان قریشي ګني،۶: رین، دوو، تردي و غازیاني ــ دغه خلک هم لغمان څخه راغلي،  رین او دلک سیمه کې ژوند په سر وړي زیاتره یې الیشنګ او لغمان څخه شمېرل کیږي.۷: کچا وسرکدر ــ کچا او سرکدر مرکز ته دوه نږدې کلي دي چې کچا په پشه یي ژبه کې بغل ویلی کیږي دغه خلک هم د نورو پشه یانو په څېر زړه ور، شجاع، مېلمه پال دي.کچا او سرکدر کې ډوم کوزاور، منجولا او میرعلي په نامه سیمي دي چې د میر علي خیل، شامکاني او بشیک په نامه رېښې هلته ژوند کوي، اصلیت یې دولت شاه میرعلي خېلو څخه دی.پاتې دې نشي عبدالوکیل سرکدري شاعر او فلکلوریکو سندرو باچا چې اوس هم د هغې سندرې ملي راډیو تلویزون آرشیف کې ثبت دي.
هو چی مین
واک ته د نوموړي له رسېدو وړاندې، د هغه د ژوندانه جزئیات نامعلوم دي. هغه له ۵۰ څخه تر ۲۰۰ مستعارو نومونو څخه ګټنه کړې. د هغه د زیږون او د ژوندانه د لومړیو اړوند اطلاعات معلوم نه دي او د علمي بحثونو موضوع ګرځېدلي. لږ تر لږه د نومونو، تاریخونو، ځایونو او نورو حقایقو پر بنسټ د هغه څلور رسمي ژوند لیکونه شته دي، په داسې حال کې چې غیر رسمي ژوند لیکونه یې په پراخه کچه توپیر لري.
آلاسای ولسوالۍ
سرچينې
وېشنيزه:د کاپيسا ولسوالۍ
هو چی مین
لومړی ژوند
هوچی مین د نګوین سین شانګ په اصلي نوم په ۱۸۹۰ زکال کې د مرکزي ویتنام په نا آن ولایت کې د خپلې مور په کلي هوانګ ترو کې (لانګ سن ته د نږدې سیمه ئیز معبد نوم و) وزېږید. په داسې حال کې چې په ۱۸۹۰ زکال په بشپړه توګه د هغه د زیږون د کال په توګه منل شوې، خو په بېلابېلو مهالونو کې هغه د زېږون له څلورو نورو کلونو هم ګټنه کړې: ۱۸۹۱، ۱۸۹۲، ۱۸۹۴، ۱۸۹۵ زکال. له ۱۸۹۵ زکال وروسته، هغه د خپل پلار په کلي نګوین سین ساش (نګین سین های)، لانګ سن، کیم لین، نام دان او نا آن ولایت کې را لوی شو. هغه درې وروڼه او خویندې لرلې: خور یې باش لین (نګوین تی تان) د فرانسې د پوځ کارکوونکې وه، ورور یې نګوین سین خیم (نګوین تات دات) بوټی پېژندونکی او دودیز یوناني حکیم و، بل ورور یې (نګوین سین نهوآن) په ماشومتوب کې مړ شو. د یو نوي رالوی شوي ماشوم په توګه شان (هو) د خپل پلار او د نام وونګ توش دو په نوم ښوونکي سره درس ولوست. هغه په چټکی سره د چیني خط لیکل چې د کنفوشیونېزم د لوستلو په موخه اړین و، زده کړل او همدارنګه یې د ویتنامي لیکل هم ورسره زده کړل. هغه په زده کړو سربېره د کاغذ باد د پورته کولو او کب نیولو سره مینه لرله. د کنفوشیونېزم له عنعنو څخه په پیروي، پلار یې په ۱۰ کلنۍ کې په هغه نوی نوم نګوین تات تان (تربیه شوی نګوین) کېښود.
د هغه پلار د کنفوشیوزم عالم او ښوونکی و چې وروسته د بین خه په نامه په لرې پرتې کوچنۍ سیمه کې سلطنتي قاضي وټاکل شو. هغه له واک څخه د ناوړې ګټې اخیستنې له امله هغه مهال یوه رتبه را ښکته کړای شو، کله چې یو سیمه ییز بانفوذه مشر د ده له خوا د سرغړونو له امله ۱۰۲ قمچینې وخوړې او بیا اووه ورځې وروسته مړ شو. د هغه پلار د سترواکي په اداري تشریفاتو کې د خدمت وړ و، خو له دې امله چې نه یې غوښتل، فرانسویانو ته خدمت وکړي، له هغو یې ډډه وکړه. دغې چارې تان (هو) په کم عمر کې بغاوت ته وهڅاوه او داسې ښکارېده چې دا د دغه ایالت لپاره یوه عادي موضوع وه. په دې سره هغه د فرانسوي زده کړې وکړې او د هوئه په کوش هوش کالج (لیسې یا عالي لیسې) کې زده کړې وکړې. د هغه ملګري فام وان دونګ او وو ګوین جیاپ و. همدارنګه په دغه ښوونځي کې د سویلي ویتنام راتلونکي ولسمشر او دهغه سیاسي سیال نګو دین دیم هم زده کړې کولې.
ولسمشر کېدل
د جینوا هوکړه په ۱۹۵۴ زکال د فرانسې او ویت مین ترمنځ وشوه او دویم ځواک ته یې اجازه ورکړه څو په شمال کې راغونډ شي په داسې حال کې چې کمونېزم ضد ډلې په سویل کې ځای پر ځای شوې وې. د هغه د ویتنام دیموکراتیک جموریت هانوي ته ولېږدول شو او د شمالي ویتنام په نامه د کمونیستانو تر واکمنۍ لاندې په یو ګوندي دولت واوښت. د جینوا له توافقاتو وروسته په پام کې وه یوه ۳۰۰ ورځنۍ دوره شتون ولري او وګړي وکولای شي په آزادنه توګه د ویتنام د دوه سیمو ترمنځ چې وروسته د شمالي او جنوبي ویتنام په نومونو وپېژندل شوې، تګ راتګ وکړي. په دغو ۳۰۰ ورځو کې دیم او د امریکا د استخباراتي ادارې سلاکار ډګروال ادوارد لنزدیل یو کمپاین پیل کړ او خلک یې هڅول سویلي ویتنام ته کډه وکړي. دغه کمپاین په ځانګړي ډول په ویتنامي کاتولیکانو تمرکز درلود او هڅه یې کوله د دیم د واکمنۍ په وروستیو کلونو کې په دغه شعار چې «خدای سوېل ته تللی» د هغه د واک ځایګی وساتي. له ۸۰۰،۰۰۰ څخه تر ۱۰۰۰۰۰۰ وګړي سوېل ته کډه شول چې ډېری یې کاتولیک و. د ۱۹۵۵ زکال په پیل کې د فرانسي هندوچین منحل شول او په سوېل کې د دیم لنډ مهالی کنټرول پاتې شو.
په جینوا کې ټولو ګوندونو د بیاځلي یوځای کېدو په موخه د ټاکنو غوښتنه وکړه، خو وه یې نشو کولای د جزئیاتو پر سر هوکړې ته ورسېږي. فام وان دونګ چې په وروستیو کې په ویت مین کې د بهرنیو چارو وزارت د واکیال په توګه ټاکل شوی و، وړاندیز یې وکړ چې ټاکنې د «یو سیمه ېیز کمیسیون» تر واکمنۍ لاندې ترسره شي. متحده ایالاتو د بریتانیا او ویتنام ته د اړوندو هېوادونو لاوس او کمبودیا پر ملاتړ د ملګرو ملتونو د څارنې وړاندېز وکړ. دغه طرح د شوروي اتحاد د استازي ویاچسلاو مولوتوف له خوا چې د داسې کمیسیون د جوړېدو وړاندېز یې کړی و چې په مساوي توګه کمونیستي او غیر کمونیستي غړي یې لرل؛ رد شو. مذاکره کوونکو ونشو کولای د بیاځلي یووالي په موخه د ټاکنو د ترسره کېدو د کره نېټې پر سر هوکړې ته ورسېږي. شمالي ویتنام استدلال وکړ چې ټاکنې باید له اوربند وروسته شپږو میاشتو په اوږدو کې ترسره شي، په داسې حال کې چې لویدیځ متحدین د دې په لټه کې و چې ټاکنو ته ضرب الاجل وټاکل شي. مولوتوف د ۱۹۵۵ زکال د جون میاشتې وړاندیز وکړ، وروسته یې د دغه کار لپاره د ۱۹۵۵ زکال هر مهال غوره باله، خو په پای کې د ۱۹۵۶ زکال په جولای میاشت کې هوکړې ته ورسېدل.