cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د متحده ایالاتو سیاسي نظام
د ۱۸ کالو او له هغه پورته عمر لرونکو اتباعو لپاره درایې حق ټول شموله دی، خو د سیاسي استازیتوب په اړه په ټول هېواد کې لا هم اندېښنې شته. که څه هم امریکایان سیمه ییز حکومتونه لري، خو د کولمبیا ولسوالۍ او د هغه اړوند سیمې د متحده ایالاتو په کانګرس کې د رایې غړیتوب نه لري او نه هم د متحده ایالاتو د اساسي قانون پر بنسټ اجازه لري چې د ولسمشریزو ټاکنو په ټاکنیز کالج کې ګډون وکړي. یو شمېر شرکتونه، بډایه کړي، د ځانګړو ګټو ډلې او د فشار نورې د سیاسي فشار ډلې په سیاسي کمپاینونو او انفرادي نوماندانو او چارواکو ډېرې پیسې په دې هڅه لګوي، چې د اکثریت اتباعو په پرتله عامه سیاستونه تر خپل اغېز لاندې راولي. داسې اندېښنې هم  شته چې، په ټولیزه توګه سیاسي استازیتوب د متحده ایالاتو ورته ډیموګرافیک شالید، ځانګړتیاوې، نژادي یا جنسیت نه لري. په ۲۰۲۱ز کال کې د اکانومېست د مجلې د اقتصادي معلوماتو برخې، متحده ایالات د "نیمګړې ولسواکۍ" په توګه په ګوته کړل.
فدرال دولت
متحده ایالات د اساسي قانون پر بنسټ فدرال جمهوریت دی چې جمهور رئیس (ولسمشر او د حکومت رئیس)، کانګرس او قضایه قوه خپل واکونه له ملي حکومت سره شریکوي او فدرال حکومت خپل حاکمیت له ایالتي حکومتونو سره وېشي.
فدرال دولت د متحده ایالاتو د اساسي قانون د ځانګړو شرایطو له مخې په درېیو برخو وېشل شوی:
د فدرال دولت طرح په اساسي قانون کې روښانه شوې. په داسې حال کې چې په دغه هېواد کې نورې سیاسي ډلې هم شته، خو د امریکا له کورنۍ جګړې راهیسې دوه مخکښ سیاسي ګوندونه دیموکراتیک ګوند او جمهوري غوښتونکی ګوند په امریکايي سیاستونو واک لري.
د متحده ایالاتو او نورو پرمختللو هېوادونو د سیاسي نظامونو ترمنځ پراخ توپیرونه شته دي. په دغو توپیرونو کې په مقننه قوه کې د مشرانو جرګې یا سنا زیات واک لرل، د سترې محکمې په واک کې د پراخو واکونو شتون، د مقننه او اجرائیه قوې ترمنځ د واکونو جلا والی او یوازې د دوه مخکښو ګوندونو په واک کې پاتې کېدل دي. متحده ایالات د نړۍ یو له هغو پرمختللو هېوادونو نه دی، چېرې چې د درېیمې ډلې ګوندونه په ملي او ایالتي کچه ډېر کم اغېز او نږدې هېڅ استازولي نه لري.
د متحده ایالاتو د اساسي قانون له مخې فدرالي اداره د امریکا د حکومتی سیستم غالبه ځانګړنه ده، ځکه وګړي د ایالتي حکومتونو او ګڼ شمېر سیمه ییزو حکومتي واحدونو (لکه: ولایتونو، ښاروالیو او ځانګړو ولسوالیو) تابع دي.
ایالتي حکومت
ایالتي حکومتونه دا واک لري ،څو د ټولو هغو موضوعاتو اړوند قوانین جوړ کړي چې د متحده ایالاتو د اساسي قانون له مخې فدرال دولت ته ځانګړې شوي نه دي او نه هم یې په اړه له قانون جوړولو څخه ایالتونه منع شوي. په دغو موضوعاتو کې زده کړې، کورني حقوق، د قرارداد حقونه او تر ډېره جرمونه شاملېږي. د فدرال دولت پر خلاف چې واکونه یې د اساسي قانون له مخې ټاکل شوي، ایالتي حکومتونه د خپلو کړنو په برخه کې ذاتي واک لري، پرته له دې چې د ایالتي او یا هم ملي اساسي قانون له خوا په ځینو مواردو کې یې واکونه محدود شوي وي.
د فدرال دولت په څېر، ایالتي حکومتونه هم درې اجرائیه، مقننه او قضایه قوې لري. د هر ایالت اجرائیوي مشر د هماغه ایالت ټاکل شوی (انتخاب شوی) والی دی، چې په معمول ډول د یوې څلور کلنې دورې لپاره ټاکل کېږي (په یو شمېر ایالتونو کې یې دوره دوه کاله ده). له نبراسکا پرته چې یوه جرګه لرونکې مقننه قوه لري، نور ټول ایالتونه دوه جرګې لرونکې مقننه قوه لري چې د مشرانو جرګې ته یې سنا او ولسي جرګې ته یې هم د استازو جرګه ویل کېږي. په ډېری ایالتونو کې سناتوران په څلور کلنو دورو او د ولسي جرګې غړي یې د دوه کلنو دورو په ترڅ کې خدمت کوي.
د ایالتونو اساسي قوانین یوازې په جزئیاتو کې له یوبل سره توپیر لري، خو په عمومي توګه د فدرال اساسي قانون څخه پیروي کوي، له دې ډلې د وګړو د حقونو او دولت جوړونې د پلان په برخو کې. په داسې حال کې چې ایالتي اساسي قوانین په عمومي ډول د ډېرو جزئیاتو لرونکي دي.
سیمه يیز حکومتونه
په متحده ایالاتو کې د ۳۰۳۳ ولایتي حکومتونو (counties)، ۱۹۴۹۲ ښاروالیو، ۱۶۵۰۰ ښارګوټو، ۱۳۰۰۰ ښوونیزو سیمو او ۳۷ زره ځانګړو برخو په ګډون ۸۹۵۰۰ سیمه يیز حکومتونه شتون لري. سیمه يیز حکومتونه په مستقیم ډول د خلکو د اړتیاوو پوره کولو په موخه خدمت کوي، د پولیسو او اور وژنې له ډلو څخه د حفظ الصحې تر مقراراتو، روغتیايي مقرراتو، زده کړو، عامه ټرانسپورټ او کور جوړونې تر خدمتونو وړاندې کوي. په معمول ډول سیمه ئیزې ټاکنې ګوندي نه دي – سیمه ئیز فعالان د تبلیغاتو او حکومت کولو پر مهال خپلې ګوندي اړیکې ځنډوي (په تعلیق حالت کې کوي).
نږدې ۲۸ سلنه وګړي په ۱۰۰۰۰۰ کسیزو یا له هغو زیات وګړو لرونکو ښارونو کې ژوند کوي. د ښاري حکومتونو منشورونه د ایالتونو له خوا جوړېږي او د دوی منشورونه د ښاروالیو د حکومتونو چارې او واکونه توضیح کوي. د یو شمېر لویو ښارونو د وګړو د اړتیاوو پوره کولو لپاره د دواړو ایالتي او فدرال بنسټنو ترمنځ همکاري اړینه ده. په داسې حال کې چې ټول مرکزي شورا لري چې د رایو ورکوونکو له خوا ټاکل کېږي؛ همدارنګه یو اجرائیوي مشر لري چې د ښاري چارو د مدیریت په برخه کې د بېلابېلو مشرانو له خوا ورسره مرسته کېږي. په سویل او لویدیځ کې ښارونه په معمول ډول غیرګوندي سیمه يیز سیاستونه لري.
د ښاري حکومتونو درې عمومی ډولونه شته دي: د ښاروالۍ شورا، کمیسیون او council-manager یا ولایتي ادارې. دا د حکومتولۍ خالص ډولونه دي، چې په یو شمېر ښارونو کې د دغو ډولونو د دوو یا درېیو له ترکیب څخه کار اخیستل کېږي.
سیاسي ګوندونه
په متحده ایالاتو کې معاصر ګوندی سیسټم دوه ګوندي سیسټم دی، چې د دیموکراتیک ګوند او جمهوري غوښتونکي ګوند تر ولکې لاندې دی. دغه دوو ګوندونو له ۱۸۵۲ ز کال راهیسې د متحده ایالاتو ولسمشریزې ټاکنې ګټلې او له ۱۸۵۶ زکال راهیسې د متحده ایالاتو پر کانګرس واک لري. کله ناکله هم درېیمو ګوندونو په ډېره لږ کچه په ملي او ایالتي کچې استازولۍ ته لار موندلې ده.
د دغو دوو لویو ګوندونو ترمنځ دیموکراتیک ګوند تر ډېره د امریکا په سیاستونو کې مرکزي کیڼ اړخ نیولی او د امریکايي لیبرالیزم له لیدلوري ملاتړ کوي، په داسې حال کې چې جمهوري غوښتونکي ګوند مرکزي ښی اړخ نیولی او له محافظه کاره امریکايي لیدلوري ملاتړ کوي.
ټاکنې
فدرال او ایالتي قوانین دواړه ټاکنې تنظیم کوي. د متحده ایالاتو اساسي قانون د فدرالي ټاکنو د ترسره کېدو څرنګوالی (د هغو د بنسټونو تر کچې) په لومړۍ او دویمه ماده او په بېلابېلو اصلاحیو کې تعریف کوي. ایالتی قانون د مقدماتي ټاکنو، د رایوورکوونکو د شرایطو(د اساسي قانون له تعریف هاخوا)، د هر ایالت د الکترال کالج د څرنګوالي او ایالتي او سیمه ییزو ټاکنو د ترسره کېدو د څرنګوالي په ګډون تر ډېره د ټاکنیزو قوانینو اړخونه تنظیم کوي.
دپارکونو ډولونه
پورته کوونکی فیض الرحمن احمدي لغمان پوهنتون کرنې پوهنځی چاپيریال ساتنه او ځنګلونو څانګه
دپارکونو ا رزښت
څرنګه چه پارکونه دانسان په ژوند کي ډير اهميتونه لري نو په مختصر ډول دلته ديو څواهميتو نو څخه بحث کوو
اقتصادي ارزښت
داچه پارکونه دملک په ملي اقتصاد کي پوره ونډه لري روزمره خلک دتفريح او سيل دپاره پارکونو ته ځي چه ددي سره ددولت اقتصاد پرمختګ کوي دلوي پارکونو په جوړولو سره کولاي شو چه داخلي او خارجي سيلانيان راجلب کړو اود هوټلونوپه جوړلو سره چه په عصري ډول جوړشوي وي او مختلف سهولتونه په کي مهيا شوي وي ترڅو خارجي او داخلي ميلمانه ورڅخه دمختلفو مراسمو د اجرا کو لو دپاره کار اخلي لکه ودونو ،کانسرتونو او نورو تفريحي سياسي علمي اودوديزو ميلو داجرا کولو په وخت کي اودبهرنيو فنکارانو مختلف  فنونو او سرکشونو په وړاندي کولو سره چه په پارک کي اجرا کيږي او په نتيجه کي  يي ګټه دملک ملي اقتصاد ته رسيږي.
پارکونه دشکلونو ،منطقوي خصوصياتو او عاداتو لمخي ډولونه
١ – ځنګلي پارکونه ٢ – تفريحي پارکونه ٣ – عمومي پارکو نه
واښه لرونکي پارکونه
داډول پارکونه په داخل دښار اويا دښار څخه خارج جوړکړو چه داډول پارکونه درواجي پارکونو پشان په عملي توګه رواج کړو او په ټولنيز شکل دنړۍ څخه واښه ،وني او نيالګي راټول کړو اوويي کرو اود هغي په ساتنه کي لکه څنګه چه پوهانو او متخصصينو ددوي تعريف دمفهوم په لرلو سره کړيدي په پام کي ونيسو اوددي په کرنه کي فعاله ونډه واخلو په ضمني ډول دپارکونو خوښونکي اويا غير کسبي خلک هم کولاي شي چه دپارکونو جوړولو څخه ګټه پورته کړي چه انسانان هلته دمطالعي دپاره ځي. دغه پارک بايد صالون ( لوي اطاقونه ) اود هغي ساتونکي يعني مستخدمين په نظر کي ولرو اوهمدارنګه ميدانونه ،ويالي ،لاري ،په مختلفو ډولونو جوړي شي چه داډول پارکونه دتفريح په منظور جوړيږي او عملي ليدنه کتنه او څيړنه دځانه سره لري لکه دبرلين دګياه شناسۍ پارک.
وحشي پارکونه
پدي پارکونو کي ،رستوران ، دتفريح ځايونه ، دماشومانو دلوبو ځايونه ،اود خيمو وهل او بايد بعضي نقطي په نظر کي ولرو چي داستراحت فضآ او همدارنګه دهر ډول ارامي فضا لرونکي وي ،ميدانونه ،ډول ډول دکښيناستو دپاره چوکۍ جوړي شي اوهمدارنګه ددي دښايسته کولودپاره په زړه پوري او رنګه ګلان وکرل شي.
درستورانت جوړول
داډول پارکونه دژوو (حيواناتو ) دساتني دپاره اود هغي دټولو خصوصياتو په نظر کي نيولو سره دخلکودفايد ي وړ وګرځي
پارکينګ اصلي او فرعي ميدانونه
اود توجه وړ لوي ميدانونه اود محفلونو دپاره لوي کوټي (صالون) دکالو دښودلو دپاره او همدارنګه نورد ګلانو ښودلو ځايي په چاپيريال کي ځاي پر ځاي شي.
دلوبو او ورزشي پارکونه
دورزشي ميدانونو په چاپيريال کي داسي ځنګلي وني کينول شي چه لوړ قد ولري اويو دبل سره يي فرق وشي يعني بيلي بيلي ورايټي کينول شي.
عمومي پارکونه
ددي پارکونو مهمي او ګټوري نقطي دآب هوا ښه جوړښت چه دخلکو دساتني ، سلامتيا او روغوالي سره مرسته کوي په عمومي پارکونو کي هرډول سامان آﻻت دصليقي او فکر قد او قامت اود ښه بدن  درلودونکي و ي هغه  تاسيسات چه پدي پارکونو کي ضروري دي په لاندي ډول دي. اول اداري تشکيلات : پدي عمومي پارکونو کي داسي اداري کارکونکي دفترونه اود سر بازانو دپاره په پراخه ډول داوسيدو ځايونه چه اداري تشکيلات يي متغيروي جوړشي اود امکان په صورت کي ددي پارکونو ځمکي داسي موقعيت ولري چه په هر ځايي کي نور واړه پارکونه موجودوي دسربازانو دپاره وړي او کوچني کوټي جوړي شوي وي اوپه هرډول تجهيزاتو باندي سمبال وي پدي پارکونو کي امکان وي لوړي قدي وني کښينول شي اوهمدارنګه رسټورانټ  ، چاي خاني ،ورزشي ، ځمکي  ،دکوچنيانودپاره باغونه او همدارنګه درڼا په خاطر دبرق سيستم پدي پارکونو کي موجودوي
دپارکونو تشکيلا تي جوړښت
NYC - Manhattan - Central-Park.jpg in New York City :  دپارکونو تشکيلا تي جوړښت په عمومي ډول په مختلف ډول جوړيږي  چه عبارت دي له . ( الف) خيابانونه ِ: په عمومي ډول سره خيابانونه په مختلفو شکلونو او مختلفو اندازو او تفاوت لرونکي وسايلو او محيطي شرايطو پوري اړه لري چه په لاندي ډول دي .اصلي خيابانونه ، فرعي خيابانونه او پياده رو ځايونه اصلي خيابانونه بايد ١٥متره وي او همدارنګه پياده روبايد دبلور شکل ولري اوپدي خيابانونو کي دپياده او سپاره دپاره پياده رو ١.٥-٢مترو پوري چمنونه او ګلکاري وشي چه ددغه خيابانونو په غاړو بايد دلوړ قد نيالګي هم کښينول شي چه ددغه اصلي خيابانونو فرعي خيابانونو او پياده رو ځايونو تر منځ فاصله د٣٥- ٥٠ متروپوري وي چه يودبل سره د  ارتباطى خطونو او چمونو نو پواسطه وصل شوي وي او ددوي تر منځ ويالي هم موجودي وي  چه دغه چمنونه او وني ددغه ويالي پواسطه اوبه کيږي  خاص پياده رو خيابانونه داډول خيابانونه حصاروي چه دپياده رو کسانو دپاره په نباتاتو ښکلي شوي وي  چه داصلي او فرعي خيابانونو سره ارتباط لري . (ب) – کوجني کوټي چه وتل او ننوتل دهغي پواسطه پارکونو ته کيږي پارکونه بايد دخپل پراخوالي او موقيعتونو سره وړي وړي کوټي دعبور او مرور دپاره ولري چه د مختلفو شکلو نو او مختلفو اندازو او ډول ډول مشخصاتو درلودونکي وي چه دسيال کونکو دنظر جلبولو دپاره مناسب وي .(ج):- پدي خاطر چه دخلکو نقليه وسايط چي پارکونو ته داخليږي دهغي ددريدو دپاره پراخه ځايي جوړ شي . (د) – ددي دپاره چي په پارکونو کي دخلکو جموجوش او بيروبار زيات وي نو بايد په مختلفو ډولونو يره په خاصوځايونو کي دحيواناتو دپاره موزيمونه ،مجسمي ،او نورو مختلفو شيانو دپاره موزيمونه جوړشي ترڅو دخلکو دعلا قي او خوښي سبب شي . (ه)- ګل خانى اوګرمي کوټي : په پارکونو کي دژمي او اوړي نباتاتو دپاره ګل خاني او ګرمى کوټى دګياه دساتني دپاره په اصولي او فني ډول سمبال وي چه دکتونکو او سيال کونکو دتوجه وړ وګرځي . (و )- اکواريوم – داچه پارکونه پدي منظور جوړيږي چي دخلکو ګرمولو اودهغوي دفنونو دښودلو اودعلا قي وړوي اود مختلفوحيواناتوگلي (پادي ) لکه ډول ډول ماهيان او نوربحري حيواناتوته پدي پارکونوکي ځايونه جوړشي چي دهغوي حفاظت اودهغوي روزني ته پوره پاملرنه وشي.
پارک ته ښکلا ورکوونکي ساختمانونه
( الف )- شراره ددي عنوان يادونه چه دشرارو حوضونو (دډنډونو ) جوړول چي لږ ژورو الي ولري او لرونکي ديو شمير مصنوعي چينو چه دنلونو پواسطه جوړ او په مختلفو او رنګه چراغونو ښايسته شو ي وي او همدارنګه دډنډونو ژوروالي ٤٥-٦٠سانتي متروسره په فني جوړښت او يونوي فورم سره اعياروي چه بعضي چيني په مختلفو شکلونو او مخصوصو شيانو پوښل شوي وي او همدارنګه دحيواناتو او مرغانو او انسانانو مجسمي په انفرادي او اجتماعي شکل دډبري دګلداني په شکل دپارک په غاړو ياپه منځ دپارک کي ډيزاين شوي وي او يادغه اشکال دډبري يادګلداني په شکل په مخصوصو ځايو کي دچينو په خواکي ډيزاين شوي وي. ( ب )- (حوض ) دحوض جوړول دپارک دهوا او ښايسته توب دپاره دير مؤثردي حوض په منظم ياپه غير منظم شکل چي دپارک ځنګل ته نژدي وي ياپه منځ دپارک کي ياپه خوا دپارک کي چي ګلکاري ته نژدي وي او لږژوروالي ولري جوړشي او هغه ګلان چي ددي حوض سره کرل کيږي ددي حوض سره هم نوعي او ډير زينتي وي او ددي منطقي دښه ښکلا سبب شي
(ج )- د ګلانومصنوعي دروازي : په هغه پارکونو کي چه لوي او ډيري اوبه ولري او دخلکو سره نژدي واقع وي نامنظم خطونه دګلانو پواسطه داسي منظم شي چه طبيعي ښکلاولري او ددي دروازي اندازه د١٥٠ سانتي متروپه اندازه وي او دا مصنوعي دروازه چه دګلانو په واسطه ډيزاين کيږي په منظم او يا غير منظم شکل وي او ددي دروازي شاؤخوا ته يو او يا څو ګلدانونه جوړ شي او شاوخوايي ښکلي واښه ډوله نباتات وکرل شي چه ښکلا او نما ولري اوبه دپارک ديو طرف نه راوستل شي او دپارک ټولو ساحو ته تقسيم شي او په اخرکي بيا خارج شي او ٢٤ساعته رواني وي ددي او بو دپاره ويالي ١-١٥٠سانتي مترو پوري وي.
په کلي ډول سره چيرته چي مونږ پارکونه جوړؤ بايد يو خواته يا دواړو خواؤته رواني اوبه موجودي وي او په منځ دپارک کي دروازه وي چي دواړو خواوته ارتباط ولري او په هغه پارکونو کي چه دډيرو خلکو داستفادي وړوي لوي لوي حوضونه ولري او ماشيني کشتۍ هم موجودي وي چه خلک ورکي لامبي
ځنګل کاري ( په پارک کي ځنګل جوړول )
معمولاپه پارک کي ځنګل جوړول دخلکو دتوجه دجلبولو اود ښارداب هوا دپاکيدو دپاره جوړيږي فرعي چمنونه په داخل دپارک کي په مختلفو اندازو او شکلونو ( نامنظم او متناوع ) شکلونو جوړول اوپه تش او ډک ځايونو کي چوکي ګاني اچول دتيږو او لرګينو وسايلو څخه دکښيناستلو او استراحت دپاره استفاده کول معمولا په لويو پارکونو کي دځنګل جوړول په قطع شکل ياد يو بل سره ديو ځايي کيدو په صورت کي جوړ شي چه عام خلک تري استفاده کوي. (ه) ګلان او چمن جوړول – ديو پارک عمومي سطحه په نظر کي ونيول شي چه دغه پارک څه مشخصات لري منظم که غير منظم شکل لري چمن او ګلکاري بايد په منظم شکل سره شوين وي ترڅو خلک دتګ راتګ پواسطه دګلانو او چمن مزاحمت ونکړي او بايد دچمن او ګل کاري خواکي فرعي حوضونه موجودوي چه خلکو ته ښه نما وکړي او هغه پارکونه چه لوي جوړښت ولري زيات فرعي چمنونه او ګل کاري ولري او همدارنګه وني يا نيالګي په جلايايو ځايي شکل چه هموی اهمیت لری
ديو خاص اهميت لرونکي پارک جوړول په لاندي ډول دي
الف هوټل جوړول په پارک کي زهوټل بايد دخلکو مخي ته جوړ شي يا وړي چايي خاني وي چه دخلکو ضرورت رفع کړي هوټلونه بايد دصالون په شکل وي چه سرونه يي پټ او محفوظ وي اود هوټل خواکي ښايسته چمن او ګل کاري وي چه دسيلانيانو دتوجه وړوګرځي او په ازاد شکل دهوټل خواکي د موټرو تم ځايي وي ترڅو سيلانيان په کي خپلي موټري ودروي او ددي تم ځايي ترڅنګ بايددوړو وسايطو ځايي جوړشي چه دپارک او چمن دګلانو دماتيدو او خرابيدو سبب ونه ګرځي. (ب) دکانسرت دځايي جوړول .دکانسرت دځايي جوړول پدي پارک کي چه دخلکو دمشغولتيا سبب ګرځي بايد په فني ډول ډيزاين شوي دکانسرت دځايي ديوالونه بايد په شنو ګلانو پوښل شوي وي چه يوه  خاصه ښکلاولري ترڅو دهنرمندانو او سيلانيانو دتوجه وړ وګرځي او که چيري يخني وي بايد دسيلانيانو دپاره ښايسته سندلي مو جودي وي ټول  صالونونه بايد سر پټي او سر خلاصي وي پدي خاطر چه عام خلک هلته خپلي پارټياني کوي. (ج )دلاس پريمينځلو ځايونه : دپارک دپاک ساتلو دپاره بايد دلاس پر يمينځلو ځايونه موجودي وي چه دغه دلاس پريمينځلو ځايونه دپارک په پاکوالي کي مهم رول لري دغه امکانات يا ددغه محل جوړول نژدي دځنګل ياپه څنګ ړد ګلانو کي جوړ شي چه بوټي ور څخه استفاده وکړي اود ماشومانو دپاره بيل باغ جوړ شي يو باغ وحش جوړشي. (د) دسينما او تياتر جوړول – معمولا په لويو پارکونو کي دصالون جوړول چه سريي پټ يا سر خلاصي وي ديو فلم ډرامي يا دنمايش ورکولو په منظور دکال په مختلفو وختونو کي ايجاديږي او همدارنګه په کوچنيو پارکونو کي او په ازاده هواکي دنمايش دپاره يوفيل چه دخلکو نظر جلب کړي او همدارنګه دخلکو دخوشحالتيادپاره ليري دخلکو د جمع کيدو څخه داستراحت دپاره يو وړوکي باغ وحش دماشومانو دپاره جوړ شي چه مرغان او حيوانات پکي مو جودوي. (هـ) سپورتي ځايونه : په عمومي ډول پارکونو کي دورزشي ځايونو جوړول ضروري دي نظر دپارک په اندازي سره  دځنګل خواکي جوړشي او لوبو دپاره ځايونه مثلا ټينس ، بسکټ بال ، کرکټ وغيره يعني لوي پارکونه بايد په بين المللي سټنډرډ جوړشي.
( ز)-دماشومانو دلوبو ځايونه په عمومي پارکونو کي دماشومانو دمشغولتيا دپاره چه دلويانو تر نظر لاندي وي چه ماشومان دڅه مشکل سره مخ نشي اود ماشومانو دلوبو سامان الات اود ماشومانو دپلرونو دپاره دکښيناستو دپاره محدوده ساحه موجوده وي.
دپارکونودنوعو اوشکلونه بايد دکاغذپر مخ طرحه او ډيزاين شي يعني دپارک داخل څلور خواوي مشخصي شي چه ته يي غواړي دخپل ځان دسهولت دپاره طرحه وکړي چه دغه طرحه په څو حصوتقسيموؤ. منظم پارکونه : ديو پارک په جوړولو کي دهندسي اشکالو څخه منظمه استفاده کول اود يو پارک په طرحه او ډيزاين کي بايد زوړ او ((Classical ميتود څخه استفاده ونکړو چه مثلا دا فرانسوي پارک دي يعني مستقيما په يو پارک باندي اطلاق ونکړو  دپارکونو تيرو تاريخونو ته زغلنده  نظر اچول اود هغي څخه نتيجه ګيري کول اود تيرو تاريخونو څخه لاسته راوړني دخپل  پارک دطرح او ډيزاين په موضوع کي داخلول اوپه صحيحه توګه ورڅخه استفاده کول ترڅوزمونږ پارک په  منظم شکل دسيلانيانودتوجه جلبول اوهمدارنګه دورزشي لوبغاړو دپاره دورزش ښه ښکلي او منظم ځايونه جوړول.
٢- غير منظم پارکونه :پدغه پارکونو کي اصلي او فرعي خطونه په غير منظم شکل وي خو مربوط يو دبل وي او په شکل کي تقريبا دمنظم پارکونو سره يو شان وي په غير منظم پارکونو کي زاويه غير منظم خو فني اصول په کي مراعت شوي وي چه دګلانو فرعي دروازي په کي ډيزاين شوي وي حوضونه ،  ګل کاري غټ او واړه نيالګي هم پکي کرل شوي وي چه دغه قسم پارک ته يي يو خاص زينت  او ښکلا ور بخلي وي  غير منظم شکل دپارکونو طبيعت ته خاص الهام او ښکلا ور بخي چه دخلکو په ذهنونو کي ارامتيا اود خلکو دمشغولتيا سبب ګرځي دغه پارکونه دلمړي ځل دپاره په انګلستان کي جوړ شو چه نن ورځ په غير منظم انګليسي پارکونو په نو م ياديږي او دغه نوعي يعني غير منظم پارکونه ذعمومي پارکونو پيروي کوي. ٣- مختلف پارکونه : نن ورځ چه کوم نوعه دپارکونو مروجه او جو ړيږي دپارکونو خاص قوانينو څخه پيروي کوي تعريف او بيان دپارکونوهغه داسي بيانوي چه دغه نوعه پارک په منظم او غير منظم شکل په ډيرو مشکلا تو جوړيږي او يو اصلي ساختمان او شکل ورکول کيږي مثلا رستوران ،چايي خاني ، حوضونه ، کانسرت ځايي، دماشومانو دپاره دلوبو ځايونه ،ژوبڼ اوورزشي ځايونه جوړول. ٤- خيالي پارکونه : خيالي پارکونه دهيچا دقلم کاغذ او طرح او ډيزاين پوري مر بوط ندي او دغه پارکونه دکوم پارک جوړوني دقانون تابع ندي يعني دپارک جوړوني دقانون څخه پيرون دي مثلا روزمره او ياد سياري غوندي. ٥- Modern يا عصري پارکونه : ددغي پارکونو شکل دخاص او معينو قوانينو څخه پيروي کوي دعصري پارکونو طرح ډيزاين او ښکلا چه يو عادي سړي هم پري پوهه شيس يعني مستقيم خطونه صاف خطونه او زاويي يي کوږوالي او را کوږوالي ولري او همدارنګه دڅو طبقو وښينو
ساختمانونو څخه استفاده وشي او ټيټوالي يي په تدريجي ډول وي قوسونه زاويي يي محدودي او ساده او کمي تکراري وي دپارکونو په داخل کي دمختلفو ميتودونو څخه استفاده کو مثلا دتيږو باغ او يو بله طرحه او ډيزاين ورکول او يو نو ي نو عه دباغونو يا ژوبڼ جوړول چه دنورو پارکونو سره هماهنګي ولري.
سرچینې
١- مهندس حکمتي ( ج ) طراحي باغ وپارک دانشګاه تهران چاپ خانه سپيده احرار سال ١٣٨١هـ ش صفحه٣١٦-٣٢٧.
٢- WWW.Floraculture.int.com
٣- شيرزاد ( ر) دننګرهار پوهنتون دکرني دپوهنځي دهارټکلچر دڅانګي دڅلورم کال دمحصلينوليکچر نوټ.
٤- بهرامي ( ت ) تاريخ کشاور زي .ايران انتشارات وچاپ دانشګاه تهران سال ١٣٣٥هـ ش صفحه ١٢٩.
یونان
یونان هیواد په یوناني Ελλάδα) د ارتقا دوهم ډول د یونان هیواد دولت ؤ او هغه په دوؤ بنسټيزو اصولو باندې ولاړ ؤ. هرښار په سیاسي ډول باندی یو منظم او له نورو څخه یو خپلواک دولت ؤ. او هغوی به په خپله خپلواکۍ باندې ویاړ کوه. او هم به په شعوري ډول د هر مدني دولت ساحه او نفوس محدود ساتل کيدل. د یونان سیاسي مفکرینو په آند په یوه مرکزي ښار کې د سیاسي ، کلتوري او ذهني ژوند یو ځای ساتلو لپاره د دولت کوچینوالی ډېر اړین دی. د یونان مدني دولت د آزادۍ او مساوي حقونو په حاصلولو کې تر یوه حده پورې شعوري پرمختګ وکړ.
د یونانیانو په آند د یوه دولت د اتباع کېدلو مطلب یواځې د مالیو او ټاکنو ورکول نه بلکه د ملکي او نظامي ژوند په ټولو کارونو کې په مستقیم او فعال ډول ګډون کول دي. د یونان پلازمینه د آتن ښار مساحت یې ۹۹۰'۱۳۱ کیلومتره مربع او ۲۸۶'۸۱۶'۱۰ وګړي لري. د یونان هیواد رسمي ژبه لرغونې یوناني ژبه ده.
دیمکراسي
د یونان مدني دولتونو دولتي ولسواکۍ عجیب مثالونه وړاندي کړل. ټولو اتباعو په حکومت کې په مستقیم ډول برخه اخیسته. لیکن له سیاسي بدلونونو سره سره د حکومت په ‎طرز کې هم بدلونونه راتلل. په پیل کې پاچاهي وه بیا د امیرانو حکومت(Aristocracy) منځ ته راغی له هغه وروسته ظلم ( Tyranny) او په پای کې ولسواکۍ وده وکړه او له ولسواکۍ څخه وروسته یو ځل بیا انقلاب راغی.
اقتصاد
که څه هم یونان د اروپایي ټولنې غړی هیواد اما نظر نورو غړو هیوادونو ته د یونان اقتصادی خالات ښه نه دی، حکومت یې ترډیره له ارويایي ټولنې نه اقتصادي مرستي ترلاسه کوي.
تاریخ
له تاریخي نظره یونان د نړۍ یو له تاریخ لرونکو هیوادونو څخه دی چې د میلاد نه زرګونه کاله مخکی هم شتون درلود.
اداري ویش
د یونان ایداري وېش (د یونان هیواد د آیالاتونو نوملړ) یونان په ټوله کې په دیارلسو ولایتونو ویشل شوی، د یاد هیواد پلازمینه آتن ښار دی.
مشهور ځایونه
آتن ښار د یونان هیواد پلازمینه تاریخي او مشهور ښار دی.
وېشنيزه:یونان
غوره معلومات
غوره او ګټور معلومات :
♡ لومړی کس چي په قلم یې لیکنه پیل کړه ادریس)ع(دی.
♡لومړی کس چي کاغذ یې جوړکړیوسف)ع(دی.
رڼا ترين
رڼا ترين (په انگرېزي: Rana Tarin) يوه افغانه سياستواله او ټولنيزه کارکوونکې ده. نوموړې د حاجي فدا محمد لور او پر ۱۳۵۰ لمريز (۱۹۷۱ ز.) کال د کندهار ولایت په ډنډ ولسوالۍ کې زېږېدلې ده.
غوره معلومات
♡ لومړی کس چي صابون یې جوړکړسلیما ن )ع (دی.
رڼا ترين
زده کړې
اغلې رڼا ترين خپلې لومړنۍ زده کړې د ملالۍ په لومړني ښوونځي کې تر اتم ټولگي پورې سرته رسولې دي. بیايې نورو زده کړو ته په نسوان لېسه کې ادامه ورکړه او دغه لېسه يې پر ۱۳۶۷ ز کال پای ته ورسوله. اوسمهال په کابل کې د دري ژبې ادبیاتو په پوهنځي کې زده کړې ترسره کوي.
غوره معلومات
♡لومړی کس چي په اول ځل یې قتل وکړقابیل دی.
رڼا ترين
دندې
رڼا ترين د لېسې تر پای ته رسولو وروسته د افغانستان د لوړو زده کړو په موسسو کې د عمومي سکرترۍ دندې ترسره کړي. نوموړې پر ۲۰۰۵ او ۲۰۱۰ ز کلونو دوه ځلې د افغانستان د پارلمان نوماندې شوې. رڼا ترين په ۲۰۰۷ - ۲۰۱۰ ز کلونو د کندهار ولایت د ښځو چارو د ريسې په توگه هم دنده ترسره کړې ده. رڼا ترين د ۱۳۸۹ لمريز کال د کب مياشتې په لومړۍ نېټه ( د ۲۰۱۰ ز کال ) د افغانستان د پارلمان د مشرانو جرگې ته د انتصابي سناتورې په توگه هم غوره شوې. اوسمهال هم د اوسيني حکومت په مشرانو جرگه کې د کندهار ولایت د سناتورې په توگه دنده لري.
غوره معلومات
♡لومړی کس چي کښتۍ یې جوړه کړه حضرت نوح) ع( دی.
رڼا ترين
رڼا ترين او سياسي هلې ځلې
په کندهار ولایت او د هېواد په سويلي سیمو کې ښځو ته د ژوند په بېلابېلو اړخونو کې د کار زمينه برابروي ، د هغوی پر وړاندې د زورزیاتي او تاوتريخوالي د له منځه وړلو ، د هغوی لپاره د ښوونې او روزنې او د زده کړې په ډگر کې د اسانتياو د برابرولو په لاره کې هلې ځلې کوي. په اوسينۍ مشرانو جرگه كې د كندهار د خلکو استازې ده ، په ۲۰۱۱ زېږدي کال د هېواد په سویل كې د ښځو د بشري حقوقو په برخه کې د كال د غوره مېرمنې په توگه د حکومت له خوا ونمانځل شوه. نوموړې د ملگرو ملتونو د سياسي دفتر يوناما او د يوه نړيوال ښوونيز مركز له لورې په گډه د ښځينه استعدادونو د پیاوړتیا په برخه کې هم وستايل شوه. همدا رنگه د افغان كاناډا په ټولنېز او مركز كې په همدې اړه په کال ۲۰۱۱ ز جوړه شوې غونډه کې د ښځينه حقونو د تحقق په لاره كې يوه مبارزه ښځه وبلل شوه.
غوره معلومات
♡لومړی کس چي ددې امت څخه به اول جنت ته ځي حضرت ابوبکرصدیق)رض(دی.
رڼا ترين
اخځونه
وېشنيزه: افغان سياستوال
غوره معلومات
♡لومړی کس چي دخلافت په مقام مؤظف شو حضرت ابوبکرصدیق)رض(دی.
♡لومړی کلی چي حضرت نوح)ع(پس له طوفانه جوړکړثمانین دی.
♡لومړی کس چي ددنیا پرمخ خدای ) ج( پیداکړحضرت آدم )ع( دی.
♡لومړی شي چي دقیامت په ورځ به یې لومړی پوښتنه کیږي لمونځ دی.
♡لومړی پیغبرحضرت آدم ) ع( دی.
♡لومړی کس چي ي پرحضرت محمدۖ باندي ایمان راوړحضرت خدیجه ) رض( ده.
♡لومړی زوی د حضرت آدم ) ع( قبیل و.
♡لومړی کس چي په اسلام کي یې لومړی اذان وکړ حضرت بلال رض دی
♡ لومړی کس چی داغوستلو لپاره یې جامې جوړي کړې حضرت ادريس ع و.
اروپايي شورا
اروپايي شورا يو نړيوال سازمان دی چې له دويمې نړيوالې جګړې وروسته په اروپا کې د بشري حقوقو، جمهوريت او قانون د واکمنۍ د ساتنې لپاره يې بنسټ اېښودل شوی. په ۱۹۴۹ز کال کې جوړه شوې، شپږ څلوېښت غړي هېواودنه لري چې نفوس يې نژدې ۶۷۵ ميلیونه وګړو ته رسېږي؛ په کلني ډول د اټکلاً ۵۰۰ ميلیونه يورو کلنۍ بوديجې په لرلو سره خپل فعاليت پر مخ وړي.
دا سازمان له اروپايي ټولنې (EU) جلا دی، که څه هم کله کله د دې دواړو سازمانونو تر منځ توپير نه کېږي، تر يو بريده يې لامل دا دی چې اروپايي ټولنه اصلي اروپايي بيرغ خپل کړی، کوم چې په ۱۹۵۵ز کال کې د اروپايي شورا لپاره جوړ شوی و، تر څنګ يې اروپايي سرود هم خپل کړی. هېڅ هېواد له اروپايي ټولنې سره نه دی يو ځای شوی، مګر لومړی يې له اروپايي شورا سره اړيکه درلوده. اروپايي شورا د ملګرو متلونو رسمي څارونکی سازمان دی.
د يو نړيوال سازمان په توګه، اروپايي شورا قوانين نه شي جوړولای، بلکې دا وړتيا لري چې په بېلا بېلو موضوعاتو د غړيو هېوادونو له خوا د ټاکل شويو نړيوالو تړونونو پر عملي کولو (نفاذ) ټينګار وکړي. د اروپايي شورا تر ټولو زياته مشهوره اداره د بشري حقوقو اروپايي محکمه ده، کومه چې د بشري حقوقو اړوند اروپايي تړون پر بنسټ کار کوي.
د دې شورا دوه قانوني ادارې يوه يې د وزيرانو کميټه ده، کومه چې د دې سازمان د غړيو هيوادونود بهرنيو چارو له وزيرانو جوړه ده او دويمه يې پارلماني مجلس دی، کومه چې د هر غړي هېواد د ملي پارلمانونو (ملي شوراګانو) له غړيو جوړی دی. د بشري حقوقو لپاره کميشنیر په اروپايي شورا کې یوه اداره ده، کوم ته چې په غړيو هېوادونو کې د بشري حقوقو لپاره د درناوي او پوهاوي دنده سپارل شوې. عمومي سرمنشي د دې سازمان د دار الانشاء مشري کوي. په نورو مهمو اجرائيه رئيسانو کې يې د درملو د معيار لپاره اروپايي رياست او اروپايي سمعي او بصري کتنځای (رصدخانه) شامل دي.
بنسټ اېښودل
په ۱۹۲۹ز کال کې د يوې وينا پر مهال، د فرانسې د بهرنيو چارو وزير «ارستايډ براينډ» د يو داسې سازمان نظريه وړاندې کړه، کوم چې د شریکو ستونزو د حل لپاره په يوه «فدرالي اتحاديه» کې اروپايي هېوادونه سره راټول کړي. خو دا د برتانيې د جګړې د مهال رهبر «سر وينسټن چرچل» و، چا چې د ۱۹۴۳ز کال د مارچ  د مياشتې په يو ويشتمه نېټه د بي بي سي راډيو په يوه خپرونه کې په لومړي ځل په عام ډول د «اروپايي شورا» د جوړېدو وړانديز وکړ، په داسې حال کې چې د دویمې نړيوالې جګړې اور لا هم بل و. د هغه په خپلو ټکو، هغه «د مستقبل د لړې له لارې د جګړې تر پای ته رسېدو» د لېدلو هڅه وکړه او د يوې دړې وړې شوې لويې وچې د بيا جوړولو او هلته د سولې د ساتلو په اړه يې فکر وکړ. دې ته په کتنې سره اروپا د دوه نړيوالو جګړو په اصل کې پرته وه، هغه وړانديز کړی و چې د داسې يوې هستې جوړول به «يوه هېښونکې چاره» وي. نوموړي د ۱۹۴۶ز کال د سپتمبر په نولسمه نېټه د «زيورخ» په پوهنتون کې د خپلې مشهورې وينا پر مهال دا نظريه یو ځل بيا تکرار کړه او له جګړې وروسته د پام وړ خپل ټول نفوذ ټينګار يې په همدې موضوع وکړ. خو په ټوله لويه وچه کې ډېر نور دولتي مسئولين او سياستوال وو، ډيری يې د اروپايي خوځښت غړي وو، چا چې په چوپتيا سره د شورا د جوړولو لپاره کار کاوه. ځينو دې شورا ته په دې لويه وچه کې د جګړې د وېرې د بیا نه راستنېدو د ضمانت په سترګه کتل، ځينو نورو بيا دا د «ديموکراسۍ يوه ټولنه» بلله، کومه چې د شريکو ارزښتونو د يوې ټولګې په شا اوخوا کې جوړه شوې چې کولای شي د مطلق العنان دولتونو په وړاندې د يو سنګر په توګه ودرېږي، کوم چې د ختيځ بلاک اړوند دي. يو شمېر نورو بیا هغې ته «د اروپا متحده ايالاتو» د بيا زېږېدو په نظر کتل، دا هغه له انګازو ډکه جمله وه چې په ۱۹۴۶ز کال کې په «زوريخ» کې چرچل هغې ته رسېدلی و.
د اروپايي شورا د جوړښت په اړه د اروپا په کانګريس کې بحثونه شوي وو، کومو کې چې په ۱۹۴۸ز کال کې د هالينډ په هاګ کې څو سوه مخکښ سياستوال، حکومتي استازي او د مدني ټولنې غړي سره رايوځای کړي وو. په دې ځای کې دوه يو له بل سره سيالي کوونکې فکرونه وو: ځینو د کلاسيک نړیوال سازمان ملاتړ کاوه چې د حکومتونو استازي ولري، په داسې حال کې چې ځينو نورو بيا د پارلمان د غړيو په درلودلو سره د يو سياسي انجمن د جوړولو ملاتړ کاوه. په پايله کې دواړه اندونه د وزيرانو د يوې کميټې (په کومه کې چې د حکومتونو استازولي کېده) او يوې مشورتي جرګه ګۍ (اسامبلۍ) (په کومه کې چې د پارلمانونو استازولی کېده) په جوړولو سره يوځای کړای شول، ا دواړو مرکزي ادارو يادونه د اروپايي شورا په اساسنامه (منشور) کې شوې ده. دا غبرګ بين الحکومتي او بين الپارلماني جوړښتونه وروسته  اروپايي ټولنو، NATO او OSCE ته هم انتقال کړای شول.
د ۱۹۴۹ز کال د لندن د تړون تر مخې پر اروپايي شورا لاسليک وشو او منځ ته راغله، د دې سازمان بنسټيز منشور درې اساسي ارزښتونه لري چې بايد د دې سازمان کارونه رهنمايي کړي او هغه دا دي: ديموکراسي، بشري حقوق او د قانون حاکميت. په همدې ورځ په دې شورا د لسو هېوادونو له خوا لاسليک وشو چې نومونه يې دا دي: بلجيم، ډنمارک، فرانسه، ايرلينډ، ايټاليا، لګسمبرګ، هالنډ، ناروی، سويډن او انګلستان، درې میاشتې وروسته ترکيه او یونان هم ورسره يو ځای شول. د ۱۹۴۹ز کال د اګست په لسمه نېټه، د دې شورا سلو غړيو چې د شورا د مشورتي اسامبلۍ او د دولسو غړيو هېوادونو د پارلمانونو غړي وو، په «ستراسبورګ» کې په خپله لومړۍ عمومي غونډه کې سره وکتل، په دې موده کې له اتلسو زياتې ناستې وشوې او نژدې د يوې مياشتې لپاره روانې وې. هغوی په دې اړوند بحثونه وکړل چې يوه داسې لويه وچه څنګه بيا جوړه او بيا سره يو ځای کړي، کومه چې لا هم له جګړې سره لاس او ګرېوان ده، اوس هم د ختيځ-لويديځ له وېش سره مخ ده، هغوی د بنسټيزو انساني حقوقو د خونديتابه لپاره د يوې نوې څو-مليتي محکمې تصور وړاندې کړ او په هغه جريان کې يې لومړي ګامونه پورته کړل چې بالاخره به د اروپايي اتحاديې د جوړېدو لامل وګرځي.
د ۱۹۴۹ز کال د اګست په مياشت کې، «پل هانري سپاک» د اسامبلۍ د لومړي رئيس د ټاکل کېدو په موخه د بلجيم د بهرنيو چارو وزارت له څوکۍ څخه استفعاء ورکړه. د پردې تر شا، هغه هم د شورا د جوړېدو لپاره په پټه کار کاوه او د هغې د لومړنيو کارونو د پر مخ وړلو په برخه کې يې مهمه ونډه تر سره کړه. په هر حال، د ۱۹۵۱ز کال د ډيسمبر په مياشت کې، په دې دنده د نږدې درې کلونو کار څخه وروسته، «سپاک» له هغې وورسته په ناهيلۍ سره استعفاء ورکړه، کله چې اسامبلۍ د «اروپايي سياسي واک» په اړوند وړانديز رد کړ. هغه په دې باور درلود چې اروپايي شورا به کله هم د متحدې اروپا د خپلې اوږدمهالې موخې د تر لاسه کولو په حالت کې ونه اوسي، هغه ژر په يو نوي او ډېرې هيله منې بڼې کې بيا کوښښ وکړ، دا ځل د اقتصادي يووالي پر بنسټ او د اروپايي اتحاديې له بنسټګرو څخه يو شو.
ناوې
ناوې هغه پېغله يا ښځه ده چې د يو چا د مېرمن کېدو لپاره په واده ورکول کېږي.
وېشنيزه:کورنۍ
اوستايې مدنيت
څه ناڅه زره کاله تر ميلادي پخوا کالونو کي داوستايې مدنيت بنسټ په بلخ يا پخواني بخدي کي کښيښودل شو .دې مدنيت ته ځکه اوستايې وايې چي معلومات يې د هغه مذهبي کتاب پر بنسټ تر مورخينو رسيدلي چي د اوستا په نوم ياديږي. اوستا د زردشت يا سپينتمان له خوا ويل شوي نصحتونه دي چي د زردشت تر مړيني وروسته د هغه پيروانو دا نصيحتونه را ټول او داوستا په نوم يې ياد کړل. د اوستا ماناد قانون او هدايت په توگه زياته کارول شوېده. لومړنې اوستايې متن د غوايې پر پوستکي ليکل شوۍ و. د سکندر دواکمنۍ پر مهال د اوستا زياته برخه  چي پر پوستکو ليکل شوې وه ، وسوځول شوه. د دې پوستوکو شميره  ١٢٠٠ يو زر او دوه سوه  ته رسېدل. تر سکندر وروسته د زردشتي ائېن پيروانو د اوستا پاتي شوني را ټولي او د هغو پر بنسټ يې د اوستا پنځه برخي وليکلې چي د :  يسنا، وېسپرد ، وينديداد ، يشت  او وړوکي اوستا په نوم ياديږي.
سرچنه
سلام فرهنگي ټولنه له ويبپاڼه څخه
وېشنيزه:د افغانستان پېښليک
اروپايي ټولنې شورا
د وزیرانوشورا په رسمي توګه د اروپايي ټولنې شورا په نامه یادیږي، چې د اروپايي ټولنې دحکومتونو وزیران پکې خپل نظریات بیانوي. د مقرراتو له مخې، هغوې یواځې دهغو وړاندیزونو په اړه اقدام کولاې شي چې د اروپايي کمېسیون لخوا وړاندې شوي وي. وزیران د بحث وړ موضوعاتو له مخې د شورا په غونډوکې ګډون کوي- لکه چاپېریال، کرنه یا تجارت. پدې پورې تړلې ده چې پرڅه شي باندې بحث کېږي، وزیران یا د رایو په اتفاق اویا د مشروط اکثریت(qualified majority voting) رایو له مخې فیصله کوي.( مشروط اکثریت هغه دی چې ۵۵سلنه غړی هېوادونه چې د اروپايي ټولنې د ۶۵سلنې نفوس څخه استازیتوب وکړي رایه ورکړي). ځینې مسایل لکه مالیه او دفاع د رایو اتفاق ته اړتیا لري.
انارکوکمونیزم
انارکوکمونیزم، چې د انارشیستي (انارکیستي) کمونیزم په نامه هم پېژندل کیږي، (یا په محاوره یې توګه ancom) یوه سیاسي فلسفه او یو انارشیستي فکري مکتب دی، چې د سرمایه دارۍ د دولت له منځه وړلو، کاري مزد، ټولنیزې درجه بندۍ‎ او شخصي ملکیت پلوي کوي. شخصي ملکیت سره مل اقلامو، بېلابېلو توکو، او ډله ییزو برخو اړوندو خدمتونو ته درناوی کوي. د تولید د وسایلو مشترک مالکیت،مستقیمې دیموکراسۍ او همدارنګه د کارګرانو اړوند شوراګانو افقي شبکې ملاتړ کوي، چې د دې لارښود اړوندو اصولو پراساس تولید او مصرف لري «له هر چا څخه د هغه د وړتیا له مخې، هر چا ته د هغه په اندازه یې اړتیا لري».د انارکوکمونیزم ځینې ډولونه لکه بغاوتي انارشیزم په کلکه د ځان پالنې او وګړپالنې تر اغېزې لاندې دی او انارکوکمونیزم د فردي آزادۍ د تحقق لپاره تر ټولو غوره ټولنیز سیسټم بولي. ډېری انارکو کمونیستا،ن انارکوکمونیزم د فرد او ټولنې ترمنځ د مخالفت له منځه وړو او پخلاینې لپاره د یوې لارې په توګه ګوري.
انارکوکمونیزم د فرانسې له انقلاب نه وروسته د رادیکاله سوسیالیستي بهیرونو نهجوړ شو، خو په لومړي ځل د نړیوالې ټولنې په ایټالیایي برخه کې جوړ شو. د پیتر کروپوتکین تیوریکي کار په وروسته وختونو کې ارزښت پیدا کړ، ځکه چې د تنظیم پالنې د پلوي، د تنظیم پالنې ضد او بغاوت پلوه برخو ته یې وده ورکړه. تر اوسه پورې د انارکو کمونیستي ټولنو تر ټولو غوره پیژندل شوي مثالونه (یعنې د هغو لیدلورو پر اساس چې نن ورځ موجودې دي او په تاریخي قانون کې یې د نړیوالې پوهې پاملرنه ترلاسه کړې ده) د هسپانوي انقلاب په لړ کې انارکیستي سیمې او آزادې سیمې دي. د روسیې انقلاب، چېرې چې د نستور ماخنو په څېر انارشیستان د اوکراین د انقلابي یرغلګر پوځ له لارې د انارکوکمونیزم رامنځته کولو او دفاع لپاره کار وکړ. د روسیې د کورنۍ جګړې په لړ کې انارشیستانو په اوکراین کې د سور او سپین پوځ پر ضد پاڅون وکړ، چې هغوی د خپلواک هیواد جوړول غوښتل. د انارکو کمونیزم او انارکو جمع پالنې اړوند له اصلي ایدیولوژۍ سره د پیتر کوپوتکین د آثاروپربنسټ، چې د اوکراین په ډېریو سیمو کې یې خپلواکې سیمې جوړې کړې. له ۱۹۱۸ز کال څخه تر ۱۹۲۱ز کاله پورې هغوی سور او سپین پوځ دواړه مات کړل، چې وروسته په ۱۹۲۱ز کال کې د بلشویکانو له خوا پر هغوی برید وشو.
په ۱۹۲۹ز کال کې انارکوکمونیزم په کوریا کې د کوریا د انارشیست فدراسیون په وسیله په مانچوریا کې (KAFM) او د کوریا د انارکو کمونیست فدراسیون (KACF) په وسیله د انارشیستي جنرال او د خپلواکۍ برخې فعال شخصیت کیم چوا چین په وسیله عملي شو او تر ۱۹۳۱ز کاله پورې یې دوام درلود. کله چې د جاپان سترواکۍ کیم وواژه او له جنوب لوري نه یې یرغل وکړ، په داسې حال کې چې چینایي ملتپالو له شمال لوري نه یرغل وکړ او په پایله کېیې هم د جاپان دسترواکۍ یو ګوډاګی حکومت یعنې مانچوکو جوړ شو. په ۱۹۳۶ز کال کې د هسپانیا د کورنۍ جګړې او د هسپانوي انقلاب په ترڅ کې د هسپانوي انارشیستانو د ډېرو هلو ځلو او نفوذ په وسیله انارکو کمونیزم د اراګون په ډیرو برخو، د پخوانی شام او اندلس په ځینو برخو کې او دغه راز د انارکیست کاتالونیا په لوی سنګر کې موجود و، مخکې له دې چې په ۱۹۳۹ز کال کې د فرانکویست (د جګړې ګټونکی رژیم) ناسیونالستانو، ملتپاله متحدین، لکه: ادولف هتلر او بنیتو موسولیني د ترکیبي ځواکونو په وسیله له منځه لاړ شي او حتی د هسپانیا د کمونست ګوند ځپلو (د شوروي اتحاد په ملاتړ سره) او دغه راز د سرمایه داره هیوادونو په وسیله اقتصادي او تسلیحاتي محاصرې څخه مخکې د هسپانیا جمهوریت په خپله د جمهوري غوښتونکو په وسیله اداره کېده.
لومړني مخکیني جوړښتونه
لومړنۍ عیسوي ټولنې هم د انارکوکمونیستي ځانګړتیاوو لرونکو ټولنو په توګه تشریح شوې دي.فرانک سیور بلینګز «عیسویت» د انارشیزم او کمونیزم د ترکیب په توګه تشرېح کړ.د وروسته پاتې مساوات غوښتونکو عیسوي ټولنو مثالونه په انګلستان کې حفاریان (څاه کیندونکي) دي. جرارد وینستېنلي، چې د حفاریانو د غورځنګ له ډلې و، په ۱۶۴۹ ز کال کې د عدالت نوي قانون اثر کې یې لیکلي چې: «نه به پیر او یا پلوروي، نه میلې او بازارونه وي، بلکې ځمکه به د هر انسان لپاره ګډه خزانه وي» او «هېڅوک به پر نورو بادار نه وي، بلکې هر څوک به د خپل ځان څښتن او بادار وي».
حفاریانو خپله د واکمنې طبقې او پاچایانو د ظلمونو پر وړاندې مقاومت وکړ، همدارنګه په همغږې او مشترکه توګه یې عمل وکړ، ترڅو کارونه ترسره کړي، سرچینې مدیریت کړي او اقتصادي ګټې زیاتې کړي. دا چې د حفاریانو په وسیله رامنځته شوې ګډې کروندې له شخصي ملکیت څخه خلاصې وې، له اقتصادي تبادلې سره (ټول توکي، سوداګریز اقلام او خدمات په ګډه ساتل کېدل)، د دوی ګډې کروندې لومړنۍ او فعاله کمونیستي ټولنې بللای شو، چې د انګلستان په ټولو کلیوالو ځمکو کې خپرې شوې دي. له صنعتي انقلاب نه مخکې په ټوله اروپا کې د ځمکې او شتمنیومشترکه مالکیت ډېر زیات مروج و، خو حفاریانو د سلطنتي واکمنۍ پر وړاندې د خپلې مبارزې له امله جلا شول. دوی د لومړي چارلس له سقوط وروسته د کارګرانو د ځان اداره کولو له لارې رامنځته شول.
په ۱۷۰۳ ز کال کې لویس ارماند، بارون دو لاهونتان شمالي امریکا ته د نویو سفرونو ناول ولیکه، چې په دې ناول کې یې د شمالي امریکا لویې وچې د اصلي ټولنو د همغږۍ او تنظیمولو څرنګوالی تشریح کړ. لیکوال په دې ناول کې موندلي، چې د شمالي امریکا له استعمار څخه مخکې ټولنې او کرهنیزې ټولنې هم د اقتصادي جوړښت له مخې او هم د دولت د نشتوالي له مخې د اروپا له سلطنتي او نابرابره دولتونو سره هیڅ ډول مشابهت نه لري. هغه لیکلي چې: داصلي اوسیدونکو ژوند «انارشي» و، دا موردله ګډوډۍ پرته د بل څه په معنا د دې اصطلاح لومړنۍ کارونه وه. هغه لیکي چې هیڅ یو کشیش(دیني مشر)، محکمه، قانون، پولیس، د دولت وزیران او د اموالو په برخه کې هیڅ ډول توپیر نه شته، د شتمنو او نیستمنو تر منځ د توپیر لپاره هیڅ لاره نه شته، ځکه چې ټول یې مساوي دي او په ګډه سره وده کوي. Louis Armand, Baron de Lahontan (1703). New Voyages to North America. "Introduction". Library of the University of Illinois. p. xxxv. "The vogue of the baron's book was immediate and widespread, and must have soon replenished his slender purse. In simple sentences, easily read and comprehended by the masses, Their Lahontan recounted not only his own adventures, and the important events that occurred beneath his eyes in the much-talked-of region of New France, but drew a picture of the simple delights of life in the wilderness, more graphic than had yet been presented to the European world. His idyllic account of manners and customs among the savages who dwelt in the heart of the American forest, or whose rude huts of bark or skin or matted reeds nestled by the banks of its far-reaching waterways, was a picture which fascinated the "average reader" in that romantic age, eager to learn of new lands and strange peoples. In the pages of Lahontan the child of nature was depicted as a creature of rare beauty of form, a rational being thinking deep thoughts on great subjects, but freed from the trammels and frets of civilization, bound by none of its restrictions, obedient only to the will and caprice of his own nature. In this American Arcady were no courts, laws, police, ministers of An American state, or other hampering paraphernalia of government; each man was a law unto himself, and did what seemed good in his own eyes. Here were no monks and priests, with their strictures and asceticisms, but a natural, sweetly-reasonable religion. Here no vulgar love of money pursued the peaceful native in his leafy home; without distinction of property, the rich man was he who might give most generously. Aboriginal marriage was no fettering life-covenant, but an arrangement pleasing the convenience of the contracting parties. Man, innocent and unadorned, passed his life in the pleasures of the chase, warring only in the cause of the nation, scorning the supposititious benefits of civilization, and free from its diseases, misery, sycophancy, and oppression. In short, the American wilderness was the seat of serenity and noble philosophy".
ژوزف دېژاک او د ۱۸۴۸ز کال انقلابونه
ژوزف دېژاک، د پرودون پر خلاف داسې استدلال کاوه، چې «یوازې د کارګر د کار محصول هغه څه نه دي، چې کارګر پرې حق لري؛ بلکې هومره حق لري چې اړتیاوې یې پوره شي، که په هره اندازه وي»د انارشیستي تاریخپوه میکس نیتلاو په وینا: د لیبرتارین کمونیزم اصطلاح په لومړي ځل د ۱۸۸۰ز کال په نومبر میاشت کې وکارول شوه، یعنې کله چې د فرانسوي انارشیستیوې کنګرې په روښانه توګه د خپلو نظریاتو پېژندنې لپاره له دې اصطلاح نه کار واخیست. فرانسوي انارشیست ژورنالیست سباستین فوور، چې وروسته بیا د څلور ټوکهانارشیستي دایرة‌المعارف بنسټ ایښودونکی او مدیر شو، په ۱۸۹۵ز کال کې یې د لیبرټایر (آزادي غوښتونکي) اونیزه پیل کړه.
د کارګرانو نړیواله ټولنه
انارکو کمونیزم، د یوې همغږې او عصري اقتصادي-سیاسي فلسفې په توګه لومړی د کارلو کافیرو، ایمیلیو کوویلي، ایریکو مالاتیستا، اندریا کوسټا او نورو پخوانیو مازیني جمهوریت غوښتونکو په وسیله د نړیوالې ټولنې د ایټالیا په لومړۍ برخه کې جوړ شو. اجتماعي انارشيستانو د کار د ډول او مقدار پر بنسټ، د «هر چاته د اعمالو په اساس یې» اصل په رعایت کولو سره د حق الزحمې پلوي کوله، خو له انقلاب څخه وروسته دورې ته د ګرځېدو امکان له امله د اړتیا پر بنسټ د وېش کمونیستي سیستم یې مطرح کړ. لکه څنګه چې د میخایل باکونین ملګري جیمز ګیوم په خپله مقاله «د ټولنیز سازمان نظریات (۱۸۷۶ز کال)» کې وايي: «کله چې (...) تولید له مصرف نه زیات او مخکې کېږي (...)، هرڅوک به د اجناسو له پراخو ټولنیزو زیرمو نه هغه څه اخلي، چې اړتیا ورته لري، پرته له دې چې د خالي کېدو وېره یې ولري؛ او هغه اخلاقي احساسات چې د ازادو او مساوي کارګرانو په منځ کې به ډیره وده وکړي، هغه به د ناوړه ګټه اخیستنې او ضایع کیدو مخه ونیسي یا دا چې تر ډېره حده به یې کم کړي».
صدای صلح راډیو
صدای صلح راډیو دا راډيو د پروان ولایت له فعالو راډيوګانو څخه ده، چې په ١٣٨٠ لمريز کال کې يې خپلې خپرونې پيل کړې دي. د صلح راډيو خپرونې هره ورځ دسهار له ٦ دغرمې تر ١٢ او د مازديګر له ٤ دشپې تر ١٠ بجو پورې دوام لري ، چې له پروان پرته په کاپيسا او د کابل په شمالي ولسواليو کې هم اورېدل کېږي. ددې راډيو مسوول مدير عبدالاحد رنجبر دى، ١٦ کارکوونکي لري او له شخصي بوديجې څخه تمويلېږي.
اېتنول
د اېتنول جوړول
اېتنول د سادو کاربوهایډرېټو (شکرو) څخه د خمیر په مرسته جوړېږي. په اوس وخت کی په ځانگړي ډول د شکرو د خمیره کېدلو لپاره Saccharomyces cerevisiae کارېږي خو د اېتنول مصناعی تولید هم کارېږي.
د اېتنول طبیعی تولید
C6H12O6 → 2 C2H5OH + 2 CO2
د اېتنول مصناعی تولید
په اوس وخت کی په صنعت کی د اېتنول جوړولو لپاره د هیدروژنو کونکی طریقه کارېږي.
HC≡CH + H2 + H2O → CH3–CHO CH3–CHO + H2 → CH3–CH2OH
اېتنول
اېتنول تر خوړلو وروسته په روډې کی وینو ته جذب شوي دي. نوموړي توکه په ینې کی د انزایمونو په مرسته په استالدهید او وروسته استیک اسید تبدیل شوي دي. اېتنول پر انسان باندی خوشحالی آغېزه لری. خو د اېتنول لوی خوراک په ماغزې کی د گابا رېسپتورونه (GABA receptor) بندوی او د مرکزي عصبی سیستم کار کم کوی. د دې په سبب اېتنول عصبی مخدر بلل کېږي. مسلمنان د الکل خوړلو ته په بده سترگه گوري او الکل خوړل په اسلامی هېوادونو کی هم منع دی. خو کله چې درمل دالکل محتوی ولري نو په دی صورت کی مسلمانو ته اجازه ده دغه درمل وخوري. وېشنيزه:الکلونه
زوم
زوم هغه نارينه وي چې د واده په لمانځنو کې د يوې ناوې د خاوند په توگه پېژندل کېږي.
د RNA مداخله
د RNA مداخله (RNAi) یوه بیولوژیکي پروسه ده چې په هغه کې د RNA مالیکولونه د دوه تاره RNA جېن څرګندونې د ځپلو په ځانګړي ترتیب کې شامل دي، چې د ژباړې یا نقل د ځپلو له لورې ترسره کېږي. له تاریخي پلوه، RNAi په نورو نومونو هم پېژندل کېږي لکه همزمانه ځپل، له نقل وروسته د جېن چوپ کول (PTGS) او ځړول. د دې په ظاهر کې بېلابېلو پروسو دقیقې مطالعې دا په ډاګه کړه چې د دې ټولو پدیدو هویت په اصل کې RNAi دي. اندرېو فایر او کرېګ سي مېلو په نماتود چینجي، Caenorhabditis elegans کې په RNAi باندې د هغوی کار له امله چې په ۱۹۹۸م کال کې خپور شو، په ۲۰۰۶م کال کې د فیزیولوژي یا طبابت نوبل ډالۍ په ګډه وګټله. د RNAi او د هغې د تنظیمي وړتیاوو له کشف راهیسې، ښکاره شوه چې RNAi د مطلوبو جېنونو په ځپلو کې ډېره زیاته وړتیا لري. RNAi اوس مهال د آنتي سنس درملنې لپاره د جېنونو د ځپلو د دقیقې، موثرې، باثباته او غوره پېژندل شوې ده. انتي سنس RNA چې په حجره کې د ننه تولید شوې د یوه اظهار ویکټور له لورې کېدای شي وده وکړي او د نویو درملیزو عاملونو لپاره وکارول شي.
د رایبونوکلیک اسیډ (RNA) دوه کوچني مالیکولي بڼې، مایکروRNA (miRNA) او کوچنۍ مداخلوي RNA (siRNA) د RNAi مسیر په اجزاوو کې اساسي رول لري. کله چې mRNA تجزیه کېږي، له نقل وروسته چوپ کېدل رامنځته کېږي ځکه چې د پروټین له ژباړې څخه مخنیوي کېږي. کولی شو د RNAi له نقل مخکې چوپ کېدو میکانیزم له لارې نقل منع کړو چې د هغه له لارې یو انزایمي کامپلکس د DNA مېټایلېشن د siRNA یا miRNA کامپلېکس په جېنومي بشپړوونکي موقعیتونو کې کاټالایز کوي. RNAi د پرازیټي نوکلیوټایډونو د ترتیب (د بېلګې په توګه ویروسونه یا ټرانسپوزونه) په وړاندې د حجرې په دفاع کې مهم رول لوبوي او همدارنګه د ارګانیزم په وده باندې هم اغیزه کوي.
د RNAi مسیر یوه طبیعي پروسه ده چې په ډېری یوکاریوټ او حیواني حجرو کې پیدا کېږي. دا پروسه د Dicer انزایم له لورې پیلېږي د RNA لوړ دوه تاره مالیکولونه (dsRNA) د siRNA کابو ۲۱ تر ۲۳ لنډو دوه تاره نوکلیوټایډونو ټوټو ته جلا کوي. هره siRNA دوه یوتاره RNA ګانو (ssRNAs)، د مسافر (حس) او لارښود (د حس ضد)، ته جلا کېږي. وروسته د مسافر تار د Argonaute 2 (Ago2) پروټین له لورې ټوټه کېږي. د مسافري تار تخریبېږي او د لارښود تار د RNA لخوا هڅول شوي چوپتیا کامپلېکس (RISC) کې ځای پرځای کېږي. د RISC ټولګه وروسته د موخې mRNA پورې نښلي او هغه تخریبوي. په ځانګړې توګه، دا کار هغه وخت ترسره کېږي چې د لارښود تار په یوه mRNA مالیکول کې له تکمیلي ترتیب سره یوځای شي او د RISC کاټالایزي برخې، Ago2 په واسطه تخریب ته وهڅول شي. په ځینو اورګانیزمونو کې، د siRNA پر لومړنیو محدود شویو مولار غلظتونو سربېره، دا پروسه په سیسټمیک ډول خپرېږي.
RNAi هم د حجرو په کښت کې او هم په ژوندیو موجوداتو کې د څېړنو یو با ارزښته وسیله ده، ځکه چې مصنوعي dsRNA چې حجرو ته د ننه کېږي کولی شي په ټاکنیز او پياوړي ډول د مطلوبو او ځانګړو جېنونو د ځپلو لامل شي. RNAi کېدای شي په پراخه پیمانه نمایشي پردو لپاره وکارول شي چې په سیستماټیک ډول په حجره کې هر جېن (او ورپسې پروټین چې د هغو لپاره کوډ کوي) بند کړي، چې کولی شي د حجرې ځانګړې پروسې یا د حجروي وېش په څېر یوې کړنې لپاره اړینو برخو په ډاګه کولو کې مرسته وکړي. دا لاره همدارنګه د یوه عملي وسیلې په توګه د خوړو، درملو او حشره وژونکو لپاره کارول کېږي.
د ژان ژاک اجتماعي تړون دريمه برخه
وى د خپلې ارادې زېږنده وي، هغه خلک ازاد دي.
له دې لامله د قوانينو د طرح قدرت او صلاحيت يوازې په خلکو پورې اړه لري او د بل هيچا واک نه دى. له بلې خوا هغه قدرت چې قوانين تر اجرااتو لاندې ونيسي، په کليت پورې (يعنې په ټولو خلکو پورې) اړه درلوداى نه شي، ځکه چې داسې يو قدرت بېخي د داسې ټاکلو اعمالو سره سروکار لري چې د قانون ايښودو له چوکاټ څخه بهر پېښېږي. په دې توګه هره سياسي ټولنه يوه عامل ته اړه لريچې د عمومي ارادې لاندې کار وکړي او داسې يو وسيله به وي چې ((خلک)) د دولت په توګه او ((خلک)) د حکمران په توګه يو له بل سره وتړي.
د RNA مداخله
حجروي میکانیزم
RNAi د RNA پورې تړلي جېن د چوپ کولو یوه پروسه ده چې د RISC لخوا کنټرول کېږي او د دوه تاره لنډو RNA مالیکولونو لخوا د حجرې په سایټوپلازم کې پیلېږي، چېرته چې هغوی د RISC کاتالایزي برخې، آرګونات سره تعامل لري. کله چې dsRNA اېګزوجېنوس وي (د لابراټواري لاسوهنې یا RNA جېنوم لرونکي ویروس څخه رامنځته شوي التهاب څخه سرچینه واخلي)، RNA په مستقیم ډول سایټوپلازم ته د ننه کېږي او د ډایسر له لورې کوچنیو ټوټو باندې ویشل کېږي. پیلیزه dsRNA همدارنګه کولی شي اندوجېنوس وي (د حجرې د ننه څخه سرچینه واخلي)، د pre-microRNA په شان چې په جېنوم کې د RNA کوډ کوونکو جېنونو څخه څرګندېږي. د داسې جېنونو لومړني نقلونه لومړی پروسس کېږي ترڅو په هسته کې د pre-miRNA بنیادي حلقې ځانګړی جوړښټ جوړ کړي، وروسته بیا سایټوپلازم ته صادرېږي. له همدې کبله د dsRNA دوه لارې، اېګزوجېنوس او اندوجېنوس، په RISC کې یوځای کېږي.
د ژان ژاک اجتماعي تړون دريمه برخه
حکومت څه ته وايو؟ خلک هم تبعه او رعايا دي او خلک هم حاکمه هيئت دی. د دې دواړو په منځ کې حکومت يو وسطي تشکيل دى چې وظيفه يې د دواړو په منځ کې د متقابلې اړيکې ټينګول دي. د قوانينو تطبيق دى او د ازادۍ ساتل دي. حکام د خلکو مامورين دي او د خلکو له خوا هغوى ته واک او اقتدار ورکړ شوى دى او خلک کولاى شي دا ورکړ شوى اقتدار څنګه چې يې وغواړي، محدود کړي، تغيیر ورکړي او يا يې بيرته واخلي.
روسو وايي: اړ و دوړ او بې نظمي چې کله ترې استبدادي رژيم راوځي او کله ترې راپېدا کېږي، هله څرګندېږي چې قانون ګذار هيئت حکومت وکړي او حکومت وغواړي قانون ګذاري وکړي او يا د دولت اتباع له اطاعت څخه غاړه وغړوي. د حکومت وظيفه يوازې او يوازې د قوانينو تطبيق دى.
د حکومت ستر اشکال دا لاندې دى: ديموکراسي، اريستو کراسي او مونارشي. له دې شکلونو څخه د حکومت ښه غوره شکل کوم دى؟ روسو وايي: يو هم په مطلق ډول ښه بايد نه وي، په ځینو برخو کې يوه بڼه ښه، په ځينو شرايطو کې بله بڼه.
ديموکراسي: د حکومت هغه بڼه ده چې په هغه کې حاکمه ډله، يعنې خلک وکړاى شي چې حکومت ټولو افرادو يا د هغوى اکثريت ته وسپاري. په نتيجه کې به د حکامو او روسا ويمر تر انفرادي رعاياو او سرو سينو څخه زيات وي. په واقعيت کې په دې بڼه حکومت هېڅکله نه دى پېدا شوى او نه پېدا کېداى شي، ځکه چې هېڅکله داسې نه شي کېداى، ټول خلک همېشه راغونډ شي او خپل ټول وخت اجتماعي او سياسي چارو ته وبخښي، د داسې حکومت د ټولو شرايطو راغځول ناشونى دى. تر ټولو نه ستر شرايط او مشکلات يې د روسو په نظر دا لاندې دى:
د RNA مداخله
حجروي میکانیزم
د RISC له ادغام وروسته، siRNA ګانې د خپلې موخې له mRNA سره جوړه کېږي او هغه جلا کوي، نو ځکه له هغو څخه مخنیوی کوي ترڅو د ژباړې نمونې په توګه ونه کارول شي. له siRNA څخه په توپیر سره، د RISC یوه ټولګه چې په miRNA سره بار شوې وي، سایټوپلازمي mRNA ګانې د احتمالي تکمیل لپاره سکېن کوي. د (Ago لخوا) تخریبي جلاتوب پرځای، miRNA ګانې د mRNA ګانو ۳م نه ژباړل شوې سیمه (UTR) په نښه کوي، چېرته چې دوی له نیمګړي تکمیل سره یوځای کېږي، له همدې کبله د ژباړې لپاره د رایبوزومونو لاسرسی بندوي.
د ژان ژاک اجتماعي تړون دريمه برخه
لومړى: بايد دولت ډېر کوچنى وي، لکه ښاري دولت د پخواني اتن په شان تر څو چې ټول خلک په اسانۍ سره راټول شي.
د RNA مداخله
حجروي میکانیزم
اګزوجېني dsRNA پېژندل کېږي او د یو اغیزناک پروټین له لورې نښلول کېږي، چې په C. elegans کې د RDE-4 او په ډروسوفیلا کې د R2D2 په نوم نامتو دي، کوم چې د dicer فعالیت تحریکوي. کوم مېکانیزم چې د اوږدوالي دا ځانګړتیا تولیدوي ندی پېژندل شوی او دا پروټین یوازې اوږدو dsRNA ګانو سره نښلي.
د ژان ژاک اجتماعي تړون دريمه برخه
دویم: په کړو وړو کې سادګي پکار ده، تر څو چې په مسايلو کې کړکېچ را پېدا نشي.
د RNA مداخله
حجروي میکانیزم
په C. elegans کې دا د نوښت غبرګون د «ثانوي» siRNA ګانو د ټولیز سنټېز له لارې، چې د هغه په لړ کې «لومړني» siRNA ګانې تولید کېږي کومې چې د dicer له لورې د نمونې په توګه کارول کېږي، تقویت کېږي. دا ثانوي siRNA ګانې د جوړښت له اړخه د dicer لخوا تولید شویو siRNA ګانو څخه توپیر لري او داسې ښکاري چې RNA پورې تړلي RNA پوليمېراز لخوا تولیدېږي.
د ژان ژاک اجتماعي تړون دريمه برخه
دريم: بايد د افرادو په منځ کې د اجتماعي موقف او شتمنۍ له پلوه مساوات موجود وي، ځکه چې که داسې مساوات نه وي، په حقوق او اقتدار کې مساوات زيات پايښت نه کوي.