cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ماډيول:پولي واحد/پرېزنټېشن
this table is created from Template:Currency/Page, Template:Currency/Position, and Template:Currency/Symbol. The individual currency codes are taken from the table at ISO 4217. The source templates have other codes not conforming to 4217; those codes are not included here but are listed in the translation table or in the non-standard table.
This table is NOT for historical ISO 4217 codes. Add historical codes to the non-standard properties table.
Meanings of the table entries: ['???']			– ISO 4217 currency code; uppercase only page = ''		– Wikipedia article name approriate to the currency code plural = ''		– specifies how to make the currency page name plural: if singular and plural forms are the same leave empty if adding an 's' to the end of the singular name makes it plural then set plural = 's'						if the plural name is different, set the whole plural name (see GBP for example) position = ''	– identifies where the symbol is placed relative to the amount 'a'		– 'as'	– < > 'b'		– 'bs'	– < > symbol = ''		– the symbol associated with the currency code; generally not the currency code unless the symbol and the currency code are the same; to display a currency code instead of a symbol, use the nonstandard table
]=]
--[[--< C O D E  T R A N S L A T I O N >--
This table lists some of the 'aliases' that refer to currencies listed in the properties table by their ISO 4217 codes
The form is: ['<non-standard code>'] = '<ISO 4217 code>' ]]
local code_translation = { ['EGE'] = 'EUR', -- where??? ['EU'] = 'EUR', ['EURO'] = 'EUR', ['FRW'] = 'RWF', ['GB'] = 'GBP', ['KSH'] = 'KES', ['NEP'] = 'NPR', ['POUND'] = 'GBP', ['POUND STERLING'] = 'GBP', ['RMB'] = 'CNY', ['STERLING'] = 'GBP', ['STG'] = 'GBP', ['TSH'] = 'TZS', ['UK'] = 'GBP', ['UKP'] = 'GBP', -- non-standard ['UNITED STATES'] = 'USD', ['US'] = 'USD', ['U.S.'] = 'USD', ['USA'] = 'USD', ['USH'] = 'UGX', ['$'] = 'USD', -- U+0024, pass-through, default to US dollar ['¤'] = 'XXX', -- U+00A4, pass-through, default to no specific unit ['£'] = 'GBP', -- U+00A3, pass-through, default to UK pound ['¥'] = 'JPY', -- U+00A5, pass-through, default to JP yen ['€'] = 'EUR', -- U+20AC, pass-through ['(='] = 'EUR', -- non-standard (DR-DOS 7.02 COUNTRY.SYS, 1998)	}
--[[--< N O N _ S T A N D A R D _ P R O P E R T I E S >
Currencies from the source templates that are identified by non-standard codes and which for whatever reason don't translate well to an existing ISO 4217 currency. This list may include historical ISO 4217 codes.
Meanings of the table entries are the same as those described for currency_properties table except: ['???']	– currency codes that are non-standard or that cannot be translated to a standard code. Uppercase only, these codes MUST be different from the codes in the main currency properties table and different from the codes in the translation table (if they are not, they will not be found).
]]
return {currency_properties=currency_properties, code_translation=code_translation, non_standard_properties=non_standard_properties}
له فيمينيزم څخه وروسته دوره
د وروستي فيمنيزم (postfeminism) اصطلاح، د post-feminism د ځايناستې په توګه وړاندې کېږي او په فيمينيزم کې په ځانګړي ډول دويمې او درېيمې څپې کې د مخالفتونو او نيمګړتياوو پر وړاندې د غبرګون تشرېح کولو په موخه کارول کېږي. دا اصطلاح ځيني وختونه له وروستيو فيمينيزمونو، لکه: څلورمې څپې او Xenofeminism [د فيمينزم يو ډول دی، چې د ګړندۍ ټکنالوژۍ او پېچلتيا په دوره کې د فيمينزم د خلاصون وړتيا له سره انځورولو څرنګوالی څېړي...] سره ګډېږي.
د Postfeminism نظريه، له اوسني يا وروستي فيمينيزم سره د توپير له مخې ترتيب شوې ده. د پوسټ فيمينيزم ځينې بڼې د جنسيت اړوند ودې راتلونکي پړاو پر لور هڅه کوي او لکه څرنګه چې ډېری وختونه د ټولنې په ګټه فکر کېږي، چې د ټينګو جنسيتي ونډو او څرګندونو په واسطه نور نه دي راپېژندل شوي. د پوسټ فيمينيزم پلوی د ۱۹۷۰ ز لسيزې له فيمينيزم څخه د راپورته شويو هر ډول نظريو په پرمختګونو يا رانغاړلو باندې باور لري، اړينه نه ده چې د لرغوني يا کلاسيک فيمينيزم ملاتړی يا يې مخالف وي.
له فيمينيزم څخه وروسته دوره، د فيمينيزم، نامتو کلتور او ښځه توب تر منځ د بدلو شويو اړيکو د ادراک يوې کړکېچنې لارې په توګه په پام کې نيول کېدلی شي. پوسټ فيمينيزم کېدای شي، د خپل دوه ګوني فکر او اړينتوب، د دوی جنسيتي لرليد او د ښځېتوب او فيمينيزم تر منځ د اړيکو په اړه د دوی د ادراک پوښتلو په واسطه پر دويمې يا درېيمې څپې باندې يوه نيوکه هم وکړي. دا کېدای شي، هغه نظريه پېچلې يا يې ان په بشپړ ډول نفې کړي، چې بشپړه جنسيتي برابري اړينه، د تمې وړ يا په حقيقي ډول د ترلاسه کولو وړ ده.
د اصطلاح تاريخچه
په ۱۹۱۹ ز کې يوه ورځپاڼه پيل شوه، چې ښځينه بنسټ پال اديبانو په کې څرګنده کړه: «موږ اوس له خلکو سره لېوالتيا لرو، نه له نارينه او ښځينه سره»، چې «اخلاقي، ټولنيز، اقتصادي او سياسي معيارونه بايد له جنسيت سره هيڅ هم ونه کړي»، چې دا به له نارينه سره د مخالف اوسېدلو پرته د ښځو په ګټه وي او دا چې د دوی دريځ ته پوسټ فيمينيزم وايي.
یاد شوې اصطلاح، په ۱۹۸۰ ز لسيزه کې د دويمې څپې فيمينيزم پر وړاندې د غبرګون په توګه وکارول شوه. له فيمينيزم څخه وروسته دوره، اوس د نظرياتو د يوې پراخې لړۍ لپاره يوه نښه ده، چې د پخوانيو فيمينيسټ ليکنو يا ویناوو په اړه کلکې لارې چارې غوره کوي او د دويمې څپې د نظريې ګواښونه رانغاړي. د ورستي فیمينيزم نور پلويان وايي چې: فيمينيزم نور د نن ورځې ټولنې پورې اړه نه لري. Amelia Jones ليکلي دي چې: د وروستي فيممينزم پلوي متنونه، چې په ۱۹۸۰ او ۱۹۹۰ ز لسيزو کې راڅرګند شول، دويمه څپه فيمينيزم يې د يوې هستۍ په توګه بيان کړه او په دې سربېره په خپله نيوکه کې عمومي کېدلې.
۱۹۹۰ ز لسيزه په علمي او رسنيزه نړۍ کې د دې اصطلاح د عمومی کېدلو شاهده وه Toril Moi چې په Duke پوهنتون کې پروفيسور دی، د هغه فيمينيزم څخه د ملاتړ په موخه دا اصطلاح په ۱۹۸۵ ز کې په جنسيتي يا متني سياست کې په بنسټيز ډول رامنځته کړه، چې د ليبرال فيمينيزم پر بنسټ او د توپير يا راډيکل فيمينيزم پر بنسټ برابرۍ تر منځ دوه ګونی يا فرعيتوب به تحليل کړي. د postfeminism په برخه کې د post مختاړي په معنا کې ناسم درک شته. دې ناسم پوهاوي له ۱۹۹۰ ز لسيزې راهيسې د postfeminism کټ مټ معنا له ستونزو سره مخامخ کړې ده. په داسې حال کې چې يادې اصطلاح ته له يوه اړخه د فيمينيزم د پای ته رسولو په سترګه کتل کېږي، له بله اړخه په خپله د فيمينيزم پلوي سياست یوه برخه جوړه شوې ده.
اوسمهال د فيمينيسټ تاريخچه، د هغه هڅې په واسطه مشخص کېږي، چې اوسنی حالت په دې اړه د تېرو ليکنو له مخې د يوې اندېښنې په توګه ومومي، چې ایا د فيمينيزم په نوم اوس هم کوم څه شته او که نه. د يوې تاريخي دمې په توګه د post معنا ځکه ځورونکې ده، چې ياد مختاړی د دې تاريخې پای ته رسولو په اعلامولو سره په تاريخ کې، د فيمينيزم پېښېدلو وړانديز کوي او وروسته د تېر يا ماضې د یو څېز، په توګه د فيمينيزم پلوی تاريخ تاييدوي. که څه هم ځيني ادعا کوي، چې فيمينيزم له post سره يو ځای اوسېدلو فکر کول هم ځکه ناشوني دي، چې دا به اوسنۍ نړۍ ته د پوسټ نژاد پالې، پوسټ لرغونپالې او پوسټ جنسيتي ټولنې په توګه يادولو سره ورته وي.
د postfeminism معنا د کلونو په موده کې پراخه شوې ده، چې لکه د فيمينيزم غوندې زياتې بېلابېلې معناګانې رانغاړي. په فيمينيسټ ادبياتو کې يې پېژندنې په دوو اصلي ډلبندېو کې د راتلو هڅه کوي: ۱ـ د فيمينيزم مړينه، د فيمينيزم خلاف، فيمينيزم اوس د پلي کېدلو وړ نه دی او ۲ـ په فيمينيزم کې دويم پړاو يا فيمينيزم له نورو Post- نظريو يا فلسفو سره يو ځای کېږي. لکه: postmodernism، post-structuralism او postcolonialism.
ځانګړتياوې
د ۱۹۸۰ ز لسيزې لومړۍ برخه هغه مهال وه، چې رسنيو په کې د ځوانو ښځو او شل کلنو ښځو د «وروستي فيمينزم پلوي نسل» په نښه کول پيل کړل. د ټولنپوهنې پورفيسوره Pamela Aronson استدلال کوي: «له شلو کلونو څخه وروسته، د وروستي فيمينيزم اصطلاح اوس هم ځوانو ښځو ته ويل کېږي، چې فکر کېږي ګومارنې، زده کړې او نويو کورنيو تنظيمونو ته د پراخ لاسرسي په واسطه د ښځو له خوځښت څخه ګټه تر لاسه کوي، مګر په ورته وخت کې د نور سياسي بدلون لپاره هلې ځلې نه کوي». له فيمينيزم څخه وروسته دوره، له دې دلالت کولو راوروسته په لوړه کچه يوه د بحث موضوع ده، چې فيمينيزم ځکه مړ دی، چې له لورې يې انګېرونکې برابرې په لويه کچه يوه افسانه ده.
د Prof. D Diane Davis له نظره: پوسټ فيمينيزم يوازې د لومړۍ او دويمې څپې فيمينيزمونو د غوښتنو ادامه ده.
د Kent State په پوهنتون کې يوه څېړنه وشوه، چې پوسټ فيمينيزم يې څلورو اصلي ادعاوو پورې محدود کړ: د نفې شوي فيمينيزم ملاتړ، چې ښځو له فيمينيزم او پلويانو څخه يې کرکه پيل کړه، ټولنې وار له مخه ټولنيزه برابري تر لاسه کړې ده، چې په دې ډول يې فيمينيزم بې اعتباره کاوه او د منفي پېغور له امله د فيمينيسټ نښه ناخوښه شوې وه.
د پوسټ فيمينيسټ د فعاليت نمونې
Christina Hoff Sommers د «فيمينيزم چا غلا کړی دی؟ ښځو څه ډول له ښځو سره خيانت وکړ» تر سرليک لاندې د خپل ۱۹۹۴ ز کتاب کې د معاصرعلمي فيمينيزم پلوې ډېری نظريې او د gynocentric اوسېدلو په موخه د فيمينيزم پلوی خوځښت په پام کې نيسي. نوموړې دا جنسيتي فيمينيزم په نښه کوي او د عدل فيمينيزم وړاندې کوي، چې دا د بشپړې مدنې او حقوقي برابرۍ غوښتونکې نظريه ده. هغه بحث کوي چې د فيمينيزم هغه پلويان چې دا يې د جنسيتي فيمينيزم پلويانو په توګه غوره کوي، د امتيازي درملنې ساتندويي کوي او ښځې د قربانيانو په توګه انځوروي، عدلي فيمينيزم، د فيمينيزم يوه وده وال ځايناستې بڼه برابروي. دا تشرېحات او د نوموړې نور کار د Hoff sommers سبب شول، چې د فيمينيزم د ځينو نورو پلويانو له لوري د يوې فيمينيسټ ضد [خلاف] مېرمنې په توګه ياده شي.
د فيمينيزم ځيني معاصر پلويان، لکه: Katha Pollitt يا Nadine Strossen فيمينيزم په ساده ډول د دې په نظر کې نيونکی بولي، چې «ښځې خلک دي». هغه نظريات چې جنسونه د يو ځای کولو په پرتله سره بېلوي؛ د دې ليکوالانو له لوري ورته د فيمينيزم اصالت په پرتله ،د جنسيت اصالت په توګه نظر کې نيول کېږی.
ګابرو
ګابرو یو ډول ډوله دانه لرونکی الکلین د انګاري غرګي ډبره ده چې په کیمیاوي ډول بیسالټ ته ورته ده.
ګابرو ډبره هغه وخت رامینځته کیږي کله چې آتش فشاني لاوا د ځمکې د سطحې لاندې راښکته شي او په کرسټال ډله کې یخ شي.
د ځمکې د سطحې په ډېری برخه کې د ګابرو طبقه شتون لري، دا په سمندري کرسټ کې دی. ګبرو د پلیجیوکلیس ، اليون ، پیروکسین او ځینې وختونه د هورنبلینډ منرالونو څخه جوړ شوی دی.
اخلاقي غورځنګ
اخلاقي غورځنګ (په انګلیسي: Ethical Movement)، چې د اخلاقي هڅوب غورځنګ او اخلاقي وګړپالنې یا په ساده توګه د اخلاقي هڅوب په نومونو هم یادېږي، یو اخلاقي ښوونیز او دیني/مذهبي خوځښت دی چې په ټوله کې، مخینه یې فیلېکس ادلر (۱۸۵۱ تر ۱۹۳۳ ز) ته ورګرځي. بېلابېل څانګه‌ییزو بنسټونو ته، په ټولیزه توګه، «اخلاقي ټولنې» ویل کېږي او کېدای شي «اخلاقي ټولنه»، «اخلاقي هڅوب ټولنه»، «د اخلاقي هڅوپ لپاره ټولنه»، «اخلاقي وګړپاله ټولنه» او یا په «اخلاقي» چوکاټ کې داسې نور نومونه ولري.
اخلاقي غورځنګ، تر ډېره په متحده ایالاتو او اروپا کې، د نولسمې پېړۍ د سیکولر اخلاقو څخه په لمن کې زېږېدلی دی. کله چې د دغه غورځنګ ځیني غړي یو سیکولر وګړپال خوځښت د جوړولو هوډ کوي، نور په‌دې هڅه کې وو ترڅو یو سیکولر اخلاقي غورځنګ رامنځ‌ته کړي چې د وګړپالو اخلاقي کوډونو په پراختیا کې، د ټولنیزو جوړښتونو او دیني مناسکو د هڅولو په معنی، د خپلې تګلارې په ترڅ کې په غوڅه توګه «مذهبي» ؤ. په داسې حال کې چې دغه غورځنګونه په متحده ایالاتو کې د جلا ښوونیزو بنسټونو په توګه (د امریکا وګړپاله ټولنه او د امریکا اخلاقي ټولنه) رامنځ ته کېدل، د امریکا اخلاقي ټولنې بریتانیایي هم‌پوړې ټولنې (د South Place اخلاقي ټولنه او د بریتانیا اخلاقي ټولنه) په لاسي توګه، له ټولنیز موډل څخه رااېستل کېږي او نومونه یې، په ترتیب سره، کانوې هال (Conway Hall) او د بریتانیا وګړپال (Humanists UK) ته اوړي. د «بې‌خدایه» په فرعي ټولنیزو غورځنګونو کې «Sunday Assembly» شامله ده، چې د لندن څانګه یې له ۲۰۱۳ زېږدیز کال راهیسې له کانوې هال څخه د غونډې ترسره کولو ځای په توګه کار اخلي.
د اخلاقي هڅوب او سیکولرې وګړپالې ډلې، په نړیواله کچه، تل په ګډه تنظمیږي؛ د امریکا اخلاقي ټولنه او د بریتانیا اخلاقي ټولنه په ګډه د وګړپالو نړیوالې ټولنې (Humanists International) بنسټ اېښودونکي غړي وو، چې په اصل کې یې نوم «نړیواله وګړپاله او اخلاقي ټولنه» او د غورځنګ د یووالي ښودونکی ؤ.
مخینه
اخلاقي غورځنګ، د وېکټوریا پېر د روښاندو په منځ کې د ایمان د ورکېدو په پایله کې وده وکړه. د اخلاقي غورځنګ د اصولو لومړنۍ نښه د South Place په اخلاقي ټولنه کې د موندلو وړ ده؛ دغه ټولنه په ۱۷۹۳ ز کې، د South Place عبادتځي په توګه، د لندن ښاره پر یوې څنډه، په فینسبوري میدان تاسیس شوه.
د نولسمې پېړۍ په لومړیو کې، نوموړې ټولنه د «افراطي سیاستوالو د راغونډېدلو ځای» په توګه پېژندل کېده. د ښاره په هغې څنډه کې نوموړې ټولنه یو کوچنی اتحادپاله عبادتځی ؤ او یاد غورځنګ، کواکرانو ته ورته، د ښځو برابروالي څخه ملاتړ کاوه. د لوی کاهن «ویلیام جانسون فاکس» تر مشرۍ لاندې، د نوموړې کلیسا منبر د انا ویلر (لومړنۍ ښځه چې په انګلستان کې یې د عمومي غونډو له‌لارې د فېمینیزم لپاره مبارزه او په ۱۸۲۹ ز کې یې د «ښځو د حقوقو» په اړه وینا وړاندې کړه) په څېر فعالانو په اختیار کې کېښودل شو. تر هغو وروسته لسیزو کې، دغه کوچنی عبادتځی له اتحادپالنې څخه لېرې شو او خپل نوم یې «د South Place دیني ټولنه» او وروسته بیا «د South Place اخلاقي ټولنه» ته واړوه (دا د ټولنې رسمي نوم ؤ، که څه هم له ۱۹۲۹ ز وروسته د کانوې هال په نامه پېژندل کېده) او اوس‌مهال ورته «د کانوې هال اخلاقي ټولنه» ویل کېږي.
«د نوي ژوند ټولنه – Fellowship of the New Life» په ۱۸۸۳ ز کې د سکاټلندي روښاندي «ټوماس دېوېدسن» له‌خوا پرانېستل شوه. د ټولنې غړي، شاعران ادوارد کارپېنتر او جان دېوېدسن، د ژویو حقوقو فعال هنري ستېفنس سالت، نوږپوه هاولاک اېلیس، فېمینیست اېديت لیز (چې وروسته له له اېلیس سره واده کوي)، ناول لیکونکی اولیف شراینر او ادوارد ر. پیز وو.
په امریکا کې
فیلېکس ادلر په ځلمیتوب کې روزل کېده ترڅو د خپل پلار په څېر (ساموېل ادلر، د نیویارک په ایمانوېل عبادتځي یهودي اصلاح‌پال رابي) د یهودانو ملا (رابي) شي. د زده‌کړو د یوې برخې په توګه، په هایدلبرګ پوهنتون کې نوم لیکي او هلته د نوې-کانتي فلسفې څخه اغېزمن کېږي. هغه په ځانګړې توګه کانتي مفکورو او باورونو ته وهڅېده، چې له‌مخې یې د خدایانو شتون یا نه‌شتون او یا تلپایښت د اثبات وړ نه‌دی او اخلاق پرته له الهیات‌پوهنې څخه هم رامنځ‌ته کېدلای شي.
په دغه وخت کې هغه هم د ښځو او اجیرانو د زبېښاک (استثمار) له‌امله رامنځ‌ته شویو اخلاقي ستونزو له ګواښ سره مخ کېږي. دغه تجربې د اخلاقي غورځنګ لپاره فکري ډګر اواروي. په ۱۸۷۳ ز کې کله چې له آلمان څخه بېرته راځي، نو خپل اخلاقي الواک د یوې خطبې په چوکاټ کې د خپل پلار له جماعت سره شریکوي. راپارېدلو منفي غبرګونونو ته په کتو سره، د یوه روزېدونکي رابي په توګه، دا د هغه ړومبنۍ او وروستۍ خطبه وه. هغه د رابي‌توب په ځای، په کورنېل پوهنتون کې استادۍ ته منصوبېږي او په ۱۸۷۶ ز کې یوه بله خطبه وړاندې کوي چې په ۱۸۷۷ ز کې د نیویارک اخلاقي هڅوب ټولنې د رامنځ‌ته کېدو لامل ګرځي. په ۱۸۸۶ ز کې، ورته ټولنې په فیلادلفیا، شیکاګو او سنت لویس کې وده وکړه.
دغو واړو ټولنو د اصولو له‌مخې، ورته څرګندنه درلوده:
کلیدي مفکورې
په داسې حال کې چې اخلاقي هڅوپ، په خامخایي ډول، د خپل د بنسټ اېښودونکي لیدلوري د وروستیو پرېکړو په توګه په پام کې نه‌نیسي، ادلر داسې مرکزي مفکورې معرفي کړې چې په اخلاقي هڅوب کې مهمې پاتې شوې. دا مفکورې په لاندې ډول دي:
ډېري اخلاقي ټولنې په څرګنده توګه یوې نښې ته ګوته نیسي او وایي چې، «هغه ډګر چې واړه وګړي تر ټولو لوړو ښېګڼو د لټون لپاره سره راغونډېږي، سپېڅلې ځمکه ده».
اتوپسي يا د جسد معاينه
اتوپسي يا د مړي د جسد معاينه چې په فرانسوي کې autopsie ورته وايي  هغه پروسه ده چې په هغې کې   د مړینې د علت معلومولو او یا د رنځپوهنې بدلونونو د نوعیت معلومولو لپاره د ټوټې کولو او ازموینې له لارې د مړي معاینه کيږي،ترڅو د مړينې علت يې څرګند شي.
يا په بل عبارت د يو جسد عدلي طبي معاينه ده چې د مرګ د علت معلومولو په منوظور ترسره کيږي.
اصطلاحات
Autopsy یوه کلمه ده چې په لرغونې یوناني ژبه کې د آټوپسیا (په یوناني : αὐτοψία) له کلمې څخه اخیستل شوې ده. دا کلمه په اصل کې د "ځان لیدل" مانا لري. ایتوس(αὐτός) "د خپل ځان" مانا لري او opsis  "لید" یا "لټون"مانا لري. د آټوپسي اصطلاح د 17 پیړۍ راهیسې په طبي ساینس کې کارول کیږي. په فارسۍ کې د اټوپسي په نامه یادیږي.
بهرنۍ لینک
وېشنيزه:حقوقي اص وېشنيزه:حقوقي اصطلاحات وېشنيزه:اتوپسي وېشنيزه:مړی وېشنيزه:مړينه وېشنيزه:جسد وېشنيزه:عدلي طب
د پښو د دردونو پینځه عام لاملونه
د پښود دردونوپینځه عام لاملونه
لومړۍ برخه
Bunion❶/بونین:  د پښی د غټی ګوتی د مفصل په برخه کی له راوتنی یا بر امده ګي څخه عبارت دی چی وروورو توګه پرمختګ کوي، ځینی خلک ددی حالت د را منځته کیدو څخه کلونه مخکی د درد شکایت لري.
بونین څه ته وايي؟
په دی ناروغۍ کی د پښی د غټی ګوتی د مفصل په برخه کی برامده ګي لیدل کیږي او په دی توګه د پښی اسکیلیټی جوړښت  ته بدلون ورکوي داسی چی غټه ګوته د کوچنیو ګوتو طرف ته کوږوالی پیدا کوي.
بونین پر مختلونکی بینظمي ده چی د پښی د غټی ګوتی له کوږوالي پیلیږي ورپسی دکلونو په تیریدو سره د مفصل په زاویه کی بدلون رامنځته کیږي  او بیا په همدغه ناحیه کی بر امدګي  واقع کیږي چی ورو ورو غټیږي. اعراض معمولا وروسته رامنځته کیږي او ځینی کسان هیڅ اعراض نلري.
لاملونه:
د داسی بوټانو کارول چی په پښه سم برابر نه وي او یا هم تیری څوکی ولري کوم چی پښه غیر طبعی حالت ته وړي. همدا راز ځینی التهابي حالات لکه روماتیزم او یا هم عصبی عضلي ګډوډۍ لکه پولیو .دا ناروغي دارثي نیمګړتیاوو له کبله  هم رامنځته کیږي، خو  یواځی او یواځی   ارثیت د بونین په رامنځته کولو  کی رول نلري بلکه د پښی ځانګړی بڼه هم د دی  ناروغۍ رامنځته کولو کی مرسته کوي.
د بر امده ګۍ په ساحه کی:  درد یا زخم، التهاب او سوروالی، د سوځیدنی احساس او کله ناکله په  ساحي کرختي هم رامنځته کیږي، دا نښی نښانی هغه وخت ډیری څرګندی وي کله شخص تنګ بوټان  او یا هم لوړه پونده لرونکي بوټان په پښوکړي.
تشخیص:
د دی حالت تشخیص په فزیکی کتنه او کله که جراحي عملی ته اړتیا ولیدل شي د اکسری پوسیله تر سره کیږي.
درملنه:
سپیوسیپپس
لومړی دائرة المعارف په اتن کې د 370 مخزېږديز په شاوخوا کې د سپیسپوس له خوا ليکل شوی او ترتيب شوی دی.
د پښو د دردونو پینځه عام لاملونه
غیر عملیاتي درملنه: پر وخت درملنه دردونه راکمولای شي خو د غه سوء شکل هیڅکله له منځه نشي وړلای. چی په دی کی د بوټانو له اصلاح نیولی بیا تر پډنګ/Padding ، د فزیکي فعالیت اصلاح، د درد ضد درمل، د یخ پوسیله درملنه، اود سټیرویدونو موضعی استعمال شامل دي.
سپیوسیپپس
سرچينې
وېشنيزه:فلس وېشنيزه:اسلامي فلسفه وېشنيزه:فلسفي ښوونځي وېشنيزه:فلسفي څانگې وېشنيزه:فلسفي وییپانگه وېشنيزه:فلسفي ویي وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه وېشنيزه:فلسفي ويپانگه وېشنيزه:فلسفي مفسرین وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس وېشنيزه:فلسفي اندونه وېشنيزه:فلسفه
د پښو د دردونو پینځه عام لاملونه
عملیاتي درملنه هغه وخت ترسره کیږي چی پورتنۍ درملنه نتیجه ورنکړي او د عملیاتی درملنی هدف د سوء شکل اصلاح او د درد له مینځه وړل دي.
ژباړه او لنډیز: د اکتر عبدالاحد خوشحال  د اورتوپیدي او تروماتولوژي متخصص
نور بیا ..........
1.  Blom, A., Warwick, D., Whitehouse, M. and Solomon, L., n.d. Apley & Solomon's system of orthopaedics and trauma.
2.       Orthoinfo.aaos.org. 2021. Bunions - OrthoInfo - AAOS. [online] Available at: < https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/bunions/ > [Accessed 6 July 2021].
اسپيوسيپوس
اسيوپوسپوس په یوناني : Σπεύσιππος; له 408 څخه تر 339/8 مخزېږديز کال یو له پخوانیو یوناني فیلسوفانو څخه و. سپیوسیپس د اپلاتون وراره و او د هغه له مړینې وروسته یې د اکاډمۍ مشري په غاړه واخیسته. هغه د 8 کلونو لپاره دا دنده په غاړه درلوده خو په پای کې د زړه ټکان له کبله مړ شو او د مشرۍ څوکۍ زینوکریټس ته وسپارل شوه. که څه هم هغه په اکاډمۍ کې د اپلاتون ځای ناستی و، خو هغه په مکرر ډول د اپلاتون له تعلیماتو څخه انحراف کاوه. هغه د اپلاتون د ایډیالوژۍ نظریه رد کړه او په داسې حال کې چې اپلاتون د نهایی اصولو په توګه ښه وګڼله، سپیپوپوس دا یوازې ثانوي اصول وګڼل. هغه په دې باور وو چې د یو څیز او نورو ټولو شیانو تر منځ د ټولو توپیرونو د پوهېدو پرته د یو څیز په اړه کافي مالومات ترلاسه کول ناشوني دي.
سرچينې
وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:اسلامي فلسفه وېشنيزه:فلسفي ښوونځي وېشنيزه:فلسفي څانگې وېشنيزه:فلسفي وییپانگه وېشنيزه:فلسفي ویي وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه وېشنيزه:فلسفي ويپانگه وېشنيزه:فلسفي مفسرین وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس وېشنيزه:فلسفي اندونه وېشنيزه:فلسفه
خاکوبو آربنز
خوان خاکوبو آربنز یوزمن (زوکړه: د ۱۹۱۳ زکال د سپټمبر ۱۴ مه – مړینه: د ۱۹۷۱ زکال د جنوري ۲۷ مه) ګواتیمالايي پوځي افسر او سیاستوال و چې د ګواتیمالا د ۲۵م ولسمشر په توګه یې خدمت وکړ. نوموړی له ۱۹۴۴ زکال څخه تر ۱۹۵۰ زکال پورې د ملي دفاع وزیر او له ۱۹۵۱ زکال څخه تر ۱۹۵۴ زکال پورې په دیموکراتیکه بڼه انتخاب شوی د ګواتیمالا دویم ولسشمر و. نوموړی د ګواتیمالا په ۱۰ کلن انقلاب کې یو له مهمو څېرو څخه و چې د ګواتیمالا په تاریخ کې یې د څو لنډو کلونو لپاره د استازیتوب پر بنسټ دیموکراسۍ، استازولي وکړه. د ځمکنیو اصلاحاتو پراخ پروګرام چې نوموړي د خپلې ولسمشرۍ پر مهال تصویب کړ، په لاتین امریکا کې تر ټولو اغېزمنه چاره وه.
د هغه سیاستونه د یونایټېد فروټ کمپنۍ له ګټو سره مخالف و همدا و چې د متحده ایالاتو دولت د هغه د دولت د راپرځولو هڅه وکړه. ورته مهال متحده ایالات د ګواتیمالا په دولت کې د کمونېستانو له شتون څخه اندېښمن و، همداو چې د آربنز د ګوښه کولو نقشه د ولمسشر ډوایټ ایزونهار له خوا د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزارت او د مرکزي اطلاعاتو د سازمان (CIA) په مرسته جوړه او هغه له واکه ګوښه کړای شو. د هغه پر ځای ډګروال کارلوس کاستیلو آرماس ولسمشر شو. آربنز څو هېوادونو ته تبعید شو او په دې سره یې کورنۍ په تدریج سره وپاشل شوه او لور یې هم ځان وژنه وکړه. نوموړی په ۱۹۷۱ زکال کې په مکسیکو کې ومړ. د ۲۰۱۱ زکال په اکتوبر میاشت د ګواتیمالا دولت د آربنز د واک د راپرځولو اړوند خواشیني څرګنده کړه.
لوړه او د هغه سیاسي لیدلوری
آربنز د خپلې لوړې د مراسمو په پرانستونکې وینا کې ژمنه وکړه چې ګواتیمالا به «له یو شاته پاتې حکومت څخه د یو فئوډالي اقتصاد پر بنسټ په یو معاصر کپیټلیستي هېواد تبدیل کړي». هغه اعلان وکړ چې هوډ لري بهرنیو بازارونو ته د هېواد اقتصادي اړتیا را کمه او د ګواتیمالا پر سیاستونو باندې د بهرنیو شرکتونو نفوذ را کم کړي. هغه وویل چې د ګواتیمالا زېربناوې به له بهرنۍ پانګونې پرته معاصرې کوې. نوموړي د بیارغونې او پراختیا د نړیوال بانک په مشوره پرېکړه وکړه څو لا زیات کورنه، بنادر او واټونه جوړ کړي. آربنز همدارنګه پرېکړه وکړه چې د ګواتیمالا په اقتصادي بنسټونو کې به اصلاحات راولي. هغه د کارخونو د جوړولو، د کانونو د استخراج د زیاتوالي، د ټرانسپورټي زیربناوو د پراختیا او بانکي سیستم د ودې اړوند پروګرامونه طرح کړل. ځمکني اصلاحات هم د آربنز د ټاکنیزو سیالیو په مرکزیت کې ځای درلود. ځمکني اصلاحاتو د ګواتیمالا د سیاست مهمه برخه جوړوله چې آن د آروالو دولت په هغه کې د لاسوهنې جرائت نه کاوه. هغه مهال چې آربنز واک ته ورسېد یوازې ۲٪ وګړو ۷۰٪ ځمکه په خپل واک کې لرله.
پي بي سکسیز عملیات
د خاکوبو آربنز د راپرځولو لپاره د پي بي سکسیز (Operation PBSuccess) په مستعار نامه د CIA عملیاتو ته د ۱۹۵۳ زکال د اګست په میاشت کې د ولسمشر ایزونهاور له خوا اجازه ورکړل شوه. کارلوس کاستیلو آرماس چې یو مهال د آرنا له بریدمنانو څخه او د ۱۹۴۹ زکال له ناکامې کودتا وروسته تبعید شوی و د دغې کودتا د مشر په توګه وټاکل شو. کاستیلو آرماس د ګواتیمالايي تبعیدیانو او د ګاونډیو هېوادونو له وګړو څخه ۱۵۰ کسیزه مزدوره ډله جوړه کړه. د ۱۹۵۴ زکال په جنوري میاشت د دغه چمتوالي اړوند اطلاعات د ګواتیمالا دولت ته په لاس ورغلل او هغوی د یوې اعلامیې په خپرولو سره څرګنده کړه چې «د شمال دولت/متحده ایالات» د آربنز د راپرځولو په توطئه کې لاس لري. د متحده ایالاتو دولت دغه تورونه رد کړل او د متحده ایالاتو رسنیو هم د خپل دولت لوری ونیو. دوی دواړو (دولت او رسنیو) استدلال کاوه چې آربنز کمونیستي تبلیغاتو ته تسلیم شوی. متحده ایالاتو په ۱۹۵۱ زکال کې ګواتیمالا ته د وسلو ورکول ودرول او ډېر ژر یې له کاناډا، آلمان او رودوزیا څخه هم پر هغوی د وسلو پلور ودراوه. په ۱۹۵۴ زکال کې آربنز چې د وسلو پېرلو ناهیلی کړی و، پرېکړه یې وکړه چې په پټه له چکسلواکیا وسلې وپېري، هغه چاره چې په امریکا لویه وچه کې د کمونیستي لارې جوړېدل وبلل شول. د دغو وسلو راتګ د CIA له خوا د متحده ایالاتو په چاپېر کې د شوروي مداخله وبلل شوه او له هغو څخه یې د کودتا د محرک په توګه ګټه واخیسته.
د جون په ۲۱ مه په زاکاپا کې د ډګروال ویکټور ام. لئون په مشرۍ یوه ډله ګواتیمالايي سرتېري راغونډ شول چې باور پر دې و چې آربنز ته وفادار دي. د کمونیست ګوند مشرانو هم په شک کولو پیل وکړ او د څېړنو په موخه یې یو غړی ولېږده. هغه د جون په ۲۵ مه راوګرځېد او څرګنده یې کړه چې پوځ په شدت سره تضعیف شوی او نه شي کولای جګړه وکړي. د کمونېست کارګر ګوند عمومي منشي آلورادو مونزون په دې اړه آربنز ته راپور ورکړ او په چټکۍ سره یې بل څېړونکی ولېږه خو هغه دا ځل د آربنز څخه د استعفا غوښتنې پیغام ولېږه. پوځي افسران په دې باور و چې له یاغیانو څخه د متحده ایالاتو ملاتړ ته په پام، ماته حتمي ده او آربنز به په هغې کې ملامت وي. په دغه پیغام کې راغلي و که چېرې آربنز استعفا ورنکړي، پوځ به په ډېر احتمال سره له کاستیلو آرماس سره معامله وکړي. د جون په ۲۵ مه آربنز اعلان وکړ چې پوځ د دولت ملاتړ پرېښي او ملکي وګړي دې له خپل هېواد څخه د دفاع په موخه وسلو ته لاس کړي، خو یوازې محدود څو سوه تنه دغې چارې ته حاضر شول. ډیاز د دغې موضوع په لیدو سره د ولسمشر له ملاتړ لاس واخیست او د پوځ د نورو لوړ پوړو افسرانو سره یې په ګډه د آربنز د راپرځولو په توطئه لاس پورې کړ. هغو د متحده ایالاتو سفیر جان پیوریفوی له دغې طرحې خبر کړ او له هغو یې وغوښتل د آربنز د استعفا په بدل کې به نور جنجالونه دروي. پیوریفوی ژمنه وکړه چې اوربند به برابر کړي، همدا و چې توطئه کوونکي ولسمشر آربنز ته ورغلل او هغه ته یې د خپلې پرېکړې خبر ورکړ. آربنز چې په بشپړ ډول ستړی شوی و او د هغو لږ دیموکراتیکو اصلاحاتو د ساتنې په هڅه کې و چې ترسره کړي یې و، له دوی سره یې هوکړه وکړه. هغه خپلې کابینې ته د دغې موضوع په اعلانولو سره د ۱۹۵۴ زکال د جون په ۲۷ مه د شپې په اتو بجو ولسمشریزه ماڼۍ پرېښوده، هغه د خپلې استعفا وینا ثبت کړې وه او یو ساعت وروسته خپره شوه. هغه اعلان وکړ چې «د برید د بهانې» څخه د مخنیوي په موخه استعفا ورکوي او غواړي د اکتوبر د انقلاب لاسته راوړنې وساتي. نوموړی همالته نږدې د مکسیکو سفارت ته ولاړ او سیاسي پناه یې وغوښته.
د تبعید پیل
آربنز له استعفا وروسته له خپلې کورنۍ سره د ۷۳ ورځو لپاره په ګواتیمالا ښار کې د مکسیکو په سفارت کې پاتې شو، چې نږدې ۳۰۰ نور تبعیدي کسان هم ورسره و. دغه مهال CIA د آربنز پر ضد یو لړ عملیات پیل کړ چې موخه یې د پخواني ولسمشر بې اعتباره کول او د هغه نفوذ ته زیان اړول و. CIA د آربنز یو شمېر شخصي اسناد وموندل او د هغو له ارزونې وروسته یې د هغو یو شمېر برخې خپرې کړې. CIA همدارنګه دغه نظر خپور کړ چې یو شمېر تبعیدي کسان لکه آربنز باید په ګواتیمالا کې تر قانوني چلن لاندې ونیول شي.
هغه مهال چې دوی له هېواده د وتو اجازه ومونده، آربنز ته په هوايي ډګر کې د ټولو پر وړاندې هغه مهال سپکاوی وشو چې د هوايي ډګر مسئولینو د کمرو پر وړاندې د پخوانی ولسمشر جامې وویستلې، دوی ادعا کوله چې اربنز هغه جواهرات چې خپلې مېرمنې ماریا کریسټینا ویلانووا ته یې د نیویارک په ټیفاني شرکت کې د ولسمشرۍ له بودیجې څخه پېرلي و له ځانه سره لېږدول، خو هېڅ جواهرات وه نه موندل شول او څېړنو یې یو ساعت دوام وکړ. په ټوله دغه دوره کې د ګواتیمالا مطبوعاتو د CIA تر اغېز لاندې د هغه اړوند پرېمانه منفي تبلیغات ترلاسه کړل.
د خپلوۍ انتخاب
د خپلوۍ انتخاب (Kin selection) هغه تکاملي ستراتیژي ده چې د یو ارګانېزم د خپلوانو د بارورۍ د بریا په ګټه ده، آن هغه مهال چې خپله د ارګانېزم د بقا او د مثل د تولید په بیه پرېوزي. د خپلوۍ له مخې د بشردوستۍ ډول کېدای شي دوستانه ډول چلن ته ورته وي چې تکامل یې هم د خپلوان د انتخاب په واسطه هدایت کېږي. د خپلوۍ انتخاب د غړو د جامع تناسب ډول دی چې له مخې یې د تولید شوي نسل شمېر د هغه نسل له شمېر سره ترکیب کېږي چې یو کس کولای شي د نورو لکه د خور او ورور په ملاتړ یې تضمین کړي.
چارلز داروین په ۱۸۵۹ زکال کې د نوعو د منشا (On the Origin of Species) په نامه خپل کتاب کې د خپلوۍ د انتخاب د مفهوم اړوند بحث کړی دی، چېرې چې هغه د عقیمو ټولنیزو حشراتو لکه د شاتو د مچیو اړوند بحث کړی چې د مثل تولید خپلو میندو ته پرېږدي او استدلال یې کړی چې دغه ډول انتخاب د ورته ارګانېزمونو لپاره ګټمن دی، چې د یوې داسې ځانګړنې تکامل ته لار برابروي چې ګټه له ځان سره لري خو ورته مهال هماغه ارګانېزم هم ورسره له منځه ځي. رونالډ فیشر په ۱۹۳۰ زکال او جان هالدین په ۱۹۳۲ زکال کې د خپلوۍ د انتخاب محاسبه مطرح کړه او هالدین په شوخي ډوله توګه وویل چې دوی په ډېری خوښۍ سره د خپلو دوه وروڼو یا اته د کاکا زامنو لپاره مري. په ۱۹۶۴ زکال کې ویلیام ډونالډ همیلټون دغه مفهوم او د هغو د ریاضیکي محساباتو اړوند د جورج آر. پرایس له خوا رامنځته شوې ښکارنده دود کړه چې بیا د همیلټون په قانون یې شهرت وموند. همدغه کال جان مینارد سمیت د لومړي ځل لپاره «د خپلوۍ د انتخاب یا kin selection» اصطلاح وکاروله.
د هملیټون د قانون له مخې، د خپلوۍ انتخاب د ژنونو د فریکونسي د زیاتوالي لامل ګرځي چې له عامل سره د اخیستونکي ژنټیکي اړیکه د ترلاسه کوونکي له ګټې سره څو چنده زیاتېږي چې د عامل د مثلي تولید له لګښت څخه زیاته ده. همیلټون د خپلوۍ د انتخاب لپاره دوه میکانېزمونه وړاندې کړل؛ لومړی دا چې د خپلوۍ پېژندنه دغه امکان شونی کوي چې خپل خپلوان وپېژني. دویم دا چې په سرېښ کېدونو جمیعتونو کې، هغه جمیعتونه چې د زیږون له ځای څخه یې د ارګانېزمونو حرکت نسبتا ډېر کمرزوی دی، سیمه ئیز افعال د هغو د غړو ترمنځ له وړاندې ټاکل شوي دي. د چسپناک جمیعت میکانېزم د خپلوانو انتخاب او همدارنګه ټولنیزه همکاري د خپلوانو د پېژندو په غیاب کې شونې کوي. په دغه قضیه کې، د خپلوۍ پالنه یا د خپلوانو په توګه د افرادو ګڼل کېدل د ګډ ژوند کولو له مخې دي چې د خپلوانو د ټاکلو په برخه کې د جمعیت د تیتوالي اړوند معقول فرضیات ورته کفایت کوي. پام مو وي چې د خپلوۍ انتخاب د ډله ئیز انتخاب په څېر نه دی چېرې چې دا باور شتون لري چې طبیعي انتخاب پر ټولې ډلې اغېز کوي.
په انسانانو کې بشردوستي د نا اړوندو افرادو پر ځای په لوی مقیاس او لیوالتیا لرونکې توګه له خپلو خپلوانو سره شتون لري؛ د بېلګې په توګه، انسان تر ډېره پورې خپل زیات مهال دې ته په پام له هغو کسانو سره تېروي چې هغوی څومره له اخیستونکي سره نږدې اړیکې لري. یو شمېر نورې نوعې لکه ورویت شادیانې له والدینو پرته له ماشوم پالنې (allomothering) څخه کار اخلي، چېرې چې د دوې د نوې زېږدلې شادي پالنه د هغو د خپلوانو لکه مشرو خویندو یا انۍ ګانو له خوا د هغوی د خپلوۍ پر بنسټ ترسره کېږي.
تاریخي لنډه کتنه
چارلز داروین لومړنی کس و چې د خپلوی د انتخاب مفهوم یې (له دغې اصطلاح څخه له ګټنې پرته) د نوعو د منشا په نامه خپل کتاب کې تر بحث لاندې ونیو.
په انسانانو کې
دې ته له پام کولو پرته چې د همیلټون قانون تل د پلي کېدو وړ دی او که نه، خو انسانان د بشردوستۍ په برخه کې ډېره لیوالتیا لري چې د غیر مرتبطو کسانو پر ځای له خپلو خپلوانو سره غوره چلن ولري. ډېری انسانان په خپل ژوند کې خپل نږدې خپلوان ټاکي، غوره ډالۍ له یوبل سره مبادله کوي او په خپلو وصیتونو کې تر ډېره خپلوان د خپل لطف له مخې په پام کې نیسي.
تجربي څېړنې، مرکې او نظر پوښتنې
له څو سوه ښځینه و سره په لاس انجلس کې مرکې وښووله چې په داسې حال کې چې نه خپلوان ملګري له یو بل سره د مرستې کولو لیوالتیا لري، خو د هغوی مرسته تر ډېره پورې متقابله وه. ورته مهال د راپورونو له مخې ډېری غیرمتقابلې مرستې د خپلوانو له خوا کېږي. له دې سربېره نږدې خپلوان د لرې خپلوانو په پرتله د مرستې په برخه کې د لویو سرچینو په توګه په پام کې نیول کېږي. ورته مهال د امریکايي کالج له زده کوونکو څخه نظر پوښتنې وښووله چې کسان په ډېر احتمال سره د خپلو خپلوانو سره مرسته هغه وخت پر ځان منی چې د دې احتمال لا زیات وي چې ارتباط او ګټه یې د لګښت څخه زیات ارزښت ولري. په دغه نظرپوښتنه کې ګډون کوونکو د پردیو پر ځای له خپلو خپلوانو سره د مرستې پر موخه زیات احساس درلود. همدارنګه څرګنده شوه چې ګډون کوونکو تر ډېره پورې له خپلو نږدې خپلوانو سره د مرستې کولو لیوالتیا لرله. د خپلوانو ترمنځ شخصي اړیکې د پردیو سره د اړیکو پر نسبت په ټولیز ډول ملاتړ کوونکې او په لږ کچه ماکیولي وې.
په یوه ازموینه کې (له دواړو بریتانیا او د سویلي افریقا له زولس) څخه ګډون کوونکو د اوږد مهال لپاره له ستونزو ډکه د سکي لوبه ترسره کړه، د ګډون کوونکو د خپلو خپلوانو له خوا ورته په زیاته کچه پیسې او خوراکي توکي را رسېدلې. د ازموینې ترسره کوونکو دغه ازموینې د خپلوۍ د بېلابېلو اړیکو له مخې تکرار کړې (والدینو او خویندو وروڼو د مرستې کچه r=.5 وه په داسې حال کې چې د نیکه او انۍ، خوریانو او ورویرونو د مرستې کچه r=.25 او په همدې ډول د نورو وه). د دغو ازمینو پایلو وښوده چې دغه ځایګی هغه ګډون کوونکو د اوږد مهال لپاره وساته چې د مرسته کوونکو سره یې نږدې اړیکې لرله.
مشاهده وي څېړنې
د خوړو د شریکولو په ډولونو باندې په ایفالوک کارولین لویدیځو تاپوګانو کې څېړنو وښووله چې په دغه جزیره کې د خلکو ترمنځ د خوړو شریک کول تر ډېره دود چاره ده، احتمالا له دې امله چې د دغې جزایرو د استوګن وګړو ترمنځ اړیکې د نورو جزایرو د خلکو ترمنځ سره نږدې دي. هغه مهال چې خواړه د جزایرو ترمنځ ویشل کېدل، هغه فاصله چې د ګډون کوونکو له خوا طی کېدله د اخیستونکي اړیکې ته اړونده وه – ډېره فاصله په دې معنی وه چې اخیستونکی د ویشونکي له نږدې خپلوانو څخه دی. دغې چارې د دې ښکارندويي کوله چې د افرادو ارتباط او همدارنګه هلته د تلو اړتیا وړ قوې د تلو پر مهال د له لاسه تلونکې انرژي او خوړو د لګښت څخه ډېر اهمیت درلود.
انسانان کېدای شي د مادي توکو او شتمنۍ د ارث پر وړلو سره وکولای شي د خپل ځان د جوړولو لپاره ګټنه وکړي. نږدې خپلوانو ته د ارثي شتمنۍ په وړاندې کولو سره یو کس کولای شي د خپلو خپلوانو د ودې کولو فرصتونه زیات کړي او آن له مړینې وروسته د هغو د ودې په برخه کې مرسته وکړي. د زرګونو وصیتونو لوستنې دا ښولې چې له ارث څخه ډېره ګټه هغه کسان کوي چې د وصیت لیکونکي سره نږدې د خپلوۍ اړیکې لري. لرې خپلوان له ارث څخه لږ برخه ترلاسه کوي او په ډېره کمه کچه ارث هم پردیو کسانو ته پاتې کېږي.
د روسیې په شمال کې د دولګان ښکارچیانو مشاهدې څرګندوله چې د دوی ترمنځ له خپلو خپلوانو سره په مکرر ډول او پریمانه کچه د خوړو راکړې ورکړې شتون درلود. په ډېر احتمال سره په غیرمتقابلو میلمستیاو کې تر ډېره له خپلو خپلوانو څخه هرکلی کېږي، په داسې حال کې چې پردي کسان په دغو میلمستیاو کې ځای نه لري. په پایله کې هغه مهال چې د کورنیو ترمنځ د خوړو متقابل شراکت رامنځته کېږي، دغه کورنۍ تر ډېره پورې یو بل ته نږدې دي او لومړني ګټه اخیستونکې ترې هم د دغو کورنیو غړي دي.
تاميل سينما پښتو
تامیل سینما وروسته د هند د فلم جوړونې په نورو صنعتونو ژوره اغېزه وکړه، مدراس (اوس چینای) د هندي سینما لپاره د دوهمي مرکز په توګه رامخې ته شو، د سویلي هند نورو فلمي صنعتونو او همدارنګه په سري لنکايي سینما باندې يې هم اغېز وکړ. د شلمې پېړۍ په وروستۍ ربع کې، له هند څخه تامیل فلمونو په سینګاپور ، سریلانکا ، مالیزیا ، جاپان ، منځني ختیځ ، د افریقا په ځینو برخو، اوقیانوس ، اروپا او شمالي امریکا کې د بهرنیو سینماګانو کې هم ليدونکي او مينه وال پيدا کړل او خپل نړۍ وال شتون يې وښود. چې دې بريا ته په کتو  دغه صنعت په سریلانکا ، مالیزیا، سنګاپور، او لوېدیځه نیمه کره کې د تاميل ډیاسپورا( هغه تاميليان چې تاميلي نشي غږېدلای ) نفوس کې د خپلواک فلم جوړونې ته هم الهام ورکړ.
لومړني نندارچيان
ایم اډوارډز د لومړي ځل لپاره د برتانوي واکمنۍ په وخت کې په 1897 کې د مدراس په ویکتوریا عامه هال کې د بې غږه فلمونو انتخاب نندارې ته وړاندې کړ. غوره شوي فلمونوه ټول غیر افسانوي موضوعات ښودل ؛ دا فلمونه ډېری د ورځنيو پېښو ریکارډونه وو. د فلم پوه سټیفن هیوز په ګوته کوي چې په څو کلونو کې د پوفامس براډوی په تالار کې د اغلې کلوګ له خوا منظم نندارتون جوړ شو، چې له ليدونکو به يې پيسې اخيستلې، خو دې یوازې  څو میاشتې دوام وکړ. خو کله چې دې نندارتون سوداګریزه بڼه ونيوه، نو یو لویدیځي متشبث، وارویک میجر، لومړنۍ برقي سینما تیاتر جوړ ه کړه چې اوس هم شته.
دا په مدراس کې د برتانوي ټولنې د خوښې ځای و. دغه تياتر څو کاله وروسته وتړل شو. دا ودانۍ اوس د انا سالي (ماونټ سړک ) کې د پوستې دفتر یوه برخه ده. د ماونټ روډ په سیمه کې د لیریک تیاتر هم جوړ شوی و. دا ځای د مختلفو پېښو ویاړ لري، پشمول په انګلیسي کې ډرامې، د لوېدیځ کلاسیکه موسیقۍ کنسرټونه، او نڅاځی او بې غږه فلمونه هم د اضافي جاذبې په توګه ښودل شوي. سوامیکانو وینسنټ ، د تروچیراپلي څخه د ریل پټلۍ جوړونکی، په 1905 کې د سفر نندارتون جوړ کړ. هغه په ایسپلانډ کې په یوه خیمه کې لنډ فلمونه وښودل چې اوسني پیري کارنر ته نږدې د پروژی لپاره کاربایډ جټ سوځونکي کارول کیږي. هغه د فلم پروجیکټور او بې غږه فلمونه د فرانسوي ډو پونټ څخه اخیستي او د فلم نندارچي په توګه یې سوداګري جوړه کړې وه. ډېر ژر، هغه د پات سره، د یو مشهور او مخکښ فلم تولیدونکي شرکت بنسټ کېښود، پروجېکټورونه يې راوارد کړل، دې کار د نوي سینما کورونو سره مرسته وکړه چې د  مدراس واکمنۍ په اوږدو کې وده وکړي. په وروستیو کلونو کې، هغه غږيز فلمونه تولید کړل او په کویمبتور کې یې سینما هم جوړه کړه.
په 1909 کې د پنځم جورج پاچا د لیدنې د لمانځلو لپاره، په مدراس کې یو لوی نندارتون جوړ شو. دا نندارتون د غږيزو لنډو فلمونو نندارتون و. یو برتانوي شرکت یو کرون میګافون وارد کړ، چې د فلم پروجکټور څخه جوړ شوی و، چې یو ګراموفون د ډیسک سره چې مخکې ثبت شوی غږ لري، وصل کيږي او د دواړو هممهاله چلولو څخه په يوه وخت کې انځور او غږ تولیديږي. په هرصورت، هیڅ همغږي خبرې اترې نه وې. راګوپتي وینکیا نایډو ، یو بریالی عکس اخیستونکی ، د نندارتون څخه وروسته وسایل په لاس کې واخیستل او د مدراس عالي محکمې ته نږدې یې د خیمې سینما جوړه کړه. د دې وسایلو سره، هغه د ویکتوریا په عامه تالار کې لنډ فلمونه پرل فش او راجا کاسکیټ نندارې ته وړاندې کړل. کله چې دا بریالۍ ثابته شوه، هغه په ایسپلانډ کې په یوه کيږدۍ کې فلمونه نندارې ته وړاندې کړل. دا د کيږديو پېښې د سینما د نندارتونونو ریښتینې مخکینۍ هلې ځلې وې. وینکیا له دې واحد سره برما (اوسني میانمار ) او سریلانکا ته سفر وکړ، او کله چې هغه کافي پیسې راټولې کړې، نو په مدراس کې یې یو دایمي سینما کور جوړ کړ - ګایټي، په 1914 کې، په مدراس کې لومړنی سینما کور چې د یوه هندي لخوا جوړ شوی و. هغه ژر تر ژره دوه نور اضافه کړل، تاج تیاتر په مینټ او ګلوب (وروسته د راکسی په نوم یادیږي) په پوراسوالکم کې.
سوامیکنو ونسنټ، چې په کویمبتور کې یې د سویلي هند لومړنۍ سینما جوړه کړې وه، د "خیمې سینما" مفهوم معرفي کړ چې په کې د فلمونو د نندارې لپاره ښار یا کلي ته نږدې د خلاصې ځمکې په اوږدو کې خیمه جوړه شوې وه. د خپل ډول لومړی په مدراس کې رامینځته شوی ، چې د "اډیسن لوی سینما میګافون" په نوم یادیږي. دا د دې حقیقت له امله و چې بریښنایی کاربنونه د حرکت عکس پروجیکٹرونو لپاره کارول شوي.
ډیری هغه فلمونه چې نندارې ته وړاندې شوي په متحده ایالاتو او انګلستان کې جوړ شوي شارټس وو. په 1909 کې، یو انګلیسي، TH هفټن، په مدراس کې د قلمي فلمونو خدمتونه تاسیس کړل او د ځایی لیدونکو لپاره یې ځینې لنډ فلمونه تولید کړل. خو ډېر ژر، ساعت اوږد فلمونه، چې ډراماتيکې کيسې يې بيانولې، چې بيا د " ډرامې فلمونو " په نامه يادېدې، وارد شول. له 1912 راهیسې، په بمبۍ (اوس ممبۍ ) کې جوړ شوي فیچر فلمونه په مدراس کې هم نندارې ته وړاندې شوي. د لنډو فلمونو دوره پای ته ورسېده. د ډرامو فلمونو راتګ سینما د یوې مشهورې تفریحي بڼې په توګه ټینګه کړه. په ښار کې نور سینماګانې جوړې شوې.
د دې نوي تفریحي بڼې په اړه په زړه پورې، د مدراس د زرګونو څراغونو په سیمه کې د موټرو سوداګر، آر نتاراجا مدالیار ، پریکړه وکړه چې د فلم تولید ته وده ورکړي. د لارډ کرزن د 1903 د دربار رسمي سینماګرافر سټیوارټ سمیټ سره په پونا کې د څو ورځو روزنې وروسته ، هغه په 1916 کې د فلم تولید اندیښنه پیل کړه.
هغه سړی چې واقعیا یې د سویلي هند سینما بنسټ ایښودونکی و. د فلم په ویش کې د څو کلونو وروسته، هغه په مدراس کې د تولید شرکت جوړ کړ، د عمومي انځورونو کارپوریشن چې د GPC په نوم مشهور دی. د وفادار میرمن / درماپتیني (1929) سره پیل، GPC شاوخوا 24 فیچر فلمونه جوړ کړل. GPC د فلمي ښوونځي په توګه فعالیت کاوه او د هغې په زده کونکو کې نومونه لکه سندرا راو نادکارني او جتین بینرجي شامل وو. د GPC سټوډیو په مدراس کې د تیرووتیور لوی سړک په چیلاپلي بنګله کې ځای په ځای شوی و. دغه شرکت چې تر ټولو زیات تامیل خاموش فلمونه یې تولیدول، په کولمبو ، رنګون او سینګاپور کې یې څانګې درلودې.
د ویشنو لارې / وشنو لیلا ، چې آر پرکاسا په 1932 کې جوړ کړی، وروستی خاموش فلم و چې په مدراس کې جوړ شوی و. له بده مرغه، د جنوبي هند د سینما خاموش دوره په ښه توګه نه ده مستند شوې. کله چې ټیکیز ښکاره شو، فلم جوړونکي باید د فلم جوړولو لپاره بمبۍ یا کلکتې ته سفر وکړي. د دې دورې ډیری فلمونه د مشهور سټیج ډرامو سیلولایډ نسخې وې. د شرکت ډرامې د مدراس لیدونکو ترمنځ مشهورې وې. افسانوي اوتراویدای ډرامه تیاتر په 1872 کې پخپله په مینټ کې جوړ شوی و. په ښار کې ډیری ډرامې هالونه جوړ شوي وو چیرې چې د ماسپښین په وخت کې لنډ خاموش فلمونه نندارې ته وړاندې کیدل او په شپه کې ډرامې جوړیدل.
صحنه په 1934 کې بدله شوه کله چې مدراس خپل لومړی غږ سټوډیو ترلاسه کړه. په دې وخت کې په مدراس کې د سینما ټول کورونه د غږ لپاره تار شوي وو. ناراینان، چې د خاموشۍ دورې په جریان کې فعال و، سرینواسا سینټون تاسیس کړ چې په هغه کې یې میرمن د غږ ریکارډر په توګه کار کاوه. سرینواسا کلیانم (1934)، د ناراین لخوا لارښود شوی، لومړنی غږ فلم (ټکی) و چې په مدراس کې تولید شوی. دوهم غږ سټوډیو چې په مدراس کې راڅرګند شو ویل عکسونه و چې د MD راجن لخوا د ډنمور بنګلو په ایلډمس سړک کې پیل شو ، کوم چې د پیتاپورم راجا پورې اړه لري. ډیر وخت دمخه ، ډیر غږ سټوډیوګانې راپورته شوې. په ۱۹۳۵ کې په مدراس کې ۳۶ خبرې اترې جوړې شوې.
اغېزې
د لومړیو سینماګانو اصلي اغېزې د هېواد کلتوري اغېزې وې. تامیل ژبه هغه وسیله وه چې د چولس په پیل کې ډیری ډرامې او کیسې لیکل شوې وې. دوی خورا سټایل شوي وو او د تماشا طبیعت یو داسې و چې خلک یې جذب کړي. له دې سره سره موسيقي او نڅا د تفريح يوه له مهمو سرچينو څخه وه.
سټوډیو
په 1916 کې، یوه سټوډیو، په جنوبي هند کې لومړی، په مدراس کې په 10 ملیر سړک تاسیس شوی. هغه ورته د هند فلم شرکت نوم ورکړ. رنګوادیویلو، د سوګونا ویلاسا سبا څخه یو لوبغاړی، هغه وخت د تیاتر شرکت، د لوبغاړو د روزنې لپاره ګمارل شوی و. پنځه دېرش ورځې وروسته، په جنوبي هند کې جوړ شوی لومړنی فیچر فلم، د کیچاکان / کیچاکاواتم تباهي، چې د مهابھارت د یوې برخې پر بنسټ جوړ شوی، د آر نتاراج لخوا تولید او لارښود شوی، چې د هند فلم شرکت محدودیت تاسیس کړ. د کیچکا )
ویش
په چینای ملټي پلیکسونو او واحد سکرینونو کې کلنۍ داخلې په اوسط ډول 11 دي ملیون ټکټونه د ±1 معیاري انحراف سره په 2011-16 کې ملیون ټکټونه. د چینای فلم صنعت په 1948 کې د چندرلیکا سره په ټول هندوستان کې لومړی ملي توزیع شوی فلم تولید کړ. دوی یو له خورا پراخه بهر توزیع لري ، د تامیل ډیاسپورا څخه د لوی لیدونکو ګډون سره. دوی د آسیا، افریقا، لویدیز اروپا، شمالي امریکا او اوشینیا په مختلفو برخو ویشل شوي دي.
ډیری بریالي تامیل فلمونه د نورو فلمي صنعتونو لخوا بیا جوړ شوي. دا د منوراما د کال کتاب 2000 (یو مشهور المانیک) لخوا اټکل شوی چې په 20 پیړۍ کې له 5,000 څخه ډیر تامیل فلمونه تولید شوي. تامل فلمونه په نورو ژبو هم ډوب شوي، په دې توګه خورا پراخه لیدونکو ته رسیږي. په چینای فلمونو کې په ډیالوګ او سندرو کې د انګلیسي شتون مخ په ډیریدو دی. دا غیر معمولي ندي چې داسې فلمونه وګورئ چې د انګلیسي کلمو او جملو سره ډک شوي ډیالوګ یا حتی ټول جملې وړاندې کوي. ځینې فلمونه هم په یو وخت کې په دوه یا دریو ژبو جوړ شوي (یا د فرعي سرلیکونو یا څو غږونو په کارولو سره). د چینای فلم موسیقارانو په ټوله نړۍ کې د فلم موسیقۍ خپل خورا ځانګړی، همغږي سټایل مشهور کړی دی. ډیری وختونه، تامل فلمونه د مدراس تامل انځوروي ، چې په چینای کې د تامل یوه دودیزه بڼه ده.
د هند پاتې برخه
کیچاکا وادام (1918) لومړنی خاموش فلم و چې په سویلي هند کې جوړ شوی و. کالیداس (1931) لومړنی تامل ټیک فلم و چې په 1931 کې جوړ شوی و. کلاوا لومړی بشپړ اوږدوالی ټیکی و چې په بشپړ ډول په تامل کې جوړ شوی و. ناندنار (1935) د امریکایی فلم ډایرکټر ایلیس آر ډونګن لومړنی فلم و. بالیوګیني په ۱۹۳۷ کال کې د جنوبي هند د ماشومانو لومړنی فلم ګڼل کېده. دا د منوراما د کال کتاب 2000 (یو مشهور المانیک) لخوا اټکل شوی چې په 20 پیړۍ کې له 5,000 څخه ډیر تامیل فلمونه تولید شوي. تامل فلمونه په نورو ژبو هم ډوب شوي، په دې توګه خورا پراخه لیدونکو ته رسیږي. په چینای فلمونو کې په ډیالوګ او سندرو کې د انګلیسي شتون مخ په ډیریدو دی.
په 1991 کې، ماروپاکم د KS سیتو مادهوان لخوا لارښود شوی، لومړنی تامل فلم شو چې د غوره فیچر فلم لپاره د ملي فلم جایزه وګټله ، دا کار په 2007 کې د کانچیوارم لخوا تکرار شو. تامل فلمونه د هند په ګاونډیو ایالتونو لکه کیرالا ، کرناټکا ، آندرا پردیش ، مهاراشترا ، ګجرات او نوي ډیلي کې د پام وړ ملاتړ څخه برخمن دي. په کیرالا او کرناټکا کې فلمونه په مستقیم ډول په تامل کې خپریږي مګر په تیلنګانا او آندرا پردیش کې دوی عموما په تیلګو کې ډوب کیږي چیرې چې دوی ښه بازار لري.
نړیوال
تامیل فلمونه په سویل ختیځ آسیا کې د خلکو په منځ کې دوامداره شهرت لري. له چندرلیکه راهیسې، موتو دویم تامیل فلم و چې په جاپاني ژبه کې ډوب شو (لکه موتو : اودورو مهاراجا ) او د 1.6 ډالرو ریکارډ یې ګټلی. ملیونونه په ۱۹۹۸ کال کې په 2010 کې، انتیران د 4 ډالرو ریکارډ ترلاسه کړ ملیونونه په شمالي امریکا کې.
د تامیل ژبې ډیری فلمونه د نړۍ په ګوټ ګوټ کې په بیلابیلو فلمي فیستیوالونو کې د ځانګړي پریزنټشنونو په توګه غوره شوي یا غوره شوي دي، لکه د مانی رتنم کناتیل متمیتل ، د وسنتابلان وییل او د امیر سلطان پاروتیویران. کانچیوارم (2009) د ټورنټو نړیوال فلم فستیوال کې د پریمیر کولو لپاره غوره شو. تامل فلمونه د هند لخوا د غوره بهرنۍ ژبې اکاډمۍ جایزه لپاره اته ځله وړاندې شوي فلمونو برخه وه، یوازې له هندي وروسته. د ماني رتنم نایکان (1987) د ټایم مجلې د "آل وخت" 100 غوره فلمونو لیست کې شامل شو.
اقتصاد
په 1985 کې د تامل فلم صنعت کې د فلم اوسط کلنۍ تولید لوړ شو. د تامل فلم بازار د تامل ناډو ایالت د ناخالص کورني محصول (GDP) نږدې 0.1٪ برخه جوړوي. د ساتیرۍ مالیاتو هدف لپاره، بیرته ستنیدونکي باید په اونۍ کې (معمولا هره سه شنبه) د نندارچیانو لخوا ثبت شي.
د تامل ناډو حکومت د تامیل فلمونو لپاره د تفریحی مالیې معافیت لپاره شرایط چمتو کړي چې یوازې د تامیل ژبې څخه په کلمو کې سرلیکونه لري. دا د حکومت د 72 فرمان سره سم دی چې د 22 جولای 2006 تصویب شوی. لومړی فلم چې د نوي امر وروسته خپور شو اناککم ایناکم و. اصلي سرلیک یو څه یو څه یوناکم اینناکم ، نیم انګلیسي او نیم تامیل سرلیک و. د 2011 په جولای کې، د تفریحی مالیې په اړه سخت نورمونه تصویب شول چې پکې ویل شوي هغه فلمونه چې یوازې د فلم تصدیق کولو مرکزي بورډ لخوا "U" سند ورکړل شوی و د مالیې معافیت وړ و او هغه کسان چې "A" سند لري په دې کټګورۍ کې نه شي کیدی. .
د تامل فلم د ارزښت زنځیر کې درې لوی رولونه شتون لري لکه تولید کونکی ، توزیع کونکی او نندارچی. توزیع کونکی په ټاکل شوې سیمه کې د فلم نندارې لپاره له تولید کونکي څخه د تیاتر ویش حقونه اخلي. توزیع کونکی پرمختللي دندې ترسره کوي لکه:
د توزیع قراردادونو له لارې د ویش حق لیږد لپاره درې مشهورې لارې شتون لري:
قانون جوړونه
په چینای کې د فلم سټوډیوګانې د قانون سره تړلې دي، لکه د 1948 د سینماګرافي فلم قواعد، د 1952 د سینماګرافي قانون،  او د 1957 د کاپي حق قانون  په تامل ناډو کې د سینما د ټکټونو بیې د حکومت له خوا تنظیمیږي. د واحد سکرین تیاترونه ممکن اعظمي حد ₹ 50 چارج کړي ، پداسې حال کې چې له دریو څخه ډیر تیاترونه ممکن د هر ټکټ اعظمي حد 120 ₹ چارج کړي.
اخځليکونه
وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
زلیخا
زلیخا چې د عربي او عبراني روایتونو پر بنسټ یې نوم د راعیل په بڼه هم راغلی دی د مصر د واکمن عزیز یا فوطیقار چې د پوتیقار به بڼه هم راغلی دی مېرمنه وه. زلیخا د خپل خاوند عزیز نه کوم اولاد نه درلود ځکه چې خاوند عزیز یې جنسي ستونزه درلوده.
زلیخا او یوسف:
د ځینو روایتونو پر بنسټ په هغه وخت کې په مصر کې د بتانو او اصنامو لمانځنه کیدله. کله چې د حضرت یعقوب علیه السلام زوی حضرت یوسف د خپلو وروڼو له لاسه په کنعان کې په څاه( کوهي) کې واچول شو نو دیوه کاروان مشرمالک بن زعر خپل مریي ته امر او حکم وکړ چې لاړشه او موږ ته ددې څاه یا کوهي نه اوبه راوړه. کله چې دغه مریی دغه څاه ( کوهي ) ته ورغی نود اوبو ډوله یې په څاه ( کوهي ) ورښکته کړه چې اوبه ترې راوباسي. کله یې چې داوبو دغه ډوله یې بیرته دڅاه سرته راپورته کړه ویې لیدل چې چې یوه ښایسته هلک په دغې ډوله پورې ځان کلک نیولی دی او دغه مریی هم هغه دڅاه سرته راو خیژاوه. دغه مریی دغه ښایسته هلک خپل بادار او د قافلې مشر مالک بن زعر ته راووست او ورته یې په مخکې ودراوه او ورته یې وویل کله مې چې دکوهي نه اوبه را ویستلې نو دغه ماشو م په ډوله پورې کلک نښتی و. په دغه وخت کې دده ورونه راپیداشول او هغه ته یې وویل چې دا زموږ ورور دی او پرتایې خر څوو، هماغه و چې دیو څو پیسواو سکو په بدل کې یې خپل ورور پر مالک بن زعر خرڅ کړ او هغه هم له ځانه سره دکنعانه مصر ته بوت او هغه یې دمصرپه بازار کې دمصر پر واکمن عزیز چې بې اولاده و خرڅ کړ او عزیز هم هغه په زویتوب ونیوه او خپلې ماڼۍ ته یې له ځانه راووست. کله چې یوسف دده ښایسته ماڼۍ ولیدله نو حیران پاتې شو. عزیز به دغه ماشوم ته ښه خوراکونه ورکول او دخپل زوی په څیر چلند یې ورسره کاوه ، خو ددغه ټولو نازونو او نعمتونو سره سره ده ته خپل ښار کنعان ورپه یادیده. باید زیاته کړو چې کنعان په هغه وخت کې دننی سوریې جنوب اوسني اسرائیلو ، فلسطین او اردن سیمې ته ویل کیده. یوه ورځ یوسف علیه السلام دعزیز میرمنه ( کورودانه) زلیخا ولیدله او زلیخا چې کله د یوسف ښایست ولید نو پرې سخته مینه شوه. زلیخا د حضرت یوسف نه وغوښتل چې له ده سره مینه او معاشقه وکړي ، خو یو سف علیه السلام چې یو سپیڅلی انسان و ترې په منډه وتښتید او زلیخا پسې منډې وهلې او له شانه یې دده کمیس ونیوه او کمیس یې ورڅیرې کړ په همدې حالت کې د عزیز سترګې پر دوی ولګیدلې او د زلیخا نه یې و پوښتل چې دا څه خبره ده ؟ زلیخا عزیز ته وویل چې یوسف زما په اړوند غلطه اراده درلودله خو یوسف هر څومره چې عزیز ته دخپلې بې ګنا هۍ ثبوت وړاندې کړ عزیز ته دمنلو وړنه و او هغه یې په زندان کې واچاوه .یوسف ډیر کلونه په زندان کې تېر کړل او د طبري د تاریخ په حواله کله چې عزیز مړ شو نو دی هم له زندانه خوشي شو خو د ځینو روایاتو پر بنسټ چې یو مور رودوني (شیرخوار) هلک دده د بې ګناهۍ ګواهي ورکړه او زلیخا وروسته د حضرت یوسف سره واده وکړ.
په پښتو ادب کې د یوسف زلیخا یادونه:
د پښتو په شاعرانو کې چې کوم شاعر چې دیوسف زلیخا کیسه په منظومه توګه لیکلې ده هغه عبدالقادر خان خټک دخوشال بابا زوی دی. عبدالقادرخان خټک په ۱۶۵۵ ریږدیز میلادي کال کې زیږیدلی و او په ۱۷۰۲ زیږدیز کال کې مړ شوی دی. کله چې اشرف خان هجري داورنګزیب له لاسه ددکن په بیجاپور کې بندي شو او خوشال بابا هم بیا وفات شونو عبدالقادرخان خټک دخټکو دقام مشري کوله. نوموړی دخوشال خان خټک دادبي مکتب او دنقشبندیه طریقې له پیروانو نه و. دده په اشعارو کې صوفیانه کلام له ورایه ښکاري. دعبدالقادرخان خټک لاندیني پښتو آثار لیکلي دي چې په هغو کې مشهور دادي : ۱-دعبدالقادر خان خټک دیوان ۲- ګلدسته ۳- نصیحت نامه ۴- دبرده قصیده ۵- یو سف او زلیخا باید زیاته کړم چې عبدالقادرخان خټک په ۱۱۱۲ لیږدیز /هجري کال کې د مولانا نورالدین جامي فارسي یوسف وزلیخا په پښتو ژبه منظوم کړ او د لومړۍ ځل لپاره په ۱۸۷۱ ع. کال کې، دوهم ځل لپاره په ۱۸۸۰ ع. کال د ډیلي د یوسفي په چاپخانه کې چاپ شوی دی. دیوسف زلیخا کیسه ددریم ځل لپاره په کابل کې دامیر عبدالرحمن خان په حکم او فرمان په ۴۵۹ مخونو کې چا پ شوی دی. دیوسف او زلیخا کیسه دڅلورم ځل لپاره په ۱۳۹۱ لیږدیز /هجري کال کې په کابل کې دافغانستان دعلومو اکاډیمۍ له خوا په ۴۳۶ مخونو کې په کابل کې چا پ شوې ده.
زړه‌بايللی - (2015)
زړه بايللی په هندي (दिलवाले) په انګرېزي (Dilwale) يو رومانتیک، کمېډې او اکشن فلم دی، چې په ۲۰۱۵ کې د هند د باليووډ سينما له خوا خپور شو. دا د باليووډ ترټولو زيات پلورل شوی او مشهور فلم ګڼل کېږي.
کيسه
د کاجل پلار او د شاهرخ پلرونه د يو بل مخالفين وي، او بيا شاهرخ پر کاجل مين شي د هغه وروسته ....
لوبغاړي
کاجل، شاهرخ خان، وارون دهاوان، کریتي سانون، بمن، وینود کانا، کبیر بدي د جاني لور په شتون کې.