په_تنوع_حیات_باندې_دککړتیا_اغیزې
په تنوع حيات باندې دککړتيا ا غېزې
انسانان په ځمکه باندې  په نورو ډولو خورا لوى  تاثير لري  چې دا دسيستم  تاثيراتو  څخه لکه:  انسان دخوړو  مصرف او يا  غير مستقيم  تاثيرات  لکه کانونه ، صنعتي کولو ککړتيا او نور وي. څرنګه چې انساني   نفوس  په  چټکۍ  سره د ودې  په حال کې ده،  نو په طبعي  اکوسيستمونو باندې  فشارونه  ډېر زيات دي  او ډولونه يې هم ډېر دي  چې داکوسيستم  بېلابېل  برخې ويجاړوي. پداسې حال چې  ځينې اغېزې  سيميزه  بڼه لري  چې په سيمه کې اندېښني  منځ ته راوړي  تر ټولو  مهمه اغېزه چې  انسان  دنړۍ د ژوند  تنوع د تخريب  لامل ګرځي د سونګ  موادو  سوځول، صنعتي  کېدنه دګازو  اضافه کېدل  چې په نتيجه  کې  د تودوخې  د لوړيدا  سبب ګرځي. ځنګلونه دژوند د تنو سره  مستقيم  ارتباط لري. د ځنګل ساتنه او  څارنه   د ژوند  دتنوع ساتنه ده  د ژوند د تنوع  په ساتنه کې  ځنګلونه  حياتي  رول لري. چې د مختلفو ککړتيا د مخنيوي  سبب ګرځي. که څه هم د تېرو څولسيزو په اوږدو کې  د ځنګلونو رول  منځ ته راوړل  لپاره د پام  وړ زياتوالى  راغلى ده،  خو ترڅنګ  د ځنگل  د تخريب هم  ډېره ده  چې دتنوع حيات لپاره دخطرزنگ  ده. نو کله چې يو ځنګل  و يجاړ شي  نو هغه بيا  ډېرو کلونو  ته ضرورت  لري  ترڅو بېرته  ورغول شي. ځنګلونه دمختلفو  نسلونو لپاره  دا ستوګنځي  ځاى برابروي. همدارنګه چې طبعي  ځنګلونه  تخريبيږي  او هغه ژوندي نوعې چې پکې  ژوند کوي  نو د دوې  او دژوند د تنوع  لپاره يو ستر ګواښ ده. ځکه چې معنوعي  ځنګل او طبعي  ځنګل  ژونديو  له بل سره  توپير لري. دکانونو استخراج په چټکي  سره په ټوله نړۍ کې  ترسره کېږي،  چې د مختلفو  فلزونو  او نورو عضوي موادو  استخراج  صورت نيولى ده،  کان کېدنه  دځينو ژوند بڼو د انقراص  سبب ګرځي. دکانونو اغېزې د کانونو د ساحې څخه  ډېرې پراخې  دي،  ځکه چې د انتقال لپاره  سرکونو  او ماشينونو ته اړتيا  لري. او ډېر زهرجن مرکبات په چاپېريال  کې خپروي  چې په  چاپېريال باندې په لويه  کچه  اغېزه کوي. د نړۍ ډېر هېوادونه  خپل لمړنۍ  غذايي  توکې  په بشپړ ډول  سمندري  سرچينو  پورې تړي  که څه هم  د سمندر اکثر منابع  يوازې يو څو  صنعتي  هېوادونو  انحصار کړي دي. د ټولو هېوادونو لخوا رامنځ  ته شوي ککړتيا  اوس مهال  دسيمه اييزو  اغيزو  او نفوس  ډېره  زياته ده او په نړيواله کچه  اغېزې  رامنځ ته کوي. چې څو نمونې په لاندې ډول دي: •	هوا ککړتيا  اغېزې •	 کېمياوي ککړتيا  اغېزې •	تيزابي بارن اغېزې •	کرنيز فعاليتونه •	 د اقليم تغير اغيزې د هوا د ککړتيا اغېزې  په  تنوع حيات باندې د ککړتيا ټول ډولونه د تنوع حيات  لپاره يو ستر ګواښ  دى  او نتوع حيات  تر ډېره حده  اغېزمند کوي. همدارنګه د هوا د ککړتيا  عمده  مرکبات عبارت دي له: 1.	(Co) کاربن مونو اکسايد 2.	(Co2) کاربن ډاى اکسايد 3.	(No2) نايتروجن ډاى اکسايد پورته هغه مرکبات  دي کوم چې هوا  ککړوي  او د هوا  د ککړتيا  باعث ګرځي. د هوا ککړتيا منابع د هوا ککړتيا  درې عمده منابع لري چې په لاندې ډول دي. 1.	Industry فابريکې 2.	Mobile  ګرځنده منابع لکه : طيارې،  موټرونه،  ا و داسې نور... 3.	 Natural Sources : طبعي منابع   لکه اتشفشانونه، او په طبعي  ډول په ځنګل کې اورلګيدنه د پورته منابعو د جملې څخه  دوه لومړنۍ  منابع يعنې  فابريکې،  او ګرځنده  سرچينې  د انسان پواسطه  جوړې شوي دي او دا هغه  څه دي کوم چې  د تنوع  حيات دله  منځه تللو تهديد وي. حقيقت دادې چې مونږ بايد  خپل تنوع حيات ته څه وکړو  ترڅو  د موټرو  څخه او همدارنګه  د لويو صنعتي  فابريکو  څخه د (So2) سلفر  ډاى اکسايد  رامنځته کېدل کم کړو ځکه چې  همدا(So2)  هوا  او اوبو سره  د يو ځاى  والي په نتيجه کې  تيزابي  باران  رامنځته کوي  چې  دغه تيزابي  باران  حيوانات،  نباتات او کبانو مختلف  ډولونه  په مستقيم  ډول د تيزابي  باران  له امله اغيزمند کېږي. او همدارنګه د اوبو   تيزابيت  اويا (PH)  په زياتوالي  سره دکبانو، نباتاتو او نورو حيواناتو  دمړينې  باعث ګرځي  همدارنګه  دهوا ککړتيا  هر کال په  نړۍ(5.5)  ميليونه  خلک  دوخت څخه مخکې  وژني او ډول ډول  ناروغۍ  رامنځته کوي. ١- ستوني درد، ٢- سرطان،    ٣- جلدي ناروغۍ  او ٤_ تنفسي ناروغۍ