ناريال
کوپرې ونه :
دکوپرې ونه ډيره لوړيږي چې لوړوالى يې د 80 – 50 ft ته رسيږي اوپه منځني ډول 50 – 60  ميوې په يو فصل کې نيسي چې په کال کې درې فصله ورکوي. کوپرې ميوه :دکوپرې ميوه دونې په منځنۍ برخه کې توليديږي يعنې دونې په منځ کې وجودلري دکوپرې ونه لږ ترلږه پنځوس ميوې توليدوي دکوپرې ميوې جوړښت غټ ګرداويابيضوي دى ،دکوپرې دميوې قشرکلک جوړښت لري چې خام نصواري رنګ لري دقشرله پاسه دويښتانو يوډول تارونه لري چې تارونه دميوې دحفاظت دنده پرغاره لري اوهمدرانګه ددې ميوې په منځ کې اوبه شتون لري چې ددې اوبوڅخه په مختلفو موادو کې ګټه اخيستل کېږي. کوپرې پاڼې : دکوپرې ښاخونه ژيړبخن او زرغون رنګ لري چې په هرښاخ باندې ګڼ شمېر پاڼې وجودلري اوهره پاڼه يې 17 – 15ft ته رسيږي. کوپرې ريښې: دکوپرې ريښې نه Tap Root اونه Hair Root دي بلکې يوتاري سيستم Fibruos System لري چې په سانسګريټ ژبه کې دې بوټي ته Kalpa Virksha وايي چې دژونددټولو ضرورتونو دپوره کولو مانالري. کوپره په مالايايي(Malaya) ژبه کې د Pokok په نوم ياديږي چې دزرګونو ضرورتونو پوره کوونکې په معنى ده. په فيليپن کې ورته Tree of life وايي چې دژونددونې په معنى دى کوپرې تکثير: معمولاً په نرسرې کې ځوانې کوپرې چې دهغې پوستکې متضرر شوى نه وي په داسې ځاى کې واچول شي چې پوره رطوبت ولري. کوپرې ميوه بايد دکېلو په پاڼو کې تاوشي او تر هغه وخت پوره اوبه ورکړل شي ترڅوپاڼې راښکاره کړي چې معمولاً ترشپږو اوونيو پورې وخت ونيسي. که چيرې وغواړو چې دکورونوپه لوښوکې کوپره وکرو نوښه خاوره بايددلوښولپاره غوره شي او دا هم مهمه ده چې دکوپرې لپاره دلمروړانګې موجودې وي او ترهغه وخت پورې په ځانګړي ډول سره اوبه ورکړل شي ترڅو په لمړنۍ پاڼې ښکاره کړي دنوموړو پاڼوڅخه دوه پاڼې پرمختګ وکړي اوکله چې کوپره په نرسري کې کوپره دوه پاڼې وکړي دکوپرې دابوټې په يوجلاځاى اوياباغ کې وکرل شي ددې لپاره چې وروسته يوه ښه نوعه انتخاب کړاى شو کوم چې پنځه مياشتې وروسته ددائمي نبات په توګه غوره کيږي او داکار عموماً په باراني موسم کې ترسره کېږي. دطبي پلټنو له مخې دکوپرې ګټې ١ – کوپره دزکام ويروس له منځه وړي. ٢ – يوشميربکترياوي چې له امله يې دستوني درد ،دوريو ناروغي ،دغاښونو کمزوري ا وشمير نورې ناروغۍ رامنځته کوي له منځه وړي. ٣ – يوشمېرمضر پرازيتونه له منځه وړي. ٤ – په بدن کې ګټور غذايي مواد تهيه کوي. ٥ – دبدن پتريخي او دبدن په انزايمي سيستم فشارکموي. ٦ – په بدن کې دشکرې ناروغۍ امکان کموي. ٧ – په بدن کې دکلسيم او منګنيزم توليدزياتوي چې دهډوکواوغاښونو لپاره اړين ګڼل کېږي. ٨ – دبدن په هضمي سيستم کې دهضم سره مرسته کوي. ٩ – په بدن کې دحجرو ترميم سره مرسته کوي. ١٠ – دزړه ناروغۍ څخه په ژغورولو کې مرسته کوي. ١١ – کولمې او نورې اغضاوي دسرطان دناروغۍ څخه ژغوري. ١٢ – پختورګي هم دناروغۍ څخه ژغوري. ١٣ – دپختورګو تيږه له منځه وړي. ١٤ – دځګر ناروغۍ په مخنېوي کې مرسته کوي. ١٥ – دبدن ميتابوليزم عمليه ګړندۍ کوي اووزن دزياتيدومخنيوي کوي. ١٦ – دبدن پوستکې شفاف کوي. ١٧ – دبدن د پوستکي دګنځيدو او داغونومخنيوي کوي. ١٨ – دسرويښتان پياوړې کوي او رنګ ته يې ښکلا ورکوي. ١٩ – دلمر ضرر رسونکو وړانګو په مقابل کې پوستکې پياوړې کوي. ٢٠ – سر دويښتانو خوشکي (Dandruff) او پخه (Seboric dermatitis) له منځه وړي او هم دانسان بدن ته هيڅ ضرر نه لري. کرنه دکوپرې ونه کېداى شي چې تر 30m پورې لوړه شي اوښه ونه کولاى شي سل يازياتې کوپرې په يوه فصل کې توليد کړي مړې او زړې پاڼې بايددبوټې څخه پرې کړاى شي اودونې بيخ ته دملچ په شکل واچول شي حاصل راټولول هغه وخت صورت نېسي چې کله دکوپرې ميوه په غورځېدو پيل وکړي يعنې پوخوالى يې ښه تثبيت شي داډيره مهمه ده چې کوپره په برتانيه کې وکرل شي ولې چې سوداګريز مارکيټ هلته نه لري چې دکوپرې حمايت وشي نوضرورده چې کوپره دبهرني هيوادونو څخه وارده شي امکان لري چې کوپره له Green House ياله هغه ځايه څخه واخلي چې په محفوظ ډول ساتل شوى وي او په بنده هواکې دڅو کلونو لپاره وکري په دې شرط چې له بهرڅخه وارده شوى وي يوکرل کېدونکې نوعه (Hyiur Gandug) يوواړه ټيټ قدونه دي چې دماليزياپه استوايي سيموکې کرل کېږي نوموړې ونه چې کله څلورمتره ته ورسيږي نو کولاى شي چې حاصل توليدکړي دکوپرې ونه په هغه خاوره کې ښه توافق کوي چې په ښه ډول په کې Drainage ترسره شوى وي چې کافي دلمر رڼا ولري ،او دحرارت درجه پکې د 27 – 5 ¬ سانتي ګراددرجې ته اړتيالري اودې نباتاتو لپاره غضوي او غيرغضوي سرې ګټورې دي. دکوپرې ساينسي درجه بندي Kingdom______ Planta Order ________ Arecales Family _______ Arecaceae Subfamily _______ Arecoideae Tribe _______ Cocoeae Genus _______ Coco Species ______ Coco nucifera دکوپرې بوټې (Arecaceae) دخاندان غړې دى داپه Genus – Coco يوازينۍ نوعه ده چې لوړوالى يې 30m ته رسيږي ددې په يوه وخت کې ژيړې پاڼې غورځيږي او له منځه ځي او دونې تنه صافه پاتې کېږي دCoconut کلمه دکوپرې دونې زړې يعنې ميوې ته مراجع دى دCoconut کلمه داسې Cocoanut هم ليکل کېږي دکوپرې بوټې دنړۍ په ټولو ګرمو سيموکې کرل کېږي ددفترونو اوکورونو ښايسته کول او په اشپزخانوکې استعمال او په داسې نورو موادو کې استعماليږي لنډه داچې دټوټې هره برخه يې په انساني ژوندکې په کارراځي دکوپرې بوټي دنړۍ په ګرمو سيمو کې خپاره شويدي په دغه لويه پيمان خپريدو کې سمندرته نږدې اوسيدونکواو جالوانانو ستر رول لوبولى دى ددې بوټې ميوه سپکه اوکم وزن لرونکې ده او داوبوله پاسه تيريږي يعنې په اوبو کې نه ډوبيږي او دسمندر په شاوخوا سيمو کې په ډيره لوړه پيمانه پيداکېږي دهغه کوپرې ميوې چې په شمال کې دناروي څخه لاسته راړل شوى وى دصحي شرايطو لاندې په ډيربرياليتوب سره وده کړى وه د هاوايي په جزايرو کې دپولي نيسيان (Polynesian) نسبت ورکړل شويدى ځکه چې داپه لمړي ځل پولي نيسيان په نوم دبحري سفرکوونکولخوادغه ټاپوته راړل شول دغه دوه بوټې يې دجنوبي فاسفيک څخه راوړي ؤچې اوس دنړۍ په هره برخه په لويه پيمانه سره پيدا کېږي ددې ټوټي ګلان د Poly gamo monocious دي چې دواړه نراو ښځه ګلان په کې شامل دي دکوپرې زياترو بوټوګرده ا فشاني غيرخپل منځي (Cross pollinated)ده په څه ډولونو کې ګرده افشاني خپل منځي (Self pollinated) دي.