كرنيزه_ځنګلداري
د اګروفارستري تاريخچه
د مختلفو ونو او ګياوو کښت له يو بل سره په ټوله نړۍ کې د تاريخ په مختلفو د ورو کې رواج وو چې بيلابيل مثالونه يې په همدې ارتباط موجود دي چې په اروپا کې تروسطي قرنه پورې  سابقه  ځنګلونه يې پاک او د ځنګل اطرافو ته يې اور اچول او سوځول او وروسته  لدې  سوځول شوو ساحوکې غذايې محصولاتو د توليد لپاره استفاده کول او د توليدي محصولاتو سره سره يې ونې  او د حيواتاتو د غذا د استفادې په خاطر واښه (ګياوې ) هم کرل چې  د ا کار په دوامداروه توګه ورځ په ورځ پرمختک کول چې په (۱۹۲۰) کال په المان کې هم ادامه پيداکړه او د امريکا په ګرمسيره مناطقوکې خلکو د ښه  ژوند او د هواد پاکوالي  پخاطر د ځنګلونو د کښت او ساتنې لپاره د پام وړبدلونونه  راوستل. چې همدا شان په مرکزي امريکا کې د مختلفو وښو (ګياوو ) کرنه رواج وموند. او همداشان د لوړ قدو ونو ، متوسط ونواو مختلفو نباتاتو کرنې ته شروع وکړه او همدارنګه په شمالي نايجيريا کې د کدو او لوبيا کښت د ونو لاندې رواج درلود او په نوموړي هيواد کې د لوړقد او تيټ قدو ونو اوهمدارازد وښو (ګياوو ) کښت هم وجود درلود چې نوموړي ميتود ارزان او د خاورې د فرسايش او دحاصلخيزي  په منظور او د طبيعت د ښکلا لپاره توصيف کاوو چې همداشان د نوموړي کار لپاره د منطقي جغرافيوي موقيعت هم په نظر کې  نيو چې  وروسته په (۱۹۴۹) کال کې اګروفارستري  سيستم ته رجوع وکړه چې نوموړي سيستم کې مختلف ډول نباتاتو کرنه او د هغوي ساتنې ته  پوره پاملرنې سره کارپيل کړ چې هدف يې  يواځې د ونو توليد نه  بلکې د غذا توليد هم پو نظر کې نيولي وو. خو په همدې پيړۍ کې نوموړي وضع کې تغيرات رامنځته شول چې د ځنګل کرنه تنظيم او د حيواناتو ساتنه بيل بيل  سيستمونه يې رامينځته  کړل او مديريت کې يې اخلال او ګډوډي رامنځته شواو د ځنګلاتو ايکالوژيکي حالات هم  نابودي سره مخ شو چې  دوهم ځل لپاره د ځنګلي ساحاتو ځمکې د خلکو دکښت او کر لپاره تيار شو او په (۱۹)  پيړۍ کې د ځنګلونومينځته راتګ لپاره يو مهم او قطعي امرسره اګروفارستري د مهم عنوان په حيث د استفادې او نظارت لاندې ونېول شو. او په همدې صورت نوموړي سيستم له مهمو سيستمونو څخه ونومول شو او همدارنګه په (۱۹۸۵) کال کې نوموړوسيمو ته يې هم ثرايط وکړه او په (۱۸۸۷) کال کې جنوبي افريقا کې او په کال (۱۸۹۰) کې په چېتاګونګ ، هندوستان او په کال (۱۸۹۶) کې په  بنګال کې اجرأ شوو او همدارنګه په کال (۱۹۵۶) تر (۱۹۷۰) کاله پورې د زراعتي محصولاتود کرنې او  روزنې لپاره موثره ګامونه واخيستل همداراز FAO   په وينا سره چې (۱۹۷۶) کال کې زياته سرمايه د اګروفارستري د مديريت د بين المللي توسعې په اساس (SIDA)  په واسطه ځينې سيمينارونه ،  اموزشي زده کړې، په ټولو ګرمسيرو هيوادونو کې رامينځته کړل او همداراز ځينې پروژې هم د اګرو فارستري په اړه په ټول هيواد کې ځينې توسعې فورمولونه او طبقه بنديانې  داګروفارستري په اړه په کار واچول. چې نوموړي پروژې په اګروفارستري کې مهم رول ولوباوو همدارنګه د (IDRC)  پروژه عبارت دي مالي تاسيسي او بين المللي ټولنې له جملې څخه دي چې اوس مهال د بين المللي ټولنې په نوم  د اګروفارستري لپاره زمينه سازي کوي او د(ICRAF) په نوم  ياديږي چې دنده يې د سازمان د حمايت د خلکو يوځايوالي تحقيقاتو او داسې نور په نړيواله سطحه په مخ وړي چې تحقيقات يې د مديريت به مورد يعني د ځمکې او ځنګل د کرنې تنطيم او اداري په اړه دي چې  په همدې اساس په نوموړي دورې کې د خلکو علاقه د مختلفو کښت يا په يو ساحه کې د نوع کښت کرل او روزنې سيستمونو يې رامينځته کړي او د خلکو د ارامه او پرمختللي ژوند باعث وګرځيد او نوموړي کار ټولي د نيا ته معلومه شوي  چې مخلوط کښت لپاره  طبعي منابع لکه رڼا ، اوبه ،  ځمکه  مهم ترينو منابعو له جملې  څخه شميرل کېږي. چې دا سيستم کولاي شي مفيد اثرات د ناروغيو او امراضو مخنيوي هم وکړي همدا راز بين المللي انستيتوت په ګرمسير او کرنېزوسيمو کې (ii+A ) تاسيس او د نايجيريا کرنېزو تحقيقاتي سيستمونو  ته ادامه ورکړه چې ددې سيستم په اساس د حيواناتو روزنه د نباتاتو کښت او همداراز مخلوط  کښت ته يې ادامه ورکړه. او د خلکو سره ښه مفکوره او علاقه مندي زياته شوه چې وروسته پدې نظرشول چې د عصري او پرمختللي  اګروفارستري  لپاره اوچت ګامونه واخلي او د همدې کارد کاميابي لپاره ټولنې جوړکړې  تر څو د مدرن اګرو فارستري لپاره لاره همواره کړې  چې اوس مهال اګروفارستري  د مهمو عنوانو له جملې څخه د ځنګلي نباتاتو د توليد ، غذا ، لرګيو او همداراز ټول ايکوسيستم په نظر کې نيول شوي چې تراوسه پورې دوام لري