cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
علی بن ابوطالب علیه السلام
د حضرت امام علی(ع) علم او پوهه
خلق له خوارۀ شوي نۀ وو چې دا ايت نازل شو "اَليَومَ اَکْمَلْتُ لَکُمْ دِينَکُم وَ اَتْمَمْتُ عَلَيکُمْ نِعْمَتْی وَ رَضِيتُ لَکمُ الاسْلامَ دِينا" "نن مې ستاسو دين مکمل کړ او په تاسو مې نعمتونه تمام کړل او تاسو ته د اسلام په دين راضي شوم"[3]
په حقونو کښې برابر والی او انصاف
حضرت علی عليه السلام چې کله د اسلامي حکومت مشر شو نو منبر ته وخوت او د خداي پاک له حمد او ثنا وروسته يې وفرمايل: "په خداي قسم که په مدينه کښې زما د کجورې يوه ونه هم وی، له بيت المال به څۀ وانۀ خلم نو اوس لږ سوچ وکړئ چې کله زه د ځان لپاره له بيت الماله څۀ نۀ اخلم نو ايا تاسو ته به يې په ناجايزه درکړم؟" د علی ورور عقيل پاڅيد او وې ويل تۀ ما ته او د مدينې يو تور پوستکی (حبش) ته په يوه سترګه ګورې او ما له هغه سره برابروې؟
حضرت علی عليه السلام ورته وفرمايل " ای وروره کښينه! تۀ په دغه تور پوستکی  هيڅ لوړ والي نۀ لرې او لوړوالی او فضيلت يوازې په پرهيزګارۍ او ايمان کښې دی.[4]
د امام ځنو ملګرو هغوي ته وويل ای اميرالمومنينه که له بيت الماله دې اول لويو او غټو خلقو ته څۀ ورکړې وی چې حکومت د ټينګ شوی وی نو بيا دې په عدالت سره په نورو حکومت کړی وی نو دا به ښه وه؟
امام وفرمايل "افسوس چې تاسو له ما غواړئ چې د خپل بنيادونه په ظلم او زياتي او مسلمانانو سره په بې عدالتۍ او بې انصافۍ ودروم، نه، په خداي قسم زه به هيڅکله داسې ونۀ کړم په خداي قسم که د مسلمانانو مالونه زما خپل هم وی بيا به می به هم په هغوي کښې برابري او عدالت کوؤ پاتې لا راشه دا چې دا د دوئ خپل مال دی.[5]
'''د حضرت علی بن ابيطالب عليه السلام له شهادته وروسته يوه ورځ د همدان د قبيلې د عمار لور بي بي سوده معاويه ته ورغله، معاويه ته د سودې هغه سختۍ او فعاليتونه را ياد شول چې د صفين په جنګ کښې يې د حضرت امام علی عليه السلام او د دوي د سپايانو په خدمت کښې تيرې کړې وې. معاويه ورته دا سختۍ وريادې کړې او هغه يې وټوکله. بيا يې ترې وپوښتل چې دلته د څۀ لپاره راغلې ئې؟  هغې ورته وويل: "ای معاويه! خداي به درنه زمونږ د واجبو او ضروري حقونو د تروړلو غصبولو پوښتنه کوي، تا تل په مونږ داسې ګورنران ګمارلي دي چې په مونږ ظلمونه کوي، زمونږ مالونه او حقونه چخڼې کوي او سړي مو وژني.اوس دې دا "بسر بن ارطاة" په مونږ ګمارلی دی چې زمونږ سړي وژني او مالونه مو چور کوي. که ستا له حکومته مو پيروي نۀ کولئ نو اوس به ښۀ په عزت کښې وو، که دی دې لرې کړ خو ښه په ښه، ګني مونږ پخپله راپاڅو."'''
معاويه وقهريدۀ او وې ويل: "ما له خپلې قبيلې ويروې، تا به په ډير بد حالت کښې هماغه بسر ته وروليږم چې څۀ يې د زړۀ خوښه وي هغه درسره وکړي"
سوده يو څو شيبې غلې شوه او په ذهن کښې يې د تيرو وختونو عدالت او انصاف را ياد کړ بيا يې دا شعر ووئې:
"د خداي سلام د وي په هغه روح ، چې د هغوي په تللو د عدالت او انصاف ټغر هم ټول شو. هغه په حق او صداقت ژمن ؤ او حق به يې له هيڅه سره نه بدلولو، حق او ايمان په هغه کښې يو ځائې شوي وؤ"
معاويه تپوس وکړ چې دا د چا خبره کوې؟
بي بي سوده وويل د حضرت علی بن ابيطالب عليه السلام اوس مې هم هغه ياد دي چې هغۀ ته ورغلم چې د زکات د راغونډونکي افسر شکايت وکړم، کله چې امام ته ورسيدم نو هغوي مانځۀ ته نيت تړلو خو چې زه يې وليدم، مونځ يې پريښود او په مسکا سره يې له ما وپوښتل: " له ما سره دې څه کار ؤ؟" ومې ويل "هؤ" او بيا مې ورته خپل شکايت ورسولو.
'''امام چې مانځۀ لپاره ودريدلی ؤ، په ژړه شو او خداي پاک ته مخاطب شو "ای خدايه!  ګواه اوسه چې ما هيڅ کله حکم نه دی ورکړی چې دغه افسر په خلقو ظلم وکړي." بيا يې د څرمنې يوه ټوټه راوباسله او د خداي له نامې او د قران يو ايته وروسته يې وليکل "څنګه چې زما ليک در ورسي نو خپل ټغر دې ټول کړه چې په ځائې دې بل څوک در وليږم"'''
'''بيا يې ليک ماته راکړو خو په داسي حال کښې چې پرانستي ؤ او ټاپه يې پرې نه وۀ  لګولې. ليک مې افسر ته ورکړ او هغه له خپل مقامه څنګ ته شو"'''
معاويه د دې قيصې تر اوريدو وروسته مجبورا حکم ورکړو چې څۀ غواړي، ورته وې ليکئ.
اميرالمومنين د نورو خليفه ګانو په وخت
'''تر دې وروسته چې پيغمبر(ص) خپلې مهربانه سترګې له دنيا پناه کړې او دهغوي ځلاند نمر له اسمانه لاړ، ځينې کسان په سقيفه بني ساعده کښې راغونډ شول او ابوبکر يې خليفه کړ. ابوبکر د هجرت په لسم کال خليفه شو او د هجرۍ په 13کال د 63کالو په عمر کښې له دنيا ﻻړ. د خلافت موده يې 2کاله 3 مياشتې او لس ورځې وه. تر دۀ وروسته عمر بن خطاب   خليفه شو د دوي د خلافت دوره لس کاله شپږ مياشتې او څلور ورځې وۀ. عمر تر خپل ځانه وروسته يوه شورا جوړه کړه چې په نتيجه کښې يې عثمان خليفه شو او هغۀ ده هجرت په 24کال د خلافت واګې په ﻻس کښې واخستې او د هجرت په 35 کال د ځنو مسلمانانو په ﻻس ووژل شو.د دوي خلافت هم قابو دولس کاله ؤ.'''
'''حضرت امام علی عليه السلام چې د علم دروازه او د اسلام يوه لويه او مضبوطه ستنه وه چې سينه يې له الهي علمه ډکه وه د نورو خليفه ګانو په وخت هم چې کله د اسلام لپاره د دوي ضرورت پيښ شوی دی او دوي محسوسه کړې ده چې اوس د حق لپاره خبره کول يا بل څه اقدام ضروری دی، کړی يې دی. د اسلام د هدايت او هر ډول ﻻرښوونې په وخت يې له هيڅ قربانۍ سر نه دی غړولی، تر دې چې دويم خليفه به تل ويل:'''
" لَو ﻻ عَلیٌ لَهَلَکَ عُمَر" (که علی نۀ وی نو عمر به هلاک شوی ؤ)
'''په ديني يا غير ديني چارو او سياسي ستونزو کښې د امام ﻻرښوونې هغوي دومره حيرانه کړی وو چې بې اختياره به يې د حضرت امام علی عليه السلام د بزرګوارۍ او علم اعتراف کوؤ. زه دلته ځنو مواردو ته اشاره کوم.'''
د ابوبکر(رض) په زمانه کښې
ځنې يهودي مفکران او عالمان ابوبکر  ته راغلل او له هغۀ يې وپوښتل " که تۀ د امت د پيغمبر(ص) جانشين يې نو مونږ په تورات کښې لوستې دې چې د پيغمبر(ص) ځاي ناستی به تر ټولو عالم او اوښيار سړی وي نو مونږ ته ووايه چې خداي پاک په زمکه کښې دی او که په اسمان کښې؟
'''ابوبکر    وويل دا د کفر خبره ده، له دې ځايه وځئ ګني حکم به  ورکړم چې سرونه مو پرې کړي. هغوي راستانۀ شول او په اسلام پورې يې خندا پيل کړه. حضرت امام علی عليه السلام له هغوي څخه يو تن راوغوښت او ورته يې وفرمايل: "زه خبر يم چې تاسو څه وپوښتل او څۀ ځواب مو واوريد، خو پوه شئ چې اسلام وايي خداي پاک پخپله د مکان او ځائې پيدا کوونکی دي نو ځائې او مکان نۀ لري او تر دي لوړ دی چې په کوم ځائې او مکان کښې وي هغه په هر ځائې کښي دی بې له دې چې له څۀ څيز سره تماس ولري او جخت وي ورسره، او دهغه علم په څۀ خپور دی" يهودي چې دا خبره واوريده نو مسلمان شو.[6]'''
'''قدامه بن مظعون نومې سړي شراب وڅښل عمر وغوښتل چې په هغه باندي شرعي حد جاري کړي يعني اتيا متروکې يې ووهي. قدامه وويل په ما باندې د حد جاري کول صحيح نۀ دي.ځکه چې خداي پاک فرمائې: "هغه کسان چې ايمان يې راوړی او نيک کارونه يې کړي دي په هغه څۀ کښې چې خوري يې تر هغه وخته پورې چې متقيان وي او نيک عملونه کوي هيڅ باک نشته"[7]'''
'''عمر  چې دا خبره واوريده نو په هغۀ يې حد جاري نه کړو حضرت امام علی(ع) ته خبر ورسيد هغه عمر ته راغی او پوښتنه يې ترې وکړه چې ولې دې خداي قانون اجراء نۀ کړو، عمر ورته هماغه ايت ولوست، حضرت امام علی(ع) وفرمايل قدامه په دې ايت کښې نه شامليږي ځکه هغه کسان چې په خداي يې ايمان راوړی او نيک کارونه کوي د خداي حرام کړي څيزونه په ځان نۀ حلالوي، قدامه راوغوړه او ورته ووايه چې توبه وباسي که توبه يې وکړه نو حد پرې جاري کړه او که وې نۀ کړه نو بيا دې ووژل شي ځکه چې د شرابو د څښلو د حرام والي په انکار سره له اسلامه وتلی دی. قدامه راوغوښتل شو توبه يې وکړه او له ګناه يې لاس واخست. عمر ته پته نۀ وه چې څو کوړې يې ووهي. حضرت امام علی(ع) ورته وويل اتيا کوړې.'''
د عثمان (رض) په وخت
'''علامه مجلسي له کشافه، ثعلبي او اربعين خطيبه نقلوي چې د عثمان عنه په زمانه کښې يوې ښځې تر وادۀ وروسته د شپږو مياشتو بچی وزيږوؤ. عثمان حکم ورکړو چې هغه د زنا په وجه سنګسار کړي ځکه چې دا ماشوم د هغې له خپل خاونده نۀ دی او يقينا دا ماشوم تر وادۀ مخکښې له چا بل کس څخه ګنډه شوی دی ځکه چې په شپږو مياشتو کښې خو ماشوم نه کيږي.'''
'''حضرت علی عليه السلام چې دا واوريدل نو عثمان ته يې وويل زه د خداي له کتابه له تا سره مجادله کوم. خداي پاک په يو ايت کښې د حمل (زيږون) او د شودو ورکولو موده ديرش مياشتې ټاکلې ده لکه چې فرمائې "وَ حَمْلُهُ وَ فِصَالُهُ ثَلاثٌونَ شَهْراً"[8] يعنې د حمل (زيږون) او د شودو ورکولو موده په ګډه ديرش مياشتې ده. او په يو بل ځائ کښې فرمائي چې بچي ته د پۍ ورکولو موده دوه کاله ده لکه چې فرمائي: "وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعنَ اَوْﻻدَهُنَ حَولَينِ کامِلًينِ لِمَنْ ارادَ اَنْ يُتِمَ الرَضَاعَة"[9] يعنې ميندو ته پکار دي چې خپلو بچو ته دوه کاله (24مياشتې) پوره پۍ ورکړي.'''
'''نو کله چې د پۍ ورکولو موده 24مياشتې ده نو له هغه ايته چې وايي د "زيږون" او شودې ورکولو موده په ګډه ديرش مياشتې ده. څرګنديږي چې د حمل (زيږون) لږ تر لږه وخت شپږ مياشتې دی يعنې په شپږو مياشتو کښې هم بچی پيدا کيدی شي. "نو د قران له حکم سره سم دې ښځې هيڅ غلط او ناوړه کار نۀ دی کړی". '''
فقيهانو او عالمانو همدې ايت په دليل د زيږون لږ تر لږه موده شپږ مياشتې ټاکلې ده. يعنې د شرعي حکم دا دی چې که يوې ښځې تر وادۀ شپږ مياشتې وروسته بچی وزيږوؤ نو هغه به يې جائز بچی وي خو که له شپږو مياشتو کم شو نو ناجائزه دی.
د حضرت امام علی عليه السلام شهادت
'''د هجرت په څلويښتم کال په مکې کښې ځنې خوارج راغونډ شو او غښته يې وکړه چې حضرت امام علی عليه السلام معاويه او عمر عاص په کوفې شام او مصر کښې په ټاکلو وختونو کښې ووژني. دوي د روژې د مبارکې مياشتې نولسمه شپه د وژلې وخت وټاکۀ. د عبدالرحمن ځوې ملجم د حضرت امام علی عليه السلام په شهيدولو، د صريمي ځوي حجاج د معاويه په وژلو او د بکر تميمي ځوي عمرو د عمرو عاص په وژلو وګمارل شول .'''
ابن ملجم په همدې خاطر کوفې ته راغی خو څوک يې له خپل سپيرۀ او پليت نيته خبر نۀ کړل. تر دې چې يوه ورځ د يو خوارج په کور کښې له يوې ښائسته جينۍ "قطامه" سره مخامخ شو په هغې يې زړه وبائيله او ځان له يې وغوښته، قطامه ورته وويل زما مهر درې زره درهمه، يو مرئې او د حضرت امام علی عليه السلام شهيدول دي. قطامه چې پلار او وروڼه يې د نهروان په جنګ کښې مړۀ شوي وؤ، خيال کوؤ چې حضرت امام علی يې پلار او وروڼه وژلي دی. خو حقيقت داسي نۀ ؤ، غرض دا چې ابن ملجم قطامه ته وويل چې زۀ هم د همدي کار لپاره کوفې ته راغلی ؤم. او اوس په خپله اراده لا کلک شوم.
بالاخره هغه سپيره شپه راورسيده، ابن ملجم له خپلو دوؤ ملګرو سره د روژي نولسمه شپه د کوفې په جماعت کښې تيره کړه. قابو ديرش او څو کاله مخکښې حضرت امام علی(ع) له ګران رسوله اوريدلي وؤ چې د روژې په مياشتې کښې به له دنيا ځي.
(نوره قيصه به د حضرت علی عليه السلام له خلې واورو)
'''"..... او چې کله پيغمبر(ص) د روژې د مبارکې مياشتې په باب هغه مشهوره خطبه ولوسته نو زۀ پاڅيدم او تپوس مې ترې وکړ چې ای د خداي رسوله! په دې مياشتې کښې ډير ارزښتناک عمل او کار کوم دی؟ وې فرمايل "له ګناهانو ځان ساتل، بيا پيغمبر(ص) سخت وژړل او ماته يې ووئې چې تۀ به هم په دې مياشتې کښې شهيديږې. '''
د روژې نولسمه شپه يې ټوله روڼه کړه او فرمايل به يې "په خداي قسم دروغ نۀ وايم او ما ته دروغ نۀ دي ويل شوي، نن هماغه شپه ده."[10] او بالاخره د هغې شپې په سهار مهال کله چې د متقيانو موﻻ جمات ته راغی نو سهار  د لمانځه په وخت د نړۍ تر ټولو د پليت سړي ابن ملجم خونړۍ او زهرژنه توره د حضرت امام علی عليه السلام په مبارک سر ولګيده او دا نمر د عبادت په مهراب کښې په وينو کښې رنګين شو او دوه ورځې پس د روژې د مبارکې مياشتې په يوويشتمه شپه د هجرت په څلويښتم کال دغه نمر پريوته .[11]
'''د هغوي مبارک بدن د عراق په نجف ښار کښې خاورو ته وسپارل شو چې اوس هم د مسلمانانو او د هغوي د ليوالو د زړونو کعبه ده؟ حضرت امام علی عليه السلام لکه څنګه چې ټول عمر د خداي پاک په ياد کښې تير کړو. ددغې پيښې په وخت هم د خداي پاک په ياد کښې ډوب ؤ ځکه چې کله ابن ملجم خونړۍ توره د هغه په مبارک تندي ولګيده نو لومړۍ جمله يې دا وه "فُزْتُ وَ رَبِ الکَعبه" د کعبې په رب قسم چې کامياب او بريالی شوم"'''
بيا يې امام هماغه شان په وينو لړلی کور ته بوتللو، امام علی په دغه موده خپلو بچو ته وفرمائيل چې زما قاتل په ما يوازې يو ګوزار کړی دی نو پکار ده چې يوازې يو ګوزار پرې وکړی شي او هغه سره دې ښۀ سلوک وشي.
امام دوه ورځې د شهادت په بسترې پروت ؤ او بيا هم هره شيبه د خلقو د نيکمرغۍ او ښيګړې په فکر کښې ؤ او سره له دې چې حضرت محمد صلی الله عليه و اله وسلم او پخپله حضرت امام علی عليه السلام تر دې مخکښې هم ډير ځله د امام حسن، امام حسين او ورپسې تر دولسو امامانو پورې د ټولو د امامت يادونه کړې وه خو بيا هم امام علی عليه السلام د خپل عمر په وروستو شيبو کښې د حجت د تمامولو لپاره خلقو ته د دوي د امامت خبره بيا وکړه.
=
امام د ژوند په وروستيو شيبو کښې خپلو بچو، خپلوانو او ټولو مسلمانانو ته وصيت وکړ چې ".....تاسو تقوی او له خدايه ويرې ته رابولم، خپل کارونه او چارې منظمې او سرڅڼه ساتئ او تل د مسلمانانو تر مينځ د اصلاح او رغاونې په فکر کښې اوسئ، يتيمان مۀ هيروئ او د ګاونډيانو د حقونو خيال ساتئ، قران د ځان لپاره يو عملی پروګرام وګرځوئ "اَلله اَلله فِی الصَلواةِ فَاِنَهَا عَمودُ دِينِکُم" د نمونځ ډير خيال ساتئ او درنښت يې کوئ ځکه چې دا مو د دين ستنه ده. د خداي پاک په لار کښې په خپل سر، مال او ژبې سره جهاد کو ئ، له يو بل سره غږ مله اوسئ، ښو ته رابلل اؤ له بدو منعې کول مۀ پريږدئ ځکه چې که د خداي فرض او دنده مو پريښوده نو ستاسو د ټولنې پليت او ظالم کسان به په تاسو واکمن شي او بيا چې هغوي ته هر څومره هم ښيرې وکړئ خداي يې نۀ قبلوي. ===== '''د حضرت امام علی عليه السلام په اثارو کښې د هغوي يو مشهور اثر نهج البلاغه دی چې په دې کتاب کښې د حضرت امام علی عليه السلام قابو 239 خطبې را نقل شوي دي. د خطبو نه علاوه پکښې دعاګانې، وصيتونه، ليکونه او د امام علی عليه السلام ارزښتناکې او له نصيحته ډکې وړې وړې جملې هم شته، دا کتاب يو بزرګوار او شريف سيد رضی چې يو اديب، شاعر او عالم سړی ؤ قابو زر کاله مخکښې راغونډ کړی دی.(او د پښتو ژبې مشهور شاعر حمزه بابا په اول ځل په پښتو کې ترجمه کړی دی). '''
مسعودي چې له سيد رضی قابو سل کاله مخکښې اوسيدۀ د "مروج الذهب" کتاب په دويم ټوک کښې وائي:
'''هغه خطبې چې  خلقو په بيلا بيلو  موقعو کښې د حضرت امام علی عليه السلام له خلې غونډي کړي تر څلور سوه اتيا خطبو زياتې دي. حضرت امام علی عليه السلام دغه خطبې فی البديهه او بې له څه يادښته او ځان ته ليکلو ويلي دي او خلقو به ترې هم ليکلې نو له دې معلوميږي چې د حضرت امام علی عليه السلام خطبې  ډيرې زياتې دي حال دا چې سيد رضی بزرګوار په نهج البلاغه کښې يوازې 239 خطبې راغونډې کړي دي.(سيري در نهج البلاغه ايت 1 استاد مطهري).'''
'''د نهج البلاغه په حقله خبرې او معلومات ځان ته يو کتاب غواړي خو زۀ په دې لنډې غوندې پيژندګلو اکتفا کوم او که څوک غواړي چې نور معلومات تر لاسه کړي نو پخپله نهج البلاغې او د هغې بيلا بيلو شرحو او څيړنو ته چې لويو لويو عالمانو ليکلي دي مراجعه کولی شي. پرنهج البلاغې سربيره د امام علی عليه السلام قضاوتونه او فيصلې هم ډيرې خوندورې او حيرانوونکې دي او که څوک يې شوق لري نو دا هم د بيلا بيلو کتابونو په شکل کښې چاپ شوي دي. '''
[1]  . سوره بقره اية  207.
[2] . ارشاد مفيد ص 16 ، 15، طبقات ابن سعد جلد 2 ص 101 جلد 4 ص 270 استعاب جلد 1 ص 463
[3]  . الغدير جلد 1 صحفه 9 تا 11
[4]  . وسائل ج 11 ص 9
[5]  . وسائل جلد 11ص 80
[6]  . احتجاج طبري چاپ جديد ج 1 ص 312
[7]  . سوره مائده اية 93.
[8]  . سوره احقاف اية15.
[9]  . سوره بقره اية233.
پټرولیم/ تېل
پټرولیم یا تېل، چې د خامو تېلو یا په ساده توګه د تېلو په نوم هم پیژندل کیږي، په طبیعي توګه یو ژېړبخن توره مایع ده چې هایدروکارن هم په کې مخلوط دی او په جیولوژیکي جوړښتونو کې موندل کیږي. د پټرولیم یا تېلو نوم هم په طبیعي توګه غیر تصفیه شوي خام تېل او هم د تېلو هغه محصولات چې له تصفیه  شويو خامو تیلو نه لاس ته راځي په برکې نیسي. د تېلو د فوسیل سونګ هغه وخت رامنځته کیږي کله چې ډېر شمېر مړه موجودات لکه zooplankton اوalgae، د رسوبي ډبرو لاندې ښخ شوي وي او د اوږدې مودې لپاره له فشار او شدیدې تودوخې سره مخ شوي وي.
علی بن ابوطالب علیه السلام
=
[10]  . ارشاد مفيد ص 10.
پټرولیم/ تېل
تېل ډېری د برمه کولو یا کیندلو له لارې ترلاسه کېږي. برمه کول د جیولوژیکي جوړښتي مطالعاتو، د رسوبي حوضونو تر تحلیل او د زېرمو د ځانګړتیاوو تر څرګندولو وروسته ترسره کیږي. د ټیکنالوژۍ په برخه کې وروستي پرمختګونه ددې لامل شوي چې ډېری غیر دودیزې زیرمې لکه د تیلو شګې او د تیلو خاورینې ډبرې یا شیل نه هم ګټه واخیستلی شي. تېل تر استخراج وروسته تصفیه او تجزیه کېږي، او د تقطیرولو له لارې په اسانۍ سره په ډیریو نورو محصولاتو کې د مستقیمې کارونې او یا هم د تولید په برخه کې کارول کیږي. د سونګ په محصولاتو کې بنزین (پټرول)، ډیزل او د خاورو تېل شامل دي؛ اسفالټ او کیمیاوي څرګندونکي مواد د پلاستیک، افت وژونکو موادو او درمل جوړولو لپاره کارول کیږي. تېل د بېلابېلو موادو په جوړولو کې کارول کیږي، او اټکل شوی چې نړۍ هره ورځ شاوخوا ۱۰۰ میلیون (۱۶ میلیون مکعب متره) بېلر یا بشکې تېل مصرفوي. ښايي د تېلو تولید خورا ګټور وي، په شلمه پیړۍ کې تېل د اقتصادي پرمختګ په برخه کې د ځینو هېوادونو لپاره خورا اړین تمام شوي، هغو هېوادونه چې د «تیلو هېوادونو» په نوم یادیږي، د تیلو تولید د کنټرول له امله یې د پام وړ اقتصادي او نړیوال ځواک ترلاسه کړی.
علی بن ابوطالب علیه السلام
=
[11]  . ارشاد مفيد ص  5 بحار ج 42، ص281.
پټرولیم/ تېل
لغت پوهنه یا اشتقاق پوهنه
دا اصطلاح د De Natura Fossilium په مقاله کې چې په ۱۵۴۶ کال کې د جرمني کان پېژندونکي جیورج بایر له خوا چې د  جورجیوس اګریکولا  په نوم هم پېژندل کېږي کارول شوې وه، خپره شوه. په ۱۹ پیړۍ کې، د پټرولیم/ تېلو اصطلاح د تولید او تصفیه شویو تېلو لپاره چې له جامدو موادو نه به استخراج شوي و لکه د کانال د ډبرو سکرو (او وروسته د تیلو خاورینې ډبرې یا شیل) او له هغو نه د تصفیه شويو تیلو ته د اشارې لپاره کارول کېده. د دې تیلو ذخیره کول په انګلستان کې (او وروسته ټرانسپورت) د ۱۸۶۳ د تېلو قانون نه وروسته د تېلو قوانینو له خوا تنظیم شوي.
لرغوني وختونه
پټرولیم/ تېل، له لرغونو وختونو په یوه یا بله بڼه کارول شوي، او اوس په ټولې ټولنې کې په ځانګړې توګه په اقتصاد، سیاست او ټیکنالوژۍ کې خورا اړین دي. د ارزښت د ډېروالي لامل یې هم په انجن یا ماشین کې دننه د سوځېدو اختراع، د هوايي سوداګرۍ ډېروالی، او په صنعتي عضوي کیمیا کې د تېلو ارزښت، په ځانګړې توګه د پلاستيک په ترکیب کې، کوډ، محلولونو، سریښونو او افت وژونکو ترکیبونو کې ځانګړی ارزښت لري.
له ۴۳۰۰ کالونو نه دمخه، د قیر یادونه هغه وخت شوې کله چې سومریانو له قیر نه د کښتیو د جوړولو لپاره کار واخیست. د اکادي سارګون د زیږون پر سیکې د یوه ټوکر یادونه شوې چې د خسو او قیر په واسطه تړل شوې وه. له ۴۰۰۰ کالو نه دمخه د هیروډوټ او ډیوډورس سیکولس په وینا چې د بابل د دیوالونو او برجونو په جوړولو کې له اسفالټ نه کار اخیستل شوی و. ارډریکا (بابل ته نږدې) ته نږدې د تېلو کندې وې او په زاکینتوس کې د تېلو یوه چینه وه. د هغه لویه برخه د ایسوس سیند په څنډه کې چې د فرات سیند یوه برخه وه موندل شوې.
په لرغوني چين کې د پټروليم/ تېلو د کارونې تاریخ تر ۲۰۰۰ کاله پخوا پورې رسېږي. د چین د لومړنیو لیکنو له ډلې I Ching دا بیانوي چې په لومړي ځل تیل په خام حالت کې یعنې له تصفیې پرته په لومړۍ پیړۍ کې په چین کې کشف، استخراج او وکارول شو. پر دې سربېره، چینایان هغه لومړني خلک وو چې د څلورمې مخکې له میلاد پیړۍ په پیل کې یې د سونګ په توګه د تېلو کارونه ثبت کړه.
اوسنۍ دوره
د الفریټون په ریډینګز کالیري کې کیمیا پوه جیمز یانګ د طبیعي تېلو بهیر ته متوجه شو چې له هغه نه یې اوبلن تېل تقطیر کړل چې د څراغ د تېلو لپاره د کارولو وړ و، په ورته وخت کې یې د غوړو ماشینونو لپاره سریښناک تیل هم ترلاسه کړل. په ۱۸۴۸ کال کې، یانګ د خامو تیلو د تصفیې لپاره یوه کوچنۍ سوداګرۍ رامنځته کړه. په پایله کې یانګ په لږې تودوخې کې د کانال د ډبرو سکرو په تقطیرولو سره پر دې بریالی شو، چې د پټرولیم یا تېلو په څیر مایع رامنځته کړي. یانګ دا وموندل چې د ورو تقطیرولو په وسیله کولای شي له هغه نه یو شمیر ګټور مایعات ترلاسه کړي، چې له هغې ډلې یې یو هم د «پارافین تیل» یادولای شو، ځکه چې په ټیټې تودوخې کې د پارافین د موم په څیر مادې باندې بدلېږي.
د ۱۸۵۰ کال د اکتوبر میاشتې ۱۷ نیټه د ډبرو له سکرو نه د دې تیلو او جامد پارافین موم رامنځته کول د هغه د نوښت یا د اختراع موضوع جوړه شوه. یانګ، میلډروم او اډوارډ ویلیم بیني په ۱۸۵۰ کال کې د لویدیځ لوتیان په بټګیټ کې د E.W. Binney & Co. at Bathgate  او په ګلاسکو کې د E. Meldrum & Co تر نومونو لاندې سره شراکت پیل کړ. په ۱۸۵۱ کال کې په بټګیټ کې د دوی کارونه بشپړ شو او د تیلو د تصفیې د لومړي عصري سیسټم په رامنځته کولو سره په نړۍ کې لومړۍ رښتینې سوداګریزه کارخونه شوه.
په ۱۸۵۶ کال کې د نړۍ د تیلو د تصفیې لومړۍ کارخونه د Ignacy Łukasiewicz له خوا رامنځته شوه. د هغه د لاسته راوړنو له ډلې له تقطیر شویو تېلو نه د خاورو د تېلو د تصفیې څرنګوالی، د خاورو تېلو د عصري څراغ رامنځته کول (۱۸۵۳)، په اروپا کې د واټونو د لومړي عصري څراغ معرفي کول (۱۸۵۳)، او د نړۍ لومړنۍ د تېلو عصري څاه جوړول (۱۸۵۴) یادولای شو. په شمالي امریکا او ټولې نړۍ کې د رڼا لپاره د تیلو غوښتنه په چټکۍ سره د ودې په حال کې وه.
د وينې ورکولو ګټې
د وينې ورکولو ګټې
د وينې ورکولو ګټې او د د وينې ورکولو ګټې او د وينې ورکولو اړوند معلومات+ویډيود وينې ورکولو ګټې او د وينې ورکولو اړوند معلومات+ویډيو معلومات+ویډیو په اوسط ډول د انسان په بدن کې د 5 ـ 6 ليتره پورې وينه شتون لري. که چيرې يو څوک روغ صحت ولري کولای شي 500cc يا ملي ليتر وينه په ارمه سره ورکړي. که چيرې ښه صحت ولري نو يو ليتر وينه ورکول هم تاوان نه لري، يو دوه هفتي به لږ کمزوري احساس کوي نور مشکيل نه لري.
له دې هم خبر شئ: What is a brand image and how is it different from a brand identity
وينه ورکونکی په دولسو هفتو يا دريو مياشتو کې يو ځل وينه ورکولای شي.
ښځه هم وينه ورکولای شي خو چي د ويني ورکولو په وخت کي زنانه مريضي ونلري (حيض).
د وینې ورکولو ورسته انسان باید ښه خوراک وکړي ترڅو بدن یې بیرته وینه پوره کړي.
په 12 هفتو يا دريو مياشتو کي يو ځل وينه ورکول د انسان بدن ته مفيده ده!
د وينې ورکولو ګټې او د وينې ورکولو اړوند معلومات+ویډيو د وينې ورکولو ګټې او د وينې ورکولو اړوند معلومات+ویډيو د وینې ورکولو روغتیایي ګټې ۱: د زړه په امراضو د اخته کیدو د خطر کمښت.
۲: د تازه وینې او نوي سره کرواتو په تولید کې چټکتیا.
۳: د هیمو کرومیتوزیس د ناروغي سره مجادله.
۴: په بدن کې د خوړو د انرژي سون.
۵: د ويني فشار کنټرولوي.
۷: وزن اداره کوي.
که تاسو وینې ته اړتیا لرې او یا وینه ورکول غواړئ نو په آنلاین ډول یې هم ترلاسه کولای شئ.
کوم کسان کولای شي چې وینه ورکړي هغه کسان چې د ۱۸ـ ۶۰ کلونو پورې عمر ولري.
حد اقل ۵۰ کیلو ګرامه وزن ولري.
د روغتیا د کارکوونکو تر نظر لاندې وي یعنې کومه ناروغي ونه لري.
راټولونه: سید نظیر سادات
دا هم ولولئ: په نهاره د اوبو څښلو له دې ګټو خبر شئ
ټوېنکل کهنا
ټوېنکل کهنا انګليسي:Twinkle Khanna یوه هندي فلمي اداکاره ده.
لومړنی ژوند او کورنۍ
ټوینکل کهنا د ۱۹۷۴ کال د ډسمبر په ۲۹ مه په ممبۍ کې زیږیدلې وه، چې د هندي فلمونو د مشهورې اداکارې ډیمپل کپاډیا او راجیش کهنه له دوو لوڼو څخه لومړۍ ده.
د هغه تره چني بای کپاډیا یو ګجراتي سوداګر و او پلار یې راجیش کهنه چې د پنجاب په امرتسر کې زیږیدلی و، د ریل پټلۍ د قراردادیانو په کورنۍ پورې اړه درلوده.
د هغې خور رینکي کهنا او د تره زوی کرن کپاډیا هم په فلمونو کې کار کړی دی
هغه د نوي دور عالي لیسې، پنچګاني او د سوداګرۍ او اقتصاد د نرسي مونجي کالج کې زده کړې کړې.
د دوولسم ټولګي له بشپړولو وروسته، هغې غوښتل چې د چارټرډ اکاونټنټ په توګه دنده پرمخ بوځي، مګر د مور او پلار په ټينګار سره د فلم صنعت سره یوځای شوه. ټوېنکل کهنا د خپل فلمي کیریر له پیل کولو دمخه د سترګو جراحي هم کړې وه.
سرچينې
وېشنيزه:1974 زېږېدنې وېشنيزه:هندي فلمي ستوري وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:فلمونه ۱۹۹۱ (میلادی) وېشنيزه:پښتو فلمونه وېشنيزه:پښتو سينما وېشنيزه:هندي سينما وېشنيزه:باليوود سينما وېشنيزه:باليوډ سينما وېشنيزه:باليووډ سينما
د نعوظ اختلال
نعوظ په سکستراپیۍ کې یوه مشهوره اصطلاح ده او معمولا منظور یې دادی چې د نارینه جنسي اله ولاړ حالت نشي پيدا کولی یا ژر لوېږي او مړاوی کېږي. د يوشمېر نارینه وو لپاره په یوه لوی سرخوږي بدل شوی، نعوظ په خپل ذات کې له ځانه سره ځینې نوري رواني ستونزې هم زېږوي او خپله هم د پراخه لاملونو په لرلو سره یو پيچلی شوی اختلال دی. غواړو یو پر بل پسی یې لامولونه وشمیرو او هر یوه ته حل پيدا کړو:
لومړی
ډېری نارینه له خپلې میرمنې سره سني، ذهني او جسمي توپیرونه لری، اړیکو کې ستونزې لری او دا خبره د امریکا د ارواپوهانو د ټولنې د ورستيو څېرنو په يوه راپور کې هم راغلې چې ښې اړيکې په ښه جنسي اړیکه او ښه جنسي اړیکي په ښو خپل منځي اړيکو اغېز شیندي، نو اړينه ده، چې دا او دې ته ورته مسالې له ځانه سره حل کړو تر څو نعوظ په خپله حل شي.
څلورم:
نعوظ وخت ناوخت طبی یا جسمی لامل لري او اړینه ده چې درملیزه درملنه یې وشي او په دغه برخه کې یوه یورلوژیست ډاکټر ته مراجعه وشي تر څو مساله په دوايي درملنه حل شي او که په طبي برخه کې هم هڅه شوي هیله کوم چې بیا هڅه وشي تر څو په دقیق ډول تشخیص او درملنه وشي.
پنځم:
هڅه باید وشي چې نا امیده نشو ځکه چې نږدې د نړۍ ۹ تر ۱۰ په سلو کې نارینه په ارثي ډول دا ستونزه له ځان سره راوړي او لازمه نه ده چې ډېره خوا ورته بده او فکر ورته خرابه شي هغه اصطلاح ده وايي ((چې په عالم ده په ما څه غم دی)) په دغه برخه کې میرمنو ته ډېر احتیاط په کار دی، ځکه چې ډېر ځله د ښخو ننګول د نعوظ د زیاتیدو په برخه کې ډېره بده اغېز او ونډه لوبولې ده.
شپږم:
نعوظ په ځینو نارینه و کې د هورمونونو د ګډوډیو په خاطر هم وي یانې د ځینو هورمونو د ترشح او نه ترشح کېدل هم ځېنې نارینه په نعوظ اخته کړي او په ډېرو نارینه و کې چې دغه ستونزه حل شوې د نعوظ ستونزه یې خپله حل شوي.
اووم:
په ځینو نارینه و کې ځکه د نعوظ ستونزه پيدا کېږي چې سګرټ، قیلون (چلم)، نصوار او شراب الکل) کاروي دا نشه یي توکي او مواد په مرکزي عصبي سیستم تاثېر کوي او کمزوري کوي یې او که کوم نارینه له وړاندې په نعوظ اخته وي او پورتنۍ نشې وکړي د نعوظ حل یې خورا سخت او ناشونې کېږي.
اتم:
ځينې نارینه له خپل اقتصادي، ټولنیز او فرهنګي وضعیت نه په متواتر ډول ځورېږي او دغه کار د دوی په جنسي ژوند هم خپله اغېز پرېښې او له ډېرو سره چې مسلکي مرکې شوي د نعوظ له ستونزې هم سر ټکولی په دې برخه کې وروستۍ څېړنې څرګندوي چې اقتصادي، ټولنیز او فرهنګي چارې هم په نعوظ نیغ په نیغه اغېز لرلی. ځینې مالي تېروتنې، ځينې ټولنیز ارزښتونه او ځینې منفي فرهنګونه او د هغو اغېز په ځپله د یوې رواني سرګردانۍ لاملونه دي او دغه اروايي حالت په جنسي ژوند ډېر اغېز کړی.
نهم:
ځینې نارینه د زود انزالی فوبیا (وېره) لري او دا وېره د نعوظ لامل ګرځي له نیکه مرغه څه موده وړاندې له همدغه ډول یوه مراجع سره مخامخ شوم، چې هیڅ راز هورموني، جسمي، جنسي ستونزه یې نه لرله خو د ذهن له اړخه په وېره کې وه او نعوظ ورته پيدا شوی وه او ډېر د خجالت او کمۍ احساس ورته پیدا شوی وه آن ویل یې چې زه حاضر یم چې د بدن کوم غړی پرې شي خو په دې شرط چې د نعوظ ستونزه مې حل شي له نیکه مرغه وروسته له ۵ جلسو په ستونزه غالب شو او ستونزه یې حل شوه.
لسم:
ځېنې نارینه د جنسي اړیکو میل او شوق نه لري او دا لامل ګرځي چې نعوظ ورته پيدا شي دا دوه څرګند لاملونه لري، که له ذهني اړخه میل او مینه یا علاقه نوي جنسی رابطه سخته او نعوظ پيدا کېږي خو که مساله د کوم اروايي یا رواني اختلال وي بیا کیدای شي ژرخپګان لامل وي او په ژور خپګان کې هم دو ډوله پيښېږي یو رفلیکسی یانی کله چې په جسم لږېږه نه تحریکېږي دویم فانتزی یا خیالي وي چې ژوز خپګان ستاسو میل او برانګیتګي مهاروي او تاسو نه تحریک کېږی او نعوظ پيدا کوی او سره له دې ژور خپګان د ښځې په ارګازم کې هم ځنډ راولي او دا ځنډ په نارینه کې د نعوظ لاملونه برابروي دغه مورد په نارینه او ښځینه کې د اضطراب او استرس په لرلو سره هم پيدا کېږي.
یوولسم:
په خپل سره د دوا کارول متاسفانه نن سبا زموږ په کورونو کې بېلابېل درمل لیدل کېږي، د بېلګې په ډول د زکام دوا، د سردرد ګولۍ، د فشار ګولی او داسې نور دا ټول که د ډاکټر په مشوره وي که نوي د ځینو نرانو د نعوظ لامل شوي په داسې یوه حالت کې ښه خبره ده ده، چې له یوه معالج ډاکټر سره خبرې وشي، نن سبا د ځینو نشه یي توکولو کارول هم د دوا په څېر کارول کېږي د بیلګې په ډول د آفتامینونه، کوکاین، ماری جوانا چې ډېر بد او سخت تاثېر لري.
دوولسم:
خښم، چاغښت او اروايي ناروغتیا هم د نعوظ لاملونه بللی شو ځکه چې خښم د د جنسي الې د وینې جریان ټيټوي او که دغه خښم پر مېرمن وي جنسي اړیکه بیخي ناشوني کوي، چاغښت هم همدا ډول دی، پر نفس د اعتماد ټيټوي، شکر پيدا کوي، د نارینه هورمونونه ټيټوي، انسان لږ فعالیت کوي، د وینې فشار لوړېږي، د هضم په سیستم کې ستونزې پيدا کوي او دا ټول د جنسي سالمې اړیکې وژونکي دي او نعوظ یې یوه لویه نښه ده، د سالم جسم لرل، د یوه طبیعي جنسي اړیکې اړتیا ده، کوم نارینه چې اروايي روغتیا ولري، وزن یې سم وي، و دینې فشار یې سم وي، زړه او معده یې ښه کا کوي د ژوند ډول یې سم وي، خواړه یې سم وي او دا ټول له یوې سالمې جنسي اړیکې ته اړتیا لري.
پایله
پورتنیو خبرو ته په پاملرنې سره ډېری جنسي ناروغۍ په پورتنیو لاملونو پورې اړه لري او ښه خبره ده چې په وړکي ستونزه پيدا کېدو سره ژر تر ژره د موضوع اړوند متخصص سره په جریان کې شو.
اړوند ليکنې
ارګاسم
اوږدمهاله ارګاسم
موټ وهل
د بکارت پرده
پېغلتوب
سرچينه
Cunningham GR, Rosen RC. Overview of male sexual dysfunction. In: UpToDate, Martin KA (Ed), UpToDate, Waltham, MA, 2018.^ a b c d e f g h i j k l m Chowdhury SH, Cozma AI, Chowdhury JH. Erectile Dysfunction. Essentials for the Canadian Medical Licensing Exam: Review and Prep for MCCQE Part I. 2nd edition. Wolters Kluwer. Hong Kong. 2017.^ Montague DK, Jarow JP, Broderick GA, Dmochowski RR, Heaton JP, Lue TF, Milbank AJ, Nehra A, Sharlip ID (July 2005). "Chapter 1: The management of erectile dysfunction: an AUA update". J. Urol. 174 (1): 230–39. doi:10.1097/01.ju.0000164463.19239.19. PMID 15947645.^ Frederick LR, Cakir OO, Arora H, Helfand BT, McVary KT (October 2014). "Undertreatment of erectile dysfunction: claims analysis of 6.2 million patients". The Journal of Sexual Medicine. 11 (10): 2546–53. doi:10.1111/jsm.12647. PMID 25059314.^ Delgado PL, Brannan SK, Mallinckrodt CH, Tran PV, McNamara RK, Wang F, Watkin JG, Detke MJ (2005). "Sexual functioning assessed in 4 double-blind placebo- and paroxetine-controlled trials of duloxetine for major depressive disorder". The Journal of Clinical Psychiatry. 66 (6): 686–92. doi:10.4088/JCP.v66n0603. PMID 15960560.^ "Neurogenic Sexual Dysfunction in Men and Women". Neurologic Bladder, Bowel and Sexual Dysfunction. S2CID 35058570.^ "Male Sexual Dysfunction Epidemiology". Erectile dysfunction. Armenian Health Network, Health.am. 2006. Retrieved 2007-10-07.^ Lue TF (2006). "Causes of Erectile Dysfunction". Erectile dysfunction. Armenian Health Network, Health.am. Retrieved 2007-10-07.^ a b "Erectile Dysfunction Causes". Erectile Dysfunction. Healthcommunities.com. 1998. Retrieved 2007-10-07.^ "Erectile Dysfunction". Retrieved 2010-07-01.^ Peate I (2005). "The effects of smoking on the reproductive health of men". Br J Nurs. 14 (7): 362–66. doi:10.12968/bjon.2005.14.7.17939. PMID 15924009.
د الله ځواک او حکمت
د کتاب ځانګړنې:
د کتاب نامه: اسانه اسلامپوهنه ( د ژڼیو لپاره)
ژباړن: ډاکټر ذبیح الله اقبال
وېبپاڼه:www.andyal.com
ټول مخلوقات، د الله د ځواک نښې دي. غر، بیدیا، سمندر، ځمکه، لمر، سپوږمۍ او په آسمان کې ستوري؛ خو په مخلوقاتو کې ځنې یې ځانګړې ځانګړنې لري؛ د بېلګې په توګه: خدای چې انسان وپنځاوه، سترګې یې له څلېښینو اوبو ورجوړې کړې، غوږونه یې له کورپاندوکیو او ژبه یې له غوښې. کوم ځواک کولای شي له څلېښینو اوبو لیدځواک، هډوکي ته اورېدځواک او غوښې ته ویناځواک ورکړي؟
د بشر جوړ کړي ډېری څیزونه، څه موده روسته له کاره غورځېږي؛ خو د انسان د بدن غړي تر ډېرې مودې کار کوي.
د تاریخ په اوږدو کې میلیاردونه بشر وپنځول شول؛ خو په دې دومره انسانانو کې له پیله تر اوسه، ان د دوو انسانانو د ګوتو کرښې هم سره یو شان نه دي، حال داچې ډېر تکړه هنرمندان تر څو هنري آثارو ډېر آثار نه لري!
په قرآن کریم کې لولو:
((او په ځمكه كې څنګ په څنګ پرتې ټوټې دي او (همداراز) د انګورو بڼونه، كښتونه او د كجورو ګډ بنسټې او بېل بنسټې ونې دي، چې په يو ډول اوبو خړوبېږي! او حال داچې ځینو ته مو پر ځینو نورو د خوراک له پلوه غوراوی ورکړی، بېشكه په دې (چارو) كې هغو خلكو ته (څرګند) دلايل دي، چې عقل كاروي .[1]))
هو! ځینې خلک مېوه یوازې نس ډکولو ته غواړي؛ خو هوښیاران ددې ټولو ښکلاوو او هېښتیاوو په لیدو سره د خپل ایمان اروا تازه کوي او د الله د ځواک نښې پکې ویني؛ ځکه له یوه ډول اوبو او خاورو یوازې د یوه ډول خوند تمه کولای شو؛ خو د الله ځواک داسې دی، چې ډول ډول خوندونه، رنګونه او بڼې ترې پنځوي.
الله حکیم دی؛ یعنې ټولې چارې یې پر ځای، سمې او موخه لري او یو بې موخې چار هم نه کوي، ان هغه چارې چې زموږ له انده ترخې او کړوونکې دي، هرومرو دلیل ورته شته دی. د بېلګې په توګه: که انسان درد او رنځ نه احساساوه؛ نو یوځلي به یې بدن له کاره غورځېده؛ خو درد په بدن کې د خطر او رنځ اخطار او نښه ده.
دردونه او رنځونه انسانان درملو جوړولو او علمي پرمختګونو ته هڅوي او د درد او رنځ تر سیوري لاندې انسان د خپلې روغتیا په قدر پوهېږي.
یو ځل بیا دې کرښو ته پام وکړئ!
د الله ټولې چارې په خپل ځای کې عالمانه دي او روغتیا او رنځ یې زموږ د ودې لپاره ایښي دي.
که روغتیا تولید ډېروي، رنځوري ترحم ډېروي.
که روغتیا د ودې لامل ده، رنځوري الله ته د ورنږدېدو لامل ده.
هو! الله ځواکمن ذات دی؛ خو د ځواک مانا دا نه ده، چې هر هغه څه وکړي، چې زموږ خوښه وي او یا یې ترې غواړو؛ بلکې الله خپل ځواک په هغه ځای کې کاروي، چې عالمانه او حکیمانه وي.
تاسې دا ځواک لرئ، چې خپل کمیس څېرې کړئ؛ خو دا کار نه کوئ. الله یې ځواک لري، چې یو کس بې زده کړې، عالم کړي او د یوه بزګر له زحمت پرته، محصولات رامنځ ته کړي او بې درمل او ډاکټره، رنځو ته شفا ورکړي؛ خو دا کار نه کوي؛ ځکه چې حکیمانه چار نه دی؛ ځکه دا چار د اندونو، هڅو او اړیکو د ځوړ لاملېږي. [1] . وَفِي الأَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِّنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَى بِمَاء وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَى بَعْضٍ فِي الأُكُلِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ (رعد/۴)
له نعمتونو یې پنځګر پېژندل
د کتاب ځانګړنې:
د کتاب نامه: اسانه اسلامپوهنه ( د ژڼیو لپاره)
وېبپاڼه:www.andyal.com
ځان ته ګورم، وینم، چې پخپله مې ځان نه دی جوړ کړی؛ نو یو پنځګر لرم.
زما پنځګر باید یو پوه وسمن وي، له ما سره مینه ولري، زما له ټولو اړتیاوو خبر وي او په پوره کولو یې وسمن وي.
هغه زما لوراند پنځګر څښتن دی.
هر نوزېږی، چې دې نړۍ ته راځي، لومړی څیز، چې اړتیا ورته لري، خواړه دي؛ خو هېڅوک هم نه پېژني او د یوه کار د کولو وس هم نه لري!
که ټول متخصصان سره راټول شي او وغواړي د دې نوزېږي د خوړو لپاره یوه لار وټاکي؛ نو څه به کوي؟ خواړه به یې څه وي؟ کوم توکي باید ولري او د تودوخې په کومه درجه کې دې وساتل شي؟ څوک یې چمتو کړي او څنګه دې نوزېږي ته ورکړل شي؟
د نوزېږي یوازې یو کار زده او هغه هم تی رول، نه څه ژوولی شي او نه پوکی ورکولای شي.
تر موره به څوک مهربانه او د مور تر شیدو به کوم خواړه غوره وي؟ نوځکه د نوزېږي خواړه د مور  تر سترګو او څارنې لاندې دي، چې مور وکولای شي د خپل نوزېږي ساتنه وکړي او خواړه یې له مینې او محبت سره مل وي. خواړه هم تل چمتو وي او سړولو او ګرمولو ته اړتیا هم نه لري.
که دا دومره نعمتونه نه ول؛ نو څه به کېدل؟
که مور شیدې نه درلودای؛ که ماشوم د روولو پر ځای پوکی ورکول؛ که یې نشول کولای، چې په ژړا خپله لوږه څرګنده کړي؟ که د نوزېږي ټولې اړتیاوې د مور په شیدو کې نه وې او که د مور مینه لږه وای او د یوه داسې دروند مسوولیت منلو ته چمتو نه وه؛ نو بیا؟
کومه پوهه او ځواک دی، چې وکولای شي، په دې اړتیاوو یې سر خلاص شي او په دقیقه توګه ټولې پوره کړي؟
څښتنه! زه خو په خپلو اړتیاوو نه پوهېدم او نه مې موروپلار خبر ول، چې کوم خواړه راته په کار او ګټور دي.
تر زېږېدو د مخه دې د مور تی راته له شیدو او د مور زړه راته له مینې او د مور ژوند دې زما په پلار تامین کړ.
غوره خواړه دې راکړل، چې په خورا ساده لار خپلې اړتیاوې پوره کړم.
څښتنه! ددې پېرزوینو دې منندوی یم.
مل مې شه، چې له دې ټولو نعمتونو دې په ښه توګه ګټنه وکړم، هېر دې نه کړم، له موروپلار سره مې نېکي وکړم او لکه څنګه چې ته راته ښه څښتن یې، زه دې هم ښه بنده ووسم.
نوزېږي ته د مور د شیدو د ارزښت په باب قرآن کریم وايي : ((وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلاَدَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَن يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ [1]=او ميندې خپلو اولادونو ته پوره دوه كاله تى وركوي. (دا حكم) هغه چا ته دى، چې غواړي د تي رودنې موده پوره كړي .))
پېغمبراکرم (ص) وايي: (( کوشني ته غوره خواړه د مور شیدې دي.[2]))
دیني عالمان هم وايي: که د مور روژه کېدل، ماشوم ته یې شیدو ورکولو ته تاوان رسوي؛ نو روژه پر مور فرض نه ده؛ ځکه د کوشني تغذیه کول د رمضان میاشت تر فرض روژې مهمه ده. [1] . بقره/ ۲۳۳
[2] . عیون اخبار الرضا، دویم ټوک، ۳۴ مخ.
جيابهارتي
جيا بهارتي په انګليسي:Jayabharathi یوه هندي فلمي اداکاره ده. چې په 1950کال د هند تاميل ناډو ايالت په اروړ سيمه کې د شيواسن کرن ناير او سارادا په کور کې زېږېدلې ده. نوموړې په مليالم ژبه خبرې کوي.
د ژوند ملګری يې هري پوتان و، چې د طلاق له کبله سره بېل شول، له هغې وروسته يې له ساتار سره واده وکړ چې د ازدواج سمره يې د کرېش جی ا په نوم يو زوی دی، چې له هغې هم جلا شوې وه.
سرچينې
وېشنيزه:1950 زېږېدنې وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:پښتو سينما وېشنيزه:هندو مذهبي لارښودان وېشنيزه:هندو فلسفي مفاهیم وېشنيزه:هندو-اروپايي څوژبيز ملاتړ کينډۍ وېشنيزه:هندسي شكلونه وېشنيزه:هندسه وېشنيزه:هند او پاکستان وېشنيزه:هندي ژبه
دین څه دی؟
د کتاب ځانګړنې:
د کتاب نامه: اسانه اسلامپوهنه ( د ژڼیو لپاره)
لیکوال: شیخ محسن قرآیتي (د تفسیر نور مفسر)
ژباړن: ډاکټر ذبیح الله اقبال
وېبپاڼه:www.andyal.com
= لومړۍ زده کړه: دین څه دی؟ = دین د اند، ګروهې، لارې او کړنلار په مانا دی؛ که لار په حقه وي، که په باطله. قرآن کریم بوتنمانځو ته وايي: (لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ [1]= ستاسې لپاره خپل دين او زما لپاره خپل دين.)
نو د هر چا لار، کړنلار، دود او دستور یې دین دی؛ خو مهمه داده چې په حق لار او حق دین پسې ولاړ شو.
= د حق دین نښې: = １- حق دین، هغه دین دی، چې له عقل سره سمون وخوري.
بوتنمانځو به له ډبرو او لرګیو بوتان توږل او نمانځل یې. قرآن ورته وايي: دا چار مو له عقل سره سمون نه خوري.
)(قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ=[2] ايا هغه څه نمانځئ، چې پخپله مو توږلي دي ؟!)
شونې ده په دې کږه او ناسمه لار مو پلار نیکونه هم تللي وي؛ خو نباید پرې ولاړ شو؛ لکه څنګه چې بوتنمانځو خپلو چارو ته د مخونې په پار ویل: )(إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءنَا عَلَى أُمَّةٍ [3]= په حقيقت كې خپل پلرونه مو پر يوه دين موندلي او بېشكه موږ يې لارويان يو)(
２- حق دین هغه دی، چې د پالونکي پنځګر له لوري وي؛ نه د نورو له لوري.
دې بېلګې ته پام وکړئ:
هره دستګاه او کومه مهمه وزله چې جوړه شي او بازار ته راشي؛ نو معمولا لارښود کتاب ورسره وي، چې له هغه دستګاه د ګټنې لار یې ښوولې وي.
انسان هم چې خدای پنځولی دی، لارښود کتاب لري، چې خدای د آسماني کتاب په بڼه را استولی دی. د محصولاتو لارښود کتاب هغه کس لیکي، چې هغه محصول یې طراحي کړی او جوړ کړی وي؛ نو زموږ ژوند ته هم باید هغه الله کړلار راکړي، چې موږ یې پنځولي یو،له اړتیاوو مو خبر دی او د ستونزهواري وس مو لري.
３- حق دین هغه دی چې د انسان ټولو اړتیاوو ته کړلار ولري؛ جسم او روح ته، دنیا او آخرت ته، وګړي او ټولنې ته.
４- حق دین هغه دی، چې عمل کول پرې د ودې او غواروي لامل ګرځي او وخت تېرېدنه یې ناچله نه کړي او احکام یې د تل لپاره تازه او په زړه پورې وي.
دیني احکام؛ لکه ایکي یو الله لمانځنه، له پاکو او سپېڅلیو خلکو لاروي، د خلکو حق په پام کې نیول، ګټور خواړه، زده کړه او کار، د نورو درناوی او له بېوزلیو سره مرسته کول. چې یو له دې احکامو ځنې هم د کوم ځانګړي وخت او ځای لپاره ځانګړي نه دي؛ بلکې د تل لپاره په هر ځای او وخت کې ژوندي دي.
د امام حسین تل ژوندۍ وینا، چې و یې ویل: ((هیهات منا الذلة)) هېڅکله به ذلت ته غاړه کېنږدم؛ که څه پخپله او ځوځات مې شهیدان شي. دا شعار په ټولو ځایونو او وختونو کې د ټولو انسانانو لپاره ښکلا لري او له چلنه نه غورځېږي.
هو! له خدایه مننه، چې په لمانځه کې ده،
د لوږې څکل او د لوږو یاد، چې په روژه کې دی،
له مال، ځان او دینه دفاع، چې په جهاد کې ده،
د بېوزلیو لاسنیوی، چې په خمس او زکات کې دی،
د پاکۍ سپارښتنه، چې په اودس، غسل کولو او د نوکانو په اخستلو او سر اوڅېرې په پاکولالي کې ده،
ادب رعایتول، سلام اچول او بې بلنې یو ځای ته نه ورتګ، د موروپلار، خپلوانو او ښووندانو درناوی او پر ژمنه وفا، چې دیني کړنلارې دي،
او په زرونو نورې دیني کړنلارې، هېڅکله ناچله کېږي نه او د لمر په څېر د دین په آسمان کې ځلېږي او ټولو ته مانیزه انرژي وربښي.
هغوی چې له دیني کړلارو ګټنه نه کوي او له کوټلي دینه نه برخمنېږي؛ نو دوه لارې یې په مخ کې دي:
１- یا دې په خپل اند او سلیقه عمل وکړي، چې نن یا سبا به پښېمانه شي.
２- یا پر بشري قوانینو اډانه وکړي، چې د محدودو انسانانو له انده او یا د هغو کسانو له فکره راولاړ شوي، چې د خپلو ځاني غوښتونو او ظالمانو په لومو کې ښکېل دي.
نن د بشرحقوقو لپاره تر ټولو مهم ځای، ملګري ملتونه دي؛ خو ځینو هېوادونو؛ لکه آمریکا پکې د وټو حق لري؛ یعنې که د نړۍ د ټولو هېوادونو استازي یو هوډ ونیسي، امریکایان یې کولای شي، په یوازې ځان رد کړي. دا زموږ په پېر کې د بشرحقوقو څېره ده.
خو په قرآن کې لولو: (( قانون، د خدای حق دی او ان پېغمبر  حق نه لري، له ځانه یو ټکی پکې وراضافه کړي او که داسې وکړي؛ نو خدای به یې د ژوند رګ پرې کړي.[4]))
هغه خدای چې تر طبیب او مستري په زرونو ګرایه پوه  او پر انسان لوراند او لورین دی؛ یوازې هغه خبر دی، چې انسان څرنګه یو موجود دی او کوم چار یې چې په ګټه دی، هغه یې فرض یا مستحب کړی دی او څه یې چې په ګټه نه دي، هغه یې حرام یا مکروه کړي دي.
سربېره پردې چې الله لارښود کتاب را استولی دی، د بشر لاس یې د پېغمبرانو، سپین لمنو او عادلو امامانو په لاس کې ورکړی دی.
قرآن کریم هغه دین یو بشپړ دین ګڼي، چې پر ښو احکامو درلودو سربېره، د ټولنې مشري هغه ته ور وسپاري، چې بشپړ کمالات ولري. د مایده سورت په درېیم آیت کې لولو)(الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ = نن مې ستاسې دين دربشپړ كړ)) نن مې دین دربشپړ کړ؛ او دا هماغه ورځ وه، چې رسول الله (ص) له خپل روستي حج نه په راستنېدو کې په ((خم غدیر)) نومي ځای کې ودرېد او د خپل پالونکي په حکم یې د حضرت علي کرم الله وجهه لاس راپورته کړ او خلکو ته یې وویل: (( من کنت مولاه فهذا علی مولاه[5])) د چاچې زه مولا یم، علي یې هم مولا دی.
[1] . کافرون/ ۶ آیت
[2] . صافات/۹۵
[3] . زخرف/۲۳
[5] .اصول کافي، لومړی ټوک، ۴۲۰ مخ.
هکران څه ډول هکینګ کوي؟
هکران څه ډول هکینګ کوي؟
آیا پوهیږئ هکران څه ډول هکینګ کوي؟ د یاهو انټرنېټي شرکت په دې وروستیو کې اعلان وکړ چې د کابو یو میلیارد کاروونکو محرم مالومات یې د هکرانو یا په بله مانا د انټرنیټي غلو لاس ته لوېدلي دي.
له دې هم ځان خبر کړئ: How to make dollars from AirDrop
دا خبره هغه مهال جوته شوه چې یاهو د یو بل ورته برید په اړه پلټنې کولې. یاهو شرکت وایي، شک لري چې د هکرانو د دې ډلې تر شا د کوم هېواد یا دولت لاس دی.
هکران څه ډول هکینګ کوي؟ هکران څه ډول هکینګ کوي؟ خو دا کار څومره شونی دی؟ د یاهو شرکت دا ادعا چې کوم هېواد یا دولت له هکرانو سره مرسته کړې چې پر نوموړي شرکت برید وکړي، ښایي څو لاملونه ولري.
یو مهم ټکی دا دی چې پر یاهو د انټرنېټي برید خبر تر ټولو دمخه د استخباراتي ادارو لخوا ورکړل شو.
دا هغه استخباراتي ادارې دي چې د ورته شرکتونو او پوځي بنسټونو د امنیت په برخه کې کار کوي.
کارپوهان وايي، د دې برید له څرنګوالي داسې ښکاري چې د کوم عادي هکر کار نه دی. د دوی په وینا کله چې یو دولت غواړي د انټرنېټ له لارې د کوم بل هېواد یا شرکت پر ضد عمل ترسره کړي، د دې کار نښې نښانې د یوه عادي غله یا هکر له کړنو بیخي جلا وي.
هکران څه ډول توانېږي چې یو بل کمپیوټر ته ننوځي؟ دا نو په دې پورې تړاو لري چې دا بل کمپیوټر د خوندیتوب لپاره څه ډول شفرونه او انټي وېروس کاروي.
هکران څه ډول هکینګ کوي؟ هکران څه ډول هکینګ کوي؟ دریمه پوښتنه دا ده چې دولتونه د څه لپاره هکران یا انټرنیټي غله کاروي. ځواب یې ساده دی. دوی خپل هدفونه یا موخې لري. لکه د یو چا په اړه د مالومات راټولو. د دې کار لپاره دوی هکران ګماري.
ویل کېږي ۷۵ سلنه هکرانو د مالي غلا لپاره د خلکو کمپیوټرونو او برېښنالیکونو ته ننوځي. یوازې ۱۵ سلنه هکران داسې دي چې د یو هېواد یا دولت په غوښتنه د یو بل هېواد یا شرکت پر ضد کار کوي.
کارپوهان وایي په بشپړه توګه د هکنګ مخنیوی ناشونی دی. خو شرکتونه باید ورته چمتو وي او کله چې پرې برید کېږي، باید داسې پوهه او وسایل ولري چې ژر تر ژره غبرګون وښیي او له ډېر زیانه ځان وژغوري.
آلکسی کاسیګین
الکسي نیکولایویچ کاسیګین (زوکړه: د ۱۹۰۴ زکال د فبروي ۲۱ مه – مړینه د ۱۹۸۰ زکال د ډسمبر ۱۸ مه) د سړې جګړې پر مهال شوروي چارواکی و چې د ۱۹۶۰مې لسیزې په نیمايي کې د کمونیست ګوند د عمومي منشي لئونید برژنف په خوا کې د شوروي اتحاد له اغېزمنو سیاستوالو څخه و.
کاسیګین په ۱۹۰۴ زکال کې د سن پترزبرګ ښار د روسي کارګري طبقې په یوه کورنۍ کې وزېږېد. نوموړی د روسیې د کورنۍ جګړې پر مهال کارګري پوځ ته ولېږل شو او په ۱۹۲۱ زکال کې د سره پوځ د عمومي بسیج له پای وروسته یې په سایبریا کې د صنعتي مدیر په توګه په کار پیل وکړ. کاسیګین د ۱۹۳۰مې لسیزې په لومړیو کې لینینګراد ته راوګرځېد او ژر ژر لوړو پوړیو ته ورسېد. د لویې وطني جګړې (دویمې نړیوالې جګړې) پر مهال کاسیګین د دولتي دفاع د کمېټې غړی و او دنده یې دا وه چې شوروي صنایع له هغو سیمو څخه په چټکۍ وباسي چې د جرمني د پوځ له خوا نیول کېږي. نوموړی وړاندې له دې چې د کوچنیو صنایعو وزیر (وروسته د د کوچینو صنایعو او خوړو وزیر شو) شي د مالیې د وزیر په توګه یې خدمت وکړ. ستالین په ۱۹۵۳ زکال کې له خپلې مړینې یو کال وړاندې کاسیګین په سیاسي کمېټه کې له دندې ګوښه کړ او په عمدي توګه یې د کاسیګین ځایګی د شوروي په اداره کې کمزوری کړ.
ستالین په ۱۹۵۳ زکال کې ومړ او د ۱۹۵۹ زکال د مارچ په ۲۰ مه، کاسیګین د دولتي پلان جوړونې د کمیټې (ګوسپلان) مشر وټاکل شو هغه دنده چې نوموړي څه باندې یو کال وساتله. کاسیګین وروسته د وزیرانو د شورا لومړی مرستیال شو. هغه مهال چې نکیتا خروشچف په ۱۹۶۴ زکال کې له دندې ګوښه کړای شو، کاسیګین او لئونید برژنف په نوبت سره د لومړي وزیر او لومړي منشي په توګه د هغه ځای ونیو. له دې وروسته کاسیګین له برژنف او نیکولای پودګورنی سره یوځای درې کسیزه عالي شورا رامنځته کړه چې د خروشچف پر ځای یې په شوروي اتحاد واکمني کوله.
له خروشچف وروسته د دغې عالي شورا په لومړیو کلونو کې کاسیګین د شوروي په سیاست کې د اغېزمنې څېرې په توګه راڅرګند شو. نوموړي د شوروي اتحاد د جمهوریتونو د اقتصاد د مدیریت سربېره له متحده ایالاتو سره د هستوي تسلیحاتو د کنټرول کولو اړوند د خبرو اترو د رهبرۍ او همدارنګه له نورو ټولو کمونیستي هېوادونو سره په اړیکو باندې د پام له مخې د هېواد د بهرني سیاست په برخه کې پام وړ مسئولیت پرغاړه درلود. له دې سره په ۱۹۶۸ زکال کې د پراګ د پسرلي پیل د هغه د سیاستونو پر وړاندې پراخ غبرګونونه راوپارول او برژنف ته یې لار برابره کړه څو په سیاسي دفتر کې د واک لرونکي په توګه هغه تر خپل اغېز لاندې راولي. په داسې حال کې چې دی او برژنف له یو بل سره مخالف و او تر هغه مهاله چې د ۱۹۸۰ زکال د اکتوبر په ۲۳ مه د بد روغتیايي حالت له امله تقاعد ته اړ شو په خپله څوکۍ پاتې شو. نوموړی دوه میاشتې وروسته د ۱۹۸۰ زکال د ډسمبر په ۱۸ مه ومړ.
بهرنۍ پالیسي
کاسیګین د خپلې واکمنۍ د لومړنیو کلونو پر مهال، له هېواده بهر له هېواد څخه د استازولۍ اړوند د برژنف حق له ستونزې سره مخ کړ، هغه دنده چې د کاسیګین په باور باید د دولت د مشر په واک کې وای هماغه ډول چې په غیر کمونیستي هېوادونو کې دود وه. دغه چارې د لنډ مهال لپاره دوام وکړ، هغه چې لامل وګرځېده هنري اې. کیسنجر په دې باوري شي چې کاسیګین د شوروي اتحاد مشر دی. کاسیګین چې په ۱۹۶۰ مه لسیزه کې له لومړۍ نړۍ سره اصلي مذاکره کوونکی و، وروسته له هغه چې برژنف خپل ځایګی په سیاسي دفتر کې تثبیت کړ او همدارنګه د بهرنیو چارو وزیر اندری ګرومیکو په خپلو په دندو کې د هغه له لاسوهنې ستړی شو؛ نور نو په ډېرو کمو مواردو کې له دوهمې نړۍ بهر لیدل کېده.
په منځني ختیځ کې شپږ ورځنۍ جګړې د شوروي او امریکا ترمنځ د همکاریو پر زیاتوالي اغېز درلود؛ په همدې موخه د متحده ایالاتو دولت د شوروي سره د اړیکو د لا ښه کېدو په موخه کوسایګن د متحده ایالاتو له ولسمشر لینډون بي. جانسون سره د ناستې په موخه په ملګرو ملتونو کې له وینا کولو وروسته وروباله. په دغه ناسته کې چې د ګلاسبورو د مشرانو د کنفرانس په توګه پېژندل کېږي، جانسون او کاسیګین د اټومي توغندیو د محدود کولو اړوند هوکړې ته سره وه نه رسېدل، خو د دغې ناستې دوستانه او پرانیستې فضا د «ګلاسبورو د ارواح» په توګه یاده شوه. د دواړو هېوادونو ترمنځ اړیکو هغه مهال وده وکړه چې د ۱۹۷۰ زکال د مسکو هوکړه د ۱۹۷۰ زکال د اګست په ۱۲ مه د شوروي اتحاد له خوا د کاسیګین او ګرومیکو او د لویدیځ جرمني له اړخه د ویلي برانت او والټر شیل له خوا لاسلیک شوه. په ۱۹۷۱ زکال کې کاسیګین د ډیوید راکفلر په ګډون له امریکايي پلاوي سره پراخه لیدنه ترسره کړه او د متحده ایالاتو او شوروي اتحاد ترمنځ یې د اړیکو، له چاپېریال څخه د ساتنې، د وسلو د کنټرول او نورو مسایلو اړوند بحثونه وکړل.
کاسیګین د فنلنډ له ولسمشر اورهو ککونن سره نږدې اړیکې لرلې چې له شوروي اتحاد سره یې مرسته وکړه څو له فنلنډ سره متقابل فعاله سوداګري ولري او هغوی د سړې جګړې پر مهال له یو بل سره له مخ کېدو لرې وساتي.
په ۱۹۷۲ زکال کې کاسیګین د عراق له دولت سره د همکارۍ او ملګرتیا هوکړه لاسلیک کړه چې د عراق د عربي سوسیالیست بعث ګوند سره د شوروي اتحاد د پیاوړ اړیکو او همدارنګه د عراق له پخواني رهبر عبدالکریم قاسم سره د اړیکو پر بنسټ وه.
کاسیګین د هنګري د خلکو د جمهوریت د رهبر په توګه د یانوش کادار اقتصادي اصلاحات د شوروي د رهبرۍ له مداخلې څخه وساتل. پولنډی رهبر ولادیسلاو ګومولکا چې په ۱۹۷۰ زکال کې له خپلو ټولو دندو څخه ګوښه کړای شوی و، د ادوارد ګیرک ځای ناستی شو او هڅه یې وکړه د لومړۍ نړۍ څخه په پور اخیستو سره د پولنډ د خلکو د جمهوریت اقتصاد بېرته په پښو ودروي.