cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د برېښنا دستګاه يا سټېشن
د برېښنا زياتې دستګاوې يو يا زيات توليدووونکي ماشينونه لري، چې دا يو څرخنده ماشين دی چې ميخانيکي انرژي په درې فازه برېښنايي انرژۍ بدلوي. د يو مقناطيسي برخې او يو هادي تر منځ اړوند حرکت يو برېښنايي جريان رامنځته کوي.
د انرژي سرچينه د جنراتور يا توليدونکي په پراخه توګه د بدلولو (تغيیر په کې راوستلو) په موخه چمتو شوې ده. د نړۍ تر ټولو زياتې د برېښنا دستګاوې، د برېښنا د توليد په موخه فوسيلی مايع يا ګاز لکه د ډبرو سکاره، تېل او طبيعي ګاز سوځوي. د انرژي په پاکو سرچينو کې هستوي انرژي او د بيا نوي کېدو وړ زياتېدونکې کارونه، لکه: لمریزه، بادي، څپه ایزه، د ځمکې د تودوخې او د اوبو برېښنا شاملېږي.
تاريخ
د ۱۸۱۷ ز په لومړيو کې بلجيمي مخترع (Zénobe Gramme) د صنعت لپاره په سوداګريزه کچه د برېښنا د توليد په موخه يو کافي ځواکمن توليدوونکی (جنراتور) اختراع کړ.
په ۱۸۷۸ز د انګليستان په (Cragside) کې د (William, Lord Armstrong) په واسطه د اوبو برېښنا يوه دستګاه طرحه او جوړه شوه، چې په خپل حالت کې يې د جهيلونو له اوبو نه(Siemens dynamos) ته، د برېښنا ورکولو لپاره استفاده کوله. برېښنا ګروپ ته انرژي ورکړه، تودوخه، ګرمې اوبه يې توليد کړې، يوه برېښنايي وسيله او د کارکوونکو د لږ ګمارنې وسيلې او د کروندو جوړونه يې په کار راوړله.
په ۱۸۹۰ ز کې د نړۍ د ډبرو سکارو په واسطه چلېدونکی عامه د برېښنا دستګاه، د اډيسن د برېښنايي رڼا دستګاه په لندن کې جوړه شوه. دا د (Thomas Edison) يوه پروژه وه، چې د (Edward Johnson) په واسطه تنظيم شوه. يو (Babcock & Wilcox) جوشوونکي ۹۳ کیلو واټه (۱۲۵ هارس پاور) ماشين ته برېښنا ورکړه، چې يو ۲۷ ټنه (۲۷ اوږد ټن) جنراتور يې وچلاوه. دا وړاندې شوې برېښنا، په هغو سيمو کې فرض کېږي چې د سړک له کېندنې پرته د درې پل د سړک لاندې لښتي په واسطه رسېدلی شوې، چې د ګاز کمپنيو انحصار و. په مشتريانو کې د ښار معبد (City Temple) او (Old Bailey) شامل وو. يو بل مهم پېرېدونکی د پوسټ د عمومي ادارې د ټيليګراف دفتر و، مګر دا تر ځمکې لاندې لښتي په واسطه نه شو رسېدلی. جانسن د عرضه کېبل لپاره (Tavern) او (Newgate) تنظيم کړل، چې دا کيبل به په هوايي ډول غځېږي.
په ۱۸۸۲ ز په نيويارک کې د منهاتن ټاپو (Manhattan Island) په ټيټه سيمه کې د برېښنايي رڼا د توليد په موخه د اډيسن په واسطه تاسيس شو. ذکر شوې دستګاه، تر هغې کار وکړ، چې بالاخره په ۱۸۹۰ ز کې د اور له امله له منځه ولاړ. دې دستګاه د مستقيم جريان جنراتورونو د چلولو په موخه متقابل د بخار ماشينونه کارول. د DC د وېش له امله د خدمت سيمه کوچنۍ او په مشبوع کوونکو کې د ولټېج لوېدلو په واسطه محدوده وه. په ۱۸۸۶ ز کې (George Westinghouse) د يوه متبادل جريان سيستم په جوړولو پيل وکړ، چې د اوږد واټن لېږد لپاره د ولټېج د پورته وړلو په موخه يې يو تبديلوونکی (Transformer) [هغه برېښنايي اله ده چې کمزوریې برېښنا په قوي بدلوي] وکاراوه او وروسته يې بېرته ولټېج راټيټ کړ، چې د کور دننه رڼا په موخه ترېنه ګټه واخېستل شي. دا يو نسبتاً زيات ګټور او ارزانه سيستم و، چې د عصري سيستمونو سره ورته دی. د جريانونو ټکر (war of the currents) بالاخره د AC وېش او ګټورتوب په برخه کې حل شو، که څه هم DC سيستمونو د ۲۰ پېړۍ تر پای پورې دوام وکړ. DC سيستمونه د يوه ميل (کيلومتر په خدماتي وړاندې يا د اړتيا له مخې همدومره کوچني، د مايع يا ګازو د مصرف په پرتله لږ اغېزناک او د زيات پراخه مرکزي AC توليدي دستګاوو د چلولو په پرتله د کاريګرو متمرکز و.
AC سيستمونو د مصرف د ډول له مخې په پراخه کچه فريکوينسي وکارولې، د رڼا مصرف لوړې فريکوينسي کاروي او د انقباض سيستمونه او دروند موتور سيستمونه ټيټو فريکوينسي (تناوبونه، تکرار) ته ترجيح ورکوي. د مرکزي دستګاه د توليد اقتصاد هغه وخت په ستر ډول وده وکړه، چې متحده رڼا او د انرژۍ سيستمونه چې په يوه عامه فريکوينسي کې يې عمل کاوه، وده وکړه. دې ته ورته توليدي دستګاه چې د ورځې پر مهال يې پراخه صنعتي مصرفونه مشبوع کړل، د ګڼه ګوڼې پر مهال يې د تګ راتګ د لويو لارو سيستمونه او په ماښام کې د رڼا مصرف هم مشبوع کولی شو. د همدې له امله يې د سيستم د مصرف عامل (load factor) ته وده ورکوي او په ټوله کې د برېښنايي انرژي بيه کموي. زياتې تمې وې، توليدي دستګاوې انرژي يا رڼا ته د فريکوينسي د ټاکنې او څرخېدونکي فريکوينسي بدلوونکو (frequency changers) په واسطه وقف شوې وې او څرخېدونکي بدلوونکي (convertors) له عمومي رڼا او د برېښنا له شبکې نه د برېښنايي لويو لارو سيستمونو د مشبوع کولو لپاره په ځانګړي ډول عام وو.
د حرارتي برېښنا دستګاوې
د حرارتي انرژۍ د دوران ګټورتوب د مايع يا ګاز توليد شوي اعظمي کار په واسطه محدود دی. ګټورتوب په مستقيم ډول د استعمال شوې مايع يا ګاز يوه دنده نه ده. د ورته اصلي حالتونو لپاره د ډبرو د سکارو، هستوي او ګازي انرژۍ دستګاوې ټول ورته نظرياتي ګټورتوب لري. که چېرې يو سيستم ټول پر ثباتي ډول وي، دا به د هغې په پرتله زيات اغېزناک وي، چې په متناوب ډول کارول شوی دی. اصلي توربينونه په عمومي ډول هغه وخت په لوړ اغېزناکتوب سره عمل کوي، چې په بشپړ ظرفيت کې عملي شوی وي.
څپواټن
څپواټن (په انگرېزي: Wavelength) د څپې واټن ته وييل کېږي. دا په پنځپوهنه کې د څپو د پېژندلو يو تعريف دی چې د دوو څپو د څوکو تر مېنځ فاصلې ته وييل کېږي. همدا شان له بنسټکرښې څخه د يوې څپې د پيلېدلو، اوښتلو او خپلې اصلي نقطې ته د ورستنېدلو واټن ته څپواټن وايي.
وېشنيزه:پنځپوهنه
28 جولای
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
29 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
سورة مريم
سورة مريم د قرآن ۱۹ مه سورة ده.
وېشنيزه:قران وېشنيزه:قراني سورتونه
بیساو
بیسایو په لاتیني Bissau) په افریقا   کې پروت د ګینه بیساو هیواد پلازمینه ده.
گيلانغرب ولسوالي
گيلانغرب ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان گیلانغرب)  د ايران د کرمانشاه ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د گيلانغرب ښار دی. دا ولسوالي ۵۷٬۰۰۷ تنه نفوس لري. د گيلانغرب ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۵۹ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د کرمانشاه ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
30 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
ازمايښت
ازمايښت هغه کړنلاره ده، چې د يوې انګېرنې د ملاتړ يا دروغ ثابتولو په موخه تر سره کېږي يا دا چې د هغه څه اغېزناکتوب يا شونتيا معلوموي، چې وار له مخه نه وي کارول شوي. ازمايښتونه د هغه څه په ګوته کولو سره په لامل او اغېز کې پوهه يا ځيرکي برابروي، چې د يو ځانګړي عامل د لاسوهنې په وخت کې څه وتنۍ پېښېږي. ازمايښتوه د موخې او کچې له مخې پراخه توپير لري، مګر تل د تکرار وړ کړنلارو او د پايلو پر منطقي شننه باندې تکيه کوي. طبيعي ازمايښتې څېړنې هم شته.
يو ماشوم ښايي په دې د پوهېدلو لپاره بنسټيز ازمايښتونه وکړي، چې شيان څه ډول ځمکې ته غورځېږي، په داسې حال کې چې د پوهانو ډلې ښايي د يوې ښکارندې په اړه د خپلې پوهې يا درک د لوړولو په موخه د منظمې پلټنې کالونه وخت ونيسي. ازمايښتونه او نور تر لاس لاندې فعاليتونه د هغو زده کوونکي لپاره خورا مهم دي، چې د ساينس ټولګي کې زده کړه کوي. ازمايښتونه د ازموينې نمرې لوړولی شي او له يو زده کوونکي سره مرسته کوي، چې د زده کړې موادو کې په ځانګړي ډول هغه وخت زيات بوخت او لېوال شي، چې هر وخت کارول کېږي. ازمايښتونه له شخصي او نارسمي طبيعي پرتلنو (لکه: د خوښې موندلو لپاره د ککو خوند ازمويل) څخه تر لوړو اداره شويو (لکه: هغه ازمايښتونه چې پېچلو اسبابو ته اړتيا لری، د زياتو پوهانو له لورې څارل کېږي او له اتوم څخه د کوچنيو ذرو په اړه د معلوماتو موندلو هيله لری). د ازمايښتونو کارونه د طبيعي او انساني پوهو تر منځ د پام وړ توپير لري.
ازمايښتونه په نمونه يي ډول ازماښتونه يا کتنې رانغاړې، چې د يو خپلواک بدليدونکي په پرتله د بدلېدونکو اندازو د اغېزو کمولو په موخه جوړې شوي دي. دا د پايلو باور زياتوي، چې زياتره وخت د ادارې اندازو او نورو اندازو تر منځ د پرتلنې له لارې وي. پوهنېزې يا ساينسي کتنې يا ازمايښتونه له پوهنيز مېتود يا لارې چارې څخه بېل دي. په نظرياتي ډول ټول په يو ازمايښت کې ټول بدليدونکي ازمويل کېږي (چې د ازمايښت د اندازو له لورې ورته ځواب ويونکي دي) او هيڅ يو يې بې ازمايښته نه دي. په دې ډول ازمايښت کې که چېرې ټولې کتنې يا ازمايښتونه د تمې له مخې کار وکړي، نو د دې پايلې اخېستل شوني دي، چې ازمايښت د ارادې له مخې کار کوي او دا پايلې د ازمويل شويو بدلېدونکو د اغېز له امله دي.
کتنه
په پوهنيز يا ساينسي مېتود کې يو ازمايښت هغه سترواکه کړنلاره ده، چې د سيالو موډلونو يا انګېرنو منځګړتوب کوي. څېړونکي د شته نظريو د ازمويلو يا د هغوی د ملاتړ يا ناسم ثابتولو په موخه د نويو ګڼو په موخه هم له ازمايښتونو څخه ګټه اخلي.
يو ازمايښت په عمومي ډول هغه ګڼنه ازمايي، چې د يوې ځانګړې ښکارندې يا بهير د کار کولو د څرنګوالي په اړه تمه يا هيله ده. که څه هم يو ازمايښت ښايي د هغه څه په اړه له ځانګړې تمې څخه پرته د «څه به وشې که چېرې» پوښتنې ته ځواب ويل هم په نښه کړي، چې يو ازمايښټ يې څرګندوي يا دا چې پخوانۍ پايلې تاييد کړي. که چېرې يو ازمايښت په پاملرنې سره تر سره شي، نو پايلې يې يا د ګڼنې ملاتړ کوي او يا يې ناسمه ثابتوي. د ساينس د ځينو فلسفو له مخې يو ازمايښت هیڅکله يو ګڼنه نه شي ثابتولی او يوازې ملاتړ يې کولی شي. له بله پلوه هغه ازمايښت چې ضد بېلګې برابروي، يوه نظريه يا ګڼنه ناسمه ثابتولی شي، مګر يوه نظريه د اسانتيا يا څرګندوالي په لګښت کې تل د مناسبو ځانګړو بدلونونو په واسطه ژغورل کېدلی شي.
په انجنيري او فزيکي پوهو کې ازمايښتونه د پوهنيز مېتود بنسټيزه برخه ده، چې تر ځانګړو حالتونو لاندې (لکه: ايا د انجنيرۍ يو ځانګړی بهير د غوښتنې وړ کيمياوي ترکيب توليدولی شي) د فزيکي بهيرونو د کار څرنګوالي په اړه نظريې او ګڼنې ازمايي. په دې څانګو کې ازمايښتونه په نمونه يي ډول په هر نقل کې د کټ مټ پايلو د توليد په هيلو کې د يو شان کړنلارو پر ورته کولو “replication” باندې تمرکز کوي. ناڅاپي دنده عامه نه ده.
په طبابت او ټولنيزو پوهو کې د ازمايښتي څېړنې پراخوالی په بېلابېلو څانګو کې پراخه توپير لري. کله چې وکارول شي، که څه هم ازمايښتونه په نمونه يي ډول د کلينيکي ازمايښت بڼه څاري، چې ازمايښتي واحدونه په کې (چې په عمومي ډول انفرادي انسانان وي) په ناڅاپي ډول د درملنې يا ازمايښت حالت لپاره ګومارل کېږي، چې يو يا زياتې وتنۍ په کې ارزول شوي دي. په فزيکي پوهو کې د معيارونو خلاف، تمرکز په نمونه يي ډول د منځنۍ درملنې پر اغېز (د درملنې او ازمايښت ډلو تر منځ په وتنيو کې توپير) يا د ازمايښت پر بلې احصائيې باندې دی، چې ازمايښت په واسطه توليد شوې ده. يوه مفرده څېړنه په عادي ډول د ارمايښت ورته والي نه رانغاړي، مګر بېلې څېړنې ښايي د منظمې کتنې او متا شننې له لارې راټولې شي.
د پوهې يا ساينس د هرې څانګې په ازمايښتي عمل کې ګڼ توپيرونه شته. د بېلګې په ډول: کرنيزه څېړنه په پرله پسې ډول ناڅاپي ازمايښتونه (لکه: د بېلابېلو حاصلاتو پرتليز ګټورتوب ازمايلو په موخه) کاروي، په داسې حال کې چې ازمايښتي اقتصاد ډېری وخت د حالتونو د اداره کولو او درملنې په موخه د اشخاصو پر ناڅاپي دنده باندې له تکيه کولو پرته د نظريې په بڼه د رامنځته شويو انساني کړو وړو ازمايښتي ازموينې رانغاړي.
تاريخ
په معاصر مفهوم کې د عملي لارې پر بنسټ د لومړنيو لارو چارو له ډلې څخه يو يې د عربي رياضيپوه او عالم ابن الهيثم په کارونو کې لېدل کېږي. نوموړي د رڼا او ليدپوهنې څانګه کې د ځاني نيوکې، د ازمايښتونو پر ښکاره پايلو باندې باور او همدا راز د پخوانيو پا‎يلو له مخې د نېوکې په شان عواملو له امله د خپلو ازمايښتونو د اداره کولو له لارې ازمايښتونه تر سره کړل او د بطليموس په کتابونو کې د ليد او رياضيکي ستونزو ته بېرته ورګرځېد. هغه لومړنی پوه و چې د پايلو د ترلاسه کولو لپاره يې قياسي ازمايښتي مېتود څخه ګټه پورته کړه. «د رڼا او ليدپوهنې کتاب» تر سرليک لاندې خپل کتاب کې يې په يو ازمايښتي مفهوم کې د پوهې او څېړنې لپاره په بنسټيز ډول نوې لارې چارې بيان کړي:
«موږ د دې لپاره چې پلټنه په خپلو اصولو او پيليزو کې له سره پيل کړ، بايد د شته شيانو په يوې پلټنې او د ښکاره څيزونو د حالتونو په يوې سروې سره خپله پلټنه پيل کړو. موږ بايد د ځانګړتياوو ځانګړنې يو له بل څخه بېلې او هغه څه د قياس له لارې يو ځای کړو چې د ليد د پېښېدلو پر مهال په سترګو پورې اړه لري او هغه څه چې د ورته، نه بدلېدونکي، څرګند او ناشکمن اوسېدلو په موخه د حس په کړو وړو کې موندل کېږي. وروسته له هغه څه چې موږ يې بايد په خپله څېړنه او استدلال کې وار په وار او په منظم ډول پورته يوسو، پايلو ته په پام سره پيليزو باندې نيوکې کوو او احتياط پلی کوو، چې په دې ټولو کې زموږ نښه دا ده چې د پلټنې تابع يې کړو او د عدالت کارونې بيا کتنه وکړو او بېځايه پلوي ونه کړو او په ټول هغه څه کې پاملرنه وکړو چې موږ يې قضاوت کوو يا پرې نيوکه کوو او اصل دا دی چې موږ حقيقت پلټو او بايد د نظريې تر اغېزې لاندې رانه شي. موږ ښايي په پای کې له دې لارې هغه حقيقت ته ورسېږو، چې زړه خوشحالوي او په وار وار او پاملرنې سره هغه پای ته ورسېږو، چې ډاډ په کې څرګندېږي؛ په داسې حال کې چې د نيوکې او پاملرنې له لارې موږ ښايي هغه رښتيا تر اغېزې لاندې راوړو، چې مخالفتونه له منځه وړي او شکمنې مسېئلې حل کوي. د دې ټول له امله موږ په انساني مزاج يا طبيعت کې له شته ککړتيا څخه خالي نه يو، مګر موږ بايد په خپل بشري ځواک سره خپله زياته هڅه وکړو. موږ په ټولو شيانو کې له خدای څخه مرسته تر لاسه کوو».
سورة طه
سورة طه د قرآن ۲۰ مه سورة ده.
وېشنيزه:قران وېشنيزه:قراني سورتونه
والو کارپوریشن
والو کارپوریشن Valve Corporation چې د والو سافټویر Valve Software په نوم هم پیژندل کیږي، یو امریکایی ویډیو ګیم جوړونکی، خپرونکی، او ډیجیټل توزیع شرکت دی چې مرکز یې په بیلیو، واشنګټن کې دی. دا د سافټویر توزیع پلیټ فارم سټیم او د نیم ژوند ، کاونټر سټریک ، پورټل ، د ماتې ورځ ، د ټیم کلی ، کیڼ ۴ مړ ، او ډوټا لړۍ رامینځته کونکی دی.
والو په 2010s کې لږې لوبې خوشې کړې، او د هارډویر او مجازی واقعیت (VR) سره یې تجربه کړې. دوی په ۲۰۱۵ کې د سټیم ماشین سره د هارډویر بازار ته ننوتل ، د لوبو کمپیوټرونو یوه کرښه ، کوم چې په خراب ډول پلورل شوي ، او د HTC Vive او Valve Index VR هیډسیټونه یې خپاره کړل. دوی په ۲۰۲۰ کې د نیم ژوند لړۍ ته راستانه شول د نیم ژوند سره: الیکس، د دوی پرچم بردار VR لوبه. په ۲۰۲۱ کې، والو د سټیم ډیک پورټ ایبل لوبو کمپیوټر اعلان کړ.
هېکس ټريپلټ
هېکس ټريپلت یا درې گونی جادوگر (Hex triplet) په کمپيوټر او ټيکنالوجۍ کې يو سيسټم دی چې رنگونه ښاي. دا سيسټم HTML ,CSS او SVG کې استعماليږي. هيکس ټريپليټ کې رنگ ښودو لپاره شپږ هندسي (digit) استعمالول پکار يي۔
د ګامبیا دالاسي
د ګامبیا دالاسی په انګلیسي Gambian dalasi) ایزو کوډ GMD) د ګامبیا هیواد د پیسو واحد دی, د یادو اسعارو کنټرول د ګامبیا هیواد مرکزی بانک کوی.
31 جولای
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
بيجنگ ينتایي سينټر ټاور 2
بيجنگ ينتایي سينټر ټاور 2 چين په ښار  بيجنگ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 63 منزلونه دي او ددې لوړوالی  250 ميټر (820 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2007 کې ترسره شو۔
فريکونسي
فريکونسي يوه پوهنوي حساب دې، کچرې يوه څيز خپل چکر په يو سيکنډ کې پوره کې نو دا د هغه څيز فريکونسي ده۔مثلاً سمندر چپې وښي کله چي اوبه چوتې شي اور بېرته سمندر کې اولگي نو مونږ وايو چي يوه فريکونسي د اوبو ده۔همدا رنگې ټي وي کې چينلو د پاره يا رنگ دپاره هم ځانگړې فريکونسي يي۔
محمد ظاهر اعظيمي
وېشنيزه:افغان پوځيان
فریولي ونتزیا جولیا
فریولي ونتزیا جولیا ولایت په ایټالوي Friûl–Vignesie Julie) د ایټالیا په شمال ختیځ کې پرته سیمه ده.
1 اگسټ
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
سيدال شاه پولاد
سيدال شاه پولاد يو افغان ژباړن، ليکوال او د افغانستان د علومو اکاډمۍ پخوانی غړی وو.
خمير ولسوالي
خمير ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان خمیر)  د ايران د هرمزگان ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د بندر خمير ښار دی. دا ولسوالي ۵۶٬۱۴۸ تنه نفوس لري. د خمير ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۸۳ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د هرمزگان ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
سورة الأنبياء
سورة الأنبياء د قرآن ۲۱ مه سورة ده.
نایروبی
نایروبی په انګلیسي Nairobi) د افریقایي هیواد کینیا پلازمینه ده. نایروبی ښار د لومړی ځل لپاره په ۱۸۹۹م کال کې د یوی قرارګاه په توګه جوړ شو چې وروسته بیا په ۱۹۰۷م کال کې د پلازمینه نوم ورکړ شو.
امين الله خان لوگری
غازي امين الله خان لوگری (۱۷۸۲ زېږديز ـ ۱۸۵۷ زېږديز) د افغانستان د خپلواکۍ د لارې يو ملي مبارز، د افغان او انگرېز د لومړۍ جگړې برخه وال او اتل وو.
په دې ليکنه کې څينې ځايونه د لومرۍ افغان انگرېز جگړې له پېښو سره سمون نه لري او له خپل ځان نه پرې زیاتونې شوې، هيله ده چې له تاريخ سره سمې وليکل شي.
مخينه
غازي امين الله خان لوگری په ۱۱۹۷ سپوږميز کال کې د لوگر ولايت په برکيراجان کې زېږېدلی دی. پلار ېې ميرزايي خان د تېمور شاه دراني د واکمنۍ پر وخت د کشمير حاکم وو او مور ېې د کمال خان خرم خېلي لور وه. د وخت د مروجه ديني علوم ېې لوستي وو او د ښه لیک او لوست خاوند وو.
غازي امين الله خان لوگری ته د هغه د ښو اخلاقو او په رښتيولۍ سره د دندو د ترسره کولو له کبله د وخت د واکمنۍ له خوا د امين الدوله لقب ورکړ شوی دی. دی يو له هغو لويو ملي مبارزينو څخه وو چې د افغان انگرېز په لومړۍ جگړه کې برخه درلوده. هغه ته د هېوادپالنې او اسلامي ولولو پر بنسټ، چې د پرديو يرغلگرو پر وړاندې يې د پاڅون نخشه جوړه کړه او د هغې پر بنسټ د هېواد، خاورې او افغان ولس په دفاع کې ودرېد، د افغانستان خلکو د غازي لقب ورکړی دی.
غازي امين الله خان لوگری د افغانستان له ملي اتلانو څخه شمېرل کېږي. دی يو زړه ور، د لوړ عزم او همت خاوند وو، ځکه ېې انگرېزي تاريخ پوهانو په خپلو ليکنو کې د انگرېزي ښکېلاک پر وړاندې نوموړی تر ټولو لوی خنډ گڼلی دی. د پلار له مړينې څخه وروسته د وخت د واکمن پاملرنه ورواوښته. دی د بوت خاک حاکم وټاکل شو، د سيمې د خلکو د سوکالۍ او امن لپاره ېې د خير ښېگڼې کارونه وکړل، چې له مخې ېې په خلکو کې ډېر گرانښت ترلاسه کړ. حکومت نوموړي ته د امانتدارۍ او ايماندارۍ له کبله د امين الدوله لقب ورکړ. وروسته له هغه چې پلار ېې په کشمير کې ومړ نو د تېمور شاه ابدالي له خوا ېې د پلار د تقاعد تنخوا، چې د کال دوه سوه تبريزي تومانه کېدل او د څلورو زرو روپو معادل وو، په مستمرې توگه ده ته وټاکل.
د انگرېزانو پر وړاندې پاڅون
کله چې انگرېزانو پر افغانستان يرغل وکړ او شاه شجاع ېې د کابل پر پلاز کېناوه، نو پر وړاندې ېې د هېواد پر گوټ گوټ او په ځانگړې توگه په کابل کې ملي پاڅون پيل شو. د دغه پاڅون په سر کې داسې ملي مشران، هېوادپال او سرښندونکي مبارزين ولاړ ول لکه سردار محمد اکبر خان، محمد شاه خان بابکرخېل، سردار سلطان احمد خان، غلام محي الدین غلجی، میر مسجدی خان، عبدالله خان اڅکزی، محمد زمان خان او.... چې يو يې هم پخپله امين الله خان لوگری وو.
هرم
بټنوک|یو [[څلورگوټ هرم]] هرم (جمع: اهرام)، هغه اريانوونكي لرغوني جوړښتونه دي، چې د نن ورځې ساينس او ټكنالوجي يې ځان پورې اريانه كړې ده، او تردې دمه پورې څوك پدې ندي توانېدلي، چې دا مالومه كړي، چې آيا دا د انسانانو كار ؤ، او كه د كوم بل خلايي مخلوق. اهرام د هغو درې ضلعي څو مخيزه جوړښتونو څڅه عبارت دى، چې د يوځاى كېدو محور يې په يوه ټكي باندې ولاړ وي. د اهرام بنسټ كېداى شي، چې څوضلعي وي، يا به څلور ضلعي وي، او يا هم درې ضلعي.
امين الله خان لوگری
د انگرېزانو پر وړاندې پاڅون
امين الله خان لوگري په خپله سيمه کې خلک د انگرېزانو پر وړاندې جهاد ته راپاڅول او بالاخره په هغه پاڅون کې، چې پر ۱۲۵۷ هـ ق کال په کابل کې پيل پیل کړ، يې يو لوی رول درلود. همدارنگه ېې وروسته په هغو ټولو جگړو کې چې د کابل شاوخوا سيمو کې د انگرېزانو پر خلاف وشوې او په پايله کې ېې انگرېزان د افغانستان له خاورې څخه تېښتې ته اړوت، ډېره مهمه ونډه لرله. هغه په زړورتيا سره د غازيانو مشري او لارښوونه کوله. دا پاڅون د انگرېزانو او د هغوی د لاسپوڅي شاه شجاع پر وړاندې پیل شوې وو.
هرم
ډېرى لوديځ زمكپوهان او انسانپوهان پدې گروهه دي، چې دا ودانۍ د انسان جوړونه نه ده، بلكه د كوم بلې سيارې د مخلوق جوړونه ده.
امين الله خان لوگری
د کابل بېړنۍ جرگه
د پاڅون مشرانو د غازي عبدالله خان اڅکزي په کور کې جرگه وکړه. د خپل ملي پاڅون او غورځنگ نخشه ېې جوړه او د هغې د عملي کولو لپاره ېې ټينگ عزم او هوډ وکړ. د ځينو پېښلیکونکو په حواله داسې وېل کېږي چې په همدې جرگه کې نواب محمد زمان خان د غازيانو له خوا د پاڅون مشر او امين الله خان لوگری د هغه مرستيال يانې نايب وټاکل شو، نو ځکه هم امين الله خان لوگری د نايب سالار په لقب مشهور دی. د جرگې نور غړي غازي سکندر خان، غازي عبدالسلام خان او.... ول.
هرم
لرغوني څلي
د اهرامو شكلونه د ځينو لرغونو تمدنونو لخوا جوړ شوي دي، چې موږ به يې په لڼډ ډول راواخلو:
امين الله خان لوگری
د افغان انگرېز لومړۍ جگړه
د افغان ـ انگرېز لومړۍ جگړه په ۱۸۳۸ زېږديز کال کې د برتانوي هند له خوا پر افغانستان له يرغل سره پیل شوه او د پرنگيانو لښکر د صفرې په مياشت کې افغانستان ته ورننوتل. دا د هغې لويې لوبې په بهیر کې لومړۍ پيل شوې جگړه وه، چې انگرېزانو په دغه نامه نومولې وه. د انگرېزانو په تاریخ کې د افغان انگرېز جگړو ته د انگرېز راج يا انگرېز قوت لپاره د يو ډېر لوی گوزار په سترگه کتل شوي. وروسته له هغه چې کله انگرېزي ځواکونه د کابل له ښاره ووتل او شاه شجاع ووژل شو، په دغه وخت کې امير دوست محمد خان په هند کې انگرېزانو سره بندي وو، نو د شاه شجاع زوی فتح جنگ د کابل په بالاحصار کې د پاچهۍ اعلان وکړ. دده او نواب محمد زمانخان تر منځ په واک باندې جگړې پیل شوې. دلته وزير محمد اکبر خان د جلال آباد څخه کابل ته راستون شو او د فتح جنگ سره د مرنجان تپې ته ځېرمه خونړۍ جگړه پیل کړه. په همدغه مهال امين الله خان لوگری د انگرېزانو په دسيسو پوه وو، نو ېې د پښتنو تر منځ د يووالي د ساتلو، او حکومتي انډول د ساتلو په موخه دا چې د گډوډيو او وينې تويولو مخه ونيسي په پوره پوهې ېې د يوه ملي مصلحت له مخې غازي محمد اکبر خان د فتح جنگ وزير ونوماوه، وروسته له هغه په خلکو کې د وزير محمد اکبر خان په نوم مشهور شو. د انگرېز جنرال پالک په مشرۍ انگرېزي ځواکونه د فتح جنگ په ننگه او ملاتړ بيا کابل ته راغلل. وزير محمد اکبر خان باميان ولایت ته ولاړ. نواب محمد زمان خان، چې انگرېزانو خپل دوست گاڼه، له مقاومت څخه لاس واخيست او پخپل کور کښېناست. د ملي غازيانو ډېری مشران شهيدان شول او غازيان تر ډېره خواره واره شول. په دغه وخت کې چې يواځينی کس د پاڅون او مقاومت په ډگر کې د غازيانو له کتاره پاتې وو ، هغه غازي امين الله خان لوگری وو. نوموړي د پروان ولايت د سيمې غازيان پر ځان راټول کړل د ستالف په غونډيو کې ېې د انگرېزي قواؤ شخته مقابله وکړه او تر پايه ېې له مقاومته څخه لاس وانه خيست. له همدې لامله ډېرو انگرېزي مورخينو په خپلو ليکنو کې دغه نوميالی افغان اتل خپل لومړی درجه، نه پخلا کېدونکی دښمن بللی دی.
هرم
چين
د چين په هېواد كې هم ډېر اهرام ترسترگو كېږي، چې د جوړښت له مخې د مصر اهرامو ته ورته دي، دا اهرام پراخه او لوړ دي. د (Qin) لومړنې امپراتور سېركا ۲۲۱زېږد كال (د نن ورځېXi'an ښار) هم د يوه ستر هرم لاندې ښخ كړاى شوې ؤ. په همدې راتلونكې پېړيو كې د حان كورنۍ په درځنونو سلطنتي واكمن د همدې ډول اهرامو لاندې ښخ كړاى شول.
امين الله خان لوگری
مړينه
کله چې امير دوست محمد خان دوهم ځل د افغانستان امير شو، نو نوميالی غازي امين الله خان لوگری ېې د حکومتدارۍ د لالچ له کبله او يا هم د ځينو کړيو په لمسون خپلې واکمنۍ ته د خطر له لامله په بالاحصار کې بندي کړ او په همدغه زندان کې پر ۱۲۷۴ هـ .ق. (۱۸۵۷ ز) کال د ۸۷ کالونو په عمر وفات شو.
هرم
مصري اهرام
هرم وېشنيزه:د څلو ډَولونه وېشنيزه:هندسي شكلونه
امين الله خان لوگری
سرچينې
وېشنيزه:اتلان وېشنيزه:د افغانستان نوميالي
وېشنيزه:د افغانستان نوميالي
مانیلا
مانيلا (په ټاگالوگ: Maynila) د فلېپين هېواد پلازمېنه ده.
مانیلا (/məˈnɪlə/ mə-NIL-ə؛ اسپانیایي کې: [maˈnila]؛ فلیپیني کې: Maynila؛ تلفظ یې [majˈnilaʔ]) چې په رسمي توګه د مانیلا ښار (فلیپیني کې: Lungsodˈ ng Maynila؛ ځایي توګه [[luŋˈsod nɐŋ majˈnilaʔ]) ، د فلیپین هېواد پلازمېنه، او د هغه دوهم بانفوسه ښار دی. دا ډېر ښاري شوی ښار دی او په ۲۰۱۹م کال کې د نړۍ ترټولو ګڼ نفوسه ښار وو. دا په هېواد کې لومړنی منشور ښار وو چې د فلیپین کمیسیون ۱۸۳م قانون له لورې د ۱۹۰۱م کال د جولای په ۳۱مه په دې توګه وټاکل شو. د ۱۹۴۹م کال د جون په ۱۸مه د جمهوري ۴۰۹مې شمېرې قانون له تصویب، «د مانیلا ښار د منشور کېدو بیا کتنه» سره خودمختاره شو. مانیلا په نړۍ کې د نړیوالو ښارونو اصلي ټولنې د یوې برخې په توګه په پام کې نیول کېږي ځکه چې د هغه سوداګریزې شبکې لومړنۍ شبکې وې چې په ټول آرام سمندر کې پراخې شوې او د ګیلون سوداګرۍ له لارې یې آسیا له اسپانیایي امريکا سره ونښلوله. کله چې دا کار ترسره شو، د نړۍ په تاریخ کې لومړی ځل وو چې د ځمکې شاوخوا حلقه کې بې وقفې سوداګریز مسیرونه جوړ شول. مانیلا له توکیو وروسته په نړۍ کې د طبیعي بلاګانو لخوا ډېر ځپل شوی دوهمه پلازمېنه ده؛ سربېره پر دې د سوېل ختیځې آسیا یو له ګڼ نفوسه او په چټکه توګه وده کوونکو ښارونو څخه دی.
د «مانیلا» اصطلاح ټولې ښاري سیمې، لویې ښاري سیمې یا ځانګړي ښار ته د اشارې لپاره کارول کېږي. ښاري سیمه چې په رسمي ډول تعریف شوې ده، د مانیلا مټرو نومېږي، د فلپین «د پلازمېنې سیمه» کې، د کویزون ډېر لوی ښار او ماکاټي سوداګریزې مرکزي سیمه شامل دي. دا د هېواد ترټولو ګڼ نفوسه سیمه ده، د نړۍ یوه له ګڼ نفوسه سیمو څخه او د سوېل لویدیځې آسیا یو له شتمنو سیمو څخه ده. دې ښار په ۲۰۲۰م کال کې ۱۸۴۶۵۱۳ کسه نفوس درلود او یوه تاریخي سیمه ګڼل کېږي چې بیارغول شوې ده او له اداري محدودیتونو څخه ډېره ورهاخوا‌ پراخه شوې ده. مانیلا په هرکیلومتر مربع کې له ۷۱۲۶۳ کسه نفوس سره، د نړۍ ترټولو ګڼ نفوسه ښار دی.
مانیلا د مانیلا خلیج په ختیځ ساحل کې، د لوزون ټاپو کې واقع شوی دی. د پاسیګ سیند د دې ښار له منځه تېرېږي او هغه په شمالي او سوېلي دوه برخو باندې ویشي. دې ښار کې ۱۶ اداري سیمې شاملې دي او د فلیپین کانګرس کې د استازیتوب په موخه د ښار د غړو ټاکنې لپاره په شپږو سیاسي ناحیو ویشل شوی دی. په ۲۰۱۸م کال کې، د نړیوال کېدو او نړیوالو ښارونو څېړنیزې شبکې، مانیلا د نړیوالې «الفا» ښار په توګه معرفي کړ او د نړۍ په کچه د اقتصادي کړنو له نظره یې اووم ځای خپل کړ او په سیمه کې یې (د هند له دهلي څخه وروسته) دوهم ځای خپل کړ، په داسې حال کې چې د نړیوالو مالي مرکزونو شاخص له مخې مانیلا په نړۍ کې ۷۹م ځای خپل کړ.
ریښه پېژنونه
Maynilà، د دې ښار فلیپینی نوم، د may-nilà له عبارت څخه چې «هلته چې نیل پیدا کېږي» معنا ورکوي څخه اخیستل شوی دی. نیلا د سانسکرېټ ویي nīla (नील) څخه مشتق شوی چې نیل – او د تمدید په صورت کې څو ډوله بوټو ته اشاره کوي له کومو چې کولی شو دا طبیعي رنګ ترې راوباسو. د Maynilà نوم په لوړ ګومان د نیل بوټو له امله ایښودل شوی چې د ښارګوټي شاوخوا سیمه کې ښه وده کوي، نه په دې دلیل چې هلته د نیلي رنګ سوداګرۍ کېده نو ځکه به ښارګوټي ته دا نوم ورکړل شوی وي: د نیلي رنګ استخراج یوازې په اته لسمه پېړۍ کې د دې سیمې په مهم اقتصادي فعالیت بدل شو، څو سوه کاله وروسته له هغه چې د ماینیلا استوګنځی جوړ شو او نوم پرې کېښودل شو.
مای – نیلاد (May-nilad)
د ریښه پېژنونې یوه زړه، ناسمه او اوس رد شوې نظریه پر دې باور ده چې د دې ښار نوم د May-nilad («هلته چې نیلاد پیدا کېږي» په معنا) څخه اخیستل شوی دی. د دې ناسمې ریښه پېژنونې دوه نسخې شتون لري. یو له ناسمو دود شوو تصوراتو څخه دا دی چې د نیلاد کلمه د اوبو سنبل (Eichhornia crassipes) ته اشاره لري چې د پاسیګ سیند سواحلو کې وده کوي. که څه هم، دا ډول بوټی نوی له سوېلي آمریکا څخه فلیپین ته د ننه شوی دی، او له همدې کبله نشي کولی د مانیل پخواني نوم سرچېنه ووسي.
په هرحال، ژبنی تحلیل څرګندوي چې د Maynilà ویی هیڅ نه ښکاري چې له دې اصطلاح څخه جوړ شوی وي. امکان نلري چې تاګالوګ ځایي ویاندان د /d/ وروستنی حرف په نیلاډ کې په پشپړه توګه لرې کړي ترڅو د Maynilà اوسنۍ بڼې ته ورسېږي. د بېلګې په توګه، Bacoor په هماغه نږدې ځای کې لا هم د تاګالوګ پخواني ویيbakoód  («لوړه پرته ځمکه») ساتلی دی، ان په پخواني اسپانیایي تفسیرونو کې د دې سیمې نوم (د Vacol، Bacor) په توګه راغلی. سربېره پر دې، تاریخ لیکونکو آمبت اوکامپو او جوزف بامګارتنر څرګنده کړې ده چې په هر لومړني سند کې د دې سیمې نوم د Maynilà په توګه له وروستني /d/ حرف څخه پرته لیکل شوی دی. دا مستندونه په قاطع ډول ښکاروي چې د مای – نیلاډ ریښه پېژنونه جعلي ده.
په اصل کې، د نوم اصلي سرچینې په توګه د نیلاد غلطه پېژندنه په لوړ ګومان په ۱۸۸۷م کال کې د ترینیډاډ پارډو د ټاورا له مقالې څخه سرچینه نیولې، چې په هغه کې هغه په غلطۍ سره د nila له ویي څخه Indigofera tinctorial (رښتیني نیل) او Ixora manila (چې په تاګالوګ کې اصلاً نیلاډ ده) ته د اشارې لپاره کارولې دي. د شلمې پېړۍ لومړنۍ لیکنې، لکه د جولیو ناکپیل او د بلېر او رابرټسون، په سادګۍ سره دا ادعا تکرار کړې. نن ورځ، دا ناسمه ریښه پېژندنه کله کله په ادبیاتو کې د تکرار له لارې او کله هم په عمومي کارونې سره دوام مومي. د دې ناسمې ریښه پېژنونې نامتو کارونې بېلګې په توګه د یوه ځایي شرکت نوم، چې د مای نیلاډ اوبو خدمتونو په توګه نومول شوی یاد کړو، او همدارنګه د مانیلا ښار تالار ته نږدې د لوګوسنیلاډ (د نیلاډ سړک په معنا) زیر زمیني یادونه هم کولی شو.
سرچينې
وېشنيزه:مانيلا
2 اگسټ
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
محمد دوران
وېشنيزه:افغان پوځيان
دين محمد
حاجي دين محمد يو افغان جهادي جنگيالی او سياستوال دی چې لومړی يې د ننگرهار ولايت د والي په توگه او بيا وروسته د کابل ولايت د والي په توگه دنده ترسره کړې. نوموړی په خټه پښتون او د ننگرهار ولايت دی. د دين محمد ورنيکه وزير ارسلا خان په ۱۸۶۹ ز. کال کې د افغانستان د باندنيو چارو وزير وو. د وزير ارسلا خان يو لمسی تاج محمد خان د ميوند د جگړې د جنرالانو نه و او بل لمسی يې عبدالجبار خان په روسيې کې د افغانستان لومړنی سفير و.
سرچينې
‎
وېشنيزه:افغان واليان
اعليحضرت آزاد خان افغان
د اعليحضرت ازاد خان افغان کتاب يو تاريخي اثر دی چې ليکوال او ژباړن محمد طاهر کاڼي ليکلی دی.
د کتاب د چاپ چارې
دغه اثر په جرمني کې د افغانستان د کولتوري ودې ټولنې له خوا خپور شوی دی. د کتاب د چاپ چارې د دانش خپرندویې ټولنې تخنيکې څانگې پر ۱۳۹۰ لمريز (۲۰۱۱) ز کال ترسره کړې دي. کتاب په سپين کاغذ کې چاپ شوی او ټول ۲۴۷ مخونه لري. د کتاب په پای کې ۱۷ انځورونه هم راغلي دي. ددې کتاب کمپوز پخپله ليکوال کړی دی.
اخځليک
۱- کاڼی، محمد طاهر، اعليحضرت ازاد خان افغان.
وېشنيزه:پښتو کتابونه
برج چيلسي
برج چيلسي متحده عرب امارات په ښار  دوبۍ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 49 منزلونه دي او ددې لوړوالی  250 ميټر (820 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2005 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
کورنت توغندی
کورنت توغندۍ (په روسي:Корнет ПТРК, 9К135 په فارسي:موشک ضد زره دهلاویه ناټو: AT-14 Spriggan) یوه روسي رهبري شوي توغندۍ ده چی د عصري ټانکونو زره پوښ او چورلکونو (هلیکوپترونو) د منځه وړلو لپاره ورڅخه کار اخيستل کېږي. نوموړي توغندۍ د پوځي موټرونو، هليکوپترونو او لاسی وړونکي تجهیزاتو څخه ویشتل کېدلای سی.
بېژندنه
کورنت توغندۍ یوه عصری ټانک ماتونکي وسله ده چی تر ویشتلو وروسته حلزونی الوتنه لری او د لیزر شعاع لخوا رهبری شوی ده. جنگي خوله یی د دوو چاودونکي برخیزو څخه جوړه شوي ده. دغه توغندۍ ۵۵۰۰ متره واتڼ ویشتونکی وهلی سی او د سوځولو (سوند) جامدو موادو څخه جوړه شوی ده.
تاريخ
د کورنت راکټي سیستم پراختيا (انکښاف) په ۸۰ کالو کی په روسيه کی د KBP په جورونکی صنعت کی پېل شو. روسی پوځ د دغی راکټي سیستم څخه د ۱۹۹۴ کال څخه کار اخیستل شوي دي. په ۹۰ کالو کی نوموړی وسله د بېلا بېلو سیمو ته هم صادره شوه. د ۲۰۱۲ کال څخه کورنت توغندۍ  په ايران کی هم جوړ شوي ده او ايراني عسکران دهلاويه توغندۍ ورته وایی.
۲۰۰۳ عراق
عراقی ځواکونه په ۲۰۰۳ کال کی د عراق په جگړه کې د کورنب راکټی سیستم د آیبرامس د امریکایی ټانکونو د منځه وړولو لپاره کارېده. امريکایی پوځ وایی چی په دی جگړه کی د دغی توغندیو په مرسته تقریبا ۳۰ ټانکونه خراب شول
سرچینې
وېشنيزه:راکټي وسلې وېشنيزه:شوبلې ضد وسلې
سورة الحج
سورة الحج د قرآن ۲۲ مه سورة ده.
وېشنيزه:قران وېشنيزه:قراني سورتونه
3 اگسټ
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
شوط ولسوالي
شوط ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان شوط)  د ايران د آذربايجان غربي ولايت یوه ولسوالي ده. دا ولسوالي ۵۵٬۶۸۲ تنه نفوس لري او مساحت یې ۹۳۱ کیلومتره مربع دی. د شوط ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۸۶ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د آذربايجان غربي ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
4 اگسټ
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
ګئورګي مالنکوف
ګئورګي ماکسیمیلیانوویچ مالنکوف (۶ ډسمبر ۱۹۰۱- ۱۴ جنوري ۱۹۸۸ زکال) شوروي سیاستوال و چې د لنډې مودې لپاره یې له ژوزف ستالین وروسته د شوروي اتحاد د مشر په توګه دنده ترسره کړه. هغه د کمونیست ګوند د سیاسي کمېټې په ټینګار ومنله چې د لومړي وزیر په توګه د پاتې کېدو او د شوروي اتحاد په ټولیز مشرتابه کې له نورو سره د مساوي حق لرلو په بدل کې د ګوندي دستګاه کنټرول خوشی کړي. له دې وروسته هغه له نیکیتا خرشچوف سره د واک پر سر ښکېل شو، چې له امله یې په ۱۹۵۵ زکال کې د لومړي وزارت له چوکۍ او په ۱۹۵۷ زکال کې د ګوند له سیاسي کمېټې واېستل شو.
مالنکوف د خپل سیاسي ژوند پر مهال، له ولادمیر لینین سره د شخصي اړیکو له امله په پام وړ ډول د شوروي اتحاد په کمونیست ګوند کې وده وکړه. په ۱۹۲۵ زکال کې د ګوند د سوابقو د ارزونې مسئولیت وروسپارل شو. دغې چارې نوموړی له ستالین سره نږدې کړ ،هغه چې په بریالي ډول یې د شوروي اتحاد د کمونیست ګوند د عمومي منشي چوکۍ خپله کړې وه او په ډي فکټو یا عملي بڼه د شوروي اتحاد مشر و. د دغې اړیکې له امله مالنکوف په ژوره توګه د ستالین د تصفیې په عملیاتو کې ښکېل شو او وروسته بیا د دویمې نړیوالې جګړې پر مهال ورته د شوروي اتحاد د توغندیو جوړونې د پروګرام مسئولیت هم وروسپارل شو. نوموړي له ۱۹۴۶ زکال څخه تر ۱۹۴۷ زکال پورې د توغندویزې تکنالوژۍ لپاره د وزیرانو د شورا د ځانګړې کمېټې مشري هم پر غاړه لرله. ستالین ته د نږدې کس په توګه د خپل ځایګي د خوندیتوب په موخه، نوموړي په بریالي ډول وکولای شول، مارشال ګئورګي ژکوف بې اعتباره کړي او د دویمې نړیوالې جګړې پر مهال یې لیننګراد ته اړوند ټول ویاړونه له منځه یووړل، څو مسکو وکولای شي، د شوروي اتحاد د یوازنۍ کلتوري او سیاسي پلازمینې په توګه خپل ځایګی خوندي وساتي.
د ۱۹۵۳ زکال د مارچ په ۵ مه نېټه د ستالین له مړینې وروسته، مالنکوف له کوم جنجال پرته د لنډې مودې لپاره د وزیرانو شورا مشري (لومړی وزارت) او د ګوند د مرکزي کمېټې مشري پر غاړه واخیسته. په داسې حال کې چې یوازې ۹ ورځې وروسته د ګوند سیاسي کمېټې (هغه مهال ورته رئیسه پلاوی هم ویل کېده) په نوموړي فشار راووړ چې خپله دویمه څوکۍ پرېږدي خو اجازه یې ورکړه چې د لومړي وزیر په توګه پاتې شي. ورپسې مالنکوف د رئیسه پلاوي د مخکښ غړي او واکیال هېواد مشر په توګه تر هغه مهاله خدمت وکړ کله چې د ۱۹۵۴ زکال په لومړیو کې د ګوند لومړي سکرتر نیکیتا خرشچوف هغه تر خپل اغېز لاندې راوست. په ۱۹۵۵ زکال کې یې هغه اړ کړ، څو له لومړي وزارت استعفا ورکړی. په ۱۹۵۷ زکال کې د خرشچوف پر وړاندې د ګوند ضد ډلې د ناکامې کودتا وروسته، مالنکوف وړاندې له دې چې د ۱۹۶۱ زکال د نومبر په میاشت کې په بشپړ ډول له ګونده واېستل شي، په ۱۹۵۷ ز کال کې د ګوند له سیاسي کمېټې واېستل شو او همدغه کال قزاقستان ته تبعید شو. هغه په رسمي ډول له لنډې مودې وروسته له سیاست څخه تقاعد شو. په قزاقستان کې له لنډ مهال ژوند کولو وروسته، هغه بېرته مسکو ته راوګرځېد او خپل پاتې ژوند یې په عادي ډول هلته تېر کړ.
بسوس جګړه
د بسوس جګړه (عربي: حرب البسوس) هغه اوږده جګړه وه چې له اسلام څخه مخکې د عربو د دوو قبیلو ترمنځ ونښته او ۴۰ کاله یې دوام وکړ. دا جګړه د سعد بن شمس، چې د البسوس بنت منقذ په نامه عربي شاعرې ګاونډی وو، د اوښې د وژلو له کبله رامنځته شوه. البسوس، د هغه مهال نورو عربو په شان، دا کار یې په خپل شان کې ستر توهین وګاڼه او هماغه وو چې ځینې پېښې د دې جګړې لامل شول. تغلب بن وائل او بکر بن وائل قبیلې کابو څلوېښت کاله (۴۹۴ – ۵۳۴ز) وجنګېدل او یو له بله به یې د وژنو غچ اخیسته. د بسوس جګړه نن سبا د جنګ، جنجال او غچ اخیستنې د مخنیوي لپاره په عربو کې د متل په توګه کارېږي.
ګئورګي مالنکوف
مخینه
مالنکوف د روسي سترواکۍ په اورنبرګ کې وزېږېد. د هغه پلرني نیکونه په اتلسمه پېړۍ کې د عثماني سترواکۍ د رومیلا ایالت (اوس مهال شمالي مقدونیه) له اوهرید سیمې څخه دلته را کډه شوي وو. د هغوی یو شمېر د روسي سترواکۍ په پوځ کې د افسرانو په توګه خدمت وکړ. د هغه پلار په اورنبرګ ولایت کې یو بډایه بزګر و. ځوان مالنکوف به هم ځینې مهال له خپل پلار سره د هغه په سوداګرۍ او توکو د پلورلو په برخه کې مرسته کوله. مور یې د یو آهنګر لور او د یو ارتدوکس کشیش لمسۍ وه.
بسوس جګړه
د جګړې کیسه
دا کیسه په عربو کې د اسلام له راتګه مخکې تېره شوې ده. د البسوس بنت منقذ په نامه عربه شاعره په بکر بن وائل قبیله کې د خپلو خوریانو جلیلة بنت مرة او جساس بنت مرة لیدو ته ځي. جلیلة د تغلب قبیلې د مشر کلیب بن ربیعة مېرمن وي. کلیب په خپلو ځمکو کې یوه نابلده اوښه ويني او په غشې یې ولي. دا د البسوس اوښه وي. البسوس غوسه کېږي، دا کړنه د خپل شان توهین ګڼي او خپل خوریي جساس ته شکایت کوي. جساس په ډېرې جذبې سره خپل اخښي کلیب ته ورځي او وژني یې. د مړینې پر مهال، کلیب پر یوه ډبره خپل ورور عدي بن ربیعة ته، چې په سالم الزیر سره مشهور وي، دا وصیت لیکي چې (سالم لا تصالح) – سالمه! روغه مه ورسره کوه.
ګئورګي مالنکوف
مخینه
مالنکوف په ۱۹۱۷ زکال کې د روسیې له انقلاب څخه یوازې څو میاشتې وړاندې له اورنبرګ جمنازیوم څخه فارغ شو.
بسوس جګړه
د جګړې کیسه
د کلیب وژنه د دواړو قبیلو ترمنځ د جګړې لامل کېږي.
ګئورګي مالنکوف
مسلک
په ۱۹۱۸ زکال کې مالنکوف له سره پوځ سره د یو داوطلب په توګه یوځای شو او له کمونیستانو سره یې په خوا کې د کورنۍ جګړې پر مهال له سپینو روسي ځواکونو سره جګړه وکړه. نوموړي په ۱۹۲۰ زکال کې د شوروي اتحاد له کمونیست ګوند سره یوځای شو او د کورنۍ جګړې پر مهال یې په ترکستان کې د سیاسي کمیسار په توګه د پروپاګند کولو په برخه کې کار وکړ.
بسوس جګړه
د جګړې کیسه
د بکر قبیلې یو مشر، الحارث بن عباد، نه غواړي چې په دې جګړه کې را ښکېل شي. نوموړی هڅه کوي چې د دې جګړې مخه ونیسي، نو ځکه خپل زوی جبیر د تغلب قبیلې اوسني مشر او د کلیب ورور عدي بن ربیعه ته د روغې جوړې لپاره ورلېږي.
ګئورګي مالنکوف
کمونیست ګوند
د روسیې له کورنۍ جګړې وروسته، مالنکوف په ډېرې چټکۍ سره د یو سخت سري بلشویک کمونیست په توګه شهرت پیدا کړ. هغه د کمونیست ګوند په لیکو کې وده وکړه او په ۱۹۲۰مه لسیزه کې د مسکو په عالي پوځي تخنیکي ښوونځي کې د کمونیست سکرتر په توګه وګمارل شو. روسي سرچیني دا څرګندوي چې مالنکوف خپلو زده کړو ته د دوام ورکولو پرځای د یو شوروي سیاستوال په توګه د چارو ترسره کولو ته دوام ورکړ. هغه هېڅکله د خپل پوهنتون زده کړې بشپړې نه کړې او سوابق یې په نامحدود ډول طبقه بندي شوي. دغه مهال مالنکوف له ویاچسلاو مالیشف سره چې وروسته د ایګور کورچاتوف په خوا کې د شوروي اتحاد د اټومي پروګرام مشر شو، نږدې ملګرتیا جوړه کړه.
بسوس جګړه
د جګړې کیسه
هغه مهال په عربو کې دا کار دود وو چې یو لوی کس به یې د مړي په بدل کې مقابل لوري ته د قربانۍ لپاره ور لېږی، او داسې تمه کېده چې مقابل لوری به هغه کس بښي او له همدې لارې به د دواړو خواوو ترمنځ روغه کېږي. خو د تمې او د هغوی د دود خلاف، جبیر یې وواژه. د جبیر غمځپلي پلار الحارث یو اوږد شعر (۴۰ بیتونه) ووایه او په هغه شعر کې یې دا خبره روښانه کړه چې اوس نوموړی په دې جګړه کې برخه اخلي. هغه پر خپلو خلکو غږ وکړ چې خپل سرونه وخریي؛ او د خپل اس د سر او لکۍ وېښتان یې هم وخریل، چې وروسته بیا دا په عربو کې د غم او غچ اخیستنې په توګه یو دود شو. په جګړې کې د تغلب قبیلې ډېر کسان ووژل شول او الحارث دا لوړه وکړه چې تر هغو به د تغلب له خلکو سره خبرې ونه کړم تر څو چې ځمکه زما سره خبرې نه وې کړې، یانې هيڅکله.
ګئورګي مالنکوف
کمونیست ګوند
په ۱۹۲۴ زکال کې د ستالین پام مالنکوف ته شو او هغه یې د ګوند د مرکزي کمېټې په اداري پلاوي (اورګبرو) کې وګماره. په ۱۹۲۵ زکال کې مالنکوف د شوروي اتحاد د کمونیست ګوند د مرکزي کمېټې په ادارې پلاوي کې دنده ترسره کوله.
بسوس جګړه
د جګړې کیسه
د تغلب قبیلې خلک په دې وپوهېدل چې نوره جګړه نه شي ورسره کولای، نو د لارې پر څنګ یې یوه اوږده کنده وکیندل او خپل یو سړی یې په کې پټ کړ. کله چې الحارث پر دې لاره تېرېده، نو په کنده کې پټ شوي سړي په شعر کې له الحارث څخه د بښنې غوښتنه وکړه او د هغه د ځمکې د خبرې کولو لوړه یې ور پر ځای کړه.
الحارث د خپل زوی غچ اخیستی وو او نور یې نه غوښتل چې د ځمکې د خبرې کولو پر لوړې ټینګ شي، نو هماغه وو چې ۴۰ کلنه جګړه پای ته ورسېده.
ګئورګي مالنکوف
دویمه نړیواله جګړه
د ۱۹۴۱ زکال په جون میاشت کې په شوروي اتحاد باندې د جرمني له برید وروسته، مالنکوف د داخلي چارو د کمیسار بریا، ورشیلف او مولوتف په خوا کې د هېواد د دفاعي کمېټې غړیتوب ترلاسه کړ او ستالین هم د دغې کمېټې مشري پر غاړه لرله. دغې کوچنۍ ډلې د هېواد په سیاسي او اقتصادي ژوند باندې بشپړ واک درلود او په دغه کمېټه کې د مالنکوف غړیتوب هغه د دویمې نړیوالې جګړې پر مهال د شوروي اتحاد له پنځو ځواکمنو کسانو څخه یو کړ. د ۱۹۴۱ او ۱۹۴۳ زکلونو ترمنځ په دفاعي کمېټه کې د مالنکوف اساسي مسئولیت دا و چې د پوځي جنګي الوتکو او اټومي وسلو د جوړولو له پرمختګ څارنه وکړي. په ۱۹۴۳ زکال کې، نوموړي ته همدارنګه د هغې کمېټې مسئولیت هم وسپارل شو چې له جګړې وروسته یوازې له لیننګراد پرته په آزادو شوو سیمو کې یې په اقتصادي بیا رغونه نظارت درلود.
بسوس جګړه
تړلې لیکنې
عرب قبایل
ګئورګي مالنکوف
د شوروي اتحاد اټومي توغندي
ستالین مالنکوف ته د بریا (د داخلي چارو کمیسار و) سره په همکارۍ د اټومي توغندیو جوړولو مسئولیت وروسپاره. مالنکوف د شوروي اتحاد د توغندئیز سیسټم د مشر په توګه وګومارل شو، د هغه ۳۳ کلن لومړی مرستیال دیمتري اوستینوف چې د توغندیو د برخې ساینس پوه و، وروسته د شوروي اتحاد په یو له پیاوړو دفاع وزیرانو واوښت. د دویمې نړیوالې جګړې پر مهال مالنکوف، اوستینوف او میخایل کرونیچف د شوروي اتحاد توغندئیز پروګرام پیل کړ چې ډېر ژر یې د جرمنې توغندويي صنعت هم ځانته جذب کړ. مالنکوف د جرمني توغندیو د V2 کمپنۍ په راخپلولو څار درلود چې له Peenemünde څخه د لا پراختیا په موخه مسکو ته ولېږدول شوه چې څو کلونه وروسته یې وسټوک توغندي جوړ کړل چې د سپوټنیک پر مدار څرخي. په ورته مهال ملنکوف ولګا سیند ته څېرمه د Kapustin Yar او په مسکو کې د Khrunichev توغندئیزو مرکزونو په څېر د فضايي مرکزونو د جوړولو په اړه د ستالین اوامر پلي کول.
بسوس جګړه
اخځونه
العقد الفريد، ټوک۲، مخ۲۸۶
المفصل في تاريخ العرب قبل الإسلام، ټوک ۱، مخ ۶۰۳۲
أيام العرب في الجاهلية محمد جاد المولى وصاحباه، مخ ۱۴۲
ثمار القلوب في المضاف والمنسوب الثعالبي، مخ ۹۵
المفصل في تاريخ العرب قبل الإسلام، ټوک ۱، مخ ۲۴۴۷
العقد الفريد، ټوک ۲، مخ ۲۸۷
الجوهرة في نسب النبي وأصحابه العشرة، مخ ۱۶۶
خزانة الأدب، مخ ۱۶۳
المعارف لابن قتيبة، مخ ۱۳۶
الأغاني، مخ ۴۹۶
العقد الفريد، ټوک ۲، مخ ۲۸۸
الحلل في شرح أبيات الجمل، مخ ۴۴
ماسرو
ماسرو په انګلیسي Maseru) په افریقا کې پروت د لسوتو هیواد پلازمینه ده.
ساحر اپريدی
ساحر اپريدی (زوکړه ۱۹۴۳ زېږدي کال - مړینه د ۲۰۱۱ زېږدي کال اکتوبر) د پښتو ژبې يو نامتو شاعر او ليکوال وو.
مخينه
د پښتو ژبې نامتو شاعر او ډرامه ليکونکی زینت ساحر اپریدی پر ۱۹۴۳ زېږدی کال د خبیر ایجنسۍ د جمرود د کوکي خیلو قبیله په سیمه کې زېږېدلی وو. هغه د ایم اۍ پښتو ایم اۍ انگریزي پولیټیکل ساينس په څانگه کې بری ليک ترلاسه کړی وو. د نوموړي شپږ کتابونه چاپ شوي، چې په هغو کې (پانزیب) د خلکو ډیر زیات خوښ شوی دی. هغه ډرامې، افسانې او ناولونه هم لیکلي دي چې د ریډیو پاکستان پېښور او پاکستان لروينون (ټیلي ویژن) نه یې یو شمیر د پښتو ډرامې خپرې شوې دي.
د ساحر اپرېدي د فن او شخصیت په اړه لیکوال او څېړونکي پروفیسر اسلم تاثیر مشال ریډیو ته وویل: « ساحر اپرېدی ډېر رومانوي شاعر وو، او لازواله غزلې يې لیکلې دي، او د پښتو د نظم سره سره یې نثر ته هم ډیره پام لرنه کړې وه، او د خپل چاپیرچل، او د دود دستور یې پوره پوره ترجماني کړې ده.»
د شعر بېلگې يې
سوزم په انگار له لرې لرې يې نه - خاندي راته يار له لرې لرې نه
زار دې د اقرار له بې لوظۍ نه شم - وكړې چې انكار له لرې لرې نه
تېر مې شو نظر ورته نږدې نږدې - ومې كړو ديدار له لرې لرې نه
ناز كوي، ادا، مسته نخرې كوي - اخلي مې ازار له لرې لرې نه
ستورو كتل ماته او ما لارې ته - تاته انتظار له لرې لرې نه
باغ ته د اميد ساحره رانغلو - تېر شولو بهار له لرې لرې نه
مړينه
ساحر اپریدی پنځه کاله وړاندي (۲۰۰۶ ز کال) کې د گورڼ (فلج) په ناورغۍ اخته شو چې په دی وروستيو کې یی مالي حالت ډېر خراب وو. بیا وروسته ورسره د خبیر پښتونخوا وزیر اعلی امیر حیدر خان هوتي د درملنې لپاره د درو سوو زرو روپو مرسته وکړه. نوموړي د ۲۰۱۱ ز کال په اکتوبر کې له دې فاني نړۍ سترگې پټې کړې. د ساحر اپریدي په جنازه کې زرگونو خلکو برخه واخسته، د ارواښاد جم کې خپله پلارنۍ هدیره کې خاورو ته وسپارل شوه. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه.
اخځليک
۱- https://www.nunn.asia/1864/2011-10-11-16-06-08/
مولوي
مولوي يوه مذهبي رتبه ده چې د ديني زده کړو وروسته يو چا ته ورکول کېږي.
ساحر اپريدی
اخځليک
۲-https://www.tolafghan.com/articles/4839
مولوي
دملا مولنا او مولوي لنډه پيژندنه :
ملا, مولنا او مولوي دريواړه کلمې په معنى کې سره ورته او نژدې دي : د مولنا کلمه علماءوته داسلامي تاريخ په لومړيو کې نه کارول کيده ولې په ورستيو پيړيو کې په ځانگړې توگه د اهل تشيع او متصوفينو له لورې رواج شوه. ملا يا مولنا له عربي (ولي يعنې دوست ، ملگرى او مرستندوى) څخه اخيستل شوې او دقرآن کريم په ځينو آيتونو کې راغلي. اصلا ملا او مولنا يوه معنى ور کوي او مولنا له دوو کلمو جوړه ده چې يوه يي مولى يعنى دوست او مرستندوى او بله يې (نا) چې ضمير دى دجمع متکلم يعنې مونږ او مولانا يا مولنا يعنې زمونږ مرستندوى يا ملگرى يا مشر ، چې بيا له هغې نه مولا يا مُلا اخيستل شوي. او مولوي هم زما په اند له ملا او مولنا سره يوه معنى ورکوي او لکه مولانا چې د (زمونږ مولى) په معنى ده همداسې مولوي په اصل کې مولائي يعنې (زما دوست ، سيد او مرستندوى) دمفرد لپاره استعماليږي. ديادونې وړ ده چې په عربي ژبه کې (الف ، واو او يې)دريواړه حروف علت دې يعنې اصلي توري نه دې او يو دبل پر ځاى بدليږي او اصل پکې واو دى. الله جل جلاله په قرآن کريم کې څو ځله دا کلمه راوړې : لاَ يُكَلِّفُ اللّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْراً كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلاَنَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ (سوره البقرة286) همدا راز په بل آيت کې الله تعالى فرمائي : ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكَافِرِينَ لَا مَوْلَى لَهُمْ ( (محمد11 ) ژباړه: (ددې لپاره چې الله د هغو کسانو چې ايمان يې راوړى دوست او مرستندوى دې او کافران دوست او مرستندوى نه لري). نو داچې خلک د ملا ، مولنا او مولوي دکلمو په استعمال کې فرق کوي دا له پوهې نه لرې خبره ده (يعنې مولوي لوي عالم او ملا وړوکې عالم...) دا هسې په عوامو کې رواج شوي لکه ډاکټر او دوکتور. لکه څرنگه چه قرآن کریم او احادیثو کښی دمولا کلمه په الله تعالی اطلاق شویده همداراز په پرښتو او مسلمانانو هم شویده لکه الله تعالی فرمایی : فان الله هو مولاه وجبریل وصالح المؤمنين (پرته له کوم شک الله دهغه -محمد رسول الله صلی الله علیه وسلم -مرستندوی دی او جبریل علیه السلام او نیک مومنان ،همداراز رسول الله صلی الله علیه وسلم حضرت زیدبن حارثه ته وفرمایل : أنت أخونا ومولانا
وېشنيزه:مولويان
ساحر اپريدی
اخځليک
۳- https://www.mashaalradio.com/a/24355144.html
وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:افغاني ليکوال وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان
ويکيسفر
ويکيسفر (انګریزي:Wikivoyage) د ويکيمېډيا پروژې يوه برخه ده، دا پروژه د خلګو سره د ځايونو سيمو پيژندلو، او د سفر کولو په اړه هر ډول معلومات شريکوي. دا د پخواني ويکي چي ويکي ټراول نوميده پرځای فعالیت کوي او د ۱۰ ژبو په درلودلو سره يي کار پيل کړ. ويکيسفر وسمهال په دغه لاندې ژبو باندې فعالیت کوي: فارسی، انگلیسي، هالنډي، فرانسوي، آلماني، ايټالوي، پرتغالی، روسی، اسپانیایی، سويډني يوناني، اسپانیایي، عبري، ایټالوی ژبه، پولنډي ژبه، رومانیایی، اوکرایني، ويتنامي، چينايي
5 اگسټ
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
محلات ولسوالي
محلات ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان محلات)  د ايران د مرکزي ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د محلات ښار دی. دا ولسوالي ۵۵٬۳۴۲ تنه نفوس لري. د محلات ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۲۵ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د مرکزي ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
بې دولته ملتونه
په نړۍ کې اتیا بېلابېل قومي هویتونه دي چې د بې دولته (stateless) ملتونو په ډله کې راځي. تاملیان (۷۸ میلیونه)، سندیان (۴۰ میلیونه) یوروبایان (۳۵ میلیونه)، کردان (۳۲ میلیونه) اېګبو (۳۰ میلیونه) او همداسې په ترتیب نور. دوی ټول، څه د اروپايي کلونالیزم، څه د دویمې نړیوالې جګړې او څه د سړې جګړې پرمهال له خپلو طبیعي جغرافیو څخه بېل کړل شول، له همدې امله په دې سیمو کې تلپاتې تشنج، تاوتریخوالي او په وروستیو کې افراطیت وده وکړه. د ملګرو ملتونو د منشور د لومړۍ مادې د ۲ یمې فقرې، د سیاسي او مدني حقونو او د اقتصادي- ټولنیزو او فرهنګي حقونو د کنوانسیونونو د لومړیو مادو، د بشري حقونو د نړیوالې اعلامیې د ۱۵ مې مادې، مستعمرو شویو هېوادونو او ملتونو ته د خپلواکۍ د ورکړې په تړاو د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې د ۱۵۱۴ نمبر پرېکړه لیک، د دولتونو ترمنځ د دوستانه اړیکو اړوند د نړیوالو حقوقو د اصولو په تړاو د عمومي اسامبلې د ۲۶۲۵ نمبر پرېکړه لیک او ګڼو نورو نړیوالو اسنادو پر اساس د ملتونو د خود ارادیت حق (Right to self determination) د الزامي قاعدې (Jus cogens) په توګه د نړیوالو حقوقو منل شوی اصل دی چې هېڅ دولت ترې انکار او سرغړونه نه شي کولای. له دې اصله سرغړونه نړیوال مسوولیت لري چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا یې د اجرا ضمانت کوي.
تړلې لیکنې
کردېستان بلوچېستان پښتونستان سېند
خشک
Khushk (Khushak, Khoshk, Khushik, Khushuk Koshk or Kushk') خشک ،خوشک ، خیشک ، کشک یوه قبيله ده چې ختیځ آسیا ، سویل لویدیز اسیا کې موقعیت لري. دوی له خدر او خزرج څخه توپیر لري. وچ وچزای په اذربایجان او سندهي کې خشک بلل کیږي. او په پنجاب کې ، مصر دې ته (کشک) ، (کشک) ویل کیږي.
= حواله =
= بلوڅ سیمه =
د بلوچستان له وچې خشک قبیلې څخه د رند قبیلې د پراخه مهاجرت له امله ، دا قبایل هم خپل ټاټوبی پریښود او د پاکستان مختلفو برخو ته مهاجر شول. خو مورخین ورته انځور کړی دی. میرمحمدخان د کشک قبیلې اصلي مشر و. د ځینو قاضیانو په وینا ، دغه قبیله کشک یا کشک نومیده. بالده ، مکران ، د بلوچستان څانګې له شپږو کلیو څخه یوه ده ، او د هوت قبیلې لور د بالدي اولاد دی. هغه اکثره وخت د تجارت لپاره سند او جنوبي پنجاب ته تلل.
= نیټه =
خشک قبیله د تالپور کورنۍ قوي ملاتړ کونکی دی او په سند کې د بلوڅو په حکومت کې برخه اخیستې. د تالپور سلطنت په وروستۍ دوره کې ، میر شیر محمد خان تالپور د اسماعیلیانو پروړاندې د میر محمد خان کشک ملاتړ ترلاسه کړ.
په کال 43 1843 In کې ، میر محمد خان کشک د 2،000 tribes. tribes قومونو سره په تخت باندې یرغل وکړ. او په حیدرآباد کې د تالپور په لار کې اسماعیلیانو سره جګړه وکړه. د وچې بریا وروسته ، میر محمد خان د میر شیر محمد تالپور له اصلي ځواک سره یو ځای شو چې د اسماعیلیه جرگې پرضد عملیات پیل کړي.
د تالپور کورنۍ تر سقوط وروسته ، قبیله له لوی مشکلاتو او بدبختیو سره مخ شوه. برتانوي راج د تالپور سره د دوی د وفادارۍ له امله دوی کمزوري کړي وو.
= ژبه =
=توزیع= خشک قبیلہ پا د پاکیستان پرته.اذربایجان ، سعودي عربستان ، افغانستان،مصر ، عراق ،په ایران ، سوریه کې ژوند هم وکړئ = خیبر پښتونخوا = د خیبر پښتونخوا وچه قبله ، د ډيره اسماعیل خان ضلعه ، کوهاټ
= سنده = دوی د سند ایالت په بیلابیلو ولسوالیو لکه گھوټکي ، تخت ، دادو ، کندهارو ، شهدادکوټ ، کشمور ، ګوډو ، شکارپور ، مټاري ، جده او حیدرآباد کې میشته دي. = پنجاب = دوی د پنجاب په بیلا بیلو ولسوالیو کې موجود دي ، لکه د جي خان ، رحیم یار خان ، مظفرګړ او خان ​​پور.
= بلوچستان = دا په بلوچستان کې په سبي ، تربت ، اوسا محمد ، تربت ، نصیر آباد او مانډ کې موندل کیږي.
6 اگسټ
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
ټې-۹۰
د ټې-۹۰ جنگي ټانک (په روسی کی:Т-90 ) د روسي ټانکونو څخه یو عصري ټانک دی چې په ۱۹۹۲ کال کی طرح شو. دغه ټانک د "UralVagonZavod" scientific industrial corporation" PLC په فابریکه کې د نیژنی تاگیل په ښار کی جوړېږي. د ټې-۹۰ ټانک په ۱۹۹۷ کال کی د نړیوال د وسلو په نندارتون کې لیدل شو. د ټې-۹۰ ټانکونه تر نندارتون وروسته هندوستان، الجزایر، ترکمنستان او سعودی عربستان ته صادر شول. په ۲۰۱۱ کال کی د تې-۹۰ د تانک قیمت ۴،۲ میلیونه ډالاره وو.
وېشنيزه:روسي شوبلې
لازیو
لازیو ولایت په ایټالوي Lazio) د ایټالیا هیواد له ایداري برخو څخه یوه ده.
محمود بريالی
محمود بريالی (۱۳۲۰ هـ. ل. - ۱۵ د ليندۍ، ۱۳۸۵) (په انگرېزي: Mahmood Baryalai) د افغانستان د خلق دموکراتيک گوند چې د ډاکتر نجيب الله د واکمنۍ پر مهال د وطن گوند په نامه ونومول شو ، د پرچم ډلې غړی او يو کمونيسټ پلوه سياستوال و چې د دغه گوند د واکمنۍ په وخت کې یې د لومړي وزير د مرستيالۍ دنده ترسره کوله. محمود بریالی د افغانستان د هېوادمشر ډاکتر نجیب الله د واکمنۍ پر مهال د وطن گوند د مرکزي کومېټې د سیاسي بیرو غړی هم وو. دی د افغانستان د پخواني ولسمشر ببرک کارمل ناسکه ورور وو.
مخينه
محمود بريالی پر ۱۳۲۰ ل. کال د کابل د بگراميو ولسوالۍ په کمریو کې زېږېدلی دی. دی په خټه تاجک و او د افغانستان د خلق دموکراتيک گوند (چې وروسته د وطن گوند په نامه ونومول شو) د پرچم د ډلې د مشر ببرک کارمل سره يو ځای له شوروي مشرانو سره پر افغانستان د يرغل تړون په لاسليک کولو کې مخکښه رول درلود. دی د ډاکترې اناهيتا راتبزاد چې يو مهال د ښوونې او روزنې وزیره وه ، زوم وو. بریالی د ايران د توده ها په نوم د کمونيسټي گروهو لرونکي گوند لېواله غړی هم پاتې شوی.
زده کړې
محمود بريالي خپلې لومړنۍ او منڅينۍ زده کړې په کابل کې پیل کړې او د حبيبيې لېسې څخه په کال ۱۹۶۶ ز کې فارغ شو. لوړې زده کړې ېې د وټپوهنې په څانگه کې په کابل پوهنتون کې بشپړې کړې. ده د پرچم گوندي اخبار ته ليکنې چمتو کولې.