cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
په ۲۰۲۱ ز کال کې د افغانانو لاریونونه
اګست
د ۲۰۲۱ ز کال د اګست په ۱۷ مه د ښځو له خوا کوچنی لاریون ترسره شو، چې د ښځو لپاره یې د برابرو حقونو غوښتنه کوله. راتلونکې ورځ په پښتون مېشت ختیځ ولایت کې لوی لاریون ترسره شو. د اګست په ۱۸ مه طالبانو په جلال آباد کې په لاریون کوونکو باندې ډزې وکړې، ۳ کسه  په کې مړه او په لسګونو نور ټپیان شول. طالبانو ژمنه کړې وه چې په خپله حکومتولۍ کې به په بې رحمانه ډول چلن نه کوي. د پېښو د شاهدانو په وینا: دغه مرګ ژوبله هغه مهال رامنځته شوه چې، سیمه ییزو وګړو غوښتل د افغانستان درې رنګه ملي بیرغ د جلال آباد په څلور لارې کې ولګوي. همدارنګه په ختیځو ښارونو خوست او اسعد آباد کې د درې رنګه بیرغ د نصبولو په موخه د وګړو د هڅو راپورونه هم شته.
راتلونکې ورځ، د اګست ۱۹ مه، د افغانستان د خپلواکۍ په ورځ، لاریونونه نورو ولایتونو ته پراخ شول، په کابل کې بېلابېل لوی لاریونونه پیل شول، چې له هغو په یوه کې ۲۰۰ تنه په زور د طالبانو له خوا تیت کړای شول. د اګست د ۱۹ مې په وروستیو کې د ځینو سرچینو د راپورونو له مخې په کابل کې په لاریونونو کې د لاریون کوونکو شمېر زرګونو تنو ته ورسېد. بېلابېل راپورونه وو چې د طالبانو بیرغونه ښکته او د افغانستان د اسلامي جمهوریت بیرغونه یې پرځای لګول شوي، د راپورونو له مخې لاریون کوونکو دویم بیرغ رپانده کړی وو. د راپورونو پر بنسټ ګڼ شمېر لاریون کوونکي هغه مهال د طالبانو له خوا ووژل شول، کله چې دوی د افغانستان د خپلواکۍ پر ورځ په اسعد آباد ښار کې د افغانستان ملي بیرغ رپاوه، چې وروسته په سلګونو کسان له دغو لاریونونو سره یوځای شول. په همدغه ورځ په کابل کې د موټرو لوی کاروان او خلکو د افغانستان لوی درې رنګه بیرغ د نارضایتي د نښان په توګه له ځان سره لېږداوه. په خوست ولایت کې طالبانو له تاوتریخوالي څخه په کار اخیستو لاریون مات او د ۲۴ ساعتونو لپاره یې ګرز بندیز ولګاوه؛ په همدې حال کې یوه ویډیو خپره شوه چې ښيي ، په ننګرهار ولایت کې په ګولۍ ویشتل شوي لاریون کوونکي وینې بهېږي او لېږدول کېږي.
سپټمبر
د سپټمبر په دویمه، په هرات ولایت کې ۲۴ ښځو د واټ پر سر اعتراض وکړ، دوی غوښتنه کوله چې ښځو ته باید د طالبانو په حکومت کې ځای ورکړل شي او کاریګرې مېرمنې دې بېرته خپلو دندو ته ستنې شي. په یوه پوسټر کې لیکل شوي و: "زده کړې، کار او امنیت – زموږ مسلم حق دی". لاریون جوړونکو ویل چې:  دوی پلان لري په ټول افغانستان کې ورته لاریونونه ترسره کړي. د ښځو ورته اعتراض د سپټمبر په درېمه په کابل کې ترسره شو، یوځل بیا یې وغوښتل چې ښځو ته باید په دولت او نورو پریکړه کوونکو سیاسي بهیرونو کې ونډه ورکړل شي. لاریون کوونکو په ښځو غږ وکړ، څو د خپلو حقونو په برخه کې د وروستیو دوو لسیزو لاسته راوړنو څخه دفاع وکړي. په ټولنیزو رسنیو کې د خپرې شوې ویډیو پر بنسټ، په همدغه ورځ په کابل کې د مېرمنو بل لاریون هم ترسره کېده، چې د طالبانو له خوا بند شو.
په کابل کې د مدني حقونو په دفاع لاریونونو د خبریالانو او نورو مدني فعالینو په ګډون چې ډېری ګډون کوونکې یې ښځینه وې، د سپټمبر په ۴ مه هم دوام وکړ. دوی د ولسمشریزې ماڼې مخې ته لاریون وکړ، د لاریون مخه د طالب ځواکونو له خوا بنده شوه. طالبانو د لاریون کوونکو په منځ کې په ور ګډېدلو، هوایي ډزو او اوښکې بهونکي غاز په کارولو سره لاریون ختم کړ. طالبانو د لاریون کوونکو پر وړاندې د ټوپک له کنداغ او نورو فلزي وسایلو کار واخیست.
د سپټمبر په ۷ مه ۲۰۰ تنو په کابل کې د پاکستان د سفارت مخې ته لاریون وکړ. لاریون کوونکو شعار ورکاوه چې "پاکستانه! پاکستانه!افغانستان پرېږده" همدارنګه دوی " آزادي" غوښته. طالب ځواکونو په هوایي ډزو سره لاریون مات کړ. په همدغه ورځ ۲۰۰ نورو کسانو په هرات کې لاریون وکړ. طالبانو لاریون کوونکي ووهل او په هوایي ډزو یې لاریون مات کړ. د هرات په لاریون کې دوه یا درې کسان په ډزوسره  ووژل شول.
د سپټمبر په ۸ مه، په کابل او فیض آباد کې لاریونونه وشول. لاریونونه د طالب ځواکونو له خوا مات شول. د کابل د لاریون په شعارونو کې "له ښځو پرته کابینه ناکامي ده"، د ښځو لپاره برابر حقونه او "ښځې په حکومت کې" شعارونه شامل وو. په دغه لاریون کې ښځینه ګډون کوونکې د طالب ځواکونو له خوا له فزیکي او لفظي تاوتریخوالي سره مخامخ شوې. یوې ښځینه لاریون کوونکې وویل چې:  دا له طالبانو نه وېرېږي او خپل لاریون ته به دوام ورکړي. دې زیاته کړه: "دا غوره ده چې یوځل مړه شي، نه چې په تدریجي ډول ووژل شي".
اکتوبر
په اکتوبر میاشت کې ډېرو کمو لاریونونو دوام وموند، د لاریونونو شمېر راکم شو. د بهرني پالیسي په برخه کې د کارپوه فابین باوسارت (Fabien Baussart) پر باور:  د طالبانو د ځپلو پر وړاندې د افغان مېرمنو اعتراضات مخ پر کمزوري  کېدو دي. د اکتوبر په وروستیو کې د فعالو مېرمنو یوه کوچنۍ ډله د لاریون په موخه راغونډه شوه.
د طالبانو غبرګون
له دې سره چې طالبانو ژمنه کړې وه، چې له اعتدال څخه به کار اخلي، طالب ځواکونو په هغو خبریالانو چې په جلال اباد او کابل کې یې د اګست میاشتې لاریونونه تر پوښښ لاندې راوستل برید وکړ.
د اګست په ۱۹ مه، طالبانو له اسلامي مشرانو وغوښتل، چې خپلو پیروانو ته ووايي، په هېواد کې پاتې شي او د "منفي پروپاګند" مخه ډب کړي. دوی له افغانانو وغوښتل، څو خپلو کارونو ته ستانه شي. همدارنګه طالبانو له ملا امامانو څخه وغوښتل چې، د جمعې په لمانځه کې خلک له هېواد څخه بهر ته له تلو د مخنیوي په موخه تشویق کړي.
د ملاتړ لاریونونه
د تخلیې د بهیر د پای ته رسولو په موخه، د کاناډا فدرال دولت له پریکړې وروسته، په کاناډا کې ګڼ شمېر کاناډایان واټونو ته راووتل، څو له هغو کسانو چې په افغانستان کې پاتې دي خپل ملاتړ اعلان کړي.
په آتن کې، په سلګونو افغانان د امریکا د سفارت مخې ته راغونډ شول او له نړیوالې ټولنې یې د سولې غوښتنه وکړه.
سيدال خان ناصر
څنگه چې د پټې خزانې مولف ليكي ، سيدال خان د ابدال خان زوى ، او باړى زى ناصر دى ، چې پلار يې د وازې خوا سرته په ډيله نومي ځاى كې اوسېده. هغه وخت چې سلطان ملخي استقلال وموند نو باړي زي له ابدال خان سره راغلل او په اتغر كې مېشته شول. سيدال خان د هوتكو د دورې يو مهم او غښتلى پهلوان نظامي سپه سالار وو او بې مبالغې ويلاى شو ، چې دا پښتون جنرال د هوتكو د جنگو ملي هېرو ( اتل ) دى ، ځكه چې د دوى په ټولو جگړو كې شريك او مهم جنگونه ي ېكړي دي او په ټواو فتوحاتو كې ( څه په داخل او څه په خارج كې ) د خورا ځلېدونكو كارنامو څښتن دى او د محمد هوتک په عبارت «په سخاوت او او شجاعت زبدۀ روزگار سو.» له هغه وخته چې ميريس گورگين مړ كړ ، سيدال خان ناصر د پښتنو د لښكرو سپه سالار وټاكل شو او د مملكت په حربي او او نظامي خدمتو كې داخل شو. بيا هغه وخت چې صفوي لښكر د كندهار د نيولو لپاره راغله ، همدا ملي پهلوان د ملي قاپد له خوا د هغه د مقابلې لپاره ورمخكې شو او صفوي لښكرې يې څو واره پرله پسې ماتې كړې او ډېر جگړن يې ترې ووژل او د ميرويس خان د وخت په ټولو جگړو كې بريالى او فاتح وو. بيا چې ملي زعيم وفات شو ، اعليحضرت شاه محمود ددغه ملي جنرال په مرسته اصفهان ونيو او د پښتنو شاهنشاهي يې تشكيل كړه او بيا د شاه محمود ترمگ وروسته له اعليحضرت شاه اشرف سره د پارس ، عثماني او روسيې په ټولو جگړو كې ملگرى او غښتلى سپاه سالار وو او په هر جنگ كې سوبه او برى دده په برخه وو. همدا رانگه وروسته له نادر شاه سره په مدافعوي جگړو كې اخته او همدا سيدال وو ، چې د پښتنو د شاهنشاهۍ څخه يې سخته دفاع كوله ، څو دا دفاع يې تر كندهاره راورسېده او په كندهار كې هم تر وروستني طاقت پورې د شاه حسين سره يو ځاى د نادر په مقابل كې وجنگېد او د سيدال قوى روح تر پايه پورې نادر ته سر ټيټ نه كړ او څو چې يې كولاى شو ، د پښتنو د حق څخه يې دفاع وكړه.
د سيدال جنگونه
د ۱۱۴۲ هـ كال په محرم كې چې نادر افشار پر هرات حمله وكړه او د ابداليانو د غټانو سره په جنگ اخته شو او شاه اشرف غوښته ، چې بېرته خراسان د ځان كړي ، په دې جگړو كې سيدال خان د پښتنو جگړنو او لښكرو سردار او قوماندان وو او په كرمان كې مېشت وو. د هغه كال د ربېع الاول د ۳ تر ۶ پورې د مهمان دوست مشهوره جگړه د پښتنو او نادر افشار ترمنځ واقع شوه چې په پاى كې دواړو خواوو ته سخت تلفات واوښتل. تر دې جگ وروسته سيدال خان د اعليحضرت شاه اشرف له خوا د قزوين په حكمرانۍ مقرر او انتخاب شو او د لښكر په غونډولو بوخت شو. د ۱۱۴۲ هـ د ربېع الاول د ۲۰ نه تر ۳۰ پورې سيدال خان د اسلام خان په ملگرۍ د خپلو اتلسو زرو عسكرو سره د نادرشاه سره اوږه وركړه او پښتانه له تهرانه راووتل. د سيدال خان درېيمه دفاعي جگړه د مورچه خورت مشهور جنگ دى ، چې دلته هم د څه عسكرو قومندانۍ په اسلام خان او پخپله شاه اشرف اړه درلوده او د ۱۱۴۲ هـ د ربېع الثاني په اواخرو كې ونښت. كومه اخرينه مقابله ، چې په پارس كې سيدال خان د شاه اشرف په ملگرۍ د نادر شاه سره وكړه ، د «ازقان» او «فسا» د پل جنگ دى ، چې د هماغه كال د جمادى الاخر په ۱۳ واقع شو او د پښتنو وروستني زلميان د شاه اشرف او سيدال خان سره د فداكارۍ صحنې ته وروړاندې شول. په ۱۱۴۳ هـ كال د شوال په مياشت كې، چې نادر شاه د هرات خواته متوجه شو او د هرات د ابداليو له خوا جنگ ورسره ونښت، نو ابداليانو د اعليحضرت شاه حسين څڅه مرسته وغوښتله او د همدې درخواست په اثر د ربيع الاول په مياشت كې د څو زرو امدادي نفرو سره سيدال خان د هرات د وطنخواهانو د كومك لپاره واستول شو. څو كاله وروسته د ۱۱۴۹ هـ كال د ذيقعدې په مياشت ، چې د نادر افشار اردو كندهار محاصره كړ ، دا تاريخي محاصره ، چې په خورا شهامت سره يې دفاع كېدله ، د پياوړي زړور جنرال سيدال خان په همت او مېړانه تر يوه كال او څو مياشتو پورې وځنډېده او دې زړور قوماندان تر اخر گړيه پورې په ډېر استقامت او شهامت او دلاورۍ او پښتني غيرت دفاع وكړه او څنگه چې نادر خپله څه قوا د كلات خواته واستوله ، نو سيدال خان د څلورو زرو كسانو سره هلته ولاړ او د كلات پر كلا يې د نادر د جگړنو سره پر سپين ډاگ سختې مقابلې وكړې ، څو چې په اخر كې د اعليحضرت شاه حسين د زوى محمد نامي سره د كلات د كلا د باندې په جگړه كې د نادر د لښكرو په لاس ورغى او نادر ، چې خپل دا زړور رقيب لاس ته راووست ، دستي يې امر وكړ ، چې ددې زمري پښتنون سپه سالار سترگې ړندې كړي او دده د سقوط سره د هوتكو شهنشاهي سقوط وكړ. وايي ، كوم وخت چې د پښتنو ملي پهلوان سيدال خان ناصر د وطنخواهۍ په لاره كې سترگې بايللې ، نو د خپلو خپلوانو او كورنۍ سره د كندهار څخه وكوچېد او د كابل د كوهدامن شكردرې ته راغى او دلته له دنيا ولاړ. ددې مېړه پښتون جنرال مزار د شكردرې د سياه سنگ په مقبره كې دى او دده څخه يو زوى د شېر محمد په نامه پاته شو ، چې تر اوسه هم ددې كورنۍ محترم احفاد او اولادونه هلته او په كابل كې اوسي.
د سيدال ادبي مقام
څنگه چې پټه خزانه ليكي ، سيدال خان ناصر علاوه پر دې ، چې د جنگ د ميدان مېړنى وو ، د ادب په ميدان كې هم لومړى سړى و او د تورې سره يې قلم هم درلود. ښه پوه او اديب سړى وو ، مروجه علوم لكه : فقه ، فصاحت ، صرف او نحو او فارسي كتب يې لوستلي وو. د ادبياتو سره يې ښه مينه درلوده او په كوم وخت ، چې به له جنگه وزگار وو شعرونه به يې ويل ، پخپله هم ښه شاعر وو او پر ملي لحن او وزن يې سندرې ويلې ، چې دلته يې يوه سندره رانقلوو :
نور نه وينم په سترگو - جهان ټول راته جانان سو
دوې زلفې دې اوږدې كړې - پر مخ دې راخپرې كړې
سرې اشرپۍ دې په تندې باندې سپرې كړې - گرزې په باغ كې په گلونو كې نخرې كړې
په اور دې وسوم ياره - راته اور تازه بوستان سو
مين چې اشنايي كا - شپه ورځ به گرياني كا
شهۍ ده ستمگاره خوشحال زړونه به زخمي كا - ليندۍ لري د ورځيو د باڼو غشي كاري كا
پرهار مې گوره خلقه - د دلبر د تېر نښان سو مين پر لويو غرو ځي - سرتور په نيمو شپو ځي
ووزي له وطنه ، وطن پرېږدې پر چولو ځي - فرياد ونارې وكا، په نارو په غلبلو ځي
وصال يې نصيب نه سو - گوره زړه ډك په ارمان سو نارې وهم عالمه ! د شپې تر صبحدمه
ناتوانه د بېلتون يم يو گړى نه لرم دمه - بې تا مې نفس خېژي راځه زما د زړه همدمه
نظر پر ماغريب كړه - چې تاخون مې ستا په ځان سو
شبنم پر گلو ښكاري - زما اوښكې دارې دارې
خوناب ځي ستا له غمه زما په مخكې لارې لارې - تمامه شپه كم تېره په ژړا په نارې نارې
ښكاره سوه چې مجنون يم - لېونتوب مې اوس عيان سو
بوستان ښكلى زېبا دى - رنگين په اوښكو زما دى
د زړه پرهار گلگون دى چې بلبل په تماشا دى - په مينه مې زړه وچاودي ته وايي په خندا دى
اخځونه
وېشنيزه:د اففانستان نوميالي وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:پښتانه
۲۴۲ (عدد)
۲۴۲ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۴۱ څخه  مخکي او د ۲۴۳ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۴۲:
په کلینډر کې
۲۴۲ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۴۲ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
د کندهار موټر بم چاودنه (مې ٢٠١٨)
د کندهار ښار د موټر بم چاودنه په (٢ مې ٢٠١٨) کې د کندهار ښار د څلوارلسمې حوزې د حضرت جي بابا په فابریکه سيمه کې د غرمې په وخت کې هغه مهال وسو، کله چې سيمييز پوليس د بم خونسا کولو په حال کې وه، خو د کم وخت او نورو ستونزو له امله بم د خونسا کيدو ترمخه وچاود. په دي چاودنه کې ١۶ تنه ووژل سول، او ٣٨ نور  ټپيان سول، په ټپیانو کې پنځه کوچنيان او ۶ امنیتي سرتېري او پاته نور بيا ملکيان وو
د بريد اړوند نور معلومات
ددې برید پړه طالب وسله والې ډلې پر غاړه اخېستې ده چې موخه یې د ځایي پولیسو سرتېري ول.
سرچينې
وېشنيزه:نیمگړی لیکنۍ
وېشنيزه:د کندهار ولايت
وېشنيزه:د کندهار پېښې
ګرینلنډ
ګرینلند په انګلیسی Greenland) او په ډنمارک Grønlan) ده ډنمارک نه بیله نیمه خپلواکه سیمه ده داسیمه چی په شمالی منجمد سمندر کی موقیعت لري د کابو ۰۰۰’۵۶ وګړو کور دی.د وګړو دویش له نظره هم په نړۍ د ترټو کم نفوسه سیمه بلل کیږي. وګړې یی هم له بومی اسکیموانو له قوم او ډنماکی مهاجرو څخه دي. پلازمینه یی په کالاآلیت ژبه نووک او په ډنمارکی ګودت هاب نو میږي.
ګرینلنډ په معنی د شین محل (شین هیواد) دی. رسمی ژبه یی ګرینلندی او قومونه یی کالاآلیت او اروپایی مهاجردي. حاکم دولت پري ډنمارک او پارلمانی نظام لري.پادشاه یی د ډنمارک دوهم ماګریت او لومړی وزیر یی کیم کیلسن دی. مساحت ۰۷۶’۱۶۶’۲ کیلومتره مربع او نفوس یی د ۲۰۱۶ کال داټکل له محی ۴۸۳’۵۶ تنه دی.بغیر له څو مشخصو برخو نور ټول ګرینلند کنګل یح  لري. د جغررافی له نظره یاد هیواد د امریکا په لویه وچه کی مو قیعت لري اما له سیاسی نظره بیا د اروپا په خاصه توګه له ناروی او ډنمارک سره تړلی دی.
متحده ایالاتو ته د مهاجرت تاریخچه
متحده ایالاتو ته د مهاجرت تاریخچه د استعمار له دوران څخه تر نن پورې متحده ایالاتو ته د خلکو د تګ بیانوي. متحده ایالاتو په ځانګړي ډول له اروپا او وروسته له اسیا او لاتینې امریکا څخه د مهاجرت پرله پسې څپې تجربه کړې. د استعمار د دورې مهاجرانو تر ډېره د سمندرونو تر منځ د حمل او نقل لګښت د قراردادي خدمتکارانو له بدلولو سره چې نوي کارکوونکي به د بېړۍ مشر ته ورکاوه اجرا کاوه. د ۱۹مې پېړۍ په وروستیو کې پیل شوی مهاجرت له چین او جاپان څخه محدود شو. په ۱۹۲۰ لسیزه کې د مهاجرت محدودوونکې ونډې پلې شوې، که څه هم سیاسي پناه‌غوښتونکو خاص وضعیت درلود. عددي محدودیتونه په ۱۹۶۵ کال کې له منځه لاړل. په وروستیو کلونو کې تر ټولو لوړه شمېره له اسیا او مرکزي امریکا څخه وه.
له نویو مهاجرانو سره چلند له ۱۹۷۰ لسیزې راهیسې د مناسب او له دوښنۍ سره مل دایره کې و. وروستي بحثونه پر سویلې پولې او د هغو خیال پردازانو پر وضعیت متمرکز دي، چا چې نږدې خپل ټول عمر تر هغې وروسته چې په ماشومتوب کې له هېڅ سند پرته راوړل شوي، په متحده ایالاتو کې تېر کړی.
استعماري دور
په ۱۶۰۷ کال کې د انګلیس لومړنۍ بریالۍ مستعمره د وېرجینیا په جېمز ټاون کې مېشته شوه. کله چې تنباکو د یو ګټور محصول په توګه وپېژندل شو، په وېرجینیا او مریلنډ کې د چساپيک خلیج په دوام ګڼ شمېر کروندې رامنځته شوې.
په دې توګه د مهاجرت لومړنۍ او تر ټولو اوږده دوره پيل شوه، چې په ۱۷۷۵ کال کې يې د امریکا تر انقلاب پورې دوام درلود. د دغه وخت په بهیر کې مېشت ځایونو د انګلستان د لومړنۍ استعماري امپراتورۍ، له نوې نړۍ څخه بریتانوي امریکا ته وده وکړه. چې د شمالي اروپا کډوال یې راوستل، دا کډوال په عمده ډول له بریتانیا، جرمني او هالنډ څخه استخراج شول. بریتانویانو د ۱۷مې پېړۍ له نیمایي څخه واکمني کوله او هغوی تر ډېره د واردو شویو ډلو تر ټولو لویه ډله وه چې د بریتانیا په امپراتورۍ کې د ننه پاتې شول. د دغو کډوالو له ۹۰ سلنې څخه زیاته برخه کروندګر وو.
ګڼ شمېر ځوانې ښځې او نارینه به یوازې د قراردادي خدمتګارانو په توګه راتلل. د هغوی د تېریدو لګښت د هغوی د کارڅښتنانو له خوا چې په پلورنځي يا کرونده کې به یې ورته اړتیا درلوده ورکول کېده. قراردادي خدمتګارانو ته خواړه، استوګنځی، جامې او ترېننګ/روزنه ورکول کېده، خو هغوی ته معاش/مزدوري نه ورکول کېده. د قرارداد په پای کې (معمولاً په ۲۱ کلنۍ کې یا تر ۷ کلن خدمت وروسته) هغوی ازادېدل تر څو واده وکړي او خپلې کروندې ولري.
نیو انګلنډ
په نوې نړۍ کې د مذهبي خپلواکۍ په لټه سل انګرېزي زیارت‌کوونکو په ۱۶۲۰ کال کې پليموث ته څېرمه په ماساچوست کې یو کوچنی استوګنځی تأسیس کړ. لس‌ګونه زره انګلیسي پيورېتان (پروتستان) چې تر ډېره د انګلستان له ختیځو انګلیسي برخو (نورفولک، سافولک، اسکس) او همدارنګه له کېنت او ختيځ ساسکس څخه دننه شول او د ۱۶۲۹ او ۱۶۴۰ کلونو شاوخوا په بوستون، ماساچوست او شاوخوا سیمو کې مېشت شول، تر څو یوه خاوره خپل مذهب ته ځانګړې کړي. د نیو انګلند تر ټولو لومړۍ مستعمرې ماساچوسېت، کانکتیکات، رودایلند او نیوهمپشایر د شمال ختيځ ساحل په دوام رامنځته شوې. دغې سیمې په لویه کچه مهاجرت له ۱۷۰۰ کال څخه مخکې پای ته ورسېد، که څه هم په کوچنۍ کچه و خو د راتلونکو راتګ دوام وموند.
د انګلستان د مستعمرې نوي اوسېدونکي د خپل عصر تر ټولو ښاري او لوستي اوسېدونکي و چې ګڼ‌شمېر کرونګر، کسب‌ګران او ماهر صنعت کاران په کې شامل و. هغوی په ۱۶۳۵ کال کې د هاوارډ لومړنی پوهنتون رامنځته کړ تر څو خپلو وزیرانو ته زدهډکړه ورکړي. هغوی تر ډېره د متقابل ملاتړ (نږدې ټولو خپل پوځیان درلودل) او ګډو مذهبي فعالیتونو لپاره په کوچنیو کلیو کې مېشت شول. بېړۍ جوړونه، سوداګري، کرنه او کب نیونه د هغوی د عاید اصلي سرچينې وې. د نیوانګلنډ سالم اقلیم (ساړه ژمي یې د غوماشو او ګڼو نورو نارغۍ لېږدوونکو حشراتو د مړین ېلامل کېږي)، پراخ کوچني کلي (د ناروغیو د پراختیا کچه حداقل ته رسوي) او د پرېمانه خوړو وړاندې کول د نورو مستعمرو تر منځ د مړینې د تر ټولو ټيټې کچې او د تولید تر ټولو لوړې کچې لامل شوی. د نیوانګلنډ د لومړنیو استوګنځیو په شاوخوا کې شمالي او ختيځې پولې تر ډېره د لومنیو نیو انګلنډیانو د لمسیانو له خوا مېشتې شوې وې. له ۱۶۴۰ کال څخه وروسته او د انګلیس د کورنۍ جګړې له پيل څخه وروسته د نیو انګلنډ مستعمراتو ته مهاجرت له ۱۸۴۵ څخه مخکې نږدې په ټولو کلونو کې له ۱ سلنې (نږدې د مړينې له نرخ سره برابر) څخه کم شو. د نیو انګلنډ د مستعمراتو چټکه وده (تر ۱۷۹۰ کال پورې نږدې ۹۰۰۰۰۰) نږدې په بشپړ ډول د زېږون د لوړې کچې (> ۳٪) او د مړینې د ټيټې کچې (<۱٪) له امله وه.
هالنډ
د هالنډ مستعمرې چې د ختيځ هند شرکت له خوا تنظیم شوې وې، د لومړي ځل لپاره د اوسني نیویارک ایالت د هاډسون سیند په دوام شاوخوا په ۱۶۲۶ کال کې رامنځته شوې. هالنډي شتمنو د ځمکې خاوندانو د هاډسون سیند په دوام پراخه ځمکنۍ شتمني جوړه کړه او اٌجوره‌يي/کرايي کروندګر یې راوستل. نورو له لرغونو امریکایانو سره شتمن سوداګریز پوستونه رامنځته کړل او د نيو امستردام (اوسنی نیویارک) او الباني، نیویارک په څېر ښارونه یې رامنځته کړل. وروسته له دې چې مستعمره بریتانویانو ولکه کړه او نوم يې په نیویارک بدل کړ. جرمنیان ([i]پلاتینېټ څخه) او یانکیان (له نیو انګلنډ څخه) وارېدېدل پيل کړل.
منځنۍ مستعمرې
مرېلنډ، نیویارک، نیوجرسي، پنسلوانیا او ډلوار منځنۍ مستعمرې جوړوي. په پنسلوانیا کې له بریتانیا څخه کويکران مېشت شول، ورپسې اولسټر سکاټلنډیان (شمالي ایرلنډ) او ګڼ شمېر جرمني پروتستان د جرمني پلاتینیانو په ګډون په پولو کې مېشت شول. د نوي سویډن لومړنۍ مستعمرې د ډلاور سیند په لاندینۍ برخه کې د سويډني او فنلانډي کډوالو يو کوچنی استوګنځی درلود. دا مستعمرې په ۱۶۷۶ کال کې جذب شوې.
منځنۍ مستعمرې د نیویارک ښار په لویدیځ (په ۱۶۲۶ کال کې رامنځته او په ۱۶۶۴ کال کې د انګرېزانو له خوا ونیول شوې) او فېلادلفیا، پنسلوانیا (په ۱۶۸۲ کال کې رامنځته شوې) کې تیت شوې. نیوامستردام/نیویارک له بېلابېلو ملتونو څخه تر ټولو بېلابېل ډولونه اوسېدونکي لرل او نږدې له ۱۷۰۰ کال څخه وروسته یې د یو لوي تجارتي او سوداګریز ښار په توګه وځلېد. پنسلوانیا شاوخوا له ۱۶۸۰ څخه تر ۱۷۲۵ کال پورې د کویکرانو له خوا کنترولېده. د فېلادلفیا سوداګریز مرکز تر ډېره نېکمرغه کویکرانو اداره کاوه، چې د ډلاور سیند درې په کلیو کې د ځواکمنو جرمني ځواکونو په واسطه د ګڼو کوچنیو فارمونو او سوداګریزو ټولنو له خوا بشپړېده.
یوکاتان
یوکاتان آیالات Yucatan) د مکسیکو هیواد په یوکاتان ټاپوزمه کې پروت د یاد هیواد یو آیالات دی.
د نړۍ هېوادونو شمېر
دا مهال ۱۹۷ هېوادونه په نړۍ کې شتون لري. له دې ډلې نه ۱۹۳ د ملګرو ملتو غړيتوب لري په داسې حال کې، چې فلسطین، واتیکان، کوزوو او ټایوان په یاد بنسټ کې د ناظرینو په توګه شتون لري. د یادونې وړده، چې د چین هېواد تایوان د خپلې خاورې برخه بولي؛ همدارنګه صربستان هم په کوزوو باندې دېته ورته دعوه لري؛ خو فلسطین له اسرائیل سره د ځمکې په سراوږده شخړه لري. واټیکان د لږ مساحت لرونکی ځای دی، چې د کاتولیک مسیحیانو مرکز او د روم ښار په داخل کې موقعیت لري
شہید سعد اللہ نورزئ
سعد اللہ نورزئ
ټاټرا ټې – ۳
ټاټرا ټې – ۳ (په چیکي: Tatra T3) د چېکي ټرامونو څخه دي چی په پراگ کی د ۱۹۶۰ کال څخه تر ۱۹۹۷ کال پورې د ČKD جوړونکي شرکت لخوا جوړېده. تر ۱۹۹۷ کال پورې ۱۴،۰۰۰ ټرامونه جوړ شوي او نوموړي ټرام د دی لپاره  د نړۍ تر ټولو گڼ شمیر لرونکي او مشهوره ترانسپورټي وسيله ده. ټاټرا ټې – ۳ په ځانگړي ډول شوروي اتحاد ته صادر شو خو څو واگنونه په اوسیېک،سارايوو، کمنیټس، شورين، پيونگيانگ او گلاټسي کی لیدل کېدلای شی.
تاریخ
د ټاټرا ټې – ۳ لومړني ټرام په ۱۹۶۰ کال کی جوړ شو. په دی کال کی لمړني ازمايښتونه هم پېل شول. په ۱۹۶۱ کال کی لمړني ټرام په پراگ کی د خدمت لپاره حاضر وو. خو په ۱۹۶۲ کال کی د یو تصادف په سبب د ټرام ترانسپورتي کار وځنډېد. په اوس وخت کی نوموړي ټرامونه د چېک په جمهوريت کی په پراگ، برنو، اوستراوا، پلزن، اولوموڅ لیبېرېڅ او موسټ کی خدمت کوي.
وېشنيزه:ټرامونه وېشنيزه:ټاټرا ټرامونه
باد
د يوې سيارې د سطحې اړوندې هوا يا نورو ګازونو طبيعي خوځښت باد بلل کېږي. باد په جلا جلا اندازو کې منځ ته راځي، د برېښنا او تندرونو يو جريان چې څو دقيقې دوام مومي، سيمه ييز نرم بادونه چې د ځمکې له تودوخې پیدا کېږي او څو ساعته اوږد وي، بيا په ځمکه د اقليمي سيمو ترمنځ د لمريزې انرژۍ په جذب کې د توپير په پايله کې تر نړيوالو بادونو پورې اندازې لري. په پراخه کچه د اتموسفيري څرخ لاملونه دوه دي: يو يې د استواء خط او قطبونو تر منځ د تودوخې توپيرونه او دويم يې د سيارې څرخ دی (د کوروليوس اغېز). په استوايي او نیمه استوايي سيمو کې، په ځمکو او لوړو سيمو کې د تودوخې څرخ کولای شي ،د موسمي بادونو د لګېدو لامل وګرځي. په ساحلي سيمو کې، سمندري نرمه هوا/د ځمکې د نرمې هوا (نسيم) لګېدل د سيمه یيزو بادونو ټاکنه وکړي، په هغو سيمو کې چې بدلېدونکې ځمکې لري، شونې ده چې د غرونو او درو بادونه زيات واوسي.
د انساني تمدن په افسانو کې د بادونو تصور موندل شوی دی، په تاريخي پېښو يې اغېزې کړي، د لېږد او جګړې اندازه يې زياته کړې، د ماشيني کارونو، برېښنا او تفريح لپاره يې د ځواک د سرچينې په توګه کار کړی دی. د ځمکې په سمندرونو کې بادونه د سمندري بېړيو د سفر لپاره ځواک برابروي. د تودې هوا پوکاڼۍ (هغه پراشوت ته ورته پوکاڼۍ چې په تفريح ځايونو کې د اور په مټ هوا ته خلک د هوايي بېړۍ په توګه پورته کوي) بادونه د لنډو سفرونو لپاره کاروي او برېښنايي الوتنې، له بادونو نه د پورته تګ او د سون توکو د لګښت د کمولو لپاره کار اخلي. د ډول ډول موسمي ښکارندو له امله، د بادونو د پرې کېدو سيمې کولای شي، د الوتکو لپاره له ګواښه ډک حالتونه منځ ته راوړي. کله چې بادونه پياوړي کېږي، ونې او هغه جوړښتونه چې انسانانو جوړ کړي، يا زيان ويني او يا هم ويجاړېږي.
بادونه کولای شي، د ډول ډول بادي فعاليتونو په مټ د ځمکې بڼې جوړې کړي، لکه د حاصلخېزې ځمکې منځ ته راوړل، د بېلګې په ډول: «لوس» او د توږل کېدو په مټ. د لويو صحرااګانو ګردونه، د شته بادونو په مټ د دې ګردونو له اصلي سرچينې، له سيمې نه ډېرې لېږدول کېدای شي، هغه بادونه چې د ګډې وډې توپوګرافۍ په مټ چټکتيا مومي او دوړې او ګردونه ورسره ملګري وي، په دې سیمو د بادونو د ژورو اغېزو له امله، د نړۍ په بېلا بېلو سيمو کې همدې سيمو ته سيمه ييز نومونه ورکړل شوي دي. بادونه د ځنګلي اورونو په خپرېدو کې اغېز لري. بادونه کولای شي، له مختلفو بوټو نه تخم خپور کړي، چې د بوټو د انواعو تر څنګ الوتونکو خزنده ګانو ته هم د پاتې کېدو او خپرېدو وړتيا ورکوي. کله چې د یخ درجه حرارت سره يو ځای شي، بادونه په حيواني شتمنۍ (مالدارۍ) منفي اغېز کوي. بادونه د ژویو د خوراکي توکو پر زېرمو، د دوی پر ښکرونو او دفاعي تګلارو باندې اغېزې کوي.
لاملونه
باد د اتموسفير په فشار کې د توپير له امله منځ ته راځي، د کوم لامل چې عپه عمده توګه د تودوخې په درجه کې توپير وي. کله چې په يو اتموسفيري فشار کې توپير منځ ته راځي، هوا د لوړ فشار له سيمو نه ښکته فشار سيمو ته حرکت کوي اود بېلا بېلو رفتارونو د بادونو لامل ګرځي. په يوې څرخېدونکې سيارې کې، هوا هم د «کوريوليس» اغېز له امله کږېږي، خو يوازې د استوا پر لیکه دا چاره نه تر سره کېږي. په نړيواله کچه، د پراخې اندازې بادونو د نمونو (د اتموسفيري څرخ) دوه ستر لاملونه دا دي: لومړی د استوا د لیکې او قطبونو تر منځ د تودوخې توپير (د لمريزې انرژۍ په جذبېدو کې توپير له کوم نه چې بويانسي ځواکونه جوړېږي) او دويم د سيارې څرخېدل. له استوايي سيمو دباندې او د سطحې د سولېدو له اغېزو نه لرې د سترې اندازې بادونه، تر «جيوسټروفيک» توازن پورې رسېږي. د ځمکې له سطحې سره نژدې، د سولېدو له امله بادونه کرارېږي، چې په بل حالت کې به داسې نه وه. له سطحې سره سوليدل، په کم فشار لرونکو سيمو کې لا زيات د داخل لوري ته د بادونو د لګېدو لامل ګرځي.
د فزيکي ځواک (بدني قوت) د برابرۍ په مټ تعريف شويو بادونو نه د بادونو د پېژندنې په تحليل او تجزيه کې کار اخستل کېږي. دوی د خوځښت د اتموسفيري برابرۍ د اسانولو او په افقي او عمودي وېش، د افقي بادونو په اړوند د معياري دلايلو په وړاندې کولو کې ګټور دي. د جيوسټرافيک باد جوړښت، د کوريوليس ځواک او ګراډيان ځواک د فشار تر منځ د توازن پايله ده. دا بادونه له «ايزوبار» سره موازي حرکت کوي او په جغرافيايي عرض البلدونو کې د اتموسفيري د پولې پوړ د پاسه د جريان اټکل کوي. تود باد په اتموسفير کې د دوو کچو تر منځ د جيوسټرافک باد توپير دی. دا یواځې د افقي تودوخې درجې خواته ميلان لرونکې اتموسفير کې موجود وي. د جوسټرافيک باد ترکيب د اصلي او جيوسټرافيک باد تر منځ توپير دی، کوم چې د وخت په اوږدو کې د توپانونو د هوا د پوره کولو مسئوليت لري. تدريجي بادونه، جغرافيايي بادونو ته ورته دي، خو په دې کې «سينټري فيوګل» (له مرکز نه د لرې کېدونکي خاصيت لرونکي) ځواک هم شامل دی (سينټري پيټل چټکتيا). (سينټري پيټل، هغه ځواک دی چې د مرکز پر لور چټکېږي).
اندازه کول
د باد لوری معمولاً د هغه اړخ پر بنسټ څرګندېږي، له کومه اړخه چې سرچينه اخلي. د نمونې په ډول: شمالي بادونه له شمال نه د سويل پر لور لګيږي. د باد څرخه د باد د لوري د معلومولو لپاره محور دی. په هوايي ډګرونو کې، د هوا کڅوه د باد د لوري ښودنه کوي، شونې ده چې د ځوړندې زاويې پر مټ د باد د چټکتيا د اټکل لپاره وکارول شي. د هوا چټکتيا د «انيموميټر» په مټ معلومېدای شي او ډېر کرت په دې چاره کې له څرخېدونکو پيالو يا پکيو نه کار اخستل کېږی. هغه مهال چې د يو لوړ فریکانس د اندازه کولو اړتيا وي (لکه په څېړنيزو لارو چارو کې)، شونې ده چې بادونه د الټراساونډ د سګنلونو د خپرېدو د چټکتيا يا د ګرم مزي پر مقاومت د وينټيليشن د اغېزې له لارې هم اندازه کېدای شي (وينټيليشن د يوې ودانۍ د هوا د بدلون لپاره کارول کېدونکې تخنيکي لاره ده چې له همدې لارې د ودانۍ هوا پاکيږي). د اينيموميټر يو بل ډول، د «پيټوټ» نلکې کاروي، چې د يوې داخلي نلکې او يوې بهرنۍ نلکې ترمنځ د فشار توپير نه ګټه اخلي، کومه نلکه چې د هوا په وړاندې څرګنده ده، تر څو د خوځنده فشار ټاکنه وکړای شي، همدا فشار بيا د باد د چټکتيا د معلومولو لپاره کارول کېږي.
د هوا پرله پسې چلېدل، په نړيواله کچه د لس متره (۳۳ فوټه) په لوړوالي کې راپور کېدای شي او د منځنۍ اندازې حساب يې د لسو دقيقو په زماني چوکاټ کې تر سره کېدای شي. متحده ايالاتو د استوايي توپانونو لپاره په منځني ډول له یوې دقيقې نه د زيات باد د لګېدو خبر ورکړی دی او د هوا د څارنو لپاره په منځني ډول د دوه دقيقو. هندوستان په عمومي توګه په منځني ډول له درې دقيقو نه د زياتو بادونو خبر ورکوي.
ملا بورجان
ملا امین الله مشهور په ملا بورجان د پخواني شوروی اتحاد دیرغل په وړاندي دمحمد يونس خالص داسلامی گوند له جهادي قوماندانانو څخه وو چي د طالبانو اسلامي غورځنگ په جوړه ولو کې یې  هم ونډه در لوده
مخینه
ملا امین الله د حاجي ملامحمد صادق زوي اودملا موسی جان لمسی په ۱۳۷۹ هق  ۱۹۵۸م کي دکندهار ولایت د پنجوايي  ولسوالۍ  دتلکان کلي په یوه دین پاله   کورنۍ کي زیږیدلي دی.
زده کړه
ملا بورجان خپلي لمړنۍ او منځنۍ دینی زده کړی دخپلي سمی په محلی مدرسو او مساجدوکی تر سره کړي
جهادی ژوند
ملا بورجان دخپلو منځنیو زده کړو په مرحله کي وو چی په هیواد کې کمونستان دیوې پوځي کودتا له لارې دقدرت واگي ترلاسه کړې ملابورجان هم هغه وخت له درس اومدرسې سره خدای پامانی وکړه او دنورو افغانانو په څیر دجهاد گرمو سنگرونوته یی مخه کړه اوپه ۲۵ کلنۍ کي د کندهارولایت په پنجوایي  ولسوالۍ کي  دجنوب لویدیځي حوزې دمشهور جهادي قومندان  ملا حاجی محمد اخندله جبهې سره یو ځاي شو. ملابورجان په ډیرلږوخت کي دخپلي بې کچي زړورتیاله مخي په  دغې جبهې کي ترټولودغیرتي مجاهد لقب خپل کړ،چي  له امله یې په ټوله سیمه کي  دیو شجاع،تکتیکي  اوځیرک مجاهد په نوم مشهورشو. ملا بورجان چی د مولوی محمد يونس خالص د اسلامی حزب اړوند یو  بیاوړی او مشهور قوماندان وو له ۱۹۸۰ تر ۱۹۸۹ زیږدیزکال پوری یی دهیواد جنوب لویدیځی حوزی په تیره دکندهار ولایت مرکز دکمونستی حکومت په خلاف یی خونړي عملیات رهبری کول  چي هر ورځ به یی دروسی پوځیانو په خلاف خونړی جگړې  کولی او هغوی ته به یی درانده تلفات اړه ول. ملابورجان لومړنی شخص ؤ چي په رڼاورځ به یې په خپله  سیمه کي دروسانواوخلقیانو(کمونستانو)په پوځي مرکزونو چریکي حملې کولې. . د روسي يرغل په مهال یوه شپه مجاهدینو وپتیله چی د کندهار په ښارکې دننه دروسانوپه یوه مهم  پوځي مرکز عملیات ترسره کړي ؛ ددغوعملیاتوقومانده د ملابورجان په غاړه وه. نوموړي دمجاهدینوله منځه څوتنه تکړه مجاهدین انتخاب کړل  چي دهغوی له ډلې څخه یوهم  د طالبانو اسلامي غورځنگ اوسنی مشر  ملا محمد عمر ؤ.هماغه پوځي مرکزته له رسیدوسره یې نورمجاهدین  دمرکزپه شاوخواکي ځاي پرځای اودی خپله  دروسانو مرکزته څیرمه  دیوې ودانۍ بام ته وخوت هلته یې ولیدل چې گڼ شمیر روسان اوساتونکي خلقیان  یې دمرکز په دننه کي دپرو (قطعو)په لوبو بوخت دي  .سمدستي  یې له خپلو ملگرومجاهدینوڅخه هغه توغندۍ چي مخکي یې  لا دتوغولو لپاره چمتوکړي و  دبام سرته ورپورته او له هغه څخه یې  په غافل گیره توگه  دروسانو په  هماغه بنډاري مجلس باندي ورشارټ کړ  چي له امله یې  په یادمرکزکي ډیر روسانواوداخلی پوځیانو ته واوښت. ملا بورجان په (۱۹۸۸)کی دکندهار ولایت دارغنداب ولسوالۍ کی  دروسانو دهغه ۱۲۰۰۰۰کسیزپوځ جی مشر یی دجنرال بوریس گروموف په غاړه وه هم جنگیدلي. روسانوځکه ارغنداب ته  په دومره لوی شمیرقوه ولیږله  چي دغي  ولسوالۍ دخپل  ستراتيژيک موقعيت له کبله  دکندهارولایت د مرکز په ساتلو اوبایللو کي  ډير مهم رول در لود. په دغه جگړه کي روسي ځواکونو په جنوب غربي حوزه کي یوبل مشهورجهادي قومندان او دارغنداب دمجاهدینو عمومي مشر ملانقیب الله  دهغه له ټولو مجاهدینوسره ۳۳ ورځي محاصره کړی ؤ. ملابورجان چي دامهال دپاشمول اومحله جات په سیمه کي دروسي ځواکونوله خوا د ور ته محاصرې ترتهدید هم لاندې ؤ دایې و نشوای زغملای چي په ارغنداب کي دي  دده نور مجاهدین وروڼه دروسانو تروژونکو بمباریو لاندې محاصره پاتي شي هماغه ؤ چي له خپلو گڼ شمیرتکړه مجاهدينو سره سیمي ته ورغی  د روسي ځواکونو په حلقه وي کرښویې دشاله لوري ناڅاپه تکتیکي حملې وکړې چي په پایله کي یې  دښمن تیت وپرک کړاومجاهدین یې دهغوی دمحاصرې څخه راخلاص کړل چی دملابورجان دغي تاریخي کارنامې دنوموړی شهرت اومحبوبیت نورهم  زیات کړ.
دملا بورجان فوځی وړتیا
ملابورجان که څه هم فوځی زدکړی نه درلودی خو په موهوبوي لحاظ ورته خدای  ځانگړ جنگړیز مهارت ورکړی ؤ. دجنوب لویدیځي حوزې دمجاهدینو دشاهدۍ په استناد، چي کله به دپخواني جهاد په مهال ملابورجان په کندهارښارباندي دعملیاتو پروگرام درلود په هغه ورځ به په ټول ښارکي  دکمونستانو حرکت ،تگ راتگ  تقریبا له بشپړ توقف سره مخامخ ؤ  ځکه هغوی په دې پوه  وو، چي  ملابورجان ددښمن داهدافو دله منځه وړلو اودهغوی داستهداف ډیر دقیق  اوتکتیکي  پروگرامونه  طرحه کوي  له همدې ویري به هغوی  هیڅ یوه هم  له خپل مرکز اوځای څخه دبهر راوتلو هڅه نشوای کولای .دطالبانو داسلامی غورځنگ  په دور کي هم  په کوم استقامت کي چي به ملا بورجان  شتون درلود هلته به  دطالبانو پوځي پرمختگ ډیر گړندی  ؤاو دطالبانو جنگیالی  به له جنگي تلفاتوڅخه ترډیره ځایه  خوندي پاتي کیدل.هغه به دهرپوځي اقدام ترعملي کیدود مخه   په هغه  کي دخپل ځان دبریالیتوب  اوناکامۍ په اړه یوه دقیقه  وړاندوینه کوله. دبیلگې په توگه ملابورجان به ویل چي : زما د پوځي  تجربي  له مخي مونږکابل  دچار آسیاب  اومیدان ښار له لوري نشو نیولای ، خوکه مونږ  همدغه پوځي  اقدامات  دکابل له ختیځ استقامت نه عملي کړو   نوکولای شو چي په لنډوخت کي کابل ترخپلي ولکې لاندي راولو. ریښتیا هم کله چي دده دمشورې  له مخي  دکابل دنیولو لپاره له ختیځ لوري عملیات پیل شول هماغه ؤ چي څومره وخت نوموړي تعين كړی ؤ په هغومره وخت کي   کابل ښارپه مکمله توگه  طالبانو ترخپل کنترول لاندي رواست.
دملابورجان خویونه او عادت
سره له دې چي ملابورجان خپل ټول عمر په پوځي چاروکي تېرکړی ؤ اوټول سر وکار یې له  جنگي اموروسره ؤ،  خو له اخلاقي لحاظه بیا ډیر حلیم ،نرم  او نرم مزاجه  انسان ؤ. دطالبانو په ټولو پوځي عملیاتوکي ده دا هیله درلوده  چي دطالبانو مخالفین ونه وژل شي  ،هغوی ته باید داسي زمینه مساعده شي چې یاتسلیم اویاهم دطالبانوله مقابلې څخه دعقب نشیني لاره غوره کړي.په   ۱۹۹۵ م \۲\۱۰مه کله چي طالبانو  دمیدان ښار اولوگر ولایتونه ترخپلي ولکې لاندي راوستل  دبي بي سي  راډيودپښتوڅانگې  خبریال له ملابورجان سره دطالبانو دپوځي پرمختگونوپه هکله  مرکه درلوده .دمرکې په ترڅ کي  خبریال له ملابورجان څخه په دې اړه هم وپوښتل چي تاسو ولي خپل ټول پوځي عملیات په ورځ کي ترسره کوئ اودشپې مهال هیڅ چيري ستاسوکوم پوځي تحرک نه وي؟.نوموړي  په ځواب کې ورته وویل چي :«مونږنه غواړوچي په غافلگیرانه توگه خپل مخالفین تر برید لاندي ونیسو ځکه په دې   طریقه دهغوی په منځ کي مرگ ژوبله زیاته راځي اومونږ نه غواړوچي هغوی ووژل شي ، بلکي غواړو چي  دهغوی دوژلوڅخه پرته  سیمي ترخپل کنترول لاندي راولو. ملابورجان دبیت المال له  پیسوڅخه  دشخصي کارونولپاره په هیڅ ډول استفاده نه کوله   نوروته به یې هم  داخبره کوله  چي :مجاهدین په بیت المال کي خیانت وکړي نو ستونزي یې ډیریږي یعني بشري اومالي تلفات یې ډیریږی .سره له دې چي  ملابورجان  ټول وخت  په لویومسؤلیتونوکي تېرکړی ؤ ، خو کورنۍاقتصادي وضعه یې ډیره کمزورې وه. .په داسي حال کي چي ده خپل ټول عمر په جهادکي تېر کړی ؤ او دخپل شخصي ژوند لپاره   یې  په اقتصادی لحاظ  هيڅ كار نه  ؤ كړی   اونه یې هم له بیت المال څخه ناوړه استفاده کړې وه.نو دورځني ژوند گذاره  یې تر  دې اندازې خرابه  وه  چي دکور دورځنیو اساسي اړتیاوو درفع کولو لپاره به یې  له ملگرو څخه  پیسې قرض اخیستې  اوبیابه یې هغه مشکل باندي حل کاوه
مړینه
ملاامین الله ( شهیدملابورجان )د۱۹۹۶ کال  دسپتمبردمیاشتې په ۲۷ مه ،دچهارشنبې په ورځ  مازدیگرمهال په ۴بجې  دوریښمین تنگي  په سیمه کي د برهان الدين رباني تر مشری لاندی دولتی ځواکونو دزریدارټانگ د  مرمۍ دلگیدوله امله په ومړ  ،په دي سره  دملا بورجان (  ۳۸   ) کلن جهادي پایته ورسید
وېشنيزه:طالبان وېشنيزه:ملايان
آکونیټوم ناپېللوس
آکونیټوم ناپېللوس (Aconitum napellus) یو زهرلرونکي او درملي بوټي دي چې په اروپا او امريکا کې د غرونو په سیمو کې شنه کېږي.
توصيف
آکونیټوم ناپېللوس د Ranunculaceae په کورنی او د Aconitum په جنس پورې اړه لري. اوږدوالي یی ۱۵۰ سانتیمتره دي او مستقیمه ساقه لري. گلان یی شین رنگ لری. دغه بوټي د جون څخه تر اگسټ پورې گل کوي. دغه بوټي د لوندو او آسید لرونکو مځکو سره مینه لري او په لمر لرونکو ځايونو كې ښه وده كوي. آکونیټوم ناپېللوس یو شمیر زهرلرونکي توکې لکه القلويدونه akonitin، napellin, lykoktonin, mesakonitin, hypoakonitin چې په ځانگړي ډول په پاڼو او مونډو کې دي. د دغو القلويدونو څخه آکونيټين تر ټولو آغېزمند او خطرناک نباتي زهر دي. د دي زهر وژونکي مقدار د انسانانو لپاره ۳ -۶ میلیگرامه دي. هر انسان د آکونیټوم ناپېللوس د پاڼو تر خوړلو وروسته تنفسي سترونزې لري او د زړه کارونه یی کم کېږي او تر څو بجو پورې مړ کېدلای شي.
سرچینې
وېشنيزه:شفا بښونکي نباتات وېشنيزه:زهرلرونکي نباتونه
په امریکا کې دغلامۍ پای
په انقلابي دوران کې، ټولو ایالتونو د غلامانو نړیواله سوداګري فسخه کړه، خو جنوبي کارولینا خپله پرېکړه برعکس وکړه. د اساسي قانون د اجازې سره سم ، په ۱۸۰۷ کال کې کانګرس د غلامانو راوستل جرم وګاڼه. د انقلابي جګرې نه تر ۱۸۰۴ پورې،  ټولو شمالي ایالتونو سمدستی یا په تدریجي ډول غلامۍ فسخه کړه، خو هېڅ سویلي ایالت دا کار و نه کړ. په ۱۸۶۲ کال کې د اتحادیې لپاره سمدستي ازادي اخیستل یو جکړه ییز هدف شو او دا ازادي په ۱۸۶۵ کال کې په بشپړه توګه ترلاسه شوه.
په استعماري امریکا کې د غلامۍ پای
په استعماري امریکا کې د غلامۍ پر ضد لومړنۍ وینا په ۱۶۸۸ کال کې د ملګرو دیني ټولنې له خوا ولیکل شوه. د ۱۶۸۸ کال د فبروري په ۱۸ مه، د جرمن ټاون او پنسلوانیا فرانسېس دانیل پاستوریوس د ۱۶۸۸ کال جرمن ټاون کویکر (پروتستانت مذهب بېلې شوې ډلې) د غلامۍ ضد عریضه چې د غلامۍ په اړه دوه پاڼې غندنه وه چمتو کړه او دا یې د دوی د کویکریا (پروتستانت مذهب بېلې شوې ډلې) کلیسا حکومت کوونکو ادارو ته ولیږله. د دې سند موخه دا وه چې د کویکر په هغه ټولنه کې غلامي بنده کړي، چې ۷۰٪ کویکرانو د ۱۶۸۱ او ۱۷۰۵ کلونو تر منځ غلامان خپل کړي وو. دوی د ټولو خلکو نړیوال حقونه ومنل. په داسې حال کې چې په هغه وخت کې د کویکر بنسټ هېڅ لاس په کار نشو، خو په غیر معمول ډول له وړاندې روښانه او قوي استدلال په ۱۶۸۸ کال کې د جرمن ټاون کویکر د غلامۍ ضد عریضې هغه روحیه پیل کړه چې بالاخره د ملګرو په ټولنه کې (۱۷۷۶) او د پنسلوانیا په همګټو کې (۱۷۸۰) د غلامۍ د پای ته رسولو سبب شوه. د پینسلوانیا چستر ښار د کویکر ربعوار غونډې په ١٧١١ کال کې خپله لومړنۍ مظاهره وکړه. د غلامانو سوداګري د څو لسیزو په ترڅ کې تر برید لاندې وه، خو د کویکر مشرانو لکه ویلیم برلینګ، بنجامین لی، رالف سنډیفورد، ویلیم ساوتبی، جان وولمن، او انتونی بېنزیت له خوا یی مخالفت کېده. بنزیت یو له هغو ځانګړو اغېزناکو فعالینو څه و چې وروستی نسل یې د غلامۍ په ضد لمساوه او په دې ډله کې ګرینویل شارپ، جان ویسلی، توماس کلارکسن، اولاوده ایکویانو، بنیامین فرانکلین، بنیامین راش، ابسالوم جونز، او بیشوپ ریچارډ ایلن شامل وو.
په ۱۷۳۳ کال کې د جورجیا په مستعمره کې غلامۍ د هغی د تأسیس نه وروسته ژر تر ژره منعه شوه. د مستعمرې مؤسس جیمز ایدوارد اوګلیتورپ د سویلی کارولینا سوداګرو او ځمکې جلابانو په مټ مستعمرې ته د غلامانو د ورپېژندنې تکراري هڅې پای ته ورسولې. په ۱۷۳۹ کال کې هغه د جورجیا امانتیانو ته ولیکل چې په خپل تصمیم کلک پاتې شي:  "که مونږ غلامانو ته اجازه ورکړه نو موږ به د هغو اصولو خلاف عمل وکړو چې د هغو په بنسټ موږ سره یو ځای شوي وو، چې هغه د کړاوونو کمول دي. په داسې حال کې باید موږ په افریقا کې د زرګونو خلکو د بدمرغیو په اړه فکر ولرو، اوس موږ باید په افریقا کې د زرګونو خلکو بدمرغۍ ته وخت ورکړو او داسې هنر وکاروو چې بېوزله وګړي چې اوس مهال په افریقا کې ازاد ژوند کوي،  د پیرودلو او دایمي غلامۍ ته له راوړلو څخه یې مخنیوی وکړو."د جورجیا او سویلي کارولینا تر منځ د غلامۍ د موضوع په اړه جنجال په پارلمان کې د لومړۍ مناظرې لامل شو، چې د ۱۷۴۰ او ۱۷۴۲ کلونو په ترځ کې رامنځته شوه. د ١٧٦٤ او ١٧٧٤ کلونو ترمنځ، اوولس تنه افریقایي امریکایي غلامان د مسیچوسیت په محکمه کې د آزادۍ په جامو کې راښکاره شول، چې د سامرسیت ستیوار په قضیه کې یې پر شوې پریکړې باندې ټینګار وکړ، که څه هم په مستعمرو کې د هغې نه پلي کول د غلامۍ منسوخ کوونکو له خوا مثبت بلل کېده. د بوستون ایالت وکیل بنیامین کېنت د دوی استازیتوب وکړ. په ۱۷۶۶ کال کې کېنت یوه قضیه (سلو وي ويپل)  وګټله چې جیني سلو چې یوه دوه رګه ښځه وه چې په میسیچوسټ کې تښتول شوې وه او بیا د غلام په توګه کارول کېده، آزاده کړه.
د تاریخ پوه ستیون پینکوس په وینا، ګڼ شمېر استعماري قانون جوړوونکو د داسې قوانینو د تصویبولو لپاره کار کاوه چې غلامي یې محدودوله. د مسچوسېت خلیج ولایتي مقننه قوي، لکه څنګه چې د تاریخ پوه ګري بی نش لیکي، داسې یو قانون تصویب کړ "هر مسچوسېت تبعه له خوا د غلامانو واردول او پېرودل منع دي". د مسچوسیت انقلابي والي توماس هوچینسن قانون رد کړ، د نوموړې دې کار د عامو خلکو غوسه ناک غبرګون راوپاروه. په ۱۷۷۴ کال کې، د فیرفاکس اغیزمنو پرېکړو د اتلانتیک د استبدادي او غیر اصولي د غلامانو سوداګرۍ ته د پای ته رسولو غوښتنه وکړه.
American abolitionists were cheered by the decision in Somerset v Stewart (1772), which prohibited slavery in the United Kingdom, though not in its colonie.
امریکایی منسوخ کونکي د (۱۷۷۲ کال) سامرسیټ وي سټوارټ په پرېکړه ډېر خوشحاله شول، چې په انګلستان کې یې غلامي منع کړې وه، که څه هم  په خپلو مستعمرو کې یې نه وه منعه شوې.
د هېواد د جوړښت پر مهال
د آزدو تورپوستو چې په ناقانونه توګه په اسارت کې نیول شوي وو د خلاصون ټولنه (د پنسلوانیا د غلامۍ د پای ټولنه) لومړنۍ امریکایی ملغا کوونکې ټولنه وه، چې د ۱۷۷۵ کال د اپریل په ۱۴ مه په فیلدلفیا کې اساساً د کویکر د غړو له خوا جوړه شوه. دې ټولنې د امریکا د انقلابي جګړې پر مهال خپل فعالیت ځنډولی وو او په ۱۷۸۴ کال کې د بنیامین فرانکلین چې لومړی مشر یی ؤ، بېرته فعاله شوه. د رودي ټاپو د کویکر غړو، چې د موسی براون تر مشرۍ لاندې وو، د نورو په څېر په امریکا کې لومړي کسان وو چې غلامان یې آزادول. بنیامین راش د نورو ډېری کویکرانو په څېر یو بېل رهبر ؤ. جان وولمن په ۱۷۵۶ کال کې د خپل کاروبار ډېره برخه پريښوده تر څو خپل ځان د نورو کویکرانو سره یو ځای د غلامۍ پر ضد کمپاین ته ځانګړی کړي. یو له لومړنیو موضوعاتو څخه چې د غلامانو د آزادولو او د غلامۍ د منسوخ کولو په اړه یې دفاع کوله، د توماس پن له خوا لیکل شوې وه. په امریکا کې د افریقایي غلامۍ تر سرلیک لاندې، دا د ۱۷۷۵ کال د مارچ په اتمه د پنسلوانیا ژورنال او اوونیزې نشریې په پاڼه  کې راښکاره شوه.
اساسي قانون څو مادې درلودې چې غلامۍ په کښې ځای پرځای شوې وه، که څه هم هېچا دا کلیمه نه وه کارولې. په ۱۷۸۷ کې د کانفدراسیون کانګرس د رایو په اتفاق سره، د شمال لوېدیځ په فرمان په شمالي سیمه کې غلامي منعه کړه، چې یو پراخه سیمه وه چې پکې ( راتلونکی اوهایو، ایندیانا، ایلینوي، میشیګان، او ویسکانسین) شامل وو چې په هغې کې غلامي قانوني وه  خو نفوس یې لږ ؤ.
ډېرمخکې له دې چې امریکا د یوه ملت په توګه منځ ته راشي په امریکا کې د غلامۍ د پای ته رسولو کار پیل شوی و. د راجر ویلیمز او سامویل ګورتن له خوا یو لومړی قانون د غلامۍ (اما نه قرادادي غلامي)  د ملغا کولو لپاره په ۱۶۵۲ کال کې په روډ ټاپو کې تصویب شو ځکه چې هغې د دوی له پروټیسټانو له عقیدې سره په تضاد کې وه؛  خو بیا هم، دا د ۵۰ کلونو په ترڅ کې وتپیده، او روډ ټاپو په ۱۷۰۰ کال کې د غلامۍ په سوداګرۍ کې شامل شو. سامیول سیوال، چې د بوستون ایالت یو نومیالی او د سیلم د جادوګرۍ په محاکمو کې د قاضیانو څخه و، د یوسف پلورلو تر نامه لاندې په لیکنه کې یې په مستعمرو د غلامۍ په پراخېدو باندې د اعتراض په توګه ولیکل چې د قرادادي خدمت سره په ټکر کې وه. دا د غلامۍ ضد تر ټولو لومړی ثبت شوې تبلیغ پاڼه ده چې په متحده ایالاتو کې خپره شوه.
په ۱۷۷۷ کال کې خپلواک ورمونت، چی لا ایالت نه ؤ، په شمالي امریکا کې لومړی حکومت شو چې غلامي یې منعخ کړه: غلامان په مستقیمه توګه آزاد نه شول، خو دا د غلامانو باداران وو چې باید هغوی له ورمونټ څخه لرې کړی. په ۱۷۸۰ کال کې لومړنی ایالت چې د غلامۍ د تدریجي منسوخ کولو پیل یې وکړ، پنسلوانیا وه. د غلامانو راوړل منع شو، خو په لومړي سر کې هېڅ یو هم آزاد نه شو، یوازې د بادارانو اړوند غلامان او ورسره د غلامو میندو "راتلونکو ماشومان"  چی د دولت سره د هغوی په ثبتولو کې پاتې راغلي وو، آزاد شول. هغه کسان چې په پنسلوانیا کې د ١٧٨٠ کال د قانون د پلي کولو څخه مخکې غلام شوی وو، تر ١٨٤٧ کال پورې آزاد نه شول.
په ۱۸ پېړۍ کې، بنیامین فرانکلین چې د خپل ژوند د ډېر وخت لپاره غلام لرونکی ؤ، د پنسلوانیا د الغأ د ټولنې، چې په امریکا کې د منسوخ کوونکو لومړنی پیژندل شوی سازمان ؤ، مخکښ غړی وو.
مسچوسېت یو ډېر بنسټپال دریځ غوره کړ. په  ۱۷۸۳ کال کې، د دې ایالت سترې محکمې، د کامن ویلت وی ناتانیل جینیسن په قضیه کې یی، د بروم او بیټ وي اشلي قضیه تأیید کړه، چي و یې ښوده چې غلامان هغه خلک وو چې په اساسي قانون کې د آزادۍ حق لري. دې کار غلامانو ته آزادي ورکړې وه او په اغیزمنه توګه یې د غلامۍ پای ته رسول پیل کړ. هغه ایالتونه چې د غلامانو سره زیاته اقتصادی ګټه درلوده، لکه نیویارک او نیوجرسی، د تدریجي آزادولو قوانین یی تصویب کړل. په داسې حال کې چې ځینې دا قوانین تدریجي وو، دې ایالتونو په ټوله "نوې نړۍ" کې د فسخې لومړني قوانین تصویب کړل. په نیوجرسي کې غلامۍ تر دیارلسم تعدیل پورې نه وه منع شوې.
د میریلیند شمال ته نورو ټولو ایالتونو د ۱۷۸۱ او ۱۸۰۴ کلونو تر منځ په تدریجي توګه د غلامۍ ختمول پیل کړل، د پنسلوانیا د ماډل پر بنسټ او تر ۱۸۰۴ کال پورې، ټولو شمالي ایالتونو د غلامۍ د منسوخولو قوانین پاس کړل. ځینو غلامانو په بې واکه توګه دوام وکړ، چې د دوو نورو لسیزو لپاره یې د بې معاشه "د غلامۍ لپاره په لنډ مهاله قرارداد شول"، او ځینې نور یې د جنوب په لور ولېږدول شول او په غلامو ایالتونو کې په نویو څښتنانو وپلورل شول.
ځینو انفرادي بادارانو، په ځانګړي ډول په بر سویل کې، ځینې وخت د هغوی په واک کې غلامان آزادول. ډېرو ویل چې دوی د نارینه وو د برابرۍ لپاره د انقلابي فکرونو له خوا په حرکت راغلي وو. د دې کړنو په پایله کې د آزادو تورپوستانو شمېر په بر سویل کې د ڼول نفوس له یوې سلنې څخه کم وو چی د ۱۷۹۰ او ۱۸۱۰ کلونو ترمنځ نږدې ۱۰ سلنې ته زیات شو. د غلامانو ځینو څښتنانو، د آزادو تورپوستو د زیاتوالي په اړه اندیښنه لرله، چې آزاد غلامان په دې شرط ازاد کړي چې افریقا ته یې بیرته ولیږي کوم چې دوی د بې ثباته کوونکو په توګه ګڼل.
په ۱۷۸۰ کې، د انقلاب په دوران کې، مسچوست خپل اساسي قانون تصویب کړ او په هغه کې یې یوه داسې ماده شامله کړه چې ټول نارینه یې مساوي اعلان کړل. د دې بند پر بنسټ، د غلامو افریقایي امریکایانو له خوا چې په میسیچوسیټ کې یې ژوند کولو، زیاتې د آزادۍ دعواوې وړاندې شوې، چې په پایله کې په ایالت کې غلامۍ د پای سبب شو. د نیویارک په ایالت کې، غلام شوي خلک مخکې له دې چې په ١٨٢٧ کال کې بشپړه آزادې ورپه برخه شی، په قراردادي نوکرانو بدل شول. په نورو ایالتونو کې، الغا کوونکو په قانون کې یوازې د غلام شویو ماشومانو لپاره آزادی برابره کړه. د امریکا په سویل کې د آزادۍ دعواووې د محکمو له خوا رد شوې، چې ویې ښودله چې ایالتي اساسي قانون په افریقایي امریکایانو باندې نه پلی کیږي. د متحده ایالاتو ټولو ایالتونو تر ١٧٩٠ کال پورې د ترانس اتلانتیک د غلامانو سوداګري فسخه کړه. جنوبي کارولینا په ۱۸۰۳ کال کې هغه پرېکړه  برعکس وکړه چې په ۱۷۸۷ کې یې د غلامۍ سوداګري فسخه کړې وه. د څو لسیزو په ترڅ کې، په شمالي ایالتونو کې د الغا غورځنګ وده وکړه او کانګریس د غلامۍ پراختیا قانوني کړه ځکه چې نوي ایالتونه په اتحادیې کې غړي کېدل. فدرالي حکومت په ١٨٠٨ کال کې د اتلانتیک د غلامانو تجارت منسوخ کړ، په ١٨٥٠ کال کې یې د کولمبیا په ناحیه کې د غلامانو سوداګري منعه کړه او په ١٨٦٥ کال کې یې ټوله غلامي ناقانونه کړه. دا د امریکا په کورنۍ جګړه کې د اتحادیې د بریا مستقیمه پایله وه. د جګړې مرکزی موضوع غلامۍ وه.
لامبوځنه ښیښه
سرچينې
محمود علیمي وردگ: ښيښه په ودانۍ کې
وېشنيزه:د ودانۍ توکونه
گورگین
گورگین (فارسي: گرگین خان گرجی،  انګریزي:  George xi) په کال ۱۶۵۱ز کې په ګرجستان کې زېږېدلی وو. د پلار نوم یې وختنګ وو .ګورګین په کندهار کې د ایراني صفوي واکمنو له لور څخه استازی (والي) وګمارل شو چې وروسته بیا د هوتکو په لاس له منځه یوړل شو.
مخینه
ګورګین د ګرجستان اوسیدونکی وو او نوی مسلمان شوی وو چې کله په کال ۱۶۹۳ ز کې په ایران کې شاه حسین صفوي پاچا شو نو ګورګین یې په کندهار کې د خپل استازي یا والي په توګه وګماری چې نوموړی د میروائس خان هوتک د پاڅون تر وخته پر یاده دنده کار وکړ.
د ګورګین له ولس سره چلند
تاریخ لیکي چې د ګورګین له افغان ولس سره چلند بېخي د منلو وړ نه وو. نوموړي به ولس تل ظلمونه او جفاوې کولې، ډېر افغاني مشران یې ووژل ان تر دې چې ولس اړ شو تر څو له میرویس خان هوتک چې هغه وخت سوداګر وو د مرستې غوښتنه وکړي.
د ګورګین په وړاندې د میرویس تګلاره
د ولس په غوښتنه میروایس هوتک سوداګري برېښوده او د ولس یووالي ته یې ملا وتړله او وروسته یې بیا ګورګین ته د نژدې کولو هڅه وکړه خو ګورګین ورباندې شکي شوی وو ځکه یې میرویس خان ته ایران ته د تلو امر وکړ خو چې کله نوموړی ایران ورسید هلته د شاه حسین صفوي له لوري څخه بندي شو ځکه چې هغه ګورګن په پټه په هرڅخه خبر کړی وو، میرویس خان ډېر ژر پخپله پوهه او حکمت په ایراني شاهي دربار کې ځای جوړ کړ او هغوی نوموړی خوشۍ کړ او حج ته یې تلو اجازه ورکړه، له حج په راستنیېدو سره شاه حسین صفوي هغه د ګورګین سلاکار جوړ کړ او کندهار ته یې را واستوی خو ګورګین ته یې خوند ور نه کړ. ګورګین له میرویس خان هوتک څخه غوښتنه وکړه چې د هغه لور دده و زوی ته ورکړي، میرویس خان دا غوښتنه مشرانو ته کښېښوده، هغوی دا پریکړه وکړه چې ستا د لور په نوم به بله پېغله د ګورګین زوی ته واده کړو خو خبره تر دې نه ورسېده خو ځینې تاریخپوهان بیا وایي چې دا کار وشو.
ولسي پاڅون او د ګورګین مړینه
د ولسي پاڅو لپاره جرګه جوړه شوه او پریکړه یې وکړه چې لومړی دې د بلوڅو، ترینو او کاکړو خانان دې ته وهڅول شي چې صفوي حکومت ته دې له مالیې ورکولو څخه ډډه وکړي، هغوی هم داسې وکړل.
ګورګین خپل شپږ زره کسیز لښکر ژوب او د بلوچستان نورو سیمو ته ولېږه پخپله هم ورپسې رهي شو او له میروایس خان هوتک څخه یې هم وغوښتل چې هلته ورشي. میرویس خان هم له اوو زرو پښتنو سرتېرو سره هلته ځان ور ورساوه. د شپې یې پر ګورګین برید وکړ، هغه او د هغه ټول کنډک یې له منځه یوړ. پخپله یې د ګورګین جامې او سرتېرو ته یې د وژل شویو ګورګیني سرتېرو جامې ور واغستلې، د کندهار ښار ساتونکو چې کله خپل سرتېري په راتلو ولیدل نو د ښار دروازې یې ور خلاسې کړې. میروائس خان په ښار ننوت او د ایراني سرتېرو د وژلو امر یې وکړ، ښار یې ونیو او ملي جرګه یې را وبلله، ملي جرګې په کال ۱۷۰۹ز کې حاجي میرویس خان د پاچا په توګه وتاکه.
سرچینې
۱. د افغانان پاچاهانو لنډ ژوند لیک ، لیکوال بشیر احمد ریان
۲. https://m.facebook.com/historyliterature/photos/a.1250927158293803/3314987038554461/
شکودا ټي – ۱۵
شکودا ټي – ۱۵ (په چيکي: Škoda 15T) د چېکي ټرامونو څخه دي چی د ۲۰۰۹ کال څخه راهیسی د  Škoda Transportation  لخوا د پراگ او پلزن ترافيک ترانسپورت لپاره جوړېږي. تر اوسه پورې ۸۲ ټرامونه جوړ شوي دي. نوموړي ټرام په ۲۰۱۰ کال کی لاتویا ته هم صادر شو.
وېشنيزه:ټرامونه
کویافسکو-پومورسکي
کویافسکو پورمورسکی په هالنډي Województwo kujawsko-pomorskie) د پولنډ هیواد په مرکزي برخه کې پروت ولایت دی. د یاد ولایت مرکز د ووچ ښار دی.
انسانیت
انسانیت یو مهم اصل دی د ژوند کولو لپاره
ديوبند
ديوبند هند د اترا پردېش ايالت د سهارنپور ولسوالي يو ښار دى، ديوبند له دهلي نه ١۵۰ کيلو متره لري پروت ده.
تاريخ
له بريتانيا نه د ازادي لمړنۍ مفکوره له ديوبنده پيل شوه،دغه نظريه خپره شوه تر څو چي د ۱۸۵۷ ميلادي کال د انقلاب لامل شوه.د هند د ۱۸۵۷ کال د بغاوت نه وروسته ،دارالعلوم ديوبند د زده کړي مرکز د مولانا محمد قاسم نانتوي په واسطه د مۍ په ٢١ په ١٨۶۶ کال کي تاسيس شو،ديوبندي اسلامي حرکت له دارالعلوم ديوبند نه سرچينه اخلي.
جغرافيه
ديوبند شريف په 29.7°N, 77.68°W. کي موقعيت لري. په اوسط ډول سره 256متره (۴۸۰ فوټه) ارتفاع لري.
نفوس
ديوبند شريف  د ۲۰۱۱ د راپور له مخي  ۹۷۰۳۴ نفوس لري چي ۵۳۵۳۸ تنه يې نارينه او ۴۳۴۹۹ تنه يې ښځينه نفوس تشکيلوي. د هغو ماشومانو نفوس چي عمر يې د ۰-۶ کالو پوري وي ۱۲۲۰۰ ده، چي د ټول نفوس  ۱۲،۵۷٪ سلنه تشکيلوي. د سواد سلنه يې ۷۵،۲۳٪ ده د نارينه وو د سواد کچه يې ۷۹،۵۹٪ ده او دښځينه وو د سواد کچه يې ۶۹،۷۷٪ ده د ټول نفوس له جملې نه يې ۲۴۵۵۹ تنه په کار او تجارت بوخت دي.
سر چينه
وېشنيزه:هند وېشنيزه:ديوبندي
۲۴۳ (عدد)
۲۴۳ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۴۲ څخه  مخکي او د ۲۴۴ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۴۳:
په کلینډر کې
۲۴۳ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۴۳ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
عبیدالله بارکزی
عبیدالله خان بارکزی (زوکړه، ۱۳۳۸) د اروزګان په چوره ولسوالۍ کي زېږېدلی وو. هغه د افغانستان يو ډېر غښتلي سیاستمدار، او د ولسی جرګی په ۱۶م پړاو کی دخلکو استازی وو. ښاعلی بارکزی د حمل په ۳مه د کندهار په ښار کی د یو وسلوال برید په پایله کی ووژل شو.