cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سياسي فلسفه
معاصره سیاسي فلسفه
د دویمې نړیوالې جګړې له پای څخه تر ۱۹۷۱م کال پورې چې جان رالز پکې د عدالت یوه نظریه تر نوم لاندې خپل کتاب خپور کړ، سیاسي فلسفه د انګلیس-امریکا په اکاډمیکه نړۍ کې د زوال یا ټیټېدنې په حال کې وه، ځکه چې تحلیلي فیلسوفانو د دغه احتمال په اړه شک څرګنداوه چې نورمال قضاوتونه ادراکي یا پېژندونکې محتوا لري، او په پایله کې یې سیاسي علومو احصایوي مېتودونو او سلوکېزم ته مخه کړه. له بلې خوا په لوېدیځه اروپا کې، له جګړې وروسته لسیزو د سیاسي فلسفې پراخې غوړېدنې ولیدلې او مارکسیزم پر دغه ډګر واکمن و. دا د ژان-پاول سارتر او لويي التوسر وخت و. په چین کې د ماو زیډونګ او په کیوبا کې د فیډل کاسټرو بریاوې او همدارنګه د ۱۹۶۸م کال د مې میاشتې پیښې هم د دې لامل شوې چې له انقلابي ایډیالوژۍ سره په ځانګړې توګه د نوو کیڼ اړخو لېوالتیا زیاته شي. یو شمېر اروپایي پوهان هم بریتانیا او متحده ایالاتو ته کډوال شول، چې کارل پاپر، فریدریک هایک، لیو سټراوس، هانا آرېنټ، آیزیا برلین، ایریک ووګیلین او جودیت شکلر پکې د یادولو وړ دي. دوی په انګلیسي-امریکایي نړۍ کې د سیاسي فلسفې په اړه دوامدارې مطالعې ته خلک وهڅول، مګر په ۱۹۵۰م او ۱۹۶۰م لسیزو کې، دوی او د دوی شاګردان له تحلیلي بنسټونو سره په ټکر کې پاتې شول.
سرچینې
وېشنيزه:فلسفه
پښتون زرغون ولسوالي
پښتون زرغون ولسوالۍ د هرات ولایت له ولسوالیو څخه یوه ولسوالۍ ده. دیادی ولسوالۍ نفوس په 2012م کال کې 817’90 نفره وو.
تنر
تنر کلی د افغانستان د کونړ ولايت د ... ولسوالۍ یو کلی دی چې ... تنه وگړي لري. ددې کلي اوسېدونکي په ... ژبه خبرې کوي.
سرچینې
وېشنيزه:افغانستان وېشنيزه:کلي وېشنيزه:د کونړ کلي وېشنيزه:د ختیځو ولایتونو کلي وېشنيزه:د افغانستان کلي  وېشنيزه:د افغانستان اړونده لړليک
خاطره اسحاقزۍ
خاطره اسحاقزۍ د خان محمد خان لور ده. دا په لمريز کال کې په کابل کې زيږدلې ، خو اصلي ټاټوبى يې د کندهار د پنجوايې ولسوالۍ ده. خاطرې اسحاقزۍ منځنۍ زده کړې د کابل ښار د خيرخانې مينې يوولسم نمبر عالي ليسې کې تر سره کړي او ثانوي زده کړیې یې هم په همدغې ليسې کې کړې دي. اسحاقزۍ د دوو نيمو کلونو راپديخوا په يوه خصوصي ټلويزيون او راډيو کې د وياندې او پريډوسرې په توگه دنده تر سره کوي ، د دې تر څنگ کله ناکله لنډې کيسې ، شعرونه ، د نورو ژبو نه پښتو ژبي ته د ځينې په زړه پورې توکې ژباړې ،او داسې نورې خورې ورې ليكينې هم كوي.
سرچينې
وېشنيزه:پښتنې ليکوالې وېشنيزه:پښتنې شاعرانې
احمد قدوري
امام قدوري رحمه الله  خپل اصلي نوم  احمد د پلار نوم یې  محمد او د نیکه نوم یې  احمد دی د علامه قدوري کنیه نوم  ابوالحسین دی او نسبتي نوم یې  قدوري ، د بغداد اوسیدونکی دی.
ولادت  :
علامه قدوري رحمه الله د بغداد په قدور نومي کلي کې  په کال ۳۶۲ هجري  کې  ږیږیدلی دی او هم هلته اوسیدلی دی.
علامه قدوري له لمړنیو زده کړو وروسته علم فقه اوعلم الحدیث له رکن الاسلام ابوعبدالله محمد بن یحی مهدي جرجاني  [وفات ۳۹۸] څخه ولوستل  [ علامه ابوعبدالله د ستر فقیه امام ابوبکر الجصاص  خاص شاګر د ؤ ] او بیا ورسته  یې نور حدیث د وخت له سترو محدثينو څخه هر یو لکه علامه   محمد بن علي سوید ، علامه عبیدالله ، اوابوبکر احمد بن علي بن ثابت ، خطیب بغدادي  ، قاضي القضاة  ابوعبدالله  محمد بن علي  او داسې نورو ستر و محدیثینو څخه ولوستل .
له فراغت څخه وروسته  :
علامه قدوري رحمه الله چې کله د وخت له مروجو علومو څخه  فارغ شو نو يې په تصنیف او تالیف باندي شروع وکړه  ، خو څرنګه چې د علامه قدوري رحمه الله زیاته  توجه د فقهي او حدیثو لوري ته وه ځکه یې نو د تصنیفونو مخه هم دغه لورته شوه او په دي دوعلومو کې یې ګڼ شمیر کتابونه ولیکل چې د ځینو نومونه یې په لاندي ډول دي  :
۱: تجرید : دا په اوه لویو جلدونو کې د فقه کتاب دی ، دا کتاب د فقهي په هغه مسائلو مشتمل دی چې د احنافو او شوافعو په مینځ کې مختلف فیها دي .
۲: مسائل الخلاف: علامه قدوري رحمه الله په دي کتاب کې هغه مسائلي رایو ځای کړي دي چې د امام صاحب او صاحبینو په مینځ کې په کې اختلاف دی.
۳: القدوري:  په دې کتاب کې یې د فقهي عمده مسائل رایو ځای کړي دي .
۵: شرح مختصرالکرخي : د امام کرخي رحمه الله د مختصر  شرحه ده چې په فقهي موضوعاتو مشتمل دی .
۶: شرح ادب القاضي: دا هم د فقهي په قضایې مسائلو مشتمل دی .
مختصرالقدوري د فقه له بیلابیلو کتابونو څخه د نږدي زرو مسائلو انتخاب اورا ټولونه ده.
علامه طاش کبری زاده  رحمه الله د مختصر القدوري په اړه لیکې  :
ان هذا المختصر تبرک به العلماء  حتی جربوا قرائته اوقات الشدائد وایام الطاعون
یعني دا مختصرالقدوري یو داسې کتاب دی چې علماؤ په تبرک باندي نیول ، تر دې چې دوئ ددې کتاب قرائت د مشکلاتو او طاعون په مهال  تجربه  کړی دی.
او د مصباح انوارالادعیة مصنف رحمه الله لیکلي دي چې د مختصرالقدوري د یادوني او حفظ یوعجیبه برکت دا دی چې کله به هم هغه تن غربت  او مسکنت ونه ویني .
او که څوک  یې د کوم حاجت لپاره له سر تر پایه وګوري او بیا دعا وکړي نو الله تعالی به یې دعا قبوله کړي. والله اعلم
امام قدوري او كتاب يې
علامه عيني رحمه الله د هدايي په شرحه كي ليكلي چې كله علامه قدوري د خپل كتاب المختصر د تصنيف څخه فارغ شو نو خپل كتاب يي په څنګ كې  واخيست او د مكي مکرمي په لور روان  شو، كله چي هلته ورسيده نو د طواف څخه وروسته يې په ډيرعجز د لوى خداى جل جلاله دربار ته لاس پورته كړ او داسي دعا يي وكړه :
لويه خدايه كه په دې كتاب كي كومه سهو ياغلطي وي  نورا ته ويي ښا يه  ( يا محوه يي كړه ) له ښه ډیري زارئ اوعجز وروسته چې يې كتاب پرانيستی نو پاڼه په پاڼه يې سره واړول  کتل یې چې په کتاب کې شپږ یا اوه ځایه محوه شوي ؤ او هغه ځایونه په کتاب کې سپین پاته ؤ. (احوال المصنفين ص:۱۹۰)
ښایې همدغه  برکت وي چې مختصرالقدوري د تصنیف له مهال تردې دمه  د نړۍ په ګوټ ګوټ کې په تعلیمي نصابونو کې داخل کتاب دی .
د امام قدوري رحمه الله مقام
خطیب بغدادي رحمه الله  لیکلي دي : چې موږ امام قدوري رحمه الله لیدلی ؤ ، له هغه نه مو حدیث اوریدلي دي  ، هغه ډیر ثقه او رښتونی ؤ  ، د حدیثو روایت به يې ډیر کم کاوه.
امام سمعاني رحمه الله  دده په هکله لیکلي دي  :
کان فقیها صدوقا انتهت الیه رئاسة اصحاب ابي حنیفة رحمه الله بالعراق ، عزعندهم قدره وارتفع جاهه وکان حسن  العبارة  في النظر مدیما لتلاوة القرآن .
او علامه قاضي ابومحمد رحمه الله  د امام قدوري رحمه الله په اړه خورا په  تفصیل  تذکره کړیده او د هغه ډیر اوصاف یې ذکر کړيدي.
په فقه حنفي کې د احنافو په نظر کې هغه د سترمقام څښتن دی، علامه قدوري رحمه الله د فقهاؤ د څلورمي طبقي څخه ګنل کیږي او ټولو هغه ستر فقیه اومحدث بللی  دی .
وفات او رحلت یې :
علامه قدوري رحمه الله په بغداد کې  د ۶۶  کلونو په عمر د دوشنبې په ورځ د رجب په پنځمه په ۴۲۸ هجري کې له پاني نړۍ سره مخه ښه کړي ده او هم هلته په شارع  منصور کې د مشهور امام او فقیه  ابوبکر خوارزمي رحمه الله ترڅنګ دفن شوی دی.
رحمه الله تعالی رحمة واسعة
د سوالبرد هوايي ډګر، لانګیر
د سوالبرد هوايي ډګر، لانګیر Svalbard lufthavn, Longyear) د  ناروې د سوالبرد ټاپو تر ټولو لوی او په لويه کچه يواځينی خدمات وړاندي کوونکی هوايي ډګر دی. دا هوايي ډګر د لانګیربین ښار و شمال لویدیځ لورې ته پر لوېدیځ ساحل باندي پروت دی، او د لانګیربین څخه ۵ کيلوميتره واټن لري؛ او د نړۍ ترټولو شمالي اړخ ته پروت هغه هوایی ډګر دی چې عامه الوتنې ورته کېږي.
سرچينې
وېشنيزه:د سوالبرد اړوند
د عقل فلسفه
وېشنيزه:فلسفه
د مذهب فلسفه
وېشنيزه:فلسفه
د چېک جمهوريت نوميالي ليکوالان
فرېنز کافکا (١٨٨٣-١٩٢٤)
فرېنز کافکا له شک پرته چې په پراگ کې د جرمني ژبې د ادبياتو تر ټولو ستر استازى دى، د نوموړي کارونه په نړيواله کچه ستايل شوي دي. (نوموړي خپل زيات اثار په جرمني ژبه ليکلي-ژباړن) نوموړى د چک په پلازمېنه پراگ کې زېږېدلى، په حقوقو کې يې زده کړې کړي، چې وروسته د ټول عمر لپاره د منشي (مامور) په دنده پاتې شو. تر اوسه گومان کېږي ليکوالي د نوموړي د ژوند مهم هدف و. کافکا ډېر منتقد و، هر شي ته يې د انتقاد له زاويې کتل، د هغه زيات اثار د نوموړي تر مړينې وروسته چاپ شول، چې نوموړي ته له دې درکه زياته خوشالي په برخه نه شوه. د نوموړي ځينې مهم اثار دا دي: Metamorphosis يا د (شکل بدلون)، The Trial يا (محاکمه) The Castle (کلا)، له ده څخه د لنډو کيسو يوه ټولگه دغه راز ځينې ليکونه او مجلې هم پاتې دي. نوموړي له اوږدې مودې ناروغ و، همدې ناروغۍ تر اووه کلنې ملگرتيا وروسته نوموړى د مرگ کندې ته ورټېل واهه، نوموړي د اتريش په کېرلينگ ښار کې له دې نړۍ سترگې پټې کړې.
کارل چاپېک (١٨٩٠-١٩٣٨)
کارل چاپېک د چک جمهوريت تر ټولو لوى ليکوال، ژباړن، د ډرامو ليکوال، خبريال، کره کتونکى او فيلسوف گڼل کېږي. نوموړي په چکسلواکيا کې د نړيوالو ليکوالو د اورگان (قلم ټولنې) يوه څانگه پرانيستله. نوموړى په چکسلوالکيا کې د پرانيستل شوې ټولنې د لومړني مشر ټي، جي، مساريک ملگرى و. له سفر سره يې زياته مينه وه. چاپېک لنډې کيسې وليکلې (پيسې او نورې کيسې) ناولونه، ډرامې، تمثيلي ټوټې او نور اثار يې وليکل. ده په خپل (له سمندري سوسمارانو سره جگړه) نومي ناول کې د فاشستي حکومت د زيانونو په اړه خبرې کړې دي. نوموړى د نمونيا په ناروغۍ اخته شو، د مونشن تړون تر لاسليکېدو شا و خوا درې مياشتې وروسته يې له دې نړۍ سترگې پټې کړې. (د مونشن تړون: دغه تړون، د چکسلواکيا، جرمني، فرانسې، ايټاليا له خوا لاسليک شو(١٩٣٨ د سپټمبر ٣٠مه) هدف يې د اروپا په دې برخه کې د نازي پاڅون راکمول و- ژباړن)
د فلسفې وييپانگه
دا د فلسفي وييونو او اصطلاحگانو يوه وييپانگه ده.
د چېک جمهوريت نوميالي ليکوالان
ياروسلاف سېفرت (١٩٠١-١٩٨٦)
سېفرت د چک جمهوريت ملک الشعراء گڼل کېده، چې په ادبياتو کې يې د نوبل جايزه هم اخيستې ده. نوموړى د شاعرۍ تر څنگ خبريال هم و. په ١٩٢٠ز کال کې سېفرت د يوې کمونيستي مهالنۍ خپرونې اډيټېر و، خو د لسيزې په پاى کې نوموړى د خپلو افکارو له لامله دې گوند څخه وايستل شو. په هغه وخت کې نوموړى د هنر په برخه کې په چک کې زيات مشهور و، خصوصاً د اوانگار هنر. تر ١٩٤٩ز کاله پورې نوموړي د سوشل ډيموکراتيکو پلوي ورځپاڼو او مجلو ته ليکنې کولې، وروسته يې يوازې شاعرۍ ته مخه کړه. ډېر پياوړى شاعر و، د ده هنر ډېر خلک حيران کړي ول. د ده ځينې ټولگې (بلبل په خوارۍ سندره بولي ١٩٢٦ز)، (څراغونه مړه کړه ١٩٣٨ز)، (گلورينه خولۍ ١٩٤٥ز)، (مور ١٩٥٤ز)، (د نړۍ ټولې ښکلاوې ١٩٨١ز) نومېږي. نوموړي ته د نوبل جايزه په ١٩٨٤ز کې ورکړل شوه.
ولاديمير هولين (١٩٠٥- ١٩٨٠)
ولاديمير هولين يو چکى شاعر او ژباړن و. خپله لومړۍ شعري ټولگه يې په ١٩٢٦م کال کې خپره کړه، په همدې کال له منځنيو زده کړو فارع شو. وروسته د يوه ملازم په توگه په دنده وگمارل شو، خو د صحي ستونزو او له دندې د نه رضايت له کبله، اووه کاله وروسته تقاعد شو. وروسته يې خپل ټول ژوند ادبياتو ته وقف کړ.
د فلسفې وييپانگه
B
Behavioralism:(not to be confused with behaviorism of psychology) is an approach in political science that seeks to provide an objective, quantified approach to explaining and predicting political behavior. It is associated with the rise of the behavioral sciences, modeled after the natural sciences. Behaviorism:(not to be confused with behavioralism of political science) is an approach to psychology based on the proposition that behavior can be researched scientifically without recourse to inner mental states. It is a form of materialism, denying any independent significance for the mind. Its significance for psychological treatment has been profound, making it one of the pillars of pharmacological therapy. Biologism:(biological determination) the interpretation of humans and human life from a strictly biological point of view, and it is closely related to genetic determinism Buddhism:a dharmic religion and philosophy based on the teachings of the Buddha, Siddhārtha Gautama. The basic teachings of Buddhism have to do with the nature of suffering or dissatisfaction (dukkha) and its avoidance through ethical principles (the Eightfold Path). Buddhism originated in India, and is today largely followed in East Asia, including China, Japan, Korea, Tibet, and Thailand. Buddhism is divided into different sects and movements, of which the largest are the Mahayana, Theravada, and Vajrayana.
د چېک جمهوريت نوميالي ليکوالان
ولاديمير هولين (١٩٠٥- ١٩٨٠)
تر دويمې نړيوالې جگړې وروسته هولين له کمونيزم سره لېوالتيا پيدا کړه. د ١٩٥٠مې لسيزې په وخت کې نوموړى ته دا چانس په لاس ورغى چې له ډېرو سختيو سره- سره خپلې ليکنې چاپ کړي.
کله چې يې په ١٩٧٧م کال کې لور مړه شوه، هولين له ليکنو چورلټ لاس په سر شو. د ده د ليکنو يوه ځانگړنه دا ده، چې سوچه چکي ژبه يې کارولې او ژور فلسفي افکار په کې نغښتي دي. شعرونه يې ژور او او د احساساتو منعکسوونکي دي. د نوموړي ځينې شعري ټولگې په دې نومونو دي: (ډبرې... ته به راځې ١٩٣٧)، (له فرانسې څخه ځواب ١٩٣٨)، (له هالميت سره يوه شپه) او (درد ١٩٦٥).
بوهومېل هرابال (١٩١٤- ١٩٩٧)
بوهومېل هرابال په پراگ کې د حقوقو له پوهنځي څخه فارغ شو، خو ټول عمر يې په بل ډگر کې کار وکړه: د رېلگاډو د پټلۍ د کارکوونکي، د رېلگاډو د اسانتيا برابروونکي، او دېته ورته کارونو کې مصروف شو. تر ١٩٦٣م کاله پورې مسلکي ليکوال نه و. د ده زيات کارونه په پراخه پيمانه د خپل ژوند ليک ليکل وو. د ده په ژوندوني د نوموړي زيات کتابونه د فلم په توگه راووتل، يو ليکل شوي فلم چې يې د رېلگاډو د دقيقې څارنې په اړه و، د اوسکار جايزه هم واخيسته. (Closely Observed Trains) د هغه له مهمو اثارو څخه يو هم Larks on a String(١٩٥٩)، (ما د انگلنډ د پاچا په توگه خدمت وکړ ١٩٧١ چې په ١٩٨٠م کال چاپ شو) دغه راز (ډېر شور او تنهايي ١٩٨٠).
يوسېف شکوورېسکي (١٩٢٤)
نوموړى چکى ليکوال، ژباړن او خپرندوى دى. تردويمې نړيوالې جگړې وروسته يې پوهنتون پيل کړ، په انگرېزۍ او فلسفه کې يې زده کړې وکړې. دغه راز يې د ښوونکي او اډېټر په توگه هم کار وکړ، چې په ١٩٦٣م کال کې د يوه مسلکي ليکوال په توگه مشهور شو. په ١٩٦٩م کال نوموړى امريکا ته لاړ او په کورنل پوهنتون کې يې د لکچرر په توگه دنده پيل کړه. کله چې د چکسلواکيا رژيم د نوموړى د کتاب (د بدلمنو جمهوريت) پر خپرېدو بنديز ولگاوه، د نوموړي مېرمن په تبعيد کې ژوند غوره وباله. دوى په تورنتو کې مېشت شول، هلته يې د جلا وطنو لپاره يو خپرندوى ارگان ايجاد کړ، دلته د چک ٦٨ خپرندويانو خپل کتابونه چاپ کړل، اکثره يې هغه کتابونه وو، چې په چکسلواکيا کې ورباندې بنديز لگېدلى و. په ١٩٩٣م کال کې دوى ٢٢٧کتابونه چاپ کړل، د شکوفريسکي ډېر مشهور کتابونه دا دي: (ډارنان ١٩٤٩)، د بدلمنو جمهوريت)، (د غرور موسم ١٩٧٥) او (د امريکا ږغ ١٩٩٠). (د نوموړي نوم Josef دى، په چک جمهوريت کې د ځينو نورو اروپايي هېوادونو په څېر J د i په توگه تلفظېږي- ژباړن)
ميلان کونديرا (١٩٢٩):
نوموړي په موسيقۍ پوهنه، فلم، ادبياتو او ښکلاپوهنه کې زده کړه وکړه، وروسته يې د پراگ په چارلز پوهنتون کې د نړيوالو ادبياتو تدريس پيل کړ. دوه ځلې د کمونيست گوند غړى شو او دواړه ځله ترې وايستل شو. په ١٩٧٠م کال کې د دې گوند مخالف شو. پنځه کاله وروسته رينز پوهنتون ورته وړانديز وکړ چې د څارونکي استاد په توگه ورسره کار وکړي، نوموړى په فرانسه کې پاته شو. په ١٩٨١م کال کې نوموړي د چکسلواکيا تابعيت بايلود او د فرانسې تابعيت ورکړل شو. چې په پاريس کې يې د پوهنتون تدريس پيل کړ، تر اوسه هورې ژوند کوي. نوموړي ځينې ناولونه وليکل: (ټوکه ١٩٦٥)، (د هستۍ د نه زغملو سپکوالى ١٩٨٤)، (ابديت ١٩٩٠). د دې تر څنگ نوموړى ځينې شعري ټولگې هم لري، چې چاپ شوې دي.
د فلسفې وييپانگه
G
Gnosticism:various mystical initiatory religions, sects and knowledge schools, which were most prominent in the first few centuries CE. It is also applied to modern revivals of these groups and, sometimes, by analogy to all religious movements based on secret knowledge gnosis, thus can lead to confusion.
د چېک جمهوريت نوميالي ليکوالان
ميلان کونديرا (١٩٢٩):
وېشنيزه:د چېک خلک وېشنيزه:چېک جمهوريت
د فلسفې وييپانگه
J
Jainism:a dharmic religion centered around asceticism and ahimsa, or nonviolence. Jansenism:a branch of Catholic thought that emphasized original sin, human depravity, the necessity of divine grace, and predestination. Named after Cornelius Otto Jansen. Judaism:a monotheistic, Abrahamic religion descended from the ancient Hebrews.
K
Kantianism:the philosophy of Immanuel Kant, a German philosopher born in Königsberg, Germany (now Kaliningrad, Russia). The terms Kantianism or Kantian can refer to contemporary positions in philosophy of mind, epistemology, and ethics. Kathenotheism:an extension of "henotheism", from kath hena theon – "one god at a time". Kierkegaardianism:a set of philosophical, theological and psychological positions based on the work of the 19th century Danish philosopher Søren Kierkegaard. Kierkegaard's work focuses on the existing individual and the struggle to become an authentic individual. Kierkegaard's work was the intellectual foundation for the 20th century philosophical movement, Existentialism.
L
Legalism:in the Western sense, legalism is an approach to the analysis of legal questions characterized by abstract "logical" reasoning focused on the applicable legal text, such as a constitution, legislation, or case law, rather than on the social, economic, or political context. Legalism has occurred both in civil and common law traditions. Legalism may endorse the notion that the pre-existing body of authoritative legal materials already contains a uniquely pre-determined "right answer" to any legal problem that may arise. In legalism, the task of the judge is to ascertain the answer to a legal question mechanically. Legal interpretivism:see interpretivism, above. Legal naturalism:term coined by Olufemi Taiwo for a current in the social philosophy of Karl Marx that can be interpreted as one of Natural Law. Taiwo considered it the manifestation of Natural Law in a dialectical materialist context. Legal positivism:school of thought in the philosophy of law that claims that laws are made (deliberately or unintentionally) by human beings, and that there is no inherent or necessary connection between the validity of law and what is ethical or moral. Liberalism:in politics, a position that favors liberty as a political value. Liberalism has taken many meanings throughout history, but commonalities include a focus on individual liberty, democratic republicanism (liberal democracy), and equality under the law. Libertarianism:in metaphysics, the claim that free will exists; generally opposed to determinism. (But see compatibilism.) In political philosophy, either of two anti-statist political positions. Logical positivism:a philosophy (of science), that originated in the Vienna Circle in the 1920s, which holds that philosophy should aspire to the same sort of rigor as science. Philosophy should provide strict criteria for judging sentences true, false and meaningless. Although the logical positivists held a wide range of beliefs on many matters, they all shared an interest in science and deep skepticism of the theological and metaphysical. Following Wittgenstein, many subscribed to the correspondence theory of truth, although some, like Neurath, believed in coherentism. They believed that all knowledge should be based on logical inference from simple "protocol sentences" grounded in observable facts. Hence many supported forms of realism, materialism, philosophical naturalism, and empiricism. Logical positivism is also referred to as logical empiricism, rational empiricism, and neo-positivism. Logicism:one of the schools of thought in the philosophy of mathematics, putting forth the theory that mathematics is an extension of logic and therefore all mathematics is reducible to logic. Bertrand Russell and Alfred North Whitehead championed this theory fathered by Gottlob Frege. Frege gave up on the project after Russell recognized a paradox exposing an inconsistency in naive set theory. Russell and Whitehead continued on with the project in their Principia Mathematica.
N
Nativism:an opposition to immigration that originated in United States politics, that distinguishes between Americans who were born in the United States, and "first-generation" immigrants. It is based on fears the immigrants do not share supposedly American values. Naturalism:any of several philosophical stances, typically those descended from materialism and pragmatism, that do not distinguish the supernatural (including strange entities like non-natural values, and universals as they are commonly conceived) from nature. Naturalism does not necessarily claim that phenomena or hypotheses commonly labeled as supernatural do not exist or are wrong, but insists that all phenomena and hypotheses can be studied by the same methods and therefore anything considered supernatural is either nonexistent, unknowable, or not inherently different from natural phenomena or hypotheses. Necessitarianism:a metaphysical principle that denies that any facts or events are contingent or indeterminate, from human actions to the laws of physics themselves. Nihilism:philosophical view that the world, and especially human existence, is without meaning, purpose, comprehensible truth, or essential value. It is more often a charge leveled against a particular idea than a position to which someone is overtly subscribed. Movements such as Dada, Deconstructionism, and punk have been described by various observers as "nihilist." Nominalism:the belief that universals or mental concepts have no objective reality but exist only as words or "names" (Latin nomina). Non-cognitivism:the meta-ethical view that moral statements do not assert propositions i.e. they do not express factual claims or beliefs and therefore lack truth-value. This view should be distinguished from moral realism, skepticism, subjectivism, relativism, and nihilism; proponents of these views avow that moral statements are either true or false. Nontheism:the absence of belief in both the existence and non-existence of a deity (or deities, or other numinous phenomena). The word is often employed as a blanket term for all belief systems that are not theistic, including atheism (both strong and weak) and agnosticism, as well as certain Eastern religions like Confucianism, Taoism, and Zen Buddhism.
O
Objectivism:in ethics, the belief that certain acts are objectively right or wrong. Occasionalism:philosophical theory about causation stating that created substances cannot be efficient causes of events. Instead, all events are taken to be caused directly by God Himself. (A related theory, which has been called 'occasional causation', also denies a link of efficient causation between mundane events, but may differ as to the identity of the true cause that replaces them). Ontologism:ideological system that maintains that God and Divine ideas are the first object of our intelligence and that the intuition of God the first act of our intellectual knowledge. Note that Martin Heidegger used the term Onto-theology, that is answering questions of being with direct reference of belief in God. Operationalism:the philosophy of defining a concept as the operations that will measure the concept (variables) through specific observations. Optimism:historically, the philosophical position that this is the best of all possible worlds, usually associated with Gottfried Leibniz. More often used to refer to a cheerful or positive worldview. Organicism:philosophical orientation that asserts that reality is best understood as an organic whole. By definition it is close to holism. Benedict Spinoza and Constantin Brunner are two philosophers whose thought is best understood as organicist.
Q
Quasi-realism:a non-cognitivist, expressivist meta-ethical and epistemological theory developed by professor Simon Blackburn. It holds that although propositions supervene on states of mind, they have many realist characteristics, such as only being able to change slowly or in response to changes in natural properties.
R
Randianism:the individualist movement founded by Ayn Rand, known by its adherents as objectivism. Rationalism:a theory or method based on the thesis that human reason can in principle be the source of all knowledge. In the modern period, rationalism was initially championed by René Descartes and spread during the 17th and 18th centuries, primarily in continental Europe. It is opposed with empiricism. Realism:a view of a reality ontologically independent of conception, perception, etc. Objects have certain properties regardless of any thought to the contrary. Reconstructivism:a philosophy that holds that societies should continually reform in order to establish a more perfect government or social network. Reductionism:a number of related, contentious theories that hold, very roughly, that the nature of complex things can always be reduced to (be explained by) simpler or more fundamental things. This is said of objects, phenomena, explanations, theories, and meanings. In short, it is philosophical materialism taken to its logical consequences. Relativism:the view that the meaning and value of human beliefs and behaviors have no absolute reference. Relativists claim that humans understand and evaluate beliefs and behaviors only in terms of, for example, their historical and cultural context. Philosophers identify many different kinds of relativism depending upon what allegedly depends on something and what something depends on. Reliabilism:in epistemology, the claim that the status of a belief as knowledge should be judged by whether it was arrived upon through a reliable method. For instance, scientific experiment may be considered a more reliable method than intuition or guesswork. Representationalism:A philosophical concept that states that we do not (and can not) perceive the external world directly; instead we know only our ideas or interpretations of objects in the world. Thus, a barrier or a veil of perception prevents first-hand knowledge of anything beyond it. The "veil" exists between the mind and the existing world. Romanticism:A philosophy that expresses art as an emotional experience based on the appreciation of the aesthetic. In other words, Romanticism is a philosophy where art is celebrated due to the emotional reaction on the part of the receiver.
U
Universalism:synonym for moral universalism, as a compromise between moral relativism and moral absolutism. Utilitarianism:theory of ethics that maintains an act is moral if and only if it maximizes welfare. It is a form of consequentialism and welfarism. Utopianism:the many various social and political movements, and a significant body of religious and secular literature, based upon the idea that paradise is achievable on earth. See Utopia.
V
Value pluralism:the idea that two or more moral values may be equally ultimate (true), yet in conflict. In addition, it postulates that in many cases, such incompatible values, may be rationally incommensurable. As such, value-pluralism is a theory in metaethics, rather than an ethical theory or a set of values in itself. The Oxford historian of ideas, Isaiah Berlin, is accredited with having done the first substantial work on value-pluralism, bringing it to the attention of general academia. Verificationism:an epistemic theory of truth based on the idea that the mind engages in a certain kind of activity: "verifying" a proposition. The distinctive claim of verificationism is that the result of such verifications is, by definition, truth. That is, truth is reducible to this process of verification. Vitalism:the doctrine that "vital forces" are active in living organisms, so that life cannot be explained solely by mechanism. That element is often referred to as the vital spark or energy, which some equate with the soul. Voluntarism:school of thought that regards the will as superior to the intellect and to emotion. Introduced into philosophical literature by Ferdinand Tönnies and developed further in the writings of Wilhelm Wundt and Friedrich Paulsen. Voluntaryism:theory advocated by Auberon Herbert, stressing "voluntary taxation" and the boycott of electoral politics. The original sources for voluntaryism can be found in Herbert's book "The Right and Wrong of Compulsion by the State." Some, such as Benjamin Tucker view Herbert's philosophy as anarchism, however he never called himself an anarchist as he considered anarchism to be a philosophy that does not provide for defense of person and property.
Y
Youthism:the view that youths possess the same rights as adults.
Z
Zen Buddhism:A fusion of Mahayana Buddhism and Taoism, practiced chiefly in China and Japan. It places great importance on moment-by-moment awareness and 'seeing deeply into the nature of things' by direct experience. The name derives from the Sanskrit word dhyana referring to a particular meditative state. Zoroastrianism:the religion and philosophy based on the teachings ascribed to the prophet Zoroaster (Zarathustra, Zartosht).
فیض محمد ځلاند
ډاکټر فیض محمد ځلاند یاهم (استاد فیض محمد ځلاند) پياوړی شاعر او لیکوال د (محمد الله خان) زوی دی چې په ۱۹۷۹ زیږدیز کال د اګست په ۳۰مه نیټه  د پکتیکا ولایت  مټاخان ولسوالۍ په ښور کچه سیمه کې زیږېدلی دی.
لنډ مهالې زده‌کړي:
ډاکټر فیض محمد ځلاند د خپلو لوړو زده کړو تر څنګ لنډمهالې زده‌کړې هم تر سره کړې دي چې لاندې په لنډ ډول ترې یادونه کیږي:
اثار
ډاکټر فیض محمد ځلاند د دې ترڅنګ چې یو پیاوړی پښتون شاعر دی او په دې برخه کې یې څلور شعري ټولګي خپرې شوې دي، پوهنیز کتابونه یې هم په پښتو ژبه لورولي دي. د ډاکټر ځلاند خپاره شوي او ناخپاره اثار په لاندې ډول دي.
شعري خپاره شوي اثار
اسره – ۲۰۰۴ ته جانان راته هرڅه یې – ۲۰۰۸ بې څیرې لکه حباب درته ولاړ یم – ۲۰۱۴
د چیپټر په توګه تدریسې کتابونه:
د ادارې تیوریانې سیمیزه حکومتواله حکومتواله اداري اصلاحات د تحقیق میتودونه د ځلاند مشاهده ـ سیاسي مقالې
د ژبې فلسفه
وېشنيزه:فلسفه
پوځي نومونې
پوځي نومونې
{| class="wikitable" ! ملي پوځ !! انگرېزي !! ملي پوليس
محمد نور
ولسي شاعر محمد نور د محمد مير زوى او د طا لب لمسی دي ، چه په ١٢٤٣ ش کال د اوزبين په سيمه کې زيږېدلي ، او په وړکو ټيوالي کي د لغمان د اليشنگ ولسوالۍ د غازي اباد سيمې ته راغلى او تر يوه وخته پورې هلته اوسيده. خداى بښلي محمد نور ويلي ، چي موږ ښا يسته زيات عمر د مخه له غازي اباده كډه کړي وه او د لغمان مرکز سلطان غازي بابا په بانډه کي مو ژوند کاوه او د ژوند تر پايه همدلته وو. محمد نور ليک او لوست نه شو کولاي او يو نالوستى شاعر وو. سربېره پر خپلې مورنۍ ژبې (پښتو) په پشه يې او دري هم پوهېده او له پښتو سره پر دغو نورو ژبو هم شعرونه هم لري.
باندنۍ تړنې
وېشنيزه:پښتانه شاعران
بسیټ هونډ
سرچينې
وېشنيزه:سپیان
د ني-اولسوند هوايي ډګر، هامنرابن
د ني-اولسوند هوايي ډګر، هامنرابن (Ny-Ålesund flyplass, Hamnerabben يو هوایي ډګر دی چې د ناروې د سوالبرد په ني-اولسوند سيمه  د څیړنیزې ټولنې لپاره خدمات وړاندي کوي. دا هوایي ډګر د   کینګز بې ملکیت دی، نوموړی شرکت دهمدې سيمي د شرکت ښار څښتن هم دی. ددې ځاي څخه يوازې و  سوالبرد هوايي ډګر ته الوتنې شتون لري؛ دا الوتنې د Lufttransport لخوا په اونۍ کې دوه یا څلور ځله د  دورنير ۲۲۸ الوتکو په کارولو سره ترسره کېږي.
سرچينې
وېشنيزه:د سوالبرد اړوند
د کمپيوټر شارټ کټو په هکله ډير مهم معلومات
Important Shortcut Keys System.
CTRL+A. . . . . . . . . . . . . . . . . Select All
CTRL+C. . . . . . . . . . . . . . . . . Copy
CTRL+X. . . . . . . . . . . . . . . . . Cut
CTRL+V. . . . . . . . . . . . . . . . . Paste
CTRL+Z. . . . . . . . . . . . . . . . . Undo
CTRL+B. . . . . . . . . . . . . . . . . Bold
CTRL+U. . . . . . . . . . . . . . . . . Underline
CTRL+I. . . . . . . . . . . . . . . . . Italic
F1. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Help
F2. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rename selected object
F4. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Opens file list drop-down in dialogs
F5. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Refresh current window
F10. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Activates menu bar options
ALT+TAB. . . . . . . . . . . . . . . . Cycles between open applications
گونگټه
گونگټې یا گونگټان (په لاتين: Coleoptera) د خوځندکو تر ټولو لویه او مشهوره طایفه ده چې د نړۍ په بېلا بېلو سیمو کې ژوند کوي. اوږدوالی یې د څو میلیمترو څخه تر ۱۵ – ۲۰ سانتیمترو پورې وي او مختلف رنگونه درلودلای شی. په اوس وخت کې په نړۍ کې ۴۰۰ زره دوله گونگټې ژوند کوي. گونگټې سر، ټټر، نس درې جوړې پښې، دوه آنتنه او دوه پرده وزره لري (مخکنی وزرونه په وزر پوښ تبدیل شوي دي). ټټر یی د درو برخو سپر، منځنۍ ټټر او شاتني ټټر څخه جوړ شوي دي. د ټټر منځنۍ او شاتني برخه او پرده وزرونه د وزر پوښ لخوا ساتل شوي دي.گونگټې  څلور پراختيایی مرحلې (هگۍ، چنجی، بشپړتابه او گونگټه) لري. گونگټې په غوښه خوړونکو، بوټي خوړونکو او ټول څيز خوړونکو گونگټو تقسیم کېږي. گونگټې مفید ژوي دي چې په اقتصاد کې مهم رول لوبوي. د مثال په توگه د گونگټو څو ډولونه د ضرر رسوونکو حشراتو چینجیان ښکاروي یا مړ شوي ژوي خوري یا خاورو ته سپاري. خو د گونگټو ضرر رسوونکی ډولونه هم شته.
د کمپيوټر شارټ کټو په هکله ډير مهم معلومات
ALT+F4. . . . . . . . . . . . . . . . . Quit program, close current window
گونگټه
وېشنيزه:گونگټې
د کمپيوټر شارټ کټو په هکله ډير مهم معلومات
ALT+F6. . . . . . . . . . . . . . . . . Switch between current program windows
ALT+ENTER. . . . . . . . . . . . . . Opens properties dialog
ALT+SPACE. . . . . . . . . . . . . . System menu for current window
ALT+¢. . . . . . . . . . . . . . . . . . opens drop-down lists in dialog boxes
BACKSPACE. . . . . . . . . . . . . Switch to parent folder
CTRL+ESC. . . . . . . . . . . . . . Opens Start menu
CTRL+ALT+DEL. . . . . . . . . . Opens task manager, reboots the computer
CTRL+TAB. . . . . . . . . . . . . . Move through property tabs
CTRL+SHIFT+DRAG. . . . . . . Create shortcut (also right-click, drag)
CTRL+DRAG. . . . . . . . . . . . . Copy File
ESC. . . . . . . . . . . . . . . . . . . Cancel last function
SHIFT. . . . . . . . . . . . . . . . . . Press/hold SHIFT, insert CD-ROM to bypass auto-play
SHIFT+DRAG. . . . . . . . . . . . Move file
SHIFT+F10. . . . . . . . . . . . . . . Opens context menu (same as right-click)
SHIFT+DELETE. . . . . . . . . . . Full wipe delete (bypasses Recycle Bin)
ALT+underlined letter. . . . Opens the corresponding menu
Document Cursor Controls
HOME. . . . . . . . . . . . . . to beginning of line or far left of field or screen
CTRL+END. . . . . . . . . . to the bottom
PAGE UP. . . . . . . . . . . . moves document or dialog box up one page
PAGE DOWN. . . . . . . . moves document or dialog down one page
ARROW KEYS. . . . . . . move focus in documents, dialogs, etc.
CTRL+ >. . . . . . . . . . . . next word
CTRL+SHIFT+ >. . . . . . selects word
Windows Explorer Tree Control
Numeric Keypad *. . . Expand all under current selection
Numeric Keypad +. . . Expands current selection
Numeric Keypad –. . . Collapses current selection
¦ . . . . . . . . . . . . . . . . . . Expand current selection or go to first child
‘ Opening single quote. . . alt 0145
’ Closing single quote. . . . alt 0146
“ Opening double quote. . . alt 0147
– En dash. . . . . . . . . . . . . . . alt 0150
— Em dash. . . . . . . . . . . . . . alt 0151
… Ellipsis. . . . . . . . . . . . . . . . alt 0133
• Bullet. . . . . . . . . . . . . . . . alt 0149
® Registration Mark. . . . . . . alt 0174
© Copyright. . . . . . . . . . . . . alt 0169
™ Trademark. . . . . . . . . . . . alt 0153
° Degree symbol. . . . . . . . . alt 0176
¢ Cent sign. . . . . . . . . . . . . alt 0162
1⁄4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . alt 0188
1⁄2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . alt 0189
3⁄4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . alt 0190
PC Keyboard Shortcuts
Creating unique images in a uniform world! Creating unique images in a uniform world!
É. . . . . . . . . . . . . . . alt 0201
ñ. . . . . . . . . . . . . . . alt 0241
÷ . . . . . . . . . . . . . . . alt 0247
File menu options in current program
Alt + E Edit options in current program
F1 Universal help (for all programs)
Ctrl + A Select all text
Shift + Del Cut selected item
Ctrl + C Copy selected item
Ctrl + Ins Copy selected item
Ctrl + V Paste
Shift + Ins Paste
Home Go to beginning of current line
Ctrl + Home Go to beginning of document
Ctrl + End Go to end of document
Shift + Home Highlight from current position to beginning of line
Shift + End Highlight from current position to end of line
Ctrl + f Move one word to the left at a time
Ctrl + g Move one word to the right at a time
MICROSOFT® WINDOWS® SHORTCUT KEYS
Alt + Tab Switch between open applications
Alt +
Switch backwards between open
Screen
Create screen shot for current program
Ctrl + Alt + Del Reboot/Windows® task manager
Ctrl + Esc Bring up start menu
Alt + Esc S
دولتي پور
د يو هېواد ناخالص دولتي پور چې دولتي يا واکمن پور هم ورته وايي، د دولتي سکتور مالي مکلفيتونه دي. په دولتي پور کې د وخت په تېرېدلو سره بدلونونه د تيرو دولتي کسراتو له امله په بنسټيز ډول پور اخېستل منعکس کوي. کسر هغه وخت پېښېږي، چې د يو دولت لګښتونه له عايداتو څخه زيات شي. دولتي پور ښايي د کورنيو يا باندنيو اوسېدونکو پور وي. که چېرې د باندنيو اوسېدونکو پور وي، نو د پور کچه د هېواد په باندني بور کې رانغاړل کېږي.
په ۲۰۲۰ ز کال کې په نړيواله کچه د دولتي پور ارزښت ۸۷،۴ تريليون ډالر يا د ناخالص کورني توليد “GDP” د يوې ونډې په توګه اندازه شوې ٪۹۹ و. دولتي پور د ټول پور (چې د شرکت او کورنۍ دواړه پورونه رانغاړي) نږدې ۴۰ سلنه جوړوي، چې دا له ۱۹۶۰ ز لسيزې راهيسې تر ټولو لوړه ونډه ده. له ۲۰۰۷ ز کال راهيسې په دولتي پور کې لوړوالی د ۲۰۰۷-۲۰۰۸ ز کال نړيوال مالي کړکېچ او د کويډ ۱۹ وبا له امله دی.
د پور ورکولو په موخه د حکومت وړتيا د دولت جوړښت او د دولت جوړولو پر وړاندې مرکزي ونډه لري. دولتي پور د ديموکراسۍ په لوړوالي، خصوصي مالي بازارونو او معاصرې اقتصادي ودې پورې تړاو لري.
د دولتي پور اندازه کول
د دولت پور په نمونه يې ډول د عمومي دولتي برخې د ناخالص پور په توګه اندازه کېږي، چې د پور وسايلو د مکلفيتونو په بڼه دي. د پور وسيله هغه مالي ادعا ده، چې په راتلونکي کې د پوروړي له لورې پور ورکونکي ته د ګټې او يا اصل د اداينې غوښتنه کوي. بېلګې يې د پور خونديتوبونه (لکه ونډې او بيل)، پورونه او د دولتي کارکونکو د تقاعد مکلفيتونه دي.
نړيوالې پرتلنې په عادي ډول ځکه پر عمومي دولتي پور باندې تمرکز کوي، چې د خپرونو لکه روغتيايي پاملرنې لپاره د دولت د ځواب وينې کچه د هېوادونو تر منځ توپير کوي او عمومي دولت مرکزی، ايالتي، ولايتي، سيمه ييز، ځايي دولتونه او د ټولنيز خونديتوب پانګې رانغاړي. د دولتي شرکتونو پور (لکه د ډاګ هغه دفترونه، چې د بازار پر بنسټ توکي او خدمتونو چمتو کوي) د پيسو نړيوال صندوق د ۲۰۱۴ ز کال د دولتي مالي احصائيې لارښودInternational Monetary Fund’s Government Finance Statistics Manual 2014” د پېروۍ له مخې په عمومي دولتي پور کې شامل نه دی. ياد لارښود د نړيوالې پرتلنې د ډاډمنولو په موخه د پور احصائيو د تر سره کولو لپاره وړانديز شوې کړنلارې بيانوي.
د عمومي دولتي سکتور ناخالص پور د پور وسايلو ټوليز مکلفيتونه دي. د پور د اندازه کولو يو ځايناستی يا بديل سوچه يا خالص پور دی. کله چې د پور وسايلو په بڼه له ناخالص پور څخه مالي پانګې منفي شي، خالص پور تر لاسه کېږي. د خالص پور اټکلونه تل د لاسرسي وړ ځکه نه دي، چې د ځينو دولتي پانګې ښايي ستونزمنې وي. لکه: په امتيازي کچو کې جوړ شوي پورونه.
پور د بازار په ارزښت يا نومي ارزښت کې اندازه کېدلی شي. د ۲۰۱۴ ز کال د دولتي مالي احصائيې لارښود «GFSM» د يو عمومي اصل په توګه وايي، چې پور بايد د بازار ارزښت کې اندازه شي او دا هغه اندازه ده چې پانګه په کې په نغدي پيسو بدلېدلی شي. که څه هم نومي ارزښت د پور ورکونکي دولت لپاره ځکه ګټور دی، چې دا هغه اندازه پور دی، چې پوروړی يې پور ورکونکي څخه په پور اخلي. که چېرې د بازار او نومي ارزښت د لاسرسي وړ نه وي، نو له د ډالر ارزښت د تشرېح کولو له اصطلاح “face value” څخه ګټه اخېستل کېږي، چې دا د اصلي پيسو هغه ناتخفيف شوې اندازه ده، چې د وخت په بشپړېدلو سره بېرته تاديه کېږي.
د دولتي پورونو د راټولولو لاملونه
د دولتونو د پور اخېستلو يو مهم لامل د اقتصادي «ټکان منونکي» په توګه عمل کول دي. د بېلګې په ډول: د کسر تمويل هغه مهال د مالي شاتګ پر مهال د دولتي خدمتونو د ساتلو په موخه کارول کېدلی شي، چې د ماليې عايدات راټيټ او لګښتونه لوړ شي (لکه د بېکارۍ ګټې). له سترو ټکان ورکونکو پېښو څخه د لګښتونو د بيارغونې په موخه رامنځته شوی دولتي پور په ځانګړي ډول ګټور اوسېدلی شي. دا ډول پېښې ښايي ستره جګړه لکه دويمه نړيواله جګړه، د عمومي روغتيا بېړنی حالت لکه د کويد ۱۹ وبا يا سخته اقتصادي کمښت نسکورېدنه لکه د ۲۰۰۷-۲۰۰۸ مالي کړکېچ وي. د پور د تمويل په نه شتون کې کله چې عايد د اقتصادي کمښت پر مهال کم شي، نو يو دولت به د مالياتو لوړولو يا د لګښت کمولو ته اړتيا ولري، چې دا به منفي پېښه نوره هم خرابه کړي.
په داسې حال کې چې د دولت پور اخېستنه ښايي په بېلابېلو وختونو کې د غوښتنې وړ وي، مګر د کسراتو يو اړخيز قضاوت هغه مهال راپورته کېدلی شي، چې په ټولنه کې د دولتي لګښت پر سر د ډلو په منځ کې همغږي يا هوکړه نه وي. د کسر د تعصب يا يو اړخيز قضاوت پر وړاندې د مبارزې په موخه زياتو هېوادونو متوزان بوديجوي اصول يا پر دولتي پور باندې بنديزونه تصويب کړي دي. د بېلګو په ډول: سويډن کې «د پور تم کېدل»، المان او سويس کې «د پور تم کول» او د ناخالص کورني توليد له ٪۶۰ څخه نه زياتېدونکي عمومي دولتي ناخالص پور د ساتلو په موخه د اروپايي ټولنې د ثبات او ودې تړون “Stability and Growth Pact” هوکړه ليک.
تاريخي معيارونه
د دولت د پور ورکولو وړتيا د دولتي جوړښت او دولتي جوړولو پر وړاندې مرکزي ونډه لري. دولتي پور په ديموکراسۍ، خصوصي مالي بازارونو او معاصرې اقتصادي ودې پورې تړاو لري. د بېلګې په ډول: په ۱۷ او ۱۸ پېړيو کې انګليستان کې يو داسې پارلمان رامنځته کړ، چې د پراخه ايتلاف د برخې په توګه پور ورکونکي يې راونغاړل، چې د هېواد لپاره د پور اخېستلو يا ماليو لوړولو په موخه واک يې بايد خوندي وي. دې بنسټ د انګلیستان د پور اخېستلو وړتيا ته وده ورکړه، ځکه چې پور ورکونکي ډېر لېوال وو، چې په ديموکراتيک بنسټونو سره داسې دولت ته پور ورکړي، چې د پور د بيرته اداينې ملاتړ کوي. د دوی دا لېوالتيا د هغه دولت خلاف وه، چې پاچا په کې اړ نه دی، چې بېرته پور ادا کړي.
دا چې دولتي پور د خوندي او اسانه پانګونې په توګه پېژندل کېږي، نو ځکه د خصوصي پورونو لپاره هم د ورته اصل په توګه کارېدلی شي. دې د دولتي پور بازارونو او خصوصي مالي بازارونو د پرمختګ تر منځ يوه بشپړتيا رامنځته کړې ده. د دولتي يا عامه توکو د تمويل (لکه کليوالي زېربنا) په موخه د دولت پور اخېستنه په معاصرې اقتصادي ودې پورې تړاو لري.
په ۱۸۱۵ زکال کې د ناپيليوني جګړو پر مهال د برتانوي حکومت پور د ناخالص کورني توليد له ٪۲۰۰ څخه زياتې کچې ته پورته شو، چې نږدې ۸۸۷ ميليون برتانيايي سټرلنګ کېدل. ياد پور د لومړنيو بوديجوي ډېرښتونو “primary budget surpluses” (يعنې دا چې د ګټې يا سود له اداينې څخه وروسته عايدات د لګښت په پرتله زيات و) پرمخ وړلو په واسطه د ۹۰ کالونو په موده کې په بشپړ ډول تاديه شو.
سرچينې
وېشنيزه:اقتصاد وېشنيزه:دولت وېشنيزه:پور
کینګستون
کینګستون په انګلیسي Kingston) د جمايکا هیواد پلازمینه ده.
د بنو قريظه غزا
٥- د بني قريظه غزا:
دغه غزا د هجرت په پنځم کال د احزاب په غزا پسې  وروسته له هغه چې رسول الله (صلى الله عليه وسلم) د بني قريظه فطرتي غدر،پستي او له قريشو سره د هغوى پوره همکاري او مرسته وليده، او دوى پخپله هم د احزابو د غزا په سخت حالت کې له مسلمانانو سره خپل تړون مات اعلان کړ. بني قريظه چې لا تر اوسه په مدينه کې اوسيدل د داسې لوى شر او او بربادۍ ملا يې تړلې وه چې که چېرې د احزابو غزا په ياد شوي شکل پاى ته نه واى رسيدلى نو ددې امکان موجود ؤ چې مسلمانان له مينځه لاړ شي، بناء رسول الله (صلى الله عليه وسلم) لازمه وليده چې دي خائنانو ته د عبرت درس ورکړي،د جهاد او دعوت مرکز (مدينه) يې له شر او کثافت نه پاک کړي، تر څو په راتلونکې کې بيا له شرائطو نه په استفادې سره پخپلو همسايه مسلمانانو تيرى ونکړي، او  د يهودي غدر په واسطه يې درپدر او تباه نکړي.
امام بخاري (رحمة الله عليه) له حضرت عائشې (رضي الله عنها) نه روايت کوي، کله چې رسول الله (صلى الله عليه وسلم) له غزا نه راوګرځيد سلاح يې کيښوده، غسل يې وکړ، جبرائيل (عليه السلام) ورته راغى په سر يې ګرد او دوړې وې او ويې ويل: سلاح د ايښودې ده، قسم په خداې چې ما تر اوسه خپله وسله نده ايښې. رسول الله (صلى الله عليه وسلم) ورته وفرمايل: نو چيرته؟  ويې ويل: هلته او د بني قريظه په خوا يې اشاره وکړه، عائشه (رضي الله عنها) فرمايې: نو رسول الله (صلى الله عليه وسلم) فورا د بنو قريظة په لور ور ووت.
رسول الله (صلى الله عليه وسلم) امر وکړ چې خلکو ته خبر ورکړل شي چې ټول د لمازديګر لمونځ بني قريظه ته ورسوي. رسول الله (صلى الله عيه وسلم) راووت او علي (رضي الله عنه) بيرغ نيولى ؤ، درى زره مسلمانان راټول شول چې ورسره ( ٢٦) آسان هم وو. کله چې علي (رضي الله عنه) د بني قريظه خوا ته نژدې شو د رسول (صلى الله عليه وسلم) او د هغه د سپيڅلوميرمنو په هکله يې له يهودو نه ډيره بده خبره واوريده، نو فورا يې رسول الله (صلى الله عليه وسلم) پدې خبر کړ او ورنه يې وغوښتل چې دې خبيثانو ته ورلنډ نه شي، خو رسول (صلىالله عليه وسلم) په ځواب کې ورته وويل: چې کله ما وويني لدې خبرو نه به يوه هم ونکړي، زه د هغوى په منافقانه او چاپلوسانه طبيعت ښه پوه يم، او همداسې هم شوه. مسلمانانو هغوى (٢٥) شپې محاصره کړل، او بالاخره د رسول الله (صلى الله عليه وسلم) حکم ته يې غاړه کيښوده او راکوز شول، نو سعد پن معاذ د اوس قبيلې رئيس چې له بني قريظه سره يې تړون درلود داسې فيصله: وکړه جنګ کونکې دې ووژل شي، اولادونه  يې دې اسيران يا غلامان وي، مالونه يې دې وويشل شي. رسول الله (صلى الله عليه وسلم) همدا فيصله  نافذه کړه او په همدې سره د يهودو غدر، توطئې او فريبونه له مدينې او شا او خوا منطقو نه پوره او مکمل ختم شول.
ددې غزا په هکله هم د قرآنکريم څو آيتونه نازل شوي چې د يهودانو غدر او منافقت بيانوي، د هغوى تړون ماتونه او د احزاب په غزا کې له  مسلمانانو سره د دوى نامردي په ګوته کوي:
((وَإِذْ قَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ يَا أَهْلَ يَثْرِبَ لا مُقَامَ لَكُمْ فَارْجِعُوا وَيَسْتَأْذِنُ فَرِيقٌ مِنْهُمْ النَّبِيَّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ وَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ إِنْ يُرِيدُونَ إِلاَّ فِرَاراً (13) وَلَوْ دُخِلَتْ عَلَيْهِمْ مِنْ أَقْطَارِهَا ثُمَّ سُئِلُوا الْفِتْنَةَ لآتَوْهَا وَمَا تَلَبَّثُوا بِهَا إِلاَّ يَسِيراً (14) وَلَقَدْ كَانُوا عَاهَدُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ لا يُوَلُّونَ الأَدْبَارَ وَكَانَ عَهْدُ اللَّهِ مَسْئُولاً (15) قُلْ لَنْ يَنْفَعَكُمْ الْفِرَارُ إِنْ فَرَرْتُمْ مِنْ الْمَوْتِ أَوْ الْقَتْلِ وَإِذاً لا تُمَتَّعُونَ إِلاَّ قَلِيلاً (16)).  (الاحزاب  ١٣/١٦)