cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اډولف تیرس
نوموړی همدارنګه یو مشهور تاریخ لیکونکی و. هغه د فرانسې د لومړي انقلاب اړوند په لویه کچه تاریخ په ۱۰ ټوکه کې ولیکه چې د ۱۸۲۳ – ۱۸۲۷ زکال پر مهال خپور شو. تاریخ لیکونکی رابرټ تومبز څرګندوي چې دا «د بوربن د بیارغونې پر مهال زړور سیاسي ګام ... او همدارنګه د الترا سلطنت پالو د انقلاب ضد ګامونو پر وړاندې د آزادي غوښتونکو د فکري ودې لامل» و. هغه همدارنګه د ناپلیون بوناپارټ د کنسولي حکومت او سترواکۍ په اړه شل ټوکیز تاریخ ولیکه (Histoire du Consulat et de l'Empire) او په ۱۸۳۴ زکال کې یې د فرانسې د علومو اکاډمي غړیتوب ترلاسه کړ.
لومړی ژوند
اډولف تیر د ۱۷۹۷ زکال د اپرېل په ۱۵ مه د ډایرکټورا حکومت پر مهال په یوه یوناني کورنۍ کې وزېږېد. د هغه نیکه لوئي شارل تیر په ایکس – ان ایالت کې څارنوال و چې بیا مارسیل ته کډه شو ځکه هغه د ښار د آرشیف امانتدار او همدارنګه د ښاري ادارې عمومي منشي وټاکل شو، خو هغه د فرانسې د انقلاب پر مهال دغه ځایګی له لاسه ورکړ. د هغه پلار چې تل له قوانینو سره په ستونزه کې وه د ناپلیون د واکمنۍ پر مهال سوداګر و او ځینې مهال به یې دولتي دنده هم مخته وړله. پلار یې د اډولف له زیږون لږ وروسته د هغه مور خوشې کړه.
مور یې د بوک – بل – ایر اوسېدونکې وه او بډایه نه وه؛ تیر د خپلې خاله او یوې مادر خوانده په مالي مرسته وکولای شول ښې زده کړې وکړي. هغه د رقابتي سیالۍ له لارې د مارسیل لیسې ته لار ومونده او وروسته یې د خپلو خپلوانو په مرسته وکولای شول د ۱۸۱۵ زکال په نومبر میاشت کې د ایکس – آن ایالت د حقوقو پوهنځي ته ولاړ شي. د حقوقو په پوهنځي کې د زده کړو پر مهال هغه له فرانسوا میګنیټ سره تل پاتې انډیوالي پیل کړه. دواړو په ۱۸۱۸ زکال کې د وکیلانو ډلې ته لار ومونده. تیر د دریو کلونو لپاره د یو وکیل په توګه ډاډمن ژوند نه درلود. تیر چې له ادبیاتو سره یې ځانګړې مینه څرګنده وه د مارکي دو ووونارګ په اړه یې د مقالې لیکلو له امله پنځه سوه فرانکي علمي جایزه ترلاسه کړه. له دې سره هغه په ایکس آن کې له ژوند ناخوښه و. هغه خپل ملګري تولون ته ولیکل: «زه له کومې شتمنۍ، ځایګي او هیلې پرته دلته ژوند کوم». هغه هوډ وکړ پاریس ته کډه وکړي او د یو لیکوال په توګه خپل ژوند ته دوام ورکړي.
خبریالي
په ۱۸۲۱ زکال کې ۲۴ کلن تیر په خپل جیب کې یوازې د ۱۰۰ فرانکو په لرلو پاریس ته کډه وکړه. د توصیه لیکونو په مرسته هغه وکولای شول د مخکښ بشرپالونکي او ټولنیز اصلاح غوښتونکي فرانسو الکساندر فریدریک چې د لاروشفوکالت – لیانکور دوک و؛ د منشي په توګه دنده ترلاسه کړي. هغه یوازې درې میاشتې له دوک سره پاتې شو، ځکه د هغه سیاسي لیدلوری له ده ډېر محافظه کاره و او ده د هغه په خوا کې د ځان چټک پرمختګ نه لید. وروسته په پاریس کې د Le Constitutionnel په نامه د هغه مهال د تر ټولو اغېزمن سیاسي او ادبي ژورنال مسئول مدیر شارلز ګولیام آتین ته ور وپېژندل شو. دغه ژورنال د سلطنتي دولت د اپوزیسیون تر ټول مخکښ اخبار و چې ۴۴۰۰۰ ګډونوال یې لرل په داسې حال کې چې سلطنتي مطبوعاتو یوازې ۱۲۸۰۰ ګډونوال لرل. هغه آتین ته د سیاسي مخکښ فرانسوا ګیزو په اړه (وروسته د ده سیال شو) داسې مقاله وړاندې کړه چې کره، جنجالي او برید کوونکې وه او لامل وګرځېده د پاریس په سیاسي او ادبي غونډو کې غوغا رامنځته کړي؛ خو اتین تیزر د یو عادي ګډونوال په توګه وګاڼه. د تیر د لیکنو سره هم مهاله په حقوقو پوهنځي کې د هغه ملګري میګنیټ هم د کوریر فرانسیس په نوم د اپوزیسیون په بل مخکښ ژورنال کې په کار پیل وکړ او وروسته یې د پاریس د کتابونو په لوی خپرندویه ټولنه کې په کار پیل وکړ. پاریس ته د هغه له رسېدو څخه څلور میاشتې وروسته تیر د ښار په مشهور اخبار لیکونکي واوښت چې مقالو یې له نورو ډېر لوستونکي لرل.
هغه د سیاست، هنر، ادبیاتو او تاریخ په برخو کې لیکنې وکړې. د هغه ادبي شهرت لامل وګرځېد د پاریس اغېزمنو ادبي او سیاسي سالونونو ته لار ومومي. هغه له ستنډال، د پروس له جغرافیه دان الکساندر فون هومبولټ، مشهور بانکوال ژاک لافیت، لیکوال او تاریخ لیکونکي پروسپر مریمه او نقاش فرانسوا ژرارډ سره بلد شو؛ هغه لومړنی خبریال و چې د ځوان نوي نقاش اوژن دلاکروا لپاره یې ځلیدونکی نقد ولیکه. هغه مهال چې په ۱۸۲۲ زکال کې په هسپانیا کې انقلاب وشو، هغه تر پیرنه غرونو پورې سفر وکړ څو د هغو اړوند لیکنه وکړي. هغه ډېر ژر د خپلو مقالاتو ټولګې خپرې کړې لومړۍ ټولګه یې په ۱۸۲۲ زکال کې د پاریس د سالون او دویمه یې بیا پیرنه د سفر اړوند وه. هغه ته یوهان فریدریش کوتا د کانسټیټیوشنل د شریک په توګه ښه معاش وټاکه. د هغه د مسلک په راتلونکې کې ټر ټولو مهه دا وه چې هغه له مخکښ دیپلمات تالیراند سره ولیدل چې بیا د ده سیاسي لارښود او مربي شو. د تالیران تر مشرۍ لاندې تیر د بوربون د رژیم د مخالفینو د حلقې فعاله غړی شو چې په کې شتمن خزانه دار لافایت او مارکیز دولافایت هم شامل و.
د طبیعي انتخاب لپاره د رنګ آمیزۍ شواهد
د حیواناتو رنګ آمیزۍ د طبیعي انتخاب له لارې په داسې وخت کې د تکامل لپاره لومړني مهم شواهد چمتو کړل چې خورا لږ مستقیم شواهد په لاس کې وو. د رنګ آمیزۍ درې سترې دندې د ۱۹مې زېږدیزې پېړۍ په لومړۍ نیمایي کې کشف شوې او وروسته د انتخاب د شواهدو په توګه وکارول شوې، چې نومونه یې: د بڼي اړول (محافظتي رنګ آمیزي)؛ د تقلید دواړه ډولونه: بېټسي او مولري؛ او اپوزماتیزم دي.
د چارلس  داروین "د نوعو د منشا په اړه" کتاب په ۱۸۵۹ز کال کې خپور شو، د غیرمستقیمو شواهدو په بنسټ یې په کې استدلال کړی و، چې د انساني پالونکو په واسطه انتخاب ښایي بدلون ایجاد کړي او څرنګه چې د ځمکې پر مخ په څرګنده توګه د پايښت لپاره لاس او پښې وهل شوې یا د بقا تنازع پېښه شوې ده، طبیعي انتخاب باید پېښ شوی وي. خو هغه د جنیتیکي بدلون لپاره یا وراثت لپاره وضاحت نه درلود، چې دواړه د یادې تیورۍ لپاره اړین وو. په دې بنسټ، د بیولوژي پوهانو لخوا ډېرې بدیلې نظریې وړاندیز شوې چې د دارویني تکامل د کمزورۍ لپاره ګواښوونکې وې.
د داروین معاصرو طبیعت پوهانو یا نېچرلیستانو هِنري والټر بېټیس او فریټز مولر ځینې لومړني شواهد چمتو کړل. دوی د استوایي سیمو (چې تودوخه یې زیاته ده) د پتنګانو د مشاهداتو په بنسټ د تقلیدونو ډولونه تعریف کړل، چې اوس د دوی په په خپل نامه یادېږي. د رنګ آمیزۍ یادې خورا ځانګړې نمونې په اسانه توګه د طبیعي انتخاب په واسطه تشرېح کېدلای شي، ځکه هغه ښکاریان یا الوتونکي چې د لیدلو له لارې ښکار کوي زیاتره هغه حشرات نیسې او وژني چې، د غوره تقلید کوونکو په پرتله د بې خونده یا مضر موډل ښه تقلید نشي کولای؛ خو په بل ډول د یادو نمونو تشریح کول ستونزمن دي. داروینیستان لکه الفریډ رسل والېس او ایډوارډ بېنګنال پولټون او په شلمه پېړۍ کې هېو کاټ او برنارډ کېټلویل د طبیعي انتخاب د پېښېدو د ثبوت لپاره د شواهدو په لټه کې وو. والېس متوجه شو چې واورینه بڼه بدلونه (snow camouflage)، په ځانګړې توګه بڼکې او ورګ یا د حیواناتو د بدن وېښتان چې د موسم سره یې رنګ بدلېږي، د پټېدنې لپاره د تطابق په توګه ښکاره توضېح وړاندې کوي. په ۱۸۹۰ز کال کې پولټون "د حیواناتو رنګونه" په نامه کتاب کې، چې د ډاروینېزم د زوال په بهیر کې ولیکل شو، د رنګ آمیزۍ له ټولو ډولونو څخه د طبیعي انتخاب په اړه د استدلال لپاره ګټه واخیسته. کاټ د بڼې بدلونې ډېر ډولونه تشخیص کړل او په ځانګړي توګه د هغه، په چونګښو کې د هممهاله ګیچ کوونکې رنګ آمیزۍ (disruptive coloration) نقاشۍ نور بیولوژي پوهان قانع کړل چې، دا غولوونکې نښې د طبیعي انتخاب محصول دی. کېټلویل د مرچکیز پتنګ په تکامل (peppered moth evolution) باندې ازمېیښتونه ترسره کړل او دا یې ثابته کړه چې، نوعو د هوا له ککړتیا سره سازښت یا تطابق کړی دی؛ یادو ازمویښتونو د دارویني تکامل لپاره قانع کوونکي شواهد وړاندې کړل.
مخینه
چارلس داروین په ۱۸۵۹ز کال کې "د نوعو د منشا په اړه" کتاب خپور کړ، دا استدلال یې په کې کړی و چې تکامل باید د طبیعی انتخاب له لارې ترسره شوی وي، لکه څرنګه چې د کورنیو حیواناتو پالنه او د زراعتي بوټو کرنه د مصنوعي انتخاب له لارې ترسره شوې ده. د داروین نظریې له بېخه د ژوند د پراختیا په اړه عمومي او علمي نظریو ته بدلون ورکړ. په هر صورت، هغه د تکامل د بهیر د ځینو مهمو برخو په اړه شواهد او وضاحتونه نه درلودل. هغه نشوای کولای چې په یوه نوعه کې د ځانګړتیاوو د تنوع د سرچینې په اړه وضاحت ورکړي او د وراثت یو میکانېزم یې نه درلود چې په یقیني توګه له یو نسل څخه راتلونکی نسل ته ځانګړتیاوې ولېږدوي. یادو نیمګړتیاوو د هغه نظریه کمزوري کړه؛ د داروینېزم د کسوف په اوږدو کې د بدیلو نظریو لټون  شو؛ او په دې توګه د داروین د مکتب طبیعت پوهان لکه والېس، بېټیس او مولر د روښانه دلایلو په لټه کې شول، ترڅو ثابته کړي چې طبیعي انتخاب واقعاً پېښ شوی دی. د حیواناتو رنګ امیزي چې په اسانۍ د لېدو وړ وه، ډېر ژر یې له بڼې بدلونې، تقلید او اپوزماتیزم څخه قوي او خپلواک شواهد چمتو کړل چې طبیعي انتخاب واقعاً پېښ شوی دی.
یاده نظریه همدارنګه د محافظتي ورته والي او تقلید تر پراخو موضوعاتو وغځېده او د سازښتونو یا تطابق په تشرېح کولو کې دا د یادې نظریې ستره بریا وه.
واورینه بڼه بدلونه
طبیعت پوه الفریډ رسل والېس د داروینیزم تر عنوان لاندې په ۱۸۸۹ز کال کې د ده په چاپ شوي کتاب کې، د شمالي قطب د حیواناتو سپین رنګ ته پام ورواړاوه. هغه ولیکل چې قطبي سوی، ارمین (ermine) او سیسۍ په موسمي توګه خپل رنګونه بدلوي او "ښکاره وضاحت" یې ورکړ هغه دا چې د پټېدنې په پار دا عمل ترسره کوي. د الوتونکو معاصر عالم ډبلیو. ایل. این. ټیکل (W. L. N. Tickell) په الوتونکو کې د سپین وزر د وړاندیز شوي وضاحت د بیا کتنې په وخت کې لیکي، چې په سیسیو کې "ّپه دې پایله سترګې پټونه ستونزمنه ده چې، د اوړي پټ خړ وزرونه په واوره کې په عیب بدلېږي او د دې لپاره یې سپین وزرونه د تطابق یوه بله پټه ځانګړنه ده." سربېره پر دې دی یادونه کوي چې، "د ژمنیو وزرونو سره-سره په شمال ختیځ ایسلېنډ کې، په ژمي کې اکثره سیسۍ د تور سترګي باز یا شنقار په واسطه وژل کېږي."
په دې وروستیو کې، د نړیوالې تودوخې له امله په پولينډ کې د واوري د پوښښ کمېدنه، د سپین ورګو نولیو چې په ژمي کې یې رنګ سپین ته اوړي، د کمښت سبب شوې. د ۱۹۹۱ز او ۲۰۰۷ز کالونو ترمنځ د واورې پوښښ نیمایي ته را ټیټ شو او یوازې ۲۰٪ نولیو سپین ورګی ژمنی رنګ دردلو. دا ثابته شوې چې یاده ښکارنده د ښکاریانو په اړه د طبیعي انتخاب پایله ده، چې د بڼې بدلونې له نه تطابق څخه کټه اخلي.
هممهاله ګیچونکې رنګ آمیزي
د بڼې بدلونې د څېړونکو لاینس کاتیل او اې. سیکلي په وینا د انګلیسي زولوجېست او د بڼې بدلونې متخصص هیو کاټ د  ۱۹۴۰ز کال چاپ کتاب په حیواناتو کې تطابقي رنګونه " په داسې وخت کې د رنګ آمیزۍ بقايي ارزښت لپاره او په عموم کې د تطابق لپاره قانع کوونکي دلیلونه وړاندې کړل چې، په تکاملي بیولوژي کې طبیعي انتخاب په نړیواله کچه له منل کېدنې سره ډېر واټن درلود." په ځانګړې توګه دوی استدلال کاوه چې "هممهاله ګیچونکې رنګ آمیزي" (د کاټ له ګټګوریو څخه یوه) "د کاټ نقاشي د طبیعي انتخاب لپاره خورا قانع کوونکي دلیل وګرځاوه، چې د ګیچونکې بڼې بدلونې له لارې د بقا سره مرسته کوي." کاټ په داسې حال کې چې د "یوې کوچنۍ چونګښې چې میګالیګزالوس فورناسیني بلل کېږي" په اړه یې د هممهاله ګیجونکې رنګ آمیزۍ په فصل کې بحث کاوه، وضاحت ورکړ چې "یوازې هغه وخت چې یاده نمونه د چونګښې د عادي چلند سره پرتله شي د پام وړ ماهیت یې رابرسېره کېږي... په دې توګه، چلند او د رنګ خورا په زړه پورې ترتیب، سره ترکیب کېږي ترڅو غیر معمولي اغیز تولید کړي، چې د غولونې ښکارنده یې د ټول شکل په دوه قوي متضادو خړو او سپینو برخو ویشلو پورې اړه لري. که په جلا ډول په نظر کې ونیول شي، یوه برخه یې هم د چونګښې سره ورته والی نه لري. په طبیعت کې یې یوازې سپین ترکیب څرګند دی. یاد رنګ ځان ښکاره کوي او د لیدونکي پام د بدن له حقیقي شکل او خطونو او اضافي ضمایمو چې د دوی دپاسه واقع دي، منحرفوي. کاټ دې پایلې ته ورسېد چې یاد اغېز پټ دی." تر هغه چې غلط ترتیب د واقعي هغه سره تر پرتلنې ورسته وپېژندل شي. کاټ ټینګار کوي چې، دا ډول نمونې د دې لپاره چې ښکار کوونکی وغولولای شي، د پام وړ دقت او په منظمه توګه په یوه لیکه د نښو لرونکې دي. د کاټ وضاحت او په ځانګړې توګه نقاشۍ یې بیولوژي پوهان قانع کړل چې، نښې او په پایله کې د بڼې بدلول باید بقایي ارزښت ولري (نه تصادفي)؛ او د دې برعلاوه، د کاتیل او سیکلي د وینا مطابق، د هغو حیواناتو بدن چې دارنګه نمونې لري، باید د طبیعي انتخاب له لارې یې دا بڼه خپله کړې وي.
تر نووالې وروسته
تر نووالې وروسته
دا یو تجرید دی چې د عصري کېدو وروسته تاریخي دورې ته اشاره کوي.
پوسټ ماډرنیت يا تر نووالې وروسته کلمه عموما د یوې ټولنې د اقتصادي او کلتوري شرایطو تشریح کولو لپاره کارول کیږي چې ویل کیږي د عصري حالت څخه وروسته پاتې دي. ځینې فلسفي او فکري مکتبونه په دې باور دي چې عصريیت د شلمې پېړۍ په دویمه نیمایي کې پای ته ورسید او وروسته موډرنیت یې ځای په ځای کړ. پداسې حال کې چې نور، د يورګین هابرماس په ګډون، پدې باور دي چې عصريتوب لا پای ته نه دی رسېدلی.
تاریخي دوره
مدرنیت د منځنۍ پیړۍ وروسته د صنعتي کیدو او پانګوالۍ ، څارنې او د ملت-دولت سیسټم له ظهور سره روښانه کیږي. د پایلې په توګه، عصريیت باید د صنعت څخه وروسته ، وروسته سرمایه دار ، بې دولت ټولنه وي. که څه هم هیچا هم د معاصر غربي ټولنو د حالت په اړه په جدي توګه بحث نه دی کړی چې پوسټ ماډرنیت په یو ځانګړي اداري حالت کې دی. بلکه، د پوسټ ماډرنیت مفهوم، کله چې د بنسټیزو مسلو تشریح کولو لپاره کارول کیږي، یو ټولنیز جوړښت ته اشاره کوي چې په کې د معلوماتو تبادله د صنعتي تولید او په ځانګړې توګه د درنو صنعتونو د لومړني اقتصادي محرک په توګه بدله کړې. دا باید په پام کې ونیول شي چې معلوماتي ټکنالوجۍ د دې پروسې یو مهم عنصر دی.
اندوالان
که څه هم ځینې تیوریسټان د پوسټ ماډرنیت مفهوم د اداری حالت ته د اشارې لپاره نه کاروي، مګر د پوهې وضعیت ته اشاره کوي؛ نو ځکه، بومن وویل چې د دوی د ماډرنیت پایلې هغه شیان دي چې عصري ذهن یې له لرې څخه او د بدلون د هڅونې په پوهیدو سره خپل ځان منعکس کوي.
ناڅرګندتیا ، ابهام او د پوسټ ماډرنیت ابهام زموږ د راتلونکي د جوړولو لپاره د برخلیک د نیولو امکان برابروي. که څه هم له دې څخه هیڅ یو د دې پروژې لپاره تضمین یا عمومي اساس نه دی، دوی یوازې د پوسټ ماډرن حالت کې د امکاناتو په توګه راڅرګند شوي. د پوسټ ماډرنیت فکر د دې غوښتنه کوي چې ماډرنیت خپلې ژمنې پوره کړي که څه هم عقلیت پکې تحریف شوی وي. د لیوټارډ لپاره، د پوسټ ماډرنیت حالت په ډیره پرمختللې ټولنه کې د پوهې د موقف پوهه ده. هغه د میټا داستانونو په اړه شک څرګندوي او د ځانګړو محلي پوهانو په مینځ کې موجود توپیرونه او تفاهمونه لمانځي.
سرچينې
وېشنيزه:وروستۍ نوواله
له مارکسيزم وروسته
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:0em; padding-right:12px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float; margin:em" align="left" له مارکسيزم وروسته په سیاسي فلسفه او ټولنیز تیوري کې یو رجحان دی چې د کارل مارکس او مارکسیزم لیکنې یې د ارتودوکس مارکسیزم په نظر کې نیولو سره ګډوډې کړې. د مارکسیزم وروسته اصطلاح په لومړي ځل د ارنسټ لاکلاو او چنتال موف هګموني او سوسیالیستي ستراتیژی په تیوریکي کارونو کې راڅرګنده شوه. دا ویل کیدی شي چې د مارکسیزم څخه وروسته د سیاسي تیورۍ په توګه د لاکلاو او موفي لخوا د ایسکس په پوهنتون کې رامینځته شوی. په فلسفه کې، پوسټ مارکسیزم د لیوالتیا او لازميزم مخالفت کوي. (د مثال په توګه، هغه اقتصاد د سیاست بنسټ نه ګڼي او دولت د یوې وسیلې په توګه ګڼي چې د یوې ځانګړې طبقې د ګټو لپاره په ښکاره او خپلواکه توګه کار کوي). د مارکسیزم څخه وروسته وروستي نظرونه د ارنستو سکارپانتي، ګوران ټریبورن او ګریګوري مایرسن لخوا چمتو شوي.
تاریخ
پوسټ مارکسیزم د 1960 لسیزې په وروستیو کې پیل شو او په دې دوره کې ډیری رجحانات او پیښې د هغې په پراختیا اغیزه وکړه. د شوروي اتحاد د موډل ضعف څرګند شو او مارکسیزم له دویمې نړیوالې ورځې راهیسې شتون نه درلود. دا په ورته وخت کې په 1968 کې په نړیواله کچه د اعتصابونو او اشغالونو په څیر پیښ شو، د ماویزم د تیورۍ ظهور او د سوداګریزو تلویزیونونو پراخول چې د ویتنام جګړه یې خپروله. وروسته، لاکلاو او موف د مارکسیزم څخه وروسته په غیر ضروري چوکاټ کې د خپلو تحلیلونو په ځای کولو سره "نوي موضوع موقعیت" ته وده ورکوي.
بهرنۍ لینک
وېشنيزه:مارکسيزم وېشنيزه:فلسفه
مايکروسکوپي (ذره بيني)
مايکروسکوپي د شيانو او د شيانو د سيمو د ليدلو په موخه د مايکروسکوپونو په کارونې سره هغه تخنيکونه دي، چې په سترګو سره نه ليدل کېږي (هغه شيان چې د عادي سترګې په ژورليد کې نه دی). د مايکروسکوپي درې نامتو او پېژندې شوې څانګې دي: optical يا رڼا اړوند، الکترون او د انځور اخيستلو (scanning probe) مايکروسکوپي، چې د X وړانګې مايکروسکوپي هم ورسره په يوه برخه کې راڅرګندېږي.
د سترګو يا Optical او الکترون مايکروسکوپي له نوعو يا خلکو سره د تعامل کوونکو الکترومقناطيسي وړانګې يا الکتروني شعاع ماتېدنه، غبرګون يا انکسار او د خپرو شویو وړانګو يا انځورنو جوړولو په موخه د نورو اشارو ټولګه رانغاړي. دا پړاو د نمونې (لکه د معياري رڼا مايکروسکوپي او د الکترون لېږد مايکروسکوپي) د پراخې رڼا په واسطه او يا پر نمونه باندې (لکه: confocal لېزر په واسطه د انځور اخيستنې مايکروسکوپي او د اکترون سکن کولو مايکروسکوپي) د ښې رڼا اچونې د سکن کولو په واسطه تر سره کېدای شي. Scanning probe مايکروسکوپي د مطلوب جسم له سطحې سره د سکن کېدونکې جراحي ميلې تعامل رانغاړي. د مايکروسکوپي پرمختګ بيولوژي ته بيا بشپړتيا ورکړه، د هستولوژي څانګې ته يې لوړوالی ورکړ او په دې ډول په ژوند او فزيکي پوهو کې يو اړين تخنيک پاتې کېږي. X-ray مايکروسکوپي درې اړخيزه (درې بعدي) او نه ورانېدونکې ده، چې د in situ يا څلور اړخيزو څېړنو لپاره د ورته نمونې پرله پسې انځور اخيستلو ته لاره هواروي او د څېړل کېدونکې نمونې «دننه کتلو» وړتيا برابروي، مخکې له دې چې ياده نمونه د يو لوړ ژورليد تخنيکونو پر وړاندې راوړل شي. د درې اړخيز ايکسری يو مايکروسکوپ نمونه د ۳۶۰ درجو په تاوولو او د انځورونو په بيا جوړولو سره، د ګڼلو (محاسبې) tomography تخنيکونو (microCT) څخه ګټه اخلي. CT په نمونه يې ډول په يوې هموارې پلنې ښودنې سره تر سره کېږي. د درې اړخيزې ايکسری يو مايکروسکوپ څخه د يو لړ شيانو لپاره کارول کېږي. لکه: له 4X څخه 40X ته او يوه همواره تخته هم لري.
تاريخچه
د ليدلو يا سترګو مايکروسکوپي تاريخ لږ تر لږه ۱۷ پېړۍ ته ورګرځي. د پخوانيو مايکروسکوپونو تاريخ د يوه عدسيه ذره بين او ټاکلې لوی ښودلو وړتيا سره په ۱۳ پېړۍ کې له هغو وختونو څخه مخکې ته ورګرځي چې په عينکو کې د عدسيو پراخه کارونه پيل شوه، مګر يو څه پرمختللي مرکب مايکروسکوپونه په لومړي ځل نږدې ۱۶۲۰ ز کال اروپا کې راڅرګند شول. د مايکروسکوپي په برخه لومړني کارکوونکي Galileo Galilei، Cornelis Drebbel او Antonie van Leeuwenhoek وو. ګاليله په ۱۶۱۰ ز کې وموندل چې د کوچنيو شيانو د نږدې کتلو په موخه خپل دوربين باندې نږدې تمرکز کولی شي. ډرېببل کېدای شي په ۱۶۲۰ز کې ترکيبي يا مرکب مايکروسکوپ رامنځته کړی وي او انټونيو په ۱۶۷۰ ز لسيزه کې د لوی ښودنې يو خورا لوړ ساده مايکروسکوپ جوړ کړ او زياتره وختونه ورته د لومړني فضيلت ورکړل شوي مايکروسکوپ پوه او مايکروبيولوژی پوه په توګه کتل کېږي.
محدوديتونه
د معياري رڼا مايکروسکوپي (روښانه مايکروسکوپي) محدوديتونه په درې برخو کې پېښېږي:
ژوندۍ حجرې په عمومي ډول د پام وړ توپير نه لري، چې له امله يې په برياليتوب سره نه شو څېړلی، ځکه چې د حجرې دننني جوړښتونه بې رنګه او روښانه (شفاف) دي. د توپير زياتولو په موخه تر ټولو عامه لاره دا ده چې په انتخابي رنګونو سره يې جوړښتونه په نښه (رنګ) کړل شي، مګر دا چاره ډ‎ېری وختونه د نمونې يا سمپل د مړينې يا تثبيتولو لامل کېږي. په نښه کول يا رنګول کېدای شي په لاس جوړ شوي مهارتونه وړاندې کړي، چې د نمونې د پروسس کولو له امله روښانه جوړښتي جزيات دي او په همدې ډول د نمونې بڼې نه دي. دا اسلوبونه په ټوله کې د حجروي جوړښتونو په انکساري (د ماتېدنې) لړيال کې د توپيرونو څخه کار اخلي. Bright-field مايکروسکوپي د کړکۍ له ښيښې څخه کتلو سره د پرتلنې وړ ده: يو څوک ښيښه نه وينې، يوازې پر ښيښې باندې خيری يا داغ ويني. يو توپير يې تر منځ شته، ښيښه يو څه غليظه ماده ده او همدا د رڼا تېرېدلو د لارې په برخه يا سيمه کې يو توپير رامنځته کوي. د انسان سترګه په ياده برخه کې دې توپير ته حساسه نه ده، مګر د رڼا ځيرک حل لارې په سيمه کې دا توپير په پراخوالي (د رڼا زياتوالی) کې يو توپير ته د بدلولو په موخه رامنځته شوي دي.
تخنیکونه
په يوه نمونه کې د نمونې توپير ته د ودې ورکولو يا جوړښت په نښه کولو لپاره بايد ځانګړي لارې چارې وکارول شی. د توپير زياتولو يا يوې نمونې په نښه کولو لپاره د مايکروسکوپي پراخ تخنيکونه شته.
روښانه سيمه يا ډګر
د روښانه سيمې مايکروسکوپي د رڼا مايکروسکوپي اسلوبونو تر ټولو ساده اسلوب دی. ساده رڼا د سپينې رڼا له لارې لېږدول شوې ده، يعنې له لاندې څخه رڼا ورکول کېږي او له پورته څخه کتل کېږي. خنډونه يې د زياتره بيولوژيکي نمونو ټيټ يا لږ توپير او له تمرکز څخه د باندې مادې د تتوالي له امله لږ روښانه ژورليد دی. د دې اسلوب ساده والی او د غوښتل شوې کوچنۍ نمونې چمتووالی يې د پام وړ ګټې دي.
تياره سيمه
د تياره سيمې مايکروسکوپي د داغ يا خيرې نه لرونکي روښانه نمونو توپير ته د ودې ورکولو يو اسلوب دی. د تياره سيمې رڼا اچونه د انځور هموارې سطحې ته په سيده ډول د لېږل شوې رڼا ننوتلو د اندازې کمولو په موخه په پوره پام سره د رڼا واحده سرچينه کاروي، چې يوازې د نمونې له خوا خپره شوې رڼا راټولوي. تياره سيمه په ناڅاپي ډول د انځور توپير ته وده ورکولی شي، په ځانګړي ډول د رڼو شيانو، په داسې حال کې د لږو تجهيزاتو ځای پر ځای کولو يا ساده چمتووالي ته اړتيا لری. که څه هم دا اسلوب د زياتو بيولوژيکي نمونو په وروستي انځور کې د ټيټې [لږې] رڼا له سختۍ يا زياتوالي څخه کړېږي او د لږ روڼ ژورليد يا resolution له لوري اغېزمنېدلو ته ادامه ورکوی.
Rheinberg illumination د تياره سيمې رڼا اچونې يوه بدله شوې بڼه ده، چې له کاندنسر څخه لږ مخکې په کې راڼه او رنګ لرونکې چاڼ (تصفيه کوونکي) داخلېږي، نو په يوه لوړه دريڅه يا سوري کې د رڼا وړانګې د ښکته دريڅې (لکه: د نمونې شاليد کېدای شي اسماني رنګه او جسم ځاني رڼا ورکوونکی سور ښکاره کېږي) په پرتله په بېلابېل ډول رنګ شوې دي. د نور رنګ ترکيبونه شوني دي، مګر ګټورتوب يې بشپړ د بدلون وړ دی.
بالشویک گوند
بلشویکان (په روسي کې: Большевики، لهбольшинство  یا bolshinstvo اخیستل شوی چې معنا یې اکثریت دی) چې په انګلیسي کې ورته بلشویستان ویل کېږي، هغه کیڼ اړخې سخت دریځه مارکسیستي انقلابي ډله وه چې د روسیې د مارکسیستي سوسیال دیموکرات کارګر ګوند ((RSDLP څخه چې په ۱۸۹۸ زکال کې د سوسیالیست انقلابي ګوند په توګه رامنځته شوی و، په ۱۹۰۳ زکال کې د دغه ګوند په دویم کانګرس کې د ولادمیر لینین له خوا د منشویکانو له ډلې څخه جلا شوه.
په ۱۹۱۲ زکال کې بلشویکانو له ګوند جوړولو وروسته د اکتوبر د انقلاب پر مهال د ۱۹۱۷ زکال په نومبر میاشت کې د روسیې په جمهوریت کې واک ته ورسېدل او د الکساندر کرنسکي لنډ مهالی حکومت یې را نسکور کړ چې بیا په ټوله شوروي روسیه او وروسته شوروي اتحاد باندې په یوازني واکمن ګوند واوښتل. هغوی ځانونه د روسیې د انقلابي پرولتاریا رهبران ګڼل چې عقاید او اعمال یې تر ډېره د بلشویزم په توګه پېژندل کېږي.
په «څه باید وکړو؟» رساله کې د لینین ایډیالوژي
د لینین «څه باید وکړو؟» رساله چې په ۱۹۰۱ زکال کې یې لیکلې وه، له منشویکانو څخه د بلشویکانو د جلاوالي په چټکټیا کې مرسته وکړه. دغه رساله په ۱۹۰۲ زکال کې په آلمان کې خپره شوه، خو په روسیه کې د هغو په خپرولو او نشرولو باندې د سخت سانسور له امله غیرقانوني اعلام شوه. په دغه لیکنه کې د لینین یو له اصلي ټکو څخه دا و چې لیکلي یې و: انقلاب یوازې د پیاوړې او حرفوي رهبرۍ، په روسیه کې پراخو شوو مارکسیستي او سازماني تیوریکي اصولو ته د بشپړې ژمنتیا او د «صنعتي کار» پرځای د انقلابي سازمان یافته کار په مرسته رامنځته کېدلای شي. د دغې رسالې پر بنسټ وروسته له هغه چې وړاندیز شوي انقلاب په بریالي ډول روسي اتوکراسي راوپرځوله، دغه پیاوړې رهبري به واک پرېږدي او اجازه به ورکوي چې یو سوسیالیست ګوند په بشپړ ډول د دیموکراتیک سنټرالېزم د اصولو په اډانه کې وده وکړي. لینین وویل که چېرې حرفوي انقلابیون د کارګرانو په مبارزه کې خپل نفوذ وه نه ساتي، دغه مبارزه له ګوندي موخو لرې کېږي او د مخالفو عقایدو تر اغېز لاندې راځي او یا هم په بشپړ ډول له انقلاب لرې کېږي.
دغې رسالې دا هم څرګندوله چې د سوسیالیستي روڼ آندۍ اړوند د لینین نظریه، له مارکسیستي نظریې سره همغږیتوب لري. د بېلګې په توګه، لینین د ټولنیزو طبقاتو او په پایله کې د دولتونو د زوال اړوند مارکسیستي آرمان سره موافق و. د ګوند ډېری غړو له کارګرانو سره نابربر چلن غیراخلاقي باله او په بشپړ ډول د بې طبقې ټولنې نظر ته وفادار و. دغه رسالې همدارنګه څرګندوله چې لینین  د «اقتصاد پوهانو» په نوم د اصلاح غوښتونکو له ډلې سره مخالفت درلود، هغه چې د اقتصادي اصلاحاتو پلویان و او ورته مهال یې دولت نسبتا له بدلون پرته پرخپل ځای پرېښود. د لینین له نظره هغو د ګوندي آرمانونو په برخه کې د کارګري نفوسو اهمیت نه درک کاوه.
د بلشویک او منشویک ایتمولوژي(رېښه پېژندنه)
د روسیې د سوسیال دیموکراتیک کارګر ګوند (RSDLP) دوه څانګې په پیل کې د سخت دریځې (د لینین ملاتړې) او نرمې (د مارتوف ملاتړې) ډلو په توګه پېژندل کېدلې. د دویم کانګرس په ټاکنو کې، د لینین برخې د ډېری مهمو مسائلو په برخه کې رایې خپلې کړې او ډېر ژر د بلشویکانو په نوم چې له روسي bolshinstvo څخه چې د اکثریت په معنی و اخیستل شوی و مشهور شول. برخلاف د مارتوف ډله د منشویکانو په نوم چې د اقلیت په معنی وه وپېژندل شوه. ورته مهال د مارتوف ملاتړو په ګوند کې د غړیتوب اړوند رایه ترلاسه کړه او نه لینین او نه هم مارتوف په ټول کانګرس کې غوڅ اکثریت ترلاسه نشو کړای آن یو شمېر نورو خپل اړخونه تغیر کړل. په پای کې کانګرس په مساوي ډول د دواړو لورو ترمنځ وویشل شو.
له ۱۹۰۷ زکال وروسته په یو شمېر انګلیسي ژبو مقالاتو کې له ماکسیمالېست (Maximalist ) کلیمې څخه د بلشویکانو او له مینیمالېست (Minimalist) کلیمې څخه د منشویکانو لپاره ګټنه کېدله، هغه چې ثابته شوه چې یوه ګیچ کوونکې کارونه وه، ځکه له ۱۹۰۴-۱۹۰۶ زکال پورې د روسیې په سوسیالیست انقلابي ګوند کې بلې اکثریت ډلې شتون درلود (چې له ۱۹۰۶ کال وروسته یې د اکثریت سوسیال انقلابیونو جلا اتحادیه رامنځته کړه) او بیا ځلي هم له ۱۹۱۷ زکال وروسته.
د ۱۹۰۵ زکال د انقلاب پیل (۱۹۰۳-۱۹۰۵ زکال)
د ۱۹۰۳ او ۱۹۰۴ زکال ترمنځ، دغه دوه ډلې په بدلېدونکي حالت کې وې او ډېری غړو یې خپل لوري بدل کړ. د روسي مارکسېزم بنسټ ګر پلخانف چې په پیل کې د لنین او بلشویکانو ملاتړی و تر ۱۹۰۴ زکال پورې یې له هغوی خپله لار جلا کړه. تروتسکي په پیل کې له منشویکانو ملاتړ وکړ خو په ۱۹۰۴ زکال کې له روسي آزادي غوښتونکو سره د اتحاد په موخه د منشویکانو د ټینګار له امله یې هغوی پرېښودل او له لینین او بلشویکانو سره یوځای شو. هغه د ۱۹۱۷ زکال تر اګست میاشتې پورې هغه مهال چې له لینین او بلشویکانو سره یوځای شو ځان یې سوسیال دیموکرات او بې پلوه ګاڼه، خو هغه دې پایلې ته رسېدلی و چې لینین د ګوند په اړه سم وايي.
د ۱۹۰۵ زکال په لومړیو کې یوازې له یوه کس پرته د RSDLP د مرکزي کمېتې ټول غړي په مسکو کې ونیول شول. پاتې غړو د بلشویکانو په مرسته د نوې کمېټې ټاکلو واک ترلاسه کړ. د ۱۹۰۵ زکال په اپرېل میاشت کې د بلشویکانو او منشویکانو ترمنځ حدود وروسته له هغې شدید شول کله چې بلشویکانو په لندن کې یوازې د بلشویکانو ناسته ترسره کړه او هغه یې د ګوند درېیم کانګرس وباله. منشویکانو سیال کنفرانس جوړ کړ او په دې ترتیب سره جلاوالی حتمی شو.
بنسنټ
بالشویک/ بالشیویک ګوند د روس د  “مارکسـسٹ رشین سوشل ڈیموکریٹ لیبر پارٹی“ برخه وه ۔ په ۱۹۰۳ز  کې د دویمې نړیوالې کانګرې پر محال د روس له منشویکیانو سره د اختلاف له کبله د روس دغه کمیونسټي ډلګۍ بېل ګوند حیث غوره کړو چې وروسته بیا د روس د انقلاب استازی ګوند ثابت شو. دې ګوند ته د ښوروي اتحاد کمیونسټ ګوند هم ویل کېږي. د بالشویک ګوند د زور دوره د کال ۱۹۱۷ز له انقلاب وروسته پیل کېږي. دا ګوند د شوروي اتحادیې بنسټ اېښودونکی ګوند دی ځکه په هېواد کې د قدر په سترګه ورته کتل کېده.
سیاسي فعالیت
بالشویک ګوند یو منظم او له انقلابي وګړو ډک ګوند وو. د ۱۹۰۵ تر نابریالي شوي انقلاب پورې بالشویک ګوند له انقلابي هلو ځلو سره سره د دنني او د باندني جنجال قرباني وه، پر بیلا بیلو  موضوعاتو او نظریاتو د دوی له منشویکانو سره اختلافونه وو. د روسي مارکسیت بنسټ اېښودونکی جیارجی پلیخانوف د لینن ملګری شو خو لیون ٹراٹسکی چې په پیل کې د لینن له ګوتڅنډنکو څخه وو له منشویکانو سره مل شو (وروسته بیا په کال ۱۹۱۷ کې په بالشویک ګوند کې ګډ شو)، اختلافات هغه وخت نور هم زیات شو چې کله لینن په کال ۱۹۰۴ ز کې په لندن کې خالي د بالشویکانو کانګره را وغوښته نو منشویکانو هم خپلع ځانته کانګره را وبلله او دا ډول د روس په دواړو انقلابي ډلو کې ښکاره اختلاف رامنځته شو.
په کال ۱۹۱۲ز کې ، بولشویکانو یو خالص بالشویک ګوند جوړ کړ ، په ګوند کې دننه ټول اختلافي عناصر یې وشړل او ځان یې د جلا او خپلواک ګوند په توګه اعلان کړ. په روسیه کې د ټولو انقلابي ګوندونو څخه ، په هرصورت ، دا کارګرې طبقې ته نږدې پاتې شوی. په کال ۱۹۱۷ز کې ، د لینین په مشرۍ له روسي کارګرانو سره یوځای ، د نړۍ ترټولو لوی پرولتاری انقلاب په روسیه کې رامینځته شو او د روسیې امپراتوري په شوروي اتحاد بدله شوه. د ۱۹۱۷ز دې انقلاب ته د "بالشویک انقلاب" هم ویل کیږي.
د بالشیویک سیاسي تګلاره
بالشویکانو د نورو انقلابي سازمانونو په پرتله زیاته سخته دریځي درلوده. هغوی د پریکړو او واکونو په معاملو کې په دیموکراتیک مرکزیت باور درلود ، کوم چې د ګوند د مرکزي کمیټې پریکړې د نه منلو وړ ګرځولې. که مینشیویکان ګلابي انقلابي و نو بولشویکان سره انقلابي و. دا د دوی سخت دریځه تګلاره وه چې د زارستان روس په څیر لویه امپراتورۍ نسکورول یې شونې کړه  په انقلابي فعالیتونو کې ، د دوی میتودونه د استخباراتي ادارو سره خورا ورته وو. د بالشویک لیبرالانو او سوسیال دیموکراتانو سیاست د بورژوا اصطلاح ګڼله او د دې لپاره یې هیڅ نرم ځای نه درلود.
د ګوند نوی نوم
په کال ۱۹۵۲ز کې ۱۹ مې کانګرې ته د وینا پر محال ، د روسیې جمهوریت ولسمشر جوزف سټالین اعلان وکړ: "نن ورځ موږ مینشویکان نه لرو ، نو ولې موږ ځانونه بالشویکان بولو؟ نن موږ ډېری (اکثریت) نه یو ، بلکې ټول ګوند یو." د هغه د اعلان وروسته ، د یاد ګوند نوم د "شوروي اتحاد کمونست ګوند" په نوم بدل شو. خو د انقلاب دمخه ورځو کې او د روسیې کورنۍ جګړې پرمهال ، دې ته د بالشویک ګوند ویل کیده.
د ساکس – کوبورګ او ګوتا شهزادګۍ ویکټوریا ملیټا
نوموړې چې د یوې بریتانوۍ شهزادګۍ په توګه وزېږېده؛ د خپل ژوند لومړني کلونه یې په انګلنډ کې تېرل او د دریو کلونو لپاره یې په مالټا کې ژوند وکړ؛ ځکه پلار یې هلته په سلطنتي سمندریز ځواک کې دنده لرله. په ۱۸۸۹ زکال کې یې کورنۍ کوربورګ ته کډه وکړه او همدلته یې پلار په ۱۸۹۳ زکال کې سلطنتي دوک شو. په نوې ځوانۍ کې ویکټوریا د د روسیې په لوی دوک کیریل ولادمیرویچ (د خپلې مور په وراره چې د روسیې د لوی دوک ولادمیر الکساندرویچ زوی و) مینه شوه، خو د هغې ارتودوکس عیسوي باور د ماما له زوی سره د هغې واده منع کوه. ویکټوریا د خپلې کورنۍ غوښتنې ته په درناوي د خپل مشر تره له زوی ارنست لوئیس سره چې د راین له خوا د هسن لوی دوک و په ۱۸۹۴ زکال کې د خپلې انۍ ملکې ویکټوریا په غوښتنه واده وکړ. دغه واده له جلاتوب سره مخ شو – ویکټوریا ملیټا په ۱۹۰۱ زکال له خپل مېړه څخه د جلاتوب له امله د اروپا سلطنتي کورنۍ له رسوايي سره مخ کړې. د دغې جوړې یوازنۍ ماشومه چې د هسن او راین شهزادګۍ الیزابت وه؛ په ۱۹۰۳ زکال کې د سرخکانو له تبې مړه شوه.
بیاځلي واده
له ارنست څخه د ویکټوریا له طلاق اخیستو وروسته، لوی دوک کیریل چې روسیې ته به یې په خپل هر سفر کې له ویکټوریا سره لیدل د خپلو والدینو له خوا له هغې سره د نږدې اړیکو ساتلو د هڅو له امله زړتوری شو، ځکه لویې دوشس ماریا پاولونا، کیریل ته ویلي و چې ویکټوریا د خپلې معشوقې په توګه وساتې او له بل چا سره واده وکړي.
څو میاشتې وروسته د روسیې او جاپان ترمنځ جګړه پیل شوه؛ کیریل چې د سمندریز ځواک یو مخکښ قوماندان و د روسیې او جاپان ترمنځ د جګړې په ډګر کې فعال خدمت کولو ته ولېږل. پورټ آرتور ته په رسېدو سره د هغه بېړۍ په یوه جاپاني ماین وربرابره شوه او وچاودېده. خو کیریل د څو محدود شمېر نورو کسانو سره ترې ژوندی راووت. تزار چې د ښه کېدو په موخه کور ته ولېږل شو، بالاخره اجازه ورکړل شوه څو کوبورګ ته ولاړ شي او له ویکټوریا سره واوسي. له مړینې څخه دغه ستونزمن خلاصون له ویکټوریا سره د ده د واده کولو هوډ لا پیاوړی کړی و. کیریل په خپلو خاطراتو کې لیکلي: «د هغو کسانو لپاره چې د مرګ سیوری یې یوځل لیدلی وي، ژوند بیا بېله معنی ورته لري؛ دا د ورځې رڼا ته ورته دی او زه اوس د خپل ژوند هیلې ته د رسېدو په برخه کې پام وړ هوډمن شوی یم. اوس ما څوک نه شي غلطولی ځکه زیات څه مې تجربه کړي، بالاخره به زما راتلونکې روښانه وي».
ویکټوریا چې دیرش کلنۍ ته په رسېدو بلوغ ته رسېدلې وه، په ۱۹۰۷ زکال کې یې پرېکړه وکړه چې د روسي ارتودوکس کلیسا باورونه ومني؛ هغه پرېکړه چې هم یې خپله مور او هم خپل مېړه حیران کړل. درې ورځې وروسته د هغې د دریو اولادونو لومړنۍ ماشومه ماریا کیریلوونا وزېږېده، نوم یې ورته د انۍ له نوم څخه انتخاب کړ او د ماشا په نوم یې یادوله. د هغوی دویمه لور کیرا کیریلوونا په ۱۹۰۹ زکال کې په پاریس کې وزېږېده. ویکټوریا او کیریل چې دواړه د یو زوی په تمه وه د نجلۍ له زېږېدو ناخوښه و، خو لور ته یې د پلار له نوم څخه کار واخیست.
د روسیې لویه دوشس
دویم نیکولاس کیریل ته د روسیې په سترواکه کورنۍ کې د روسیې د سترواک له مړینې وروسته تاج او تخت ته د رسېدو په لار کې دریم نوبت ورکړ؛ ویکټوریا ته د لویې دوشس ویکټوریا فئودورونا لقب ورکړل شو او د ۱۹۱۰ زکال په مۍ میاشت کې دغه جوړه سن پترزبرګ ته راستنه شوه. نوې لویې دوشس په ماښامانیو کې د میلمنو له کوربه توب او د سن پترزبرګ د ټولنې د لویانو په ګډون د مجللو ګډا ګانو څخه خوند اخیست. ویکټوریا هنري استعداد درلود او له هغو څخه یې د خپل کور او نورو څو استوګنځاینونو په تزئین کې کار واخیست او هغه یې په جذاب ډول تزئین کړل. هغې له تزئیناتو، باغوانۍ، په اس له سورلۍ او همدارنګه له نقاشۍ هغه هم په ځانګړې توګه د اوبو په رنګ له نقاشۍ خوند اخیست.
ویکټوریا د روسیې د اشرافیانو او د خپلې خواښې لویې دوشس ماریا پاولونا د چاپېرو کسانو ترمنځ ځانته ځای وموند. له دې امله چې د اشرافیانو په ناستو کې به تر ډېره په فرانسوي خبرې کېدلې، همدا و چې ویکټوریا هېڅکله هم په روسي ژبه بشپړ تسلط وه نه موند. له دې سره چې نوموړې د مور له اړخه د دویم نیکولاس د خاله لور او د پلار له اړخه د شاهزادګۍ الکساندرا د عمه لور وه او له هغوی سره یې نږدې اړیکې لرلې خو د دوی ترمنځ اړیکې خوږې نه وې. له دې امله چې کیریل د موټر زغلونې د سیالیو سره لیوالتیا لرله دغې جوړې به تل له موټر څخه په ګټې اخیستنې سفر کاوه. د هغوی یو له پام وړ تفریحاتو څخه بالتیک سیمو ته سفر کول و. ویکټوریا د روس له اوږده ژمي او د هغو له لنډو ورځو ویرېدله همدا و چې د ژمي پر مهال به له هېواده بهر تر ډېره پورې په رومانیا کې د خپلې خور او یا هم د فرانسې په سویل یا کوربورګ کې د خپلې مور لیدو ته تله. ویکټوریا له خپل مېړه او لوڼو ماریا او کیرا سره صمیمي اړیکه لرله. دغې کورنۍ د ۱۹۱۴ زکال اوړی د فنلنډ په خلیج کې په خپله بېړۍ کې تېر کړ او هغه مهال چې لومړۍ نړیواله جګړه پیل شوه؛ دوی په ریګا کې و.
جګړه
د لومړۍ نړیوالې جګړې پر مهال، ویکټوریا د سره صلیب بنسټ سره د پالونکې/نرسې په توګه کار کوه او د امبولانسونو د یو واحد په جوړولو سره یې د خپلو چارو موثریت لا پسې زیات کړ. ویکټوریا په مکرر ډول د وارسا له نږدې جبهې څخه لیدنه کوله او ځینې مهال به یې آن خپله دنده د دښمن تر مرمیو لاندې ترسره کوله. کیریل هم په پولنډ کې کې د مارشال روسین تر قوماندې لاندې په سمندریز ځواک کې خدمت کاوه او همدارنګه یې د روسیې د پوځ د اعلی سرقوماندان لوی دوک نیکولاس نیکولایویچ د درستیزیت غړیتوب درلود.
انقلاب
په ۱۹۱۷ زکال کې د فبروري د انقلاب په پای ته رسېدو سره، تزار دویم نیکولاس اړشو واک پرېږدي چې له امله یې یو لړ سیاسي ستونزې رامنځته شوې. ویکټوریا د ۱۹۱۷ زکال په فبروري کې خپلې خور ملکې ماري ته چې د رومانیا ملکه وه ولیکل چې د دوی کور د یاغیانو په محاصره کې دی «خو زړه او روح یې د دغه آزادۍ غوښتونکي خوځښت سره دی چې دغه مهال په ډېر احتمال سره زموږ د اعدام حکم لاسلیکوي... موږ شخصا هرڅه له لاسه ورکوو. زموږ ژوند په یو ټکان سره تغیر وکړ او له دې سره موږ د دغه خوځښت مشري کوو». د ۱۹۱۷ زکال تر مارچ میاشتې پورې انقلاب ټول پتروګراد (سن پترزبورګ) ته پراختیا موندلې وه.
کیریل د ۱۹۱۷ زکال د مارچ په ۱۴ مه د خپل سمندریز ځواک واحد د لنډ مهالي دولت پر لور هدایت کړ او ورته یې دنده وسپارله چې خپل اصلي مرکز له نوي شوروي پتروګراد سره شریک کړي او د هغوی له مشرتابه سره د وفادارۍ هوکړه وکړي څو وکولای شي نظم او سلطنت وساتي. دا هغه ګام و چې وروسته یې د دوی د کورنۍ د یو شمېر غړو نیوکې راوپارولې او هغه یې خیانت وګاڼه. ویکټوریا له خپل مېړه ملاتړ وکړ او احساس یې وکړ چې هغه سم کار ترسره کوي. هغه همدارنګه له هغو خلکو سره همغږي لرله چې په دولت کې د اصلاحاتو غوښتونکي و. کیریل اړ شو څو د سمندریز ځواک له قوماندانۍ استعفا ورکړي خو له دې سره یې سرتېري ورته وفادار پاتې شول او په ګلینکا واټ کې یې د کیریل او ویکټوریا له ماڼۍ څخه ساتنې ته دوام ورکړ.
کیریل او ویکټوریا چې د خپل امنیت څخه اندېښمن و، پرېکړه یې وکړه چې غوره به دا وي روسیه پرېږدي. هغوی د ځان لپاره فنلنډ تر ټولو غوره ځای وباله. په داسې حال کې چې فنلنډ د روسیې سترواکۍ ته اړوند و خو ځانته دولت او اساسي قانون یې درلود؛ له همدې امله دغه پرېکړه دې ته ورته وه چې یو څوک دې په روسیه کې وي او هم مهاله دې هلته نه وي هم. لنډ مهالي دولت هغوی ته د وتو اجازه ورکړه خو دا اجازه یې ورنکړه چې کوم ارزښتمن شی دی له ځانه سره یوسي هغوی د کورنۍ زیورات په خپلو کالیو کې په دې تمه وګنډل ګوندې چارواکي یې ترې وه نه نیسي.
د ترافالګار جګړه
د ترافالګار جګړه (د ۱۸۰۵ کال د اوکټوبر ۲۱) د ناپولیني جګړو (۱۸۰۳ – ۱۸۱۵) د دریم ائتلاف (اګسټ – د ۱۸۰۵ کال ډسمبر) جګړې پر مهال د برېتانیې پادشاهۍ سمندري ځواکونو او د فرانسې او هسپانیې د سمندري ځواکونو د ګډو بېړیو تر منځ یوه سمندري نښته وه.
د نیلسون د بېړیو شمېر کم ؤ چې د متفقینو ۳۳ بېړۍ او برېتانوي خط ۲۷ بېړۍ وي او د دواړو متفقینو په بېړیو کې لویه جنګي بېړۍ، هسپانوي سانټیسیما ټرینیډاډ (Santísima Trinidad) هم شامله وه. د دې نابرابرۍ هوارولو لپاره نیلسون خپلو بېړیو ته مستقیماً د متفقینو د جګړې لیکې په لور حرکت وکړ، په دې هیله چې لیکه ماته کړي. ویلینیو اندېښنه درلوده چې نیلسون ممکن دا تاکتیک وآزمایي خو د مختلفو لاملونو لپاره یې د دې پیښې د رامنځته کېدو په صورت کې هېڅ پلان نه درلود. دې پلان څه نا څه ښه کار وکړ؛ د نیلسون لیکو فرانسوي - هسپانوي بېړۍ په دریو برخو ووېشلې او د شا نیمه جبهه یې د ویلینیو له مخیکنۍ بېړۍ د بوسنتاور (Bucentaure) څخه جلا کړه. متفقینو مخکښو بېړیو په داسې حال کې چې د شا تګ هڅه یې کوله، حرکت وکړ او برتانویانو ته یې د خپلو پاتې بېړیو پر وړاندې لنډمهاله برتري ور په برخه کړه. د دې سختې جګړې په پایله کې متفقینو ۲۲ بېړۍ له لاسه ورکړې او انګریزانو هېڅ بېړۍ له لاسه ورنه کړه.
دې تاکتیک د برېتانیې په لیکو کې مخکښې بېړۍ فرانسوي-هسپانوي لیکو ته په نږدې کېدو سره د څو بېړیو له سخت اور سره مخ کړې. د نیلسون خپله اچ.ام.اس. ویکټوري مخکینۍ لیکه رهبري کوله او تقریباً له ماتې سره یې مخ کړه. نیلسون د یوه فرانسوي ټوپکوال له خوا ووېشتل شو او د جګړې پای ته رسېدو لږ مخکې مړ شو. ویلینیو د خپلې مخکینۍ بېړۍ، بوسنتاور سره ونیول شو. هغه د نیلسون په جنازه کې برخه واخیسته پداسې حال کې چې په برتانیه کې مشروط بند ؤ. د هسپانیې بېړیو لوړ پوړی مامور، امیرالبحر فیدریکو ګروینا د فرانسوي – هسپانوي پاتې بېړیو (د بېړیو د شمېر له دریمې برخې) سره وتښتېد؛ دی د جګړې په وخت کې د وارد شوو ټپونو له امله پنځه میاشتې وروسته مړ شو.
یادې بریا د اتلسمې پېړۍ په اوږدو کې د برېتانیې سمندري ځواکمنتیا تائید کړه او تر یوه حده د سمندري تاکتیک غالب اورتودوکس څخه د نیلسون د وتلو په واسطه ترلاسه شوه.
مخینه
په ۱۸۰۵ کال کې، د ناپلیون بوناپارټ په مشرۍ د فرانسې لومړۍ سترواکي په اروپا برعظم باندې ځمکنی واکمن پوځي ځواک ؤ، پداسې حال کې چې د برېتانیې پاچاهۍ سمندري ځواک سمندرونه تر کنټرول لاندي لرل. د جګړې په ترڅ کې انګریزانو په فرانسه باندې سمندري محاصره ولګاوه، چې په سوداګرۍ یې اغېزه وکړه او فرانسويان یې د خپلو سمندري سرچینو د بشپړ تحرک څخه لېرې وساتل. د فرانسې د سمندري ځواکونو له محاصره څخه د ګڼ شمېر بریالیو تېښتو سره سره، برېتانویانو ته د لویې ماتې په ورکولو کې پاتې راغلل، برېتانویانو په نسبتاً اسانۍ سره د هېواد دننه او بهر د فرانسې په ګټو باندې د برید وس درلود.
کله چې دریم ائتلاف د فرانسې پر وړاندې د جګړې اعلان وکړ، ناپلیون د آمین لنډمهالې سولې وروسته پر انګلستان باندې د برید خپل هوډ تازه کړ. د دې کار لپاره یې اړتیا درلوده چې ډاډ ترلاسه کړي چې شاهي سمندري ځواک د یرغلیزو وړو کښتیو چې د مانش کانال د کنټرول لپاره اړینې وې، د ګډوډۍ وس نه لري.
د فرانسې اصلي بېړۍ د بریټاني په بریسټ او د مدیترانې ساحل په تولون بندر کې وې. د فرانسې د اطلس ساحل په نور بندرونو کې کوچنۍ دلګۍ وې. فرانسه او هسپانیه متحد وو، نو په کاډیز او فیرول کې مېشتې هسپانوي بېړۍ هم د لاسرسي وړ وې.
انګریزان د سمندري افسرانو تجربه لرونکی او ښه روزل شوی پوځ درلود. برعکس، د فرانسې سمندري ځواک ځینې غوره افسران د فرانسې د انقلاب په لومړیو کې یا اعدام شوي وو یا یې خدمت پرېښودلی ؤ.
مارتین ګارډنر
مارتین ګارډنر (د ۱۹۱۴ کال د اکتوبر میاشتې په ۲۱ زېږېدنه – د ۲۰۱۰ کال د می میاشتې په ۲۲ مړینه) د ریاضیاتو او ساینس په برخه کې نامتو امریکایی لیکوال و چې د علمي شک، مایکرومیجیک یا وړوکي جادو، فلسفې، مذهب او ادبیاتو سره یې هم ډېره مینه درلوده – په ځانګړې توګه د لویس کارول، ایل فرانک بوم او جی کی چیسټرټون له لیکنو سره یې خورا مینه درلوده. د لیوس کارول په هکله هغه یو مخکښ لیکوال ګڼل کېږي. د The Annotated Alice کتاب چې د الیس کارول د دوو کتابونو متن په کې شامل دی، د هغه ترټولو بریالي اثر و او له یو میلیون نه ډېرې نسخې یې پلورل شوي. هغه تل له جادو او وهم سره مینه درلوده او د MAGIC  ورځپاڼې په ۱۹۹۹ کال کې هغه د «د شلمې پیړۍ د ۱۰۰ اغېزناکو جادوګرانو» په ډله کې راووست. هغه د امریکایي معماوو پوه ګڼل کیده. هغه یو ډېر تالیفوونکی او هر اړخیز لیکوال و، چې له سلو ډېر کتابونه یې چاپ کړي دي.
د ترافالګار جګړه
مخینه
په ۱۸۰۵ کال کې د ناپلیون سمندري پلان دا ؤ چې په مدیترانې او کاډیز کې فرانسوي او هسپانوي بېړۍ له محاصره څخه تېرې شي او په کارائیب کې د ځواکونو سره یوځای شي. بیا به دوی بېرته راستانه کېږي، په بریسټ کې به د بېړیو سره مرسته وکړي ترڅو له محاصرې څخه ووځي او په ګډه د شاهي سمندري بېړیو څخه مانش کانال پاک کړي او د یرغلیزو کښتیو لپاره خوندي لاره برابره کړي.
مارتین ګارډنر
ګارډنر له تفریحي ریاضیاتو سره د مینې د رامنځته کولو او دوام – په عمومي توګه د ریاضیاتو پراختیا ــ او په ځانګړې توګه د «ریاضيکي لوبو» د ستونونو د رامنځته کولو په پار د شلمې پیړۍ په وروستۍ نیمایي کې خورا مشهور شو. په ساینسي امریکې کې دا پنځه ویشت کاله خپاره شوو او د هغه وروستنیو کتابونه دا نور ټول راغونډ کړل.
د ترافالګار جګړه
د ویلینیو تعقیب
مرستیال امیرالبحر لارډ نیلسون د ۱۸۰۵ کال په پیل کې د برېتانوي بیړیو قومانده چې تولون یې محاصره کړ، په غاړه لره. ویلیام کارنوالس د کانال بېړۍ سره د بریسټ نږدې محاصره وساتله، برعکس نیلسون یوې لویې جګړې ته د فرانسويانو د هڅولو په هیله آزاده محاصره غوره کړه او ویې ویل؛ " که تاسو نه شی کړی چې په دښمن برید وکړی او د دې لپاره چې وکولی شی دښمن ته ورسېږی، باید اجازه ورکړی چې د تاسو خوا ته راشي." خو کله چې برېتانویان د طوفانونو له امله له اډې څخه ووتل، د ویلینیو بېړۍ په بریالیتوب سره د نیلسون بېړۍ څخه وتښتېده. نیلسون په دې تصور سره چې فرانسويان غواړي چې مصر ته لاړ شي، د مدیترانې لټونه پیل کړه، خو ویلینیو د دې پرځای خپله بېړۍ د جبل الطارق تنګۍ له لارې تېره کړه، په کاډیز کې یې د هسپانوي بېړیو سره لیدنه وکړه او د پلان سره سم یې کارائیب ته حرکت وکړ. کله چې نیلسون پوه شو چې فرانسویان د اطلس سمندر څخه تېرېږي، د هغوی په ​​تعقیب پسې روان شو.
مارتین ګارډنر
ګارډنر د شلمې پېړۍ د جعل یا شبې علم ضد د خورا مخکښو پوهانو له ډلې و. په ۱۹۵۷ کال کې د هغه د «د علم په نوم موډونه او تېرایستنې» په نوم کتاب د شکمن غورځنګ لرغونی او بنسټیز اثر شو. په ۱۹۷۶ کال کې، هغه له خپلو شکمنو ملګرو سره یوځای شو او CSICOP یې رامنځته کړ، او دا هغه سازمان و چې علمي څېړنې او د عقل کارونې نه یې د فوق العاده ادعاوو په څېړنې کې وده ورکړه.
د ترافالګار جګړه
د ویلینیو تعقیب
د ناسمو معلوماتو له وجهې په ویسټ انډیز کې یوازې د څو ورځو په توپیر سره د ده له لاسه ووتل.
مارتین ګارډنر
هغه د نیویارک د کتابونو بیاکتنې ورځپاڼې د مکررو مرسته کوونکو له ډلې و.
د ترافالګار جګړه
کادیز
ویلینیو ویسټ انډیز ته د انګلیسانو په راجلبولو سره له کارائیت څخه اروپا ته راستون شو او اراده یې درلوده چې په بریسټ کې محاصره ماته کړي. نیلسون چې لا تر اوسه د مصر په پار په ویره کې ؤ، مدیترانې ته راستون شو. له نېکمرغه ګړندۍ بادباندارې کښتۍ د هغه د پلانونو څخه بېرته د سمندریز ځواک ادارې خبر ورکاوه چې فرانسويان یې لیدلي چې د شمال په لور مخکې کې تلل. د دې استخباراتو په ترلاسه کولو سره لارډ براهام د دښمن ستراتیژۍ په ژوندی بڼه لېدلې او سمدلاسه یې امیرالبحر ویلیام کارنوالس ته امر وکړ چې خپله ډلګۍ د فیرول د مرستیال امیرالبحر سر رابرټ کالډر ډلګۍ سره یوځای کړي او اطلس ته له دېرشو څخه تر څلویښت ډلې وغځوي، ترڅو کانال ته د فرانسويانو د ننوتلو مخه ونیسي.
مارتین ګارډنر
ځواني او زده کړې
مارتین ګارډنر د تولسا په اوکلاهوما کې د تېلو مشهور جیولوجیست جیمز هنري ګارډنر، او د هغې مېرمنې د مونټیسوري روزل شوې ښوونکې ویلی ویلکرسون سپایرز په یوې سوکالې کورنۍ کې زېږېدلی. د ښوونځي له پیلولو دمخه د هغه مور مارټین ته لوستل ورزده کړه، هغه یې د اوز جادوګر یاد کړ، او دا ددې لامل شو چې مارټین د ایل فرانک بوم له اوز کتابونو سره مینه پیدا کړي. په هلکتوب کې له ریاضیاتو سره د هغه مینه هله پیل شوه کله چې پلار یې هغه ته د سام لویډ د ۵۰۰۰ معماوو، چالونو او کیسۍ یا معماوو دایره المعارف نسخه ورکړه.
د ترافالګار جګړه
کادیز
کالډر د فرانسويانو لاره ونیوه د کیپ فنیسټر د جګړې په ترڅ کې د بې پایله نښتې لامل شوه، په دې نښته کې دوې هسپانوۍ کښتۍ ونیول شوې. ویلینیو خپل پلان پرېښود او په شمالي هسپانیه کې فیرول ته راستون شو. هلته ناپلیون ورته امر ورکړ چې د اصلي پلان سره سم بریسټ ته لاړ شي.
مارتین ګارډنر
ځواني او زده کړې
هغه خپلې زده کړې د شیکاګو په پوهنتون کې وکړې، او په ۱۹۳۶ کال کې یې د فلسفې په برخه کې د لیسانس سند ترلاسه کړ. د هغه په لومړنیو دندو کې د Tulsa Tribune خبریالي، د شیکاګو پوهنتون د مطبوعاتي اړیکو دفتر کې لیکوال، او د Chicago's Black Belt له خوا د ښار د هوساینې ادارې د قضیې پرمخ وړونکي دندې شاملې وې. هغه د متحده ایالاتو په سمندري ځواک کې د دویمې نړیوالې جګړې په بهیر کې په اتلانتیک کې USS Pope  په ویجاړونکې اسکوارت بېړۍ کې د سمندري ځواک په توګه څلور کاله خدمت وکړ. کله چې جګړه د ۱۹۴۵ کال په اګست میاشت کې د جاپان له تسلیمیدو سره پای ته ورسیده نو دې وخت کې لاهم په اتلانتیک کې د هغه کښتۍ وه.
د ترافالګار جګړه
کادیز
په برېتانیه باندې د ناپلیون د یرغل پلانونه په فرانسه کې د بولون څخه مخکې د لیکې د زیات شمېر کښتیو په درلودلو پورې تړلی ؤ. دې کار د ویلینیو د ۳۳ کښتیو ځواک ته اړتیا درلود ترڅو په بریسټ کې د مرستیال امیرالبحر ګانتوم د ۲۱ کښتیو ځواک او همدارنګه د کپتان الیمند په مشرۍ د پنځو کښتیو دلګۍ سره یوځای شي، چې هغه ته یې د لیکې د ۵۹ کښتیو ګډ ځواک برابراوه.
مارتین ګارډنر
ځواني او زده کړې
ګارډنر له جګړې وروسته بېرته د شیکاګو پوهنتون ته راستون شو. هلته یې د یوه کال لپاره د فراغت زده کړو ته دوام ورکړ، خو ښه درجه یې ترلاسه نه کړه.
د ترافالګار جګړه
کادیز
کله چې ویلینیو د اګست په ۱۰ د فیرول څخه حرکت وکړ، د ناپلیون تر امر لاندې ؤ توڅو د شمال په لور بریسټ ته حرکت وکړي. د دې پرځای اندېښمن ؤ چې برېتانویان یې نظامي تمرین څاري، نو د اګست په ۱۱ د هسپانیې په سویل لویېدیڅ ساحل کې د کاډیز په لور روان شو. د ویلینیو د بېړۍ د نښو په نه لېدلو سره، د اګست په ۲۵ بولون ته نژدې د فرانسوي پوځ د یرغل دریو ځواکونو کمپ مات کړ او آلمان ته لاړ، هلته وروسته بوخت شو. دې کار د یرغل سمدستي ګواښ پای ته ورساوه.
امیرالبحر لارډ نیلسون په همدې میاشت کې په سمندر کې له دوه کلنې دندې وروسته برېتانیې ته راستون شو. هغه ۲۵ ورځې په ساحل کې پاتې شو او خپلو هېوادوالو یې تود هرکلی وکړ. په کاډیز بندر کې د فرانسې او هسپانیې ګډو بېړیو په اړه برېتانیې ته د سپټمبر په ۲ خبر ورسېد. نیلسون اړ شو چې مخکې له دې چې خپله اچ. ام. اس ویکټوري کښتۍ یې حرکت ته چمتو شي، د سپټمبر تر ۱۵ پورې انتظار وکړي.
مارتین ګارډنر
ځواني او زده کړې
په ۱۹۵۰ کال کې، هغه په Antioch Review  کې د «د هرمیټ ساینس پوه» په نامه یوه مقاله ولیکله. د غولوونې علم په هکله دا د ګارډنر د لومړنیو مقالو له ډلې یوه وه، او په ۱۹۵۲ کال کې د ګارډنر لومړنی خپور شوی کتاب چې د ساینس په نوم: د تېرو او اوسنیو عیسوي ملایانو او د ساینس اړوند ډله پالو د حالت څېړل و ډېر چاپ او خپور شو.
د ترافالګار جګړه
کادیز
برېتانوي بېړیو د فریګت کښتۍ (چې چټکې، خو د جګړې د لیکو لپاره ډېرې کمزورې وې) کارولې، ترڅو په بندر باندې دوامداره څارنه ولري، پداسې حال کې چې اصلي ځواک د ساحل په لوېدیځ کې نږدې ۵۰ مایله (۸۰ کیلومتره) له لید لېرې ؤ. د نیلسون هیله دا وه چې د فرانسوي - هسپانوي ګډ ځواک بهر ته را وباسي او په پرېکنده جګړه کې یې ښکېل کړي. په بندر باندې د څاره ځواک مشري کپتان بلک ووډ کوله او د اچ.ام.اس. یوریلس قومانده یې په غاړه لره. د هغه د اوو کښتیو په دلګۍ کې پنځه فریګټ کښتۍ، یوه سکونر او یوه بریګټ کښتۍ شامله وه.
د اکمالاتو وضعیت
په دې وخت کې د نیلسون بېړۍ د ذخیرې برابرولو ته ډېره زیاته اړتیا درلوده. د لیکې پنځه کښتۍ، اچ.ام.اس کوین، کیناپوس، سپنسر، زیلوس، ټیګره او فریګټ ام.اچ.اس انډیمیون د اکټوبر په ۲ د ریئر امیرالبحر سر توماس لوئس په مشرۍ جبل الطارق ته د اکمالاتو لپاره واستول شوې.
مارتین ګارډنر
د کار یا مسلک په لومړیو کې
ګارډنر د ۱۹۴۰ لسیزې په وروستیو کې نیویارک ښار ته لاړ او هلته د Humpty Dumpty ورځپاڼې لیکوال او خپروونکی شو، د اتو کلونو په مودې هغه د ماشومانو لپاره دلته او څو نورو ورځپاڼو کې لیکنې او کیسې ولیکلې. په ورځپاڼو کې د کاغذ په پوښ کې د معماوو شتون ددې لامل شو چې په دې برخه کې دا کار په ساینسي امریکې کې لومړی کار وګڼل شي. د څو لسیزو لپاره، ګارډنر، میرمن یې شارلوټ، او د دوی دوو زامنو، جیم او ټام، د نیویارک په هستینګز-ان-هډسن کې ژوند کاوه، چې دلته هغه د یو خپلواک لیکوال په توګه، او په سلګونو بېلابېلو خپرندویو او مجلو کې د کتابونو په چاپولو او خپرولو سره خپل ژوند پرمخ وړ. د هغه د مسلکي ژوند تر ټولو غوره پلورل شوی کتاب The Annotated Alice دی چې اصلي نسخه یې په ۱۹۶۰ کال کې خپره شوه.
د ترافالګار جګړه
د اکمالاتو وضعیت
دا کښتۍ وروسته په مدیترانې کې د کارواني دندې لپاره وګرځول شوې، که څه هم نیلسون تمه درلوده چې راستنې به شي. په ورته ډول د کپتان ریچارډ ګوډون کیټس تر مشرۍ لاندې اچ.ام.اس سوپرب د ویلینیو تعقیب په ګډون د څلور کلني سمندري سفر وروسته د بیا رغولو لپاره کښتیو ترمیم خونې ته واستول شوه او تمه کېده چې د بېړیو ځای ته چې هلته کیټس د نیلسون دوهم کس ؤ، راستنه شي، خو کښتۍ په وخت سره خوشې نه شوه. نورو برېتانوي کښتیو رسېدو ته دوام ورکړ او د اکټوبر تر ۱۵ پورې بېړۍ د جګړې لپاره بشپړه ځواکمنه شوه. نیلسون د کالډر مخکښه، د ویلز شهزاده ۹۸ ټوپک لرونکې بېړۍ هم له لاسه ورکړه، هغه دا بېړۍ هېواد ته ولېږه، ځکه چې کالډر د سمندري ځواک ادارې له لوري وغوښتل شو ترڅو د جولای په ۲۲ په کیپ فینسټر کې د نښتو په جریان کې د خپل ښکاره یرغل نه کولو له امله د نظامي محکمې ته ځواب ووايي.
مارتین ګارډنر
تقاعد او مړینه
ګارډنر په ۱۹۷۹ کال کې، ساینسي امریکا پریښوده. هغه او مېرمنې یې شارلوټ د شمالي کارولینا هینډرسن ویل ته لاړل. هغه د ریاضی مقالو لیکلو ته دوام ورکړ او هغه یې The Mathematical Intelligencer، Math Horizons، The College Mathematics Journal او Scientific American ته واستول. هغه خپل ځینې زاړه کتابونه لکه اوریګامي، ایلیوسس، او سوما کیوب هم بیا ځلي اصلاح کړل. په ۲۰۰۰ کال کې شارلوټ مړه شوه او په ۲۰۰۴ کال کې ګارډنر بېرته اوکلاهوما هغه ځای ته راغی چېرته چې د هغه زوی، جیمز ګارډنر، د نارمن په اوکلاهوما پوهنتون کې د ښوونې او روزنې ښوونکی و. هغه د ۲۰۱۰ کال د می په ۲۲ مه نېټه مړ شو. د هغه ژوند لیک – Undiluted Hocus-Pocus: The Autobiography of Martin Gardner – تر مړینې وروسته یې خپور شو.
د ترافالګار جګړه
د اکمالاتو وضعیت
په ضمن کې د ویلینیو بېړۍ هم په کاډیز کې د اکمالاتو سخت کمښت سره مخ وه چې فرانسويان په اسانۍ سره نه شوی هوارولی ځکه چې دوی نغدې پیسې نه درلودې. د برېتانوي بېړیو له لوري محاصره د فرانسوي - هسپانوي متفقینو لپاره د زیرمو ترلاسه کول ستونزمن کړی ؤ او د دوی کښتۍ مجهزې نه وې. د ویلینیو کښتۍ هم د چلولو لپاره د اړین ځواک له دوه زرو څخه ډېر کسان کم درلودل. دا یوازینۍ ستونزې نه وې چې د فرانسوي - هسپانوي بېړۍ ور سره مخ وې. په لیکه کې اصلي فرانسوي کښتۍ د کلونو لپاره د برېتانیې د محاصرې له امله په بندر کې بندې پاتې وې او یوازې لنډ بریدونه یې کول. په فرانسوي خدمه کې کم تجربه کښتۍ چلونکي شامل وو او زیاتره خدمه کله چې سمندر ته رسېدل، اړ وو چې په څو مواردو کې د سمندري ځواک اصول زده کړي، ټوپک کارول له پامه غورځول کېدل. په اطلس سمندر کې ګړندي سفر او راستنېدل حیاتي اکمالات وکارول. د ویلینیو د اکمالاتو وضعیت د اکتوبر په میاشت کې په ښه کېدو شو، خو د نیلسون د راتګ خبر ویلینیو د بندر پرېښودو ته زړه نازړه کړ. د هغه کپتانانو په دې اړه رای اچونه وکړه او پرېکړه یې وکړه چې په بندر کې پاتې شي.
مارتین ګارډنر
اغېز یا نفوذ
د شلمې پیړۍ په دویمه نیمایي کې مارتین ګارډنر پر ریاضیاتو باندې ستر اغېز درلود. د هغه ستون یا کالم ۲۵ کاله دوام وکړ او د ریاضي پوهانو او فزیک پوهانو د نسل له خوا چې د ۱۹۵۶ نه تر ۱۹۸۱ کلونو کې رالوی شوي وو په ډېرې مینې سره ولوستل شو. د هغه لیکنو ډیری خلک په مستقیم یا غیر مستقیم ډول دې ته هڅول چې د ریاضیاتو، ساینس او نورو اړوندو برخو کې په کار بوخت شي.