cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د خوشحال خټک دې حـــــــــــــشر له هغو شي چې دوستدار د پنجتن پاک چهارده معصوم وي
٣ـ رسول اکرم (ص) ويلي : ((لکه څنګه ،چې ستوري په سمندر کې د انسانانو د ژغورنې لامل دي (ځکه بېړۍ چلوونکي يا ماڼو د ((وبالنجم هم يهتدون [6])) له مخې  په څپو کې په ستوريو لار مومي او کڅ یا ساحل ته ځان رسوي) دغسې زما کورنۍ هم له بې اتفاقۍ نه دامت د ژغورنې سنګر دى،که دعربو کومې ډلې ورسره مخالفت وکړ؛نو پر بې اتفاقۍ او اختلاف اخته شوه او د ابليس په ګوند کې شو.[7]))
٥ـ رسول اکرم (ص) ويلي :(( زما اهل بيت ځانته داسې وګڼئ لکه سر،چې بدن ته او سترګې،چې سر ته وي او سر بې سترګو لار نشي موندلاى[9])).
٦ـ  رسول اکرم (ص) ويلي: (( له قرآن اوعترت مه مخکې کېږئ،چې هلاک به شۍ، په اړه یې ناغیړي مه کوئ او شاته ترې مه پاتې کېږئ،چې نابودېږئ، "عترت" ته  څه مه ورښيه،چې درنه ښه پوهېږي[10])).
٧ـ  رسول اکرم(ص) ويلي:((د چا چې دا ښه ايسي،چې زما په څېر ژوند وکړي او زما په څېر ومري او د پالونکي په تلمېشتي جنت کې وي؛نو تر ما وروسته دي "علي" خپل "ولي" وګڼي،د علي دوستان دې خپل دوستان وګني او تر ما وروسته دې زما په اهل بيتو پسې ولاړ شي؛ځکه هغوى مې"عترت" دي ،زما د خټې له خاورې پيدا شوي،زما له پوهې او فهمه برخمن شوي؛نو زما د امت پرهغو کسانو دې افسوس وي،چې د اهل بيتو فضيلت ناليدلی وګڼي زما او دهغوى ترمنځ اتصال او پيوستون پرې کړى خداى دې هغوى زما له شفاعته نه برخمنوي[11])).
٨ـ  رسول اکرم(ص) ويلي دي:(( خلکو! فضل ،شرف ،مقام او ولايت يوازې د خداى تعالى ،دهغه د پېغمبر او اولادې یې دى؛نو ځکه بې ځايه او باطلې خبرې دې تاسې بې لارې نه کړي[12])).
٩ـ  رسول اکرم(ص) ويلي دي:((زما په امت کې هر کهول ته زما له کورنۍ نه عادل وګړي او بېلګې شته،چې د بې لارو د اړونې او د ناپوهانو د تاويل مخنيوى کوي،پوه شئ،چې  امامان تاسې د خداى تعالى لوري ته رابولي؛نو پام کوئ او ځير شئ،چې څوک په مشرۍ نيسۍ او ورسره مينه کوئ.[13]))
همداراز زمخشري (رح) په خپل سند له پېغمبراکرم(ص) نه روايت کړى،چې   ((فاطمة بهجه قلبي وابناهما ثمره فوادي وبعلها نور بصرى والایمه من ولدها امناً ربى وحبل ممدود بينه وبين  خلقه من اعتصم بهم بجاء ومن تخلف عنهم هوى؛يعنې فاطمه مې د زړه سره او دوه زامن يې زما د زړه مېوه او مېړه يې (علي) زما د سترګو تور دى او له اولادې یې امامان زما د پالونکي امنا او د خداى او خلکو ترمنځ ځوړنده رسۍ دي،که څوک ورپوري ونښتل ؛نو ژغورل شول او که چا ونه نيوه؛نو جهنم ته وغورځول شول)).
* (( المهدى من عترتى من ولد فاطمة؛يعنې مهدي زما له ځوځاته او د فاطمې له اولادې دى [14])).
١١ـ رسول اکرم (ص) ويلي دي:(( زموږ د اهل بيتو په مينه کې ټينګ وسئ! څوک ،چې له خداى سره ويني حال دا چې موږ يې ښه ايسو،زموږ په شفاعت به جنت ته ننوزي. په هغه خداى  قسم،چې زما اختيار ورسره دى،دهر چا عمل ،هله ګټورېداشي،چې زموږ"حق" يې پېژندلى وي[15].
١٢ـ  رسول اکرم(ص) ويلي دي : ((د آل محمد ښانده - پېژندنه له اوره بيزاري ده،له آل محمد سره مينه له "صراط" نه د تېرېدو اجازه ليک دى،د" آل محمد ولايت" له عذابه د بچ کېدو او امنيت لامل دى[16])).
١٣- رسول اکرم ويلي: ((په قيامت کې انسان لا تر ځايه خوځېدلی نه وي،چې د څلورو څيزونو په اړه پوښتل کېږي:عمر دې په کومه لار کې تېر کړى او بدن دې په کومه لار کې زوړ کړۍ شتمني دې په کومه لار لګولې او څنګه دې لاس ته راوړې زموږ د اهل بيتو له مينې ترې پوښتنه کېږي[17])).
١٤ـ  رسول اکرم (ص) ويلي دي : ((که څوک ټول عمر د رکن او مقام په منځ کې په ولاړه تېر کړي او پرلمانځه بوخت وي او روژې نيسي؛خو که له "آل محمد" سره کينه لري دوزخ ته به ورننووځي[18])). [1] ( لطف الله صافى،منتخب الاثر،١٠-٥٨مخونه )
[2] (د پورته کتاب ٥٨-٦٤مخونه )
[3]  (د پورته  کتاب ٦٥-٩٦ مخونه)
[4] صحيح مسلم٧/١٢٢،ترمذى سنن٢/٣٠٧،دارمي سنن٢/٤٣٢،د امام حنبل مسند٣/١٤-١٧-او٢٦مخونه، حاکم نيشاپوري ،مستدرک٣/١٠٩
[5] حاکم،مستدرک ٣/٣٥١،ابن حجرشافعي الصواعق المحرقه٩١مخ ،ذهبي ميزان الاعتدال ١/٢٢٤.
[6] نجم١٦آيت
[7] د حاکم نيشابوري مستدرک الصحيحين ( ٣/١٤٩). حاکم زياتوي،چې دا حديث د سند له مخې سم دى؛خو بخاري او مسلم نه دې را اخستي.
[8] د طبراني معجم الکبير٢/٢٢،دګنجى شافعي کفاية الطالب ٣٧١مخ،دابن حجر الصواعق المحرقه ٩١مخ، د شيخ الاسلام حموينى فرائد السمطين ٢٠/٢٤٢.
[9] صبان،اسعاف الراغبين ١٠٢مخ ،ابن صباغ مالکي،الفصول المهمه ٨مخ ،هيثمي شافعي ،مجموع زوايد٩/١٧٢.
[10] ابن اثير،اسد الغابه ٣/١٣٧، سيوطي،الدرالمنثور٢/٦٠ ،متقي هندي،کنزالمعال ١/١٦٧، قندوزي حنفي،ينابيع المودة ١٣٧ او٢٩٦مخونه.
[11] حاکم ،نيشابوري ، مستدرک ٣/٩٥ ،حمويني، فرايد السمطين ١/٥٣ ،متقي هندي ،کنزالمعال ٦/٢١٧ ،ګنجي شافعي،کفاية الطالب ٢١٤مخ ،قندوزي حنفي ،ينابيع المودة ١٢٦او٣١٣ مخونه.
[12] ابن حجر،الصواعق المحرقه ١٠٥ مخ، زرندي حنفي،نظم دررالسمطين ٢٠٧-او٢٠٨مخونه ، قندوزي حنفي ،ينابيع المودة ١٦٩-او ٣٠٧ مخونه.
[15]  سيوطي شافعي، احياً الميت، ١١١مخ. صبان شافعي،اسعاف الراغبين ١٠٣ مخ. قندوزي حنفي ،ينابيع الموده ٢٤٦/٢٧٢/٣٠٣- او٣٠٤ مخونه. هيثمي شافعى ،مجمع الزوايد ٩/١٧٢.ابن حجرشافعي ،الصواعق المحرقه ١٣٨مخ.
[18] شيخ يوسف نبهاني،جواهرالبحار١/٣٦١ .حاکم نيشاپوري،مستدرک ٣/١٤٩ .ذهبي،تلخيص المستدرک (دحاکم ترمستدرک لاندې).قندوزي حنفي،ينابيع المودة ١٩٢/٢٧٧-او ٣٥٠مخونه. سيوطي،احياً الميت ١١١ مخ (دشبراوي پر الا تحاف حاشيه)
د کمپیوټر ځانګړتیاوي
چټک سرعت
کمپیوټر يوه محاسبه او ياهم کوم بل کار ډېر ژر او په چټکه توګه حلوي. که موږ فکر وکړو د يوه انسان د يوې میاشتي کار، په کمپیوټر کي د څو شېبو په ترڅ کي اجراء کېدای شي.
د ډاډ وړتیا
هر هغه محاسبه چي کمپیوټر کي ترسره کېږي د ډاډ وړ او بېله کومي غلطۍ څخه وي، البته که کومه غلطه پايله د کمپیوټر پر مخ ښکاره کړي، هغه به د کمپیوټر تیروتنه نه وي، بلکي د هغه چا غلطي به وي چي و کمپیوټر ته يې ناسم معلومات داخل کړي. ديادونې وړده چي کمپیوټر ته که سم معلومات داخل سي، پايلي به يې په سمه توګه تاسو ته څرګندي شي، او که سم معلومات ور داخل نه سي، نو پايلي به يې هم نا سمي وي.
د ذخیره کولو دپاره حافظه
د کمپیوټر يوه بله ګټه داده، چي ډېر اطلاعات په لږ ه فضا کي خوندي کوي، البته د يادوني وړ ده، چي د کمپیوټر فضا د هغه د هارډيسک په ظرفیت پوري اړه لري. اوسني هارډيسکونو کي فضاخورا ډېره وي.
لږ لګښت
د کمپیوټر په وسیله د يو کار سرته رسول ارزانه تمامیږي.
ناوي مومبای
ناوي مومبای د هند يو ښار دی، دا د هند په مهاراشټر ايالت کې دی. دا د هند 37م لوی ښار دی. په کال 2001 کې ددې ښار د وگړو شمېر 704,002 و او بيا په کال 2011 کې چې وگړ شماري وشوه نو د هغه له مخې ددې ښار ابادي 1,119,477 وه.
وېشنيزه:د هند ښارونه
مصفی
کندهاري شاهان
موس واټسون
موس واټسون په انګلیسي Muse Watson) یو امریکایي تلویزیوني لوبغاړی، تیاتر، او سینماګر دی. زوکړه ۲۰ جون ۱۹۴۸م کال) نوموړی ترډیره په تیاتر کې لوبیږي اما د تیاتر ترڅنګ په فلمونو کې هم لوبیدلی دی، (موس واتسون) په فراری سریال کې هم لوبیدلی دی.
لوبیدلي فلمونه
دا ده هغه فلمونو نوملړ دی کوم چې نومړی (موس واټسون) لوبولي دي.
واندا جندر
جندر، جندر وانډه د دېره اسماعيل خان ولسوالۍ یو کلی دی. په دغه کلي کې مروت پښتانه اوسېږي. دا یو ووړ کلی دی. د پوهې کچه د دغه کلي ډېره ټيټه ده. یوازې د بنیادي زدکړو دوه درې ښونځي پکې شتون لري. د دغه ځای خلک له ډېرو بنیادي هوساینو له نشتوالي سره مخ دي. د کلي په منځ کې مشهور ځای تړه ده. دا یوه ستره کنده ده جې باراني اوبو لپاره د ډنډ په توګه کارول کېږي. دا اوبه خلک څښلو او نورو اړتیاوو لپاره کاروي. وېشنيزه:د ډېره اسماعيل خان ولسوالۍ کلي
ايزيولو، کېنيا
سرچینې
وېشنيزه:کېنيا وېشنيزه:افريقا وېشنيزه:افريقايي ښارونه وېشنيزه:افريقايي هېوادونه وېشنيزه:افریقایي اتحادیه وېشنيزه:افریقایي مسلمانان
عبدالمالک بېکسيار
ښاغلى عبدالملک بیکسیار
مخينه
په ۱۳۴۳ ز كال كې د په میدان ،وردگ كې زېږېدلى دى.
زده کړې
لومړنۍ او منځنۍ زده کړې يې د میدان په لېسه كې او لوړې زده كړې يې د كابل پوهنتون د ژبې او ادبياتو په پوهنځي كې پاى ته رسولې دي. عبد المالک بېکسيار د افغانستان يو ځوان نوښتگر شاعر دی. دی د يو ملي اند خاوند دى. خپله پښتونواله او ملي مينه يې په خپلو فرهنگي هڅو په زبات رسولې ده. دى له افغانستان نه لرې په يو هېواد ډنمارک کې د پردېسۍ ژوند تېروې ، خو د خپل تندي د خولو په بيه د هيلې په شان د يوې ښکلې مجلې د خپرولو جوگه دی. رښتينولي ، سپيڅلتيا ، مينه او ملي ولوله د ده د شخصيت نور رغنده توکي دي ، په هېوادنيو او ملي چارو کې بېړندی او گړندی دی ، د خپل ژوند خواږه يې تر ملي ژبې بلهاري كړي ، او د فرهنگي خدمت لپاره يې ځان ملنگ کړی دی. د بيکسيار ملنگي د نورو تر خانۍ او پاچا هۍ غوره ښکاري او په دې ژوند کي يې يو لوی شان او شوکت ليدل كيږي.
سرچينې
وېشنيزه: پښتانه شاعران
د پارسه امپراتوري
پارس امپراتوري (د پارس امپراطوري) د دوو لرغونو واکمنیو لپاره یوناني نوم دی چې مرکز یې په ننني ایران کې وو. د هغو واکنمیو په منځ کې یوه دوره (تقريبا ۵۰۰ کاله) چې په کې د پارسې امپراتوري د سلوکیانو او وروسته اشکانیانو په لاس کې وه. خو د هخامنشیانو په وخت کې خلکو خپل هېواد د حکمران د نوم په مطابق یادوه (د کوروش واکمنی، د داریوش واکمنی ...) کله چې د پارسې امپراتوري د ساسانیانو په لاس کې وو نو د پارسې امپراتوري لپاره نوي نوم  اېران شهر  منځ ته راغلی چې په پښتو کې د آريايي واکمني معني لري. ساسانيانو دغه نوم اېران شهر مثلا په خپلو سکو کې وهل او په ډبرو کې حک کول. پارسه په رېښتیا کې د هخامنشیانو د پلازمېنې نوم وو چې یونانيانو او وروسته نورو ولسونو د ټول هېواد لپاره د نوم په توکه کارول.
سرچینې
وېشنيزه:د ایران امپراتورۍ او پاچاهۍ
د چېک د جمهوریت هوایي ځواک
د چېک د جمهوریت هوایي ځواک (په چېکی ژبې کې:Vzdušné síly Armády České republiky) د چېک جمهوریت د هغو ځواکونو څخه دي چی د دې هېواد په ملي امنیت کې اړین رول لوبوي. د چېک د جمهوریت هوایی ځواک د چکوسلواکیې تر تقسیمولو وروسته په ۱۹۹۳ کال کی جوړ شو او په اوس وخت کی د چېک په جگړه يیزو درندو وسلو کې ۷۵ الوتکې او ۸۰ هلیکوپترونه (چورلکې) شاملې دي. د چېک په چمهوریت کی څلور پوځی هوایی ډگرونه دي چی د چاسلاف، پراگ، نامنېشټ او پښېروف په ښارونو کې پراته دي. د چېک جمهوریت د ۱۹۹۹ کال څخه د ناټو غړیتوبتوب لري. د چېک د هوایی ځواک قوماندان جنرال یرږي وېرنېر دي.
تاریخ
وېشنيزه:د چېک پوځ
جسونت سینګ
جګړن جسونت سینګ جاسوال (:د جنوري 3 ، 1938 - سپتمبر 27 ، 2020) د هندي کابینې کې د هند د اردو افسر او وزیر و. هغه د بهارتيه جنتا ګوند (بي جي پي) بنسټ ايښودونکی غړی و ، او په هندوستان کې د پارلمان ترټولو اوږد خدمت کوونکی غړی و ، او له 2014 1980 2014 څخه تر  پورې د لوک سبا يا راجيه سباې منظم غړی و. هغه په 2012. کې د NDA مرستيال و. د هند د ولسمشرۍ ټاکنو کې د ولسمشرۍ نوماندان. سینګ د راجستان یوازینی غړی و چې د بهرنیو ، مالیې او دفاع وزیرانو په توګه یې دنده ترسره کوله.
نعیمه غني
نعيمه غني د عبدالغني لور د وردګو ولايت د سيدآباد په ولسوالۍ کې زیږیدلې.
نعيمې تر اووم ټولګي په ښوونځي کې له هغه وروسته په خپل کور کې زده کړې دي. بیا چې كابل ته راغله، د ښوونكو د روزنې په پروګرام کې یې ګډون وکړ،او په بريالیتوب يې ديارلسم او څوارلسم ټولګي پاى ته ورسول.
نعيمې غني له هغه وروسته د ښوونې او روزنې پوهنتون پیل کړ. خو تر څنګ یې د سید جمال الدین افغان تجربوي ښوونځي کې د افغانو ماشومانو په زده کړو بوخته ده.
جایزې:
د اغلې نعيمې غني یوه شعر د ابرار موسسې له خوا د (شعر او عامه پوهاوي) د شعري سيالۍ په پروګرام کې لومړى مقام وګاټه. د ماشومانو لپاره د هغې چاپ شوي كتاب (اتل به ستوري راوړي) ،د كتاب ښار لخوا د (زرې کړکې) جایزه واخیستله. همدارنګه پیغلې نعیمې ته د مېرمن كلتوري ټولنيز بهير له خوا د۱۳۹۱ او ۱۳۹۴كال د غوره فرهنګپالې لقب وركړل شوی.
د (کار خلک) تر عنوان لاندې مډال یې اخیستی دی. د ماشوم د ادبیاتو په برخه کې یې د اطلاعاتو کلتور وزارت لخوا ستاینلیک هم ورکړل شوی دی. اغلې نعيمه دا ټولې جايزې او پیرزوینې له معنوي ارزښته ډکې ګني. د هغې باور دا دی چې دغه ډول جایزې او کار ارزونه ،چې د هېواد دلوړو فرهنګيانو لخوا کیږي هغې ته ورته لیکوالانو ته ستره بریا ده.
چاپ شوي اثار
۳-یو ماشوم یوه نړۍ ( د ماشومانو د روزې په اړه د مقالو ټولګه) له نورو لیکوالانو سره ګډه ده.
۴-د خاورو ښاپیرۍ( د ماشومانو د کیسو ټولګه)
چاپ ته چمتو اثار
۱-د لمر له ذاته (د شعرونو مجموعه)
۲-شیبې او تجربې (د لنډو نثرونو ټولګه)
۳-جګړه خو د سولې لپاره (د ماشومانو لپاره ناول)
۴-د ښوونځي څخه مخکې (د ماشومانو لپاره د کیسو ټولګه)
۵-د ماشومتوب خاطرې (ټولګه)
۶-د ماشوم روزنې په اړه د ژباړل شویو او لیکلو مقالو ټولګه
محمد افضل خان
محمد افضل خان (د ۱۹۳۱ زېږدي کال جنوري، خيبر پښتونخوا سوات - د ۲۰۱۵ ز کال د نوامبر ۱، (د ۱۳۹۴ لمريز لېږدي کال د لړم ۱۰)، راولپېنډۍ) د پښتنو يو سياستوال، ملي مبارز او ولسي مشر وو.
مخينه
محمد افضل خان چې د پښتنو په منځ کې د افضل خان لالا او خان لالا په نامه هم نامتو وو، پر ۱۹۳۱ ز کال د جنوري مياشتې پر لومړۍ نېټه د خيبر پښتونخوا ايالت په سوات کې د محمد حبيب خان کره زيږېدلی او لومړنی زده کړې په خپله سيمه کې کړې وې. په بله وينا د سيدو شريف په ودوديه ښوونځي کې کړې وې. لوړې زده کړې ېې د پېښور په اسلامي کالج کې د هنر او فنونو په برخه کې د ليسانس لاسوند (سند) په تر لاسه کولو سره وکړې. ورپسې ېې د سياسي پوهنې په څانگه کې د لاهور په دولتي پوهنتون کې زده کړه وکړه او د ماسټرۍ بريليک يې د گورنمنټ کالج لاهور څخه ترلاسه کړ. د قانون ډگری LLB ېې د پېښور پوهنتون د حقوقو پوهنځي څخه ترلاسه کړه.
افضل خان لالا د پښتنو د ستر ملي مشر عبدالغفار خان د عدم تشدد د نظرېې لاروی وو. هغه د پښتونخوا په سيمه کې د افغان پښتون قامي يووالي په سياسي مفکورې او نظرېې ولاړ وو.
افضل خان لالا پر ۱۹۷۰ ز کال د خيبر پښتونخوا د اسمبلې غړی او د مفتي محمود په مشرۍ ايتلافي حکومت کې د عوامي نشنل گوند وزير وو. نوموړی پر ۱۹۷۵ ز کال له ځينو نورو مشرانو سره يو ځای د پاکستان د حکومت له خوا ونیول شو، بندي شو او نژدې درې کاله وروسته بېرته خوشي شو. افضل خان لالا څو ځله افغانستان ته سفرونه کړي او له افغان مشرانو سره يې ليدنې کتنې کړې وې.
پر ۲۰۰۸ ز کال وسله والو طالبانو په سوات کې پرې بريد وکړ چې دی په کې ټپي شو. پر دې سربېره يې پر کور څو ځله بريدونه شوي ول، خو ده خپله سيمه او خلک يوازې پرې نه ښوول. د کورنۍ ځينې غړي يې د سياسي فعاليتونو له لامله وژل شوي او له لاسه يې ورکړي دي.
سياسي او ملي فعاليتونه
پر ۱۹۴۰ ز کال يې د سوات له والي سره روغه جوړه وشوه او بیرته سوات ته راغی. پر ۱۹۴۹ ز کال يې دوه ورونه د سوونو ملگرو سره ونیول شول او یو ځل بیا د دوو وروڼو او نورو سياسي ملگرو سره وشړل شو، چې د جلاوطنۍ دا شپۍ ورځۍ يې په خیبر او ملاکنډ ایجنسیو کې تیرې کړې. پر ۱۹۵۳ ز کال يې د سوات والی سره بیا روغه وشوه او بیرته سوات ته راغی. کله چی پر ۱۹۶۹ ز کال د سوات ریاست په پاکستان کې شامل کړی شو نو یو کال وروسته پس پر ۱۹۷۰ ز کال يې د ملاکنډ ډویژن نه د نیشنل عوامي پارټۍ (NAP) په ټکټ د سوبايي اسمبلۍ ممبر شو. د NAP او د جمیعت علما يې اسلام JUI په گډ حکومت کۍ د مولانا مفتی محمود په کابینه کې د کرنې (زراعت)، لوکل باډیز Local Bodies او اطلاعاتو وزیر شو.
کله چې پر ۱۹۷۳ ز کال د پاکستان د مرکزي حکومت له اړخه د بلوچستان سوبايي حکومت په زور ختم کړی شو، نو خان لالا د دغه غیر جمهوری کړنې پر ضد د خپل احتجاج د څرگندولو په غرض د سوبايي کابینې نه استعفا ورکړه، چې ورپسې نورې کابینې هم د هغه پر پل گام کېښود او ټولې سوبايي کابینې استعفا ورکړه. لدی څخه لږه موده وروسته د هغه وخت سوبائی گورنر اسلم خټک له خوا د اسلم خټک د خور محترمی کلثوم سیف الله په کور کی خان لالا ته د سوبی د وزیر اعلی د منصب پیشکش وشو چی ده قبول نه کړو. خان لالا د حکومت د غیر جمهوری پالیسئ د مخالفت په جرم په کال 1973 کی د پاکستانی واکدارانو له خوابیا بندی شو،اوپه کال 1975 کی چی په نیشنل عوامی پارټئ (NAP) بندیز ولگیدو، خان لالا ئی د گوند د نورو سرمشرانو سره په حیدر اباد کی جیل ته واچاوه، په ده او دده په ملگرو په یو خصوصی ټریبونل کی مقدمه وچلولی شوه. مگر دجیل، قید، بند او زورونئ مصیبتونو د افضل خان لالا عزم او د هغه نظریئ سره جوخت تړون ته شکست ور نه کړی شو او په کال 1977 کی د بند نه خلاص شو.
په 2006 ع کال دفبرورئ په میاشت کی چی کله عوامی نیشنل پارټئANP په خپله بنسټیزه (منشور) کی دا جمله ورزیاته کړه چی» مونږ په سوله ایزه توگه د پښتنو قامی وحدت غواړو» نو د خان لالا مرام او هدف ته پکی ځای ورکړل شو او د پښتونخوا قومی پارټئPQP د عوامی نیشنل پارټئANP سره یو ځای شوه چی دا د ټولو پښتنو ارمان ؤ او خان لالا پوره کړ. همدارازښاغلی خان لالا په خپل لگښت په2000 ع کال 2001 ع کال 2004ع کال او 2005 ع کال دوه واری په پيښور کی د پښتون/افغان قامی جرگي او دوه واری دډیورند په کرښه په ډیره زغرده سره په پیښور کی نړیوال سمینارونه جوړ کړی چی له ټولی نړئ څخه پکی گڼ شمیر پښتنو سیاستوالو، ادیبانو، لیکوالانو، شاعرانو او ژورنالستانو برخه اخستی وه.
ددغه سمینارونو، غونډو او جرگو دمقالو او وینا گانو ټولگي ئی په کتابی بڼه کی چاپ کړی او پښتنو ته ئی وړاندی کړی دی. همداراز د نړئ په گوټ گوټ کی ئی د پښتون قامی وحدت د یون سره خپل اواز ملگری کړی او ځان ئی ورته رسولی دی چی د همدی مرام او هدف په خاطر څو څو ځله ئی په خپل لگښت په نړئ کی خورو ورو پښتنو ته ځان رسولی اوڅو څو واری جرمنی ته هم راغلی او د پښتنو ټولنیز ولسولیز گوند (PSDP) په بیلابیلو غونډو کی برخه اخستلی(۵)
لدی سر بیره ئی د «پښتونخوا غږ »په پښتو او اردو ژبی چاپ کړی او د« پښتون قامی وحدت» تر سرلیک لاندی د پیغام په بڼه یوه رساله په پښتو، انگریزی او اردو لیکلی چی د پښتنو د قامی وحدت لاری چاری ئی پکی په گوته کړی دی پښتون قام ته وړاندی کړی. ددی پیغام په وروستئ برخه کی ښاغلی خان لالا لیکلی دی چی: «زه درب ذولجلال بی حد شکر گذار یم چی ما د یو پښتون په حیث زپلی پښتون (افغان) قام ته دا مختصر شان پیغام وړاندی کړو. او پوره باور لرم چی ددی منتشر قام هر غړی چی هر ځای وی،په هر هال کی وی،او د هری پيشی مالک وی ، په خپل فکر او قلم د امن او مینی په لار د خپل قام د وحدت او تشخص د حصول طرف ته راوگرځوی، او ددونیا ټولو مهذبو قامونو او انسان دوست تنظیمونو ته دا خواست کوم چی د افغان (پښتون) قام سره خپله فعاله سیاسی او اخلاقی مرسته مل کړی چی په پیړو پس دا زپلی قام د غاصب د تقسیم د ناوړو شکنجو نه ځان خلاص کړی او خپل قامی وحدت تر لاسه کړی.» (۲) پښتون په بنيادی توگه امن دوسته او جمهوری خوښی قام دی په نړۍ کې پښتون واحد قام دی چې باچا ئې جرگې خوښ کړی دی. یانی باچا ئی هم په هاغه وختونو کې په جمهوری طریقه انتخاب شوی دی. چې چالا اروپا کې د جمهوریت ټکی نه و اوریدلی امید دی چې د نړۍ جمهوری طاقتونه به د پښتنو د قامی وحدت مرسته او ملاتړ وکړی.
مړينه
محمد افضل خان (افضل خان لالا) د ورپېښې ناروغۍ لامله د مټې روغتون ته لېږدول شوی وو، خو د تنفس کاږلو له ستونزو وروسته د چورلکې په مټ د راولپنډۍ سي اېم اېچ روغتون ته ولېږدول شو او هلته يې د ۲۰۱۵ ز کال د نوامبر د لومړۍ نېټې (د ۱۳۹۴ لمريز کال د لړم پر ۱۰) پر سهار له دې نړۍ سترگې پټې کړې. محمد افضل خان (افضل خان لالا) پر همدغه ورځ د سوات په بره درشخېله سیمه کې خاورو ته وسپارل شو. د دې لوی ملي مشر په مړینه لر او بر پښتانه ټول خواشیني شول او د ده مړینه يې د ټول تاریخي افغانستان لپاره یوه لویه ضايعه وبلله.
سرچينې
۱) « پښتونخوا غږ» لیکوال: محمد افضل خان لالا چاپ: ملت پرنټرز لاهور، کال ۱۹۹۴
۲) «پښتون قامی حدت» لیکوال محمد افضل خان لالا ، خورونکی پښتونخوا پبلکیشنرز، پیښور کال ۱۹۹۶ نامبر
۳) پښتونخوا مجله اتلسمه گڼه، دپښتنو ټولنیز ولسولیز کوند خپرونه،کال ۱۹۹۷
۴) «ځلنده ستوری» دسوات د ماما خیلو منظوم تاریخ،خپرونکی د ماماخیلو د خانانودیره، سوات کال ۱۹۹۸
اورمکۍ
اورمکۍ يو ډول خوځندکه ده. دا خوځندکه د کوکيو له ډلې شمېرل کېږي.
محمد افضل خان
سرچينې
۶) «ډیورنډ کرښه»په پیښور کی د شوی سیمینار د مقالو او وینا گانو ټولگه،ترتیب : محمد افضل خان لالا، اهتمام د پښتونخوا د پوهنی دیره،کال ۲۰۰۴
اورمکۍ
وېشنيزه:اورمکۍ
محمد افضل خان
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه سياستوال وېشنيزه: ملي مشران وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان
افغانستان په ۱۹۲۸ ز کال کې
هغه پېښې چې په ۱۹۲۸ ز کال کې په افغانستان کې شوې دي، په لاندې توګه بیان شوې دي.
د جنورۍ ۸ مه نېټه
په مصر کې د پاچا او ملکې د وخت له پای ته رسېدو وروسته دواړه روم ته رسېږي. دلته د پاچا د هرکلي لپاره دوې رسمي دولتي مېلمستیاوې جوړېږي او پاچا له پاپ سره هم ګوري. پاچا امان الله په ایټالیا کې د اوسېدو پرمهال، د میلان او ځینو نورو ښارونو لیدنه کوي او د انجینیرۍ او ماشیني کارونو ته کلکه پاملرنه کوي. نوموړی له ایټالیا نه ریویرا او وروسته پاریس ته درومي. هلته یې د فرانسې ولسمشر له خوا په رسمي توګه هرکلی کېږي. له نورو هېوادونو د لیدنې په څېر، دلته له رسمي اوسېدو وروسته، غیررسمي اوسېدنې ته د اوږد مهال لپاره دوام ورکوي. د فبرورۍ میاشتې په ترڅ کې، د بلجیم، سویس او المان نه هم لیدنې کوي او د مارچ په ۱۳ مه لندن ته رسېږي، چېرې چې زیات شمېر خلک یې هرکلی کوي. د باکینګهام، ګیلډ هال او د بهرنیو چارو وزارت په دفتر کې د پاچا په ویاړ رسمي مېلمستیاوې کېږي. چارواکي هم د بریتانیا د دوستۍ او صداقت په برخه کې، د پاچا تر اغېز لاندې راوستو لپاره هېڅ دریغ نه کوي. د مارچ په ۲۳مه پاچا او ملکه ثریا اکسفورډ ته ځي، چېرې چې د ملکي ورور د لېسانس دوره باندې بوخت دی، پاچا هلته د مدني حقوقو دوکتورا اخلي.
د فبروري میاشتې ۱۷ مه
د فبروري په ۱۷ مه نا پېژانده وسله وال ۱۱کسه، د کابل ښار په ابو شاکرسیمه (اوسني وزیر اکبرخان) کې په ډزو سره وژني. پولیسو وړاندوینه وکړه چې، برید کوونکي د جند الفاروق په نوم عرب ملېشې وې، د انصارالفاروق په نوم د شعیه ضد پوځي ډلې برخه. د برید انګېزه کېدای شي، د افغان پوځ له خوا د جندالفاروق تر کنترول لاندې ناحیه د بني خالد (اوسنی شیرپور) په نوم کلا بندي وه، چې د ابو شاکر ناحیې ته نږدې وه.
د فبروري میاشتې ۱۸ مه
د فبروري په ۱۸ مه د جندالفاروق له خوا ۲۳ پولیس په ډزو سره ووژل شول.
د جندالفاروق له خوا ۱۴ کسه پښتانه، له غرمې وروسته ووژل شول. دغه کار د افغان ځواکونود غوصې او ۴۳تنو عربانو د وژنې لامل شو. راپور ورکړل شوی و چې، د پښتنو ملېشې په بن خالد کې، د جندالفاروق پیاوړې کلا ته دننه شول او د دغې سیمې ۵۶ کسه عرب اوسېدونکي یې ووژل.
د ورځې په پای کې، ۶۱ کسه عرب او ۱۷ تنه پښتانه وژل شوي وو. د جندالفاروق مشر چې محمد احمد نومېده، هم وژل شوی و.
د فبروري میاشتې ۱۹ مه
خالد چې د محمد احمد ورور و، د فبروري په ۱۹ مه یې، د جندالفاروق کنترول ترلاسه کړ. په دغه وخت کې، پښتون ملېشو د بن خالد سیمې ۲/۳ برخې په واک کې لرلې.
د خالد زوی چې عمر نومېده، د جندرالفاروق تر کنترول لاندې سیمه کې د کلابندۍ پرمهال، د پوځ په ملاتړ د پښتون ملېشو له خوا ووژل شو.
د هغې ورځې  تر غرمې پورې جندالفاروق ډله له سیمې ووتله، خو بیا هم د سیمه ییزو عربواو پښتنو ترمنځ نښتې کېدې.
د ورځې تر پایه ۳ کسه عرب او ۱۶ تنه پښتانه وژل شوي وو.
د اپریل ۵ مه
پاچا امان الله، له انګلستان نه د ختیځې اروپا پرلور ځي. په همدې مهال، هغه د اړتیا له مخې په برلین کې پاتې کېږي او خپلو تانسلونوعملیات کوي. کله چې نوموړی په المان کې و، د المان حکومت ورته د راحتې چوکۍ لرونکې یوجانکرز الوتکه( Junkers aeroplane )ډالۍ کوي. نوموړی د افغانستان او فارس ترمنځ د هوايي کرښې د موضوع په اړه له پروفیسور یونکرز سره د نظر تبادله کوي. (د اپریل په ۲۹ مه) پاچا او ملکه، له برلین نه وارسا ته ځي، دوې ورځې وروسته مسکو ته رسېږي او هلته په دې سربېره چې کوربه د سلطنتي مراسمو ضد دی، خو د دوی سلطنتي هرکلی کېږي. په روسیه کې د استوګنې پرمهال، دوی د لینینګراد لیدنه کوي، چېرې چې په کرونشتات کې د بالتیک پوځي بېړیو د پرېټ لیدنه کوي. بل هېواد چې باید لیدنه یې وکړي، ترکیه دی، هغه هېواد چې پاچا امان الله ورسره ځانګړې لېوالتیا ښيي. د مې په ۲۰ مه نېټه، د نوموړي په ویاړ په انقره کې رسمي مېلمستیا جوړه شوې وه، د ترکیې ولسمشر مصطفی کمال پاشا د افغان او ترک د خلکو ترمنځ د اړیکو په نږدې والي ټینګار کوي او پاچا امان الله د یوې وینا په ترڅ کې د ولسمشر لاسته راوړنو په ستایلو سره ځواب ورکوي. سلطنتي ډله، له انقرې د استانبول پر لورځي او په هغه ښار کې، له څو ورځو اوسېدو وروسته، د ترکیي په بخار بېړۍ کې باتوم ته ځي. په دغه سفر کې ترکي او روسي جنګي بېړۍ د نوموړي ملتیا کوي. دوی د جون په ۹ مه تهران ته رسېږي، چېرې چې دوی د پاچا او د هغه د زوی له خوا چې ولیعهد دی، د ډېرو خلکو په شتون کې هر کلی کوي. دوی د جون په ۱۶ مه نېټه په موټر کې له تهران نه د مشهد پر لورځي او له هغه وروسته، د کابل پرلور خپل سفر د هرات، فراه، کندهار، مقر او غزني له لارې، لږ په الوتکه اویو څه په موټر کې پای ته رسوي. د جولای په لومړۍ نېټه، سلطنتي ډله، له اووه میاشتو غیابت وروسته کابل ته رسېږي. د دوی هرکلی د زیات شمېر خلکو له خوا کېږي او د دوی بېرته ستنېدل د پرتمین جشن د جوړولو لامل کېږي.
اپریل
د کابل او تاشکند ترمنځ د هوايي خدمتونو لپاره د روسیې او افغانستان ترمنځ هوکړه لیک وروستی(نهایي) کېږي.
د مې ۲۵مه
د افغانستان او ترکیې ترمنځ د دوستۍ او امنیت په نوم یو ژمنلیک چې په لومړي قدم کې لس کاله اعتبار لري، لاسلیک کېږي.
جون
په کابل کې د پاچهۍ تخت یو مدعی ادعا کوي، چې د امیر محمد یعقوب خان لمسی دی راڅرګنديږي، خو ژر معلومېږي چې، هغه یو دښمن دی او هېڅ ملاتړي نه لري. له دې مسئلې پرته، د پاچا په غیاب کې هېواد په بشپړډول ارامه و.
جولای
د پاچا له بېرته راستنېدو  لږ وخت  وروسته، داسې شکایتونه کېدل، هغه پيسې چې نوموړي د سفر پرمهال لګولې دي، له بیت المال نه ناسمه ګټنه ده. نوموړي دغه شکایتونه دې  ته  په اشارې سره غلي کړل، چې د هغو ډالیو ارزښت چې ده له ځان سره راوړې، د سفر له  لګښتونو ډېر دی. نوموړی په ویاړ سره وايي: افغانستان یې د اوچتو(لوړو) امکاناتو(پوتانسیل) لرونکي هېواد او د هغه هېواد په توګه چې دوستي ورسره ارزښت لري، نړۍ ته ورپېژندلی دی. له دې جملې د نوموړي د سفر غوڅې پایلې، چې هغه د دې جوګه دی، اعلام کړې چې په نږدې راتلونکې کې له دیارلسو هېوادونو سره د تړون نهايي کېدل، له فرانسوي او الماني شرکتونو سره د اوسپنې پټلۍ د مقدماتي نقشې د جوړولو لپاره، چې کابل، کندهار، هرات او کشک ښارونه له یو بل سره نښلوي، د هوکړه لیکونو لاسلیک او د څه باندې ۵۰۰۰۰ وسلو اخیستل، له ۱۰۰ زیات جنګي توپونه، شپږ ډوله ماشیندار، شپږ ټانکونه او پینځه زغروال موټر. په همدې حال کې دغه اخیستل شوي پوځي وسایل، د کال په ترڅ کې افغانستان ته نه را رسېږي. د پاچا امان الله سفر، نوموړی تر ډېره د اروپا تمدن تر قوي اغېز لاندې راوستی و. د لوېدیځ له نامتو شخصیتونو سره اړیکو د اصلاحاتو لپاره د نوموړي لېوالتیا نوره هم زیاته کړه او هوډمن شو چې، د امکان ترحده به د مصطفی کمال پيروي وکړي. هغه چې د ترکیې بریالیتوبونو حیران کړی و، دغه حقیقت چې د ترکیې او افغانستان ترمنځ یو اساسي توپیر شته، بابېځه ګڼي: ترکان له یوه مرکزي حکومت نه د اوږد ملاتړ مخینې درلودونکي خلک دي، خو افغانان بیا د بېلابېلو قومونو درلودونکي خلک دي چې له یوې  اندازې ځان واکۍ  سره  عادت لري او له خپلو سیمه ییزو دودونو سره ډېر تړاو لري. هغه  بهرنیان چې پاچا ته  ډېر نږدې وو، سلاکار یې مشوره ورکوي، څو اصلاحات  په کراره ترسره کړي، خو د هېواد لویدیځه کېدو سره د نوموړي سخته  لېوالتیا هغه  اړباسي چې، د خپل ترکي سیال په  پرتله، ژر سوله وکړي. له سفر راستنېدو وروسته،  د سفر ثمره ډېر ژر رعیت  ته ښودل کېږي، دا هغه وخت دی چې ملکه له حجاب پرته په یوه رسمي دولتي مېلمستیا کې ګډون کوي. ملایان د ملکې له دغه کاره بېزاره کېږي او پاچا غندي. پاچا دوی ته  اشاره کوي، ښځې چې په کلیو کې کار کوي، حجاب نه  اغوندي او دوی ته وړاندیز  کوي چې خپلې رمې وساتي. دوی د څو شیبو لپاره حیرانېږي، خو اړکېږي  چې د پاچا له ناسمو نوښتونو سره جوړ جاړی وکړي.
اګسټ
په پغمان کې لویه جرګه جوړېږي، چې په کې د یو شمېر اصلاحاتو په اړه، چې پاچا یې وړاندیز کړی، بحث کېږي. په نورو مواردو سربېره، پریکړه کېږي چې، د دولت شورا دې په ملي شورا بدله شي. شورا چې ۱۵۰ غړي لري او د لویې جرګې له لوري د درې کلونو لپاره انتخابېږي او دا چې په شرایطو برابر دولتي کارکوونکي ملي شورا ته په شرایطو برابر نه دي، داچې د عسکرۍ جبري خدمت باید له له دوو کلونو درېو ته تمدید شي او ټول استثنات دې لغوه شي، دا چې افغان ملایانو ته دې د دیني تبلیغ بريلیکونه ورکړل شي او هغه ملایان چې له ګاونډیو هېوادونو نه هېواد ته راځي، د فعالیت اجازه ونه لري او هغه کسان چې دولتي دندې ترلاسه کوي، باید څو ښځې و نه لري. دغه راز پریکړه کېږي چې، د افغانستان د اوسني بیرغ پرځای چې تور لري، باید نوی درې رنګه بېرغ غوره کړي. ویل کېږي چې اوسنی بیرغ، د وېراوغم ښکارندوی دی او داچې افغانستان خپلواکي ترلاسه کړې، دغه بیرغ یې وړ نه دی. پاچا دغه راز غواړي، څو له۲۲ کلونو مخکې د هلکانو او له ۱۸ کلونو مخکې د نجونو واده ممنوع کړي، خو نه شي  کولای، چې د دغې غوښتنې لپاره د جرګې هوکړه  ترلاسه کړي. وروسته له هغې چې یو شمېر ملایان خلک پاڅون ته راپاروي، په  پایله کې جرګه  پای ته رسېږي. پاچا ډېر ژر د دغو ملایانو مشر نیسي او د اکتوبر په  ۳۰ مه د کابل قاضي او درې نور ملایان اعداموي. پاچا خپلو اصلاحي پروګرامونو ته دوام ورکوي. نوموړی له  مخکې نه فرمان ورکړی، چې تر یوې مشخصې کچې پورې ښوونه او روزنه په  ټولو الزامي کړي او بې وزلو ته دې په  وړیا توګه  وړاندې شي. د اکتوبر تر پایه‎ پورې، څو سړکونه  او پلونه جوړېږي، د کابل او لویو ښارونو ترمنځ تلګراف او ټیلیفونونه خپل کار پيلوي او  په کابل او کندهار کې د ځینو  پوهنتونونو ودانۍ جوړېږي. د دې لپاره چې پوځ پیاوړی شي، ۶۵ پوځي افسران روسیې، فرانسې او ایټالیا ته لېږل شوي او ټاکل شوې وه چې ۲۰ تنه یې انګلستان ته ولاړشي، له دې سره سم، ټاکل شوې وه چې، وړو ضابطانو ته سټف کالج جوړشي. د پاچا د اصلاحي پروګرامونود مخ ته وړلو لپاره زیات شمېر بهرنیان هېواد ته رابلل کېږي. پاچا لېواله دی، چې د کابینې حکومتولۍ نظام جوړ کړي، خو شیر احمد خان هغه څوک چې دنده ورته سپارل شوې وه، نه شي کولای چې کابینه جوړه کړي او څرنګه چې نوموړی وايي: لومړی وزیر باید خپله وي.
د نومبر پای
د پاچا اصلاح غوښتونکې کړنې(اقدامات) د افغانستان په ختیځ کې د شینوارو د لویې قبیلې له پاڅون سره، چې تر ډېره د ملاچکنور تر اغېز لاندې په ناڅاپي توګه بندېږي، هغوی جلال اباد ته نږدې ځواکونه راټول او ښار کلابند کوي. پاچا په دې پوهېږي چې د اړتیا پرمهال نه شي کولای، په پوځ تکیه وکړي، ځکه یې د تنخوا(معاش)د نه ورکړې له امله ناخوښه دی.
اله اباد
اله اباد د هند يو ښار دی، دا د هند په اتر پرديش ايالت کې دی. دا د هند 38م لوی ښار دی. په کال 2001 کې ددې ښار د وگړو شمېر 975,393 و او بيا په کال 2011 کې چې وگړ شماري وشوه نو د هغه له مخې ددې ښار ابادي 1,117,094 وه.
وېشنيزه:د هند ښارونه
ابن قيم الجوزي
ابن قيم الجوزي (1292-1349 م) ى الإسلامي علماوو څخه وو چې په دويمه هجري پېړۍ کې اوسېده. له دمشقي ابن تيمييه رحمه الله څخه يې زده کړې وکړې، او ترډېره بريده د همغه له آندواند څخه اغيزمن ښکاري.
بهرنى ترنى
وېشنيزه:د 751 هـ مړينې وېشنيزه:د 1349 مړينې وېشنيزه:د سوريې علما وېشنيزه:دينپوهان
د اوسلو پوهنتون
د ناروې هيواد تر ټولو لوی پوهنتون دی، دا پوهنتون ددي هیواد په پلازمینه اوسلو کې موقعیت لري.
هېرويين
هېروين یو ډول د نيمه سينټيټيک د تریاک نشه یی توکه ده چی د مورفين څخه جوړېږی. دغه نشه یی توکی سپین یا قهوه ای پوډره ده چی مزه یی تریخ دی.
تاریخ
هېروین لمړی ځل په ۱۸۷۴ کال کی په لندن کی جوړ شو. ښاغلی وریټ د لندن په روغتون کی د مورفین خصوصیت وڅیړل. ښاغلی وریټ مورفین په اسید انهیډریډ کی پوخ کړ او هېروین یی جوړ کړ. هېروین د ۱۸۹۸ کال څخه تر ۱۹۱۰ کال پوری د ټوخی د علاج لپاره کارېده. په ۱۹۲۴ کال کی د هېروینو جوړول او پلورل منع شول. هېروین ډېره خطرناکه نشه یی توکه ده او د دی په سبب په نړی کی د هېروین جوړول منع دی، یوازې په بریطانیاکی هغه څوک چی سرطان یا د زړه سکته لری کولای شی هېروین په درملتون کی را نیسی.
د هېروین جوړول
د تور بازار لپاره هېروین د مورفين څخه جوړېږی. مورفین د کلسیم ( Calcium ) د ترکیبونو او آمونیاک ( Amoniak ) سره عکس العمل کوی او وروسته بیا د اسیټ آنهیډریډ ( Acetanhydrid ) یو ځای کېدلو سره خپل اثر څرگدوی.
د هېروینو تولیدونکی هېوادونه
په اوس وخت کی افغانستان د هېروین له ټولو نه لوی تولیدونکی هېواد دی. په افغانستان کی د ایسف تر رسېدلو وروسته د هېروین تولیدول زیاتېږی. هره کال د افغانستان څخه نړی ته تقریبا ۵ ټنه هېروین صادریږی او طالبان د هېروین په مقابله کی وسلې واخلی. د طلایی مثلث په سیمو کی د هیروین کیفیت له ټولو نه لوی دی. هېروین په ځانگړی ډول د طلا مثلث د سیموڅخه استرالیا او امریکا ته قاچاقېږی.
وېشنيزه:مخدره مواد وېشنيزه:مسکنونه
په افغانستان کې د جهادي نظام د جنایونو لړليک
په افغانستان کې د جهادي حکومت پيل په ۱۹۹۲ عيسيوي کال کې وشو. دا هغه وخت و چې په پاکستان او ايران کې د بېلابېلو جهادي تنظيمونو د گاونډيو هېوادونو د استخباراتي شبکو په منځگړتوب يو اېتلاف جوړ کړ او په دې اېتلاف کې يې ژمنه وکړه چې کابل کې به د موقت حکومت پر جوړولو سره د بېلابېلو جهادي تنظيمونو ټولو مشرانو ته په نوبت سره د ولسمشرئ چانس ورکوي. کله چې د صبغت الله مجددي په مشرۍ په افغانستان کې جهادي حکومت پيل شو نو د جهادي تنظيمونو د خپلمنځي جگړو او مخالفتونو په نتيجه کې په کابل جگړه پيل شوه او په دې جگړه کې له ۷۰۰۰۰ ډېر ولسي وگړي ووژل شول. همداراز د مجاهدينو په نامه د بېلابېلو تنظيمونو جنگياليو د کابل پر ښځو تجاوزونو سره سره، غلاوې، چور او مالکيتونه غضبول پيل کړل. دا موده د افغانستان د کورنۍ جگړې په نوم هم يادېږي. په دې موده کې گڼ شمېر جنايتونه شوي چې هغه ټول د بېلابېلو فعالينو، د ملگرو ملتونو د اورگانونو او د غيردولتي موسسو لخوا ثبت شوي.
سرچينې
وېشنيزه:په افغانستان کې جنگي جنايتونه وېشنيزه:د مجاهدينو جنگي جنايتونه
کوکۍ
کوکۍ يو ډول خوځندکه ده چې د پسرلي په وخت کې په گلانو گرځي.
وېشنيزه:کوکۍ
محمد عاطف اسلم
محمد عاطف اسلم‬ د پاکستان يو نامتو سندرغاړی دی، هغه د پاکستان په پنجاب ايالت کې زيږيدلی دی. هغه د پاکستان څلورمه ترټولو مشهور جايزه هم ګټلې ده.
جوهر دوداییف
جوهر دوداییف د چیچنیا په تاریخ کې د تېرې شلمې پېړۍ په نهمه لسیزې له ډېرو سترو سیاسي او پوځي څېرو څڅه گڼل کېږي. شهید جوهر دوداییف د چیچنیا اسلامي جمهوریت له لومړیو سیاسي او پوځي لارښودانو څخه گڼل کېږي چې لومړنې ولسمشر یې هم دې وو.
پوځي ژوند
دوداییف په ۱۹۶۲ز کال د تامبوت له هوايي عالي پوځي پوهنتون څخه فارغ او په ۱۹۶۶ز کال د لرې واټن الوت او د پوځي الوتکو له تخنیک څانگې څخه فارغ شو. د یوري گاگارین په اکاډیمۍ کې د جنگي الوتکو د راپرځونې الوتکې له څانگې په فراغت او له زده کړو بشپړولو څخه وروسته پّ ۱۹۷۴ز کال د انجینیر او مرستیال پیلوټ درجه ورکړل شوه.
دوداییف یواځينې مسلمان پوهنپال وو چې د شوروي اتحاد هوايي پوځ یوې فرقې فرقه مشرۍ ته ورسېد
د ولسمشر په توگه
په ۱۹۹۰ز کال جوهر دوداییف یوې ولسي جرگې ته وغوښتل شو، چې د همدې جرگې لخوا د ریيس په توگه وټاکل شو، چې وروسته د همدې جرگې نوم د چیچنیا ولسي کارنگرس په نامه بدل کړای شو. روسي حکومت له جوهر دوداییف څخه وغوښتل چې د چیچنیا د ولسي جرگې مشري وکړي. په ۱۹۹۱ز کال چیچنیايي ولسمشریزه ټاکنې ترسره شوې چې پایله کې جوهر دوداییف ۸۵٪ سلنه رایې خپلې کړې. له ولمسمشرۍ سره سمدلاسه یې خپله خپلواکي اعلان کړه، او له روس څخه یې ځان بېل وگڼلو.
کله چې روسي پوځونو په ۱۹۹۴ز کال په چیچنیا برید وکړ، نو دواییف د چیچنیايي ځوانانو مشري پر غاړه کړه او د ښکېلاکگرو پوځیانو پرضد یې سپېڅلې جهاد پیل کړ.
د چېچنیا-روس لومړۍ جگړه
د ډیسمبر په لومړۍ ۱۹۹۴ز کال روسي هوايي ځواک د گروزني هوايي ډگر بمباردول پیل کړل او په لنډه موده کې یې د چیچنیا هوايي ځواک په بشپړه توگه ړنگ کړ. په ځوابي برید کې Ichkeria لخوا د روس خلاف گوریلايي جگړه پیل شوه. د ډیسمبر په ۱۱مه، ۱۹۹۴ز کال، پینځه ورځې وروسته دوداییف او د روس د دفاع وزیر پاول گراچیف پدې سره سلا شول چې نور د جگړه ییز ځواک کارول پای ته ورسوي، روسي ځواکونو چېچنیا خپلکه ولکه کې کړه. د همدې جگړې په پیل کې د دوداییف له دوه زامنو څخه یو په شهادت ورسېد.
د گروزني له لاسه ورکونې څخه مخکې دوداییف ولسمشریزه ماڼۍ پرېښوده او له خپل پوځ سره په سویلي خوا روان او تر ۱۹۹۵ز کال پورې یې له یوې مزایل سیلو چې د چېچنیا تاریخي پلازمېنې ویډینو ته څېرمه وه د خپلواکۍ جگړې ته دوام ورکړ. دوداییف پدې گروهه وو چې د رسمي جگړې له پایته رسېدنې څخه وروسته به دده گوریلايي جگړه پیل کېږي. پدې توگه د چېچنیا خپلواکۍ غوښتونکو سرتېرو په ټول هېواد کې د روسي پوځونو د مورال را پرځولو لپاره یې خپلو گوریلایي بریدونو ته دوام ورک. د دوداییف په غوښتنه د Ichkeria مفتي احمد قادروف Akhmad Kadyrov لخوا د روسانو پر وړاندې د جهاد فتوی ورکړ شوه، او په دې ډول بهرني سرتېري د چېچنیايي مسلمانانو د لاسنیوي لپاره دې هېواد ته ورمات شول، په ځانگړي توگه د شمالي قفقاز مسلمان جمهوریتونه لکه د داغستان خدای خدمتگاران په پراخه پیمانه دې هېواد ته ورواوختل.
شهادت
د چیچنیا د خپلواکۍ غورځنگ لارښود دوداییف په یوه توغندویي برید کې پداسې حال کې شهید کړای شو چې په سټلایټ ټلیفون یې خبرې کولې. په همدې حال کې د روسیې څارگریزې ادارې لخوا دده خبرې کشف او دده د پټنځای د سوخوي ۲۵ ډوله جنگي الوتکې څخه د اپرېل میاشت کال ۱۹۹۶ز د چیچنیا په سویل په چیخي شو په کلي کې په توغندي نښه او په شهادت ورسول شو.يو زوى او ميرمن يي اوس هم ژوندي دي.زوى يي ديجي داودييف نوميږي. او ميرمن يي اله داودييفا.
سرچینې
وېشنيزه:چیچنیايي ولسمشران وېشنيزه:د قفقاز تاریخ وېشنيزه:د ۱۹۴۴ز کال پېښې وېشنيزه:د ۱۹۹۶ز مړینې
استیسی کیچ
والټر استیسی کیچ جونیور په انګلیسي Walter Stacy Keach Jr) زوکړه ۲ جون ۱۹۴۱م کال) یو امریکایي سینماګر او ویاند دی چې په فراری سریال کې یې د فاکس ریور بندخونی د ریس دنده یې پرمخ وړه.
تړاو
تړاو یا تړون (اړوندتیا) هغه مفهوم دی چې یوه سکالو بلې ته اړوند ګرځوي، داسې چې د لومړۍ سکالو د ارزولو پر مهال د دوه‌یمې سکالو په پام کې نیول ګټور تمام شي. د تړاو مفهوم د ادراکي علومو، منطق، او کتابوالي او معلوماتي علومو په څېر بېلابېلو څانګو کې تر مطالعې لاندې نیول کېږي؛ خو په بنسټیزه توګه بیا په پوهنپوهنه یا علم‌پوهنه (د پوهنې تیوري) کې لوستل کېږي. د پوهنې بېلابېلې تیوري‌ګانې د اړوند انګېرل شوې سکالو لپاره بېلابېلې پایلې لري، او د دغو بنسټیزو لیدلورو د پایلو لمن نورو څانګو ته هم غځېږي.
تعریف
«د (څ) په څېر یو څیز د (د) په څېر یوې دندې پورې تړاو لري، که چېرې د (م) په څېر موخې (چې د «د» له لارې ترلاسه کېږي) د پوره کولو احتمال کچه لوړه کړي» (Hjørland & Sejer Christensen, 2002).
اړوند شی کېدای شي یو «څیز»، یو ټوټه «سند» او یا د «معلوماتو» یوه ټولګه وي. د تړاو په هکله بنسټیز پوهاوی دې پورې اړه نه‌لري چې موږ له «څیزونو» څخه غږېږو او یا له «معلوماتو» څخه. د بېلګې په توګه: د ګاندي اصول په نننۍ نړۍ کې د تړاو ستره بېلګه دي.
پوهنپوهنه
که تاسې په دې باور یاست چې د سکېتزوفرینیا لامل د مور او ماشوم تر منځ بده اړیکه ده، نو د کورنۍ خپلمنځي مطالعات یوه «اړوند» سکالو بلل کېږي. له بلې خوا، که چېرې د «تړاو» وراثت (جنټیک) پر یوې تیوري باندې غږېږئ، نو د نطفو (جېنونو) مطالعه «اړوند» بلل کېږي. که چېرې د تجربه‌پالنې په بحث کې ښکېل اوسئ، نو بین‌ذهني کنترول شوې مشاهدې «اړوند» دي. له بل پلوه، که چېرې د فیمونیزم پوهنپوهې بحث ته دننه شو، نو د وګړي جنسیت «اړوند» ګڼل کېږي. پوهنپوهنه د نورو څانګو په منځ کې یوه څانګه نه‌ده. پوهنپوهنې ته اړوند لېدلوري په هرې څانګه کې شتون لري. دغه لېدلوري «اړوند» انګېرل شوي بحثونه ټاکي او یا هم د اغېزې تر شعاع لاندې یې راولي.
منطق
په صوري استدلال کې، تړاو یو «مهم» او په ورته حال کې، یو پېچلی «مرموز» مفهوم دی. تړاو مهم دی، ځکه چې د یوې مسألې د حل لپاره د هغو اړوند برخو ړومبنۍ پېژندنه اړینه ده، چې په مرسته یې د یوې حل‌لارې جوړښت رامنځ‌ته کېږي. تړاو مرموز دی، ځکه چې په دودیزو (مرسومو) منطقي سیسټمونو کې د تړاو د معنی او مفهوم نومېرنه ستونزمنه او یا هم ناشونې ده. دغه ښکاره څرګندونه «چې q، p ته اړوند دی» په هغه صورت کې له منځه ځي چې که چېرې q د p په ترڅ کې ترلاسه کېږي؛ دا ځکه چې د شرطي قضیو د کره تعریفونو په محدوده کې، یوه ناسمه قضیه نورې قضیې هم تر اغېزې لاندې راولي. په هر حال، که څه هم «اوسپنه یو فلز دی» کېدای شي د «پیشوګانو له هګۍ اچولو» سره دلالت ولري، خو سره اړوند نه‌ښکاري، داسې چې د «پیشوګانې تي‌لرونکي ژوي دي» او «تي‌لرونکي یو ژوندی ژوی زېږوي» بیانونه سره اړوند دي. که څوک ووایي چې «آیسکریم مې ډېر خوښېږي»، او بل کس یې په ځواب کې ووایي «زه د سباوون په نوم یو ملګری لرم»، نو دغه څرګندونې سره تړاو نه‌لري. خو که چېرې څوک ووایي «آیسکریم مې ډېر خوښېږي»، او بل کس یې په ځواب کې ووایي چې «زه د سباوون په نوم یو ملګری لرم، د هغه هم آیسکریم ډېر خوښېږي»، نو اوس دغه څرګندونې سره اړوند دي ځکه چې د لومړي کس له څرګندونې سره تړاو لري.
په وروستیو کې یو شمېر د نظر خاوندان په دې لټه کې دي چې د «ممکنې نړۍ منطق» تړاو په معنایي منطق کې راونغاړي. په زیږه توګه، جاج پر دې دی چې اړین یا منطقي حقایق په ټولو ممکنه نړیو کې سمون لري، تناقض‌وینه (منطقي ناسموالی) په هېڅ ممکنه نړۍ کې سمون نه‌لري، او ځانګړې ممکنې قضیې د هغو ممکنه نړیو له مخې، چې په کې سمون لري، ترتیب کړو. داسې استدلال کېږي چې ګواکې «تړاو» د یوې واقعي نړۍ (چې تړاو په‌کې ارزول کېږي) او د ممکنه نړیو یوې ټولګې ترمنځ (چې تړاو په کې سمون لري) یوې «لېرې‌والي اړیکې» پورې اړه لري.
په ادراکي او عملي علومو کې
په ۱۹۸۶ز کې ډن سپېربر او ډیردرې وېلسن، په استدلال او مباحثه کې د «تړاو» اړوند تصمیم‌نیونو بنسټیز اهمیت ته پام راوګرځوه. هغو، له هرې وینا څخه د اړوند معلوماتو د استنتاج کېدنې لړۍ په هکله څرګندونه بیان کړه. د دې چارې ترسره کولو په موخه یې یو لړ اصول وکارول، چې هغو «د تړاو اصول» بلل: یعنې هغه وضعیت چې، که چېرې یوه وینا چا ته په خطاب کې ویل کېږي، په اتومات ډول د خپل غوره تړاو انګېرنه هم رانغاړي. د سپېربر او وېلسن تیوري ستر ټکی دا دی چې ټولې ویناوې (څرګندونې) په یوه چاپېریال کې سره مخامخ کېږي، او د یوې ځانګړې وینا سمه ژباړه هغه ده چې [د دغې ژباړې د پیغام رسولو په موخه] د حداقل اړینو معلوماتو پر بنسټ په نوموړي چاپېریال کې د نورو مفهومونو رامنځ‌ته کېدنه شونې کړي. د سپېربر او وېلسن په اند، تړاو یو نسبي یا ذهني مفهوم انګېرل کېږي، ځکه چې له یوې وینا سره د مخامخ کېدو پر مهال د اورېدونکي د پوهې په څرنګوالي پورې اړه لري.
سپېربر او وېلسن، ټینګار کوي چې دغه تیوري د انګلیسي «relevance–تړاو» وییکي د هرې شهودي کارونې لپاره په پام کې نیول شوې نه‌ده. تړاو، د یوې تخنیکي ګړنې په توګه، د ویناوو او ژباړو تر منځ اړیکو کې تحدیدېږي، نو دغه تیوري نه‌شي کولای – فزیکي جسمونو ته اړوند مسایلو کې د اړیکو د تړاو موندلو په څېر – ټول شهودات بیان کړي. که چېرې له یوه نل څخه اوبه څڅېږي او نل‌جوړوونکی یې د جوړولو لپاره راغلی، نو [د بېلګې په ډول] ځیني اوزار او وسایل اړوند (د رېنچ په څېر) او ځینې نور نااړوند دي (د ډوډۍ پخولو داش په څېر). سربېره پر دې، نوموړی داش ځکه نااړوند برېښي، چې د نل‌جوړونکي پوهې پورې اړه نه‌لري او یا د ستونزې د بیانولو لپاره له اړینو ویناوو سره اړیکه نه‌لري.
ګورایسکا او لیندسې په ۱۹۹۰ز لسېزې کې یو لړ خپرو شوو لیکنو په ترڅ کې داسې یوه تیوري وړاندې کړه چې ګومان کېږي د یاد شوو فزیکي مسایلو د حل لپاره په لا پیاوړې توګه د کارولو وړ ده. د دغې تیورۍ کلیدي ځانګړتیا هغه مفکوره ده چې «تړاو، موخې ته اړوند یو مفهوم دی». یوه سکالو (لکه: وینا یا یو څیز) یوازې او یوازې هغه وخت یوې موخې ته اړوند بلل کېږي چې د نوموړې موخې د لاس‌ته راوړلو وړ پلان کې د یوې بنسټیزې برخې په توګه راڅرګنده شي. په دغه تیوري کې د یاد نل‌جوړونکي په څېر وګړو ته اړوند هم «ستونزې حلولو» او هم «قضیوي استدلال» فعالیتونه نغښتي دي او تړاو له داسې یوه اړخه تعریفوي چې [نه یوازې د یوې ستونزې ځانګړي اواروونکي د پوهې یا عقیدې د څرنګوالي له مخې، بلکې دا چې] اړوند څیز د واقعي نړۍ له‌خوا څرنګه ټاکل شوی دی (ځکه چې کاروونکي پلانونه پر تجربوي واقعیتونو ولاړ دي).
په اقتصاد کې
اقتصادپوه – جان مینارډ کېنز – په اقتصادي تصمیم‌نیونه کې د ګواښ (رېسک) د محاسبه کولو په مسأله کې د تړاو تعریف ارزښتمن او مهم ګڼي. هغه وړاندیز وکړ: اړینه ده ترڅو د یو لړ شواهدو «تړاو»، د یوې سمې قضیې په څېر، د راتلونکو پېښو د احتمال په اټکلونو کې د رامنځ‌ته شوو بدلونونو پر بنسټ تعریف شي. کېنز، په ځانګړې توګه، وایي: که چېرې یوازې او یوازې وي، نو د q پخوانیو شواهدو ته په کتو سره، د e نوي شواهد له x قضیې سره تړاو نه‌لري؛ پرته له‌دې، قضیه اړوند بلل کېږي.
په دغه تعریف کې تخنیکې ستونزې شتون لري؛ د بېلګې په توګه: د یو لړ شواهدو د یوې برخې تړاو کېدای شي له هغه ترتیب سره حساس وي چې د شواهدو نورې برخې په‌کې ترلاسه کېږي.
په حقوقو کې
د «تړاو» معنی د امریکا متحده ایالتونو د شواهدو د فدرال قانون په ۴۰۱ ماده کې تر سترګو کېږي. په دغه ماده کې تړاو داسې تعریف شوی دی: «[تړاو] هر هغه هڅه ده چې د یوه عمل د تصمیم‌نیونې په پایله کې د رامنځ‌ته شوي واقعیت د شتون د احتمال کچه – د هغې کچې په پرتله چې پرته له شواهدو شتون لري – لوړه یا ټیټه کړي». په بله وینا، که چېرې یو واقعیت د یوې پایلې پر سمون او یا ناسموالي باندې هېڅ ډول اغېزه ونه‌لري، نو په قانوني توګه به نااړوند بلل کېږي.
په کتابوالي او معلوماتي علومو کې
دغې څانګه کې هغه حالت په پام کې نیول کېږي چې له توکبنسټونو (ډېټابېسونو) څخه بیاموندل شوي اسناد (یا د اسنادو ژباړه) اړوند یا نااړوند وي. د تړاو مفهوم ته په کتو سره، دوه معیارونه کارول شوي دي: ۱) دقت؛ ۲) مراجعه:
مراجعه ×100%
چې دلته a د بیاموندل شوو، اړوندو اسنادو شمېر او c د بیانه‌موندل شوو اړوندو اسنادو شمېر (چې ځینې وخت «silence – چوپتیا» نومول کېږي) ښیي. نو د «بیاموندنې» بیان ښیي چې د اسنادو لپاره لټونه څومره هراړخیزه ده.
دقت ×100%
چې دلته a د بیاموندل شوو، اړوندو اسنادو شمېر او b د بیاموندل شوو نااړوندو اسنادو شمېر (چې ځینې وخت «noise – شور» نومول کېږي) ښیي. نو دقت، د اسنادو په بیاموندنه کې، د «شور» د کچې معلومولو معیار دی.
په سیاسي علومو کې
د ۱۹۶۰ز لسېزې په اوږدو کې، «تړاو» وییکي په ورځني ژوند کې یوه دودیزه بڼه ترلاسه کړه، چې په زیږه توګه – د توکمي برابروالي، بې‌وزلي، ټولنیز عدالت، نړیوالې لوږې، نړیوالې اقتصادي پراختیا او… په څېر – د ټولنیزو اندېښنو پورې د تړاو معنی یې وړاندې کوله. لامل یې دا ؤ چې ځینو موضوعاتو (لکه: د منځنیو پېړیو شعرونو لوستل یا د شراکت قانون پلي کول) هومره ارزښت نه‌درلود، ځکه چې په هغو کې د ټولنیزو سترو ستونزو په هکله کومه د حل لاره نه تر سترګو کېده.
غلام محمد کاموال
غلام محمد کامه وال (په انگرېزي: Ghulam Muhammad Kamawal) يو پښتون شاعر دی.
مخينه
نوموړی د اول گل زوی ، په ١٣٣٣ لمريز کال کې د ننگرهار ولايت د کامې ولسوالۍ په اخوند کلي کې زيږ ېدلې دی.
زده کړې
لومړنۍ زده کړي ېې د اخوند کلي په ښونځي کي کړي او منځني زده کړې يې د مراد علي صاحب په ليسې کې بشپړې کړي. د علاقې له مخې د پوليسو په اکاډمۍ کې شامل او پر ١٣٥٧ ل كال يې د افسر په توگه د کورنيو چارو په وزارت کې په کار پيل وکړ. د٦٠ او٦٦ کلونو ترمنځ يې د دولتي دندې سره سره د ديپلوم د ترلاسه کولو لپاره دويم ځلي د پوليسو اکاډمۍ ته د کميسار کورس په تعقيب سره ديپلوم ترلاسه کړ٠ نوموړي د مسلکي زده کړې او وړتيا لامله په مهمو پوستونو کې دندې سرته رسولې دي. پر ١٣٦٧ ل کال د ډگروالۍ رتبې ته ورسېد. ښاغلي کامه وال د عسکري دندې ترڅنگ د پښتو ژبې له شعر او ادب سره ډيره مينه درلوده ، له دې لامله يې له ١٣٦٣ ل راهيسې په شعر ويلو پيل کړی دی ٠ کامه وال تر عسکري هممسلکانو ، د هېواد د پښتو ژبي د ليکولانو او شاعرانو سره ناسته پاسته او زياته مينه لري او د هغوی په ټولو غونډو او محفلونو کې يې برخه اخيستې ده.
چاپ شوي آثار
د ښاغلي کامه وال ليکل شوي اثار دا دي :
د شعر يوه بېلگه
وېشنيزه: پښتانه شاعران وېشنيزه: پښتانه وېشنيزه: افغانان
توره بوړه
توره بوړه دننگرهار ولایت یو ښایسته غریزه سیمه ده چې څو کاله وړاندی د مجاهدینو او بیا د طالبانو دپټنځایونو په توگه په کار اچول کیده او اسامه بن لادن.
سرچينې
وېشنيزه:افغانستان
په افغانستان کې د طالبانو د جنگي جنايتونو لړليک
په افغانستان کې د نورو بېلابېلو دولتي نظامونو په څېر طالبانو هم جنگي جنايتونه ترسره کړي. په دې مخ کې به د طالبانو د جنگي جنايتونو لړليک خپور شي.
وېشنيزه:په افغانستان کې جنگي جنايتونه
لندن پوهنتون
د برطانيې هيواد تر ټولو لوی پوهنتون دی، دا پوهنتون ددي هیواد په پلازمینه لندن کې موقعیت لري.
ريزين
ريزين په اړوند عمومیات
ريزين د ځنګلي ونويو مهم محصول دي.څرنګه چې دا شيره د ساقود زخمي کولو څخه په لاس راوړي او بيا ئي په يو مخصوص ظرف (لوښي) کې ذخيره کوي.ترڅو چې ريزين ترې لاسته راوړي.ددې مادې لاسته راوړل د ځنګل د سکتور د مهمو حياتي وظايفو څخه شميرل کيږي.ددې په لاس راوړل،د لاسته راوړلو ډول او بيولوژي د ځنګلي ونو پورې تړلې دی.په عملې ساحه کې د ريزين لاسته راوړل د يو پلانپورې تړلې وي او د قطع کونې د اصلې سيتمونواو د هغوې په طريقو باندې بايد پوهه ولرو.څرنګه چې ښکاره خبره ده چې د ځنګلداصلي محصول (لرګي) څخه زياته استفادهکيږي.نوهغه د ونوټولنېکومې چې ريزين ترې په لاس راوړو.بايد د کالنۍ قطعه کونې په پلان(Plane) کې مخکې تر مخکې په نښه او پيشبينئ شي.چې دغه کار دساحی دپلان او د ځنګل ادارئ تنظيم پورې اړه لري.دريزين استحصال(په لاس راوړل)اساسي توليد دغه دوه(۲) عمده کيمياوې مرکبونه ترپنتاين او کولوفون دي کوم چې د استعمال پراخه ساحه لري.چې په مختلفو مواردو او موادو کله:برق،لاک،خوش بوې داره غوړي،دواګانو،د کاغذ په صنعت،د ربړ پ صنعت کې او داسې نورو کې استعماليږي. (۱)شکل:د ريزين څرګندونه او ښودنه کوي.
د ريزين په لاس راوړل د مخروطيانو څخه
ريزين په عمومې ډول د ناجوګانو څخه په لاس راوړل کيږي.چې د Naval Stores په نوم ياديږي.يو څه وخت مخکې برطانيه سمندري ځواکپه زيات مقدار سره ريزين استعمال کړل.نن ورځ د Naval Stores دري (۳) غټ ډولونه لري کوم چې د دوې د منبعې په اساس طبقه بندي کيږي.
۱ـ Gum Naval Stores : کوم چې د ژونديو ناجوګانو څخه په لاس راوړل کيږي.
۲ـ Sulphate Naval Stores:دغه د تغير شوو ناجوګانو د لرګيو څخه پلاس راوړل کيږي.