cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نوظهوره ټیکنالوژۍ
د سرطان واکسین
د ۲۰۰۹ ز کال د اپرېل په ۱۴مه د ډینډریون شرکت اعلان وکړ چې د دوی د پروونج (Provenge) په نوم واکسین، چې د پروستات د سرطان د درملنې لپاره ډیزاین شوی، دریم پړاو کلینیکي آزموینې د ژوندي پاتې کېدو زیاتوالی ښودلی. د متحده ایالاتو د خوړو او درملو ادارې (FDA) بیا دا واکسین د ۲۰۱۰ کال د اپرېل په ۲۹مه د پروستات د سرطان د پرمختللو ناروغانو په درملنه کې د کارولو لپاره ومانه.
روباټیک
روباټیک د ټیکنالوژۍ هغه څانګه ده چې د روباټونو له ډیزاین، جوړښت، او کارونې او همدا راز د دوی د کنټرول، حسي فیډبک، او د معلوماتو د تحلیلولو لپاره له کمپیوټري سیستمونو سره سروکار لري. دا ټیکنالوژي له هغو اتومات ماشینونو سره سروکار لري چې کولی شي په خطرناک چاپېریال یا تولیدي پروسو کې د انسانانو ځای ونیسي؛ یا هم په ظاهري، چلندي، او یا د پېژندنې او درک په برخو کې له انسانانو سره مشابهت ولري. د هغه روباټ تر ټولو ښه بېلګه چې له انسانانو سره ورته والی لري سوفیا (Sophia) دی. سوفیا یو ټولنیز انسان ته ورته روباټ دی چې د هانګ کانګ میشت شرکت هانسن روباټیکس له لوري جوړ شوی او د ۲۰۱۵ ز کال د اپرېل پر ۱‍۹مه فعال شوی دی. د نن ورځې په ډېری روباټونو کې له طبیعت څخه الهام اخیستل شوی چې د بایو-الهام اخیستو روباټونو په برخه کې مرسته کوي.
د مخ پر ودې ټیکنالوژیو پراختیا
لکه څرنګه چې نوښت د اقتصادي ودې لامل کېږي، او سترې اقتصادي لاسته راوړنې له نوو اختراعاتو څخه ترلاسه کېږي، ځکه نو ډېری سرچینې (تمویل او هڅې) هم د مخ پر ودې یا نوظهوره ټیکنالوژیو پر پراختیا لګول کېږي. ځینې دا سرچینې په لاندې ډول تشریح شوي دي:
څېړنه او پراختیا
څېړنه او پراختیا په ټوله کې د ټیکنالوژۍ د پرمختګ په لور رهبري کېږي، او له همدې امله د نوظهوره ټیکنالوژیو پراختیا هم په کې  شامله ده. پر څېړنه او پراختیا د لګښتونو له مخې د هېوادونو نوملړ هم وګورئ.
ساینسي پالیسي بیا د عامه پالیسۍ حوزه ده چې له هغو پالیسیو سره تړاو لري چې د ساینس او څېړنې پر پانګونې اغېزه ښندي. په دې کې د ساینس تمویل هم راځي، چې ډېری وختونه د نورو ملي پالیسیو د اهدافو د تعقیب لپاره وي، لکه د سوداګریزو محصولاتو د پراختیا د ترویج، د وسلو پراختیا، او روغتیا ته د پاملرنې د چاپېریال څارلو لپاره تخنیکي نوښتونه.
انا فرويډ
انا فرویډ (د ۱۸۹۵ز کال د ډسمبر له ۳مې- د ۱۹۸۲ز کال د اکټوبر تر ۹مې)  یوه یهودۍ اطریشي توکمه برتانوۍ ارواپوهه وه. هغه په ویانا کې زېږېدلې او د زیګونډ فرویډ او مارتا برنیز شپږم او تر ټولو کشری لور وه. هغې د خپل پلار لاره تعقیب کړه او د روحي شننې په برخه کې یې مرسته وکړه. د هرمین هوګ هلموت او ملاني کلاین ترڅنګ کولای شو انا فرویډ د ماشومانو د ارواپوهنې بنسټ اېښودونکې وګڼو.
د پلار په پرتله، د هغې کار د خپل ځان او د عادي «تکاملي کرښو» ارزښت او همدارنګه په شننیزو او مشاهده یي لویو برخو کې یې د ګډ کار پر ترکیب ټینګار کاوه.
تر هغه وروسته، چې په ۱۹۳۸ز کال کې په اطریش کې د نازي رژیم راڅرګند شو؛ نو د فرویډ کورنۍ اړه شوه، چې ویانا پرېږدي. هغې په لندن کې د ماشوم د ارواپوهنې په اړه خپلې ارواپوهنیزې چارې او مخکښ کار بېرته له سره پیل کړ او په ۱۹۵۲ز کال کې یې د همپسټد (اوس د ماشومانو او کورنیو لپاره د انا فرویډ ملي مرکز) د ماشوم د درملنې لپاره کورس او کلینیک جوړ کړ، چې د درملنې، ښوونیزو او څېړنیزو چارو مرکز دی.
د ویانا کلونه
انا فرویډ د ۱۸۹۵ز کال د ډسمبر په ۳مه د اطریش-هنګري په ویانا کې زېږېدلې ده. هغه د زیګمونډ فروید او مارتا برنیز کشرۍ لور وه، هغه په «هوسا بورژوایي شرایطو» کې لویه شوه. داسې ښکاري، چې د انا فرویډ د ماشومتوب دوره خواشینونکې وه او په دې دوره کې یې له خپلې مور سره د خوښۍ اړیکې ټینګې نه کړې او پر ځای یې د یوې کاتولیکې پرستارې له خوا وروزل شوه. هغې له خپلې مشرې خور صوفي سره یو ځای کېدل ستونزمن ګڼل. دوو ځوانو فرویډو د ګډو قلمرونو د خورګلوۍ له وېشه یوه نسخه جوړه کړه، چې د «ښکلا» او «ماغزو» په نامه وه او یو مهال یې پلار د صوفي لپاره د هغې د پخواني حسادت په اړه خبرې وکړې. د دغو دوو خویانادو پر سیالۍ سربېره، انا یوه خپه او پرېښانه ځوانه شوه، چې په ښکاره لیکونو کې به یې خپل پلار ته شکایت کاوه، چې څه ډول نامعقوله احساسات او فکرونه یې ځوروي. هغه ښایي خپګان ولري، چې د خوړو د اختلالاتو لامل یې شوی دی. «هغه څو ځلې د پوره استراحت، ګټور پلي تګ او له څوو اضافي پونډه سره روغتیایي کمپونو ته واستول شوه، ترڅو خپل کمزوری ځان جوړ کړي».
لومړی ارواپوهنیز کار: د ماشوم وده، نفس او دفاعي میکانیزمونه
په ۱۹۲۲ز کال کې انا فرویډ د ویانا د ارواپوهنې ټولنې ته د «ورځینیو خوبونو او خیالونو ته ماتې ورکول» په نامه یوه مقاله ولیکله، چې له دې سره د دغې ټولنې غړې شوه. په ۱۹۲۳ز کال کې هغې خپل ارواپوهنیز تمرینات له ماشومانو سره پیل کړل او تر ۱۹۲۵ز کال پورې یې د ویانا په ښوونیزه ارواپوهنیزه موسسه کې د ماشوم د شننې تخنیک په اړه تدریس کاوه. د ماشوم د شننې د تخنیک طرز او طریقه یې د یوې سریزې په توګه په خپل لومړي کتاب کې بیان کړې، چې په ۱۹۲۷ز کال کې خپور شوی دی.
له ۱۹۲۵ز کال نه تر ۱۹۳۴ز کال پورې هغه د نړیوالې ارواپوهنیزې ټولنې سکرټره وه او په هممهاله توګه یې د ماشوم د شننې تمرین ته هم دوام ورکاوه او په دې برخه کې یې په ځينو سیمینارونو او کنفرانسونو کې ګډون هم کړی دی. په ۱۹۳۵ز کال کې هغه د ویانا د ښوونیزې ارواپوهنیزې موسسې مشره شوه. راتلونکی کال یې خپله اغېزمنه مطالعه د «هغه لارې، چې د هغوی په واسطه خپګان، ناخوښي او اضطراب له منځه وړل کېږي» پیل کړه، دا د نفس د ارواپوهنې لپاره اغېزناک بنسټ اېښودونکی کار شو او د فرویډ شهرت یې د یوه مخکښ نظریه ورکوونکي په توګه ثابت کړ.
انا فرویډ په لومړي ځل د خپلې شننې لپاره د دوروتي برلینګهام ماشومان ونیول. په ۱۹۲۵ز کال کې برلینګهام، چې د ټيفاني لوکسو جواهراتو د پرچون پلورونکي وارثه وه، له څلورو ماشومانو سره یې له نیویارک نه ویانا ته راغله، چې لومړی له ټیوډر ریک او بیا د ماشوم د شننې د تعلیم لپاره یې له فرویډ سره تحلیل ته را ودانګل. انا او دوروتي ډېر ژر نږدې اړیکې جوړې کړې، چې له لیزبین سره ورته والی لري، خو انا په قاطعانه ډول جنسي اړیکه رد کړه. کله چې د برلینګهام کورنۍ په ۱۹۲۹ز کال کې د فرویډز اپارتماني بلاک ته کډه وکړه؛ نو په واقعیت کې هغه د ماشومانو میرنۍ مور شوه.
د لندن کلونه
په ۱۹۳۸ز کال کې تر انشلوس وروسته، چې په کې اطریش د المان د نازیانو له خوا ونیول شو؛ نو انا په ویانا کې ګشتاپو مرکز ته د نړیوالې ارواپوهنیزې ټولنې په اړه د پوښتنو لپاره یوړل شوه. پلار ته یې نامعلومه وه، چې هغې او ورور یې مارتین له خپل کورني ډاکټر مکس شور نه د خوب درمل اخیستي، تر څو کله چې له شکنجې یا نیولو سره مخ کېږي نو ځان وژنه به پرې کوي. په هر حال هغه له پوښتنو نه وژغورل شوه او خپلې کورنۍ ته ستنه شوه. تر هغه وروسته، چې پلار یې په بې میلۍ سره د ویانا د پرېښودو بېړنۍ اړتیا ولیدله؛ نو د نړیوالې ارواپوهنیزې ټولنې له مشر ارنست جونز سره یې د کورنۍ د کډوالۍ د پېچلي بهیر د تضمین لپاره اړیکه ټینګه کړه. هغه خپل نوی کور په لندن کې د هیمپسټډ په ۲۰م ماریسفیلډ ګارډنز کې جوړ کړ.
له رواني شننې سره مرسته
انا فرویډ یوه فعاله لیکواله وه، چې د خپل ژوند په لړ کې یې بېلابېلو خپرونو ته د رواني شننې په اړه لیکنې کړې دي او مرسته یې کړې ده. د هغې لومړۍ نشریه د ارواپوهنې د سریزې په توګه وه، چې هغه په ۱۹۲۲ز-۱۹۳۵ز کال کې د ماشومان د ښوونکو او شنونکو لپاره ویناووې وې. دا ویناووې یې د څلورو بېلابېلو ویناوو پایله وه چې هغه مهال یې د کوچنیو ماشومانو د څارونکو او ښوونکو لپاره بیان کړې وې.
د انا فروید لومړۍ لیکنه «ورځنیو خوبونو او خیالونو ته ماتې ورکول» وه، چې تر یوه بریده یې له خپل داخلي ژوند سره مرسته وکړه، خو د «هغې ونډه یې لږ علمي کړه».
په عامه کلتور کې
په عامه کلتور کې، فرویډ د انګریزې میراث له خوا په لندن کې د همپسټډ په ۲۰م مارسفیلد ګارډنز کې، چې د ۱۹۳۸ز کال او ۱۹۸۲ز کال ترمنځ یې هلته کور و، په نیلي لوحې سره ونمانځل شوه.
انا فرویډ د ۲۰۱۴ز کال د ډسمبر په ۳مه د ګوګل ډوډل (Google Doodle) موضوع وه.
هیسټریکل ناول: د انا فرویډ داستان د ربکا کافي اثر دی، چې په ۲۰۱۴ز کال کې د She Writes Press له خوا خپور شو.
په ۲۰۰۲ز کال کې د هغې له چارو او تاثیر نه د خپلې پېړۍ په مستند کې یادونه شوې ده.
لوی پاسوال
لوی پاسوال د افغانستان د ملي پولیسو رتبه ده چې له پاسوال نه وروسته او له ستر پاسوال نه مخکې راځي او په ملي پوځ کې د ډگر جنرال له رتبه سره برابره ده. دا د افغان ملي پولیسو دوهمه ترټولو لوړه رتبه رتبه ده.
وېشنيزه:پوځي وييونه
ستر پاسوال
ستر پاسوال د افغانستان د ملي پوليسو وروستۍ رتبه ده چې له لوی پاسوال نه وروسته راځي خو د افغانستان ملي پوليس په خپل تشکیل یوه بله وروستۍ رتبه چې مارشال ده هم لري خو لا تر اوسه دغه رتبه د افغانستان په ملي پولیسو چا نه ده اخيستې.
افغان ستر پاسوالان
وېشنيزه:پوځي وييونه
د مغذي موادو ککړتیا
د مغذي موادو ککړتیا د اوبو د ککړتیا یو ډول دی چې اوبو ته د بې حده ډېرو مغذي موادو د ننوتو له امله رامنځته شوې ککړتیا ته ویل کېږي. دا د سطحي اوبو (جهیلونو، سیندونو او ساحلي اوبو) د ډېرې مغذي کېدنې اصلي لامل دی چې په کې د اضافي مغذي موادو لکه نایتروجن یا فاسفورس له امله د اوبړیو وده چټکېږي. د مغذي موادو د ککړتیا په سرچینو کې له کرنیزو سیمو او څړځایونو څخه د سطحي جریان اوبه، د سپټېک له زېرمو او اخورونو څخه د موادو وتل او د سوځېدو له امله د ګازونو خپرېدل شامل دي. خام فاضلاب د کرنیزو موادو په مغذي کېدو کې لویه ونډه لري، ځکه فاضلاب لوړه اندازه مغذي مواد لري. په ډېرو اوبو کې د خامو فاضلابو خوشي کول د فاضلابو تخلیه بلل کېږي چې دغه کار لا هم په ټوله نړۍ کې کېږي. په لویه کچه کې د چاپېریالي اندېښنو لامل په چاپېریال کې تر اندازې د ډېر فعال نایتروجن مرکبات دي. په دې کې د سطحي اوبو ډېر مغذي کېدل، د اوبړیو مضرې غوزې، هایپوکسیا، تېزابي باران، په ځنګلونو کې د نایتروجن اشباع او د اقلیم بدلون شامل دي.
کله چې په ۱۹۱۰مه لسیزه کې او بیاځلي په ۱۹۴۰مه لسیزه کې کرنې وده وکړه او غذايي موادو ته تقاضا ډېره شوه، له هغه مهال راهیسې له دغې تقاضا سره د مطابقت لپاره کرنیز تولیدات په پراخه کچه د کیمیاوي سرې پر استعمال تکیه دي. کیمیاوي سره یوه طبیعي یا اصلاح شوې کیمیاوي ماده ده چې د خاورې په ښېرازۍ یا حاصل‌خېزۍ کې مرسته کوي. دا سرې په ډېره اندازه فاسفورس او نایتروجن لري چې په پایله کې يې ډېره اندازه مغذي مواد خاورې ته ننوځي. نایتروجن، فاسفورس او پوتاشیم په سوداګریزو سرو کې «درې لوی» اصلي مغذي مواد دي، په دغو درې واړو مغذي موادو کې هر یو یې د نبات په تغذیه کې اساسي رول لري. کله چې د ودې په حال کې نباتات نایتروجن او فاسفورس په بشپړ ډول مصرف نه کړي، د کرنې په ساحو کې ورکېږي او د هوا او ځمک‌لاندې اوبو پر کیفیت منفي اغېز کوي. دا مغذي مواد په پای کې د اوبو ایکوسیستمونو ته رسېږي او د موادو په مغذي کولو کې ونډه اخلي. کله چې کروندګر سرې شیندي، هغه که عضوي وي یا مصنوعي، ځینې یې د اشغالو یا کثافاتو په توګه باقي پاتې کېږي او کېدای شي په لاندېنیو جریانونو کې د موادو د مغذي کېدو لامل شي.
د مغذي موادو د ککړتیا کمولو په لارو چارو کې د مغذي موادو اصلاح یا پاکول، د مغذي موادو راکړه ورکړه او د غذايي موادو د سرچینو وېش شامل دي.
سرچینې
د اوبو په یوه منفرده حوضه کې د مغذي موادو د ککړتیا اصلي سرچینې د ځمکې په ډېر استعمال پورې اړه لري. سرچینې ښايي نقطه‌يي او غیر نقطه‌يي یا دواړه وي:
د مغذي موادو هغه ککړتیا چې د هوا د ککړتیا د ځینو سرچینو له امله راپیدا کېږي، ښايي د ځايي ځمکو له کارولو پرته هم رامنځته شي چې لامل یې له لرې سرچینو څخه د هوا ککړوونکو پراخ لېږد یا ترانسپورت دی.
د دې لپاره چې د ډېرې مغذي کېدنې د مخنیوي څرنګوالی وارزول شي، باید هغه ځانګړې سرچینې وپېژندل شي چې د مغذي موادو په ښېرازۍ کې رول لري. د مغذي او عضوي موادو دوې عامې سرچینې موجودې دي چې یو یې نقطه‌يي او بل یې غیر نقطه‌يي سرچینې دي.
نقطه‌يي سرچینې
نقطه‌يي سرچینې په مستقیم ډول له یوه اغېز سره تړلې بلل کېږي. په نقطه‌يي سرچینو کې د مغذي موادو ضایعات په مستقیم ډول له سرچینې څخه اوبو ته ځي. د نقطه‌يي سرچینو تنظیم یو څه اسانه دی.
غیر نقطه‌يي سرچینې
د غیر نقطه‌يي سرچینو ککړتیا (چې د خپرې شوې ککړتیا یا د اوبو د جریاني ککړتیا په نامه هم پېژندل کېږي) هغه ککړتیا ده چې له نامعلومو او تیت پرک سرچینو څخه رامنځته کېږي. د غیر نقطه‌يي سرچینو تنظیم ستونزمن دی او معمولاً د ځای او وخت له نظره (د موسمونو، ورښتونو او نورو نامنظمو پېښو له مخې) توپیر لري.
څرګنده شوې ده چې د نایتروجن لېږد په اوبو کې د بشري فعالیتونو له بېلابېلو شاخصونو سره تړاو لري. په کرنه کې یویې کول له هغو فعالیتونو څخه دي چې د غذايي موادو په حاصلخېزۍ یا ښېرازۍ کې ډېره ونډه لري.
سطحي اوبو ته د نورو اوبو جریان
د انساني فعالیتونو په پایله کې رامنځته شوي مغذي مواد له وچې څخه سطحي اوبو یا ځمک‌لاندې جریانونه ته ځي. په ځانګړي ډول نایتروجن د باران د اوبو د ایستلو، د فاضلابو د پایپونو او د سطحي اوبو د جریانونو د نورو ډولونو له لارې له منځه ځي. په اوسنۍ یا مدرنه کرنه کې مغذي مواد د دې لپاره په کروندو کې کارول کېږي چې د تولید کچه حد اکثر حالت ته ورسول شي. کروندګر په پرله‌پسې ډول د اړینو محصولاتو په نسبت ډېر مغذي مواد کاروي او په پایله کې یې سطحي یا ځمک‌لاندې اوبو ته اضافي ککړتیا ورځي. له کرنې څخه د مغذي موادو د کمولو لپاره جوړ شوي مقررات معمولاً د هغو مقرراتو په پرتله سختګیرانه دي چې د فاضلابو په تصفیه‌ځایونو او د ککړتیا په نورو نقطه‌يي سرچینو کې وضع شوي دي. دا هم باید هېره نه‌شي چې د ځنګلي ځمکو داخلي جهیلونه هم د سطحي اوبو د جریانونو تر اغېز لاندې دي. د اوبو جریان کولی شي منرالي نایتروجن او فاسفورس له کوچنیو ډبرو څخه پاک کړي چې پایله یې د مغذي موادو ورو او طبیعي ډېروالی دی.
اتومسفیري رسوب
نایتروجن د امونیا د تبخیر او نایټرس اکسایډ د تولید په پایله کې هوا ته ازادېږي. د فوسیلي سون‌توکو سوځول د اتومسفیر د نایتروجني ککړتیا هغه لوی لامل دی چې انسانانو رامنځته کړی دی. اتوموسفیري نایتروجن د دوو بېلابېلو پروسو له لارې ځمکې ته رسېږي، لومړی د مرطوب رسوب لکه باران یا واورې په ډول دی او دویم وچ رسوب دی چې په هوا کې موجود ذرات او ګازونه دي. اتوموسفیري رسوب (مثلاً تېزابي باران) په اوبو کې د مغذي موادو پر غلظت اغېز کولی شي، په ځانګړې توګه په ډېرو صنعتي سیمو کې.
ځنگلي سار
ځنگلي سار (په لاتين: Buteo buteo) د باز ډوله مرغانو څخه دي چې د شکری ډوله مرغانو په کورنۍ او د سارانو په جنس پورې اړه لري.
وېشنيزه:ساران
پورتوریکو
پورتوریکو په انګلیسي Puerto Rico) رسمي نوم (د پوتوریکو همګټي سیمي) د کارایب سمندر په شمال ختیځ کې یوشمیر ټاپوګان دي. تورتوریکو نیمه خپلواک هیواد دی چې د امریکا متحده آیالاتونو سیاسی کنترول لاندی دی او د یاد هیواد خاوره شمیرل کیږي. پلازمینه یې سان خوآن او رسمي ژبي یې اسپانیایي او انګلیسي دي، ۱۰۴'۹ زره کیلومتره مساحت او ۲۵۹'۹۹۴'۲ میلیونه وګړي لري.
کلوډيټي کالوين
کلوډيټي کالوين چې د ۱۹۳۹ ز، د سپټمبر په ۵ مه نېټه زېږېدلی دی، د ۱۹۵۰ ز لسيزې د مدني حقونو غورځنګ يو مخکښ امريکايۍ او متقاعده مرستياله نرسه وه. د ۱۹۵۵ز مارچ په ۲ مه د الاباما په Montgomery کې له ګڼې ګوڼې ډک توپيري يا بېل بس کې يوې سپين پوستې ښځې ته د چوکۍ نه پرېښودلو له امله د ۱۵ کلونو په عمر نيول شوې وه. دا په پراخ ډول د هغې پېژندل شوې پېښې نه نهه مياشتې مخکې پېښه شوه، چې د تورپوستو وګړو د پرمختګ لپاره د ملي ټولنې د سيمه یيز باب (برخې) منشۍ Rosa Parks په کې د ۱۹۵۵ Montgomery بس پرېکون (Montgomery bus boycott) پراخولو کې مرسته وکړه.
کالوين په لومړنۍ فدرالي محکمه کې يوه له هغو پينځو عرض کوونکو نه وه، چې د ۱۹۵۶ ز فبروري په لومړۍ نېټه يې د مدني حقونو مدافع وکيل Fred Gray له خوا د Browder v. Gayle پر وړاندې دوسيه ثبت شوه، چې په ښار کې د بس توپير وګواښوي. د متحده ايالتونو په يوې لومړنۍ (ابتدايي) محکمه کې کالوين د درې قاضيانو منصفه پلاوي ته ګواهي ورکړه، چې هغوی يې قضيه واورېده. د ۱۹۵۶ز د جون په ۱۳ مه قاضيانو په ډاګه کړه، چې په الاباما کې د بس توپير (تبعيض) غوښتونکی حکومت او سيمه یيز قوانين ناقانوني وو. ياده قضيه د دولت په غوښتنه د متحده ايالتونو سترې محکمې ته لاړه او د ۱۹۵۶ز د نومبر په ۱۳ يې د ابتدايه محکمې د پرېکړې ملاتړ وکړ. يوه مياشت وروسته سترې محکمې Montogomery او د الاباما دولت ته د بس توپير پای ته رسولو په موخه يو امر تصويب کړ. د مونټګومري بس پرېکون له دې نه څو مياشتې وروسته راوغوښتل شو.
د Montgomery تور پوستو مشرانو د زياتو کلونو لپاره د کالوين لارماتوونکې (مخکښه) هڅه عامه نه کړه. کالوين ويلي دي: «ځوان وګړي فکر کوي چې Rosa Parks يوازې په بس کې کېنسته او د بس توپير يې پای ته ورساوه، مګر قضيه ټوله دا نه وه». د نوموړې حالت د مدني حقونو د مبارزينو له خوا ځکه راټيټ شو، چې کالوين د دې عمل پر مهال ناواده شوې حامله وه. دا اوس په پراخه ډول منل شوې ده چې کالوين ته په هغه وخت کې د مدني حقونو د مبارزينو له خوا د هغې د ذکر شوي حالت له امله امتياز نه دی ورکړل شوی. Rosa Parks وايي چې: «که چېرې د سپين پوستو رسنيو د هغې د معلوماتو واک تر لاسه کړی وی، نو يوه field ورځ به يې لرلی وی. دوی به کالوين ته يوه بده نجلۍ ويلی وی او د هغې قضيې به موکه نه لرلی».
د نوموړې د نيولو ثبت او د جرم انګليسي قانون په ۲۰۲۱ کې د لومړنۍ محکمې له خوا د هېواد لپاره د لومړنۍ محکمې د وکيل په ملاتړ سره له منځه لاړ، چې له ۶۶ کالونو څخه د زيات پخوا تورونه په کې راوړل شوي وو.
د ژوند لومړي وختونه
کلاوډيټي کالوين د ۱۹۳۹ ز سپټمبر په ۵ د الاباما په برمنګهم (Birmingham) کې له Mary Jane Godson او C. P. Austin نه د Claudette Austin په نوم زېږېدلې ده. هغه وخت چې Austin خپله کورنۍ پرېښوده، Gadson يعنې د کالوين مور په مالي ډول د خپلو کوچنيانو د ملاتړ وړتيا لرله. د کالوين او د هغې د کشرې خور (Delphine) پالنه د دوی مشر ماما او ترور Mary Anne او Q. P Colvin په غاړه واخيستله، چې لور يې Velma Colvin وار له مخه تللي وو. کالوين او خور يې خپل ماما او ترور ته د خپل مور او پلار په سترګه کتل او د همدوی تخلص يې غوره کړ. کله چې دوی کلاوډيټي خپل کور ته راوړله، د مونټګومري سيمې په يوه کوچني ښارګوټي Pine Level کې يې ژوند کاوه، چې دا همغه ښار و چې Rosa Parks په کې ستره شوه. کله چې کلوين د اتو کالونو په عمر وه، کورنۍ يې (Colvins) کينګ هيل (King Hill) ته کډه وکړه، چې د الاباما په موټګومري کې د غريبې تور پوستې سيمې ګاونډ دی او کالوين په کې خپل پاتې ټول کوچنيوالی تېر کړ.
د کالوين له ۱۳ کليزې نه دوه ورځې مخکې يې خور Delphine د پوليو له امله مړه شوه. له دې نه لږ وروسته کالوين د ۱۹۵۲ ز په سپټمبر کې (Booker T. Washington High School) ته ورتګ پيل کړ. د يوه غوره زده کوونکې اوسېدلو تر څنګ يې د خواشينۍ له امله په ښوونځي کې له خپلو سيالانو سره ستونزمنه اړيکه لرله. هغه د NAACP ځوانانو شورا غړې هم وه، چې له خپلې سلاکارې Rosa Parks سره يې په کې نږدې اړيکې جوړې کړلې.
د بس پېښه
که چېرې په بس کې ګڼه ګوڼه خورا زياته شوه، نو د بس مخکينۍ برخه کې د سپين پوستو ټولې چوکۍ به تر هغې ډکې شوې، چې سپين پوستي به په بس کې ودرېدل؛ نو د هر افريقايي الاصل امريکايي فرض شوی و، چې له خپلې چوکۍ نه پورته شي، خپل ځای سپين پوستو ته پرېږدي، خپله نور هم شاته لاړ شي او که چېرې تشه چوکۍ نه وي، نو د چوکيو تر منځ په خالي ځای کې ودرېږي. هغه وخت چې يوه سپين پوستې ښځه بس ته پورته شوه او د ناستې لپاره يې په مخکينۍ برخه کې چوکۍ نه لرله، د بس چلوونکي (Robert W. Cleere) کالوين او د هغې په ليکه (قطار) کې درې نورو تورپوستو ته امر وکړ، چې شاته لاړ شی. نور درې تنه شاته لاړل، مګر يوه بله تورپوستې Ruth Hamilton چې حامله هم وه، پورته شوه او د کالوين تر څنګ کېناستله.
بس چلوونکي په ښيښه کې ښځو ته وکتل. ښاغلې Hamilton کالوين ته یې وويل: «هغه له موږ غواړي چې پاڅېږو او زه ځکه نه پاڅېږم چې خپله کرايه مې ورکړې ده او بل دا چې د د درېدلو احساس نه کوم [نه شم درېدلی]. کالوين بس چلوونکي ته وويل: «زه هم نه پورته کېږم». بس چلوونکي وويل چې که چېرې تاسې له خپلو چوکيو پورته نه شئ، نو پوليس به راوغواړي. همداسې وشول. پوليس راورسېد او د دواړ ښځو تر شا ناست سړی يې وهڅاوه، چې شاته لاړ شو او لږ تر لږه Hamilton وکولی شي، د هغې تر شا چوکۍ کې کېني، مګر بيا یې هم بې ځايه کېدل ونه منل. هغه په زور سره له بس نه واېستل شوه او د دوو ښځينه پوليسو Thomas J. Ward او Paul Headley له خوا ونيول شوه. دا پېښه نهه مياشتې مخکې له هغې پېښه شوه، چې د NAACP کاتبه Rosa Parks د ورته سرغړونې لپاره نيول شوې وه. کالوين وروسته وويل: «مور مې راته وويل چې د هغه څه په اړه غلې شم، چې ومې کړل. راته يې وويل چې: Rosa پرېږده چې په دې برخه کې يوازینۍ ښځه اوسي: سپين پوستي وګړي به Rosa ونه ځوروي. هغه يې خوښېږي». کالوين ته د ځينو دلايلو له امله د Rosa Parks غوندې پاملرنه يا احترام نه کېده: کالوين ښه [ښايسته] وېښتان نه لرل، پوستکی يې مناسب نه و، نوې پېغله مګر حامله وه. د مدني حقونو په غورځنګ کې مشرانو هڅه وکړه، چې ظاهر په پام کې ونيسي او زياتره غوښتنه کوونکي معترضين تر ټولو زيات وګوري.
دي انلائټ لېب
دي انلائټ لېب (د روښانه فکرونو تنظيم) دا يو بنسټ دے او ده پښتنو لپاره ده ښوونې فرصتونو ده رامنځته کولو لپاره جوړ شوے دے. څوک د نورو پاکستانیو په شان فرصتونه نلري.
حسين عالمي بلخي
سید حسین عالمي بلخي د افغانستان د ولسي جرگې یو غړی دی.
ژوندليک
حسین عالمي د سید میر آقا زوى په ۱۳۳۵ هجري لمريز كال كې د بلخ ولايت د چاركنت په ولسوالۍ كې زيږيدلى دى. اصلي ځاى يې د بلخ ولايت خو اوس په کابل ښار كې اوسيږي.
پخواني دندې
د علماوو د دارالانشا رئيس، د سوداگرۍ وزير، د اسلامي دولت د لارښوونې د عالي شورى غړى او دافغانستان د علماوو د مركزي شورى غړى.
سياسي سابقه
د اسلام د فداييانو د سازمان او د اسلامي انقلاب د متحدې جبهي د موسسينو څخه، د اته گونى ائتلاف وياند او د اسلامي وحدت گوند د مركزي شورى غړى، د اسلامي وحدت د گوند د تصميم نيونې دشورى مرستيال، د افغانستان د ژغورنې د متحدې جبهې د لارښوونې شورى غړى، د افغانستان نوين د گوند يو موسس ، د ملي تفاهم د جبهې يو موسس او د دغې شورى د لارښوونې جبهې غړى.
سرچينې
وېشنيزه:سادات وېشنيزه:د افغانستان د ولسي جرگې غړي وېشنيزه:افغانان وېشنيزه:افغان سياستوال وېشنيزه:افغان وزيران
پير محمد کاکړ
پير محمد كاكړ (زوکړه ١١٢٠ سپوږميز کال، سويلي پښتونخوا، ږوب - مړینه اټکلي ١٢١٦ سپوږميز کال، کندهار) د افغانستان يو لوی پښتو ژبی شاعر او ليکوال وو.
مخينه
پير محمد كاكړ پر ١١٢٠ سپوميز کال د سويلي پښتونخوا د ږوب د هندو باغ په سیمه کې زېېږېدلی دی. دغه منلي شاعر په پښتو دری او عربي ژبو کې له سوز او خوند څخه ډک شعرونه ویلي چې د هغه مهال د ذوق خاوندانو به يې د ادب له بڼه د خوشبویي گیډۍ تر هېوادونو پورې په سوغاتونو کې وړلې.
كاكړ د پښتو ژبې هغه شاعر دى، چې د خپل ژوند ډېر ارمانونه او تجربې يـې موږ ته د خپلو گټورو او ارزښتمنو اثارو په غېږ كې راپرې ايښې دي. د هغه شاعري له سوز و گدازه ډكه ده او لږ داسې بېلگې په كې مونداى شو چې د خوښۍ او خندا څرك ولري. چاپېريال او ټولنې هم ډېر ځورولى، خو كه دغه ځور او كړاو نه واى، كه دغه نادودې نه واى او كه بالاخره د ژوند دا ډېرې سړې تودې نه واى، نو فکر نه کېږي چې هغه دې دومره سوزناكه شاعري كړې وای. هغه د خپلو خپلوانو له لاسه دومره ځورېدلى چې د هغه په شعرونو كې يـې د غندنې او څرگندونې څپې ليدل كېږي. هغه له ژوبه د زده كړې او تدريس لپاره كندهار ته راځي، خو تر څه مودې وروسته بيا بېرته خپل ټاټوبي ته ستنېږي، ځكه هغه د زده كړې په لټه کې وو او هڅه يـې كوله خپل زړه ته له دې نوراني څراغ څخه رڼا واخلي او نورو كسانو ته هم گټه ورسوي. د پاچا په غوښتنه بېرته كندهار ته راځي او بيا د تل لپاره په كې مېشتېږي.
پير محمد کاکړ د احمد شاه بابا د ارمان د بشپړولو لپاره د «معرفته الافغاني» په نوم لومړى درسي کتاب پر ١١٨٦ سپوږميز لېږدي کال وليکه. د ادب استادان وايي چي کاکړ، ياد کتاب د احمدشاه بابا زوى شهزاده سليمان ته هم تدريساوه. دغه لوى شاعر پر دغه کتاب سربيره د «هدايت مبتدي» په نوم د فقهې کتاب په دري ژبه او يو پښتو دېوان لري.
د پير محمد كاكړ پر ژوند، درانه شخصيت او آثارو ډېر څه ليكل كېدى شي او بايد وليكل شي. كه څه هم د هغه د ژوند او فن ډېرې خواوې راسپړل شوې دي، خو ډېرې نورې يـې لا پاتې دي. همدا راز پر هغو شعرونو يـې هم كار كول اړين دي، چې لا پيدا شوي نه دي، ځكه د هغه پر ځينو شعرونو سربېره يو شمېر آثار هم نه دي تر لاسه شوي.
كله چې استاد عبدالروف بېنوا په خپل سمون او زيار  پر ۱۳۳۵ لمريز کال د پښتو ټولنې له خوا د دغه شاعر دېوان چاپاوه، نو د هغه د ژوند، ادبي او هنري پنځونو په اړه يـې ډېر كره او نادر مالومات راټول كړل او په سريزه كې يـې د هغه د شعري سبك د څرنگوالي په اړه له شننو او څرگندونو سره چاپ كړل. دا دېوان په پښتو ادبياتو كې ځانـگړى ارزښت او مقام لري، ډېر خلك يـې مينه وال دي، په ځانگړې توگه ځينې پاخه شاعران او پوخ عمره كسان يـې په پېنځه سوو روپيو هم يو زوړ دېوان رانيسي. د همدې ازرښت له كبله صحاف خپرندويې ټولنې وپتېيله چې بيا يـې چاپ او خپلې ټولنې او ادب ته يـې وړاندې كړي.
د شعر بېلگې يې
لكه زه يم ستا په درد و (ستا) په غم كښې
بل څوك مه شه هسې شان په غم آلوده
يا هم:
اور د مينې مې بلېږي په سينه كښې
د آه دود مې و فلك ته تر خوله ځي
اوسنۍ بگڼه يـې:
د آه دود مې و فك (و) ته تر خوله ځي.
مړينه
د شاعر او ليکوال پير محمد کاکړ ژوند تر ١٢١٦ سپوږميز لېږدي کاله پورې اټکل کېږي.
چاپ شوي نښيرونه يې
۱- د پښتو شاعرۍ ديوان، د ۱۳۸۲ لمريز کال چاب.
۲- معرفته الافغاني (درسي کتاب).
۳- هدايت مبتدي (د فقهې په اړه په پارسي ژبه).
۴- د پیر محمد کاکړ یو بل اثر د پښتنو تاریخ دي، چې ویل کېږي د لوی احمد شاه بابا په امر يې په پښتو ژبه کښلی وو، خو تر اوسه لا نه دی موندل شوی.
اخځليک
۱- https://www.dw.com/ps/%D8%AF-%D9%BE%D9%8A%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%DA%A9%DA%93-%D8%AF%DB%90%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF-%D8%A8%D8%B4%D9%BE%DA%93%DB%90%D8%AF%D9%88-%DB%B2%DB%B4%DB%B0-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D9%8A%D8%B2%D9%87-%D9%88%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%81%D9%84-%D8%B3%D9%88%D9%87/a-17692282
۲- https://pa.azadiradio.com/a/26604282.html
۳- https://shahmbookco.com/product/%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%DA%A9%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86/
۴-
وېشنيزه: پښتانه شاعران وېشنيزه: پښتانه ليکوال وېشنيزه: افغاني ليکوال وېشنيزه: پښتانه وېشنيزه: افغانان
ناواسا ټاپو
د ناساوا ټاپو په انګلیسي Navassa Islands) په کارایب سمندر کې د امریکا متحده ایالاتو اړوند غیر مسکوني سیمه ده. یاد ټاپو په ۱۵۰۴م کال کې د کریستف کلمب لخوا کشف شوه.
ایمیمین
III (د انګلستان مارشال بروس مور پل III؛ د اکتوبر 17، 1972، سینټ جوزف، مسوری، متحده ایالات) ، د سټیټ نوم نوم اییمینټ (انګریز امینین؛ د EMINƎM په حیث غوره شوی) او انا بدل کړئ سلیم شایدي ( انګلیسي سلیم شایدي) - د امریکایانو ریپورټ، موسیقۍ تولیدونکی، موسیقار او لوبغاړی. د هغه د سولی تر څنګ، مارشال د D12 ګروپ غړی دی او د هپ-هپ دوټ بد بد سره بدیږی. ایمینون په نړۍ کې د غوره پلورونکو موسیقي یو هنرمند دی، او همدارنګه د 2000s ترټولو غوره پلورونکي فنڪار دی. هغه د هر وخت تر ټولو لوی سندرغاړی دی چې د ډیری مجلو لخوا، په شمول روللینډ سټون، کوم چې د 100 لویو هنرمندانو  په لست کې 83 شمیره یې Eminem کېښودل. ورته مجله د هپ-هپ د پاچا اعلان وکړ. که موږ د خپلو ګروپونو سټیډی کار حساب کړو، بیا امینډ 12 البمز لري، کوم چې د بلبورډ 200  په اړه لومړی کرښه ته ورسید. د سول فنکار په توګه، امینډ په ټوله نړی کې له 100 میلیونو څخه زیات البمونه خرڅ کړل او له 107 میلیونو څخه زیات یې ثبت کړل او د هغه البمز 44 ملیونه یوازې په امریکا کې پلورل.
په 1996 کې د هغه د خپلواک لومړي البم انفینټ د خوشې کیدو وروسته، ایمیمین په 1999 کې د خورا مشهور شهرت ترلاسه کړ چې د البم سلیم شایډ ایل ایل په یوه لوی لیبل کې خپور شو. دا اوږده لوبې د خپل ریپورټ جایزه د ایمیلینټ د غوره ریپ البم لپاره ترلاسه کړه. د هغه راتلونکی دوه ریکارډونه، مارشیل مور پلس ایل پی او د امینټ شو، هم په ورته کټګورۍ کې د ګریمی بریالیتوب ګټلی دی، امینټ یې لومړی لوبغاړی وټاکه ترڅو د غوره ریپ البم لپاره په قطار کې دری ځلې د دې جایزه وګټي. دا په 2004 کې د انکور لخوا و او د هغه سره یو سایټ، وروسته له هغې چې امینیم د روږدي کیدو له امله یو تخلیقي وقف ترلاسه کړ. د می په 15، 2009 کې، هغه په ​​5 کلونو کې لومړنی البوم خپور کړ چې رالیږل شوی و. په 2010 کې، د اووم سټیوو البوم د بیا رغونې خپرونه پیل شوه، چې د نړۍ په بریالیتوب سره نښه شوې وه او د کال د غوره پلورونکي البوم نوم یې په 2002 کې د ام Eminem Show په څیر و. ایمینیم د دواړو ریکارډونو لپاره د ګړندی کولو او بیا رغونې لپاره یو ګرام ترلاسه کړ. د 2013 د نومبر په 5، امینټ خپل اتم سټیوو البم خپور کړ، د مارشال مور پلس LP 2، هم د ګرامۍ جایزه وګټله، په ټوله دنده کې یې ټول 15 اعالنونه. د نومبر 24، 2014 شیډی وی وی خپور شو - د امریکا لیبل شایډ ریکارډ دوهم دویم تالیف، چې د شایډی او انٹرسکوپ کې خوشې شو. د دسمبر 15، 2017، امین د البوم رییوالډ خپور کړ، او شپږ میاشتې وروسته - کامیکاز.
امینډ په مختلفو فعالیتونو کې بوخت دی: هغه د خپل ریکارډ لیبل لري، چې هغه د خپل مدیر پالس روسنبرګ سره مدیریت لري، او همدارنګه یې د سیرس XM راډیو په سایډ 45 کې خپل راډیو سټېشن لري. په 2002 کې، امین د نیم نیمايي چاپیریال هپ-هپ ډراما "اتم میل میل" کې ښکاره شو. هغه د غوره فلم سندره لپاره اکادمۍ جایزه ترلاسه کړه، د لومړي ریستوران په توګه وټاکل شو چې دا جایزه وګټي. هغه د حرکت په انځورونو کې "اکاکا" (2001)، "عجیب مسلو" (2009)، "مرکې" (2014) او د تلویزیون لړۍ "ښکلا" کې یو آډیو را ښکاره کړی.
اوبړۍ
اوبړۍ (په انگرېزي: algæ) د اوبو واښه يا سمندري بوټی دی. سريزه
پوهني وزارت اولايحې سره سم هر محصل ته ددوهم ټولګې په پاى کې يوه موضوع ورکول کيږي ترڅودسيمنارپه ډول دهغې څخه دفاع وکړي په همدې اساس ماته هم دچپرهارحمايو دارالمعليمين دکيميا اوبيولوژي څانګې له خوادمحترم استادعتيق الله لودين د لارښونې لاندې يوه علمي موضوع دليړو ګانوروزنې په نوم راکړل شوه. دنوموړي موضوع په ترتيب اوتنظيم کې مادبيولوژي دمعتبروکتابونوڅخه استفاده کړې ده اوکوشش مې کړى دى هغه موضوعات په کې ځاى کړم چې دلوستونکوداستفادې وړوي. په پاى کې دکيميا اوبيولوژي څانګې دټولواستاذانوڅخه اوخصوصادخپل لارښوداستادعتيق الله لودين څخه        مننه کوم چې ماسره يې دموضوع په ترتيب اوتنظيم کې پوره همکاري کړې ده دالله (ج)له دربار څخه ورته اجر عظيم غواړم. په درنښت عزيزالله) دچپرهاردحمايوي دارالمعليمين د کيميااوبيولوژي څانګه ددوهمم ټولګي محصل.
د الجيانو فايلم الجيان دتېلوفايتادبوټوهغه ډله ده چې حقيقي ريښه، تنه (ساقه)اوپاڼې نه لري اوتېلوفايتاپه دوو لويو ډلو يعني الجيان (Algae)او فنجيانو(fangae)باندې تقسمېږي .تېلوفايتادجسامت په لحاظ هم له يوبل څخه فرق لري ځينې لکه باکترياوې  او  واړه ،کوچني  زره بيني ژوي دي چې په مايکرون سره اندازه کېږي. الجي هغه تېلوفايتادي چې شين کلوروفيل رنګ لري خوکېداى شي په ځينو ډولونو کې يې کلورفيل دنورو رنګونو لاندې پټ شوي وي .دسمندري او بحري بېکاره بوټوپه نامه سره شهرت لري د تېلوفايتا له مهمو نباتاتو څخه شميرل کيږي  هغه مضمون چي الجيان پکى مطالعه کيږي د فايکو لوژي(phycology ) په نامه ياديږي  څرنګه جې الجيان کلوروفيل لري نوځکه دلمر د وړانګو په شته والي کې د ساده  غيري عضوي موادو (H2O)او (CO2)څخه لمړي قندي مواد جوړوي چې دې عملي او کيمياوي تعامل ته ضيايي ترکيب يا (Photosyn thysis)وايې چې معادله يې په لاندې ډول ده. کلوروفيل C6H12O6+O2 		                      6 CO2+6H2O                                                             دلمر وړانګې الجيان په عمومي توګه په اوبو ،ډنډونو ،حوضونو ،جهلونو او سيندونواوهمدارنګه دبحرونوپه تروو اوبوکې پېداکېږي.همدارنګه الجيان دوچې په نمناکوځايونودونولاندې اودډبروترڅنګ وده کوي ځيني وختونه دنورواجساموسره يوه ځاى دسيمبيوسيز symbiosis))   په ډول ژوند کوي. لکه د ډبروګل (lichens) چې دالجې اوفنجي ديوځايوالي څخه منځ ته راغلي دي .الجيان يوحجروي هم شته چې ازاد ژوند لري لکه دکلامېدوموناس (chlamdomonas) چې فلاجيل هم لري او بيضوي شکل لري ځينې بيادکالوني اوټولني په شکل ژوندکوي چې دفايتوپلانګتون (phytoplanktones) په نوم    يادېږي له همدې څخه ماهيان داوبوحيوانات دغذاپه توګه کاراخلي. ځينې الجيان ګنده خوړونکي سيروفايت ( saprophyte) هم وي چې دعضوي موادو دتجزيې سبب ګرځي. همداشان عالي نباتات دالجيانوڅخه منځته راغلي دي او دا دنباتاتوپرمخ تللي ګرپونه دي مخکې له دې چې الجيان داوبوڅخه وچ محيط ته ووځي دهغوۍ په جوړښتونو کې په نسبي ډول يو څه پيچلتوب منځ ته  راځې. وچ محيط ته د نباتاتو  د باندي  راوتل په احتمالي ډول د پاليوزيک(palezoicپه زمانه کې صورت نيولي دي .     په دي باندي په باوري ډول ښه نه پوهيږو  چې کومو الجيانو  د عالي نباتاتو بنسټ او اساس ايښي دي خود معاصرو  نظرياتو  څخه دا څرګنديږي چې په احتمالي ډو ل د نصواري  رنګه الجيانو (phaeophyta)څحه منځ ته راغلي دي او په هغوي کې يو پيچلي انقسام  صورت نيولي دي  په نصوا ري رنګه الجيانو کې څو حجروي پيچلى ګا ميټجم موجود دي  ځيني نبات پيژندونکي وايې چې عالې نباتات  د شنو الجيانو څخه  مينځ ته راغلي دي چې په  هغوي کې د شين رنګه پګمنټ  د موجوديت له امله يې  هغوي ته نږدي کوي خو په شنو الجيانو کې د انقسام  پيچلي شکلونه موجود دي عالي
٣- (Gametic-Reproduction) دانباتات دګميټونوپه وسيله هم تکثرکوي چې داتکثردګميټونوديوځاى کېدوي په نتېجه کې صورت نيسي. چې مختلف ګميټونه سره يوځاى کيږي اوزايګوټ جوړوي چې دا زايګوټ انکشاف کوي اونوي نباتات منځ ته راوړي دګميټونويوځاى کېدل د(Anisogamy-Isogamy او Oogamy په شکل صورت نيسي.
حقيقي الجيان دپګمنټونودرنګ په اساس په مختلفوډيويژنونو تقسيم شويدي. Eoglenaphyta  Division شنه الجيان   Division Chlorophyta Division Charyophyta Division Chrysophyta Division Phaeophyt Division Xonthophyta      نصواري ياقهوي الجيان سره الجيان                                                         Division rhodphyta
(١) شکل لومړى اودوهم شکل دشنوابى الجيانو(cyanophyta )
(٢) شکل
(١) شکل لومړى اودوهم شکل دشنوالجيانو(chlorophyta ) دي (٢) شکل
يولوترکس (ulothrix) ددې الجيانو جسم ديو غيرمنشعب پګمنټ څخه تشکيل شويدي ددې ډول الجيانو حجرات استوانه يې شکل لري چې ديوبل سره نښتي اودالجي رشته يې جوړه کړيده دقاعدې حجرې خپل شکل ته تغير ورکړي او د مېخ په څېر الجي پر ځمکه خپل اجسام نښلوي داجوړښت د (Holdfast) په نوم ياديږي هره حجره يې يواځي يوګروپ کلوروپلاست لري چې دواړه سرونه يې خلاص وي يولوترکس په ويالو او ولاړو اوبوکې په ډبرواويانوروشيانوپورې نښتي ليدل کيږي اما ځينې وختونه داوبو په منځ کې دلامبو په حال ليدل کيږي.
(١) شکل لومړى اودوهم شکل ديولوترکس(ulothrix) دي (٢) شکل
سپايروجيرا يعني اوبړۍ Spirogyra دشنوپګمنټونو لرونکو الجيو دډلي څخه يو سپايروجيرا يا اوبړۍ دي چې په طبيعت کې په زياته اندازه پيداکيږي دانباتات عمومآ ديوې شنې اوروښانه کتلې په شان دډنډونو ولاړو اوبو اودويالو پرمخ ليدل کيږي چې داوبود وريښمو په نوم هم ياديږي جسم يې يوحجروي پګمنټ دى چې عمومآ څانګي نلري هره حجره يې يو ياډېر فنري کلوروپلاستونه لري دحجرې په مرکزکې هسته موجوده ده چې سايتوپلازميک تارونوپه واسطه دکلوروپلاست پيرايدونوسره وصليږي په اوبړيوکې زوجي تکثرپه يوځانګړي طريقې سره صورت نيسې چې دکانجوکيشن په نوم سره ياديږي پدې صورت که ددوه نژدې حجراتوترمنځ يوبرامدګي پيداکيږي اوپه يوه ټکي کې سره وصليږي چيرته چې يوسورى توليديږي اويوتيوب منځ ته راوړي ددې تيوب ديوې حجرې محتويات بلې حجرې ته تېريږي په دې ډول ددې ټولوحجروپګمنټومنځګړتوب جوړوي اودحجراتومحتويات نقليږي چې په نتېجه کې ديوه پګمنټ ټول هجرات خالي اودبل پګمنټ حجراتومحتوياتوسره يوځاى کيږي القاح صورت نيسې اوزايګوټ منځ ته راوړي چې دزايګوسپورپه نوم ياديږي. وروسته بيايوپنډدېوال جوړوي اوزايګوسپورپه يوه مرحله کې داخليږي کله چې دمورنۍ حجرې دېوال له منځه ځي زايګوسپور بېرون وځي اودودې په موسم کې فعاليت کوي دزايکوسپور لومړى فعاليت دادى چې تنقيصي وېش (Mobisis)لاندې واقع کيږي. اوپه نتېجه کې څلورهستې منځ ته راوړې چې په درى برخو تجزيه کيږي اويوه هسته باقي پاتي کيږي چې يونوى پګمنټ منځ ته راوړي څرنګه چې دپګمنټونوپه جسامت کې توپيرنشته نوله دې کبله کولى شوچې داتکثر (Isogamy)وګڼوڅرنګه چې ددې پګمنټونو‌څخه حرکت کوي چې هغه پګمنټ دى نوپدې صورت کې (Hetrogamy)هيتروګمي ورته هم ويلى شو. اماپه حقيقت کې داتکثردمارفولوژي له نقطې نظره ايزوګمي اودفزيالوژي له نقطې نظره هتروګمي ګڼل کيږي داچې يوپګمنټ تل په يوه وخت کې يوپګمنټ توليدوي بناپردې سبب ددې عمليې په اخره کې ديوپګمنټ دټولوحجراتومنځ خالي اودبل پګمنټ ټول حجرات زوسپورونه لري له دې کبله ديټروکانجوکشن(Ateralco njugation)څخه توپيرکيږي کوم چې په ځينووختونوکې ديوپګمنټ په حجراتوکې صورت نيسې.
(١) شکل لومړى اودوهم شکل دسپايروجيرايعنې اوبړۍ (spirogyra)
(١) شکل لومړى شکل اودوهم شکل زيړشنه (yellgreen algae)
نصواري الجيان داګروپ الجيان (٢٦٥) جنسه او(٢٠٠٠____١٥٠٠) پورې نوعې يې پېژندل شوي دي چې تقريباټول په اوبو کې ژوند کوې. داډول الجيان دکلوروفيل برسيره نصواري رنګ لري چې هغه پرې غالب دي اودا الجيان نصواري ښکاري همدارنګه په دې ډول الجيانوکې ايودين ډېر زيات دي په همدې خاطر دا الجيان دجاغور دناروغي لپاره ګټور دي دا الجيان زيات حجروي دي خپل خواړه دتېلواوقندونو په شکل سره ذخيره کوي ددې مثال اونمونه فوکس (Fucus) دي چې دونې په شان شکل لري
يوګليناي الجيان (Euglenoephyceae) يوګلينايي الجيان عمومآيو حجروي وي چې شين رنګه پلاستيدونه لري اوټول انواع يې فلاجيل لري او حرکت کوي حجروي غشالري اوهسته يې لويه اوغټه وي اوداالجيان په غير زوجي ډول تکثرکوي چې په دووبرخو ويشل کيږي ددې نماينده  Euglina  دې اوبل نماينده يې Anthozyphone  دى. طلايې الجيان (Chrysophyceae ) په دي ډول الجيانو نه طلايې ياGolden Algea راځي چې په بيولوژي کې ورته Diatom هم وايې داالجيان دکلوروفيل سربيره قهوي اوژيړ رنګونه لري .ددي الجيانو ديوالونه دسليکان څخه جوړ شوي دي چې دوه برخي لري يوه برخه په بله پرته ده اومنظم ښکلي شکلونه يې مثلثي ،بيضوي ،کروي ،مربع ډوله ،مستطيل ډوله او نور ښکلي شکلونه يې دګاڼو په شان ښکاري .دماهيانو خوراک دهمدې څخه دي اواميبونه هم همدا الجيان خوري په جنسي اوغير جنسي طريقو تکثر کوي.
(١) شکل لومړى شکل د يوګليناي الجيانو (Euglenoehyceae)  دى
(١) شکل (٢) شکل
سره الجيان (Rhodophyceae) ددغه ډول الجيانوحجرې دکلوروفيل سربېره سور پګمنټ هم لري چې همدارنګ پرې غالب دي داالجيان په ګرموبحرونوکې ډېر عميق او ژور ژوندکوي دتارونو ،څانګو،اوبنګوپه شان شکلونه لري چې په جنسي او غيري جنسي توګه تکثر او ډېرښت کوي. ددې ډول الجيانو څخه په لابراتوارونوکې د اګر-اګرماده جوړوي چې دمکروبونو دکلچرلپاره ورڅخه کار اخيستل کيږي يعني په طبابت کې استعماليږي ددې الجيانو نماينده پارافيرا(Paraphyra) دى چې دچنار دپاڼې په شان شکل لري. سره الجيان (٤٠٠)جنسه او (٢٥٠) نوعې لري په عمومي ډول دا الجيان څو حجروي دي اوهيڅ ډ ول فلاجيل نه لري اودکلوروفيل (A) او (B) درلودونکې دي سربېره پردې چې سور پګمينټ (phycoery thrine) په نوم ياديږي خو اکثره يې ابي پګمينټ هم لري ذخيره شوي غذايې مواديې يوډول نشايسته ده چې حقيقي نشايستې ته ورته ده او د (Flondech staich) په نوم يادېږي. دا الجيان کثيرالحجروي دي او په اوسط ډول د(٣¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬____٤) انچه پورې تکثر کوي ديادلو وړده چې د القاح څخه وروسته  مراحل چې په مختلفو ګروپونوکې توپير لري (Bangiophyceae) اکثره په غيرزوجې ډول تکثر کوي دسرو الجيانو پرمخ تللى ټولګى (Plorideo phyceae) کې زوجي تکثر ډېر پېچلى دى او دتقليلي وېش عمليه په عمومي ډول يوه اويا ډېرو (Mitosis) عملې څخه وروسته صورت نيسي. دالقاح د عملې څخه وروسته ځانګړې ريشتې چې (Arnimeblastfilaminp) په نوم ياديږي توليديږي دارشتې يايه مستقيم ډول کارپوګونيم ياديوه اويا د ډېرو تعاللي حجرو (Awilarg cell) څخه چې د زايګوټ او دبعضوڅخه بقاياوې چې په هغوۍ کې مهاجرت کوي توليديږي. دسروالجيانو اقتصادي ارزښت سر الجيان (Rhodopyceae) دبحري حيواناتو دخورا کې توکو ښه منبع ده (Dulse) چې ددغې الجيانو څخه لاسته راځي دشيرني په شان خوړل کېږي .همدارنګه دکچالو او (Parphgva) چې د ارغواني تيراتيزک په نوم ياديږي دغذايې موادو په حيث خوړل کېږي .برعلاوه له دې څخه مرجاني الجيان د (Corol algae) په مرجاني جزيرو کې دمرجاني تيګو په کلکوالي کې مرسته کوي د دې ټولګي مهم نماينده نيمالين (Nemalion) يوسفيونيا او کاندريس څخه عبارت دي.
(١) شکل
لومړى اودوهم شکل دسوروالجيانودى ( Rhodophyceae )
دالجيانوډېرښت اوتکثر دالجيانوتکثرمختلف ډولونه لري خوپه عمومي توګه يوحجروي ويش (fission) دعمل په واسطه تکثرکوي حال داچې کثيرالحجروي الجي کولاى شي چې دتکثردواړه ډولونه زوجي اوغيري زوجي ولري بايدوويل شي چې غيرزوجي تکثريې د دوګوني وېش په واسطه ترسره کيږي. چې يوه حجره په دوه برخووېشل کيږي لومړى په هسته اوبياپه سايتوپلازم وېشل کيږي وروسته ديوې حجرې څخه دوه حجرې مينځ ته راځي دالجيانو دوهم ډول تکثرچې دزوجي تکثرپه نوم ياديږي چې قلم کول دي که جيري الجيان ټوټه ټوټه شي نوبياهم يوه ټوټه يې نوى ژوندپيل کوي په زوجي تکثرکې هم الجيان ډېرښت کوي چي عمومآپه دې کې يوحجروي الجيان شامل دي. يوحجروي الجيان جنسي حجرې ياګميټونه (Gametis)جوړوي چې يويي مونث اوبل يې مذکروي بيادواړه جنسي حجرې (Sexcell)سره يوځاى کيږي اودهغې څخه القاح شوي هګۍ يازايګوټ مينځ ته راځي چې داهګۍ يوکلک دېوال لري اودناوړه شرايطوپه اساس ځاى پرځاى پاتي کيږي وروسته دزايګوټ (Zygote) په مينځ کې ډېرحجرات منځ ته راځي کله چې شرايط ورته مساعدشي نوبيايې پوښ وشليږي اونوى حجرات ورڅخه ازادشي اکثره وخت دا ډول تکثر په اميب کې زيات ليدل کيږي لکه مخکې چې ورته اشاره وشوه نودالجيانوتکثرپه دوه ګوني وېش اوجنسي وېش سره صورت نيسي
دالجيانوتغذيه اوپګمنټونه
ډاي اتومي الجيان(کريزوفايتاChrysofhyta))   داګروپ ٢٥٠جنسه او١٠٠٠٠٠نوعي ددوي تعين شويدي ډاي اتومونه يوحجروي شکل سره معلوميږي ددوى حجروي دېوآل سليکان لري اوددووپلوڅخه جوړشوي دي يوپه بل پسې ورننوځي اودقطعې دوه برخوته ورته دي دداى اتومي الجيانودېوال که دتنکيوغاړو ،کرښو،سوريو،اونوروشتوالى دهغوۍ مشخصات دي .    دغه الجيان دښوينده حرکت قابليت لري دخاص پروتوپلازمي جرياناتوپه واسطه چې دحجروي دېوال دمخ په درزوکې توليديږي سرته رسيږي په حجروکې غذايي مواد ذخيره کوي چې عمده مثال يې دمشخصاتوډولونه اونشايستوي مواددي .    ډاى اتومونه په غيري زوجي اوزوجي طريقوسره تکثرکوي چې په خاوره کې د(Hantzschia،Navicula،Pinnuloria،Nitzschia)اوداسې نوروالجيانو  نوعي تيت شوي دي .     ځينې وختونه ډاى اتومونه په (Colony)ډول ژوندکوي په خوږواوترواوبوکې په زيات شمېر پيداکيږي ډاى اتومونوته دنباتي عالم جواهر هم وايې .ځکه چې جالب اوپه زړه پوري رنګونه لري اوله بلې خواڅخه ګڼ شمېر هندسي شکلونه لري بعضي په اوبوکې لامبووهي اوبعضي نوريې په نورونباتاتواواجساموپورې نښتې وي حجروي دېوالونه يې دوه برخې لري چې داخلي برخه يې دپکتين څخه اوخارجي برخه يې دسليکان (Si)څخه جوړه شوي ده هسته يې دسايتوپلازم په مرکزي برخه کې ځاى لري ذخيره شوي غذايي هيڅکله نشايسته نه وي بلکه يوه غيري منحله ماده اودشحمياتو اووالوټين (Valutin)څخه مرکبه ده. دډاى اتومونودېوالونه دکوچنيوټکوپه واسطه ښکلي شوي دي په دې ترتيب يې دډاى اتومونودېوال ته په زړه پوري جوړښت وربښلى دى دډاى اتومونوغيري زوجي تکثردحجروي ويش په واسطه صورت نيسې. په دې ډول چې يوه لورنۍ حجره په يونيم کې اوبله لورنۍ برخه يې په بل نيم کې ځاى نيسې بياورو وروحجره نوي دېوال اوتشکيلوي زوجي تکثريې دپګمنټونوديوځاى کېدوپه واسطه صورت نيسې پګمنټونه ددوه ډاى اتومونودحجراتوپه واسطه اوياديوه ډاى اتوم دحجراتوپه واسطه توليديږي کله چې ګاميټونه يوځاى کيږي القاح صورت نيسې وروسته بيازايګوټ نېش وهي چې په دې حالت کې داکسوسپور (Axcospore)په نوم ياديږي کله چې (Auxospore)دخپلې ودې اعظمي حدته ورسيږي دېوالونه جوړوي وروسته له هغې دعادي تکثر يعنې حجروي انقسام په واسطه تکثر کوي ډاى اتومونه هم پخواني نباتات دي څرنګه چې دانباتات په زيات شمېر په بحرونوکې ژوندکوي نوکله چې داژوندى نبات مري نودبحرپه تل کې کېني. عضوي موادتجزيه کيږي اوتېل منځ ته راوړي اوسليکاني پوښ يې باقي پاتي کيږي دډېروکلونودتېرېدوسره دسليکاني موادويوه پېړه طبقه په وجودراوړي چې دډاى اتوم خاوري په نوم ياريږي څرنګه چې خاوره غيري عادي فزيکي خواص لري له دې کبله په صنايعوکې استعماليږي دډاى اتومونودېوال نښې درى ډوله دي چې عبارت دي له (Aerola،Costa،Puncta)څخه. (١)- Aerola : دانښه عبارت دى له نازکوحجراتوڅخه چې دسليکاني راوتلوبرخوپه واسطه احاطه شويدى د ايرولاپه داخل کې يوه کوچنۍ خاليګاه موجوده ده چې ددوهمې ايرولايعنې (Secondary aerola) په نوم  ياديږي (٢)- Puncta : داعبارت دوړواوساده اېرولاڅخه ده چې اکثره ډاى اتومونوکې نژدې قر ار لري اونازک قطارونه يې د(Stvis)په نوم ياديږي قطارونه يې دمشخصوراوتلوبرخوپه مينځ کې ځاى نيسې چې د(Costa)په نوم ياديږي په اکثره (Pinnatadiatams)که ديوغيري سليکاني عمودي ژوروالى په (Valve)کې موجوددي چې د(Rapha)په نوم ياديږي په ځينوالجيانوکې (Raphe)په يوه کانال کې چې د(Kael)په نوم ياديږي قرارلري. دډاى اتومونو ارزښت
ډاى اتومونه لمړى توليدونکي (Producere)دى چې په مستقيم اوغيري مستقيم ډول دخوږواوتروو اوبودژونديواجساموخوراکي موادجوړوي دنلونودعايق نه تېروونکي اودبخاردېګونولپاره په کار وړل کيږي په جيولوجي کې دډاى اتومونودتېل اوغازدطبقاتودمعارف په توګه استعماليږي. دډاى اتومونوخاوره دفوتوګراف او دبطريودخاليګاوودډکولولپاره هم په کار وړل کيږي.
(١) شکل (٢) شکل (٣) شکل پورته درې واړه شکلونه د ډاي اتومونو(Diatoms) دي
دالجيانواقتصادي ارزښت
الجيان زيات اقتصادي ارزښت لري ځکه  دوې ،دويټامينونو اوزيات شمېر کاربوهايدريتونو په لرلوسره غذايي اهميت لري .همدارنګه الجيان دماهيانواونوروبحري حيواناتولپاره دخوراک ذريعه ګرځي دخرمايي اوقرمزي اوبړيوڅخه په ډېروځايونوکې خصوصآپه ختيځوملکونوکې دانسانانودخوړوپه حيث استفاده کيږي. الجيان لاندې اقتصادي اهميت لري ١- دقندونواوويټامينونوزېرمه اوزخيره ده ٢- نصواري الجيان دايوډين په لرلوسره طبي اهميت لري چې دجاغوردعلاج لپاره زيات ګټوردي. ٣- سره الجيان په لابراتوارونوکې د اګراګر(Agar Agar)دمادې لپاره استعماليږي چې دباکتريولوژي په لابراتوارونوکې دميکروبونودکرلولپاره ورڅخه ګټه اخيستل کيږي. ٤- الجيان پوتاشيم اونورې مالګې لري چې کيمياوي سري ورڅخه جوړيږي ٥- دټکرانواورختونوداوبدلولپاره په کاروړ ل کيږي. ٦- په ايودين ،ايس کريم ،غاښونوکريم ،دبوټانورنګ ، چاکلېټ او شېرنې کې استعماليږي. ٧- په صنعت کې ورڅخه دفلزاتودثيقل کولوکاراخلي. ٨- په ديګونوکې دحرارتي عايق په حيث استعماليږي. ٩- دبورې په توليدکې دفلترکولولپاره په کاروړل کيږي. ١٠- په اوبوکې اکسېجن ازادوي له دې کبله زيات اهميت لري خوځينې داوبودککړېدوسبب هم کيږي.
اخځليکونه
١-اميري،محمدظاهر.(١٣٨٩).عمومي نباتات.مومندخپرندويه ټولنه. ٢-بابکر خيل،بادشاه خان.(١٣٨٦).مايکروبيولوژي .دساپى پښتوڅيړنواوپراختيامرکز. ٣-شيرزى،احسان الله الفت(١٣٨٩).عمومي بيولوژي (لومړى برخه).عنايت خپرنديه ټولنه. ٤-فقير،مرضيه بيګم.(١٣٨٦).الجيان .دانشګاه ګيلان. ٥-مهر،هرمزديار.(١٣٨٤).الجيان .فردوس مشهد.
وېشنيزه:بوټي
د يهوديت ضد
د يهوديت ضد (Anti-Judaism) د يو دين په توګه له يهوديت سره د هغو خلکو د بشپړ يا يوې برخې مخالفت او د يهوديت د پيروانو په توګه د ټولو يهودانو يا د يهودانو د يوې برخې مخالفت ته وايي، چې د عقيدو او دودونو يا کارونې يو سيال نظام مني او ځيني رښتيني يهودي عقيدې او دودونه بې ارزښته يا ټيټ ګڼي.
د خدای به اړه د فکر د يوې ځانګړې لارې د نه منلو په توګه د يهوديت ضد د منځلارېتوب له ضد سره توپير لري، چې د توکم پالنې بڼې يو څه ورته دی. د پوهانو هغه هيله چې د ديني پوهې او نژادپالنې تر منځ د اړيکې کمزوري کول غواړي، له هغه وخت راهيسې د يهوديانو پر وړاندې د مذهبي دښمنۍ (religious antisemitism) اصطلاح رامنځته کړې ده.
د الغا اصالت عيسوي اصول او د تحريف اسلامي اصول دواړه د يهودي متنونو په ټاکلو يا تخصيص او سمون سره د مذهبي پېژندنې جوړښت روښانه کوي، په داسې حال کې چې يهوديت د يو جوړښتي بل او اړين دښمن په توګه راپېژني.
له عيسويت څخه مخکې د روم سترواکي
له (۳۷ – ۴۱ ز کالونو پورې) د درېيم رومي سترواک کاليګولا “Caligula” تر سترواکۍ لاندې کړکېچ د روم او يهودانو تر منځ د لومړۍ پرانيستې ماتېدنې په توګه وړانديز شوی دی، که څه هم ستونزې وار له مخه په ۶ ز کال کې د “Quirinius” د سرشمېرنې پر مهال او له ۳۱ ز کال څخه مخکې د رومي پوځي Sejanus تر واک لاندې څرګندې وې.
له ۶۶ ز څخه تر ۱۳۵ ز کالونو پورې د يهودانو او روميانو تر منځ له جګړو څخه وروسته هادريان “Hadrian” سيمې سره د يهودي وګړو د تاريخي تړلتياوو د له منځه وړلو په هڅه کې، د “Iudaea” ولايت نوم د سوريې فلسطين او د بيت المقدس نوم ايليا کاپيټولينا “Aelia Capitolina” ته بدل کړ. له ۷۰ ز کال څخه وروسته يهودانو او يهودي مذهب ته نوي ورګرځېدلو يهودانو ته يوازې د يهودي ماليې د ورکړې په بدل کې د خپل مذهب د عملي کولو اجازه ورکول کېده او له ۱۳۵ ز کال څخه وروسته د “Tisha B’Av” له مذهبي ورځې څخه پرته له بيت المقدس څخه منعه شول. د يهودانو پرله پسې پاڅونونه (په الکساندريا “Alexandrai” او “Cyrene” کې د پاڅونونو تر څنګ له ۶۶ څخه تر ۷۳ او له ۱۳۳ څخه تر ۱۳۶ ز کالونو پورې دوه سترې جګړې)، بېګانه پالنه او يهودي امتيازونه او ځانګړتياوې د رومي ټولنې په ځينو برخو کې د يهوديت ضد احساساتو په رېښه کې وو. ياد مخالفتونه يا مخامخ کېدنې بايده ده چې په سترواکۍ کې د يهودانو په دريځ کې د لنډمهاله خرابۍ لامل شول. په اړيکه کې بدلونونه لنډمهالي وو او تل پاتې يا ثابت اغېز يې نه درلود.
فلاوېس کليمينس (Flavius Clemens) په ۹۵ ز کال کې د «يهودي ژوند کولو» يا يهودو لارو چارو باندې د تګ» له امله ووژل شو. دا هغه تور و، چې پر لومړنيو عيسويانو باندې په پرله پسې ډول لګول شوی و او ښايي د “Domitian” تر واک لاندې د يهودي ماليې په ادارې پورې يې تړاو درلود.
رومي سترواکۍ د ۳۸۰ ز کال د فبروري پر ۲۷ نېټه عيسويت د “Thessalonica” په فرمان سره د خپل دولت د رسمي مذهب په توګه ومانه.
لومړنی عيسويت او يهودان
عيسويت په يهوديت کې دننه د يوه مذهب په توګه پيل وکړ، چې د يهودي عيسويت په توګه پېژندل کېږي. دا د لومړنيو عيسويانو او په ټوله کې د يهودانو له لورې دا ډول ګڼل کېدل. د روم يو څه پراخې ادارې ښايي د دواړو تر منځ کوم توپير نه وي درک کړی. تاريخپوهان په دې اړه بحث کوي، چې ايا د روم حکومت له ۹۶ عيسوي کال څخه مخکې د عيسويانو او يهودانو تر منځ توپير وکړ که نه. دا په اصل کې هغه مهال و، چې عيسويانو په کې په برياليتوب سره له رومي سترواک “Nerva” څخه غوښتنه وکړه، چې دوی له يهودي مالیې څخه معاف کړي او د غوښتنې بنسټ يې دا و، چې دوی يهودان نه دي. له هغې وخت څخه راوروسته يهودانو ماليه ورکړه، په داسې حال کې چې عيسويانو دا کار ونه کړ. عيسويت د يهوديت د يو پالنې، سپېڅلو کتابونو (په عمومي ډول يوناني لرغونی وصيت ليک يا صحيفه يا د عبراني انجيل “Targum” ژباړه) د عبادت مراسمو او پرهېزګارۍ پر بنسټ دی.
له خپلو يهودي ريښو څځه د لرغونې عيسوي ټولنې اصلي توپير هغه باور يا عقيده وه، چې عيسی عليه السلام د اوږدې مودې منتظر مسيح و (لکه څرنګه چې د پيټر په منښت يا اعتراف (Confession of Peter) کې وه)، مګر دې ښايي په خپله يهودي اړيکه نه وې پرې کړې. د اختلاف يو بل ټکی د موسی عليه السلام (تورات) د قانون د پلي کېدلو د پرله پسې وړتيا په اړه د عيسويانو له لورې پوښتنې وې، که څه هم د عيسويت د رسالتي دورې د پاپ اړوند رسالتي فرمان (Apostolic Decree) د يهوديت د نواهايد قانون (Noahide Law) سره برابر ښکاري. دوه مسئلې په عيسوي ټولنه کې په ديني بحثونو کې يو له بل سره تړاو لري، چې ايا د مسيح راتګ (لومړني يا دويم راتګ) په هغه څه کې ځيني (ځايناستی اصالت) يا ټول يهودي قوانين (د پخواني تړون قوانينو له منځه وړنه) باطل کړل، چې د نوي تړون (New Covenant) په نوم يادېږي.
د سنتې مخالفت ښايي د مسيح په توګه د عيسی عليه السلام له مسئلې څخه وروسته دويمه مسئله وه، چې پر مهال يې د يهوديت ضد اصطلاحاتو کې ديني بحث تر سره شوی و. ياد بحث له هغو خلکو سره شوی و، چې د د دې نظريې استدلال يې کاوه چې انجيلي قانون د يهودانو يا فاريسيانو [دا هم د يهودانو يوه ډله ده، چې د يهودي ظاهري دودونو پلوې ده] په نښې سره د پلې کېدلو وړتيا ته دوام ورکړ (لکه: ۱۵:۵ قوانين). د پاول (Paul) لارښوونې چې مقالې يې د نوې صحيفې يا وصيت ليک زياته برخه رانغاړي، د يهودي کېدلو يا کولو پر وړاندې اوږده جګړه په ګوته کوي. که څه هم “James the Just” د حضرت عيسی عليه السلام له مړينې څخه دېرش کالونه وروسته د ۶۲ کلنۍ په عمر تر خپلې مړينې پورې د بيت المقدس په دويم عبادتځای (معبد) کې عبادت وکړ. نوموړی د حضرت عيسی عليه السلام له مړينې نه وروسته د بيت المقدس عيسويانو د مشر په توګه په پراخ ډول پېژندل شوی و.
په ۷۰ عيسوي کال کې د دويم عبادتځای ويجاړي به د دې لامل شوې وي، چې عيسويان د لرغوني قانون پر اغېزناکتوب باندې شک وکړي، که څه هم ebionism به تر ۵ پېړۍ پورې دوام وکړي. که څه هم د ساينوپ مارسيون (Marcion of Sinope) چې پر عيسوي عقيده باندې د يهودي اغېز د بشپړتوب د نه منلو پلوي يې وکړه؛ ښايي په ۱۴۴ ز کال په روم کې د کليسا له لورې تکفير شوی وي. د يادونې وړ ده چې د ايبونيزم پيروان په اصل کې يهودي عيسوي ډله ده، چې بې وزلي سپېڅلې ګڼي، څاروي نه قرباني کوي او په عمومي ډول سبزي خوړونکي دي.
نرګس
سرده نرګس يا ژمنی نرګس چې Narcissus يې بولي یو څو کلن نبات دی چې د Amaryllidaceae کورنۍ څخه دی. ډنډه یې لويه ده او پوټکي يې پراته دي. په بل عبارت، ډنډره يې کولی شي څو کاله په پرله پسې توګه ګل وکړي او ګل یې هر کال لويیږي. د نرګس ګلونه سپین، ژېړ، سور نارنجي کم رنګه او تېز رنګه رنګونه لري. د دې نبات پاڼې د ریښو څخه په نرم یا ناڅاپه بڼه راوتلې او د ډډ په څنګ کې ایښودل کیږي. ډیفوډیل په مختلفو اندازو کې راځي، د 5 انچ ګلونو څخه په 2 فوټ ډډونو کې د 0.5 انچ ګلونو څخه په 2 انچ ډډونو کې.
په ګلونو کې د ګلونو د نورو ډولونو څخه د نرګس د ګلونو کر کېله او ساتنه اسانه ده او د نويو ګلبڼ کرګرو ته د دې کرل اسانه او ګټور وي.د نرګس بلب او پاڼې زهرجن کرسټالونه لري چې یوازې لوی حشرات کولی شي پرته له دې چې ګل ته زیان ورسوي هغه مصرف کړي، که څه هم حیوانات کولی شي د خاورې لاندې څخه هغه راوباسي. د دې بوټي ګل او ډډ زهرجن نه دی او یوازې د دې بوټي بلب خورا زهرجن دی. ژېړ رنګ یې د سپین رنګ په پرتله ډېر زهرجن دی. سقراط دا نبات د زهرجنیت له امله "د دوزخ د خدایانو غالۍ" بللې.
د نرګس ګل ډلبندي
د نرګس د کرنې وړ ډولونو طبقه بندي د توضیحاتو او اندازه کولو یا د هغه شخص لخوا چمتو شوي طبقه بندي پراساس ده چې ډول یې ثبتوي.