معاصره_دوره_کې_د_بشر_حقونه
دښونې اوروزنې حق :
اسلام چې کله راغې لکه څنګه موچې پورته ایتونو کې ورته اشاره وکړه نودښځې او نارینه ترمنځ یی مساوات راوسته دواړه په انساني کرامت کې یوشان وبلل ، الله تعالی په دې هکله داسې فرمایلي دي ژباړه: ای خلکو ! موږتاسې له یو نارینه اویوې ښځې پیداکړئ اوبیا موتاسې قومونه اوقبلي وګرځولئ ترڅو چې تاسې یوتربله سره وپیژنۍ ،په حقیقت کې دالله په نزد له تاسې نه ترټولو زیات عزتمند هغه څوک دی چې په تاسې کې ترټولو زیات پرهیزګاره وي. همداډول رسول الله صلی الله علیه وسلم داسې فرمایلي (( ښځې دنارینه وسره یوبرابردي ))   اسلام یوازې په دي بسنه نه ده کړې .بلکې اسلام دښځې مقام اودرنښت لوړکړې دی رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي چې (( جنت دمور له قدمونو لاندې دی)) دا راز اسلام په حقوقو اوواجباتو کې دنارینه اوښځې ترمنځ مساوات راوستلي دی همداډول کورنۍ په اسلام کې لوړمقام لري دهغې له کبله په ټولنه کې محبت مینه اورحمت رامنځته کیږي اودهغې له برکته دنارینه اوښځې ترمنځ مشروع اړیکي صورت نیسي ددغې اړیکي داحترام اوقدامت له مخې الله تعالی له خپلو نښانو څخه ګرځولې هغه په دې دروم سورت په (۲۱) ایت کې فرمایی ژباړه : اودهغه له نښانو څخه بله داده چې هغه ستاسې له پاره همدا ستاسې له جنس نه میرمنې پیداکړې ترڅو چې تاسې له هغو سره ارام ترلاسه کړئ اوستاسې ښځې اوخاوند په منځ کې یی مینه اوخواخوږي پیداکړه. نکاح اوواده په اسلام کې یوله مهموکارونو څخه دي اواسلام دغه عمل یو تعبدي عمل ګڼلې دي چې دهغه څخه دځمکې ابادي .دنسل حفاظت اودوام صورت نیسې اوددنیا ژوند ته ښایست اواستقرار وربښي ، ددی روښانتیا په دی دسورت کهب په (۴۶) ایت کې ډاګیزه کیږي چې الله ج فرمایی. ژباړه : دغه مال اودغه اولاد یوازي ددنیوي ژوندانه یوه موقتې ښکلا ده. بل ځای کې په سورت فرقان په (۷۴) ایت کې الله ج فرمایی. .ژباړه: هغه کسان چې دعا ګانې کوي چې (ای زموږ پروردګاره ! مونږ ته له خپلو میرمنو اواولادونو څخه دسترګو یخني راکړه اومونږ دپرهیزګارانو امامان کړه . دارنګه درسول الله صلی الله علیه وسلم نه ډیر حدیثونه روایت شوي دي چې دیو څونه دلته یادونه کوو. ۱ـ ژباړه : څوک چې ستاسو څخه دنکاح کولو قدرت ولري نوهغه دی نکاح وکړي ځکه واده یانکاح لامله هغه کولای شي چې ځان له ګنا ه نه وساتي  ۲ـ ژباړه : په اسلام کې دانشته چې سړې دی واده ونه کړي .اوهمدا ډول بی واده ژوند تیر کړي ۳ـ له حضرت انس رض نه روایت دی . چې حضرت محمد صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي چاچې واده وکړ نیم دین پوره کړه نوواده کول نیم ایمان دی اوانسان دسمې لارې نه اوښتو امکانات کمیږي او دبد کارۍ دلارې نه منع کیږي اودکبیره ګناهونو نه پاک پاتې کیږي .واده یا نکاح به ددواړوخواو په رضایت منځته راځې اوپه زور ودول جایز نه دي په اسلام کې ځکه دایو اوږد ژوند دي اوباید دواړه لورې رضایت ولري اودغه ژوند په مینه اومحبت تیرشي الله (ج) په سورت روم کې فرمایلي دي ژباړه : اودهغه له نښانو څخه بله داده چې هغه ستاسې له پاره همدا ستاسې له جنس نه میرمنې پیداکړې ترڅو چې تاسې له هغو سره ارام ترلاسه کړئ اوستاسې ښځې اوخاوند په منځ کې یی مینه اوخواخوږي پیداکړه همدارنګه په سورت النساء کې الله (ج) واده ته میثاق یعنې پوخ ایمان او اوپاک تړون نوم ورکړې دی اوالله داسې فرمایی ژباړه: ای مومنانو !تاسې ته روا نه دي چې په زور ځان دښځو وارثان کړه                      یعنې ښځو سره په زور واده کول جایز نه دي اودواړولور رضایت ضروري دی اوپلار حق نه لري چې هغه دلور له رضا پرته چاته واده کړي په صحیح بخاري په ۷جلد/۴۳باب/ ۴۹حدیث کې راغلي دي چې یو سړې دخپلې لور له رضا پرته ددی واده په زور له چاسره کړ بیا حضرت محمد صلی الله علیه وسلم ته شکایت له پاره راغله اوحضرت محمد صلی الله علیه وسلم هغه واده فسخه کړ.داډول بل ځای کې فرمایلي دي (کونډه ښځه به ترهغه پورې نه په نکاح کیږي ترڅو له هغې څخه دامر اخیستنې چاره نه وي ترسره شوي .اوپیغله ښځه به ترهغه پورې نه په نکاح کیږي ترڅو له هغې نه اجازه وانخستل شي .) دا راز فرمایی (( که تاسو ته څوک راغې اودنکاح غوښتنه  یی درڅخه وکړه تاسې دهغه له دین اوامانتدارۍ څخه راضي وۍ نوخپلې لوڼه یا خویندې په نکاح ورکړئ)) خودبشرحقوقو نړیواله اعلامیی په شپاړسمه ماده کې راغلي دي (( ښځه اونارینه چې کله بلوغ ته ورسیدل دواړه دنکاح اوکورنۍ جوړولو حق لري ،په دي اړوند به هیڅ راز جنسیت ،نژاداودین ته اعتبار نه ورکول کیږي .دوی دواړه دنکاح اوکورنۍ جوړونې په حقوقوکې مساویانه حقوق لري ،دا راز دنکاح ختمولو په باره کې هم دواړه مساویانه حقوق لري. داچې پورتنیو ارشاداتو څخه جوته شو چې داسلام دین په عامه توګه ددې پریکړې سره په ټکرکې نه دې چې بشر حقوقو نړیوالې اعلامیی په پورتنه ماده کې راغلي دي دارنګه په دی کې هم ورسره اتفاق لري چې جنسیت یانژاد له کبله په نکاح کولوکې کوم قید یاشرط نه وي .نکاح به ددواړو لورو په رضایت سره صورت نیسي یوازې دی مسئله کې ورسره اتفاق نه لري چې مسلمانه ښځه به غیر مسلمان ته په نکاح نه ورکوله کیږي .البته اسلام په دی اړوند ځانګړې حکمت اودلیل لري ، اوداله دې جملې څخه نه دی چې ددین له مخې دښځې په ازادۍ کې قیودات راشي. بلکې دادوجوبوالې او دکورنۍ دټینګښت دهغې دساتنې اوجداوالي پورې تړاونیسي ،ځکه ددی داختلاف له کبله شونې ده چې ددواړوترمنځ به احترام اودرناوی صورت نه نیسي ځکه خاوند به دښځې به دښځې داعتقاد احترام اودرناوی نه کوي ،هغه به دمحمد صلی الله علیه وسلم په پیغمبرې ایمان نه لري ، نودغه کړنې به ددې لامل ګرځي چې په کورنۍ کې اختلاف راشي او هغه به ددی جوګه کیږي چې خاوند خپلې ښځې ته طلاق ورکړي اوکورنۍ اړیکي وشلوي ،له بلې خوا ښځه دکورنۍ په جوړونه کې بنسټیزرول لوبوي ،خوسړې پر هغې لوړ اوبرلاسې وي اودادهغه پر وړاندې دکمزورتیا احساس کوي دغه واړه چارې دکورنۍ داختلاف اوبې نظمې لامل ګرځې، اواسلامي شریعت دنظم ،محبت مینې اورحمت په راوستلو ټینګارکوي ، له بلې خوا دزامنو په اسلامي روزنه زور راوړي ، خودخاوند اوښځې ترمنځ اختلاف په دې ټولو چارو ناوړه اغیزه کوي. داراز مسلمان نارینه ته مشرکې ښځې اویا هغه چې پر الله ایمان نه لري نکاح کول جواز نه لري ، اوددی لامل هم دادی چې دسړي دعقیدې احترام نه ساتل کیږي ، نودا چې په اسلام کې سړې په ښځې قوي اوبرلاسې دی اسلام مسلمان ته دکتابي ښځې سره دنکاح کولوجوازورکړې ، ددی حکمت دادی چې اسلام دټولو پیغمبرانو اورسولانو درناوی کوي چې په هغو کې عیسی اوموسی (ع) هم راځي ،ددی مانا داده چې کتابي ښځه چې مسلمان به نکاح کړې وي داسې څه دمسلمان خاوند څخه نه ویني چې ددین له مخې ددی دنفرت سبب وګرځی ،داحق لري چې دهمدې میړه سره پاتې شي که چیرې خوښه وي