cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د روښاندو غورځنګ
تاریخ
ګایسرت او فوترېل خپل وړاندیز د ۲۰۰۳ ز کال په پسرلي کې د آتیستانو د یوې غونډې له‌لارې، چې ریچارډ داوکېنز هم ګډون درلود، په فلوریدا ایالت کې وړاندې کړ. هغو د ۲۰۰۳ کال د جون پر ۴ نېټه د Brights’ Net وېبسایټ پرانېسته. نوموړي غورځنګ لپاره لومړنۍ خبرتیاوې په ګارډین او وایرد کې د ریچارډ داوکېنز او په نیویارک ټایمز کې د دانیال دینېت د لیکنو له‌لارې خپرې شوې.
د غورځنګ وده دوام مومي او د ۲۰۰۶ ز په وروستیو کې د یو لړ خپاره شویو کتابونو له‌لارې (لکه: د خدای وهم، د طلسم ماتونه، خدای لوی نه‌دی، د ایمان پای، یوه مسیحي ولس ته لیک) د نوي آتیزم په هکله د رسنیزو بحثونو په ترڅ کې ګڼ‌شمېر وګړو د غورځنګ غړیتوب ترلاسه کړ. دا غورځنګ، د پرمختګونو په ترڅ کې، داسې یوه ټاکنیزه سیمه وګرځېده چې اوس‌مهال په‌کې له ۲۰۴ بېلابېلو ولسونو او سیمو څخه ۷۸،۰۰۰ روښاندي ګډون لري.
روښاندي
ګڼ‌شمېر (خو نه ټول) روښاندی د آتیست، د خدای ضد، وګړپال (په ځانګړې توګه، سیکولر وګړپال)، ازاداندي، بې‌دینه، طبیعت‌پال، مادیت‌پال یا فزیکالیست، اګنوسټیک، شکمن‌وال، یا ان طبیت‌پاله پانتیست په توګه هم پېژندل کېږي. سره له‌دې، «غورځنګ له هېڅ تعریف شوي باور سره تړاو نه‌لري». د Brights’ Net وېبسایټ د څرګندونې له‌مخې، موخه یې دا ده ترڅو د «روښاند» ټول‌شموله ګړنه د «عقل اوسنۍ ټولنې» په قاموس کې شامل کړل شي.
د دې ترڅنګ، «پراخه موخه یې د طبیعت‌پاله نړۍلید لرونکو ګڼ‌شمېر او بېلابېلو وګړو شاملېدنه ده چې په عام وګړو کې ګڼل کېږي»، نه دا چې یوازې د «عقل له ټولنې» سره تړاو ورکړل شي. نو، هغه وګړي چې خپل طبیعت‌پاله نړۍلید د «روښاند» ګړنې په کارولو سره څرګندوي، تر هغو چې خدای‌پاله نړۍلید غوره نه‌کړي، د سیکولریستي ورته کتار څخه وتلي دي. د غړیتوب لرونکو په منځ کې د روحانیونو ځیني غړي، لکه د کلیسایي فرقو وزیران او د کلیسا د تاریخ پوهاند او یو ټاکل شوی راهب، هم شتون لري.
د Brights او Supers ترمنځ توپیر
دانیال دینېت په خپل کتاب «د طلسم ماتونه: مذهب د یوې طبیعي ښکارندې په توګه» وړاندیز کوي چې که چېرې غیرطبیعت‌پال د «Bright» ګړنې مفهومونو ته پاملرنه وکړي، اړینه ده ترڅو ځان ته همداسې یوه مناسبه او غوره ګړنه رامنځ‌ته کړي، لکه «Super» (یعنې هغه وګړي چې ماورای طبیعي نړۍلید لري). هغه دغه څرګندنه د آتیستانو نړیوالې ټلوالې په اووم کنوانسیون کې وړاندې کړه. ګایسرت او فوترېل پر دې باور دي چې نوېزونه له روښانتیا پېر سره تل د خپلوۍ یوه نږدې اړیکه لري او د روښانتیا پېر په ترڅ کې د ساینس امکاناتو ته هرکلی ویل کېده او ځانګړې ازادې څېړنې لمانځل کېدلې. هغو د «Super» ګړنې کارونه د «Bright» بډنوم (متضاد) په توګه تایید کړې ده.
نښان
د روښاندو نښان داسې یو اسماني جِرم وړاندې کوي چې له فضا څخه لېدل شوی وي. دا چې په بهرنۍ فضا کې پورته، ښکته، ښي او کیڼ لوري شتون نه‌لري، نو د سیارو ترتیب او د ستورو رڼا او تیاره بدلون مومي. که څه هم نوموړۍ نښان د لېدونکي په انګېرنې پورې تړاو لري، خو په ټوله کې د اوښتنې لپاره راغوښتنې او د تدریجي رڼا کولو حس په معنی دی. په نښان کې لاسي ځای په ځای شوی ګونګوالی په دې معنی دی چې په سمبولیکه توګه دغه مهمه پوښتنه په ډاګه کړي: «د بشریت راتلونکی به لا روڼ وي او که لا تیاره؟». روښاندي هیله لري چې، «داسې هیله‌من یون غوره کړي، چې له امله یې تخیلونه، زموږ د ځمکې لپاره، ذهن ته یوه تدریجي زیاتېدونکې رڼا راولي — د روښانتیا ښېرازېدنه». د روښاندو د نښان د دغه هیله‌من تعبیر لنډیز د یوه شعار له‌لارې دا دی: «اوس نو روښانتیا!».
د نوم لانجمن بحث
د روښاندو غورځنګ د ځینو (مذهبي او غیرمذهبي) وګړو تر نیوکې لاندې راغلی دی او د «روښاند» سرلیک ټاکلو ته یې ګوته نیولې؛ د هغو په باور، دغه نوم ښیي چې طبیعت‌پاله نړۍلید لرونکی د غیرطبیعت‌پال (لکه، فلسفي شکمنوال یا ایډیا‌لیست، ماورای طبیعي معتقد او فلسفي یا مذهبي خدای‌پال) په پرتله لا ځیرک («روښاندی») دی. د بېلګې په توګه: د شکمنوالۍ څېړنو کمېټې د «نه هومره روښاندی» تر سرلیک لاندې د کریس موني یوه لیکنه خپره کړه؛ نوموړی، که څه هم د غورځنګ مخالف نه‌دی، څرګندوي چې، «ریچارډ داوکېنز او دانیال دینېت کولای شي د ‹روښاندو› بې‌عقیدې مذهبي وګړو د بیانومونې لپاره له سره غور وکړي، ځکه چې دغه ګړنه په ناسمه معنی هم د انګېرلو وړ ده». نامتو خبریال او آتیست «کریستوفر هیچېنز» هم دغه نوم «متملقانه» وموند، چې له‌مخې یې «آتیستان په مغرورانه ډول غواړي ‹روښاندي› ونومول شي».
دانیال دینېت د دغو څرګندونو په ځواب کې وایي: "یو منفي غبرګون هم شتون درلود چې تر ډېره پر ټاکل شوې [نه زما له‌لورې] ګړنې یې نیوکه کوله: روڼ‌اند/روښاند، داسې برېښي چې نور ړونداندي، تیاره او یا ناپوهان دي. خو دغه ګړنه، د «همجنسپال» دودیزې ګړنې په څېر، اقتباس شوې ده، او هرومرو نه‌ده چې په پورتني مفهوم وانګېرل شي. څوک چې همجنسپاله نه‌وي، اړینه نه‌ده چې خواشینی شي؛ هغه «معمولي/عادي» وګړی دی. په ورته توګه، هغوی چې روښاندي نه‌دي، دا معنی نه‌لري چې ګواکې تیاره‌اندي دي."
عمر فاروق ګل
عمر فاروق ګل(انګرېزي: Umar Farooq Gul)، عمر فاروق ګل د سوات سره تعلق لري. هغه د ځوانانو د نړیوال کنفرانس بنسټ ایښودونکی ولسمشر دی ، کوم چې د ځوانانو د پراختیا ترټولو لوی سازمان دی
وختي ژوند او زدکړه
عمر فاروق ګل په سول انجینرۍ کې د پاکستان د یو لوړ انجینرۍ پوهنتون څخه چې د UET پیښور په نوم یادیږي لیسانس کړی.
بیا یې د پروژې مدیریت کې د سوداګرۍ اداره کې ماسټر بشپړ کړ.
لکه څنګه چې عمر فاروق ګل یو متشبث او د جذبې له مخې لیکوال دی او د مسلک له مخې انجینر دی.
باندنۍ تړنې
وېشنيزه:پښتانه
عمه ۴۲۰
عمه ۴۲۰ ( هندي: 420 CHACHI يا چاچي ۴۲۰ ) د 1997 مېلادي کال د يو فلم نوم دی چې د کمال حسن له خوا لارښود شوی. په دې فلم کې اداکارانو لکه کمال حسن ، امریش پوري ، اوم پوري ، تبو ، جاني واکر، عایشه جولکا ، نثار ، فاطمه ثنا شیخ ، پرېش راول ، راجندر ناتھ زوتشي رول لوبولی دی.
د ښاغلي 420 فلم له امله، معمولا چلباز، دوکه باز او چالاکه خلک په هند کې 420 بلل کیږي.
تړنې
وېشنيزه:هندي فلمونهب وېشنيزه:هندي فلمونه وېشنيزه:هندي دین وېشنيزه:هندي جلا وطنه حکومت وېشنيزه:هندي تلوېزيون وېشنيزه:هندي تصوف وېشنيزه:هندي تاريخپوهان وېشنيزه:هندي انجنيران وېشنيزه:هندي افغان واکمن وېشنيزه:هندي ادبيات وېشنيزه:هندي
دافغانستان جمهوریت
دافغانستان جمهوریت په ۱۹۷۳زیږدزیږکال کي دسردار محمد داوودخان له لوري دیو کودتاپه پایله کي رامنځ ته اوپه ۱۹۷۹زیږدیزکال کي دنورمحمد ترکي له لوري دیوې بلي کودتا په پایله کي له منځه لاړ.
داوودخان او کودتا
سرادار محمدداوودخان چي دظاهرشاه داکازوی وو غوښتل یې چي دامریکا او روسیې په دغه لوبه کي افغانستان یومنځګړۍ سیاسي رول ولوبوي اوپه دې توګه داوودخان هیله درلوده چي دروسيې اود امریکا له سیاستونوڅخه په ګټه اخیستي یوداسي نظام رامنځ ته کړي چي دافغانستان اقتصاد اونفوذ په سیمه کي وغوړيږي، داوودخان دخپلي دغه موخي لپاره په ۱۹۷۳زکال کي هغه مهال کودتا وکړه کله چي ظاهرشاه روم ته تللی وو اوپه دې توګه یې افغانستان له شاهي نظام څخه دجمهوریت په لوري بوت. داوودخان له خپل ځیرک فکرسره ډېر تندخویه هم وو اوپخپله شپږکلنه موده کي ې څوپرلپسې اقتصادي لاري چاري سرته ورسولې خوپه سیمه کي دروسانو شومي موخي اوپه افغانستان کي دخلقي افسرانو شتون ددې سبب وګرځېدی چي داوودخان له یولړ ستونزو سره مخ سي اوافغانستان چي تازه یې داقتصادي پرمختګ په لوري ګامونه اخیستي وه دروسانو ترغیرمستقیم ګواښ لاندي سو. داوودخان چي دروسانو ورځ تربلي نفوذ اوپه سیمه کي ددوی امریکا ضدفعالیتونه ولیدل پوه سوچي روسان دافغانستان سره خپلي مرستي دامریکا پرضدکوي اوپه دې توګه غواړي چي افغانستان دخپل ځان لپاره دیوسیاسي پل په توګه وکاروي.
د داوودخان شهادت او دجمهوریت پای
دشوروي اتحاد په موخي ترپوهېدلو وروسته محمدداوودخان دافغانستان اقتصادي پرمختګ له سیاسته لیري وساته اوپه دې توګه یې غوښتل چي دروسانو واک له افغانستان څخه لنډکړي، ددې ترڅنګ سردار داوودخان امریکاپلوه هیوادونوته خپل سفرونه هم پیل کړه اوپه دې ترځ کي یې له عربستان، پاکستان اوخلیجي هیوادونوسره اړیکي ورغولې خودنوموړي دې کارځکه هیڅ ګټه ونکړه چي روسانوپه افغانستان کي خپل نفوذ هرلوري ته غځولۍ وو اوپه اخرکي یې دخلقیانو او پرچمیانوپه مرسته باندي سردارمحمدداوودخان په شهادت ورساوه. داپېښه په ۱۹۷۹زیږدیزکال کي رامنځ ته سول چي په پایله کي یې افغاستان دامریکا اوروسانو دغلط سیاست له کبله څلوېښت کاله پرلپسې په اورکي وسوخېدی اولاتراوسه هم سوځي.
فتح جنگ
فتح جنګ د شاه شجاع زوی د اعلیحضرت تیمور شاه نمسی او د افغانستان د بنسټګر احمد شاه ابدالي کړوسی و.
صالح محمد خان هوتک
زدکړې:
ارواښاد مولوي صالح محمد چې دکابل په حبیبیه لېسه کې یې زده کړې کړې وې
دندې:
د زدکړو تر بشپړ کېدو وروسته ښاغلي صالح محمد خان هوتک په حبیبیه لېسه کې د پښتو  ژبې ښوونکی وګمارل شو. او د امیر شهید حبیب الله خان په وخت کې یې په سراج الاخبار کې پښتو لیکنې کولې او دده شعرونه هم پکې چاپېدل. بیا چې دافغانستان دخپلواکۍپرمهال مولوي صاحب کندهار ته لاړ نو هلته یې د مکتب تجار په نوم یوښوونځي پرانیست چې بیا وروسته د شالمار او مشرقي د ښووڼځي به نامه یادېده او دي ددې ښوونځي مدیر و. په همدغه وخت کې ده د طلوع افغان ورځپآنه هم تاسیس کړه اوترڅنګ یې دکندهار دپوهنې ( معارف ) دمدیریت چارې هم پر مخ بیولې. تر هغه وروسته بیا د د طلوع افغان د مدیریت چارې د بابا عبدالعزیز الکوزي له خوا ترسره کیدلې.
سیاسي فعالیت:
نوموړي د ولسې جرګې په لسمه ـ یولسمه دوره کې د کندهار د خلکو استازیتوب هم وکړ.
مړینه:
مولوي صالح محمد خان هوتك د ١٣٣٩ ل ل كال د وږي پر ٤ په كابل كې له دې نړۍ څخه د تل لپاره سترگې پټې کړې.
کمال حسن
هغه د هندي سینما یو له مشهورو اداکارانو څخه دی چې په پراخه کچه ستایل شوی. کمال حسن څو هندي فلمي جایزې ګټلې دي، د هغې ډلې څخه د ملي فلم جایزه د بېلګې په توګه يادولی شو.
هغه د اداکارۍ تر څنګ د سکرین په لیکلو او لارښودنې کې هم بوخت دی، هغه د سندرغاړي ، سندرساز او کوریوګرافر په توګه هم کار کوي. کمال حسن په 2005 کې د سیتیاباما پوهنتون څخه افتخاري دوکتورا ترلاسه کړه.
هغه په هرم فلم کې کار کړی دی.
فیلموګرافي
د ځینو فلمونو لیست چې کمال حسن پکې کار کړی دی:
تړنې
وېشنيزه:1954 زېږېدنې
د متر کنوانسیون
د متر کنوانسیون (په فرانسوي ژبه کې: Convention du Mètre) چې د متر تړون په نامه هم یادیږي هغه نړیوال تړون دی چې د ۱۸۷۵ز کال د مې په ۲۰مه په پاریس کې د ۱۷ هېوادونو (ارجنټاین، اتریش-هنګري، بلجیم، برازیل، ډنمارک، فرانسه، جرمني، ایټالیا، پیرو، پرتګال، روسیه، هسپانیه، سویډن، سویس، عثماني سترواکۍ، د امریکا متحده ایالات او وینزویلا) استازو له خوا لاسلیک شو. یاد تړون د وزنونو او اندازه کولو نړیواله اداره (BIPM) رامنځته کړه، چې د وزن او اندازه کولو عمومي کنفرانس (CGPM) او د وزن او اندازه کولو نړیوالې کمیټې (CIPM) تر څارنې لاندې یو نړیوال سازمان دې چې د مټریک سیسټم پراختیا او نړیواله مټرولوژي همغږي کوي.
د متر تړون د غړو هېوادونو لپاره هغه دایمی جوړښت رامنځته کړ چې د BIPM د فعالیتونو د تمویل او مدیریت د څرنګوالي برسېره د واحدونو په اړه د اندازه کولو واحدونو پورې اړوند ټولو مسلو کې د ګډ تړون له مخې عمل وکړي.
د BIPM درې ارګانونه دا دي:
په متر کنوانسیون کې د هېوادونو د غړیتوب سربیره د وزن او اندازه کولو عمومي کنفرانس (CGPM) په ۱۹۹۰ز کال کې د یو شمېر هېوادونو او اقتصادي ادارو لپاره د CGPM د شریک هېوادونو حیثیت رامنځته کړ ترڅو یاد هېوادونو او اقتصادي ادارې وکولی شي د ملي مټرولوژی انسټیټیوټ (NMIs) له لارې د BIPM په ځینو فعالیتونو کې برخه واخلي. دغه راز غړي هېوادونه باید متر کنوانسیون ته د غړیتوب په بدل کې فیس ورکړي، خو یو شمېر هېوادونه د کلونو په اوږدو کې د دې فیسونو په ورکولو کې پاتې راغلي او د یاد فیسونو د ورکولو تمه یې هم نه کېږي نو ځکه د هېوادونو دا کار د دې لامل شوي چې ځینې هیوادونه لکه شمالي کوریا له پروتوکول نه لرې شي. دغه راز د ۲۰۲۰ز کال د جنوري تر ۱۳مې پورې متر کنوانسیون کې ۶۲ هېوادونه او ۴۰ شریک هېوادونو او اقتصادي ادارو غړیتوب درلود.
په پیل کې د مټر کنوانسیون یوازې د وزن او اوږدوالي واحدونو پورې اړه درلود، خو په ۱۹۲۱ز کال کې د وزن او اندازه کولو عمومي کنفرانس (CGPM) په شپږمه غونډه کې بیاکتنه وشوه او د BIPM ساحه او مسؤلیتونه یې د فزیک نورو برخو ته هم وغځول. دغه راز په ۱۹۶۰ز کال کې د CGPM په ۱۱ مه غونډه کې د واحدونو سیسټم چې پخوا یې رامنځته کړی و، وروسته د واحدونو نړیوال سیسټم د SI لنډیز سره ونومول شو (چې فرانسوي نوم یېSystème International d'unites ده).
د تړون غځول (۱۹۲۱ز کال) او د واحدونو نړیوال سیسټم ( SI) پراختیا
د میټر کنوانسیون په اصل کې د اوږدوالي او د وزنونو معیارونو چمتو کولو په موخه رامنځته شوی و، چې د نورو واحدونو لپاره معیارونه د نورو ارګانونو له خوا لکه وخت د ستورپوهانو له خوا، بریښنایی واحدونه د یو لړ نړیوالو کنفرانسونو په واسطه کنټرول کېده او نور فزیکي معیارونه او مفاهیم د نړیوالو ادارو لکه د پلي شوي فزیک نړیواله ټولنې او د پلي شوي کیمیا نړیواله ټولنې له خوا تعریف شوي. همدارنګه د CGPM په ۸مه غونډه کې (۱۹۳۳ز کال کې) پریکړه وکړه چې د نورو نړیوالو ادارو سره همکاري وکړي ترڅو د بریښنایی واحدونو لپاره معیارونو باندې موافقه وکړي.
غړیتوب
CGPM کې غړیتوب دوه ډوله ده، چې لومړۍ یې د هغو هېوادونو لپاره بشپړ غړیتوب دې چې غواړي د BIPM فعالیتونو کې برخه واخلي او دویم یې د هغو هېوادونو یا اقتصادي ادارو لپاره غړیتوب دې چې یوازې د MRA پروګرام کې برخه اخیستل غواړي. دغه راز غړي هېوادونه په CGPM کې د څارونکي حیثیت لري. لکه څنګه چې د کنوانسیون سازمانونو او حکومتونو ترمنځ ټولې رسمي اړیکې په فرانسه کې د غړو هېوادونو د سفیر له خوا اداره کېږي، دا په دې مانا ده چې غړي هېوادونه باید له فرانسې سره ډیپلوماټیکې اړیکې وساتي، که څه هم د دواړو نړیوالو جګړو په لړ کې هغه هیوادونه چې له فرانسې سره په جګړه کې وو په CGPM کې خپل غړیتوب خوندي ساتلی و. دغه راز د هرې CGPM پرانیست غونډه د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر له خوا او ورپسې ناستې یې د فرانسې د علومو اکاډمۍ د رییس له خوا ترسره کېږي.
د ۱۸۷۵ز کال د مې په ۲۰مه د اوولسو هېوادونو استازو چې په ۱۸۷۵ کال کې یې د متر په کنفرانس کې ګډون کړی وو، د متر کنوانسیون لاسلیک کړ. د ۱۸۸۴ز کال د سپټمبر په ۱۷مه د برتانیې حکومت یاد کنوانسیون لاسلیک کړ، چې د کنوانسیون د غړو شمېر په ۱۹۰۰ز کال کې ۲۱ هېوادونو، په ۱۹۵۰ ز کال کې ۳۲ او په ۲۰۰۱ ز کال کې ۴۹ هېوادونو ته ورسېد او په ۲۰۲۰ز کال د جنورۍ تر ۱۳ نیټې پورې د کنوانسیون په عمومي کنفرانس کې ۶۲ غړي هیوادونه، ۴۰ شریک هېوادونه او اقتصادي ادارې او څلور نړیوال سازمانونه ورسره یو ځای شو.
د کنوانسیون پخواني غړي
لاندې پخواني غړي د کلونو په اوږدو کې د خپلو بقایاو د نه ورکولو له امله له کنوانسیون نه ایستل شوي:
ماري انینګ
ماري انینګ (په انګلیسي: Mary Anning؛ پیداښت: ۲۱-مې-۱۷۹۹؛ مړینه: ۹-مارچ-۱۸۴۷) انګلیسۍ فوسیل ټولوونکې، پلورونکې او د پالیونتولوجېسته وه او د هغو پلټنو له‌امله یې چې د سویل‌لوېدیځ انګلستان د دورسېت ښار په لایم رېجیس سیمه کې د انګلستان کانال په اوږدو کې پر جوراسیک سمندري فوسیلونو باندې ترسره کړې وې، د نړۍ په کچه شهرت وموند. دا د انینګ موندنې وې چې د ماقبل‌التاریخ ژوند او د ځمکې د تاریخ په هکله یې په علمي تفکر کې بدلونونه راوستل.
انینګ د سیمې په بلو لیاس او چارموت مدستون کمرو کې د فوسیلونو په لټه کې وه، په تېره بیا د ژمي په میاشتو کې چې د ځمکې د ښویېدلو له‌امله نوي فوسیلونه راوځي او باید مخکې تر هغو چې په سمندر کې ورک شي، ژر تر ژره راټولولو ته یې اقدام وشي. د هغې د پلټنو پایلې عبارت دي له: په سمه توګه د ایکتیوسور لومړنی پېژندل شوی سکلېټ (د دغې پلټنې پر مهال انینګ دولس کلنه وه)؛ د پلسيوسور کابو بشپړ لومړني دوه سکلېټونه؛ له آلمان څخه بهر د تېروسور لومړنی واقع شوی سکلېټ؛ او د کبانو فوسیلونه. هغه مهال کوپرولیتونه زارمورې ډبرو په توګه پېژندل کېدل؛ وروسته معلومه شوه چې کوپرولیتونه فوسیلي شوي فاضله مواد دي او د انینګ پلټنو په دغه کشف کې ستره ونډه درلوده؛ همدا راز هغې کشف کړه چې بلېمنیت فوسیلونو، د نومهالو سفالوپوداوو په څېر، د دفاعي مادې فوسیلي شوې کڅوړې لري.
انینګ، له مالي پلوه، د ژوند په ډېريو کلونو کې له ستونزو سره لاس او ګرېوان وه. د یوې ښځې په توګه، د لندن جیولوجیکي ټولنې سره د یوځای کېدو پر شرایطو برابره نه‌وه او هغې تل د علمي ګډون لپاره پوره امتیاز نه‌ترلاسه کاوه. سره له‌دې، د هغې ملګري، جیولوجېست هنري دو لا بېچه، (چې «Duria Antiquior» یې نقاشي کړه او دا د ماقبل‌التاریخ ژوند د یوې صحنې تصویري بڼه وه چې د د فوسیلونو له بیا نښلولو او جوړولو پر بنسټ رامنځ‌ته شوه؛ دغه نقاشي کې د انینګ له موندنو او موندل شویو فوسیلونو څخه ګټه اخېستل شوې وه او په پراخه توګه خپره او وپلورل شوه چې انینګ یې هم له ګټې څخه بې‌برخې پاتې نه‌شوه. انینګ په بریتانیا، اروپا او امریکا کې، په جیولوجیکي غونډو کې مشهوره شوه او د اناټومي او همدا راز د فوسیل راټولولو په مسایلو کې له هغې سره مشوره کېدله. د هغې یوازېنۍ علمي لیکنه چې د ژوند په اوږدو کې یې خپره شوه، په ۱۸۳۹ز کال کې د «طبیعي تاریخ مجله» کې لیکنه وه، او دا د هغه لیک یو اقتباس ؤ چې انینګ د مجلې مسوول مدیر ته لیکلی ؤ او په دغه لیک کې د هغه یوه ادعا تر پوښتنې لاندې راغلې وه.
په ۱۸۴۷ز کې د هغې له مړینې وروسته، د ژوند کیسه یې خورا د پام وړ وګرځېدله. د انینګ د ژوند په هکله یوه ناپېژندل شوې مقاله د ۱۸۶۵ز کال په فبروري کې د چارلس دیکنز په «د ټول کال په اوږدو کې» ادبي مجله کې خپره شوه. تر ډېرو کلونو پورې د «ماري انینګ، فوسیل موندونکې» لیکونکی دیکنز ګڼل کېده، خو په ۲۰۱۴ز کې پالیونتولوجي‌پوهانو، مایکل ا. تېلور او هیو س. تورنس، هنري ستوارت فاګان د لیکوال په توګه وپېژنده او څرګنده یې کړه چې د فاګان اثر «نه اصلي ؤ او نه موثق» او «د انینګ په ادبیاتو کې یې داسې تېروتنې راوستلې چې لا تراوسه ستونزمنې پاتې دي». په ځانګړې توګه، هغو څرګنده کړه چې فاګان خپله مقاله تر ډېره بریده او په ناسمه توګه، د انینګ د ژوند او آثارو په هکله د دورسېت اصلي مېشتي «هنري رولنډ برَون» د ۱۸۵۹ز کال له لارښود کتاب (د لایم رېجیس ښکلاوې) څخه غلا کړې ده.
د ماشومتوب لومړي کلونه
ماري انینګ د ۱۷۹۹ز کال د مې میاشتې پر ۲۱مه د انګلستان د دورسېت په لایم رېجیس کې زېږېدلې ده. پلار یې ریچارد انینګ (شاوخوا ۱۷۶۶ تر ۱۸۱۰ز) ترکاڼ ؤ چې د ښار ترڅنګ د ساحلي کمرو غاړې کې فوسیلونه رااېستل او هغه یې سیلانیانو ته پلورل او په‌دې توګه یې خپلې مالي اړتیاوې پوره کولې؛ مور یې ماري مورې (شاوخوا ۱۷۶۴ تر ۱۸۴۲ز) په «مولي» مشهوره وه. د انینګ مور او پلار د ۱۷۹۳ز کال د اګوسټ پر ۸مه نېټه، په بلندفورد فوروم کې سره واده وکړ او لایم ته کډه شول، او د ښار پر پُل باندې جوړ شوي کور کې یې ژوند کاوه. هغو د کومبې واټ د «Dissenter» بېلتون‌پالې کلیسا ته ورغلل، چې عبادت کوونکي یې په لومړیو کې ځانونه خپلواک ګڼل او وروسته د «کنګره‌پالو» یا «ډله‌پالو» په نوم مشهور شول. شېلي اېملینګ لیکي چې د دوی کور سیند ته ډېر نږدې ؤ، داسې چې هغه سیلۍ چې د کمرو په اوږدو کې لګېدلې او فوسیلونه یې رابهر کول، ځینې وخت به د انینګ کور یې تر اوبو لاندې کاوه او کله ناکله به د ډوبېدلو له وېرې د کور په دوه‌یم پوړ کې ویده کیدل.
مولي او ریچارد لس ماشومان درلودل. لومړنۍ یې «ماري» په ۱۷۹۴ز کې زېږېدلې وه. له هغې وروسته بیا هم یوه لور یې پیدا شوه، چې لږ څه له زېږون وروسته مړه شوه؛ جوزف په ۱۷۹۶ز کې او بل زوی یې په ۱۷۹۸ز کې وزېږېده چې په ماشومتوب کې مړ شو. د همدغه کال په ډسمبر کې، لومړۍ ماري (تر ټولو لوی ماشوم) څلورکلنه وه چې اور ته د لرګیو اچولو له‌امله یې کالي اور اخلي او مړه کېږي. د دغې پېښې راپور د ۱۷۹۸ز کال د ډسمبر پر ۲۷مه په بت کرونیکل کې ورکړل شو: «د ښاغلي ر. انینګ، د لایم ترکاڼ، څلور کلن ماشوم د مور له‌خوا په یوې کوټه کې چې د لرګیو دړې په‌کې وې، شاوخوا پنځه دقیقې یوازې پرېښودل شو؛ د انجلۍ کالي اور اخلي او د سوځېدو د ژورو ټپونو له‌امله مري».
انینګ پنځه میاشتې وروسته وزېږېدله، او په‌دې ډول، کورنۍ یې د مړې خور نوم ورباندې ږدي. له هغې وروسته لا زیات ماشومان یې وزېږېدل، خو هېڅ یوه یې له یوه یا دوه کلونو څخه زیات عمر ونه‌کړ. یوازې دوه‌یمه ماري انینګ او تر هغې درې کاله مشر ورور یې «جوزف» تر زړښت پورې ژوندي پاتې شول. په ماشومانو کې د مړینې لوړه کچه یوازې د انینګ کورنۍ لپاره غیرعادي مسأله نه‌وه. د نولسمې پېړۍ په اوږدو کې، په انګلستان کې کابو نیمایي ماشومان مخکې تر پنځه کلنۍ مړه کېدل او د نولسمې پېړۍ په لومړیو کې د لایم رېجیس د ګڼي‌ګوڼي ژوند وضعیت له‌امله د نویو زېږېدلو ماشومانو مړینه تر ډېره د چېچک او شري له‌امله وه.
د ۱۸۰۰ز کال د اګوسټ پر ۱۹مه نېټه، کله چې انینګ ۱۵ میاشتنۍ وه، یوه پېښه رامنځ‌ته شوه چې وروسته د سیمې فولکلور کیسه وګرځېده: د یوې ډلې له‌خوا د آس سپرلۍ یوه ننداره روانه وه او د نارون یوې ونې لاندې انینګ د ګاونډي ښځې «الیزابېت هاسکینګز» په غېږ کې نیولې وه، ترڅنګ یې دوه نورې ښځې هم ولاړې وې او ننداره یې کوله چې پر ونه تندر ولګېده او درې واړه ښځې یې ووژلې. نندارچیانو په ماشوم په چټکۍ سره کور ته ورساوه، په تودو اوبو یې ومینځه او بېرته په کې سا راغله. د سیمې یوه ډاکتر د هغې ژوندي پاتي کېدل معجزه وګڼله. د انینګ کورنۍ وویل چې هغه مخکې تر دغې پېښې یوه ناروغه ماشومه وه خو وروسته له هغې داسې ښکاري چې روغه شوه. کلونه وروسته، د ټولنې غړو د دغې انجلۍ تلوسه، ځیرکتیا او ژوندی شخصیت، نوموړې پېښې سره اړوند ګڼي.
د انینګ زده‌کړې خورا محدودې وې، خو ویې کولای شول چې د کنګره‌پالو «یکشنبې ښوونځي» کې شامله شي، چېرې چې لیک او لوست یې زده کړل. د کنګره‌پالو د عقیدتي اصولو له‌مخې، د انګلستان هغه وخت کلیسا پر خلاف، تر ډېره د بېوزلو د زده‌کړې پر اهمیت ټینګار کېده. د هغې تر ټولو ارزښتمنه شتمنۍ د «مخالفانو الهیات‌پوهنې او کره‌کتنې مجله» وه چې په هغې کې د کورنۍ کشیش، جېمز ویتون، دوه مقالې خپرې کړې وې، په یوې کې ټینګار پر دې ؤ چې خدای نړۍ په شپږو ورځو کې خلق کړې ده، او په بله کې یې له مخالفانو څخه غوښتل شوي وو چې د جیولوجي نوی علم زده کړي.
برېښنايي تودونکي (بخارۍ)
برېښنايي بخارۍ هغه بهير دی، په کوم کې چې برېښنايي انرژي نېغ په نېغه د شا اوخوا ۱۰۰٪ اغېزمنتيا په اندازه د تودوخې په انرژۍ بدلېږي او ارزانه وسايل پکې کارول کېږي. په عامو کارځايونو کې يې د هوا تودول، پخلی، د اوبو تودول او صنعتي بهيرونه دي. يوه برېښنايي بخارۍ يوه برېښنايي اله ده کومه چې برېښنايي جريان په تودوخه بدلوي. د هرې برېښنايي بخارۍ په منځ کې د تودوخې عنصر یو برېښنايي مقاومت کونوکی دی او د «جول» تودولو په اصل عمل کوي: يو برېښنايي جريان چې د مقاومت کونکي څخه تېرېږي برېښنايي انرژي به د تودوخې په انرژۍ بدله کړي. ډيری نوي برېښنايي د دودوخې الې د «نيکروم» له مزو څخه د فعال عنصر په توګه کار اخلي؛ د تودولو عنصر چې په ښي اړخ کې ليدل کېدای شي، د سيراميکي انسوليټرونو په مټ مرسته شوی نيکروم مزي استعمالوي.
په بديل ډول، د تودوخې يو پمپ کولای شي شا اوخوا ۳۰۰٪ اغېزناکه تودوخه تر لاسه کړي، يا د ۳.۰  فعاليت ضريب، ځکه چې دا يواځې د شا اوخوا سيمې، چېرته چې ډېره هوا وي، څخه د شته تودوخې انرژي په لېږدولو سره برېښنايي طاقت کاروي. د تودوخې پمپ يو برېښنايي موټر کاروي، تر څو د سړولو جريان په حرکت راولي، کوم چې د تودوخې انرژي د شا اوخوا يا بهر هوا په څېر سرچينو څخه راکش کولای شي (يا د يخچال د داخلې برخې) او دا تودوخه فضا ته رهبري کوي، څو توده شي (د يخچال په حالت کې پخلنځی تودوي). دا د مستقيمې برېښنايي تودوخې په پرتله د برېښنايي انرژۍ تر ټولو ښه استعمال دی، خو ډېرو زياتو ګران بيه وسايلو ته اړتيا لري، تر څنګ يې پايپ تېرولو ته اړتيا لري. ځينې د تودوخې سيستمونه د هوا د يخولو لپاره مخ په شا چلول کېدای شي، تر څو داخلي سيمه يخه وي او ان توده هوا يا اوبه بهر ته خوشې کېږي يا په ځمکه خوشې کېږي.
د هوا بخارۍ
د فضا بخارۍ د دې لپاره دي چې د ودانيو داخلي برخې ګرمې شي. د فضا د تودولو وسايل په هغو ځايونو کې ګټور دي، چېرته چې د هوا مديريت ستونزمن وي، لکه په لابراتوارونو کې. د برېښنا په مټ د فضا د تودولو ډېرې لارې چارې کارول شوي دي.
د انفراريډ وړانګنې بخارۍ
انفراريد وړانګنې بخارۍ د تودوخې له هغو عناصرو څخه کار اخلي، کوم چې د تودوخې لوړې درجې ته رسېږي. عموماً دا عنصر د شيشې د يو پوښ په داخل کې اېښودل کېږي چې  د برېښنا ګروپ ته ورته وي او يو منعکس کونکی لري، څو د انرژې توليد د بخارۍ له بدن څخه دباندې رهبري کړي. دا عنصر انفراريډ وړانګې خوشې کوي، کومې چې د هوا يا فضا له لارې سفر کوي، تر څو له يوې جذبونکې سطحې سره ولګېږي، چېرته چې د هغې يوه برخه په تودوخه بدلېږي او نيمه برخه يې منعکسه کېږي. دا تودوخه د هوا د ګرمولو پر ځای، نېغ په نېغه په خونه کې شته شيان او خلک تودوي. د بخاريو دا ډول بڼې په ځانګړي ډول په هغو سيمو کې ګټورې دي، له کومو سيمو چې هغه هوا الوزي چې توده شوې نه وي. دا د تکاويو او ګراژونو لپاره هم بېلګه ييز دي، چېرته چې د نقطه يي تودوخې اړتيا وي. په عام ډول، دا د ځانګړې موخې د تودولو لپاره تر ټولو په زړه پورې انتخاب دی.
د وړانګو بخارۍ په چوپتيا سره خپل کار کوي او د خپل توليد د متمرکز سختوالي او ډېرې تودوخې څخه د خونديتوب د کمښت له امله نژدې وسالو د اور اخيستلو تر ټولو ستر ممکنه ګواښ وړاندې کوي. په انګلستان کې، دې وسايلو ته کله کله برېښنايي اورونه ويل کېږي، ځکه په اصل کې دا د دې لپاره کارول شوي وو چې د پرانيستي اور ځای ونيسي.
په دې برخه کې ښودل شوې د بخارۍ فعاله وسيله يو بل سره د ويلې شوې سليکا ټيوب په داخل کې د نيکروم مقاومت کونکي يو مار پېچ تاو شوی مزی دی، چې دواړه سرونه يې فضا ته ازاد دي، په داسې حال کې چې داسې بېلګې شته، چېرته چې ويلې شوې سليکا په سرونو کې بندېږي او مقاومت کونکی مرکب يې نيکروم نه وي.
کنويکشن بخارۍ
په کنويکشن بخارۍ کې، د تودوخې عنصر ، د تودوخې د لېږد په مټ له دې سره په اړيکه کې هوا تودوي. توده هوا د سړې هوا په پرتله کمه ډبله وي، ځکه خو دا د جوش له اماه پورته کېږي او په دې ډول نورې يخې هوا ته اجازه ورکوي چې د هغې ځای ونيسي. دا د تودې هوا يو کنوينشن جريان (په ټاکلي استقامت د جارج لېږدول شوی واحد/د هوا څرخېدل) جوړوي، کوم چې له بخارۍ څخه پورته کېږي، شا او خوا هوا تودوي، بيا سړيږي او په همدې ډول دا جريان بيا تکراروي. دا بخارۍ کله کله له تيلو يا تودو مايعاتو څخه ډکې وي. دا د بندې سيمې د تودولو لپاره تر ټولو غوره موزونه بخارۍ ده. دوی په چوپتيا سره خپل کار کوي او که په غېر ارادي ډول له شا و خوا وسايلو سره په اړيکه کې کېږي، نو د وړانګيزو برېښنايي بخاريو په پرتله يې د اور اخيستلو ګواښ هم کم وي.
د پکيو بخارۍ
د پکې والا يوه بخاروۍ، کومې ته چې د ځواک لرونکي کنويکشن بخارۍ هم ويل کېږي، يو ډول کنويکشن بخارۍ ده، په کومه کې چې يو برېښنايي پکی وي، څو د هوا جريان تېز کړي. دوی د زيات شور سره فعاليت کوي، کوم شور چې د پکي د چلېدو له امله پيدا شوی وي. که چېرې په غېر ارادي ډول د شا اوخوا وسايلو سره اړيکه پېدا کړي، نو تريو بريده د اور لګېدو خطر لري. دوی د دوی ګټې دا دي چې دوی له هغو بخاريو څخه زيات مستحکم دي، کومې چې طبيعي کنويکشن استعمالوي او د انتقال وړ او کوچنيو خونو د تودولو سيستم لپاره هم کم مصرفه دي.
زېرمه کونکې بخارۍ
د زېرمه کونکې بخارۍ سيستم د ارزانه برېښنا د نرخونو څخه ګټه اخلي، کومه چې د کمې غوښتنې پر مهال پلورل کېږي، لکه د شپې له مخې. په انګلستان کې، دې ته د ۷ اقتصاد نوم ورکړل شوی دی. زېرمه کونکې بخارۍ د خټو په خښتو کې تودوخه زېرمه کوي، بيا د اړتيا پر مهال د ورځې له مخې دا تودوخه خوشې کوي. د تودوخې زېرمه کونکې نوې بخارۍ د برېښنا د جلا جلا پلورلو سره استعمالېږي. په داسې حال کې چې دا لا هم د اقتصاد۷ سره کارول کېدای شي، دوی د ورځې له مخې د برېښنا د پلور سره هم کارېدای شي. دا د نوې طرحې د ځانګړتياوو له امله دي، کومې ځانګړتياوې چې د جوړولو پر مهال ورزياتېږي. د نويو طرحو تر څنګ د ترموسټاټ يا د سينسر کارولو د تودوخې زېرمه کولو د بخاريو فعاليت ښه کوي. يو ترموسټاټ (د تودوخې تنظيمونکې اله) يا سينسر (د تودوخې ضبط کونکې) د خونې د تودوخې درجې د معلومولو او د هغې سره په سمون کې د بخارۍ د توليد د بدلولو وړتيا لري.
اوبه هم د تودوخې د زېرمه کولو د وسيلې په توګه کارېدای شي.
د ځمکې لاندې کورنۍ برېښنايي بخارۍ
د ځمکې لاندې بخارۍ يو برېښنايي سيستم کې د تودوخې مزي د فرش لاندې خپرېږي. جريان د يو لېږدونکي تودوخې موادو څخه تېريږي، کوم چې په مستقيم ډول د مزي له ولټاژ (۱۲۰ يا ۲۴۰ ولټه) څخه يا له ټرانسفارمار څخه په کم ولتاژ کې وړاندې کېږي. تاوده شوي مزې نېغ په نېغ د لېږدونکو په مټ فرش ګرموي او فرش د ترموسټاټ له خوا د ټاکل شوې تودوخې درجې پورې له رسېدو څخه وروسته بندېږي. د يو تود فرش د سطحې تودوخه شا اوخوا يخو سطحو (بام، ديوالونه، فرنيچر) پورې رسوي، کوم چې تودوخه جذبوي او ټوله هغه تودوخه چې جذب شوې نه وي په نورو سړو سطحو منعکسه کوي. د تودوخې، جذب او انعکاس دا جريان کرار کرار پيل کېږي او تر ټاکلې تودوخې درجې ته په نژدې کېدو سره په کرار کرار کمېږي او کله چې توازن تر ټولو خواوو پورې ورسېږي، نو دا بيا بندېږي. د يو فرش ترموستات يا د يوې خونې ترموستات یا د دوی دواړو مرکب د فرش لګېدل/بندېدل مديریت کوي. د وړانګيزې ګرمونې په بهير کې، د هوا يو نری پوړ، کوم چې له تودو شويو سطحو سره په اړيکه کې وي، همدا راز ځينې تودوخه جذب کوي او دا يو څه اندازه کانويکشن (د هوا څرخېدل) پیدا کوي.
محمد اکبر خان
غازي محمد اکبر خان د امير دوست محمد خان زوی پر (۱۸۱۷) زېږدي زیزیدلی دی. نوموړی د وزیر محمد اکبر خان ،امیر محمد اکبرخان او سردار محمد اکبرخان په نوم هم شهرت درلود. د امیر دوست محمد خان په لومړۍ دوره کې محمداکبر خان د جلال آباد حکمران وو ، په همدې وخت کې (۱۸۳۷) ز کال سکانو د خيبر په دره کې د جمرود کلا ونیوله ، غازي محمداکبر خان له سکانو سره په جگړه پيل وكړ. د جگړې په بهير كې غازي محمداکبر خان د سکانو د جگړې بولندوی هری سنگ د تورې په گوزار ټپي کړ او نوموړی له دغه ټپ څخه مړ شو.
رنتهمبور (زندان)
د رنتهمبور زندان د هند د راجستهان په سوای مادهیپور کې موقعیت لري ،دغه زندان د رنتهمبور په کلا کې و چې دغه کلا (قلعه) او جیل په ۹۴۴ زیږدیز کال د راجا سجراج ویر سینګ ناګیل له خوا چې د جاټانو دیو کوچني ایالت (سټيټ ) واکمن و جوړه شوې وه.
د رنتهمبور د زندان تاریخي شالید:
د رنتهمبور زندان د هند د راجستهان په سوای مادهیپور کې موقعیت لري ،دغه جیل د رنتهمبور په کلا کې و چې دغه کلا( قلعه) او جیل په ۹۴۴ زیږدیز کال د راجا سجراج ویر سینګ ناګیل له خوا چې دجاټانو دیو کوچنی ایالت (سټيټ) واکمن و جوړه شوې وه، بیا وروسته په دولسمې زیږدیزې پیړۍ کې د څوهانو (چوهانو) مشهور واکمن پرتهوي راج ونیوله .په هند باندې د پښتنو غوریانو د سلطنت په وخت کې د غوري واکمنانو په لاس کې وه او ورپسې په ترتیب سره د التتمش ، سلطان نصیرالدین محمد او دهند دغلجیو واکمنانو هر یوه سلطان جلال الدین فیروزشاه غلجي او سلطان علاء الدین غلجي لاسته ورغله.ورپسې درنتهمبور کلا دهند دمیوار دسیمې دراجاګانو راناهمیر سینګ او راناکومبها په لاس کې وه چې وروسته درانا کومبها دزوی رانا اودی سینګ ته په لاس ورغله. دمیوار دسیمې دراجاګانو وروسته د رنتهمبور کلا د ګجرات د واکمن بهادرشاه او ورپسې دمغولو لاس ته ورغله. مغولو له دغې کلا نه د جیلخانې(زندان) په ډول کار اخیست او په تیره بیا اورنګزیب خپل ټول دښمنان د رنتهمبور په جیل کې بندیان کړي وو چې خوشال خټک هم پکې وو.
خوشال خان خټک او رنتهمبور:
خوشال خټک د اورنګزیب په پاچاهي کې د رنتهمبور په زندان کې دوه کاله څلور میاشتې او شل ورځې قید تیر کړی دی .دا د ۱۶۶۶- ۱۶۶۷ او د ۱۶۶۸ کلونو موده وه. خوشال خټک په فراقنانه کې د دغه زندان حال داسې بیانوي او د اورنګزیب باچا د ظلمونو په ډاګه کوي.
یک تنها په کټ کې پروت یم
بندیوان دهند د کوټ  یم
دا مې حال دا مې احوال دی
که وایه شي ډیر مقال دی
چې په ما باندې داحال دی
څه د پاسه یو نیم کال دی
په دا کوټ کې بندیوان دي
مسلمان دي که هندوان دي
لږ تر دوه سوه نه کم نه دي
بند په ظلم په ستم دي
چې یې وخت دپلار نیکه و
چې بادشاه د هند اورنګ شو
بیدادي شوه جهان تنګ شو
دکوټونو بندیان ډیر شول
تر حسابه تر شمار تیر شول
هم راڼۍ هم راجاګان بنددي
شیرخواره هلکا ن بند دي
داچې بند دماسره دي
په هر سن د ماسره دي
راته واړه تله راتله کا
واړه کار زماپه زړه کا
راته لولي کتابونه
راته وایي خپل خوابونه
په شطرنج مې ړه بېر بېر کا
چې که غم له دله هېر کا
که کیسې که افسانې دي
داهمه انې بانې دي
زړه مې سود په هیچا نه کا
اورچې بل وي اوبه څه کا
څږک چې نرد رالره راوړي
وایم درد رالره راوړي
چې شطرنج رالره راوړي
ګویا رنج رالره راوړي
هغه زړونه چې رنځور دي
له همه هوسه دوردي
دعاشق دسترګو خار وي
بې یارانو که بهشت وي
وحوشال وته به زشت وي
چې دسرای له لوریه راشي
په غه باد مې خاطر واشي
چې غه باد دما دغره دی
بوی دمشکو ورسره دی
هسپانوي
هو غواړم چې جوړه يې کړم
ډاکټر سید بهاءالدين مجروح
شهید پوهاند ډاکټر سید بهاءالدین مجروح د کابل پوهنتون استاد ، فیلسوف ، لیکوال او شاعر و. نوموړی د پښتو ژبي د یوه مشهور شاعر او خدمتګار سید شمس الدین مجروح زوی و. نوموړی د ۱۹۲۸ میلادي کال د فبروري په میاشت کې د کونړ ولایت د اسمار په اولسوالی کي دې نړۍ ته سترګې پرانیستلې وې.
زدکړې:
ډاکټر سيد بهاوالدين مجروح خپلې لومړنۍ زده کړې د شينکوړک د کلي په جومات کې پېل او سرته ورسولې. له څه مودې وروسته له خپل پلار سره کابل ته ولاړ او د ۱۳ کلنۍ په عمر د استقلال لېسې په څلورم ټولگي کې شامل شو. پر ۱۹۵۰ زېږي کال د دغې لېسې د ادب او فلسفې له څانگې په لومړۍ پوړۍ (درجه) فارغ او د هغه وخت د دولت له خوا د لوړو زده کړو لپاره فرانسې ته ولېږل شو. خپلې لوړې زده کړې يې د ۱۹۵۲ ز تر ۱۹۵۸ ز کال پورې د پاريس په سوربن او بيا د (مونټ پليه) په پوهنتون کې د ساپوهنې(روحياتو) او فلسفې په څانگه کې د مافوق لسان تر پوړۍ پورې پای ته ورسولې. په همدې دوره کې يې وکړاى شو چې د الماني او انگړېزي ژبو ادبيات زدکړې یې په غربي المان(مغربي جرمني) او انگلستان کې بشپړې کړې.
دندې:
کله چې ډاکټر سيد بهاو الدين مجروح پر ۱۹۵۸ میلادي کال کې خپل هېواد ته راستون شو نو په همدغه کال د کابل پوهنتون د ادبياتو د پوهنځي ښوونکی او بيا رييس شو. پوهاند مجروح خپل ټول ژوند د پوهې په خدمت کې تېرکړ. هغه د افغانستان په ځينو نورو رسمي دندو هم پاتې شوی چې له دغو دندو څخه يې ځينې د پارلمان غړيتوب، د کابل او کاپيسا ولايتونو ولسوال، همداراز له ۱۹۵۰ ز. تر ۱۹۷۳ ز. پورې پهمصر کې د افغانستان د سفير دنده وه. د ژوند په وروستيو کلو کې چې کله پاکستان کې مهاجر شو نو خپل علم او قلم يې د مجاهدو او مهاجرو په خدمت کې په کار واچاوه.
پوهاند ډاکتر سيد بهاوالدين مجروح د افغانستان راتلونکي په اړه، چې کډوال څه غواړي، د نظرپوښتنې يوه سروې ترسره کړه. د دغې سروې د نورور پوښتنو په څنگ کې دا چې افغانان څوک د افغانستان د ملي مشر په توگه غواړي، د څينو پوښتنو ځوابونه دا وو: - ظاهرشاه پخوانی پادشاه 71.65% - اسلامی نظام 12.50% - افغان مسلمان 10.30% - جهادی قوماندانان لکه مسعود، عبدالحق، فريد، حقانی 1.75% - تنظيمی سياسي مشران لکه پير گيلاني،مولوی محمد نبی، برهان الدين ربانی، گلبدين حکمتيار 0.45% نه پوهيږم 3.35%
دا سروې د افغان اطلاعاتي مرکز په انگليسي ژبې مياشتنۍ خپرونې د ۱۹۸۷ زېږدي کال د جولای په گڼه کې خپره شوه. ددغې سروې په بهير کې د افغانستان د ټولو قومونو او د ښځو په گډون له چترال نه تر کوټې پورې ۲۰۰۰ کډوال پوښتل شوي ول. دغې معياري سروې د نړۍ په ټولو رسنيو کې داسې پراخ غبرگون وموند چی نړيوال ذهنيت يې دپاکستان د څارگرۍ (استخباراتو) په لاس جوړ شويو تنظيمونو په اړه بدل کړ او په سياسي ډگر کې يې د مهاجرينو د استازېولې حيثيت له لاسه ورکړ. هره ورځ له نړيوالو رسنيو د افغان اطلاعاتي مرکز د سروې تکرار او د يوې باوري سرچينې په توگه د افغان اطلاعاتي مرکز حواله ورکول د پاکستان د پوځي څارگرۍ او د هغوی د تنظيمي مرييانو د داسې غوسې او غضب لامل شو چې شپږ مياشتې وروسته يی ډاکټر مجروح د پېښور پخپل دوتر کې په شهادت ورساوه. شایي یاده سروې د ډاکټر صیب د مرګ لامل شو.
چاپ اثار:
۱- ځانځاني ښامار، پارسي يې (اژدهای خودي).
۲- د جبر او اختيار ډيالکټيک.
۳- د اجتماعي احساس د الفرد ادلر په روانشناسۍ کې د ماسټرۍ تيزېس.
۴- د ځان تربيه زموږ په روانشناسۍ.
۵- دشمن را بشناسېد.
۶- صوفي او نوې دنيا.
۷- زردشت وويل داسې.
۹- بودا چنين گفت.
۱۰- سيد جمال الدين افغاني و برخورد شرق و غرب.
۱۱- منازل السايرين يا صد ميدان حکيم سنايي.
۱۲- نا اشنا سندرې او ځینې نور
مړینه:
نوموړی د ۱۹۸۸ میلادي کال د فبروري په میاشت کې د شپیتو کالو په عمر د وطن، سولې، علم او رڼا دښمنانو له لوري د پښتونخوا په مرکز پیښور ښار کې په شهادت ورسول شو.
د استاد مجروح پر شهادت د همیش خلیل مرثیه:
د پښتونخوا نامتو محقق همیش خلیل دده پر مړینې یوه مرثیه لیکلې ده :
مارکوس پیټرسن
مارک پاول رابرټ پیټرسن (انګلیسي: Mark Paul Robert Paterson) یو فیلیپین-برتانوي لوبغاړی، سندرغاړی، د تلویزیون کوربه او فوټبالر دی چې په فلیپین کې میشته دی.
ژوندلیک
پیټرسن په انګلستان کې زیږیدلی و. هغه د فلیپین او برتانوي نسل څخه دی. هغه د پانګاسینان متشبثه نورما ماریو پیټرسن او د برتانوي هوایی ځواک پخواني پیلوټ جورج ټریور پیټرسن یوازینی ماشوم دی. هغه په شپږ کلنۍ کې د فوټبال لوبه پیل کړه او د فوټبال نامتو لوبغاړي کریسټیانو رونالډو ته ګوري.
په ۲۰۰۷ کې، هغه مانیلا ته لاړ او په ریډلي نړیوال ښوونځي کې شامل شو. هغه د ټاګالوګ ژبې زده کړه پیل کړې وه، بیرته انګلستان ته واستول شو، او په ۲۰۱۶ کې فیلیپین ته راستون شو چیرې چې هغه په انډرون کالج کې د میلمه پالنې مدیریت زده کړه کوي. په کالج کې، هغه په مسلکي توګه د کایا F.C لپاره لوبه وکړه. ایلیټ.
هغه د یو مدیر لخوا وڅیړل شو، کوم چې د تفریحی صنعت کې یې خپل مسلک پیل کړ. د هغه لومړی کوربه ګیګ د MTV فیلیپین د VJ په توګه و، چیرې چې هغه د MTV فیلیپین تیلو په څیر پروګرامونه وړاندې کړل.
اشا پاريک
آشا پاریک یوه هندي فلمي اداکاره ده. اشاني په ۱۹۶۰ او ۱۹۷۰ کلونو کې په بېلابېلو فلمونو کې بېلابېل رولونه لوبولي او د هغې مرستې د ستاینې وړ دي، چې هغې د لسیزو تر ټولو مشهوره او تادیه شوې اداکاره جوړه کړه. د خپل مسلک په اوږدو کې، هغه د هندي سینما یو له غوره او خورا اغېزمنو اداکارانو څخه شمېرل کېده. په ۱۹۹۲ کال کې د هند حکومت هغه ته د پدم شري جایزه هم ورکړه.
آشا پاریک د ۱۹۴۲ کال د اکتوبر په ۰۲ مه په ګجرات کې زېږېدلې وه .د هغې مور سلمی پاریک یوه بوهرا مسلمانه وه او پلار یې بچو بای پاریک هندو ګجراتی و. د آشا مور آشا په کم عمر کې د کلاسیک نڅا زده کولو لپاره د نڅا په اکاډمۍ کې شامله کړه چېرې چې هغې د پنډت بنسیلال بهارتي په ګډون د ډېری ښوونکو څخه نڅا زده کړه. آشا پاریم خپل کیریر په ځوانۍ کې د بیبي آشا پاریک په نوم سره پیل کړ. بیمل رای په یوه سټیج کې د هغې نڅا ولیده او په 10 کلنۍ کې یې د خپل فلم ما(مور) لپاره کاسټ کړه او بیا یې هغې ته په باپ بیټي کې چانس ورکړ. په یو څو نورو فلمونو کې یې هم کار وکړ خو مطالعه یې اغېزمنه شوه نو فلمونه یې پرېښودل او په زده کړو یې تمرکز وکړ. په 16 کلنۍ کې، هغې د یوې هیروین په توګه هڅه وکړه، مګر وجې بهټ د ګونج یاتي شهنای لپاره د اداکارې امیتا په پرتله هغه رد کړه ځکه چې هغه فکر نه کاوه چې ایشا د فلم ستوري وړتيا لري. اته ورځې وروسته، فلم جوړونکي سبوده مکھرجي او لیکوال ناصر حسین هغې ته د شامي کپور په مقابل کې د هیروین په توګه په دل دېکې ديکو کې واچوله، چې له کبله يې اشا يوه ستورې وګرځېده.
حوالې
وېشنيزه:1942 زېږېدنې وېشنيزه:هندي ستوري وېشنيزه:هندي ساينسپوهان وېشنيزه:هندي رسنۍ وېشنيزه:هندي راجاگان وېشنيزه:هندي جلا وطنه حکومت وېشنيزه:هندي تصوف وېشنيزه:هندي تاريخپوهان وېشنيزه:هندي انجنيران وېشنيزه:هندي فلمونه
(د اړيکو بېړنۍ شمېره)112
112 یو عامه بېړنۍ تلیفون شمېره ده چې د ډېری ګرځنده تلیفونونو څخه وړیا ډایل کېدی شي، او په ځینو هېوادونو کې بيا دا تګلاره د ، بېړني خدماتو (امبولانس، اور وژنې، ژغورنې او پولیس) ته د رسېدو لپاره په تليفونونو کې مخکې له مخکې ځای پرځای وي.
112 د GSM معیار یوه برخه ده او ټول د GSM سره مطابقت لرونکي تلیفونونه کاروونکي کولی شي 112شمېرې سره اړيکه ونيسي. حتی کله چې بند وي یا په ځینو هېوادونو کې د سیم کارت له شتونه پرته هم کولای شي اړيکه ونيسي. دا د اروپایی اتحادیې نږدې ټولو غړو هېوادونو او همدارنګه د اروپا او نړۍ ډېری نورو هېوادونو کې عامه بېړنۍ شمېره هم ده. 112 ډېری وختونه د نورو شمېرو سره مل وي چې په دودیز ډول په ورکړل شوي هېواد کې بېړني خدماتو ته د لاسرسي لپاره کارول کیږي. په ځینو هیوادونو کې، 112 ته زنګونه په مستقیم ډول نه نښلول کیږي مګر د GSM شبکې لخوا سيمه ييزو بېړنیو شمېرو ته لېږل کیږي (د بیلګې په توګه په شمالي امریکا کې 911 ، په انګلستان او هانګ کانګ کې 999 ، او په استرالیا کې 000 ) بېړنۍ شمېرې دي.
اورګان
112 په لومړي ځل په 1976 کې د پوستې او مخابراتو ادارې (CEPT) د اروپایي کنفرانس لخوا د سپارښتنې له تصویب وروسته د بېړني خدماتو لپاره د پین - اروپایي شمېرې په توګه معیار وټاکل شوه او له هغه وروسته د CEPT پرېکړه تراوسه عملي کيږي. ECC/DEC/(17) 05.
د اروپا د بېړني شمېرې ټولنه، چې په 1999 کې تاسیس شوې، د بیړنیو خدماتو استازو او نورو سازمانونو، د اروپایی اتباعو په استازیتوب په ټوله اروپا کې د 112 اغېزمن خدمت لپاره کمپاین کړی. EENA د خپل ماموریت د اصلي عنصر په توګه د 112 په اړه پوهاوي ته وده ورکوي.
د شمېرې دا انتخاب په منطقي شرایطو کې د لاندې ګټو وړاندیز کولو په توګه بیان شوی:
تطبیق
په لوېدیځه اروپا کې د منلو وروسته، نورو هېوادونو د بېړني حالت لپاره د 112 شمېره کارول پیل کړل. هغه ملتونه چې دا یې منلي دي (په شمول د مخکینۍ موجودې بېړنۍ شمېرې سره یوځای د لارښود په توګه) په دې کې شامل دي:
سويلي امریکه
په ډېرو هېوادونو کې، بېړنۍ شمېرې چې پخوا کارول شوي هم شتون لري؛ د مثال په توګه 061 او 112 په اسپانیا کې، 999 او 112 دواړه په آیرلینډ او انګلستان کې فعالیت کوي. په متحده ایالاتو کې، یوازې ځینې کیریرونه، په شمول د AT&amp;T به د 112 شمېره د هغې بېړنۍ شمېره 911 ته تغير کړې.
ادلون
د مخابراتو نړیواله اتحادیه وړاندیز کوي چې غړي هېوادونه چې لومړنۍ یا ثانوي بېړنۍ شمېرې غوره کوي 911، 112 یا دواړه غوره کړي. 112 د دوو شمېرو څخه یوه ده (بل یې د سیمې خپله بېړنۍ شمېره ده) چې په ډیری GSM تلیفونونو کې ډایل کېدی شي حتی که تلیفون بند هم وي.
د اروپايي اتحادیې قانون
د جولای په 1991 کې تصویب شو، د شورا پریکړه 91/396/EC د اروپا بیړنۍ شمېره '112' معرفي کړه. په 1998 کې د خلاصې شبکې چمتو کولو لارښود ، په 2002 او 2009 کې د نړیوال خدماتو لارښود او په پای کې په 2018 کې د اروپا برېښنایي مخابراتو کوډ نور مشخص کړل چې څنګه 112 باید په اروپایی اتحادیه کې کار وکړي. د اروپا د الکترونیکي مخابراتي کوډ له مخې، په اروپایي اتحادیه کې هرڅوک باید وکولی شي د اروپا بېړنۍ شمېرې '112' په کارولو سره د بېړني خدماتو سره اړیکه ونیسي هرچېرې چې دوی په اروپایي اتحادیه کې وي. غړي هېوادونه هم اړ دي چې ډاډ ترلاسه کړي چې د معلولیت لرونکو خلکو لپاره بېړني خدماتو ته لاسرسي اسانتياوې برابري کړي، ځکه د قانون په وړادې د ټولو حقوق مساوي دي.
E112
E112 د 112 ځای ته وده شوې نسخه ده. دا مکلفیت په 2018 کې د اروپا د برېښنایي مخابراتو کوډ سره پیاوړی شوی چې موقعیت ته اړتیا لري چې دواړه د شبکې پراساس او د هینډسیټ څخه ترلاسه شوي موقعیت معلومات پکې شامل کړي. اوس د بیړنیو خدماتو لپاره دا ممکنه ده چې د پرمختللي ګرځنده موقعیت ټیکنالوژۍ سره د تلیفون کونکي دقیق موقعیت معلومات ترلاسه کړي. د حادثې په وخت کې د اتوماتیک بیړني تلیفونونو لپاره د eCall ځانګړتیا، د اپریل 2018 راهیسې په اروپایي موټرو کې لازمي، د E112 پر بنسټ والړ دی.
112 بیرته راګرځول
ریورس 1-1-2 د عامه خوندیتوب مخابراتي ټیکنالوژي ده چې په ټوله نړۍ کې د عامه خوندیتوب سازمانونو لخوا کارول کیږي ترڅو په ټاکل شوې جغرافیه کې د خلکو ډلو سره اړیکه ونیسي. ریورس 112 چارواکو ته اجازه ورکوي چې په ګړندۍ توګه د خطر سره مخ خلکو ته مستقیم د دوی د ګرځنده تلیفونونو له لارې خبرداری ورکړي. د اروپا د الکترونیکي مخابراتو قانون 110 ماده د اروپایی اتحادیې ټولو غړو هیوادونو ته د 2022 کال د جون تر میاشتې پورې د داسې سیسټم پلي کولو لپاره لازمي ګرځوي چې عامه چارواکو ته دا وړتیا ورکوي چې سمدستي ټول خلک په ټاکل شوي سیمه کې د روان یا مخ په ودې ګواښ مستقیم خبرداری ورکړي. ګرځنده تلیفونونه دا هدف د سیل براډکاسټ یا د موقعیت پراساس ایس ایم ایس ټیکنالوژۍ سره ترلاسه کیدی شي.
د اروپا 112 ورځ
د اروپا پارلمان ، د اروپایی اتحادیې شورا او اروپایی کمیسیون په 2009 کې یو درې اړخیز کنوانسیون لاسلیک کړ ترڅو د اروپا 112 کلنۍ ورځ معرفي کړي. دا باید د اروپا په کچه د شتون او د اروپا اضطراري تلیفون 112 ګټو لپاره پوهاوی لوړ کړي. دوی د فبروري 11 غوره کړه ځکه چې پدې نیټه کې د تلیفون شمیره شامله ده (11/2). هر کال د اروپا په شاوخوا کې د اروپا د 112 ورځې د لمانځلو لپاره پراخه پیښې ترسره کیږي.
په 112 کې د متخصصینو ګروپ
په 2020 کې، اروپایی کمیسیون د بیړني مخابراتو (EG112) په اړه د متخصصینو ډله جوړه کړه چې د دې دندې په اړه د نوي قانون جوړونې په چمتو کولو کې د اروپایی کمیسیون سره مرسته وکړي او په اروپایی اتحادیه کې د بیړني مخابراتو څرنګوالي په اړه د نظرونو تبادله وکړي.
محمد سالم احساس
محمد سالم احساس يو لوړپوړی پخوانی افغان دولتي چارواکی او د شاوخوا ٢ مياشتو لپاره د اشرف غني په حکومت کې د کندهار ولايت امنیه قومندان هم وو.
د وینې تېرَونه
د وینې سره کرویات (RBC) هموګلوبیني حجرې لري او د وجود حجرو ته اکسېجن تامینوي. د وینې سپین کرویات د وینې تېرونې پر مهال، په ټولیزه توګه، نه کارول کېږي؛ خو نوموړي کرویات د معافیتي سیسټم یوه برخه ده او همدا راز له انتانونو سره مبارزه کوي. پلازما د وینې «زېړرنګه» مایع برخه ده، د یوه حایل په توګه عمل کوي او د وجود ټولیزې روغتیا لپاره د اړین پروټین او مهمو موادو درلودونکي دي. دمویه صفحات د وینې په پرنډتوب کې ونډه لري او له وجود څخه د وینې بهېدنې مخنیوی کوي. د دغو برخو تر پېژندنې دمخه، ډاکتران پر دې باور وو چې وینه یوه متجانسه مایع ده. د دغې علمي مغالطې له‌امله، ډېرشمېر ناروغانو د ناجوړې او نامناسبې وینې د تېرېدلو له‌امله خپل ژوند له لاسه ورکړ.
د وینې سرو کرویاتو تېرونه
له تاریخي پلوه، د وینې سرو کرویاتو تېرَونه هغه مهال ترسره کېدله چې د هموګلوبین کچه له 100g/L څخه یا د هېماتوکریت کچه له 30% څخه راټیټېدله. څرنګه چې د ورکړل شوې وینې هر واحد له خطرونو سره مل دی، اوس‌مهال تر ډېره د دغې کچې په پرتله لږ څه ټیټه کچه (70 تر 80g/L) په پام کې نیول کېږي، ځکه ښودل شوې ده چې د ناروغ لپاره لا ښې پایلې لري. په روغتون کې د بستر شویو ناروغانو لپاره، چې وینه‌بهېدنه نه‌لري، د وینې یوه واحد تجویزول معیاري دي، او دغه درملنه د بیاارزونې او د نښو او د هموګلوبین غلظت په پام کې نیولو سره دوام مومي. کېدای شي د اکسېجن ضعیفې اشباع لرونکي ناروغان لا زیاتې وینې ته اړتیا ولري. تر ډېره بریده توصیه کېږي چې یوازې د وینې شدید کموالي په صورت کې، وګړي ته وینه تېره شي او داسې شواهد شته چې د ډېر مقدار وینې تجویزول، ناوړې پایلې رامنځ‌ته کوي. کېدای شي هغه چا ته چې د ټټر درد یا سالنډي په څېر د زړه-عروقي ناروغۍ نښې نښانې لري، وینه ورکړل شي. که چېرې د ناروغانو د هموګلوبین کچه د اوسپنې د کمښت له‌امله ټیټه وي، خو د زړه-عروقي وضعیت یې باثباته وي، هم د موثروالي او هم د خوندیتوب له‌پلوه، په parenteral توګه د اوسپنې اخېستنه یې لا غوره ګڼل کېږي. د وینې نور محصولات د اړتیا په صورت کې ورکول کېږي؛ د بېلګې په توګه: د پرنډتوب د نیمګړتیاوو درملنې په موخه.
چلنلاره
د وینې تر ورکولو دمخه، یو لړ پړاوونه په پام کې نیول کېږي، ترڅو د وینې محصولاتو له کیفیت، وړوالي او د وینې اخېستونکي له خوندیتوب څخه ډاډ ترلاسه شي. په ۲۰۱۲ز کې، په ۷۰ سلنه هېوادونو کې د وینې په تړاو ملي پالیسي شتون درلود او په ۶۹ سلنه هېوادونو کې ځانګړي قوانین تصویب شوي وو چې په هغو کې د وینې تېرولو کیفیت او خوندیتوب په جدي توګه په پام کې نیول شوی دی.
د وینې ورکړه (اهدا)
د وینې تېرولو پر مهال، د وینې سرچینې په توګه یا د خپله شخص (په اتولوګ ډول د وینې تېرونه) یا د بل چا له وینې څخه کار اخېستل کېږي (په الوجېنیک یا هومولوګ ډول د وینې تېرونه). دوه‌یمه سرچینه د لومړۍ په پرتله لا متداوله ده. د بل چا له وینې څخه د کار اخېستنې په صورت کې، لومړی باید وینه اهدا شي. وینه، تر ډېره د بشپړې او سالمې وینې په توګه اهدا کېږي، چې په لومړي کې د رګ له‌لارې له اهدا کوونکي څخه ترلاسه او وروسته له د پرنډتوب ضد موادو (رقیق کوونکي مواد) سره ګډېږي. په پرمختللو هېوادونو کې، ډېري وخت د وینې اخېستونکي لپاره د اهدا بهیر او اهدا کوونکی ناپېژندلی پاتې کېږي، خو د وینې بانک محصولات بیا د اخېستونکي لپاره د اهدا، ازمایښت، د اجزاوو جلا کېدنې، زېرمه کېدنې او تجویز د ټولو پړاوونو په ترڅ کې څرګند او د تعقیب وړ دي. په‌دې توګه د هر ډول شکمنې وینې د تېرولو اړوند ناروغیو انتقال یا له وینې تېرولو وروسته د معافیتي سیسټم غبرګون په تړاو، د مدیریت او څېړنې امکان رامنځ‌ته کېدلای شي. مخ په ودې هېوادونو کې، د وینې اهدا کوونکی ځیني وخت د وینې ترلاسه کوونکي له‌خوا ټاکل کېږي او ډېري وخت د کورنۍ یو غړی د وینې اهدا کولو لپاره حاضرېږي او د وینې تر تېرېدلو دمخه، سملاسي وینه اهدا کوي.
دا چې د الکولو، یا لومړی د الکولو او وروسته د ضد عفوني موادو په کارولو سره د اهدا کوونکي د وینې ککړتیا کچه راټیټېدلای شي او که نه، څرګنده نه‌ده.
پروسس او ازمایښت
اهدا شوې وینه له ترلاسه کېدلو وروسته د پروسس پړاو ته ځي، ترڅو ځانګړو ناروغانو ته د استفادې وړ وګرځي. وروسته بیا ترلاسه شوې وینه د سانتریفوګاسیون عملیې په ترڅ کې د وینې اجزاوو ته جلا کېږي: د وینې سره کرویات، پلازما، دمویه صفحات، د البومین پروټین، د پرنډتوب فکټورونو غلظتونه، کرایوپرسیپیتیت، د فیبرینوجېن غلظت او معافیتي ګلوبولینونه (انتي‌بادي). د وینې سره کرویات، پلازما او دمویه صفحات کېدای شي په جلا توګه، د «افایرېسیس» په نامه د یوې لا پېچلې عملیې له‌لارې اهدا شي.
د استفادې کچه
په متحده ایالاتو کې، په ۲۰۱۱ز کال کې په روغتون کې د بستر کېدلو پر مهال ناروغانو کابو ۳ میلیونه ځلي وینه ورکړل شوې ده، چې په‌دې سره د وینې ورکړه تر ټولو متداول پروسیجر وګرځېده. په ۲۰۱۱ز کال کې، د ۴۵ کلنو او یا لا ډېر عمر لرونکو وګړو لپاره تر ټولو ډېر کارول شوې پروسیجر ؤ، او د هغو وګړو لپاره چې عمر یې له ۱ تر ۴۴ کلونو پورې ؤ، د پنځو لوړو کارول شویو پروسیجرونو په کتار کې راغی.
د نیویارک ټایمز د راپور له‌مخې: «په طب کې بدلونونو د وینې تېرولو میلیونونو مواردو اړتیا له‌منځه وړې ده او دا د هغو ناروغانو لپاره، چې ډېرې وینې ته د اړتیا په صورت کې د کرونري موقتي حل‌لارو په څېر پروسیجرونه غوره کوي، ښه خبر دی». او، «د وینې بانکونو عواید ورځ په ورځ رالوېږي او سږ کال [۲۰۱۴ز] د دغې لوېدا کچه ګڼې 1.5 میلیارد ډالرو ته راښکته شي، په داسې حال کې چې په ۲۰۰۸ز کال کې د عوایدو کچه یې 5 میلیارد ډالرو ته رسېدله». د سره میاشت د څرګندونو پر بنسټ، تر راتلونکو درېیو تر پنځو کلونو پورې به ۱۲،۰۰۰ کارمندان خپلې دندې له‌لاسه ورکړي، چې دا شمېر د نوموړي صنعت کابو یو پر څلورمه برخه ده.
د ادراکي پلویتوب کچې راټیټېدنه
د ادراکي پلویتوب کچې راټیټېدنه د ادراکي پلویتوبونو له هغو ناوړو اغېزو څخه مخنیوی او راکمېدنه ده، چې په ناخبره او غیرارادي توګه د انسان پر پرېکړې او تصمیم‌نیونې باندې اغېزه کوي او په جدي توګه د استدلالي تېروتنو د پېښېدلو لامل ګرځي.
د ادراکي پلویتوب د کچې راټیټولو په موخه د یوې پرېکړنده، هراړخیزې تیوري موندل ګران دي. دا مقاله، د نوموړي پلویتوب د کچې راټیټولو لپاره، د اکاډمیکو او مسلکي اصولو په ترڅ کې د انساني استدلال د اړوندې پياوړتیا له‌لارې، ګټور اوزار، مېتودونه، وړاندیزونه او نور نوښتونه وړاندې کوي؛ لېدل کېږي چې دغه تیوري‌ګاني تر ډېره بریده یاد پلویتوبونه، په څرګنده توګه نه، بلکې په ضمني ډول تر څېړنې لاندې نیسي.
د وینې تېرَونه
تاریخچه
د وینې د دوران سیسټم په هکله د ویلیام هاروې له‌خوا د ازمایښتونو په پیلېدو سره، د وینې تېرونې په تړاو ثبت شوې څېړنې په اوولسمې پېړۍ کې پیل شوې او د ژویو ترمنځ د وینې په تېرونه کې ګڼ‌شمېر ازمایښتونه بریالي وختل. سره له‌دې، انسانانو ته د ژویو وینې تېرولو په موخه د ډاکترانو پرله‌پسې هلوځلو ناوړې او تر ډېره وژونکې پایلې رامنځ‌ته کړي.