cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
روډولف کارناپ
ژوندلیک
د فریګه کورس هغه د منطق او فلسفې په اړه د برټرانډ رسل آثارو تر اغېزې لاندې راوست، چې د هغه زده کړو ته یې د موخو احساس ورکړ. هغه په منطقي نوښتونو سره چې علومو سره مرسته کوي، له دودیزې فلسفې څخه د وړاندې کېدو هڅه ومنله. هغه رسل ته یو لیک ولیک، چې د کارناپ د ګټې لپاره یې د ریاضیاتو مبادي (Principia Mathematica) خپل کتاب څخه د لاسي اوږدو متنونو په کاپي کولو سره ځواب ورکړ، ځکه چې نه کارناپ او نه هم د هغه پوهنتون کولی شوی د دې عصري کار یوه کاپي برابره کړي. په ۱۹۲۴ او ۱۹۲۵ کلنو کې یې په هغو سیمینارونو کې ګډون وکړ چې د اډمونډ هوسرل، د پدیدې پېژندنې بنسټګر په مشرۍ پر مخ وړل کېدل او هغه د فزیک په اړه د منطقي اثبات پال لید له پلوه لیکنو ته دوام ورکړ.
کارناپ کله چې د ۱۹۲۳ کال په کنفرانس کې له هانس رایشنباچ په نوم سره آشنا شو، یو مهربان کس یې وموند. رایشنباخ کارناپ د وین پوهنتون یوه استاد موریتز شلیک ته ور وپېژانده، هغه کارناپ ته په خپله څانګه کې د دندې وړاندیز وکړ او کارنپ په ۱۹۲۶ کې ومنله. له هغې وروسته کارناپ د ویني روڼ آندو له یوې نارسمي ډلې سره یو ځای شو چې د وین حلقې په نوم پېژندل کېده چې د تر ډېره حده د شلیک له لوري اداره کېده او هانس هان، فریدریش وایزمن، اوټو نیورات او هربرټ فیګل په کې شامل وو، د هان شاګرد کورت ګوډیل هم کله کله وتله. کله چې ویټګنشټاین وین ته لاړ، کارنپ به ورسره لیدل. هغه (د هان او نیورات سره) د حلقې د ۱۹۲۹ کال منشور ولیک او (د هانس رایشنباخ سره) یې د پوهه (Erkenntnis) په نوم فلسفې ژورنال پیل کړ.
الفریډ تارسکي د ۱۹۳۰ کال په فبروري کې په وین کې وینا ورکړ او د ۱۹۳۰ کال په نومبر کې کارناپ وارسا ته لاړ. هغه په دې مودو کې د تارسکي د معني پېژندنې ماډل نظري میتود په هکله ډېر څه زده کړل. د وین حلقې یوه بل فیلسوف، روز رانډ، څرګنده کړه، "د کارناپ تصور د تارسکي په کار کې د راغلي اساس څخه پیل کېږي، خو د منطقي او غیر منطقي ثابتونو او د منطقي او واقعي حقیقت ترمنځ یې توپیر کړی .... په ورته وخت کې هغه د معاني او مصداق په مفاهېمو کار وکړ او دا دوه مفاهېم یې د معنی پېژندنې د یوې نوې طریقې بنسټ په توګه وټاکل.
کارناپ د خپلو سوسیالیستي او سوله پاله عقایدو له لاسه په نازي جرمني کې له خطر سره مخ شو او په ۱۹۳۵ کال کې يې متحده ایالاتو ته کډه وکړه او په ۱۹۴۱ کال کې یې تابعیت ترلاسه کړ. په ضمن کې  شلیک په ۱۹۳۶ کال کې په ویانا کې ووژل شو. کارناپ له ۱۹۳۶ څخه تر ۱۹۵۲ پورې په شیکاګو پوهنتون کې د فلسفې استاد ؤ. کارناپ د ۱۹۳۰ کال لسیزې په وروستیو کې کارل ګوستاو همپل ته په فلسفه کې د مرستیال دنده وړاندیز کړه، هغه ومنله او د هغه یو له ډېرو مهمو فکري همکارانو څخه شو. تر یوه حده د کواین د مرستې له امله کارناپ د ۱۹۳۹ – ۱۹۴۱ کلونو په هاروارډ پوهنتون کې تیر کړل، په دې پوهنتون  د تارسکي سره بېرته یوځای شو. کارناپ (۱۹۶۳) وروسته په شیکاګو پوهنتون کې د خپل وخت په اړه یو خپګان څرګند کړ، په دې پوهنتون کې دی او چارلز ډبلیو. موریس د څانګې یوازینۍ غړي وو چې د ساینس او ​​​​منطق لومړیتوبونو ته ژمن وو. (د شیکاګو پوهنتون همکاران یې ریچارډ مک کیون، چارلز هارتشورن او مانلي تامپسون وو.) سره له دې په شیکاګو کې د کارناپ دوران ډېر ګټور او مثمر ؤ. هغه د معنی پېژندنې (کارناپ ۱۹۴۲، ۱۹۴۳، ۱۹۵۶) ماډل منطق او د احتمال او استقرايي منطق (کارناپ ۱۹۵۰، ۱۹۵۲) د فلسفي بنسټونو په اړه یې کتابونه ولیکل.
کارناپ په پرنسټون (۱۹۵۲ - ۱۹۵۴) کې د پرمختللو مطالعاتو په انسټیټیوټ کې د دندې وروسته، په ۱۹۵۴ کال کې د UCLA فلسفې څانګې سره یو ځای شو او هانس رایشنباخ تېر کال مړ شوی ؤ. هغه مخکې د برکلي په کالیفورنیا پوهنتون کې د ورته دندې وړاندیز رد کړی ؤ، ځکه چې د دې دندې منلو لپاره اړتیا وه چې د وفادارۍ لوړه لاسلیک کړي، هغه عمل چې اصولاً ورسره مخالف ؤ. کله  چې په UCLA کې ؤ، د ساینسي پوهې، تحلیلي - مصنوعي توپیر او د اثبات اصل په هکله یې لیکلنې وکړې. د ترموډینامیک او همدارنګه د احتمال او د استقرايي منطق د بنسټونو په اړه د هغه لیکنې، د ده له مړینې وروسته د کارناپ (۱۹۷۱، ۱۹۷۷، ۱۹۸۰) سرلیک سره خپرې شوې.
کارناپ په ۱۴ کلنۍ کې ځان ته اسپرانتو ژبه زده کړه او ور سره حساس پاتې شو (کارناپ ۱۹۳۳). وروسته يې په ۱۹۰۸ او ۱۹۲۲ کال کې د اسپرانتو نړیواله ِغونډه کې ګډون وکړ او د سفر پرمهال یې له یادې ژبې کار واخیست.
کارناپ له الیزابیت شونډوبه سره د خپل لومړي واده په پایله کې د څلور ماشومان خاوند شو، چې په ۱۹۲۹ کال کې په طلاق سره پای ته ورسېد. هغه په ۱۹۳۳ کال کې له خپلې دوهمې مېرمن الیزابت اینا سټوګر سره واده وکړ. انا په ۱۹۶۴ کال کې ځان وژنه وکړه.
فلسفي اثر
لاندې د روډولف کارناپ د فلسفې د تکامل مهم موضوعات څېړو. دا څېړنه جامع نه ده، خو د کارناپ مهم آثار او په عصري پوهاوي او د منطق په فلسفه کې د هغه ونډې په لنډه ټوکه په ګوته کوي.
در رام
له ۱۹۱۹ کال څخه تر ۱۹۲۱ کال پورې، کارناپ د (Der Raum): Ein Beitrag zur Wissenschaftslehre (فضا: د ساینس تیوري په اړه یوه لیکنه، ۱۹۲۲) په نوم د ډوکتورا په تېزس باندې کار وکړ. کارناپ د هندسې د فلسفی اساساتو په هکله په دې تېزس کې هڅه وکړه چې په فزیک کې د فضا او وخت تیورۍ لپاره منطقي بنسټ برابر کړي. له خالص ریاضياتو، طبیعي علومو او فلسفې سره د کارناپ د لېوالتیا په پام کې نیولو سره، د هغه تېزس د مختلفو رشتو لکه هندسې، فزیک او فلسفې ترمنځ د پل جوړولو لپاره یوه هڅه ګڼل کېدی شي. د کارناپ فکر کاوه چې په زیات شمېر مواردو کې په دې رشتو کې ورته مفکورې، خو په بشپړ ډول د جلا معناګانو سره، کارل کېږي. د کارناپ د تېزس اصلي موخه دا وه چې وښيي، د فضا په اړه د نظریو ترمنځ تضاد یوازې له دې وجهې موجود دی، چې فیلسوفان، ریاضي پوهان او ساینس پوهان د بېلابېلو شیانو په اړه د خبرو په وخت د ورته "فضا" کلمه کاوري. له همدې امله کارناپ مشخصاً استدلال وکړ چې د فضا درې جلا مفکورې شته دي. "رسمي" فضا د ریاضیاتو په مفهوم کې فضا ده: فضا د اړیکو یو انتراعي سیسټم دی. "شهودی" فضا د شهود له ځانګړې محتوا څخه جوړ شوی دی چې د انفرادي تجربو څخه خپلواک وه. "فزیکي" فضا د فضا واقعي حقایقو څخه چې په تجربه کې وړاندې کېږي، جوړ شوی ده. پایله دا ده چې د "فضا" دا درې ډولونه د پوهې په دریو جلا ډولونو او په دې ټوګه د څېړنو په دریو جلا ډولونو باندې دلالت کوي. په زړه پورې خبره دا ده چې په دې تېزس کې د کارناپ د فلسفې اصلي موضوعات ښکاره کېږي، تر ټولو مهمه دا مفکوره چې زیاتره فلسفي تضادونه د ژبې د ناسمې کارونې او د وینا د رسمي او مادي طریقو د جلا کولو په اهمیت باندې د تینګار له امله څرګندېږي.
کورګان
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" کورګان د روسیې یو ښار او فرعي څانګه ده چې د اورال فدرالي ولسوالۍ په کورګان ولايت کې موقعيت لري.
سرچينې
وېشنيزه:د روسي فدرالي ولسوالۍ وېشنيزه:د روسيې او بلاروس اړيکې وېشنيزه:د روسيې هېوادنی وېش وېشنيزه:د روسيې وختونه وېشنيزه:د روسيې ښارونه
د دویمې نړیوالې جګړې په بهیر کې مقاومت
د دویمې نړیوالې جګړې په بهیر کې په هر اشغال شوي هیواد کې د مقاومت خوځښتونه په بېلابېلو لارو ترسره شوي چې له نه همکارۍ نه نیولې تر پروپاګند پورې، د نسکورو شويو طیارو د پیلوټانو پټول او ښکاره جګړې او د ښارونو بیرته نیول هم پیل شو. په ډېریو هېوادونو کې، کله ناکله د مقاومت خوځښتونو ته د ځمکې لاندې اصطلاح هم کارېدله.
په دویمې نړیوالې جګړې کې د مقاومت غورځنګونه په دوو اصلي سیاسي قطبي کمپونو ویشل کیدای شي: د کمونیست ګوند په مشرۍ په ځانګړې توګه د فاشیست ضد نړیوال مقاومت د نړۍ په ډېریو هېوادونو کې شتون درلود، او د فاشیت/کمونیست ضد ملتپالې مقاومتي ډلې د نازیانو یا شوروي تر اشغال لاندې هېوادونو کې چې له بهرنیو فاشیستانو او کمونیستانو سره یې مخالفت کاوه، ډیری وختونه د جګړې د ناڅاپي بدلونونو او دا چې کومه لومړۍ نظامي لیکه یا برخه تل د بدلون په حال کې ده، هغوی په خپله هغه برخه پیدا کوله.
د مقاومت د پام وړ خوځښتونو له ډلې د پولنډ مقاومت (د پولنډ د کورني پوځ، لشني، او د پولنډ د ځمکې لاندې د دولت په ګډون)، د یوګوسلاو پلویان، د شوروي پلويان، د چین مقاومت، ایټالوی مقاومت (چې په ځانګړې توګه د ایټالیا د CLN له خوا رهبري کېده)، د یونان مقاومت، د فرانسې مقاومت، د بلجیم مقاومت، د ناروې مقاومت، د ډنمارک مقاومت، د چک مقاومت، البانیا مقاومت، د هالنډ مقاومت (په ځانګړې توګه «LO» (پټ ملي سازمان)) په ګډون او په خپله المان کې د سیاسي مخالفت تر تعقیب لاندې (د مقاومت ۱۶ اصلي ډلې او د هټلر د وژلو لپاره لږ تر لږه ۲۷ ناکامو هڅو د ډیرو نورو پلانونو په ګډون شتون درلود).
کچه یا اندازه
په اروپا کې د مقاومت پنځه لوی غورځنګونه هالنډي، فرانسوي، پولنډي، شوروي او یوګوسلاویا وو. په ټولیز ډول د دوی اندازې، په ځانګړې توګه په ۱۹۴۱-۱۹۴۴ کلونو کې د پرتله کولو وړ دي.
یو شمیر سرچینې یادونه کوي چې د پولنډ کورنی اردو د نازیانو تر اشغال لاندې اروپا کې د مقاومت ترټولو لوی غورځنګ و. نارمن ډیویس لیکي چې «ارمیا کراجوا Armia Krajowa (کورنی اردو)، یا AK... کولای شي په عادلانه توګه ادعا وکړي چې د اروپا د مقاومت ترټولو لوی سازمان دی». د ۱۹۴۳ کال په وروستیو کې د هغوی شمېر شاوخوا ۴۰۰۰۰۰ تنه وو، چې هغه یې د اروپا د ترټولو لوی مقاومتي سازمان باندې بدل کړ. مارک وایمن لیکي « په اروپا کې د جګړې پرمهال ارمیا کراجوا د ځمکې لاندې مقاومت د لوی واحد په توګه ګڼل کېده».
۱۹۳۹-۱۹۴۰
د ۱۹۳۹ کال د سپټمبر په ۱۵مه نېټه Ctibor Novák د چک مقاومت د غورځنګ غړي په برلین کې چاودېدونکي توکي ځای پر ځای کړل. لومړی بم د هوايي چلند وزارت مخې ته او دویم بم د پولیسو امنیه قوماندانۍ مخې ته وچاودېد. دواړه ودانۍ زيانمنې شوې او ګڼ شمېر المانيان ټپيان شوو.
د ۱۹۳۹ کال د اکټوبر په ۲۸مه (په ۱۹۱۸ کې د چکسلواکیا د تاسیس کلیزه) د نازیانو د اشغال پر ضد په پراګ کې پراخې مظاهرې وشوې، چې شاوخوا ۱۰۰۰۰۰ چکیانو په کې ګډون درلود. مظاهره کوونکو د ښار په واټونو کې ګڼه ګوڼه رامنځته کړه. د جرمني پولیس اړ شوو، ترڅو مظاهره کوونکي سره تیت کړي او له ماښامه یې ډزې پیل کړې. لومړی قرباني نانوای Václav Sedláček و، چې په ډزو ووژل شو. دویم قرباني زده کوونکی Jan Opletal و، چې سخت ټپي شوی و او وروسته د نومبر په ۱۱ مړ شو. ۱۵ نور کسان هم سخت ټپیان شوي وو او په سلګونو نور کسان برسېرن ټپیان شوي وو. شاوخوا ۴۰۰ کسان ونیول شوو.
۱۹۴۱
د ۱۹۴۱ په اپریل میاشت کې، په Ljubljana ولایت کې د اسلوونی د ملت د ازادۍ جبهه رامنځته شوه. وسله واله برخه یې اسلووني پلویان وو. چې هم یې د کارګرې طبقې او هم یې د اسلوونیایی توکمونو استازیتوب کاوه.
۱۹۴۲
د ۱۹۴۲ کال د فبرورۍ په ۱۶مه د ملي ازادۍ جبهې د یونان د کمونست ګوند (KKE) په مشرۍ یوه تجربه کاره کمونست، اتاناسیوس (تاناسیس) کلاراس (چې وروسته د ایریس ویلوچیوټیس په نامه وپیژندل شو) ته اجازه ورکړل شوه ترڅو چې د وسله وال مقاومت غورځنګ امکانات وڅېړي، چې د یونان د خلق ازادۍ (ELAS) د اردو د رامنځته کېدو لامل شو. ELAS په ۱۹۴۲ کې د جون په ۷ په یونان کې د المان او ایټالوي اشغالګرو ځواکونو پر وړاندې عملیات پیل کړل. په یونان کې ELAS د فاشیستانو پر وړاندې د ترټولو لوی مقاومتي غورځنګ باندې بدل شو.
د لوګزامبورګ عمومي اعتصاب په ۱۹۴۲ کې د مقاومت یو غیر فعال غورځنګ و چې په لنډ وخت کې د هغه لارښود پر وړاندې د لاریون لپاره تنظیم شوی و چې د لوګزامبورګ ځوانان یې په ویرماچټ کې شامل کړل. دغه عمومي ملي اعتصاب، چې په ولټز کې پیل شو، هیواد یې فلج کړ او د المان نیواکګر چارواکي یې اړ کړل چې د ۲۱ عتصاب کوونکو د مرګ سزا په محکومولو سره په تاوتریخوالي ځواب ورکړي.
د ۱۹۴۲ کال د می په ۲۷ نیټه د Anthropoid عملیات ترسره شو. په جلاوطنۍ کې د اردو دوو وسله والو چیکوسلواکي غړو (جان کوبیش او جوزف ګابیک) هڅه وکړه چې راینهارد هایدریچ د SS-obergruppenführer رییس ووژني. هایډریچ په هغه ځای کې مړ نه شو خو وروسته په روغتون کې د ټپونو له امله مړ شو. هغه تر ټولو د لوړې رتبې لرونکی نازي دی چې د جګړې پر مهال وژل شوی دی.
۱۹۴۳
د ۱۹۴۳ کال په نیمایي کې د المانیانو او د هغوی د متحدینو پر وړاندې د ګوندونو مقاومت له ربړوونکي بعد نه په عمومي وضعیت کې د یوه اصلي عامل په توګه بدلون وکړ. د اشغال شوې اروپا په ډیرو برخو کې المان د ګوندونو له خوا د زیانونو سره مخ و چې د هغو د زغملو توان یې نه درلود. دا زیانونه د یوګوسلاویا په پرتله په بل هیڅ ځای کې په دې کچه نه وو.
۱۹۴۴
د ۱۹۴۴ کال د فبروري په ۱۱ مه د پولنډ د کورني پوځ د اګات د مقاومت واحد جنګیالیو په وارسا کې فرانز کوچرا، ایس ایس او د رایش د پولیسو مشر، د کوچرا په نوم عملیاتو په ترڅ کې اعدام کړل.
د ۱۹۴۴ په پسرلي کې، د جنرال مولر د تښتولو لپاره د متحدینو له خوا پلان ترتیب شوی و، چې هغه ته د سختو بې رحمو کړنو په پار د «کرت قصاب» لقب ورکړل شوی و. دا عملیات د میجر پیټریک لی فیرمور، د کپټان ډبلیو سټینلي ماس، د یونان SOE ماموران او د کرت مقاومت جنګیالیو له خوا رهبري شوی و. په هرحال، مولر د پلان له ترسره کېدو دمخه ټاپو پرېښود. فیرمور له خپلې پریکړې لاس وانخیست او پرېکړه یې وکړه چې پر ځای یې جنرال هینریچ کریپ وتښتوي.
اولیور کروموېل
په داسې حال کې چې کروموېل په ۱۶۲۸ زکال کې د هانټینګډون څخه د پارلمان غړی وټاکل شو، د هغه د ژوندانه لومړي څلوېښت کلونه تر ډېره پورې معلوم نه دي او یو مهال یې هم نیوانګلنډ ته د کډوالۍ هوډ درلود. نوموړی په ۱۶۳۰ زکال په خپلواک مذهبي کس واوښت او له دې وروسته پر دې باوري و چې بریاوې یې د خدای په مرسته دي. په داسې حال کې چې هغه په ټولیزه توګه د هغه مهال مختلفو پروتستانت ډلو ته د آسانتیاو له برابرولو ملاتړ کاوه، خو وروسته یې له یو شمېر ډلو سره چې هغه بدعت کوونکې بللې لکه له کواکرانو او پنځمو سلطنت غوښتونکو سره مخالفت وکړ. په ۱۶۴۰ زکال کې کروموېل د کمبرېج د استازي په توګه د انګلستان لنډ مهالي او اوږد مهالي پارلمانونو ته لار ومونده چې د ۱۶۴۲ زکال په اګست میاشت کې د انګلستان د لومړنۍ کورنۍ جګړې په پیل کېدو سره له پارلماني پوځ سره یوځای شو. هغه په ډېرې چټکتیا سره خپلې پوځي وړتیاوې څرګندې کړې او په ۱۶۴۵ زکال کې د توماس فیرفکس تر مشرۍ لاندې د نوې نښې لرونکي سواره پوځ قوماندان وټاکل شو چې د انګلستان د لومړۍ او دویمې کورنۍ جګړې پر مهال یې د سلطنت غوښتونکو په ماتولو کې کلیدي رول ولوباوه.
د لومړي چارلز له مړینې او د هغه د زوی له تبعید وروسته له ۱۶۴۹ زکال څخه ۱۶۵۱ زکال پورې په ایرلنډ کې او همدارنګه د سکاټلنډیانو پر وړاندې د هغه بریاوې لامل وګرځېدې څو نوموړی د ټول ګټي دولت په نوي رژیم کې خپل ځایګی تثبیت کړي. د ۱۶۵۳ زکال په ډسمبر میاشت کې هغه د مشترک المنافع هېوادونو نایب لارډ شو، هغه ځایګی چې د ۱۶۵۸ زکال په سپټمبر میاشت کې یې د خپلې مړینې تر مهاله وساته. هغه مهال چې زوی یې ریچارډ د نوموړي ځای ناستی شو، د هغه د کمزورتیا له امله په واک کې تشه راغله. دغه چاره د ستورات لړۍ د بېرته په پښو ولاړېدو لامل وګرځېده چې په ۱۶۶۰ زکال کې اوج ته ورسېدل؛ هغه مهال چې دویم چارلز بېرته واک ته ورسېد د کروموېل مړۍ یې د ویسټ منېسټر له مقبرې راویوست او په ټایبورن کې یې نندارې ته کېښود. د هغه سر یې د لندن د برج په تیغو کې رابند کړ او ۳۰ کاله هلته پاتې شو؛ تر هغه چې د کمبرېج په سیدني ساکس کالج کې بېرته دفن شو.
کروموېل د وینسټون چرچېل له خوا د یو پوځي دیکتاتور او د جان مېلټون، توماس کارلایل او ساموئل راوسون ګاردینر له خوا د آزادۍ د اتل په توګه توصیف شوی، په داسې حال کې چې د نوموړي د تاریخي شهرت اړوند بحثونه لا دوام لري. د لومړي ځل لپاره په ۱۸۵۶ زکال کې د ویسټ مینسټر ماڼۍ بهر د هغه د مجسمې جوړېدو وړاندیز وشو خو دغه مجسمه تر ۱۸۹۵ زکال پورې جوړه نه شوه؛ د دغې مجسمې د جوړولو ډیری لګښت د وخت لومړي وزیر لارډ روزبري په خصوصي بڼه ورکړ. په ۲۰۰۴ زکال کې د پارلمان د غړو یوې ډلې د هغه د مجسمې د بېرته له منځه وړو وړاندیز وکړ خو پاتې راغلل.
لومړني کلونه
کروموېل د ۱۵۹۹ زکال د اپرېل په ۲۵ مه په هانټینګټون کې وزېږېد؛ نوموړی د رابرټ کروموېل او د هغه د دویمې مېرمنې الیزابت زوی و؛ مور یې د ولییام سټیوارډ لور وه. د هغوی د کورنۍ املاک د اولیور غور نیکه مورګان آپ ویلیام ته اړوند و چې د ګلامورګان سیمې د وربشو د اوبو (بیرو) تولید کوونکی و او په پوتني (هغه مهال لندن ته څېرمه سیمه وه) کې استوګن و؛ هغه له کاترین کروموېل (زوکړه ۱۸۴۲ زکال) سره واده وکړ چې د توماس کروموېل خور وه، توماس د اتم هنري د واکمنۍ پر مهال یو له مخکښو لومړیو وزیرانو څخه و. په باوري توګه دا ادعا شوې چې د توماس او کاترین پلار والټر، ایرلنډي ریښه لرله. کروموېلانو د توماس د ادارې پر مهال د صومعو له انحلال څخه پام وړ شتمني پیدا کړه. مورګان آپ ویلیام د ولزي ویلیام آپ یوان زوی و. د دوی کورنی نسب د ریچارډ ویلیامز (ملقب په کروموېل) (شاوخوا ۱۵۰۰- ۱۵۴۴ زکال)؛ هنري ویلیامز کروموېل (شاوخوا ۱۵۲۴ – ۶ جنوري ۱۶۰۴ زکال) او بیا د اولیور د پلار رابرټ ویلیامز کروموېل (نږدې ۱۵۶۰ زکال – ۱۶۱۷ زکال) پورې چې له الیزابت سټیوارډ (نږدې ۱۵۶۴- ۱۶۵۴ زکال) سره یې په ډېر احتمال په ۱۵۹۱ زکال کې واده وکړ دوام وموند. دوی لس ماشومان لرل، خو اولیور چې د دوی پنځم ماشوم و یوازنی زوی یې و چې له ماشومتوبه ژوندی پاتې شو.
د کروموېل نیکه هنري ویلیامز د هانټینګډونشایر یو له بډایه ځمکه لرونکو څخه و. د کروموېل پلار په داسې حال کې چې اشرافي و خو متواضع و. رابرټ ته د کوچني توب او ګڼ شمېر خویندو لرلو له امله په هانټینګډون کې یوازې یو کور او ډېره لږ ځمکه په میراث کې ورسېده. دغې ځمکې د کال ۳۰۰ پونډه عاید درلود چې د هغه د نورو خپلوانو په پرتله تر ټولو لږ و. په ۱۶۵۴ زکال کې کروموېل وویل: «زه په ماشومتوب کې یو ځیرک/جنټلمن وم، نه مې په کومه لوړه کچه او نه مې هم په نوم ورک توب کې ژوند کاوه».
اولیور کروموېل ته د ۱۵۹۹ زکال د اپرېل په ۲۹ مه په سنټ جان کلیسا کې د تعمید غسل ورکړل شو او د هانټینګډون ګرامر ښوونځي ته ولاړ. هغه د کمبرېج په سیډني ساسکس کالج کې زده کړو ته دوام ورکړ هغه کالج چې په وروستیو کې د پیاوړو پیورتیني اخلاقو پر بنسټ جوړ شوی و. نوموړي د ۱۶۱۷ زکال په جون میاشت کې د سند له ترلاسه کولو پرته د خپل پلار له مړینې ډېر ژر وروسته کمبرېج پرېښود. د هغه لومړني ژوند لیک لیکونکي ادعا کوي چې وروسته هغه د لینکولن د وکیلانو روزنیز مرکز (Lincoln's Inn) ته ولاړ، خو د دغې مرکز په ارشیف کې د هغه اړوند هېڅ مالومات شتون نه لري. آنتونیا فریزر دا داسې را لنډوي چې هغه په ډېر احتمال دغه مهال په لندن کې د وکالت په یوه مرکز کې زدکړه کړې ده. د هغه نیکه، پلار او دوه ترونو یې په لینکولن اېن کې زدکړې کړې او کرموېل خپل زوی ریچارډ هم په ۱۶۴۷ زکال کې دلته ولېږه.
په ډېر احتمال سره کروموېل د خپل پلار له مړینې وروسته په هانټینګټون کې خپل کور ته وګرځېد. له دې امله چې مور یې کونډه وه او اوه خویندو یې واده نه وکړی ده ته اړتیا وه څو په کور کې د خپلې کورنۍ سره د مرستې په موخه واوسي.
واده او کورنۍ
کروموېل د ۱۶۲۰ زکال د اګست په ۲۲ مه له الیزابت بورشیر (۱۵۹۸- ۱۶۶۵ زکال) سره د لندن د فور سټریت په سنت جایلز کلیسا کې واده وکړ. د الیزابت پلار جیمز بورشیر په لندن کې د چرم سوداګر و چې په اسکس کې یې پریمانه ځمکې لرلې او د دغې سیمې له پیوریتن اشرافي کورنیو سره یې پیاوړې اړیکې لرلې. دغه واده لامل وګرځېد څو کروموېل له اولیور سنټ جان او د لندن د سوداګریزې ټولنې له نورو مخکښو غړو سره ارتباط پیدا کړي چې د هغو تر شاه د وارویک او هولنډ ملاتړ شتون درلود. په دغه اغېزمنه شبکه کې د هغه ځای موندنې په نظامي او سیاسي ډګر کې له ده سره ډېره مرسته وکړه. دوی دواړو ۹ ماشومان لرل.
والټر رالی
والټر رالي (شاوخوا ۱۵۵۲- مړینه: د ۱۶۱۸ زکال د اکتوبر ۲۹ مه) انګلیسي دولتي چارواکی، سرتېری، لیکوال، کاشف او د ملکې الیزابت د خوښې وړ درباري و. د الیزابت د واکمنۍ پر مهال د پام وړ څېرې په توګه، نوموړي د شمالي امریکا د انګلیسي استعمار پر مهال پام وړ رول ولوباوه، د ایرلنډ پاڅون یې وځپه، د هسپانوي پوځ پر وړاندې یې د انګلستان څخه په دفاع کې برخه واخیسته او د لومړۍ الیزابت د واکمنۍ پر مهال یې په مهمو سیاسي څوکیو کار وکړ.
رالي د ډیون سیمې د والټر رالي او کاترین چمپرنون په پروتستانت کورنۍ کې وزېږېد. د هغه د ژوندانه د لومړیو اړوند ډېر لږ اطلاعات شتون لري، په داسې حال کې چې هغه د خپلې نوې ځوانۍ د وروستیو ډېره لنډه موده په فرانسه کې تېره کړې او په کورنۍ مذهبي جګړو کې یې ونډه لرلې ده. په ۲۰ کلنۍ کې یې د ایرلنډي استعمار پر وړاندې پاڅون په ځپلو کې ونډه لرلې؛ نوموړي همدارنګه د سمرویک په محاصره کې ونډه درلوده. وروسته نوموړی په ایرلنډ کې د املاکو څښتن او د ختیځ مونسټر د یوګل شاروال شو، هغه ځای چېرې چې یې په اوسني مېرټل ګرو (Myrtle Grove) کې کور شتون لري. هغه په چټکۍ سره د ملکې الیزابت په ګټه پاڅون وکړ او په ۱۵۸۵ زکال کې ورته سلطنتي نښان ورکړل شو. نوموړي ته په ویرجینیا کې د پلټونو د اختراع د ثبت حق هم ورکړل شو او په دې سره یې هلته په راتلونکې کې د انګلیسانو استوګنې ته لار برابره کړه. په ۱۵۹۱ زکال کې نوموړي د ملکې له اجازې پرته د ملکې له یوې همکارې الیزابت تروکمورتون سره واده وکړ او له همدې امله له خپلې ښځې سره یوځای د لندن برج قلا ته ولېږل شو. له خوشي کېدو وروسته تقاعد شو او د ډورسټ په شربون کې خپل ملکیت ته ولاړ.
په ۱۵۹۴ زکال کې رالي په سویلي امریکا کې د «سرو زرو د ښار» نوم واورېد او د هغو د موندلو په موخه یې سفر وکړ؛ په دغه سفر کې له مبالغې ډک د هغه تجارب په یوه کتاب کې خپاره شول چې د «ال ډوراډو» له افسانې سره یې مرسته وکړه. په ۱۶۰۳ زکال کې د الیزابت له مړینې وروسته رالي بیاځلي د پاچا لومړي جیمز پر وړاندې په توطئه کې د لاس لرلو په تورد لندن په برج کې بندي شو، ځکه چې د ده چندان نه خوښېده. نوموړی په ۱۶۱۶ زکال کې د ال ډوراډو په لټون کې د اکتشافي سفر د رهبرۍ په موخه خوشی شو. په دغه سفر کې د هغه تر مشرۍ لاندې مخکښ قوماندان په یوه هسپانوي اډه برید وکړ چې هم یې د خپلې عفوې شرایط او هم یې له هسپانیا سره د ۱۶۰۴ زکال د سولې هوکړه تر پښو لاندې کړه. رالي انګلستان ته راوګرځېد او د هسپانویانو د بېرته خوشالولو په موخه په ۱۶۱۸ زکال ونیول شو او اعدام کړای شو.
ګویان ته لومړنی سفر
په ۱۵۹۴ زکال کې رالي ته د کاروني سیند په سرچینه کې له هسپانوي اړخه د یو لوی طلایي ښار خبر ورسېد. یو کال وروسته نوموړي د ګویان او ختیځې ونزویلا په پاریمي جهیل او مانوآ افسانوي ښار کې څېړنو ته مخه کړه. هغه مهال چې انګلستان ته راوګرځېد هغه د ګویان د کشفولو تر نامه لاندې اثر (۱۵۹۶ زکال) خپور کړ؛ دغه اثر د هغه د سفر راپور و چې د خپل نوي کشف اړوند یې په کې له مبالغې ډکې ادعاوې کړې و. دغه کتاب کولای شو د ال ډوارډو د افسانې سره د مرسته کوونکي په توګه وبولو. ونزویلا د سرو زرو زېرمې لرلې، خو هېڅ داسې شواهدو شتون نه درلود چې رالي دې کوم کان پیدا کړی وي. داسې هم ویل کېږي چې هغه د انجل/فرښتې آبشار کشف کړی، خو دغه ادعا له منلو لرې ګڼل کېږي.
۱۵۹۶- ۱۶۰۳ زکال
په ۱۵۹۶ زکال کې رالي د کادیز په نیولو کې ونډه واخیسته او هلته ټپي شو. نوموړي همدارنګه په ۱۵۹۷ زکال کې د آزور د ټاپو ګانو د کشفي سفر د قومانده ورکونکي اډمیرال (اصلي قوماندان) په توګه خدمت وکړ. له آزور څخه په بېرته راګرځېدو رالي له انګلستان سره مرسته وکړه څو د ۱۵۹۷ زکال په مني کې د دریم هسپانوي سمندریز ځواک د ګواښ پر وړاندې له ځانه دفاع وکړي. دغه ځواک مانش کانال ته څېرمه وپاشل شو او وروسته د ایرلنډ د طوفان پر مټ له منځه ولاړ. د افینګهام لارډ هوواډ او رالي وکولای شول یوه هغه هسپانوي بېړۍ ونیسي چې د تېښتې په حالت کې وه او د هسپانیا د نقشو اړوند یې مهم اطلاعات لرل.
په ۱۵۹۷ زکال کې رالي د ډورست او په ۱۶۰۱ زکال کې د کورنوال څخه د پارلمان د غړي په توګه وټاکل شو. نوموړي د الیزابت د واکمنۍ پر مهال په دریو ښارونو کې له ټولو مخکښ و.
له ۱۶۰۰ زکال څخه تر ۱۶۰۳ زکال پورې رالي د جرسي د کانال جزیرې ګورنر وټاکل شو او خپل دفاعي تجیهزات یې معاصر کړل. په دغو نوښتونو کې د سن هلیه څخه د ساتنې په موخه یې د ایزابلا بللسیما یا الیزابت د قلا په نوم د نوې قلا جوړېدل شاملېږي.
محاکمه او بندي کېدل
دغه مهال له هغه سره د ملکې الیزابت سلطنتي مهرباني زیاته شوې وه، خو د هغه ښه بخت دوام ونکړ. ملکه د ۱۶۰۳ زکال د مارچ په ۲۴ مه مړه شوه. رالي د ۱۶۰۳ زکال د جولای په ۱۹ مه د اشبورټون په هغه سیمه کې چې اوس مهال د اکستر لرغونې سیمه بلل کېږي ونیول شو او د الیزابت د ځای ناستي لومړي جېمز پر وړاندې د توطئې په اصلي طرحه کې د لاس لرلو په تور په خیانت تورن شو او د لندن په برج کې بندي کړای شو.
رالي په داسې حال کې چې د لندن برج په قلا کې بندي و د نړۍ د تاریخ په نامه یې خپل نابشپړ کتاب ولیکه. رالي په شپږو ژبو باندې له ګڼ شمېر منابعو څخه په ګټنې د قاره یي معلوماتو څخه په بشپړ ډول باخبره و. هغه د انګلستان اړوند څخه وه نه لیکل، بلکې په جغرافیا باندې یې په ټینګار د لرغونې نړۍ اړوند لیکنې وکړې. له دې سره چې هغه لیوالتیا لرله د انګلستان برحاله پاچا لومړي جیمز ته مشورې ورکړي خو جیمز څرګنده کړه چې نوموړی «د شهزاده ګانو په محکوم کولو له کچې زیات بدبینه دی». رالي تر ۱۶۱۶ زکال پورې همدلته بندي پاتې شو. د هغه زوی کاریو د هغه د بند پر مهال چې د مور په خېټه کې و (په ۱۶۰۴ یا ۱۶۰۵ زکال کې) وزېږېد.
ګویان ته دویم سفر
پاچا په ۱۶۱۷ زکال کې رالي ته بخښنه وکړه او هغه ته یې اجازه ورکړه څو د ال ډوارډو د پلټنې په موخه بیاځلي ونزویلا ته سفر وکړي. د دغه سفر پر مهال د رالي د کسانو یو ډلې د هغه د پخواني ملګري لارنس کمیس په قوماندانۍ له هسپانیا سره د سولې د تړون او د رالي د قوماندې پر خلاف په اورینوکو سیند کې د هسپانویانو په سانتو تومه دو ګویان قلا برید وکړ. د رالي د بخښنې شرط هم په دغه سفر کې د هسپانیا د مستعمراتو او یا هم بېړیو پر وړاندې له هر ډول ګواښ رامنځته کولو څخه ډډه کول و. په دغه قلا باندې په لومړني برید کې د رالي زوی، والټر وویشتل شو او ومړ. کمیس د زوی د مړینې خبر ورته ورکړ او له هغه یې بخښنه غوښته؛ رالي ورته بخښنه ونکړه او نوموړي همالته ځان وواژه. رالي انګلستان ته راوګرځېد، خو غصه شوي د هسپانیا سفیر کنت ګندومار له پاچا څخه د رالي د اعدام غوښتنه وکړه او پاچا هم له دې پرته بله لار نه لرله. رالي د لوئیس سټاکلي له خوا له پلیموث څخه لندن ته راوړل شو او په دې سره هغه د تېښتې کولو ګڼ شمېر فرصتونه له لاسه ورکړل.
وي هيو دي زينتھ ټاور بي
وي هيو دي زينتھ ټاور بي جنوبي کوريا په ښار  بوسان کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 75 منزلونه دي او ددې لوړوالی  282 ميټر (924 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2011 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
خانتي مانسيسک
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" خانتي مانسيسک د روسیې د خانتي مانسي په ځان بسيا ښار کې یو ښار دی.
سرچينې
وېشنيزه:د روسيې وېشنيزه:د روسي فدرالي ولسوالۍ وېشنيزه:د روسيې او بلاروس اړيکې وېشنيزه:د روسيې هېوادنی وېش وېشنيزه:د روسيې وختونه وېشنيزه:د روسيې ښارونه وېشنيزه:روسيه
باب هاوک
رابرټ جېمزلي هاوک د AC (د استرالیا ویاړلی نښان چې د غوره خدمتونو او مخکښو لاسته راوړنو په پار استرالیایي ښاریانو ته ورکول کېږي, ژباړن) او GCL (د نوې ګينې د پاپوا فرمان اصلي ویاړلی نښان چې څلور درجې لري، ژباړن) ګټونکی یو استرالیایي سیاستوال چې له ۱۹۸۳ کال څخه تر ۱۹۹۱ کال پورې يې د استرالیا د ۲۳م لومړي وزیر په توګه خدمت کړی او د استرالیا د کاریګر ګوند (ALP) مشر و.
هاوک د سویلي استرالیا په بارډرټاون ښار کې زېږېدلی. هغه د لویدیځې استرالیا په پوهنتون کې زده کړې وکړې او د روډز د څېړونکي په توګه یې د پوهنتون په اکسفورډ کالج کې خپلو زده کړو ته دوام ورکړ چې په دغه وخت کې يې د یارډ ال (د څښاکو اوږد ګيلاس چې د ۱.۴ لیتره څښاک د څښلو لپاره کارول کېږي، ژباړن) نړیوال ریکارډ په ۱۱ ثانیو کې مات کړ. هاوک په ۱۹۵۶ کال کې د څېړونکي افیسر په توګه د استرالیا د سوداګرۍ ټولنې له شورا (ACTU) سره یوځای شو. هغه د ملي ورځنۍ مزودورۍ د قضیې د سلا د مسؤل په توګه راپورته شو، په ۱۹۶۹ کال کې د ACTU رییس وټاکل شو چې هلته یې د خلکو تر منځ لوړ شهرت ترلاسه کړ. په ۱۹۷۳ کال کې د کاریګر ګوند د رییس په توګه منصوب شو.
هاوک په ۱۹۸۰ کال کې د ACTU او کاریګر ګوند د رییس په توګه له خپل موقف څخه ګوښه شو تر څو پارلماني ټاکنو د ننه کېدو لپاره خپله اراده اعلان کړي او وروسته بیا د ۱۹۸۰ کال په فېدرال ټاکنو کې د استرالیا د پارلمان غړی (MP) وټاکل شو. درې کاله وروسته له هېڅ کوم مخالفت پرته د بېل هایډون پرځای د استرالیا د کاریګر ګوند د مشر په توګه وټاکل شو او یوازې د پنځه اونیو په بهیر کې يې د ۱۹۸۳ کال په ټاکنو کې د کاریګر ګوند غوڅې بریا ته ورساوه او د لومړي وزیر په توګه یې لوړه وکړه. هغه کاریګر ګوند درې ځله نور د ۱۹۸۴، ۱۹۸۷ او ۱۹۹۰ کال په ټاکنو کې له بریالیو پایلو سره بریا ته ورساوه چې نوموړی یې د کاریګر ګوند په تاریخ کې په ترټولو بریالي لومړي وزیر بدل کړ.
د هاوک دولت د پام وړ سمونونه رامنځته کړل چې له ډلې ېي لوی اقتصادي سمونونه، د لنډ کېير (یو ټولنیز غیر انتفاعي سازمان چې سیمه‌ییزې رضاکارې ډلې د طبعي چاپېریال په جوړولو کې برخه اخلي، ژباړن) رامنځته کول د مېډیکیېر د نړوالې روغتیایي پاملرنې د طرحې معرفي کول د معاملاتو د قیمتونو او عایداتو تړون دAPEC  (د اسیا - پاسافیک اقتصادي همکاري، ژباړن) رامنځته کول د استرالیایي ډالر معتبرول، له مالې برخې څخه د مقرراتو لرې کول، له کورنیو سره د مرستې طرحه په ۱۹۸۴ کال کې په کار ځای کې له توپیریز چلند څخه د مخنیوي په موخه د جنسیت پر بنسټ د توپیریز چلند قانون تصویبول، د استرالیا د ملي سرود په توګه اډوانس استرالیا فېير اعلانول، د تقاعد او زړبوډۍ د معاش طرحې جوړول، په سویلي قطب کې د معدنونو له ستخراج څخه مخنیوی او د استرالیا د ۱۹۸۶ کال د  قانون پر تصویب څار یادولی شو چې په استرالیا کې یې د بریتانیا ټول پاتې صلاحیتونه له منځه یوړل.
هاوک د ۱۹۹۱ کال په جون کې د استرالیا د خزانه دار پاول کېټېنګ له خوا د مشرتابه له ننګونې سره مخ شو خو هاوک واک خوندي کړای شوی؛ په هر حال کېټينګ ۶ میاشتې وروسته دویمه ننګونه مطرح کړه او په لږ توپیر سره بریالی شو او د لومړي وزیر په توګه د هاوک ځای ناستی شو. ورپسې هاوک له پارلمان څخه تقاعد شو، دواړه سوداګریز کار او یو شمېر خیریه موخې يې وڅارلې تر هغه چې په ۲۰۱۹ کال کې په ۸۹ کلنۍ ومړ. هاوک همدارنګه له خپل ګوند څخه د لومړني، لومړي وزیر او تر رابرټ منزېس او جان هاورډ وروسته د استرالیا درېیم لومړی وزیر دی چې د اوږد مهال خدمت کوونکي لومړي وزیر په توګه پاتې شوی دی. هغه همدارنګه لومړنی لومړی وزیر دی چې په سویلي استرالیا کې زیږېدلی او یوازینی وزیر چې په لویدیځه استرالیا کې رالوی شوی او زده کړې يې کړې. هاوک د استرالیا د لومړیو وزیرانو د تاییدۍ په درجه بندۍ کې په تر ټولو لوړه درجه کې دی چې په ۱۹۸۴ کال کې يې ۷۵ سلنه تاییدي ترلاسه کړې وه. تاریخ پوهانو د هاوک د دولت له خوا رامنځته شوي سمونونه ستایلي او د هغه دولت تر ډېره د استرالیا د اقتصاد د مدرن کولو له امله د امتیاز خاوند دی. هاوک د استرالیا د لومړیو وزیرانو د درجه بندۍ په لومړي سر کې ځای لري.
د ژوند لومړي کلونه او کورنۍ
باب هاوک د ۱۹۲۹ کال د ډېسمبر په ۹مه د سویلي استرالیا په بارډر ټاون کې د عیسوي پروتیستانو د کلیسا کشیش ارتور کلیم هاوک (زوکړه ۱۸۹۸ - مړینه ۱۹۸۹) او د هغه د مېرمنې اېدېث ایملي (لي)  (زوکړه ۱۸۷۹ - مړینه ۱۹۷۹) (چې په ایلي مشهوره وه او د ښوونځي ښوونکې وه) د دویم ماشوم په توګه نړۍ ته راغی. د هغه تره البېرت د ۱۹۵۳ او ۱۹۵۹ کلونو تر منځ د لویدیځې استرالیا د کاریګر ګوند لومړی وزیر و.
د هاوک ورور نیل چې له هغه څخه ۷ کاله مشر و، په ۱۷ کلنۍ کې د منېنجایت (د دماغ د پردې التهاب، ژباړن) له امله چې هغه مهال يې هېڅ درملنه نه لرله ومړ. اېلي هاوک د خپل زوی پر برخلیک په پرلپسې ډول نږدې یو عیسوي باور رامنځته کړ او دې له هاوک سره د هغه د مسلکي ژوند په بهیر کې د هغه پر نفس د باور په برخه کې مرسته وکړه. په ۱۵کلنۍ کې به یې د ملګرو ترمنځ غوره کوله او له غیبه به يې داسې ویل چې زه به یوه ورځ د استرالیا لومړی وزیر شم.
هاوک په اولس کلنۍ کې هم‌هغه عمر چې ورور یې نيل په‌کې مړ شوی و د خپل پانټر موترسایکل د چلولو پر مهال ډېر سخت ټکر وکړ چې د څو ورځو لپاره يې حالت ډېر خراب و. دغې مرګ ته نږدې تجربې د هغه د کتلېست په توګه عمل وکړ او هغه يې له خپلو وړتیاوو او استعدادونو څخه د اعظمي ګټې اخیستلو په لور بوتله او پرې يې نښود چې وړتیاوې يې عبث شي. هغه په ۱۹۴۷ کال کې په ۱۸ کلنۍ کې د کاريګر له ګوند سره یوځای شو.
زده‌کړې او لومړنۍ دنده
هاوک د وېسټ ليډروېل په ښوونځي، د پرېټ په مدرن ښوونځي او د لويديځې استرالیا په پوهنتون کې زده‌کړې وکړې او په ۱۹۵۲ کال کې يې د هنر او حقوقو په برخه لیسانس سندونه ترلاسه کړل. هغه په هم‌هغه کال کې د پوهنتون د صنفي ټولنې رییس هم و. په ورپسې کال يې د اکسفورډ پوهنتون په کالج کې د ګډون لپاره د روډز بورسیه ترلاسه کړه چېرته چې هغه د هنر، فلسفې، سیاست او اقتصاد (PPE) په برخه کې خپلې د لیسانس کچې زده‌کړې پيل کړې. د هغه پام ډېر زر دې خبرې ته ورواوښت چې دی په ورته تحصیلي برخه کې بوخت دی چې له مخکې يې په لويديځه استرالیا کې دا برخې پوښلې وې او ځان يې د ادبیاتو څانګې ته بدل کړ. هغه خپله پای‌لیکنه/ تيزس په استرالیا کې د ثابتې ورځنۍ مزودورۍ پر تعینولو ولیکه او د ۱۹۵۶ کال په جنوري کې يې په بریالۍ توګه دفاع کړ.
د زده‌کړو په برخه کې د هغه لاسته‌راوړنې د بیر/وربشو د ابو کمزوري الکولي څښاک د څښلو د نړیوال ریکارډ له ثبتولو سره پای ته ورسېدې. هغه 2+1⁄2  شاهي پیالې (۱.۴ لیتره) -چې له یو یارډ اېل سره برابره ده- په ۱۱ ثانیو کې د یو سیکانس له لوښي څخه د کالج د جريمې په توګه وڅښلې. هاوک په خپلو خاطراتو کې داسې وړاندیز کوي چې ښايي دې شهکار تر بل هر څه ډېر د هغه له سیاسي بریالیتوب سره مرسته کړې وي. ځکه د الکولي څښاک دې پیاوړي کلتور هغه د رايي ورکوونکو تر منځ ډېر محبوب کړ.
هاوک په ۱۹۵۶ کال د دوکتورا کچې د لوړو زده‌کړو لپاره په کانبرا کې د استرالیا له ملي پوهنتون څخه د حقوقو پوهنځۍ په قضا څانګه کې د زده‌کړو بورس ترلاسه کړ. هاوک ANU (د استرالیا ملي پوهنتون) ته تر لارې موندنې لږ وروسته د پوهنتون په شورا کې د زده‌کړيالانو استازی شو. یو کال وروسته هاوک ته د ACTU  د ریاست وړاندیز وشو تر څو د هارولډ سوټر چې ACTU  منشي و ځای‌ناستی او يو څېړونکی افسر شي. دا وړاندیز په ANU کې د هاوک د ښوونکي اېچ. پي. براون له‌خوا وړاندې شو، چې د څو کلونو لپاره يې دACTU  د ملي معاشاتو د قضیو په برخه کې همکاري کړې وه. هاوک پرېکړه وکړه چې خپلې د دوکتورا کچې زده‌کړې پرېږدي او دا وړاندیز ومني او له خپلې مېرمنې هزل سره مېلبون ته کډه شي.
سرچينې
[1] دا په اکسفورډ پوهنتون کې یو دود دی چې، یو کس د ټولنیزو ادابو د ماتولو له امله د الوکلې څښاک یوه پياله یا یوه برخه د جریمې په توګه څښي، ژباړن
جان رونالډ ریوېل ټولکین
جان رونالډ ریوېل ټولکین، د برټانیا سترواکۍ نښان او د او د شاهي ادبي ټولنې همکار نښان لرونکی (زوکړه د ۱۸۹۲ز کال د جنوري ۳مه – مړینه د ۱۹۷۳ز کال د سپټمبر ۲مه) یو برتانوی لیکوال، شاعر، لغت پوه، څېړونکی او د دَ هابېټ او دَ لورډ آف دَ رېنګز (د حلقو څښتن) افسانوي حماسي اثارو د لیکوال په توګه خورا نامتو دی.
ټولکین له ۱۹۲۵ز کال څخه تر ۱۹۴۵ز کال پورې په اکسفورډ پوهنتون کې د انګلوساکسون رالېنسن او بوسوُرټ عنوان پروفیسور او له پېمبروک ښوونتون (کالج) سره علمي همکار و. هغه بیا د همدې پوهنتون د مېرټن ښوونتون د انګلیسي ژبې او ادبیاتو پروفیسور او همکار وګرځېد چې دې دندو ته یې له ۱۹۴۵ز کال څخه تر ۱۹۵۹ز کال پورې تر خپل تقاعد پورې ادامه ورکړه. ټولکین د کلایو سټېپلز لیوس نږدې ملګری و او د غیر رسمي ادبي بحث ګروپ (دَ انکلېنګز) غړی و. هغه د ۱۹۷۲ز کال د مارچ په ۲۸مه د دویمې ملکې الېزابېت لخوا د برتانوي سترواکۍ د نښان د قوماندان په توګه وټاکل شو.
د ټولکین له مړینې وروسته د هغه زوی کرېسټوفر د خپل پلار د پراخو یادښتونو او ناچاپ شويو نسخو پر بنسټ  دَ سېلمرېلین په ګډون یو لړ اثار خپاره کړل. دا د  دَ هابېټ او دَ لورډ آف دَ رېنګز سره یوځای د افسانو، شعرونو، خیالي تاریخونو، اختراع شویو ژبو، او د ارډا خیالي نړۍ په اړه او په هغه کې د منځنۍ ځمکې په نوم هېواد په اړه د ادبي مقالو یوه سره تړلې ټولګه جوړوي. ټولکین د ۱۹۵۱ او ۱۹۵۵ز کلونو ترمنځ  د دې لیکنو په لویه برخه کې د لېجېنډریم یا د افسانو نړۍ اصطلاح کارولې ده.
نسب او خټه
د ټولکین پلرني نږدې نیکونه د منځنۍ کچې کسبګر خلک وو چې په لندن او بېرمنګهم کې یې دېوالي ساعتونه، لاسي ساعتونه او پیانوګانې جوړولې او پلورلې. د ټولکین کورنۍ د کونیګسبرګ سره نږدې د ختیځې پروشیا په کروزبرګ ښار کې رامنځته شوې چې یاد ښار د منځنیو پېړیو ختیځ ته د جرمني د پراختیا په جریان کې رامنځته شوی، او د هغه تر ټولو پخوانی پېژندل شوی پلرنی نيکه میشل ټولکین د ۱۶۲۰ز کال په شاوخوا کې زیږېدلی و. د ميشل زوی کرېسشیانوس ټولکین (زوکړه ۱۶۶۳ز کال – مړینه ۱۷۴۶ز کال) په کروزبرګ کې یو شتمن ژرندګړی و.
د رېزارډ ډېرډزېنسکي په وینا، د ټولکین نوم د ښکته پروشیا نسب څخه دی او احتمالا چې د "تولک زوی/اولاد" معنا لري. ټولکین په غلطۍ سره په دې باور و چې د هغه تخلص د جرمنۍ اصطلاح ټولکون (tollkühn) څخه اخیستل شوی، چې معنی یې "بې پامه" ده او په ټوکه یې ځان د "کامیو" (مشهورې هنري څېرې) په توګه دَ نوشن کلب پاڼو (ناول) کې د لفظي ژباړل شوي نوم راشبولډ لاندې ځای په ځای کړ. مګر ډېرډزېنسکي دا د یوې غلطې رېښې پوهنې په توګه بیان کړې ده. پداسې حال کې چې جان رونالډ ریوېل ټولکین د خپلې کورنۍ له جرمني اصل څخه خبر و، د کورنۍ د تاریخ په اړه د هغه پوهه محدوده وه ځکه چې هغه "د خپل په کم عمر کې مړ شوي پلار له کورنۍ څخه وختي جلا شوی و".
د کوچینوالي دوره
جان رونلډ ریوېل ټولکین د ۱۸۹۲ز کال د جنورۍ په دریمه د اورنج فري ایالت (چې وروسته له برتانوي سترواکۍ سره ضمیمه شو؛ اوس د سوېلي افریقا په جمهوریت کې ازاد ایالت دی) په بلومفونټین کې د برټانوي بانک مدېر رتور ریوېل ټولکین (زوکړه ۱۸۷۵ز کال – مړینه ۱۸۹۶ز کال) او د هغه مېرمنې مېبل ني سفیلډ (زوکړه ۱۸۷۰ز کال – مړینه ۱۹۰۴ز کال) زوی و. کله چې ارتور د برټانوي بانک چې هغه پکې کار کاوه د بلومفونټین دفتر مشرۍ ته وګمارل شو، هغه وخت دوی دواړو انګلستان پرېښی و. ټولکین د هېلري ارتور ريوېل ټولکین په نوم یو کشر ورور درلود چې د ۱۸۹۴ز کال د فبروري په څلورمه زیږیدلی و. ټولکین په ماشومتوب کې په بڼ کې د لوی بابون غونډل لخوا وچیچل شو، هغه پېښه چې د ځینو په باور په وروستیو کې د هغه په ​​کیسو کې اوریدل کېده، که څه هم هغه د یادې پېښې اړوند څه په یاد نه لرل او نه یې په لویوالي کې له غونډلو او غڼو څخه کومه ځانګړې کرکه درلوده. د ټولکین په کوچینوالي کې په یوه پخوانۍ پیښه کې د هغه د کورنۍ یو ځوان خدمتګار، ماشوم (ټولکین) خپل کور ته یووړ او بل سهار یې بېرته را ستون کړ.
په درې کلنۍ کې له خپلې مور او ورور سره د خپلوانو د ليدو په موخه د یو اوږد سفر لپاره انګلستان ته ولاړ. د هغه پلار مخکې لدې چې له دوی سره یوځای شي په سویلي افریقا کې د روماتېزم تبې له امله مړ شو. دغه پېښې کورنۍ د عاید له نشتون سره مخ کړه، نو ځکه د ټولکین مور هغه له خپل مور او پلار سره د اوسېدو لپاره د برمېنګهم کینګز هیت سیمې ته بوتلو. وروسته ډیر ژر په ۱۸۹۶ز کال کې دوی سارهول (اوس په هال ګرین کې پروت دی) ته او بیا د ورسېسټرشایر کلي ته چې وروسته بیا د برمېنګهم سره یوځای شو، ولاړل. هغه د سارهول مېل او موسیلي بوګ او کلېنټ، لېکي او مالوېرن هېلز له لیدلو او پکښې ګرځېدلو څخه خوند واخیست چې وروسته بیا هغه د خپلو ​​کتابونو د صحنو لپاره ترې الهام اخیستی، د نږدې ښارونو او کلیو لکه برومسګروو، السېسټر، او الوېچرچ او داسې ځایونه لکه د بګ اینډ په نوم د هغه د ترور جین کرونده چې ده په ​​خپله افسانه کې کارولی دی. مېبل ټولکین خپلو دوو ماشومانو ته په کور کې زده کړې ورکولې. لکه څرنګه چې رونالډ په ​​کورنۍ کې پېژندل شوی و همداسې یو لېوال زده کونکی هم و. هغې ده ته د نباتاتو په اړه ډېر څه ورزده کړل او په ده کې یې د بوټو او ګیاوو د لیدو او احساسولو خوند اخیستل را ویښ کړل. ځوان ټولکین د منظرو او ونو رسمولو سره مینه درلوده، اما د هغه د خوښې درسونه د ژبو په اړه وو او مور یې ډېر د وخته هغه ته د لاتیني ژبې لومړنۍ زده کړې ورکړې وې.
حکيم بن حزام
حکيم بن حزام د رسوالله صلی الله عليم وسلم صحابي و، لقب يې ابو خالد و او د ام المومنين د حضرت خديجې رضی الله عنها وراره و. د اکثرو مسلمانو علماوو په اند هغه په کعبه کې زېږېدلی دی (وَلَمْ يُولَدْ قَبْلَهُ، وَلَا بَعْدَهُ فِي الْكَعْبَةِ أَحَدٌ ژباړه :له هغه نه مخکې او له هغه وروسته هيڅوک په کعبه کې نه دی زېږېدلی). د حکيم بن حزام د ولادت په اړه ډېر مستند روايتونه شته چې ځينې يې صحيح مسلم، تاريخ الکبير امام بخاري، مسند امام شافعي، البداية والنہايه، تاريخ الخميس، اسد الخميس غبه او داسې نور.
په کعبه کې زېږېدل
له حکیم بن حزام پرته بل څوک په کعبه کې نه دی پیدا شوی، نه مخکې او نه وروسته.
حکيم بن په کعبه کې وزيږيد او دا خبره نه بل چا اوريدلې ده او نه هم چا ته معلومه ده. هغه د زهير بن اسد بن عبد العزي لور ده
هغه د مکې د فتحې په موقع مسلمان شو. هغه د جاهلیت او د اسلام په دوره کې یو له معتبرو خلکو څخه ګڼل کیده. هغه د القلوب له لیکوالانو څخه و، محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم هغه ته د حنین په جګړه کې سل اوښان ورکړل او یو سل شل کاله یې ژوند وکړ. په ۵۴ هجري کې خلیفه امیر معاویه وفات شو. زه د بدر په جګړه کې له کفارو سره یو ځای شوم او وتښتیدم او په هغه ذات مې قسم وخوړ چې د بدر په ورځ مې نجات راکړ. دارالندوه ورسره وه.
دا اعلان د مکې د فتحې په مناسبت وشو
د ابو سفیان کور ته د ننوتلو لپاره په امن کې دی او څوک چې د حکیم بن حزام کور ته ننوځی په امن دی او څوک چې جومات ته ننوځی په امن دی او څوک چې د کور دروازه وتړی هغه په امن دی. خوندي
زید بن حارثه د سوق بنی عقاض (چې مکې ته نږدې یو بازار و) له خپلې ناوې حضرت خدیجې رضی الله عنها نه په څلور سوه درهمو وپېرل شو او د محمد (صلی الله علیه وسلم) په نوم یې ورته ویل کېده. ).
عروه بن حکیم بن حزام رضی الله عنه روایت کوي چې ما له صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم الله صلی الله علیه وسلم یا رسول الله صلی الله علیه صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم څخه پوښتنه وکړه چې ما ته د هغه څه په باره کې ووایه چې ما په زمانه کې کاوه؟ د جاهليت د مثال په ډول صدقه، د غلامانو آزادول، صله رحمي، هغوی ته هم ثواب ورکول کیږي؟، بیا صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم : ته د خپلو پخوانیو نیکو اعمالو له امله مسلمان شوې یې.
حکيم بن حزام رضي الله عنه وايي چې ما له رسول الله صلی الله صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم وسلم څخه د څه شي پوښتنه وکړه. نو تاسو ورکړ. ما بیا وپوښتل او تاسو یې ورکړ. بیا یې وویل: ای بابا، دا شتمني خوندوره او خوږه ده، څوک چې په سخاوت سره واخلي. نو په هغه کې برکت ورکول کیږي او څوک چې په لالچ سره واخلي هغه برکت نه پاتې کیږي او د هغه چا په څیر دی چې وخوري مګر مطمئن نه وي. پورتنی لاس د ښکته لاس څخه غوره دی. حکيم رضي الله عنه وويل: ما پوښتنه وکړه چې يا صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم الله په هغه ذات چې ته يې په حقه رالېږلې يې؟ زه به له تا څخه وروسته له هیچا څخه هیڅ شی ونه منم تر څو چې زه له دې دنیا نه لاړ شم. حضرت ابوبکر رضي الله عنه به ورته د (وظیفه) د ورکولو غږ کاوه، خو هغه به یې له منلو انکار کاوه. بیا حضرت عمر (رض) هغه ته د (وظیفه) د ورکولو غوښتنه وکړه، خو هغه ونه منله. عمر رضي الله عنه ورته وفرمايل: اې مسلمانې ټولنې زه تاسو د حکيم پر وړاندې شاهدان ګرځوم چې ما له دې مال څخه د حکيم حق وړاندې کړ، خو هغه ترې انکار کوي. نو حکیم له صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم الله (صلی الله علیه وسلم) نه وروسته له هیچا څخه تر مرګه هیڅ شی نه دی منلی.
سرچينې
وېشنيزه:صحابه کرام وېشنيزه:رسوال وېشنيزه:محمدرسول وېشنيزه:محمد رسوالله صلی الله عليه وسلم
سپین بیرغونه
سپین بیرغونه، (په ژبه کُردي: ئاڵاى سپي) چې د سفیانیون په نوم هم پیژندل کیږي، د کردانو یوه وسله واله اسلامپاله او ملتپاله ډله ده چې د انصارالاسلام یوه څانګه ده. دوی د عراق په شمال کې د عراقي حکومت پر ضد په شخړو کې میشت دي. دوی د کردانو د ساتنې او د یوه خپلواک اسلامي کردستان لپاره جګړه کوي. دوی په 2017 کې د عراقي اردو لخوا د کردانو ښارونو نیولو په ځواب کې رامینځته شوي.
دوهم جان کومننوس
دوهم جان کومننوس (په یوناني: Ἱωάννης ὁ Κομνηνός، رومي یې: Iōannēs ho Komnēnos؛ د ۱۰۸۷ کال د سمپټمبر له ۱۳ – ۱۱۴۳ کال د اپریل تر ۸) له ۱۱۱۸ کال څخه تر ۱۱۴۳ کال پورې د بیزانس سترواک ؤ. هغه چې د ښایسته جان (John the Beautiful) یا (John the Good) په لقب هم پېژندل کېد، د سترواک لومړي الیکسیوس کومننوس (Alexios I Komnenos) او ایرین دوکاینا (Irene Doukaina) مشر زوی او دوهم سترواک ؤ چې د بیزانس سترواکۍ د کومننیاني لړۍ د بېرته راوستنې پرمهال یې حکومت وکړ. لکه څنګه چې د یوه واکمن سترواک په کورنۍ کې زیږېدلی، نو د پورفیروجنتوس (porphyrogennetos) مقام څخه برخمن ؤ. جان پرهېزګار او فداکار پاچا ؤ، د هغو زیانونو د ایسته کولو هوډ یې درلود، چې نیمه پېړۍ وړاندې د منزیکرت جګړې (Battle of Manzikert) وروسته یې خپله سترواکي ورسره مخ شوې وه.
سپین بیرغونه
نظریات
سپین بیرغونه کرد ملتپال او بېلتون غوښتونکي دي، چې غړي یې ځانونه د "کردانو مقاومت" بولي. د عراق حکومت ویلي چې سپین بیرغونه د انصارالاسلام یوه برخه ده.
دوهم جان کومننوس
جان د کومننیاني سترواکانو ترټولو لوی سترواک ارزول شوی دی. جان د خپلې واکمنۍ د پېړۍ د ربعې په اوږدو کې په لوېدیځ کې د روم پاکې سترواکۍ (Holy Roman Empire) سره متحد شو او په بالکان کې یې پچنګانو (Pechenegs)، هنګريانو او صربستانیانو ته پرېکنده ماتې ورکړه او شخصاً یې په صغیره آسیا کې د ترکانو په وړاندې د زیات شمېر لښکرلېږدونو مشري وکړه. د جان لښکرلېږدونو په ختیځ کې د ځواک انډول په بنسټیز ډول بدل کړ، ترکان یې دفاعي حالت ته اړ کړل او د آناتولي ټاپووزمې په اوږدو کې یې ګڼ شمېر ښارګوټي، نظامي کلاګانې او ښارونه بیزانسیانو ته بېرته راوګرځول. په سویل ختیځ کې، جان په لوېدیځ کې د میاندر (Maeander) څخه په ختیځ کې تر سیسیلي او طرسوس پورې د بیزانسیانو واک پراخ کړ. ددې لپاره چې جان د عیسويت نړۍ د مشر په توګه د امپراتور د ونډې بیزانسي آیډیال وښيي، د بیزانس او صلیبي دولتونو د ګډو ځواکونو په رأس کې د اسلامي سوریې په لور لښکر وایست؛ د هغه لوی ځواک سره سره چې تنبه لښکرلېږد یې جوړ کړ، بیا هم د جان هیلې د خپلو صلیبی متحدینو د تېراېستنې او د خپلو ځواکونو تر څنګ د جګړې لپاره د هغوی د نالېوالتیا له امله ناکامې شوې.
د جان په واکمنۍ کې د سترواکۍ نفوس شاوخوا ۱۰ مېلیون تنو ته ورسېد. د دوهم جان د پاچاهۍ د پېړۍ ربعه د هغه د پلار، لومړي الکسیوس یا د هغه د زوی، لومړي مانوئل د واکمنۍ په پرتله د معاصر یا نږدې معاصر لیکوالانو له خوا ښه نده ثبت شوې ده. په ځانګړې توګه د جان د داخلي واکمنۍ یا سیاستونو د تاریخ په هلکه کم معلومات شته دی.
سپین بیرغونه
نظریات
د دې ادعا د حقیقت ثبوت دا دی چې د سپین بیرغونو مشر او بنسټ ایښودونکی، عاسي قوالي، یو سخت اسلامپال او کرد ملتپال دی چې پخوا د کردانو په حکومت کې و. هغه د ملا کرېکار او د انصار الاسلام له مختلفو غړو سره هم نږدې اړیکې درلودې. د سپینو بیرغونو متناسب بیرغ په سر کې "انصار الاسلام غورځنګ" لیکل شوی.
دوهم جان کومننوس
ظاهر او شخصیت
لاتیني تاریخ پوه ویلیام آف ټایر (William of Tyre) جان لنډ او زیات بدرنګ توصیف کړ، چې سترګې، وېښتان او  مخ پوست یې دومره تور وو، چې د مور (Moor) په نوم مشهور ؤ. جان د خپلې جسمي بڼې سره سره د " ښایسته جان" یا "John the Good"  یا "John the Beautiful" په نوم پېژندل کېد؛ دې لقب د هغه شخصیت ته اشاره کاوه. د هغه مور او پلا دواړه زیات پرهېزګاران وو او جان له دوی څخه ډېر پرهېزګار ؤ. دربار غړو یې تمه درلوده چې خپلې خبرې یوازې مهمو موضوعاتو ته محدودې کړي. هغه خواړه چې د امپراتور په مېز تیارېدل، ډېر اقتصادي وو او جان هغه درباريانو چې په ډېر عيش کې یې ژوند کاوه، خبرې کولې. د هغه وینا درنده وه، خو کله کله یې ټوکې کولې. ټول روایتونه موافقت لري چې هغه خپلې مېرمنې ته وفادار خاوند ؤ او دا د منځنیو پېړیو په واکمن کې فوق العاده ځصلت ؤ. جان د خپلې شخصي سادګۍ سره سره، د سترواکۍ ونډې لوړ درک درلود او کله چې دا کار ګټور ؤ، په بشپړ رسمي شان او شوکت کې به راڅرګند کېد.
سپین بیرغونه
نظریات
د عراق حکومت پېشمرګه (د کردانو پوځ) او د کردستانو حکومت د سپین بیرغونو په ملاتړ تورن کړي دي.
بریدونه
سپین بیرغ د عراقي چارواکو له خوا یو تروریستي سازمان ګڼل کیږي. د 2017 په وروستیو کې، یو عراقي او ترکي سیاستوال کرد مشران د دې ډلې په ملاتړ تورن کړل. دا خبره د کردستان سیمه ایز حکومت رد کړې ده. د سپین بیرغونو یو مشر، هېوا چور، د هغه د څلویښتو کلونو په لومړیو کې د کردانو اسلامپاله وسله وال، په عراق کې د القاعدې پخوانی غړی و، خو هغه وروسته له هغې پریښوده چې په عراق کې القاعده له داعش سره یوځای شوه. سپین بیرغونه چریکي تاکتیکونه لکه د برید په څیر کاروي او په افغانستان کې د طالبانو په څیر چاودیدونکي توکي کاروي. سپین بیرغونه هم هاوانونه او راکټونه کاروي. دغه ډله د عراقي پوځ پر اډو، پوستو او پوځیانو بریدونه کوي او ډېری وخت پر ملکي وګړو هم بریدونه کوي.
لمریز خسوف
لمریز خسوف هغه وخت پیښیږي کله چې سپوږمۍ د ځمکې او لمر تر مینځ تیریږي ، په دې توګه د ځمکې لید په بشپړ یا جزوي ډول پټوي. دا ډول سمون د نوي سپوږمۍ سره سمون لري، دا په ګوته کوي چې سپوږمۍ د ځمکې د مدار الوتکې ته نږدې ده. په مجموع کې د لمر ډیسک د سپوږمۍ لخوا په بشپړه توګه پټ شوی. په جزوي او کنډولي اخترونو کې، یوازې د لمر یوه برخه پټه ده.
که چیرې سپوږمۍ په بشپړ ډول په ګردي مدار کې وي او د ځمکې په څیر ورته مدار کې وي، نو په هر نوي سپوږمۍ کې به بشپړ لمر خندل وي. پرځای یې، ځکه چې د سپوږمۍ مدار د ځمکې مدار ته نږدې ۵ درجې ته غزیدلی، د هغې سیوري معمولا د ځمکې له لاسه ورکوي. له همدې امله لمر (او سپوږمۍ) خسوف یوازې د اختر په موسمونو کې پیښیږي، چې په پایله کې یې هر کال لږ تر لږه دوه او تر پنځو پورې لمریز خسوف کیږي، چې له دوو څخه زیات نه وي. ټول سپوږمۍ ډیر نادر دي ځکه چې دوی د لمر او سپوږمۍ د مرکزونو تر مینځ ډیر دقیق سمون ته اړتیا لري، او ځکه چې په اسمان کې د سپوږمۍ څرګند اندازه کله ناکله ډیره کوچنۍ وي چې لمر په بشپړه توګه پوښي. ټول لمریز خسوف په ندرت سره د ځمکې په یو ټاکل شوي ځای کې واقع کیږي ، په اوسط ډول له هر ۳۶۰ څخه تر ۴۱۰ کلونو پورې.
تندر یو طبیعي پدیده ده. په ځینو پخوانیو او عصري کلتورونو کې، د لمر ختو د فوق العاده لاملونو لپاره منسوب شوي یا د بد شګون په توګه ګڼل کیږي. د ستور پیژندونکو وړاندوینې په چین کې د څلورمې پیړۍ په پیل کې پیل شوې. په راتلونکي کې د سلهاو کلونو سپوږمکۍ اوس د لوړ دقت سره وړاندوینه کیدی شي.
دوهم جان کومننوس
ظاهر او شخصیت
جان د خپلې تقوی او د پام وړ نرمښت او عادلې واکمنۍ له وجهې شهرت درلود. هغه د نجیب واکمن یوه استثنایي بېلګه ګڼل کېږي، په داسې وخت کې چې ظلم معمول کار ؤ. هغه د دې لپاره شهرت لري چې هېڅکله یې څوک په مرګ یا د بدل د غړو په پرې کولو محکوم کړی نه دی. خیرات په ښه توګه توزیع شو. له همدې امله، هغه د بازنطین مارکوس اوریلیس په نوم یادیږي. د هغه د شخصي اخلاقو او تقوا په مثال سره هغه د خپل عمر په اخلاقو کې د پام وړ پرمختګ وکړ. د هغه او د هغه د کړنو توضیحات دا په ګوته کوي چې هغه خورا لوی ځان کنټرول او شخصي زړورتیا درلوده، او یو غوره ستراتیژیک او جنرال و.
تخت ته رسېدل
دوهم جان د باسیلیوس واکمن په توګه په ۱۱۱۸ کال کې د خپل پلار ځای ناستی شو، خو لا دمخه د ۱۰۹۲ کال د سپټمبر ۱ نېټې او د نومبر د لومړیو تر منځ لومړي الکسیوس د مرستیال سترواک په توګه  تاج ور په سر کړ. د دې تاج اېښودنې سره سره، د جان تخت ته رسېدنه تر اعتراض لاندې وه. لومړي الکسیوس جان د خپل ځای ناستي کولو لپاره غوره کړ او دا د مرستیال سترواک مقام ته د هغه د زوی ارتقا سره څرګندېږي. که څه هم د الکسیوس نفوذ لرونکې مېرمنې، ارین د خپلې مشرې لور انا کومینن خاوند، سزار نیکفوروس برینیوس غوره کړ. انا چې په ماشومتوب کې د خپل پلار د لومړي مرستیال سترواک، کونستانتین دوکاس سره کوژده شوې وه، د واک او تخت لپاره یې ښکاره هیلې په سر کې درلودې. د الکسیوس د وروستۍ ناروغۍ په جریان کې يې هم مېرمنې او هم لور د هغه جسمي کمزورتیا څخه ګټه پورته کړه، ترڅو د تخت نیونې په پار د خپلې اجنډا د ملاتړ لپاره پر هغه باندې فشار راوړي. الکسیوس دا پرله پسې غوښتنې پرته له دې چې رسماً خپل راتلونکی ځایناستی بدل کړي، وزغملې. لکه څنګه چې الکسیوس د ۱۱۱۸ کال اګست په ۱۵ د منګانا په صومعه کې د مړینې په بستر کې ؤ، جان  په باوري خپلوانو، په ځانګړي توګه د خپل ورور، اسحاق کمننوس په واسطه سره صومعې ته ننوت او د خپل پلار څخه یې د سترواکۍ د لاسلیک ګوتې واخیسته. هغه بیا خپل وسله وال پلویان راټول کړل او سپاره د لویې ماڼۍ په لور روان شول او په لاره کې یې د خلکو ملاتړ ترلاسه کړ. د ماڼۍ ساتونکي لومړی جان ته د هغه د پلار د غوښتنو له څرګند ثبوت پرته د ننوتلو اجازه ور نه کړه، خو د نوي سترواک شاوخوا خلکو په زور په آسانۍ سره ننوتل. جان په ماڼۍ کې د سترواک په توګه اعلان شو. ارین چې حیرانه شوې وه،  نه پوهېده چې خپل زوی قانع کړي چې واک خوشی کړي یا نیکفوروس اړ کړي چې د تخت لپاره سیالي وکړي. که څه هم د انا په وروستي ژوندلیک کې د پیښو په دې روایت، په ځانګړې توګه د الکسیوس د مړینې په نږدې ورځو کې د ماڼۍ د کودتا په هره هڅه کې د جان د خور ښکېلتیا پر سر اختلاف نظر دی.
الکسیوس د خپل زوی د واک ترلاسه کولو پرېکنده اقدام وروسته شپه مړ شو. جان د خپلې مور د غوښتنې سره سره، د خپل پلار په جنازه کې له ګډون څخه ډډه وکړه، ځکه چې د متقابلې کودتا څخه وېره درلوده. که څه هم د څو ورځو په ترڅ کې یې مقام خوندي برېښېد. په هرصورت، که څه هم د دوهم جان د هغه د تخت ته رسېدو په یوه کال موده کې د هغه د نسکورولو لپاره یوه دسیسه جوړه کړه، چې خپله مور او خور یې په کې ښکېل وو. د انا خاوند نیکفوروس د هغې حرص او هیلو سره دومره موافقت نه درلوده او دا د هغه د ملاتړ نشتوالی ؤ چې دسیسه یې ناکامه کړه. انا د خپل ملکیت څخه محرومه شوه او د سترواک ملګري، جان اکسوش ته وړاندې شو. اکسوش په هوښیارۍ سره رد کړ او د هغه نفوذ تضمین شو چې د انا ملکیت بالاخره هغې ته راوګرځول شو او دوهم جان او خور یې لږ تر لږه تر یوه حده پخلا شول. ارین یو صومعې ته پناه یوړه او داسې برېښېده چې انا له سیاسي ژوند څخه حذف شوې وي او د تاریخ لیکونکي په توګه یې کم فعاله دنده په غاړه واخیسته. خو نیکفوروس د خپل اوښي سره ښې اړیکې درلودې. د جان د خپلو خبرو ډېر کم سوابق د هغه په ​​​​وړاندې د دسیسې په اړه دي. هغه وايي چې په تخت کښېناستلو وروسته خدای "زما د برله او پټو دښمنانو مکارې دسییې  له منځه یوړلې او زه یې له هر دام څخه چې زما ټولو دښمنان زما تر پښو لاندې کېښودل، وژغورلم". جان د په خپلې ځایناستنې ساتلو لپاره په ۱۱۲۲ کال کې خپل ځوان زوی، الکسیوس ته د مرستیال سترواک په توګه تاج ور په سر کړ.