باد_ماتوونکی
د باد ماتوونکوفاصله (Distance/Space of windbreak)
3- يوه بله اغيزه دبادماتوونکوالبته په يوسيستم دبادماتوونکوکې دخاورې درطوبت زياتوالي دي داسماني راښکته شوي شيانوپه حالاتوکې هغه کرونده کوم چې دباد ماتوونکودشبکو پواسطه احاطه شوېدي دخلاصوساحو څخه کمې دي نو په دې اساس دونو سيستم دهوا په يخولو کې ونډه لري همدارنګه دهغې ځاي څخه چې دباد سرعت دباد ماتوونکو څخه وروسته په پورته ساحو کې زيات وي. نو پس باد کولائ شي چې باران او واوره په زياته اندازه دباد ماتوونکو شاه طرف ته يوسي چې داباد کولائ شي دواورې او باران په شکل اوتقسيم کې مؤثر وي.په داسې ساحو کې چې دباد ماتوونکو يوه پراخه ټولنه رامنځته شوې وي نو باد ماتوونکې دباران دوريدو په اندازه اغيزه کوي.چې داامردپرله پسې اومعتددوڅيړنو په تائيداومنلوسره شوي دي.دروسي دهيواد عالمان پدې عقيده لري هغه وخت چې دباد ماتوونکو يوه ټولنه په يوه پراخه سطحه کې وجود ولري ديو ځنګل په شکل داسماني راښکته کېدونکوشيانو په اندازه اغيزه کوي اوهغه100% زياتوي.((ګرکو)) 4- معمولاً داسې ساحو کې چې يوه لويه ټولنه دباد ماتوونکوولري دداسې ساحو په نسبت چې دهغوساتنه نه وي شوي دهوا رطوبت اندازه يوڅه زياتوي. 5- هغه بادماتوونکې چې دونو دټولنو څخه منځته راغلي وي ګرم بادونه ملايم کوي.اويخ بادداغيزوتاوانونه راکموي. څرنګه چې کتل کېږي دباددسرعت په کموالي کې دباد ماتوونکو اغيزه د30h برابره دارتفاع دبادماتوونکوتر شاه وي.پداسې حال کې چې دباد ماتوونکو اغيزه دکوچنيو نباتي ټولنو په مختلفو عناصروکې تغيرراولي چې د1-16برابره ارتفاع دباد ماتوونکو کې يې اندازه وي دکوچنيونباتي ټولنواندازه تغيرهريوعامل دشرايطو په اساس دکوچني غالب نباتي ټولنواوهمدارنګه دباد ماتوونکو دخصوصياتو((ارتفاع،تراکم،ضخامت اوجهت))يودبل سره توپير لري. په توليد باندې دباد ماتوونکواغيزه (Effect of windbreak on production) شديداو تيز بادونه دنباتاتوپه رشداوانکشاف نامطلوبې اغيزې لري چې دتيز اوګرم باد دلګيدو په صورت کې دپاڼوتبخير زيادښت موي.چې پدې سره دونو دپاڼو دستوماتا سوري بنديږي اودتنفس مخنيويي کوي.چې په دې صورت کې دګاز تبادله يادCO2 اوO2 تبادله پاڼې کموي چې پدې سره دوچوموادو((نشايسته اوپروتين))ځنډيږي اوپه نتيجه کې دتوليد دکموالي باعث ګرځي چې دباد سرعت اود خامو اووچوموادودوزن دکموالي په اړه ډيرې زياتې څيړنې تر سره شوېدي.کومه څيړنه چې دعليزاده په نوم څيړونکي پواسطه دباد دسرعت اوهمدارنګه دوچو موادودوزن دکموالي په اړه ترسره شوې ده کوم چې په هغه ګياه ګانو ترسره شوېده چې دلمر مخنيوي کوي داپه نښه کوي چې دباد دسرعت په زياتوالي سره وچه ماده په ريښه،ښاخ او پاڼه کې کموالي کوي. بادماتوونکې دتبخير داندازې په کموالي همدارنګه دخاورې د رطوبت داندازې په پورته وړلوکې ونډه لري.چې په نتيجه کې دګياه ګانو وده ورسره زياتيږي.همدارنګه باد ماتوونکې دباد دسرعت په کميدو سره دځمکې سره د نژدې هواپه حرارت باندې اغيزه کوي چې پدې سره دګياه ګانو تبخير کميږي چې دتبخير په کميدوسره دمحصولاتودتوليد په اندازه کې زياتوالي راځي.پدې اساس په يوه مرطوبه اومعتدله هوا کې(روزنک)زيات خلاصوي چې دتبخير کموالي معمولاًدګياه ګانودوچېدو مانع ګرځي.چې دبادماتوونکوپه ساتنه کې وي اودوچکالۍ دتوليداندازې په کموالي کې اغيزه لري. له Windbreak څخه د باد د تيرېدوکچه له بادماتوونکوڅخه بايد يوه اندازه هواتيره شې کوم بادماتوونکې چې دبادد تيريدولپاره لاره ونه لري اودباديوڅه اندازه ورڅخه تيره نشي باد دبادماتوونکو ترشاسقوط کوي اوپه نتيجه کښې دبادماتوونکو ځانګړتيا له منځه ځې اودبادماتوونکو د تخريبيدولامل کېږې دباديوښه مخه نيونکې دخپلي ارتفاع شل برابره ساحې په اوږدوپه ښه ډول دبادسرعت کموي اوکېداي شي دبادڅخه دساتل شوي محصول اندازه زياته شي .دبادماتوونکو زيات تاثيرات دهغه دارتفاع ترلس برابره پوري ليدل کېږي. (الف)                                                                                       (ب) شکل : د باد دتيريدو کچه له Windbreakڅخه (الف): باد جذبوونکېWindbreak                                                (ب): باد نه جذبوونکېWindbreak