cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مېړوښې زنا
محصن زاني
همدا راز محصنات د عفیف په معنی هم راغلی لکه چې الله ج فرمایي (وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ)، محصنات د متاهل په معنی هم راغلی لکه چې الله ج په قرانکریم کې فرمایي : (وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاء)، محصنات د وطې په معنی هم راغلی لکه الله ج په قرانکریم کې فرمایي (مُّحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ).
واقعي سرحدات- بریدونه
= واقعي مرزونه = اوس،چې د غربي کلاسیک تعریف له مخې ،چې د جمعي وجدان او ملي پیوستون په راپېدو کې یا د نشنلیزم جوړونکیو عناصرو خپل اصالت له لاسه ورکړ؛نو ایا دا ادعا کولای شو،چې د موجوده بشري اجتماعي واحدونو ترمنځ څه تفکیک نشته او ټول ملیتونه کولای شي او باید په یو بل کې حل شي او واحد ملت جوړ کړي؟
مېړوښې زنا
د محصن اصطلاحي تعریف
محصن په اصطلاح کې عبارت دی د ازاد، هوښیار، مسلمان مېړه یا ښځې نه، یا په بل عبارت : محصن عبارت دی د ازاد، عفیف او متاهل څخه، یا په بل عبارت هر څوک چې په خپل ژوند کې یو ځل نکاح وکړي په دې شرط چې نکاح یې صحیح نکاح وي او د خپلې ښځې سره خلوت صحیحه وکړي محصن ګڼل کیږي، ددغه څخه وروسته که ښځه یا مېړه مړ شي او یا دا چې ښځه طلاقه کړي.
واقعي سرحدات- بریدونه
تاریخي تجربه او هغه شواهد راښيي،چې د اجتماعي مبارزو او تحولاتو څخه لاس ته راغلي، چې په هر حال د انسانانو په عالم کې اصناف او شعبې شته دی، هغه اصناف چې یو له بل څخه متمایز دي او یو له بل څخه مشخصې لارې لري او په طبیعي توګه په یو بل کې یې د ادغام او حل کېدنې امکان نشته. د معاصرې نړۍ د هرې ورځې اجتماعي، سیاسي او فرهنګي تحولات له درېمې نړۍ سره د غربي نړۍ یووالی او تفاهم لاپسې ناممکنه او لرې کوي. چې څومره هم د سولې، یو ځای ژوند او جهاني وحدت خبرې کېږي؛نو بیا هم په عمل او واقعیت کې یې تحولات غیرعملي او لا پسې لرې کوي. ترڅو چې لیوه او پسه په دنیا کې وي؛نو دهغوی په منځ کې وحدت غیرممکن دی. که څومره هم سازمان یافته اجتماعي سازمان جوړ شي او که په هر اساس وي او نظرونه سره یو وي او لاسوهنه او تجاوز هم پرې وشي؛نو بیا هم ناچاره دی،چې خپل سیاسي، جفرافیايي، اقتصادي، فرهنګي او عقیدتي پولې خوندي وساتي.دلته د فعلي ملتونو د تکلیف په هکله بحث نه دی؛بلکې هدف دا دی،چې هغه عوامل او عناصر کشف شي،چې ملي وجدان جوړوي  او د خلکو ترمنځ روابط او عواطف رامنځ ته کوي،ترڅو یو ملت رامنځ ته کړي.
ومو لیدل که څه هم ،چې د ژبې، فرهنګ، تاریخي سوابق او نژادي عوامل د یو ملت د تکوین په بنسټ کې موثر دي؛خو تلپاتې او موثر رول پکې نه لري. نو ځکه وایو،چې ددې عوامل رول اصالت نه لري او جوهر نه؛بلکې اعراض دي. ځکه کومو خلکو،چې یو وخت د استقلال او حیثیت لپاره مبارزه کوله ؛نو هدف ته تر رسېدو وروسته کومې تمې یې،چې په ذهن کې وې له خپلو هم ګټو شریکباڼو سره یو ځل بیا په حاکم او محکمو او ګټورو او محرومو دستو تقسمېږي او ملي مبارزه د داخلي او طبقاتي مبارزې بڼه غوره کوي.د یوې ژبې، فرهنګ او نژاد په خلکو کې بیلتون راځي او پکې مبارزه پیل کېږي او دا هماغه خلک دي،چې جمعي وجدان پکې له مخکې څخه رامنځ ته شوی و؛خو اوس یې روابط بدل شوي او جمعي وجدان هم مري او له منځه ځي.
په هر حال هغه څه دي،چې د یو واحد ملت د تکوین سټه ده او له امله یې د خلکو د زړونو ترمنځ عواطف رامنځ ته کېږي او په پایله کې مشترک ارمان او ایده الاونه راوړي؟ وینو هغه وخت،چې د الجزایر خلکو،چې د فرانسې له استعمار سره یې د خپلې آزادۍ لپاره جګړه پیل کړه یا چې اوسمهال فلسطینیان د خپلو انساني حقوقو د احیاء لپاره مبارزه کوي؛نو د ملیت متعارف عناصر لکه مشترکه ژبه او اقتصادي، تاریخي او اقلیمي شرایط یې د افرادو په رانږدېدو او تفاهم کې موثر دي؛خو په عین حال کې وینو،چې د نړې په مختلفو ځایونو کې نور خلک هم شته دی،چې د الجزایر او فلسطین آزادي غواړي او له دوی سره یې زړونه یو دي. یو ډول وحدت او د زړه پیوند او ارمان دا مختلف خلک یو له بل سره نښلوي، داسې وحدت،چې حتی ځینې خلک دې ته اړ کوي،چې ښځه،بال بچ، محیط او وطن پرېږدي او له ډېر لرې څخه دې ځای ته ځان رسوي او ورسره یوځای کېږي او حتی همدلته شهید کېږي. په داسې حال کې چې نه ورسره مشترکه ژبه لري او نه ورسره ګډ فرهنګ ، تمدن او تاریخي سابقه.
مېړوښې زنا
د سنګسار اسلامي سزا
د محصن زاني حد : که چیرته یو محصن سړی او یا ښځه زنا وکړي، نو جزا یې په تیږو ویشتل ( رجم ) دی تر څو مړه شي، په دې اړه په نبوي احادیثو کې دا ډول څرګندونې وجود لري : د حضرت سلېمان بن بورید‌ة چې د خپل پلار نه روایت کوي فرمايي، نبي کریم ص ته یوه ښځه د غامد بن الازد د قبیلې نه راغله، نو ویې ویل چې ای د الله ج پیغمبره ما پاکه کړه، پیغمبرص ورته د عتاب په لهجه وفرمایل چې واپس شه د پروردګار متعال نه عفوه وغواړه، الله ج ته توبه اوباسه، نو هغې ښځې رسول الله ص ته وویل ایا غواړې چې ما هم په هغه شان واپس کړې لکه څرنګه ماعز بن مالک دې واپس کړی وه ؟ نو پیغمبر ع ورته وفرمایل څه وکړم ؟ هغې ښځې ورته وویل زه له زنا نه حامله یم، نو پیغمبرص د زیات تحقیق په خاطر وفرمایل چې ته ؟هغې ورته وویل هو ! نو پیغمبر ع وفرمایل : چې حد پر تا تر هغه نه جاري کیږي چې ته خپل اولاد وزیږوې، یو انصاري ددې ښځې سرپرستي په غاړه واخسته تر څو چې اولاد وزیږوي، هغه انصاري نبي کریم ص ته راغی چې غامدیې اولاد وزیږوه، نو پیغمبر ع وفرمایل اوس خو په دې حالت کې هغه نه رجموو چې ورکوټی اولاد یې پاتې شي، نو څوک به تی ورکوي، نو یو بل انصاري د ده  د زوی د تي د ورکولو او روزلو انتظام په غاړه واخسته، ددې نه وروسته نبي کریم ص په هغې ښځې حکم صادر کړ تر څو سنګساره شوه. همدا راز نبي کریم ص په ماعز بن مالک د څلور کرته اقرار په زنا څخه وروسته د رجم حکم صادر کړ او سنګسارشو.
واقعي سرحدات- بریدونه
که تاسې د دا شان نهضتونو سرګذشت ته وګورﺉ؛نو ډېر داسې د نورو ملیتونو خلک پکې وینی،چې حتی قهرمانیانې یې هم پکې کړي او تر بریا وروسته هملته پاتې شوي او ورسره یې نوی ملت هم جوړ کړی. بلخوا د یو هېواد په دننه کې داسې بېلابېلې ډلې ویني،چې له یو نژاد، یو ژبې، فرهنګ، دود او جغرافیايي شرایطو څخه دي؛خو کله هم سره اړیکه او پیوند نه لري، ستر ارمانونه او راتلوونکی یې هم له یو بل سره نه جوړېږي، که سره اړیکې هم سره لري؛نو هغه به تشې ظاهري او د روزمره احتیاجاتو د پوره کولو لپاره وي. ډېرو دولتونو په ډېرو هېوادونو کې سره جګړې او نښتې کړي؛خو عام خلک ترې بې خبره او پر وړاندې یې بیخي بې تفاوته وه. زموږ په هېواد کې هم دا شان بې تفاوتۍ ډېرې پېښې شوي دي.
مېړوښې زنا
د سنګسار اسلامي سزا
د پورتنیو دلایلو څخه د رجم حکم په قطعي ډول ثابت شو، نو زاني به په دې شرط چې محصن وي رجم کیږي.
واقعي سرحدات- بریدونه
داسې ډېر پېښ شوي، چې د فلسطین او الجزایر د آزادۍ لپاره یو هندی او افریقایی خورا لیوالتیا ښيي؛نو دا تاریخي، جغرافیايي او سیاسي پولې، رنګ او ژبه د افرادو ترمنځ پوله نشي کېدای او نه هم د افرادو د پیوند وسیله ګرځېدای شي.
مېړوښې زنا
د سنګسار اسلامي سزا
د هغو روايتونو له مخې چې د شيعه اسلام له مشرانو څخه راغلي دي، د زنا شرعي حد په لاندې ډول دی:
واده کول منع دي
د شيعه ګانو له نظره، هغه سړى چې (په خبر يا ناپوهۍ) له واده شوې ښځې (دايمي يا موقتي مېړه) سره زنا وکړي، هغه سړى د تل لپاره له هغې ښځې سره واده نه شي کولاى. حتی که وروسته هغه ښځه خپل مېړه ته طلاق ورکړي (یا مېړه دې ښځې سره مباشرت صحيحه کړی وي يانه)
د زنا د حد د اجرا شرایط
فقهاوو د زنا دحد د اجرا د تطبیق لپاره ځیني شرایط وضع کړي دي او دا شرایط په دې معنی دي چې دغه شرایط تکمیل شي حد تطبیق کیږي او که ددغه شرایطو څخه څه تکمیل شي او څه تکمیل نشي نو په دې صورت کې حد نه تطبیق کیږي چې دا شرایط په لاندې ډول دي :
اول ــــ بلوغ : هر څوک چې زنا وکړي نو باید دا بالغ وي او که چیرې بالغ نه وي حد پرې نشته او که چیرې یو صغیر د بالغې ښځې سره زنا وکړي بیا هم په دواړو باندې حد نه تطبیق کیږي او دا ځکه چې کوم لذت چې بالغه ښځه یې د بالغ سړي څخه اخلي هغه د ددغه صغیر ماشو م څخه نشي اخستی.
دویم ــــ عقل : که چیرې لیونی له لیوني سره جماع وکړي په دواړو باندې حد نشته، ددغه پورته دواړو شرایطو لپاره دا لاندې حدیث شریف دلیل نیسو.
د دریو کسانو څخه قلم پورته شوی، ویده تر څو چې ویښ شوی نه وي، ماشوم تر څو چې بالغ شوی نه وي او لیونی تر څو چې جوړ شوی نه وي.
اوس که چیرته لیونی د سلیم العقل سره جماع وکړي په دې کې اختلاف دی، امام مالک فرمایي : په روغ باندې حد شته دی او په لیوني باندې حد نشته دی، نور علماء وايي چې په دواړو باندې حد نشته ځکه چې د یو طرف څخه حد ساقط شو په هغه بل طرف باندې هم حد ساقط کیږي او دا ځکه دلته شبهه منځته راځي او د شبهې په اساس حد ساقط کیږي
درېم ــــ  اسلام : د حد د تطبیق لپاره اسلام شرط دی او دا په دې معنی که چیرې یو کافر دبل کافر سره جماع وکړي، نو په دواړو باندې حد نشته دی او که چیرې کافر د مسلمانې سره جماع وکړي په دې کې بیا د فقهاوو تر منځ اختلاف دی، امام مالک رح فرمايي : که کافر د مسلمانې سره جماع وکړي دا به ددوه حالاتو څخه خالي نه وي یا داچې دا جماع به يې په زور کړي وي، په دې حالت کې کافر وژل کیږي او مسلمان دې خوشې کړي، که چیرته یې پخپله خوښه او رضا باندې دا کار کړی وه نو په ښځه باندې باید دا حد تطبیق شي او کافر دې په تعزیري ډول مجازات شي.
څلورم ــــ اختیار : د زناد حد د تطبیق لپاره اختیار شرط دی.
پنځم ــــ جماع به د انسان سره وي که چیرې یو سړی د حیوان سره جماع وکړي په دې رابطه هم د فقهاوو تر منځ اختلاف دی.
امام ابو یوسف رح وايي چې انسان او حیوان دې دواړه ووژل شي او دحیوان غوښه دې وخوړل شي، شیعه ګان وایي چې په انسان دې حد تطبیق شي او حیوان دې ووژل شي او غوښه دې وغورځول شي، خو ځینې نور علماء وايي چې په سړي باندې حد نشته خو د جزا په رابطه یې اختلاف دی، حضرت عمر رض فرمایي : څاروی دې ووژل شي او تاوان دې د جاني څخه واخستل شي، امام ابوحنیفه رح فرمایي : حیوان دې ووژل شي او غوښه یې هم د خوراک ده.
شپږم ــــ فاعل کې باید شبهه نه وي : دا په دې معنی چې یو سړي د یوې ښځې سره نکاح کړېده ولې شاهدان یې نشته، نو دلته شبهه په فاعل کې ده،که چیرته څوک د داسې ښځې سره جماع وکړي حد ترې ساقط دی ځکه چې دلته شبهه ده او د شبهې په اساس حد ساقط کیږي.
اوم ــــ په تحریم او عدم تحریم باندې علم لرل : په دې رابطه هم د علماوو ترمنځ اختلاف دی، یوه ډله علماء وايي چې حد پرې نشته او بله ډله علماء وايي چې حد پرې شته دی، هغه ډله علما‌ء چې وايي چې حد پرې شته دی، دوی داسې استدلال کوي، که چیرته د یو کس څخه په دې خبره باندې چې علم یې پرې نه درلوده حد ساقط شي نو بیا به هر سړی دا دعوه کوي چې ما پرې علم نه درلوده، یوازې لاندې دوه کسان دا دعوه کولای شي، یو لیونی دی چې جوړ شي او بل حربي دی چې مسلمان شي او دستي جماع وکړي، که دغه دوه کسان دا دعوه وکړي چې علم یې په حرمت باندې نه درلوده، ددوی دعوه صحیح ده او حد ترې ساقط کیږي دا ځکه چې دوی عذر لري او عذر یې جهالت یا په حرمت باندې د علم نه درلودل دي، او هغه ډله چې وايي حد پرې نشته دا لاندې حدیث شریف دلیل نیسي.
اتم ــــ ښځه باید ژوندې وي : که چیرته یو سړی د مړې ښځې سره جماع وکړي په دې رابطه د علماوو اختلاف دی، یوه ډله علماء وايي چې حد پرې شته دی او دا ځکه چې دې سړي دوه جنایته کړيدي یوه یې زنا کړېده او بل یې د مړي توهین کړی دی. ځینې نور علماء وايي : چې حد پرې نشته ځکه چې د مړي څخه هغه تمتع چې د ژوندي څخه کیږي د مړي څخه نه کیږي.
د زناکار توبه
که زنا کوونکي د زنا تر ثابتېدو مخکې توبه وباسي؛ له هغه څخه شرعي حد لرې شو او پر هغه نه پلي کېږي. مګر شرایط په شرایطو کې دي. خو که د زنا له ثابتېدو وروسته د مشر په حضور کې توبه وباسي، نو مشر واک لري چې هغه ته بښنه وکړي او یا پرې حد وضع کړي.
په جزايي نظام کې توبه د سختو او جدي جرمونو لکه زنا، زنا، او د مرګ سزا او داسې نور شامل دي، او دا په ټولو جدي او کوچني جرمونو کې اغیزمن کیدی شي. دا د قاضي په واک کې ده چې معلومه کړي چې کوم مجرم او کوم جرم د توبې لپاره کارول کیدی شي؛ په بل عبارت، کله چې مجرم خپل ځان د داسې شخص په توګه معرفي کړي چې توبه یې کړې وي، دا د قاضي په نظر پورې اړه لري چې دا ومني او د پورته ذکر شوي تخفیف څخه کار واخلي. همدارنګه د ایران د اسلامی جزا د قانون ۱۱۴ ماده وایی: د حدد د رامنځته کیدو په جرمونو کې، له قدزف او محرابه پرته، که تورن د جرم له ثابتیدو مخکې توبه وباسی او د هغه توبه او اصلاح قاضی ته ثابته شی، حد به وی. له هغه لرې کړل. همدارنګه که چېرې پورتني جرمونه له کفر پرته نور جرمونه په اقرار سره ثابت شي، په هغه صورت کې چې مجرم د جرم له ثابتېدو وروسته هم توبه وباسي، محکمه کولای شي د عدلیې د رئیس په واسطه د مجرم د بخښنې غوښتنه وکړي. يادونه ١- د جنګيالي له نيولو او يا تر نيولو مخکې توبه کول د حداد د زوال لامل کېږي. يادونه ٢- په زنا او زنا کې کله چې جرم د تاوتريخوالي، لېوالتيا او غفلت له امله ترسره شي، مرتکب د توبې په صورت کې په شپږم درجې حبس او يا په دورو محکومېږي او که په دې ماده کې څرګنده شوې، سزا ورکول کېږي.
ختيځه اسيا
ختیځه اسیا یا شرقي اسیا د آسیا یوه سیمه ده چې د جغرافیې یا کلتور پر بنسټ تعریف شوې. له جغرافيايي پلوه ، په دې سيمه کې د چين ، مغولستان ، کوريا جمهوريت ( شمالي او جنوبي )، تايوان ، جاپان او د هانکانګ او مکاو خپلواکه سيمې شاملې دي، چې 12 مليونه مربع کيلومتره يا د ځمکې 26.5 سلنه مساحت لري . د آسیا لويه وچه چې د مساحت په پرتله نږدې 14٪ لوی دی دا د اروپا ټوله براعظم دی. د نړۍ په دې سیمه کې له ۱.۵ ملیارد څخه زیات خلک ژوند کوي، چې د اسیا د نفوس ۳۸٪ او د نړۍ د نفوسو له پنځمې برخې څخه ۲۲٪ او یا هم له سلو څخه زیات جوړوي. د نفوسو کثافت په هر مربع کیلو متر کې د 133 خلکو په پرتله د نړۍ په اوسط ډول په هر مربع کیلو متر کې د 45 خلکو (درې ځله) په پرتله، دا سیمه د نړۍ یو له ډیرو نفوس لرونکو سیمو څخه شمیرل کیږي. په عین وخت کې، منګولیا د نفوس ترټولو ټیټ کثافت لري. البته، د دې نفوس ډیره برخه په ساحلي سیمو کې متمرکزه ده، مګر منګولیا او لویدیځې سیمې د نفوس ډیر کم کثافت لري، له همدې امله منګولیا په نړۍ کې ترټولو کم کثافت خپلواک هېواد ګڼل کیږي.
هېراکليدېس اېنوسي
هیراکلیډېس اینوسي ( Ἡρακλείδης Αἴνιος  ) د اپلاتون یو له شاګردانو څخه و. د 360 مخزېږديز شاوخوا، هغه او د هغه ورور پایتون د تریس واکمن کوټیس I وواژه.
ختيځه اسيا
له تاريخي نظره، د ختيځې اسيا زياتې ټولنې د چين د کلتور د دايرې يوه برخه ده او د ختيځې اسيا لغتونه او رسم الخط د پخوانۍ چينايي ژبې او چينايي رسم الخط سره زيات تړاو لري. په لویو مذهبونو کې بودیزم ، کنفیوشیزم یا نو کنفیوشیزم، تاوزم ، چینایي توکمیز مذهبونه، په جاپان کې شینټو ، او د کوریا شمنیزم شامل دي. د ژبې، سیاسي فلسفې او مذهب دا ترکیب (د هنر ، معمارۍ ، مراسمو او نورو سره) د ختیځ آسیا د جغرافیایي جوړښت سره ډیر مشترک دی.
ختیځه آسیا د دودیز نوم " د ختیځ ختیځ " لپاره یوه عصري اصطلاح ده، چې پخپله د اروپا او آسیا په تړاو د سیمې جغرافیایي موقعیت اندازه کوي.
تاریخ
د چين واکمنو سلطنتونو د اوږدې مودې لپاره د سيمې پر کلتوري، سوداګريزو او پوځي چارو تسلط درلود، په دې ډول چې تر لاسه شوي شواهد ښيي چې د جاپان او کوريا واکمنانو هم دوی ته درناوی کړی دی. د چين او سيمه ييزو قدرتونو او ګاونډيانو ترمنځ د کلتوري تبادلې نښې هم شته.
وروسته له دې چې له لويديځې نړۍ سره اړيکې ټينګې شوې، د چينايانو ځواک په کمېدو پيل شو. په همدې وخت کې جاپان چې د چينايانو تر تسلط لاندې راغلی و، د يو خپلواک هېواد په توګه خپل دريځ ټينګ کړ. د دویمې نړیوالې جګړې په جریان کې، کوریا، تایوان، د ختیځ چین ډیری برخه، هانګ کانګ او ویتنام د جاپان تر کنټرول لاندې راغلل. په دې جګړه کې د جاپان په ماتې سره کوریا خپلواکه شوه او په چین کې د کمونیستانو له خوا د جمهوري غوښتونکو له ماتې وروسته، تایوان د چین جمهوریت جوړ شو.
سرچینې
وېشنيزه:ختيځه اسيا وېشنيزه:اسيا
اريستونيموس
د اتن اريستونيموس ( Ἀριστώνυμος) د اپلاتون لخوا د آرکیډیانو د اساسي قانون د سمون لپاره لېږل شوی و. اریستونیموس د اپلاتوني ښوونځي د پخوانۍ دورې فيلسفوف او د کلیتوفون پلار و.
د لومړۍ نړیوالې جګړې پرمهال د انګلستان تاریخچه
انګلستان له ۱۹۱۴-۱۹۱۸ز کال پورې د لومړۍ نړیوالې جګړې پرمهال یو مخکښ متحد ځواک و. دوی د مرکزي قدرتونو، په ځانګړې توګه د المان پر وړاندې جګړه وکړه. وسله وال ځواکونه یې ډېر او بیا تنظیم شول. دغې جګړې د شاهي هوایي ځواک بنسټ کېښود. د برتانیې په تاریخ کې د لومړي ځل لپاره د ۱۹۱۶ز کال په جنورۍ کې یو داوطلبانه لوی پوځ جوړ شو، چې د پوځ نوم کیچنر و، په دغه پوځ کې تر 2000000 نه ډېر نارینه وو. دا جګړه د  ټولنیز یووالي پېښه وه. شور و شوق په  ۱۹۱۴ز کال کې ډېر شو او هغه ته ورته په ټوله اروپا کې و.
د جګړې په لړ کې، د کارګرانو او رایه ورکوونکو خوځښتونو ترمنځ او په ځانګړې توګه په ایرلنډ کې سختې کورنۍ ناارمۍ رامنځته شوې، خو دا شخړې وځنډول شوې. تر یوه بریده د سترواکۍ د دښمنانو د ماتولو په نوم قربانۍ وغوښتل شوې او هغو کسانو چې جګړه یې نه شوای کولای؛ نو په انسان دوستانه او بشري کارونو کې یې مرسته وکړه. دولت، د خوراکي توکو د کمښت او د کاري ځواک د کمښت له وېرې، په ۱۹۱۴ز کال کې د دفاع قانون په څېر یو قانون تصویب کړ، ترڅو نوي اختیارونه ورکړي. جګړې د لومړي وزیر ایچ. ایچ سکویټ په وخت کې له «عادي کسب و کار» مفکورې نه لرې او د ډیویډ لویډ جورج تر مشرۍ لاندې په ۱۹۱۷ز کال کې د بشپړ جنګي حالت (په عمومي چارو کې د دولت بشپړه مداخله) په لور حرکت وکړ؛ دا لومړی ځل په انګلستان کې رامنځته شوی و. دغه جګړه د بريتانيا پر ښارونو د لومړۍ هوايي بمبارۍ شاهده هم وه.
ورځپاڼو د جګړې لپاره د خلکو د ملاتړ په ساتنه کې مهمه ونډه لرلې ده. د حکومت له خوا د چارلس ماسټرمن په څېر ژورنالستانو او د لارډ بیوربروک په څېر د ورځپاڼو مالکینو تر لارښوونې لاندې ډېر تبلیغات شوي وو. د کاري ځواک د نفوس پېژندنې له بدلون سره په سمون کې «د کار کموالی» او د جګړې اړوندو صنعتونو په چټکۍ وده وکړه او تولید زیات شو؛ ځکه چې په چټکۍ سره د کارګري اتحادیو لپاره امتیازات ورکړل شول. په دې برخه کې ځينې وایي، چې جګړه د دې لامل شوه چې ښځې دې کار ته مخه کړي. د ښځو پر خلاصون د جګړې د اغېزو په اړه بحثونه دوام لري، دا ځکه چې په ۱۹۱۸ز کال کې د لومړي ځل لپاره زیاترو ښځو رایه ورکړه. د جګړې په لړ کې د مېرمنو تجربو توپیر درلود؛ زیاتره یې په سیمه، عمر، ازدواجي حالت او دندې پورې اړه لرله.
د خوراکي توکو د کمښت او د هسپانوي انفلونزا له امله چې په ۱۹۱۸ز کال کې په دغه هېواد کې راپېښه شوه؛ نو ورسره د ملکي وګړو د مړینې کچه لوړه شوه. د اټکل له مخې پوځي تلفات له 850000 نه زیات وو. سترواکۍ د سولې د خبرو اترو په پایله کې خپل اوج ته ورسېده. په هر حال، جګړې نه یوازې د سترواکۍ وفادارۍ ته وده ورکړه، بلکې په ډومینینز (کاناډا، نیوفونډلینډ، آسټرالیا، نیوزیلینډ او سویلي افریقا) او هند کې یې انفرادي ملي هویت هم لوړ کړ. له ۱۹۱۶ز کال وروسته ایرلنډي ملتپالو له لندن سره له همکارۍ نه د سمدستي خپلواکۍ غوښتنې ته لومړیتوب ورکړ، دا هغه اقدام و، چې د ۱۹۱۸ز کال د عسکري خدمت د کړکېچ له امله ورته لویه انګېزه ورکړل شوې وه.
پوځي تاریخپوهان د تاکتیکونو او ستراتیژیو په اړه بحثونو ته دوام ورکوي. په هر حال، د جګړې د حافظې له نظره، تاریخپوه اډرین ګریګوري استدلال کوي چې:"د عمومي کلتور حکم څه ناڅه سره متفق دی او لومړۍ نړیواله جګړه احمقانه، غمجنه او بې ځایه وه. د جګړې حماقت له ۱۹۲۰ لسیزې راهیسې د مخ په زیاتېدونکي ځواک موضوع وه."
سکویت د لومړي وزیر په توګه
د اګسټ په ۴مه پینځم جورج د خپل لومړي وزیر اچ. اچ سکویټ په سپارښتنې سره، چې د لیبرال ګوند مشر و، د جګړې اعلان وکړ. د برتانیې د جګړې د اعلانولو بنسټیز دلیلونه له فرانسې سره پر ژوره ژمنتیا او د لیبرال د ګوند پر نه وېشلو متمرکز وو. لوړپوړو لیبرالانو ګواښ وکړ چې که کابینه د فرانسې له ملاتړه انکار وکړي، دا به د ائتلاف یا اتحادیې (یعنې محافظه کار) اپوزیسیون ته د حکومت د کنټرول له لاسه ورکولو په معنا وي. په هر حال، له جنګ نه د لیبرالانو ترمنځ د جګړې ضد لوی عنصر دا و، چې د ۱۸۳۹ز کال د تړون د درناوي په پار به د بلژیک د ملاتړ تضمین کوي.
له همدې امله، دا د حکومت له خوا یو عمومي دلیل و او په پوسترونو کې کارېده؛ له دې سره بریتانیا دنده درلوده، چې د ۱۸۳۹ز کال د لندن د تړون له مخې د بلجیم بې طرفي خوندي کړي.
پاچاهي
د برتانیې شاهي کورنۍ د لومړۍ نړیوالې جګړې پر مهال له یوې لویې ستونزې سره مخ شوه؛ ځکه چې د جرمني له واکمنې کورنۍ سره یې د وینې اړیکې لرلې؛ نو په جګړه کې د بریتانیا اصلي دښمن له ستونزو سره مخ شو. له جګړې نه مخکې، د بریتانیا شاهي کورنۍ د ساکس-کوبرګ او ګوتا ماڼۍ په نوم پېژندل شوې وه. په ۱۹۱۰ز کال کې، پینځم جورج د خپل پلار، اووم اډوارډ تر مړینې وروسته پاچا او د جګړې په اوږدو کې یې پاچاهي وکړه. هغه د المان د سترواک یعنې دویم ویلیم  مشر د تره زوی و، چې د جګړې د ټولو وحشتونو سمبول ونومول شو. ماري ملکه، که څه هم د خپلې مور په څېر بریتانوۍ وه، د ډیوک آف ټیک لور وه، چې د ورټمبرګ د شاهي ماڼۍ له نسله وه. د جګړې په لړ کې ایچ جي ویلز د برتانیې د «اجنبي او بې الهامه دربار» په اړه لیکلي وو او جورج په مشهور ځواب کې وویل: «زه ښایي بې الهامه وم، خو که زه اجنبي و اوسم، نو زه به لعنتي شم».
پوځ
د لومړۍ نړیوالې جګړې پر مهال د بریتانیا پوځ د نورو لویو اروپایي قدرتونو په پرتله د اندازې له پلوه کوچنی و. په ۱۹۱۴ز کال کې، انګلیسانو یو کوچنی، په لویه کچه ښاري انګلیسي او رضاکار ځواک درلود، چې شمېر یې ۴۰۰۰۰۰ سرتېرو ته رسېده او نږدې نیمایي یې د برتانوۍ لویې سترواکۍ د ساتنې لپاره بهر ته استول شوي وو. (د ۱۹۱۴ز کال په اګست کې، له ۱۵۷ پیاده کنډکونو نه ۷۴ او له ۳۱ سپرو کنډکونو نه ۱۲ په بهر کې ځای پر ځای شوي وو. د فرانسې د خدمت لپاره د بریتانیا استول شوی ځواک د پخوانيو تحقیرونکو په نامه یاد شو. د ۱۹۱۴-۱۹۱۵ز کلونو په می میاشت کې د رضاکارانو ډله چې د کیچنر پوځ په نوم پېژندل کېدل، غوښتل یې، چې په سام جګړه کې وجنګېږي او دغه پوځ د ۱۹۱۸ز کال په پای کې د قدرت اوج ته رسېدلی و او شمېر یې 4.5 میلیونو کسانو ته رسېده.
ورځپاڼې
ورځپاڼې د جګړې په لړ کې د قلمرو د دفاع قانون تابع وې او په پای کې یې دوه مقررات درلودل، ترڅو یې خپرونې محدودې کړي؛ ۱۸مه مقرره، چې د حساسو پوځي معلوماتو افشا یې کوله او د سرتېرو او بار وړونکو حرکت یې منع کاوه او ۲۷مه مقرره، چې دا د «دروغجنو راپورونو خپرول»، «د داسې راپورونو خپرول چې ښایي د ځواکونو استخدام ته زیان ورسوي»، «پر بانکونو یا اسعارو د خلکو باور کمزوری کول» یا «د مشرتابه د ناخوښۍ لامل کېدل» دا ټول جرم ګڼي. له دې سره د مطبوعاتو رسمي اداره ناکامه شوه (د ۱۹۱۶ز کال تر اپرېل پورې یې هېڅ قانوني واک نه درلود) او د ورځپاڼو مدیرانو او مالکینو یو بې رحمه سانسور چلاوه. د حکومت لپاره تر کار کولو وروسته ویسکاونټ رودرمیر، بیرن بیوربروک (د بحثونو په سمندر کې) او ویسکاونټ نارتکلیف ټولو په مطبوعاتو کې لقبونه ترلاسه کړل.
اقتصاد
په ټوله کې انګلیسانو په بریالیتوب سره د جګړې اقتصاد اداره کړ. د اقتصادي سرچینو د تنظیمولو لپاره له جګړې مخکې هېڅ کوم پلان نه و. کنټرولونه په تدریجي ډول پلي کېدل، ځکه چې یوه بله بېړنۍ اړتیا یې تعقیبوله. په ټوله کې بریتانیا هره ورځ ۴ میلیونه پونډه پر جګړې لګول.
د سپټمبر وژنې
د سپټمبر وژنې په ۱۷۹۲ زکال کې په پاریس ښار کې د بندیانو د وژنې هغه لړۍ وه چې د فرانسې د انقلاب پر مهال د سپټمبر په ۲مه نېټه د یکشنبې په ورځ پیل او د سپټمبر تر ۶مې د پنجشنبې تر ورځې یې دوام وکړ. په دغه بهیر کې له ۱۱۷۶ څخه تر ۱۶۱۴ تنو پورې د فیدریس دواطلبو ځواکونو، ملي ګارد او سان کلوت پارتیزني وګړو له خوا د بندخونو او محاکمو د ژاندرما ساتونکو، د انقلابي دولت (کمون) د څارونکې کمېټې او د پاریس د انقلابي برخې په ملاتړ ووژل شول.
په پاریس باندې د بهرنیو ځواکونو له برید څخه د پراخې ویرې او همدارنګه له دې ویرې چې له بنده خوشي شوي سویسي اجیران به هم له هغو سره لاس یو کړي د سپټمبر په لومړۍ نېټه قانون جوړونکې شورا له داوطلبانو وغوښتل چې راتلونکې ورځ په شان دو مارس میدان کې راغونډ شي. د سپټمبر په ۲مه نېټه د غرمې شاوخوا یوه بجه وه چې ژرژ ډانټون په شورا کې وینا وکړه او څرګنده یې کړه: «موږ ټولو ته وایو هر هغه کس چې د شخصي خدمتونو له وړاندې کولو او یا هم د وسلو له برابرولو ډډه وکړي هغه ته د اعدام جزا ورکوو. هغه زنګ چې په پام کې دی ووهل شي... زموږ د هېواد دښمنان به په چغو راولي». د وژنو لړۍ له غرمې وروسته شاوخوا دوه نیمې بجې د سن- ژرمن – ډي – پرس له منځ څخه پیل شوه او د شلو ساعتونو په ترڅ کې ۱۰۰۰ بندیان ووژل شول.
راتلونکی سهار د انقلابي دولت (کمون) څارونکې کمیټې اعلامیه خپره کړه او له ایالتي وطن پرستانو یې وغوښتل د انقلاب ضد کسانو په له منځه وړو له پاریس دفاع وکړي؛ همدارنګه د دغې کمېټې منشي ژان لامبرت تالین په نورو ښارونو هم غږ وکړ چې له پورته یادونې پیروي وکړي. دغه وژنې د فرانسې په نورو څو ښارونو کې هم تکرار شوې چې په ټولیزه توګه په کې د وژل شوو کسانو شمېر له ۶۵ څخه تر ۷۵ تنو وښودل شو.
د قربانیانو کره شمېره څرګنده نه ده ځکه چې د ۴۴۰ تنو برخلیک په کې ورک شو؛ په دغو کې ۲۰۰ سویسي سرتېري (یا ۲۲؟) هم شامل و. د عاملینو هویت یې چې ورته «سپټمبریزورز» (septembriseurs) ویل کېدل په ډېره لږ کچه ثبت شوی، خو په دغو کسانو د پاریس د ملي ګارد او ایالتي فدراسیون ډیری هغه کسان شامل و چې په جولای میاشت کې پاریس ته راتلو وروسته همدلته پاتې و. په وژل شوو کسانو کې ۷۲ سلنه یې غیرسیاسي بندیان و چې د اسنادو جعل کاران (ګالي محکومین)، عادي مجرمین، ښځې او ماشومان هم په کې شامل و. ۱۷ سلنه وژل شوي هم کاتولیک کشیشان و.
د کورنیو چارو وزیر، رولاند، کمون په جنایاتو تورن کړ. شارلوټ کورډي بیا ژان – پل مارا مسئول ګانه، په داسې حال کې چې مېرمن رولانډ ټوله پړه په ژرژ ډانټون واچوله. وروسته بیا فرانسوي تاریخ پوهانو لکه آډولف تیر، آلفوسن ډي لاماراین، ژول میشله، لویي بلان او ادګار کوئینه هم ډانټون له دې امله پړ وګاڼه چې د دغو وژنو د درولو لپاره یې هېڅ ګام اوچت نه کړ.
د معاصر تاریخ لیکونکي ژرژ یفبفر په خبره «عامه افکارو د دغه وژنو لپاره کافي توضیح برابره کړه». تاریخ لیکونکی تیموثي تاکت په ځانګړو کسانو باندې پړه نه اچوي او زیاتوي: «د زندان له توطئو وسوسه، د غچ اخیستنې لیوالتیا، د پروسانو د مخکې راتلو وېره، دغه ابهام چې څوک د دولت په سر کې و هغه چې په تېر کې یې دایم په یوه متمرکز دولت اتکا لرله: دا ټول سره یوځای شول او په ګډه سره یې غصه، ویره او د ډاډ نشتون رامنځته کړ».
رسمي رول
د تیموثي تاکت په خبره: «د اګست میاشتې له ۲۹مې څخه تر ۳۱ مې پورې د شاوخوا ۴۸ ساعتنو لپاره ټول پاریس په سیستماتیک ډول د ملي ګارد له خوا د توطئه کوونکو او پټو وسلو د موندلو لپاره تلاشي شو. دغه مهال اړوندې شورا ګانې د داسې طرحو په تصویب بوختې وې چې «له ښاره د وګړو د تیښتې پر ځای یې د توطئه کوونکو د وژلو» هوډ درلود.
د اګست په ۳۱ مه د هېوادنیو چارو د څارنې کمېټه د پانیس او سرجڼټ – مارسو په ګډون جوړه شوه. د میرمن دو سټائل په خبره د اګست په ۳۱مه «دا له وړاندې څرګنده وه چې هغه کسان چې باید اعدام شوي وی د [ابې (Abbey)] بندخونې ته ولېږل شي».
د سپټمبر په لومړۍ نېټه کمون پرېکړه وکړه چې راتلونکې ورځ به د بېړني حالت زنګ ووهل شي او ټول فزیکي وړتیا لرونکي هېوادوال دې په شان دو مارس میدان کې راغونډ شي.
د آډولف تیر په خبره د سپټمبر په دویمه د یکشنبې ورځې پر سهار: «د ابې بند ساتونکو په سهار کې ماشومان لرې ولېږل. د ماښام خواړه بندیانو ته له ټکل شوي وخت دوه ساعته وړاندې ورکړل شول او د دوی د قابونو لاندې چاقو ګان را وویستل شول».
په پاریس کې مرکزي او ښاري حکومت د ۱۷۹۲ زکال په سپټمبر میاشت کې شتون درلود، خو د ګواښ لاندو پولو د ساتنې په موخه د دواطلبانو په راغونډولو، د پوځ په تجهیزاتو او هغو ته د تدراکاتو په برابرولو بوخت و. له دې امله د خلکو د ډاډ لپاره د بندخونو اړوند هېڅ ګام اوچت نه شو او سلطنت غوښتونکو په آسانۍ هغو ته لاسرسی درلود؛ هغه مهال چې ملي ګارد او نورو داوطلبانو په پولو کې د جګړې لپاره ښار خوشی کړ هغوی ښار ونیو.
د مېرمن رولاند ډانټون په خبره د بندیانو څخه د ساتنې غوښتنه په دې نظر سره ځواب شوه: «دوزخ ته دې لاړ شي! هغوی باید خپله ځانونه وساتي». د سپټمبر په دریمه رولاند وویل: «پرون هغه ورځ وه چې باید موږ پر هغو پرده واچوو». د لنډ مهالي دولت نورو ټولو غړو – کلاویر، لبرون – توندو، مونګ او سېرون چې په هېوادنیو چارو کې یې ونډه لرله د دغو وژنو د مخه نیولو اړوند یې کوم کار ترسره نه کړ، یا یې هم نشو کولای چې د افراط او تفریط پخلی وکړي یا یې هم مخه نیسي. ښاروال، پېشن دو ویلنیو (Pétion de Villeneuve) په پټو سترګو له بیستر څخه لیدنه وکړه. الیمپ دو ګوژ او د بریسوټ اخبار یوازني هغه شخصیتونه و چې د سپټمبر وژنې یې محکومولې.
په کنوانسیون کې بحث
بریسوټنانو په کنوانسیون کې لومړی په ډانټون برید وکړ. له هغه وغوښتل شول چې د سپټمبر په ۲۵مه د وزارت له څوکۍ استعفا ورکړي، خو اړ کړای شو د اکتوبر په ۹مه دنده پرېږدي. نوموړي په کنوانسیون کې د مرستیال په توګه خپله څوکۍ وساتله. ورپسې بریسوټنانو پریکړه وکړه په روبسپیر او مارا برید وکړي.
د ۱۷۹۲ زکال د اکتوبر په ۲۹مه کنوانسیون وروستۍ پېښې تر څېړنو لاندې ونیولې. ژان باپتیست لووه دو کووری په روبسپیر تور پورې کړ چې ځانته یې شخصیت جوړ کړی او پر پاریس یې د «کونسل جنرال» په توګه واک چلولی او همدارنګه یې «سپټمبریزورز» ته مالي امکانات ورکړي. مارا په نه ټولنیزتوب او د دیکتاتورۍ په جوړولو تورن شو، هغه غافلګیر شو او اړ شو ډانټون له هغه دفاع وکړي. د نومبر په ۵مه روبسپیر څرګنده کړه چې مارا د جنوري میاشتې وروسته له هغه سره یو ځل لیدلی. هغه ټینګار درلود چې ډېری قربانیان اشراف و، خو داسې هم نه و. هغه اعتراف وکړ چې د اګست میاشتې په وروستیو کې ډېری نیونې ناقانونه وې، په هماغه کچه چې انقلاب، د سلطنت سقوط او باسټیل غیر قانونی و. نوموړي په کنوانسیون کې وپوښتل: «هېوادوالو تاسو له انقلاب پرته انقلاب غواړۍ؟ روبسپیر، ډانټون او مارا ټینګار درلود چې «شدیده وینه بهېدنه» د یو خودجوش خوځښت پایله وه. د هغوی مخالفو ژیروندینانو بیا د یوې سیستماتیکې طرح شوې توطئې وویل. لووه دو کوري چې خپله وینا یې خپره کړه نور د ژاکوبنانو په ډله (یعقوب پالونکو) کې چا وه نه مانه.
ډریم ورکس انیمیشن
ډریم ورکس انیمیشن DreamWorks Animation د امریکایی انیمیشن سټوډیو ده چې انیمیشن فلمونه او تلویزیوني برنامې تولیدوي او د یونیورسل عکسونو ضمیمه ده ، د NBCUniversal څانګه ، چې پخپله د کامکاسټ برخه ده.
کوريسکوس سپسيس
سیپسس / _ _ _ _ _ _ _ _ Κορίσκος Σκήψιος ) او د هغه ورور ارستوس د اپلاتون شاګردان وو. هغه د ارستو ملګری هم و. د کوریسوس زوی نیلیوس د ارسطو د کتابتون د میراث په توګه یاد شوی.
سیپسس د اسوس څخه شاوخوا پنځوس کیلومتره په کوچنۍ آسیا کې موقعیت لري ، چیرې چې ارسطو او زینوکریټس د اپلاتون له مړینې وروسته سفر وکړ.
سرچينې
وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:فلسفي اندونه وېشنيزه:فلسفي شکاکیت وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس وېشنيزه:فلسفي مفسرین وېشنيزه:فلسفي ويوکي وېشنيزه:فلسفي ويپانگه وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه وېشنيزه:فلسفي ویي وېشنيزه:فلسفي وییپانگه
شاهد خاقان عباسي
شاهد خاقان عباسي (زوکړه: د ۱۹۵۸ زکال د ډسمبر ۲۷ مه) پاکستانی سیاستوال او سوداګر دی چې د ۲۰۱۷ زکال له اګست میاشتې څخه یې د ۲۰۱۸ زکال تر مۍ میاشتې پورې د پاکستان د ۲۱م لومړي وزیر په توګه خدمت وکړ. عباسي د پاکستان د مسلم لیګ نواز ګوند ارشد مرستیال او همدارنګه په پاکستان کې د سیاسي ګوندونو د ائتلاف یا د پاکستان د دیموکراتیک خوځښت عمومي منشي دی. نوموړی د ۲۰۱۸ زکال د اکټوبر میاشتې راهیسې د پاکستان د ملي شورا غړیتوب لري. له دې وړاندې هغه له ۱۹۸۸ زکال راهیسې د اتو غیر پرله پسې دورو لپاره د ملي شورا د غړي په توګه خدمت کړی.
عباسي په ۱۹۸۸ زکال کې د خپل پلار له مړینې وروسته سیاست ته مخه کړه او له دغه مهال راهیسې یې د این اې – ۵۷ ټاکنیزې حوزې (راولپنډۍ) څخه شپږ ځلې ملي شورا ته لار ومونده. د ۱۹۹۷ زکال په عمومي ټاکنو کې د مسلم لیګ نواز ګوند په بریا سره نوموړي د ۱۹۹۹ زکال د پوځي کودتا تر مهاله د پاکستان د نړیوال هوايي شرکت یا (PIA) د مشر په توګه دنده ترسره کړه. د ۲۰۰۸ زکال له عمومي ټاکنو وروسته د لنډ مهالي ایتلافي حکومت پر مهال نوموړي د لنډ مهال لپاره د ګیلاني په کابینه کې د سوداګرۍ د وزیر په توګه دنده ترسره کړه. د ۲۰۱۳ زکال له عمومي ټاکنو وروسته د نواز شریف د دریم ځلي لومړي وزارت پر مهال هغه د نفتو او طبیعي زیرمو وزیر شو چې د ۲۰۱۷ زکال د جولای په میاشت کې یې د پاناما د اسنادو د قضیې په تړاو د نواز شریف د لومړي وزارت د له منځه تلو ترمهاله یې په دغه څوکۍ کار وکړ. نوموړی د ۲۰۱۷ زکال په اګست میاشت کې د پاکستان د ملي شورا له خوا د پاکستان د ۲۱م لومړي وزیر په توګه وټاکل شو.
لومړنی ژوند او زده کړې
عباسي د ۱۹۵۸ زکال د ډسمبر په ۲۷ مه په خپله اصلي سیمه یا د پنجاب ایالت د راولپنډۍ سیمې په موري کې وزېږېد. نوموړی په موري کې لاورنس کالج ته ولاړ. په ۱۹۷۸ زکال کې هغه په لاس انجلس کې د کالیفورنیا په پوهنتون کې نوم ثبت کړ او له دغه پوهنتون څخه یې د برېښنا د انجینرۍ په برخه کې د لیسانس سند ترلاسه کړ. له دغه مهال وروسته هغه د برېښنا د انجینر په توګه په کار پیل وکړ. په ۱۹۸۵ زکال کې د جورج واشنګټن پوهنتون ته ولاړ او خپله ماسټري یې هم د برېښنا په انجینرۍ کې ترلاسه کړه.
عباسي له جورج واشنګټن پوهنتون څخه په فارغېدو، د برېښنا په برخه کې مسلکي انجینر شو. نوموړي د ۱۹۸۰ مې لسیزې پر مهال په متحده ایالاتو کې کار وکړ او وروسته سعودي عربستان ته ولاړ او د دغه هېواد د نفتو او ګازو صنعت ته په اړوندو د برېښنا په پروژو کې یې کار وکړ.
د دندې پیل کول
عباسي د ۲۰۱۷ زکال د اګست په لومړۍ نېټه په ملي شورا کې د ۲۲۱ رایو په ګټلو سره؛ پیپلز ګوند ته د اړوند خپل سیال نوید قمر په ماتولو چې ۴۷ رایې یې خپلې کړې وې د پاکستان د لومړي وزیر په توګه وټاکل شو. فضل الرحمن ته اړوند جمیعت علمای اسلام او متحد قوامي خوځښت هم د هغه له ټاکل کېدو ملاتړ وکړ. د لومړي وزیر په توګه شورا ته هغه په خپله لومړۍ وینا کې وویل: «کېدای شي زه په دې څوکۍ ۴۵ ورځې یا ۴۵ ساعته پاتې شم، خو زه د دغې څوکۍ د ګرم ساتلو لپاره دلته نه یم او هوډ لرم چې کار وکړم او ځینې مهمې چارې ترسره کړم». په همدغه ورځ نوموړي په ولسمشرۍ ماڼۍ کې د لومړي وزیر په توګه لوړه وکړه. وروسته له هغه چې عباسي د لومړي وزارت پر څوکۍ کښېناست نوازشریف پرېکړه وکړه چې شهباز شریف دې په پنجاب کې پاتې شي او عباسي دې هم د ۲۰۱۸ زکال د جون میاشتې تر عمومي ټاکنو پورې د لومړي وزیر په توګه دنده ترسره کړي. د رانا ثناالله په خبره د مسلم لیګ نواز ګوند مشران له دې ویریدل چې که چېرې شهباز شریف د پنجاب د وزارت څوکۍ پرېږدي په دغه ډېر نفوس لرونکي ایالت کې به د ګوند نفوذ را کم شي، هغه چې د ملي شورا له ۳۴۲ څوکیو څخه ۱۸۳ ورته اړوندې دي او په ټاکنو کې د بریا په برخه کې مهم رول لري.
د کابینې جوړول
عباسي د لومړي وزیر په توګه له دندې پیلولو وروسته له نواز شریف سره په مشورې ۴۳ کسیزه کابینه جوړه کړه. له هغو ۴۳ وزیرانو څخه چې د ۲۰۱۷ زکال د اګست په ۴مه یې لوړه وکړه ۲۷ یې فدرال وزیران او ۱۶ یې ایالتي وزیران و. یوازې له نثار علي خان پرته، عباسي د خپل مخکښ نوازشریف ټوله کابینه وساتله او دوی ټولو خپلې پخوانۍ طرحې وساتلې. نثار علي خان چې د نوازشریف په کابینه کې د کورنیو چارو وزیر و د عباسي په کابینه کې یې له ګډون څخه د مسلم لیګ نواز ګوند له مشرانو سره د ستونزو لرلو له امله ډډه وکړه. دغه کابینه د هغې د لویې کچې له امله د پاکستان د تحریک انصاف ګوند له خوا له نیوکو سره مخ شوه، خو د ملت (The Nation) په نامه انګلیسي پاکستانۍ ورځپاڼې د هغو ستاینه وکړه. رویټرز وویل چې ښکاري دغه کابینه له عمومي ټاکنو وړاندې د ملاتړ د زیاتوالي په موخه ده. د نوموړي د کابینې دویمې برخې چې دوه فدرال وزیران او دوه ایالتي وزیران په کې شاملېدل د ۲۰۱۷ زکال د اګست په ۱۰ مه لوړه وکړه او په دې سره یې د کابینې د غړو شمېر ۴۷ تنو ته زیات شو. د ۲۰۱۷ زکال د اګست په ۱۳ مه د شپږو سلاکانو په ګمارنې د نوموړي کابینه لا هم پسې زیاته شوه. راتلونکې ورځ د لومړي وزیر پنځه ځانګړي مرستیالان هم وټاکل شول او په دې سره د عباسي د کابینې د غړو شمېر ۵۸ تنو ته لوړ شو. عباسي د خپلې کابینې د زیاتوالي لامل داسې وښود چې «دی په دولتي چارو کې لږ تجربه لري او له همدې امله زیاتو وزیرانو، سلاکارانو او مرستیالانو ته اړتیا لري». د ۲۰۱۷ زکال د اګست په ۲۳ مه نوموړي دوه نور سلاکاران هم په فدرال کابینه کې وګمارل.
عباسي د ۲۰۱۷ زکال په ډسمبر میاشت کې په ملي شورا کې د فیصل آباد استازی او د ملي شورا د مالیې، عوایدو او خصوصي سازۍ د کمیټې منشي رانا افضل خان یې د اسحاق دار څخه د پاتې شوې د مالیې او اقتصادي چارو د ایالتي وزارت د خالي څوکۍ د وزیر په توګه وټاکه.
سندستان
"سندستان" د امیه خلافت لاندې د سمې لارښود خلیفه ګانو وروسته یو ایالت و. په کوم کې د سند او قزاقستان برخې فتح شوې. او د دې ایالت پاچا الشیطان نابان و. مګر سیمه د دې د انزوا له امله اوږده نه وه.
د سمې لارښود خلیفه ګانو وروسته ، خلافت د امویانو کورنۍ ته ورغی او میراثي حکومتونه یې جوړ کړل ، دا دا چې خلافت هم له مور او پلار څخه زوی یا د کورنۍ کوم بل غړي ته میراث یا ملکیت په واک کې ورکړ.
د اموی دورې په جریان کې ، د افریقا لویه وچه ، اندلس (هسپانیه) او مرکزي آسیا ډیری برخې د سند اسلامي حکومت برخه شوه.
د امويانو وروسته ، اسلامي حکومت د بنو عباس د کورنۍ لاس ته ولوېد. پدې دوره کې پوهه او ادب خورا وده کړې. د عباسي خلفاوو یوناني پوهانو عربي ته ژباړه وکړه. او هغه د دې هدف لپاره یوه اداره جوړه کړه ، چې هغه یې "بیت الحکمت" نومولی.
په ورته ډول ، د سیند اسلامي دولت د امویانو د کورنۍ په وروستۍ دوره کې پیل شو او د عباسي سلطنت پای ته ورسید.
د ولید بن عبدالملک فتحونه
د ولید بن عبدالملک د واکمنۍ پرمهال ، د سند ، بلوچستان او پنجاب یوه برخه د امویانو د خلافت یوه برخه شوه. پاکستان او سیمه د یوه ایالت برخه شوه چې پولې یې له سیند څخه تر فرانسې پورې غځیدلې وې ، چې پلازمینه یې دمشق وه. او د چا ژبه عربي وه. پاکستان تل په مذهبي لحاظ له اسلام او کلتوري پلوه له عربو سره تړلی دی. چا په هر ډول پاکستان ژور تاثیر درلود. له بده مرغه ، د سیاسي دلایلو له امله ، پاکستان د نورو سیمو په ځانګړي توګه هسپانیه په څیر د امویانو په روښانتیا او روښانتیا کې دومره ونډه نه ده ترلاسه کړې.
کریډیټ هغه سړي ته ځي چې په سنده زندان کې د میرمنې څخه د مرستې غوښتنه کوي او د ولید اداره ځواب ورکوي او سمدستي په لرې پرتو ، ستونزمن او دښمن هیواد کې له دې میرمنې سره مرسته کوي. په هرصورت ، د اموی دولت لاهم په ډیری نورو جبهو کې جګړه کوله.
په پاکستان کې ، د ولید رول کم شوی او د محمد بن قاسم رول نور هم لوړ شوی ، که څه هم پریکړه کول ، د قوماندان ټاکنه ، د سرتیرو او سرچینو چمتو کول ، او بیا دوامداره لارښود او همغږي دا د ادارې دنده وه.
توسیع او امپراتورۍ او فتحې
د دې دورې ترټولو لویه ځانګړتیا لویې فتحې دي چې دمخه یې یادونه شوې. محمد بن قاسم په سنده ، ترکستان او چین په قطبه بن مسلم کې ، هسپانیه او پرتګال په  په موسی بن ناصر کې او طارق بن زیاد ، اناتولیا | د آسیا کوچنی ، مسلمه بن عبدالملک ، د هغه په ​​زړورتیا ، زړورتیا او اجیر یرغلونو سره ، د اسلام دښمنانو ته ماتې ورکړه او د اسلامي عظمت شعور یې لوړ کړ. څلور کاله ، چین او هند به د اسلامي دولت برخه وه.
السلطان نبهان
سلطان نابان په مکران کې زیږیدلی و او هغه د اوږدې مودې لپاره د سند سلطنت پاچا و. او د هغه په ​​کتاب کې چې په مصري عربي لیکل شوی د سندستان ځینې ځانګړي سلطنت بیان شوی.
د افغانستان کلتور
د افغانستان کلتور له دریو زریزو څخه  د زیاتې مودې لپاره خپل شتون حفظ کړی دی، چې تاریخ یې لږ تر لږه په ۵۰۰ م.ز کال کې هخامنشي سترواکۍ ته ور رسېږي او د د دې هېواد د اتباعو کلتوري تنوع په بر کې نیسي. د مرکزي، سویلي او لوېدیځې اسیا تر منځ په لویو لارو یې موقعیت، نوموړی هېواد له تاریخي پلوه د تنوع په مرکز بدل کړی دی، چې د یو تاریخ پوه له لوري ورته " د لرغونې نړۍ د ګرځندځای" لقب ورکړی دی.
افغانستان تر ډېره یو قبیلوي ټولنه ده چې په دې هېواد کې بېلابېلې سیمې خپل ځانګړي فرعي کلتورونه لري. له دې سره سره، نږدې ټول افغانان له اسلامي دودونو څخه پیروي کوي، د رخصتۍ یو شان ورځې تجلیلوي، یو شان جامې اغوندي، یو ډول خواړه خوري، یو شان موسیقي اوري او تر یوې معینې اندازې پورې په څو ژبو سره افهام او تفهیم کوي. د دې هېواد کلتور په پیاوړي ډول له ترکو-فارسي او هندو-پارسي کلتورونو له عناصرو سره تړلی دی کوم چې د ژبې، خوړو او کلاسیکې موسیقۍ په څېر برخو کې تر سترګو کېدای شي.
افغانی کلتور په علمي لحاظ په مخ پر زیاتېدونکي ډول په یوه خوځنده حوزه باندې د بدلېدو په حال کې دی. په ډېر راوروسته تاریخ کې، افغاني کلتور په دې هېواد کې د روان اوږدمهاله کړکېچ له امله تهدید شوی او په کلکه اغېزمن شوی دی.
موسیقي
په دودیز ډول، په تیاتري فعالیتونو کې یواځې نارینه ونډه لري. په دې وروستیو کې په تیاتري هنرونو کې ښځو د مرکزي ونډې خپلول پیل کړي دي.
له ۱۹۸۰یمې لسیزې راهیسې د دې هېواد اوسېدونکي د څو جنګونو شاهد وو چې د موسیقۍ پر وړاندې خنډ ګرځېدلي دي او ورسره د بهرنیانو لپاره د موسیقۍ ضبط تر ټولو ټیټې کچې ته راټیټ شوی دی. د ۱۹۹۰یمې لسیزې په اوږدو کې، د طالبانو حکومت له آلاتو سره غږېدونکې موسیقي او تر ډېره پورې عامه موسیقي-جوړونه بنده کړه. زیات شمېر موسیقي جوړوونکو او سندرغاړو خپلې دغې سوداګرۍ ته د نورو هېوادونو په ښارونو کې ادامه ورکړه.
پاکستاني ښارونه لکه پېښور، کراچۍ، اسلام اباد د افغاني موسیقۍ د توزېع مهم ښارونه ګڼل کېږي. کابل د اوږدې مودې لپاره د سیمه ییزې کلتوري پلازمېنې په توګه پاتې شوی دی، اما د بهرنیانو لېوالتیا د هرات او مزار شریف په ښارونو کې په قطغني سبکونو باندې تمرکز اوسېدلی دی. اشعار د هېواد په لر او بر کې عمدتاً دواړه دري-فارسي او پښتو دي. ازبکي، هندي او د لوېدیځ سبک سندرې او موسیقي هم په افغانستان کې ډېر شهرت لري.
افغانان له موسیقۍ څخه د موسیقۍ د زیات شمېر آلو په کارولو سره خوند اخلي. هغوی همدارنګه د اتڼ له تر سره کولو څخه چې د افغانستان ملي نڅا ده، خوند اخلي. هغه څه چې په دې هېواد کې معمولاً اورېدل کېږي محلي سندرې یا افسانوي اشعار دي. د اشعارو زیاتره یې د نږدې هر چا له خوا پېژندل شوي اشعار دي او د زیاتو کلونو لپاره موجود دي. د افغاني موسیقۍ معمولې دودیزې الې له لاندینیو څخه عبارت دي:
ژبه او ادبیات
پښتو او دري دواړې د افغانستان رسمي ژبې دي، که څه هم چې دري (افغانۍ فارسي) د اکثریت وګړو د منځګړې ژبې په توګه کارول کېږي. د افغانستان په شمالي او مرکزي سیمو کې خلک معمولاً په فارسي/دري ژبه خبرې کوې، په داسې حال کې چې هغه وګړي چې په جنوب او ختیځ کې اوسېږي په پښتو خبرې کوي. هغه افغانان چې د افغانستان په لوېدځ کې اوسېږي، په دواړو پښتو او دري ژبو باندې خبرې کوي. د دې هېواد زیاتره اتباع په دواړو ژبو په روانه توګه خبرې کوي، په ځانګړې توګه هغوی چې په لویو ښارونو کې چېرته چې نفوس څو-توکمه دی، اوسېږي. په څو نورو ژبو لکه ازبکي، ترکمني او بلوچي باندې د یادو ژبو په اړوندو سیمو کې خبرې کېږي. انګلیسي د ځوان نسل تر منځ په تدریجي ډول د شهرت موندلو په حال کې ده. د افغانانو یو لږ شمېر په عمومي ډول د شمالي تاجکانو، ازبکانو او ترکمنانو له ډلو څخه، په روسي ژبه پوهېږي.
شعر او شاعري
شاعري په افغانستان کې د اوږدې مودې لپاره یو کلتوري دود، او تلوسه ده. شاعري په عمومي ډول په فارسي/دري او پښتو ژبو باندې ده، که څه هم په معاصرو وختونو کې د افغانستان په نورو ژبو کې هم په چټکۍ سره په راښکاره کېدو ده. کلاسیکه پښتو او فارسي/دري شاعري د افغانستان په کلتور کې مهمه ونډه لري. شاعري د تل لپاره د سیمې یو له ښوونزو ستنو (پایو) څخه ګڼل کېږي، تر داسې کچې پورې چې ځان یې په کلتور کې ادغام کړی دی. په ځینې د یادونې وړ شاعرانو کې: خوشحال خان خټک، رحمان بابا، مسعود نوابي، نازو توخې، احمد شاه دراني او غلام محمد طرزي شامل دي. له ۱۰مې زېږدیزې پېړۍ څخه تر ۱۵مې زیږدیزې پېړۍ پورې د دري ژبې ځینې شاعران او مولفین جلال الدین رومي، رابعه بلخي، خواجه عبد الله انصاري، نورالدين عبدالرحمن جامي، علي شېر نوایي، حکیم ابوالمجد مجدود ‌بن آدم سنایي غزنوي، ابو منصور دقیقي، فرخي سیستاني، عنصري بلخي، اوحدالدین علي ابن محمد انوري دي. د دري ژبې په معاصرو شاعرانو او لیکوالانو کې خلیل الله خلیلي او صوفي عشقري شامل دي.
متلونه
افغانان په ټوکمارۍ او په ویناوالۍ کې د هوښیارۍ له اړخه د جایزې وړ خلک دي. "ضربُ المثلونه" (په انګلیسي ژبه یې تلفظ zar-bull mah-sal-oonah  کېږي) چې په پښتو کې یې معنا "متلونه" ده او نوموړي ضرب المثلونه په ژوره بڼه د افغاني دود او کلتور انعکاس وړاندې کوي. د متحده ایالاتو د سمندریز ځواک کپتان اډوارډ زېلم د افغان جګړې په بهیر کې د متلونو کارول د مثبتو اړیکو د جوړولو د وسیلې په توګه مخکښ بللي دي او نوموړي په ۲۰۱۲ز کال کې د افغانیو متلونو دوې دوه-ژبې مجموعې په دري او انګلیسي ژبو کې تالیف کړې دي.
د کورنیو حیواناتو ساتنه
مرغان له تر ټولو مشهوروهغو حیوانات څخه ګڼل کېږي چې په افغانستان کې د کورنیو حیواناتو په توګه ساتل کېږي. په کابل کې د نړۍ له ګوټ ګوټ څخه د بېلابېلو مرغانو د پېر او پلور لپاره یو ځانګړی شوی ورځنی بازار موجود دی.
مهندسي
په افغانستان کې د معمارۍ مهمې ساحې په هرات، مزار شریف، غزني، کندهار او د غور ولایت په فېروزکوه کې موندل کېږي. دې سیمې د نړۍ په مهندسۍ کې لویه ونډه اخیستې ده. یونسکو د نړۍ د کلتوري میراث د ساحو په توګه د جام د منارونو او په بامیانو کې د بودا د مجسمو چې په ۲۰۰۱ زېږدیز کال کې ونړول شوې، په اعلانولو سره د افغانستان ونډه تایید کړې ده.
کور جوړونه
د افغانستان په کلیوالو سیمو کې کورونه په تاریخي لحاظ د خټو له خښتو او له خټو څخه جوړ شوي دي، او د یوې خصوصي مستطیلي حوېلۍ چاپېره یو لړ خونې لري چېرته چې ښځې او ماشومان په داسې بڼه تګ راتګ کولی شي چې د بهر خلکو له خوا نه لیدل کېږي. په هر حال، په دې وروستیو کلونو کې، هغو افغانانو چې په کلیوالو سیمو کې اوسېږي، په لویو ښارونو کې جوړو شوو کورونو ته ورته د سمنټو او پخو خښتو په واسطه د خپلو کورونو جوړول پیل کړي دي. په شمال او لوېدیځ کې کلیوال معمولاً په استحکامي کلیو کې چې قلعې/کلاګانې بلل کېږي، اوسېږي، په داسې حال کې چې په غرنیو شمالي او ختیځو سیمو کې د کور جوړونې بڼه توپیر لري، د بېلګې په توګه په نورستان کې د لرګي څو پوړیړ استوګنځایونه مروج دي.
متاهل زامن کله کله له خپل مور او پلار سره په ګډو کورونو کې، اما په جلا کوټو کې اوسېږي. افغاني کورونه د حجرې په نامه یوه ځانګړې خونه لري چېرته چې نارینه یو ځای سره ناسته ولاړه کوي. په لویو ښارونو کې، زیات شمېر افغانان په عصري کورونو کې یا په اپارتمانونو کې اوسېږي. په بانډو کې اوسېدونکي کوچيان خلک په لویو کېږدیو کې ژوند کوي، ځکه دوی په پرله پسې توګه د هېواد له یو ځای څخه بل ځای ته په خوځښت کې وي. تُرکتبار یا د مغلي رېښې بانډه چیان چې په شمال کې اوسېږي په یورتونو کې (په هغو کېږدیو کې چې د حیواناتو له وړیو یا پوستکو څخه جوړې شوې دي او تر ډېره دایروي دي) له اوسېدو سره لېوالتیا لري.
هنر، اوبدنه، سرامیک
د افغانستان خاوره د هنر یو اوږد تاریخ لري، چې د روغني رنګ د نقاشۍ (oil painting) تر ټولو لومړنۍ کارېدنه د دغه هېواد د غارونو په دېوالي نقاشیو کې موندل شوې ده. په افغاني هنر کې د فارسي(ایراني) میناتوري سبک شامل دی، چې د هرات کمال الدین بهزاد د تېموري دورې او صفوي دورې د لومړیو وختونو د میناتورۍ یو د یادونې وړ هنرمند دی. له ۱۹۰۰ زېږدیزې لسیزې راهیسې د افغانستان اتباعو په هنر کې له لوېدیځو تخنیکونو څخه کار اخیستل پیل کړي دي. عبد الغفور برېښنا د ۲۰مې زېږدیزې پېړۍ په اوږدو کې له کابل څخه یو نامتو افغان نقاش او د رسامۍ هنرمند و.
توماس ټيلر
ژوندلیک
توماس ټیلر د لندن په ښار کې د می په 15 1758 کې زیږیدلی و، د استوګنې جوړونکي جوزف ټیلر او د هغه میرمن مریم (د سمرز زیږیدلی) زوی و. هغه د سینټ پاول په ښوونځي کې زده کړې کړې، او ځان یې د کلاسیک او ریاضیاتو مطالعې ته وقف کړ. د لومړي ځل لپاره د لببک په بانک کې د کلرک په توګه کار کولو وروسته، هغه د هنر د هڅونې ټولنې (د هنرونو د شاهي ټولنې مخکینی) لپاره د مرستیال منشي په توګه وټاکل شو، په دې ظرفیت کې یې ډیری اغیزمن ملګري جوړ کړل، چې د هغه د مختلفو اثارو د خپرولو لپاره یې وسایل چمتو کړل. ترجمه، چې د افلاطون او ارسطو سربیره، پروکلس ، پورفیري ، اپولیوس ، اوسیلوس لوکانس او نور نیوپلاټونیسټان او پیتاګوریان شامل دي. د هغه موخه د پخوانیو یوناني فیلسوفانو د ټولو نا ژباړل شویو لیکنو ژباړه وه.
ټیلر د هیلینیزم مینه وال و ، په ځانګړي توګه په فلسفي چوکاټ کې چې د افلاطون او نیوپلاتونیسټانو پروکلوس او "خورا الهی" يامبليکوس لخوا چمتو شوی و ، چې اثار یې انګلیسي ته ژباړلي. هغه د پخوانیو څخه دومره لیواله و چې هغه او میرمن یې یو بل سره یوازې په کلاسیک یونان کې خبرې کولې.
هغه د خپل وخت په عیسویت کې د فساد په وړاندې یو څرګند غږ هم و، او هغه څه چې هغه یې د کمښت په توګه لیدل. ټیلر ملنډې وهلې او ډیری دښمنان یې ترلاسه کړل، مګر په نورو برخو کې هغه ښه راغلاست وو. د هغه د ملګرو په مینځ کې یو عجیب مسافر او فیلسوف جان "واکینګ" سټیوارټ و، چې ټیلر یې په غونډو کې د ګډون کولو عادت درلود.
کورنۍ
ټیلر په 1777 کې د خپل ماشومتوب خوږې سره واده وکړ مریم مورټن، د جان مورټن لور، او دوی ماشومان لري جورج بورو ټیلر (1779 زیږیدلی)، جان بلر ټیلر (1781)، ویلیم ګرینګر ټیلر (1783-1785)، مریم جوزف ټیلر. (۱۷۸۹) او توماس ټیلر (۱۷۹۱). د دوی مشره لور، مریم میرډیت ټیلر (1787-1861)، د هغه د سخاوتمند سرپرست ویلیم میرډیت په نوم نومول شوی او د سمویل بیورلي جونز سره یې واده کړی. د هغه میرمن مریم په 1809 کې مړه شوه. هغه بیا واده وکړ، او د هغه دوهمه میرمن سوسنه په 1823 کې مړه شوه. د هغه د دویم واده څخه هغه یو زوی درلود، توماس پروکلس ټیلر (د 1816 زیږیدلی).
توماس ټیلر په والورت کې مړ شو.
نفوذ
هغه متنونه چې هغه یې کارولي د 16 پېړۍ راهیسې ایډیټ شوي، مګر بيا هم نیمګړتیاوې لري؛ ټیلر د اپلاتون پوهه د هغه وړاندیز شوي تعدیلاتو ته خبر ورکړ. د هغه ژباړې په ویلیم بلیک, پرسي بایس شیلي ، او ویلیم ورډسورت باندې اغیزې درلودې. په امریکایی نسخو کې دوی د رالف والډو ایمرسن, برونسن الکوټ ، او جی آر ایس میډ لخوا لوستل شوي ، د تیوسوفیک ټولنې د هیلینا بلاواتسکي منشي.
ټیلر د فلسفې په اړه څو اصلي اثار هم خپاره کړل (په ځانګړي توګه د پروکلس او امبلیچس نیوپلاټونیزم) او ریاضي. دا اثار بیا خپاره شوي (ځینې د ټیلر د ژوند راهیسې د لومړي ځل لپاره) د پرومیټیوس ټرسټ لخوا.
داسې ښکاري چې هغه او د هغه میرمن د 1770 لسیزې په وروستیو کې په والورت کې د ځمکې مالکان وو چې یوې کورنۍ ته چې 18 کلنه مریم وولسټون کرافټ پکې شامل و؛ دا روښانه نده چې ایا د میرمنې د حقونو د دفاع راتلونکي لیکوال واقعیا ټیلر پیژني ، ځکه چې په هغه عمر کې هغې د میرمنې ملګري په توګه د دندې لپاره کور پریښود. د Wollstonecraft په 1792 کې د توماس پاین " د انسان حقونه " سره په ګډه ټیلر ته د برټس د حقونو د دفاع په برخه کې الهام ورکړ: که نارینه او ښځینه حقونه لري، نو ولې حیوانات هم نه؟
سرچينې
وېشنيزه:1835 مړينې وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس وېشنيزه:فلسفي مفسرین وېشنيزه:فلسفي ويوکي وېشنيزه:فلسفي ويپانگه وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه وېشنيزه:فلسفي ویي وېشنيزه:فلسفي وییپانگه وېشنيزه:فلسفي شکاکیت وېشنيزه:فلسفي اندونه
ټیم فورټرس ۲
ټیم فورټرس ۲ Team Fortress 2 یو ۲۰۰۷ ملټي پلیر لومړی کس شوټر ګېم دی چې د والو کارپوریشن لخوا رامینځته شوې او خپره شوې. دا د زلزلې لپاره د ۱۹۹۶ ټیم فورټرس موډ او د دې ۱۹۹۹ ریمیک ، ټیم فورټرس کلاسیک سیکویل دی. دا لوبه په اکتوبر ۲۰۰۷ کې د وېنډوز او ایکس باکس ۳۶۰ لپاره د نارنج بکس برخې په توګه خپره شوه، او د ډسمبر په ۲۰۰۷ کې د پلی سټیشن ۳ ته پورټ شوه. دا د اپریل په ۲۰۰۸ کې د وېنډوز لپاره د سټنډرډ لوبې په توګه خپور شو، او د ۲۰۱۰ په جون کې د Mac OS X او په فبروري ۲۰۱۳ کې لینکس د مالتړ لپاره تازه شو. دا آنلاین د والو ډیجیټل پرچون پلورونکي ستیم له لارې توزیع شوی، د الیکترونیکي هنرونو سره د پرچون او کنسول نسخې اداره کوي.
لوبغاړي له دوه ټیمونو څخه یو سره یوځای کیږي — سور یا نیلي — او د لوبې کولو لپاره د نهو کرکټر ټولګیو څخه یو غوره کوي ، د لوبې حالتونو سره په شمول د بیرغ نیول او د غونډۍ پاچا. پراختیا د جان کوک او رابین واکر لخوا رهبري شوې ، د اصلي ټیم فورټریس موډ پراختیا کونکي. په پیل کې، لوبې ډیر ریښتیني، نظامي لیدونه او د لوبې لوبې درلودې، مګر دا د نهو کلونو پراختیا په اوږدو کې بدل شو. وروسته له دې چې والو د شپږو کلونو لپاره هیڅ معلومات خپاره کړل، ټیم فورټرس ۲ په منظمه توګه د نورو ننوتلو په مینځ کې د وائرډ نیوز کلني بخاریو لیست کې ښودل شوی. په نهایت کې په ۲۰۰۷ کې د سرچینې لوبې انجن کې خپور شو ، ټیم فورټرس ۲ به د خپلو مخکینو اصلي ټولګي پراساس ډیری لوبې خوندي کړي پداسې حال کې چې د جي. سي. لیینډیکر، ډین کارنویل، او نارمن راکویل د کارونو لخوا اغیزمن شوي د کارتون په څیر بصري سټایل وړاندې کوي. د دې د لوبو وړ ټولګیو بصري او لفظي ځانګړتیاوو باندې د زیات تمرکز سربیره او هغه څه چې پراختیا کونکو د ۱۹۶۰ جاسوس فلم جمالیات په توګه تشریح کړي.
ټیم فورټرس ۲ په بشپړ ډول ملټي پلیر ګېم کې د خپل هنر لارښود ، ګېم پلی ، طنز او د کرکټر کارولو لپاره انتقادي ستاینه ترلاسه کړې ،   او د هغې له خپریدو راهیسې د رامینځته شوي ترټولو لوی ویډیو لوبو څخه شمیرل کیږي.
په فنلنډ کې بشري حقونه
په قانون او عمل کې په فنلنډ کې بشري حقونه د بیان، دین، ټولنې او غونډې آزادي تر پوښښ لاندې راولي. وګړو ته د اساسي قانون، د مقننه قوانينو، او د فنلنډ د حکومت له خوا د بشري حقونو په اړوندو تړونونو کې بنسټیز حقوق تضمين شوي دي. اساسي قانون د یوې خپلواکې قضایه قوې زمینه برابره کړې ده.
د نړۍ د هېوادونو تر منځ فنلنډ د ولسواکۍ، د مطبوعاتو د ازادۍ، او د بشري پراختیا په برخه کې له اوسط څخه ډېر لوړ ځای لري.
د بښنې نړیوال سازمان په فنلنډ کې د ځینو ستونزو په اړه، لکه د CIA د زندانیانو د لېږد د الوتنو د تمځای ادعا، د نظامي خدماتو په وړاندې د نیوکه کوونکو زنداني کول، او د رومانیایي وګړو او د نورو توکمیزو او ژبنیو لږکیو د غړو په وړاندې ټولنیز تبعیض، اندېښنه څرګنده کړې ده.
شالید
د ۱۹۱۷ کال د ډسمبر په ۶ نېټه فنلنډ خپله خپلواکي اعلان کړه. فنلنډ پخوا (۱۲۵۳ – ۱۸۰۸) د سویډن برخه و او بیا (۱۸۰۹ - ۱۹۱۷) د روسیې خپل اختیاره برخه و.
د مرګ سزا
د یو خپلواک دولت په توګه د سولې په دوران کې، د فنلنډ د جنایي عدالت سیسټم هېڅکله د مرګ سزا نه ده غوښتې. په ۱۸۲۵ کال کې، کله چې فنلنډ د روسیې تر واک لاندې یو خپل اختیاره دولت و، طاوو پوتکونین اعدام شو. دا د سولې په دوران کې وروستی اعدام و. په ۱۹۴۴ کال کې، د دوهمې نړیوالې جګړې په اوږدو کې، د جګړې د دوران وروستي اعدامونه ترسره شول.