cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اسلامي وټه
په ټوليز ډول نن ورځ په نړي كې دري ستر وټيز غونډالونه شتون لري چې هر یو یې پانګوالي (كپيټليزم)، ټولنپالنيز (سوسيالېزم) او اسلامي وټيز غونډالونه دي. چې ټولنپالنيز يا كمونيستي غونډال په ځينو هيوادونو لكه روسيه، چين او داسي نورو كي پلي شو مګر نن سبا دغه هيوادونه بېرته د پانګوالی په لور روان دي او كمونيستي وټيز غونډال له مينځه لاړو او پانګواليز وټيز غونډال تر اوسه په پښو ولاړ دي مګر دغه دواړه وټيز غونډالونه يواځي د انسان مادي اړتياوو ته درناوي كوي او دهغي دلاسته راوړني لاري چاري ښيي، او روحي اړتياوه ته پكې پام نه دی شوي ، بل دا چې دغه وټيز غوندالونه انسانانو دخپل فكر په اساس جوړكړي دي او آسماني رهنمايي او اصولو په بنا نه دي ولاړي نو ځكه دغه ټول وټيز غونډالونه بريالي نه دي او يواځي اسلامي وټيز غونډال دي چه دمادي او روحي اړتياوه دواړو د حاصلوني لاري چاري په كي ښودل شوي. او اسلامي وټيز غونډال د الله ج د اوامرو او احكامو په نظر كي نيولو سره جوړ شوي دي. که څه هم اسلامي وټه تر اوسه په بشپړ ډول سره نه ده پلې شوې خو داسلامي خلافت څخه وروسته اوپه دي ورستيو كښي په دي برخه كي هڅي رواني دي.
پېښلیک
اسلامي وټې په تدريجي ډول پرمختګ كړي ، او په تيرو وختونو كې د نورو علومو سره ګډ وه، لكه د قرآنكريم په احكامو كې، د فقهاوو او تاريخ ليكونكو په ليكنوكښې.د اسلامي وټې په برخه كې لاندي علماؤ ډېر كاركړي دي: ابويوسف(d182/798),المودودي(d450/1058)،ابن حزم (d456/1046 ),الغزالي (d 505/1111) ,ابن تيميه (d 728/1328) ,ابن قيم(d 751/1350)،ابن خلدون (d 808/1406 ) او شاولي الله (d 1176/1762) ډېر دقدر وړ كار كړي دي. مګر لكه څرنګه مو چه مخكې ذكر وكړ په دې دوران كې اسلامي وټې دنورو علومو لكه فلسفه، فقه....سره ګډ وه.
ابن خلدون كتاب (المقدمه ابن خلدون)كوم چه دتاريخ د معرفت په اړوند ليكل شوي، په دې كتاب كې ځينو وټيزو آندونو ته ډېر پاملرنه شوې او ډېر پرمختګ يې كړی .او ابن خلدون په دې مقدمه كې تحليل كړی دی د وټې، سياست، ټولنيزو عادتونو، رواجونو، او دحكومتونو دزوال او عروج ترمينځ. ډېر تړاو لري د ابن خلدون ځيني اصول او نظريات دومره پرمختللي وو چه د نني عصر دنظرياتو او تيوريو سره نژدې ورته والي لري كوم چه ده تقريبا شپږ پيړي د وړاندي ويلي وو.
پدې دوران كې لويديځو وټيزو علومو ډېر پرمختګ وكړ، د ۱۸۹۰ لسيزي په دوران كې د الفرډ مارشال لخوا د وټيزو اصولو په نامه كتاب چاپ شو، او له دې څخه وروسته وټپوهنه په لوېديخ كې  ديوې ځپلواکې په توګه وپيژندل شوه، اسلامي وټه تر دويمې نړيوالې جګړې پوري همداسي د نورو علومو سره ګډ پاتي شو، په دغه دوران كې د زياتو اسلامي هيوادونه د دوهم نړيوال جنګ څخه وروسته آزاد شول په دغه وخت كې اسلامي هيوادونه د خپلو ويجاړو غونډالونو  ترڅنګ د وټيز غونډال جوړولو او بيا پر پښو درولو په هڅه كې شول ځكه دغه غونډالونه د نړيوال جنګ او د كفارو د حملو په  وجه له منځه وړل شوي وو، څرنګه چه په هغه وخت كې نور وټيز غونډالونه په سود ولاړ ول، او سود د اسلام له نظره ناروا دي (د اسلامي وټې او نورو وټيزو غونډالونو ترمينځ ډېر توپيرونه شته او يواځي سود ندي) نو ځكه دوي دا اړتيا وليده چه خپل وټيز غونډال د اسلام د اصولو او قوانينو په چوكاټ كې جوړكړي.
په هر صورت لكه څرنګه مو چه وړاندي ذكر وكړ چه انفرادي هلي ځلي په دې بريالۍ نشوي چې اسلامي وټپوهنه ديوه خپلواک علم په ډول نړيوالو ته ور وپيژني، نو د جمعي هلو ځلو اړتيا پيداشوه. تر څو پوري چه په كال ۱۹۷۶ د فبروري په مياشت كې په اسلامي وټې باندي لومړني نړيوال كانفرانس په مكه مكرمه كې جوړ شو ا و پدې وسيله اسلامي وټې ديوه خپلواک علم په ډول دنيا ته معرفي شو او دغي داسلامي وټې په مشهورتيا او پدې لاره كې د كار كولو لپاره لاره برابره كړه. د دغه كانفرانس په جوړولو كې ډاكتر محمد نجات الله صديقي، ډاكتر محمد عمر او پروپيسر خورشيد احمد فعال رول ولوبولو. په دغه كانفرانس يا سمينار كې د ډاكتر محمد نجات الله صديقي لخوا دپخوانيو اسلامي علماؤ د وټيزو آندونو په باب يوه مقاله يا رساله وړاندي شوه، دغي مقالي په اسلامي وټې باندي د بحث كولو بنسټ كېښود.ځينې نورو ادارو هم په دې اړوند مهم رول اداكړي دي چه د دوي له جملې څخه مهم په لاندي ډول دي:
ولي اسلامي وټه؟
لوېديځوالو چه كوم وټيز غونډال جوړكړي دي هغوي خپل اقتصادي او كلتوري عادات او حالات په نظر كې نيولي دي او دهغي مطابق يې يو غونډال جوړكړي. دبيلګې په ډول سود، خود غرضي او داسي نور په كې فرض شوي دي او د دوي ټول وټيز غونډال په همدغو اصولو ولاړ دي، او د دوي ټول اصول د انسانانو په وسيله جوړشوي دي. مګر مونږ نشو كولاي چه غربي وټيزه تګلاره په پټو سترګو عملي كړو، ځكه الله(ج) مونږ د ځينې كارونو او اعمالو څخه منع كړي يو او څرنګه چه دا ژوند يوه آزموينه ده، نو مونږ بايد نه يواځي د دنيا د ژوند په اړوند فكر وكړو بلكې، آخرت  بايد هم په نظر كې ونيسو زمونږ وټيز غونډال  بايد دقرآن او حديث د اصولو  په مراعاتولو سره جوړشي.
لویدیځ وټیز آندونه
په ټوليز ډول سره لوېديځه وټيزه آندپوهنه په دوه برخو ويشل شوې ده:
د كېنزين وټیز آند
كېنز وويل چه حكومت بايد په بازار كې فعاله رول ولري او عمومي تقاضا (Aggregate Demand) بايد ترتيب شي. پدې غونډال كې دوي فرض كوي چه د عمومي عرضه (Aggregate Supply) له اړخه كومه ستونزه نشته او هر څومره توکي چه وغواړو توليد كړو توليد كېدای شي او ستونزه يواځې دتقاضا له اړخه ده او تقاضا بايد دحكومتي لګښتونو په وسيله مهار شي، دوي دا هم وايي چه دتنخوا حد ثابت دي،(Wages are Rigid)
په دغه ګراف كې د عرضې کرښې (Supply Curve) درې واړه برخه ښودل شوي دي اسلامي هيوادونه ټول په اوسط حد كې واقع دي، د دې دا مانا شوه چه اسلامي هيوادونو خپل ټول وسايل په كار ندي اچولي او ددې ترڅنګ دوي دتوليد له اړخه هم ستونزې لري. مګر مونږ ته دا مالومه ده چه پرته د اووه اسلامي هيوادونو (كويت، سعودي، ليبيا، قطر، متحده عرب امارات)څخه چه ټول تيل توليدونكي هيوادونه دي نور ټول اسلامي هيوادونه د غريب يا وروسته پاتې هيوادونو له ډلې څخه راځي. نه زمونږ بازارونه، او نه زمونږ مالي غونډال دومره موثره او فعاله دي لكه دغربي هيوادونو دكومو دشرايطو په بنا چه د دوي وټپوهانو وټيزه تيوري جوړه كړې ده. له بله اړخه په اسلامي هيوادونو كې آر ستونزه د عرضه (Supply) او يا توليد له لوري څخه دی، تقاضا موجوده ده مګر مونږ دخپل اړتيا وړ شيان په خپله نشو توليدولاي، د اسلامي هيوادونو لپاره دا پكار ده چه دعرضه په اړخ( Supply Side ) باندي ډېر زور واچوي د تقاضا له اړخه مشكل كم دي ځكه په اسلامي هيوادونو كي چه كومه كمه تقاضا موجوده ده مونږ هغه هم په خپله نشو پوره كولاي او دنور بهرنيوهيوادونو څخه ډير سوداګريز توکي اخلو. نن سبا په غربي هيوادونو كې د اقتصادي ثبات ساتنه(Stabilization ) غټه مسئله ده، يعني دهغه كامل اشتغال چه دوي ترلاسه كړي ثابت ساتنه او دهغي ترڅنګ دانفلاسيون كنټرولول دي. خو زمونږ (اسلامي هيوادونو) مشكل دا نه دي، زمونږ په هيوادونو كې پوره اشتغال(full employment)نشته، بېكاري زياته ده، مونږ ته لومړي دا پكارده ترڅو خپل توليدات زيات كړو، ترڅو خلكو ته روزګار برابر شي او دعوامو د ژوند سطحه ورسره ښه شي.
له بله پلوه غربي هيوادونو د الله(ج) اوامر له پامه غورځولي دي، دوي يواځي دمادي اړتياوو (material need) دپوره كولو په هڅه كې دي او روحي خوشحالي يې له پامه غورځولي ده چه ددې په وجه ددوي په وګړو كې دځان وژني كچه ورځ په ورځ زياتيږي  او سره له دې چه دژوند ټول مشكلات يې هم حل دي بياهم ذهني او روحي راحت نلري ددوي ځنې اقتصاد پوهانو دغه خبره منلي ده، يو غربي اقتصاد پوه وايي چه د مال او دولت زياتيدل حتما دخوشحالي دزياتيدو باعث نګرځي، بلكې يواځي د انتخاب ساحه (Range of Choice) ورسره زياتيږي.
يعني كه يو سړي ۱۰۰۰۰ افغاني عايد ولري او بل سړي ۲۰۰۰۰ افغاني عايد ولري پدې صورت كې لومړني سړي يواځې هغه شيان اخستلاي شي چه قيمت يې د افغانيو۱-۱۰۰۰۰ تر مينځ وي او دوهم سړى د ۱-۲۰۰۰۰  افغانپو تر مينځ قيمت لرونكي شيان اخستلاي شي دا د دې معني وركوي چه د لومړي سړي د انتخاب ساحه د دوهم سړي د انتخاب له ساحي څخه كمه ده، مګر دادي معني نه وركوي چه هرومرو هغه سړي چه ډېر عايد لري خوشحاله او آرامه وي ،كېداي شي چه هغه سړي چه كم عايد لري روحا ډېر آرامه او سوكاله وي. الله(ج) په قرآن كې فرمايي:الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ الله أَلَا بِذِكْرِ الله تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ. (الرعد27)
ترجمه:(دغه رجوع كوونكې) هغه كسان دي چه ايماني يې راوړي دي او آوام نيسي زړونه ددغو (مومنانو) په ذكر دالله(ج) سره،واوري خبرداشيئ چه په ذكر دالله(ج) سره مطمئن كېږي آرام نيسي زړونه.
يعني خوشحالي د الله(ج) له اړخه ده او هر څوك چه د الله(ج) اوامر مني او دهغه عبادت كوي الله(ج) هغوي خوشحاله او آرامه ساتي. سره له دې ډېرو اسلامي هيوادونو كوښښ وكړو چه د غير اسلامي اقتصادي نظرياتو او فارمولو په عملي كولو سره، خپل اقتصادي مشكلات حل كړي مګر د دوي ټولي هڅي ناكامي شوي او ددې په وجه ډېر  اسلامي هيوادونه د سود تر بوج لاندي راغلل، د ميثال په ډول پاكستان دخپلي پيداوار(داخلي ناخالص محصول(GDP))تقريبآ ۲۵%  يواځي دسود په وركولو مصرفوي نو ځكه مونږ ته پكار ده چه اسلامي اقتصاد عملي كړو او ددې له لاري ددواړو جهانونو كاميابي تر لاسه كړو.
اسلامي وټيز غونډال
اسلام د ژوند مكمله لاره ده،اوپه دي كې ټول دري واړه سيستمونه اقتصادي ،ټولنيز(معاشروي) او سياسي سيستم يوله بل سره تړاولري،او ديوه او بل په موثريت باندي زياته اغيزه لري.او ددوي ټولو مركزي ټكې يا اصل اخلاقي(شرعت،عقيده) سيستم دي داسلامي اقتصادي سيستم اساسي خواص مخكي ذكر شوي دلته يواځي يو څو بيا تكراروو. ثبات په اسلامي اقتصادي سيستم كې په اسلام كې سود سخت منع كړي شوي دي.او اسلامي اقتصاد غواړي چه دپيسو برارونه په كاروبار كې د شراكت (Equity)په بنا وشي،يعني د سودي قرض په بنا نه بلكې په نورو لارو لكه مشاركه، مضاربه او داسي نورواسلامي لارو په بنا پروژي تمويل (Financ) شي. ددي څخه څرګنديږي چه اسلامي اقتصاد په حصصويا شراكت (Equity base) ولاړ سيستم دي  او بلمقابل كپيټلستي سيستم په سودي قرض باندي ولاړ دي. د ثبا ت د كتلو لاري: د يو ه اقتصادي سيستم ثبات كېدي شي چه په تجربي (Empirical) او يا په تحليلي(Analytical)ډول سره وڅيړل شي. څرنګه چه تر اوسه داسي يو هيواد نشته چه په پوره ډول يي اسلامي اقتصادي سيتم عملي كړي وي .نو مونږ كوښښ كووه چه د تحليلي طريقي څخه كار واخلو او په دي ډول د اسلامي اقتصادي سيستم ثبات وښيو، ددي هدف لپاره مونږ كولي شو چه لږ ترلږه دري دليلونه د اسلامي اقتصادي سيستم دثبات لپاره وړاندي كړو.
دسود حراموالي
سود چه په عربي كي ورته ربا وايي، داسي نده چه يواځې د اسلام په دين كې حرامه ده، بلكې په ټولو اسماني اديانو كې حرامه ده، (عسويت،يهوديت)خو متاسفانه چه اوس دوي خپل دين پريښودي دي او سود خوري. سود اخستل يو د كبيره وو ګناهونو څخه ده او څوك چه سود اخلي الله(ج) هغوي ته ويلي چه دالله(ج) سره دجنګ لپاره تيار شي. الله(ج) فرمايي "يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا الله وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنْ الرِّبَا إِنْ كُنتُمْ مُؤْمِنِينَ (البقرة277) فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنْ الله وَرَسُولِهِ وَإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَم". (البقرة278) ترجمه:اي هغو كسانو چه ايمان ئي راوړي دي وويريږيئ له الله(ج) نه او پريږديئ هغه چه پاتي شوي دي له سوده كه يئ تاسي مومنان. پس كه ونه كړ تاسي (داكار) نو آګاه شيئ (ځان تياركړيئ) تاسي په جنګ له (طرفه د ) الله(ج) اورسول دده،او كه توبه ګاره شويئ تاسي (له اخستلو دسوده) نوشته تاسو لره اصل دمالونو ستاسي مه كويئ تاسي ظلم (چه سود به هم غواړيئ) او نه دي ظلم كاوه شي پر تاسو (چه له راس الما څخه مو څه كم كړي شي).
اوسني بانكونه چه كومه ربحه (سود) وركوي دا عبارت له سودڅخه ده.په اسلام كي د پانګوني ډيري داسي لاري شته چه دسود څخه پاكي دي دهغي تفصيل به وروسته ،،د تمويلولو اسلامي لاري،، تر عنوان لاندي راځي.
د زكات لګول
زكات په لغت كې پاكوالي او په اصطلاح كې نمو او زيادت ته وايي. زكات د اسلام دريمه بنا ده،زكات په هر شي كي شته بغير د لاندي دريو شيانو
زكات په هر بډايه مسلمان فرض دي او نصا ب يي په لاندي ډول سره دي  : 	په بيكاره سپما او دولت(روپي،پيسي) باندي 2.5% 	طبيعي زيرمي (معدنيات....) ۲۰%زكات 	هغه شيان چه دهغه په توليد كي د كپيټل (capital)او محنت (labor)دواړوڅخه كار په كي اخستل شوي وي په هغه ۵% زكات دي.مثلا يو سړي يوه كارخانه لري او په هغه كي په خپله هم كار كوي په دي صورت كيو نوموړي بايد ۵%زكات وركړي. 	هغه توليدات چه په هغه كي يواځي د كپيټل يا محنت (labor) څخه استفاده شوي وي په هغه ۱۰%زكات شته دي. مثلا يو سړي د شاتو د مچيو كاروبار كوي په دي كي د نوموړي سړي يواځي كپيټل په كار اچول شوي دي او دده څه خاص محنت په كي نه شته ، نو په دي صورت كي نوموړي بايد ۱۰% زكات وركړي. 	هغه ځمكه چه دباران په وسيله اوبه كيږي دهغه په پيداورا ۱۰%زكات دي او هغه ځمكه چه په بله وسيله او به كيږي مثلا د واټر پمپم په وسيله د هغه په پيداورا باندي ۵%  زكات دي 	په هيواناتو باند هم زكات شته او دهغوي حد مختلف دي په دي ځاي كي 	دهغو دذكر كزلو څخه تريږو. نوټ: دغه پورته زكر شوي حدونه د زكات د ځني معاصرو اسلامي علماوه او اقتصاد پوهانو نظريه ده او دوي خپل نظر د باراني او غير باراني مځكي د پيداورا په زكات باندي قياص كړي دي ، مګر مشكل په دي كي دادي چه څرنګه معلومه كړي شي چه په يوه كاروبار كي يواځي كپيټل او يا يواځي محنت كارول شوي دي ، دغه كار لږ شانته مشكل دي.
دزكات لګښت ځايونه
دكات د لګښت ځايونو په اړوند الله(ج) په قران شريف كې فرمايلي دي، إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكېنِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ الله وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ الله وَالله عَلِيمٌ حَكېمٌ (التوبة59) ترجمه:بي شكه همداخبره ده چه صدقي (زكات صرفيږي ) لپاره دفقيرانو او مسكېنانو او عاملانو د هغه او هغوته چه الفت اچولي شي په زړونو ددوي كښي (له اسلام سره) او (صرفيږي ) په( خلاصولو ) دغاړوكښي او پور وړو او په لاره دالله(ج) كې او مسافرانو (چه مال ورسه نه وي)،(مقرره او لازم كړي شوي ده دغه) فريضه (زكات) له ( جانبه) دالله(ج) ، او الله(ج) په هرڅه  ښه پوه او دحكمت خاوند دي.
اكثريت د اسلامي  علماوه پدي نظر دي چه د زكات پيسي يواځې په دغه پورته ذكر شوي آتو لارو كې مصرف كېدي شي او حكومت نشي  كولي چه دا په نورو حكومتي كارونو لكه سړك جوړول او داسي نورو كې مصرف كړي  .مګر بعضي معاصر علماء وايي چه دغه پورته ذكر شوي لست ته وسعت وركولي شو او وايي چه په العاملين كې نه يواځي زكات راټولونكې شامل دي بلكې پدې كې د حكومت ټول مامورين شامل دي او په في سبيل ا لله كې نه يواځې مجاهدين بلكې هر نيك كار شامل دي لكه  دسړكونو جوړول او داسي نور.د زكات نور تفصيل په  لسم فصل كي داسلامي دولت مالي او پولي پاليسي تر عنوان لاندي راځي.
اقتصادي آزادي
اسلام كې ټول وګري او اداري په خپلو اقتصادي فعاليتونو كې پوره خپلواكې لري. او حكومت بي ځايه مداخله نشي كولي، مګر دغه آزادي دشريعت تر چو كاټ لاندي ده، هغه پدې معنى څه شي چه شريعت منع كړي هغه منع دي د بيلګي په توګه يو صنعت كار نشي كولي چه په يوه اسلامي هيوا د كې د شرابو توليد  وكړي.
5)	دشخصي ملكېت حق: دشخصي ملكېت حق څخه مراد دا دي چه يو وګړي كولي شي چه شخصي دارايي، شتمني ولر او حكومت بيځايه په هغه كې دمداخلي حق نه لري، نا ويلي دپاتي نه شي چه په كمونيستي سستم كې د شخصي ملكېت حق نشته.
حلال او حرام
اسلامي اقتصادي سيستم دنور اقتصادي سيستمونو بر خلاف دحلا ل او حرام ، سرحدونه لري دا په دي معنى چه هر هغه شي چه شرعآ ناروا دي په اسلامي هيواد كې څوك ددې حق نه لري چه هغه توليد كړي، او يا هغه وپلوري. دبيلګي په توكه څوك ددې حق نه لري چه شراب توليد كړي ، او يا دخنزير غوښه وپلوري اګر كه خلك يې غو ښتنه هم وكړي. په دې اړوند الله(ج) تعالي فرمايي: يَاأَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلَالًا طَيِّبًا وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ (البقرة167) ترجمه:اي خلقو! خورئ تاسي له(ځينو هغو)شيانو څخه چه په ځمكه كـښي دي حلال پاك (بي شبهي)او پيروي مه كوئ تاسي د(اثر د) قدمونو د شيطان! (شيطان پسي مه ځئ!او دده په وسوسه دهوا او هوس متابعت مه كوئ!) بيشكه چه شيطان تاسي لره دښمن دي ښكاره.
7)	د عايدپه لګښت كي اعتدال(د اصراف،تبذيرمنع): الله تعالي په قران كريم كې فرمايي:
يَابَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ (الأعراف30)
ترجمه:اي ځامنو د آدمه! واخلئ تاسي زينت (ښايست) خپل په نزد د(دوخت)دهر لمانځه (په آغوستلو د پاكو كاليو دعورت ستر)او خورئ او چښيئ او اسراف ((بي ځايه خرڅ)) مه كوئ تاسي،بي شكه چه الله(ج) نه خوښوي مسرفان (بي ځايه خرڅ كونكې) ددي څخه څرګنديږي چه مسلمانان د بيځايه مصرف (په ناموثر ډول سره دوسايلو د كاروني ) څخه منع كړي شوي دي .موږ كولي شو چه دغه پورته ذكر شوي صفات داسلامي اقتصادي سيستم په لاندي شكل كښي په لنډ ډول سيره وښيو.
دميراث اسلامي قانون
د ميراث داسلامي قانوپه په مراعاتولو سره به فيوډليزم له مينځه لاړ شي او په معاشره كي به د امير او غريب تر مينځ د فرق په كموالي كي لويه مرسته وكړي ، مونږ په دي ځاي كي د ميراث د احكامو او دهغي دويش د لاري چارو څخه تيريږو ځكه دا ددي كيتاب موضوع نه ده.
دحكومت مثبت رول
حكومت په اسلامي اقتصاد كې ديوه مركزي فلا نونكې اداري په شكل كار نه كوي، لكه څرنګه چه په  كمونستي اقتصادي سيستم كې دي بلكې د اقتصادي سيستم د خرابيانو يا كمزورتياوو دلري كووني په منظور كاركوي لكه دانحصار داري له مينځه وړه نه، او په ماركېټ كې دشرعي قوانينو د پلي كولو دنده په غاړه لري دموضوع نور تفصيل په نهم فصل كې د حكومت رول په اقتصاد كې تر عنوان لاندي راځي
10)	دغرر، قمار، نجش او ددوكې منع:
غرر دقرارداد يا پيراوپلور دمعاملي دله مينځه وړني (فسخه)يو داهمو عاملينو څخه دي. غرر په لغوي ډول سره د، خطر(Risk)،نامعين توب، او يا دوكې معنى وركوي.دغرر تعريف  ښاغلي سرخسي(Sarakhsi)په دې ډول كړي دي: غرر هغه وخت مينځ ته راځي كله چه عواقب يا انجام (ديوه قرار داد يا سودا) مبهم پاتي شي. دابن خلدون په نظر غرر په خرڅلاو كې هغه وخت مينځ ته راځي كله چه پلورونكې ته دانه وي معلوم چه هغه څه خرڅ كړي دي او پيرودونكې(اخستونكې)ته دانه وي معلوم چه څه يي پيرودلي دي. مثال:دوه خرڅلاوه په يوه كې : دا معنى وركوي چه يوه قرارداد يا سودا په دوه خرڅلاوه پوري تړاو ولري، داپه دې ډول چه پلورونكي ووايي پيرودونكي ته چه دا څيز (شي) زه خرڅوم په تا په ۱۰۰افغانيو نقدو او ۱۵۰ قرض باندي او پيرودونكې يي قبول كړي، بي له دې څخه چه نرخ مشخص كړي چه په كوم قيمت به يې اخلي.غرر په دې كې نا معينتوب د نرخ يا قيمت دي. په دې ډول سره چه پلورونكې په دې نه پوهيږي چه په كوم قيمت به يې اخلي.
قمار كې شامل دي ټول قسمه دګټي او يا پيسو تر لاسه كول كوم چه په خالص ډول سره په قسمت پوري تړلي(متكې) وي. او دوكه وركول هم داسلام په مبين دين كې سخت منع شوي دي په قرآنكريم كې الله(ج) تعالي فرمايي: يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ. (المائدة89) ترجمه: اي هغو كسانو چه ايمان ئي راوړي دي(يعني اي مومنانو!)بيشكه هم دا خبره ده چه شراب او قيمار اوبتان اوغشي(دفال، داڅلوړواړه ټول)پليت دي له كار دشيطان څخه دي نو ځان وساتئ تاسي له دي څخه له پاره ددي چه نجات ومومئ تاسي(په ځان ساتلو سره) په يوه حديث شريف كې ددوكې په اړوند پيغمبر (ص)فرمايي: عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى صُبْرَةِ طَعَامٍ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِيهَا فَنَالَتْ أَصَابِعُهُ بَلَلًا فَقَالَ مَا هَذَا يَا صَاحِبَ الطَّعَامِ قَالَ أَصَابَتْهُ السَّمَاءُ يَا رَسُولَ الله قَالَ أَفَلَا جَعَلْتَهُ فَوْقَ الطَّعَامِ كې يَرَاهُ النَّاسُ مَنْ غَشَّ فَلَيْسَ مِنِّي ترجمه:له ابو هريره (ض)څخه روايت دي چي نبي كريم (ص) دغلي (خوراك) په يوه درمن تيرشو، نوئي خپل لاس پكې وردننه كړ اوګوتي يي لمدي شوي نو وئي فرمايل داڅه دي اي دغلي څښتنه. هغه وويل باران پري شوي دي اي دالله(ج) رسوله ،رسول (ص)وفرمايل، نو دا لانده غنم دي سرته نه راوړل چه خلك ئي ويني ، څوك چه چل ول كوي له مانه نه دي.
نجش هم منع دي، او هغه دا چه يو څوك ديوه شي دپيرودلو لپاره قيمت جګ ووايي بيغير له دي څخه چه د اخستلو اراده يي وي ددي لپاره چه بل سړي دغه شي په لوړه بيع واخلي. نبي كريم صلى الله عليه وسلم او دهغه ځني اصحا بو به د ماركېټ پيرودل او پلورل مشا حده كول او نظارت بي كولو د هغه هدف په ماركېټ كې مداخله نوه دهغوي هدف د ظلم( دوكه او فريب) مخنيوي وه. الله پاك په سوره امطففين كې فرمايي. وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ (1) الَّذِينَ إِذَا اكْتَالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ (2) وَإِذَا كَالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ ترجمه:افسوس هلاك خرابي ياكنده دوزخ ده كم كونكېو لره (په پيمانه او تول كښي) هغه (كسان) هر كله چه ځان ته اخلي پيمانه نو پوره اخلي او كله چه پيمانه وركوي يائي تلي هغوي ته نو كمي كوي (پوره ئي نه وركوي)
11)	ا حتكار: احتكار كونكې هغه شخص دي كوم چه په قصدي ډول غذايي مواد زخيره كوي او ياپټوي ددې لپاره چه نرخ اوچت كړي . په اسلامي كې  احتكار ( يا انحصار  ) منع دي، نبي كريم صلى الله  عليه وسلم داسي فرمايلي دي عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ احْتَكَرَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ طَعَامًا ضَرَبَهُ الله بِالْجُذَامِ وَالْإِفْلَاسِ   ترجمه:له عمربن الخطاب(ض)څخه روايت دي چه ما له رسول الله څخه واوريدل چي ويل ئي،څوك چه له مسلمانانو نه غله منع كړي(احتكار كړي)،الله پاك به ئي دجزام په ناروغئ او په تنګدستئ مبتلا كړي.
داسلامي وټې پرتله
د اسلامي اقتصادي سيستم او نورو سيستمو نو تر مينځ ډېر توپيرونه وجود لري چه موهم يي په لاندي دول دي اسلامي اقتصاد د اسلام ددين او داسلامي ژوند دلاري يوه بر خه ده او دا سيستم په قران او حديث باندي ولاړ دي ،نور اقتصادي سيستمونه د انسانا نو په نظريو او قوانينو ولاړي دي.په اسلامي اقتصادي سيستم كې ذكا ت شته په نوروسيستمونو كې زكات نشته، په اسلام كې سود حرام دي مګر په نورواقتصادي سيستمونو كې سود كارول كېږي.اوس به په هر يوه باندي په لنډ ډول سره رڼاواچوه.
اسلام او سوشېلیزم
سوشليزم د انفراديت زد يوه نظريه ده،چه په هغه كې حكومت ته پراخه واك وركول كېږي. سوشليزم د كارل ماركس په وسيله مينځ ته راغي لومړي په روسيه او وروسته دپه شمالي كوريا، كېوبا، چين او د شرقي اورپا په ځني هيوادونو كې عملي شو پدي وسيله يي ډېر شهرت پيداكړ.ماركس دا نظريه درلوده  چه مادي او اقتصادي حالات د تا ريخ د موهمو پيښو د راوړل كېدو اساسي وجه يا عمامل دي  .او دغه فكتور(ماده،اقتصادي حالت) د ټولني دود ، عنعنات او طبيعت جوړوي او نور ټول فكتورونه لكه كلچر،مذهب ،دين،ټولنيز تعلقات او سياسي كارونه  ټول په اقتصادي موضوع پوري تړاو لري. ماركس د تاريخ په شرحه كې د دايليكټك مټيريليزم (Dialectic materialism )نظريه څخه كار اخستلو.سوشليزم په حكومتي ملكېت (Public ownership)باندي ولاړ دي او په اكثرو مسا ئلو كې حكومتي فلان ضروري گڼي او ددي تر څنګ عايد په مساوي ډول ويشي .د سوشليزم له مخي د ټولو بد بختيو او حواديثو اصلي عامل د شخصي ملكيت حق دي او دوي وايي چه دشخصي ملكيت حق بايد له چا سره نه وي.
اسلام د ماركس نظريه په مكمل ډول غندي
چه كارل ماركس د مذهب څخه انكار كوي او مذهب تا بع د اقتصادي حالت ګڼي چه دا حقيقت نلري.دماركس د  دايليكټك مټيريليزم (Dialectic materialism )نظريه هم دمنلو وړ نده د نړي ډېر جنګونه او تاريخي پيښي صرف په مادي شيانو او اقتصادي حالت پوري تړلي ندي ، ددي نه علاوه اسلام شخصي ملكېت ته اجازه وركوي كوم چه د ماركس په فلسفه كې و جود نلري. د ۱۹۹۰كلونو په شروعاتو كې دكارل ماركس په فلسفه ولاړ سوشليستي سيستم د روسيي د ماتي سره يو ځاي د زوال سره مخ شو ، او سوشليستي هيوادونو د سوشليزم يا كمونيزم د ۷۵ كلني تجربي څخه وروسته سوشليستي سيستم پريښود او كپيټليستي سيستم ته بيا را وګر ځيدل ددي تر څنګ كمونيزم دكپيټليزم په شان دا عقيده لري چه خوشهالي او ذهني سكون د مادي اړتياوه په پوره كولو پوري تړي دي چه دا هم حقيقت نلري او دا موضوع مونږ مخكې ياد كړي وه ، خو په خلص ډول ويلي شوي چه روهي خوشهالي دالله(ج) له طرفه ده او په دولت او دارايي پوري مكمل تړاو نلري الله تعالي فر مايلي (الرعد27) ...... أَلَا بِذِكْرِ الله تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ. يعني بيشكه چه د ا لله په ذكر سره زړونه سكون مومي. د پخوا ني شوروي اتحاد تر ړنګيدو وروسته د كپيتليزم آزاد ماركېت نورهم قوت وموند سر بيره پر دي د ګلوبلايزشن ناره نور هم د كپيتليستي سيستم د تقويه كولو كو ښښ كوي.مګر په پورۀ آذاد ماركېټي سيستم كې هم ډېر مشكلات شته،لكه انحصار (Monopoly)، د ماركېټ نا موثريت، او د امير او غريب تر مينځ د فرق زياتوالي. د اسلام له نظره د حكومت رول محدور مګر اړين (ضروريا اهم )دي او دا موضوع،، دحكومت رول په اقتصاد كې ،، تر عنوان لاندي په تفصيل ذكر شوي. دلته يواځي پدي وينه بسنه كوه چه دځنو عام المنفعه شيانو برابرول د حكومت و ظيفه ده او شخصي سكټر ته دهغوي وركول موثر ندي او يا د عوامو په ضرر تماميږي.
اسلام او كېټليزم
كپيټليزم يو اقتصادي سيستم دي په كوم كه چه ټول او يا زيات وسايل دتوليد لكه مځكه، پابريكي، سړكونه ... او د ويش سيستم د شخصي اداري(Management) لاندي دي او دغه كارول كيږي چه ترلاسه كړي ګټه. په لومړنيو مراحلوددغه سيستم كي دغه ټوله سلسله د  زيات رقابت په وسيله مخكي بيول كيده  چه په دي سره د څو كسانو سره ددولت دجمع كيدو ميل نورهم پياوړي شو ، مګر وروسته لوي شركتونو دمينځ ته راغلل او د حكومت مداخله او كنټرول  په  ماركيټ كي زيات  شو. كپيتليزم د صنعتي انقلاب په دوران كې مينځ ته راغي او په انفراديت (Individualism) اوخدغرضي يا شخصي مفاد (Self interest)باندي  تكېه لري.
د كپيټليزم بدي
د نولسمي پيړي په آخر كې سوشلستانو او كارګرو پدي سيستم باندي ډېري نيوكې وكړي، او د ادم سمت كپيټليزم (آذاد ماركېټ سيستم )يي د مشكلاتو سره مخ كړ، او د حكومت د مداخله غوښتنه يي وكړه،په شلمه پيړي كې د اقتصادي لوي زوال(Great depression)   ۱۹۲۹_۱۹۳۳  په وجه ډېر شيان بدل شول او په كپيټليستي سيتستم كې ډېري بدلون راغي چه په هغه كې يي د حكومت مداخله قبوله كړه.د انحصار (Monopoly)په ضد قانون جوړ شو ددي تر څنګ د كارګرو  منظم او فعاله ټولني جوړي شوي.
ددغه سيستم هدف همزمان د ژوند د مادي او روحي  اړتياوه پوره كول دي، بلعكس كپيټليزم ولاړ دي په مادي فلسفه باندي او په ملكمل ډول تمركز كوي په مادي پر مختګ اوښه كېدنه باندي يواځي په دي جها ن كې او آخرت له پامه غورځوي.بل صفت داسلامي اقتصاد دادي چه ټول اقتصادي كارونه يافعاليتونه لكه ، مصارف، پانګه اچونه، توليد ، او اقتصادي پر مختګ اوداسي نورو ټولو باندي اسلامي اخلاق اثر باسي په پټ ډول سره.له دي امله شخصي مفاد (خود غرضي) او دشخصي ګټي قوانين په مكمل ډول سره دعملي كيدو وړندي، يانه كارول كېږي .له بله اړخه خودغرضي او معاشرتي ګډوډي د كپيټليزم څخه سر چينه اخلي. ورورګلوي او ساده ژوند د اسلامي اقتصا د يو صفت دي بلعكس ځان ښودنه او رقابت په كپيټليزم كې وجود لري.
د اسلام له نظره انسان سره چه كو م مال او دولت دي هغه ورسره د امانت په ډول دي او هغه با يد دالله(ج) داوامرو مطا بق وكارول شي.خو د  كپيټليستي نظريه مطابق  هر سړي د خپل مال اصلي مالك ګڼل كېږي او هر رنګه يي چه وغواړي كارلي (استعمالولي ) شي. په اسلامي اقتصادي سيستم كې د حكومت رول د معاشروي اهدافو په لاسته راوړنه كې ډېر فعاله او اهم دي مګر په كپيټلستي سيستم كې دومره فعاله ندي.
اسلام د يوه او ياڅو كسانو سره ددولت د جمع كېدو خلاف دي او زكات او صدقه ددغه كار د كېدلو څخه مخنيوي كوي مګر په نورو سيستمونو كې دا وجود نلري.
سرچینې
وېشنيزه:اسلامي وټه
يوټيوب پريميم
د یوټیوب پریمیم (پخوا د میوزیک کي او یوټیوب رېډ ) د ګډون خدمت دی چې د ویډیو پلیټ فارم یوټیوب له خوا وړاندې کیږي. دا خدمت په ټول خدمت کې منځپانګې ته د اعلاناتو وړیا لاسرسی چمتو کوي ، په بېله بیا د سایټ جوړوونکو سره په همکارۍ تولید شوي پریمیم یوټیوب اصلي برنامو ته لاسرسی ، د ویډیو ډاونلوډ کول او په ګرځنده وسیلو کې د ویډیوګانو شالید پلی بیک ، او د یوټیوب میوزیک میوزیک خپرولو خدمت ته لاسرسی. .
دا خدمت په اصل کې د نومبر په 14، 2014 کې د میوزیک کیلي په توګه په لاره اچول شوی و، په یوټیوب او ګوګل پلی میوزیک کې د ګډون کوونکو لیبلونو څخه د میوزیک ویډیوګانو څخه د اعلاناتو وړیا خپرونې وړاندې کوي. دا خدمت بیا د اکتوبر په 31، 2015 کې د یوټیوب ریډ په توګه نوی شو ، ساحه يې پراخه کړه ترڅو د یوټیوب ټولو ویډیوګانو ته د اعلاناتو وړیا لاسرسي وړاندې کړي، لکه څنګه چې یوازې د میوزیک سره مخالف دي.
یوټیوب د می په 17 ، 2018 کې د یوټیوب پریمیم په توګه د خدماتو بیا نومول اعلان کړل ، د یو جلا ، یوټیوب میوزیک ګډون خدمت بېرته راستنېدو سره. په کال کې وروسته، راپور ورکړل شو چې یوټیوب پلان لري چې د خدماتو سره تړلي ځینې اصلي منځپانګې د اعلاناتو په ملاتړ سره چمتو کړي.
تاریخ
دا خدمت د لومړي ځل لپاره د 2014 په نومبر کې د میوزیک کیلي په توګه پرانېستل شو، د یوټیوب او ګوګل پلی میوزیک ترمنځ د همکارۍ په توګه يې خدمت کاوه، او موخه یې د پخواني خدمت بریالي کول وو. د میوزیک کیلي په یوټیوب کې کوربه شوي د ګډون کوونکو لیبلونو څخه د میوزیک ویډیوګانو پرته د اعلاناتو وړیا پلی بیک وړاندې کړ ، په بېله بیا د یوټیوب ایپ دننه په ګرځنده وسیلو کې د میوزیک ویډیوګانو شالید او آفلاین پلی بیک. په دې خدمت کې د ګوګل پلی میوزیک ټولو سهولتونو ته لاسرسی هم شامل دی ، کوم چې د میوزیک کتابتون له اعلاناتو وړیا آډیو سټینګ چمتو کوي. د میوزیک کیلي سره سره ، ګوګل د Play میوزیک او یوټیوب ایپسونو ترمینځ سخت ادغام هم معرفي کړ ، پشمول د میوزیک وړاندیزونو شریکول ، او د Play میوزیک ایپ دننه د یوټیوب میوزیک ویډیوګانو ته لاسرسی. د میوزیک کیلي د پریمیم مینځپانګې لپاره د یوټیوب لومړۍ برخه نه وه ، په 2010 کې یې د فلم کرایه کول پیل کړل ، او په 2013 کې پریمیم ، د ګډون پر اساس چینلونه
یوټیوب هم هڅه کړې چې د سایټونو لکه Netflix ، Amazon Prime Video او Hulu په وړاندې سیالي وکړي د اصلي مینځپانګې (یوټیوب اوریجنلز) په وړاندې کولو سره د ګډون خدمت برخې په توګه، د مسلکي تولید کونکو سره په ګډه د یوټیوب د مشهور شخصیتونو ګټه پورته کول. رابرټ کینکل ومنله چې د یوټیوب ډیری مشهورو شخصیتونو خپل تعقیبونه رامینځته کړي او مینځپانګه یې رامینځته کړې پداسې حال کې چې د "شوسټرینګ بودیجې" باندې کار کوي ، مګر هغه ټینګار وکړ چې "د کچې لوړولو لپاره ، دا یو مختلف ډول تصدۍ ته اړتیا لري ، یو بل ډول مهارت لري. "لکه کیسه ویل او "ښکاره کول". د یوټیوب نامتو شخصیت PewDiePie ، چې د خدماتو لپاره په یو پالن شوي اصلي کې ښکیل وو، څرګنده کړه چې دا خدمت د اعلاناتو د بندولو کارولو څخه د ګټې زیان کمولو لپاره و.
یوټیوب ریډ په رسمي توګه د اکتوبر په 21، 2015 کې پرانستل شو د می په 18، 2016، یوټیوب ریډ او یوټیوب میوزیک په آسټرالیا او نیوزیلینډ کې پیل شو، لومړی هیوادونه چې د متحده ایالاتو څخه بهر خدمت ته السرسی ترلاسه کوي.
د اګست په 3، 2016 کې، د YouTube Red ملاتړ د YouTube Kids ایپ کې اضافه شو. د اګست په 17، 2017، خدمت په مکسیکو کې پیل شو.
د دسمبر په 6، 2016، یوټیوب ریډ سویلي کوریا ته پراخ شو.
د یوټیوب پریمیم په توګه
د جون په 18، 2018، یوټیوب دا خدمت د یوټیوب پریمیم په توګه بیا نوم کړ. بیا برانډینګ د یوټیوب میوزیک له بیا پیل سره یوځای شو ، د جلا ګډون خدمت سره چې په میوزیک تمرکز کوي. د خدماتو بیه هم د نوي پیرودونکو لپاره په میاشت کې له US $ 9.99 څخه US$ 11.99 ته بدله شوې. موجوده نرخونه، په بیله بیا د ګوګل پلی میوزیک سره د یوټیوب پریمیم بنډل کول، په ځینو هیوادونو کې د هغو کسانو لپاره چې د بیا برانډینګ کولو دمخه یې ګډون کړی و داد شو. د بیا نومونې سره سره، خدمتونه کاناډا، او 11 اروپایی هیوادونو (اطریش، فنلینډ، فرانسه، آلمان، آیرلینډ، ایټالیا، ناروې، روسیه، هسپانیه، سویډن او انګلستان) ته هم پراخ شوي. د 2019 په جولای کې، خدمتونه په نږدې 60 هیوادونو او سیمو کې د ګډون نرخ توپیر سره شتون درلود. د اپریل په 20، 2020، په هند کې د پیرودونکو لپاره د متحد تادیاتو انٹرفیس لپاره ملاتړ اضافه شو. د 2021 په اګست کې، د یوټیوب پریمیم لایټ په نوم د ګډون نوې نسخه په بلجیم، ډنمارک، فنلینډ، لوګزامبورګ، ناروې او سویډن هیوادونو کې معرفي شوه. خدمت په ټوله یوټیوب کې اعلانونه لرې کوي ، مګر د یوټیوب پریمیم نورې ګټې پکې شاملې ندي.
برخې
د یوټیوب پریمیم ګډون کاروونکو ته اجازه ورکوي چې په یوټیوب کې ویډیوګانې پرته له اعلاناتو څخه په ټوله ویب پا andه او د دې ګرځنده ایپسونو کې وګوري ، پشمول د وقف شوي یوټیوب میوزیک ، یوټیوب گیمینګ ، او د یوټیوب ماشومانو ایپسونه. د ایپسونو له لارې، کاروونکي کولی شي ویډیوګانې په خپل وسیله کې د آفلاین لیدو لپاره خوندي کړي، خپل آډیو په شالید کې پلی کړي، او په Android Oreo او نوي کې په انځور کې په انځور حالت کې. یوټیوب پریمیم اصلي مینځپانګه هم وړاندیز کوي چې د پیرودونکو لپاره ځانګړي دي ، کوم چې د یوټیوب ترټولو لوی جوړونکو لخوا رامینځته شوی او خپور شوی. دا خدمت د یوټیوب میوزیک لپاره د اعلاناتو وړیا میوزیک سټینګ هم وړاندیز کوي.
منځپانګه
د یوټیوب پریمیم اصلي فلمونه او لړۍ وړاندې کوي چې د مسلکي سټوډیوګانو او یوټیوب شخصیتونو په همکارۍ تولید شوي ، د یوټیوب اوریجنلز بینر لاندې. د څو قسطونو لړۍ لپاره، د یوټیوب Originals لړۍ لومړۍ برخه وړیا شتون لري. په ټاکل شویو هیوادونو کې چیرې چې خدمت لاهم شتون نلري، انفرادي قسطونه د یوټیوب یا ګوګل تلویزیون له لارې هم اخیستل کیدی شي. د یوټیوب اوریجنال ته لاسرسی د یوټیوب جلا تلویزیوني خدمت یوټیوب تلویزیون کې هم شامل دی ، مګر د خدماتو نورو ګټو لپاره د یوټیوب پریمیم ګډون لاهم اړین دی.
د چینلونو لپاره د جواز ورکولو شرایط
د می 2014 په می کې، د موسیقۍ کیلي خدمت د رسمي افشا کولو دمخه، د نړۍ په کچه د موسیقۍ د سوداګرۍ خپلواکه خپلواکه شبکه تور لګوي چې یوټیوب د خپلواک لیبلونو سره د نه خبرو اترو قراردادونه کاروي چې د نورو سټینګ خدماتو په پرتله "کم ارزښت" شوي، او ویلي یې دي چې یوټیوب ګواښ کړی چې د لیبل ویډیوګانې به د عامه لاسرسي څخه بند کړي که چیرې دوی نوي شرایطو سره موافق نه وي. د 2014 په جون کې فایننشل ټایمز ته په یوه بیان کې، رابرټ کینکل تایید کړه چې دا اقدامات "د دې لپاره دي چې ډاډ ترلاسه شي چې په پلیټ فارم کې ټول مینځپانګې د دې نوي قراردادي شرایطو لخوا اداره کیږي". د دې په ګوته کولو سره چې 90٪ لیبل معاملې ته رسیدلي ، هغه وویل چې "په داسې حال کې چې موږ هیله لرو چې موږ د بریالیتوب کچه 100٪ درلوده، موږ پوهیږو چې دا احتمال د لاسته راوړلو وړ هدف نه دی او له همدې امله دا زموږ د کاروونکو مسؤلیت دی. صنعت به د میوزیک پرمختللي تجربه پیل کړي". فایننشل ټایمز وروسته راپور ورکړ چې یوټیوب د مرلین شبکې سره یوه مجموعي معاملې ته رسیدلي - یوه سوداګریزه ډله چې د 20,000 خپلواک لیبلونو استازیتوب کوي، په خدمت کې د دوی د شاملولو لپاره. په هرصورت، یوټیوب پخپله معامله نه ده تایید کړې.
د یوټیوب رېډ له افشا کولو وروسته، دا ویل شوي چې دا ورته قراردادي اړتیاوې به اوس د یوټیوب شریک پروګرام ټولو غړو باندې پلې شي؛ هغه شریکان چې د یوټیوب رېډ خدمت پورې اړوند نوي شرایط او د عاید شریکولو تړونونه نه مني د دوی ویډیوګانې به په بشپړ ډول په هغو سیمو کې بندې کړي چېرې چې یوټیوب رېډ نشته. د ESPN یوټیوب چینلونه یو د پام وړ ګوند و، چې د بدلون له کبله اغېزمن شوی؛ د ESPN د پلار، والټ ډیزني شرکت استازي وویل چې د ESPN په یوټیوب ویډیوګانو کې د سپورت فوټیجونو په اړه د دریمې ډلې حق لرونکو سره شخړې دوی د نوي شرایطو لاندې وړاندیز کولو مخه نیولې. یو محدود شمېر زړې ویډیوګانې د ESPN اصلي چینل کې پاتې دي.
په ورته ډول ، د جاپاني ریکارډ لیبلونو له خوا جواز لرونکې لوی مقدار منځپانګه په هغه سیمو کې نشته چېرې چې یوټیوب رېډ شته. داسې انګېرل کېده چې په یوټیوب رېډ کې د آفلاین لیدو لپاره د ویډیو ډاونلوډ کولو وړتیا د جاپاني میډیا شرکتونو لپاره د اندېښنې موضوع وه ځکه چې د جاپاني کاپي حق قانون سره سم چې کله ، چېرې او څنګه منځپانګه وکارول شي، نو نظارت ته يې اړتيا ده له دې امله د دوی منځپانګه د نویو غوښتنو له مخې بنده شوې وه.
بهرنۍ تړنې
وېشنيزه:يوټيوب وېشنيزه:ګوګل وېشنيزه:ويډيوګانې وېشنيزه:زېرمه کوونکې کم وېشنيزه:کمپيوټر چلوونکی وېشنيزه:وېب وېشنيزه:انټرنېټ برو وېشنيزه:سابه وېشنيزه:ورزش وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
اسلامي بانکونه
اسلامي بانك دلومړي ځل لپاره دشخصي(انفرادي)كوښښونو په وسيله شروع شو ځكه چه معاصر بانكونه په سود باندي ولاړ ووه، اوسود داسلام له نظره ناروادي ،نو ځكه ځني ويښ مسلمانان د حكومتونو دبي تفاوتي څخه مايوسه شول اوپه انفرادي ډول يي بغير دحكومت څخه داهلي ځلي شروع كړي او وروسته ځني اسلامي هيوادونه په دي كوښښ كې شامل شول لكه پاكستان،ايران،سوډان....
لومړني اسلامي بانك
لومړني اسلامي بانك په كال ۱۹۶۳م كښي دمصر په يوه وړوكې ښارچه د بيت عمر په نوم ياديږي جوړشو،دغه بانك ديو څوكسانو دشخصي هلوځلو په مټ جوړشو او دحكومت مرسته ورسره نه وه ملگري.په هغه وخت كې دسياسي ملاحظاتو په وجه دغه بانك ته دوي داسلامي بانك نوم نه وه وركړي ،ددي څخه وروسته داسلامي بانكونو جوړيدل پيل شول چه موهم يي په كال ۱۹۷۵ كې داسلامي ترقياتي بانك جوړيدل ووه.دغه بانك ديوه نړيوال بانك يا مرستندويه اداري په ډول چه بي سوده قرض وركوي جوړشو. په همدغه كال كې ددوبي اسلامي بانك جوړشو او ورپسي په كال ۱۹۷۸كې دمصر دالفيصل اسلامي بانك اودسوډان او كويت بانكونه(Finance House)جوړشول ددي نه وروسته دډېرونورو اسلامي بانكونو د جوړيدو لړي پيل شوه او تر اوسه داوم لري.
دكويت اسلامي بانك څورلس شاخي لري،دمصردالفيصل اسلامي بانك څلورويشت شاخي لري چه دمصر په ټولو ښارونوكې خوري دي ،اسلامي ترقياتي بانك د پانگوني اوپرمختگ اوه شاخي لري داسلامي هيوادونو له جملي څخه دسوډان هيواد ترټولو ډېر اسلامي بانكونه لري لكه البركه بانك،فيصل اسلامي بانك، اسلامي بانك دمغربي سوډان لپاره،دسوډان اسلامي بانك، اوځني نور چه ټول بي سوده پانگونه(سومايه اچونه)او قرض برابروي وجودلري.
داردون اسلامي بانك څورلس شاخي لري او يو د كاميابو بانكو نو څخه دي دابانك ۶۵۰۰۰څخه زيات پيسي اچونكې او مالي حساب لر ونكې(Depositor)لري.
دنورو اسلامي بانكونو بر خلاف دي بانك ته كمپني ويل كېږي او ددي د حصصو يا برخو(Shares)تجارت د امان د حصصو دراكړي وركړي په ماركېټ يا سټاك اكسچينج كې ترسره كيږي. او ددي بانك حصص داردون دټولو نورو بانكونود حصصو څخه ښه فعاليت كوي.
په لنډ ډول ويلي شو چه تر اوسه پوري دټولو اسلامي بانكونو شمير تقريباّ د ۲۶۵ څخه زيات دي او په ټولو اسلامي بانكونو كې د$۲۴۰بيلون روپيو څخه زياته سرمايه(كپيټل) په كار اچول شوي دي.
اسلامي بانكنونه دسود پرځاي د گټي او تاوان دشريكولو پر بنياد ولاړ دي .داسلامي بانكونو وده ياپرمختگ(Growth rate)په كال كې د۱۰%څخه تر ۲۰% پوري دي،داسلامي بانكونو په اړوند خلكو فكر كولو چه كامياب به نه شي او د غربي او په سود ولاړ سيستم دمقابله توان به ونلري مگر ددغو توقعاتوبر خلاف اسلامي بانكونه ډېر بريالي وختل او دغربي بانكونو ښه مقابله يي وكړه او په همدي وجه غر بي بانكونه متاّثره شول او ځني غربي بانكونو هم داسلامي بانكونو كړكې خلاصي كړي او زيار يي وكېښ تر څو داسلامي بانكاري تقليد وكړي ددغو بانكونو څخه څو موهم په لاندي ډول دي.
په نړي كې داسلامي بانكونو لست
په ټوله نړي كې اسلامي بانكونه خواره دي په دواړو اسلامي او غير اسلامي هيوادونو كې په لاندي لست كې مونږ په هر هيواد كې يو څو اسلامي بانكونه د بيلگي په تو گه رااخستي دي.
اسلامي بانكونه څرنگه كار كوي
اسلامي بانكونه دسود پرځاي داسلامي پانگوني (سرمايه اچوني)طريقي كاروي اوددي تر څنگ نور عادي بانكې خدمتونه محيا كوي دپانگه اچوني اسلامي شكلونه په لاندي ډول دي مشاركه مضاربه مرابحه بيع سلم بيع موجل اجاره استسنا قرض حسنه دغه ټول په تفصيل سره ذكر شوي دي او دلته يي يواځي نمونه كفايت كوي
بانكې خدمتونه
داسلامي بانك لخوا وړاندي كېدونكې خدمتونه په لاندي ډول سره دي. د نورو عادي بانكونو په ډول سره يي سرته رسوي يواځني توپير يي دادي چه واضع اجازه يا خوښه اخلي دپيسي اچونكې څخه چه وكاروي دغه پيسي په خپلو نورو بانكې فعاليتونو كې .بانك په دي باندي كومه گټه نه وركوي اويواځي دساتني دنده لري اومالك يي هر وخت كولي شي چه ددهغه بانكې حساب څخه پيسي وباسي، بانك ددغه بانكې حساب ضامن دي او ددوي لخوا تضمين كېږي. دغه خدمت د څه مصرف(خرچه)څخه بيغير اسلامي بانك اجراكوي،هيڅ سود او يا گټه نه وركوي مگر په بيرته وركوونه كې ځني بانكونه يو خاص امتياز شايد وركړي پيسي اچونكې ته تر څو دوي تشويق شي .دبيلگي په توگه : ديوي وړي پروژي تمويلول او يا ځني تحفي وركول ،او دا هغو كسانو ته وركول كېږي كوم چه زياته سپما(saving) كوي او داسود نه گڼل كېږي ځكه له مخكې معين شوي ندي او دبانك په خوښه پوري اړه لري چه وركوي يي او كه نه او كه وركوي يي څومره وركوي؟ ددي دجواز دليل دنبي كريم صلى الله عليه وسلم يو حديث دي : عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ الله عَنْهُ قَالَ كَانَ لِرَجُلٍ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِنٌّ مِنْ الْإِبِلِ فَجَاءَهُ يَتَقَاضَاهُ فَقَالَ أَعْطُوهُ فَطَلَبُوا سِنَّهُ فَلَمْ يَجِدُوا لَهُ إِلَّا سِنًّا فَوْقَهَا فَقَالَ أَعْطُوهُ فَقَالَ أَوْفَيْتَنِي أَوْفَى الله بِكَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ خِيَارَكُمْ أَحْسَنُكُمْ قَضَاءً ترجمه: له ابي هريرة رضى الله عنه څخه روايت دى وايي: د يو سړي په نبي كريم صلى الله عليه وسلم اوښ پور ؤ، نو راغى د خپل پور غوښتنه يې كوله، نبي كريم صلى الله عليه وسلم وفرمايل ورته وريې كړۍ، صحابوو رضى الله تعالى عنهم يې اوښ ولټاوه ويې نه موند، بلكې له هغه نه يې ښه وموند، نبي كريم صلى الله عليه وسلم وفرمايل ورته وريې كړۍ، هغه سړي وويل زما حق دې پوره راكړ، الله پاك دې ستا حق پوره دركړي، نبي كريم صلى الله عليه وسلم وفرمايل: بيشكه ستاسې غوره ستاسې غوره راكړه وركړه كوونكى دى.ددغه پورته حديث څخه څرگنديږي چه دا زيادت سود نه بكلي د احسان په معني دي اواحسان گڼل كېږي.
د پانگوني حساب (Investment deposit)
دغه ډول بانكې حساب اسلامي بانكونوته مخصوص دي دايو څه مشابهت لري د ،،سپرده پس انداز و يا سپرده ثابت،، سره په هر صورت بيا هم ددوي تر مينځ ډېر توپير شته. دتيوري له مخي داپيسي اچونه(deposit) نده بلكې بانك ته پيسي وركول دي چه ويي كاروي وكالتاّ دده له اړخه په بنياد دمضاربه چه پسي وركونكې صاحب دمال(رب المال) او بانك په دي صورت كې منيجر(مضارب)يا وكېل دي دا پيسي بانك ته په دي شرط وركول كېږي چه گټه او تاوان په كې شريك وي او دگټي حصه له وړاندي تعين كېږي په مابين د بانك او پيسي وركونكې تر مينځ .لكه څرنگه چه مخكې مووويل چه دگټي د ويش اندازه كوم چه ددغو پسيو دكاروني په و سيله سره مينځ ته را ځي ددوه اړخيزي موافقي په اساس ويشل كېږي نو ځكه له مخكې څخه بانك نشي كولي چه ووايي چه پسي اچونكې ته به څومره گټه وركوي مثلّ لس زره، شل زره ....بلكې يواځي فيصدي يي تعين كېږي لكه ۶۰% دگټي پيسي وركونكې ته او پاتي ۴۰% به دبانك بر خه وي.
دپيسو دليږدوني خدمت:اسلامي بانك دنورو بانكونو په شان دپيسو په ليږدونه كې ديوه ځاي څخه بل ځاي ته مرسته كوي او ددي خدمت په بدل كې كميشن (مزدوري)اخلي او همدارنگه د تجارت په كولوكې له تجار سره مرسته كوي او ددي په بدل كې هم يو اندازه مزد اخلي چه داشر عاّ جواز لري.
دا هم وگورئ
وېشنيزه:اسلامي بانکوالی
پرده وزری خوځندکې
پرده وزری خوځندکې (په لاتين: Hymenoptera)د خوځندکو څخه دریمه لویه طايفه(ډله )ده چې د نړۍ په بېلا بېلو سیمو کې ژوند کوي. او په Symphyta او Apocrita (باريکه تنه لرونکی خوځندکې) تقسیم شوي دي. نوموړی ژوي دوه جوته وزره، مرکب سترگې او ۲ آنتېنه لري بدن یی د سر، ټټر او نس څخه جوړ شوي دي پرده وزری خوځندکې اجتماعي خوځندکې دی چې په ټولنو کې ژوند کوي او په غوښه خوړونکو خوځندکو او بوټي خوړونکو خوځندکو تقسیم شوي دي.
وېشنيزه:پرده وزری خوځندکې
د امريکا انقلابي جګړه
د امريکا انقلابي جګړه (د ۱۷۷۵ اپرېل له ۱۹ څخه د ۱۷۸۳ ز کال د سپټمبر ۳ پورې) د انقلابي جګړې يا د امريکا د خپلواکۍ جګړې په نوم هم يادېږي، چې له سترې بریتانيې څخه د امريکا متحده ايالتونو خپلواکي يې خوندي (تر لاسه کړه). جګړه د ۱۷۷۵ اپرېل پر ۱۹ مه پېل شوه، چې ورپسې د ۱۷۷۶ ز کال د جولای پر ۴ مه د خپلواکۍ اعلاميه خپره شوه. فرانسې او هسپانيې د امريکا د هېواد پالونکو ملاتړ وکړ. جګړه په شمالي امريکا، کارابين او اتلانتيک سمندر کې وشوه او د ۱۷۸۳ ز کال د سپټمبر پر ۳ هغه مهال پای ته ورسېده، چې بریتانيا د پاريس تړون کې د امريکا خپلواکي ومنله، په داسې حال کې چې د Versailles تړونونو له فرانسې او هسپانيې سره بېلې شخړې حل کړې.
په ۱۷ او ۱۸ پېړيو کې د شاهي منشور يا قانون له مخې رامنځته شوې امريکايي مستعمرې کورنیو چارو کې په پراخه ډول خپلواکې او په سوداګريز ډول هوسا وې، چې له بریتانيې او د بریتانيې له کارابيني مستعمرو او همدارنګه يې له نورو اروپايي ځواکونو سره د خپلو کارابيني سوداګريزو مرکزونو له لارې سوداګري کوله. په ۱۷۶۳ ز کال اووه کلنه جګړه کې د بریتانيا له بريا څخه وروسته د سوداګرۍ، شمال لويديځه سيمه کې د استعماري سياست يا تګلارې او د Stamp Act او Townshend Acts په ګډون، د ماليې ټاکنې د معيارونو په اړه کړکېچونه راپورته شول. استعماري مخالفت د ۱۷۷۰ کال بوسټون عام وژنې (Boston Massacre) او د ۱۷۷۳ ز کال بوسټن د چای ګوند (Boston Tea Party) سبب شو، چې پارلمان د تش په نوم د نه زغم قوانينو په ټاکلو سره ځواب ورکړ.
مالدیف
په رسمي ډول د مالدیف جمهوریت، د هند په نیمه وچه او د آسیا په نیمه وچه کې یو لرغونی هېواد دی. چې د هند په بحر کې موقعیت لري. مالديف د سریلانکا او هند سویل لویدیځ کې پروت دی، د آسیا د لویې وچې څخه شاوخوا ۷۵۰ کیلومتره (۴۷۰ میل؛ ۴۰۰ سمندري میل) کې موقعيت لري. د ۲۶ ټاپوګانو سلسله يي چې د ايهون دحيپپولحو جزيره شمال پورې او د اډو جزيره سويل (د‌ استوا په اوږدو کې) پورې غځيږي.
د سمندر په شمول شاوخوا ۹۰۰۰۰ مربع کیلومتره (۳۵۰۰۰ مربع میل) مساحت لري، د ټولو ټاپوګانو ځمکنۍ مساحت ۲۹۸ مربع کیلومتره (۱۱۵ مربع میل) دی. مالدیف د نړۍ یو له جغرافیایي پلوه ویشل شوی او ترټولو کوچنی خپلواک هیواد دی. همدا راز یو له کوچنیو مسلمان اکثریت لرونکې هیوادونو څخه دی او د شاوخوا  ۵۵۷۷۵۱ اوسیدونکو په لرلو سره په آسیا کې دویم لږ نفوس لرونکی هیواد دی. ميل يي پلازمینه او ترټولو نفوس لرونکی ښار دی. چې په دودیز ډول د "پاچا ټاپو" په نوم یادیږي، چیرې چې پخوانیو شاهي سلطنتونو د مرکزي موقعیت لپاره واکمني کوله.
د امريکا انقلابي جګړه
د ۱۷۷۶ ز کال په مارچ کې د بوسټن (Boston) له لاسه ورکولو څخه وروسته د Sir William Howe په نوم د بریتانيې نوي سرقوماندان د نيويارک او نيوجرسي مبارزې يا هلې ځلې پيل کړې. نوموړي مخکې له دې چې واشنګټن په Trenton او Princeton کې کوچنۍ مګر د مهمه بريا تر لاسه کړي، په نومبر کې يې نيويارک ښار ونيو، چې د هېواد پالونکي (Patriot) ډاډ يا باور يې بيرته ورغوه. د ۱۷۷۷ په اوړي کې Howe د فلادلفيا په نيولو بريالی شو، مګر په اکتوبر کې د John Burgoyne په مشرۍ يو بېل ځواک په Saratoga کې غاړه ايښودنې ته اړ شو. دا بريا د فرانسې او هسپانيې غوندې ځواکونو ته په قانع کولو کې خورا مهمه وه، چې يو خپلواک متحده ايالتونه يوه د ژوندي پاتې کېدو وړ هستي وه.
مالدیف
د مالدیو ټاپو وزمه په چاګوس لاکاديف ریج کې موقعیت لري، د هند په سمندر کې یوه پراخه د سمندر لاندې غرنۍ لړۍ ده؛ د مالدف ټاپووزمه د چاګوس آرکیپیلاګو او لکشادویپ سره یوځای یو ځمکنی اکوریزون هم جوړوي. د ځمکې د سطحې په اوسط ډول او د سمندر له سطحې څخه د ۱،۵ مترو (۴ فټ ۱۱ انچ) لوړوالی سره،  همدارنګه یوازې ۲،۴ متره لوړې طبیعي نقطې په لرلو سره دا د نړۍ ترټولو ټیټ هیواد دی.
د امريکا انقلابي جګړه
د پاڅون له پيل څخه فرانسې د متحده ايالتونو اقتصادي او فوځي ملاتړ وکړ او له Saratoga څخه وروسته دواړو هېوادونو يو سوداګريز تړون او د ۱۷۷۸ ز کال په فبروري کې د يووالي يو تړون لاسليک کړ. د خپلواکۍ د يو ډاډ په بدل کې کانګرس له فرانسې سره د برتانيې پر وړاندې خپله نړيواله جګړه کې يو ځای شو او د فرانسې د West Indies ساتلو هوکړه يې وکړه. هسپانيه هم د Aranjuez (1779) تړون کې د انګليستان پر وړاندې له فرانسې سره يو ځای شوه، که څه هم له امريکايانو سره په رسمي ډول يو ځای يا متحد نه شوه. سره له دې په هسپانوي لوزيانا (Spanish Louisiana) کې بندرونو ته لاسرسي هېواد پالونکو ته اجازه ورکړه، چې وسلې او اکمالات راولېږدوي؛ په داسې حال کې چې د هسپانيې د ګلف (Gulf) ساحل هلې ځلې شاهي سمندري ځواک په سويل کې له مهمو هډو څخه بې برخې کړ.
دې حالت د Howe د ځايناستي Sir Henry Clinton له لورې د ۱۷۷۸ ز کال رامنځته شوې تګلاره زيانمنه کړه، چې جګړه يې سويلي متحده ايالتونو ته یووړه. په ځينو لومړنيو برياوو سرسېره د ۱۷۸۱ ز کال سپټمبر کې Cornwallis په Yorktown کې د فرانسې او امريکا د ګډ ځواک له لورې کلابند شو. د مات شوي لښکر کوټ د بيا بشپړتيا له يوې هڅې نه وروسته، Cornwallis په اکتوبر مياشت کې غاړه کېښوده ، که څه هم له فرانسې او هسپانيې سره بریتانوې جګړو د نورو دوو کلونو لپاره هم دوام وکړ، مګر د کارنوالېس غاړه ايښودنې په شمالي امريکا کې جګړه پای ته ورسوله. د ۱۷۸۲ ز کال په اپرېل مياشت کې يو نوی بریتانوي حکومت د شمالي (North) وزارت ځايناستی شو، چې د امريکا خپلواکي يې ومنله او د پاريس تړون په اړه يې خبرې اترې پيل کړې. ياد تړون د ۱۷۸۳ سپټمبر پر ۳ تصويب شو.
د ونې پیوندونه
یوند دشکل له مخې زیات ډولونه لري مګر زخه پیوند چې عبارت له T پیوند یا T-Budding ځخه دی او په افغانستان کې زیات مروج دی په ونو کې اجراکیږي.
د امريکا انقلابي جګړه
د اوښتون پېژندګلوي
د فرانسې او هندوستان جګړه، چې د يو څه پراخه نړېوالې جګړې برخه وه او د اووه کلنې جګړې په نوم پېژندل کېږي، د پاريس د ۱۷۶۳ ز کال سولې (1763 Peace of Paris) سره پای ته ورسېده، چې له مخې يې فرانسه په نوې فرانسه (New France) کې له خپلو ملکيتونو څخه ووتله. په اتلانتيک کاناډا او لويديځه فلوريدا کې د هغو لاسته راوړنه چې په پراخه ډول فرانسوي او هسپانوي ژبي کاتوليکان په کې مېشت وو، د دې سبب شول چې بریتانوي چارواکي له دوی سره د انګليسي ژبي اوسېدونکو د ميشت کولو له لارې خپل واک پياوړی کړي. د Appalachian غرونو په لويديځ کې د استوګنو او اصلي امريکايي قبيلو تر منځ د نښتې مخنيوی به هم د يوې ګران بيه نظامي نيونې (اشغال) د زيان مخنيوی وکړي.
د ونې پیوندونه
1. د T-Budding لپاره د Bud تیارول: د نودې له منځ ځخه د زخې پیوند لپاره ښې رسیدلې زخې غوره کیږی او بیا دپیوند دچاکو پواسطه پیوندي زخه تیاریږي هیره دې نه وي چې د زخې د پیوند لپاره چې کومې نودې Buds sticks له ونې ځخه غوځیږي په هغې پسې باید سملاسي دپاڼو تیغې غوځې شي او نودې په لنده بوجۍ کې ونغښتل شي او دا ددې لپاره چې زخې اوبه له لاسه ورنه کړي او وچې نه شي.
د امريکا انقلابي جګړه
د اوښتون پېژندګلوي
په پای کې د سيمې پراخ بدلون په لويديځ کې د هستوګنو او اصلي امريکايانو تر منځ شته يووالي او سوداګريزې شبکې بې ثباته کړې، په داسې حال کې چې د اعلاميې له کرښې (Proclamation Line) څخه هاخوا د تېري مخنيوی يې ناشونی ثابت کړ. په لويديځو ځمکو کې د ويرجينيا او له خپلو حقونو څخه د بې برخې نورو [سيمو] څخه پرته، استعماري قانون ايښودونکو په عمومي ډول د پولو پر اصل هوکړه وکړه، مګر د ټاکنې د ځای يا درک په اړه يې هوکړه ونه کړه، په داسې حال کې چې زيات مېشتېدونکو وګړو له يادو محدوديتونو څخه کرکه وکړه. دا چې اړ ايستنې يا جبر د پولو په اوږدو کې تل پاتې لښکرکوټونو ته اړتيا درلوده، نو په دې اړه په زياتېدونکي ډول د ترخو شخړو سبب شوه، چې څوک بايد دوی ته اداينه وکړي.
د ونې پیوندونه
2. دزخې پیوندلپاره دنیله بوټی Root stock تیارول: دنیله بوټی په تیارولو کې دنیله بوټي په ښوی ځای کې د ۲.۵ سانتي مترو په اندازه عمودي زخم او د نیله بوټی د ساقې دقطر د ۱/۳ برخې په اندازه چې د عمودي زخم دسر سره وصل وي د افقي زخم جوړول پکاردی او بیا وروسته ټپ (زخم) پوستکی یوې او بلې خواته جداشي. 3. له هغې وروسته بیا دچاقو دځوکې دشاه په واسطه عمودي غوځ شوی پوستکی ډډیژی اوپه احتیاط سره جلا شوې زخه په نوموړي جوړ شوي تکمه شکل زخم کې ځای پرځای کیږي. 4. په نیله بوټي کې د پیوند بوټي زخه له کیښودو وروسته په پلاستیک سره تړل کیږي. زمونږ د هیواد په ځینو سیمو کې چې د وبی لنده هوالری او یاباران په کې اوریږی سرچپه ټي پیوندInverted-T-Budding اجراکیږي.
مالدیف
اسلام په دولسمه پیړۍ کې د مالدیف ټاپوګانو ته ورسیده، چې د سلطنت په توګه پیاوړې شو، د آسیا او افریقا سره يي پیاوړې سوداګریزې او کلتوري اړیکې رامنځ ته کړې. د شپاړسمې پیړۍ له نیمایي څخه، دا سیمه د اروپایي استعماري قدرتونو د نفوذ لاندې راغله، مالدیف په ۱۸۸۷ ز کال کې د بریتانیا ترسرپرستۍ لاندې راغی. په راتلونکو لسیزو کې سیاسي بې ثباتي، د دیموکراتیکو اصلا حاتو هڅې او د اقلیم د بدلون له امله د چاپیریال ننګونې لیدل شوې دي.
د ونې پیوندونه
دپاڼریژو میوؤ دپیوندلو وخت دزخې پیوند (T-budding) لپاره مناسب وخت هغه دي چې کله پوستکی دنیله بوټي او پیوندي بوټی ځخه په اسانۍ سره جلاکیږي. د پاڼریژو میوؤDeciduous fruit لپاره غوره پيوندی نیالګی هغه نیالګی ګڼل کیږي چې په بزغلي کې کرل کیږي. د افغانستان تقریباً په هیځ سیمه کې د جوزا په میاشت کې د پیوندولو وړ نیالګی وړاندې کولای نه شي نو له دې امله دپاڼریژو میوؤ دنیالګی پیوندول دسنبلې د ۱۵ او دمیزان تر ۱۵ پورې پیوند چې د Fall Budding ّپه نوم یادیږی ډیر عمومیت لري.
مالدیف
مالدیف د جنوبي آسیا د سیمه ییزو همکاریو ټولنې (سارک) بنسټ ایښودونکی غړی شو. تر څنګ يي د ملګرو ملتونو، د ملګرو ملتونو د مشترک المنافع، د اسلامي همکارۍ ټولنې او د ناپییلو غورځنګ غړیتوب هم لري. نړیوال بانک مالدیف د لوړ منځني ​​عاید لرونکي اقتصاد په توګه طبقه بندي کوي. په مالديف کې د اقتصادي فعاليتونو پياوړتيا په کب نیونې ولاړه ده او تر دې دمه ترټولو لوی سکټور پاتې شوی دی. ورپسې ګرځندوی صنعت ګړندی وده کوي. مالدیف د بشري پرمختیا په برخه کې "لوړ" دی، د مالديف سرانه عاید د نورو سارک هیوادونو په پرتله ډير لوړ دی.
مالدیف د ۱۹۸۲ ز کال د جولای څخه د ملګرو ملتونو د مشترک المنافع غړی و، خو د ۲۰۱۶ ز کال په اکتوبر کې له دې سازمان څخه د نورو هیوادونو له خوا  د بشري حقونو څخه د سرغړونې او د ډیموکراسۍ د ناکامۍ په اړه د تورونو په اعتراض کې وايستل شو. مالدیف د ۲۰۲۰ ز کال د فبرورۍ په لومړۍ نیټه د دیموکراتیکو پروسو د فعالیت او د خلکو د ملاتړ له ښودلو وروسته له مشترک المنافع هيوادونو سره یوځای شو.