القلي_فلزات
همدارنګه سوديم هايدرواکسايددجوش ميتودپه واسطه يعنې د ابورسېدلې چونې دتعامل څخه لاس ته راځي. کله چې ديوخالص هايدروکسايداستحصال هدف وي دفلزاتواواوبودتعامل څخه اويادمربوطه الکولودمالګودهايدروليزڅخه گټه اخلو. په اوبوکې د انحلال دنورهايدرواکسايدونوپه مقايسه کم دي. دالقلي فلزاتودهايدرواکسايدونودانحلال عمليه يوه اکزوترميک عمليه ده څرنگه چې دوي قوي قلوي خواص لري بنادالقلي په نوم هم ياديږي دسره کيدوپه اثرتجزيه کيږى چي دنوروالقلي فلزاتوهايدرواکسايدونوڅخه توپيرلري. جامدهايدرواکسايدونه اودهغوي اوبلن محلولونه اوله اتوموسفيرڅخه کاربن داي اکسايدجذبوي. دالقلي فلزاتونايترايدونه ديرفعال دي هغوي داوبوپه واسطه ژرتجزيه کيږي قلوي امونياجوړوي. دنايترايدونودهايدرليزپه نتجه کې بين البيني امايدونه منځته راځي. دالقلي فلزاتوامايدونه په مايع امونياکې قلوي خواص لري. دپوتاشيم ،روبېديم ،سېزيم امايدونه په مايع امونيا کې ترټولو ښه حل کيږي حال دا چې ترټولو کم منحل دى اواما يدونه تجزيه کوي قلوي اوامونياجوړوي ١- صفحه ٦٧ دالقلي فلزاتومالگې دالقلي فلزاتومالگې معمولاً دټولوتېزابوسره وجودلري دمعمول سره سم دوى بې رنگه کرستلي مواددي چې ايوني رابطې لري درنگه مالګې د رنګ علت دانيونونوله امله دى. دلېتم مرکبونه دخپلو خواصوله امله دنورو مشابه القلي فلزاتو دمرکبو څخه توپير لري مګر د مرکبونه راپه يادوي چې دلېتم په مرکبوکې داډول بې قاعده ګي ترټولو دمخه دلېتم ايون په جوړښت پورې اړه لري. دلېتم دمالګې انحلاليت د مالګودانحلاليت سره ورته دى دبېلګې په ډول : LiF په اوبوکې په کمه اندازه(په ١٨سانتي ګرېدتودوخه کې ٠،٢٧ګرامه په سل ګرامه اوبوکې )لېتم کاربونېت دګرمولو په اثرپه او باندې په ډېره اسانۍ تجزيه کيږي دنوروالقلي فلزاتوکاربونيتونه نسبت دالقلي فلزاتوټولې مالګې دوېلې کېدولوړې تودوخې اودمحلولونواومذابودلوړبرقي هدايت له مخې مشخص کېږي دالقلي فلزاتومالګې دهلوجني ايونونوڅخه جوړې شوې دي يوازې دلېتم ايون دهايدروتېشم زياته انرژي لري له همدې امله هغه په جامدومالګوکې اکواء دهايدروتېشن په شکل وي چې دنوروورته القلي فلزاتودمالګوسره ډيرزيات توپيرلري دقوي تېزابودمالګوڅخه دلېتم دمالګودانحلال قابليت زيات دى. حال داچې په ضعيفوتېزابونوکې دلېتمي مالګودانحلال قابليت نظرنوروالقلي فلزاتوته ډېرکم دى په اوبلنومحلولونوکې دضعيفو تېزابونومالګې هايدروليزکيږي اودهايدروکسل دايونونوغلظت په محلول کې زياتيږي اومحيط قلوي کوي. دالقلي فلزاتومضرمرکبونه اوهمدارنګه داړونده فلزاتو دبړاسونوبې رنګه لمبه په ځانګړورنګونو(لېتم قرمزي ،سوديم ژېړ ،پوتاشيم بنفش) رنګوي چې په تخنيک اوتحليلي کميا کې زيات کارول کېږي. القلي فلزات په زياته اندازه استعماليږي. سوديم په زياته پېمانه درنګونوپه جوړولوکې همدارنګه دمصنوعي مينځونکوموادوپه صنعت کې استعماليږي. جامداوهمدارنګه مايع سوديم دلوړحرارتي هدايت له مخې دحرارتي ناقل په حيث يې په کاروړي يااستعمالوي. القلي فلزات دانسان په بدن کې عمده بيولوژيکي رول لري. دمثال په ډول دې وينې دپلازما اسموتيک فشارترټولولمړى دسوديم کلورايد په واسطه په معينه سويه ساتل کيږي .دپوتاشيم څخه لاسته راوړي چې داوبولاندې اوفضايي کشتۍ ګانوکې د دجذب اواکسجن دبياتوليدلپاره کارول کېږي. دهمدي هدف لپاره هم استعماليږى. د داستعمال په صورت کي په کمه اندازه اکسجن تولديږى مگر يو ارزانه مرکب دى ليتم دځينوالياژونوسره دعلاوه کوونکوپه توګه اضافه کوي دليتم ايزوتوپ دتريتيم دصنعتي استحصال لپاره کارول کيږي. سيزيم په پوتوالمنتونوکې استعماليږي دآزادوالقلي فلزاتوپه مقايسه پهزيات مقدار سره دهغومرکبونه په ځانگړى ډول ډهغوي مالگي استعمالوي. سوديم کلورايد دسوديم کاربونيټ،سوديم هايدرواکسايد اوکلورين اونورزيات شميرموادوداستحصال لپاره استعمالوىبرسيره پردي سوديم کلورايددخوړو جوړونکي جزدى دلاروپه سرديخ دمخنيوي لپا ره اوهمدارنګه په زياتوتوليداتوکې کارول کيږي.پوتاشيم کلورايدچې دطبعي زخايروڅخه استخراجوي اودکيماوي سري په ډول ېې استعمالوي سوديم کاربونيت دالمونيم په توليد،دښيښي جوړولو،صابون جوړولواونوروکې سوديم هايدرواکسايددصنعتي اليافوپه صنعت،درنګونواونفتي محصولاتوپه تصفيه کي سوديم پراکسايدپه سپينولو،ضدعفوني کولواونوروکې سوديم سلفيت اوپوتاشيم کاربونيت دښيښي په توليدکې پوتاشيم نايتريت دکيماوي سري په جوړولوکې اوسوديم اوپوتاشيم مرکبونه په پراخه پيمانه استعماليږي. ليتم هايدرواکسايددعلاوه کوونکې په توګه په قلوي بطري ګانوکې کارول کيږي ترڅودهغوي کارکولوموده زياته کړي لېتم اوکسايددمخصوصوښيښودسورتونوپه ترکيب کې وجودلري چې دويلې کيدودټيټې درجې لرونکې دې. القلي فلزاتواودهغوې مرکبونه په زياته اندازه په علمې څيړنوکې استعمالوې ٢- صفحه ١٩