اټوم
پال ، پال داسې ويل چه اتومونه پلاندې ذروباندې  تقسيم شويدي. ,, m  ,   n ¬  ,¬ p   , e   =     اتوم خواوس په 200نورو ذروباندې دتجزيئ وړدى دمادې داتومي جوړښت مفهوم دبياراژوندي کيدوکى لاندې پوهانونظريي ورکړ يدې. (1 ) رابرت بايل انګليسي پوه  ١٦٩١ _١٦٢٧  پورې. ( 2)  لوموسوف ١٧٦٥ _١٧١١  پورې. ( 3)  دالتن انګليسي پوه ١٨٤٤ _  ١٧٦٦  پورې. ( 4)  لا وازيه فرانسوي پوه   ١٧٩٤  _ ١٧٧٣   پورې. ددالتن اتومي نظريه داسى وه. 1 -  موادداتوم په نوم له کوچنيو اوغير قابل تقسيم ذروڅخه جوړشويدې. - 2   ديو ټاکلي عنصرټول  اتومونه يوشان خواص ،وزن ،کتله، شکل ، ،جسامت لري. -3  کيمياوي مرکبونه داتومو دداسې ترکيب په نتيجه کښي منځ ته راځي چه دکوچنيو او بشپړنسبتونوپه توګه صورت نيسې  خو په اوسني عصر کې دانظريه غلطه ده علت دادى چي  دايزوتوپ اتوم دتجزئي وړدى. داتوم دجوړښت مفهوم په 19پيړئ کى. داتوم دجوړښت مفهوم دلومړي ځل لپاره يوهندي فيلسوف چه کانياده نوميده په 500 ق م کښې منځ ته راوړ. د اتوم جوړښتAtom stricture له حضرت مسيح ع څخه 200 کاله مخکې يوناني فيلسو فانو لکه ديموکريت او نور په دغه نظريه ووچې ټول شيان دډيروکوچنيواوکلکوذروڅخه چي دويشلووړنه دي منځته راغلي دي هغوې داکوچنى ذرې داتوم په نوم يادىکړې په همدې ډول اتوم Atom   لغت ئي ددوه يوناني کلموڅخه چې A تورى دنفئ علا مه ده اوtom   چې د ويش  معني لري اخيستل شويده چي  پوره معنى يي (ويش نه منونکې )ده داتوم په هکله دغه نظريه يوازى ددوي د خيالا تو نه اخيستل شوى ده اګر چې دى نظريي علمي اساس نه درلود خوبياهم دعلم پرمختګ کې ېې ډير زياته مرسته وکړه ډيروخت  وروسته په  19 پيړئ کې دتجروبوپواسطه داتوم دجوړښت پيچلتيا اثبات شوه پدې هکله دتامسن مودل، درادرفوردتجربى ،اودبوراتومي مودل ديادولووړدي چې هريوې داتوم دجوړښت په وده کى زياته مرسته کوي همدارنګه د پخوانيو يوناني اورومي فيلسوفانو اتومي فرضيات اونظريات مو وکتل او وپوهيدو چى دې پخوانيو نظرياتو ماده غيرمسلسله بلله اوعقيده يي لرله چى اتوم يونه ماتيدونکې اوجامدجسم دې همدارنګه د شلمى پيړى په سر کې هم اتوم په بعضى کتابونوکى داسى تعريف شويدى (چه اتوم دمادى يو خالي ساختماني واحددى )  اما دعلوموپرمختګ اوپراختيا خصوصا دکيميا د مقد اري قوانينوځرګنديږي دګازاتومطالعه او دالکتروليزدحوادثوکتنه ،ثابتوي چې اتوم يوعيني  وجوديعنې [اتوم دمادې دجوړښت اساسي اوعيني واحدياخښته بلل کيږي ] اوهمدارنګه تجربى ثابتوي چي اتوم جامد جسم ندى بلکه يومغلق جسم دى جي مغلقې اجزاوې لري همدارنګه پخوانيويوناني اورومي فيلسوفانو ويل چې اتوم يو نه ماتيدونکې اوجامدجسم دى خود نولسم قرن په او اخرو وختو کى اتومي نظريه بدله شوه اوعلما وويل چې ټول موادد ا توموڅخه جوړشويدي علما په هغه وخت کې داتوم دجوړښت په اړه کوم معلومات نه درلودل. خو دالکترون کشف لمړى پديده وه چى داتوم دساختمان په باره کې يونوې موقيعت منځته راوړ لمړې عالم چى داتوم دجوړښت په باره کې فکر وکړاويوماډل يي جوړکړ[ تامسن Tasman ] نوميده بالاخره همدغه موډل دتامسن دموډل په نوم يادشو. تامسن اتوم دکرى په شکل فرض کړاووويل چې دغه کره دپروتونو اونيوترونونوڅخه جوړه شويده او دهغه په مختلفومداروکې الکترونونه دذراتو په شکل دحرکت په حال کې دي له همدى کبله داتوم چارج خنثى دى اوپدې موډل ډيرمطالعات وشول چى آيا دغه موډل درست دى او کنه ؟ دډيروخت وروسته علما پوه شول چى پدغه موډل باندې دالفا د ذروتجربه د تطبيق وړنده کچيرته دغه موډل صحيح واى دالفا ذرات ديوجسم سره دتصادم په وخت کى بايد خپل مسير ته دوام ورکړائ واى او که انحراف ئ هم کړ ى واي بايد دغه انحراف په ډيرجوزئ زا ويو صورت نېولاي واى حال داچې دتجروبوپواسطه ثابته شوه چې دالفاذرات انحراف دتصادم څخه وروسته په ټولوزاويوصورت نيسې اوعلماپدى فکرکى شول چى دغه مودل کوم نقص لري بايدداسې موډل چې ټولى پديدي تشريح کړې جوړشي بالاخره انګليسي عالم رادرفورد په1911 کال کى داتومونولپاره لاندى ساختماني واحدپيشنهادکړ. الف. هراتوم ددوه قسمتو نه جوړشويدى چى يوقسمت يې دهستې څخه عبارت دې چه داتوم په مرکزکې واقع دى اوتقريباداتوم زياته کتله تشکيلوي چه په هغه کى نيوترونn اوپروتونp  موجوددي اود پروتون برقي چارج مثبت دى. ب.:  بله برخه يي عبارت دالکترونوڅخه ده چه په زيات سرعت      په معينواومنظموفاصلوکىدهستې په شاوخوا کې واقع دى دهستې په ګردچاپيره حرکت کوي  رادرفورد د اتوم جوړښت ته دشمسي نظام مشابهت ورکړ اوپدې عقيده ووچي ت.: دالکترونونو حرکت دهستې په اطراف دشمسي نظام ددستګا سره مشابهت لري.