cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تره کي
دتره کي قبيلې د استو گني سيمې:
٣-  دکند هار په ولا يت کې: د دغې قبيلې کو چيان په عمو مي تو گه په ژمي کې د کند هار ولايت د ريگ ا و اڅکز يو په سيمو کې او همدا راز د کند هار  په نورو بر خو کې  ليد ل کيږي، ددوی يو شمير د ډيو رنډ له کر ښې تير يږي او د کا کړو د قبيلې سيمې ته ليږدي او تر پشينه پورې ځي٠
٤-د هلمند په و لا يت کې: د تر ه کيو د قبيلي يو شمير خلک ددغه و لايت د ناد علي او گر مسير په ولسو اليو کې هم ژو ند کوي٠
٥- د باد غيس په ولا يت کې : دبا دغيس په ولايت کې تره کي ددغه ولايت د مر غاب ولسوالۍ دبو کن په کلي کې چې مشر يې ملک عبدالر حمن خان دی استو گنه لري٠ پردې بر سيره د نو موړي ولا يت د غو ر ما چ د ولسو الۍ په څو کليو کې هم تره کي ا ستو گنه لري٠
٦- د فارياب په ولايت کې : ددغه ولايت د قيصار او پښتون کوټ په ولسو اليو کې هم تره کي شته، چې يو شمير يې کو چياني ژوند لري٠
٧- پ-د سر پل په ولايت کې: ددغه ولايت په ځينو کليو کې هم تره کي استوگنه لري٠
٩- د ننگر هار په ولايت کې: ددغه و لايت د چپر هار د ولسوالۍ د تره کو په کلي کې هم زيات شمير تره کي استو گنه لري چې شمير يې ٣٠٠٠ تنو ته رسيږي٠
١٠- په سهيلي پښتو نخوا کې:
د سهيلي پښتو نخوا په کو ئيټه، پشين، ژوب، سيوۍ او کچلاغ کې هم يو شمير تره کي استو گنه لري، چې په سهيلي پښتو نخوا کې ددوی ځيني نا متومشران دادي: تادين خان تره کی، چار گل خان تره کی، الحاج شير محمد خان تره کی،حاجي عبد الغفور تر ه کی ، محمد يو سف خا ن تر ه کی او حا جي گلاب خا ن تر ه کی٠
دتره کو دقبيلې نوميالي او مشران :
د تاريخ حيات افغا ني په قول ١٤٤ کلو نه وړاندې په مقر او نا وه کې ددوی مشران او نو ميالي خان تر ه کی،محمود خان  تر ه کی، زمان خان تر ه کی،هارون خان تر ه کی،مر تضی خان تر ه کی او مير احمد خان تر ه کی ول٠ د افغانستان د خلک ډيمو کر اتيک گو ند مشر او د انقلابي شورا رئيس نور محمد   تره کي  چې د ١٩٧٨ کال دثور دکو دتا په نتيجه کې يې ځواک تر لا سه کړ هم دغزني دمقر ولسوالۍ دسور کلي تره کی و٠
سر بيره پردې عبدالقدير تره کی د افغا نستان د سترې محکمې لو مړنی رئيس و، چې د اعليحضرت محمد ظا هر شاه له خوا پر دغه دنده گو مارل شوی و٠ دکابل پو هنتون د حقو قو د پو هنځي پخوانی استاداو سيا ستپوه ښاغلی دکتور رو ستار تر ه کی     هم د تره کی قبيلي ته منسوب دی٠ تره کي غير تي، ميلمه پا له ، هيواد پا لو نکي او په پښتني ننگ او پښتنواله با ندې ټينگ خلک دي٠ دانگريزي ير غلگرو سره په دري گو نو جگړو کې يې ښې تورې و هلي دي چې ښه بيلگه يې د ستر غازي صاحب خان  په مشرۍ  ددوی د غه و يا ړلې مبا رزې وې چې زموږ دگران هيواد  افغا نستان په ويا ړلي تا ريخ کې ثبت دي٠
همدارازدتره کو دقبېلې يو بل نامتو مبارز او ملي شخصيت غازي پير محمد خان و چې دغز ني ولا يت د گيلان دو لسو الۍ او سيد ونکی و او دزابل ولايت په شاه جوی او دغز ني ولايت په ناني نومې سېمه کې يې انگريزي ير غلگرو ته مر گوني گوزارونه ورکړل٠ همدا و جه ده چې په پښتو ولسي ادب کې دده نوم تلپا تې او ژوندی دی او په سندرو کې دده د ويا ړلو کار نا مو ستا ينه کيږي٠ دروسي ير غلگرو او ددوی دلاسپو څو پر خلاف هم د تره کو د قبيلې مبارزې دستا ينې او شا بسي وړدي٠
سرچينې
وېشنيزه:پښتانه ټبرونه
د مالاوي بیرغ
د مالاوي هیواد بیرغ په ۲۹ د جون ۲۰۱۰م کال د مالاوي هیواد د حاکم دیمکرات ګوند لخوا ولسمشر ته وړاندې شو چې د ولسمشر لخوا د اوسنې بڼې ته تایید شو.
دانای ګارسیا
دانای ګارسیا په اسپانیایي Danay García) یوه کوبایي سینما ګره ده. ګارسیا په مشهور امریکایی فلم فراری سریال کې د لینکون باروز میرمن یعنی صوفیا لوګو په نوم لوبیدلی ده.
ناسوځ مالوچ
ناسوځ مالوچ ته په انګرېزۍ کې (asbestos) وايي، په ځینو نورو ژبو کې لکه روسي، جرمني ورته (Asbest) وايي، په عربۍ کې یې هم د اَسبست یا اَسبستوس په نامه یادوي. زموږ په هېواد کې یې د ښوونې او روزنې د جیولوجي په کتابونو کې هم د اسبستوس په نامه یاد کړی. په قاموسونو انلاین پښتو پروژه کی یې د غرنۍ پاغوندې په نامه یاد کړی او په ځینو سیمو کې یې د غرنۍ پونبه یا په وګړیزه د غره پونبه هم بولي. بي بي سي توکی د ناسوځ مالوچ په نامه یاد کړی.
ناسوځ مالوچ یو پنځیز (طبیعي) توکی دی. توکی د نړۍ په ګوټ ګوټ کې موندل کېږي خو غټ کانونه یې په روسیه، کاناډا او سویلۍ افریقا کې دي. د روسیې په سوېردلوفسک ولایت او په کاناډا (د کیوبیک ایالت) کې د توکي د درلودلو په پار ښارونه هم د مالوچ (اسسبېست) په نامه نامتو او نومل شوي دي. په سویلۍ افریقا کې غر (غرونه) د اسبېست په نامه یادېږي. د جیولوجي له اړخه لا تر اوسه د افغانستان او د پښتونخوا ټولې سیمې نه دي څېړل شوې خو د زېږدیز په ۱۹۷۶ کې په لوګر ولایت کې د ناسوځ مالوچ کان وموندل شو.
ناسوځ مالوچ د شپږو سلیکاتي منرالونو د پاره یو غونډ نوم دی چې سپڼسیز یا ستنې غوندې جوړښت لري. مالوچ د ډېرو کمکیو ټوټو او سپڼسو څخه جوړ وي چې د سپڼسو اوږدوالی یې درې څلې تر پنډوالي غټ وي. ټوټې په سترګو نه لیدل کېږي او د میکروسکوپ په مرسته د لیدو وړ وي. سپڼسي په منځ تش خو ډېر پیاوړي وي او یو له بل سره وصل وي. توکي د سپڼسیزو له بڼې او د جوړښت له اړخه په دوو برخو وېشل کېږي.
پېچلې بڼه یا کریزوتیل (په انګرېزۍ: Chrysotile)
کریزوتیل د سیرپینتینیټ (په انګرېزۍ: Serpentinite) د کورنۍ غړی دی او په پنځ کې د هغو ډبرو د بدلون له کبله په لاس راځي چې په خپل جوړښت کې ډېر مګنیزیم ولري. د پېچلو او یو تر بل تاو شويو سپڼسو له کبله یې پېچلې بولي. رنګ یې سپین دی او له دې امله یې سپین ناسوځ مالوچ هم بولي. د دغې بڼې کمیاوی فورمول داسې دی: [Mg3(Si2O5)(OH)4]. دغه منرال د دوو پړاونو څخه جوړ شوی دی. لومړی پړاو یې مګنیزیم، اکسیجن او هیدروکسیل وي او دوهم یې سلیکا او اکسیجن وي. دواړه پړاونه یو پر بل سم سمون نه کوي خو د توکي سپڼسي تر یو بل تاوو وي. تاوښت یې سست وي چې توکي ته د کاروونې د اسانتیا وړتیا وربښي. د سپڼسو پڼدوالی یې له ۱۰ څخه تر ۱۰۰  مکرومترو  وي. توکی د تودوخې تر ۵۰۰ درجو ښه ټینګښت لري او په ۱۰۰۰ درجو کې یې شننه پیل کېږي او شاړي. ګڼوالی (کثافت) یې د ۲۴۰۰ – ۲۶۰۰ kg/m3 دی، د تودوخې تېرېدنه (λ) ۰،۰۵ – ۰،۰۷ W/m.k ده.
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
امفیبول په لویه کې د هغو مګماتیکي ډبرو او کاربوناتو د بدلون څخه لاس ته راځي چې په بسیا ډول مګنیزیم او وسپنه ولري لکه بزالت (تور مرمر یا توره ډبره یې هم بولي - په انګرېزۍ: Basalt). توره ډبره په پنځ کې د تودوخې او د فشار له کبله په امفیبول اوړي. د امفیبول د ډلې توکونه د سلیکان دای اکسایډ (SiO4) – تيتایدرس (په انګرېزۍ: Tetrahedron) د ګروپونو څخه جوړ وي. ډله کې ځینې مالوچ هم برخه اخلي چې د سلیکان دای اکسایډ ګروپونه یې یو په بله پسې یو نری ډوله پړی جوړوي او کرستلونه یې د یوې نېغې ستنې بڼه لري. ستنې کلکې او د کږېدو نه وي خو په اسانۍ (لکه ښيښه) ټوټې کېږي چې په وړو ټوټو او تېرو کونجونو اوړي. د سپڼسو پڼدوالی یې له ۰،۲ څخه تر ۳   مکرومترو وي. توکی د تودوخې تر ۱۲۰۰ درجو ښه ټینګښت لري او دغه یې وجه ده چې د اور په وړاندې کارېده (کارېږي). ګڼوالی یې د ۲۹۰۰ – ۳۳۰۰ kg/m3 دی. د تودوخې تېرېدنه یې تر پېچلې بڼې ټیټه ده. د نېغې بڼې مالوچ کله د رنګې بڼې په نامه هم یادوي. په دغه ډله کې شپږ رنګه منرالونه برخه اخلي:
د مالوچ ډول او ځانګړنه کېدای شي یوازې په اومه بڼه او د رنګ له مخې وټاکل شي چې توکی په کومه کورنۍ پورې تړاو لري. وروسته له هغه چې مالوچ د نورو توکونو سره یوځای شي او وکارول شي نو بیا توکی یوازې په لابراتوار کې شننه او پېژندل کېږي.
=پېښلیک= ناسوځ مالوچ له ډېره مخه کارېږي. ویل کېږي چې کابو ۴۵۰۰ د مخزېږد په فینلنډ کې خاورین (د خټو لوښي) او د پخلاو د سامان د جوړولو په پار یې د خټې سره ناسوځ مالوچ ګډول چې د اور او تودوخې په وړاندې یې تیڼګښت ډېر کا. رومي لیکوال او فیلسوف ګایوس پلینیوس دوهم چې د زېږدیز په لومړۍ پېړۍ کې ژوند کاوه، په خپلو لیکنو کې کاږي:
.... د هند په بېدیا کې داسې ډبره شته چې ټوکر ترې جوړېږي. په بیدیا کې هیڅ کله باران نه اوري له دې کبله ډبره د تودوخې سره روږدۍ ده او جوړ کړی ټوکر اور نه اخلي. ټوکر څخه کفن جوړوي او پاچاهان په هغه کې سوځوي تر څو یې ایرې په ټوکر کې پاتې شي. ..... (دا به د سیمې دیني دود و)
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
که څه هم د افغان کرکټ ډېر اوږد تاریخ نلري خو بیا هم افغان لوبغاړو په 2001 کال کې رسمي سیالیو ته ورودانگل چې په یاد کال کې یې د کرکټ نړیوالې شورا څخه د ددریمې درجې غړیتوب ترلاسه کړ. افغانستان د کرکټ په دې کمه موده کې ډېرې لاسته راوړنې درلودې، پوره غړیتوب لروونکو هېوادونو ته یې ماتې ورکړې، د کرکټ په تاریخ کې افغانستان لومړنی هېواد شو چې د کرکټ په تاریخ کې یې له یوه پشپړ غړي هېواد (زیمبابوی) څخه د یو ورځنیو اوشل اوریزه لوبو لړي وکټلې او د کرکټ په تاریخ مې یې یو نوی ریکارډ په خپل نوم ثبت کړ. په 2016 کال نړیوال جام کې خو یې بیا اتله ویسټ انډیزي لوبډله هم په کونډو کړه او له سویلي افریقا او انکلستان سره خو یې برابره لوبه وکړه حتآ پخوانې روزونکې خو بیا د کمې تجربې خبره کړی وه چې تجربه یې کمه وه منه افغان لوبډلې کولای شول چې دوی ته ماتې هم ورکړي. په هر حال اوس راځو دې ته چې د افغانستان په کرکټ کې کومو لوبغاړو څومره منډې کړي، چا ډېر لوبغاړي سوځولي، کومو لوبغاړو ډېرې سلیزې او نیمه سلیزي وهلي او داسې نورو معلوماتو ته:
یوورځنې نړیوالې لوبې:
د افغانستان په کرکټ کې په یوورځنیو لوبو کې ترټولو زیاتې منډې محمد نبي عیسی خیل جوړي کړي نوموړي په 56 اننگزو کې 1469 منډې جوړې کړي، په دوهم ځای کې بیا سمیع الله شینواری ځای لري نوموړي بیا په 48 اننگز کې 1343 منډې جوړې کړي شهزاد محمدي بیا 39 لوبو کې 1297 ، نوروز منگل په 46 لوبو کې 1096، اصغر ستانکزي په 52 لوبو کې 1044 او نورعلي ځډران په 32 لوبو کې 924 منډې جوړې کړي دي.
ناسوځ مالوچ
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
د ناسوځ مالوچ د ټوکر (مالوچ ټوکر) سوتره کول به په اور کې سم هم وي ولې پر مالوچ ټوکر لکې، داغونه، د خوړلو ټوټې او داسې نور په اور کې سوځي او ټوکر له اوره داسې راوځي لکه نوی چې وي. په ۱۲۶۹ زېږدیز کې کله چې د مارکو پولو پلار او تره د چین څخه راستانه شول نو د چین د پاچا قوبلای خان ډالۍ یې ځان سره راوړې وه او پاپ (د کاتولیکو دیني مشر) ته وړاندې کړه. ډالې د ناسوځ مالوچ څخه جوړ شوی ډبلی و چې دیني کولچې (په انګریزۍ به ښایي Host ورته وايي) یې په کې اچولې. په هغه وخت کې په اروپا کې مالوچ چا نه پېژندل خو دومره پوهېدل چې توکی اور نااخیستونکی دی. په دوهم ځل په ۱۲۷۱ زېږدیز کې یې نوی ځوان شوی مارکو پولو هم ځان سره بوتلو. وروسته په ۱۲۹۶ کې مارکو په خپلو لیکنو کې د مالوچو د کارولو په هکله ولیکل او ورډېره یې کړه چې په چین کې مالوچ د انسان دپاره ښه نه ګڼل کېدل او هغه چا ته چې د ګناه په وجه کلکه سزا ورکول کېده، هغه یې د مالوچو کان ته د کار د پاره استاوه.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
د لوبغاړي نوم د لوبو شمېر ټولې منډې
محمد نبي عیسی خیل 56 لوبې 1469 منډې سمیع الله شینواری 48 لوبې 1343 منډې شهزاد محمدي 39 لوبې 1297 منډې
ناسوځ مالوچ
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
عربو د مالوچ ټوکر څخه عسکري جامې (یونيفورم) جوړاوه تر څو عسکر د سوځند بم (هغه بم یا اسلحه چې نه چووي خو اور اچوي) د اور څخه نه یوازې روغ رمټ راووځي خو د دې پیاوړتیا ولري چې په اور کې بېرته په اغیار تېری هم وکړي.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
نوروز منگل
46 لوبې
ناسوځ مالوچ
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
د ناسوځو مالوچو کمکۍ کاروونه خو له ډېره مخه وه او توکی د خپلې اور نااخیستونکې ځانګړنې نامتو و. په نولسمې پېړۍ کې د رغاويز اوښتون (په انګرېزۍ:Industrial Revolution) په ترځ کې د نورو توکونو سره د مالوچو د کاروونې ډګر هم څه لوی شو. مالوچ په بېړۍ جوړونه او د بړاس (بخار) ماشین په جوړونه کې وکارول شول.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
1096 منډې
ناسوځ مالوچ
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
په دوهمه نړیواله جګړه کې مالوچ په لویه توګه د جګړې په شیانو کې لکه: د غاز په مخ پټي (د غاز ماسک) کې وکاریدل. دې سره د هالنډ د زېږدیز د ۲۰۱۷ د مارچ د میاشتې د تلویزیون خپرونه، حارت فن نېدېرلند (په هالندۍ: Hart van Nederland) راپه زړه شوه. خپرونه کې د مالوچو د لرې کولو کمپنۍ رونترېکس (په هالنډۍ: Rontrex) استازي وویل چې د دوی د کمپنۍ څخه هیله شوې چې لسګونه په روسیه کې جوړ شوي مخ پټي وګوري ولې خاوند یې په دې اند و چې د هغوی په فلټرونو کې مالوچ کار شوي دي. کمپنۍ وروسته له کنتروله د مالوچو د کاروونې پخلی وکړ. رونترېکس دا هم په ډاګه کړه چې همدغه ډول روسي مخ پټي د انترنېت د لارې هم پلورل کېږي. د عدلیې وزارت سمدلاسه په پلټنو پیل وکړ او د تیلبورخ په ښار کې یې په یوه ګودام کې ۲۱۰۰۰۰ مخ پټي ونیول چې په روسي عسکري ډبلیو کې ځای پر ځای شوي وو.
وروسته له جګړې د ناسوځو مالوچو په کاروونه کې غټ بدلون راغی او جګړې د مالوچو پرمختیا ته لاره خلاسه کړه. جګړې د اروپا ډېر ښارونه نړولي وو. د دغو ښارونو په بیارغونه کې مالوچو غټ رول ولوبوه.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
52 لوبې
ناسوځ مالوچ
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
=مالوچ او د هغه ناروغۍ= تر څو چې مالوچ ټینګ وي، د بېلګه په توګه په سیمټو کې، نو د انسان د روغتیا د پاره کومه ستونزه نه پېښه وي خو کله چې توکی مات او برخه ترې ټوټې شي نو د مالوچو په سترګو نالیدونکي سپڼسي او وړې ټوټې، په بله وینا د سپڼسو دوړه (په لنډه یې د مالوچ دوړه بولي) د هوا سره ګډېږي او د انسان د سږي په هوایي کاڅوړو (په انګرېزي: Alveolus) کې نښلي چې د وخت په تېرېدو سره د سږي په چنګاښ اوړي. په همدغه ډول نور غړي چې د سږي په چاپېر کې دي، هم ژوبلوي. کله دغه ټینګې ستنې د سږي د کاڅوړې څخه تېرې او د سږي د پردې او د ګوګل په پرده کې، په بله وینا په مزوټیلیوم (په انګرېزۍ: Mesothelium) کې نښلي. هر ځل چې سږی د هوا سره سترېږي، ستنو سره لګېږي. د وخت په تېرېدو سره ستنې د پردو حجرې ژوبلوي چې د مزوټیلیوما (په انګریزۍ: Mesothelioma) په چنګاښ اوړي. حجرې نورې حجرې ژوبلوي. ژوبلې حجرې د دې لامل کېږي چې د پردو په منځ کې لندبل ځای ونیسي. لندبل وخت سره ډېرېږي او پردې پړسوي. وروسته له کلونو پردې دومره ډډې شي چې سږی د هوا اخیستنې سره نور نه شي ښورېدی او د خپل د چار څخه لاس اخلي او ودرېږي چې ژوند هم ورسره پای ته رسېږي. د دغې ناروغۍ وجه یوازې مالوچ وي او هغه هم په ډېرو وختونو کې رنګه مالوچ او بیا په ځانګړې توګه اسماني مالوچ وي. په دغه وجه ځینې خلک د مزوټیلیوما چنګاښ د مالوچ د چنګاښ په نامه هم یادوي. کله ناکله ناسوځ مالوچ د (ناسوځ) مالوچ د ناروغۍ (په انګریزۍ: Asbestosis) وجه شي. د مالوچ ناروغي د پنوموکونیوز (په انګرېزۍ: Pneumoconiosis) د ډلې څخه ده. په دغه ناروغۍ کې د سږي د هوا کانالونه تړل کېږي. ورپسې په سږي کې هوا کمېږي او زړه تر فشار لاندې راځي. په ځینو پېښو کې، د وخت په تېرېدو سره د مالوچ ناروغي د مزوټیلیوما په چنګاښ اوړي. د دغو ناروغیو علامې ټوخلی، سالنډی او د ساه ایستنې ستونزې، په ګوګل کې خوږ او ستړیا دي. د ناروغیو پیاوړتیا، ځان ته د ننوتلي مالوچ د دوړې په کچې پورې تړاو لري. خامخا هر څومره چې دغه کچه ډېره شي همدومره ژر سړی ناروغېږي. که چېرته په بیا او بیا او وخت تر وخته مالوچ ځان ته ننوتلي وي نو وروسته له لسو تر شلو کالونو انسان  په کراره ناروغ او لمنځه وړي. په ځینو رسنیو کې دغه وخت له پینځو تر شلو کالونو ښودل شوی. د یادونې وړ ده چې دلته داسې پېښې نه دي څېړل شوې چې د مالوچ دوړه لکه خاوره په چاودلي بم کې پورته شي او په ډېره لویه توګه هوا سره ګډه شي او د انسان ځان ته ننوځي. نو خامخا به په دې اکر کې انسان ژر لمنځه ځي.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
نورعلي ځدران
32 لوبې
ناسوځ مالوچ
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
د امریکې د لیبي د ښار (مونتانا ایالت) د رنګه مالوچ کان د زېږدیز په ۱۹۹۰ کې وتړل شو. خو په هوا کې د مالوچ د دوړې د وجې په ښار کې ۴۰۰ تنه مړه او ۳۰۰۰ نور ناروغ شول. دې سره د امریکې حکومت د ۶۰۰ میلیونو بودجې سره د ښار د مالوچو په پاکونه پیل وکړ. د زیږیدیز په ۲۰۱۵ کې د امریکې د پنځ د ساتنې ادارې (EPA) په ښار کې د مالوچ د دوړې د حد څېړنه وکړه. څېړنې څرګنده کړه چې د ټولو مالوچو ټولول او پاکول شونې نه ده خو په هوا کې د دوړې کچه ۱۰۰۰۰۰ ځله راټیټه شوې ده او د انسان د سږي د چنګاښ ګواښنه نور نه شته. د مالوچ د دوړې کچه په هوا کې د یوې دستګاه په مرسته ټاکل کېږي. دا چار نه یوازې د کان د تړلو او د ښارونو په پاکونه کې کوي خو د ودانیو څخه د مالوچو د لرې کولو په ترڅ کې هم په همدغه دستګاه د دوړې کچه اندازه کوي. کله چې مالوچ د ډبلي او یا کڅوړې څخه په لابراتوار کې راباسي نو لابراتوار کې هوا د مالوچ د دوړې ډکه شي. د مالوچ دوړه کولای شي د ډبلي د درزونو او له ډېرو کمکیو چولو او سورویو څخه راووځي. نن ورځ د اروپا په دوي کې د مالوچ د دوړې کچه د ودانۍ په منځ کې ۲۰۰۰ سپڼسي په متر مکعب کې ده او هڅه کېږي چې په راتلونکې کې دغه کچه ۳۰۰ ته راکښته کړي. د بهر په هوا کې د مالوچ د دوړې کچه تر تړلي ځای ټیټه وي. دغه کچه کابو ۱۰۰۰ سپڼسي په متر مکعب کې وي. که چېرته په ودانۍ کې دغه کچه ۱۰۰۰۰۰ وي نو ودانۍ پرته له ځنډه تړل کېږي. که کچه ۱۰۰۰۰ وي نو یوازې د مخ پټي او د مالوچو د ځانګړو جامو سره اجازه ده چې ودانۍ ته ننوځئ او د لرې کولو چار به سمدلاسه پیل کېږي. په ۲۰۰۰ کې په کراره پلان جوړېږي او د وخت سره یې په کراره لرې کوي. په ۱۰۰۰ کې کوم کړن په کار نه دي خو هوډ کېږي چې سرچینه به یې لمنځه وړي. په ټولو کچو او پېښو کې هڅه کېږي چې د دوړې کچه ټیټه وساتي.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
په یوورځنیو لوبو کې ترټولو زیات لوبغاړي چا سوځولي دي؟:
ناسوځ مالوچ
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
په همدغه ډول مالوچ لرونکي توکونه لکه د مالوچو سیمټ، کېدای شي د وخت په تېرېدو سره خپل څرنګوالی له لاسه ورکړي او دې سره به د توکي د دوړې کچه هم ډېره شي.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
د لوبغاړي نوم
د لوبو شمېر
د ویکټو شمېر
ناسوځ مالوچ
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
د انسان د ناروغېدو او په لمنځه وړلو کې ځیني نور شیان هم لویې اغېزې شیندي چې ښه بېلګه به یې سګرېټ څکول وي. څېړنو څرګنده کړې چې سګرېټ څکونکي ژر ناروغېږي او که څکونکي او ناڅکونکی په ناروغۍ اخته شوي کسان پر تله شي نو د څکونکو ژوند به ترې لنډ وي.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
دولت ځدران
39 لوبې
ناسوځ مالوچ
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
په مالوچو پورې اړوند لرونکې ناروغۍ په ډېرو پېښو کې، او لاتر اوسه د روغتیا لارې نه لري.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
57 ویکټې
محمد نبي عیسی خیل
ناسوځ مالوچ
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
=سرچينې = د کتاب لینک: https://www.ketabton.com/category/27/scientific-books
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
61 لوبې
55 ویکټې حمید حسن
ناسوځ مالوچ
نېغه بڼه یا امفیبول (په انګرېزۍ:Amphibole)
وېشنيزه: ودانیز توکونه وېشنيزه:سلیکاتي منرالونه
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
30 لوبې
54 ویکټې
58 لوبې
43 ویکټې
37 لوبې
میرویس اشرف 37 لوبې
37 ویکټې
حمزه هوتک
21 لوبې
32 ویکټې
12 لوبې
16 ویکټې
په یوورځنیو لوبو کې ترټولو زیاتې سلیزې کوم لوبغاړي ترسره کړي:
د سلیزو شمېر
شهزاد محمدي
39 لوبو کې
4 سلیزې کریم خان صادق
2 سلیزې نوروز منگل
47 لوبو کې
2 سلیزې
عثمان غنې
14 لوبو کې
1 سلیزه
32 لوبو کې
16 لوبو کې
د نیمه سلیزو شمېر
سمیع الله شینواری
48 لوبو کې
10 نیمه سلیزې
56 لوبو کې
8 نیمه سلیزې
7 نیمه سلیزې
46 لوبو کې
6 نیمه سلیزې
جاوید احمدي
23 لوبو کې
5 نیمه سلیزې
په یوورځنیو لوبو کې د کوم افغان لوبغاړو اوسط (Average) لوړ دی:
د منډو اوسط (Average)
ناصر جمال 36
32.75
29.80
29.14
نوروز منگل 27.40
زیاتې منډې په یوه لوبه کې
131 ناسوځیدلې منډې
118 منډې
116 منډې
کریم خان صادق
114 ناسوځیدلې منډې
112 ناسوځیدلې منډې
110 منډې
100 ناسوځیدلې منډې
100 منډې
په یوورځنیو لوبو کې په صفر سوځول:
په صفر د سوځیدو شمېر
دولت ځډران
4 ځلي
61 لوبو کې
گلبدین نایب
3 ځلي
افسر ځاځی
حمید حسن
30 لوبو کې
کریم صادق
24 لوبو کې
په شل اوریزه نړیوالو لوبو کې کومو لوبغاړو ډېرې منډې جوړې کړي:
د منډو شمېر
1367 منډې
اصغر ستانکزي
36 لوبو کې
993 منډې
43 لوبو کې
643 منډې
45 لوبو کې
621 منډې
34 لوبو کې
505 منډې
نجیب ځډران
27 لوبو کې
484 منډې
نورعلي ځډران
465 منډې
په شل اوریزه نړیوالو لوبو کې ترټولو زیات لوبغاړي چا سوځولي دي:
47 ویکټې
29 لوبو کې
35 ویکټې
22 لوبو کې
27 ویکټې
شاپور ځډران
راشد آرمان
19 ویکټې
په شل اوریزه نړیوالو لوبو کې سلیزې کوم لوبغاړي ترسره کړي:
په شل اوریزه نړیوالو یوازې او یوازې تکړه ویکسټ ساتونکي او برید کوونکی لوبغاړی محمد شهزاد محمدي په افغانو لوبغاړو کې سلیزه وهلې خو بل کوم افغان لوبغاړی بیا سلیزه نلري.
په شل اوریزه نړیوالو لوبو ترټولو زیاتې نیمه سلیزې کوم لوبغاړي ترسره کړي:
عبدالقادر مجرم
مخينه
عبدالقادر مجرم د بلوڅستان د کلاسیف الله د کلي حسن زو اوسېدونکی پر ۱۹۶۴ ز کال زېږېدلی دی. عبدالقادر مجرم چې لاسونه نه لري، خو له هغه باوجود يې هغه کارونه کړي، چې د پښتنو ځینو لیکوالانو ورته (څلور لاسی مجرم) ویلی. څلور لاسی مجرم ځکه چې بې لاسونو يې هغه کارونه کړي چې ډېرو لاس لرونکو انسانانو هم کړي نه دي.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
18 لوبو کې
3 نیمه سلیزې
عبدالقادر مجرم
یوې پېښې مجرم له لاسونو بې برخې کړ
عبدالقادر مجرم په ۲۰۰۱ زېږديز کال کې د ژوند له هغې بدې پېښې سره مخ شو، چې په کې يې دواړه لاسونه وبایلل. مجرم د دې پېښې په اړه وايي: «زه په واپډا کې ملازم وم. ۱۶ کاله مې په کې کار وکړ، خو په ۲۰۰۱ زېږدي کال کې، چې يوه ورځ مې يو ټرانسفارمر سماوه، کرنټ ونیولم او لاسونه مې په کې وسوځېدل. تر دې وروسته روغتون ته ولېږدول شوم؛ هلته ډاکټرانو وویل، لاسونه به درڅخه پرې کوو او دواړه لاسونه يې راڅخه پرې کړل.»
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
اصغر ستانکزی
عبدالقادر مجرم
یوې پېښې مجرم له لاسونو بې برخې کړ
د مجرم په خبره تر دې وروسته چې په روغتون کې ډاکټرانو ورڅخه لاسونه پرې کړه، شاعري او لیک يې زور واخیست. د ده په خبره، په لومړي سر کې یې په پښه په قلم لیکل پېل کړل، خو کله چې له کمپيوټر سره لږ بلد شو، نو يې د لاس د گوتو پر ځای د پښو گوتي په کېبورډ کېښودې او اوس يې يو شمېر د پښتو کتابونه همداسې کمپوز کړي دي.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
2 نیمه سلیزې
عبدالقادر مجرم
د عبدالقادر مجرم پنځونه او نورې کارندتياوې
مجرمه تا دي یو څه کړي ضرور - هسې یې نه درماتول لاسونه
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
1 نیمه سلیزې
عبدالقادر مجرم
د عبدالقادر مجرم پنځونه او نورې کارندتياوې
ښاغلی مجرم وايي خپل تخلص یې ځکه مجرم غوره کړ چې په ژوندانه کې یې کړې تېروتنې منلې او ځان ورته مجرم ښکاري. ښاغلی مجرم د پښتو ژبې د ودې لپاره نه یوازې خپلې لیکنې او شعرونه د پښو په گوتو په کمپوټر کې کمپوزوي، بلکې د نورو لیکوالانو لیکنې هم کمپوز او چاپ ته چمتو کوي. دی په داسې سیمه کې چې په ښوونځیو کې یې پښتو ژبه نه تدریسېږي، يانې د خپل کلي کلاسیف الله ماشومانو ته په وړيا توگه زدکړې هم ورکوي او تر خپله وسه زده کوونکو ته پښتو ژبه ورښيي.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
په شل اوریزه نړیوالو لوبو د کوم افغان لوبغاړي اوسط (Average) لوړ دی:
عبدالقادر مجرم
د عبدالقادر مجرم پنځونه او نورې کارندتياوې
لکه خان عبدالغني خان چې به «گډې وډې» ليکلې او خورولې. عبدالقادر مجرم هم په خپلو ناولونو کې د لېونو په ژبه د عالمانو خبرې کوي. لکه د هغه ناولونه«شړق به يې واورې» او «ټولنه لېونۍ ده». عبدالقادر مجرم د پښتنو ښځو، مېرمنو او ښځمنو سره په ټولنه کې د زور زياتي او بې انصافۍ غندنه کوي او د سړو ځانغوښتنه، خود غرضي، لالچ او هغه ناروا زياتی ور په گوته کوي، چې دوی يې د ښځو سره کوي. په «بختيالۍ» ناول کې موږ ته پښتنه مېرمن د «بختيالۍ» په کردار کې په لوی اوچت او ارفع مقام ښکاره کېږي، چې بختيالۍ څومره په ساده ژوند کې د ټولنې د ظلم زياتي مقابله کوي. د خاوند تر وژنې وروسته له کلي څخه کډه کوي او په ښار کې په مزدورۍ لاس پورې کوي؛ په خپلو بچو تعليمونه کوي، انسانان ترېنه جوړوي او بېرته کلي ته راسنېږي، چې د علم رڼا خوره کړي. هم دغه رنگ خيال او فکر د مېرمن صفيه حليم په «زبېښاک» ناول کې هم شته. ښاغلي مجرم بختيالۍ د يوې پوهه او ځيرکې پښتنې پېغلې په ډول لوستونکو ته ورمعرفي کړې ده او ښودلي يې دي چې ښځه په کور کې د يو توکي يا يو شي نه، بلکې د ژوندي بنيادم په شان وي. ښه فکر لري او ښې غټې غټې فېصلې کولی شي او د سړو د نرگسيت تر حده په ځان غره فکر ته يې لته ورکړې ده، دا يې هم ښودلي چې ښځې د سړو نه ښې فېصلې کولی شي او د خپل پت او ننگ ساتلو لپاره د هر پهلوان مقابله کولی شي. بختيالۍ چي د کلي يوه ساده بې تعليمه پېغله وي، د خپل ژوند فېصله کوي، ورور ته واده کوي او پخپله د ورېندارې په بدل کې د هغې ورور ته واده شي. بيا د کلي د زورورو سره مقابله کوي او يوه ناروا فېصله هم نه قبلوي؛ خپل بچي ښار ته بوځي او هلته ښه ژوند تېر کړي او خپل بچي د تعليم او پوهي د وسلې سره خپل کلي ته راولي چې د جهالت تيارې رڼا کړي، خپل دوښمن وبښي او کلي ته هم يو نوی ژوند وروبښي.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
رییس احمدزی
30.33
30.25
عبدالقادر مجرم
د عبدالقادر مجرم پنځونه او نورې کارندتياوې
د شاعر او ليکوال عبدالقادر مجرم تر دې مهاله دا لاندې اثار چاپ شوي دي.
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
29.71
عبدالقادر مجرم
اخځليک
وېشنيزه: پښتانه شاعران وېشنيزه: پښتانه ليکوال وېشنيزه: پښتانه وېشنيزه: افغانان
د افغان کرېکېټ او لوبغاړو په اړه لنډ معلومات
یوورځنې نړیوالې لوبې:
27.35
راشد خان
45.50
24.00
23.10
�
په شل اوریزه نړیوالو لوبو کې په یوه لوبه کې تر ټولو زیاتې منډې:
75 منډې
72 منډې
69 منډې
عثمان غني
68 منډې
په شل اوریزه نړیوالو لوبو کې په صفر سوځول:
2 ځلي
میرویس اشرف
25 لوبو کې
ولس يار 2 لوبو کې 4  منډې
نورحمن
هو
ايمل بشریار
Emal Basharyar is an Afghan Political Leader
.tr
.trد انټرنیټ هیواد-کوډ د لوړې سطحې ډومین دی (Cctld) لپاره تورکيه.
په مدیترانیا کې د کډوالو لار
په مدیترانیا کې مهاجرت لارې د 1990 لسیزې راهیسې تړل شوي،افريقا او منځني ختيځ اروپا ته. د سمندر په واسطه د کډوالو وضعیت د اروپایي هیوادونو د سرحدونو تړلو سره موازي سره د غریب هیوادونو لپاره د ځانګړي توقیف ویزې ویزا رژیم تعقیبولو سره زیاتیږي. سمندر د خوشبو کښتیو څخه تیرېږي، ډیری وختونه د مایعاتو زاړه کښتۍ، د فایبرګلاس کښت یا ربړ کشتۍ.
سمندري لار
تر ټولو پخوانی لاره د مراکش ټاټوبي له اسپانیا سره نښلوي، د جبرالټ د تنګي له لارې او په تیرو کلونو کې یې پراخه شوې، تر دې چې نن ورځ ډیری کښتۍ په مستقیم ډول د الجزائر د اورسیسیان ساحل څخه اندیډیا او یا بلاریک ټاپو ته رسیږي. هسپانیه د دویم لاری د افریقا افریقی اتلان (مراکش، لویدیځ سهارا، موریتانیا، سینیګال ګامبیا او ګنی) د کاناډا ټاپوز ارپرپیلگو پورې.
په مرکزي مد يترانه  کي دغه څلور لاري دي، تر ټولو ډيره برخه د ليبيا د لوديځ د حوزی څخه ده، ترابلس ، ګرابول(Garabull) او زوارا٬ ترمنځ چی د لمپاسوسا ، سيسلي (Sicily) او د مالټا (Malta.) په لور روانه ده.
د دی سره موازي(يوشان) دوه نوري لاري دې٬ دوی د تونسیان ساحل د سوسی، مونسټیر او سوفکس تر مینځ لیمپیسوس ته، او شمالي ساحل د پنټليريا( Pantelleria).کې د بیټر او کیپ بون تر مینځ سره نښلوي.
په پای کې، د 2006 راهیسې، یو نوی لاره الجزائر او سرینیا سره نښلوي، د اناب ښارګوټی ته نږدې د ساحې څخه پیل کیږي.
په تیرو کې، مالتا د لیږد په بهیر کې یو مهم ګام و. په زرګونه کډوال هر کال په ټاپو کې د سیاحتی ویزې سره ځای پر ځای شوي او له دې ځایه په قبایلي ډول د سلیپ ساحل ته لیږل شوي.
بالاخره، په ختیځ مديترانیا سمندري لارو کې د ترکیې ساحل د ایجین سیند نږدې د یونان ټاپوګانو، په ځانګړي ډول سمو، مایتینین، چیو، او فارماکو سره نښلوي.
په اخر وروستیو لسيزو کالونو کې او ۲۰۰۰ ز کال  په پیل کې، زرګونو کډوال په مستقیم ډول کوديان د ترکې ساحل نه البانیا ته ليږدول ، ،دا يو لارده چې په ۲۰۰۷ کې يیLocrideدهستوګنې ساحو ته زرونه خلګ راوړل. د البانیا او فوګلیا تر منځ لاره د بلکان هیواد د پرمختللې سیاسي او اقتصادي ثبات سره پای ته رسیدلې ده.
د 2017 څخه پیل به، د قیمت لیګټریایا څخه ایتالیا ته ټیټه وي: نږدې 117000 نویو 2017 راځي که 23000 نیل 2018.
دغه الوتکه د 2019 کال په پای کې دوام وکړ.
فاطمه نظري
فاطمه نظري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
نقشبنديه طريقه
نقشبنديه د تصوف له ښوونځیو څخه گڼل کېږي.
هوښيار شئ
هوښيار شئ (Hokhiar Shai) (په انگليسي: Be Careful) په پښتو ژبه کې په وړومبي ځل په ټولنيزې رسنۍ فېسبوک جوړ شوى ټيلي فلم دى چې لارښود يې رحمت ديوان او پروډيوسر يې عبدالولي خان دى، په دې ټيلي فلم کې مرکزي رول رحمت ديوان او ملالۍ ترسره کړى دى.
جوړونکي
دا ټيلي فلم د تصوير پروډکشن له خوا وړاندې کېږي چې ډائريکټر او ليکوال يې رحمت ديوان دى، پروډيوسر يې عبدالولي خان او کېمره مېن يې صاحب جان عامر دى، ډائيلاگ يې رحمت ديوان او صاحب جان عامر ليکلي دي.
لوبغاړي
رحمت ديوان
ملالۍ
افسر افغان
محمد اشفاق
جاويد کوټوال
اجل خان
د ډائريکټر خبرې
د نوي کهول مشران په اکثريت کښې د انټرنېټ د منفي او مثبت کارولو د اثراتو نه بې خبره دي، مونږ ته پکار دي چې په ځوان کهول کښې د سوشل ميډيا د صحيح کارولو شعور پېدا کړو، ځکه چې په دې وجه زياتره جينکۍ په نقصان کښې وي.
د دې فلم په جوړولو زمونږ پنځلس کسيز ټيم درې مياشتې مصرف کړي دي. کيسه د ژوند د يوې رښتينې پېښې نه اخستل شوې ده، د کوم مقصد چې په ځوان کهول کښې دا شعور پېدا کول دي چې د فېسبوک کارول صرف د ښو مقصدونو دپاره کول پکار دي.
لنکونه
د هوښيار شئ فلم پرومو
د هوښيار شئ ټيلي فلم دوېمه پرومو
دا مې ټول قصور د يار دى
د سماء ټي وي راپور
هوښيار شئ ډرامه جوړه شوه
هوښيار شئ - د کليد راپور
هوښيار شئ ټيلي فلم به ډېر زر نندارې ته وړاندې شي
د کندهار ښاروال
د کندهار ښاروال د کندهار ولایت د ټولو ولسوالیو په جوړولو او بدلولو کي تر ټولو لوی لاس لري. ښاروال ته دا ډير کله د ولسمشر لخوا ورکول کیږي.
ابراهيم قاسيمي
ابراهيم قاسيمي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
د مایا قبيلې برخليک
یوه له عجیبه تاریخي پیښو څخه یوه یې د مایا توکم خلکو برخلیک دی. مایا په مرکزي امریکا کې یو عالي او لوی تمدن و، چې په مکسیکو، ګواتیمالا کې ژوند کوه، د تاریخي سرچینو په وینا د دې تمدن پیل د ۱۸۰۰ ق م څخه وو، مایا قوم کاروبار ستور پیژندنې، سوداګرۍ او جنګ وو، او که وغواړو پرتله يې کړو، یاد تمدن یو څه د روم تمدن ته ورته وو، خو حیرانتیا خبره دا ده چې دا ځواکمن تمدن ناڅاپه او په مرموز ډول ورک شو، تاریخ پوهان او لرغون پیژندونکي د دې تمدن د ورکېدو په هکله څه نه دې ويلي او نه پوهیږي چې واقعاً په دوی څه پیښ شوي. د مایا توکم د عجایبو څخه یو دا دی چې دوی حتی خپل عجیب یادداښت کې د نړۍ پای تاریخ په نښه کړی وو ، (چې د ۲۰۱۲ کال د دسمبر ۱۲ نېټه وه) که څه هم هیڅ ځانګړي پیښه په یاده نېټه کې ونه شوه او نړۍ لاهم په خپل حال روانه ده، خو ځینې په دې باور دي چې د مایا خلکو د نښه شوې نېټې څخه ممکن غلطه محاسبه شوې وي. دا نیټه د ۲۰۱۲ د دسمبر ۱۲ نه, بلکه کېدی شي ۲۰۲۲ وي. د دې مسلو سربیره د مایا د توکم د ورکېدو یو اصلي لامل ممکن اوږدې وچکالۍ وي، که څه هم نور لاملونه لکه جګړې، د هوا بدلون ، سیلابونه ، زلزلې طوفانونه او ناروغۍ لکه د طاعون یادونه هم شوې.
ژباړه: جمشيد صافی د نورو ښکلو او جالبو مالوماتو لپاره پاڼه خوښه کړئ 👇 https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=110087887695210&id=100910928612906
ماري ولايت
ماري ولايت (انگرېزي:Mary Province) د ترکمنستان د ولايتونو يا سيمو څخه يوه ده،په کال 2005 کې ددې سيمې د وگړو شمېر 1,480,400 و.ددې سيمې مساحت (رقبه) 87,150 مربع کيلوميټر (33,650 مربع ميل) ده او ولايتي پلازمېنه يې د ماري ښار دی.
وېشنيزه:د ترکمنستان ولايتونه
سالم الکتبی
سالم الکتبی د امارتاتو دی. هغه د عربي اماراتو د مطالعې "د متحده ایالاتو امارات او د فلسطین پوښتنه: تاریخی مطالعه" (دولة الإمارات العربیة المتحدة والقضیة الفلسطینیة: دراسة تاریخیة) د ۱۹۷۱ راهیسې د فلسطین مسلو په اړه د متحده عربي اماراتو د سیاسي ستراتیژۍ په موضوع کې خپره کړه.
حاجي سلطاني
حاجي سلطاني د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
۱۰۴ (عدد)
۱۰۴ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۱۰۳ څخه  مخکي او د ۱۰۵ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۰۴:
په کلینډر کې
۱۰۴ کولاي سي:
په کیمیا کې
۱۰۴ د ردرفورديوم اټومي عدد ده
سرچينې
وېشنيزه:۱۰۴ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
سویل ختیځه افريقا
سویل ختیځه افریقا د زمبابوې او سویلي افریقا په ګډون یو شمیر نور هیوادونه ګڼل کیږي. د یادې سیمې د قیق مرد ندی تعین شوی.
ټول تلوونکي یو، حتی ځمکه، حتی لمر
ټول تلوونکي یو ، حتی ځمکه ، حتی لمر ...
جاپاني ساینس پوهانو په دې وروستیو کې موندلي چې موږ ۲۰۰۰ نوري کلونه د شيدو لارې کهکشان په مینځ کې یو تور سوري ته د هغه وخت نه نږدې یوو چې مخکې مو فکر کاوه! موږ د کهکشان له مرکزي تور سوري څخه ۲۵۰۰۰ نوري کلونه لرې یو! له بلې خوا، په ثانیه کې ۷ کیلومتره د تور سوري په لور زموږ سرعت د پخوا په پرتله ډیر شوی! او اوس موږ په ثانیه کې د ۲۷۷ کیلومترو په سرعت سره د تباهۍ په لور روان یو!
دا هم وګوﺭی
ژباړه: جمشيد صافی پاڼه خوښه کړئ. https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=110346717669327&id=100910928612906
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
پیښه ۲۰۰۱ کال  سپټمبر ۱۱ تاریخ د سه شنبه ورځ دامریکا په نیویارک ښار پرنړیوال تجارتي شرکت باندې وشوه
دوه الوتکۍ پر ۸ : ۴۸ پر نړیوال تجارتی شرکت باندی وجنګیدلی یوه پر شمال برج او دوهمه بیا ک۱۸ دقیقی ورسنته پر جنوبی برج جنګیدله.
دریمه الوتکه بیا پر پنټاګون باندی وجنګیدله
څلورمه الوتکه بیا پر پنسلوانیا کی  وپرځول شوه ، موخه یې واشنګټن دی سی وه
د وژل شو تعداد:
۱ نړیوال تجارتی شرکت کی ۳۷۴۸
۲ پنټاګون کی ۱۸۹ شمول دی ۷۷ سيرلی
۳ پنسلوانیا ۴۴ تنه مړه وه
ځینی شنونکی په دې  باورچې امریکا ۱۵٪ په دي پېښه کې دخیل بولی  چې دا دې امریکا خپل پلان وه هدف یې دافغانستان نیول ول.
اواسرایل ۷ ٪ ځکه دخیل بولی چې موساد له پېښې مخکې خبر وه
د نړېوال سازمانونه په اړه معلومات
لیکنه: عبدالمنان دانش
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
اواسامه بن لادن القاعده ځکه ۴۷ ٪ دخیل بولي چې په یو ویډیوکې په خپله اقرار کوي.
پرافغانستان یی منفي تاثیر!
امریکا ۲۰۰۱ د اکتوبر ۷ ماښام ۸  : ۲۰ لومړی هوایی عملیات یی پرجلال اباد او کابل وکړل چې پر اوله شپه یې لس ګونه بې ګنا افغانان ووژل ،
د نړېوال سازمانونه په اړه معلومات
د نړیوال سازمانونو صلاحیت صلاحیت هغه اختیار ته وایی چی د یوی اساسنامی له مخی سازمان ته ورکول کیږی، تر څو د هغه په چوکات کښی خپل فعالیتونه سر ته ورسوی. که څه هم د یوه سازمان صلاحیت د اساسنامی له مخی ټاکل کیږی، خو د دی تر څنګ بیا هم په عملی ډګر کښی د سازمان صلاحیتونه له پامه غورځول کیږی او ډير ځله یو شمیر سازمانونه پداسی اقداماتو لاس پوری کوی چی له اساسنامی سره په ښکاره ټکر کښی وی. دلته پوښتنه پیدا کیږی، چی ایا اساسنامی عدم صراحت د سازمان په عدم صلاحیت تعبیرایدی سی او که نه؟ او بله دا چی ، ایا د سازمان صلاحیت باید په صریح ډول په اساسنامی کښی قید سی او که نه؟ د عدم صلاحیت په صورت کښی له کومی لارو چارو کولای سو د سازمان صلاحیت په نظر کښی ونیسو؟ دغو پوښتنو ته د ځواب موندنی لپاره دوه نظریی وړاندی سوی دی؛ ۱:- د تصریح سوی صلاحیت نظریه: ددی نظریی له مخی، نړیوال سازمانونه یوازی د ټاکلو دندو او واکونو په چوکات کښی د فعالیت حق لری او له دی پورته صلاحیت نه دی ورکړل سوی، یا په بل عبارت سازمان باید د خپلی اساسنامی د اصولو او مقرراتو له مخی عمل وکړی موسس هیوادونه هم باید د اساسنامی په چوکات کښی خپل فعالیتونه ترسره کړی. د دی نظریی پلویان اتریشی نامتو حقوقپوه هانس کلسن او پروفیسور رویټر دی.
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
دامریکا نه بښلي جنایتونه په افغانستان کې:
د نړېوال سازمانونه په اړه معلومات
۲:- د ضمنی صلاحیت نظریه: د اولی نظریی برعکس، د دی نظریی پلویان په دی باور دی چی د سازمان صلاحیت او واکونه یوازی په اساسنامی کښی په پیشبینی سویو مواردو پوری محدود نه دی، بلکی سازمان تر هغه بریده واک او صلاحیت لری، تر کوم ځایه چی ورته اړتیا لیدل کیږی حتی که دغه صلاحیتونه په اساسنامی کښی پیشبینی سوی هم نه وی. د نړیوالو سازمانونو ضمنی صلاحیت کولای سی په لاندی توګه وټاکو: ۱:- اساسنامه او نورو اړونده اسناد: لکه، د سازمان او غړو هیوادونو تر منځ په اساسنامی او د مقر په تړونونو کښی د پیژندل سویو مزایاوو او مصونیتونو څیړل.
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
۱ دمنع شو اسلحو استعمال
امریکا د هغه وسلو څخه استفاده وکړه چې پر ټوله نړۍ کی استعمال منع وه
د نړېوال سازمانونه په اړه معلومات
مصونیت هغه حق ته ویل کیږی چی د قانون له مخی یو شخص ته ورکول کیږی، تر څو د دندی د اجرا پر مهال له هر ډول جزایی، مدنی او اداری څار څخه خوندی وی، یا په عبارت مصونیت د کوربه هیواد د قضایی ادارو په وړاندی د خوندییتوب په معنی دی. دغه راز د کوربه هیواد په وړاندی د سازمان استقلالیت او خپلواکی هم ورته ویلای سو، له دی امتیاز څخه مطلب دادی چی نړیوال سازمانونو باید له هر ډول تیری، عدلی او قضایی تعقیب څخه خوندی وی، همدا راز له مزایا څخه موخه هغه ځانګړی امتیاز دی چی هر څوک یی د استفادی حق نه لری، د مزایا مفهوم تر ډیره په کوربه هیوادونو کښی د مالیاتی معافیت په برخه کښی کارول کیږی، د ویلفرډ جنکس په اند مزایا او مصونیتونه د نړیوالو سازمانونو په چارو کښی د دولتونو له لاسوهنی څخه مخنیوی کوی او هغوی ته استقلالیت بخښی. د نړیوالو سازمانونو د مزایا او مصونیتونو په موجودیت کښی هیڅ دولت حق نه لری چی د نړیوالو سازمانونو په چارو کښی مداخله وکړی او یا هم د سازمان له چارواکو څخه کوم ځانګړی کار د سر ته رسولو غوښتنه وکړی. د مصونیت ډولونه د نړیوال سازمانونو مصونیتونه په لاندی ډول ویشل سوی دی: » قضایی مصونیت » د نړیوالو سازمانونو او ډیپلوماټیک پلاوی د تاسیساتو مصونیت » د آرشیف، اسنادو او اړیکو مصونیت » د هر ډول تیری په وړاندی مصونیت » سیاسی پناه
۱:- قضایی مصونیت:- له قضایی مصونیت څخه موخه داده، کله چی ډیپلوماټانو د بهرنیو هیوادونو ته د ماموریت لپاره استول کیږی، د کوربه هیواد د نافذه قواینینو په وړاندی مسولیت نه لری او نه پری پلی کیږی، یا به بل عبارت ډیپلوماټیک مصونیت کولای سی د هیوادونو ملی حاکمیت په زیان او د یوی نړیوالی قاعدی لپاره د داخلی قوانینو تعطیل وګڼو، خو له دی سره سره ډیپلوماټیک مصونیت د یوه هیواد له کورنیو قوانینو څخه لوړ نه دی یعنی د داخلی قوانینو منل لازمی دی، خو د اجرا وړ نه دی. د نړیوالو سازمانونو او دولتونو تر منځ د اړیکو په اړه د ویانا کنوانسیون په ۳۱ ماده کښی د ډیپلوماټانو قضایی مصونیت په اړه داسی راغلی: ۱:- ډيپلوماټیک پلاوی په کوربه هیواد کښی قضایی مصونیت لری دغه پلاوی له مدنی او اداری مصونیت څخه هم برخمن دی خو لاندنی مواردو ورڅخه استثنا دی: الف – ډيپلوماټ د غیر منقوله توکو په اړه د دعوی حق نه لری مګر دا چی دغه توکی په ډيپلوماټیک ماموریت کښی د استفادی په موخه ورته په واک کښی ورکړل سوی وی. ب – د میراث په اړه دعوا، یو ډيپلوماټ نه سی کولای چی د وصی، موصی له، امین او د وارث په توګه په کوربه هیواد کښی دعوه اقامه کړی. ج – په حرفوی او سوداګریزو فعالیتونو پوری اړونده دعوی: ډیپلوماټان نه سی کولای چی له خپل رسمی دندی په وخت کښی په کوربه هیواد کښی کار و بار وکړی.
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
۲ په ډلیزه توګه د جنګی بندبانو وژل
د نړېوال سازمانونه په اړه معلومات
۲:- د ډيپلوماټیک پلاوی د مشر او کارکوونکو په وړاندی هیڅ راز اجرایوی اقدامات نه سی کولای، خو له هغو مواردو پر ته چی د لومړی مادی په ( الف – ب ـ او ج ) فقرو کښی ذکر سوی دی، په اجرایوی اقداماتو کښی به د شخص خوندیتوب او استوګنځی ته پوره پاملرنه کیږی. ۳:- د ډيپلوماټیک پلاوی مشر او کارکونکی په حقوقی او قضایی پیښو کښی د شهادت پر وړکړی مجبوریدای نسی. ۴:- د ديپلوماټیک پلاوی د مشر او کارکونکو قضایی مصونیت یوازی په کوربه هیواد کښی د اجرا وړدی او په خپل هیواد کښی له قضایی تعقیب څخه نه سی خوندی کیدای، د ویانا د ۱۹۷۵ کال پر کنوانسیون سربیره د ۱۹۴۶ کال کنوانسیون د ملګرو ملتونو سازمان د مزایا او مصونیتونو په اړه داسی حکم کوی: (( د ملګرو ملتونو، ودانی، شتمنی او توکی له هر ډول قضایی څار څخه خوندی دی، مګر دا چی دغه خوندیتوب په ځینو مواردو کښی صریح ډول له منځه تللی وی، دا خوندیتوب تر دی کچی دی چی ان د محکمی حکم هم په نړیوالو سازمانونو د اجرا وړ نه سی ګرځیدای. د مصوینت سلبول نړیوال سازمانونو او ډیپلوماټیک پلاوی ته د مصونیت منل، په کوربه هیواد کښی د هر ډول کړنو او فعالیتونو د مشروعیت په معنی نه دی. د مصونیت سلبولو په اړه پوښتنه رامنځته کیږی، چی که چیری یو نړیوال سازمان په کوربه هیواد کښی سرغړونه وکړی، حقوقی او حقیقی شخصیتونو ته زیان ورسوی، په دی صورت کښی څه مسولیت لری؟ عدالت باید پلی سی، چی له عدالت څخه موخه د خساری جبران دی، چی په دی سره د نړیوالو سازمانونو مصونیت او داخلی قوانینو تر منځ موجوده ټکر ته د هواری لاره پیدا کیږی، د دی ستونزی د حل داسی حل لار پیشبینی سوی ده چی نړیوال سازمانونه باید له خپل مصونیت څخه انصراف وکړی او دغه انصراف باید د سازمان له خوا په صریح او څرګند ډول اعلان سی. د ملګرو ملتونو په سازمان کښی دغه مسولیت هغی کمیټی ته سپارل سوی، چی د کوربه هیوادونو له خوا د موضوع د څیړنی په موخه جوړیږی او کمیټه د مزایا او مصونیتونو تر څیړنی وروسته د حل مناسبه لار وړاندی کوی. د یوه سازمان او کوربه هیواد تر منځ د اختلاف په صورت کښی، موضوع د ملګرو ملتونو عمومی اسامبلی ته وړاندی کیږی او عمومی اسامبله موضوع پریکړی لپاره نړیوالی محکمی ته کوی. له نړیوالو سازمانونو سره د ډيپلوماټیک پلاوی د مصونیتونو د سلبولو په اړه د ۱۹۷۵ کال کنوانسیون ۳۱مه ماده داسی وایی: ۱:- لیږدونکی دولت کولای سی چی د ډيپلوماټیک پلاوی او کارکوونکو قضایی مصونیت او هغه اشخاص چی د ۳۶می مادی پر بنسټ له مصونیت څخه برخمن دی سلب کړی.
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
۳ د انساني کرامت تحقیرونکي جیلونه
اراده
اراده، دارادې ذهني حالتونه دي چې فاعل ( استازی) په کې د عمل جريان ( بهیر) ته ځانونه سپاري او ژمنه کوي. پلان لرل چې سبا ته له ژوبڼ څخه ليدنه وکړې، د ارادې يوه بېلګه ده. د عمل پلان د ارادې منځپانګه ده، په داسې حال کې چې تعهد او ژمنتيا د دې منځپانګې پر وړاندې يوچلند ( سلوک ) دی. نور ذهني حالتونه کولی شي، د هغې د منځپانګې په توګه د عمل پلانونه ولري. کله چې يو چا ته يو پلان ښه ښکاره شي، مګر له ارادو سره توپير لري؛ ځکه چې دوی د دې پلان د درک کولو لپاره يو عملي ژمنتيا ( تعهد) نه رانغاړي. بريالۍ ارادې، د يوه عمل د ارادي جريان ( بهیر) په اړه راوړي، په داسې حال کې چې نابريالۍ ارادې، په داسې کولو کې ناکامېږي. ارادې، لکه: د نورو ذهني حالتونو په شان، اراديت لري، يعنې دا چې دوی د چارو ممکن حالتونه څرګندوي.
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
لکه : ګوانتانامو زندان کیوبا کې ده   بګرام زندان پروان کې   قندهار زندان