cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د هندي-يوناني پاچايۍ تاريخ
د هندو-يوناني پاچايانو تر منځ ډېر تاریخونه، سيمې او اړيکې ازمايښتي دي او په بنسټيز ډول پر سکه پېژندنې په تحليلونو (د ځايونو، په سکو د ليکونو، نښانونو، فلزکارۍ، طرزونو موندل)، يو څو کلاسلیکو ليکنو، او هندوستاني ليکنو او ډبرليکونو د شواهدو ولاړ دي. د «Demetrius» له پړاو وروسته د پاچايانو، نېټو او سيمو لاندې نوملړ د (Osmund Bopearachchi) او (R. C. Senior) له تر ټولو تازه او پراخه تحليل څخه اخيستل شوی دی.
په شمالي هندوستان بريد، او د هندو-يوناني پاچايۍ په نوم پېژندل کېدونکې پاچايې، په شا اوخوا 200مخزېږديز کې هغه مهال پيل شوه، کله چې د يوناني-باختري پاچا (Euthydemus I) زوی (Demetrius) له هندوکش څخه خپل سرتيري واړول. شونې ده چې (Apollodotus) په سويل کې مخکې تګ کړی وي، په داسې حال کې چې (Menander) وروسته لا زيات د ختيځ پر لور د بريدونو مشري وکړه. د نوموړي له فتوحاتو وروسته، (Demetrius) ته د «ανικητος» ("Anicetus، نه ماتې نه خوړونکی") لقب ورکړل شو، دا هغه لقب و چې له دې وړاندې کوم بل هېڅ پاچا ته نه و ورکړل شوی.
د ابتدايي يوناني بريدونو ليکلی شواهد د «Strabo» او «Justin» په يوناني ليکنو، او د نورو د منځه د «Patanjali، Kālidāsa او Yuga Purana» په سنسکريتي لیکو کې پاتې دي. سکې او د ابادۍ ثبوتونه هم د ابتدايي يونانيي لښکرکشيو تر حده تاييد کوي.
يوناني-رومي سرچينې
يوناني-باختريان د هندوکش له پاسه واوښتل او د اراکوشيا د سيمې بيا نيول يې پيل کړل، چېرته چې د چندرګپت له خوا له «Seleucus» څخه د دې سيمې له تر لاسه کولو مخکې يونانيان مېشت وو. د کراکس «Isidore» په دې ځای کې يوناني ښارونه تشریح کوي، چې د يو نوم يې «Demetrias» و، شونې ده چې دا نوم د فاتح «Demetrius» په وياړ ورکړل شوی وي. د Strabo په وينا، یوناني وړاندې تګ د لنډ مهال لپاره په ختيځ هندوستان کې د شونګا تر پلازمېنې پاټلي پترا (اوسمهال پټنه) پورې وشو:
"له دې وروسته د هندوستان په ختيځو برخو کې، موږ ته ټولې هغه برخې معلومې شوي دي، کومې چې د هايپانيس په بله غاړه پرتې دي، او همدا راز د هايپانيس ورهاخوا د ټولو هغو برخو په اړه، د کومو په اړه چې له سکندر وروسته د هغو له خوا يو روايت اضافه کړای شوی دی، څوک چې د هايپانيس څخه مخکې تر ګنګا او پاتلي پترا پورې ولاړل".
—  Strabo, 15-1-27 د لومړۍ مخزېږدېزې پېړۍ یوناني تاريخپوه «Apollodorus»، د «Strabo» په حواله ټينګار کوي چې باختري يونانيانو د  «Demetrius I» او «Menander» په مشرۍ هندوستان نيولی، له هايپانيس څخه مخکې د هماليا پر لور تللي وو او په دې ډول يې د ستر سکندر تر مشرۍ لاندې يونانيانو په پرتله ستره سيمه اشغال کړې وه: "يونانيان د هندوستان مالکان شول او د سکندر په پرتله دوی ډېرې قبيلې نيولې وې – په ځانګړي ډول د Menander په مټ، ځکه ځينې يې هغه په شخصي ډول او نور يې د باختريانو د پاچا د Euthydemus د زوی Demetrius له خوا رام شوې".
—  Apollodorus, quoted in Strabo 11.11.1 رومي تاريخپوه «Justin» هم د هندو-یوناني پاچايۍ يادونه کړې ده، يو "Demetrius، د هندوانو پاچا" ("Regis Indorum") په اړه وضاحت ورکوي، او تشريح کوي چې د هغه له نيولو وروسته «Eucratides» په بدل کې هندوستان په خپلې واکمنۍ کې شامل کړ" ("Indiam in potestatem redegit") (په درېيمه مخزېږديزه پېړۍ کې د Megasthenes د سفارتونو له زمانې څخه هندوستان د هند ټولې نيمې لويې وچې په توګه پېژندل کېدو، او د Eratosthenes په څېر جغرافيه پوهانو يې نقشه جوړه کړې وه). Justin همدا راز Apollodotus او Menander هم د هندوستانيانو د پاچايانو په توګه ياد کړي دي.
یوناني او هندوستاني سرچينې ښودنه کوي چې يونانيان تر پاټلي پترا پورې ولاړل، تر دې چې بېرته شاتګ ته اړ کړای شول. شونې ده چې دا مخکې تګ د « Menander» په نوم د تر ټولو مهم هندو-يوناني پاچا (A.K. Narain او Keay 2000) د واکمنۍ پر مهال شوی وي، او غالباً دا د لنډمهالي بڼې پوځي مخکې تګ و، شونې ده چې د سيمه ييزو هندوستاني ايالتونو سره په اتحاد کې شوی وي. دايمي هندو-يوناني واک یوازې د کابل له درې څخه نيولې بیا تر پنجاب پورې او له هغې څخه يو څه مخکې تر ختيځ پورې غزېدلی و.
په سويل کې، يونانيانو د سند او ګجرات له سيمو څخه لاندې ممبي (بمبي) سره نږدې سورت تر سيمې (يوناني: Saraostus) پورې ځايونه ونيول، په کومو کې چې مهم بندر «باري ګازا» (باهروچ) هم شامل دی، لکه چې ډېرو ليکوالانو تاييد کړې ده (Strabo 11;  د Erythraean Sea  Periplus, څپرکی. 41/47) او لکه څه ډول چې د هندو-يوناني واکمن «Apollodotus I» له سکو څخه ثابتېږي: "يونانيانو... يوازې پټالينا ونه نیو، بلکې همدا راز، پاتې ساحل يې هم ونيو، کوم ته چې د Saraostus او Sigerdis پاچايي ويل کېږي".
— Strabo 11.11.1 د لومړۍ پېړۍ د Erythraean Sea  (Periplus) په باري ګازا کې ګڼې يوناني ودانۍ او کلاوې تشريح کوي، په داسې حال کې چې دا په تېروتنې سره سکندر ته منسوبې شوي دي، او په دې سيمه کې د هندو-يوناني سکو د چلېدو ګواهي ورکوي: "د دې هېواد ګڼ مېشته ښار مياننګر دی، له کومه ځايه چې د وړيو ډېر رخت باري ګازا ته راوړل کېږي، په دې سيمو کې د سکندر د جګړو نښې تر اوسه موجودې دي، لکه لرغوني قبرونه، د کلاوو دېوالونه او لويې څاه ګانې".
— ''Periplus, Chap. 41'' "په باري ګازا کې اوس هم د يونان د سپينو زرو لرغونې سکې موجودې دي، چې له دې هېواد څخه دي، په يوناني تورو ليکل لري، همدا راز د هغو خلکو وسايل چې له سکندر، Apollodorus او Menander څخه وروسته يې واکمني وکړه".
— ''Periplus Chap. 47'' د لرغونو ليکوالانو (Pliny, Arrian, Ptolemy او Strabo» څخه، د ولايتونو، واليانو يا ساده سيمه ييزو دندو يو نوملړ او د هندو-يوناني پاچايۍ په داخل کې يوناني ښارونه تشخيصيدای شي(که څه هم ځينې يې ورک شوي دي)، چې د سند له حوزې څخه نيولې بيا د ګنګا د پورته درې تر حوزې پورې رسېږي. Greek provinces in India according to Classical sources:
۱۶۸ (عدد)
۱۶۸ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۱۶۷ څخه  مخکي او د ۱۶۹ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۶۸:
په کلینډر کې
۱۶۸ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۱۶۸ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
بوينگ بي ۲۹
بوینگ بي ۲۹ الوتکه کولای شي په یو ساعت کې ۵۸۴۵ کیلومتره الوتنه وکړي چې جگ والی به په فضا کې ان تر ۳۱ زرو پورې رسیږي او کولای شي په یو ساعت کې ۶۰۰ کیلومتره لاره و وهي. دا الوتکه د کالیبر په نوم په ۱۲ مسلسلو او یو شل ملي میتري توپ مجهزه ده او کولای شي نهه ټنه چاودیدونکي توکي ولیږدوي، د دې الوتکې باډۍ او بدنه د مرمۍ ضد له ښیښې څخه جوړه شوې. د دې الوتکې له نوم اخیستو سره د جاپان پر هیروشیما او ناکازاکي باندې جاپانیانو ته د اټومي بم برید ور په یادوي.
سرچینې
د محمد الله آرین پښتو بلاگ
لړم
لړمان (په لاتين: Scorpionida) د آراخنیډا څخه دی چی اته پښې او زهر لرونکي نیش لري. د لمړ نیش د لکۍ پر سر باندي پروت دي. لړمان په ځانگړي ډول په شپه کی ښکار کوی او په گرمو سیمو کی ژوند کوي.
توصيف
لړمان د آراخنیډا څخه تر ټولو پخواني ژوی دي چی د سيلورين په وخت کی (۴۴۳ میلیونه کاله مخکې) یی ژوند کول. په اوس وخت کی لړمان په گرمو سيمو کی په دښته او جنگل کی ژوند کوي. نوموړي ژوي د وینو د جریان جهاز آزادي سیستم او نلي زړه لري. د عصبي سیستم یی د دوو لویو غوټو او اتو کوچنۍ غوټو څخه جوړ شوي دي. د لړم ښځينه معمولا ۲۵ ځوانکان لري چی پر خپل ملا باندي وړي. لړم په ځانگړي ډول غنې او نورو حشرې ښکاري کوي. که لړم پر کوم سړي باندې نیش ولگوي، دغه سړی د ډیر درد احساس کوي او ان په ځینو مواردو کې د لړم د زهرو له کبله مري. خو که د لړم زهر د درملو په توگه وکارول شي نو پخپله دردونه له منځه وړي. همداراز د لړم زهر د تومورونو او رگونو په درملنه کې هم کارول کیږي.
د لړمانو ډولونه
وېشنيزه:غڼه ډوله ژوي وېشنيزه:لړمان
د کمپیوټر ارزښت
په ورستیو لسیزو کې  د کمپیوټر پیدایښت د ژوند په هره برخه اغیزه کړي،حتی ویلی شو په ځینو چارو کې ی نه تصور کیدونکي اغیزه لري. له دې ډلې څخه کولی شو د الکترونیکي زده کړو، الکترونیکي تجارت او داسي نورو یادونه وکړو چې د کمپیوټر په پیدایښت سره یې نسبت پخواته خورا ډیر بدلون کړی دی، له بله اړخه  د بشر د پوهې پراخوالی او  د علم پر مختلفو برخو کې د مالوماتو تولید له کمپیوټر کاروني پرته نا ممکن دي او همدا رنګه کمپیو ټر د Data  په ساتلو، څیړلو او ارزولو کې خورا مرسته کوي.
دا به قبوله کړو چې سافټ ویر ، هارډ ویر او کارکوونکی د کمپیوټري سیستمونو دری اړینې او مهمې برخي دي. له شک پرته د کار کوونکو مؤثر ټریننګ د سافټ ویر او هارډ ویر  څخه د مناسبې او صحیح ګټه اخیستنې لپاره  خورا لوړ اهمیت لري. له همدې کبله د پوهنې وزارت د کمپیوټر زده کړه او  کمپیوټر کارونه په ښوونیزو  پروګرامونو کې اضافه کړه.
د زده کړي اصطلاح په خپل ذات کې و سیله ده چې انسانان د هغې په واسطه خپل مسلکې ژوند ته بڼه ورکوي او له خپلې خوښې سره سمه روښانه راتلونکي جوړه وي. څرنګه چې پوهیږی د انسان د ژوند یوه شیبه هم له  زده کړي څخه خالي نه ده، هیڅ انسان به پیدا نشو کړای چې په ژوند کې یې څه نه وې زده کړي او یا یې هم چاته څه نه وې ښوولې. البته د ژوند خوند په همدې کې دی چې انسان تل په زده کړه او ښوونه کې قرار ولري. پس په همدې بنسټ کولی شو زده کړه او ښوونه د ژوندې پاتي کیدو د کلیمې په نوم ونموو.
ځکه هر څومره چې زده کړه او ښوونه په ښه ډول صورت ونېسي په هماغه کچه ژوند بامعنی او خونده ور کیږي.
او په دې ور برسیره د ټولنې لپاره د یو فعال او ګټور غړي په توګه پیژندل کیږي چې هر ټولنه دا ډول وګړو ته اړتیا  او درناوی لري.
فضل حمید
رئيس (فلم)
رئيس (انګليسي: Wealthy) د 2017 کال د هندوستان هېواد یو اکشن او جرم تریلر فېلم دی چې د راهول دهولاکيا لخوا ډاېرکت شوي دی او د  ګاوري خان، رتیش سدهواني او فرهان اختر لخوا د  ريړ چيلز انټرټاېنمينټ او ايکسېل انټرټاېنمينټ فېلم جوړونکو کمپيانو تر نظر لاندې توليد شوي دی. د دې فېلم لوبغاړي شاهرخ خان, ماهره خان او نواز الدین صديقي دي.
سرچينې
وېشنيزه:د 2017 فېلمونه وېشنيزه:هندي فېلمونه
صيفره نيازي
صيفره نيازي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
عبدالقادر خان خټک
عبدالقادر خان خټک (زوکړه ۱۰۶۳ سپوږميز لېږدي کال -مړینه ۱۱۲۸ س ل کال) د لوی افغانستان يو لوی پښتو ژبی شاعر، ليکوال، ژباړن او د خوشحال خان په زامنو کې تر اشرف خان هجري وروسته دويم زوی دی.
مخینه
عبدالقادر خان خټک هم د (۴۷) کالو په عمر کې داسې شعرونه وویل، چې د هغه په اندازه هم ډیر کم شاعران پیدا کېږي او د خپل پلار پیروي یې وکړه. هغه د نقشبنديه طریقې له پیروانو څخه وو او د تصوف څلور طریقې یې تیرې کړې وې. د هغه په شعرونو کې د تصوف څرک په څرگند ډول لیدلی شو او د عشقي شعرونو تر څنگ یې د اتلولۍ د تورې او زړورتوب روحیه په ښکاره غبرگون مومي. عبدالقادر خان خټک هغه شاعر دی چې ظلم یې غندلی، محکوم کړی او د هغه پر ضد یې شعرونه ویلي؛ ټولنيزه برخه یې په څومره ښکلي انداز کې راوړې، لکه چې وایې:
ځوانمرد هغه دی لــــــــــکه شمع
سربېره پر دې، عبدالقادر خان د شاعرۍ تر څنگ د لیکوالۍ او ژباړې پوره استعداد درلود. لکه څنگه چې ورښانه ده، د روښانیانو او خوشالانو غورځنگونو په پښتنو کې په شعوري توگه سیاسي بیداري راپیدا کړه، قومونه او ولس یې خپل ملي او کلتوري گټو ته راوبلل. په دغه وخت کې عبدالقادر خان خټک هم په دغه چاپیریال کې ژوند کاوه او د خپلو خیالاتو او جذباتو څخه یې خپل قوم ته په شعوري توگه خدمت وکړ. دغه وخت چا د تورې، چا د قلم په مټ خپله ملي هاند و هڅه (مبارزه) د ځمکواکو (فیوډالو) مغولو پر ضد پر مخ بیوله او د ښکېلاک له جغ نه د ازادولو پر لور هڅې روانې وې چې د هغوی په رڼا کې سړی کولای شي د هغه د ټولنيز او سیاسي ژوند اړخونو باندې و غږیږي.
عبدالقادر خان خټک د پوهانو له ليده
د خټکو له سرسري تاریخه دا څرگندیږي چې عبدالقادر نه یوازې شاعر، بلکې د خپل ننگیالي پلار او وروڼو غوندي د قلم په څنگ کې د تورې خاوند هم وو. اوڅار ختیځپوه انگریز میجر راورټي د عبدالقادر په اړه داسې لیکي: «عبدالقادر د تورې هم دومره مېړنی وو لکه د قلم او شاعرۍ چې وو. دا هغه شاعر دی چې د پېښور ضلعي د مغولي ښار څخه د نوښار گیلا د درژ میلتو څخه وروسته ونیول او ۳۰۰۰ مغول یې مات کړل... همدارنگه عبدالقادر له خپل پلار سره د کال ۱۰۸۵ د گنبت په جگړه کې د حکومت پر ضد له شیر محمد بنگښ سره جنگیدلی دی. په دې جگړه کې عبدالقادر خان ټپي شو او ډیر خلکو ته زیان ورواوښت. دغه پېښې ته خوشال خان داسې نغوته (اشاره) کړی ده»:
ښه ځوانان چې د گنبت په میدان ومړ - د هر ځوان په زړه کې ننگ افغاني ده
همگي ځوانان زما د زړه ارمان دی - پکښې بیله د عبدل تانده ځواني ده
د غلیم سره په اس غاړه غړۍ شو - د عبدل په مړنتوب بخره کاندې ده
له خپله بخته و چا ته زاړ کړو - د چرخ ناسزا یې و چاته شمار کړو
له ښکلیو ډک دی د کابل شهر - هومره څه نشته چې یو ترې یار کړو
د عبدالقادر د شعر او شاعرۍ په اړه ځینو شاعرانو او لیکوالانو خپل الواکونه (نظریې) څرگندې کړې دي. په دې ډول اشرف خان هجري یې بحر بولي:
قادرخان که بحر بولم دروغ نه دی - چې فکر د اصلی دره مصدر دی
سعید خټک پخپل دیوان کې د عبدالقادر یادونه داسې کړې ده:
د حلوا يې خبیص لږ دی پخوني هم اکل نان پزان اکل یې ډیر دی دا پټ ندی د عاقل دلته یو عبدالقادر دی د خبیص حلوا مايل پير محمد کاکړ: د عبدالقادر او د شرف خان د شهر په کالب کې، رنگین او سوځونکي بللی دی.
بیا رنگ شعر بیان عبدالقادر کړ - د اشرف دی هم تر ده نه سوزان شعر
قاسم علي خان اپريدي د نورو سترو شاعرانو په ډله کې د عبدالقادر یادونه کړې ده:
تیر شو وخت د رمان اوس دی زما - که دولت و که خوشحال و که میزا
میرعلی عبدالقادر که سکندر و - که اشرت که ارزني، مخلص جدا
استاد عبدالحی حبيبي د عبدالقادر خان خټک د دیوان په سریزه کې داسې ليکي: «عبدالقادر د شعر او ادب د صنایعو او بدایعوو په ادا کې ښه استاد دی او په کلام کې يې لومړی مزيت دا دی چې پيچلي مضامین په ساده گۍ او سلاست سره ادا کوي، او په شعر کې يې د ژوندانه ټول اړخونه مومدل کیږي.»
استاد صدیق الله رښتین د پښتو ادب تاریخ کې د دغه لوی شاعر په اړه داسې لیکي: «عبدالقادر یو خوږ ژبی او نقطه سنح شاعر وو؛ هغه عشقي، تصوفي، اخلاقي او اجتماعي اشعار ویلي دي، خو په شعر کې يې د تصوف رنگ غالب دی. شعر یې ساده او خوږ دی.»
دوست محمد خان کامل مومند هم د عبدالقادر د شاعرۍ ځینې خصوصیات په گوته کړي او وایې: «عبدالقادر د خپل ستر پلار خوشال خان شاگرد او د شاعرۍ ټول ډولونه لکه: غزل، مثنوي، قصیده، رباعي، قطعه او... په خپل اشعارو رانغښتي دي.»
دیوان
د عبدالقادر خان حټک دیوان لومړی ځل پر ۱۹۳۸ ز کال په کندهار کې د استاد حبیبي په سریزه او سمونه چاپ شوی دی. دويم ځل په پېښور کې د همیش خلیل لخوا په ۱۹۶۷ ع. کال کې چاپ شوی دی. درېیم ځل په ۱۹۶۹ ز کال کې د انورالحق په زیار د چاپ میدان ته راوتلی دی. څلورم ځل پر ۱۹۷۲ ز کال په پېښور کې بیا چاپ شوی. په دیوان کې ۲۶۹ غزلي، ۲۳۳ څلوریزي، او ۱۱ بوللې راغلې دي. پېنځم ځل د پروفیسور پروفیسر جهانزیب نیاز له خوا پر ۲۰۰۲ ز کال چاپ شوی دی.
گلدسته
دغه اثر د سعدی د (گلستان) کټ مټ پښتو ژباړه ده چې په خوږ او روان نثر یې ليکلې او د گلدستې نوم يې ورکړی دی. دغه ژباړه پر ۱۱۲۶ هـ کال پای ته رسېدلې ده. گلدسته پر ۱۹۶۱ هـ کال په پېښور کې چاپ شوې ده.
یوسف او زلیخا
دا کتاب د جامي له پارسي مثنوي څخه، چې هغه هم له عربي څخه په نظم اړولې او بیا په پښتو خفیف بحر ترجمه شوې او د اورنگ زیب په وخت کې په ۱۱۱۲ هـ کال نظم شوی دی. عبدالقادر د یوسف زلیخا په پای کې داسې ویلي دي:
چې خفیف بحر شرین کا - هغه کس سحر مین کا
ما شیرین بخر خفیف کړ - بې جوابه مې حریف کړ
د یوسف زلیخا کيسه لومړی ځل پر ۱۸۷۱ ز کال، دويم ځل پر ۱۸۸۰ ز کال د ډیلي په یوسفي چاپخونه کې چاپ شوې ده. درېیم ځل پر ۱۸۹۷ ز کال د کابل په دارالسلطنه چاپځای کې او څلورم ځل پر ۱۹۲۲ ز کال په لاهور کې چاپ شوې ده. د یوسف او زلیخا له کيسې څخه پروفیسور ډورن په خپل نښير (د پښتو منتخبات) او راوړتي په خپل اثر (گلشن روه) کې خوښونې رانقل کړې دي.
حدیقه خټک
دا نښير پر ۱۱۱۰ هـ کال په نظم لیکل شوی دی. د پټې خزانې ليکوال محمد هوتک د (خټکو حدیقه) کتاب په نظم لیکل شوې بڼه پر ۱۱۴۰ هـ کال د پښتونستان په ډېره اسماعيل خان کې لیدلی دی. دا کتاب پر ۱۹۶۹ ز کال د سید انورالحق په سریزه او زیار په پېښور کې چاپ شوی دی.
نصیحت نامه
دا اثر هم منظوم دی او د تجنیس صنعت په اساس د دوه ييزې (مثنوي) په فورم کې لیکل شوی دی. د دغه نښير یوازې پېنځه بیتونه میندل شوي او د استاد حبیبي له خوا د عبدالقادر خان په دیوان کې ورزيات شوي او چاپ شوي دي.
د بردې بولـلې ژباړه
دا د عربي مشهور قصیدي ژباړه ده. د بردې بوللـه (قصیده) پز ۱۳۴۵ هـ کال په لاهور کې چاپ شوې او په ۱۳۵۳ هـ کال په پيښور کې هم له چاپه راوتلې ده.
څلویښت حدیثه
دغه اثر له یوې پنځه سوه بیتیزې مجموعي څخه عبارت دی چې د څلويښتو حدیثونو ژباړه ده. په دغه اثر کې دیني او اجتماعي مسایل راغونډ شوي دي.
د عبدالقادر د شعرونو بېلابېل اړخونه: د عبدالقادر د دیوان له څېړنې دا څرگندیږي چې هغه یو خوږ ژبی او روان شاعر دی. دی د روانۍ او اسانۍ په سبک کې د رحمان بابا د ښوونخي ملگری دی او ادبي استعارو او نورو رنگینیو کې د خپل پلار د پوهنځي شاگرد دی. هغه ليکي:
هر غزل مې مبرا دی له تکلیفه - په ساده پښتو ویل شیرین کلام یم
د عبدالقادر په اشعارو کې هغه عشقي، ټولنیز، اخلاقي، سیاسي او تصوفي مسایل لیدل کېږي چې په ټولنه کې شته دي.
عشقي: عبدالقادر په عشقي مسایلو کې ډیرې چیغې او نارې سورې وهلې او د رښتونې عشق د ژوندانه د ټولو څانگو اساسي بنسټ گڼي:
ستا په زلفو کې هرگوره زړه پریشان شو - مسلمان دې نه کا خدای په هندوبار گډ
سرو لبانو یې قیمت د لعلو کم کړ - سپینو غاښو یې بې اب گوهر هم لا
یار مې تله د باغ په لور کاندي پوهیږم - کل په حسن ځینې پور کاندي پوهیږم
ډیر هوښیار به لیوني کاندي پوهیږم - کرشمې د پریوارې بې څه نه دي
ښه چې ژبه دې قلم شوه په مجلس کې - شمعي تا چې د خپل سوز قصه ویله
ساقي مې چې راکوې په قهقه خانده - زده کړه دا د صراحیو له قلقله
له مستۍ مې ښیښه پرېوته له لاسه - ساقي قهر راته مه کوه ځواني ده
مخ لکه افتاب د خپل مین ته ځلوه - زړونو د غمازو لکه موم پرې ویلوه
د عبدالقادر د شعر ټولنيز اړخ
عبدالقادر د یوې ټولنې په برخه کې داسې نظر لري او وایي چې نیکمرغي د هغه چا په برخه ده چې د نورو په زیان کې خپله گټه ونه لټوي، او د نورو لپاره بله شمع شي.
د خټک د شعر سبک
چې يې تللم په خندا خندا ديدار ته - اوس يې درومم په ژړا ژړا مزار ته
هر سحر سترگې د گل په اوښکو ډکې - په دا باغ کې بې ژړلو خندا نسته
د تجنيس بېلگه يې
سل زخمه که وخوري ترې به يو څاڅکى پرې نه وزي - هسې رنگ وچه د صورت کا مينه وينه
خوب به يې بدل په بيدارۍ خوشي په وير شي - هر چې يې په زړه کې د دلبرو مينه وينه
د شاعرۍ په فن کې د يو شاعر کمال دا دى چې شعرونه يې پاخه، متين او د مطلب ښه والى پکې ساتل شوى وي. په دې رباعي کې يې د مطلب ټولې ښېگڼې ساتلې دي:
باران ورېږي څڅواکى څاڅي - نسيم راوالوت سنبل پرې ناڅي
اسباب د عيش واړه موجود دی - ساقي ته گورو که دى راپاڅي
اندونه (افکار) يې
د عبدالقادر خان په آثارو کې پر عشقي شعرونو سربېره، اخلاقي او ټولنيز مضامين هم شتتون لري. خټک د تصوف په نړۍ کې استادانه افکار لري، ځکه چې هغه په کړن کې په اجتماع کې ورگډ وو، په عرفان او تصوف کې د شيخ سعدي لاهوري معتقد وو.د ساري په توگه په لاندنيو بيتونو کې د قدرت د جمال تماشا په څه صراحت او سلاست ښيي:
دلبر مخ راته ښيي په هر آئين کې - که په تور کې جلوه گر شي که په سپين کې
که په زلفو کې ځاى وکا زړه راکاږي - که په سترگو په رخسار او په جبين کې
په څراغ کې تجلي وکا پتنگ ته - بلبلانو ته ښکاره شي په نسرين کې
په هر څه کې گوره يار عبدالقادره - که دې نشته شک گومان پخپل يقين کې
د شعر بېلگه يې
په ښوره مځکه کې کله زراعت شي - د امېد تخم هرگز پرې ضايع مه کړه
عاقبت به د حرمان ورغوي ژوي - يو زمان دې بدان نه شي چا کره
خر که هر څو بې تمېز دى - چې بار وړي هسې عزيز دى
اوښ غڅکى چې باربردار وي - له ظالمه بزرگوار وي
دد چې ومري ترې ددي ځي - دى و دوزخ ته په بدي ځي
چې قانع په يوه څاڅکي - شو صدف قيمتي گوهر يې ځي
چاپ شوي نښيرونه يې
عبدالقادر خان تر ۶۰ شپیتو زیات نښيرونه کښلي، خو پرته د شپږو او د معما څخه د نورو اثارو نومونه اوس چاته نه دي معلوم. د عبدالقادر خټک هغه اثرونه چې د زماني د سیلاب څخه خوندي پاتې او چاپ شوي دي او موږ ته معلوم دي، هغه دا دې:
۱- دیوان، د ۱۹۳۸ ز کال لومړی چاب، کندهار.
۲- گلدسته. ۳- یوسف او زلیخا.
۵- نصیحت نامه.
۷- څلويښت حدیثونه.
خير محمد
خير محمد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
د هويلند موسقيتو
د دې الوتکې بدنه له لرگي جوړه شوې او د دې له امله چې په دوهم نړیوال جنگ کې یې ډيرې الوتنې وکړې د لرگینې عجیبې الوتکې نوم یې خبل کړ، د دې لرگینه بدنه د دې لامل کیږي چې له رادار څخه ورکه شي او له ځمکې څخه له توغول شوي توغندي څخه هم ځان وژغوري، له دې سره سره چې دا الوتکه ډير کم وزن لري خو کولای شي ۹۰۷ کیلوگرامه وزن ولیږدوي او د فوق العاده حیرانونکي جوړښت له امله د ځمکې له سر څخه له درې میتري الوتنې نیولې بیا تر ۳۱ زرو پایو پورې الوتنه کولای شي.
سرچینې
د محمد الله آرین پښتو بلاگ
وېشنيزه:بم غورځونکي الوتکې
د سوالبرد والي
د سوالبرد والي (Sysselmannen på Svalbard) هغه شخص ته وايي چې په سوالبرد کې حکومت استازیتوب کوي.
والي د ناروې و عدلیې وزارت ته راپور ورکوي، مګر دا د چاپیریال ساتنې، د قانون پلي کول ، استازیتوب، منځګړیتوب، او مدني معاملات لکه واده، طلاق په شمول په ټوله سیمه کې د ناروې ټولې ګټې ساتي. د دریځ یوه مهمه برخه په بارینټسبورګ کې له ټولنې سره د ښو کاري اړیکو ساتل دي.
د ولايت مقام ددې مسؤلیتونو د پوره کولو لپاره ډیرې چورلکې، سنو سکوټر، سپیډ بوټ او نور وسايل لري. د ولايت مقام کلنۍ بودیجه د ناروې پارلمان (ستورتينګه) لخوا ټاکل کیږي. او دا بودیجه شاوخوا ۶۰ ملیونه کرونه ده چې لویه برخه یې د ټرانسپورت لپاره کارول کیږي.
سرچینې
وېشنيزه:د سوالبرد اړوند
د انسان پوهنې تاريخچه
په دې مقاله کې د انسان پوهنې يا انسان پېژندنې تاریخچه (انتروپولوژي) په اصل کې  د ۱۸ او ۱۹ پېړۍ د عصري انسان پېژندنې مخکينيو جوړونکو ته وايي. په خپله د انسان پېژندنې اصطلاح چې د رنسانس دورې پر مهال د يو نوي پوهنيز ويي په توګه رامنځته شو، تل «د انسان د څېړلو يا پوهې معنا لرلې ده. په دې پوهه کې رانغاړل کېدونکي موضوعاتو او اصطلاحاتو په تاريخي ډول توپير کړی دی. ياد موضوعات او اصطلاحات د انتروپولوژي د پرمختګ د دوران په پرتله اوسمهال يو څه زيات بشپړ يا پراخه دي. د عصري ټولنيزې او کلتوري انسان پوهنې يا انتروپولوژي د يوې پېژندنې يا څرګندونې لپاره لکه څرنګه چې يې په برتانيا، فرانسه او شمالي امريکا له له نږدې ۱۹۰۰ راهيسې پرمختګ کړی دی، د انتروپولوژي تر عنوان اړونده برخې وګورئ.
ايتمولوژي
د انتروپولوژي اصطلاح (anthropology) په ښکاره ډول د يوناني (ἄνθρωπος) او (-λογία ) څخه جوړ شوی ترکيب دی، چې لومړۍ برخه يې د “Anthropos” يانې انسان يا انساني موجود (د انسانيت يا بشريت پع معنا سره درک کېږي) او دويمه برخه يې فرضي برخه د “logia” يانې څېړلو يا مطالعې په معنا سره ده، چې په ټوله کې د انسان د څېړلو يا مطالعې پوهې ته وايي. که څه هم ياد ترکيب په يوناني يا لاتيني کې ناڅرګند دی، چې ايا د لرغوني دورې او که د منځنۍ دورې پورې اړه لري. د انسان پېژندنې اصطلاح په لومړي ځل په پاشلي يا تيت او پرک ډول د فرانسې رنسانس په پوهنيز ډول لاتيني “anthropologia” کې راڅرګندېږي، چې ياده اصطلاح په کې د فرانسوي “anthropologie” اصطلاح زېږوي، چې وروسته همدا اصطلاح انګليسي ژبې ته د “anthropology” په بڼه لېږدول کېږي. بايده ده چې انتروپولوژي اصطلاح د ويوکو په هغې ټولګي پورې اړه لري، چې د “logy” په وروستاړي سره توليد شوې ده. لکه archeo-logy [لرغون پېژندنه]، bio-logy [د ژونديو موجوداتو پوهه او داسې نور چې د لوژي يا ځيني وختونه لوجي (logy) وروستاړی د مطالعې يا پوهې په معنا سره دی.
د يوناني “Anthropos” او لاتيني “logia” ګډه ځانګړتيا ياد ترکيب د نوي لاتيني په توګه په نښه کوي. که څه هم په لرغوني يونان کې د يادې معنا د وړاندې کولو په موخه د “logia” په نوم کوم خپلواک اسم نه شته. د λόγο (logos) ويی ياده معنا لري. جېمز هنټ (James Hunt) په ۱۸۶۳ ز کال کې د رئيس او بنسټګر په توګه د لندن د انسان پېژندنې ټولنې (Anthropological Society of London) ته په خپله لومړنۍ وينا کې د نوموړې اصطلاح د ژغورلو هڅه وکړه. نوموړي بايد ده چې په معياري لرغوني يوناني قاموس کې له ارستو څخه د “anthropologos” اصطلاح وموندله، چې د نوموړي په وينا ياد ويی د «د انسان د ويلو يا چلند کولو» په توګه راپېژني. دا نظريه په بشپړ ډول هيله بخښونکی فکر دی، لکه څرنګه چې ليډيل (Liddell) او سکاټ (Scott) د دې معنا «له شخصي خبرو اترو سره د مينې يا لېوالتيا» په معنا سره بيانويږ که چېرې ارسطو چې د “logos” پلوی فيلسوف دی دا ډول ويی له ټينګې ارادې پرته توليدولی شوی، نو ښايي دا به هغه وخت و چې تر ياد نوم لاندې هيڅ کومه د پېژندلو وړ انتروپولوژي يا انسان پېژندنه نه وه.
که څه هم د انتروپولوژي د لرغوني مفهوم نه شتون يوه د اشتقاق ستونزه نه ده. ليډډل او سکاټ د “logia” په وروستاړي پای ته رسېدونکي ۱۷۰ يوناني ترکيبي ويي لېست کړل، چې د يو توليدي وورستاړي په توګه يې د وروستۍ کارونې د سم يا کره ثابتولو لپاره بس يا کافي وو. لرغونو يونانيانو زياتره وختونه د هغه ترکيبونو په جوړولو کې له وروستاړو څخه ګټه اخيستله، چې بله خپلواکه بڼه يې نه درلوده. د اشتقاق يا ايتمولوژي قاموسونه له “legein” څخه “-legia” وروستاړی “logos” ته ورګرځولو يا منسوبولو کې متحد دي، چې “legien” د «ټولولو» په معنا سره دی. راټول شوي شيان په اصل کې نظريات او په ځانګړي ډول کلام يا وينا کې نظريات دي. د امريکايي ميراث قاموس (American Heritage Dectionary) بيانوي: «(دا يو له) مستقاتو څخه دی، چې په خپلواک ډول “logos” ته جوړ شوی دی». د دې مورفولوژيکي ډول له يو معنوي يا ذهني اسم “log-os” يا “log-ia” (کيفيتي معنوي يا مجرد) څخه دی.
د تاريخ پوهه
د انسان پېژندنې تاريخپوه ماروين هاريس (Marvin Harris) په دې وينا سره د انسان پېژندنې نظريې راپورته کېدل (The Rise of Anthropological Theory) پيل کوي، چې انسان پېژندنه يا انتروپولوژي «د تاريخ پوهه ده». نوموړی وړانديز نه کوي چې د تاريخ نوم دې انتروپولوژي ته بدل شي يا دا چې د تاريخ او له تاريخ څخه مخکې تر منځ توپير نه شته او يا دا چې انسان پېژندنه شته ټولنيزې لارې چارې يا تمرينونه نه مني. ځکه چې د تاريخ هغه عمومي معنا چې دا يې د انتروپولوژي په تاريخ کې لري، ترلاسه کېدونکې برېښي. نوموړی لکه څرنګه چې د کلتوري انسان پېژندنې بنسټګر کارولی دی، «تاريخ» په يو ځانګړې معنا يا حس کې کاروي؛ د Herbert Apencer په بله وينا «د ټولنې طبيعي تاريخ» يا «د انسانيت نړيوال تاريخ»، چې دا د اتلسمې پېړۍ د روښانفکرۍ دورې موخه ده. لکه څرنګه چې طبيعي تاريخ د اوس او پخوا ژونديو موجوداتو ځانګړتياوې رانغاړي، نو کلتوري يا ټولنيز تاريخ د تېرې او اوسنۍ ټولنې ځانګړتياوې رانغاړي. ياد تاريخ مستند تاريخ او له تاريخ څخه مخکې دوره دواړه رانغاړي، مګر ميلان يې د ځانګړو نه تکرارېدونکو تاريخي پېښو په پرتله د بنسټيز پرمختګ يا ودې پر لور دی.
د هاريس په وينا د ۱۹ پېړۍ انسان پېژندونکي د دې انګېرنې يا شونتيا له مخې نظريې ورکولې، چې د ټولنې پرمختګ يو لړ قوانين څاري يا تعقيبوي. نوموړی په شلمه پېړۍ کې د يادې نظريې له لاسه ورکول د هغه انکار له مخې نه مني، چې هر ډول قوانين د پوهېدلو وړ دي يا دا چې شته بنسټونه پر لرغونو بنسټونو باندې هر ډول تکيه لري. نوموړي د هغوی لپاره د نظر کښنيز يا ايديوګرافيک اصطلاح رامنځته کړه. له بله پلوه د ۱۹ پېړۍ نظريات د قانون ايښودنې وړتيا لري، يانې په دې معنا چې دوی قوانين چمتو کوي. نوموړی د انسان په پوهه کې د تاريخ د قوانينو لپاره د پلټلو د کړنلارې يا ميتودولوژيکي لومړيتوب د څرګندولو تکل يا اراده کوي. نوموړی «د تاريخ د عمومي نظريې» په لټه کې دی. د قوانينو به اړه د نوموړي ادراک يا پوهېدنه په دې ډول ده: «زه باور لرم چې د ټولنيزې کلتورې ښکارندې په برخه کې د ډارويني تګلارې ورته والی د چاپيريالي تخنيک يا “techno-environmental” او اقتصادي تخنيک يا “techno-economic” معينيت اصل دی. نوموړی کلتوري مادي اصالت ته لکه څرنګه يې چې په کلتوري ماترياليزم يا مادي اصالت تر سرليک لاندې کتاب کې په بشپړ ډول ليکلی دی، د کلتور د پوهې لپاره هڅه يا مبارزه بولي.
په بل ځای کې نوموړی «زما د تاريخي معينيت نظريات» ته اشاره کوي او وروستی هغه داسې راپېژني: «د کلتوري ښکارندو په منځ کې د معينيتي اړيکې له مخې کله نا کله زما معنا دا وي، چې تر ورته حالتونو يا شرايطو لاندې ورته بدلېدونکي يا بې پايښته د ورته پايلو څرګندولو هڅه کوي». پېښېدلو يا نه پېښېدلو ته د خپلواکۍ د يو درجې تر لاسه کولو په موخه د هڅو کارونې معنا لري، مګر په سخت معينيت کې د معلومه ورکول شويو لاملونو، پايلې او د دې معنا لري، چې هم همغه پايله بايد پېښه [ترلاسه] شي. که څه هم بېلابېل فيلسوفان په بېلابېلو حواسو کې د معينیت فلسفه کاروي. هغه معينيتي عنصر چې هاريس يې ويني د انسان د ټولنيزي مهندسۍ يا اداره کولو کمښت دی: «خپلواکې ارادې او اخلاقي ټاکنې په په حقيقت کې په همدې ډول د ټولنيز ژوند د تکاملي سيستمونو په واسطه پر غوره شوي لوري باندې د پام وړ اغېزه نه ده لرلې.
هاريس (Harris) د ۱۹ پېړۍ له نظر سره همغږی دی، چې قوانين د ازمايښتي ثبوت لنډيزونه دي: «... ټولنيزې کتلوري هستۍ د ځانګړو يا مشخصو اشخاصو د چلند او فکر له سيده يا ناسیده (مستقيم يا غير مستقيم) کتنې څخه جوړې شوې دي...». بنسټونه فزيکي واقعيت نه دی، يوازې خلک فزيکي واقعيت دی. کله چې دوی په ټولنه کې عمل کوي، نو د تاريخ له قوانينو سره سم يې کوي، چې په اړه يې نه پوهېږي. له همدې امله د خپلواکې يا ازادې ارادې هيڅ تاريخي عنصر نه شته. په ټوله کې د ۲۰ پېړۍ د انسان پېژندنې د پوهانو په څېر هاريس د ازمايښت پر اصالت يا د لومړنيو معلوماتو ټولګې ته زيات ارزښت ورکوي. دا دنده بايد د روزل شويو څارونکو له لورې تر سره شي.
Main Page/potd
<div class="" style="margin:0 auto; margin-top: 1em; " id="mainpage-potd"><div style="width:100%; height: auto!important; max-width: 500px!important;">
شيخ احمد
شيخ احمد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
وېشنيزه:د ولسي جرگې غړي
ميرمن سلطنت کوهي
ميرمن سلطنت کوهي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی.
اورو لانکاسټر
اورو لنکستر(په انگریزی:Avro Lancaster ) د څلور ماشینونو یوه بم غورزوونکې الوتکه ده چی په دوهمه نړیواله جگړه کې د بریټانیا د پاچایی ځواکونو لخوا کارېده. د اورو لنکستر تر ټولو ښه الوتکه یاده شوې، د شپې د الوتنې وړتیا لري او کولای شي چې لس ټنه چاودیدونکي توکي ولیږدوي او په دوهمه نړیواله جگړه کې دې الوتکې وکولای شول چې د الماني خلکو کورونه او کارخانې ترې خوندې پاتې نه شي.
سرچینې
د محمد الله آرین پښتو بلاگ
وېشنيزه:بم غورځونکي الوتکې
جي کی چيسترتون
ګيلبرت کييت چيسترتون KC*SG [د ستر سينټ ګوري د اسقفي خپرونې زړه ور قوماندان: Knight Commander of the Pontifical Order of Saint Gregory the Great] (ژوند: ۱۸۷۴ می ۲۹ څخه د ۱۹۳۶ ز کال جون تر ۱۴ پورې) يو انګليسي ليکوال، فيلسوف، د دينياتو ناروحاني پوهاند او ادبي او هنري کره کتونکی و. نوموړی د «تناقض شهزاده» ګڼل کېږي. ټايم مجلې د نوموړي د ليکنې سبک په دې ډول ذکر کړ: هر وخت چې شوني وي چيسترتون خپل ټکي په نامتو ويناوو، متلونو او رمزي يا مجازي کيسو سره رامنځته کړي، نو لومړي په پاملرنې سره دننه....
چيسترتون د Father Brown په نوم خيالي يا افسانوي پادري-موندونکی [کتاب] رامنځته کړ او يو د بخښنې غوښتنو په اړه يې وليکل. ان ځيني هغه خلک چې له نوموړي سره مخالف وو، د دې ډول کارونو پراخه غوښتنه کول يې د کلکې عقيدې (Orthodoxy) او د تل پاتې شخص (The Everlasting Man) په توګه وپېژانده. نوموړي په عادي ډول ځان يو کلک عيسوي مذهبه ګڼه او خپل دا دريځ يې د کاتوليک دين په پلوۍ سره نور هم څرګند کړ، چې په پای کې د انګليس کليسا پالنې (Anglicanism) له سترې کليسا څخه رومن کاتوليک پالنې ته واوښت. ژوندليک ليکونکو نوموړی د داسې برياليو ليکوالانو لکه ماتيو ارنولډ (Matthew Arnold)، توماس کالايل (Thomas Carlyle)، جان هنري نيومن (Johan Henry Newman) او جان رسکېن (John Ruskin) ځايناستی بولي.
د ژوند لومړي وختونه
چيسترتون د لندن د Kensington په Campden Hill کې زېږېدلی دی، چې د (Marie Louse, nee Grosjean) او (Edward Chesterton (۱۹۲۲ – ۱۸۴۱ز کلونه) زوی دی. نوموړي ته د يوې مياشتې په عمر د انګليستان کليسا کې د تعميد غسل ورکړل شو، که څه هم کورنۍ يې په خپله په نامنظم ډول د يوپالنې پېروي کوله. د هغه د خپلې ژوند ليکنې له مخې د يو ځوان په توګه نوموړی له جادو سره مينه درلوده او له خپل ورور Cecil سره يو ځای يې Ouija boards [يوه تخته چې څنډو ته يې توري، ګڼې او نورې نښې ځای پر ځای شوي دي او ګومان کېږي، چې يوه ناسته کې د خلکو پوښتنو ته ځواب ووايي] وازمايله. د St Paul په ښوونځي کې يې زده کړې وکړې او وروسته يې د انځورګر جوړېدلو په موخه د هنر اسليد ښوونځي (Slade School of Art) کې ګډون وکړ. Slade د University College London يوه څانګه ده، چې چيسترتون په کې په ادبياتو کې هم ټولګي واخيستل، مګر په يو مضمون کې يې هم بری ليک تر لاسه نه کړ. نوموړي په ۱۹۰۱ کې له Frances Blogg سره واده وکړ، چې د ژوند تر پايه سره يو ځای واوسېدل. چيسترتون د انګليس کليسا پالنې ته د بېرته ستنېدلو امتياز خپلې مېرمنې ته ورکړ، که څه هم وروسته يې د يادې کليسا پيروي «بې خونده پېروي» وګڼله. هغه په ۱۹۲۲ ز کلونه کې په بشپړ ډول رومن کاتوليک ته ننوت. ياده جوړه د کوچنيانو له لرلو څخه بې وسه وه.
د نوموړي د ښوونځي د وختونو يو ملګری د Clerihew [يو څلور کرښيز شعر، چې د ژوند ليک منځپانګه لري] رامنځته کوونکی Edmund Clerihew Bentley و. چيسترتون په خپله هم ورته څلور کرښيز شعرونه وليکل او د (پيل کوونکو لپاره ژوند ليک «۱۹۰۵»: Biography for Beginners) په نوم د خپل ملګري د شعرونو لومړنۍ چاپي ټولګه يې انځورګري کړه، چې د يادو څلور کرښيزه شعري بڼه يې نامتو کړه. نوموړی د Bentley د زوی Nicolas مذهبي پلار شو او (هغه سړی چې پنجشنبه و: The Man Who Was Thursday) ناول يې Bentley ته په يو شعر ليکلو سره پرانيست.
۱۶۹ (عدد)
۱۶۹ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۱۶۸ څخه  مخکي او د ۱۷۰ وروسته موجود دي.
جي کی چيسترتون
مسلک
چيسترتون په لومړيو کې له هنر سره ستره ليوالتيا او په کې ستره وړتيا ښکاره کړه. نوموړي د انځورګر جوړېدلو پلان جوړ کړی و او ليکنه يې يوه منظره څرګندوي، چې ذهني نظريې يې په مادي او د يادونې وړ انځورونو کې وپوښلې. که څه هم د نوموړي خيالي کيسې پټې لنډې اخلاقي کيسې درلودلې. Father Brown د جرم په صحنه کې په پرله پسې ډول د ترهول شويو وګړو ناسم ليد سموي او په پای کې يې له مجرم سره لالهانده کوي، چې د پېژندنې او توبې خپله ملا وزمه يا روحاني ونډه پلي کړي. د بېلګې په ډول: په قيصه کې «الوتونکي ستوري»، Father Brown د خپل جرمي ژوند د پرېښودلو په موخه د مشعل ځانګړتيا غواړي: «په تا کې اوس هم ځواني او درنښت او ښه خوی شته؛ فکر مه کوه، هغوی به په دې راکړه ورکړه کې دوام وکړي. وګړي ښايي د ښه والي د کچې يوه لړۍ وساتي، مګر هيڅوک هم تر اوسه نه دی توانېدلی، چې د بدۍ يوه کچه وساتي. هغه سړک ښکته او ښکته ځي. مهربانه سړی څښي او ظلم کوي؛ بې پردې يا سپين ويونکی شخص وژل کوي او بيا يې په اړه دروغ وايي. زيات هغه خلک چې زه يې پېژندم، ستا په شان يې يو ريښتنی سرکښه او د شتمن يو خوښ يا بختور غل اوسېدل پيل کړل او په سرېښت کې نښتي پای ته ورسېدل.
۱۶۹ (عدد)
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۶۹:
جي کی چيسترتون
مسلک
د چيسترتون مناظره کول خوښېدل او زياتره وخت د George Bernard Shaw، H. G. Well، Bertrand Russel او Clarence Darrow غوندې وګړو سره په دوستانه ډول عمومي بحث کې بوختېده. د نوموړي د خپل ژوندليک له مخې، هغه او Shaw په يو بې غږه فلم کې د شپونکيانو ونډې ولوبولې، چې هيڅکله خپور نه شو. چيسترتون د ۱۹۱۴ جنوري پر ۷ باندې له خپل ورور Cecil او راتونکې ښينې (Ada) سره په ګډه دEdwin Drood  د وژنې لپاره د  (John Jasper) په د ملنډو محاکمه کې برخه واخيسته. چيسترتون قاضي و او George Bernard Shaw د منصفه هيئت د مشر ونډه ولوبوله.
۱۶۹ (عدد)
په کلینډر کې
۱۶۹ کولاي سي:
جي کی چيسترتون
مسلک
چيسترتون (Chesterton) يو لوی سړی و، چې ۶ فوټه او ۴ انچه (۱،۹۳ متره) لوړوالی او نږدې ۲۰ ټنه او ۶ پونډه (۱۳۰ کېلوګرام: ۲۸۶ پونډ) وزن يې درلود. د نوموړي ګېډبند يا د ملا اندازې د لومړۍ نړيوالې جګړې پر مهال يوه لنډه کيسه رامنځته کړه، چې لندن کې يوې ښځې وپوښتل چې هغه ولې محاذ کې نه دی؛ نوموړي ځواب ورکړ: «که تاسې چېرې اړخ ته ګردچاپېر لاړه شې، وبه وينئ چې زه [محاذ کې] يم». په يوه بله موکه هغه خپل ملګري جورج برنارد شا (George Bernard Shaw) ته يادونه وکړه، «چې ځان ته دې وګوره، هر څوک به فکر وکړي چې يوې ښځې انګليستان باندې بريد کړی دی». شا ځواب ورکړ چې «ته دې ځان ته وګوره، هر څوک به فکر وکړي چې ته يې لامل شوی يې». يو ځل P. G. Wodehouse په خورا لوړ غږ يو ټکر د «داسې غږ لکه G. K. Chesterton چې د ټيم پر تخته يا څادر باندې غورځېږي» په توګه بيان کړ. چيسترتون په عادي ډول پيک لرونکي او مروړل (ګونجې شوې) خولې اغوستله، د تورې لښته به يې په لاس کې وه او سګرټ به يې له خولې څخه د باندې زنګېده. نوموړي د هغې انګېرل شوي ځای يا رېل ګاډي د هېرولو طبيعي ميلان درلود، چې دې به ورته يا په کې تګ کاوه. داسې راپور هم ورکړل شوی دی، چې چيسترتون په بېلابېلو وختونو کې له يو ناسم درک څخه خپلې مېرمنې Frances ته ټيلګرام استولی دی او لکه «زه په مارکېټ هاربوورغ کې يم. زه بايد چېرته اوسم؟» غوندې شيان يې په کې ليکلي دي، چې هغې ورته «کور» ځواب ورکړی دی. نوموړي په خپله دا کيسه بيان کړه، که څه هم د نوموړي په خپل ژوندليک کې د هغه د مېرمنې ادعا شوی ځواب نه مني.
۱۶۹ (عدد)
سرچينې
وېشنيزه:۱۶۹ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
د یهودانو خلاصون
د یهودانو خلاصون د روښانتیا پېر څخه وروسته او د یهودانو له روښانتیا پېر سره هم‌مهال ؤ. بېلابېل هېوادونو پخواني پرخیز هغه قوانین چې د یهودځپنې په موخه، په یهودمېشتو سیمو کې پلي کېدل، فسخ او یا هم بدل کړل. مخکې تر خلاصون، ډېري یهودان په استوګنیزو مېنو کې له پاتې ټولنې څخه ګوښه کړل شوي وو؛ خلاصون، د هغه مهال اروپایي یهودانو ستر ارمان ؤ، چې په خپلو ټولنو کې یې، نورو سترو ټولنو کې د ګډېدلو او د پراخو لوړو زده‌کړو ترلاسه کولو په موخه کار کاوه. وروسته له‌دې چې یهودانو بشپړ مدني حقوق ترلاسه کړل، ډېري د اروپایي مدني ټولنې سیاسي او فرهنګي فعالان شول. هغو د انګلستان او امریکا په څېر، نورو هغو هېوادونو ته کډه وکړه چې لا ښه ټولنیز او اقتصادي فرصتونه یې وړاندې کول. ځینو اروپایي یهودانو سوسیالیزم او ځینو نورو یې صهیونیزم ته مخه کړه.
جي کی چيسترتون
مسلک
په ۱۹۳۱ ز کال کې بي بي سي چيسترتون د راډيوي خبرو اترو د يوې لړۍ وړاندې کولو په موخه راوبله. نوموړي په لومړيو کې په ازمايښتي ډول ومنله. که څه هم له ۱۹۳۲ ز کال څخه د هغه تر خپلې مړينې پورې يې په کال کې له ۴۰ څخه زياتې خبرې اترې وړاندې کړې. نوموړي ته له سکرېپ څخه د تياري پرته د ويلو اجازه ورکړل او وهڅول شو. دې چارې د هغه خبرو اترو ته اجازه ورکړه، چې يو دننه شخصيت وساتي؛ لکه څرنګه چې له نوموړي سره د خپرونو پرمهال د هغه مېرمنې او ميرزا ته يې د کېناستلو د اجازې پرېکړه وکړه. د بي بي سي يو چارواکي د چيسترتون له مړينې څخه وروسته څرګنده کړه، چې «په يو بل کال يا ورته نږدې وختونو کې به ښايي چيسترتون د خپرونې له ځايه يو واکمن غږ جوړ شوی وی.
د یهودانو خلاصون
مخینه
یهودان، د اروپا د تاریخ په اوږدو کې، له ګڼ‌شمېر بندیزونو سره مخ وو. د ۱۲۱۵ ز کال د لاترانو د څلورمې شورا راهیسې، مسیحي اروپاییانو به یهودان او مسلمانان اړ کړل چې ځانګړي کالي واغوندي (د بېلګې په توګه: یهودان به اړ وو ترڅو «یهودي خوله» په سر او «زېړ نښان» پر کالیو ولګوي)، ترڅو له مسیحیانو سره یې توپیر وکړای شي. پر خپلو مذهبونو باندې عمل کول یې تحدید شوي وو او اړ وو ترڅو ځانګړي تحلیفونه او لوړې وکړي. کومو هېوادونو کې چې به رایې کارېدلې، یهودانو د رایې کارولو حق نه‌درلود؛ یهودان، له ناروې، سویډن او سپانیا په څېر ځینو هېوادونو څخه، د ۱۵مې پېړۍ په وروستیو کې، وشړل شول، او په رسمي توګه، پر ننوتلو باندې یې بندیز لګېدلی ؤ.
جي کی چيسترتون
مسلک
چيسترتون د Detection Club غړی و. ياد کلب د برتانوي پټو ليکوالانو يوه ټولنه وه، چې په ۱۹۲۸ ز کال کې يې Anthony Berkeley بنسټ ايښی و. نوموړی د يادې ټولنې د لومړي رئيس په توګه وټاکل شو او له ۱۹۳۰ ز کال څخه تر هغې مودې پورې يې خدمت وکړ، چې په ۱۹۳۶ ز کال کې يې E. C. Bentley ځايناستی شو.
د یهودانو خلاصون
مخینه
په کال ۱۷۹۰ ز، په متحده ایالتونو کې، ولسمشر جورج واشنګټن د یوه لیک له لارې بیان کړه چې یهودان په امریکا کې، خپل مذهب باندې د عمل کولو حقوقو په شمول، له نورو واړو امریکاییانو په څېر، له یوشان برابرو حقوق څخه برخمن دي. سره له‌دې، یهودي تبصره کوونکي وایي چې ان تر ۱۸۴۵ ز کال پورې په ځینو سیمو کې به یهود هېوادوال په لوی لاس له سیاسي منصبونو څخه ګوښه کېدل. په حقیقت کې، امریکایي یهودانو سیاسي حقوق په ۱۸۰۰ ز لسیزه کې او مدني حقوق په ۱۹۰۰ ز لسیزه کې ترلاسه کړل.
د ۱۷۹۱ ز کال د سمپټمبر پر ۲۸مه، د فرانسې له اوښتون څخه وروسته، دغه هېواد کې یهود وګړو خلاصون وموند. هغه مهال په فرانسه کې ۴۰،۰۰۰ یهودانو ژوند کاوه او لومړني کسان وو چې د خلاصون له امله له رامنځ‌ته شویو فرصتونو او ننګونو سره مخامخ شول. د فرانسوي یهودانو ترلاسه شوې مدني برابري، نورو اروپایی یهودانو لپاره یوه بېلګه وګرځېده. یهودي وګړو لپاره نوي فرصتونه چمتو شول، او د برابرۍ دغه لړۍ یې کرار، کرار د نړۍ نورو برخو ته هم وغځېدله. هالنډ په ۱۷۹۶ او ۱۸۳۴ ز کلونو کې، یهودانو ته له غیریهودو سره مساوي حقوق وروبخښل. ناپلیون له فرانسې بهر خپلو اروپایي فتح شویو سیمو کې یهودان ازاد کړل (د لا زیاتو معلوماتو لپاره «ناپلیون او یهودان» ته مراجعه وکړئ). یونان په ۱۸۳۰ ز کال کې یهودانو ته مساوي حقوق په پام کې ونیول. خو دا هومره غټه خبره نه‌وه، تر هغو چې د ۱۹مې زېږدیزې پېړۍ په نیمایي کې د اوښتونونو په پایله کې، یهودي سیاسي غورځنګونو په لویې بریتانیا، منځنۍ او ختیځې اروپا کې د دولتونو د قانع کولو لپاره هلې‌ځلې پیل کړې ترڅو یهودانو ته برابر حقوق ورکړل شي.
د خلاصون غورځنګونه
د یهودانو د خلاصون غورځنګ لومړني پړاوونه د هغو ټولیزو خوځښتي هڅو یوه برخه وه چې د اقلیتي پوړ د ازادۍ او حقوقو ترلاسه کولو په موخه ترسره کېدلې. په‌داسې حال کې چې دا یو غورځنګ ؤ، خو په ورته مهال کې د برابرو حقوقو په لټه کې هم ؤ. نو له‌دې، امله د خلاصون غورځنګ به یو اوږد بهیر ؤ. د یهودانو لپاره د مساوي حقوقو مسأله په بېلابېلو هېوادونو کې اساسي قوانینو او مدني حقوقو له غوښتنو سره ګنډه خوړلې وه. د هاینریچ هاینه، یوهان یاکوبي، ګبریل ریسر، بېر ایزاک بېر، او لیونل ناتن روچیلد په څېر یهودي سیاستوالو او روښاندو، نه یوازې په ځانګړې توګه یهودانو ته، بلکې د ټولو لپاره، د خپلواکۍ او سیاسي ازادۍ ترلاسه کېدلو په موخه، عمومي غورځنګ کې ونډه واخېستله.
ملخ
ملخان يا رښتياني ملخان (علمي نوم: Caelifera) د سموزروالو حشراتو یوه څېرمه طايفه (څېرمه ډله) ده. د دي ژويو ټوله طايفه ۱۳ زړه ډوله ملخه لري چې په ۸ سوپر کورنيو، ۲۸ کورنيو او ۲۴۰۰ جنسو ويشل کېږي. (د بېلگی په توگه: په منځنۍ اروپا کې ۱۰۰ ډوله ملخه ژوند کوي.) اوسني ملخان ۲۰۰ میلیونه کاله مخکې رامنځ ته شوي ول.
ځانخبري مو له درانه خوبه راویښوي
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
ملخ
توصيف
ملخان بوټي خوړونکي ژوې دي چې اوږدوالی یې ۷ – ۷۵ سانتيمتره وي خو ځيني ملخان چې په ځانگړي ډول په گرمو سيمو کې ژوند کوي نو اوږدوالی یې ۱۲ سانتيمترو ته رسېدلای سي. نوموړي ژوي قوي کرغښی، شين یا نسواري رنگ، دوه مرکبې سترگې اودوه لونډه آنتینه لري. رښتياني ملخان لکه ټول سموزرولو حشراتو غوندی ځانگړي ږغ (آواز) جوړوي چې فرى كوينسى (گڼوالی) یې ۳ زره – ۱۵ زره Hz وي. د اورېدلو غری یې د اېنسیفېرا د حشراتو په مقابله کې د نس په لومړنی برخه کې پروت دي. ملخان د لمرلرونکو او گرمو سيمو سره ډېر میننه لري. ملخان درې ژوندي (پراختيايي) مرحلې هگی - حوری - بالغ ملخ لري. هر حوری ۵ ژوندي مرحله لري. د ملخ ښځينه په سوری کې هگی اچوي چې د بلغم په مرسته پوښ شوي دي. د ملخانو ښځينه د نارينه څخه لوي دي. د دي حشرو په هکله معلوم دي چې په لويو سيلونو کې لېښي او د کرهڼې حبوبات (غله) خوري او ويجاړ کوي. هر سيل ۷۰۰ میلیونه - ۲ میلیارده ملخه درلودلای سي.
ځانخبري مو له درانه خوبه راویښوي
د لوراند او لورین الله په نامه
ځانخبري مو له درانه خوبه راویښوي
ملخ
د ملخ ډوله ژويو طبقه بندی
وېشنيزه:سيخ وزري خوځندکې وېشنيزه:خوځندکې وېشنيزه:ملخان
ځانخبري مو له درانه خوبه راویښوي
لیکنه: اجرالدین اقبال
سریزه
د طالبانو تر را پرځېدو روسته، لویدیزه نړۍ چې را حشر شوه ؛ نو دومره ډنډورې یې پیل کړې چې په افغانستان کې د اروپا مارشال پلان تطبیقو، له افغانستانه به گلزار جوړوو، چې اسلامي نړۍ، درېیمې نړۍ او د سیمو هېوادونو ته به یوه بېلگه وي. خلکو هم دې ژمنې ته سترگې نیولې وې؛ خو د کلونو په تېرېدو راهسې ځلوب - سراب او شگي گل و، څه ژرنده پڅه او څه دانې لمدې، څه د لویدیځ ژمنې د دروغو دي او څه د واکمنۍ کمزورتیا وه، خو وشول هغه څه چې وشول. ددې شویو لږ تر لږه یوه اغېز دا وه، چې یو شمېر ځوانانو مو پر ځان او په هېواد کې په اوسېدو باور له لاسه ورکړ او دا چې یوازې په ۱۳۹۴ کال دوه لکه تنه هېوادوال اروپا ته وکوچېدل یو اروایي دلیل یې همدا دی.
دوی خپل ټاټوبی راباندې سره بټۍ کړه او دې ته یې پرېنښودو چې زموږ د اوسېدانې نړۍ زموږ د بهرنۍ جفرافیايي نړۍ سره انډول وي. د بهرنیو ډنډورې او د واکمنو له فرصتونو سمه ناگټنه او هم په هېواد کې د پیاوړیو سیاسي او اندیزیو گوندونو نه درلودل له هغو لاملونو ځنې دي چې دا اوسني حالات یې راتپلې دي. موږ د ځوان کهول د سیاسي او اندیزې کچې د لوړولو لپاره لاندې شننه در وړاندې کوو چې هېر ځانونه، هېر برم او هېر تاریخ بېرته را ژوندی کړو او په پوره زغم د هېواد ابادۍ ته مټې راونغاړو او د هغو ډنډورو مخنیوی وکړو چې ځوانان مو بې باوره کوي، د هغې ورځې په هیله چې ځوانان مو د هېواد د بیارغاونې سرداران او مخکښان وي.
"هغه واقعي نړۍ چې پکې ژوند کوو بې له فزیکي او بهرنۍ نړۍ ده چې یې وینو. دا دنیاوې مو داسې جلا کړي چې کله د یوه ډگر لوبغاړي کېدای شو او کله د یوې منظرې ناظر، دنیا مو کومه منظره نه ده چې نظر پکې کوو؛ بلکې یو ډگر او لوبغالی دی چې لوبې پکې کوو، په بله وینا په کومه کچه چې د ننني او واقعي نړۍ ته مو کوم عناصر راننوتي وي او زموږ په واقعي ژوند کې یې ونډه درلودلي وي په هماغه کچه نړۍ ته مو راننوتي دي. او که ووینو چې په نننۍ نړۍ، یا هېواد کې مو کومې پېښې تېرېږي، چې په ژوند کې مو ډېره لږ ونډه نه لري او هډو هیڅ توپیر را ته نه رادبروي؛ نو باید پوه شو چې دوی په یوې نړۍ پورې اړوند دي او مږ په بلې پورې. هر چا ته یې خپله نړۍ لوبغالی دی او نه یې د ننداې ډگر.
گویند ببلا ساقون ترکی دو کمان دارد ـــ ور زان دو یکی کم شده ما را چه زیان دارد؟! (شمس کلیات)
دغسې پېښې په نړۍ کې ډېرې پېښېږي، چې موږ ته یې څه گټه زیان نه انگېرلېږي او په همدې پار را پورې نه اړوندېږي. موږ نه چیچي او نه سوغوي او چې چار دغسې وي؛ نو مدعي کېدای نشو چې دا پېښه مو په نړۍ کې را پېښه شوې ده. په روایتو کې راغلي: الطرق الی الله بعدد انفاس الخلایق با الطرق الی الله بعدد انفس الخلایق.
کومې لارې چې د خدای پر لور ورسیخې دي د خدای د بندگانو د ساه په شمېر دي یا د خدای د بندگانو په شمېر دي.
کټ مټ ویلای شو کومې نړۍ چې شتون لري، په نړۍ کې د شتو انسانانو په شمېر دي. هر انسان په خپله یوه نړۍ ده:
د چینجي ځمکه و اسمان، پیله یې ده؛ خو ډېرې ځمکې او اسمانونه شته. د بهرنۍ نړۍ فزیکي یووالی او جغرافیایي پراخ اړخونه یې په هیڅ توگه د انسانانو د نړیو د وحدت او یووالي جوړوونکي نه دي. انسانان خپلې نړۍ سره نژدې کولای او په خپلو نړیو کې گډ ټکي او عناصر درلودای شي؛ خو دا هډو د بهرنۍ نړۍ د وحدت له مخې پېژندوني نه دي؛ بلکې ژوند یې باید وښيی چې څومره یې نړۍ سره گډې، مشترکې او ورته دي. د ځینو نړۍ یې له خپلې کوڅې او محلې اخوا نه ځي او د ځینو نړۍ یې خپل کالی دی. د ځینو نړۍ یې د خپل هېواد تر پولو نه وراوړي. د یو ډگر نندارچیتوب په ډگر کې د لوبغاړي پر مانا نه دی. موږ ټول د بهرنۍ نړۍ نندارچيان یو؛ خو په یوې کچې لوبغاړي نه یو او په همدې پار موږ ټول په یوې نړۍ کې ژوند نه کوو.
د ښکیلاکگرو یوه ستره او اغېزمنه نخچه دا ده چې د انسانانو نړۍ خورا ورتنگوي او لږ تر لږه نه پرېږدي چې نړۍ یې د بهرنۍ جغرافیايي نړۍ انډول وي. خلکو ته ننگېرنې او اندېښني ورپیدا کوي چې نړۍ یې داسې ور تنگه او سپکه شي، چې په دنیا کې ډېرې سترې پېښې یې په نړیو کې ځای نشي. و مو ویل چې د هر چا د نړۍ چورلیز، هماغه دی چې دده د ژوند چورلیز جوړوي، د انسان مینه، دښمني، نیت، هڅې، تگ راتگ او گټه زیان په همدې په پار وي. کله چې په وگړیز او شخصي ژوند کې ټولې لارې په یوې ځانگړې موخې پای ته ورسېدې، دا موخه او مقصد یې د ژوند چورلیز شمېرلېږي. دا چورلیز خدای، خلک، ملیت، پوړۍ، خېل، خپله وگړی، او نور ډېر څېزونه کېدای شي. مهم ټکی دادی کله چې یو څیز چورلیز شو او د لارې او مسیر پای او نهایت وگڼل شو او ټولې هڅې یې په پار وې؛ نو هله په ژوند بل رنگ خپل کړي او د هر چا ځانگړې نړۍ به څرگنده او په نښه شي.
دا نړۍ به د وگړي په ژبه، اړیکو، ناسته پاسته ویناوو او ان کتو کې هم را څرگنده شي. دا مې د خبرې لنډیز و. ژمنه مې کړې وه چې د ځینو نړیو په هکله اوږدې خبرې وکړم. یوه له دې نړیو چې په پوره هېښتیا شتون لري، هغه نړۍ ده که څه انسان پکې اوسي؛ خو ترې غایب او ناسوب دی، یعنې هم پکې سوب دی او هم ترې ناسوب دی او د سعدي په وینا:
هر گز حدیث حاضر و غایب شنیده ای ــــ من در میان جمع و دلم جای دیگر است.
انسان په یوې نړۍ کې سوبېدای او سا اخستای شي؛ خو په واقعي مانا ترې ناسوب وي. دا یوه له هغو نړیو ځنې ده چې پکې اوسېدای او په حقیقت کې یو ډول ناروغي ده چې پرې اخته کېدای شو. ددې ویینې موخه تر یوه بریده ددې نړۍ د اړخونو څرگندول او بیا پېژندنه او په نهایت کې له دغسې ژونده مخ اړول او سالم او روغ رمټ ژوند ته ور مخه کول او په منطق او دفاع کې اوسېدل دي. احتمالا موږ ټولو غولېدلي یو او کله مو یو څيز د بل پر ځای راخستی. دا یوه نادره ښکارنده نه ده. هغوی چې په تېره دنننی نړۍ یې د سوکالۍ او گټې پر چورلیز چورلي او هر څه ته د گټې له درېڅي ویني، دې مسالې ته دې یې ډېر ورپام وي چې په معامله او راکړه ورکړه کې و نه غولېږي؛ خو په پوره افسوس کله چې د نفس معاملې ته وار راشي، ټول اسان گېرېږي. د مولانا په وینا ډېری کسان شته چې ډېره ځیرنه او دقت لري چې د اجناسو په پېرنه کې و نه غولېږي، بدل د اصل پر ځای وانخلي. ارزانه مال پرې قیمته و نه پلوري؛ خو له نورو څیزونو سره د ځان د معمالې په باب ډېر سرسري او ناغیړی وي او په اسانۍ د ځان پر ځان یو بل څیز پېري او د "واقعي خپل" پر ځای "پردی" کېنوي او ځان ارزانه پلوري:
قیمت هر کاله می دانی که چیست ـــ قیمت خود را ندانی ابلهی است که همی دانم یجوز ولا یجوز ـــ خود ندانی تو یـــــــجوزی یا عجوز (مثنوي)
دلته مولانا بلخي (رح) ځینو قشري او سرسري فقهاوو ته اشاره کوي چې خپل عمر یې په "یجوز او لایجوز تېر کړی او ښه پوهېږي چې کوم عمل جایز او کوم ناجایز دی، حرام کوم دی او فرض کوم دی؛ خو په ځان پېژندو کې بېوسې دي. د څیزونو په بیه ښه پوهېږي او پېرلای هم شي؛ خو ځان ارزولای نشي. دا پېښه د انسانانو په نړیو کې هم مصداق مومي. انسان ځان د بل موجود پر ځای ایښوای او "دروغجن خپل" د "واقعي خپل" پر ځای کېنوی شي او له ځانه را چاپېره یوه نړۍ جوړه کړي، چې پکې یو عمر په غرور او خوشحالۍ اوسي.
حال دا نوموړی چې په دې نړۍ کې اوسي، خپله دا نه دی. که څه انگېري چې خپله همدا دی. و مو ویل چې انسان کله خپله بهرنۍ او فزیکي نړۍ د خپلې نړۍ پر ځای نیسي. همدغسې کېږي چې یو څوک دا خاورینه او فزیکي تنه د واقعي نړۍ پر ځای ونیسي. دا یو له هغو مواردوو دی چې انسان خپل دروغجن "من = ځان" د واقعي "من= ځان" پر ځای ونیسي او د نننیو په تعبیر، آلینه پېریانی، مسخ او پردی شي او یا په قرآني تعبیر، ځان هېر کړي. حقیقت دا دی چې انسان هیڅکله له ځانه نه پردی کېږي؛ خو ځان هېروای، ځآن نالیدلی گڼلای او له ځآنه محجوبېدای شي. او د مولانا په وینا: