cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د ناټو – اوکراین اړیکې
د لئونېد کچما ولسمشري (۱۹۹۴-۲۰۰۵ز کلونه)
په ۲۰۰۲ ز کال کې وروسته له دې چې د کاسټ رسوایۍ (Cassette Scandal/ د اوکراین سیاسي دسیسه) یو ثبت شوي ریکارډ وښوده چې، په ۲۰۰۲ ز کال کې د اوکراین یو پرمختللی دفاعي سیستم په عراق کې صدام حسین ته ورکړل شوی، د متحده ایالاتو او د ناټو غړو ګڼو نورو هېوادونو سره يې اړیکې ویجاړې شوې.
د ۲۰۰۲ ز کال په نومبر کې د ناټو د پراختیا په ناسته کې، د ناټو – اوکراین کمیسیون د ناټوـ اوکراین عملي پلان تصویب کړ. ولسمشر کچما په دې اړه اعلامیه خپره کړه چې غواړي له اوکراین سره یو ځای شي (دا هم په ۲۰۰۲ ز کال کې) او په ۲۰۰۳ ز کال کې عراق ته د اوکرایني سرتېرو لېږلو ونه شو کولی چې، د ناټو او کچما تر منځ اړیکې ښې کړي. اوکرایني سرتېرو تر ۲۰۰۶ ز کال پورې  په عراق کې له ناټو سره همکاري کوله.
د ۲۰۰۴ ز کال د اپرېل په ۶مه، وېرکاوفنو راډا د اوکراین خاورې ته د ناټو د ازاد لاسرسي په اړه یو قانون تصویب کړ.
د ۲۰۰۴ ز کال د جون په ۱۵ مه د پوځي ښوونګر(دوکتورین) دویمه ګڼه د ولسمشر کچما د فرمان له مخې تصویب شوه، یو تدارک چې د یورو-اتلانتیک سیاست د پلي کولو په اړه د اوکراین له خوا ښکاره شوی و او وروستۍ موخه يې له ناټو سره یو ځای کېدل وو. په دې توګه د ۲۰۰۴ کال د جولای په ۱۵ د ناټو-اوکراین کمیسیون تر ناستې وروسته ولسمشر کچما یو فرمان صادر کړ او په هغه کې يې اعلام وکړ چې له ناټو سره یوځای کېدل نور د هېواد موخه نه ده، «یوازې او یوازې د ناټو او اورپايي اتحادیې سره د پام‌ وړ اړیکو د ژوروالي د ضامن کوونکي په توګه په اروپا کې د امنیت او ثبات لپاره دی.
د وېکتور یوشچنکو ولسمشري (۲۰۰۵- ۲۰۱۰ز کلونه)
په ۲۰۰۴ زکال کې تر نارنجي انقلاب وروسته ولسمشر یوشچنکو چې په ناټو کې د اوکراین د غړیتوب له کلکو پلویانو څخه و، د کچما ځای ناستی شو. د ۲۰۰۸ ز کال په جنوري کې د ناټو له نقشې سره د یو ځای کېدلو لپاره د یولیا تایموشېنکو (اوکرایني سیاست‌واله او سوداګره) د کابینې دویم وړاندیز هم له مخالفت سره مخامخ شو. غوښتنه له ۲ میلیون څخه زیاتو لاسلیکونو سره له ناټو سره د اوکراین د یوځای کېدلو په اړه د ټول‌پوښتنې غوښتونکې وه. اپوزیسیون له ناټو سره د یو ځای کېدلو په هر پړاو کې د ملي ټول‌پوښتنې د ترسره کولو غوښتنه وکړه. د ۲۰۰۸ ز کال په فبرورۍ کې ۵۷.۸ سلنه اوکراینیانو له ناټو سره د یو ځاي کېدو په اړه له یوې ملي ټول‌پوښتنې څخه ملاتړ وکړ، په داسې حال کې چې د ۲۰۰۷ ز کال په فبرورۍ کې دا سلنه ۳۸.۶ وه.
د ۲۰۰۵ ز کال په ۲۱ په وېلنیوس کې، د ناټو غړو هېوادونو د بهرنیو چارو د وزیرانو د غیر رسمي لیدنې د یوې برخې په توګه د ناټو-اوکراین د کمیسیون غونډه ترسره شوه، چې له اتحاد سره یې د اوکراین د اړیکو لپاره نوی پړاو پرانیست - «لنډې اغېزمنې خبرې» چې ناټو ته د اوکراین  د ننه کېدلو پر لور لومړی ګام و.
متحده ایالاتو ته د ولسمشر ویکتور یوشچنکو په لومړي سفر کې، ولسمشر جورج ډبلیو بوش اعلام وکړ: «زه له ناټو سره د اوکراین د یوځای کېدو د نظریې پلوي کوم.» د اوکراین او متحده ایالاتو د ولسمشرانو په رسمي مشترکه وینا کې ویل شوي وو چې واشنګټن د MAP له لارې له ناټو سره د یو ځای کېدلو په اړه د لنډو اغېزمنو خبرو له وړاندیز څخه ملاتړ کوي.
د پاکستان ډنډونه
دې مخ کې د پاکستان مهم ډنډونو يو لړليک ورکږی شوی دی
ميل می ۲۴
میل می ۲۴ (په روسی: Миль Ми-24) یو د بریدکونکی هلیکوپتر دی چی د دښمن ټانکونو او نورو مځکنی او هوایی هدفونو د منځه وړولو لپاره کارېږی. دغه هلیکوپتر کولای سی ۸ عسکران انتقال کړی. دغه هلیکوپتر په اوس وخت کی د نړی تر ټولو زیاته برخه حربی هلیکوپتر جوړوی او د نړی د بیلو بیلو وسلوالو ځواکونو په جگړیزو تجهیزاتو کی شامل دی.
تاریخ
د میل می-۲۴ هلیکوپتر په ۱۹۶۵ کال کی د میل د شرکت لخوا طرح شو. لمړی الوتنه ئي په ۱۹۶۹ کال کی عملی شوه او شوروی پوځ دغه هلیکوپتر ځخه په رسمی ډول په ۱۹۷۲ کال کی کار واخیست. له هغه وخت ځخه تر اوسه پورې میل می-۲۴ د نړی په بیلابیلو جگړو کی د مختلفو ځواکونو لخوا استعمال شوی دی.
د میل می-۲۴ هلیکوپتر په افغانستان کی
په ۷۰ کالو کی افغانی پوځ د میل می-۴ او میل می-۸ هلیکوپترونه درلودل. په ۱۹۷۹ کال کی شوروی هېواد د افغانستان حکومت ته عصری هلیکوپترنه (می-۲۴ ) ورکړه او د دغو هلیکوپترونو چلونکی د شوروی د پوځ ځخه ول. کله چی په ۱۹۷۹ کال کی په هرات کی لوی فیام پېل شو نو افغانی حکومت د قیام د منځه وړولو لپاره د دغو هلیکوپترونو ځخه کار واخیست.
جگړه
د دسمبر په ۱۹۷۹ کال کی شوروی پوځ پر افغانستان برید وکړ. په ۱۹۸۰ کال کی شوروی پوځ د شوروی اتحاد څخه افغانستان ته د میل می – ۲۴ ډېر هلیکوپترونه ولېږل.چی دغه هلیکوپترونه د کابل، کندوز، بدخشان بگرام، کندهار، ننگرهار (جلال آباد) او آساد آباد په هوائی ډگرونو کی ول. شوروی پوځ د میل می- ۲۴ هلیکوپترونو ځخه د مجاهدینو د ځواکونو د منځه وړولو لپاره کار اخیست او د ۱۹۸۱ کال ځخه د پاکستان د سرحد د څارلو لپاره ئی هم ورڅخه کار اخیست. دغه هلیکوپترونه خاص ځواکونه ( Войска специального назначения) انتقالول او د قاچاقو وړونکو ډله ئی له منځه وړل او قاچاقی توکی ئی ورځخه اخیستل. مجاهدینو د پاکستان ځخه افغانستان ته د مځکی نه هوا ته ځینی لاسی توغندی قاچ وړل مگر د شوروی پوځ د دغو هلیکوپترونو ته د رسام مرمی سیستم نصب کړ او دغو هلیکوپرونو د فیشنگونو د فیرولو په واسط د مجاهدینو لخوا د دغو هلیکوپترونو د منځه وړلو مخنیوی کاوه. یو مجاهد امریکائی خبریال ته وویل: موږ له شوروی پوځ نه نه وېرېږو مگر موږ له شوروی هلیکوپترونو نه وېرېږو. لمړی میل می-۲۴ هلیکوپتر په ۱۳فیبرایر ۱۹۸۰ کی ړنگه شوه او تر ۱۹۸۶ کال پورې شوروی پوځ ۱۲۰ د میل می-۲۴ هلیکوپترونو لاسه ورکړی. په ۱۹۸۵ کال کی د امریکا متحد ایالاتو مخاهدینو ته د سټېنگر راکتونه ورکړل. د افغانستان په جگړه کی ۳۳۳ شوروی هلیکوپتروته د مجاهدینو لخوا ړنگه شول. په اوس وخت کی د چېک پوځ په افغانستان کی هم د میل می-۲۴ د هلیکوپترونو ځخه کار اخلی. په ۲۰۰۸ کال کی د چېک پوځ افغانی ځواکونو ته ۶ د می-۲۴ هلیکوپترونه ورکړه.
سرچینې
وېشنيزه:روسي هلیکوپترونه
خيرالله انوش
خيرالله انوش د سمنگان ولايت والي دی.
وېشنيزه:افغان واليان
سيد انور رحمتي
وېشنيزه:افغان واليان
ميوستوړنه
ميوستوړنه (په نارويجي:Mjøstårnet) د دنیا تر ټولو لوړ د لرګيو بلډنګ دی، دا بلډنګ د يو هوټل په توگه وکارول سي، او د ناروې په بروموندال کې موقعیت لري، ددې بلډنګ د رغونې چارې په اپریل ٢٠١٧ کې پيل سوي او په فبروري ٢٠١٩ کال کې بشپړي سوې. د هوټل د رنګ او نور کارونه باید د ٢٠١٩ کال د جنوري په ١ نیټه بشپړه سي ''.
نور
دا ودانۍ به ٨١ متره لوړه وي، ١٨ چته او ټول ١۶،٠٠٠ متره مربع کیږي. په نورو شیانو کې لکه، اپارتمانونه، هوټلونه، دفترونه، رستورانټونه او عامه پارکونه شامل دي.
دځمکې لاندې اوبو ککړتيا
دځمکې لاندې اوبو ککړتیا اصلاً د ځمکې له سطحې او همدارنګه د ځمکې د داخلي برخې له موادو څخه منخ ته راځي
د اوبو په اړه عمومي معلومات
د اوبوپېژندنه:اوبه د الله(ج) لخوا هغه لويه،مهمه او بې مثاله تحفه ده چې د ټولو ژونديو موجوداتو د وجود مهمه برخه جوړوي.او د ژونديو موجوداتو د ژوند د پايښت مهم عنصر دی.او به هغه بې رنګه،بې خونده اوبې بويه کيمياوي ماده ده چې ځانګړې تودوخه او فشار لري او د څښلو لپاره مناسبې وی،ا وبه يوازينۍ ماده ده چې په طبعيت کې په درې حالتونو يعنې جامد،مايع او غاز حالتونو باندې پيدا کېږي،د اوبو کليمه يوه عامه کليمه ده چې د اکسيجن او هايدروجن څخه تشکيل شوېده،خالصې اوبه بې رنګه،بې خونده او بې مزې وي،اوبه يوه کيمياوي ماده ده چې فورمول يې H2o دی او د ځمکې د 70% څخه زياته برخه يي نيولې ده،چې يوازې 1% يې په مستقيم ډول داستمعال وړ دي،اوبه په طبعيت کې د طبعي محلول په نوم يادېږي. اوبه يوه شفافه ماده ده چې په ذاتي ډول سره ابي روښانه Light blue رنګ لري،اوبه يو قوي محلل دی چې اکثره اوبه خوښوونکي Hydrophilic مواد لکه مالګې،تېزابوه،القلي او ځنې نور مواد په ځان کې حلوي. مګر Hydrophobic يعنې هغه مواد چې اوبه نه خوښوي به اوبو کې په ښه ډول نه حليږي.اوبه د سانتي ګراډ به صفر درجه کې جامدې،په 100درجې سانتي ګريډ درجوکې په جوش راځي او په بخار بدليږي او د کوټې به تودوخه کې په مايع ډول دي.د مطالعاتو له مخې ويل کېږي چې د ځمکې به کره کې (37521454) ميلونه کيلو متر مکعب اوبه دي.همدا راز د نورو څېړنو او مطالعاتو له مخې ويل کېږي چې په طبعيت کې 1billion Km3يو بيليون کيلومتره مکعب اوبه شتون لري او په بله وينا 4,1 مليارده کيلومتر مکعب اوبه شتون لري،چې 1% يي تازه اوبه،2% يې قطبي يخچالونه او کنګلونه او 97% يي بحرونه تشکيلوي،د انسان بدن د 65-75% پورې اوبه تشکيلوي،همداراز په نباتاتو کې د 75% څخه تر 80% پورې اوبه شتون لري. دا چې اوبه دومره د اهميت او ارزښت لرونکې ماده ده نو ضروري بريښي چې ددې په اهميت ګټو،د اوبو په معنا،د استعمال ځايونو،د ابوکمښت،د اوبو د کمښت ارقام،د کمښت علتونه او د کمښت اغيزې او خطرونه يې.د ابو مصرف کوونکو ته سپارښتنې،د اوبو صنايع کيدل او بالاخره د ابو د مخنيوي په لارو چارو يې ځانونه پوهه کړو دماغ هره ورځ دوه نيم ليتره اوبو ته اړتيا لري.
=iد ځمکې لاندې اوبو اهميت==
په مخزنونو کې رسوب،د ځمکې لاندې اوبو د ذخيره کولو لپاره مناسب ځايونه،د سطحي محلونو د ځايونو نشتوالي،د تبخير نه مخنيوي او د اوبو اضافه والی،ټول د ځمکې لاندې اوبو له کمي او کيفي پلوه به ډيروالي کې اغېزناک دي.د ابو د ځمکې لاندې او ژورو اوبو د مخزنونو نه په ګټې اخيستنه بی شمېره طبعي ګټې لري. ډيرهېوادونه ډيری اوبه لري.سره ددي چې نږدې په ټولو هېوادونو کې د اوبو غير عادلانه وېش که د جغرافيايي پلوه وي او يا د فصلي پلوه وي شتون لري.د برابرو شویو اوبه نه په بشپړه توګه ګټه اخيستنه د هغې اړين کنترول دی.د سطحي اوبو اداره کولو ډير پرمختګ کړې دی.ګڼ شمېر بندونه د اوبو د انتقال شبکې جوړې شوې دي.ددې کنترول سره سره د ځمکې لاندې اوبه په لومړنيو پړاوونو کې ځای لري.د اقتصادي دلايلو له امله تر هغې چې د سطحي اوبو نه د ګټې اخيستنې امکان موجود وي د ځمکې لاندې د اوبو نه د ګټې اخيستنې لپاره به هيڅ ډول اقدام ونه شي.اوبه په پراخه توګه د ترځمکې لاندې منابعو نه راخيستل کېږي او ځمکو د خړوبولو لپاره اوبو ته د لاسرسي مناسب ميتود دی.د اوبو د سطحې آفت چې په ډيرو ځايونو کې طبيعي عواقب لري په اصل کې د اوبو ويستلو سره د ورته والي له امله هم اهميت لري.په نورو سيمو کې چې دځمکې لاندې اوبه په کې دومره ښکه کېدل او په پايله کې دغه کار ډيروي.په ځينو سيمو کې د ابوو کمښت هومره جدي دی چې دهغوي لګول د پاملرنې وړ دي.
د اوبو خصوصيات
اوبه يوه بې خونده، بې بويه او بې شکله ماده ده چې يوه خاصه معياري درجه، حرارت او فشار لري، په ذاتي ډول سره د اوبو رنګ آبې روښانه (Light blue hue) سره د دې چې په کم مقدار سره اوبه بې شکله ښکاري. اوبه يوه شفافه ماده ده مګر بيا هم هغه نباتات چې اوبو ته اړتيا لري(Aquatic plants.) کولای شي چې د اوبو په منځ کې ژوند وکړي ځکه چې د لمر شعاوې دوی ته رسېږي. اوبه يو ډېر قوي محلول دی چې په هغې کې زيات شمېر مواد حل کېږي هغه مواد چې هغه په اوبو کې ډېر ښه ګډېږي او حل کېږي لکه د مثال په ډولSalt, Sugars, acids,  alkalis, and some gases, او په خاصه توګه اکسيجن oxygen او کاربن ډای اکسايد Carbon  dioxide  چې د اوبو په نوم باندې يادېږي، مګر هغه مواد چې هغه په اوبو کې ښه نه ګډېږي د مثال په ډول لکه شحم، غوړي (fats, and  oils) زموږ چاپېريال داوبونه خو وښونکي (Hydrophobic  Water fearing)  موادو په نوم يادېږي. =د اوبو سرچینې (Water Resources)== د هر هېواد اتباعو ته لامزه ده چې دخپل هېواد د تاريخ او جغرافيه په څېر د خپل هېواد طبعي منابع هم وپيژني او د هغې په باره کې جامع او مستند معلومات ولري،او دا ځکه چې طبعي منابع د انسانانو په ژوند کې کليدي نقش لري اوبه يو له دغه منابعو څخه مهمه او قيمتي منبع ده،نه يوازې دا چې يو انسان هر ورځ 8-7 يا 9 ګلاس اوبو ته ضرورت لري بلکی ټول حيوانات او نباتات بيدون له ابوو څخه ژوند نه شي کولای.ټولې هغه اوبه چې زمونږ په ماحول کې پيدا کېږي Hydrosphere ورته ويل کېږي.نو مونږغوره وګڼله چې دلته هم د اوبو په منابعو رڼا واچوو. داوبو منابع په دري ډوله ويشل شويدي، چې هرې يوي ته يې لنډه کتنه کوو. لکه اورښت (واوره ، باران اوږلي) چې د اوبو دا ډول منابع precipitation  په نوم هم ياديږي د ا ډول اوبه  که چيرې دلوړې درجې دتودوخي سره مخامخ شي نوځمکی ته راځي د اوبو په سطحي منابعو کې بحرونه،سيندونه او دريابونه شامل دي،چې د اوبو ډېره برخه يي تشکيل کړې ده. هغه اوبه دي چې د ځمکې په لاندې سطحه کې ځاي نيسی او د خاورې سوري يي ډک کړي وي لکه چينې،څاګانې،کاريزونه او د ځمکې رطوبت پکې شامل دي. په لاندې جدول کې د اوبو د منابعو د سلنې مقدار د هايدروسفير په مختلفو طبقو کې ښودل شوی شماره منابع اوبو اندازه په % 1 بحرونه 3,97 2 قطبونه 14,2 3 د ځمکې لاندې اوبه 61,0 4 خوږې اوبه 009,0 5 تروې اوبه 00,70 6 د خاوررطوبت 005,0 7 اتمو سفيري اوبه 001,0
داوبو دوران:
دبحرونو، اوقيانوسونو ، سيندونه او نورو اوبو يوه برخه دلمر دحرارت اويا بلي حرارتي منبع په اثر کې په بخار بدليږي او اتمو سفير ته پورته کيږي. چې وروسته ددی بخار دیو ځای کيدو څخه بيرته دباران، ګلۍ او ياد واورې په څېر مستقيما او ياد ځمکي له طريقه او قيانوسونو، بحرونو او سيندونو ته ورداخليږي چې دغه ډول جريان ته په طبعيت کې د اوبو دوران وايي او لاندي درې برخي لري. =سطحي اوبه: (surface water)== سطحي اوبه هغه اوبه دي، چې د ځمکې پرمخ قرار ولري، د دي اوبو اکثره منشاء دباران له اوبو څخه وي، دغه اوبه د چټلتياډېر زیات چانس لري ځکه چې زياتره په نهرونو کې بهېږي، چې په ځېنو ځايونوکې د دغو نهرونو ترڅنګ کورونه وي او د دې کورونو ټوله ګندګې دي نهرونو ته غورځول کېږي همدارنګه د ډېرو کورونو دتشنابونو پايپونه هم نهرونو او حوضونوته راوتلي وي چې ددغو ګندګيو او ددغو پاپيونو دګنده ااوبوله امله دغه چټليېږي.
دځمکي داخلي اوبه (ground water)
دځمکي داخلي اوبه له هغو اوبو څخه عبارت دي چې هغه دځمکي په داخلي برخه کې قرار ولري، دغه دځمکي داخلي اوبه دوه مهمي منابع لري چې په لاندي ډول دي.
جورج هالزي پرلي
جورج هالزي پرلي (سپتمبر ۱۲ ، ۱۸۵۷ - جنوري ۴، ۱۹۳۸) یو امریکایی زیږدلی کاناډایي سیاستوال او ډیپلوماټ و.
دځمکې لاندې اوبو ککړتيا
څښاک وړاوبه Drinkable water
اکثر دځمکي لاندي اوبه دڅښاک لپاره داستفادي وړګرځي د څښاک خوږي اوبه داوبوخورترټولو مهمه سرچينه شميرل کيږي. په دي وروستيو کې دمالګينو او تروو اوبو خوږول او جوړول دي چې نسبت خوږو وابو ته دتروواوبو خوږول زياته پانګه لګښت اوستونزي غواړي.
تخنيکي اوبه Technical water
دځمکي لاندي هغه اوبو ته ويل کيږي چې دکرني اوصنعت په مختلفو برخو کې مصرفيږي دڅښاک داوبو سره يې توپير صرف همد ومره دي چې تخنيکي اوبه بايد ډېري نرمي وي او دسختي درجه ونلري استعمال يې دکنسرو په جوړولو اونورو کې دي.
صنعتي اوبه lndustrial water
هغه اوبو ته ويل کيږي چې دبرومينو او ايود ين عناصرو مقد اريي هومره وي چې په صنعت کې اهميت ولري دا اوبه معمولا لوړمنر اليشن لري چې ۲۰ – ۵۰۰ ان تر ۶۰۰ ګرامه في ليتر وي دا اوبه کلورايدي اوسود يمي وي او دحرارت درجه يې C0 ۸۰ -  ۶۰ درجه دساتنی ګريدوي.
دموقيعت په اساس دځمکي لاندي اوبو ډلبندي
داوبه خور دپاره دځمکي لاندي اوبو صنف بندي دام افچېنکوف او په  ګليمافتوف پواسطه صورت نيولي په دي ډول ده.
ځمکي لاندي نامحدوده اوبهground water unconfined
معمولاً دځمکې دژوروالي ۲ متره څخه شروع تر ۱۰ متروپوري موقيعت لري دا اوبه اکثر خوږي اولږي مالګيني وي او دترکيب له پلوه هايد روکاربونات،کلسيمي، سلفات لرونکي او کلورايد ي وي دا اوبه په پوره اند ازه ټولي شوي وي ډېر لوړ کېفيت لرونکي وي داسيمي  د درو، غرونوپه لمنو او يخبند ان کې موجوده دي دنامحد وده اوبو څخه اوبه خور کې  وسيع استفاده کېږي. نامحدوده اوبه دځمکي د درزونو له درکه معمولا دوزن په تباد له کې موقعيت لري په همدي لحاظ د ا اوبه خوږي وي او هايد  روکابونايتي او کلسيمي ترکېب لري. دسطحې اوبو جذب اونفوذ د درزونو له لاري امکان لري چې  د طبقاتو په منځ کې (محدودي ) اوبه (ګرونټي اوبه) هم ککړي اوملوت شي داموضوع بايد داوبه خور په وخت کې  مد نظروي.
دځمکي لاندي اوبو ځانګړتياوي:
دځمکي لاندي اوبه د طبيعت هغه اوبه دی چې د وران کوي اود ځمکي لاندي جمع کيږي وروسته بيا په تدريج سره دځمکي لاندي نفوذ او حرکت کوي او د احرکت ادامه مومي او کله د ځمکي پرسر دچېنو په شکل جريان مومي. دنبات په وسيله يا د انسان په وسيله دڅاه ګانو په شکل، برمه وي کوهيان، معاد ن او نورد ځمکي پرمخ جريان مومي په اصل کې دځمکې لاندي د اوبو اصلي سرچينه سطحې اوبه دي چې دباران، سيند ونو، خوړونو ، واورو، ږلي په شکل وي او ځمکي لاندي په کراره ځي او لاندي سرچينی شتمنی ګرځوي.
د ځمکې لاندې اوبو بررسي کول:
که څه هم د ځمکې لاندې اوبو د مخزونونو په اړه زموږ معلومات ډير دی په ښه توګه کولای شو چې د ترځمکې لاندې اوبه ډير ی کړو،ترلاسه يې کړو او ګټه ترې واخلو.د ځمکې لاندې اوبو د فزيکي ځانګړنو تعينول په عادي حالت کې مشکل دي.له دی امله د ټولو ريښتينو اطلاعاتو د ټاکلو لپاره د د ټولو ميتودونو کارول اړين دي.ددې کار لپاره څلور ميتودونه کارولای شو. دغه ټول روشونه يو بل بشپړوي او د لاسرسي لپاره د ځمکې لاندې ټولو مخزنونو يو بشپړ انځور ته اړتيا ده. د ځمکې پيژندنې په اړه څېړنو او مشاهدو د ځمکې فزيکي ځانګړنې مشخصوي او د ځمکې لاندې وضعيت د معلومولو لپاره يوه ښه شاخص دی.د ځمکې فزيکي ځانګړنې او د ځمکې پيژندنې نمونو د هغه څه چې انتظار يې کېده د ځمکې لاندې شتون لري بايد وښودل شي په ځانګړې توګه د ځمکې مناسبې اوبه لرونکی برخې چې اوبه توليدولای شي.په هغه صورت کې چې د اوبه  د ځمکو د خړوبولو لپاره راويستل کېږي ددې د سختو برخو،د نفوذ يارسوب وړاوبو لرونکو برخو په اړه معلومات راجمع کول اړين دي.هوايي نقشې د طبيعي ځانګړتياوو په ټاکلو کې ډيری ګټوری دي.کله چې هوايي نقشې د استرايو سکوپ پوسيله تر غور لاندې ونيسو،د ځمکې د سطحې قوت په روښانه توګه مشاهده کولای شو.او د ځمکې طبيعي ځانګړتياوې په بشپړه توګه روښانه کېږي. هغه معلومات چې د څاه د کندنې له امله راښکاره کېږي هم بايد د پامه ونه غورزول شي.د څاه د کندونو قراداديان د کار په مهال د باارزښته معلوماتو يوه ټولګه تر لاسه کوي.په معموله توګه د فشار د سطحې د تعينول تودوخه او د ترځمکې لاندې اوبو د اندازې معلومولو لپاره د څاه ګانو نه ګټه اخيستلای شو.د څاه د وضعيت اړونده معلومات ګټور دي.ددې معلوماتو په انتقال سره پر نويو طرحو په منطقي او ډاډمنه توګه د تيرو وختونو او شواهدو چې تازه اوبه ورکوونکی سيمو کې وړاندوينه کېږي بحث وکړ. د ترځمکې لاندې اوبو په مخزنونو کې د اوبو ډيروالی: د ترځمکې لاندې اوبه د لاندې دلايلو له امله کميږي. د طبعيی ډيروالي محدوديت،د ذخيره کولو کمه وړتيا،او تر اړتيا ډير مصرف ددې امله لازمه ده چې د ترځمکې لاندې اوبو د ذخيره کولو لپاره د سطحي اوبو په مرسته اقدامات ونيول شي. سيلابي جريانونه که په هر شکل ضايع کيږي د ځمکې په مخ جمع کېږي اوپه خاوره کې د ژمې په موسم کې د سيندونو د اوبو،اضافه اوبو او د فابريکو د اوبه د ترځمکې لاندې مخزنونو کې د اوبود جمع کولو يوه ښه منبع ده.د برابرو شويو اوبه ساتنه او تر نه د سطحي اوبو دکارولو په پوسيله ګټه اخيستل،او د اوبو د جمع کولو په ذخيرو کې يې جمع کول امکان لري. د سيلابونو په منظمه توګه راوتل او د ځمکې لاندې مخزنونو کې داضافه اوبو جمع کېدل د اوبو د ذخيره کيدلو لپاره مناسب ميتود ګڼل کېږي.په معموله توګه اوبه د ځمکې په مخ ويشل کيږي او په خاوره کې تر نفوذ وروسته د ترځمکې لاندې مخزنونو لوري ته حرکت کوي.ددې کار سره د اوبو تر ټولو لويه اندازه د ځمکې لاندې خوضونو ته ننوځي.تر نفوذ وروسته د تر ځمکې لاندې مخزنونو کې ذخيره کېږي چې د اړتيا په صورت کې ترې نه خلک د کورني لګښت او د ځمکو د اوبه کولو لپاره استفاده وکړي.
د ترځمکې لاندې اوبود مخزنونو په اړه سم معلومات:
د اړتيا وړد ځمکې لاندې اوبو راويستل د اړتيا وړ لګښت سره تړاو لري.د اوبو د سطحې د تراندازې ښکته تګ انديښمنونکی کار دی او په پايله کې ايجابيږي چې ددې نه ګټور او بې خطره معنا بايد تعريف شي.د مصرفوونکو له لوري د اوبو د مصرفولو غوښتنه تر ډيره بريده د اوبو د محدودي اندازې د لګولو د قوانينو د تدوين سبب کيږي او په دی کار سره تر ډيره بريده د ځمکې په اوبو لرونکو برخو کې د فشار اندازه اداره کېږي.دغه ډول پريکړې په اصل کې نه يوازې د اوبو د مصرفوونکو د حقونو ضمانت کوي بلکې د انرژۍ اړينه اندازه هم پکار ده چې طبيعي فشار او د اوبو فشار وساتل شي ددې پرته د اوبو د ځمکې لاندې منابعو نه اغېزناکه ګټه نه شي اخيستل کيدای.د محدودونکو مقراراتو په رعايت کولوسره يوازې د تشو اوبو کمه اندازه استخراجولای شو. د هرې سيمې اضافه اوبه بايد د هغه سيمې خاورې ته ورکړل شي چې داوبو لاندې سطحه نوره هم ژوره نه شي.په ځينو سيمو کې چې د ځمکې لاندې اوبو د مصرف امکان موجود نه وي د ژورې څاه کيانستل د يو منل شوي ميتود په توګه منل کېږي.نو له دې امله اوبو ته هم بايد د بلي طبعي منبعې په توګه پاملرنه په کار ده او وروستيو پرمختګونو سره په يو وخت کې کولای شو د منبعې ته هم وده ورکړو.د کليفورنيا په سنترال والي کې د اوبو د پراختيا ښه بېلګه ليدلای شو.په تير وخت کې دځمکې لاندې اوبو راويستل نه يوازې قانوني و بلکې دغه کار ته به پام لاندې سيمو ته چې د اوبو د کمښت سره مخ وی د اوبو د انتقال يوه پياوړې منبع وه دغه طرحه په بشپړه توګه د کليفورنيا په ايالت کې اجرا شوه او په پايله کې د ځمکې لاندې د اوبو تخليه شوي مخزنونو کې بيا اوبه پيدا شوی. د ځمکې لاندې اوبود کشف د نويو تکنيکونو په ودی سره،په هغه سيمو کې چې لاتراوسه د اوبو د کمښت سره مخ دي هوا په ښه توګه پيژنو او د انرژۍ لګښت په نسبی توګه راکم کړود اوبو منابع راپيداکولای شو.ددې تعريف سره سم د اقتصادي او تخنيکي وضع د بدلون نه ښّاېي او ګټور برداشت کولای شو.په هغه صورت کې چې د ځمکې لاندې مخزنونو وړتيا ډيره وي کولای شی دشته اوبو تر راويستلو مخکې بايدمخکې سطحي اوبه تصفيه شي او اضافه يې ذخيره شي. د دي د رې ژورې سيمې نه راوتلي اوبو ښه کيفيت لري او لګولو ته هم اړتيا نه لري.ښه خبره ده چې د اوبو د ټولو منابعو نه ښه برداشت وشي او دواړه د سطحي او د ځمکې لاندې اوبه په پام کې ونيول شي.
د ځمکې لاندې اوبو د ډيريدو امکان:
د ځمکې لاندې اوبود سطحي ټيټوالی ايجابوي چې اوبه د ډيرې ژورې ساحې نه راوځي او ځينې وختونه ددې کار لګښت ډيريږي.په دې ډول حالاتو کې لازمه ده چې ژوره څاه ووهل شي او بمبه ښه ورښکته شي.د ځمکې لاندې سرچينونه دځمکو د خړوبولو لپاره د اوبو د راويستلو په ارزولو سره د کلنور سطحي جريانونو او د پرځمکې لاندې جريانونو باندې د هغوي ډيروالي د اهميت وړ مرکزونه او مخزنونه دي. د ځمکې لاندې اوبه د سرچينو د حالت د ښه والي په اړه بايد لاندې ټکو ته پاملرنه وشي چې د ځمکې لاندې د اوبو منابعو لکه چې مناسبه ده انکشاف ورکړو.
په عمومي توګه دغيري معياري څاه ګانو (سپټيک ټانک) ايستل دکاناليز اسيون سيستم نه موجوديت دمښځلو انبارونو موجوديت داهغه لامل دي چې دځمکي لاندي اوبه ککړوي. دامريکادځمکي لاندي داوبو بنسټ دڅيړنو په اساس داوبو ککړتيا هغه وخت رامنځته کيږي کله چې انسانانو جوړشوي محصولات لکه پترول،تيل، دسړک مالګي اوکيمياوي مواد دځمکي لاندي اوبه ته لاړشي بيا هغه ددي سبب شي چې اوبه دخلکو داستمعال لپاره نامناسب وي هغه ډيري مادي چې دانسان بدن يا روغتياته خطر ناکه وي په اساني سره کولای شي چې دځمکي لاندي اوبو ته ننوځي.
د ککړتيا څځه د خوندې ساتني لاري چاري:
د ځمکې لاندې د اوبو بنسټ او نورو ډېرو بنسټونو پدې اړه تفصيلي څېړنې کړي او د اوبو د خوندې ساتلو څو لاري يې په ګوته کړي. په خپل ځاي کې اصل نباتات کرل، دا ځکه چې هلته د ابوټی ډېر ښه  ښکاري، او د ډېرو  اوبو يا سروته اړتيا هم نلري. همدارنګه د خپل ځاي لپاره غوره ډول واښه انتخاب کړئ. کوم چې ستاسو د سيمی د اقليم لپاره ډېر مناسب وي، دا ځکه چې هغه هم ډېرو اوبو ياسروته اړتيا نلري. کله چې اوبو ته ککړتيا د اخله شي نو د هغي څخه  خلاصي دا ډير ستونزمند کار دي  خو داسې هم کېدای شي چې  ځيني ککړ ونکی کيمکل په ورو ورو مات شي او بيابي ضرره کيمياوي مواد تری جوړه شي. کله چې دځمکي لاندي اوبو ته دککړتيا انډول بند شي نو بيا په تدريجي ډول ککړ شوي مواد دځمکي دپرتونو (Ground layers) څخه تيږي او همداسي ککړتيا فلتر کيږي او پاکي اوبه دناپاکو او بوځای نيسي خوستونزه دا ده چې معمولاً داډيره وخت نيسي اوبو څخه اندازه ککړتيا بيا  هم پکی شتون لري. همداسي دسيندونو اوبه دزهرو په څير بارانو په پايله کې دسيلابونو راوتلو له امله دځمکي لاندي اوبو ته نفوذ کوي چې لامل يې دځمکي لاندي اوبه پر زهرجنو موادو ککړيږي. سپتيک ټانکونه:سپتيک ټانکونه که چيري معياري جوړښت ونلري نو دا هم کولای شي چې دځمکي لاندي اوبه په لوړه کچه ککړي کړي. خو ددي ستونزي دحل لاره داده چې دسپتيک ټانکونه دی معياري جوړ شي تر څو دکمود اوبه تری ځمکي ته نفوذ ونکړي او يا هم دشاروالي دټانکرولخوا لومړي تصفيه شي او بيا دځمکي پرمخ په يوه ساحه کې واچولي شي نو بيا کم چانس شته دککړتياهغه هم دځمکي لاندي اوبو دغذايي موادو په مينځنه کې بايد دصحي قواعدو استفاده وشي ترکاري باب چې اومه خوړل کېږي په کلورين لرونکي اوبو، پتاشيم پرمنګنات پريمنځي همدارنګه ډېر کېمېاوي مواد موجود دي چې دلته يې مونږ ديادولو صرف نظروکړ. دسطحي اوبو او ځمکې لاندی اوبو ددککړتياو څخه دخوندي ساتلو دپاره اودهوا دپاکولو اوپه ځمکه کې داوبو دښه جذب په خاطر د موجود دځنګلونو خوندي ساتل او احياءاود نوي شين محيط ايجاد اوخوندي ساتل دژوندانه دنورو اړخونو او دټول چاپيريال خوندي ساتل.
تړلې لیکنې
دهوا لوړ او ټیټ فشارونه
ګیلان ولسوالۍ
ګیلان ولسوالۍ د غزنی ولایت د سویلي ولسوالیو څخه ده
ګیلان د افغانستان په جنوب کې موقیعت لرې په 2002 کال کې د یادې ولسوالۍ نفوس 404’78 نفره اټکل شوی وو ددی ولسوالۍ ټول وګړي پښتانه او مرکز یې جانده دی.
حبيبه سهرابي
حبیپه سهرابي د باميان په ولایت کې د والي په توگه دنده لري. دا د افغانستان د کرزي دحکومت لخوا والي مقرره شوې.
وېشنيزه:افغان واليان
سيما ثمر
ډاکټره سيما ثمر د افغانستان د حزب وحدت د گوند غړې ده. تر ټولو ناندريزه لا دا چې د افغانستان د بشر د حقوقو د کميسيون رياست هم ورپه غاړه دی.
وېشنيزه:افغان جنگسالاران وېشنيزه:افغان سياستوال وېشنيزه:د شمالي ټلوالې غړي وېشنيزه:هزاره سياستوال وېشنيزه:سياستوال وېشنيزه:لوېديځپاله سياستوال وېشنيزه:لوېديځپاله افغانان
د امریکا د لویې وچې هسپانوي ښکېلاک
د امریکا د لویې وچې هسپانوي ښکېلاک، د کاسټېل (Castile) تر واکمنۍ لاندې پیل شو او هسپانوي سوبمنانو یې مشري وکړه. د امریکا پر لویه وچه تېری وشو او د برازیل، بریتانوي امریکا او د جنوبي امریکا او کارابين سیند له ځینو کوچنیو برخو پرته  د هسپانيې له سترواکۍ سره یوځای شوه. سلطنت د پراخ قلمرو د ادارې لپاره مدني او مذهبي جوړښتونه رامنځته کړل. د ښکېلاک لپاره اصلي انګېزه د سرچینو استخراج او د لرغونو اوسېدونکو د دین د بدلون له لارې د کاتولیزم خپرول وو.
په ۱۹۴۲ ز کال کې کارابین سیند ته د کرېستف کولمب له رسېدو سره پیل شو او له درېیو پېړیو نه زیات یې پر ډېرو سیمو کنترول ترلاسه کړ، د هسپانیې سترواکي د کارابین په ټولو ټاپوګانو، د سویلي امریکا نیمې برخې، د مرکزي امریکا ډېرې برخې او د شمالي امریکا تر ډېرې برخې پراختیا ومونده. اټکل کېږي چې په ټوله کې د استعمار په دوره کې (۱۸۳۲-۱۴۹۲ز)  ۱.۸۶ ملیونه هسپانویان د امریکا په لویه وچه کې مېشت شول او ۳.۵ میلیونه نورو تر ښکېلاک وروسته (۱۸۵۰-۱۹۵۰ز) مهاجرت وکړ، د اټکل له مخې ۲۵۰۰۰۰ په ۱۶ پېړۍ کې او ډېری په اتلسمه پېړۍ کې د بوربون Bourbon)) د نوې لړۍ له خوا کډوالۍ ته وهڅول شول.
د سترواکۍ پراختیا
ان له دې سره چې کاسټېل او اراګون په مشترک ډول د اړونده پاچایانو له خوا اداره کېدې، هغوی جلا جلا پاچهۍ پاتې شوې، نو کله چې کاتولیکو پاچایانو لویدیځ ته د بېړۍ چلولو له لارې هند ته د کولمب د رسېدو د سفر برنامه تایید کړه، مالي ملاتړ د کاسټا د ملکې له خوا تأمین شو. د هسپانوي سفر ګټه کاسټېل ته ورسېده. د پرتګال پاچهۍ د افریقا په سواحلو کې یو لړ سفرونو ته اجازه ورکړه او کله چې له سویلي څنډې نه وګرځېدل، وتوانېدل چې هند او ډېر د ختیځ لور ته حرکت وکړي. هسپانیا د ورته شتمنۍ په لټه کې وه او د لویديځ په لور یې د کولمب  سفر ته اجازه ورکړه. کله چې د کارابین په سیند کې د هسپانویانو جوړجاړۍ وشو، هسپانیې او پرتګال په ۱۴۹۴ ز کال کې د توردسیلاس (Tordesillas) په تړون کې د نړۍ وېش په خپلو منځو کې رسمي کړ. د پرهېزګارۍ د ژورې عقیدې خاوند اېزابلا (Isabella) د هسپانیې د واکمنۍ پراختیا په نه بېلېدونکې ډول د غیر عیسوي وګړو د عیسوي کولو له لارې پراخه کړه او په اصطلاح معنوي فتحه يې له پوځي سوبې سره یوځای کړه.
د ۱۴۹۳ ز د مې په ۴مه شپږم پاپ الېکساندر د اېنتر کېيترا (Inter caetera) پاپي فرمان له مخې د لویدیځې نیمې کرې د ځمکو حقوق د هسپانیې او پرتګال تر منځ په  دې شرط ووېشل، چې هغوی عیسویت ته وده ورکړي. د پاپ، پرتګال او هسپانیې تر منځ دغه تنظیمونه نورو اروپایي واکمنانو له پامه غورځولي وو.
د پراختیا عمومي اوصول
د هسپانیې د پراختیا لنډيز ځینې وختونه د "سرو زرو، جلال، او خدای" په توګه را اخیستل شوی. د مادي شتمنیو لپاره لټون، د ولیعهد او فاتحانو د درېځ لوړل او د عیسویت خپرول. له سمندرونو نه هاخوا د هسپانیې د واکمنۍ په غځولو کې د کشفیاتو (انتردا(  (Intradasلپاره د کشف، فتحې او تصفيې د لښکر لېږد واک په پاچهۍ کې مستقر و. لښکرلېږد د ولیعهد اجازې ته اړ و چې د دغه ډول لښکر د لېږدونو شرایط یې طرحه کول. د کولمب تر سفر وروسته چې د کاسټېل د سلطنت له خوا تأمین شو، د نږدې ټولو لښکر لېږدونو لګښت، د لښکر لېږد د مشر او ګډونوالو پر غاړه وو. که څه هم یاد ګډونوال او فاتحان، اوس‌مهال د سرتېرو په نامه یادیږي، خو دوی د اردو په لیکو کې معاش نه اخیست، بلکې شتمن سرتېرې و چې د ګټې په موخه به له یو لښکرلېږد سره یوځای کېدل. د یوه لښکر لېږد مشر به د مادي شتمنۍ لرونکی جګپوړی والي و، چې  کولی یې شوی، پاچا قانع کړي، تر څو هغه ته د لښکر لېږد اجازه لیک صادر کړي.  هغه مجبور و چې لښکرلېږد ته یوه ډله داسې کسان جذب کړي، چې د لښکرلېږد د بریا په هیله یې خپله لږه شتمني او ژوند له ګواښ سره مخامخ کول. د لښکرلېږد مشر د پانګې په ډېره ونډه کې هغه شرکت ته ژمن و چې له هر اړخه یې د یوه سوداګریز  شرکت په توګه دنده ترسره کوله. د لښکرلېږد تر بریا وروسته به، د جګړي غنیمتونه د هغه مقدار په تناسب وېشل کېدل، څومره به چې برخه والو په لومړي سر کې ونډه اخیستې وه. مشر به تر ټولو زیاته برخه تر لاسه کوله. ګډونوالو به خپلې زغرې، وسلې او آسونه چمتو کول او هغو کسانو چې اس درلود، دوه ونډې(سهمونه) یې تر لاسه کولې، چې یوه یې د خپل ځان لپاره وه، بله یې په جګړه کې د یوه ماشین په توګه د آس د ارزښت لپاره په پام کې نيول شوې وه. د فتحې په دوران کې په ټولیز ډول د هسپانویانو دوه نومونه خورا پېژندل شوي دي، ځکه هغوی د لرغونو اوسېدونکو د عالي فتوحاتو مشري پر غاړه لرله، هر یو هرنان کورټس (Hernán Cortés) چې په مرکزي مکسیکو کې د ازتېک (Aztecs) د فتحې د لښکرلېږد مسؤل  و او فرانسیسکو پیزارو (Francisco Pizarro)، چې په پیرو کې د اېنکا (Inca) دسوبې مشر و.
د هسپانیا اصلي ټاپو او د کارابین ټاپوګان
کولمب د خپلې مړینې تر ورځې پورې باوري و چې په اسیا کې هند ته رسېدلی دی. د دغه ناسم پوهاوي له امله هسپانویانو د امریکا لویې وچې لرغوني اوسېدونکي هندیان indios) ) بلل او ډېری تمدنونه، ډلې او کسان یې په یوه واحده ډلبندۍ کې سره ځای پر ځای کړل. د هسپانیا شاهي واکمنۍ په نولسمه پېړۍ کې د منحل کېدو تر مهاله له سیندونو هاخوا خپله شتمني هند (Indies) وباله. تمه وه چې د استعمار په لومړیو پړاوونو کې ټاکل شوې نمونې باید دوام  ومومي، تر څو هسپانیه لا هم پراخه شي او د مکسیکو او پیرو تر فتحې وروسته ، ان هغه سیمې په کې شاملې شي، چې له سیندونو نه هاخوا سترواکۍ ته  لږ اړینې دي.
سنن ترمذي
جامع الترمذي په صاح الستة کي دريم مقام لري او د سنن الترمذي په نامه هم ياديږي البته په جامع الترمذي زياد شهرت لري. امام ترمذي رحمة الله علیه  وايي : ما دا کتاب د حجاز ، عراق او خراسان و علماوو ته وړاندي کړئ هغو ټولو خوښ کړئ او که د چا په کور کي جامع الترمذي وي نو لکه د هغه په کور چي د الله  جل جلاله  نبي وي او ور سره ږغيږي.
امام ترمذي رحمة الله علیه  يو حديث په ثلاثي يعني درې کسيز سند هم  را نقل کړئ دئ : حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ ابْنُ بِنْتِ السُّدِّيِّ الْكُوفِيِّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ شَاكِرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ الصَّابِرُ فِيهِمْ عَلَى دِينِهِ كَالْقَابِضِ عَلَى الْجَمْرِ ژباړه : پر خلکو داسي زمانه راتلونکې ده چي پر دين باندي صبر کونکى به يې داسي وي لکه د اور سکروټي چي چا په موټ کي نيولي وي. دا حديث امام ترمذي د اسماعيل ، عمر او انس رضي الله عنهما په سند د رسول الله صلى الله عليه وسلم څخه را نقل کړئ دئ تر دې وړاندي موږ يادونه کړې ده چي بخاري ٢٢ ثلاثيات لري. په بستان المحدثين کي وايي : د امام الترمذي تصنيفونه ډېر دي خو تر ټولو غوره او ښه يې همدا جامع الترمذي دئ بلکي د ځينو وجهو لکبله د حديثو پر ټولو کتابونو غوره او احسن دئ. ابو اسماعيل الهروي وايي : جامع الترمذي زما په اند تر بخاري او مسلم هم زياد ګټور دئ ، ځکه د دې کتاب څخه هر څوک ګټه اخيستلاى سي خو د بخاري او مسلم څخه بېله لويو علماوو څخه بل څوک ګټه نسي اخيستلاى. امام الترمذي وايي : د دې کتاب په ټولو حديثونو عمل کول کيږي. د علماوو څخه څوک يې په يوه حديث او څوک يې په بل حديث استدلال او عمل کوي البته بېله دوو حديثونو څخه چي په هغو باندي څوک عمل نه کوي يو د ابن عباس رضي الله عنهما دا روايت : أن النبي صلى الله عليه وسلم جمع بين الظهر والعصر بالمدينة والمغرب والعشاء من غير خوف ولا سفر ولا مطر. او بل دا حديث چي نبي صلى الله عليه وسلم وايي : إذا شرب الخمر فاجلدوه فإن عاد في الرابعة فاقتلوه. د دې دواړو حديثونو علت ما په کتاب کي بيان کړئ دئ. جامع الترمذي ډيري شرحي لري چي د هغو د جملې څخه يې څوپه لاندي ډول دي : ١- عارضة الأحوذي في شرح الترمذي : دا د محمد بن عبدالله الاشبيلي رحمة الله علیه  چي په ابن العربي شهرت لري شرح ده. ابن العربي مالکي مذهبه دى او په ٥٤٦ هجري قمري سنه کي وفات سوئ دئ. ٢- تحفة الأحوذي بشرح جامع الترمذي : ٣- العرف الشذي شرح سنن الترمذي : ٤- قوت المغتذي على جامع الترمذي : ٥-  د حافظ أبو الفتح محمد بن محمد بن سيد الناس اليعمري  رحمة الله علیه  شرح. ابو الفتح  رحمة الله علیه شافعي مذهبه دى په ٧٣٤ هجري قمري سنه کي وفات سوئ دئ البته دا شرح د مؤلف لخوا تکميل سوې نه ده بلکي حافظ زين الدين عبد الرحيم بن حسين العراقي رحمة الله علیه چي په ٨٠٦ کال وفات سوى دئ ور پسي تکميل کړې ده.
ماخذ:
مؤلف: شیخ الحدیث مولوي محمد عمر خطابي
ابو الفتح الشهرستاني
ابو الفتح الشهرستاني د الأشاعرة سترو اشعري علماو څه گڼل کېږي، چې د اسلامي ميراث لپاره يې په درځنونو مشهور کتابونه پرېښي.
پېژندنه
د علامه شهرستاني بشپړ نوم ابو الفتح تاج الدين عبد الکريم بن ابي بکر احمد (په شهرستاني پېژندل شوې)، چې شهرستاني د پخواني خراسان يو مشهور ښارشهرستان له وجې پدې نوم نومول شوې.
ډېرى عرب ليکوالان پدې آند دي، چې دۍ له آره عجمي اسلامپوهانو څخه و.
زوکړه يې
زياتره څۍړونکي د شهرستاني د زوکړې په ځاى او مړينې په کال کې سره يوه خوله دي، خو دده د زوکړې په نيټۀ کې بيا اختلاف ليدل کېږي. دوي پدې سره سلا کړې، چۍ شهرستاي د شهرستان په ښارگوټي کۍ زېږۍدلۍ دي.
مگر دده د زوکړۍ په کال کې بيا سره بډوالى (اختلاف) په لاندې ډول تر سترگو کېږي:
1 - لومړې 476 هجري سپوږميز کال.
2 - دويم 469 هجري سپوږميز کال.
مړينه
څېړونکي د شهرستاني د وفات په ځاى کې يوه خوله دي، چې هغه شهرستان دى، خو د مړينې کال يې بيا شکمن دى، خو له دې سره سره بيا هم 548 ز کال ښودل کېږي.
دا نيټې معقولې ندي، بيا کتنې ته اړتيا لري.
علمي پرمختگ
شهرستاني په کوچنيوالي کې د زده کړې ترلاسه کولو ته مخه کړې وه، او په لومړي ځل لپاره يې د کور کلي دود و دوستور سره سم شرعي علومو زده کړې ته مخه کړه. القرآن، تفسيره، الحديث، الفقه او داسې نور علوم يې ترلاسه کړل.
علمي منزلت
علامه شهرستاني د يوه ستر علمي منزلت څښتن و، د وخت نامتو دينپوهانو په ښکلو او له مانا څخه ډکو لقبونو باندې نازولې و، چې موږ به يې يو څۀ په لاندې توگه يادونه وکړو:
علمي سفرونه
علامه شهرستاني د پوهې او زده کړې ترلاسه کولو لپاره د اسلامي نړۍ سترو ښارونو لکه د افغانستان ځینو ښارونو، مکه مکرمه]]، بغداد او داسې نورو ته سفرونه کړي او د هغه پیر له کره پوهانو څخه یې مروجه زده کړې ترلاسه کړې.
هغه پوهان چې علامه ورڅخه زده کړې وکړې
علامه شهرستاني د وخت له نامتو پوهانوڅخه زده کړې ترلاسه کړې چې په لاندې توگه يې د ځينو نومونوه راوړو:
اثار او لیکنې
علامه شهرستاني په ښکلو او علمي لیکنو کې ماهر پېژندل کېده، ده په مختلفو علومو په فنونو کې لیکنې کړي، چې په لاندې ډول به یې یادونه وکړي:
- الملل والنحل : دا کتاب یې په فلسفي او مذهبي ډلو ټپلو (فرقو) باندې لیکلې، چې تر نن ورځې پورې یې خپل ارزښت په هماغه ډول ساتلې، او د یوې سرچینې په توگه کارول کېږي.
- نهاية الإقدام في علم الکلام : دا کتاب یې د فلسفې او علم کلام د زده کړې په منع کې لیکلې دی.
- مصارعة الفلاسفة : د مصارعې کتاب یې هم په فیلسوفنو باندې نقد او رد دی.
- مجلس في الخلق والأمر : په پاړسي ژبه.
- شبهات أرسطو و برقلس وابن سينا : دا کتاب یې هم د فلاسفه و په در کې لیکلې.
عقیدوي مذهب یې
د علامه شهرستاي عقیدوي مذهب اشعري مذهب دی، لکه څرنگ چې دده له لیکنو څخه په روښانه ډول ښکاري، دې اشعري مذهب ته مایل سړی و. د الملل و النحل او نهایت الاقدام فی علم الکلام کتابونه د اشعري گروهې په ننگه او د مخالفینو په ضد خپل دلایل او براهین وړاندز کوي. نو دا کتابونه پدې خبره ښه دلیل کېدای شي، چې علامه شهرستاني یو اشعري عالم و. بله خبره چې باید په پام کې ونیول شي، هغه دده د ښوونکو ده، چې ټول همدې یوې ډلې پورې تړلي کسان ول.
ځینې عقیدوي رای یې
أراء الشهرستاني العقائدية هي موافقة تماماً للمذهب الأشعري.
فمن آراء الشهرستاني العقدية :
1 - إثبات وجود الله ومعرفته عن طريق العقل.
2 - إثبات أسماء الله الواردة في القرآن والسنة ، ونفي الصفات الواردة في القرآن الکريم عدا سبعة صفات کما هو مذهب الأشاعرة.
3 - التحسين والتقبيح شرعيان وليسا عقليان.
4 - نفي الحکمة والتعليل عن أفعال الله.
5 - إثبات أفعال العباد وفق نظرية الکسب عند الأشاعرة.
وقوعه في الحيرة والاضطراب
وقع الشهرستاني باعترافه في کتابه ( نهاية الإقدام ) في الاضطراب والحيرة نتيجة تعمقه في الفلسفة وعلم الکلام ، حيث أنه أعلن ندمه في الخوض في الإلهيات عن طريق الفلاسفة والمتکلمين.
من مصادر ترجمته
ډۍرې پخواني او اوسني څېړونکي شته، چې د علامه شهرستاني له ليکنو څخه يې گټه اخيستې، او دده په اړه يې هم ليکنې کړي، دا سرچينې په لاندې ډول دي:
- معجم البلدان لياقوت الحموي.
- وفيات الأعيان لابن خلکان.
- سير أعلام النبلاء للذهبي.
- طبقات الشافعية الکبرى للسبکي الابن.
- طبقات الشافعية للأسنوي للأسنوي.
- النجوم الزاهرة لابن تغري بردي.
- طبقات الشافعية لابن قاضي شهبة ابن قاضي شهبة.
- الشهرستاني وآراؤه الکلامية للدکتور بدران.
- دائرة المعارف الإسلامية.
سرچينې
- د ( منهج الشهرستاني في کتابه الملل والنحل ) کتاب، ليکوال: استاذ محمد بن ناصر السحيباني.
وېشنيزه:اشاعره وېشنيزه:شافعيان وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:مسلمان فيلسوفان وېشنيزه:ختيځ فيلسوفان وېشنيزه:فيلسوفان
عبدالجبار تقوا
عبدالجبار تقوا د تخار ولايت والي دی.
وېشنيزه:افغان واليان
بازل شتادت
بازل شتادت کانتون په الماني Basel-Stadt) د سویس هیواد له ۲۶ ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد د بازل لاند شافتکانتون ترڅنګ د راین سیند پر غاړه پروت دی.
ارچي ولسوالۍ
د ارچي ولسوالۍ د کندوز ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۵۷،۱۵۰ وگړو ته رسېږي. د ارچي ولسوالۍ ۴۰٪ وگړي پښتانه، ۳۵٪ ازبک، ۱۵٪ دېگان، او پاتې ۱۰٪ برخه ترکان جوړوي.
سرچينې
وېشنيزه:د کندوز ولسوالۍ
۳۵۳ (عدد)
۳۵۳ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۳۵۲ څخه  مخکي او د ۳۵۴ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۳۵۳:
په کلینډر کې
۳۵۳ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۳۵۳ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:لمړي عددونه
د متحده ایالاتو د اساسي قانون اتم تعدیل
د متحده ایالاتو د اساسي قانون اتم تعدیل (اتمه اصلاحیه) فدرال حکومتونه له کچې زیات ضمانت اخیستو، بې حده جریمې ټاکلو او یا هم له ظالمانه او غیر عادي مجازاتو نه منع کوي. دغه تعدیل د ۱۷۹۱ ز کال د ډسمبر په ۱۵ مه نېټه د متحده ایالاتونو د حقونو د منشور له پاتې نورو حقونو سره یوځای تصویب شو. دغه تعدیل په فدرال حکومتونو باندې د یو محدودیت په توګه عمل کوي، څو ونه شي کولای په جنايي پېښو کې په تورنو کسانو باندې له محکومیت وړاندې او وروسته درنې جریمې ولګوي. دغه محدودیت له محکومېدو وړاندې د خوشي کولو د بیې او له محکومیت وروسته د ترسره شوي جرم د مجازاتو پر مهال په یو ډول پلی کېږي. په دغه تعدیل کې کارول شوي عبارتونه، د ۱۶۸۹ ز کال کې د انګلیس د حقونو له منشور نه سرچینه اخلي.
د ظالمانه او غیر عادي مجازاتو پر وړاندې محدودیت محاکم دې پایلې ته رسولي، چې اساسي قانون په بشپړه توګه ځانګړي مجازات لکه اعدام او په دار ځړول منع کړي. د غیرعادي او ظالمانه مجازاتو د بند پر بنسټ، سترې محکمې په ځینو مواردو کې د اعدام سزا منع کړې، خو په ځینو برخو کې چې تورن د قتل په جرم محکوم شوی وي، تر اوسه پورې ورته د اعدام د سزا ورکولو اجازه شته.
سترې محکمې څرګنده کړې چې، له کچې زیاتې جریمې بند هغه مجازات منع کوي چې:« له قانوني بهیر پرته دومره له کچې زیاته وي چې محکوم کس له خپل ټول مالکیت محروم کړي». محکمې د لومړي ځل لپاره په United States v. Bajakajian (۱۹۹۸ ز کال) قضیه کې له حده زیاته جریمه وغندله. له کچې زیات ضمانت د بند له مخې، سترې محکمې اعلان وکړ چې فدرال حکومتونه نه شي کولای، په محکمه کې د تورن کس د حاضرېدو په موخه «د معقولې محاسبه شوې کچې نه زیات» ضمانت وټاکي.
سترې محکمې حکم ورکړی چې د ظالمانه او غیر عادي مجازاتو بند په ټولو ایالتونو او فدرال حکومتونو کې پلی کېدونی دی، خو له کچې زیات ضمانت اخیستو بند په ایالتونو کې د پلي کېدو وړ نه دی. د ۲۰۱۹ ز کال د فبروري په ۲۰ مه نېټه سترې محکمې د رایو په اتفاق په Timbs v. Indiana قضیه کې حکم ورکړ چې له کچې زیاتې جریمې بند په ټولو ایالتونو کې باید پلی شي.
متن
"نه له کچې زیات ضمانت اخیستل، نه له کچې زیاته جریمه او نه هم ظالمانه او غیر عادي جزاوې پلې کېدونې دي."
له کچې زیات ضمانت اخیستل
په ورته مهال، د انګلیس د حقونو منشور د ضمانت وړ او غیر ضمانت وړ جرمونو ترمنځ توپیر څرګند نه کړ. له همدې امله اتم تعدیل په دې معنا تفسیر شوی، که چېرې تورونه په کافي ډول جدي وي، کېدای شي د ضمانت اخیستل رد شي.
سترې محکمې له ضمانت پرته د «مخنیوي کوونکې نیونې» اجازه ورکړه. په United States v. Salerno, 481 U.S. 739 (۱۹۸۷ ز کال) قضیه کې، سترې محکمې اعلان وکړ چې له کچې زیات ضمانت اخیستو د بند محدودیت په دې اړه دی چې «د دولت له خوا د نیونې او یا آزادۍ وړاندیز شوي شرایط باید ترسره شوي شر ته په پام 'زیات' نه وي». په Stack v. Boyle, 342 U.S. 1 (۱۹۵۱ ز کال) قضیه کې سترې محکمې څرګنده کړه چې: په اتم تعدیل کې له «کچې زیات» ضمانت په دې معنا دی چې په محکمه کې د تورن کس له حاضرېدو نه د ډاډ ترلاسه کولو په موخه د ضمانت کچه «د معقولانه محاسبې شوې کچې نه په زیاته اندازه وي».
د تکزاس پر وړاندې د واټر پیریس شرکت قضیه
په Waters-Pierce Oil Co. v. Texas, 212 U.S. 86 (۱۹۰۹ ز کال) قضیه کې، سترې محکمې اعلان وکړ چې له حده زیاتې جریمې هغه جریمې دي «چې له حده ډېرې زیاتې دي او له قانوني بهیر پرته له شتمنۍ نه د محرومیت په معنا دي». محکمې په خپل بیان کې داسې ولیکل:"د جرم لپاره د مجازاتو ټاکل او د غیرقانوني چارو لپاره د جریمې ټاکل د ایالت د پولیسو واک دی او دغه محکمه نه شي کولای په ایالتي قوانینو کې د جریمې په ټاکلو او د دوی په قضايي چارو کې لاسوهنه وکړي، مګر دا چې د دوی له خوا ټاکل شوې جریمه دومره له حده زیاته وي چې، له قانوني بهیر پرته شتمنۍ ته له لاسرسي محروم وګرځي. که چېرې د انحصار ضد ایالتي قانون په ورځ کې ۵۰۰۰ ډالر جریمه وټاکي او یو شرکت له ۳۰۰ نه زیاتو ورځو په جریمې ورکولو چې له ۱۶۰۰۰۰۰ ډالرو نه زیاتېږي محکوم شي، دغه محکمه نه شي تشخیص کولای چې دغه جریمه دومره له حده زیاته ده چې له قانوني بهیر پرته له مالکیت نه د محرومېدو لامل کېږي."
عمومي برخې
اساسي قانون له ظالمانه او غیر عادي مجازاتو نه د مخنیوي په موخه د متحده ایالاتو د حقونو د منشور د برخې په توګه د یو شمېر کسانو، لکه: ابراهم هولمز او پاتریک هنري د اعتراضاتو په پایله کې اصلاح شو. په داسې حال کې چې هولمز د عقایدو د څېړنې یا تفتیش نه وېرېده، هنري بیا په زور یا د شکنجه کولو په واسطه د اعتراف اخیستو نه اندېښمن و. دوی وېرېدل چې فدرال حکومتونه به د فدرال جرمونو په تعریف کولو او د هغو کسانو په مجازات کولو کې چې د نوي اساسي قانون له مخې مجرم ګڼل کېږي، له خپلو واکونو ناوړه ګټنه وکړي او په پایله کې به له دغو واکونو نه د وګړو د ځپلو په موخه کار اخلي. ابراهام هولمز چې د ماساچوستس د فدرال اساسي قانون د تصویب کوونکي کنوانسیون غړی و، د بېلګې په توګه یې د ۱۷۸۸ ز کال د جنوري میاشتې په ۳۰ مه نېټه په یوه لیک کې یادونه وکړه چې نوي اساسي قانون به د متحده ایالاتو کانګرس ته دا واک ورکړي :«هغو کسانو ته چې په جرم محکوم شوي، څه ډول مجازات تثبیت کړي، اشاره ورته وکړي او یا یې هم ورته وټاکي». هغه په درناوي سره زیاته کړې، هغه کسان چې د نوي اساسي قانون له مخې نوي دولت ته اړوندېږي: «هغوی په هېڅ ځای کې د ظالمانه او نه اورېدل شوو مجازاتو له اختراع او په جرمونو کې له ښکېل کېدو نه منع کېږي، پر هغوی د اساسي قانون هېڅ څار نشته او کېدلای شي، راکس (د شکنجه کولو وسیله ده) او ګیبتس (د اعدام کولو وسیله) د دوی د لارو چارو د منځنۍ کچې وسیلې وي.
اسلام اباد
اسلام اباد د پاکستان پلازمېنه، او د پاکستان د فډرال حکومت له خوا د اسلام آباد مرکزي قلمرو د یوې برخې په توګه اداره کېږي. دا په پاکستان کې تر ټولو ستر نهم ښار دی؛ حال دا چې د اسلام آباد-راولپېنډۍ ښاري سیمه د هېواد درېیمه تر ټولو ګڼ مېشتې سیمه ده چې نږدې ۴,۱ میلیونه وګړي پکې اوسېږي. د پخوانۍ پلازمېنې، کراچې، پر ځای اسلام آباد د یوه پلان شوي ښار په توګه په ۱۹۶۰مو کلونو کې جوړ شو. اسلام آباد د ژوند د لوړو معیارونو، خوندیتوب او پراخې سرسبزۍ له امله د پام وړ ښار دی.
د دې ښار ماسټرپلان د کونستانتینوس اپوستولو دوکسیادیس په نامه د یوه یوناني معمار له خوا ډيزاین شوی دی چې یاد ښار په اتو زونونو وېشي، لکه اداري، ډپلوماټیکه شنه سیمه، استوګنیزې سیمې، تعلیمي او صنعتي سکټورونه، تجارتي سیمې او کلیوالې او شنې سیمې چې د پلازمېنې پراختیا ادارې په همکارۍ د اسلام آباد د ښاري شرکت له خوا اداره کېږي. په اسلام آباد کې ګڼ پارکونه او ځنګلونه دي، لکه د مارګله هېلز ملي پارک او شکرپاریان. پدې ښار کې د سیل وړ ګڼ ځایونه هم شته لکه فیصل جومات، چې سوېلي آسیا تر ټولو لوی او د نړۍ تر ټولو ستر پنځم جومات دی. د سیل په نورو ځایونو کې د پاکستان ملي یادڅلی او د ډموکراسۍ چوک.
اسلام آباد د نړیوالتوب او نړیوالو ښارونو څېړنیزې شبکې (Globalization and World Cities Research Network) له خوا یو ګاما+ (Gamma+) ښار بلل شوی دی. اسلام آباد په پاکستان کې د ژوند لپاره تر ټولو قیمتي ښار دی چې ډېری اوسېدونکي يې د منځني او لوړ پوړ ښاریان دي.
په اسلام آباد کې شل پوهنتنونه دي، لکه د بهاریا پوهنتون، قائد اعظم پوهنتون، PIEAS، COMSATS پوهنتون او NUST. دا ښار د پاکستان یو تر ټولو خوندي ښار دی چې د رادیويي څپو پېژندلو څارنیز سیسټم (RFID) او ۲۰۰۰ فعالې CCTV کامرې لري.
د ځای نوم اېښودنه
اسلام آباد یعنې د اسلام ښار. دا نوم له دوو کلمو څخه جوړ شوی ددی: اسلام او آباد. اسلام یعنې د اسلام دین چې د پاکستان دولتي دین دی او آباد یو فارسي وروستاړی دی چې معنی يې د کرکیلې ځای دی او مراد ترې د اوسېدو ځای یا ښار دی. د محمد اسماعیل ذبیح یو تاریخي کتاب لیکي چې د عارف واله څخه د عبدالرحمن امریتساري په نامه د ښوونځي یوه ښوونکي د دې ښار لپاره د یاد نامه وړاندیز وکړ.
کله ناکله د ISB مخفف د اسلام آباد لپاره لیکل کېږيږ دا ډول نوم په لنډولیکلو پیغامونو کې کارول کېږي او بل علت يې دا دی چې د IATA د موقعیت پېژندلو لپاره د اسلام آباد نړیوال هوايي ډګر لپاره کارول کېږي.
پخوانی تاریخ
د اسلام آباد پلازمېنه د پنجاب سیمې د شمالي سیمې د پوتهوهار په لوړو (Pothohar Plateau) کې موقعیت لري او په آسیا کې د انسانانو یو لومړیو استوګن ځایونو څخه دی. د ډبرې د عصر (Stone Age) ځینې انساني مصنوعات پدې لوړو کې پیداشوي دي چې د ۱۰۰۰۰۰ او ۵۰۰۰۰۰ کلونو تر منځ لرغونتیا لري. د سوان سیند څخه ترلاسه شوې لومړنۍ ډبرې ښيي چې لومړنیو انسانانو دلته د میان یخچالي دورې (inter-glacial period) پر مهال ژوند کاوه. له تاریخ څخه وړاندې مودې پورې اړوند د کلالي او نور لوښي او سامان آلات هم پدې سیمه کې موندل شوي دي.
د ډاکټر عبدالغفور لون له خوا کېندنې ښيي چې پدې سیمه کې د ماقبل التاریخ فرهنګ شواهد شته. پدې سیمه کې تر ۵۰۰۰ کاله ماقبل المیلاد پورې د ژوندیو پاتې شوني او د انسانانو جمجمو موندل کېدل ښيي چې د نوسنګي (Neolithic) په عصر کې هم خلک د سوان سیند په تړانګو کې مېشت وو. په شاوخوا ۳۰۰۰ قبل المیلاد کې دې خلکو وروسته په سیمه کې کوچنۍ ټولنې رامنځته کړې.
د ۲۳مې او ۱۸مې قبل المیلاد پېړیو تر منځ د اباسین درې (Indus Valley) تمدن په دې سیمه کې وغوړېد. وروسته پدې سیمه کې د منځنۍ آسیا څخه راکډه شوې آرین یا آریانا خلک هم مېشت وو. ډیر سترې لښکرې د هندي نیمه لویه وچې د نیولو پرمهال له دې سیمې څخه تېرې شوې دي، لکه د ظهیرالدین بابر، چنګیز خان، تیمور او احمدشاه دراني لښکرې. په ۱۶-۲۰۱۵ کې د لرغون پېژندنې او موزیمونو فډرال ادارې د کلتوري میراث لپاره د ملي صندوق په مالي ملاتړ د شاه الله ډیتا غارونو سره نږدې د بان فقیران سیمې په بودايي معبد کې د ناکشف شویو پاتې شونو لپاره لومړنۍ آرکیالوژیکي کیندنې ترسره کړې. د دې غارونو تاریخ دویمې او پنځمې میلادي پېړۍ ته ورګرځي.
جوړونه او پراختیا
د اسلام آباد ښاري بڼه داسې ډیزاین شوې وه چې په بنسټیز ډول د سوېلي آسیا د نورو ښارونو څخه توپیر ولري او په ځنګل-ډوله سیمه کې د سترو واټونو منظره وړاندې کوي.
کله چې په ۱۹۴۷م کال کې پاکستان خپلواکي ترلاسه کړه نو سوېلي بندري ښار کراچۍ يې لنډمهالی ملي پایتخت وټاکه. په ۱۹۵۸م کال کې، یو کمیسیون جوړ شو تر څو د راولپنډۍ سره لنډ د پلازمېنې لپاره یو مناسب ځای غوره کړي او د نورو ځانګړتیاوو تر څنګ دې پر موقعیت، اقلیم، لوجیسټیک او دفاعي اړتیاوو ځانګړی ټینګار ولري. د ډېرو څېړنو او مطالعاتو او د احتمالي ځایونو د بیاکتنې څخه وروسته، کمیسیون په ۱۹۵۹م کال کې د راولپېنډۍ د شمال ختیځې برخې د دغې سیمې وړاندیز وکړ. په ۱۹۶۰مو کلونو کې، اسلام آباد د ګڼو دلیلونو له امله اسلام آباد د یوې پرمختللې پلازمېنې په توګه ودان شو. کراچۍ د یاد هېواد په لرې سوېلې برخه کې موقعیت لري او د عرب سمندرګي څخه پرې د برید شونتیا ډېره ده. باکستان داسې یوې پلازمېنې ته اړتیا درلوده چې د هېواد له ټولو برخو څخه په آسانۍ د لاسرسي وړ وي. کراچۍ، چې یو سوداګریز مرکز دی، پدې هم نامناسبه پلازمېنه وه چې په حکومتي چارو کې د سوداګریزو منافعو د دخالت امکان ډېر و. د اسلام آباد نوی غوره شوی موقعیت هم په راولپنډۍ کې د پوځي مرکزونو او هم د هېواد په شمال کې د شخړه ییز کشمیر سره نږدې و.
د کونستانتین اپوستولوس دوکسیادیس په مشري یوه یوناني شرکت شبکه يي طرحې پر بنسټ د یاد ښار ماسټرپلان ډیزاین کړ چې مثلث شکل يې درلود او څوکه يې د مارګېلا هېلس په لوري وه. له کراچۍ څخه اسلام اباد ته پلازمېنه نېغ په نېغه راونه لېږدول شوه، لومړی د ۱۹۶۰مې لسیزې په سر کې په موقت ډول راولپېنډۍ ته راانتقال شوه او بیا په ۱۹۶۶ کې وروسته له هغه اسلام اباد ته راولېږدل شوه چې اساسي پراختیايي کارونه بشپړ شوي وو.
اوسنی تاریخ
اسلام آباد ته د ټول پاکستان څخه خلک ځي راځي او یاد ښار په نړیواله کچه د پاکستان یو تر ټولو عصري ښارونو او ښاري سیمو څخه دی. د پلازمېنې په توګه، دا ښار د یو شمېر مهمو غونډو کوربه هم و، لکه په ۲۰۰۴م کال د سارک سازمان د سرمشریزې کوربه توب.
د ۲۰۰۵م کال په اکټوبر میاشت کې، دا ښار د ۲۰۰۵م کال د کشمیر زلزلې له امله ویجاړۍ ولېدې. یاده زلزله د ۷,۶ درجې وه. اسلام آباد یو لړ ترهګریزې پېښې تجربه کړې دي، لکه د ۲۰۰۷م کال په جولای میاشت کې د لال مسجد (سره جومات) محاصره، د ۲۰۰۸م کال په جون میاشت کې د ډنمارک سفارت بمب اېښودنه او د ۲۰۰۸م کال په سپټمبر میاشت کې د ماریوټ بمي چاودنه. په ۲۰۱۱م کال کې، په دې ښار کې څلور ترهګریزې پېښې وشوې چې د پنجاب د والي سلمان تاثیر په ګډون څلور کسان پکې ووژل شول.
سرچينې
پلازمېنې وېشنيزه:د پاکستان ښارونه وېشنيزه:د آسیا د هېوادونو پلازمېنې
ایسټادیو ملټي سوس دی سان لازارو
د ایسټادیو میونسپل ویرنیکا بولیټ دی سان لازارو ، چې دمخه یې د ایسټادیو ملټیووس ډی سان لازارو په نامه یادیږي ، د سینټیاګو ډی کمپوستلا ، هسپانیه کې څو موخې لوبغالی دی. دا ډیری د فوټبال سیالیو لپاره کارول کیږي او د SD کمپوسټلا کور ځمکه ده. دا د 16،666 ظرفیت لري او د پیچ ​​ابعاد یې 105 د 68 متره (344 فوټ × 223 فوټ) دی.
اسانتیاوې
د سان لزارو ختیځ ته څیرمه کې موقعیت لري ، لوبغالی یو څو مقاصده ډګر دی چې په عمده توګه د فوټبال سیالیو لپاره کارول کیږي. لوبغالی بیخ ب .ه دی او د ټراکوټا رنګ لرونکی چت لري چې په لویدیځ کې راپورته کیږي ترڅو د مدیرانو د څوکۍ او مطبوعاتو تاسیسات په دوهم پوړ کې شامل کړي. پچ د 400 مترو اتلتیک ټریک لخوا محاصره شوی ، کوم چې په هسپانوي لوبغالو کې نسبتا غیر معمولی دی. د 16،666 څوکیو اکثریت په یوه پوښ ​​شوي ټایر کې ځای په ځای شوي.