دپارکونو_ډولونه
تاريخچه
دتاريخ په اوږدو کي دانسانانو څرنګوالي اوپه ګډه سره تو پير په يو طبيعي منطقه کي يو ډول نه وي چه په بعضي ځايو نو کي دانسان ارتباط په ساده ډول او بعضي ځايونو کي دمذهب ،اجتماعي ،او انساني ډولونو پواسطه پيژندل کيږي چه په پخوانى ايران کي مذهبي اوسياسي ﻻرښوونکو (رهبرانو) خلک دوښو اوبوټو په ساتنه او روزنه کي ډير زيات تشويقول او حصول يي. په پخوانيو کتابونو کي راغلي چه يوه ورځ (زردشت ) دلوي خداي ج په باره کي پوښتنه کوله چه دخلکو دښه ژوند دتامين دپاره اوهمدارنګه دهغوي دنيکبختۍ دپاره څه په کاردي چه ددي ځواب کي الله ج داسي وفرمايل ديوي ټولني خلک دي سړځايونه برابر کړي .دايران دخلکو دونونيالګيو سره مينه او ميلان ډيرزيات ؤ چه مهم مثال يي دسروي ونه ده چه پدي باره کي د(کوروشي ) اوداريوشي بعضي فرمانونه صادر کړيدي چه مثال يي دداريوشي يو ليک دي چه ګوداتس دهغه يو حاکم ؤ چه يو ليک يي ور ليږلوچه په هغه کي يي ليکلي ؤ چه زه دستاسي دښايسته نيت خوښونکي يم او تقديروم  يي چه دفرات دسيند څخه داسيايي ځمکو دپاره يوه وياله وباسي چه ځمکه په باغونو بدله شي. حجازي په خپله تاريخچه کي دلرګيو په مصرفونو کي داسي رانقل کړي دي چه خشا پاد شاه دلښکر کشۍ (ايله جاري ) په وخت کي داسيا يي صغير يا کوچني آسيا دساتني په وخت کي دسروي دونو يو لوي ځنګل دسلطنتي ګارد دپاره غوره کړو چه ددي ځنګل نيالوونکي دحضرت عيسي ع دميلاد څخه مښکي وه اودا ځنګل دساتني يو لمړني ځاي دي نو دعربو په اصطلاح داسلام مقدس دين دايران په مملکت کي ددستورونو په تر تيبولو کي دځنګل دلاري شويدي چه ډير معتبر سندونه دايران په تا ريخ کي دادبياتو لخوا تايد شويدي لکه فردوسي ، رودکي او نور شاعرانو په منظم ډول په نيکو روابطو سره دانسان په طبيعت معرفي کړيدي لکه دزردشت ددين قوانين او پخواني نقاشي او ليکوالي اود واقعاتو بيانول اود ايران دخلکو دګياه اودطبيعي ځنګلونو نيالګيو اوهمدارنګه دتصويرونو ويستل دجمشيد په تخت کي ددي نظرونو تايد دي. زمونږ داسلام دمقدس دين پيغمبر خضرت محمد ص هم دنيالګيو دکرهڼي په برخه کي دچاپيريال دښه ښايست دپاره امر کړيدي او فرمايلي دي چه زما نزد دنيالګيو ماتول دفرشتو دوزرو ماتول دي دپورته مطالبو په اعتبار لنډه داچه دګياه اهميت په نړۍ او چاپيريال کي دبعضي متخصصينو په وينا ډيري خاصي او ځانګړي فايدي لري چه دبعضو کتابونو دمطالعي په اساس دنيالګيو يوه برخه لکه: ګردو ، سروه ،بادام ، ايکاليپټيس ،دمرغې ژبه داسي مواد په هواکي تيتوي چه دبعضو باکترياؤ دنه لويدو او حتي دهغه دمرګ سبب کرځي  چه پدي مورد دکاج دوني څخه چه کوم مواد پخپل شاو خوا محيط کي تيتيږي چه ددي موادو پواسطه استرو پتوکوک اواستا فيلو کوک باکتريا متاثره کوي چه دي ته فيتو سايد وايي بنا پردي دګياه دسالمي روزني دچا پيريال په پيژندنه اود هغي په قيمتي اوباارزشه کولو کي ځانګړي قاعدي او قوانين شته په پوره ډول دګياګانو طبيعي پوښول دځمکي پر مخ په څلور ډوله ليدل شويدي چه عبارت دي له ځنګلونو ،ښوره لرونکي ،واښه لرونکي ،اويخچالي څخه. دميوسن ددورو څخه سرچينه موندلي ده مګر تيزي آب هوا اود يخ بندونو او پليسيتوسن دوښو په مخ ډير تاثيرونه وارد کړيدي. چه ديخ بندي په زمانه اوعصر کي د( ٢٨-١٠٠ ) دځمکي مخ يخ پوښلي ؤ اوپليسيتوسن وښوته خپورتيا ورکړيده چه يو دهغه څخه دګياه پوښل ديخ پواسطه تشکيل شويدي چه دتاريخ په تيريدو سره د(١٠٠٠٠) لس زره کاله وروسته دانسانانو اشنايي په تدريجي ډول داور سره پيدا شوه چه اور يي دځنګلونو دپاکولو اود هغه څخه يي دزراعتي ځمکي دجوړوني اود ځنګل دخرابيدو ګټه پورته کوله. دتانا هيل په وينا د( ١٩٧٣) ع کال دڅيړني لمخي چه ( ١٠٠٠٠) کاله مخکي پخوانيو انسانانو په مستقيم ډول دځمکو اود ځنګلونو په پاکولو اقدام وکړ چه پدي ترتيب دځنګلونو دتخريب په نتيجه کي چه دلمړنيو انسانانو پواسطه تر سره شوي ډيري پراخه زراعتي ځمکي رامنځ ته شوي دداريي دوينا په حواله په (١٩٥٦) م  کي کړيده داسي وايي چه دمرکزي اوغربي اروپا دځمکو اود ځنګلو نو پاکول د١٣٥٥ ميلادي څخه وروسته په زياتو برخو کي رامنځ ته شول په(١٤ ) او(١٥ ) پيړيو کي ځنګلي ځمکو پراخوالي را منځ ته کړ مګر دځنګلونو پاکوالي اوتخريب په اخرنيو پيړيو کي په غيرمنظم اوکلاسک ډول نه ؤچه دتکنالوژي مختلف شکلونو دخپريدو يو مهم قدم ؤ چه دهغي پواسطه دبيالوژيکي اوايکالوژيکي تعادل په چاپيريال کي کيښودل شو چه دهغي ساتنه يي يوه لويه او ملي منبع وګڼله .اود ځنګل يو واقعي ارزښت اود هغي تاثير ونه يي په شنه فضا کي دانسان دښايست سره وپيژندل اود هغي پريښودل او سالمه روزنه يي دانسانانو پواسطه تخريب شويدي درغيدوپه طرف او بيرته جوړ کړي اود اهميت وړ نقطه هغه وخت کي رابرسير ه کيدايشي چه دعمومي فرهنګ سطحه مخ په لوړيدو شي نو انسانانو دځنګلونو په ساتنه کي دفقر څخه دخلاصون يواځيني لاره وبلله نو بنا پردي دپارکونو جوړول او يو شنه فضا دمحيطي شرايطو سره په مختلفو منطقو کي دزراعت په نظر  ضروري او لا زمه ښکاري.