cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د ځمکې د پوټکي تکامل
ابتدايي پوټکی
د لومړي پوټکی د جوړېدو په اړه بې باوري له دې امله ده چې اوسمهال د هغه وخت هېڅ بېلګې نه دي پاتې دي. دا ځکه چې د ځمکې د ۴.۵ Ga په تاریخ کې ځمکه په لوړه کچه توږل کېږي او له امله يې تيکټونيک تختې يو د بل لاندې ځي او ويجاړېږي. سربېره پر دې، د دې د وجود راهيسې د لومړي پوټکي په اړه فکر کېږي چې، د نورو سيارو سره د ټکرونو له کبله په منظم ډول مات شوی او بيا جوړ شوی دی. دا چاره له يو ځایوالي وروسته د څو سوه ميلیونه کاله لپاره روانه وه، کومه چې شا او خوا ۴.۴ Ga کاله مخکې پای ته ورسېده. پايله يې دا شوه چې په لومړي پوښ کې په پرله پسې ډول بدلون راځي او د دې د طبيعيت په پېژندلو کې يې ستونزې مخ په لوړه بيايي.
ریچارد مېنتور جانسن
ریچارد مېنتور جانسن (د ۱۷۸۰ز کال د اکتوبر له ۷ مې نه د ۱۸۵۰ ز د نومبر تر ۱۹ مې پورې) یو امریکایی حقوق پوه او سیاستوال و چې د مارتین وان بورېن تر واک لاندې د متحده ایالاتو د نهم مرستیال ولسمشر په توګه له ۱۸۳۷ ز کال نه تر ۱۸۴۱ ز کال پورې خدمت کړی دی. نوموړی یوازینی مرستیال و لسمشر دی چې د دوولسم تعدیل د احکامو پر بنسټ د متحده ایالاتو د سنا له خوا وټاکل شو. جانسن د متحده ایالاتو د استازو په مجلس او سنا کې د کینتکي په استازیتوب خدمت وکړ. هغه خپل سیاسي ژوند د کینتکي د استازو په مجلس کې پیل او پای ته ورساوه.
جانسن د فدرالي دورې په لومړیو کې په ۱۸۰۶ ز کال کې د استازو مجلس ته لار وموندله. هغه د کینتکي له هنري کلې سره د جنګ د پلویانو د ډلې د غړي په توګه یووالی وکړ چې د انګلستان سره یې په ۱۸۱۲ ز کال کې د جګړې ملاتړ وکړ. جانسن په کینتکي د ۱۸۱۲ ز کال د جګړې په پیل کې، په اربکي ځواکونو کې د ډګرمن په توګه و ټاکل شو او له ۱۸۱۲ ز کال نه  تر ۱۸۱۳ ز کال پورې یې د رضاکارانو د یوې قطعې مشري کوله. نوموړی له خپل ورور جیمز سر په بره کاناډا کې د ویلیم هېنري هریسن تر مشري لاندې دنده پر مخ یووړه. جانسن د تیمس په جګړه کې ځواکونه رهبري کړل. ډېری وایي چې: نوموړي په ​​شخصي توګه د شاوني مشر تیکومسه مړ کړ، چې وروسته نوموړي دا ادعا د خپلې سیاسي ګټې لپاره و کاروله.
جانسن له جګړې وروسته بېرته د استازو مجلس ته راستون شو. ایالتي مققنه قوې نوموړي په ۱۸۱۹ کال کې سنا مجلس ته وټاکه چې د د جان جې کرېتندین تشه چوکۍ ډکه کړي. د جانسن د خپل زیاتېدونکي شهرت له امله د جولیا چین چې د ګډ غلام نژاد څخه وه، د اړیکو له امله تر نیوکو لاندې راغی. چېن د اوکتورون (چې یو پر آته د تورپوستو وینه په کې وه) له ډېلې نه ګڼل کېده. نورو لوړکچو بزګرانو او مشرانو د افریقایي - امریکایی معشوقي او دویمې ښځې یې درلودې، هېڅکله یې نه وې په ډاکه کړې، خو جانسن برعکس له چېن سره د غیر رسمي ښځي په توګه چلند کاوه. نوموړي ومنله چې له چېن نه دوه لورانې لري او هغوی ته یې خپل تخلص ورکړی، چې د خپلو موکلینو تر منځ یې د حیرانتیا سبب ګرځېدلی و. داسې ویل کېږي چې: له همدې امله، ایالتي مقننه قوې په ۱۸۲۸ ز کال کې سنا ته بل نوماند و ټاکه او جانس یې اړ کې چې، په ۱۸۲۹ ز کال کې دنده پرېږدي، خو د نوموړي کانګریسي حوزې هغه ته رایه ورکړه او په راتلونکو ټاکنو کې یې بېرته مجلس ته راستون کړ.
جانسن په ۱۸۳۶ز کال کې د مارټین وان بورېن سره د دیموکرات ګوند په استازیتوب د مرستیال ولسمشر چوکۍ ته نوماند و. دو د "رامپسي ډمپسي، رامپسي ډمپسي، ډګرمن جانسن مړ کړ، تېکومسي"، تر شعار لاندې کمپاین پیل کړ او د خپلې بریا لپاره یې یوازې یوې رایي ته اړتیا درلوده. ټاکنیز کالج ته د ویرجینیا استازي د جانسن په ملاتړ  رایه ورنه کړه، پرځای یې د سویلي کارولینا استازیي ویلیم سمیت ته رایه ورکړه، خو د سنا مجلس نوموړی د مرستیال ولسمشر چوکۍ ته وټاکه. جانسن د ډیموکراتانو لپاره د ۱۸۳۶ ز کال په ټاکنو کې خپل مکلفیت په داسې ډول ترسره کړ، چې هغوی د ۱۸۴۰ ز کال د مرستیال و لسمشر د چوکۍ لپاره د نوموړي له بیا نوماندۍ نه ډ ډه وکړه. وان بورېن له ملګري پرته د بیا ټاکلو لپاره هلې ځلې پیل کرې، خو نوموړي د وېګ ګوند نوماند ویلیم هنري هریسون ته ټاکني و بایللې. جانسن حکومتي چوکې ته د راستنېدو هڅه وکړه، خو له ماتې سره مخامخ شو. په پای کې نوموړی په ۱۸۵۰ ز کال  د کنتکي د استازو مجلس ته لاره و موندله، خو د خپلې دورې له پیل نه یوازې دوه اونۍ وروسته، د ۱۸۵۰ز کال د نومبر په ۱۹مه نېټه مړ شو.
د ژوند لومړي کلونه او زده کړې
ریچارد مېنتور جانس د کینتکي په پوله کې دبیرګرس په سیمه کې (چې اوس لویزوېل) دی، د ۱۷۸۹ ز کال د اکتوبر په ۱۷ نړۍ ته سترګې پرانستې، چې د رابرت او جېمیما جانسن له یوولسو بچیانو نه پنځم او د آتو زامنو تر منځ دویم و. وروڼو یې جان او هنرې نوموړی وژغوره. د هغه مور او پلار په ۱۷۷۰ ز کال کې واده وکړ. رابرت جانسن د اوسنۍ کینتکي په یوه برخه کې چې اوس ویرجینیا ده، له پتریک هنري و جمېز مدیسن نه ځمکه و پېرله. نوموړي مخکې د سروی کوونکي په توګه کار کړی و او پوهېده چې، غوره ځمکه واخلي. مېرمن یې، جېمیما سګېټ "د یوې شتمنې او سیاسي کورنۍ غړې وه."
کورنۍ یې د ریچارد د زېږون سره سم، د اوسني لګزینتن د بلوګراس سیمې بریایان ستېشن ته کډه شوه. دا ښار د بریدونو پر وړاندې ځواکمنه سیمه وه، ځکه چې په دې ځای کې د سپین پوستو د مېشته کېده پروړاندې د بومي وګړو پراخ مقامت موجود و. شاوني او چېروکي قبایلو په دې ځای کې کله نا کله بریدونه کول. د ۱۷۸۲ ز کال د اګست په میاشت کې په بریایان ستېشن د سیمون ګریتې د برید په اوږدو کې د کړنو له امله، جېمیما جانسن ته د ښځو تر منځ د یوې اتلې په سترګه کتل کېږي. د ځینو روایاتو له مخې: هندي جکړه ماران چې په یو نږدې ځنګل کې پټ شوي وو، نوموړې د دې ځای ښځې یوې نږدې چینې ته لارښوونه کړې او برید کوونکو هغوی ته اجازه ورکړه، له اوبو سره کلا ته راستنې شي. له دې تازه مېشته کېدونکو سره اوبو مرسته وکړه چې د اور د غشو برید مات کړي. په دې وخت کې رابرټ جانسن د ویرجینیا په ریچموند کې په مقننه برخه کې کار کاوه، ځکه چې هغه د فایتې ناحیې د استازي په توګه ټاکل شوی و. (کینتکی تر ۱۷۹۲ ز کال پورې د ویرجینیا برخه وه.)
په ۱۷۸۳ ز کال کې کینتکي د یوې خوندې سیمې په توګه را څرګنده شوه، چې مېشته کېدونکو د کروندو د رامنځ ته کولو لپاره سنګرونه  پرېښودل. د جانسون کورنۍ ګرېټ ګراسنګ کې په خپله پېرودل شوې ځمکه کې مېشته شوه. نوموړی چې یو سروې کوونکی و، د غوره ځمکو په پېرلو کې بریالی څرګند شو او په دې سیمه کې د دولت له خوا د ځمکو له وېش نه ګټه پورته کړه.
د مایلس سمت د دوکتورا د تیزېس پر بنسټ، "ریچارد خوشحاله شخصیت ته وده ورکړه او زیاتره د خوښ او راضي ماشوم په بټه لیدل کېده." ریچارد د کورنۍ پر کروندو تر ۱۶ کلنۍ پورې خپل ژوند تېر کړ. نوموړی په ۱۷۹۶ ز کال کې د ګرامر یوه سیمه ییز ښونځي ته واستول شو او وروسته یې د ترانسیلوانیا په پوهنتون کې په زده کړو پیل وکړ، چې د اپالچیان د غرونو په لوېديځ کې لومړی کالج و. د لګزینګټن په کالج کې، چې پلار یې هلته معتمد و، نوموړي د جورج نیکولس او جېمز بروان سره، چې وروسته د متحده ایالاتو سناتور شو، حقوق و لوستل.
حسن البنا
حسن البنا د مصر له نامتو مذهبي لارښودانو څخه گڼل کېږي. دا عالم د اخوان المسلمون بنسټ اېښودونکې هم دی، چې په دې کار سره يې د اسلامي نړۍ له خوبه راویښه کړه.
دې په ۱۹۰۶ز کال د مصر په محمودیه کلي په یوه متدینه او علم دوسته کورنۍ کې وزېږېد. په کوچنیتوب کې یې سپېڅلې قرآن په یادو یاد کړ. او د شپاړسو کالو په موده، د قاهرې په دارالعلوم کې ورگډ او په ۱۹۲۷ز یې له نوموړي دارالعلوم څخه خپل سند ترلاسه کړه.
د کلیوالو سیمو په پرتله ښاري سیمې د اخلاقي زوال ډېر وي، دقاهرې هم همدا حال و، کله چې حسن البنا له خپل کلي څخه د قاهرې پر لور راوخوځېد، نو دده حساس ‌طبیعت باندې د ښار غیر اسلامي کړو، وړو ژور اغیز وکړه. ده ولیدل، چې مصر په اخلاقي لحاظ د اروپا یوه برخه کېدونکې ده، او د فرعونانو پیر ته بیا بلنه روانه ده، ده دا خبره محسوس کړه، چې دینپوهان خو ددې ناوړه اعمالو او اخلاقي زوال پر وړاندې خپله کرکه او نفرت ښکاره کوي، او وعظ او نصیحت هم کوي، خو داسې کومه ټولنه یا گوند یې و نه میدو، چې ددې ناوړه کارون پر خلاف غږ پورته کړي.
داخوان المسلمون بنسټ اېښودنه
نو ده په ۱۹۲۸ز کال د اسماعیلیه په ښار کې (چېرې چې دې له زده کړې وروسته د ښوونکي په توگه دنده ترسره کوله) د اخوان المسلمون په نامه د یوه گوند بنسټ کېښود. په ۱۹۳۳ز کال ددې گوند مرکزي دفتر له اسماعیلې څخه د قاهرې ښار ته یوړل شو. حسن البنا اعلان وکړ، چې د اسلام پیغام نړیوال پیغام دی، او د ژوند یو بشپړ نظام هم. د اخوان المسلمون د غورځنگ په واسطه ده خپل دغې لارې ته د عملي جامې اغوستلو کار پیل کړ. په لږ وخت کې د مصر په ختیځ او لودیځ کې محبوبیت ترلاسه کړ، او خپلې څانگې یې د هېواد په گوټ، گوټ کې خلاصې کړې. زده کوونکي، زده کړیال او کارگر یې په یوه دریځ سره راټول کړل، او د ښځو لپاره یې د اخوات المسلمین په نامه بېله څانگه جوړه کړه. اخوان ښوونځي هم جوړ کړل، او په ټولنیزو چارو کې یې هم ښه برخه واخیسته. دوی یو داسې روزنیز نظام جوړ کړ، چې د هغې له وجې د اخوان غړي د یوه رښتوني مسلمان بڼه غوره کړه. حسن البنا د اسلامی حکومت د جوړونې او د اسلامي شریعت د پلي کولو غږ پورته کړ. ده وویل چې له پنځوسو کلونو څخه راپدېخوا په مصر کې غیر اسلامي قوانین پلي کېږی، او له سختې ناکامۍ سره مخ کېږي، نو په دې ډول اوس ددې وخت راغلې، چې د اسلامي شریعت تجربه وکړای شي،. ده په دې خبره ټینگار کاوه، چې د نني مصر قانون او دستور سرچینې کتاب او سنت نه، بلکه د اروپایی هېوادونو قوانین دي، چې دا قوانین له اسلام سره په ټکر کې دي.
حسن البنا د اسلامي حکومت او اسلامي قوانینو د پلي کولو غوښتنه وکړه. ده وویل، چې له ۵۰ کالو څخه په مصر کې نااسلامي قوانین ازمویل کېږي، او دا قوانین ډیر سخت ناکام شوي دی. نو پدې ډول اوس باید د اسلامي شریعت تجربه وکړای شي، ده په خبره ډېر ټینگار کاوه، چې د اوسني مصر قانون و دستور سرچینې سپېڅلی کتاب و سنت نه، بلکه اروپایي هېوادونو دستور و قوانین دی، چې له اسلام سره سراسر په ټکر کې دي. حسن البنا په مصریانو کې د جهاد روح پوه کړ، او ددې سرلیک لاندې یې یو کتابگوټې هم ولیکه، او دا یې پکې ولیکل، چې د مصر یو نامتو عالم امام بدر الدین عیني (د بخاري شرحه کوونکې) به یو کال جهاد ته تلو، یو کال به یې ښوونه او روزنه کې بوخت وو، او په بل کال به د حج فریضې لپاره مکې مکرمې ته تلو.
اخوان المسلمون د کتابگوټو او ورځپاڼو له لارې خپل افکار خپرول پیل کړل. په ۱۹۳۵ز کال د محمد رشید رضا رحمه الله له مړینې څخه وروسته امام حسن البنا د هغه ورځپاڼه المنار چارې خپلې کړې. اخوان المسلمون خپله هم یوه ورځپاڼه، یوه اوونیزه او یوه میاشتینۍ. ددې غورځنگ ورځپاڼه د مصر په لومړیو نامتو ورځپاڼو کې شمېرل کېده. ددې ورځپاڼو او نورو وړو کتابگوټو په وسیله اخوان المسلمون خپلې موخې او غوښتنې مسلمان ولس ته ورسولې او دا یې په زبات ورسوله چې اسلام څرنگه د ژوند په مختلفو څانگو کې د نړۍ لارښوونه کولای شي.
دویمې نړیوالې جگړې پیل پورې د اخوان المسلمون بلنه په ختیځ کې ښه په شور و زور سره روانه وه، او تقریبا ټول عربي هېوادونه یې تر خپل سیوري لاندې راوستي ول. د دې غورځنگ اصلي منځۍ د مصر هېواد و. د نړېوالې جگړې څخه وروسته اخوان المسلمون په سیاسي ډگر کې په پراخه پیمانه هلې ځلې پیل کړې. په ۱۹۴۸ز کال د فلسطين څخه د برتانیا له وتلو سره سم، چې برتانیا د فلسطین د خپلواکۍ اعلان وکړ، نو اخوان المسلمین ددې اعلان د بشپړلولو غوښتنه وکړه. پدې کار سره د اخوان المسلمین په محبوبیت کې لا زیاتوالې راغې. په دوه کلونو کې ددې غورځنگ د غړو شمېر له پینځه سوه زرو څه پورته ولاړ. د ملاتړو شمېر یې له دې څخه دوه چنده و. اخوان ورځ تر ورځې د خلکو په زړونو کې ځای پیدا نیونې څخه که یو خوا د شاه فاروق خطر محسوساوه، نو له بلې خوا انگرېزانو هم له ده څخه غوښتنه کوله چې په دې غورځنگ بندیز ولگوي. نو ځکه په ۱۹۴۸ز د ډسمبر په نهمه نیټّه مصري واکمن د اخوان غورځنگ ناقانونه اعلان کړ، او په څو ورځو کې یې په زرگونو غړي د بند تورو تمبو شاته وغورځول. درې اوونۍ وروسته کوم ځوان وزیر اعظم نقراشي پاشا وواژه. حسن البنا تر اخري وخت پورې ونه نیول شو، او د فرورۍ په ۱۲مه نیټه کال ۱۹۴۹ز نیمه شپه په قاهره کې یو ستر لارښود د یوې دسېسې له مخې په شهادت رسول کېږي. د شهادت تر وخت پورې دده عمر یواځې ۴۳ کاله وو
بهرنۍ تړنې
وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:فيلسوفان وېشنيزه:ختيځ فيلسفوفان وېشنيزه:مسلمان فيلسوفان
دونو نړۍ
پورته کوونکی فیض الرحمن احمدي لغمان پوهنتون کرنې پوهنځی چاپیریال ساتنې او ځنګلونوڅانګه '''
لړليک
'''
دونونړي
ونه:څوکلن لرګين يوتنه لرونکي نبات دی چې دريښو،ساقو،اوتاج لرونکي دی اوداتاج يې ديوشمير   خپروشو ښاخونواو پاڼو لرونکي دی اوحد اقل (6 متره)څخه زيات ارتفاع لري ياهم:ګيا ډوله لرګی ته ويل کيږي چې يو مشخصه تنه ولری اوپه مناسبوشرايطو کې ارتفاع يې تر (7متره)پوری رسيږی لکه .بلوط.راش .اوداسی نور ياهم :دځمکي هغه نبات دی چې دڅوکالولپاره په يولرګين تنه باندی وده او انکشاف کوی اکثره وخت ديو ولاړي تنی لرونکې وی چې هر ځای کې دحالاتو مطابق اوهم دمحيطی شرايطو مطابق اود جينټکې جوړښت سره سم ونه کولای شی په ښه شکل وده وکړي. ياهم: غټ څوکلن لرګين نبات دی چې دٍيوې ښی پيژندل شوی تني اوڅرګند تاج لرونکې وی.دوني لوړوالی عمومآ له ۶مترو څخه زيات وی او د نوعی سره سم تر ۱۲۷ مترو پوری رسيږی د بيلګي په لویی     ونی رټش کولمبيا کې.۱. ۱۲۷ متره اندازه شوی او د ‍‍‍Pseudosoga taxifolia ډول ونی لوړوالی چې په کلفورنيا کې موندل شوی ۱.۱۱۲متره دی. Sequoia sempervirens
په هند کې تر اوسه پوری دونواعظمی لوړوالی له ۷۵ مترو څخه زيات نه دي سبت شوی. دونو ارتفاع دارقاموکره کتنه داڅرګندوی چې د (لمنځې)اعظمی ارتفاع تراوسه پوری ۲ ۷۳متره ثبت شوی ده دکمربند له پلوه هم د کلفورنيا سکـــوايا او د استراليا يوکــــاليپټس تر ټولو غټ د ی چې د کمربند سايز يې په ترتيب سره ۳۵۷۴ سانتی متره او ۲۴۳۸ سانتی متره دی .په هند کې دلمنځې ونی  عمر چې مقطع يې د ځنکل په څيړنيز انستيتيوت کې ساتل شوی ۷۰۴ کلونه موندل شوی ده. (U.S.A.nevada)په کې دډيرعمرلرونکې ونه  پخوا تاسيس شوی چې   Bristleconeپه نوميږي. Pinus longaevaپه شمال شرق کې دبحردسطحی څخه (3275متره)کې موقعيت لری او
ترټولو څخه غټه ونه
غټه سکوايا ده چې دا ونه په افغانستان کې يوه معرفي شوی ونه ده او يوڅونموني يې دکابل دقرغه په بند کې موجود دي. ددی ونی فاميلي (10جينس)لري چې ددی له جملي څخه يو جينس په ژوندي شکل موجود دی او دا جينس يې (14 نوعې) لري Class  pinatae Subclass piniadae Family taxodaceae Subfamily sequoidae Order taxodales Genuse sequoia Species dendroon giganteum پښتونوم يې (غټه سکوايا)ده او انکليسي نوم يي (ګاينټ) او سورلرګي هم ورته وايې دی.Sequoia dendroon giganteum   اوعلمی نوم يې عــمومــي عــلايم : داونه يوتل شنه ونه ده چي ارتفاع يې د ۵۰څخه تر ۸۵ مترو پوري لوړوالي لري او په ځينو کتابونو کي ۸۹،۹ متره لوړوالي لري او د ۶ــ۸ــ۹ متره پوري عرض لري داونه د کلفورنيا په غرنيو سيموکې خپره شوي چې په اروپا کې د زينت په ډول په پارکونو کي کرل (Sierra nivada) کيږې. او دا ونه په افغانستان کې دمعرفي شوي وني له جملی څخه شميرل کيږې چې اوس مهال دکابل د قرغه بند کې يوه ونه موجوده ده دا ونه په خپل اصلی وطن کې (3000)کـاله عمرلري خو ځيني نوعي يې د کلفورنيا په ايالات کې (2800)کاله عمرلري.
تنه
يې نيغه مستقيمه ده او ښاخونه يې په افقی ډول ترتب شوي چې د :Stem.Crown.Form تاج پورتني ښاخونه يې دپورته په طرف مايل اولاندې ښاخونه دلاندې په طرف مايل توب لري. دی شکل په ښاخونو ترتيب شوی او(10-5) ملی متره اوږدوالي لری او عموماً په  (Spirlپه( پاڼه :Leaf په (Prosstrent)  يا ولاړ اوهم د  (Erect) ښاخونوباندی په او نارينه غوزي يې (هګی ډوله ) شکل لری (Monceous) ددي ونی
ګلان او میوه یی
او هر وخت لپاره په انفرادی شکل د ښاخونو په څوکې کې قرار لري ښځينه غوزي يې (هګی ډوله )شکل لری او د ښاخونو په لاندني برخه کې قرار لري ددی غوزی (فلسي)چې 6 سانتی متر طول او ضخامت يې 4 سانتی متر دی په لمړي وختونو کې سپین او د پخوالي په وخت کې تور نصواری رنګ لری او د تشکيل څخه وروسته (20-18) مياشتو کې پخيږې په هره غوزه کې يې د تخمونو شمير 230 دانو ته رسيږې چې تور نصواري رنګ لری اوعموماً (4-5) ملی مترو پوری اوږده او 1ملي متره عرض لری او پخپله سطه باندي وزري لري او 1ملي متر اوږدوالی لری. داوسيــــــــد و ځـــــای يې:داونه په مرطوبو او زيا تو غذا لرونکي خاوره کې د بحر د سطحی څخه (2500-1500) مترو په لوړوالی کې پيدا کيږې. داستـــــــــما ل موارد يې : ددی ونی لرګی چې قوی او سخت لرګی دي او سور وزمه رنګ لري په پخوا وختونو کې په زياته مقدار نجاري او موبل سازي په مواردو کې استعما ليده خو اوس مها ل د دی وني قطع کيدل منع شوی دي چې په با غونو او همدارنګه په پا رکونو کې د زينت لپا ره کرل کيږې.
ساحه
(Methusela( د(جلغوزي) ونه ده چې د کې (Bristlecone)  ترټولو پخواني ونه په کې يې عمر (5500) کاله د ژوند عمر يې تعين شوی دی او په کلفورنيا کې يې عمر (3050) کاله ښودل شوی دی. دي په (1947) کال کې Albizia falcata  تر ټولو ژر وده کونکي سبت چې پيژندل شوي کينول شوي چې 13 ميا شتو کې ۱۶،۷۹ متره ارتفاع پوري وده کړيده. (Sabah malysia) په
دلرګي ډولونه
لرګي عمومآ د مختلفـــو خصوصياتوله مخي طبقه بندي کيږې کوم چې د حجري.شکل.او موسمي پرمختګ پوري مربوط دی. 1 :دحجري دشکل په بنياد: دحجري دمختلفو شکلونوپوری مربوط دی اوعمومآ په دوه برخو ويشل کيږې. کوم چې نری اوږدي حجري لری اوعمومآ اخری خواته نری کيږې. Proseenehima: a .کوم چې لنډي ،مسطيل،شکله او يا ګردی حجري دی.Parenchym : b 2 :دموسم پرمختګ په بنياد دلرګی ډولونه :اګر چې عمومآ دلرګي ټولي حجري په لمړی ځل کې ډيري فعاله وی خو ددی په پرمختګ سره يوڅه فرق رامينځ ته کيږې اودا خصوصيات په لاندې ډول طبقه بندی کيږې کوم چه موسمي پرمختګ پوری مربوط دي وده کوي کوم چې اوږده اونری پوښل شوي حجري لری نو ځکه ورته د لمړنی لرګي رجوع کيږې دغه قسم لرګي په منی کې وده کوی. :وروستی يا دمنی لرګيLate wood or outumn w :B کوم چې وړی ډبلی پوښل شوي حجري لری نو ځکه ورته وروستی يا دمنی لرګي وايې کوم چې وړی ډبلی پوښل شوي حجري لری نو ځکه ورته وروستی يا دمنی لرګي وای. 3 دوظيفي په بنياد :دلرګي حجري دوظيفي په بنياد هم په دري ډوله ويشل شوي دي: اداره کونکي حجري. condueting cell : a حمايوي حجري. Suporting cell :b ذخيروي حجري Storage cell :c لمړني دوه ډوله دحجري مړي حجره دی کوم چې سوري لری او دغه د اوبو او هوا څخه ډک دی .او همدارنګه اداره کونکې ټيوبونه په سختو لرګیو کې داد ټيوب اود حجري دحمايوی تارونو څخه جوړشوی دی. او دريم قسم زخيروی حجري غذای مواد انتقالوی اوهم يې زخيره کوی او دا د انرژی پوښل شوي حجري دی چې خپله وظيفه جاري ساتی.
دټيوب دلرلواونلرلوپه اساس دلرګي ډولونه
پيژندل کيږې دغه پوروس دوه ډولونه لری. مرکز لرونکې دايروپه شکل وی لکه څيړی، زيتون. لکه .چارمغز.ی څخه مينځ ته را ځی (Olea lourifolia) :درانده لرګی داقسم لرګی د Heaviest wood  b او په عام ډول تور او سپين رنګ لرو نکې لرګيو په حيث پیژندل کيږې نو ځکه ورته درانده لرګی وايې. د کورنۍ  (Aeschynomene hispida) سپک لرګی ـداقسم لرګی د: Light wood  c څخه دي کوم چې په کيوبا کې پيدا شوي دي. )Intresting facts of same trees دځينو ونو په زړه پوري واقعيتونه     ( په ډيره لږه کچه د هند په مذهبی مراسمو کې به داسی وی چې دونو او يا دونو د برخو پرته به لمانځل کيړې.وني د نڅا کوونک انجونو سره يو ځای کړی شوی دی د (اسوکا) ونه هميشه د ځوانو او ښکلو ښځو لپاره په نښه کړی .دهنديانو مشهور باور په اساس د اسوکا ونه په فرضي توګه په ګلانو پوښل شوی دی یواځی چه کله ریښی تولیدوي.او دځوانوانجونو دقدمو  پواسطه پوښل شوی دی.
دکرسميس وني
دکرسميس ونه يو عام دود دی د عيسويانو په کورونو کې په ټوله نړی کې خپل کورونه يې خايسته او رنګه کړی دی. دکرسميس دمراسمو په وخت کې دکرسميس وني دنورو مذهبی مراسمو په پرتله دغه دود او دستور ډير زيات دی او دوی داسی عقيده لري چه دابوجوهر په حيث د اختر د  ورځی په ميله کې سمبول يا نښه ده .دکرسميس وني دجرمنی څخه انکلستان ته دملکې وکتوريا دواړه څخه وروسته راوړل شوه لخوا په (1841) کاله کې جوړه شوی وه .او همد ارنګه په نوی نړي کې دکرسميس (Prince ) د وني دود او دستور د امريکايانو دانقلاب پر مهال د جرمنی څخه راوړل شوي دی او د مهاجرينو په واسطه يې د امريکا په متحده ايالات کې خواره واره شوی ده.
د نړي تر ټولو اوږده کرسميس ونه (36،67) متره او يا (221) فټه کيږې چه هغه ونه عبارت دی له ) پښتو نوم يې دوګلاس ناجو دی. Pseudosuga  menziesii(
(Holly, Ivy and Bay trees) سـپـيـڅلـــــــي ايوی او با يئ وني  2 دکرسميس دونو تر څنګ زيات وړ خايسته او زينتی وني نن اسـتعمال لری .چه روميان يا د ايټاليا خلک دنوموړی ونی څخه ګلان او پاڼی اخلي او په خپلو مراسمو کې يې استمالوي او دغه ونه دزيا تو تو اغزو لرونکو پاڼو سره ده ( ilex spp ) دساکون خلک  سپيڅلي او تل شنه بوټی سره رنګه ګلانوبو ټي او سره سره رنګه ګيلاس د دوی په مزهبی مراسمو کې نظا ري په وخت کې استما ليږې او دوی داسی ګڼی چې د دوي د عقيدی پر بنسيټ دوی ته ښه نصيب او کورنی ته روغتيا راوړي. دوی همدارنګه د(ايوي) او (بايئ)وني په خپلو مذهبی مراسمو کې استعمالوی. او په دی وروستيو کې په کلتوری برخه کې هم زيات اعتماد ارزښت ترلاسه کړی دی په مارپيچې ډول د دوی پاڼي ترتيب شوی دی او په غالبه توګه د شاعرانو په ګلدان کې زيات شهرت موندلي دی.
(Mistletoe trees)۳   داروش وني وني يو مذهبی ونه ده چه ډيربا ارزښته تخمونه مينځ ته راوړی (Viscum album) د اروش
چه دغه تخمونه په مهمو مذهبی مراسمو کې په (درويد) مذهب کې استعماليږې په نړی کې د رويدپه روايتی ډول ځوړنديږې په کورونو کې.دلويديځې اروپا دخلکو مجهتدين او کشيشان د ،برتانويانو قطع کوی ورڅخه د نشانی او هيلی په منظور او صلح په ارزښت فرضوي او ددی په خوشبختۍ سره باور شوي دی او ځينی جادوګران د شيطا نانو او منکرانو په خلاف په ټولو دمو کې ددی دتخم په واسطه يې ترسره کوي. په عصری توګه د اروش ونه هميشه عطرينه او خوشبو داره ده د ښکلولو داجازې د اخيستلو لپاره د ځوانو انجونو په ولاړ حالات کې يو دود او رواج دی .داروش لاندې ځانونه ځوړوندوي د کرسميس ونی د زينت او ښکلا په حيث په کورونو کې هم ځوړند وي. ۴ دخون يا زيتون ونه (Olive trees ) داونه په کلتوری توګه ديوالی او اتحاد دسمبول په حقيقت د پخوانو خلکو راهيسی پيژندل شوي ده. کله چې د (نوح عليه السلام) بيړۍ د ارات په صورت کيناسته .نو يوی کوتری يا پاختی  د زيتونو دونی يوه څانګه په خپله مښوکه کې دغی بيړی ته راوړه .چې له همدی کبله دغه کوتره يا  دسولۍ دسمبول په حيث رامينځ ته او و پيژندل شوه اوهمدارنګه ديونانيانو د ا فسانه پيژندنی دعلم مطابق د زيتونو ونه يوه ډالۍ يا تحفه وه ديونانيانو ملک يا دولتی پولی د زيتونو د ونو په ذريعه په نښه کړای شوی دی اود المپيک د لوبو ګټونکو ته د زيتونو پاڼی څخه په تاج باندی مجازات يا جايزه کړی شوه. د زيتونو تيل د زيتونو د تخمونو څخه استخراجيږې او د زيتونو د تيلو د ويستلو پروسه دقديمي يا پخوانيو څخه راروانه ده .رومانيانو او يونانيانو مالداره خلکو به دصابون د کشف څخه پخوا ځا نونه د زيتونو په تيلو ملوث کوه او بيا به يې پريمنځل .ددی ميوه به يې په غټه تيږه کيښوده او ما تول به يې او تيل به يې ورڅخه ويستل مګر اوس په عصری ميکانيزه شوی شکل تيل ورڅخه په اسانه راباسي او په ډير اسانې او تيزې سره مايع زيتون استخراجوي.
(Mango trees) ۵ دام وني يې علمی نوم دی .Mangifera indica دام ونه په هندی مذهب کې په ډيرو سترو اومهم مراسمو کې په بعضومذهب او کلتوري دودونو کې تری کار اخيستل کيږې سری پوټکې اوپاڼي يې د (Hawan ) هغه اور چې د مذهبی عبادت پرمهال بل شوی وی او يا هم داتش پرستحا لپاره استمالوی. دکال په جريان اوهمدارنګه دونو په مراسمو کې هم په مکرر ډول تری استفاده کيږې پاڼه يې په رنګه فرو سره تړل شوی وی چې هغی ته (kalua) کلوا وای او د کورنو په داخل يا ليکو کې ځوړند وی .اود دوي د عقيدی پر بنسټ دغه کار د دوی دکورونو ته نيکبختی راولی او په نيک کار سره يې ګڼلی ده.
۶دپيل او انځر ونه يا Bo-tree اوBanyan يا Ficus spp په هندي دين کې د بنيان يا بارګډونه يا (Ficus-bangdialensis) سپيــــڅلي ونی په توګه ارزښت لری دکرواحوت په ورځ (karawa chawt) يو رسم يا رواج دی کوم چې پکې ښځی دميړه يا خاوند لپاره داوږد ژوند دعا کوی.واده شوی ښځی عرق کوم چې دپاکو کوهيانو اوبه وی ددغی ونی لاندې اچوی کله چه ددی سپوږمئ د ختلو په وخت په لمړني ربعه کې سپوږمی په کال کې يو دفع ګوری او په purana)) مذهب کې د انځر مذهبی ونه ددی ګڼی چې دبورا (Vishnu) مجسم يا صورت دی. د Bo-tree وني يا پيل Ficus  religioa)) په هندي دين کې يو د ډيرو سپــــيڅلو ونو په حيث باور کيږې او په بيلابيلومذهبی او کلتوری با ارزښته مراسمو کې ورڅخه استفاده کيږې نو له همدی کبله ورته د (مزهب ) نوم ورکړ شوی ده ددی قطع او سوزول عام دی ځکه پدوی کې دوی غيابی ايمان لری. (Bhufpret)ددی لاندې وه .دغه شخص وای چې يو جادوګر سړی ددوی دعقيدي پر اساس هندوان ددی ونی لاندې دعا کوی او ددی دڅانګوڅخه پړی ټړی او ګرد چاپيره تری اوبه پشنګ کوی زرګونه شنډي ښځي د پيل او بارکډ ونه ته عبادت کوی او ددوی دايمان او عقيدی په اساس په دی زيارت کوی او دوی په دی باور دی چه دوی ته ماشومان ورکوی دپيل دونو پوری ځانونه مښی د بارګــډ،او ګوکر (Ficus racemasa) ددغو ســپيڅلو ونولاندې په داشونوکې اور بلوۍ او د خدای څخه دخپل أميدونه او ارمانونو د پوره کولو دعا کوی .په انځوريزه شاعرۍ کې ددغو ونو او خرما دونو په هندی درو کې دموجوديت او د پيل د ونو ياداوری شوی ده.
۷داسوکا وني Asoka trees)) داسوکا ونه دوه نوعي لری ۱ (Poly ao thialangifolia) 2 Asoka araca)) دا ونه هم ديو ســـــــپيڅلی ونی په حيث پيژندل کړي ،قبرستان،کورنو،او باغونو،په شا او خوا کې کرل شوی دوی دغه ونه د (Sita ) د (Lord rama) د ښځی په حيث ګڼی کوم چې نو هنری خدای دی دوی داسی ګڼی چې دغه ښــځه ددغی ونی دښاخونو لاندې اوسيدلي البته دخبل سلطنت په مهال په سريلانکا کې وه دسندهار په شاهۍ فن کې اسوکا ونه کوم نمايشی ارزښت نه لری ځکه چې دغه ونه د ثــدر دونی په شان يخ اقليم ته ضرورت لری چې ژوندی پاتی شی او وده وکړی .داحقيقت چې ددی ونی په اړه پورته ذکر شوی نيمګړی بولی
۸دکيلي وني (Banana trees ) دکيلی ونه چه علمي نوم يې (Musa paradisiacal) دی په هندي دين يا مBهب کې يو ســــپيڅلی مقام لری.پاڼه او ميوه يې دواړه په مذهبی مراسمو کې استعماليږې پاڼه دکيلی پليټونو په ځای دشيرينی او نور دميوه جاتو د ايښودلو لپاره د مذهبی عبادت او دعا څخه وروسته پکې ږدی د ســــپـيڅلو روقوع کې ټولی کيلی ونی دکورونو په درشلونو باندی پرانيزی. او په دی باوری دی چې دوی خپلی کورني ته نيک بختی منځ ته راوړی .خو بوتانيکې نظره دکيلی د ونی په حيث پری باور نه کيږي.
۹د باوباب ونه (Boabad trees) دباوباب د ونی علمی نوم د (Adansonia  digitata) څخه عبارت دی چه په افريقا اوټوله افريقا او لويديځی افريقا کې په مجموعی ډول د اتحاد او يوالی حالت لری او ګڼل کېږې.د خلکو د لوری دافسانه پيژندنی علم کې هم ذکر شوی ده په احتمالی توکه ځکه د منلو اظهار او اصلی ارزښت لري د خرافاتو سره يوځای ددوی د موجوديت په اړه دجواهرو او جادو د مهارت لپاره ځانګړی شوی ده .په احتمالی توګه  دميوي پخيدنی او غوټی کولوپه وخت کې په زړه پوری اوازونه د ګل نيونی په مرحله کي رامينځ ته کوی. د باوباب ونه (۱۸)متره اوږدی او (۱۵)متره په قاعده کې پراخوالی لري.دبدلون په مرحله کې دهندی افسانه پيژندی علم په دغی ونی ســــپيڅلی باور لری .داسی باور کيږې چې (Sita)د(Lored kima) ښځی ددغی ونی لاندې د خپلی واکمنی پر مهال ژوند کاوه په سريلانکا کې د ثـاثـنګريت ژبو يو ژباړونکې دغی ونی ته (Simsupa uriksha ) ويلي چې پدی معنی يي ده دا ونه دارمانونو دپوره کولو توانايې لری که چيرته له دي وني څخه په دعا وغوښتل شی. په جنوبی نيجرياکې دغه ونه ستر ارزښت لری .ځکه زيات مواردو کې استعمال لری او زيات توليدات لری بيا هم په تو پيريزه توګه دا نا ممکنه وه چه يو دهقان دغه ونه پخپله کرونده کې وکري ځکه ددی په اړه داسی عقيده موجوده ده چه دغه الهی تحفه ده. اوهغه دهقان چې دغه ونی کری نو حسن خط به لری ترڅو پدی سره وشی کولای چه ددی په اړه معلومات تر لاسه کړی.
دونیِ ودونه
(Trees mariges) دوني واده يوسمبوليکه نکاح او واده مراسم دی او يا ديو شخص تړون او اتحاد دی دوني سره او دغه عمل په پراخه توګه په هند کې خپور شوی دي. دوی ځکه دغه کار کوی چې ددوی دعقيدي پربنسټ دوی ته فوق العاده ژوند وربخښي او ددوی څخه دغيبي توان په اساس ساتنه کوي او ددوی اجدای او بيلتون څخه مخنيوی م کوی .دغه عمل دمذهبی سيــستم يوه برخه ده چې دغه مراسم د مقدسی يا ســپيڅلــي وني تر څنګ يا لاندې صورت نيسی اودا مراسم هغه وخت اجرا کيږي کله چه دشوم يا غيری مبارک واده خيال موجود وی دمثال په ډول :کله چه يو څوک ديوی ښځي سره دبلی ښځی د مرګ وروسته واده کړی او دا هم مړه شی مخکې له دی چې دريمه ښځه وکړی نو پدغه نکاح کې بيا دوی دوني واده ترسره کوی. په دغی وني داسی عقيده موجوده ده چه دوی د اميدونو او ارمانونو پوره تا ثيرات لری. او له دی کبله بيا دغه ونه قطع کوی په دغه حالات کې يو مجرد يا دکونډه سړی کله چې ديوی کونډی ښځی سره دواده ارزو ولری هغه هم لومړی بايد دوني سره واده وکړی اوبيا يې پری کوی. ددی وجی نه دوی ته بيا د ناويتوب حالات ور په برخه کيږې.
دونی سره واده مراسم هميشه ديو سړی لپاره په هندی مزهب کې مطابقت لری خو ولی ښځی بيا دميړه دمرګ څخه وروسته دونی سره د واده اجازه نشته دی هغه بوټی او وني چې په مراسموکې راګيري وی لکه (Pipal) __ Ficus  religiosa  ،Banyan tree) __ Ficus  benghalensis   ( Neen tree)__ Azadirachta indica Suger cane)__ Saccharum offieinarum  ( (Banana)__  Musa  paradisiaca، Talsi) __  Ocimum  sanctum ، همدارنګه ســـپيڅلی او بنيا دی ودونه په اطرافي سيمو کې په تکراری توګه پکې اجرا کيږې چې دامراسم د لمر د لوړی په تغير او د حاصلاتو په ميلو کې سره يو ځا ی کيږې چه(Makhara sankart)  مخارا سانکرات ورته په هند کې وايې. کوم چې هميشه د ( ۱۷—۱۴) دجنوري دمياشت کې هر کال واقع کيږې.
په قران کريم کي د ذکر شويوونو جدول انګليسی نوم عام نوم قراني نوم Species Acacia
کيکر طلح Acacia spp Cedar صبر ثدر Cedrus libani loud Euphorbia زقوم زقوم Euphorbia spp Fig انځر التين spp  ficus Olive زيتون الزايم Olea europea Date خرما التخل Phoenix dactylifera Pomegranate انار رومان Panica granatum Musterd tree مسواک خمت Salvadora persica
دچارتراشو څخه مراقبت او ساتنه
۴علوفي په توګه (fodder ) څوکلن لرګين نبات د (  Fodder) ارزانه منابع جوړوي چه په خای يې دقيمتی غزا لکه د (Cereal) غزا او کلنی غزا يې نباتات په وچ موسم کله چه ډير واښه لمنځه ځی فقد بعضی وني او درخچي پاتي وی چې د غزا استفاده ورڅخه کيږې. غزايې ارزښت د (Fodder) ددی په خوند کيمياوی ترکيب پوري او هم ددی هضم په قابليت کې چي ډول ډول کيمياوی ترکيبات په نباتاتو کي موجود وي اړه لري ددي خصوصيات شايد ديو نوعي څخه بل نوعي ته او د يو وخت څخه بل وخت ته بد ليدونکي وی. ددي نوعي دهري ساحي او منطقي سره فرق کوي دمختلفو اشخاصوپه واسطه دکيمياوي ترکيب پواسطه د (Folige) او ميوو هضمی قابليت د مختلفو نباتاتو څخه پري کيږې چه وروسته د ساتلو څخه ډير غټ کومک کوي. Pulpwood ) 5) پخواني مصريانو د (Papyrus) نباتات چي تقريباًس (۲۰۰۰ ) کاله مخکي دميلاد څخه دا يې استعمال کړی وه. راپور ورکړشوي دی چه د papyrus ) د تني د مغزي برخي يوه ټوټه څخه چي ورقي جوړښت لري څنګ په څنګ ايږدي چي دکاغذ جوړولو لپاره استعماليږي . دکاغذ دکشف څخه مخکې په هندوستان او مصر کې د خرما په پاڼو کې کتابونه ليکل کيدل . يو جرمني کارکونکي په (۱۸۴۰) کال کې کاغز توليد کړ دلمړی ځل لپاره د لرګيو شيره او پاتي شوني څخه يي استفاده وکړه چي دغه عالم (Friedrich keller) نوميده . وروسته چي د (printing) کولو تخنيک کشف شو نو ډول ډول مقاصدو لپاره استفاده کيده چې د کاغز غوښتنه فوق العاده زيات شو چې بيا په ۱۹ پيړي کې يو په دوه شوه . د (Pulpwood ) د انکشاف سره د خلکو ضرورت د کمښت سره مخ  شوه ځکه چې په ځنګلونو کې ددی ونو د تداوی او ډول ډول کرنه سرته ورسيد ==ډيرمهم منابع د pulpwood==  واښه دي چې زياته اندازه په پاکستان کې موجود دي او يوڅه برخه د (pine) او نورو نوعو لکه لرګيني درخچي دي چي لاندي نومونه ذکر شوي دې. Sesbania  grandiflora  :Aricennia  officinalis : Rhizophora  cornicolata دغه نوي په زياته اندازه په سواحلي سيمو کې پيداکيږې اودpulpwood پخاطراستعماليږې. (وني د کارک او لاټيکس د منبع په حيث ) Cork):( ديونانيانو له نظره د(Phullem)  په نوم دي چي د ټولو ونو د پوټکې د برخی څخه لاسته راځي دا د مړو حجرو څخ عبارت دی ټول مړه انساج د (Cork combium) څخه د باندی متمرکز شوي نوددي پخاطر پوستکي په Epidermis،Lentical ، او Cork، او بعضي وخت په Hypodormis، او د پروتين د Cortex، پوري اړه لري. Cork ):( خصوصيات د Insolation ،   Floatability چې د حرارت مقاومت لري ددی خواصو په لرلو سره چه زيات رواج لری استمعاليږې دماهيانو په نيولو کې د بوټو نه د سرپوخ لپاره چه د غوړ او مايعاتو په مقابل کې زيات مقاومت لري په فابریکو کې د مايعاتو په مقابل کې د Gasket په شکل استمعاليږې. Latex: د شيدو جوس دی چه په بعضو حجراتو کې پيداکيږې اودلاتکس په نوم پيژندل شوي د زوړvessele چي ښکاره حوړښت لري په انتقالی سيستم کې چې ددی رنګونه سپين ،زيـړچکه ، سورچکه ونارنجي،دی يا بی رنګه دي. اينځر ، کوکنار ،ربړ، ونو کې کوم چې شيره تري لاس ته راځي لاټيکس ددغی ونو دکنډو ، پروتينو،او غوړيو څخه تر لاس کيږې چي د Emulsion مخلوط دی جوړه شوي ده.
وني د تختو د توليد په منظور
ډول ډول تختي په طبعی ډول دونو څخه لاسته راځي د تختی د توليداتو څخه چې لاس ته راځی په لاندې ډول دي ۱: ply wood including black bord: اکثره د 3mm نه تر25mm پوري ډبلوالي لری چې دير مشهور تختی دی ددي يا زياتو ورقونو د يو ځاي کيدو څخه لاسته راځي چې منخني تخته يې دتوروسره په يو مينځ زاويه کې دی چې مقاومي اوټينګوالي پوري اړه لري. با کيفيته Plywood چې په مصنوعي دول وي ښه سريښناکه وي چې د اوبو په ضد او يو ځای والي د تختو په فابريکو کې استمعاليږې ددي منځني لرګی نرموالی تر 25mmپوري پنډوالی او سريښناکه وی چې د نورو تختو سره چې کلک دی نښلوي. ۲: Particle board  : دا د Chip board  په نوم هم مشهور دی او هم د Flake board په نوم  ياديږې چه 2mm څخه تر 30mm پوري پنډوالی لري د لمړی ځل لپاره په جرمني کې په (۱۹۴۱) کال کې توليد شو مګر ددی تجارتي انکشاف د تيرو جنګو نو څخه وروسته و. د څو ټوټي د يو ځای کيدو سره توليديږې دغه لرګی د ګرولو ، ميده کولو، سريشولو، بيا وروسته بنډل کولو  د تودوخي لاندي اوهم فشار لاندي توليديږي چې تری ډيرو قوی او شخ لرګی لا س ته راځي او همدا رنګه لنده بل دومره اثر کوونکې نه دی چې لرګي کې تغير راوړي. دغه تختي په ټولو خواوکې يو شان بعدونه لري دغه تختي کيدلای شی چې د ماشين پواسطه د هري خوانه اره شي ځکه چې پدی لرګي کې د طبيعی لرګيو په شان غوټه نشته. ۳: Hard board  يا Fibre board: هغه کلکي تختی چه ښه يو دبل سره نښتي وی او د لیف تارونو څخه جوړه شوي وي  د کلکي تختي څخه عبارت دی.
(Trees combat desertification) Desertification : د ځمکي حاصل ظرفيت دلاسه ورکول اوپه يوه دښته بدليدل دی. او يا په بل عبارت دحاصل خيزی خاوري بدليدل په صحرا باندي عبارت دی له Desertification  : دغه حالت د رطوبت د تاثير لمخي دی چې په وچو او نيمه وچو سيمو کې وي. دغه د نړي ګړندی حرکت د قحطي په لور دي دملتونو نړيوال کانفرانس د صحرا لپاره يو نړيوال نقشه جوړه کړه چې د عمده دښتو او سرحدونو عکس پکي وو او همد ارنګه د (F A O )  سازمان او نور کومک کوونکي سازمان  د تخنيکي پروګرامونو په اساس دغه د ښتي ته د يو نښي لاندي راوړي. دښتي وچي او وچي ځمکي دی چه ډير اوبه ددی سطحي څخه بخار کيږې نسبت بارانی سيمو ته.
نتيجه ګيري
ونه:څوکلن لرګين يوتنه لرونکي نبات دی چې دريښو.ساقو.اوتاج لرونکي دی اوداتاج يې ديوشمير خپروشو ښاخونواو پاڼو لرونکي دی اوحد اقل (6 متره)څخه زيات ارتفاع لري.او دهمدي ونو ټولګي څخه ځنګل جوړيږې چي د انسانانو په شمول د ټولو ژونديو موجوداتو ژوند تظمين کوي او ټول ژونديو موجودات يو دبل سره د ځنځير کړيو په شکل ژوند تيروي او يو مهم ايکوسيستم جوړوي او ددي ځنځير مهم کړي ځنګل او وني دي او همدغه ځنګل او وني دی چي داوبو اوهوا په پاکوالي دناروغيوکموالي سيلابونو د تخريب مخنيوي او همدارنګه دالتراوليت وړانګي مخه نيسۍ چه دغه وړانګي بيساري ناروغي مينځ ته راوړي. او د ونو نړي تر عنوان لاندي دمهمو ونو معرفت او پيژندنه ترڅو خلک دونو په مزهبي ،کلتوري ،تاريخي،او زينتي ارزښت باندي پوه شي او هم دونو څخه تر لاسه شوي محصولاتو په استفادي باندي پوه شو او مختلف محصولات توليد کړو ورڅخه لکه دلرګيو څخه د چارتراشو په جوړولو ،دکاغزپه جوړولو،دعلوفي په جوړولو او داسي نورو موادو په جوړولوکي ورڅخه استفاده وشي.
سپارښتني
۱: دولت بايد دافغانستان د تاريخي ونو ساتنه وکړي. ۲: دتاريخي او مزهبي ونو دساتني لپاره بايد موزيمونه دپوهنتونونو په سطه ايجاد شي. ۳: دونو دارزښت په اړه بايد دکليو او ښارونو په عام پوهاوي پروګرامونه جوړشي. ۴: دځنګلونو دساتني اودنويو ونو دکرلو لپاره ستراتيژيک پلان بايد جوړشي. ۵: په هيواد کي د ځنګلونو او ونو دکرلو لپاره ساحي په نښه شي.
سرچینې
محمدیوسف رئیس خیل سيد جمالدین افغاني پوهنتون کرنې پوهنځی ځنګلونوڅانګه
د فرانسې درېیم هانري
درېیم هانري (۱۹ سپټمبر ۱۵۵۱ – ۲ اګست ۱۵۸۹ زکال) له ۱۵۷۴ زکال څخه په ۱۵۸۹ زکال کې د هغه د ترور تر مهاله د فرانسې پاچا او همدارنګه له ۱۵۷۳ زکال څخه تر ۱۵۷۵ زکال پورې د پولنډ پاچا او د لیتوانیا مشر دوک و.
د فرانسې د دویم هنري د څلورم زوی په توګه دا تمه نه کېدله چې نوموړي ته دې د فرانسې سلطنت په میراث پاتې شي؛ له همدې امله د پولنډ – لیتوانیا د مشترک المنافع هېوادونو د خالي سلطنت لپاره تر ټولو غوره نوماند و؛ چې بیا په ۱۵۷۳ زکال کې د هغو د پاچا په توګه وټاکل شو. په دغه ځایګي کې هغه د خپلې لنډې واکمنۍ پر مهال د هنریکان اصولو په لاسلیک کولو سره دغو اصولو ته قانوني بڼه ورکړه او له مخې یې پولنډي اشرافو دا حق ترلاسه کړ په آزادنه توګه خپل پاچا وټاکي. هانري ته د خپل ورور نهم چارلز له مړینې وروسته چې له کوم لامل پرته ومړ؛ د ۲۲ کلنۍ په عمر د فرانسې سلطنت په میراث پاتې شو او پولنډ یې پرېښود.
د هانري د کوچني ورور فرانسیس چې د انژو دوک و؛ د مړینې له خبر خپرېدو وروسته څرګنده شوه چې هانري وارث نه لري، همدا و چې مذهبي جګړې، د ځای ناستوب په کړکېچ واوښتې چې د دریو هنري د جګړو په توګه پېژندل کېږي. د درېیم هنري قانوني وارث د ناوار پاچا درېیم هنري و چې د هغه تربور کېده او پروتستانت و. د ګیز د دوک لومړي هنري په مشرۍ کاتولیک ډلې بیا هڅه کوله پروتستانتان له ځای ناستوب څخه لرې او پر ځای یې د بوربون له کاردینال، چارلز څخه چې کاتولیک و د درېیم هنري د ځای ناستي په توګه دفاع کوله.
په ۱۵۸۹ زکال کې سخت دریځي کاتولیک ژاک کلیمینټ درېیم هنري وواژه. د هغه ځای د ناوار پاچا وروسته له هغه ونیو چې کاتولیک شو او د څلورم هنري په توګه د فرانسې سلطنت ته ورسېد؛ په دې سره نوموړې له بوربون کورنۍ څخه لومړنی فرانسوي پاچا شو.
په فرانسه کې واکمني (۱۵۷۵-۱۵۸۹ زکال)
هنري ته د ۱۵۷۵ زکال د فبروري په ۱۳مه د ریمز په لویه کلیسا کې د فرانسې د پاچاهۍ تاج ور په سر شو. په داسې حال کې چې تمه کېدله له ۲۱ کلنې لوئیز لورن څخه چې د ۱۵۷۵ زکال د فبروري په ۱۴ مه یې ورسره واده وکړ؛ وارث ومومي خو د هغوی کوم ماشوم وه نه زېږېد.
په ۱۵۷۶ زکال کې هنري د Beaulieu فرمان لاسلیک کړ چې هوګونویانو ته یې ډېر امتیازات ورکول. د هغه دغه چاره د دې لامل وګرځېده چې د ګیز له دوک او کاتولیک فعال سره کاتولیک ډله جوړله کړي. له ګڼ شمېر غبرګونونو او خبرو اترو وروسته، هنري اړ شو څو ډېری هغه امتیازات چې په دغه فرمان کې پروتستانتانو ته ورکړل شوي و، لغو کړي.
په ۱۵۸۴ زکال کې د پاچا کوچنی ورور او د هغه احتمالي وارث، فرانسیس چې د آنژو دوک و؛ ومړ. د سالیک قانون له مخې د هغه د تاج او تخت راتلونکی وارث د ناوار پروتستانت هنري و چې د نهم لوئي (سنټ لوئي) لمسی و. د ګیز د دوک د فشار له امله درېیم هنري فرمان صادر کړ چې پروتستانېزم وځپل شي او د ناوار د هنري د وراثت حق یې لغو کړ.
په اوړي کې د هسپانوي ارمادا سمندریزو ځواکونو ماته د دې لامل وګرځېده چې له کاتولیک ډلې څخه د هسپانیا د ملاتړ اړوند د پاچا وېره راکمه شي. په دې بنسټ یې د ۱۵۸۸ زکال د ډسمبر په ۲۳ مه شاتوی سلطنتي بلوا (شاتوی ماڼۍ) ته په جرګه کې د ګډون په موخه د ګیز دوک را وباله، هلته ورته د دوک ورور دویم دوک چې د ګیز کاردینال و له وړاندې په تمه و. دوک ته وویل شول چې پاچا غواړي د خپلې خوب د خونې څنګ ته په خصوصي کوټه هغه ویني. همالته و چې سلطنتي ساتونکو لومړی دوک او بیا یې کاردینال وواژه. پاچا د دې په موخه چې ټول وپوهېږي چې د فرانسې د تاج او تخت هېڅ سیال آزاد نه دی څو د هغو پر وړاندې اقدام وکړي؛ د دوک زوی یې بند ته واچوه. د ګیز دوک په فرانسه کې ډېر محبوبیت درلود له همدې امله د هغه د وژلو له امله وګړو له هانري سره مخالفت وکړ. پارلمان د پاچا پر ضد جنايي تورونه تنظیم کړل او هغه مجبور شو له خپل پروتستانت وارث سره په ګډه له پوځ سره مل شي او انتقالي پارلمان (Parliament of Tours) جوړ کړي.
په ۱۵۸۹ زکال د هنري محبوبیت وروستۍ کچې ته ورسېد او دیني تبلیغ ګرو د هغه په ظالم بللو سره ورته د مرګ غوښتنه کوله. د پاریس وګړو د درباري افراط، د فساد زیاتوالي، لوړو مالیاتو او همدارنګه په ایټالوي پانګوالو باندې د اتکا له امله ورته سپکاوی کاوه. خو له دې سره هغه څه چې له امله یې د پاریس د وګړو ډېر بد ترې راتلل د هغه جنسي غوښتنې وې؛ په هغه مهال کې لواطت بدعت او ټولنیز انحراف ګڼل کېده.
بهرنۍ اړیکې
د هنري د واکمنۍ پر مهال فرانسې د ګیوم بیرارډ په نامه یو کس د لومړي ځل لپاره په مراکش کې د قونسل په توګه وګماره. د هغه د ګمارنې غوښتنه مراکشي شاهزاده عبدالمالک کړې وه؛ ځکه بېرارډ چې یو حرفوي طبیب و؛ په قسطنطنیه کې د وبا پر مهال یې ورته درملنه کړې وه او شاهزاده غوښتل هغه له ځان سره په خدمت کې وساتي.
درېیم هنري د نوې نړۍ د ځمکو له پراختیا او اکتشاف سره لیوالتیا لرله. په ۱۵۸۸ زکال کې هغه د ژاک کارتیر وراره، ژاک نویل ته په فرانسه کې د کب نیونې، د وړیو د سوداګرۍ او د کانونو د ویستنې اجازه ورکړه.
ترور او خښول
په پیل کې د پاچا ټپ وژونکی نه ښکاره کېده، خو هغه خپلو ټولو افسرانو ته امر وکړ چې د مړینې په صورت کې هغوی د نوي پاچا په توګه د ناوار هانري ته وفادرا پاتې شي. د راتلونکې ورځې په سهار چې په پام کې وه هغه د پاریس د بیا نیولو په موخه جګړه پیل کړي، ومړ.
درېیم هنري په سنټ دنیس کلیسا کې خښ کړای شو. هغه اولاد نه درلود؛ نوموړي د دویم هنري په زامنو کې تر ټولو ډېر عمر لرونکی و چې پاچاهي ته ورسېد او همدارنګه د والوآ پاچایانو وروستی و. د ناوار درېیم هنري د څلورم هنري په توګه د هغه ځای ونیو او د بوربون کورنۍ لومړنی پاچا وګرځېد.
6 نومبر
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
شکارپور
شکارپور د پاکستان يو ښار دی، دا ښار د پاکستان په سيند ايالت کې دی.په کال 1998 کې ددې ښار د وگړو شمېر 1,33,259 و. د 1998 وگړ شمارۍ له مخې دا د پاکستان 38م لوی ښار دی. او دا د سيند ايالت په لوی ښارونو کې حسابيږي.
سلوم حداد
سلوم حداد (زوکړه: ۲۹ مارچ ۱۹۵۳) سوري ممثل دی. نوموړی په اصل کې ارمنی او له عیسوي دین سره تړاو لري. سلوم حداد په ډېرو تاریخې رولونو (کردارونو) کې کار کړی دی او په ۱۱ اګسټ ۱۹۸۰ یې د هنرمندانو د ټولنې غړیتوب واخیست.
سریالونه
{| class="wikitable" style="font-size: 90%;" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; ! style="background:#B0C4DE;" | سنة الإنتاج ! style="background:#B0C4DE;" | المسلسل ! style="background:#B0C4DE;" | الدور صدر الباز - 2017
اوركيديا(مسلسل)|اوركيديا]]
کوهرنگ ولسوالي
کوهرنگ ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان کوهرنگ)  د ايران د چهارمحال او بختياري ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د چلگرد ښار دی. دا ولسوالي ۴۱٬۵۳۵ تنه نفوس لري. د کوهرنگ ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۸۰ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د چهارمحال او بختياري ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
اندروجن
سرچينې
وېشنيزه:اندروجنونه
کینډۍ:د المان ښارونه
وېشنيزه:کینډۍ:المان
د مالاویا کواچا
کواچا په انګلیسي Malawian kwacha) د مالاوي هیواد د پیسو واحد دی. کواچا د مالاوي هیواد د مرکزی بانک لخوا وړاندی کیږي.
الیتاس
الیتاس ښار په انګلیسي Alytus) د لیتوانیا هیواد په الیتوس ولسوالۍ کې پرته سیمه ده.
خنج ولسوالي
خنج ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان خنج)  د ايران د فارس ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د خنج ښار دی. دا ولسوالي ۴۱٬۳۵۹ تنه نفوس لري. د خنج ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۸۳ کېښودل شو.
سرچينې
وېشنيزه:د فارس ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
7 نومبر
د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
نور ولولئ
وېشنيزه:جنوري
جگتورن
جگتورن یوه پوخي رتبه ده چې له ملکي څلورمې رتبې سره برابره ده.
وېشنيزه:پوځي وييونه
انټيبايوټيک
انټي بیوټیک د میکروب ضد مادو یوه بڼه ده چې د باکټریا په وړاندې فعال دي. دا د باکټریایي انتاناتو سره د مبارزې لپاره ترټولو مهم باکټریاضد عامل دی او انټي بیوټیکي درمل د دې ډول انتاناتو د درملنې او مخنيوي لپاره په پراخه کچه کارول کېږي. دا مواد کېدای شي په بشپړ توګه باکټریا له منځه یوسي او یا یې د ودې مخنیوی وکړي. ځینې انټي بیوټیکونه د پروټوزوا ضد فعالیت درلودونکي هم دي. انټي بیوټیکونه د عام ذکام یا انفلونزا په شان ویروسونو په وړاندې اغیزناک ندي؛ هغه درمل چې د ویروسونو مخه نیسي د انټي بیوټیکو پرځای د انټي وایرل (ویروس ضد) درملو په نوم یادېږي.
کله کله د انټي بیوټیک اصطلاح – د دې کلمې په اصلي معنا «د ژوند مخالف» په توګه، چې د ἀντι anti «مخالف» او βίος bios «ژوند» یوناني ریښو څخه اخیستل شوې – په پراخه کچه د هر هغې مادې لپاره کارول کېږي چې د میکروبونو په وړاندې ترې کار اخیستل کېږي، خو په معموله طبي کارونه کې، انټي بیوټیکونه (لکه پنسیلین) هغه مواد دي چې په طبیعي ډول تولیدېږي (د یوه مایکروارګانیزم لخوا د بل مقابلې لپاره)، په داسې حال کې چې غیر انټي بیوټیکي انټي باکټریال مواد (لکه سلفونامایډان او انټي سپټیک مواد) په بشپړ ډول مصنوعي دي. په هرحال، دواړه ډلې د مایکروارګانیزمونو د وژلو یا د ودې مخنیوي یوشان موخه لري او دواړه په انټي میکروبي کیموتراپي کې د «انټي باکټریال» په نوم شامل شوي دي. «د باکټریا ضد» موادو کې انټي سپټیک درمل، د باکټریا ضد صابونونه او کیمیاوي جراثیمو ضد مواد شامل دي، په داسې حال کې چې انټي بیوټیکونه د باکټریا ضد موادو یوه مهمه برخه ده چې په ځانګړې توګه په طبابت کې او کله کله د څارویو خوړو لپاره کارول کېږي.
انټي بیوټیکونه له ډېر پخوا راهیسې کارول شوي دي. ډېری تمدنونو د پوپنک وهلې ډوډۍ له موضعي کارونې څخه ګټه اخیسته، ځکه چې په لرغوني مصر، نوبیا، چین، صربستان، یونان او روم څخه راغلو حواله جاتو کې د هغو ګټورو اغیزو ته اشاره شوې وه. اولنی کس چې د انتاناتو درملنې لپاره یې د پوپنک کارونه په مستقیم ډول ثبت کړه، جان پارکینسون (زوکړه ۱۵۶۷ – مړینه ۱۶۵۰) وو. انټي بیوټیکونو په شلمه پېړۍ کې طبابت کې انقلاب رامنځته کړ. الکسانډر فلمېنګ (زوکړه ۱۸۸۱ – مړینه ۱۹۵۵) په ۱۹۲۸م کال کې اوسني پنسیلین کشف کړل چې د جګړې په وخت کې د هغو پراخه کارونه ډېره ګټوره ثابته شوه. په هرحال، د انټي بیوټیکو اغیزمن توب او هغو ته اسانه لاسرسی د دې لامل شوه چې له هغو څخه له حد نه ډېره ګټه واخیستل شي او ځینې باکټریا ګانې یې مقابل کې مقاومت پیدا کړي. د روغتیا نړیوال سازمان د میکروبونو ضد مقاومت د پراخ «جدي ګواښ چې نور د راتلونکي لپاره ندی، په اوس وخت کې د نړۍ په هره سیمه کې رامنځته شوی دی او دا وړتیا لري چې په هرچا، په هر عمر باندې په هر هېواد کې اغیزه وکړي» په توګه طبقه بندي کړی. د انټي بیوټیکو په وړاندې مقاومت له امله رامنځته شوې مرګ ژوبله په ۲۰۱۹م کال کې ۱.۲۷ میلیون کسانو ته ورسېده.
ریښه پېژنونه
د انټي بیوټیک ویی د لومړي ځل لپاره په ۱۹۴۲م کال کې د سلمان واکسمن او ملګرو لخوا یې د مجلو په مقالو کې د هر هغې مادې توصیف لپاره وکارول شو چې د یوه مایکروارګانیزم لخوا تولید شي او د نورو مایکروارګانیزمونو له ودې سره مخالف وي. دې تعریف کې هغه مواد چې باکټریا له منځه وړي خو د مایکروارګانیزمونو له لورې نه تولیدېږي (لکه د معدې اسیډ او هایډروجن پراوکسایډ) نه شاملېږي. همدارنګه د باکټریا ضد مصنوعي مرکبات لکه سلفونامایډونه په کې ندي شامل. په اوسنۍ کارونه کې، د «انټي بیوټیک» اصطلاح هر هغه درمل ته ویل کېږي چې باکټریا له منځه وړي یا یې د ودې مخنیوی کوي، دا په پام کې نه نیول کېږي چې آیا دا درمل د مایکروارګانیزم لخوا تولید شوي‌ دي که نه.
د «انټي بیوټيک» اصطلاح له anti + βιωτικός (biōtikos)، «د ژوند لپاره مناسب، ژوندی» څخه اخیستل شوی، کوم چې په خپله له βίωσις (biōsis)، «د ژوند لاره»، او له βίος (bios)، «ژوند» څخه اخیستل شوی. د «باکټریا ضد» اصطلاح له یوناني ἀντί (ضد)، «مخالف» + βακτήριον (baktērion) د βακτηρία (baktēria) مخفف، «کارکوونکي، میله» څخه اخیستل شوې، ځکه چې لومړنۍ کشف شوې باکټریا د میلې په بڼه وه.
طبي کارول
انټي بیوټیکونه د باکټریایي انتاناتو او کله کله د پروټوزوایي انتاناتو د درملنې یا مخنیوي لپاره کارول کېږي. (مټرونیډازول د ګڼو پرازیټي ناروغیو په وړاندې اغیزمن درمل دي). کله چې شکمن شو چې د یوه انتان له امله یوه ناروغۍ رامنځته شوې خو مسئول پاتوجن ونه پېژندل شي، تجربوي درملنه پیل کېږي. په دې کې د وړاندې شویو اعراض او علایمو په اساس د پراخه طیف لرونکي انټي بیوټیک تجویز شامل دي او هغه وخت پلي کېږي چې لابراټواري معاینو پایلې کیدای شي څو ورځې وخت ونیسي.
کله چې مسئول پاتوجن مایکروارګانیزم له پخوا څخه پېژندل شوی وي یا تشخیص شوی وي، کولی شو یوه قطعي درملنه پیل کړو. په دې کې د نري طیف لرونکي انټي بیوټیک کارول شامل دي. د ورکړل شوي انټي بیوټیک ټاکنه د هغه د بیې په اساس ترسره کېږي. د مایکروارګانیزم پېژندل ډېر مهم دي ځکه دا کولی شي د انټي بیوټيک درملنې بیه او زهرجن توب را کم کړي او همدارنګه د انټي میکروبي موادو په وړاندې مقاومت راټیټ کړي. د جراحۍ څخه مخنیوي لپاره، د حاد اپنډیسیټ لپاره چې اختلاطي شوی نه وي کولی شو انټي بیوټيک ورکړو.
صدیق الله رښتین
دپوهاندصديق الله((رښتين))لنډه پېژندنه:
ښاعلى پوهاندصديق الله ((رښتين)) دمرحوم مولوي تاج محمد زوى په خټه سلېمان خيل دپښتو ژبې پوخ ليکوال اونامتو شاعر په [١٢٩٨ه ش] کال دمومندودسيمې په سره کمر [غازي اباد]کې زيږ يدلى دى. دده دژوند زياته برخه دپښتو ژبې په ادبي څېړنو او علمي پلټنو کې تېر شوى اوپه پښتو اوپښتنولۍ رښتين مين او صادق خدمتګار دى په تېره بيادپښتوژبې په ګرامر اوفقه اللغه [فلا لو جي ]کې ښه لوى لاس لري اوداستاذۍ مرتبې ته رسېدلى دى. دښاعلي ((رښتين ))صاحب سره چې څوک پوره اشنانه وي اودزړه نه يې نه پېژني نو دده دظاهري کړو وړو څخه به ورته پوهاند((رښتين )) صاحب يو سخت طبيعته او بې مهره انسان ښکاره شي ،خوتر کومه ځايه چې ورته ځير شې ،ښاعلى ((رښتين )) لکه څومره نا اشنا خلکو ته په ظاهره بې مينې او سخت زړه غوندې سړى ښکار ي په همغه اندازه اشنا يانو ته دپا ک زړه خاوند دى او زړه يې مل؛ملګروته دمينې ځاله ده. دابېله خبره ده که څوک دده دمينې سره مينه ونه لري اويا دده سپېڅلې مينه په مينه استقبال نه کړي ،البته دا خبره رشتيا ده چې ښا على ((رښتين ))دتظاهر طرفدار نه دى ،بلکې غواړي لکه څنګه چې دى هغسې ځان وښايي. لکه څنګه چې استاذ پو هاند صديق الله ((رښتين )) دخپل ژوند نو ر حالات په خپل قلم داسې بيانوي.
زماژوند:
زما په ژوندانه کې چې ما ته کوم په زړه پورې شى ښکاري هغه زما د تعليم دوره او زما بې اسرې ژوند دى ، زه دشپږو اووکالو له پلاره پاتې شوم ،بې د دوو ماشومانو وروڼو او يوې مورنه په غير مې بل څوک نه لرل ، پلار مې مولوي تاج محمد و،او په مهتمم صاحب مشهور و، دى په پخواني صوبه سر حد کې دټولو اسلامي مدرسو ريس او مهتمم و. د ده تعليمي معيار ډېر اوچت او د انګريزي او عربي ژبو لوى فاضل و ، او په نورو علومو کې يې د ( بي ، اى ) درجه اخېستې وه ، لس کاله يې په هند کې د عربي علومو په زده کړه تېر کړل او په اخر کې ترې د خپل وخت يو زبر دست سياسي عالم ، مبلغ ، مجاهد ، مدرس او زاهد جوړ شو ، زمونږ په نژدې کورنۍ کې نور څوک عالمان او پوهان نه دي تېر شوي يو ازې زما پلار نه وروسته دا سلسله شروع ده ، ده په خپل وخت کې د نورو عالمانو او ملګرو په مرسته ډېر  ديني او مذهبي تبليغونه کړي دي او دملک او قام لپاره يې ډېر لوړ خدمتونه کړي دي. زما پلار د مومندو په ( سره کمر ) کې استوګنه لرله او څه زمانه په کمانګو کې اوسيده ، په ازاد سرحد کې هم د ده ديني ، مذهبي او قومي خدمتونه به ترلمر ښکاره وي ، دى بيا د منګلو د بغاوت په کال ( ١٣٠٣ هــ - ش ) چې د ترنګزو حاجي صاحب سره هغلته تللى و ، د غوږ د درد له امله په خوست کې وفات او هم هلته د عسکري چوڼۍ تر څنګه په يوه باغچه کې خاورو ته وسپارل شو. دمو مندو په هغه وچ کړس وطن کې زماغوندې ديو بې اسرې او وړوکي هلک لپاره ژوند تېرول ډېر مشکل و، مګر زمادپښتنې مور غيرت او پوهيا لي پلار روحانيت موږپه دغه وطن کې ټينګ کړو او دوړکوټوالي دوره مې تېره کړه ،البته په دې وخت کې ډېرې سختې او تکليفونه مو ليد ليدي ،مګر هر څه چې دي سخته وي که راحت ټول په سړي تېريږي ،ما قران کريم دحپل پلارنه لوستىو. اود هغه تر وفات وروسته مې نورتعليم په خپل کاله کې له محصو صو استاذانو څخه کړى دى ،زما وروڼو هم په دې وخت کې په سبق لاس پورې کړ او په وطن کې چې هلته تعليم يو نا اشنا نوم دى مونږ کار او شغل دزده کړې نه په غير بل شى نه و ،زمونږ ه مور هم زمونږپه تعليم کې ډېر کو ششونه او زخمتونه تېر کړي دي. اودهغې لويه ارزو يوازې زمونږ تحصيل و ،ما په دغه وطن کې بل څوک مشر نه لاره يوازې مور نه چې هغه هم په کوردننه زما پوره رو زنې او پا لنې ته نه رسېده ،هو ،يوازې قدرت زه تر بيه کړى او روزلى يم ،او کله کله د تر نګزو د حا جي صا حب دشفقت نظر هم زما سره کومک او مر سته کړ ېده. همداوه چې زه دابتدايي تعليم نه وروسته په [١٣١١هـ -]کال د ننګرهار د( هډې )په (نجم المدارس )کې داخل شوم. ددې وخت نه زما د ژوند نوې مر حله شر وع کيږي ،ددې وخت نه وروسته زه له تعليم سره اشنا کېږم او زما طبعي شوق او ذوق په خپل لاس پورې کوي زما طبيعت هيڅکله په هغه محدود تعليم نه بسيا کيده ،بلکې نورې پلټنې به يې هم کولې ، په دې ډول درې کاله ما په ( نجم المدارس ) کې تېر کړل وروسته په [١٣١٥هـ ] کال  کې زه کا بل ته راغلم او په عربي دا رالعلوم کې داخل شوم ، په کابل کې زما د معلوماتو داېره ورو ورو پراخه شوه او دعربي تعليم نه پرته نور نوي معلومات مې هم لږ و ډېر پيدا کړ ل. مګر افسوس چې زما عصري تعليمات په صحيح ډول سرته ونه رسيدل ولې چې زما په رسمي تعليم کې دا شيونه و،يوازې زما خصوصي کوشش و ،چې څه نا څه معلومات مې لاس ته را وستل ،په دې باب کې زما لوى استاذ د (( اصلا ح )) اخبار و، زما ټول نوي معلومات ددغه بختور اخبار مر هو دي. زه په دارالعلوم کې استاذانو داخبار له کتلو منع کولم ولې زما طبيعت هيڅکله دې ته غاړه نه کېښوده ،که په پټه به وه او که په ښکاره خو خپل کار به مې کاوه ،دمجلو ،اخبارونو او جريدو سره زما زيات شوق پيداشو او په دغه واسطه زه دنوې دنيا سره اشنا شوم.
انټيبايوټيک
طبي کارول
د زړه کورونري رګونو ثانوي ناروغۍ څخه د مخنیوي لپاره د اوسني علمي فعاله شواهدو له لورې د انټي بیوټیک کارونې څخه ملاتړ نه کېږي او په اصل کې کېدای شي د زړه او رګونو مړینه، له هر بل لامله مړینه او د سکتې واقعاتو کې زیاتوالی راولي.