cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د جولان لوړي
جولان لوړي یاهم د ګولان لوړي په عربي مرتفعات الجولان یا هضبة الجولان او په عبری : רמת הגולן یادیږي. رامات /هاگولان) فلات او نوری ډیری غرنیزی سیمی چی د سوریی برخه وی اوس مهال اسرایلو لاندی کړي د ډیره برخه ددی سیمی د سوریی د قنیطره ولایت اړوند ده د امریکا ولسمشرټرمپ یاده سیمه په 27/3/2019 کال کی په رسمیت د اسرایلو خاوره وبلله د نړۍ مختلفو هیوادونو او انګلستان د ټرمپ پدي پریکړه صختی نیوکی وکړي. ددي سیمی مساحت 1200 کیلو متره مربع او د میشتو وګړو شمیر یی 900’117 دي.
د هنر تاریخ
د هنر تاریخ د هر ډول معنوي، داستاني، فلسفي، سېمبولیک، مفهومي، مستند، د ښکلا اړوند او د ان د عملي کارونې او نورو موخو لپاره د انسانانو له خوا جوړو شویو څیزونو باندې تمرکز لري، خو ډېر ټینګار یې د هغو پر ښکلا او ظاهري بڼه دی. د لیدو وړ یا لیدنی هنر له بېلابېلو لارو ډلبندي کېدای شي لکه ښکلي هنرونه له کارېدونکو هنرونو جلا کول چې په ټوله کې پر انساني نوښتګرۍ تمرکز لري، یا هم پر بېلابېلو خاصتا رسنیزو برخو لکه معمارۍ، مجسمې جوړونې، انځورګرۍ، فلم، عکاسۍ او ګرافيکي هنرونو باندې تمرکز کوي. په ورستيو کلونو کې، ټکنالوژيکي پرمختګونو وېډيويي هنر، کمپيوټري هنر، نمایشي هنر، انيمېشن یا خوځنده انځورونو جوړولو، ټلوېزيون او ویډیوګېم جوړولو هنرونو ته لاره هواره کړه.
د هنر تاريخ ډېری وخت د هر تمدن د شهکاریو او غوره اثارو د کرونولوژي په توګه ويل کېږي. له دې  امله دا د لوړ کلتور د یوې کيسې په توګه په پام کې نیول کېدای شي چې د نړۍ عجايب یې ښه بېلګه بلل کېږي. له بلې خوا، د لرغونې ژبې د هنر عبارات او څرګندونې هم د تاريخي هنر له روایاتو یا داستانونو سره ګډېدلی شي چې د فولکلوري هنرونو په نوم یادېږي. هرڅومره چې د هنر تاريخپوه د ټیټ کلتور له دغو وروستيو بڼو سره ښکېل کېږي، په هماغه اندازه د دې شونتیا شته چې خپل کار د بصري یا لیدني کلتور يا هم مادي کلتور او یا هم د هنري تاریخ اړوند برخو لکه انسان پېژندنې او لرغونپوهنې اړونده څېړنه وګڼي. په وروستي مورد کې بيا هنري توکي د لرغون پېژندنې اثار ګڼل کېږي.
له تاريخ وړاندې پړاو
له تاريخ وړاندې هنر کې د ځینو لومړيو انساني لرغونو توکو په ګډون د نالوستو کلتورونو له خوا جوړو شویو هنرونو پراخه لړۍ شاملېږي‌. تر ټولو ډېر پېژندل شوي له تاریخ وړاندې هنري کارونه د پاليولېتيک (Paleolithic) سمڅو لويې نقاشۍ دي چې د اروپا د لویې وچې حیوانات په ځانګړې توګه د فرانسې د لاساکس (Lascaux) د دوردوګن (Dordogne) سيمې ژوي انځوروي. د پورتنۍ پاليولېتيک دورې (۳۸۰۰۰- ۱۲۰۰۰ مخزېږد) سلګونه ډیکور شوې سمڅې پېژندل شوې دي. په اوکراین، ایټالیا او بریټانیا کې يې هم بېلګې شته خو ډېری يې په فرانسه او هسپانيا کې دي. د هنر د موخې په اړه ګڼې نظريې او تیورۍ شته خو تر ټولو منل شوې یې دا ده چې هنر د ديني او مذهبي مراسمو يوه برخه وه چې ښايي موخه يې د ښکار په برخه کې د بریالیتوب وده وه‌.
د سمڅو د نقاشۍ ترڅنګ، د نړۍ په بېلابېلو برخو کې په ځانګړې توګه په اروپا کې له تاريخ وړاندې کوچنۍ مجسمې د وېنس فېګيوراېن (Venus figurines) په نوم هم پېژندل شوې دي چې وتلې سينې او ګېډه لري. تر ټولو مشهوره يې وېنس اف وېلنډورف (Venus of Willendorf) ده چې په اتریش کې موندل شوې ده. ډېری يې کوچني سرونه، غټ کوناټي او لېنګي لري چې تر يوه ټکي پورې کوچني کېږي. د ډېرو يې مټې او پښې نه وي او سر يې معمولا کوچنی او له مخ پرته وي.
نولسمه پېړۍ
رومانټیکېزم د اتلسمې پېړۍ په پای کې راڅرګند شو او د نولسمې پېړۍ په لومړۍ نيمايي کې د موزيک، ادب، شعر، معمارۍ او بصري هنرونو له پام‌وړ او نړیوالو څرګندېدو سره وغوړېد او وده یې وکړه. د رومانټیکېږم له لومړيو څرګندېدنو نه يې يوه د انګليسي منظرې باغ و چې په ځيرکتيا سره ډيزاين شوی ترڅو طبېعي ښکاره شي او د وخت له باغونو سره په توپير په ډېره ډرامټيکه بڼه ولاړ وي. په راتلونکو لسيزو کې، د انګليسي باخ د "طبېعي والي" مفهوم په اروپا او امريکا کې خپور شو. په معمارۍ کې رومانتیکانو د هغو يوناني او رومي نمونو پر ځای، چې نيوکلاسيکانو (neo-classicist) به ستايلې، نورو سرچينو ته مخه کړه. رومانیتکه معماري ډېری وختونه ګاتيګ شکلونه او نور سټايلونه لکه نااشنا ختيځ ماډلونه بیا راژوندي کوي. د وېسټ مېنېسټر (Westminster) ماڼۍ (د پارلمان ودانۍ) په لندن کې د رومانتیک معمارۍ یوه بېلګه ده چې د ګاتيک معمارۍ د بيا راژوندي کېدل هم ګڼل کېږي. د رومانټیکېزم نقاشۍ نښې په هسپانیا کې فرانسسکو ګویا (Francisco Goya)، په فرانسه کې یوګین ډیلاکروکس (Eugène Delacroix) او تیوډور ګیریکاولټ (Théodore Géricault)، په انګلستان کې ویلیم بلیک (William Blake)، هنري فوسیلي (Henry Fuseli)، سمویل پالمر (Samuel Palmer)، او ویلیم ټرنر (William Turner)، په جرمني کې کاسپر ډیویډ فریدریش (Caspar David Friedrich) او فیلیپ اوټو رونګ (Philipp Otto Runge)، په ايټاليا کې فرانسیسکو هایکو (Francesco Hayez)، په ناروې کې جوهان کریسټین کلاوسن داهل (Johan Christian Claussen Dahl)، او په امريکا کې  توماس کول (Thomas Cole) په نقاشيو کې راڅرګندې شوې دي. انتونیو لویس باريAntoine-Louis Barye )، ژان بپتیسټ کارپیوکس (Jean-Baptiste Carpeaux)، اګسټ پریولټ (Auguste Préault)، فرانسوا روډ (François Rude) د رومانټیک دورې د مجسمه جوړوونکو بېلګه څېرې دي. څنګه چې رومانټیکېزم مخ پر وړاندې روان و، د دغه خوځښت ځينې اړخونه په سېمبولېزم واوښتل.
د شلمې پېړۍ په لومړیو کې
د شلمې پېړۍ د هنر تاریخ د نه ختمېدونکو امکاناتو داستان او د نويو سټنډرډونو لټه ده، چې هر يو يې د بل په راتګ سره مړاوی شوی دی. د فوویزم، ایکسپریشنیزم، کیوبیزم، مفهومي هنر، دادایزم او سوریالیزم هنري خوځښتونه د نوو نوښتګرو بڼو او د بیان لارو د لا زیاتې سپړنې لامل شول. هغه مهال له زیاتېدونکو نړيوالو اړیکو او تعامل سره پر لوېديځ هنر د نورو کلتورونو ژور نفوذ ولیدل شو؛ لکه پابلو پيکاسو چې د اېبري مجسمو، افريقايي مجسمو او پريمېټيوېزم تر اغېزې لاندې راغی. جاپانېزم او چاپاني لرګین انځورونه (چې خپله د لوېديځ رېنسانس د طراحیو تر اغېزې لاندې وو) پر امپرېشنېزم  او ورپسې هنري پرمختګونو ژوره اغېزه لرله. له سمندري هنر سره د پاول ګاګېن (Paul Gauguin) د لېوالتیا اغېزناکه بېلګه او د شلمې پېړۍ د لومړیو په پاريس کې د لرغون پېژندونکو تر منځ د افريقايي فيټيش مجسمو ناڅاپي شهرت او د نورو غيراروپایي کلتورونو اثار یې، چې د پيکاسو، هنري ماټېسي (Henri Matisse) او د دوی نورو ملګرو له خوا ټاکل شوي وو، ښې بېلګې دي. وروسته په شلمه پېړۍ کې پاپ هنر او ابسټرکټ ايکسپرېشنېزم (Abstract Expressionism) مطرح شول.
د شلمې پېړۍ پای او د  يوويشتمې پېړۍ پيل
په ټېکنالوژي او ساينس کې چټک پرمختګ د وروستي ماډرن او پوست ماډرن پېر لامل شو. په دغو پېرونو کې د نړۍ هنر او کلتورونو ډېر بدلون وکړ او کله چې د اړیکو ټېکنالوژۍ د ملي او نړيوالې موسیقۍ، هنر او سټايل خپرېدل آسانه کړل، نو د کلتورونو ترمنځ ډېر ګډوالی منځ ته راغی. د سيمه ييزو کلتورونو جلاوالی او توپير چې د نولسمې پېړۍ نښه وه په نړيوال کلتور واوښت. پوسټ ماډرنېزم هغه لوی خوځښت بيانوي چې د شلمې پېړۍ له منځه تر پايه يې د فلسفې، هنرونو، معمارۍ، او تنقید کې وده وکړه او ماډرنېزم يې شاته پرېښود. د پوسټ ماډرن هنر یو معاصر نظر ښيي چې دا پر ټکنالوژۍ ولاړو رسنيو د پراختيا په توګه پېژندل کېدای شي، چې د هنر ګڼې نوې بڼې په هم‌مهاله توګه ممکنوي. د شلمې پېړۍ د عصري دورې له خطي هنري خوځښتونو څخه د شلمې پېړۍ د وروستیو پوسټ ماډرنیزم ګڼ شمېر هم مهاله خوځښتونو ته بدلون د شلمې پېړۍ د هنر او نوې مېډیا په یوه ټايملاين یا زماني جدول کې ښودل شوی. د شلمې پېړۍ د وروستیو او د يوويشتمې پېړۍ د لومړیو هنري خوځښتونه ځمکنی هنر، وېډيويي هنر، فوټوريالېزم، هايپرريالېزم، او ډيجيټلي هنر رانغاړي.
شفعه
لـومــړى فصــل دشفعـى په هـکـله عمـومـى مـعـلـومــا ت اول مبـحث :دشفعى پيژندنه- الف : دشفعـى لغـوى معنى- شفعه په وزن دفعله په معنى دمفعول يعنى يوځاى شوي ده. دشفعـى لغـوي تعريف- ضم المشترات الى عقار شفيعٍ: جوښتوالى دځمکى په بيعه کې اچول شوي دي دځمکى دشفعه کوونکې سره نودهمدى وجى ورته نوم شفعه کيښودل شو. چې داولى ځمکى خاوندته شفعه کوونکى وائې اوهمدارنګه په شريعت کې دبل چا اخيستل شوي جايداد دهغه په قيمت اداءکولو سره دخپل جايدادسره يوځاى کولو او يا نه جداکولو ته حق دشفعى وائې ياپه بل عبارت شفعه وائى ضم اوجوښتوالى ته اومقابل ددي وتر او تاک دى. دوترضد معنى جفت اوديو عددسره دبل يو عدد يوځاى کول دي يعنى دطاق پرځاى ترينه جفت جوړول دى لکه ١+١= ٢ يا ٣+١=٤ نودغى يوځاى کولوته شفعه وايې نوڅرنګه چې دلته شفيع دخپل ملکيت دحق سره يوځاى کيږي. نوځکه ددغى بحث لپاره دشفعه عنوان غوره شو. (١) ب :دشفعـى اصطـلاحى تعـريـف- دشفعى اصطلاحى تعريف په دوه ډوله دى. ١: الشفعة لشريک لم يقاسم: شفعه ثابته ده لپاره د شريک په هغه ځمکه کي چي تقسيم شوي نه وي.
١ : صبح النورى شرح قدورى  صفحه – ١ جلد دوهم.
______________________________________________________________________________________________________________ ١:  سورة النسآء آ يت – ٨٤. ٢: تفسيرکابلى –صفحه – ٢٢٠ جلد اول. دريـم مبـحث: دوهـمـه برخـه : دشفعـى کلـيـمه د نبـو ى احاديثـو په رڼـا کي- ١: حـديـث - عن جابربن عبدالله رضى الله عنه قال قضي النبى صلى الله عليه وسلم في الشفعة فيمالم تقسم فاذا و قعت الحد ود  وصرفت الطريق فلا شفعة .(١) ترجمه : د جابررضى الله عنه څخه رواپت دي ده ويلى دى  چي يقينا رسولا الله صلى الله عليه وسلم فيصله کړي  وه په شفعه کي په هغه شفعه کي چي نه وي تقسيم شوي او هر کله چي واقع  شي حد ود او واړول شي لاره بيا شفعه نشته. ٢: حـديـث - وعنه: قال قضى رسول الله صلى الله عليه وسلم قضي باالشفعة في کل شرکةٍ لم تقسم ربعةٍ او حايطٍ لايحل له ان يبيع حتي يؤذن شريکه فان شاء ا خذ وان شا ترک فان باعه ولم يؤذن  فهواحق به .(٢) ترجمه: په هر مشترک جايدا د کي که هغه مکان وي يا باغ وي يا ځمکه وي نو رسول الله صلى الله عليه وسلم پکي دشفعى فېصله فرمايلى ده او دا يي فرمايلى چي دا جايزه نه ده چي تر څو پوري چې د هغه شريک اجازت نه وي کړي چي هغه يي خرڅه کړي که هغه شريک يي غواړي نو پخپله دي واخلي کني پريږدي دي که هغه يي بي داجازي  دشريک نه خرڅه کړى نو شريک زيات حقدار دي ٣: حـديـث - و عن انس بن مالک رضى الله عنه قال  قال رسول الله صلى الله عليه وسلم جار الدارا حق باالدار (٣) ______________________________________________________________________________________________________________                                                 ١: بخارى  صفحه – ٣٠٠ جلد اول. ٢: مشکوة  صفحه – ٢٧٧ جلد اول  با ب الشفعه. ٣: فقه السنه صفحه – ٢٢ جلد دريم. ترجمه : د انس بن مالک رضى الله عنه څخه روايت دي چې رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمايلي دي چي گاونډي د کور حقدار دي په کور کي لکه څرنگه چې مخکي په د وه روايتونو کي دګاونډى حق ذکر شو  مراد پدي سره هغه دي چې هغه ورسره شريک وي لکه مخکيني اول حديث کي ذکر شوه که شريک نه وي نو د هغه د پاره بيا د ا تخصيص دي چې د عامو مسلمانانونه اول دده حق دي. ٤: حـديـث - و عن جابررضى الله عنه قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم الجار احق بشفعة جا ره به ينظر بها وان کان غائبا اذا کان طريقهما واحد(١) ترجمه : د جابر رضى الله عنه نه روايت دي چې رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمايلي دي چې گاونډي حقدار دي په شفعه د ګاونډي کي اودا ويلى دى چې انتظار به کوي ګاونډي ته که چيرته هغه غايب وه پدي شرط چې ددواړو لاره يوه وه.
١: مجلة الا حکا م صفحه      ٥٧٥-٥٧٦ دريــم فصــل د شفعـى اقسـام ، اســباب ، ترتيــب او غـو ښتــنه اول مبـحث: دشفعـى ا قسـا م- پدى فصل کې د حنفي مسلک مطابق د شفعي ا قسام دري دي.(١) ١: خليط في نفس المبيعه- يعني د خرڅ شوي مکان په ملکيت کي څو سړي شريک وي يا دغه مکان دي ټولو شريکانو ته په وراثت کي رسيدلي وي يا دي ټولو په مشترک ډول اخيستي وي يا چادي ټولو ته په مشترک ډول هبه کړي وي. ٢: خليط في حق المبيعه- يعني ددي خرڅ شوي مکان يا ځمکي په ملکيت کي شريک نه وي بلکه په حقوقو کي يي شريک وي لکه حق د تللو اوراتللو ( لاره) يي يوه وي اوبه يي په يوه لاره وځي او حق د شرب يعني د ابو کولو لښتي يي يو وي. ٣: ګـاو نډ ي- يعني د خرڅ شوي مکان سره دده مکان متصل وي يعنى داسي چي ديوال يي يو وي همدارنگه ددواړو د دروازو لاره يوه وي پس حق د شفعي به اول د هغه وي کوم چي په نفس مبيعه کي شريک وي که دى هم طلبګارنه وه نو بيا به د پيوست ګا ونډى د پاره وي مثلاً يو مکان ددوو تنو شريک وي يو شريک په خپل لاس نه بلکي د بل په لاس يي خرڅ کړو نو حق د شفعي اول د شريک مکان واله ته دي که هغه نه اخيستو نو دده حق د شفعي به ختم شي او که ددي مکان په حقوقو کي هم څه خلک شريک وه. مثلاً دا مکان په څه وخت کي تقسيم شوي وه او هر يوه خپله حصه جداکړي وه مګر په لاره يا شرب کي د ټولو شراکت باقي وه. ١: تا ج الهدا يه صفحه – ٧ – ٨  جلد پنځم.
او په نفس مبيعه کې شريک خپله حصه پريښوده نو حق د شفعي به د شريک د حق د مبيعي د پاره وي. او که دغه يي هم پريږدي نو حق د شفعي به ګاونډي ته حاصل وي .حاصل  دا  چي شريک عين او شريک منفعت او ګاونډى ټولو ته حق د شفعي حاصل دي  په ذکر شوي ترتيب سره. دوهـم مبـحث: د شفعـى اســبا ب- په دري سببونو سره شفعه کيداي شي. ١- هغه سړي شفعه کولي شي چي پدي جايداد کي حصه داروي. ٢- هغه سړي کوم چي ددي په منفعت کي شري وي کوم چي دده جايداد او خرڅ شوي جايداد کي شريک دي  مثلاً ددواړو لاره يوه ده يا د واړه د يو کوهي نه  اوبه خور کوي. ٣ - ګاونډى يعني چې د هغه مکان چې دده د مکان سره جنگيدلي وي دا رائه د امام ابوحنيفه رحمه الله ده مگر دري اما مانو امام شافعي رحمه الله ، امام مالک رحمه الله او امام احمد رحمه الله په نيزد باندي ګاونډى ته د شفعي اجازت نشته. (١)) دريـم مبـحث: د شفعـى کـولـو ترتيـب- ١- د ټولو نه مخکي شريک جايداد واله ته حق د شفعي دي که هغو شفعه نه کوله نو بيا چي د چا نفعه مشترکه وه که هغه هم نه کوله نو بيا ګاونډي ته حق دي که ګاونډي په نفعه کي هم شريک وي نو بيا په هغه ګاونډي باندي ده ته فوقيت حاصل دي د چا چي ورسره مکان يا ځمکه جنګيدلي وي مگر په نفعه کي شريک نه وي . ٢-که چيري د وه چته مکان وي مگر پاسني چت د يوه سړي وي لانديني چت د بل سړي وي نو دواړه يو د بل لپاره جار ملاحق دي.
١: مد نى قا نون صفحه – ٢٦ – ٢٧.
څـلــورم فصــل د شفعــى ا حــکـا م اول مبـحـث: هـغـه تدا بيـر چي د شفعى حـق ساقطـو ي- په دي ځاي کي مونږ د هغه طريقو او رويشونو څخه بحث کوو په کومو سره چي شفعه ساقط کيږي ځکه چي کله کله د شفعي ساقطولوته ضرورت پيښيږي يعني کيداي شي چي شفيع ظالم، جابر ، فاسق او بدکاره وي نو ددي ضرورت د رفعه کولو لپاره بايد ځيني رويشونه او طريقي په کار واچول شي چي مونږ يي د ځينو مثالونو په ترڅ کي پري رڼا اچوو. اول مثـال:- که چيري يو سړي خپله ځمکه يا کور خرڅ کړي او هغه حصه چي د شفيع لور ته ده د هغي څخه يو گز يا يوه لويشت يا يوه ټوټه خرڅه نکړي نو شفيع بيا پدي کي د شفعي دعوه نشي کولي خو پدي شرط چي دغه ځمکه د شفيع د ځمکي سره پيوسته په اوږدو پرته وي ځکه چي دشفعي سبب د مبيعي سره د شفيع د ملک متصل کيدل دي او په پورته مثال کي د  شفيع ملکيت د مبيعي سره پيوست نه دي او پورتني مثال په هبه کي هم صدق کوي. دوهـم مثـال:- که چيري مشتري د يو کور يوه حصه يعني لسمه حصه په يوه ټاکلي اندازه پيسو باندي واخيسته نو ددي څخه وروسته يي پاتي کور هم واخيسته نو د گاونډي د شفعي حق يوازي په اوله حصه کي دي او پاتي کور به د مشتري وي دلته که څه هم  شفيع په دواړو حصو کي گاونډي دي مگر مشتري په دوهم سهم کي شريک دي ځکه مشتري چي کوم وخت پاتي حصه واخيسته نو پدي وخت کي د اولي حصي د اخستلو څخه وروسته پدي کور کي شريک شوي او په اوله حصه کي د شفعي استحقاق په دوهمه حصه کي د مشتري شفعه د خصومت څخه وړاندي نه باطلوي ځکه چي اوله حصه د مشتري په لاس کي ده نو ځکه شريک ته لمړيتوب ورکول کيږي يعني په شفعه کي شريک په گاونډي باندي لمړيتوب لري. دوهـم مبـحث: د شفعـى له منـځـه تللــو صــو رتـو نه- اول جـز : د شفعى له منځه تلل - ١:صـورت- الشفعةُ واجبةُ في العقار وان کان ممالا يقسم: شفعه ثابته ده په عقار کي اگر چي داسي ځمکه نه وي چي نه وي تقسيم شوي يعني داسي ځمکه نه وي چي احتمال د تقسيم نلري بل فرض که تقسيم شي نو نفعه نشي اخيستلي د هغي نه لکه حمام شو يا ژرنده شوه که دا په مينځ کي تقسيم شي نود ژرندي پل به مات شي او نفعه يوه ته هم نه رسيږي نو د همدي ا مله پکي شفعه نشته. دامام ابوحنيفه رحمه الله دليل دا حديث شريف دي ( د ابن عباس رضى الله عنه چي وايي . الشفعة في کل شي عقارٍ او رٍبع : يعني شفعه په هر هغه شي کې که هغه ځمکه وي اويا کور وي شفعه پکي شته خو په نورو هغو شيانو کي چي هغه منقول وي په هغي کي شفعه نشته لکه موتر، وني ، اوبه ا وداسى نور..........(١) ٢: صـورت- که شفيع په مجلس کي خبر شو او د شفعي په طلب کي يي شاهدان قايم کړل خو بايع او مشتري ته يي ونه ويلي او نه يي د ځمکي په خوا کي شاهدان قايم کړه نو پدي صورت کي چي يو د متعاقدينو ځني خبر کړي نه وي نو شفعه باطله ده.
١: تاج الهدا يه صفحه –٦٨– ٦٩ جلد پنځم.
څـلـورم مبـحث: د خـاص لاري او خـاص لښتـى بيـا ن- دشريک حق دمبيعى دپاره شفعه شته ليکن هغه وخت ده کله چې طريق خاص او شرب خاص دى طريق خاص ديته وايې چې لاره يې نافذه نه وى يعنى ديو معلومدار حده پوري محدوده وى بل طرف ته وتلي نه وي يعنى عامه دتيريدلو لاره نه وي. او شرب خاص ديته وايې په کوم ځاى کې چې کشتى وغيره نه چليږي بلکى دغه مخصوصو ځمکوته داوبو ورکولو دپاره وي پس دکومو خلکو ځمکى چې ددغى نهر نه اوبه کيږي هغه پدغى شرب کې شريک دى اوپه کوم نهر کې چې کشتى وغيره چليږي دغه شرب عام دى اودکومو خلکو ځمکى چې ددغى نه اوبه کيږي ددوي شراکت عام دى پس په دوي کې به چا ته حق دشفعى حاصل نه وي دخاص او عام شرب داتعريف دطرفينو په نزد دى. دامام ابويوسف په نزد شرب خاص هغه نهر دى دکوم نه چې دزياتو نه زيات دوه يادري باغونه اوبه کيږي اوکه څلور يازيات ترينه اوبه کيږي نوبيا دغه شرب عام دى. يايوه کوڅه اوږده ده خوغير نافذده کومه چې دعامى لاري سره متصل ده او اعلي ده ددينه يوه بله کوڅه غير نافذه جداکيږي کومه چې اسفل ده (لاندي ده) اودغه هم مستطيله (اوږده ) ده غونډه نده اوس په کوڅه اسفل کې يو مکان خرڅ شو نوددي اسفل کوڅى دمبيعى کور شفعه به په خاص طور سره ددي کوڅي اسفل والو دپاره وي نه دکوڅى اعلي والو دپاره ځکه چې ددوي لاره اسفل  طرف ته نشته مګر اسفل والا دخپلي کوڅى نه اعلي کوڅى ته راځي يعنى عامى لاري ته راوځي اوکه په کوڅه اعلي کې يومکان خرڅ شو نوحق دشفعي به يې دواړو کوڅووالوته وي هغه وجه داده کومه چې  کتاب القاضي کې بيان شوي دى. چې داعلي کوڅى والو ته په اسفل کوڅۀ کې دتللو حق نشته علامه عين رحمه الله فرمائي چې پدي باره کې اصل دادى چې حق فتح باب اوحق شفعه هم متلازم دى پس چاته چې په کومه کوڅه کې ددروازي لګولو حق وي هغه ته دشفعي حق هم حاصل دي اوچاته چې داحق نه وي هغه لره به حق دشفعى هم نه وي اوس چونکه دکوڅى اعلي والوته په کوڅه اسفل کې ددروازى کولو  حق نشته ې دغه ددوي لاره نه ده پدي وجه سره دوي ته به دلته په مبيعه کورکې حق دشفعى هم نه وي .(١)
١: تا ج ا لهدا يه صفحه – ٢٧ – ٢٩ جلد پنځم. پنځــم فصــل اول مبـحث: دډ يرو شفعـو په منـځ کې دشفعـى تقسـيم- که دمساوي درجو څخه څوشفيعان وو نودټولو په منځ کې به شفعه دشمار دافرادو موافق وي او اختلاف داملاکو اعتبار به نه وي. دامام شافعي رحمه الله په نزد به شفعه دمقدار داملاکوپه لحاظ سره وي. مثلاً: يومکان ددري تنوداسي شريک دى چې ديوه يې نيمه  ده اودبل دريمه اودبل شپږمه اوصاحب دنيمى خپله حصه خرڅه کړي نودامام شافعي رحمه الله په نزد به د مبيعى په حصوکې حکم دثلاث  وي په قدر داملاکو يعنى دوه ثلثه به ثلث والا ته ورکوي اويوثلث شپږمي والا ته اوکه صاحب دسدس خپله حصه خرڅه کړى نوداخماس حکم به  وى  اوکه  صاحب دثلث خپله حصه خرڅه نودارباع حکم به وى. زمونږ په نيزد په دواړوصورتوکي شريکا ن برا بردي  اودملکيت دکم ويش اعتباربه نه وى. امام شافعي رحمه الله فرمائې چې دشفعي فايده داده چې دملکيت فوايد مکمل شي په دي وجه شفعه به دملکيت دمقدار په لحاظ سره وي. مثلاً: د وه شريکان دي په دوي کې يوپنځه درهمه اوبل لس درهمه پيسي ګډى کړي خودڅه خاص شرط نه بغير ئې په پنځلس درهمه يومال واخيستو او دري درهمه ګټه يې وکړه اوپه اتلس درهمه يې خرڅه کړه نوپه اتفاق به هر شريک په قدر دراَس المال نفعه اخلي که ځمکه  ددوو شريکانو داسي شريکه وه چې دوه حصي ديوه وي اويوه حصه دبل وه نوپيدا وار به هم پدي حساب سره مشترک وي
١: فقه السنه صفحه – ٢٠٦  جلد دريم. نتيـــــجه داچې دنړۍ دځمکى په سر ډير موجودات موجود دى او اسلامى شريعت دژوندانه دهرى برخى لپاره يو منظم  قانون راليږلى دى ترڅو دهغه په رڼاکې چې هغه اسلامى شريعت دى داسلام مبارک دين دانسان دژوندانه لپاره اوهمدارنګه ددى تضمين کوى چې انسان بايددتل لپاره ارام اوهوسا ژوندتير کړى اودتيرى اوتجاوز په مقابل کې  لکه دډال په شان دفاع وکړى اودځمکى په مخ داسى حقوق  پلى کړي چې دهغى پواسطه دکرغيړنو عناصرو دګونډيتوب څخه لري اودمسلمان په ناموس ،اموالو اوداسي نورو ملکيتونو باندى تجاوزونه شى ترڅو دبداخلاقو عناصرواومجريمنوپه معاشره کې تاثيرکم اونفوذ ونکړى مطلب  داچې په اسلامى نړۍ کې ټول انسانان په پوره اطمنان او ډاډ سره خپل ژوند تيرکړى اوديوانسان څخه بل انسان ته کوم ضرر ونه رسيږى که داسي ونشى نوانسانان به علاوه ددينه چې دالهى احکامو بى حرمتى کوى په خپل ژوند کې به دډيرو زياتو مشکلاتو او ګډوډۍ سره مخ شي لکه قتل القتال ، فسق ، فساد ، غلا او خراب ګاونډيتوب اوحتى دمسلمان حقه حقوق به پيمال شي داچې اسلامى شريعت شفعه دشفيع حق ګرځولي ده  داپه دى خاطر چې دخلکو مال ، ناموس، عزت اودخراب ګاونډ يتوب مخه ونيول شي اوهمدارنګه داسلامى شريعت  حکمت پکى دادى چې بايد جامعه  په تمامه معنى داسلامى اصولو لا ندى ژوند تيرکړى اودهر چا لپاره خپل  حقوق محفوظ پاتي شي داپه هغه وخت کې چې داسلامى شريعت دهداياتو اواوامرومطابق عمل وشي اوهر چاته خپل حق وسپارل شي نوجامعه به دهر قسم ناوړو اعمالو څخه محفوظه  اوپه جامعه کې به يو سالم نظم رامنځ  ته شي ترڅوخلک په هوسا طريقى سره خپل ژوند تيرکړي. والســـــــــــــــــــــلا م ومـن الله الـتـو فــيق
منگنيز
منگنيز (په انگرېزي: Manganese) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د Mn سمبول او ۲۵ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.
مشخصات
منګنیز یو ټریس منرال دی چې په بدن کې په کوچني مقدار کې شتون لري. دا ډیری په هډوکو ، ځیګر ، پښتورګو او پانقراص کې موندل کیږي. منګنیز د بدن سره د ارتباطي نسج ، هډوکو ، د وینې بندیدو عوامل ، او جنسي هورمونونو جوړولو کې مرسته کوي دا یو سخت ماتیدونکی سپین زر دی ، ډیری وختونه د اوسپنې سره ترکیب کې په منرالونو کې موندل کیږي. منګنیز د انتقالي فلز دی چې د صنعتي الیاژ کارولو څو اړخیز لړۍ لري ، په ځانګړي توګه په سټینلیس سټیلونو کې د منګنیز نوډولونه د سمندرونو په فرش کې موندل شوي.
تاریخچه
په 1774 کې د کارل ویلهم شیل لخوا د عنصر په توګه وړاندیز شوی ، منګنیز د جوهان ګوټلیب ګان لخوا کشف شوی هر کال د ټولو منګنیز شاوخوا %90 د فولادو په تولید کې کارول کیږي.د منګنیز اصلي کان کیندنې سیمې په چین ، افریقا ، آسټرالیا او ګابون کې دي.
مرکبات
ترټولو مهم منګنیز مرکب منګنیز ډای اکسایډ دی په کوم کې چې مینګنیز د +4 اکسیډریشن حالت کې دی ، او تور معدني پیروولوسایټ د منګنیز او د هغې ټولو مرکباتو اصلي سرچینه ده. دا په پراخه کچه د عضوي ترکیب کې د کیمیاوي آکسیډینټ په توګه هم کارول کیږي.
د استعمال ځایونه
منګنیز (IV) آکسایډ د کتلستیک په توګه کارول کیږي ، د ربړ اضافه کونکی او د شیشې رنګولو لپاره چې د اوسپنې ناپاکیو له مخې شنه رنګ کیږي. منګنیز سلفیټ د فنګسایډ جوړولو لپاره کارول کیږي.منګنیز (II) آکسایډ یو پیاوړی اکسیډینګ اجنټ دی او په کمیتي تحلیل کې کارول کیږي. دا د سرې او سیرامیک (art)جوړولو لپاره هم کارول کیږي.
سرچينې
وېشنيزه:کيمياوي توکي
اسلامي تاريخ
د اسلام تاريخ سروکار له اسلامي تمدن ، سياسي، ټولنيز، اقتصادي او کلتوري پرمختګ سره دی. ډېری تاريخ پوهان باور لري چې اسلام د اوومې پېړۍ په پيل کې په مکه او مدينه کې رامنځته شوی. مسلمانان اسلام ته د پيغمبرانو، لکه:  ادم(ع)، نوح(ع)، ابراهيم(ع)، موسی(ع)، داود(ع)، سليمان(ع) او عيسی(ع) اصلي عقیدې ته د ورګرځېدو او د الله (ج) ارادې ته د تسلمېدو (اسلام)  په نظر ګوري.
د روايتونو له مخې، په ۶۱۰ ز کال کې، د اسلام پیغمبر محمد(ص) ته د هغه څه رسېدل پيل شول، چې مسلمانان يې الهي آيتونه بولي، يوه الله ته د خلکو تسلمېدلو ته یې بلنه کوله، د قيامت د ورځې نژدې کېدو خبر يې ورکاوه، په بې وزلو او اړمنو يې پاملرنه کوله. د محمد(ص) پيغام د ګوتو په شمېر پيروان راجلب کړل او د مکې د مشرانو له خوا له مخ پر زیاتېدونکي مخالفت سره مخامخ شو. د خپل اغېزناک اکا ابو طالب له مرګ وروسته، کله چې هغه خپل خونديتوب له لاسه ورکړ، په ۶۲۲ ز کال کې محمد(ص) د یثرب ښار (اوسنۍ مدينې منورې) ته هجرت وکړ. په ۶۳۲ ز کال کې، د محمد(ص) له وفات سره سم، د مسلمانانو په ټولنه کې د هغه د ځای ناستي پر سر د راشده خلافت پر مهال اختلافات پيدا شول.
په اتمه پېړۍ کې، اموي خلافت په لويدیځ کې له ايبريا څخه، په ختيځ کې د سیند تر سينده پورې پراخ شو. د حکومت هغه ډولونه چې  امويانو او عباسيانو (په منځني ختيځ او وروسته په هسپانيا او سويلي ايټاليا کې)، فاطميانو، سلجوقيانو، ايوبيانو او مماليکوعملي کړي وو، په نړۍ کې له اغېزناکو ځواکونو څخه و. ايراني شوې سترواکي چې د سامانيانو، غزنويانو او غوريانو له خوا جوړې شوې، د پام وړ پرمختګونه وکړل. اسلامي زرين پړاو، ډېر کلتوري او علمي مرکزونه رامنځته کړل او په منځنيو پېړيو کې يې نوميالي ټولنپوهان، ستورپېژندونکي، رياضي پوهان، طبيبان او فيلسوفان پیدا کړل.
د ديارلسمې پېړۍ په لومړيو کې، د ډیلي سلطنت د هند نيمه وچې شمالي برخې ونيولې، په داسې حال کې چې ترکانو، لکه: د روم سلطان او ارتقيانو له بيزانس سترواکۍ څخه د يوولسمې او دولسمې پېړۍ په اوږدو کې د اناتوليا ډېرې برخې نيولې وې. په ديارلسمه او څوارلسمه پېړۍ کې، له لويديځ څخه د مغولو او ګوډ تيمور ويجاړوونکو بريدونو او په تور مرګ کې د خلکو له لاسه ورکولو، په پراخه کچه د اسلامي نړۍ دوديز مرکزونه کمزوري کړل، چې له پاريس نه تر مصر پورې غځېدلي وو، خو په دې موده کې تيموري رنسانس او لويو نړيوالو اقتصادي ځواکونو سر راپورته کړ، لکه: د لویديځې افريقا مالي سترواکي اود سويلي اسيا بنګالي سلطنت. د سيسلي امارت او ايټاليې له نورو سيمو څخه د مور مسلمانانو شړل او مريي کولو څخه وروسته، د بيا نيولو په بهېر کې اسلامي هسپانيا کرار کرار د مسيحي ځواکونو له خوا ونيول شوه. سره له دې، د نوي پړاو په لومړيو کې، د اسلامي باروتو د زمانې هېوادونه-عثماني ترکان، هندي مغول او ايراني صفويان- د نړۍ د پياوړو ځواکونو په توګه راڅرګند شول.
د نولسمې پېړۍ او شلمې پېړۍ په لومړيو کې، د اسلامۍ نړۍ ډېره برخه په مستقيم ډول د سترو اروپايي ځواکونو تر اغېز لاندې راغله. د وروستيو دوو پېړيو په اوږدو کې د خپلواکۍ د تر لاسه کولو او نوو ملي دولتونو د جوړولو لپاره د هغوی د هڅو انګازې اوس دوام لري، په ورته وخت کې د فلسطين، کشمير، سينکيانک، چيچنيا، مرکزي افريقا، بوسنيا او ميانمار په څېر سيمو کې د جګړې اور ته لمن وهي. د تیلو پراختيا د عربي هېوادونو د خليج همکارۍ شورا په خپل ځای ټېنګه کړه او دوی يې د نړۍ تر ټولو سترتوليدوونکي او صادروونکي هېوادونه وګرځول، کوم چې په ازادې سوداګرۍ او ګرځندویي تمرکز لري.
مهال وېش
لاندې مهال وېش کېدای شي، له لومړۍ نړيوالې جګړې مخکې د اسلامي نړۍ د مهمو سياستونو د انځورولو لپاره ښه لارښود وي. په دې کې مهم تاريخي ځواکونه او کلتوري مرکزونه شامل دي، لکه: عرب، بين النهرين (نننی عراق)، پارس (اوسنی ايران، شام (اوسنۍ سوريه، لبنان، اردن او فلسطين\اسرائیل )، مصر، مغرب (شمال لويديځه افريقا)، اندلس (ايبريا)، ماوراء النهر (مرکزي اسيا)، هندوستان (اوسنی پاکستان، شمالي هند او بنګله ديش) او اناتوليا (اوسنۍ ترکيه). دا يو اټکل دی، ځکه چې ځينې سيمې، کله نا کله د ځواک د بېلا بېلو مرکزونو تر منځ وېشل شوې وې او په سترو سياستونو کې واک په ډېرو مواردو کې د جلا جلا واکمنيو تر منځ وېشل کېده. د بېلګې په ډول: د عباسي خلافت په وروستيو پړاوونو کې، ان پلازمېنه بغداد په اغېزناک ډول د نورو واکمنو لړيو تر منځ وېشل شوی و، لکه ال بويه او سلجوقيان، په داسې حال کې چې عثمانيانو خپل اجرائيوي واکونه، په لرو پرتو ولايتونو کې سيمه یيزو چارواکو ته سپارل، لکه: د الجزاير دايات، د تونس بای او د عراق مملکتونه.
لومړۍ سرچېنې او تاريخ لیکنه
د اسلامي تاريخ د لومړيو پړاوونو څېړنه د سرچينو د کمښت له امله ستونزمنه ده. د بېلګې په ډول: د اسلام پيل په اړه تر ټولو مهم تاریخ لیکونکې سرچينه د الطبري اثر دی. په داسې حال کې چې الطبري خپل وخت او ځای ته په کتنې سره يو له غوره تاريخ پوهانو څخه شمېرل کېږي، هغه په دې موضوع کې له موهوم، افسانوي، کليشه يي، تحريف او ناندري زېږوونکي ډول څخه ازادانه ګټه اخستې- که څه هم د اسلام له نظره د منلو وړ دي- او د اسلام د پيل په اړه د هغه بيان د څو نسلونو اړوند دی، طبري په ۹۲۳ زکال کې وفات شوی.
له شته سرچینو سره د چلند په اړه د مختلفو نظرياتو شتوالی د اسلام د لومړيو کلونو په اړوند څلور بېلا بېلې لارې رامنځته کړې. ټولې څلور لارې، اوسمهال تر يو بريده ملاتړ له ځانه سره لري:
نن سبا، د کارد ډګر پراختیا ته په کتنې سره د بېلا بېلو طريقو غوراوی بدلون مومي. د اسلام د لومړيو وختونو د لنډې ارزونې لپاره، تشرېحي تګلاره ډېره مشهوره ده. هغه پوهان چې د اسلام د پيل ژوره کتنه کوي، تر ډېره بريده پر سرچينه د نيوکې او په روايت د نیوکې تګلاره ډېره تعقيبوي.
سرچينې او ياداښتونه
وېشنيزه:اسلامي تاريخ
موسهي ولسوالۍ
د موسهي ولسوالۍ د کابل ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر 000’30 وگړو ته رسېږي.
سرچينې
وېشنيزه:د کابل ولسوالۍ
بخوان
وېشنيزه:افغاني چاپي رسنۍ
پارک ګان هیونګ
پارک ګان هیونګ په کوریایي ژبه 박건형) په انګلیسي Park Gun-hyung) زوکړه ۱ نوامبر ۱۹۷۷م کال سیول) د سویلي کوریا یو سینمایي لوبغاړی دی.
رونالد دورکین
رونالد مایلز دورکین (په انګلیسي: Ronald Myles Dworkin؛ پیدایښت: ۱۱-ډسمبر-۱۹۳۱؛ مړینه: ۱۴-فبروري-۲۰۱۳ز) د QC ویاړ ګټونکی او د بریتانیا د اکاډمۍ غړی، یو امریکایي فیلسوف، حقوقپوه او د متحده ایالاتو اساسي قانون څېړونکی ؤ. د مړینې پر مهال، په نیویارک پوهنتون کې د فرانک هنري سومر د حقوقو او فلسفې استاد او د لندن پوهنتون په کالج کې د حقوقپوهنې پروفیسور ؤ. دورکین پخوا د یالې په حقوقو پوهنځي او د آکسفورډ په پوهنتون کې تدریس کړی دی او هلته د حقوقپوهنې پروفیسور او د نامتو فیلسوف «هربرت لیونل ادولفوس هارت» ځایناستی ؤ. دا چې دورکین هم په حقوقي او هم په سیاسي فلسفه کې اغېزناکه ونډه درلوده، په ۲۰۰۷ز کې یې د «ابتکاري علمي فعالیت» په پار، د هولبِرګ د یاد په ویاړ نړیواله جایزه وګټله. د حقوقي مطالعاتو مجلې د یوې پلټنې له‌مخې، دورکین د شلمې پېړۍ په لړ کې دوه‌یم ستر او مطرح حقوقي څېړونکی دی. له مړینې وروسته یې، د هاروارډ حقوقي څېړونکی «کاس سنستین» څرګنده کړه چې، «دورکین په وروستیو سلو کلنو کې تر ټولو مهم او ستر حقوقي فیلسوف پاتې شو، او کېدای شي د دغه نوملړ په سر کې پاتې شي».
د هغه «حقوق د یوې بشپړتیا په توګه» تیوري، څرنګه چې د «قانون ټولواکمني» تر سرلیک لاندې کتاب کې یې وړاندې شوې ده، څرګندوي چې قضات قانون د منطقي اخلاقي اصولو پر بنسټ، په ځانګړې توګه عدالت او انصاف له‌مخې ژباړي، چې دغه نظریه د قانون د ماهیت په هکله تر ټولو اغېزناکه نومهاله تیوري ده. دورکین د متحده ایالاتو د اساسي قانون له «اخلاقي لوستلو» او د قانون او اخلاقو له تفسیرپالې تګلارې څخه ملاتړ ښوده. هغه په وار، وار سره پر نومهالو سیاسي او حقوقي سکالوګانو، په ځانګړې توګه د متحده ایالاتو د سترې محکمې پر اړوند مسایلو باندې تبصره کړې ده، چې ډېري یې د «The New York Review of Books» په مجله کې د موندلو وړ دي.
د ژوند لومړي کلونه او زده‌کړې
رونالد دورکین په کال ۱۹۳۱ز د امریکا د رود ایسلند په پرووېدنس کې زېږېدلی ؤ؛ پلار یې دېوېډ دورکین او مور یې مادلین (تالامو) نومېده. کورنۍ یې یهوده وه. هغه په ۱۹۵۳ز کې د هاروارډ له پوهنتون څخه د A.B. سند په ترلاسه کولو سره فارغ شو، چېرې چې په فلسفه کې یې تخصص ترلاسه کړ او د ځلمیتوب په کلونو کې «فای بېتا کپا» ته لاره ومونده. وروسته د آکسفورډ مګدالن کالج کې شامل شو او هلته د رودز څېړونکی او د «سېر روپرت کراس» او «ژ. ھ. ک. موریس» شاګرد ؤ. په آکسفورډ کې د وروستیو ازموینو په سرته رسولو سره، ازمویونکي د هغه د لیکنې تر اغېزې لاندې راغلل او لوستلو ته یې د حقوقپوهنې پروفېسور (ھ. ل. ا. هارت) راوبلل شو. وروسته ورته د لومړۍ درجې B.A سند ورکړل شو. له هغو وروسته، دورکین د هاروارډ حقوقو پوهنځي ته لاړ او په ۱۹۵۷ز کې یې د حقوقپوهنې ډوکتورا سره له ستاینلیک ترلاسه کړل. وروسته د متحده ایالاتو د دوه‌یمې حوزې په استیناف محکمه کې د قاضي «لِرند هند» منشي شو. قاضي «هند» له دورکین څخه د داسې یوه «حقوقي منشي» په توګه نوم اخلي «چې ټولو منشیانو ته یې ماته ورکړه» او دورکین هم قاضي هند خورا اغېزناک او ښه لارښود په نامه یادوي.
کاري ژوند
دورکین ته، وروسته له‌دې چې د قاضي لِرند هَند منشي شو، وړاندیز وشو ترڅو له قاضي فلیکس فرانکفورتر سره د منشي په توګه کار وکړي. هغه دغه وړاندیز رد کړ او د نیویارک ښار له ستر حقوقي شرکت «سولیوان او کروم‌وېل» سره یې کار پیل کړ. وروسته دورکین د یالې په حقوقو پوهنځي کې د استاد په توګه وګومارل شو او هلته یې د وېسلي ن. هوهفېلډ پر حقوقي مسند کښېناست.
په ۱۹۶۹ز کې، دورکین د آکسفورډ د حقوقپوهنې بست ته وګومارل شو او هلته د ھ. ل. ا. هارت ځایناستی ؤ (چا چې په آکسفورډ کې د دورکین ازموینه په یاد وه او هغه سره یې د دغه بست په اخېستلو کې مرسته وکړه) او وروسته یې د آکسفورډ پوهنتون د کالج غړیتوب ترلاسه کړ. له آکسفورډ څخه له تقاعد وروسته د لندن پوهنتون په کالج کې د حقوقپوهانو پروفېسور په توګه وټاکل شو او هلته یې د حقوقپوهنې بېنتام پروفېسور لقب ترلاسه کړ. دورکین د نیویارک پوهنتون په حقوقو پوهنځي کې د فرانک هنري سومر د حقوقو استاد او په نیویارک پوهنتون کې د فلسفې استاد ؤ او هلته یې تر ۱۹۷۰ز لسیزې پورې تدریس وکړ. هغه له ټوماس نېګل سره په حقوقي، سیاسي او ټولنیزو سیمینارونو کې د ښوونکي او روزونکي په توګه ونډه واخېسته. دورکین د څوګونو لسیزو په اوږدو کې د «The New York Review of Books» له مجلې سره همکار پاتې شو. هغه د اولیور وندل هومز لکچرونه هاروارډ، د ستورز لکچرونه یالې، د انساني ارزښتونه په هکله د «تانر» لکچرونه ستنفورډ او د سکرېبنر لکچرونه یې په پرېنستون کې تدریس کړل. د ۲۰۱۱ز په جون کې هغه د لندن یوه خصوصي کالج «د انساني علومو نیوکالج» سره کار پیل کړ.
خصوصي ژوند او مړینه
دورکین د وینې سرطان له‌امله، د ۲۰۱۳ز کال د فبروري پر ۱۴مه نېټه، د ۸۱ کلونو په عمر، په لندن کې مړ شو او له هغه څخه دوه‌یمه مېرمن، دوه ماشومان او دوه لمسي پاتې شول.
لویدیځ پومراني
لویدیځ پومراني په پولنډي województwo zachodniopomorskie) د پولنډ هیواد له ۱۶ ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد په شمال لویدیځ کې موقیعت لري. د یاد ولایت مرکز شچچین ښار دی.
۲۵۰ (عدد)
۲۵۰ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۴۹ څخه  مخکي او د ۲۵۱ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۵۰:
په کلینډر کې
۲۵۰ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۵۰ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
خدمتگار (ورځپاڼه)
خدمتگار د کابل نه خپرېدونکې يوه ورځپاڼه ده.
باندنۍ تړنې
وېشنيزه:افغاني چاپي رسنۍ
لاسي کار
جوړول: د شیانو تفکیک، منظمول او د یوه خاص هدف لپاره د هغو شکل ته تغیر ورکول له جوړولو عبارت دي. لاسي کار د ماشومانو د جوړېدو د هنر یو مهم اصل عبارت دی.
د ماشومانو لپاره د خبرو کولو مهارت
په لاسي کار کې ماشومان له یو بل سره ډېرې خبرې کوي، چې په دې ډول د هغوی د خبرو کولو مهارت زیاتيږي .ډېری کسان ښایي د ښوونکو او والدینو په توګه د تخیيل او تفکر له ګټو نه وي خبر، خو دا هغه څه دي چې کولی شي په راتلونکي کې ټولنه د پرمختګ لوړې پوړۍ ته ورسوي.
په عمومي توګه لاسي کار په دوه برخو وېشل کيږي:
نه شو کولی دواړه ډوله لاسي کار په مطلق ډول له یو بله جدا کړو؛ ځکه چې هر ډول لاسي کار خلاقیت او جسمي مهارت دواړه لوړوي، خو د درجه بندۍ پر اساس باید ښوونکی بايد دا هدف په پام کې ولري، چې ماشوم یا نوي ځوان ته د پروژې له ورکړې کوم ډول هدف لري .لاسي کار د ژوند په لومړیو کلونو کې د ماشومانو د لاسي قوې په تقویت کې مرسته کوي.
د لاسي کار يا لاسي صنعت د اهمیت دلیل:
هغه هېوادونه او کسان چې غواړي په نننۍ نړۍ کې د خپل تولید او پرمختګ په برخه کې د لومړيتوب ډغره ووهي، باید د نوښت او تفکر ځانګړنه ولري او نوی فکر او نوی تولید د ماشومانو او نویو ځوانانو په تفکر او خلاقیت پورې مستقیمه اړیکه لري. د خلاقیت مینه په بالقوه توګه په ټولو انسانانو کې موجوده ده او پرمختګ او ظهور يې د زده کړې په مناسبو شرایطو پورې اړه لري.
(لفرانکویس) خلاقیت د کنجکاوي، کشف او تجربې سره مینه، د یوه شي په اړه د نویو او عجیبو پوښتنو مطرح کول، له پېښو سره متفاوت حساسیت ښودل او خپل فکر مطرح کولو په توګه تعریف کړی دی.
خلاقیت یانې یوه پیښه له نورو په متفاوت ډول لیدل؛ د بیلګې په ډول نیوټن د مڼې را لویدو ته له نورو متفاوت فکر وکړ، د موضوع د علت معلومولو په فکر کې شو، چې په نتیجه کې یې د ځمکې د جاذبې قوه کشف کړه.
د خلاقو افرادو شپږ ځانګړنې
معمولاً ژور فکر او د ښه راتلونکي لپاره ډېره هڅه کوي. نوې څیړنې د پخوانیو څیړونکو د نظرونو پر خلاف، چې ویل به یې خلاقیت یوه ارثي پدیده ده، وایي چې خلاقیت یو ډول ځانګړی استعداد دی، چې کولی شو په ځینو ماشومانو او نویو ځوانانو کې يې ښه تقویه کړو. لاسي کار یې یوه په زړه پورې لاره ده او له دې لارې کولی شو ټولنې ته مبتکر ځوانان وړاندې کړو. هغه هېوادونه چې د ښوونې او روزنې پرمختللی سیستم لري په ماشومانو کې د خلاقیت روزل یې له مهمو اهدافو دي. زموږ ښوونکي باید د لاسي کار مضمون له اوسني حالت څخه وباسي او په ټولګي کې یې د یو مهم مضمون په توګه وړاندې کړي، چې زموږ ځانګړي استعدادونه ښکاره او د هېواد د پرمختګ سبب شي
سيلي رايډ
سيلي کرسټن رايډ (مۍ 26، 1951 – جولای 23، 2012) يوه امريکايي ستورمزلې او فيزيک پوهه وه. نوموړې په بوسټن کې زېږېدلې او په 1978ز کال کې له ناسا سره يوځای شوه، او په 1983ز کال کې، لومړۍ امريکايي مېرمن او درېيمه مېرمنه شوه چې تشيال ته پورته شي، له نوموړې مخکې په 1963ز کال کې ستورمزلې « Valentina Tereshkova» او په 1982ز کال کې « Svetlana Savitskaya» تشيال ته سفرونه کړي وو. نوموړې تر ټولو ځوانه امريکايۍ ستورمزلې وه چې تشيال ته پورته شوې وه، دا کار يې په دوه دېرش کلنۍ کړی و.
رايډ له سټنفورډ پوهنتون څخه فارغه شوې وه، چېرته چې نوموړې په 1973ز کال کې په فزيک کې د لسانس سند او په انګليسي ادبياتو کې د لسانس سند تر لاسه کړی و، په 1975ز کال کې يې په فزيک کې د ماسترۍ سند او په 1978ز کال کې يې په فيزیک کې د دوکتورا سند له ايکسری سره ستوريز چاپيريال د تعامل په اړه د څېړنې پر بنسټ تر لاسه کړی و. نوموړې د ناسا د ستورمزلو د اتمې ډلې سره د ماموريت د ماهرې ستورمزلې په توګه وټاکل شوه، کوم چې د ښځو په ګډون سره د ناسا د ستورمزلو لومړۍ درجه ډله ده. په 1979ز کال کې د خپلې روزنې له بشپړولو وروسته، نوموړې د دويم او درېيم تشيال شټل (شټل هغه بېړۍ چې تشيال ته استول کېږي) د الوتنو لپاره، په ځمکه کې د نصب اړيکه کونکې (CapCom) په توګه وګومارل شوه، او د فضايي شټل د روباتيک مټ په چمتو کولو کې يې مرسته وکړه. د 1983ز کال د جون په مياشت کې، نوموړې د چيلنجر په نوم فضايي شټل کې په STS-7 ماموريت تشيال ته ولاړه. دې ماموريت دوه مواصلاتي سټلايټونه او لومړی د شټل پليټ ستلايټ (SPAS-1) واستول. رايډ د SPAS-1 د نصب کولو او تر لاسه کولو لپاره د روباټيک مټ د مديريت چارې پر مخ يوړې. د نوموړې د تشيال دويم سفر په 1984ز کال کې له STS-41-G سره و، دا سفر هم د چيلنجر په مټ تر سره شو. نوموړې په ټوليز ډول له 343 څخه زيات ساعتونه په تشيال کې تېر کړل. نوموړې په 1987ز کال کې ناسا پرېښود.
رایډ د سټينفورډ پوهنتون د نړيوال امنيت او وسلو د کنترول په مرکز کې تر دوه کلونو کار وکړ، او بيا يې د «سنډياګو» کلفورنيا په پوهنتون کې په ابتدايي ډول د غير خطي بصرياتو او «تامسن تشتت» په اړه څېړنې وکړې. نوموړې په هغو ټولنو کې کار وکړ چې د چيلنجر او کولمبيا د ورکېدو په اړه يې څېړنې کولې، هغه يوازينی شخص و چې دې دواړو کې يې برخه دلوده. له «سټيون هاولي» سره د هغه د فضايي الوت په کلونو کې او د ښځو د ټينس ټولنې پخوانۍ لوبغاړې «Tam O'Shaughnessy» سره د يوې خصوصي اوږدمهالې اړيکې څخه وروسته له واده کولو پس، نوموړې لومړۍ ستورمزلې ده چې د LGBT (همجنس پرست) په توګه پېژندل کېږي. نوموړې په 2012ز کال کې د تريخي د سرطان له امله مړه شوه.
د ژوند لومړي کلونه
سيلي کرسټن رايډ د 1951ز کال د مۍ په شپږ ويشتمه نېټه د کلفورنيا د لاس انجليس د «اينسينو» په سیمه کې زېږېدلې وه، نوموړې د «ډيل برډيل رايډ» او «کيرول جوايس رايډ انډرسن» مشر بچۍ وه. نوموړې د کيرن په نوم يوه خور درلوده چې په «بير» مشهوره وه. مور او پلار دواړه يې په پريسبيټري کليسا کې مذهبي مشران وو. مور يې چې له نارويژني نسب څخه وه، د ښځو په اصلاحي اسانتيا کې د رضاکارې سلاکارې په توګه کار کړی و. پلار يې د دويمې نړيوالې جګړې پر مهال، په اروپا کې د متحده ايالاتو په پوځ کې د 103يم پلې فرقې کې خدمات وړاندې کړي و. له جګړې وروسته هغه د G.I. لايحې پر بنسټ هاورفورډ کالج ته ولاړ، او لاس اجنليس، کلفورنيا په پوهنتون کې يې په پوهنه کې د ماسترۍ سند تر لاسه کړ، او د سنټا مونیکا په کالج کې د سياسي علومو پروفيسر شو.
رايډ د لاس انجليس د « Van Nuys» او «Encino» په سيمو کې راستره شوه. په 1960ز کال کې، کله چې هغه نهه کلنه وه، دې کورنۍ يو کال په اروپا کې په سفرونو تېر کړ. په اسپانيه کې، رايډ په لومړي ځل د ټينس لوبه وکړه. نوموړې له لوبو خوند اخيست، خو تر ټولو د خوښې وړ لوبه يې ټينس وه، او په لس کلنۍ کې «ايلس ماربل» د هغې ښوونه وکړه، څوک چې پخوانۍ د نړۍ په کچه لومړی درجه لوبغاړې وه. تر 1963ز کال پورې، «رايډ» په سويلي کلفورنيا کې د دولس کلنو او له دې څخه کم عمره انجونو په منځ کې په شلم لمبر کې وه. نوموړې د «Encino» په ابتداييه ښوونځي، د پورټولا جونير عالي ښوونځي (اوس د پورټولا منځنی ښوونځی)، له هغې وروسته په برمنګم عالي ليسه کې د ټينس په بورس د دويم کال زده کونکې په توګه، په لاس انجليس کې د انجونو د يو خصوصي ښوونځي،د نجونو لپاره د ويسټ ليک ښوونځي کې زده کړې وکړې. «اليزبت مومارټس»، چې انساني فزيالوژي يې تدريس کوله، د هغې لارښونکې شوه. رايډ قصد درلود چې فلکي فيزيک پوهه شي. نوموړې د 1968ز کال د جون په مياشت کې فارغه شوه، او له هغې وروسته يې د دوبي په رخصتيو کې په سانټا مونيکا کالج کې په پرمختللي رياضي کې زده کړه ييز ټولګي پيل کړل.
د هغې يوه ملګرې «Sue Okie» لېوالتيا درلوده چې په پنسلوانيا کې «سوارتمور کالج» ته ولاړه شي، له همدې کبله رايډ هم هلته د داخلې غوښتنه وکړه. د داخلې رئيس «فريډ هارګاډن» له هغې څخه شفوي امتحان واخيست، نوموړې د هغې د ذهني او ټينس له وړتياوو متاثره شو. نوموړې په بشپړ بورس داخله کړای شوه. نوموړې د 1968ز کال د سپتمبر په اتلسمه نېټټه په «سوارتمور» کې ټولګي پيل کړل. هغې د ګلف لوبه وکړه، او د سوارتمور د ميدان هاکي پوهنتون لوبډله يې جوړه کړه. نوموړې د کالجونو تر منځ د ټينس ټولې شپږ سيالۍ وګټلې، او د ختيځو کالجونو د ښځو يو نفري لوبو اتله شوه. نوموړې په 1969ز کال کې له خپلې بريا څخه دفاع وکړه، او ټولې لوبې يې وګټلې. خو رايډ په کلفورنيا کې له خپل کور پسې خفه وه، او هغه مهال له «Title IX» مخکې د ښځو ټينس د کالج په کچه په ښه ډول له ملاتړ څخه برخمن نه و؛ سوارمور د ټينس لوبې څلور ميدانونه درلودل، خو هېڅ سرپټی ميدان نه و، او کله به چې واوره وشوه، نو هغې تمرین نه شو کولای. په سوارتمور کې له درې سمسترونو وروسته، نوموړې د 1970ز کال په جنورۍ مياشت کې کلفورنيا ته ستنه شوه، او موخه يې دا وه چې د ټينس مسلکي لوبغاړې شي.
رايډ د لاس انجليس په کلفورنيا پوهنتون کې داخله وکړه، چېرته چې نوموړې ته د شکسپير او کوانټم ميخانيک په کورسونو کې داخله ورکړل شوه، او په دواړو مضامينو کې يې لومړۍ درجه (A) تر لاسه کړي. نوموړې په فيزيک کې يوازينۍ ښځينه زده کونکې وه. نوموړې د تدريس له مرستيال «جان ټومپګنز» سره په مينه ګرفتاره شوه، خو د سپتمبر په مياشت کې هغه مهال دا اړيکه پای ته ورسېده، کله چې نوموړی ماسکو ته ولاړ، تر څو د لوړې انرژۍ فيزيک په انسټيتيتوټ کې څېړنه وکړي. په مسلکي ټينس کې د هغې ځغل له ناکامۍ سره مخ شو؛ د اګست په يو سهار د درې لوبو له کولو يوه ورځ وروسته د هغې ټول بدن درد پيل کړ. نوموړې وپوهېده چې د چمتوالي اړينې کچې ته د رسېدو لپاره به ډېر زيات کوښښ ته اړتيا وي: نوموړې په يوه ورځ کې اته ساعته تمرين ته اړتيا درلوده. نوموړې دې پايلې ته ورسېده چې هغه څه نه لري، کوم چې د يو مسلکي ټينس لوبغاړي جوړېدو لپاره اړين وي.
رايډ د دريم کال مافوق لسانس محصلې په توګه د سټنفورډ پوهنتون ته د انتقال لپاره درخواست وکړ. د ټينس لارښود لېوالتيا درلوده چې هغه په لوبډله کې شامله کړي، او په تصادفي ډول، «فريډ هارګډن» اوس هلته د داخلې رئيس و. فريډ يو ځل بيا د هغې د داخلې په تايید کې مهمه ونډه درلوده. نوموړې په 1973ز کال کې په فزيک کې د لسانس سند تر لاسه کولو او په انګليسي ادب کې د لسانس سند تر لاسه کولو سره فارغه شوه. نوموړې وروسته په 1975ز کال کې په فيزيک کې د ماسترۍ سند تر لاسه کړ، او په 1978ز کال کې يې په فلسفه کې دوکتورا تر لاسه کړه. فلکي فيزيک او ازاد اليکترون ليزونه د هغې د زده کړې څانګې وې. نوموړې د خپلې دوکتورا رساله د « the interaction of X-rays with the interstellar medium» په موضوع وليکله، چې لارښود استاد يې « Arthur B. C. Walker Jr» و.
خوځښت (اونيزه)
خوځښت د کابل نه خپرېدونکې يوه اونيزه ده.
وېشنيزه:افغاني چاپي رسنۍ
کوبالټ
کوبالټ (په انگرېزي: Cobalt) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د Co سمبول او ۲v اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.
سرچينې
وېشنيزه:کيمياوي توکي
CO
CO کیدای شي چې وي:
الحمياری
الحمياري د جابربن حيان څخه په مخكې پېر كې ژوند كاوه. دده شمېره د جابر بن حيان په څېر كېماپوهانو په ښوونكيو كې راځي.
وېشنيزه:کيمياپوهان
فرامرز تمنا
فرامرز تمنا د (25 دلوه’1355 په هرات ولایت کی زیږیدلی دی. دافغانستان په بهرنیو    چارو وزارت کی د ستراتژیکو مطالعاتو ریس او په کابل کی د افغانستان پوهنتون ریس دی. خپلی زده کړي یی د دوکتورا تر کچې د هند په نوی ډهلی د جواهر لعل نهرو پوهنتون د نړیوالو مطالعاتو برخه کې او همداسی د ایران هیواد په تهران پوهنتون کې دنړیوالو اړیکو په برخه کې کړي دي. تمنا په تېرکي د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت کې د ویاند په توګه دنده تر سره کړې ده او په مختلفو دیپلماتیکو برخو کې د هیواد نه بهر په بهرنیو چارو وزارت کې کار کړي دی.
زیب منتظر مسید
زیب منتظر مسید (۱۳۴۲ ل ل کال (۱۹۶۳ ز) کال، وزیرستان) يو افغان پښتو ژبی شاعر او ليکوال دی.
مخينه
زیب منتظر مسید د جهانزیب شمنخیل مسید زوی او د فرقه مشر محمد رمضان خان شمنخیل لمسی دی. هغه پر ۱۳۴۲ لمريز او ۱۹۶۳ زیږدیز کال د اکتوبر میاشتې پر ۱۰ نېټه په وزیرستان کې زیږیدلی دی. نوموړې په قوم لمرگل خېل مسید دی. لومړنۍ زده کړې یې په خوشال خان لېسه کې تر سره کړې دي، بیا د لوړو زده کړو لپاره د پخواني شوروي اتحاد د وزبکستان سوسیالیستي جمهوریت تاشکند ښار ته ولاړ او پر ۱۹۸۹ ز کال یې د تاشکند د البیروني په نوم د پوليتخنیک د انستیتوت نه د مهندسي په څانگه کې د ماسترۍ دیپلوم تر لاسه کړ.
دندي
له ۱۹۹۱ زیږدیز کاله تر ۱۹۹۳ ز کاله یې د ازبکستان غږ تاشکند راډیو له پښتو څانگې سره د ژباړونکي او ویاند په توگه دنده ترسره کړې ده. په ۱۹۹۳ زیږدیز کال کې د اوکراین هېواد ته مهاجر شو او په ۱۹۹۸ ز کال کې پاکستان ولاړ. په ۲۰۰۳ کال کې هېواد ته راستون شو او د تر ۲۰۰۵ ز کاله یې د حنوبي حوضې د ټاکنو په دوتر کې دنده ترسره کړې ده. د ۲۰۱۰ ز کاله راهيسې په افغانستان کې د ملگرو ملتو د مرستندوی دوتر (یوناما) سره دنده ترسره کوي.
نوموړی د انځورگرۍ تر څنگه، شاعري او لیکوالي هم کوي او دمجسمه جوړونې سره هم بلد دی. د انځورگرۍ په اړه نوموړی په خپله فېسبوک پاڼه کي ليکي «د انځورگرۍ سره مي د مکتب له وخته مینه او علاقه درلوده او وخت نا وخت به مي انځورونه ایستل. د انځورگرۍ په برخه کي مي کومې ځانگړي زده کړې نه دي کړې، خو د اماتور په توگه مي انځورگري کړې ده. انځورگري د خپل فکر، خیالاتو او سوچ د بیان لپاره یوه اغېزمنه وسیله گڼم او هغه مې کړې ده چې پخپلو انځورونو کې د هېواد او ولس درد او ولولې انځور کړم. تر اوسه مي خپل کوم انځورونه د نندارتون په بڼه نندارې ته نه دي وړاندې کړي، خو هوډ لرم چې په نژدې وخت وکولای سم د خپلو انځورونو نندارتون جوړ کړم تر څو زما د انځورگرۍ مینه وال وکولای سي هغه د نژدې نه وگوري او خپل نظر راسره شېریک کړي. په انځورگرۍ کي زیاتره د پنسل انځورگري خوښوم، خو د اوبلنو رنگونو، رنگه پینسلونو او غوړينو رنگونو نه هم کار اخلم. زما انځورونه زیاتره د پورټریټ بڼه لري چي په الیکټرونيکي رسنیو کي خپاره سوي او له نیکه مرغه مینه والو ډېره مینه راکړې او هڅولې یې یم.".
چاپ شوي نښيرونه يې
۱- اوکا (شعري ټولگه)، د ۲۰۰۵ ز کال چاپ.
۲- ویښې شپې (شعري ټولگه).
۳- جگړه (له روسي ژبې پښتو ژبې ته ژباړه).
۴- غښتلي وگړي (له روسي ژبې پښتو ته ژباړه).
اخځليک
۱- https://khabarial.com/ar/%D8%AF-%D9%BE%DA%9A%D8%AA%D9%88-%DA%98%D8%A8%DB%90-%D8%A7%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D8%AE%D9%88%DA%96-%DA%98%D8%A8%DB%90-%D8%A7%D9%88-%D8%AA%DA%A9%DA%93%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%B2%DB%8C/
۲-
وېشنيزه: پښتانه شاعران وېشنيزه: پښتانه ليکوال وېشنيزه: افغاني ليکوال وېشنيزه: پښتانه وېشنيزه: افغانان وېشنيزه:افغان انځورگر
مفتي ابوالقاسم نعماني
مفتي ابوالقاسم نعماني دديوبند دار العلوماوسنى مهتمم ده.هغه د 2011زېږديز کال دجولاى د مياشتي په 23د مهتمم په حيث وټاكل شو.
مفتي ابوالقاسم نعماني په 1947/1/14کي په بنارس کي زېږېدلى.په 1967زېږديز کال له ديوبنددارالعلوم نه فارغ شو. په 1992زېږديز کال کي د دارالعلوم ديوبند د مجلس-عشوراد غړي په حيث وټاکل شو.
لېږد ۳۱
لېږد ۳۱ (انگلیسي: Expedition 31) نړیوال تشيال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو یو دېرشم ماموریت دی.
مفتي ابوالقاسم نعماني
مفتي صاحب د دارلعلوم د مخکني مهتمم  مولانا مرغوب الرحمن له وفات وروسته د دارالعلوم ديوبند د مجلس_شورا له خوا د مهتمم په حيث وټاكل شو.
لېږد ۳۱
سرچينې
وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
مفتي ابوالقاسم نعماني
مولانا مفتي ابوالقاسم نعماني د حديثو او فتوت په برخه کي پيژندل شوي څيره ده
دا هم وګورئ
ديوبنددار العلوم وېشنيزه:1947 زېږېدنې وېشنيزه:سني اسلام وېشنيزه:حنفي مذهب وېشنيزه:حنفيان
وېشنيزه:ديوبندي وېشنيزه:ديوبنديان وېشنيزه:اسلامي هندي علماء
د پولينډ تاريخچه (۱۹۸۹ – ز کلونه)
له ۱۹۴۵ څخه تر ۱۹۸۹ ز کال پورې د پولينډ تاريخچه د دويمې نړيوالې له پای ته رسېدلو څخه وروسته پر پولينډ باندې د کمونيست حکومت تپل شوې دوره رانغاړي. دا کالونه په داسې حال کې چې د ژوند په معيارونو کې د عمومي صنعتي کوونې، ښارې کوونې او زياتو پرمختګونه سره ښودل کېږي، د سټالين پلوۍ لومړنيو فشارونو، ټولنيزې ناارامۍ، سياسي نښتې او سختو اقتصادي ستونزو په واسطه بدرنګه يا ژوبل شول.
د دويمې نړيوالې جګړې پای ته نږدې د شوروي پر مخ تلونکي سور لښکر په ختيځ کې د پولينډي وسله والو ځواکونو تر څنګ له نيول شوي [اشغال شوي] پولينډ څخه د نازي المان ځواکونه واېستل. د ۱۹۴۵ز کال فبروري کې د Yalta ناستې د روغې جوړې له يوه يووالي څخه له جګړې نه وروسته تر ټاکنو پورې د پولينډ د يو لنډمهالي حکومت جوړښت تصويب کړ. د شوروي اتحاد مشر Joseph Stalin د ياد حکومت پلي کول په ښه ډول اداره کړل. په وارسا کې په عملي ډول د کمونيستانو تر واک لاندې د ملي يووالي يو لنډ مهاله حکومت دې ته په نه پاملرنې سره جوړ شو، چې د پولينډ حکومت د ۱۹۴۰ز کال راهيسې لندن ته تبعيد شوی و.
د ۱۹۴۵ ز کال جولای – اګسټ کې د Potsdam ناستې د پای پر مهال درې سترو متحدينو لويديځ لور ته د لويې پولينډي پولې اوښتل ومنل او د Oder_Neisse کرښې او Crzone Line تر منځ يې د دې هېواد سيمه تصويب کړه، چې پايله يې د پولينډي پولو راټولېدل او لکه د پخوانۍ Piast کورنۍ دورې له پولو سره يو شان کېدل شوه. په اور وژنه (عام وژنه) کې د پولينډي الاصل يهودي وګړو له تباهۍ، لويديځ کې د جرمنيانو د جګړې او ماتېدنې، ختيځ کې د اوکراينيانو بيا مېشت کېدنې او له ختیځو سرحدي ځمکو (Kresy) څخه د قطبونو له ماتېدنې او بيا مېشت کېدنې څخه وروسته، پولينډ په خپل تاريخ کې د لومړي ځل لپاره له څرګندو لږه کيو څخه پرته، په توکميز ډول يو متجانس [سره ورته] دولت شو. نوي حکومت خپل سياسي ځواک کلک کړ، په داسې حال کې چې د پولينډ د متحده کارکوونکو ګوند (PZPR) د Boleslaw Bierut تر مشرۍ لاندې پر هېواد باندې ټينګه اداره [کنترول] تر لاسه کړه، چې د شوروي د نفوذ سيمه کې به د يو خپلواک دولت په توګه پاتې شي. د جولای اساسي قانون (July Constitution) د ۱۹۵۲ ز کال د جولای پر ۲۲ مه باندې په رسمي ډول خپور شو او پولينډ په رسمي ډول د پولينډي خلکو جمهوريت (Polish People’s Republic: PRL) شو.
په ۱۹۵۳ ز کال کې د سټالين له مړينې څخه وروسته يوې سياسي «وېلې کېدنې» د Wladyslaw Gmulka په مشرۍ د پولينډي کمونيستانو يو څه زياتې ليبرالي ډلې ته د ځواک تر لاسه کولو اجازه ورکړه. د ۱۹۶۰ ز لسيزې په نيمايي کې پولينډ د زياتېدونکو اقتصادي او سياسي ستونزو ازمويل پيل کړل. يادې ستونزې په ۱۹۶۸ ز کال کې  پولينډي سياسي کړکېچ او ۱۹۷۰ ز کال کې پولينډي لاريون کوونکو [پېښو] کې هغه مهال تر ټولو لوړ ټکي ته ورسېدل، چې د يوه مصرف کوونکي [مستهلک] د بيې حالت د اعتصابونو يوې څپې ته لاره هواره کړه. حکومت له لويديځو امتياز ورکوونکو څخه د هر اړخېزه پورونو پر بنسټ یوه نوې اقتصادي خپرونه وړاندې کړه، چې د ژوند معيارونو او هيلو په لوړوالي کې يې اغېز وکړ، مګر د خپرونې موخه په نړيوال اقتصاد سره د پولينډ د اقتصاد مخ پر وده بشپړونه وه او د ۱۹۷۳ ز کال د تېلو له کړکېچ څخه وروسته ولړزېده. په ۱۹۷۶ ز کال کې د Edward Gierek حکومت يو ځل د بيو لوړولو ته اړ شو، چې د ۱۹۷۶ ز کال د جون لاريونونو لامل شو.
د کمونيستي حکومت پولينډ رامنځته کېدل (۱۹۴۸ – ز کلونه)
له دويمې نړيوالې جګړې څخه مخکې د پولينډ د نفوسو درېيمه برخه له توکميز لږه کيو څخه ترکيب شوې وه. پولينډ په ۱۹۳۹ ز کال کې نږدې ۳۵ ميليونه اوسېدونکي لرل، مګر په ۱۹۴۶ز کال کې يې نفوس د بېلابېلو پولو دننه له ۲۴ ميليونو تنو څخه لږ و. د پاتې نفوس له درې ميليونو څخه زيات يې توکميز لږه کي، لکه: جرمنيان، اوکراينيان او يهودان وو، چې ډېری دا لږه کي به په نږدې راتلونکي کې له پوليند څخه وتلی وی. پوليند د دويمې نړيوالې جګړې پر مهال د خپل نفوس له ۱۶ تر ۱۷ سلنې له لاسه ورکړ، چې سخت يې وځوراوه. اټکل شوې ده چې د ۱۹۳۹ او ۱۹۴۵ ز کلونو تر منځ د جګړې اړوند سببونو له امله تر ۶ ميليونو پورې پولينډي وګړي و وژل شول. په اټکل شوي شمېر کې د ټولې پورتنۍ وژنې د برخه په توګه ۳ ميليونه يهود الاصل پولينډي قربانيان شامل وو. په توکميز ډول د پولينډي قربانيانو شمېر ښايي ۲ ميليونه و.
په پولينډ کې تاريخي لږه کي په خورا څرګند ډول اغېزمن شول، په داسې حال کې چې د نظريو په مخکينيو موافقو کې د پولينډ منعکس شوی ګڼ توکميز توپير بس و، مګر له جګړې څخه وروسته په څو کلونو کې دود و. د پولينډ لوست پوړ [ټولګی] زيات وځورېد. د هېواد له جګړې څخه مخکې ګڼ شمېر سياسي او ټولنيز روښانفکران يا ووژل شول او يا تيت او پرک شول.