cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
هېکاته
یوناني ریښه
دا چې د هېکاتې به عبادت په یونان کې پیل شوی وي یا نه، ځینې پوهانو وړاندیز کړی چې نوم د یوناني ریښې څخه اخیستل شوی دی او زیاتره احتمالي سرچینې کلمې په دې اړه تشخیص شوې دي. د بېلګې په توګه، ἑκών، "اراده" (یعنې، "هغه څوک چې خپله اراده کار کوي" یا همدې ته ورته)، کېدای شي د هېکاتې له نوم سره تړاو ولري. خو هېڅ سرچینه اراده د هېکاتې د لویې ځانګړتیا په توګه نه وړاندیز کوي، چې د دې احتمال کموي. یوه بله یوناني کلمه چې د هېکاتې د نوم د ریښې په توګه وړاندیز شوې ده Ἑκατός Hekatos ده او د اپولو یوه ناڅرګنده بڼه او د "په لرې پرتو سیمو برلاسیتوب" یا "د ډېر چټک" په توګه تفسیر شوې دي. همدارنګه د ارتیمیس الهې د ځانګړتیاوو په درلودلو وړاندیز شوې، چې له اپولو سره کلک تړاو لري او زیاتره په کلاسیکه نړۍ کې د هېکاتې سره برابر انګېرل شوي دي. د دې ریښې ملاتړ کونکي وړاندیز کوي چې هېکاته په اصل کې د اولمپیا په معبد کې د وروسته ځای موندنې نه وړاندې د آرتیمیس یوه بڼه ګڼل کېده. په دې وخت کې، آرتیمیس د پاکوالي او زوکړې خورا ځواکمنه الهه ګڼل کېده، پداسې حال کې چې د هغې اصلي تور صفات لکه د جادو اړوند، د مړو رواحې او شپه د هغې تر هېکاته لقب لاندې په جلا توګه پرستش کېدل. که څه هم زیاتره د نوم ترټولو احتمالي سرچینه یوناني ګڼل کېږي، د Ἑκατός تیوري په کوچنۍ اسیا کې د هغې د عبادت لامل نه ګڼل کېږي، چې په دې ځای کې د آرتیمیس سره د هغې تړاو او متضادې تیورۍ ګڼل کېږي او له تورو اړخونه او جادو سره د هغې تړاو په اصل کې د هغې د دیني دود برخه نه وو.
مصري ریښه
د دې نوم د بهرنۍ ریښې لپاره ډېره شونتیا ښایي د Heqet (ḥqt) کلمه وي، چې د څونګښې سر لرونکې مصري د زیږون او بلاربتوت الهه ګنل کېده چې نوموړې د د هېکاتې په څېر، حقا حاکم سره تړاو درلود. په مصري ژبه کې د "هېقا" کلمه هم د "سحر" کلمه ده او هم د جادو او طب د خدای نوم، هیکا دی.
اناتولیایي ریښه
هېکاته (Hecate) ښایي د اناتولیایي د کاریایانو تر منځ کې رامنځ ته شوې وي، چې په دې سیمه کې د خدایانو ډېری نومونو د هېکاتې ته استناد کېږي، لکه هېکاتیوس یا هېکاتومنس، چې د موسولوس پلار و. همدارنګه، په دې ځای کې هېکاته په تاریخي وختونو کې د سترې الهې په توګه پاتې شوې ده چې دا لاګینا سایټ کې د هغې ساری دیني کلتور په ګوته کوي. خو یاتره څېړونکي د دا اناتولیايي ریښه بولي، دا استدلال شوی چې "هېکاته باید د یونان الهه وي." په فریګیا او کاریا کې د هېکاتې لرغوني آثار او ودانۍ بې شمېره دي خو د لږ لرغونتوب لري.
ویلیم برګ وایي، "لکه څنګه چې ماشومانو ته د ډار شیان نه یادول کېږي، ویلای شو چې د کاریایان خدایي نومونه چې هېکاته پکې هم پکې راځي – هغو سترو خدایانو ته اشاره کوي چې له تورو او د عالم اموات له بدو ځانګړتیاوو څخه پاک دی او همدارنګه د کلاسیک اتن د هېکاتې سره د اړوند سحر سره تړاو نه لري." په ځانګړي ډول، داسې شواهد شته چې نوموړې ښایي د ورته ځانګړتیاو پر بنسټ د ځایی لمر الهې (ارینا ته مراجعه وکړئ) څخه اخیستل شوی وي.
پخوانی انګلیسي تلفظ
په لومړۍ عصري انګلیسي کې، دا نوم هم په غیر هجایي ډول تلفظ شوی و (لکه ، /ˈhɛk.ɪt/ ) او ځینې وختونه د Hecat په ډول لیکل شوی دی. په انګلیسي کې په معمول ډول د نوموړې نوم په دوه هجاوو کې تلفظ کېږي، حتی کله چې ۱۹ پېړۍ کې وروستي e هم ورسره لیکل کېده.
د Hecat  لیک بڼه د ارتور گولډینګ د ۱۵۶۷ کال د  1567 د Ovid's Metamorphoses د ژباړې له امله ده، او دا لیک بڼه پرته له وروستي E څخه وروسته د الیزابېت-جاکوبین دورې په نندارو کې څرګندېږي د نوم د هغه وخت د غیرهجایي تلفظ لپاره، د ۱۸۶۶ کال د وېبسټر قاموس په ځانګړي ډول د شکسپیر اغېز د اهمیت وړ ګني.
بیګم نسیم ولي خان
بیګم نسیم ولي خان یوه پښتنه ملتپاله سیاست واله وه چې په مور بي بي هم مشهوره وه. دا د پښتون ملتپاله ګوند عوامي نشنل ګوند د پخواني مشر خان عبدالولي خان کور ودانه او سنګین ولي خان او لونګین ولي خان مور ، اسفندیار ولي خان مېره او د ایمل ولي خان نیا وه.
سیاسي فعالیت:
ارواښاده د عوامي نشنل ګوند ایالتي مشره هم پاتې شوېده او څو ځلې یې د پاکستان د پارلیمان څوکۍ هم ګټلې وه.
مړینه:
د ۲۰۲۱ میلادي کال د مئ پر ۱۶ نیټه یې د تل لپاره له نړۍ سره خدای په اماني وکړه او په چارسده کې د خان عبدالولي خان ترڅنګ خاورو ته وسپارل شوه.
پياتيګورسک
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" پیاتیګورسک (Pyatigorsk) Пятиго́рск ) د روسیې په سټاورپول سيمه کې یو ښار دی. دا د شمالي قفقاز فدرالي ولسوالۍ اداري مرکز هم دی. دې ښار په 2010 کال کې 142,511 تنه نفوس درلود.
سرچينې
وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روسي سياستوال وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان وېشنيزه:روسي سندرغاړې
د کاروبار پيلولو پرمهال ستونزې
دوهم – کاروباري وړتيا او شتمني شته خو کاري طرحه نشته:
په دې صورت کې تاسې کولای شئ چې د نورو خلکو له کاري طرحو ګټه واخلئ او په عوض کې يې هغوی ته مزد او اجوره ورکړئ، د بېلګې په توګه تاسې په ورځپاڼو، تلوېزيونو او ټولنيزو رسنيو کې د خپل کاروبار په اړه اعلانات وکړئ، چې د ياد کاروبار د پرمختګ لپاره هرڅوک مونږ ته ښه نظريه او ايډيا راکړي، نو مونږ به هغه ته دومره روپۍ ورکړو، يا دا چې د کار نه د ترلاسه شوې ګټې دومره سلنه به هغه ته ور کړو، يا دا چې مونږ ته د داسې کارګر اړتيا ده چې ياده برخه کې کافي تجربه ولري او زمونږ لپاره نوې کاري طرحې چمتو کړي، نو په دې توګه تاسې کولای شئ چې د خپل کاروبار لپاره کاري طرحو چمتو کوونکي په کار وګمارئ او هغوی ته مالومه تنخوا ور کړئ.
درېيم– کاروباري وړتيا او کاري طرحه شته خو شمتني نشته:
په دې صورت کې تاسې کولای شئ چې له نورو خلکو شمتنۍ واخلئ، چې د نورو خلکو نه د شتمنۍ د ترلاسه کولو بېلابېلې لارې شته، د بېلګې په توګه له بانکونو په مضاربت د پيسو اخيستل،له عامو خلکو څخه په مضاربت پيسې اخيستل يا دا چې يو داسې څوک ومومئ چې سرمايه ولري او له تاسې سره د شريک په توګه په دغه کاروبار کې د شتمنۍ مصرفولو ته لېواله وي، په هر ډول چې تاسې له خلکو د سرمايې د ترلاسه کولو هڅه کوئ ويې کړئ، خو هېره مو نه وي چې هيڅوک چاته په پور پيسې نه ور کوي، نو تاسې کوښښ وکړئ چې هغوی نه د شتمنۍ د ترلاسه کولو په موخه هغوی ته داسې وړانديزونه وکړئ چې د هغوی په ګټه وي، خو ستاسې په تاوان نه وي، مطلب خلکو ته د خلکو د ګټې لالچ ور کړئ او شتمني يې په خپله ولکه کې واخلئ ترڅو خپل کاروبار پرې پيل کړئ.
اخځليکونه
<https://pashtotapamlarana.blogspot.com/2021/11/blog-post.html />
انترلاکن
انتذلاکن ولسوالۍ په الماني Interlaken Gemeinde) د سویس هیواد د پلازمینې برن کانتون له سیاسي ایداري وېش څخه یوه ولسوالۍ ده.
جی ډبليو ميريټ مارکویي دوبۍ ټاور 1
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
بېنېډېټو کروچه
بېنېډېټو کروچه (ایټالوي: [beneˈdetto ˈkroːtʃe] ۱۸۶۶ ز کال،د فبروري ۲۵مه – ۱۹۵۲ ز کال ، د نومبر ۲۰مه) یو ایټالوی ایډیالیست فیلسوف، تاریخپوه او سیاستوال و، چې د فلسفې، تاریخ، تاریخ‌لیکنې او ښکلاپېژندنې په ګډون يې پر ګڼو موضوعاتو لیکل کړي دي. کروچه په ډېرو برخو کې لېبرال و، که څه هم نوموړي لېسه فېر (laissez-faire) اقتصادي نظام، آزادې سوداګرۍ سره مخالفت کاوه. نوموړي پر نورو ایټالوي روڼ اندو او پوهانو هم د پام‌ وړ اغېزې او نفوذ لرلی. په دغو پوهانو کې دواړه مارکسیست انتونیو ګرامشي او ایټالوی فاشیست جوواني جنټیله هم شامل دي.
کروچه له ۱۹۴۹ ز کال څخه تر ۱۹۵۲ ز کال پورې د لیکوالانو د نړیوالې ټولنې پېن انټرنېشنل (PEN International) مشر و. هغه شپاړس ځله په ادبیاتو کې د نوبل جایزې ته نومول شوی و. نوموړی د "ایټالوي ډیموکراسۍ په بیا راژوندي کولو کې د سترې ونډې او رول لوبولو" له امله هم مشهور شوی دی.
ژوندلیک
کروچه د ایټالیا د ابروزو سیمې په پېسکاسرولي ښارګوټي کې زېږېدلی و. د هغه کورنۍ با نفوذ لرونکې او شتمنه وه او نوموړی په ​​خورا سختګیر کاتولیک چاپېریال کې رالوی شوی و. د ۱۶ کلنۍ په شاوخوا کې نوموړي کاتولیکیزم پرېښود او د روحاني ژوند یوه شخصي فلسفه یې رامنځته کړه، چې په کې دین او مذهب له تاریخي بنسټ پرته بل څه نه وو او د انسان د خلاقیت ځواک په کې څرګندېدای شوای. نوموړی د عمر تر پایه پر همدې فلسفه پاتې شو.
په ۱۸۸۳ ز کال کې ناپولي سیمې ته نږدې د ایسکیا ټاپو په کاسامیکیولا کلي کې زلزله وشوه، چېرې چې نوموړی له خپلې کورنۍ سره په رخصتۍ کې و. دغې زلزلې د هغه کور ویجاړ کړ چې نوموړي له خپلې کورنۍ سره په کې ژوند کاوه. مور، پلار او یوازینۍ خور یې ټول ووژل شول او دی هم ډېر وخت تر خاورو لاندې و او په ډېره سختۍ سره ژوندی وژغورل شو. له دغې زلزلې وروسته هغه ته د خپلې کورنۍ بخت او برخلیک په میراث ورپاتې شو او –د شوپنهاور په څېر– پر دې وتوانېد چې خپل پاتې ژوند په نسبي سوکالۍ او فراغت ​​​​کې تېر کړي او د یوه خپلواک روڼ اندي او د فکر خاوند په توګه فلسفې ته ډېر وخت ورکړي او په ناپولي کې له خپلې ماڼۍ څخه لیکل وکړي (Ryn, 2000:xi).
نوموړي په ناپولي پوهنتون کې قانون ولوست، مګر ترې فارغ نه شو. په ورته وخت کې یې د تاریخي مادیزم په اړه پراخه مطالعه کوله. د هغه نظریات د ۱۸۹۰ ز لسیزې په پای کې د پروفیسور انتونیو لابریولا له لوري د روم په پوهنتون کې خپاره شول. کروچه د اروپا د سوسیالیستي فلسفې له پرمختګونو سره اشنایي او خواخوږي لرله چې د اګسټ بیبل، فریدریک انګلز، کارل کاوټسکي، پول لافارګ، وېلهلم لیبکنشت او فیلیپو توراتي له خوا په مثالي توګه تشرېح شوي دي.
سیاسي ښکېلتیا
ښاغلی کروچه د شهرت له زیاتېدو سره د خپلو لومړنیو هیلو خلاف سیاست ته د داخلېدو په فکر کې شو. په ۱۹۱۰ ز کال کې د ایټالیا په سنا جرګه کې وګومارل شو، چې یو مادام العمر پوزېشن و (Ryn, 2000:xi). هغه په ​​لومړۍ نړیواله جګړه کې د ایټالیا د ګډون یو ښکاره منتقد او پر دې نظر و چې دا یوه ځانوژونکې سوداګریزه جګړه وه. که څه هم دغه کار په ​​​​لومړیو کې د نوموړي شهرت راکم کړ، خو له جګړې وروسته یې بېرته شهرت ترلاسه کړ. په ۱۹۱۹ ز کال کې یې د فرانچسکو ساوریو نیټي د حکومت ملاتړ وکړ او په ورته وخت کې یې د نوي جوړ شوي وایمار جمهوریت او د جرمني د سوسیال دیموکراتانو ستاینه هم کوله. نوموړی د ۱۹۲۰ او ۱۹۲۱ ز کلونو ترمنځ د جوواني جولیټي په مشرۍ پنځم او وروستي حکومت کې د عامه زده کړو وزیر و. له حکومت څخه د کروچه له وتلو یو کال وروسته بینیتو موسولیني واک ترلاسه کړ. د موسولیني د عامه زده کړو لومړی وزیر جوواني جنټیله و، چې یو خپلواک شخصیت و او وروسته بیا فاشیست شو او کروچه پخوا د مثبتیت پر وړاندې په فلسفي بحث کې همکاري ورسره کړې وه. جنټیله یوازې د یوه کال لپاره وزیر پاتې شو، مګر د ایټالیا د زده کړو سیستم هراړخیز اصلاحات یې پیل کړل چې تر یوه بریده د کروچه د پخوانیو وړاندیزونو پر بنسټ وو. د جنټیله اصلاحاتو له فاشیست رژیم هاخوا هم دوام وکړ او بیا یې یوه برخه په ۱۹۶۲ ز کال کې لغوه شوه.
کروچه په ۱۹۲۳ ز کال کې د ناپولي شاهي ماڼۍ ته د ویټوریو درېیم ایمانویل ملي کتابتون په لېږدولو کې هم بنسټیز رول درلود.
له ایټالیایي فاشیزم سره یې اړیکې
کروچه په پیل کې د موسولیني د فاشیست حکومت ملاتړ وکړ، چې په ۱۹۲۲ ز کال کې یې واک ترلاسه کړ،خو د ۱۹۲۴ ز کال په جون کې د فاشیستانو له لوري د سوسیالیست سیاستوال ګیاکومو ماتیوتي ترور له موسولیني څخه د کروچه ملاتړ ته ټکان ورکړ. د ۱۹۲۵ ز کال په مې میاشت کې نوموړي د فاشیست ضد روڼ اندو منشور لاسلیک کړ، کوم چې په خپله همده لیکلی و؛ حال دا چې د مخکې کال په جون میاشت کې یې په سنا جرګه کې د موسولیني د حکومت په ملاتړ رایه ورکړې وه. هغه وروسته بیا روښانه کړه چې هیله یې لرله ،په پارلمان کې د موسولیني ملاتړ به سخت دریځي فاشیستان کمزوري کړي، څوک چې د هغه په باور د ماتیوتي د وژنې مسؤول وو. کروچه بیا وروسته د فاشیزم له سرسختو مخالفینو څخه شو.
د روح فلسفه
کروچه د هیګل او د شیلینګ په څېر نورو جرمني ایډیالیستانو تر اغېزو لاندې، هغه څه تولید کړل چې نوموړي ورته د روح فلسفه ویلې ده. د هغه د خوښې وړ نومونه "مطلق ایډیالیزم" یا "مطلق تاریخیزم" وو. د کروچه آثارو ته (د کانټ خلاف) د دویمې هغې هڅې په سترګه کتل کېدای شي، چې کولی شي د تجربیزم او منطقیزم (یا په ترتیب سره د حس‌پالنې او ماوراء الطبیعت پالنې) ترمنځ ستونزې او شخړې هوارې کړي. هغه خپله لاره ایمانټیزم یا ایمان پالنه بولي او د ژوند پر بشري تجربو تمرکز کوي، هغه چې په ځانګړو ځایونو او وختونو کې پېښېږي. دا چې د واقعیت ریښه په ملموسه تجربه کې همدا ذاتي او دروني وجود دی، کروچه د خپلې فلسفې په بنسټ کې جمالیات او ښکلاپېژندنه ځای پر ځای کوي.
په لیبرال سیاسي تیورۍ کې یې ونډه
د کروچه لیبرالیزم تیوري له هغو تیوریو څخه توپیر لري، چې د بریتانوي او امریکایي هغو په ګډون یې، د لیبرال سیاسي فکر ډېری پلویان ملاتړ کوي. په داسې حال کې چې کروچه پر دې نظر دی چې فرد د ټولنې بنسټ دی، خو بیا هم ټولنیز اتومیزم ردوي. سره له دې چې کروچه محدود حکومت مني، خو له دې نظر سره بیا مخالفت لري چې حکومت باید ثابت قانوني واکونه ولري.
کروچه د آزادۍ د ماهیت په اړه د جان لاک له نظریې سره موافق نه و. کروچه په دې باور و چې ازادي یو طبیعي حق نه دی، بلکې یو ترلاسه کېدونکی حق دی چې د ساتنې لپاره یې د تاریخي مبارزې له دوام څخه سرچینه اخلي.
کروچه تمدن د بربریت پر وړاندې د "دوامدارې هوښیارۍ او ځیرکۍ" په توګه تعریف کړی، او آزادي د هغه له ایډیال تمدن سره مطابقت لري، ځکه دا ممکنوي چې یو څوک د ژوند بشپړ امکان یا پوتنشیل تجربه کړي.
پل کروګر
سټیفانوس جوهانس پائولوس کروګر (زوکړه: د ۱۸۲۵ زکال د اکتوبر ۱۰مه – مړینه: د ۱۹۰۴ زکال د جولای ۱۴ مه) د سویلي افریقا سیاستوال و. نوموړی د ۱۹مې پېړۍ پر مهال د سویلي افریقا مخکښه سیاسي او پوځي څېره او له ۱۸۸۳ زکال څخه تر ۱۹۰۰ زکال پورې د سویلي افریقا د جمهوریت (یا ټرانسوال) ولسمشر و. نوموړی چې د تره پل («Oom Paul») په مستعار نوم یادېده له ۱۸۹۹ زکال څخه تر ۱۹۰۲ زکال پورې د بریتانویانو پر وړاندې په دویمه بوئر جګړه کې د بوئر وګړو – هغه وګړي چې ټرانسوال او د هغه ګاونډي اورنج آزاد ایالت ته اړوند و- د آرمانونو د غوښتونکي په توګه نړیوال شهرت وموند. نوموړی د افریقانرانو د شخصیت څرګندونکی بلل کېده او د یوې بحث پارونکې څېرې په توګه پاتې شو؛ د نوموړي ستایونکي هغه تراژیک فولکلوري اتل بولي.
کروګر چې د کیپ مستعمرې په ختیځه څنډه کې وزېږېد، په ۱۸۳۰مه لسیزه کې هغه مهال چې ماشوم و په ګریټ ټرېک کډوالۍ کې یې ونډه لرله. هغه د بایبل له زده کړې پرته نورې هېڅ ډول زده کړې نه لرلې. نوموړی چې د ورټ ټېکر د مشر اندریاس پرتوریوس تر ملاتړ لاندې و، په ۱۸۵۲ زکال کې له بریتانیا سره د ساند سمندرګي د هوکړې د لاسلیک کولو شاهد و چې په راتلونکو لسیزو کې یې د سویلي افریقا د جمهوریت په جوړولو، د بوئیر کومانډو ځواکونو د رهبرۍ او همدارنګه د بوئیر د مشرانو او څانګو ترمنځ د اختلافاتو په حل او فصل کې یې مهم رول ولوباوه. په ۱۸۶۳ زکال کې نوموړی د قواوو د عمومي قوماندان په توګه وټاکل شو، هغه څوکۍ چې نوموړي ورباندې یوه لسیزه کار وکړ او هغه مهال یې ترې استعفا ورکړه چې توماس فرانسوا برګرز د ولسمشر په توګه وټاکل شو.
کروګر د ۱۸۷۷ زکال په مارچ میاشت کې ډېر لږ وړاندې له دې چې سویلي افریقا بریتانیا ته د ټرانسوال په توګه الحاق شي د مرستیال ولسمشر په توګه وټاکل شو. د راتلونکو دریو کلونو په اوږدو کې هغه دوه استازي لندن ته ولېږل څو دغه موضوع له منځه یوسي. نوموړی د سویلي افریقايي جمهوریت د خپلواکۍ د بېرته غوښتونکي خوځښت په اصلي څېره واوښت او د ۱۸۸۰- ۱۸۸۱ زکال پر مهال د بوئر لومړۍ جګړې پر مهال یې لا شهرت وموند. کروګر تر ۱۸۸۳ زکال پورې د درې کسیز حکومت اجرایوي غړی پاتې شو او ورپسې منتخب ولسمشر وټاکل شو. په ۱۸۸۴ زکال کې نوموړي د هغه درې کسیز پلاوي مشري وکړه چې د لندن په کنوانسیون کې یې ونډه واخیسته او پر مټ یې بریتانیا د سویلي افریقا جمهوریت د یو خپلواک دولت په توګه په رسمیت وپېژند.
په ۱۸۸۶ زکال د بریتانوي ښارګوټو د زرګونو بهرنیو اوسېدونکو له خوا د ویټواټرسرنډ د سروزو د هجوم له امله د سویلي افریقا د جمهوریت نږدې ټول مالیاتي عواید برابر شول، خو له دې سره یې مدني استازولي نه شوای کولای. بوئر برګر وګړو د دولت کنټرول وساته. د بهرنیانو ستونزو او بریتانیا ته اړوندو ترینګلیتاوو نورو ولسمشریزو چارو ته د کروګر پر پام اغېز درلود، چې له امله یې نوموړی په ۱۸۸۸ زکال، ۱۸۹۳ زکال او ۱۸۹۸ زکال کې درې ځله نور د ولسمشر په توګه وټاکل شو د دغې چارې له امله له ۱۸۹۵ زکال څخه تر ۱۸۹۶ زکال پورې د جمسون برید او بالاخره د بوئر دویمه جګړه رامنځته شوه. کروګر هغه مهال چې جګړه د بوئر په تاوان شوه اروپا ته لاړ او خپل پاتې ژوند یې په تبعید کې تېر کړ؛ له دې سره هغه مهال چې بریتانویان بریا ته ورسېدل هغه هېواد ته له راګرځېدو ډډه وکړه. په ۱۹۰۴ زکال کې د ۷۸ کلونو په عمر په سویس کې له مړینې وروسته د نوموړي مړۍ د دولتي جنازې مراسمو په موخه سویلي افریقا ته راوړل شو او په پریټوریا کې د اتلانو په هدیره (Heroes' Acre) کې خښ کړای شو.
تبعید او مړینه
کروګر د ۱۹۰۰ زکال د سپټمبر په ۱۱ مه له ټرانسوال څخه د رېل ګاډي څخه په کار اخیستو ووت – نوموړي هغه مهال چې وړونکی رېل یې موازمبیق ته ننوت وه یې ژړل. هغه هوډ وکړ چې بندر ته دغه مهال په راتلونکې لومړنۍ بخار بېړۍ کې چې هېرزوګ نومېده او د جرمني ختیځې افریقا په مسیر یې تګ راتګ درلود بېرته وګرځي، خو د سیمه ئیز بریتانوي قونسل په امر پرتګالي ګورنر په کروګر فشار راوړ څو په دغه بندر کې په کورني بند کې پاتې شي. نږدې یوه میاشت وروسته هالنډۍ ملکې ویلهلمینا له بریتانویانو سره هوکړه وکړه څو کروګر د HNLMS Gelderland په نوم د یوې هالنډي جنګي بېړۍ پر مټ د غیر بریتانوي اوبو له لارې د فرانسې مارسي ښار ته ولېږدوي. کروګر د دغه خبر له اورېدو خوشحاله شو، خو له دې څخه چې ګزینا په پرتوریا کې په ښه حالت کې نه وه څو وکولای شي د هغه ملتیا وکړي نا هیلی شو. یاده بېړۍ د ۱۹۰۰ زکال د اکتوبر په ۲۰ مه له بندر څخه ووته.
د نومبر په ۲۲ مه له نوموړي څخه په مارسي کې هرکلی وشو – ۶۰ زره تنه د هغه رارسېدو ته په تمه و. نوموړی د لیډز په ملتیا په پاریس کې له شانداره هرکلي سره مخ شو او بیا یې د ډسمبر په لومړۍ نېټه کولن ته سفر وکړ. په دغه ځای کې هم وګړو په ورته ډول له نوموړي هرکلی وکړ، خو قیصر دویم ویلهلم په برلین کې هغه ته له ښه راغلاست ویلو ډډه وکړه. کروګر چې لا یې هم په جګړه کې له جرمني څخه د هیلې تمه لرله په شدیده ډول وځورېد. هغه لیډز ته وویل: «قیصر له موږ سره خیانت کړی». هغوی هالنډ ته لاړل؛ هغه هېواد چې په بشپړه توګه بې پلوه و او نه یې شو کولای ورسره پوځي مرسته وکړي، خو دوی هلته په خپل کور کې د استوګنې احساس کاوه.
ګزینا چې کروګر ترې ۱۶ ماشومان لرل – ۹ زامن او اووه لوڼې (یو شمېر یې په لږ عمر کې مړه شول) – اته ناروغ لمسیان یې هم لرل چې د ۱۹۰۱ زکال په جولای میاشت د کروګرزډارپ په نامه د اجباري کار له کمپ څخه چېرې چې د دوی مور مړه شوې وه د نوموړې خوا ته راوړل شول. له دغو اتو ماشومانو څخه پنځه یې په راتلونکو نهه ورځو کې مړه شول او دوه اونۍ وروسته ګزینا هم مړه شوه. مینټجیس لیکي چې له دغه مهال وروسته کروګر «عجیب سکوت» اختیار کړ. نوموړی چې تر یوه بریده یې د سترګو لید او د اورېدو حس له لاسه ورکړی و خپل خاطرات یې د ۱۹۰۱ زکال  په وروستیو کې خپل منشي هرمانوس کریسټیان «ماډي» برېډل او پیټر ګروبلر ته بیان کړل چې راتلونکی کال خپاره شول. کروګر او ورسره مل کسان د ۱۹۰۱ زکال په ډسمبر میاشت کې اوترخت ته کډه شول چېرې چې نوموړي د «اورنجلوسټ» په نامه یوه آرامه ویلا واخیسته او لور یې السي الوف او د هغه کورنۍ هم ورسره یوځای شوه.
د کروګر جسد په پیل کې په لاهه کې خښ کړای شو، خو ډېر ژر یې مړی د بریتانیا په اجازه هېواد ته راوړل شو. د ۱۹۰۴ زکال د ډسمبر په ۱۶مه په پرټوریا کې د نوموړي لپاره د جنازې دولتي مراسم ونیول شول او د هغه پر تابوت د سویلي افریقا د جمهوریت بیرغ او نښان بند کړای شو؛ د هغه مړی د چرچ سټریټ په هدیره کې چې نن ورځ د اتلانو د هدیرې په نامه پېژندل کېږي خښ کړای شو.
پښتونخوا ملي عوامي ګوند
پښتونخوا ملي عوامي ګوند د پاکستان یو زوړ پښتون ملتپاله ګوند دی چې بنسټ یې نژدې نیمه پېړۍ وړاندې د هغه وخت پښتانه لیکوال او سیاسي مبارز خان عبدالصمد خان اڅکزي ایښی وو. دا ګوند تل په پاکستاني پارلیمان دننه او د باندې د لراوبر پښتون افغان د ګټو ساتنه کړې. اوسنی مشر یې محمود خان اڅکزی دی.
پښتني سیمه یا افغانیه د پاکستان تر واک لاندې
برخې
د پښتنو عناصرو په برخو کې د خیبر پښتونخوا په شمول د پښتونخوا په مرکز پېښور او ګلګت بلتستان سره د ګلګت په مرکز او بلوچستان (یوازې شمالي برخه) چې مرکز یې په کویټه کې دی، د پاکستان تر کنټرول لاندې پښتني سیمې شاملې دي.
لر و بر یو افغان
«لر و بر یو افغان» په پاکستان کې د مېشتو پښتنو او د افغانستان د خلکو اتحاد ته لوی افغانستان هم ویل کېږي
مونسینګن
مونسینګن ولسوالۍ په الماني Gemeinde Münsingen) د سویس هیواد د پلازمینې برن کانتون (آیالات) له ولسوالیو څخه یوه ده.
کريزو کل
کریزکولا (انګليسي:Chrysocolla) چې کېمياوي جوړښت يېCuSiO۳ + nH2O د منرالونو یوه ډله ده او د یوناني کلمو Khrusos څخه اخیستل شوې چې د سرو زرو معنی لري او کولا معنی لري. بې ثباته د لومړي ځل لپاره په چک، سلواکیا کې کشف شوه، او د کریسټال شکل له مخې: prismatic-acicular، رنګ: شنه-نیلي-شین تر نیلي، شفافیت : نیمه شفاف ، پالش : vitreous-opaque، مخ : هیڅ، کریسټال کول سیسټم: بې کاره او په طبقه بندي کې سلیکیټ دی او د جوړښت اصل یې ثانوي دی.
د دې معدنی همجنس (پارنج) اوريچاليکټ -کوپريټ -ازرويت - مالاکيت او. . .دي دا د زيژمان له مخې، شارډز - سټالیکټایټس - کلستر مجموعه - ډله ایز - خاوره ډیره ده او ډیری یې په لویدیځ آلمان ، مکسیکو ، چیلي ، امریکا او روسيه کې موندل کیږي.
سرچینې
وېشنيزه:کانونه وېشنيزه:ډبرې وېشنيزه:قيمتي ډبرې
جی ډبليو ميريټ مارکویي دوبۍ ټاور 2
جی ډبليو ميريټ مارکویي دوبۍ ټاور 2 متحده عرب امارات په ښار  دوبۍ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 82 منزلونه دي او ددې لوړوالی  355 ميټر (1,234 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2013 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
موري بای برن
موري بای برن په الماني Gmeide Muri bei Bern) د سویس هیواد د برن کانتون (ولایت) اړوند ولسوالۍ ده. یاده ولسوالۍ ۷،۶۳ کیلومتره مربع مساحت لري.
لرغونی يونان
لرغونی يونان د يونان په تاريخ کې هغه پړاو دی چې له شا اوخوا ۸۰۰ مخزېږديز څخه پيل او په ۴۸۰ مخزېږديز کې پر يونان د پارس تر دويم يرغل يې دوام درلود، له دې پړاو څخه مخکې د يونان توره دوره تېره شوې او له دې پړاو وروسته د يونان کلاسيکي پړاو پیل شوی. په لرغوني پړاو کې، يونانيان د مديترانې او تور سمندرګي په سيمو کې مېشت شول، په لوېديځ کې تر «مارسيلي» او په ختيځ کې تر «ټراپيزيوس» (ټريبيزونډ) پورې ورسېدل؛ د لرغوني پړاو په پای ته رسېدو سره، دوی د يوې داسې سوداګريزې شبکې برخه وو چې په ټوله مديترانه خپره وه.
لرغونی پړاو د يونان د وګړو د شمېر په زياتېدو او هغو مهمو بدلونونو سره پيل شو، کومو چې د اتمې پېړۍ په پای کې يوناني نړۍ له خپل پيل سره په بشپړ ډول د نه پېژندل کېدو وړ وګرځوله. د «انتوني سنوډګراس» په وينا، لرغونی پړاو په يوناني نړۍ کې په دوه انقلابونو کې اېسار و. له يو «جوړښتي انقلاب» سره پيل شو، کوم چې د يوناني نړۍ سياسي نقشه وښکله او «پولس» يې منځ ته راوړ چې په جلا ډول يوناني ښاري دولتونه بلل کېږي او دا پړاو د کلاسيکي پړاو په فکري انقلاب سره پای ته ورسېد.
لرغوني پړاو د يونان په سياست، اقتصاد، نړيوالو اړيکو، جګړو او کلتور کې د پرمختګونو شاهد و. دې پړاو په سياسي او کلتوري توګه د کلاسيکي پړاو لپاره بنسټ کېښود. په لرغوني پړاو کې په يونان کې يوناني الفبا جوړ شول، تر ټولو لومړی پاتې يوناني ادبيات وليکل شول، يادګاري مجسمې او د سرې بڼې خټين لوښي جوړېدل پيل شول او «هاپلايټ» د يوناني پوځيانو مرکز وګرځېد.
په اتن کې تر «سولون» لاندې د ديموکراسۍ لومړۍ ادارې پلې شوې او د لرغوني پړاو په پای سره په «اتني» ديموکراسۍ کې د «کليسټينيس» له خوا هغه شان سمونونه راوړل شول، څنګه چې په کلاسيکي پړاو کې وو. په سپارټا کې ډېرې هغه ادارې جوړې شوې چې امتياز يې د «لايکورګس» اصلاحاتو ته ورکول کېږي، د «ميسينيا» سيمه د سپارټيانو تر واک لاندې راوستل شوې وه، «هيلوټيګ» متعارف شو، د «پيلوپونيسي» تړون بنسټ کېښودل شو او سپارټا په يونان کې يو پياوړی ځواک وګرځېد.
تاريخ لېکنه
د انګريزي ژبې ټکی « archaic » چې د لرغوني په معنا دی د يوناني ژبې له « archaios» ټکي څخه اخستل شوی دی، معنا يې ده زوړ او په يوناني تاريخ کې له کلاسيکي پړاو څخه مخکې پړاو ته اشاره کوي. عموماً باور دا دی چې لرغونی پړاو د اتمې مخزېږديزې پېړۍ څخه پيل شوی او د پنځمې مخزېږديزې پېړۍ پورې غزېدلی دی، په داسې حال کې چې په ۷۷۶ مخزېږديز کې د اولمپيک لوبو بنسټ کېښودل شو، همدا راز په ۴۸۰مخزېږديز کې پارسيانو پر يونان دويم ځل بريد وکړ چې په دې ډول د دې پړاو د پيل او پای تاريخونه وټاکل شول. د اوږدې مودې لپاره لرغونی پړاو بې اهميته او په تاريخي لحاظ له کلاسيکي پړاو څخه په زړه پورې بلل کېدو او په لومړي سر کې د کلاسيکي پړاو لپاره د سلف په توګه تر مطالعې لاندې نيول کېدو. په ډېرو وروستيو وختونو کې لرغونی يونان د خپلو لاسته راوړنو په پام کې نيولو سره څېړل کېږي. د لرغوني پړاو د اهميت په دې بيا ارزولو سره، ځينو پوهانو د «لرغوني» په اصطلاح نيوکه کړې، ځکه په انګلسي کې دا اصطلاح د ډېر لومړني او له وخت تېر معنا لري. په هر حال، د دې اصطلاح د بديل په توګه وړاندې شوې هېڅ کومې بلې اصطلاح، د دې اصطلاح په څېر اهميت نه دی خپل کړی او دا اصطلاح لا هم په خپل حال کارول کېږي.
د لرغوني يونان د کلاسيکي پړاو پر مهال ډېر شواهد له ليکلو تاريخونو څخه تر لاسه شوي دي، لکه د «د پيلوپونيسي جګړو تاريخ» په نوم د «توسايډيډز» ليکنه. خو له بلې خوا، له لرغوني پړاو څخه داسې شواهد نه دي پاتې شوي. په هغه مهال کې د ژوند په اړه راپاتې لیکلي روايتونه د شاعرۍ په بڼه دي. له لرغوني پړاو څخه نورو ليکلو سرچينو کې د قانون د مجموعو، د عبادت کولو متنونو او په مزارونو کېندل شويو ډبرليکونو ويناوو په ګډون حکيمانه شواهد شامل دي. په هر حال، له دې شواهدو څخه يو يې هم په دومره اندازه کې نه دي، په څومره اندازه کې چې له کلاسيکي پړاو څخه راپاتې دي. په لیکولو شواهدو کې چې د کوم څه کمی شته، هغه د لرغونې يوناني نړۍ په بډايو لرغونو اثارو کې پوره شوي دي. په حقيقت کې، سره له دې چې د کلاسيکي يونان د هنرونو ډېره پوهه له وروستيو رومي نسخو څخه تر لاسه شوې ده، خو بيا هم ټول پاتې لرغونی يوناني هنر اصلي او نږه دی.
د لرغوني پړاو لپاره نورې سرچينې هغه دودونه دي چې د «هيروډوتيوس» په څېر وروستيو يوناني ليکوالانو ساتلي دي. په هر حال، دا دودونه د هېڅ ډول تاريخ برخه نه دي چې اوسمهال ومنل شي. هغه څه چې «هيروډوتيوس» ثبت کړي او بيا لېږدول شوي، نه ده معلومه چې هغه دا باور درلود چې کره او دقيق به وي که نه. په حقيقت کې، له ۴۸۰ مخزېږديز مخکې هيروډوتيوس هېڅ راز تاريخونه نه دي ثبت کړي.
سياسي پرمختګونه
له سياسي اړخه، لرغونی پړاو د سياسي نظام د مسلط واحد په توګه د «پولس» (ښاري دولت) د جوړېدو شاهد و. په ټول يونان کې ډېر ښارونه د مطلق العنانو مشرانو تر واکمنۍ لاندې راغلل، کوم چې «ټايرنټس» (مطلق العنان/ظالم) بلل کېدل. دا پړاو همدا راز د شريکې پرېکړې کولو د نظامونو د قانون جوړېدو شاهد هم و چې د قانون د مادو او اساسي قانون د جوړښتونو  تر ټولو لومړي شواهد له همدې پړاوه تر لاسه کېږي. د لرغوني تاريخ په پای ته رسېدو سره، داسې برېښي چې هم د اتن او هم د سپارټا اساسي قوانين په کلاسيکي بڼو کې جوړ شوي دي.
د پولس جوړېدل
لرغونی پړاو د پام وړ ښاري کېدو او د پولس د هغه شان تصور د جوړېدو شاهد و، څه ډول چې دا تصور په کلاسيکي يونان کې کارول کېدو. که مخکې نه وي، خو د «سولون» تر وخته، د «پولس» ټکي خپله کلاسيکي معنا تر لاسه کړه، سره له دې چې هغه مهال د سياسي ټولنې په توګه د پولس راڅرګندېدل لا هم د پرمختګ په حال کې و، د يو ښاري مرکز په توګه پولس د اتمې پېړۍ توليد دی. په هر حال، د لرغوني پړاو پر مهال په ټول يونان کې پولس د مسلطې ټولنيزې سياسي ادارې په توګه ونه ګرځېد، همدا راز د هېواد په شمال او لوېديځ کې پولس تر هغه وخته واکمن نه شو، څو يې کلاسيکي پړاو ته لاره پيدا کړه.
په لرغوني يونان کې د ښاري کېدو پروسه د «ساينوسيزم» په نوم پېژندل کېږي – يعنې په يو ښاري مرکز کې د ګڼو کوچنيو مېشت ځايونو سره رايوځای کېدل – کومه پروسه چې د يونان په ډېره برخه کې په اتمه مخزېږديزه پېړۍ کې پلې شوه. د بېلګې په ډول، هم اتن او هم ارګوس د همدې پېړۍ په وروستيو کې په يو مېشت ځای کې په يوځای کېدو پيل وکړ. په ځينو مېشت ځایونو کې، دا فزيکي يوځای کېدل د ښارونو د دفاعي ديوالونو په جوړولو سره پېژندل شوي دي، لکه چې د اتمې مخزېږديزې پېړۍ په نيمايي کې په «سمايرنا» او د اومې مخزېږديزې پېړۍ په نيمايي کې په «کورينت» کې همدا حالت و.
داسې برېښي چې په ساده ډول د جغرافيايي بدلون پر ځای، د يو ټولنيز سياسي جوړښت په توګه د پولس اوښتون، ښاري کېدو او تر څنګ يې په اتمه پېړۍ کې د وګړو په شمېر کې د پام وړ زياتېدو ته منسوبېدای شي. دې دوه لاملونو د سياسي جوړښت نوې بڼې ته اړتيا پيدا کړه، دا ځکه چې د لرغوني پړاو په لومړيو کې فعال سياسي نظام ډېر ژر له کاره وغورځېد.
اګوست رودن
فرانسوا اګوست رنه رودن (زوکړه: د ۱۸۴۰ زکال د نومبر ۱۲ مه – مړینه: د ۱۹۱۷ زکال د نومبر ۱۷ مه) فرانسوی مجسمه جوړونکی و چې تر ډېره پورې د معاصرې مجسمه جوړونې د بنسټ ګر په توګه ګڼل کېږي. هغه په سنتي ډول په دغه برخه کې روزل شوی و او د یو صنعتګر په توګه یې خپلو چارو ته دوام ورکاوه. رودن له رس خاورې څخه د یوې پېچلې، ستونزمنې او عمیقې سطحې په جوړولو کې ځانګړی مهارت درلود. نوموړی د خپلو یو شمېر مجسمو لکه د مفکر (The Thinker)، د بالزاک د یادګاري مجسمې (Monument to Balzac)، مچي (The Kiss)، برګر کالیه (The Burghers of Calais) او د دوزخ د دروازې (The Gates of Hell) د جوړولو له امله پېژندل کېږي.
د رودن ګڼ شمېر پام وړ مجسمې له انتقاد سره هم مخ شوې ځکه چې د فیګوراټیو مجسمې جوړولو له سنتونو سره چې تر ډېره په کې تزئیني، فرمولي او یا هم په لوړه کچه مضمون لرونکي اثار شامل و په تضاد کې وې. د رودن تر ټولو اصیلو اثرونو د تمثیل او افسانه پوهنې له مضامینو څخه فاصله لرلې. نوموړي په خپلو مجسمو کې تر ډېره پورې د انسان بدن د هغو د طبیعي ډول له مخې کښلی او د هغو فردي شخصیت او جسم یې نندارې ته وړاندې کړی. په داسې حال کې چې رودن د خپل کار پر وړاندې د راولاړېدونکو ستونزو سره حساس و خو د خپل سبک له بدلون څخه یې ډډه وکړه او د فعالیتونو دوام یې له ده سره د دولت او هنري ټولنې د زیاتېدونکې لیوالتیا لامل وګرځېد.
د رودن اصلي شخصیت له ناڅاپي طبیعت پالنې څخه - چې په ۱۸۷۵ زکال کې یې ایټالیا ته د هغه له سفر الهام اخیست – تر هغو نامتعارفو یادګارونو پورې چې نوموړی وروسته د هغو اړوند د سپارښتونو د موندلو په لټه کې و؛ شهرت وموند او رودن د خپل مهال په مخکښ فرانسوي مجسمه جوړونکي واوښت. تر ۱۹۰۰ زکال پورې هغه یو مشهور نړیوال هنرمند و. بډایه خصوصي پېرودونکي د هغه له نړیوال نندارتون وروسته د نوموړي د آثارو په لټه کې و او ده هم له مخکښو روڼ آندو او هنرمندانو سره خپله همکاري وساتله. د هغه شاګرد کامیل کلودل چې د هغه همکار او پر ده مین و د ده په نوښتګر سیال واوښت. د رودن په نورو شاګردانو کې آنتوال بوردل، کنستانتین برانکوزي او چارلز دیسپیو شاملېږي. رودن او د هغه همیشنۍ ملګرې روز بیورټ د خپل ژوند په وروستي کال کې له یوبل سره واده وکړ. په ۱۹۱۷ زکال کې د ده له مړینې وروسته یې مجسمو خپل محبوبیت له لاسه ورکړ خو د څو راتلونکو لسیزو په ترڅ کې د هغه میراث تثبیت شو. رودن یو له هغو کم شمېر مجسمه جوړونکو څخه دی چې په پراخه کچه د تجسمي هنرونو له ټولنې بهر پېژندل کېږي.
د رودن د ودې کلونه
رودن په ۱۸۴۰ زکال کې د پاریس په یوه کارګري کورنۍ کې وزېږېد؛ هغه د ماري شفر او د پولیسو د ادارې د کارکوونکي ژان باتیست رودن دویم ماشوم و. نوموړي تر ډېره بریده هر څه له ځانه سره زده کړي و او په ۱۰ کلنۍ کې یې طراحۍ ته مخه کړه. له ۱۴ کلنۍ څخه یې تر ۱۷ کلنۍ پورې یې د Petite École په نامه ریاضي او هنر ته په ځانګړي شوي ښوونځي کې زده کړې وکړې؛ چېرې چې نوموړي رسامي او نقاشي زده کړه. د هغه د رسامي ښوونکي هوراس لیکوک دو بواسبودران په دې باور و چې باید لومړی د خپلو زده کوونکو شخصیت ورزوي په دې ډول چې هغوی هرڅه په خپلو سترګو وګوري او بیا د هغو له خاطراتو ګټنه وکړي؛ هغه چاره چې له امله یې رودن ډېر وروسته د خپل ښوونکي ستاینه وکړه. رودن هغه مهال چې په Petite École کې و له ژول دالو او الفونس لګروس سره بلد شو.
په ۱۸۵۷ زکال کې رودن خپل یو خټین موډل د اکول ده بوزار په نامه د ښکلو هنرونو کالج ته یووړ څو وکولای شي هلته شامل شي؛ هغه بریالی نه شو او دوه ځله نور یې هم ورته غوښتنلیک ولیکه خو وه نه منل شو.په داسې حال کې چې په ګرنډ اکول ښوونځي کې د شمولیت شرایط ډېر لوړ نه و، خو دلته هم د رودن رد کېدل د هغه د پام وړ ماتېدو لامل وګرځېدل. کېدای شي د رودن د نه منلو لامل هم د نیوکلاسیک انتخاب کوونکو د سلیقې له امله وي، ځکه چې رودن د اتلسمې پېړۍ په سبک مجسمه جوړونه زده کړې وه. هغه په ۱۸۵۷ زکال کې Petite École  پرېښود او په راتلونکې لسیزه کې یې تر ډېره د یو صنعتګر او تزئین کوونکي په توګه د تزئیني توکو او د معمارۍ د تزئینانو په جوړولو سره خپل ژوند چلاوه.
په ۱۸۶۴ زکال رودن د روز بیورټ (زیږون: د ۱۸۴۴ زکال جون میاشت) په نامه له یوې ځوانې خیاطې سره ژوند کول پیل کړل چې د ژوند تر پایه له هغې سره د بېلابېلو ژمنو په کولو پاتې شو. دغې جوړې د اګوست اوژن بوره (۱۸۶۶-۱۹۳۴ زکال) په نامه یو زوی وزېږاوه. همدغه کال رودن خپله لومړۍ مجسمه نندارتون ته وړاندې کړه او په دې سره یې د هنري توکو د بریالي جوړونکي البرت ارنست کریر – بلوز کاري سټوډیو ته لار ومونده. رودن تر ۱۸۷۰ زکال پورې د کریر – بلوز د همکار په توګه کار وکړ او د چت، د زینو او د دورازې د لارو په تزئینانو کې یې ورسره مرسته کوله. د فرانسې او پروس د جګړې په پیلېدو سره رودن د فرانسې په ملي ګارد کې خدمت ته وغوښتل شو خو د خدمت دوره یې په لید کې د ستونزې لرلو له امله لنډه وه. دغه مهال د جګړې له امله د طراحانو کار هم کم شوی و او رودن د خپلې کورنۍ ملاتړ ته اړتیا لرله، ځکه غریبي ورته تر ۳۰ کلنۍ پورې دوامداره ستونزه وه. کریر – بلوز ډېر ژر له هغه وغوښتل په بلجیم کې له هغه سره یوځای شي چېرې چې نوموړي د بروکسل د ارزښت لرونکو پاڼو پر تزئین کار کاوه.
رودن هوډ درلود چې د څو میاشتو لپاره په بلجیم کې پاتې شي، خو هغه له فرانسې بهر شپږ کلونه تېر کړل. دغه دوره د هغه په ژوند کې تر ټولو مهمه دوره وه. هغه د یو صنعتګر په توګه مهارت او تجربه ترلاسه کړه، خو لا تر دې مهاله چا د هغه هنر نه و لیدلی ځکه په خپل کار ځای کې به و او لا یې هم د ریخته ګرۍ په برخه کې وړتیا نه لرله. له کریر – بلوز سره د هغه اړیکه هم مخ پر خرابېدو وه، همدا و چې نوموړي په بروکسل کې ځانته بله دنده پیدا کړه او یو شمېر خپل اثار یې په هنري سالونونو کې نندارې ته وړاندې کړل؛ د هغه مېرمن روز هم ډېر ژر ورسره یوځای شوه. دوی په کافي کچه د سفر لپاره د پیسو په غونډولو سره په ۱۸۷۵ زکال کې د دوه میاشتو لپاره ایټالیا ته ولاړل. رودن په ایټالیا کې د دوناتلو او میکل آنژ له کار سره لېوالتیا پیدا کړه او د هغه چارو د ده هنر ته په لوري ورکولو سره ژور اغېز وکړ. رودن بیا خپله وویل: «دا میکل انژ و چې زه یې له اکاډمیکې مجسمې جوړونې څخه خلاص کړم». هغه بلجیم ته په راګرځېدو سره د برونزو د دورې په نامه مجسمه باندې کار پیل کړ.
برمګارتن بای برن
برمګارتن بای برن ولسوالۍ (برم باغ د برن ترڅنګ) په الماني Bremgarten bei Bern) د سویس هیواد په منځنۍ برخه کې ړ پلازمینې برن کانتون اړوند ولسوالۍ ده.
آربرګ
آربرګ ولسوالۍ په الماني Gemeinde Aarberg) په منځنی سویس کې د سویس هیواد د پلازمینې برن کانتون (ولایت) له ولسوالیو څخه یوه ده.
میګرین
میګرین (بریټانیا کې: / ˈmiːɡreɪn/، متحده ایالاتو کې: / ˈmaɪ-/) یو عام عصبي اختلال دی چې په متکررو سردردیو سره ځانګړی کېږي. په معمول ډول، د سر درد د سر یوه خوا تر اغېزې لاندې راولي، ټکان لرونکی خصوصیت لري، کېدای شي شدت یې متوسط تر شدید وي او له څو ساعتونو تر درې ورځو پورې دوام کولی شي. د سر درد پرته نورو علایمو کې یې زړه بدوالی، کانګې او همدارنګه رڼا، غږ یا بوی سره حساسیت شامل دي. درد په ټوله کې د حملې په اوږدو کې له بدني فعالیت سره لا بدتره کېږي، که څه هم په منظم ډول ورزش کول کېدای شي له نورو راتلونکو حلمو څخه مخنیوی وکړي. یو پر درې کسان چې په دې مرض اخته دي اورا لري: په معمول ډول، دا د لیدلو یو لنډ اختلال دی چې ښکاروي د سر درد به ډېر ژر رامنځته شي. کله کله، اورا کېدای شي له لږ سر دردي یا هم پرته له سردردي څخه رامنځته شي، خو ټول خلک بیا دا علایم نه لري.
باور پر دې دی چې میګرین د چاپېریالي او جنیټیکي لاملونو ترکیب له امله رامنځته کېږي. د دې پېښې دوه پر درې پېښې په کورنیو کې لیدل کېږي. د هورمونونو د کچې بدلون هم کولی شي په کې رول ولري، ځکه چې مخکې له بلوغه له نجونو څخه هلکان ډېر په میګرین اخته کېږي او له بلوغ وروسته د سړیو په پرتله ښځې ډېرې پرې اخته کېږي. په معمول ډول د امېندوارۍ په وخت کې او له مینوپاز (د مېرمنو میاشتني عادت ختمېدو) وروسته په میګرین د اخته کېدو ګواښ کمېږي. اساسي میکانیزمونه په بشپړ ډول نه دي پېژندل شوي. په هرحال، باور پر دې دی چې لامل یې د اعصابو او د مغزو د وینو رګونو اخته کېدل کېدای شي.
لومړنۍ توصیه شوې درملنه کې د سردرد لپاره د درد له ساده درملو لکه ایبوپروفین او پرسټامول (اسټامینوفن)، د زړه بدوالي لپاره د درملو کارول او له محرکینو څخه مخنیوی شامل دي. ځانګړي درمل لکه ټریپټان او ارګوټامین کېدای شي د هغو کسانو لپاره چې د درد ساده درمل پرې اغېزه نه کوي، وکارول شي. کافئین د درد له نورو درملو سره په ترکیب کې د میګرین په درملنه کې بې‌خطره او اغېزناک دي. ځینې نور درمل لکه مېټوپرولول، والپروېټ او ټاپیرامېټ له حملو څخه د مخنیوي لپاره ګټور دي.
په ټوله نړۍ کې، کابو ۱۵ سلنه خلک په میګرین اخته دي. په ۲۰۱۰م کال کې د ناروغۍ د مطالعې نړیوال بار کې، په نړۍ کې د دریمې ډېرې پراخې ناروغۍ ځای خپل کړ. ډېری د بلوغ په وخت کې پیلېږي او په منځني عمر کې ترټولو بد حالت خپلوي. له ۲۰۱۶م کاله، د ناتوانۍ یو له ډېرو عامو لاملونو څخه دی. د میګرین لومړنۍ تشریح د Ebers په پاپیروس کې شتون لري چې له میلاد څخه کابو ۱۵۰۰ کاله مخکې په لرغوني مصر کې لیکل شوی دی. د میګرین کلمه له یوناني ἡμικρᾱνίᾱ (hēmikrāníā)، «د نیم سر درد»، یانې له ἡμι- (hēmi-)، «نیم» او κρᾱνίον (krāníon)، «کوپړۍ» څخه اخېستل شوی دی.
نښې او علایم
میګرین په عموم ډول له په خپله محدودېدونکي، تکراري او شدید سردرد چې له اوټونومي نښو سره تړاو لري څرګندېږي. کابو ۱۵ تر ۳۰ سلنه خلک چې له میګرین سره ژوند کوي، ځینې پړاوونه له اورا سره تجربه کوي، او همدارنګه ډېری کله له اورا پرته ځینې پړاوونه تجربه کوي. د سردرد شدت، دوام او تعداد په خلکو کې متغیر دی. د میګرین حمله چې کله له ۷۲ ساعتو څخه ډېر دوام وکړي د میګریني حالت په نوم یادېږي. د میګرین حملې لپاره څلور پړاوونه شتون لري، که څه هم اړینه نده چې څلور پړاوونه ټول تجربه شي:
میګرین له ژور خپګان، دوه قطبي اختلال، اضطرابي اختلالاتو او جنوني اجباري وسواس سره تړاو لري. دا اروایي اختلالونه کابو له ۲ تر ۵ برابره په هغو کسانو کې چې اورا پړاو نه لري او له ۳ تر ۱۰ برابره په هغو کسانو کې چې اورا پړاو لري، عام دي.
د پرو‌ډروم پړاو
د پروډروم یا مخکینۍ نښې په میګرین اخته کابو ۶۰ سلنه کسانو کې رامنځته کېږي چې پیل یې کېدای شي د درد له پیل یا اورا څخه دوه ساعته تر دوه ورځې مخکې وي. دې نښو کې کېدای شي د پدیدو یو پراخه لړۍ لکه د بدل شوی مزاج او خوی، تحریک پذیري، خپګان یا خوشالي، ستړیا، د (ځانګړو) خوړو لېوالتیا، د عضلاتو کلکېدل (په ځانګړې توګه په غاړه کې)، قبضیت یا اسهال او بوی یا شور ته حساسیت ښکارول شامل وي. دا کېدای شي په هغو کسانو کې چې میګرین له اورا سره یا میګرین له اورا پرته ولري رامنځته شي. عصبي تصویر اخیستنه (نیوروایمیجنګ)،  لیمبیک سیسټم او هایپوټلاموس د پروډرومي نښو د سرچینې په توګه ښکاروي.
د اورا پړاو
اورا یوه لنډمهاله فوکل عصبي پدیده ده چې له سردردي څخه مخکې یا یې په لړ کې رامنځته کېږي. اورا په تدریج سره د څو دقو په لړ کې راڅرګندېږي (په معمول ډول د ۵ تر ۶۰ دقیقو په لړ کې رامنځته کېږي) او معمولاً له ۶۰ دقیقو څخه لږ دوام کوي. نښې یې کېدای شي بصري، حسي یا حرکتي طبیعت ولري او ډېری کسان له یوه څخه ډېر یې تجربه کوي. بصري اغېزې ډېرکله رامنځته کېږي: ۹۹ سلنه پېښو کې بصري اغېزې رامنځته کېږي او له ۵۰ سلنه زیاتو کې ورسره حسي یا حرکتي اغېزې یوځای نه وي.
د درد پړاو
په کلاسیک ډول د سردرد یواړخیز، ټکان لرونکی او له متوسطه تر شدید شدت لرونکی دی. په معمول ډول ورو ورو رامنځته کېږي او د حملې په وخت کې له بدني فعالیت سره زیاتېږي. په هرحال، پر میګرین د بدني فعالیتونو اغېزې پېچلې دي او ځینې څېړونکي دې پایلې ته رسېدلي دي چې په داسې حال کې چې ورزش کولی شي میګریني حملې وهڅوي، منظم ورزش کېدای شي ترې مخنیوی وکړي او د حملو تعداد را ټیټ کړي. د ټکان وهونکي درد احساس له نبض سره په یوه پړاو کې ندی. که څه هم، له ۴۰ سلنه ډېرو پېښو کې، درد کېای شي دوه اړخیز وي (د سر دواړو خواوو کې وي) او په معمول ډول د غاړې درد هم ورسره یوځای وي. دوه اړخیز درد په ځانګړې توګه هغو کسانو کې ډېر دی چې له اورا پرته میګرین لري. لږ درد کېدای شي په عمده ډول په شا یا هم د سر په پورتنۍ برخه کې رامنځته شي. درد په معمول ډول په لویانو کې له ۴ تر ۷۲ ساعتونو دوام کوي؛ په داسې حال کې چې په وړو کوچنیانو کې ډېری کله له ۱ ساعته کم دوام کوي. د حملو ګڼ والی متغیر دی، په ټول ژوند کې له څو حملو څخه نیولې تر دې چې په هره اونۍ کې څو ځلې رامنځته شي، چې منځنۍ کچه یې په هره میاشت کې کابو یوځل ده.
درد ډېری له زړه بدوالي، کانګو، رڼا سره حساسیت، شور سره حساسیت، بوی سره حساسیت، ستړیا او تحریک پذیري سره یوځای وي. له همدې کبله ډېری ناروغان د یوې تیارې او خاموشه کوټې په لټه کې وي. په بازیلار میګرین کې، هغه میګرین چې د مغزو ډډ اړوند عصبي نښې یا هم د بدن په دواړو اړخونو کې عصبي نښې ولري، ګډو اغېزو کې د نړۍ څرخېدل (چکر وهل)، د سر تاوېدل او ګنګس‌توب شامل دي. زړه بدوالی کابو په ۹۰ سلنه کسانو کې رامنځته کېږي او کانګې یو پر درې پېښو کې لیدل کېږي. نورو نښو کې کېدای شي تیاره لید، د پوزې بندوالی، اسهال، پرله پسې متیازې کول، د رنګ سپین تښتېدل یا خوله کېدل شامل وي. کېدای شي د سر د پوستکي پړسوب یا حساس توب او همدارنګه د غاړې شخ‌والی هم رامنځته شي. تړلې نښې په زړو خلکو کې لږ لیدل کېږي.
د لاوډ کور
د لاوډ کور The Loud House یو امریکایی انیمیشن تلویزیون سلسله ده چې د نیکلوډین لپاره د کریس ساوینو لخوا رامینځته شوې. دا سلسله د لنکن لاوډ په نوم د هلک د ګډوډ ورځني ژوند شاوخوا ګرځي، چې د ۱۱ ماشومانو په لویه کورنۍ کې منځنی ماشوم او یوازینی زوی دی. دا په سویل ختیځ میشیګان کې په یوه افسانوي ښارګوټي کې چې د رائل ووډز په نوم یادیږي ، د ساوینو د ښارګوټي رائل اوک پراساس ترتیب شوی.
بهرنۍ اړیکې
وېشنيزه:کارتونونه
نوکلوزوم
نوکلوزوم، په یوکاریوتونو کې د ځای په ځای شوې DNA بنسټیزه جوړښتي برخه ده. د نوکلوزوم جوړښت د DNA داسې یوې برخې څخه رامنځ‌ته شوی دی چې د 8 هېستون پروټینونو پر شاوخوا پېچل شوی دی او هغه تار ته پاتې کېږي چې د یوه ګوټک پر چاپېره تاو شوی وي. نوکلوزوم د کروماتین بنسټیزه فرعي برخه ده. هر نوکلوزوم، د هېستون په نامه 8 پروټینونو د یوې ټولګې پر چاپېره د لږ څه دوه ځلي تاو شوې DNA څخه رامنځ‌ته شوی دی؛ د 8 پروټینونو دغې ټولګې ته «هېستون اوکتامر» ویل کېږي. هر هېستون اوکتامر د هېستون د H2A، H2B، H3 او H4 هر پروټین له دوو نسخو څخه جوړ شوی دی.
DNA باید نوکلوزمونو کې متراکمه شي ترڅو د حجرې په هسته کې ځای په ځای شي. د نوکلوزوم پر پېچېدلو سربېره، یوکاریوتي کروماتین د یو لړ لا پېچلو جوړښتونو په بڼه د قاتېدلو له‌لارې لا زیات متراکم کېږي او په پای کې یو کروموزوم رامنځ‌ته کوي. د انسان هره حجره کابو ۳۰ میلیونه نوکلوزومونه لري.
داسې ګومان کېږي چې نوکلوزومونه ارثي اېپي‌جنتیکي معلومات د هغو د هستو هېستونونو د کوولانسي بدلونونو په بڼه انتقالوي. په جېنوم کې د نوکلوزوم موقعیتونه تصادفي نه‌دي او مهمه ده پوه شو چې هر نوکلوزوم چېرې موقعیت لري، ځکه چې په‌دې توګه تنظیموونکو پروټینونو ته د DNA لاسرسی معلومېږي.
نوکلوزومونه د لومړي ځل لپاره په ۱۹۷۴ز کال کې د دان او آدا اولینز له‌خوا، په الکتروني میکروسکوپ کې د ذراتو په توګه مشاهده شوي وو او (د کابو ۲۰۰ د DNA قاعدې جوړو په واسطه د هېستون چاپېر شویو اوکتامرونو په ډول) د هغو شتون او جوړښت د راجر کورن‌بېرګ له‌خوا وړاندې شو. د ټرانسکرپشن د تنظیموونکي په توګه د نوکلوزوم ونډه، په لابراتواري ډول د لورچ او مرستیالانو له‌خوا په ۱۹۸۷ز کې او په ژوندي موجود کې د هان او ګرونستین او کلارک آدامز او مرستیالانو له‌خوا په ۱۹۸۸ز کال کې وښودل شوه.
د نوکلوزوم د هستې ذره د DNA د قاعدې له کابو ۱۴۶ جوړو (bp) څخه رامنځ‌ته شوې ده چې کیڼې خوا ته د یوه هېستون اوکتامر پر چاپېره په مارپېچه توګه 1.67 ځلي تاو شوې ده او د هستې د H2A، H2B، H3 او H4 له هر هېستون څخه دوه نسخې په‌کې شتون لري. د هستې ذرات د ارتباطي DNA په اوږدو کې سره وصل شوي دي، چې کولای شي تر کابو 80bp پورې اوږدوالی ولري. له تخنیکي اړخه، یو نوکلوزوم د هستې د ذرې او د دغو ارتباطي برخو څخه د یوې برخې په توګه تعریف شوی دی؛ سره له‌دې، دغه ګړنه د هستې ذرې سره مترادفه ګڼل کېږي. د جېنوم په کچه د نوکلوزوم د موقعیت موندنې نقشې اوس‌مهال، د موږ ځیګر او ماغزو په شمول، د ګڼ‌شمېر موډلي اورګانیزمونو لپاره د لاسرسي وړ دي.
د H1 په څېر ارتباطي هېستونونه او د هغو ورته بڼې د کروماتین په منقبض کولو کې ونډه لري او د DNA د دننه کېدو او بهر کېدو ټکو ته نږدې، چې د DNA ارتباطي برخې ته وصل کېږي، د نوکلوزوم په قاعده کې ځای نیسي. که چېرې نامنقبض شوي نوکلوزومونه پرته له ارتباطي هېستون څخه په الکتروني میکروسکوپ کې ولېدل شي، «د DNA پر څانګه باندې کوچنیو مریو» ته ورته بڼه لري.
له ډېریو یوکاریوتي حجرو سره په توپیر کې، د بالغ سپرم حجرې په پراخه توګه د خپلې جېنومي DNA راغونډولو لپاره، له پروتامینونو څخه کار اخلي، چې په ډېر احتمال د راغونډولو لوړ نسبت ترلاسه کوي. د هېستون معادلې بڼې او د کروماتین یو ساده شوی جوړښت هم په آرکیا کې موندل شوی دی او ښیي چې یوکاریوتونه یوازېني اورګانیزمونه نه‌دي چې له نوکلوزومونو څخه کار اخلي.
د نوکلوزوم د هستې ذره (NCP)
د نوکلوزوم د هستې ذره د DNA د قاعدې له کابو ۱۴۶ جوړو څخه جوړه شوې ده چې کیڼې خوا ته د یوه هېستون اوکتامر پر شاوخوا په مارپېچ ډول 1.67 ځلي تاو شوې ده او د هستې د H2A، H2B، H3 او H4 له هر هېستون څخه دوه نسخې په‌کې شتون لري. څنګ په څنګ نوکلوزومونه د «ارتباطي DNA» په نامه د ازادې DNA د یوې ټوټې په واسطه سره یوځای کېږي (چې اوږدوالی یې، نوعو او د نسج ډول ته په کتو سره، له 10 څخه تر 80bp پورې رسېږي). ټول جوړښت بیا، د 11nm په قطره او 5.5nm په لوړوالی سره یوه استوانه‌یي بڼه رامنځ‌ته کوي.
د کروماتین برخیز DNAse (دي‌اوکسي‌ریبونوکلیز) پوهاوی د هغه د نوکلوزوم جوړښت څرګندوي. څرنګه چې د DNAse لپاره د نوکلوزوم هستې د ذراتو د DNA برخو ته د ارتباطي برخو په پرتله لا لږ لاسرسی کېږي، DNA په داسې کوچنیو ټوټو وېشل کېږي چې اوږدوالی یې د نوکلوزومونو ترمنځ د واټن له حاصل‌ضرب سره مساوي دی (180، 360، 540bp او داسې نور). له‌دې امله، د نوموړې DNA د جېل الکتروفورېز کولو پر مهال، زینې ته ورته خورا ځانګړې نمونې د لېدلو وړ دي. په لنډو ټوټه دغه وېش کېدای شي د اپوپتوسیس («د حجرې ځان‌وژنه» یا د حجرې پروګرام شوې مړینه) پر مهال په طبیعي حالتونو کې هم رامنځ‌ته شي، ځکه چې، په معمول ډول، د DNA اتوماتیک تخریب د هغې دنده ده.
د نوکلوزوم دننه د پروټین متقابل عمل
د هستې هېستوني پروټینونه د «د هېستون ګونځې» په نامه یوه ځانګړې جوړښتي بڼه لري، چې له درې الفا مارپېچونو (α1-3) څخه جوړېږي او د دوو حلقو (L1-2) په واسطه سره جلا شوې دي. هېستونونه په محلول کې H2A-H2B هترودایمرونه او H3-H4 هتروتترامرونه رامنځ‌ته کوي. هېستونونه د α2 اوږدو مارپېچونو پر شاوخوا په غیرموازي جهت کې دایمر کېږي، او د H3 او H4 په صورت کې، دوه دغسې دایمرونه یوه 4 مارپېچ لرونکې ټولګه رامنځ‌ته کوي چې د H3-H3’ پراخ متقابل عمل پر مټ په انډول کې ساتل کېږي. د H2A/H2B دایمرونه د H4 او H2B ترمنځ د متقابل عمل له‌امله له H3/H4 تترامر سره وصل کېږي، چې د یوې هایدروفوبیکې ګېډۍ جوړښت په کې شامل دی. د هېستون اوکتامر د یوه مرکزي H3/H4 تترامر په واسطه، چې د دوو H2A/H2B دایمرونو ترمنځ یې ځای نیولی دی، رامنځ‌ته کېږي. د هستې د واړو څلورو هېستونونو د خورا اساسي چارج له‌امله، د هېستون اوکتامر، یوازې د DNA یا د مالګې خورا زیات غلظت د شتون په صورت کې، په انډول کې دی.
امارات آفس ټاور
امارات آفس ټاور متحده عرب امارات په ښار  دوبۍ کې جوړ شوې  يوه  لوړه ودانۍ  ده، په دې ودانۍ کې 54 منزلونه دي او ددې لوړوالی  355 ميټر (1,163 فټ) دی، ددې جوړول په کال  2000 کې ترسره شو۔
نور ولولئ
وېشنيزه:د اسيا لوړې ودانۍ
فرډينند ماګېلن
دا ليکنه په تېروتنې سره جوړه شوې.
دلته سمه ليکنه وګورئ.
جبري کار (تحميلي کار/په زور د یو چا کار ته اړ کول)
جبري کار، يا ناازاد کار، په ځانګړي ډول په عصري يا د عصري تاريخ په لومړيو کې، هر هغه کاري اړیکه ده، په کومه کې چې خلک د بې روزګارۍ (بې وزلۍ)، بند، د مرګ په ګډون د تاوتریخوالي، مجبورۍ، د دوی يا د دوی د کورنيو د کوم غړي په وړاندې د سختيو د نورو بڼو د ګواښ لاندې د دوی له خوښې پرته په کار ګومارل کېږي.
په نا ازادو کارونو کې مریيتوب، جزايي کار او د دې اړوندې ادارې شاملې دي، لکه د پور مریيتوب، مريیتوب (د خانانو او ملکانو لپاره کار کول)، کوروي (بې مزده کار) او د مزدورانو پنډغالي شامل دي.
تعريف (پېژندنه)
د جبري کار په اصطلاح کې د ناازاد کار ډېرې بڼې رانغښتې دي، د کوم تعريف چې د کار نړيوال سازمان (ILO) د هر ډول غېر رضاکارانه کار يا خدماتو وړاندې کولو په ډول کړی دی.
په هر حال، د ILO د ۱۹۳۰ز کال د جبري کار کانوانسيون له مخې: د جبري کار يا لازمي مزدورۍ (کار ته اړباسنه) په اصطلاح کې لاندې موارد شامل نه دي:
د ناازاد کار لپاره مزد (اجرت ورکول)
که چېرې داسې خلکو ته مزد ورکول کېږي، نو دا مزد به په لاندې يادو شويو يوه يا ډېرو بڼو کې وي:
ناازاده مزدوري، تر ډېره بريده په اسانۍ سره په کډوالو کارکوونکو تپل کېږي، چا چې له خپل اصلي ټاټوبي څخه ډېر لرې سفر کړی او څوک چې له عام ولس څخه د هغوی د بدني، نسلي، ژبني يا کلتوري توپیرونو له امله په اسانۍ سره پېژندل کېږي، ځکه دوی نه شي کولای، يا دا ورته شونې نه وي چې خپل حالت مسئولينو ته ورسوي.
صنعتي ښکېلتيا
په ډېرو حالاتو کې د ناازاد کار څخه کار اخستل، په قانوني ډول منع شوي دي او تر ډېره بريده له تور اقتصاد سره تړلي بلل کېږي. په نورو حالاتو کې، جوړو شويو صنعتونو ناازاد کار څخه ګټه اخستل په وخت او ځای کې په ټولنيز ډول د منل شوي عمل په توګه غوره کړی دی. له جبري کار څخه کار اخستل عموماً هغه مهال عام وي، کله چې په دې کار کې د کارګر له مرګ، د شکل د ويجاړېدو، معلوليت يا په متوقع عمر کې د کمښت د ګواښ سره له مخ کېدو پرته نه شي تر سره کېدای؛ تر وروستي بريده دا زيانونه د د خپلې خوښې کار بازار په غېر اقتصادي بازار بدلوي او تر اعتراض لاندې صنعت دې ته اړ کوي چې يا خو جبري کار غوره کړي يا په بشپړ ډول خپل کار بند کړي.
هغه صنعتونه چې په ټوله نړۍ کې نا ازاد مزدور په کار ګوماري په هغوی کې کرنه، داخلي کارونه، توليد او مېلمه پالنه شامل دي. کان کیندنه، دفاع، سمندري سوداګرۍ او دحمل و نقل زېربناوې، کومو چې د اورګاډي د لارې د جوړولو د اوج په ورځو کې د اعتراض وړ لارو چارو څخه کار اخستی (چې ډېر ځله به پکې د زياتو چاوديدونکو توکو کارېدل يا په لوړو غره ييزو درو کې د لوړو لرګينو پلونو جوړول شامل و) او د ویالو  ايستل (کله کله په کنګليزو حالاتو کې) هم له نا ازادو کارونو سره تاريخي اړيکې لري.
د عصري پړاو ناازاد کار
د دويمې نړیوالې جګړې له پای وروسته کلونو کې، ناازاد کار يو ځل بيا د کليوالي سيمو د ودې په اړوند د بحث د يوې موضوع په توګه راپورته شو، کله چې کينزي اند نه یواځې د اقتصادي بيا رغونې (په عمومي توګه په اسيا او اروپا کې) بلکې د طراحۍ يوه اندېښنه هم وه (په مخ په وده «د درېيمې نړۍ» هېوادونو کې). د راتلونکي بحث يو مهم اړخ له دې موضوع سره اړه لري، چې د اړيکې بېلا بېل ډولونه، تر کومه بريده د پانګونې د پراختيا په برخه کې خنډونه جوړوي او ولې.
د ۱۹۶۰ او ۱۹۷۰ز لسيزو په اوږدو کې ناازاد کار، له پانګوال جمعیت سره سمون نه خوړ او په همدې بنسټ د اقتصادي ودې په لار کې یو خنډ بلل کېده، دا هغه تفسير و چې د هغه مهال واکمنو نيمه زورواکو د قضيې د پلويانو له خوا وړاندې کېده، خو د ۱۹۸۰ز لسيزې څخه راپدېخوا یو بل او بېخي مختلف مارکسيستي نظر سرا راپورته کړ، کوم اند چې استدلال کاوه، چې په لاتيني امريکا اوهندوستان کې موندل شوي شواهد ښيي چې کرنيزو سوداګريزو ادارو، سوداګريزو کروندګرو او شتمنو دهقانانو يو ځل بيا ناازادې اړيکې پيدا کړي، وړاندې کړي يا يې يو ځل بيا کار اخستی ځينې پيل کړي دي.
په هر حال، په دې بحث کې وروستيو مشارکتونو له دې بحث څخه د مارکسيزم د اېستلو هڅه کړې ده. دا ګډونونه په دې اند دي، چې له دې امله، چې مارکسيستي اند په پانګوالۍ کې د ناازادۍ د محوريت په پېژندلو کې ناکام شوی دی، د دې اړيکې يو نوي تفسير ته اړتيا لېدل کېږي. ټام براس (۲۰۱۴) د دې ادعا په اړه پوښتنه کړې، «د دايناميک او نا ازاد کار په اړوند بحث: يوه ورکه اړيکه؛ پراختيا د مطالعاتو مجله، ۵۰:۴، ۶۰۵۷۰-۸۲ (Debating Capitalist Dynamics and Unfree Labour: A Missing Link?’, The Journal of Development Studies, 50:4, 570–82). هغه استدلال کوي چې په دې کې ډېری نوې ځانګړتياوې په حقيقت کې له هغو ځانګړتياوو څخه مختلفې نه دي، کومې چې د مارکسيست اند څخه مخکې په ګوته شوې وې، نو په همدې بنسټ له بحث څخه مارکسيستي تګلارې اېستل ضروري نه دي.
د کار نړیوال سازمان (ILO) د اټکل له مخې: په ټوله نړۍ کې لږ تر لږه ۱۲.۳ ميليونه خلک د جبري کار قربانيان دي، د دوی له منځه له ۹.۸ ميليونه څخه يې د شخصي کارکوونکو د ناوړه ګټې اخیستنې ښکار ګرځېدلي او له ۲.۴ ميليونه څخه زيات يې قاچاق شوي دي. ۲.۵ ميليونه نور يې د دولتي ادارو يا باغي وسله والو ډلو له خوا کار ته اړ کړای شوي دي. د نړيوال قانون له نظره، هغه هېوادونه چې د جبري کار اجازه ورکوي د کار له نړيوالو معيارونو څخه سرغړونه کوي، کومو معيارونو ته چې د جبري کار د لغوه کولو په کانوانسيون کې ځای ورکړل شوی (C105)، کوم چې د ILO يو له بنسټيزو کنوانسيونونو څخه دی.