cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
څلورم جورج
د ژوند لومړي کلونه
سره له دې دواړو ۱۷۸۵ کال د دسمبر په ۱۵ د مېفایر په پارک واټ کې د دې په کور کې د واده مراسم ترسره کړل.د قانون له مخې دغه پیوند باطل و، ځکه چې د پاچا خوښه نه وه ترلاسته شوې (او هېڅکله یې غوښتنه هم ونه کړه). خو بیا هم فېتژربېرت باور درلود چې د شهزاده شرعي او رېښتینې مېرمن ده او پدې باور وه چې د کلیسا قانون د دولت له قانون څخه لوړ دی. د سیاسی دلائیلو له امله پیوند پټ پاتې شو او فېتژربېرت ژمنه وکړه چې په ډاګه به یې نه کړي.
شهزاده د خپل ژوند د لوړخرڅه بڼې له امله په پورونو کې ډوب شو. پلار یې د هغه سره له مرستې کولو ډډه وکړه او هغه یې اړ کړ چې کارلټون ماڼۍ پرېږدي او د فېتژربېرت په استوګنځي کې ژوند وکړي. د شهزاده سیاسي متحدینو په ۱۷۸۷ کال کې وړاندیز وکړ چې خپل پورونه د پارلماني بخششۍ پر مټ خلاص کړي. د شهزاده اړیکه له فېتژربېرت سره شکمنه وه او د غیرقانوني واده په ډاګه کېدلو ښایي ملت بدنامه کړی وی او د هغه د پارلمان د مرستې هر ډول وړاندیز به یې فنا کړی وی. د وېګ ګوند مشر چارلس جېمز فاکس د شهزاده د واکه په ګټه اخیستلو سره اعلان وکړ، چې دا کیسه یو تور و. فېتژربېرت د واده له علنې انکار څخه په داسې سخت وخت کې خوښه نه او له شهزاده سره د خپلې اړېکې د پرې کولو په سوچ کې وه. نوموړي د هغې د خوښول لپاره د وېګ ګوند له بل غړي ریچارد برنسلي شېرېدن وغوښتل چې د فاکس هغه پياوړې اعلامیه په ډېرو نرمو ټکو بیا بیان کړي. په همدې ترڅ کې پارلمان شهزاده ته د ۱۶۱۰۰۰ پونده (چې د اوسنیو ۲۰۹۱۶۰۰۰ پوندو سره برابر دي) د پورونو د ورکړې او ۶۰۰۰۰ پونده (چې د اوسنیو  ۷۷۹۵۰۰۰ پوندو سره برابر دي) د کارلټن هاوز د پراختیا لپاره ورکړل.
غلام قدوس ابوبکر
وېشنيزه:افغان واليان
۲۷۷ (عدد)
۲۷۷ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۷۶ څخه  مخکي او د ۲۷۸ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۷۷:
په کلینډر کې
۲۷۷ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۷۷ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:لمړي عددونه
شاه جومات
تاريخ
کله چی صفوی دولت چوړ شو نو د قزوین ښار یی پایتخت وو. مگر شاه عباس په ۱۵۹۸ کال کې د جگړو په سبب د قروین څخه اصفهان ته کډه وکړ او اصفهان د صفوی دولت نوی پایتخت شو. شاه عباس د صفوی دولت د بیلا بیلو سیمو څخه معماران اصفهان ته دعوت وکړ او د معمارانو په مرسته یی ښایسته ښار جوړ وکړ امام مسجد په ۱۶۱۲ کال کې جوړ شو او د امام په میدان کی پروت دی. امام مسجد د استاد علی اکبر اصفهانی لخوا جوړ شو او د مسجد څارونکی (ناظر) محمد علی بیک الله وو. د نوموړي مسجد د جوړولو کار په ۱۶۲۹ کال کی تکميل شو.
انځورتون
وېشنيزه:جوماتونه وېشنيزه:د ايران جوماتونه
شرف الدين عظيمي
شرف الدین عظیمي په ۱۳۶۵ ل. ل کال کې دې دنیا ته سترګې غړولي دي. د ښوونځي زده کړې یې د لومړی نمبر نسوان لیسې څخه، چې اوسمهال د ملکه سریا لیسې په نوم یادیږي پیل کړې دي، بیا ورپسې د موسی شهید، ناصر خسرو بلخي په اوسنۍ لیسه کې، چې ورپسې د نادریې له عالي لیسې څخه په عالي درجه فارغ شو.
شرف الدین عظیمي د لیسې په دوران کې یو بریالی او د ښه استعداد خاوند زده کوونکی و، چې دوه ځلې یې د سویې ازموینه هم ورکړې ده.
په ۱۳۸۳ ل.ل کال کې د کانکور ازموینې له لارې د کابل ښوونې او روزنې پوهنتون د ارواپوهنې څانګې ته بریالی شو. نوموړی په ۱۳۸۷ ل.ل کال کې د کادري نمرو په درلودلو سره د ارواپوهنې له څانګې څخه فارغ شو، چې تر فارغیدو وروسته په همدې کال د سید جمال الدین افغان په دارالمعلمین کې د استاد په حیث دنده پیل کړه.
په ۱۳۸۸ ل.ل کال کې د تخصصي او ژبې ازموینې تر بریالیتوب وروسته د افغانستان د علومو اکاډمي علمي غړي په حیث وټاکل شو. په علومو اکاډمي کې د دوو کالونو تر څیړنو وروسته د مرستیال محقق تر علمي کادري رتبې پورې ورسیده.
ښاغلی شرف الدین عظیمي د استادۍ سپیڅلې مینې دیته اړ کړ، چې یو ځلې بیا استادي پیل کړي، تر علمي کنفرانس او ازموینې وروسته د کابل ښوونې و روزنې پوهنتون د ارواپوهنې په څانګه کې د استاد په حیث وټاکل شو. استاد شرف الدین عظیمي نن سبا د پوهنمل علمي رتبې په درلودلو سره د کابل ښوونې او روزنې پوهنتون، چې اوسمهال د استاد رباني ښوونې او روزنې پوهنتون په نوم یادیږي استاد دی او د تدریس چارې پرمخ بیایي.
استاد شرف الدین عظیمي په لویه کچه په انګلیسي، کمپیوټر، ژورنالیزم، څیړنه، د د ښوونکو په روزنیزه برخه کې ډیر دیپلومونه او تصدیقونه ترلاسه کړي دي، چې له همدې ځای څخه یې خپله ماسټري هم تر لاسه کړې ده.
استاد عظیمي اوسمهال په خپله څانګه کې د دوکتورا ترلاسه کولو لپاره چمتو والی بوخت دی. ښاغلي استاد تر اوسه په څو روغتونونو، روغتیایي او رواني مرکزونو کې دندې ترسره کړي دي، چې په زرګونو خلکو ته یې د کورنۍ، رواني او اروایي ستونزو په برخو کې ګټورې سلا مشورې ورکړي دي. ښاغلی شرف الدین عظیمي د هیواد د بیلابیلو ولایتونو په مرکزونو کې علمي سیمینارونه جوړ کړي دي او خپلو وطنوالو ته یې د ارواپوهنې درماني درسونه ورکړي دي، چې له دې سره سره یې د ارواپوهنې په برخه کې خورا ډیر کتابونه او سي ډي ګانې هم خپرې کړي دي.
ښاغلی استاد په رسنیو کې د فعالې ونډې په اخیستلو سره د خلکو رواني ستونزې اوریدلي او د حل لارې چارې یې ور په ګوته کړي دي. استاد په خپل هغه کار او نوښت چې ډیر ویاړي، هغه په افغانستان کې د ارواپوهنې علم ترویج دی، چې اوسمهال د هیواد په انسیتیتونونو، پوهنتونونو، ټلویزیونونو، راډیوګانو او نورو برخو کې خورا ځای نیولی دی. د استاد په اند په دې برخه کې لا هم ډیر کار ته اړتیا ده، چې نوره وده هم ورکړل شي.
ښاغلی استاد عظیمي کلک هوډ او اراده لري، چې د نورو نړیوالو ژبوو څیړنیز او علمي کتابونه په خپلو ملي ژبو وژباړي او د هیوادوالو په واک کې یې ورکړي.
تورن جنرال
وېشنيزه:پوځي وييونه
ارسلا جمال
وېشنيزه:افغان واليان
قاضي
قاضي چاته یاهم شخص ته ویل کیږې چې یواځې یاهم د قضایه هیئت له خوا مدریت یا د محکمه ی له خواه قضاوت او حکم پرغاړه ولرې.
نايوبيوم
نايوبيوم (په انگرېزي: Niobium) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د Nb سمبول او ۴۱ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.
سرچينې
وېشنيزه:کيمياوي توکي
حميدالله قلندرزی
وېشنيزه:افغان واليان
NB
NB کیدای شي چې وي:
ډگر جنرال
ډگر جنرال په تورن جنرال پسې عسکري لقب، له تورن جنرال نه يوه رتبه لوړ عسکري منیبدار.
وېشنيزه:پوځي وييونه
عبدالحميد بهيج
left|thumb|300px|عبدالحمید بهیج ډاکټر عبدالحميد بهيج (په انگرېزي: Abdul Hamid Bahij) يو افغان ډاکتر، ليکوال، ژباړونکی او قاموس ليکونکی دی.
مخينه
عبدالحميد بهيج عثماني د غلام حبيب زوی او د خوشدل لمسی دی. نوموړی د ۱۳۵۷ ل. کال د کب په ۱۵ مه نېټه د وردگو ولايت د جغتو ولسوالۍ په بېدمشک کلي کې زېږېدلی دی.
زده کړې
نوموړي خپلې لومړنۍ او منځنۍ زده کړې په پېښور کې سر ته رسولې دي. بيا يې لوړې زده کړې د کابل پوهنتون په طب پوهنځي کې سر ته ورسولې او همدغه پوهنځي يې پر ۱۳۸۵ ل. کال په بري سره پای ته رسولی دی. بهپج اوسمهال د گوېته په انستيتيوت کې د آلماني ژبې زد کړيال دی.
چاپ شوي آثار
تر اوسه يې ۱۴ کتابونه ليکلي چې له هغه ډلې څخه يواځې د چاپ شويو هغو نومونه په دې توگه دي:
جلريز ولسوالۍ
د جلريز ولسوالۍ د میدان وردگ ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۴۴،۸۷۳ وگړو ته رسېږي. د دغې ولسوالۍ اکثره وگړي پښتانه دي.
سرچينې
وېشنيزه:د میدان وردگ ولسوالۍ
ګل غوټۍ خاورې
ګل غوټۍ خاورې دافغانستان د علومو اکاډمۍ څیړنواله غړې په 5 د افریل 2019 جمعه د سرطان ناروغې له امله د 58 کلونو په عمر په هند کې ومړه. لیکواله ژورنالسته او کیسه لیکونکې غوټۍ د ننګرهار ولایت په رودات ولسوالۍ په حصار شاهي کلې کې زیږیدلې وه. خپلې زده کړۍ یې د ماسټرۍ تر کچې په کابل کې ترسره کړی وې. ګل غوټۍ خاورې یو مهال د زېري او کابل مجلو مسوله مدیره هم پاتې شوې وه او دغه راز یې دافغانستان په علومو اکاډمي کې د فولکلور د څانګې د امریت دنده هم پرمخ وړې وه. میرمن غوټۍ د پښتو فولکلور لپاره ډیرې هلې ځلې ګړې وي او په دې برخه کې کتابونه هم لیکلې دي.
د نفوسو دزياتوالي لاملونه
راټولوونکی فيض الرحمن احمدي لغمان پوهنتون کرنې پوهنځی چاپيریال ساتنې او ځنګلونوڅانګه
امام حسين جومات
امام حسین جومات (په عربی:‏ مقام الامام الحسين) د شیعه گانو یو مسجد دی چې په عراق کې د کربلا په ښار کې پروت دی. په دې مسجد کې د امام حسین مقبره ده او دغه مسجد د شیعه مذهبو لپاره يو سپېڅلی ځای دی.
وېشنيزه:عراق وېشنيزه:عراقي جوماتونه
ستر جنرال
وېشنيزه:پوځي وييونه
تهافت الفلاسفه
“تهافت الفلاسفه” او تهافت التهافت د مسلمانې فلسفې له ځانگړو او مهمو كتابونو څخه گڼل كېږي. لدې دواړو څخه لومړې “تهافت الفلاسفه”، چې د ابو حامد محمد بن محمد الغزالي ليكلې كتاب دى. ددې (“تهافت الفلاسفه”) او (احياء علوم الدين) كتابونو له وجې غزالي ته دده انصارو او مريدانو د امام او حجة الاسلام لقب وركړ. او دا ځكه چې ده خپل ځآن د اسلامي گروهو او شريعت څخه د ننگې لپاره وقف كړې و، او د ټولو فيلسوفانو او دهغوي د فلسفې مقابله وكړه، چې د يونان (چاته چې د يونان لرغووني ويل كېږي) څخه نيولې تر ابن سينا پورې (چې د غزالي تر پيره ددې كړۍ وروستې فيلسوف پېژندل كېږي) تېر شوي دي.
“تهافت التهافه” د غزالي د “تهافت الفلاسفه” په رد كې تقريبا ۱۰۰ كاله وروسته د ابن رشد اندلسي لخوا كښل شوې. د فلسفې او فيلسوفانو سره د ابن رشد هماغه اړيكه وه، كومه چې د غزالي له شريعت سره وه، يانې ده خپل ژوند د فيلسوفانو په ننگه او مدافعت (چې د يونان له لومړي پير څخه تر خپل پير پورې تېر شوې دى) لپاره وقف كړې و. د غزالي مړينه د شپږمې پيړۍ په سر كې وشوه، او د ابن رشد هغه د پېړۍ په وروستۍ لسيزه كې. نو پدې توگه دده لپاره د “حجۀ الحكمۀ و الحكماء” لقب يو وړ لقب دى، لكه څرنگه چې د غزالي ته حجۀ الاسلام ويل كېږي، ځكه چې د “تهافت الفلاسفه” كتاب پوره يوه پېړۍ په فلسفه او فكري آزادى باندې پرله پسې بريدونه كړي. د پوهانو عقلونه يې كمزورې گڼلي، هغوي يې رټل شوي د دوزخ د اور وړ گرځولي، او د دارنگه يې د مخلوق د بدگومانۍ او د خالق د غضب نښه گرځولئ. د ختيز او لوديز هېڅ يو فيلسوف ددې كتاب ترديد ندې كړې، او نه يې هم ددې كتاب ځينې تورونه چې د فلسفې لپاره د ذلت او رسوايۍ لامل گرځېدلې ناسم گڼلي وي.
ابن رشد پدې كتاب تنقيد كولو سره د خپلو په فلسفه مينو اسلافو، ښوونكو، زده كوونكو او نورو مينه والو څخه دا داغ لرې كړ، چې نور له ده څخه مخكې نور فلاسفه پكې پاتې راغلي ول.
ابن رشد فلسفه كې يو ځل بيا نوې روح پوه كړ او د هغې شان و شوكت او ښكلا يې بيا را ژوندې كړه. حال دا چې غزالي يې زړه زخمي او روح فرسوده كړې و.
په “تهافت الفلاسفه” باندې له يوې لنډې سريزې وړاندې كولو څخه وروسته، چې دې كتاب د نوم او د هغې د ليكنې لامل به روښانه كړي، د تهافت التهافت په اړه د خپلو خيلاتو اظهار وكړو.
د كتاب نوم او موخې يې غزالي وايي: (ما ددې كتاب پيلامه پدې موخه كړې ترڅو ددې په وسيله د لرغونو فيلسوفانو ترديد وشي او د هغوي د گروهو كمزوري او د الهياتو كې د هغوي د خيالاتو تناقض روښانه شي. دارنگه د هغوي د مذهب نيمگړتياو او د هغې د خندا وړ او د هوښيارانو لپاره د عبرت نښۀ ده، زما موخه ددوي له هغو مختلفو گروهو او خيالاتو څخه ده، د كومو له وجې چې فيلسوفان له نور ولس څخه بيل او ځانگړې كوي.) لرغوني فيلسوفان او ددې كتاب له ليكنې څخه د غزالي موخه د غزالي اصول دا دي، چې د فيلسوفانو د مذهب تشرېح بعينه وكړاى شي، ترڅو تقليد پرستو ملحدينو ته دا مالومه شي، چې په لومړيو او وروستيو كې چې كوم نامتو كسان تېر شوي، هغوي ټول پر څښتن او د آخرت پر ورځ ايمان درلود.
د “تهافت الفلاسفه” د ليكول لامل
غزالي داسې وايي، چې ده يوه داسې ډله ليدلې چې په خپلو هم پېرو (هم عصرو) يې د زكاوت او هوښيارۍ له وجې غوره والې او امتيار ترلاسه كړې و. دوي له اسلامي ډلو سره كوم تړاو نه درلود، نه يې له عبادت سره كوم سروكار و. دوي به د اسلامي شعايرو سپكاوې كاوه او د اسلامي شريعت له ټولو قيوداتو څخه خپلواكي ترلاسه كړې وه.
د دوي د كفر لامل يواځې همدا و، چې د دوي په غوږونو كې يو څو بې گټې خبرې لويدلې وى. دوي د سكرات (سقرات)، بكرات (بقرات)، اپلاتون (افلاتون)، ارستو او داسې نورو وېروونكي نومونه اورېدلي ول، او دارنگه ددوي د لارويانو په وسيله دوي ته د هغو فيلسوفانو د عقلونو پېژندنه او د هغوي مختلف علوم لكه، هندسه، منطق، طبيعيات، الهياتو كې د تبحر او د هغوي د هوښيارۍ د كمال په اړه ډېر څه مالومات ترلاسه كړې وه.... او دا هم مالومه شوه، چې دا خلك د خپلې پوره پوهې او لوړوالي سره، سره له مذهب او شريعت څخه منكر ول او د مذهب د تفصيلي امورو مننونكي ندي. د دوي (فيلسوفانو) په خيال چې دا ټول شريعتونه د انسان پنځونې دي، او يواځې د دروغو او چل دوكې ټولگه ده.
د ارستو په فلسفه بسيا كول
غزالي په لومړي سر كې ويلي چې دې يواځې د هغه فيلسوف د راى د تناقض په اظهار بسيا كوي، څوك چې د ټولو فيلسوفانو سرلارې فيلسوف او لومړې ښوونكې (ارستو) دى، ځكه چې د فيلسوفانو په خيال ده د دوي ټول علوم ترتيب كړل، او دوي په خيالاتو كې يې چاڼ وكړ... آن تردې چې د خپل ښوونكي ترديد يې هم څوك چې ده د (“الهي اپلاتون” په لقب نازولې و. مگر رښتيا خبره دا ده، چې غزالي يواځې په ارستو بسيا نده كړې، لكه څرنگه چې دې دعوه كوي، بلكه د ټولو فيلسوفانو خيالات يې هم..........
د فيلسوفانو علوم
غزالي ليكي: (دده “غزالي” قانوني بحب به د الهياتو مسائلو پورې محدود وي، ځكه چې د هندسي او مطق علومو كې د تنقيد ځاى نه وي، فيلسوفانو د حسابي او منطقي علومو په رڼا كې د خپلو الهي علومو په صداقت استدلال كړې، او ددې دلايلو په وسيله يې كمزوري عقل خاوندانو ته دوكه وركړې.
كه چېرې د دوي د حسابي او منطقي علومو په څېر د دوي الهي علوم دلايل هم پرېكنده او د منلو وړ واى، نو پدې علومو كې به دده (غزالي) هېڅ اختلاف نه واى، لكه څرنگه چې په حسابي علومو كې دوي كوم اختلاف ندې كړې. په طبعي ډول د غزالي ددې مسئلو ترديد نشو كوالى، ځكه چې هغه د حسابي او منطقي علومو سموالې منلو.
د غزالي شل مسئلې
د هغو شلو (۲۰) مسئلو تشرېح كومو كې چې غزالي د فيلسوفانو تناقض ښكاره كړې دى:
كه چېرې څوك په ژور نظ سره ددې مباحثو مطالعه وكړي، نو دا خبره به ورته ښه روښانه شي، چې دا شل مسئلې د اسلامي ډلو ټپلو او نورو مذهبونو په ټولو طبعي او الهياتي علومو مشتمل دي، كه هغه لرغونې علوم دي يا اوسني، د يو څو مسئلو څخه پرته چې د هغې منل به د مفكرينو د ناپوهۍ سره برابر ه وي، لكه د ۱۴، ۱۵، او ۱۶مې مسئلې.
سرچينې
وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:اسلامي فلسفه وېشنيزه:خيتزه فلسفه وېشنيزه:د اسلامي فلسفې لرغوني كتابپېژندنه
فضل الله واحدي
وېشنيزه:افغان واليان
لوبوسکي
لوبوسکي ولایت په پولنډي Województwo lubuskie) د پولنډ هیواد له شپاړس ګونو ولایتونو څخه یو دی. لوبوسکي ولایت ۱،۰۰۸،۴۲۴ وګړي لري.
مارشال
وېشنيزه:پوځي وييونه
د سیند درې تمدن
د سیند درې تمدن (Indus Valley Civilisation)(IVC)، چې د سیند د تمدن په توګه هم پېژندل کېږي، د سویلي آسیا په شمال لویدیځه برخه کې د برونزو د زمانې تمدن دی چې له میلاد نه ۳۳۰۰ کاله وړاندې له میلاد نه تر ۱۳۰۰ کاله وړاندې او د ودې مهال یې له میلاد ۲۶۰۰ کاله وړاندې له میلاد نه تر ۱۹۰۰ کاله وړاندې دوام درلود. د لرغوني مصر او بین النهرین په خوا کې دغه تمدن د نږدې ختیځ او سویلي آسیا یو له درېو لومړنیو تمدنونو او د دغو درېو له پراخو تمدنونو نه و چې د شمال ختیځ افغانستان نه تر ټول معاصر پاکستان او د هند لویدیځې او شمال لویدیځې برخې په کې شاملېدلې.
د دغه تمدن ښارونه، د ښاري پلان لرلو، پخو خښتو نه جوړو شویو کورونو، د کانالیزاسیون سیستم، اوبو رسونې سیستم، نا استوګنیزو لویو ودانیو د ټولګو او په لاسي صنایعو کې د نویو تخنیکونو (د عقیقو د تولیداتو، د مهرونو د حکاکي) او متالورژي (مس، برنز، سرپ او قلعي) له امله د پام وړ وو. د موهنجا دارو او هاړاپا لویو ښارونو کې له ۳۰۰۰۰ نه تر ۶۰۰۰۰ وګړي استوګن وو او د دغه تمدن د غوړېدو پر مهال، د دغه تمدن په اړوندو برخو کې د وګړو شمېر، له یو میلیون نه تر ۵ میلیونه تنو پورې رسېده.
له میلاد نه وړاندې په درېيمه زریزه کې د ځمکې تدریجي وچېدل کېدای شي، له دغه تمدن سره د اړونده ښاري ژوند لپاره لومړنۍ انګیزه رامنځته کړې وي، خو کمزوري موسمي بادونه او د اوبو رسونې کمښت د دغه تمدن د زوال لامل وګرځېد چې له امله یې د دغه تمدن وګړي ختیځ او سویل لورو ته تیت شول.
د سیند درې تمدن، د هاړاپا تمدن په توګه د دغه تمدن د لرغون پېژندنې د مرکز له امله پېژندل کېږي، هاړاپا د دغه تمدن د لرغون پېژندنې لومړنۍ ځای دی چې د ۲۰ مې پېړۍ په لومړیو کې د بریتانوي هند په پنجاب ایالت کې چې اوس مهال د معاصر پاکستان اړوند دی، وسپړل شو. د هاړاپا او ورپسې ډېر ژر د موهنجو دارو کشف د هغه کار وروستۍ پایله وه چې د بریتانوي واکمنۍ پر مهال د ۱۸۶۱ ز کال په لومړیو کې د هندي لرغون پېژندنې په بنسټ اېښودلو پیل شو. په ورته مهال په همدغه سیمه کې مخکني او وروستني کلتورنه چې ورته تر ډېره مخکنی هاړاپا او وروستنی هاړاپا هم ویل کېږي، شته وو؛.له همدې امله، ځینې مهال د هاړاپا تمدن ته بالغ یا مخکښ هاړاپا کلتور هم ویل کېږي، چې له نورو کلتورونو یې توپیر وشي.
تر ۲۰۰۲ ز کال پورې، له زرو نه زیات مخکښ هاړاپا کلتور ته د اړوندو ښارونو او هستوګن ځایونو راپور ورکړل شوی، چې یوازې له سلو نه کم یې تر اوسه پورې څېړل شوي دي. په ورته مهال یوازې پنځه اصلي ښاري ځایونه یې شتون لري: هاړاپا، موهنجو دارو (په ۱۹۸۰ ز کال کې د «په موهنجو دارو کې د لرغون پېژندونې د ړنګو ځایونو» تر عنوان لاندې د یونسکو له خوا د نړیوال میراث په توګه اعلان شوی)، دهولویرا ( «دهولویرا: دهاړاپايي ښار په توګه» په ۲۰۲۱ ز کال کې د یونسکو د نړیوالو میراثونو په نوملړ کې شامل شو)، ګنیریووالا او راخیګارهي (Rakhigarhi).
د هاړاپا ژبه، په مستقیمه توګه نه ده تايید شوې او اړیکې یې نه دي معلومې، ځکه تر اوسه د سیندي لیک دود کوډونه نه دي پرانیستل شوي، خو د دراویدي او ایلامو دراویدي ژبو له کورنۍ سره یې اړیکې د یو شمېر څېړونکو د لېوالتیا لامل ګرځېدلې دي.
نوم
د سیند درې تمدن، د سیند سیند له سیستم نه اخیستل شوی، چې د دغه سیند نه اوبه کېدنو سیمو کې د دغه تمدن لومړني ځایونه موندل شوي او څېړل شوي دي. په لرغون پېژندنه کې د کلتور پر بنسټ دغه تمدن ځینې مهال هاړاپا ته اړوند بلل کېږي، د هغو د لرغون پېژندنې مرکزهاړاپا له امله چې د دغه تمدن د لرغون پېژندنې لومړنی ځای و، په ۱۹۲۰ مه لسیزه کې وڅېړل شو.
د سیند تمدن لپاره د «ګهګر – هکرا» اصطلاح د ګهګر- هکرا سیند په اوږدو کې په شمال لویدیځ هند او ختیځ پاکستان کې په زیات شمېر د دغه تمدن د لرغون پېژندنې د سیمو د موندلو له امله په پام وړ ډول په معاصر ډول کارول شوې ده. د «سیند – سراشواتي تمدن» او «سیندو – سراشواتي تمدن» اصطلاحات هم، له میلاد نه وړاندې دویمه زریزه کې د لرغوني سانسکریت د سرودونو د ټولګو رېګویدا په لومړنیو فصلونو کې د ګهګر – هکرا او سراشواتي سیند نه په یادولو کارول شوي دي. وروستۍ جیوفیزیکي څېړنۍ ښيي چې، د سراشواتي پر خلاف، چې په ریګویدا کې له واورې نه د سرچینې اخیستونکي سیند په توګه یاد شوی، خو ګهګر – هکرا دایمي تغذیه شوی سیستم درلود، چې نږدې ۴۰۰۰ کاله وړاندې د دغه تمدن د له منځه تلو پر مهال یې موسمي بڼه خپله کړې وه.
پراختیا
د سیند تمدن د لرغونې نړۍ له نورو سیندي تمدنونو سره هم مهاله یا معاصر و: د نیل سیند په اوږدو کې مصر، بین النهرین په هغو سیمو کې چې له فرات او دجلې اوبه کېدلې او چین د ژېړ سمندرګي او یانګ تسه د اوبو کولو د حوضې په اوږدو کې. د دغه تمدن د بلوغ یا تکامل پر مهال دغه تمدن د نورو په پرتله ډېرو سیمو ته پراخ شوی و، چې په کې د سیند سیند په اوبو تلونکې دښته کې د ۱۵۰۰ کیلومتره (۹۰۰ مایله) په اوږدوالي هسته او نورې څانګې شاملېدلې. په دې سربېره، د بوټو، ځناورو او نورو ژوندیو موجوداتو ته اړونده داسې سیمه هم په کې شاملېدله، چې ۱۰ چنده لویه وه، چې له کلتوري او اقتصادي پلوه، د سیند له خوا ورته ډول ورکړل شوی و.
له میلاد نه نږدې ۶۵۰۰ کاله وړاندې، د سیند د اوبو په څنډه، بلوچستان کې کرنه رامنځته شوه. په راتلونکو زریزو کې، استوګنیز ژوند د سیند دښتو ته نفوذ وکړ او د ښاري او کلیوالي استوګنځایونو ودې ته یې زمینه برابره کړه. سازمان شوی بې حرکته ژوند دې ته لار برابره کړه چې د زیږون کچه لوړه شي. د موهنجو دارو او هاړاپا په ښاري مرکزونو کې د وګړو شمېر له ۳۰۰۰۰ او ۶۰۰۰۰ ترمنځ ورسېد، د دغه تمدن د غوړېدو پر مهال د دغې نیمه لویې وچې د وګړو شمېر د ۴-۶ میلیونه پورې وده وکړه. په دغه دوره کې د مړینې کچه هم لوړه شوه، ځکه د انسانانو او حیواناتو د ژوندانه نږدې شرایط د ساري ناروغیو د زیاتوالي لامل ګرځېدل. د یوه اټکل له مخې، د سیند تمدن د اوج پر مهال دغه تمدن له یو نه تر ۵ میلیونه تنه وګړي لرل.
د سیند درې تمدن، له لویدیځ لوري د پاکستان له بلوچستان نه د هند تر ختیځ اترا پردیش، له شمال ختیځ افغانستان نه تر سویلي هندي ګجرات پورې پراخوالی درلود. په زیاته کچه مرکزونه یې په هند کې په ګجرات، هاریانا، پنجاب، راجستان، اترا پردیش، جمو او کشمیر ایالتونو، د پاکستان په بلوچستان، پنجاب او سیند ایالتونو کې دي. ساحلي هستوګن ځایونو هم ،په لویدیځ بلوچستان کې له ستوکاګان دور نه د ګجرات تر لوتهال پورې دوام درلود.
۲۸۰ (عدد)
۲۸۰ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۷۹ څخه  مخکي او د ۲۸۱ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۸۰:
په کلینډر کې
۲۸۰ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۸۰ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
محمد عمر (افغان والي)
وېشنيزه:افغان واليان
ځانګړی اقتصادي زون
يو ځانګړی اقتصادي زون (Exclusive economic zone) پر سمندری قانون باندې د ملګري ملتونه د کنوانسیون پر اساس د يوه هيواد د اوبو او د هوا څخه د انرژۍ پر تولید، پلټنې او د سمندری وسائلو څخه د ګټې اخيستني خصوصی حقوق دي.
موليبډينوم
موليبډينوم (په انگرېزي: Molybdenum) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د Mo سمبول او ۴۲ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.
سرچينې
وېشنيزه:کيمياوي توکي
چک ولسوالۍ
د چک ولسوالۍ د میدان وردگ ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۸۳،۳۷۶ وگړو ته رسېږي.
سرچينې
وېشنيزه:د میدان وردگ ولسوالۍ
دايمرداد ولسوالۍ
د دايمرداد ولسوالۍ د میدان وردگ ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۲۸،۸۶۵ وگړو ته رسېږي.
جغتو ولسوالۍ
د جغتو ولسوالۍ د میدان وردگ ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۴۶،۶۶۷ وگړو ته رسېږي. جغتو د وردگو ولايت ولسوالي، په سويل لويديز كې پرته ده چې په همدغه ولايت پورې اړه لري، گرد چاپېره غرونو يې سرحدات تشكلوي، يواځي سويل ختيز لورته يې خواجه عمري، او سويل لوديز ته د رشيدانو ولسوالۍ چې دواړه په غزني ولايت پوري اړه لري پرتې دي. جغتو د تاريخې لحاظه د اهميت وړ دى، د اسلام نه مخكې د هفتالي دولت په پير(عصر) كې جغتو د جگدو په نامه سره ياديدلو، چې وروسته په جغتو آوښتى دي، په خپله غيږ كې تاريخي ښار برغولى، بند سلطان، او د هلاكو غر ته ځاى وركړي دي، د (هيون څانگ) نومې بودايي عالم له چين څخه تر هنده او له هند څخه تر چينه يونليك په چيني ژبه لكيلى دى، نوموړى اول د بودايي دين مركز افغانستان ته د لويو لويو معابدو د لېدلو لپاره راغلي، بيا لدې ځايه هند ته سفر كړى، د هند څخه بېرته افغانستان ته راغلى، لوى استاد علامه اكاډيميسن پوهاند عبد الشكور رشاد د (هيون څانگ) او يونليك داسې راپېژني:
"هيون څانگ د بودايي دين ستر عالم په۶۰۳ ميلادي كال د چين Koushih نومي ښار كې زيږيدلى او په ۶۶۳ميلادي (۴۳هـ ق) د چين په Kaoching نومي ښار كې مړ دى، ده له هندي ژبې څخه ۷۳ بودايي متنه په چيني ژبه اړولي وو، نوموړى چې د هندوستان له سفره چين ته ورسيد، شل آسونه يې په كتابونو بار وو، په دغه كتابونو كې ۶۵۷ بودايي متنونه او شرحي وي، ده په دغه سفر كې له (۶۲۹ع)كال (۸ هـ ق) څخه تر (۶۴۴ع كال) (۲۴هـ ق) پورې پنځلس كاله تېر كړي، له هندوستانه څخه ، د ۶۴۴ع كال د جون په پنځلسمه فالانا ( اوسنى بنو) ته راغلى او د جون پر پنځوشتمه اپوكان (ابوگان ? افغان = پختيا ( اوسنى پكتيا) ته راغلى بيا له اپوگانه د جگدو (اوسنى جغتو) له لارې د ۶۴۴ع كال د جولاى په لومړۍ ورځ كاپيسا ته رسيدلى دى". لدې څخه را په ډاگه كېږي، چې د جغتو سيمه ډېر لرغونى تاريخ لري.
دسلطان بند
دا بند د جغتو په لمنه كې پروت دى، پداسې ځاى كې چې د جغتو د بيلا بيلو خوړونو لاري په همغه ځاى ورسپري دي، د ژمي د واورو او د پسرلي د بارانونو اوبه هملته غونډيږي، دغه بند د سلطان محمود غزنوي دولت پر مهال د همغه پير (عصر) په تخنيكي نورمونو اباد او د غازي امان الله خان د پاچاهۍ پر مهال بيا جوړ شوی، له دغه بند څخه د وردگو يوازې دوه كلي گټه پورته كوي او نورې ټولې اوبه د خواجه عمري په شنه او ښكلې سيمه كې، چې د هزاره گانو سيمه ده بهيږي او دغزني ښار شا او خوا سيمې خړوبوي.
د هلاكو غر
دا غر د جغتو ولسوالۍ څخه د گرد چاپيره غرونو لوړه څوكه ده، چې د جغتو په سويلي لوري كې د بند سلطان په غاړه د برغولي په نامه د پرتي سيمې په څنگ كې غزيدلې، د هلاكو بابا د غره په نامه سره د سړي ذهن ته د هغه هلاكو او د هغه پلار چنگيزخان تاتاري زوي را ټوپ كړي ، چې د منگوليا په غرو كې يې خواره واره تاتاريان تر يو بيرغ لاندي را غونډ كړل، لومړى يې د چين هېواد تر پښولاندي كړ، بيا يې اسلامي نړۍ ته مخه كړه په منځني اسيا كې يې د اسلامي پياوړي خوارزم شاهې دولت ته پښې اړم كړې، خوارزم شاهي دولت په ډېره ميړانه له اسلامي خاورې دفاع وكړه، خو څرنگه چې د چنگيز لښكري خورا ډېرې او پياوړې وې اسلامي دولت د دغه بې رحمه لښكر په وړاندې كمزورى شو تاتاري لښكر اسلامي خاورې ته را ننوتل هر څه يې تالا والا كړل، مسلمانان يې شهيدان، ښارونه يې ړنگ، جوماتو او علمي مراكز يې له خاورو سره خاورې كړل، شني او سمسوري سيمي يې په سپيرو دښتو واړولي ان افغانستان ته راورسيدل او دجغتو سيمه كې يې لويې لويې هډي او لښكر ځايونه جوړ كړل، برغولى، كلمنار او هفتاله دا دهغه وخت آبادې سيمې وې، اصلي خبره داده چې دا بل هلاكو دى او د اسلام نه وړاندې په هفتالي دولت كې تېر شوى او دې غره يې تر ننه نوم ژوندى ساتلى دى.
د هفتالي دولت پر مهال پدې ځاى كې ښارونه آباد وو، لوى استاد علامه عبدالحي ليكي، چې هفتاله د هفتالي دولت مهم ځاى ړ او هفتالي دولت د اسلام نه وړاندې پدې سيمو كې واكمن دولت وو، د همغه پير (عصر) آثار او بېلگې كشف شوي دي.
برغولى
دا سيمه د هلاكو غره او بند سلطان ترمينځ پرته سيمه ده، داسي ښكاري، چې دا سيمه د ډېرو اباديو او بې شميره نسلونو كوربه وه، همدا اوس هم په خپله غيږه كې داسې يو ځاى لري، چې د هيواد او په ځانگړي توگه د غزني څخه هر كال بي شميره هندوان ورته راځي، زيارت يې كوي، خپل ديني مراسم تر سره كوي او ډېرې قربانۍ كوي، د برغولي په سيمه كې د تېر عصر آثار موندل كيږي، قيمتي ټوټې، تيږي او داسي نور څيزونه ترلاسه كيږي، كله چې باران وشي د سيمې هلكان دې سيمې په هسكو ټېټو كې د قيمتې او ارزښتناكو توكيو پلټنه كوي، د برغولي په سيمه كې دوې لوړې لوړې غونډى دي، چې پخوا پكې ژرندې آباد او د باد په مټ به چليدلې. دوهمه لیکنه. زموږدکلی مازدیگر...
څــومــره ښائستــه دى مازديــگرزمــوږدکلى*
ښاپيرى چه پکشى ناستى دا گودر زموږ دکلى*
هــره ورځ چــه شنــه منگى پکشى قطار شى*
جــوړدشنــوبنگړيــوشــو را و شــر نگهارشى*
سپينــه سپينــه هر طــر ف رڼــا ر ڼــا شى*
که شوټيک دســورسالــونه را بهر زموږ دکلى*
څومــره ښائستــه دى مازديگر زمــوږ د کلى* بلبلى پــه سنــدرو کى تــا ستـائي*
ربابي دتــار په غږکى له تــا وائي*
دشپلى اواز له کومو غرونو راشى*
چه رايــادکړم چنــارونــه کوزاوبــرزموږدکلى*
لکه ستــورى هــره پيــغله پکي ځليــژي*
د(شمال)پــه ز ړه و ږ مى پکى چليــژي*
هره پيغله اوځلمى ئي دزړه سرځموږدکلى*
(شمال وردگ دسيدنى ښار)
سرچينې
وېشنيزه:د میدان وردگ ولسوالۍ
آغا نور دلسوز
د پښتو ژبې ليکوال شاعر» آغا نور دلسوز          انګليسي کې۰ Agha Noor Delsooz
مخينه
'''ليکوالل/شاعر 'آغا نور دلسوز' د حاجي سلطان محمد زوي او د غلام محمد لمسی دی. ۲۶-۵-۱۳۶۸د فراه ولایت د خاک سفید په اولسوالی کي د غورچې په کلی کښي ئې ښاغلی دلسوز تردوولسم ټولګي پوري په نیمروز ولايت کي د فرخي په لیسه کي زده کړی، کړی دي د زده کړو ترڅنګ ئې اولسي شاعرې په ښه پريمانه توګه کړې ده او اوس مهال هم د اولسي '''
''دې فانی نړی ته سترګي غړولې دي.
شاعری په فورم كي لكيا دئ.''
دلسوز صاحب د شاعرۍ له پیله بیا تراوسه پوري ئې پنځه څلویښت سندر غاړو ته اولسي شاعري کړې، ده او هغوی هم په خپل ښکلی او جادو گر ږغ کي، د موسیقي په شرنګیدلو پر دوو کي شاعري ويلي ده د هغه سندرغارو څخه عبارت دي د افغانستان د سولی په برخه کی هخانده او د افغان ملت خواخوږی سندر ''غاړی عبدالله مقری ، میرمن نغمه میرمن نازیه اقبال ، وږمه ، شمع آشنا میرویس
نجرابی دین محمد غمخوار او داسي نور... 'د دلسوز دونه پریمانه شاعري چي هغه ئې هم سندر غاړو ته کړي، ده دا د یو نوی نوښت زیری دئ
زیری ئې ځکه بولم چي تر اوسه پوري ئې ۷۶۶ اولسي شعرونه سندرغاړو ته ور کړی دي هغوئ هم په ورین تندي د موسیقي د پردو سره يو ځای په خپل جادوكر بغ کي ثبت کړی دي. '''
آغا نور دلسوز په نیمروز ولايت کي د سیستان پښتو ادبي ټولنې فعاله غری دئ د دلسوز ددې ترخنگ، دري کتابونه هم چاپ کړي دی
وېشنيزه:ليکوال
__نيوليکداره__ __بی‌برخې__ وېشنيزه:شعرونه وېشنيزه:پښتو شعرونه وېشنيزه:پښتو سندرغاړې وېشنيزه:پښتو ادب وېشنيزه:افغان وېشنيزه:شاعرانې وېشنيزه:شاعري وېشنيزه:شاعران وېشنيزه:ليکوالان وېشنيزه:کتابون وېشنيزه:کتابونه __ليکلړ__ __NEWSECTIONLINK__
MO
MO کیدای شي چې وي:
د نږدې والي تکامل
د نږدې والي تکامل د وخت په اوږدو کې د بېلابېلو دورو یا عصرونو په ډولونو کې د ورته ځانګړتیاوو خپلواک تکامل دی. د نږدې والي تکامل داسې طبیعي جوړښتونه رامنځته کوي چې ورته فعالیت لري، خو د دغو ډلو په وروستیومشترکواجدادو کې نشته دی. د ورته پدیدې لپاره کلاډیسټیک (ډلبندي) اصطلاح هوموپلاسي ده. د الوتنې تکراري تکامل یوه کلاسیکه بېلګه ده، لکه څنګه چې الوتونکي حشرات، مرغۍ، پیتراسور او د ماښام شوپرکونه په خپلواکه توګه د الوتنې ګټور ظرفیت ته وده او بدلون ورکوي. په فعاله توګه ورته ځانګړتیاوې چې د نږدې والي تکامل له لارې راپورته شوې دي، مشابه او ورته دي، په داسې حال کې چې مشابه جوړښتونه او ځانګړتیاوې یو عام اصل لري، خو کېدلای شي بېلابېلې او متفاوتې دندې ولري. مرغان، د ماښامي شوپرک او پېتراسور وزرونه طبیعي جوړښتونه لري، خو د دوی مخکینۍ برخې سره ورته دي چې د بېلابېلو کارونو په ترسره کولو سربېره، اجدادي حالت لري.
د نږدې والي تکامل متضاد توپیر لرونکی تکامل دی چې په هغه کې اړوند ډولونه بېلابېلې ځانګړتیاوې رامنځته کوي. متمایل تکامل موازي تکامل سره ورته دی کوم چې هغه وخت پېښېږي چې دوه خپلواک ډولونه په ورته مسیر وده وکړي او له همدې کبله په خپلواکه توګه ورته ځانګړتیاوې خپلې کړي. د بېلګې په توګه: ګلایډینګ چونګښې د څو ډوله ونو چونګښو څخه په موازي ډول وده او بدلون کړی دی.
د نږدې والي تکامل ډېری نمونې، په نباتاتو کې پېژندل شوې، د هغوی له ډلې  د C4 فوتوسنتیزیس د بهیر مکرره پراختیا، د  د تخمونو وېش په ګډون داسې غوښنو مېوو له خوا، چې له څارویو او غوښه خوړونکو څارویو سره سمون لري.
آزادي پالنه
آزادي پالنه (په فرانسوي کې: Libertaire یعنې آزادي پاله؛ په لاتین کې: Libertas یعنې آزادي) یوه سیاسي فلسفه ده چې له آزادي څخه د یوه اصلي ارزښت په توګه ملاتړ کوي. آزادي غوښتونکي د دې په لټه کې دي، ترڅو پر آزاده ټولنه، د ټاکنې پر آزادۍ، انفرادیت او پر داوطلبانه ټولنې د ټینګار له لارې، سیاسي خپلواکي او آزادي، اعظمي حد او دولت ټیټ حد ته ورسوي. آزادي غوښتونکي د دولتي ځواک او واک په هکله شک لري، خو ځینې آزادي غوښتونکي بیا د شته سیاسي او اقتصادي نظامونو سره د خپلو مخالفتونو په دائره کې د نظر اختلاف لري. د آزادي پالونکو بېلابېل فکري مکتبونه د دولتي او خصوصي ځواک د مشروع کارونو په هکله د لیدلورو اوږده لړۍ وړاندې کوي چې ډېری یې د جبري ټولنیزو نهادونو د محدودولو یا منحلولو غوښتونکي دي. د آزادي پالنې د بېلابېلو ډولونو د توپیر پېژندلو لپاره بېلابېلې طبقه بندۍ ترسره شوې دي. څېړونکي د ملکیت او شتمني په اړه د آزادي پالنې نظرونه معمولاً د کین – ښي او سوسیالیسټي – سرمایه داري کرښو په توګه پېژني.
د نږدې والي تکامل
لنډه کتنه
په مورفولوژي کې، ورته ځانګړتیاوې هغه وخت را څرګندېږي، کله چې بېلابېل ډولونه په ورته طریقو (ورته چاپېریال کې) ژوند کوي او له همدې امله ورته چاپېریالي عواملو سره مخامخ کېږي. د ورته ایکولوژیکي ځایونواو دندو (یعني د ژوند یوه ځانګړې لاره) د اشغال پرمهال ورته ستونزې، د ورته حل لارو لامل کېدلای شي. بریتانوي اناټومِیست رِچرډ اوون لومړی کس و چې، د انالوژي او هومولوژي ترمنځ یې بنسټیز توپیرونه په نښه کړل.
آزادي پالنه
آزادي پالنه د کین اړخه سیاستونو د یوې بڼې په توګه د بېلګې په ډول د استبداد ضد او دولت ضد سوسیالیستان لکه انارشیستانو، په ځانګړې توګه ټولنیز انارشیستان، خو په ټولیز ډول، کمونیسټانو/مارکسیسټانو او آزادي غوښتونکو سوسیالیسټانو څخه سرچېنه واخیسته. دا آزادي غوښتونکي د سرمایه دارۍ او د تولیدي وسایلو د خصوصي ملکیت د لغوه کولو، یا هم د عام یا کوپراټیف ملکیت او مدیریت په ګټه د ملکیتي معیارونو د کارونې محدودولو په هڅه کې دي، او خصوصي ملکیت ته د آزادي او خپلواکي پر وړاندې د یو خنډ په توګه ګوري. د آنارشیسټي نظریې مکتبونه، د آزادي پالنې کین اړخه آیډیالوژي ګانو په ګډون، د ډېرو نورو پدرګرایي ضد او نوي کین اړخه فکري مکتبونو په څنګ کې دي، چې د اقتصادي برابرتیا او همدارنګه جغرافیوي آزادي پالنې، شین سیاست، په بازار متمرکز کېن اړخه آزادي پالنې او د اشتاینر-والنټاین مکتب پر سر سره متمرکز شوي دي. Long, Roderick T. (2012). "The Rise of Social Anarchism". In Gaus, Gerald F.; D'Agostino, Fred, eds. The Routledge Companion to Social and Political Philosophy. p. 223. "In the meantime, anarchist theories of a more communist or collectivist character had been developing as well. One important pioneer is French anarcho-communist Joseph Déjacque (1821–1864), who [...] appears to have been the first thinker to adopt the term 'libertarian' for this position; hence 'libertarianism' initially denoted a communist rather than a free-market ideology." Marshall, Peter (2009). Demanding the Impossible: A History of Anarchism. p. 641. "For a long time, libertarian was interchangeable in France with anarchism but in recent years, its meaning has become more ambivalent. Some anarchists like Daniel Guérin will call themselves 'libertarian socialists', partly to avoid the negative overtones still associated with anarchism, and partly to stress the place of anarchism within the socialist tradition. Even Marxists of the New Left like E. P. Thompson call themselves 'libertarian' to distinguish themselves from those authoritarian socialists and communists who believe in revolutionary dictatorship and vanguard parties."
د نږدې والي تکامل
لنډه کتنه
په بیوشیمي کې پرميکانیزمونو فزیکي او کیمیاوي محدودیتونه د دې لامل شوي، څو د کتلاک درې ګونو په څېر د فعال ځای ځینې ترتیبات، د سترې کورني په جلا جلا انزایمونو کې، په خپلواکه توګه وده وکړي.
آزادي پالنه
د شلمې پېړۍ په منځ کې، د آنارکوکاپیتالیزم او مینارکیزم ښي اړخه آزادي غوښتونکو پلویانو د لیبرتاریان یا آزادي پالنې اصطلاح د آزادې سرمایه دارۍ او د خصوصي ملکیت پیاوړو حقونو لکه د ځمکې، زیربناوو او طبیعي منابعو څخه د ملاتړ لپاره وټاکله. دا وروستنۍ یې په متحده ایالتونو کې د آزادي پالنې غالب شکل دی، چېرې چې د مدني آزادیو، د طبیعت قانون، د آزاد بازار له سرمایه داري او د عصري هوسا دولت له بېرته ګرځېدو څخه ملاتړ کوي.
د نږدې والي تکامل
لنډه کتنه
په ۱۹۸۹ ز کال کې، سټیفن جی ګولډ په خپل کتاب "ښکلی ژوند" کې داسې استدلال وکړ چې:  که چېرته یو څوک وکولای شي، چې "د خپل ژوند فیته بېرته شاته وګرځوي او له ورته حالاتو سره یو ځل بیا مخامخ شي، نو تکامل کولای شي، یو بل جلا مسیر خپل کړي." سایمن کونوی موریس دا پایله ردوي او استدلال کوي: نږدې والی په تکامل کې یو غالب ځواک دی او د دې په پام کې نیولو سره چې ورته چاپېریال او فزیکي خنډونه په کار کې دي، ژوند به د بدن "غوره" پلان ته وده ورکړي او په ځینو ځایونو کې تکامل، باید په ځیرکتیا تېروتنه وکړي چې دا یوه داسې ځانګړنه ده، چې اوسمهال لږ تر لږه د غولانځولرونکو ژوو، د کارغانو کورنۍ الوتونکو او د اوبو تی لرونکو ژوو سره پېژندل کېږي.
آزادي پالنه
رېښه
د آزادي پالنې له اصطلاح څخه لومړنۍ ثبت شوې ګټه اخیستنه، په ۱۷۸۹ز کال کې وه، کله چې ویلیام بېلشام د مېتافزیک په زمینه کې د آزادي پالنې په هکله ولیکل. د ۱۷۹۶ز کال په لومړیو کې، لېبرټارین، په ځانګړې توګه په سیاسي او ټولنیزو ساحو کې، د آزادي مدافع یا دفاع کوونکي په مانا وو، کله چې د لندن کڅوړې د فبرورۍ په دولسمه دا جمله خپره کړه: «په دې وروستیو کې ۴۵۰ فرانسوي آزادي پالان د برېسټول له زندان څخه راووتل». بل ځل په ۱۸۰۲ز کال کې د «ګبېر لیکونکي» د انتقادي شعر په یوه لنډه ټوټه کې  په سیاسي احساس وکارول شوه او له هغه وخته راهیسې په دې معنا کارول کېږي.
د نږدې والي تکامل
ډلبندي
په ډلبندۍ کې، هوموپلاسي هغه ځانګړتیا ده چې په دوه یا ډېر ټیکاو سره، د بل کوم دلیل لپاره شریک شوي، پرته له دې چې دوی یو ګډ نسب لري. هغه ټیکاو چې نسب شریکوي، د ورته کورنۍ برخه ده؛ ډلبندي هڅه کوي ، څو د خپل فیلوژني د تشرېح کولو په موخه د دوی د تړاو درجې سره سم دوی سره تنظیم کړي. له همدې کبله، د ډلبندۍ له نظره د نږدې والي له امله رامنځته شوې هوموپلاستیکيځانګړنې داسې ګډوډوونکي عوامل دي چې په ناسمې شننې تمامېدلای شي.
آزادي پالنه
رېښه
د لېبرټارین اصطلاح د سیاسي موقعیتونو نوې لړۍ د توصیف لپاره د لېبرتایره (libertaire) فرانسوي ریښې پورې تړاو لري، چې په ۱۸۵۷ز کال کې فرانسوي آزادي پالونکي ژوزف دژاک، په یوه لیک کې پېره – ژوزف پرودون ته ولیکله. دژاک هم دا اصطلاح د خپلې انارشیسټي خپرندویې، Le Libertaire, Journal du movement social یا (آزادي پالونکي: د ټولنیز خوځښت ژورنال) لپاره وکاروله، چې د ۱۸۵۸ ز د جون له ۹مې څخه د ۱۸۶۱ز کال د فبرورۍ تر ۴مې په نیو یارک ښار کې خپرېده. سباسټین فوره، یو بل آزادي غوښتونکي فرانسوي کمونیسټ، د ۱۸۹۰مې لسیزې په منځ کې د نوې Le Libertaire په خپرونې پیل وکړ، په داسې حال کې چې د فرانسې دریم جمهوریت په اصطلاح له شره ډک (Lois scélérates) قوانین نافذ کړل چې له مخې یې په فرانسه کې انارشیسټي خپرونې بندې شوې. له دې وخته راهیسې د آزادي پالنې اصطلاح په مکرر ډول آنارشیزم او آزادي پاله سوسیالیزم ته د اشارې لپاره کارول شوې.
د نږدې والي تکامل
اتاویزم
په ځینو حالاتو کې، دا ویل ستونزمن دي چې ایا یوه ځانګړتیا له منځه تللې ده او بیا یې په متقابل کې ډول وده کړې ده، یا ایا یو جین یوازې بند شوی دی او وروسته بیا فعال شوی دی. دا ډول څرګنده شوې ځانګړتیا د اتاویزم په نوم یادېږي. د ریاضیاتو له نظره، یو ناکارول شوی جین (په ټاکنیزه توګه بې پرې) د وخت په تېرېدلو سره د احتمالي فعالیت د ساتلو احتمال په ثابت ډول راکمېږي.
آزادي پالنه
رېښه
په متحده ایالاتو کې، د آزادي پالنې اصطلاح د ۱۸۷۰مې ز لسیزې په وروستیو او د ۱۸۸۰مې ز لسیزې په لومړیو کې د فردپلوه آنارشیسټ بنیامین ټکر لخوا مشهوره شوه. لیبرتاریانیزم د لیبرالیزم د مترادفې اصطلاح په توګه د ۱۹۵۵ز کال په مې میاشت کې د لیکونکي دین راسل له لوري، چې د لئونارډ ریډ همکار او په خپله یو لېبرال وو، دود شوه. راسل د دې اصطلاح ټاکنه داسې توجیه کړه:"موږ ډېری ځانو ته «لېبرال» وایو او دا سمه ده چې د لېبرال کلمه یو وخت د هغو کسانو د توصیف لپاره کارول کېده چې افرادو ته به یې درناوی کاوه او د ډله ییزو مجبوریتونو له کارونې څخه یې ویره لرله. خو کین اړخي اوس دا ټکی، چې یو وخت له ویاړه ډک وو، پر شتمنیو د دولت ډېر مالکیت او پر خلکو د ډېر کنټرول لپاره د خپل ځان او پروګرام د پېژندنې لپاره خرابه کړې ده. په پایله کې، زموږ له ډلې هغه کسان چې په آزادي باور لري باید په ډاګه کړي، کله چې ځان ته لېبرالان وایو، زموږ موخه د کلاسیک نافاسد احساس څخه دی. په غوره توګه هم، دا یو عجیب حالت او د غلط فهمۍ لامل دی. دا یوه سپارښتنه ده: زموږ له ډلې هغه کسانو ته اجازه ورکړئ چې د آزادۍ نښې سره مینه لري او د «آزادي غوښتونکي» ښه او عزتمند ټکی خپل ځان لپاره کارونې ته وساتو."وروسته، په کلاسیک لېبرال باور لرونکو آمریکایانو مخ‌ په زیاتېدونکي شمېر خپل ځانونه د آزادي پالانو په توګه توصیف کړل. یو کس چې په دې معنا د آزادي پالنې د اصطلاح د رواجولو مسئول وو، مورای روتبارد وو چې په ۱۹۶۰مې ز لسیزې کې یې د آزادي پالنې کارونو په خپرولو پیل وکړ. روتبارد د کلمو دا عصري کارونه په ښکاره توګه د خپلو دښمنانو د «تسخیر» په توګه توصیف کړه او ویې لیکل چې: «زما په یاد کې د لومړي ځل لپاره، موږ، (زموږ خوا) له دښمن څخه یو مهم ټکی تسخیر کړی وو. (آزادي پالان) د ډېر وخت راهیسې یوازې د کین اړخه آنارشیسټانو لپاره یوه ادبي کلمه وه، یعنې د هغو آنارشیسټانو لپاره چې د خصوصي ملکیت ضد وو، هغه که کمونیسټان وو که سنډیکالیسټان. خو اوس دا کلمه موږ ترې خپله کړې ده».
د نږدې والي تکامل
د موازي په پرتله د نږدیوالي تکامل
کله چې دوه ډولونه په یوه ځانګړي شخصیت کې سره ورته وي، نو تکامل هغه وخت د موازي په توګه تعریف کېږي. کله چې یې اجداد او پلرونه هم ورته وي او هغه وخت، د نږدې والي تکامل ګڼل کېږي چې له دوی سره ورته او نږدې نه وي. ځینې ساینس پوهان استدلال کوي چې د موازي او نږدې والي تکامل ترمنځ دوام شته دی، په داسې حال کې چې نور بیا یادونه کوي چې، په ځینو زیاتونو سربېره، د دې دواړو ترمنځ بیا هم مهم توپیرونه شته دي.
کله چې د میراثي(اصلي بڼې) نام  ناڅرګندې وي یا د پام وړ ځانګړتیاو لړۍ په روښانه توګه مشخصه نه وي، نو د موازي او نږدیوالي تکامل ترمنځ توپیر ډېر موضوعي ګرځي. د بېلګې په توګه: د ورته پلاسنتي او مرسوپیال بڼو په زړه پورې بېلګه د د رِچرډ ډاکینز له خوا د "ړوند ساعت جوړوونکي" په نوم کتاب کې د نږدیوالي تکامل د یوې قضیې په توګه تشرېح شوې ده، ځکه چې په هره وچه کې تی لرونکي ژوو، د ډیناسورونو د له منځه تللو څخه وړاندې اوږد تکاملي تاریخ درلود، څو د هغه تر چتر لاندې اړوند توپیرونه راټول کړي.
آزادي پالنه
رېښه
په متحده ایالاتو کې د لېبرال او محافظه کار عامو معناوو ته په کتو سره، آزادي پالنه په متحده ایالتونو کې په اقتصادي مسئلو (اقتصادي لېبرالیزم او مالي محافظه کاري) او په شخصي آزادي کې د لېبرال (مدني آزادي پالنه او کلتوري لېبرالیزم) په توګه توصیف شوې ده. ډېری د نه لاسوهنې بهرنۍ پالیسي سره تړاو لري.
د نږدې والي تکامل
پروټینونه
د پروتیزونو انزایمولوژي، د نږدی والي تکامل ځینې روښانه بېلګې وړاندې کوي. دا بېلګې په انزایمونو کې داخلي کیمیاوي محدودیتونه منعکسوي او دا کار د تکامل لامل کېږي، څو په خپلواکه او مکرره توګه په مساوي حل لارو کې سره یوځای شي.
آزادي پالنه
پېژند
که څه هم آزادي پالنه د کین اړخو سیاستونو د یوې بڼې په توګه رامنځته شوه، خو د شلمې پېړۍ په منځ کې په آمریکا کې د عصري آزادي پالنې پراختیا، څو لیکونکي او د سیاسي علومو شنونکي دې ته اړ کړل چې د ملکیت او شتمنۍ د طبیعت په هکله د آزادي پالنې د لیدلورو لپاره له دوه یا ډېرو طبقه بندیو ګټه واخلي. معمولاً د کین – ښي اړخو او سوسیالیسټ – سرمایه داري کرښو په لړ کې، د ښي اړخو آزادي غوښتونکو په خلاف، چې هغوی دا نوم یې له محافظه کارۍ او ښي اړخي سیاست سره د اړیکې له امله ردوي او خپل ځان ته یوازې د آزادي پالانو نوم ورکوي. په متحده ایالاتو کې د سرمایه دارۍ ضد آزاد مارکېټ پلویان په شعوري‌ ډول ځان ښي اړخي آزادي پالان بولي او خپل ځان د پراخه کین اړخي آزادي پالنې له ډلې ګڼي.
د نږدې والي تکامل
پروټینونه
سیرین او سیستین پروتیز د نیوکلیوفیل په توګه د امینو اسید بېلابېل فعال ګروپونه (الکول یا تیول) کاروي. د دغه نیوکلیوفیل د فعالولو په موخه، دوی په کتلاک درې ګونو کې یو تیزابي او بنسټیز پاتې شونی تنظیموي. د انزایمونو په کتالیز کې کیمیاوي او فزیکي محدودیتونه د دې لامل شوي، څو ورته( مشابه) درې ګونو ترتیباتو ته د انزایمونو په بېلابېل سترو کورنیو کې، له ۲۰ ځله څخه زیات په خپلواکه توګه وده وکړي.
تریونین پروتیزونه، د خپلو کتلاک نیوکلیوفیل په توګه، د امینو اسید تریونین څخه ګټه پورته کوي. د سیستین او سیرین برعکس، تریونین یو ثانوي الکول دی (لکه د میتایل ګروپ لري). د تریونین میتایل ګروپ د درې ګونو او سبسټریټ احتمالي اړخونه ډېر محدودوي، ځکه چې میتایل د انزایم د ملا هډوکي یا د هسټیډین بنسټ سره ټکر کوي. په پایله کې، ډېری تریونین پروتیزونه، د دې ډول فضایي نښتو څخه د مخنیوي لپاره د N-terminal تریونین کاروي. د بېلابېلو پروټین پوښونو درلودونکي د انزایمونو څو خپلواکو سترو تکاملي کورنیو د نیوکلیوفیل په توګه د N-terminal پاتې شونو څخه ګټه پورته کوي. د فعال ځای مشترکیت خو د پروتین د پوښ توپیر په ګوته کوي چې په دغو کورنیو کې فعال سایټ په متقابل ډول وده کړې ده.
مخروط بڼه لرونکی حلزون او د کب انسولین
کونس جغرافیه (Conus geopraphus) د انسولین یوه داسې ځانګړې بڼه تولیدوي چې خورا ورته نرم بدن لرونکي ژوو څخه د ترلاسه کېدونکي انسولین په پرتله، د کب انسولین پروټین ترتیبونو سره ډېر ورته دی او د نږدې والي تکامل وړاندیز کوي.
هممهاله هنر
معاصر هنر يا هممهاله هنر په اوسني وخت کې تولید شوی هنر دی. معاصر هنر د پوسټ ماډرن هنر توسیع دی، کوم چې پخپله د عصري هنر ځای ناستی دی.
تاریخ
په لندن کې د معاصر هنر ټولنه په 1910 کې د راجر فری او نورو لخوا په عامه موزیمونو کې د هنري کارونو پیرود لپاره د خصوصي ټولنې په توګه تاسيس شو. یو شمیر نور بنسټونه چې د "معاصر هنر" اصطلاح کاروي په 1930s کې رامینځته شوي. د نورو شيانو په منځ کې، په 1938 کې، د اډیلیډ معاصر هنر ټولنه په آسټرالیا کې تاسیس شوه او نور د 1945 وروسته رامینځته شوي. {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="margin:auto; width:100%; border:0 solid #e5ffec; background:#=#e5ffec;"
پايليکونه
وېشنيزه:هنر تاريخ
د بدر غزا
د هجرت پر دويم كال، د جمادي الاول په نيمايي كې مدينې ته خبر راورسېد،چې د قريشو كاروان  د “ابوسفيان” په مشرۍ له مکې “شام” ته ځي. پېغمبر اکرم د كاروان تعقيب ته په “ذات العشيره” پورې ولاړ او  تر بلې مياشتې هلته پاتې شو؛خو كاروان پر مخه ورنغى. د كاروان د راستنېدو وخت معلوم و؛ځكه په “مني” او “اوړي” كې به د قريشو كاروان له شامه مکې ته راستنېده.
د استخباراتو تر لاسول، په جګړو كې د بري لومړى ګام دى. كه د لښكر بولندوى د دښمن له استعداد او د جنګيالو له روحياتو او د تمركز له ټکي خبر نه وي؛ نو ودې شي، چې په لومړي ټكر كې مات شي.
د پېغمبر اکرم يو ښه او ستايلى كار دا و، چې د دښمن له چمتووالي او له دې،چې په كوم ځاى كې به اډه جوړوي،ځان مخکې له مخکې خبراوه.
ان نن هم په نړيوالو جګړو كې د اطلاعاتو تر لاسول ځانګړى ارزښت لري.
رارسېدلې استخبارات په لاندې توګه وو:
۱ _ يو ستر كاروان دى، چې ټولو مكيانو پکې ګډون كړى دى.
۲ _ د كارون مشر “ابوسفيان” دى، چې څلوېښت ساتندويان لري.
۳ _  د سوداګرۍ مال پر زرو اوښانو بار دى،چې د تجارتي مال ارزښت يې تقريبا پينځوس زره ديناره دى.
دا چې په مکه كې د مهاجرو شتمنۍ قريشو نيولې وې؛ نو وخت يې دى،چې مسلمانان هم د قريشو تجارتي مال ضبط كړي او كه قريشو د مسلمانانو مال د كينې او دښمنۍ له مخې و نه ګرځاوه؛نو مسلمانان به هم د قريشو مال د جنګي غنيمت په توګه په خپلو منځو كې ووېشي؛نو ځكه رسول اکرم خپلو اصحابو ته وويل:(( خلكو! دا كاروان د قريشو كاروان دى! تاسې کړاى شئ د قريشو د مال تصرف ته له مدينې بهر ووځئ،كېداى شي په كار كې مو پراخوالى راشي.)) (۱۷۸)*؛ نو ځکه د هجرت پر دويم كال د رمضان پر اتمه، پېغمبر اکرم”حضرت عبدالله بن ام مكتوم” لمانځه ته او “حضرت ابولبابه” سياسي چارو ته خپل ځايناستي وټاكل او په خپله له ۳۱۳ تنو سره د قريشو مال نيولو ته له مدينې ووت.
“ذفران” سيمې ته د پېغمبر اکرم روانېدل
د تاريخ د وينا له مخې،رسول اکرم د هجرت پر دويم كال د رمضان پر اتمه د دوشنبې پر ورځ يادې شوي موخې ته د “ذفران” پر لور ووت.
پېغمبر اکرم يو بيرغ “حضرت مصعب” او بل “حضرت علي” ته وركړ. په دې  لښكر كې اتيا تنه مهاجر،۱۷۰ تنه خزرجي، ۶۱ تنه اوسيان، درې اسونه او ۷۰ اوښان وو.
د اسلام په هغه ټولنه كې له شهادت او سرتېرۍ سره مينه دومره وه، چې ځينې تنکي هلكان هم په دې جګړه كې ګډون ته راغلي وو،چې بيا پېغمبر اکرم ستانه کړل.(۱۷۹)*
د پېغمبر اکرم خبره رارسوي،چې رسول اکرم ورته د ژوند د پراخوالي زېرى وركړى و او ددې پراخوالي وسيله هم د قريشو د كاروان د تجارتي مال ضبطول وو او ددې كار جواز هم هماغه و،چې ومو ويل قريشو د مهاجرو ټول ملك او مالونه ضبط كړي وو؛نو ښكاره ده هر هوښيار انسان به له دښمن سره هماغه كوي،چې دښمن ورسره كړي وي.
دې خبرې ته بايد پام وكړو،چې د قريشو پر کاروان د مسلمانانو د بريد علت هم هماغه ظلمونه او تېرى و،چې په مكه كې پرې شوى وو،چې په قرآن شريف كې هم دې خبرې ته اشاره شوې ده:
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ= پر هغوى،چې جګړه تپل شوې،د جهاد اجازه وركړ شوې ده؛ځكه تېرى پرې شوى،بېشكه چې خداى د هغوى د ملاتړ وس لري. (۱۸۰)*
“ابوسفيان” “شام” ته د تلو پر مهال پوه شوى و،چې پېغمبر اکرم هغوى تعقيب كړي دي؛نو ځكه يې له احتياطه كار واخست او نور تجارتي كاروانو يې وپوښتل،چې ايا “محمد” تجارتي لارې تړلې دي؟
“ابوسفيان” ته خبر راغى:”محمد” له خپلو اصحابو سره له مدينې بهر راوتلى او د قريشو د كاروان په لټه كې دى او په “ذفران” سيمه کې يې چې د “بدر” په دوو پړاوو  کې مورچه نيولې ده.
“ضمضم” ژر ځان مکې ته ورساوه او پر خپل اوښ ودرېد او چغې يې كړې: ((“محمد” او ياران يې راوتلي،چې مالونه مو خپل (مصادره) كړي،فكر نه کوم مالونه به مو ګوتو ته راشي.))
ټول جنګيالي او ننګيالي جګړې ته چمتو شول. يوازې “ابولهب” ګډون و نه کړ او پر خپل ځاى يې “عاص بن هشام” ته څو زره درهمه وركړل، چې په  جګړه كې ګډون وكړي.
“اميه بن خلف”چې د قريشو له مشرانو و، نه غوښتل په دې جګړه كې ګډون وكړي؛ځكه ورته يې ويلې وو،چې “محمد” ويلي:((اميه به د مسلمانانو په لاس وژل كېږي.))
د ټبر مشرانو،چې وليدل له جګړې دداسې شخصيت سرغړونه، د قريشو پر تاوان  ده؛نو يو پتنوس يې اميه ته ولېږه،چې په کې يې رانجه اېښې وو.د قريشو جنګيالو ورته وويل:((اوس چې ددې سيمې د خلكو او د خپل تجارتي مال له دفاع ډډه كوې او د ښځو په څېر ناست يې؛نو دا رانجه واخله او د ښځو په څېر يې پورې كړه او له ځانه د سړي نوم لرې كړه.)) دې خبرو د “اميه” په رګونو كې د غيرت وينه راوخوټوله،بېواكه پاڅېد او د جګړې سامان يې راواخيست او له كاروان سره راووت.(۱۸۱)*
د قريشو مخې ته خنډ
د حركت نېټه وټاكل شوه.د قريشو مشرانو ته ورياد شول، چې د “بني بكر” د ټبر په څېر سرسخت دښمن هم لري. كېداى شي له شا پرې بريد وكړي. د “بني بكر” د ټبر دښمني له قريشو سره د وينې تويدنې پر سر وه، چې “ابن هشام” په خپل سيره كې په تفصيل راوړې ده.(۱۸۲)*
په دې  وخت كې “سراقه بن مالك” د “بني كنانه” له ټبره،چې د “بني بكر” له ځوځاته و،قريشو ته ډاډ وركړ،چې زموږ له لوري ډاډه اوسئ،موږ به درباندې يرغل و نه کړو او “قريش” په ډاډه زړه له مکې ووتل.
د مسلمانانو مشر د قريشو له كاروان سره مقابلې ته له مدينې راوتلى او په “ذفران” كې يې سنګر نيولى و. د كاروان د تېرېدو په تمه و، چې ناڅاپه نوى خبر راورسېد:د مکې خلك د خپل مال ژغورلو ته له مکې بهر راوتلي او په همدې شاوخوا كې راټول شوي،چې ډېر ټبرونه ورسره په لښكر كې دي.
پېغمبر اکرم ځان په دوه لارۍ كې وليد،چې ياران يې د تجارتي مالونو نيولو ته راوتلي دي او له داسې لښكر سره يې د جګړې وس نه درلود،چې له يوه پلوه هم ورسره د پرتلې وړ نه و او بل خوا كه ستانه شي؛نو د شرم خبره ده او دښمن به د مسلمانانو د مركز پر لور (مدينې) پرمختګ وكړي؛نو ځكه پېغمبر اکرم پريکړه وکړه د همدې يارانو په مرسته  تر وروستۍ سلګۍ مقاومت وكړي.
د پام وړ خبره خو دا ده،چې د اسلام سرتېري ډېرى د انصارو ځوانان وو او يوازې ۷۴ تنه مهاجر وو او “انصارو” په “عقبه” كې له پېغمبر اکرم سره دفاعي تړون لاسليك كړى و،نه جنګي؛يعنې ژمنه يې كړې وه،چې په  مدينه كې به له پېغمبر اکرمه د خپلو كسانو په څېر ساتنه وكړي؛خو دا چې ورسره له مدينې راووځي او له دښمن سره يې وجنګېږي؛داسې تړون يې نه و تړلى؛ نو اوس به مشر څه كوي؟
بې له دې يې هېڅ چاره نه درلوده، چې پوځي شورا جوړه كړي او عامه افكارو ته مراجعه وكړي او له دې لارې مخې ته پروت خنډ لرې كړي.
پوځي شورا
پېغمبر اکرم پاڅېد او و يې ويل:(( په دې باب مو څه نظر دى؟))
لومړى حضرت “ابوبكر” پاڅېد او ويې ويل:((د قريشو مشرانو او ننګياليو په دې لښكر كې ګډون كړى،قريشو هېڅكله نه پر كوم دين ايمان راوړى او نه د عزت له لوړو څوكو راكوز شوي او بله دا،چې موږ له مدينې په پوره تيارۍ نه يو راوتلي (؛يعنې جګړه ونه کړو) ))
پېغمبر اکرم: (( كېنه!))
بيا حضرت مقداد(رض) پاڅېد او ويې ويل:(( د خداى استازيه! زړونه مو له تا سره دي او څه،چې خداى تاته حکم كړى؛هماغسې وكړه. پر خداى قسم موږ به هېڅكله هغه ځواب در نه کړو،چې بني اسراييلو موسى ته وركړى و؛ چې کله موسى “بني اسرائيل” جهاد ته راوبلل؛نو بني اسراييلو ورته وويل: “كليم الله” ته  او خداى دې ولاړ شئ او جهاد وكړئ،موږ به درته دلته ناست يو”؛خو موږ درته د بني اسرائيلو پر خلاف خبره كوو او وايو:”د خداى له عنايت سره جهاد وكړه! موږ به هم ستا په مشرۍ جنګيږو.”))
پېغمبر اکرم د حضرت مقداد د خبرو په اورېدو خوشحاله شو او ورته يې دعا وكړه.
تر اوسه به هر چا خپل نظر څرګنداوه او د پوځي شورا له جوړولو موخه د انصارو پر نظر ځان پوهول وو؛ځكه که څو انصارو په دې باب هوډ نه واى کړى؛نو د يوه كار په باب هم هوډ نه شو كېدای. تر اوسه څومره كسانو چې نظر وركړې و؛ټول مكيان وو. پېغمبر اکرم د انصارو د نظر پوهېدو ته بيا وويل:((خپل نظر مو ووياست.))
حضرت “سعد بن معاذ” انصاري (رض) پاڅېد او ويې ويل:(( په خيال مې ستاسې مطلب موږ يو؟))
رسول اکرم وويل:(( هو!))
حضرت معاذ:((رسول اکرمه! موږ پر تا ايمان راوړى او ته مو تصديق كړى يې،چې دين دې حق دى او په دې باب مو تا ته وعدې او ژمنې هم دركړي؛نو څه چې سلا ګڼې او پرېکړه کوي، موږ به دې اطاعت كوو. قسم پر هغه خداى،چې ته يې د خلكو لارښوونې ته رالېږلى يې،كه په دې سمندر كې (بحر احمر ته اشاره) ننوځي؛نو موږ به هم درپسې در شو،موږ ټول ستا پليوني يو،موږ د خداى په حکم هغې لوري ته بوځه، چې ته يې سلا ګڼې.))
د حضرت “سعد” په خبرو د پېغمبر اکرم رنګ له خوشحالۍ واوښت، چې ددې ننګيالي مسلمان وروستۍ خبرې دومره هڅوونكې وې،چې رسول اکرم بې ځنډه د حركت حکم وكړ او ويې ويل:(( حركت وكړئ! زېرى دې درباندې وي ،چې يا به له كاروان سره مخ شئ او مالونه به يې ضبط كړئ او يا به له هغه لښكر سره مخ شئ،چې د كاروان ساتنې ته راغلى دى.))