cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
د جګړې بندي یا اسیر
منځنۍ پېړۍ او رینسانس
د منځنیو پیړیو په وروستیو کې، مذهبي جګړې به د بري موندلو لپاره ترسره کېدې، تر څنګ یې بله موخه د دښمنانو له منځه وړل هم وو. د عیسوي اروپا ډېریو چارواکو د بې دینانو او کافرانو له منځه وړل غوره او مطلوب ګڼل. د دې ډول جګړو د بېلګو له ډلې په ۱۳ پیړۍ کې په لینګوډوک کې د البیجنس صلیبي جګړې او په بالتیک سیمې کې شمالي صلیبی جګړې یادولای شو. کله چې د پاپ استازي ارناود امالریک نه پوښتنه وشوه چې څنګه په  (۱۲۰۹) کې د بیزیر ښار تر نیولو وروسته د کاتولیکانو او کتارانو تر منځ توپیر وکړي، هغه ځواب ورکړ چې «هغوئ ټول ووژنئ، خدای به خپل ځان وپیژني».
اوسني یا معاصر وختونه
د شپاړلسمې پېړۍ په نیمايي او د اتلسمې پېړۍ په وروستیو کې په اروپا کې د جګړې له بندیانو سره په زیاتیدونکې توګه چلند متمرکزه یا هم تر کنټرول لاندې راغی. پخوا به د جګړې بندیان د بندي کوونکو شخصي ملکیت ګڼل کیده، او د دښمن نیول شوي عسکر د دولت د ملکیت له ډلې شمېرل کېده. اروپایی دولتونو دا هڅه وکړه چې د بندیانو د بندیتوب په ټولو مراحلو باندې، چې له دې پوښتنې نه نیولې چې د جګړې د بندي حالت چا پورې تړلی دی تر د هغوئ خوشې کېدو پورې کنټرول ولري. د هغو سرتیرو د جګړې ډول چې د اروپایی ځواکونو د جګړې د لیکو له کړنلارو سره سمون نه درلود، لکه قزاقان او کرواټیان، ډیری وختونه د جګړې د بندیانو له حالت نه محرومېدل.
له دې پرمختګ سره سم، د جګړې له بندیانو سره چلند په متقابلو تړونونو کې په ښه توګه تنظیم شو، په ځانګړې توګه د کارټیل په نوم سیسټم په بڼه، چې د جنګیالیو هیوادونو ترمنځ یې د بندیانو د تبادلې ډول تنظیموه. بل ورته تړون د ویسټفالیا د ۱۶۴۸ سوله وه چې دېرش کلنې جګړې ته یې د پای ټکی کېښود. دې تړون دا قانون رامنځته کړ چې د جګړې بندیان د جګړې په پای کې باید له باج اخیستلو پرته خوشې شي او خپلو هېوادونو ته د ستنیدو اجازه ورکړل شي.
د بندي تبادله
د امریکا د انقلابي جګړې او ناپلیوني جګړو (۱۷۹۳- ۱۸۱۵) د بهیر په پراخې دورې کې، تر هغه وروسته په ۱۸۱۲ کال کې د انګلیس-امریکې جګړې، د بندیانو د تبادلې لپاره د کارټیل سیسټم د رامنځته کېدو لامل شو. معمولا د اړوندو وسله والو ځواکونو له خوا د کارټیل سیسټم د ورته درجې پرسونل د تبادلې لپاره تنظیم کېده. موخه دا وه چې د بندیانو په شمیر کې کموالی راشي او په ورته وخت کې په خپل هیواد کې د ماهر پرسونل د کمښت مخنیوی وشي.
لومړۍ نړیواله جګړه
د المان سترواکۍ ۲،۵ میلیونه بندیان درلودل. روسیې ۲،۹ میلیونه بندیان درلودل، بریټانیې او فرانسې شاوخوا ۷۲۰،۰۰۰ بندیان په واک کې درلودل، چې ډېری یې په ۱۹۱۸ کال کې له اوربنده مخکې لاسته راغلي وو. امریکا ۴۸۰۰۰ بندیان په واک کې درلودل. د جګړې د بندیانو یا  POWs لپاره ترټولو خطرناکه شیبه د تسلیمېدو وخت و.
د امریکا سفیر جیمز ډبلیو جیرارډ (جګړې ته د امریکا له ننوتلو دمخه)، خپلې موندنې په « زما څلور کاله په جرمني کې» نوم خپرې کړې، دا یې څرګنده کړه چې په جرمني کې د جګړې له بندیانو یا POWs سره ډیر بد چلند شوی. تر دې ناوړه حالات د کاناډايي جورج پییرسن له خوا په «د پیټ شهزادګۍ تېښته» کتاب کې څرګند شوي. په ځانګړې توګه په روسیې کې د بندیانو حالت ډېر خرابه وو، چیرې چې بندیان او ملکي وګړي د لوږې په حال کې وو، هلته له ۲ میلیون نه د ډېرو بندي جنگیالیو څلورمه برخه مړه شوو. د روسانو له خوا په سایبریا کې د اتریش- هنګري د ۵۰۰،۰۰۰ بندیانو له ډلې نږدې ۳۷۵،۰۰۰ د چیچک او ټایفوس له امله مړه شوو. په جرمني کې هم لوږه ډېره وه، خو یوازې ۵ سلنه بندیان مړه شوو.
والوني ژبه
والوني ژبه د رومي ژبو له څانگې څخه یوه اندو - اروپايي ژبه ده ، چې په فرانسه او بلجیم کې د شاوخوا 600,000 خلکو له خوا ویل کیږي.
دا ژبه یو له لومړنیو ژبو څخه ګڼل کیږي. د ويناوالو اصلي سیمه يې په بلجیم کې د والون سیمه ده. که څه هم د دې ژبې د وجود لومړۍ نښې له اتمې څخه تر دولسمې مېلادي پېړۍ پورې ځي، خو د "والوني ژبه" اصطلاح د لومړي ځل لپاره په تاريخي متنونو کې ليدل شوې ده. له دې مخکې، والوني ژبه هم د رومي ژبې په نوم یادیدل. دې ژبې د اوولسمې پېړۍ له پيله د دې ژبې ادبيات ليکلې بڼه لري، تر دې دمخه کوم ليکل متن نه لري.
سرچینې
وېشنيزه:ژبې وېشنيزه:والون وېشنيزه:رومي ژپ
کلمیکیا جمهوریت
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" د کلمیکیا جمهوریت (په روسیه کې: Республика Калмыкия; Oirat: Хальмг Танһч) د روسيې فدرالي موضوع ( جمهوريت ) ده. نفوس: 289,481 (2010 سرشمېرنه)
سرشمېرنه
=== حیاتي احصایې === سرچینه: د روسیې فدرالي دولتي احصایوي خدمت
پولينډي ژبه
پولينډي يا Polski (انګريزي:Polish) د پولينډ رسمي ژبه ده. دا ژبه د اندو-اروپايي ژبو یوه ډله او د سلاویکي ژبو فرعي څانګه ده.
سرچینې
وېشنيزه:ژبې وېشنيزه:د لويديځ سلاوي ژبې وېشنيزه:سلاويکي ژبې وېشنيزه:پولينډ وېشنيزه:پولنډ وېشنيزه:پوليش
ترموليت
ترمولیټ (انګليسي:Tremolite) چې کيمياوي جوړښت يېCa2Mg۵[OH-Si4O۱۱]۲  د منرالونو یوه ډله ده او د تیاره سور څخه نیولې تر پوښ او زیور پورې بشپړ رڼا ښیي. دا د هغه ځای له نوم څخه اخیستل شوی چیرې چې دا کشف شوی ، په الپس کې تریمولا. CaO: 13.8% MgO: 24.18% SiO2: 59.17% H2O: 2.22% د لومړي ځل لپاره په ایټالیا کې کشف شو او د کریسټال شکل له مخې: اوږده فلیمینټ پریزم، رنګ: سپین - خړ - شین ته، روڼتیا : غیر شفاف - نیم شفاف ، پالش شوی : شیشې، مخ : کامل - د سطحې مطابق، کریسټالیزیشن سیسټم: مونوکلینیک او د سیلیکیټ په توګه طبقه بندي شوی، دا هم هیڅ مقناطیسي ځانګړتیاوې نلري او د هغې د جوړښت اصلي بڼه میټامورفیزم - نږدې میټامورفیزم دی.
معدنیات (پارانج) د هغې سختۍ ده - په HCl کې تحلیل - ایکس شعاعونه ، کیمیاوي تعاملات ، کریسوټائل - ولاسټونایټ - کومینګټونایټ - زوسائٹ - دولومیټ - تالک او داسې نور. د زیسمان په وینا ، کرسټال - دانه مجموعه - ډله - تار - ریډیل دی. ډیری او ډیری یې په ایټالیا ، اتریش کې، په سویس ، شوروي اتحاد کې موندل کیږي.
سرچینې
وېشنيزه:مع وېشنيزه:معادن وېشنيزه:کانونه وېشنيزه:سيليکي وېشنيزه:سيليکات
مايکوپ
مایکوپ(Maykope) (په روسي ژبه: Майкоп؛ اډیګی: Мыекъуапэ) د روسیې د اډیګیا جمهوریت پلازمېنه ده. دا د 144,249 (2010 سرشمیرنې) نفوس لري.
د پوسټ استعمار یا تر استعمار وروسته ادبیات
د پوسټ  استعمار یا تر استعمار وروسته ادبیات د پخوانیو مستعمرو هیوادونو د خلکو له خوا رامنځته شوي ادبیات دي. له جنوبي قطب نه پرته په نورو ټولو براعظمونو کې شتون لري. د پوسټ استعمار ادبیات ډېری د یو هیواد تر استعمار لاندې راتلو ستونزې او پایلې په ګوته کوي، په ځانګړې توګه د پخوانیو تر لاس لاندې خلکو سیاسي او کلتوري خپلواکۍ او د توکم پالنې او استعمار په ګډون موضوعاتو پورې اړوند پوښتنې څېړي. د دې موضوع په شاوخوا کې د ادبي تیورۍ لړۍ هم وده کړې. دا برخه د دوامدارۍ او ننګونې په برخه کې او همداشان هغه څه چې د پوسټ استعمار منتقد اډوارډ سید د کلتوري امپریالیزم په هکله ویلي و د ادبیاتو رول یا ونډه په ګوته کوي.
د کډوالۍ یا مهاجرت ادبیات او د پوسټ استعمار ادبیات د پام وړ ورته والی په ډاګه کوي. په هرحال، ټول مهاجرتونه په یوه استعماري چاپېریال کې نه ترسره کېږي، او د پوسټ استعمار ټول ادبیات هم مهاجرت سره معامله نه کوي. د اوسني بحث یوه پوښتنه دا ده چې پوسټ استعمار تیورۍ په کومه کچه په غیر استعماري چاپېریالونو کې د مهاجرت ادبیاتو په هکله خبرې کوي.
اصطلاحات
په «پوسټ استعمار یا تر استعمار وروسته» کې د «پوسټ یا وروسته» مختاړي اهمیت د پوهانو او تاریخ پوهانو ترمنځ د اختلاف موضوع ده. د استعمار وروسته یا پوسټ استعمار په مطالعاتو کې، د استعمار د پیل او پای د نېټې په هکله یوه متحده اجماع شتون نه لري (د ډیری پوهانو په ګډون چې ادعا کوي چې داسې نه دي پېښ شوي). په هرحال، ډیری پوهان په دې موافق دي چې د «پوسټ استعمار یا تر استعمار وروسته» اصطلاح د استعمار له پای ته رسیدو وروسته «دوره» په ګوته کوي. دا بحث د استعمار د تاریخ تر اغېز لاندې دی، چې په عمومي توګه په څو لویو پړاوونو ویشل شوی دی. په امریکا کې د اروپا استعمار په ۱۵ پیړۍ کې پیل او تر ۱۹ پیړۍ پورې یې دوام وکړ، په داسې حال کې چې د افریقا او اسیا استعمار په ۱۹ پیړۍ کې خپل اوج ته ورسېد. د شلمې پیړۍ په پیل کې، د غیر اروپایی سیمو لویه برخه د اروپا تر استعمار لاندې وه؛ تر دویمې نړیوالې جګړې وروسته هم کله چې د استعمار ضد حرکتونه په افریقا، اسیا او امریکا کې د استثمار لامل وګرځېدل، دوام درلود.
«پوسټ-استعمار» یا «پوسټ استعمار»؟
په دې برخه کې اجماع دا ده چې «پوسټ-استعمار» د (اتصال له کرښې سره) د هغې دورې په معنا ده چې په تاریخي لحاظ  تر استعمار «وروسته» راځي. له بلې خوا «پوسټ استعمار یا تر استعمار وروسته» په بېلابېلو زمانو او جغرافیایي سیمو کې د استعمار دوامداره اغیزې څرګندوي. په داسې حال کې چې د اتصال کرښه دا معنی لري چې تاریخ  له استعمار مخکې او وروسته د تشخیص وړ مرحلو کې څرګندېږي، د اتصال کرښې حذفول یو مقایسه يي چوکاټ رامنځته کوي چې له دې کبله د استعماري اغیزو پر وړاندې د سیمه ییز مقاومت ډولونه درک کېږي. د اتصال کرښې په ګټه استدلال داسې وړاندیز کوي چې د «پوسټ استعمار» اصطلاح د نړۍ په بیلابیلو برخو کې د استعماري تاریخونو ترمنځ توپیرونه راکموي او استعماري ټولنې سره یوشان کوي. د هغو انتقادي لیکنو ټولګه چې په دې بحثونو کې برخه اخلي د پوسټ استعمار تیورۍ بلل کیږي.
انتقادي کړنلارې
د پوسټ استعمار کیسه لیکونکي له دودیزو استعماري خبرو اترو، یا یې د اصلاح کولو او یا هم د تخریبولو له لارې، یا دواړو سره کار لري. د پوسټ استعمار ادبي تیورۍ استعمار او پوسټ استعمار یا تر استعمار وروسته ادبيات، او په ځانګړي توګه د استعمارګر او استعمار شوي تر منځ پر ټولنیز بحث باندې تمرکز کوي او هغه چې ادب یې رامنځته کړی دی بیا څېړي. د (۱۹۷۸) په ختیځ پېژندنې کې، اډوارډ سید د Honoré de Balzac، Charles Baudelaire، او Lautréamont (Isidore-Lucien Ducasse) داستانونه تحلیل کړل، دا یې وڅیړل چې څه ډول یې د اروپا پر توکمیز غوره والي او ټولنیزو عقیدو اغېزې ښندلي دي. هغه د پوسټ استعمار د څانګې چې د استعماري خبرو اترو تحلیل په نوم یادېږي مخکښ و.
د استعماري خبرو اترو یو بل مهم تیوریسټ هومي کی بابا (په ۱۹۴۹ کې زیږیدلی) دی چې د هاروارډ پوهنتون پروفیسور دی. هغه ددې برخې یو شمیر نوي لغتونه یا نیوولوګیزمونه او کلیدي مفاهیم رامنځته کړي، لکه ترکیب یا یوځای والی، درېیم ځای، تقلید، توپیر او ابهام. د لویدیځ پېژندل شوي اثار لکه د شکسپیر سخت توفان، د شارلټ برونټ جین ایی، د جین اسټن مینسفیلډ پارک، د روډیارډ کیپلینګ کیم، او د جوزف کانراډ د تیاره زړه چې د استعماري خبرو اترو د تحلیل موخې دي.
ملتپالنه
له یوه ملت سره د پیژندلو یا هویت احساس، یا ملتپالنه، د استعمار ضد حرکتونو ته وده ورکړه چې د استعماري واکمنۍ نه د خپلواکۍ د ترلاسه کولو په لټه کې وو. ژبه او ادب د استعمار د اغېزو پر وړاندې د مقاومت او د ملي هویت د احساس د پیاوړتیا عوامل وو. د چاپ ماشین په راتګ سره، ورځپاڼو او مجلو له خلکو سره مرسته وکړه چې د جغرافیایي خنډونو په شتون کې هم له یوې ګډې ملي ټولنې سره وپیژني. د ملت دا مفکوره د یوې یو شان خیالي ټولنې په توګه چې د جغرافیایي خنډونو په شتون کې د ژبې له لارې سره تړلې وه، د عصري ملت لپاره یوه نمونه یا بېلګه شوه. له استعمار نه وروسته ادبیاتو نه یوازې دا چې د استعمار ضد مبارزې کې د ملي هویت په ټینګولو کې مرسته کړې، بلکې د اروپايي استعمار د ملتپالنې شجره یې هم نقد کړه. د بېلګې په توګه، لکه څنګه چې د سلمان رشدي په ناولونو کې ښودل شوي، چې د اروپايي موډلونو پر بنسټ او د حاشیو ته شویو غږونو په حذفولو سره یو شان ملت جوړ شوی دی. هغوئ له مذهبي یا توکمیزو اشرافو نه جوړ شوي وو چې د ټول ملت په استازیتوب یې خبرې کولې، او اقلیت ډلې به یې غلې یا چوپ کولې.
کوریا
د Chunghee Sara Soh د هوسا میرمنو په نوم کتاب: د جنسي تاوتریخوالي او په کوریا او جاپان کې د پوسټ استعمار په هکله، د دویمې نړیوالې جګړې او د جاپاني اردو د ستواکۍ په بهیر کې د «هوسا میرمنو» په نوم کتاب د جبري جنسي غلامۍ د عمل په هکله رڼا واچوله.
فلیپین
د فیلیپین په ادبیاتو کې د ماقبل التاریخ افسانې، او د فیلیپین استعماري میراث شامل دي. په حقیقت کې له هسپانیې دمخه د فیلیپین ادبیات هغه افسانې وې چې د شفاهي دود له لارې له یوه نسل نه بل نسل ته لیږدول شوې وې. په هرحال، شتمنې کورنۍ، په ځانګړې توګه په منداناو کې په وتوانېدې چې د دې افسانو لیکل شوې نسخې د کورني میراث په توګه وساتي. ددې افسانو له ډلې د Darangen افسانه، Lanao جهيل Maranaos افسانه ده. ډیری افسانې د هسپانوي دورې په بهیر کې پیژندل شوي.
ډېری د پام وړ د فیلیپیني ادبیات په هسپانیوي دورې کې او د شلمې پیړۍ په لومړۍ نیمایي کې په هسپانیوي ژبې لیکل شوي. د فیلیپین ادبیات په هسپانیوي، انګلیسي، یا د فیلیپین په ځایي ژبو لیکل شوې دي. د نامتو لیکوالانو په ډلې کې F. Sionil José، Jose Dalisay، Jr.، N. V. M. Gonzalez او Nick Joaquin شامل دي.
سینګاپور
باني هیکس (۱۹۶۸- ۱۹۹۷) د سنګاپور یوراسیايي موډله او لیکواله وه. کله چې د یوې موډلې په توګه یې شهرت ترلاسه کړ، هغې د سنګاپور د پوسټ استعمار ادبیاتو په برخې کې د مرستې او د هغې په اثارو کې د بشر دوستۍ د فلسفې د پېژندلو لپاره ډېر شهرت ترلاسه کړ. د هغې لومړی کتاب، بخښنه غواړم، ایا تاسو یو موډل یاست؟، د سنګاپور په ادبي او کلتوري تاریخ کې د پام وړ پړاو په توګه پیژندل شوی.
هند
یو له کلیدي موضوعاتو نه د هند د بېلابېلو ژبو د ادبي تولید پر وړاندې په انګلیسي ژبې کې د هندي لیکلو (IWE) لوړوالی / ټیټوالی دی. په دې برخې کې کلیدي قطبي مفکورې سطحي/اصلي، تقلیدي/تخلیقي، کم عمقه یا سرسري/ ژور، انتقادي/ غیر انتقادي، اشرافي/ سیمه ییز او داسې نورې شاملې دي.
د سلمان رشدي او امیت چاوهدري نظرونه چې په ترتیب سره د دوی په کتابونو «د هندي لیکنو پخوانی کتاب» او «د هند د عصري ادبیاتو پیکاډور کتاب» کې څرګند شوي دي، دا جګړه اړینه بولي.
خاباروسک
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;" خاباروسک (په روسي: Хабаровск) د روسیې د Khabarovsk Krai ترټولو لوی ښار او اداري مرکز دی. دا ښار په 2002 کې د روسیې د لرې ختیځ فدرالي ولسوالۍ اداري مرکز هم شو. دا د ولادیوستوک وروسته د روسیې په ختیځ کې دوهم لوی ښار دی. نفوس يې د 2010 کال د سرشمېرنې له مخې: 577,441 تنه و.
تاریخ
دا ښار د می په 31مه، 1858 کې تاسیس شو.
سرچينې
وېشنيزه:روسيه وېشنيزه:روسي سندرغاړې وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي سياستوال وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان وېشنيزه:روسي ښارونه
د ۱۹۶۵ کال د رایې حقونو قانون
د ۱۹۶۵ کال د رایې حقونو قانون په متحده ایالتونو کې یو فډرال اساسي قانون دی چې په رایه ورکولو کې نژادي تبعیض منع کوي. دا قانون د ولسمشر لینډون بي جانسون لخوا د ۱۹۶۵م کال د آګسټ په ۶مه د مدني حقونو خوځښت په اوچت والي کې په قانون بدل شو او کانګرس وروسته دا قانون پنځه ځلې اصلاح کړ ترڅو د هغه ملاتړو ته وده ورکړي. دا قانون چې د رایې حقونو اجرا لپاره تضمین شوی د متحده ایالتونو د اساسي قانون څوارلسم او پنځه لسم تعدیلونو له لوري طراحي شوی وو، چې په ټول هېواد کې، په ځانګړې توګه په سوېل کې، د نژادي لږکیو د رایې حق تضمین لپاره جوړ شوی وو. د متحده ایالتونو د عدلیې وزارت په وینا، دا قانون د فډرال مدني حقونو ترټولو اغېزناک قانون دی چې تراوسه په هېواد کې رامنځته شوی دی. همدارنګه «د متحده ایالتونو په تاریخ کې یو له ډېرو پراخو مدني حقوقو قوانینو» څخه دی.
دې قانون کې ګڼ شمېر مقررات شتون لري چې ټاکنې تنظیموي. د دې قانون «عمومي احکام»، د رایې حق لپاره په ټول هېواد کې سرتاسري ملاتړ رامنځته کوي. دوهمه برخه یې یو عمومي حکم دی چې ایالتي او ځایي دولتونه «د رنګ یا نژاد له امله د یوه وګړي د رایې حق څخه انکار کول یا هغه نه لیدل» یا د ژبني لږکۍ یوې ډلې کې د غړیتوب له امله د هرډول رایې قانون له تحمیل څخه منع کوي. نور عمومي مقررات په ځانګړې توګه د سواد زده‌کړې آزموینې او ورته ابزار چې د تاریخ په اوږدو کې د نژادي لږکیو څخه د رایې حق اخیستو لپاره کارول کېدل، غیرقانوني ګڼي. دې قانون کې همدارنګه «ځانګړي مقررات» شتون لري چې یوازې د ځینو قضایي حوزو لپاره پلي کېږي. یوه اصلي ځانګړې ماده د پنځمې برخې د مجوز د صادرولو شرط دی چې ځینې قضایي حوزې له هرډول بدلون رامنځته کولو څخه چې پر رایه اچونې اغېزه پرېږدي، پرته له دې چې د متحده ایالتونو لوی څارنوالۍ یا د ډي سي لپاره د متحده ایالتونو ځایي محکمې لخوا له ساتل شویو لږکیو سره د تبعیض نه کولو پر سر تایید ترلاسه کړي، منع کوي. بل ځانګړی حکم کې قضایي حوزې، چې په کې ژبني لږکۍ شتون ولري، اړ باسي ترڅو داسې رای پاڼې او نور ټاکنیز مواد وړاندې کړي چې دوه ژبې په کې شتون ولري.
پنځمه برخه او ډېری نور ځانګړي حکمونه د قضایي حوزو لپاره، چې د «پوښښ فورمول» له لورې په ۴ (ب) برخه کې تجویز شوي دي، په پام کې نیول شوي او ترسره کېږي. د پوښښ فورمول په لومړیو کې د هغو قضایي حوزو لپاره چې په ۱۹۶۵م کال کې د رای ورکونې په جدي تبعیض کې ښکېل وو، جوړ شو او کانګرس دا فورمول په ۱۹۷۰ او ۱۹۷۵م کالونو کې نوی کړ. د هولډر په وړاندې شلبي کاونټي (۲۰۱۳) کې، د متحده ایالتونو سترې محکمې د پوښښ فورمول غیرقانوني وګاڼه، په دې دلیل چې نور اوسنیو شرایطو ته ځواب نه وایي. محکمې ۵ برخه لغوه نکړه، خو د پوښښ فورمول نه پرته، ۵مه برخه د پلي کېدو وړ نده. هغه قضایي حوزې چې پخوا د پوښښ فورمول تر پوښښ لاندې راتلې، د شلبي پرېکړې څخه وروسته یې د رای ورکوونکو د نوم لیکنې د پاکولو کچه په جدي توګه زیاته کړه.
په ۲۰۲۱م کال کې، د ډیموکراټ ملي کمیټې پر وړاندې د برنوویچ سترې محکمې حکم، د ۱۹۶۵م کال د رایې حقونو قانون ۲ برخه بیاځلې تفسیر کړه او په اساسي ډول یې هغه ضعیفه کړ. دې حکم د دوهمې برخې «د شرایطو بشپړتیا» ژبه په دې معنا تفسیر کړه چې په عموم کې د رای اخېستنې قانونونه چې پر هغو ډلو بېلابېلې اغېزې لري چې له هغو څخه ساتنه کوي، نه منع کوي، له هغې جملې څخه هغه قانون چې د ۵مې برخې له اړخه مخکې له دې چې محکمه هغه برخه د هولډر په وړاندې کونټي شلبي کې غیرفعاله کړي. په ځانګړې توګه، دې حکم اعلان وکړ چې په ټاکنو کې د درغلۍ ډار کولی شي داسې قوانین توجیه کړي، ان پرته له شواهدو چې څرګند کړي داسې درغلۍ پخوا هم رامنځته شوي دي یا دا چې د ټاکنو نوی قانون لا خوندي کوي.
پس منظر
لکه څنګه چې په لومړیو کې تصویب شو، د متحده ایالتونو اساسي قانون هر ایالت ته د خپلو مېشتو رای ورکوونکو د صلاحیت ټاکنې لپاره بشپړ واک ورکړ. له کورنۍ جګړې وروسته، د بیارغونې درې اصلاحیې تصویب شوې او دا واک یې محدود کړ. دیارلسمه اصلاحیه (۱۸۶۵) غلامي (د جرم لپاره د یوې جزا په استثنا» ممنوع کوي. څوارلسمه اصلاحیه (۱۸۶۸) هر هغه چا ته چې «په متحده ایالتونو کې زېږېدلی وي یا تابع شوی وي» تابعیت ورکوي او هر کس لپاره قانوني روند او د ملاتړ د یوشان حقونو تضمین کوي. او پنځه لسمه اصلاحیه (۱۸۷۰) دا وايي چې «رای ورکولو لپاره د متحده ایالتونو د وګړو حق څخه د متحده ایالتونو یا هیڅ بل هېواد له لورې د نژاد، رنګ، یا د بندګي پخوانیو شرایطو له امله به انکار ونشي کړی.» دا اصلاحات همدارنګه کانګرس ته اجازه ورکوي ترڅو خپل احکام د «مناسب قانون» له لارې اجرا کړي.
د بیارغونې اصلاحاتو د پلي کولو لپاره، کانګرس په ۱۸۷۰مه لسیزه کې اجرایي قوانین تصویب کړل. دا عملونه د یوه وګړي د رایې حقونو څخه منع کول جرم ګڼي او د نوم ورکونکو د نوم لیکنې په شمول د ټاکنو پر بهیر د فډرال نظارت یې برابر کړ. په هرحال، په ۱۸۷۵م کال کې سترې محکمې د دې قانون ځینې برخې د کرویک شانک په وړاندې د متحده ایالتونو او د ریز په وړاندې د متحده ایالتونو په وړاندې غیرقانوني وګڼل. په ۱۸۷۷م کال کې د بیارغونې دورې له پای وروسته، د دې قانونونو پلي کول غیر منظم شول او په ۱۸۹۴م کال کې کانګرس ډېری حکمونه لغوه کړل.
سوېلي ایالتونه په عموم کې د بیارغونې په اوږدو او له هغه وروسته د نژادي لږکیو د محرومیت په لټه کې وو‌. له ۱۸۶۸ تر ۱۸۸۸م کاله، په ټاکنو کې درغلۍ او په ټول سوېل کې تاوتریخوالي، د افریقایي – امریکایانو رایې وځپلې. له ۱۸۸۸ تر ۱۹۰۸م کاله پورې، سوېلي ایالتونه د جیم کرو قوانینو په پلي کولو سره، له رایې حق څخه محرومیت قانوني کړ؛ هغوی خپل اساسي قانون اصلاح کړ او پر رایې باندې د بېلابېلو محدودیتونو قوانین، له هغې جملې څخه د سواد آزموینې، د ټول پوښتنې مالیې، د دارایي مالکیت اړتیاوې، د اخلاقي شخصیت آزمېښتونه، هغه شرایط چې د رای ورکونې د نوم لیکنې متقاضیان ځانګړي سندونه تفسیر کوي، او د نیکه قضیې هغه بندونه چې هغو خلکو ته چې شرایط به یې نه وو پوره کړي خو که نیکه یې رایه کارولې وي یې د رایې اجازه ورکوله (کوم کې چې ډېری افریقایي امریکایان ترې محکوم شول ځکه چې نیکونه یې غلامان وو یا هم شرایط یې نه وو پوره کړي)، تصویب کړل. د دې دورې په اوږدو کې، سترې محکمې په ټوله کې د نژادي لږکیو په وړاندې تبعیض لپاره هڅې تایید کړې. د هریس په وړاندې د ګیلز په محکمه کې (۱۹۰۳)، محکمې اعلان وکړ چې پنځه لسمې اصلاحیې په نه پام کې نیولو سره، قضاییه قوه دا اصلاحي ځواک نه لري چې ایالتونه د رای ورکونې لپاره د نژادي لږکیو ثبت لپاره ایالتونه مجبور کړي.
وولګوګراد
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
وولګوګراد د ډون وولګا کانال په ختیځ کې موقعیت لري چې په 1952 کې د سوېلي روسیې دوه لوی سیندونه وولګا او ډون د نښلولو په نيت جوړ شو. دا د پخواني شوروي اتحاد د 13 "اتلو ښارونو" (Hero Cities) څخه یو دی. د نړیوالې جګړې وروسته، د هغه نوم د ولیدان لخوا د خپلې مور په غوښتنه بدل شو
وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې وېشنيزه:روسي ښارونه وېشنيزه:روسي رادارونه وېشنيزه:روسي ساينسپوهان وېشنيزه:روسي اوبتلونه وېشنيزه:روس وېشنيزه:روسان وېشنيزه:روسي وېشنيزه:روسي اغوستن وېشنيزه:روسي الوتکې وېشنيزه:روسي جنرالان وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
آناستاس میکویان
میکویان چې په هغو لومړیو کې بلشویکي ارمانونو ته اوښتی و، په قفقاز کې یې د روسیې د کورنۍ جګړې پر مهال د سټیپان شاهومیان په مشرۍ د باکو په کمون کې شرکت وکړ. په ۱۹۲۰مه لسیزه کې نوموړي د شمالي قفقاز د سیمې د لومړي منشي په توګه خدمت وکړ. د ستالین د حکومت پر مهال میکویان څو عالي دولتي څوکۍ له دې ډلې د بهرنۍ سوداګرۍ د وزیر څوکۍ لرله. ورته مهال په ۱۹۴۰مه لسیزه کې میکویان د ځان اړوند د ستالین پام له لاسه ورکاوه. په ۱۹۴۹ زکال کې نوموړي د بهرنۍ سوداګرۍ د وزیر په توګه خپله اوږد مهاله دنده له لاسه ورکړه او د ۱۹۵۲ زکال په اکتوبر میاشت کې ستالین د ګوند په ۱۹م کانګرس کې په هغه شدید برید وکړ. په ۱۹۵۳ زکال کې هغه مهال چې ستالین ومړ، میکویان یو ځل بیا د پالیسۍ جوړولو په برخه کې د رهبری رول وموند. هغه او خروشچف په ګډه سره د ستالیني سیاستونو د له منځه وړو پالیسي طرح کړه او بیا د خروشچف د واکمنۍ پر مهال د لومړي وزیر لومړی مرستیال شو. د خروشچف د ګرمۍ (تاو) پر مهال د میکویان ځایګي نوموړی دغه مهال په شوروي اتحاد کې په دویم پیاوړي کس واړوه.
لومړنی ژوند او مسلک
میکویان په ۱۸۹۵ زکال کې د ارمنستاني والدینو په لرلو د روسیې سترواکۍ ته د اړوند تفلیس ایالت په ساناهین کلي کې (اوس مهال د ارمنستان د لوري ایالت الاوردی سیمه ده) وزېږېد. پلار یې هوهانس نومېده او نجار و، مور یې هم غالی اوبدونکې وه. هغه یو کوچنی ورور د آرتم میکویان په نوم درلود چې د میګ د هوايي چلن د ادرې یو له طراحي کوونکو بنسټګرو څخه و چې بیا وروسته د شوروي د پوځي هوايي چلن په برخه کې د چټکو جټ الوتکو د لومړنۍ طراحۍ په مرکز واوښت.
میکویان د تفلیس په نرسیسیان ښوونځي کې زده کړې پیل کړې او وروسته بیا په واغارشاپات (اجمیاتزین) کې د ګئورګیان علمیه بنسټ ته لاړ چې دواړه ارمنستاني کلیسا ته اړوند و. ورته مهال مذهب د هغه په ژوندانه کې ډېر لږ اغېز درلود. نوموړي وروسته څرګنده کړه چې د الهیاتو په برخه کې د زده کړو دوام هغه بې خدايي (الحاد) ته نږدې کاوه: «ما څرګند حس درلود چې په خدای باور نه لرم، په واقعیت کې ما د ماتریالیستي قطعیت د نشتون سند ترلاسه کړ؛ هر څومره چې ما دیني زده کړه کوله، هغومره مې په خدای ایمان را کم کېده». سیاست ته له مخه کولو وړاندې میکویان سوسیالېزم او لیبرالېزم دواړه مطالعه کړي و.
د ۲۰ کلنۍ په عمر هغه په اجمیاتزین کې کارګري شورا جوړه کړه. په ۱۹۱۵ زکال کې په رسمي ډول د روسیې د سوسیال دیموکرات ګوند له بلشویکي ډلې (چې وروسته په بلشویکي ګوند پېژندل کېده) یوځای شو او په قفقاز کې د انقلابي خوځښت مشر شو. له روسي انقلابیونو سره د هغه تعاملاتو هغه باکو ته هدایت کړ او هلته په ارمنستاني ژبه د سوتسیال-دیموکرات اخبار مسئول مدیر شو؛ چې وروسته بیا د Izvestia Bakinskogo Soveta په نامه په روسي ژبه د بل خپرېدونکي اخبارمسئول مدیر هم شو. ویل کېږي چې دغه مهال نوموړي په تلفیس کې له ټي ان ټي څخه په کار اخیستو له یو بانک څخه غلا وکړه او پوزه یې هم د سړک سر جګړې پر مهال ماته شوه.
د سیاسي دفتر غړیتوب
میکویان د لومړي ځل لپاره په ۱۹۱۹ زکال کې له ستالین سره ولیدل او په ۱۹۲۴ زکال کې یې د لینېن له مړینې وروسته د واک پر سر د جنجال پر مهال د هغه ملاتړ وکړ؛ په ۱۹۲۲ زکال کې د روسیې د کمونیست ګوند په ۱۱م کانګرس کې وړاندې له دې چې د ستالین او لئون تروتسکي ترمنځ د واک پر سر جنجالونه ټولو ته څرګند شي میکویان څرګنده کړه چې «تروتسکي د دولت سړی دی؛ نه د ګوند». د دغې خبرې په کولو سره د تروتسکي ژوند لیک لیکونکی، ایزاک دویچر څرګندوي «ده هغه څه خلاصه کړل چې د پخواني ګارد ډېرو غړو یې اړوند فکر کاوه خو لا یې په عامه توګه نه شو بیان کولی».
له ۱۹۲۶ زکال راهیسې د کورنۍ او بهرنۍ سوداګرۍ لپاره د خلکو د کمیسار په توګه نوموړي یو شمېر لویدیځې لارې چارې هېواد ته راوړې لکه د کنسروي توکو بازار ته وړاندې کول. په ۱۹۳۵ زکال کې هغه د سیاسي دفتر د غړي په توګه وټاکل شو او د شوروي یو له هغو لومړنیو رهبرانو څخه و چې له متحده ایالاتو سره یې د اقتصادي اړیکو د پراختیا په موخه هغه هېواد ته سفر وکړ. میکویان په متحده ایالاتو کې درې میاشتې تېرې کړې او نه یوازې دا چې د دغه هېواد د غذايي صنعت اړوند یې ګڼ شمېر اطلاعات پیدا کړل له هنري فورډ سره یې ولیدل او په نیویارک کې یې مکي کمپنۍ ولیدله. هغه مهال چې بېرته راوګرځېد هغه په متحده ایالاتو کې ګڼ شمېر مصرف کېدوني محصولات په شوروي اتحاد کې معرفي کړل چې په کې برګر، آیس کریم، کارن فلک، پاپ کورن، روب، مالټه او جوش کړي جواري په کې شاملېدل.
میکویان د اشپزۍ د یوه کتاب د جوړولو لپاره پروژه جوړه کړه چې کورني پخلنځي ته یې مخه کول هڅول. د خوندورو او صحي خوړو کتاب (Книга о вкусной и здоровой пище, Kniga o vkusnoi i zdorovoi pishche) په ۱۹۳۹ زکال کې خپور شو چې په ۱۹۵۲ زکال کې یې له خپرې شوې بلې نسخې سره ۲.۵ میلیونه کاپیانې وپلورل شوې. میکویان په شوروي اتحاد کې د آیس کریمو له تولید سره مرسته وکړه او تر هغه مهاله چې له کاره ګوښه کړای شو دغه صنعت یې په خپل شخصي کنټرول کې درلود. ستالین د دې اړوند په هغه ټوکه وکړه او وه یې ویل، «ته ، اناستاس، د کمونېزم پر ځای آیس کریم ته ډېر اهمیت ورکوې». میکویان په شوروي اتحاد کې د غوښې له تولید (په ځانګړې توګه ورته د میکویان کټلېت ویل کېدل) سره مرسته وکړه او د شوروي د مهال د ساسچو د جوړولو یوه کارخونه د هغه په نوم ونومول شوه.
دویمه نړیواله جګړه
د ۱۹۳۹ زکال په سپټمبر میاشت کې د مولتوف- ریبنتروف د تړون له مخې، نازي جرمني او شوروي اتحاد په پولنډ او ختیځه اروپا کې د ځان لپاره جلا د نفوذ حوزې رامنځته کړې. شوروي اتحاد د پولنډ په ختیځه برخه کې ۲۶۰۰۰ پولنډي سرتېري ونیول او د ۱۹۴۰ زکال په مارچ میاشت کې له ستالین او د میکویان په ګډون د سیاسي دفتر له نورو پنځو غړو سره له مشورې وروسته د «ملت پالو او انقلاب ضد کسانو په توګه» د هغوی د اعدام حکم لاسلیک شو. د ۱۹۴۱ زکال په جون میاشت کې هغه مهال چې جرمني په شوروي اتحاد برید وکړ، میکویان ته د خوراکي موادو د برابرولو او لېږدولو مسئولیت ور ترغاړې شو. د هغه زوی ولادمیر چې د سره پوځ د هوايي ځواک پیلوټ و هغه مهال چې په ستالینګراد کې یې الوتکه وویشتل شوه خپل ژوند یې له لاسه ورکړ. د جګړې پر مهال د میکویان اصلي مسئولیت د سره پوځ لپاره د توکو، خوراکي موادو او نورو اړتیا وړ شیانو برابرول و.
میکویان په ۱۹۴۱ زکال کې د ګواښ لاندې سیمو لکه مسکو او لیننګراد څخه ختیځ لوري لکه اورال، لویدیځې سایبریا، ولګا سیمې او نورو خوندي برخو ته د شوروي د صنایعو د لېږدولو کریدیت لري.
امپيبول
امپیبول د سلیکټونو یوه ډله ده چې د کریسټال شوي سیلیکیټ آکسایډ دوه ځليز زنځیري جوړښت لري ، دا د چین سیلیکیټ یا انوسیلیکیټ کټګورۍ پورې اړه لري ، او البته دوی پیروکسین ته خورا ورته دي ، کوم چې ساده زنځیر سیلیکیټ دي. څرنګه چې امفیبولونه (OH) ایونونه لري، دوی ته د هایدروکسیل منرالونه هم ویل کیږي.
د بیس (SiO 4 ) سربېره، عناصر لکه مګنیزیم ، اوسپنه او کلسیم د امفیبولونو په جوړښت کې برخه اخلي، کوم چې کیدای شي د سوډیم ، المونیم او اوسپنې دوه ګونی سایکلیټ سره یوځای وي.
همدارنګه، امپیبولونه په دوه کرسټال جوړښتونو کې لیدل شوي، مونوکلینیک او رومبیک.
مورفوفونیمکس
د امفیبولس نوم د یوناني کلمې amphibolus څخه اخیستل شوی، چې معنی یې پیچلې کرسټال دی، کوم چې د ساینس پوه لخوا نومول شوی او د ټرامولائٹ ، اکټونولیت ، تورمالین او هارنبیم څخه جوړ شوی دی. دا ګروپ په کیمیاوي جوړښت کې د پروټین ډولونو ته په اشارې سره نومول شوی او د دوی په منرالونو کې انګیرل کیږي. دا اصطلاح له هغه وخت راهیسې د ټولې ډلې لپاره کارول کیږي. یو شمیر فرعي ډولونه او ډولونه هم پیژندل شوي، چې ترټولو مهم یې په دویم جدول کې جدول شوي دي.
کانپېژنده
امپیبولونه په مونوکلینیک او آرتورهومبیک (octahedron) سیسټمونو طبقه بندي شوي. امفیبولونه په خپل کیمیاوي جوړښت او عمومي ځانګړتیاو کې پیروکسین ته ورته دي. د پیروکسینونو څخه د دوی لوی توپیرونه په لاندې ډول دي: الف) امفیبولز بنسټیز هایدروکسایډ (OH) یا کلورین او فلورین هالوجن لري. ب) د دوی جوړښت د څلورو ډبل کریسټالین سلسله ده (د پیروکسینز برعکس، چې د واحد زنځیر جوړښت لري). امفیبول اکثرا شفاف وي، او د لاس په نمونه کې، دا مات شوي او تریخ سطحې لري (شاوخوا 120 درجې)، پداسې حال کې چې پیروکسین زاویې لري. سطحې او دوی 90 درجې لري. امفیبولونه د پام وړ د پیروکسین په پرتله لږ ګنده دي. د امفیبولونو په نظری ځانګړتیاو کې، دوی د څو رنګونو په مرسته، او په متضاد سطحو کې د کوچنۍ زاویې په مرسته د پیژندلو وړ دي. امفیبول د امفیبولیټ اصلي برخه ده. ډبرې - امفیبولونه کرسټالونه دي چې د ایګنیوس یا میټامورفیک ډبرو څخه جوړ شوي دي، په ایګنیوس اصل کې دوی ډبرې جوړوي لکه ګرانایټ، ډیوریټ، انډیسایټ او نور. کلسیم سیلیکیټ ځینې وختونه د امفیبولونو طبیعي برخه ده. (Hogen، 2010). د میټامورفیک اصل امفیبولونه د چونې ډبرې شاملې دي چې د میټامورفیک ډبرې (ټرمولائٹ) سره په تماس کې دي او هغه چې د بدلون منرالونو په پایله کې رامینځته شوي لکه فیرومګنیشیم (لونګ هورن). د pyoxenes وروسته د امفیبولونو مجازی (دروغ) بڼه د uralite په نوم پیژندل کیږي.
موندنې ځای
ډیری امپیبولونه په ایګنیوس او میټامورفیک ډبرو کې په پراخه کچه لیدل کیدی شي. بحث شوي منرالونه په هر ډول ایګنیوس ډبرو کې لیدل کیدی شي، که تیزاب، الکلین، بنسټیز، یا الټرا بنسټیز، مګر دوی په منځنیو ډبرو کې ډیر زیات دي. امفیبول په ځانګړې توګه په پلوټونک ایګنیوس ډبرو کې ډیر دی او په آتش فشاني ډولونو کې خورا مهم ندي.
کیمیاوي ترکيب
د امپیبولونو په جوړښت کې، د آیونونو بدیل په لوی مقدار کې ترسره کیږي، او له همدې امله د دې منرالونو کیمیاوي جوړښت خورا توپیر لري. د لوړ کلسیم سره د ساده امفیبول ترکیب ټرامولیټ دی، په کوم کې چې د کلسیم اتومونه د اټومي جوړښت شپږ او اته ځایونه نیسي.
ډلبندي
د کیمیاوي جوړښت له مخې، امفیبولونه، لکه پیروکسین، په دریو مهمو کټګوریو ویشل شوي دي:
غوښه خوړونکي
غوښه خوړونکي حیوانات دي چې د څارویو د غوښې په خوړلو ژوند کوي.
امپيبول
آرتورهومبیک فیرومینسین امپیبولز یا آرتورهومبیک امفیبولز
فیرومګنیزین امپیبولز یا اوسپنه او مګنیزیم چې امفیبولونه لري چې په رومبیک جوړښت کې کریسټالیز کوي د رومبیک پیروکسین په څیر دي ، د بیلګې په توګه د هایپرستین اینسټایټ لړۍ. د دې منرالونو په منځ کې د انټوفیلائٹ - ګیډټایټ لړۍ یادونه کیدی شي.
غوښه خوړونکي
که څه هم د غوښو خوړونکو اصلي خواړه د نورو حیواناتو غوښه ده، ځینې وختونه دوی حشرات او نباتات هم خوري؛ خو هغه څه چې په ټولو کې مشترک دي هغه د خوراکي توکو د پرې کولو او ټوټې کولو لپاره خورا قوي ژامې، ماتوونکې او وژونکې پنجې د ماتولو لپاره او د قربانیانو د غوښې پرې کولو او بېلولو لپاره اوږده او خورا تېز غاښونه دي.
امپيبول
مونوکلینیک فیرومینسین او مونوکلینیک فیرومینسین او کلسیم امفیبولونه
مونو کلينيک امپيبولز په دوه فرعي څانګو ویشل شوي، اوسپنه او مګنیزیم او اوسپنه، مګنیزیم او کلسیم.
غوښه خوړونکي
پیشو ، ریکون ، سپی ، ګیدړ ، منک او هاینا غوښه خوړونکي دي. دا ټول حیوانات د لید ، بوی او اوریدلو قوي حس لري، او د ښکار په وخت کې ډیر چټک او په مهارت سره عمل کوي.
فېلډسپار
فېلډسپار (په زاړه: feldspar) یو ډول کرسټال منرال دی چې د المونیم، سوډیم، پوټاشیم او کلسیم سلیکټ څخه جوړ دی او په اوریدونکي ډبرو کې موندل کیږي.
فېلډسپارس یو له خورا مهم ایګني ډبرې منرالونو څخه دی. Feldspars په دریو ګروپونو ویشل شوي دي: کیلکیک، پوټاشیک او سیډیک. کیمیاوي فورمول (CaAl2Si2O8) سره Anorthite د کیمیاوي فورمول سره calcic ډول feldspar دی، او albite د کیمیاوي فورمول سره (NaAlSi3O8) د سوډیک ډول فیلډسپار دی او د کیمیاوي فورمول (KAlSi3O8) سره پوتاشیم فیلډسپر د پوټاشیک ډول فیلډسپار دی.
د پوتاشیم فېلډسپار پولیمورفونه عبارت دي له: سینیډین، اورتوکلیز، مایکروکلین او اډولریا. Anorthite او albite د پلیجیوکلیس معدنی جوړښت کې ځای په ځای کیدی شي او برخه واخلي، د سوډیم فیلډسپر (البائٹ) او پوتاشیم فیلډسپر تر منځ محدود ځای شتون لري، او د دې لړۍ فیلډسپارس د الکین فیلډسپار په نوم پېژندل کیږي.
غوښه خوړونکي
ځینې غوښه خوړونکي لکه لیوه او اسیایي وحشي سپي په ډلو کې ښکار کوي. په دې توګه، دوی کولی شي د لوی څارویو ښکار هم وکړي. غوښه خوړونکي لکه چیتا او جاګوار یوازې ښکار کوي.
امپيبول
د مونوکلينيک فيرومېنېسين امپيبولونو لړۍ
د کیمیاوي جوړښت له مخې، دا تقریبا د اورتورومبیک فیرومینسین امفیبولونو لړۍ ته ورته دی، چې په کرسټال جوړښت کې توپیر لري، د دې لړۍ مهم منرالونه عبارت دي له:
د مونوکلینیک فیرومینسین او کلسیم لرونکي امفیبولونو لړۍ
په دې لړۍ کې، د نورو لړۍ برعکس، کلسیم د دوی په جوړښت کې شامل دي او دوی د کلسیم فیرومینزین سیلیکیټ جوړوي. دا لړۍ د ډایبسایډ هینډنبرګیټ پیروکسینز په څیر ګڼل کیدی شي چې فیرومینسین او کلسایټ لري.
غوښه خوړونکي
د غوښې خوړلو کلمه اکثرا د هغو حیواناتو لپاره کارول کیږي چې د څلور لاسونو مختلف ډوله حیوانات (په ځانګړې توګه تی لرونکي حیوانات) تغذیه کوي او نور ډولونه یې د کب خوړلو او حشراتو خوړلو په نوم یادیږي.
فېلډسپار
د فېلډسپار ترکیب
د الکالي فیلډسپار لړۍ (NaAlSi3O8 تر KAlSi3O8) یوازې په لوړه تودوخه کې بشپړ جامد محلول ښیې. د بېلګې په توګه، د لوړې تودوخې سنایډین-البایټ لړۍ غړي په لوړه تودوخه کې باثباته دي، مګر په ټیټه تودوخه کې د ټیټ تودوخې البایټ او مایکروکلین دوه جلا پړاوونه ثبات لري. د KAlSi3O2 (microcline) او CaAl2Si2O8 (anorthite) ترمنځ یوازې خورا محدود حل شتون لري. په هرصورت، یو لازمي بشپړ جامد محلول د پلیجیوکلیس لړۍ کې په لوړه تودوخې کې شتون لري (NaAlSi3O8 څخه CaAl2Si2O8).
مایکروکلین پوټاشیم فیلډسپارس کیمیاوي فورمول KAlSi3O8 لري. مایکروکلین یو له مهمو اجزاوو څخه دی چې په ایګنیوس ډبرو کې لکه ګرانایټ او سینایټس چې ورو او په ژوره توګه یخ شوي دي. دا په ارکوز او کنګلومریټ کې د سیډیمینټري ډبرو او په ګینیسس کې میټامورفیک ډبرو کې موندل کیږي.
اورتوکلاز کیمیاوي فورمول KAlSi3O8 لري. دا په ګرانایټ، ګرانوډیرایټس او ساینایټس کې یو له اصلي عناصرو څخه دی چې په منځنۍ ژوره او نسبتا چټکۍ کې سړه کیږي. په ګرانایټس او سینایټس کې چې ډیر ورو یخ شوي، د پوتاشیم فیلډسپر مایکروکلین ځانګړتیا ده.
امپيبول
د مونوکلینیک فیرومینسین او کلسیم لرونکي امفیبولونو لړۍ
د ذکر شویو منرالونو isomorph لړۍ په لاندې ډول ده:
فېلډسپار
د فېلډسپار ترکیب
سانډاين کیمیاوي فورمول K,Na)AlSi3O8) لري. یو بشپړ لوړ تودوخې جامد محلول د لوړې تودوخې سنیدینو-البایټ تر مینځ شتون لري. دا د میتوکریسایټ په توګه په خارجي اورګاني ډبرو کې موندل کیږي لکه rhyolites او trachytes. Sanidine د هغو ډبرو ځانګړتیا ده چې د تودوخې په وخت کې یې لوړه تودوخه درلوده او په چټکۍ سره سړه کیږي. ډیری سینیډینونه پټ پریتایټس دي.
پلاجيوکلاز فېلډسپار په لوړه تودوخه کې، plagioclase feldspars د خالص البایټ (Ab)، NaAlSi3O8 څخه خالص anorthite (An)، CaAl2Si2O8 ته د بشپړ بنسټیز جامد محلول لړۍ جوړوي. د ډبرې جوړونکي منرالونو په توګه، پلیجیوکلیس فیلډسپارس په پراخه کچه ویشل شوي او د پوتاشیم فیلډسپارس په پرتله خورا زیات دي، او دوی په ایګنیوس او میټامورفیک ډبرو کې موندل کیږي او په سلیمینري ډبرو کې لږ موندل کیږي.
امپيبول
سوډیک امپیبولونه
د امپیبولونو دا لړۍ د دوی په ترکیب کې د درې اړخیز سوډیم او اوسپنې په درلودلو سره مشخص کیږي. ټول په مونوکلینیک جوړښت کې کرسټال شوي دي. په دې منرالونو کې د Na 3 O سلنه د 5 څخه تر 10 سلنې پورې ده. د دې لړۍ خورا مهم منرالونه عبارت دي له:
فېلډسپار
د فېلډسپار کارول
د الکلین فیلډسپارس ډیری صنعتي کارونې لري، مګر د پلیجیوکلیس صنعتي کارول لږ دي. Alkane feldspars د ګرانایټ، اپلایټ، اراسایټس او کوارټز فیلډسپار رګونو سره موندل کیږي. Alkane feldspars د مالګې په طریقه د پیګماتیټ څخه جلا کیږي. پداسې حال کې چې د دوی چمتو کول د ګرانایټ، اپلایټس او لیوکوګرانیت څخه د فلوټیشن میتود په واسطه ترسره کیږي. Micautourmaline د دوی ستونزمن منرالونو څخه دی.
امپيبول
د امپیبولونو تحلیل
دا منرالونه کیدای شي په کلورایټ ، بایوټایټ ، ایپیډوټ ، کلسایټ ، تالک ، او نورو کې تخریب شي. په کلورایټ، بایوټایټ او تالک کې د دوی تخریب په تدریجي ډول ترسره کیږي او ډیری وختونه د منرالونو په څنډو او خواوو کې واقع کیږي. په عموم کې، امفیبولونه د پیروکسین په پرتله وروسته د تخریب له امله اغیزمن کیږي ځکه چې دوی په ټیټه تودوخه کې رامینځته کیږي.
فېلډسپار
د فېلډسپار کارول
د ټيټ خټکي تودوخې (1150 درجې سانتي ګراد) له امله، سیډیک فیلډسپر د هر ډول جامو او شیشې په چمتو کولو کې کارول کیږي، پداسې حال کې چې پوتاشیم فیلډسپر د خټکي تودوخې شاوخوا 1250 درجې سره د خټکي مرستې په توګه کارول کیږي. د سیرامیک محصولات کارول کیږي. څرنګه چې د پوټاشیم فیلډسپر مصرف په لوړه کچه کې دی، نو اقتصادي ارزښت یې هم د سوډیم فیلډسپر په پرتله لوړ دی.
امپيبول
سرچینې
وېشنيزه:کيمياوي وېشنيزه:ډبرې وېشنيزه:کيمياوي مخل وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
فېلډسپار
د فېلډسپار کارول
د الکلي فیلډسپارس شاوخوا 65٪ د شیشې جوړولو صنعتونو کې کارول کیږي ، 30٪ په سیرامیک صنعت کې او نور 5٪ د ډکولو او نورو کارولو په توګه. د شیشې صنعت کې، فیلډسپر د شیشې لپاره اړین المونیم او سوډیم چمتو کولو لپاره کارول کیږي. الکلین فیلډسپر د هر ډول سیرامیک محصولاتو په جوړولو کې کارول کیږي.
نن ورځ، پوټاشیم فیلډسپر هم د کاغذ صنعت کې کارول کیږي.
سرچینې
وېشنيزه:ک وېشنيزه:منرالونه وېشنيزه:کانونه وېشنيزه:کان وېشنيزه:کانپېژندنه وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
کوارتز
کوارتز یوه ډبره ده چې د موس پیمانه د 7 سختۍ سره. کوارټز په مختلفو رنګونو او نومونو لیدل شوی، چې یو یې عقیق دی، چې په امبر، ژیړ، سپین، جگري، تور او شین رنګونو کې لیدل شوی دی.
د کوارټز په نورو ډولونو کې ګلابي کوارټز، اوپل او اګیټ شامل دي.
د کوارتز کلمه لفظي ریښه
د کوارټز کلمه د الماني کلمې "کوارز" څخه اخیستل شوې ده او دا کلمه شاید د سلاویک کلمې "سخت" (سخت) څخه اخيستل شوې وي.
Bluray ودانۍ
کوارټز د هیکساگونل کرسټال سیسټم پورې اړه لري.
دا د سیلیکا ( سیلیکون آکسایډ) یو له پولیمورفونو څخه دی چې د رومبیک کرسټال جوړښت سره. ګرمې اوبه چې د SiO2 محلولونه لري په درزونو او بندونو کې سړه کوي او په دې ځایونو کې د SiO2 باران د کوارټز کرسټالونه رامینځته کوي. ټورمالین کوارټز د کوارټز یو له ډولونو څخه دی چې په خپل هیکساگونل کرسټال کې د ټرملین سټینډونه لري. هغه محلولونه چې SiO 2 لري کولی شي د ډبرو په مرکزي فشر کې تیر شي، کوم چې جيولوجېستان د کوارټز جیوډونه بولي.
فزیکي خواص یا ځانگړتیاوې
د کوارتز شیشې نلونه
کثافت: 2200 kg/m3
سختي: 7 موسه
فشاري ځواک: 160000psi
د پویسون تناسب : 0.17
کوارټز د هوا ښه کولو سره مقاومت کوي او د 1670 درجې سانتي ګراد په نږدې تودوخې کې خول کیږي.
شيشه يي کوارتز
د کوارټز شیشې معمولا په لابراتوار او څیړنو کې کارول کیږي. د کوارټز شیشې اجزا بروزیلیکیټ دي. د کوارټز شیشې د ځانګړتیاوو په منځ کې، لاندې یادونه کیدی شي: د تودوخې لوړتیا، لوړ سختۍ او مقاومت، د تودوخې لوړ مقاومت، کیمیاوي پاکوالی، د مناسب حرارتي توسع کولو کوفینټ، برېښنایي موصليت ، د زنګ په وړاندې لوړ مقاومت، پراخه نظری لیږد، یو له خورا مهم او. د لینزونو او نظری شیانو په جوړولو کې ترټولو کارول شوي عناصر او ...
فزیکي خواص یا ځانگړتیاوې
کوارټز په حقیقت کې د بروسیلیکیټ بل ډول دی چې په طبیعت کې په پراخه کچه موندل کیږي. سلیکیټونه د ځمکې د ټولیز 1.3٪ جوړوي. دا مواد د فزیکي ملکیتونو له مخې خورا باثباته دي او په مختلفو مرحلو کې کارول کیږي. د کوارټز شیشې فزیکي ملکیتونو سیټ څخه ، لاندې یادونه کیدی شي.
ملیاردونه خلک هره ورځ کوارټز کاروي، مګر لږ شمیر یې د دې په اړه پوهیږي؛ ځکه چې کوچني کوارټز کرسټالونه چې دوی یې کاروي د دوی په لاس او دیوال ساعتونو کې پټ دي.
مګر دا سپین یا روښانه کرسټال په ټوله نړۍ کې موندل شوي د وخت اندازه کولو سره څه تړاو لري؟
ځینې توکي، لکه ځینې سیرامیکونه او کوارټز کرسټال، کولی شي بریښنا تولید کړي کله چې د میخانیکي فشار سره مخ شي. د میخانیکي فشار او بریښنا یو بل ته د بدلولو وړتیا د " پیزو الیکٹرک ملکیت" په نوم یادیږي. د کوارټز کرسټالونه چې دا ملکیت لري، د بریښنا د یو ټاکلي ولتاژ سره، تل د یوې ټاکلې فریکونسۍ سره حرکت کوي؛ نو دا کرسټالونه د فریکونسۍ دقیق اندازه ساتي، کوم چې د ساعت حرکت تنظیم کولو کې مرسته کوي او د هغې دقت ډیریږي.
لومړی کوارټز ساعت، چې د کوارټز کرسټال په واسطه کار کوي کله چې د بریښنا ولتاژ پلي کیږي، په 1929 کې جوړ شوی. د کوارټز ساعت دومره دقیق دی چې دا په هرو لسو کلونو کې د یوې ثانیې تېروتنه کوي.
کوارټز په راډیوګانو، مایکرو پروسیسرونو، او ډیری نورو صنعتي وسایلو کې هم کارول کیږي.
دا د ډیزاین او کور ډیزاین صنعتونو، شرکتونو او دفترونو کې هم کارول کیږي.
سرچینې
وېشنيزه:سليکيات وېشنيزه:منرالونه وېشنيزه:ښيښه وېشنيزه:شيشه وېشنيزه:مرغلره وېشنيزه:قيمتي کاڼي وېشنيزه:ډبرې وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
انساني جغرافيه
انساني جغرافيه يا بشري جغرافيه د جغرافيې هغه څانګه ده، کومه چې له سيمو او په ټولو سيمو کې د انسانانو د اړيکو په مطالعه کولو سره، له ټولنو، کلتورونو، اقتصادونو او ټولنې سره د انسانانو د تعاملاتو او اړيکو سره تړلې او له دې سره سروکار لري. انساني جغرافيه د څرنګوالي او څومره والي د څېړنې له طريقو څخه په ګټې اخيستنې سره د انسانانو ټولنيز تعاملات، له ټولنو سره د دوی تعاملات او د دوی د سيمه ييز يو له بل سره تړاو شننه کوي.
تاريخ
تر اتلسمې پېړۍ پورې په رسمي ډول جغرافيه د يوې علمي څانګې په توګه نه وه منل شوې، که څه هم ډېرو پوهانو جغرافيايي پوهه تر اوږدې مودې پورې په ځانګړي ډول د نقشې جوړولو له لارې پيل کړې وه.
په ۱۸۳۰ز کال کې شاهي جغرافيايي ټولنه جوړه شوې وه، که څه هم برتانيې تر ۱۹۱۷ز کال پورې په دې کې د جغرافيې خپله لومړۍ بشپړه څوکۍ نه وه تر لاسه کړې. د انګلستان په جغرافيايي علم کې سر راپورته کونکي لومړي حقيقي جغرافيايي مفکر «بالفورډ جان میکنډر» و، څوک چې په ۱۸۸۷ز کال کې د اکسفرډ په پوهنتون کې لوستونکی ټاکل شوی و.
په متحده ايالتو کې په ۱۸۸۸ز کال کې د ملي جغرافيايي ټولنې بنسټ اېښودل شوی او د ملي جغرافيايي مجلې خپرول يې پيل کړي و، کومه چې د جغرافيايي معلوماتو يو ډېر ستر منل شوی اثر وګرځېد او تر اوسه جريان لري. دې ټولنې د اوږدې مودې لپاره په جغرافيايي موضوعاتو د جغرافيايي څېړنو او ښوونو ملاتړ کړی دی.
په ۱۹۰۴ز کال کې د امريکايي جغرافيه پوهانو د ټولنې بنسټ اېښودل شوی او په ۲۰۱۶ز کال کې د جغرافيه پوهانو د امریکايي ټولنې نوم ورکړل شوی و، څو د دې د غړيتوب مخ پر وده نړيوال کردار په ښه طريقې سره څرګند کړای شي.
د ځمکې د طبيعي ځانګړتياوو د بيانولو او نظريې جوړولو سربېره د نورو موخو لپاره استعمالېدونکو جغرافيايي طريقو په لومړيو بېلګو کې يوه هم د «جان سنو» د ۱۸۵۴ز کال د «براډ سټريټ» د نس ناستي وبا نقشه ده. که څه هم «سنو» په اصل کې يو ډاکټر و او د جغرافيه پوه پر ځای د وبايي ناروغيو مخکښ و، خو شونې ده چې د هغه نقشه د روغتيا د جغرافيې د لومړيو بېلګو څخه يوه وي.
د طبيعي او انساني جغرافيو د فرعي څانګو په منځ کې اوسنی تر ډېره بريده روښانه توپير په وروستي تاريخ کې منځ ته راغلی دی. د جغرافيې د فزيکي او بشري خصوصٍاتو دواړو تر منځ دا اړيکه د چاپېريالي حتميت په نظريه کې تر ټولو زياته روښانه ده، کومه چې په نولسمه پېړۍ کې «کارل رايټر» او نورو مشهوره کړې وه او د اوس مهال د تکاملي جغرافيې له ډګر سره نږدې اړيکې لري. چاپېريالي حتميت هغه نظريه ده چې وايي د خلکو بدني، ذهني او اخلاقي عادتونه نېغ په نېغه د هغې د طبيعي چاپېريال له اغېز څخه منځ ته راځي. په هر حال، د نولسمې پېړۍ تر نيمايي پورې چاپېريالي حتميت له دې امله تر بريدونو لاندې و چې د نوي ساينس سره اړوندې علمي طريقې له سخت کمښت سره مخ دی، وروسته توکم پالنې او امپرياليزم ته د جواز ورکولو د يوې وسلې په توګه کار ځينې واخيستل شو.
د انساني او فزيکي اړخونو په اړوند يو شان اندېښنه د نولسمې پېړۍ په وروستيو او د شلمې پېړۍ په لومړۍ نيمايي کې راڅرګنده شوه چې تمرکز يې په سيمه ييزه جغرافيه و. د سيمه ييزوالي په نوم پېژندل کېدونکې سيمه ييزې جغرافيې موخه په سيمو کې د ځايونو څرګندول او بيا د انساني او فزيکي دواړو اړخونو په مټ د هرې سيمې د ځانګړو ځانګړتياوو پېژندل او بيانول وو. د امکان پالنې او کلتوري چاپېريال پېژندنې په اړيکو سره، په ټولنه او کلتور د چاپېريال د هماغو اغېزو تر يو بريده یو شان تصورات د چاپېريالي حتميت سره په خپل ځای پاتې دي.
خو تر ۱۹۶۰ز لسيزې پورې، مقداري اوښتون په سیمه ييزه جغرافيه سختې نيوکې وکړې. د دې څانګې له حده زيات توصيفي څرنګوالي کې د علمي سختوالي د کمۍ له امله او د جغرافيې د خپلو فرعي څانګو چې هغه طبيعي او انساني جغرافيه ده او د ځمک پېژندنې څخه د دې د پرله پسې جلا والي په سبب، د شلمې پېړۍ په منځ کې جغرافيه پوهانو د شمېريزو او رياضياتي نمونو په پلي کولو پيل وکړ، څو سيمه ييزې ستونزې حل کړي. د مقداري اوښتون په اوږدو کې ډېری پرمختګ اوسمهال د جغرافيايي معلوماتو د سيستم په استعمال کې ډېر روښانه دی؛ د شمېرو، سيمه ييزو نمونه جوړولو او مثبتو ليدلرو استعمال د انساني جغرافيې په ډېرو څانګو کې اوس هم له اهميت څخه برخمن دي. د دې پړاو تر ټورو مشهور جغرافیه پوهان «فريډ کی. شيفر، والډو ټوبلر، وليام ګيريسن، پيټر هيګيټ، رچارډ جی. چورلي، وليام بنج» او «ټورسټن هيګر سټرينډ» دي.
د ۱۹۷۰ز لسيزې راهيسې، د مثبت پالنې اړوند ډيری نيوکې د رامنځ ته شوې جغرافيې اړوندې دي. د انتقادي جغرافيې اصطلاح په توګه پېژندل کېدونکي، دې نيوکو په دې علمي څانګه کې د بدلون د يوې بلې مهمې نقطې اشاره ورکړې ده. سلوکي جغرافیه په دې د پوهېدلو د يوې وسلې په توګه راڅرګنده شوې چې  خلکو څه ډول فضا او ځايونه پېژندلي دي او بيا يې موقعيتي پرېکړې کړي دي. په ۱۹۷۰ او ۱۹۸۰ز لسيزو کې ډېره اغېزناک بنسټيزه جغرافيه منځ ته راغله. دا پر مارکسي اند او تګلارو زيات تمرکز لري او د «ډيويډ هاروي» او «ريچارډ پيټ» په څېر جغرافیه پوهانو سره تړلی اند دی. بنسټيز جغرافيه پوهان د مقداري طريقو په نوم پېژندل کېدونکو ستونزو په اړه د معنا لرونکو خبرو کولو هڅه کوي، د وضاحت پر ځای تشریحات وړاندې کوي، بديلونه او حل لارې وړاندې کوي او د مثبت پالو سره د اړيکو نه درلودلو څخه د کار اخيستلو پر ځای، له سياسي اړخه هم ښکېل دي. (مقداري اوښتون سره د اړيکې نه درلودل او افاقيت، خپله بسنټيزو جغرافيه پوهانو د پانګې د وسيلې په توګه تر نيوکو لاندې نيولي دي). بنسټيزه جغرافيه او له مارکسيزم سره اړيکې او له دې سره تړلې تيوريانې د عصري انساني جغرافيې يوه مهمه برخه ګرځېدلې ده (انټي پوډ وګورئ). انتقادي جغرافيې د « Yi-Fu Tuan» د اثارو په مټ د بشرپالې جغرافيې پېژندنه هم ولېدله، کوم چې په طريقه کې ډېر زيات مقداري ليدلوری مخ پر وړاندې بوت.
د انتقادي جغرافيې تر مخې شويو بدلونونو د ښځمنپالنې د جغرافيې، نوې کلتوري جغرافيې، د مېشتېدو جغرافیې، شيطاني جغرافيې په څېر څانګو کې عصري ليدلوری او له عصري وروسته او جوړښتي کېدو وروسته تيوريانو او فلسفو سره مشغوليت منځ ته راوړی دی.
ډګرونه (د مطالعې ساحې)
په انساني جغرافيه کې د مطالعې بنسټيزې څانګې د دې بنسټيزو څانګو په شا اوخوا کې تمرکز لري:
کلتورونه
کلتوري جغرافیه د کلتوري توليداتو او اوصولو مطالعه ده – په خالي سيمو او ځايونو کې د دوی بدلون، تر څنګ يې د دوی اړيکې. دا د ژبې، مذهب، اقتصاد، حکومت او نورو کلتوري ښکارندو د بدلون يا له يو ځای څخه بل ځای کې د ثابت پاتې کېدو د طريقو څرګندونو او شننو ته پاملرنه کوي او دا تشریح کوي چې انسانان څه ډول په سيمه ييزه کچه کار کوي.
پرمختګ
پرمختګيزه جغرافیه د ځمکې د جغرافيې مطالعه ده، به کومه کې چې د دې جغرافيې د انساني اوسېدونکو د ژوند معيار او د ژند څرنګوالي ته اشاره کوي، په ټوله ځمکه کې د اقتصادي فعاليتونو د ځای، وېش او په سيمه کچه د تنظيم څېړنه کوي. د کومې موضوع څېړنه چې شوې، هغه د څېړونکي د کارلارې د ليدلوري تر اغېز لاندې ده.
اقتصاديات
اقتصادي جغرافيه د انساني اقتصادي نظام، دولتونو او نورو عواملو او بايوفيزيکي چاپېريال تر منځ اړيکې تر ازموينې لاندې نيسي.
روغتيا
طبي يا د روغتيا جغرافيه د روغتيا، ناروغۍ او روغتيايي پاملرنې د مطالعې لپاره جغرافيايي معلومات، ليدلوري او طريقو پلي کول دي. د روغتيا جغرافيه د خلکو او چاپېريال تر منځ د سيمه ييزو اړيکو او نمونو اړوند ده. دا د انساني جغرافيې يا فرعي څانګه ده، په دې اړوند څېړنه کوي چې ناروغۍ څه ډول او ولې خپرېږي او مهار کېږي.
میتودیزم
میتودیزم یا هم روش پالنه چې د میتودیست غورځنګ په نامه هم یادیږي، د پروتستاني مسیحیت د تاریخي فرقو یوه ډله ده، چې د عقیدې، باور او عمل ریښه یې د جان ویسلي له عقایدو، باورونو او ژوند نه سرچینه اخلي. جورج وایتفلد او د جان چارلز وسلي ورور هم د دې غورځنګ د مهمو لومړنیو رهبرانو له ډلې نه وو. هغوئ له دې امله چې «د یوې منظمې طریقې په رامنځته کولو سره یې خپله عیسوي عقیده ترسره کړه» میتودیست ونومول شوو. میتودیزم د یو رغوونکي او احیاګر غورځنګ په توګه په اتلسمې پېړۍ کې یې د انګلستان له کلیسا نه سرچینه واخیسته او د ویسلي له مړینې وروسته په جلا ډلې او فرقې بدل شو. دا غورځنګ د بریټانیې، متحده ایالتونو په ټولې سترواکۍ کې او تر هغې ورهاخوا د ژور او شدید تبلیغي کار له امله وده وکړه او نن ورځ ټوله نړۍ کې شاوخوا ۸۰ میلیونه پلویان لري.
د ویسلي الهیات او عقاید، چې د میتودیست اړوندو کلیساوو له خوا یې ملاتړ کېږي، د ایمان او عقیدې په تقدس او د یو مسیحي په شخصیت باندې د ایمان په بدلېدونکو اغېزو باندې ټینګار او تمرکز کوي. بېلابېلې لارښوونې لکه نوی زېږون، ډاډمنتیا، د ریښتینولۍ حق، د بشپړ تقدس او سپېڅلتیا امکان او د تقوا اړوند کارونه په کې شامل دي. سپېڅلی کتاب د یوې اصلي مرجع په توګه په پام کې نیول کېږي؛ خو میتودیستان د تاریخي عقایدو او باورونو ترڅنګ عیسوي دود او دستور ته هم کتنه کوي. ډېری میتودیستان داسې لارښوونې کوي چې حضرت عیسی مسیح د خدای زوی، د ټول بشریت لپاره مړ شو او د ژغورنې لار یې د ټولو لپاره د لاسرسي وړ ده. دا یوه ارمیني لارښوونه ده، چې د کالوینستي باور پر خلاف چې خدای تعالی د یوې ډلې د خلکو ژغورنه له مخکې ټاکلې ده. همداراز وایتفلد او د غورځنګ څو تنه نور لومړني مشران کالوینیستي میتودیستان بلل کېږي او د کالوینستي مقام درلودونکي دي.
میتودیزم د مسیحیت د تبلیغ سربېره، د رحمت او مهربانۍ عملي کولو له لارې په خیریه کارونو، د ناروغانو، بېوزلو او ناچارو په ملاتړ هم ټینګار کوي. دا ارمانونه چې په ټولیز ډول د ټولنیز انجیل په توګه پېژندل کېږي، د روغتونونو، یتیم خونو، مرستونونو او ښوونځیو په تأسیس او جوړولو سره د انجیل په خپرولو او ټولو خلکو ته د خدمت کولو په موخه د عیسی مسیح د فرمان د ملاتړ لپاره عملي کېږي.
دا خوځښت د عبادت بېلابېل ډولونه لري، چې مذهبي دودونه یې له لوړې کلیسا نه تر ټیټې کلیسا پورې، همداشان د بېلابېلو خیمو او د اردو یا کیمپونو په غونډو کې چې د کال په ځانګړو وختونو کې برابرېږي، ترسره کېږي. داسې یو شمېر ډلې او ګروپونه چې د بریټانیا له میتودیستي دود او دستور نه سرچینه اخلي عموماً په کمه کچه تشریفاتي دي، حال دا چې امریکایي میتودیزم په تېره بیا د میتودیست متحده کلیسا یې تر ډېره ملاتړ کوي. میتودیزم د خپل بډایه میوزیکي دود پر بنسټ پیژندل شوی او چارلز ویسلي د میتودیزم د ډېریو سرودونو د لیکلو په برخه کې اصلي رول لوبولی دی.
لومړني میتودیستان د اشرافو په ګډون د ټولنې له ټولو برخو ټاکل کېدل؛ خو میتودیستي مبلغینو دا پیام هغو کاریګرانو او مجرمینو ته، چې په هغه وخت کې دې ته لېوال وو چې له سازماني یا تنظیم شوي مذهب نه بهر پاتې شي، ورساوه. په بریټانیا کې د میتودیست کلیسا د (۱۷۶۰ – ۱۸۲۰) ز کلونو په لومړیو لسیزو کې د مخ پر ودې کاریګرې طبقې باندې ډېر اغېز درلود. د امریکې په متحده ایالتونو کې دا دین ډېری د غلامانو په دین بدل شو، چې وروسته یې بیا د میتودیست په دود او دستور کې د تورپوستو کلیساوې جوړې شوې. میتودیستان له تاریخي پلوه له نړۍ سره د سازښت او انطباق د نه لرلو د عقیدې پر بنسټ ډېر مشهور او پېژندل شوي دي، چې له تیتوتالیزم، د قمار منع کول، د ټولګي په جلسو کې د منظم حضور او د جمعې ورځې د روژې نیولو مراعت کولو اړوندو دودیزو ستندردونو په بڼه راڅرګند شوي دي.