هارډوير
سافټ وائير Software د کمپيوټر هغه برخه ده چې فزيکى ساختمان نه لري او هغه لمس کيدلى نه شي ، رانيول کيدلى نه شي. بلکې يو پروګرام وي چې د کمپيوټر هارډواير په کار آچوي لکه د انسان په بدن کې روح سره ددې چې روح لمس کيدلى نه شي خود انسان د بدن هغه برخه ده چې له دې څخه پرته انسان ژوندي نشى پاتې کيدلى. داسې دکمپيوټر سافټ واير هم يو پروګرام وي چې د هغې په مرسته د کمپيوټر پرزي د کار کولو لپاره اماده کيدلى شي. هغه کسان چې دا پروګرامونه جوړوي هغوى ته د Programmer او کله کله ورته د Software Enginner لفظ کارول کيږي او دې کارته (SE) وايي. د اول ځل لپاره د پروګرام جوړونې لپاره دا اصطلاح په ١٩٥٠ لسيزه کې وکارول شوه خو هغه وخت ډيره مشهوره شوه چې کله په ١٩٦٨ ميلادي کال کې د NATO Software Enginner Conference ١٩٦٨ په نوم د Germany په Garmisch کې يو کانفرانس جوړ شو او هلته دا اصطلاح استعمال شوه. په هر صورت هغه کسان چې دا کار کوي دوي د کمپيوټر په پوهه کې هغه پر مخ تللي خلک وي چې په دې پوهيږي چې په کمپيوټر کې يو پروګرام څنګه کار کوي او کمپيوټر له پروګرام نه څنګه هدايت اخلي. پروګرام جوړونکي يا په بله اصطلاح د سافټ واير انجنيران پروګرام د بل داسې پروګرام له لارې نه جوړوي چې هغه پروګرام ددې لپاره جوړ شوى وي چې په دې کار بل پروګرام جوړ کړل شي. او په بله اصطلاح کې هغه پروګرامونه ته د Programming Language (پروګرام ژبه ) لفظ کارول کيږى. 4 GL : لاندي لاري د څلورمې توليد شوي ژبې : يو يي هم High Level Languages لکه Basic، Cobol او Fortron Algorithm : يو ښه تعريف شوي سټ د مقداراتو د پروسس د مشکلاتو د حل لپاره په يوه معينه مرحله کې. App Lication Development System : د کمپيوټر د پروګرامونو سستم دى چې عامل دکمک کونکى پروګرامر په پرمخ تللې APP پروګرام کې برابر وي. Application Software : د کمپيوټر هغه پروګرام دى چې د کمپيوټر سستم امر کوي چې معين معلومات او فعاليتونه اجرا کړي او يو لازم حل د تجارتي او نورو پروګرامونو د استعمال لپاره برابر کړي. Assembler : يو ژباړل کونکى پروګرام دى چې د ژبو د بدلولو لپاره استعماليږي او هدايت ورکوي. Assembly Language : دا د سمبلونونه استفاده کوي چې د يو عملياتي Code موقيعت وښي او دې ته يو سمبوليک ژبه هم ويل کيږي. Basic Control Structurae : دلته ددې کنټرولونکي اساسي ساختمانونه دي چې د Coding لپاره ورڅخه استفاده کيږي دادي Sequence (سلسله ) Selection او Repetiton. Compiler : يو ژباړونکې پروګرام دى چې بدلوونکى ديوې ژبې هدايت کونکى دى په مجموعى تو ګه. Debugging : د پروګرام د صحيح کولو امتحان کولو او چک کولو لپاره استعماليږى. Instruction : د هداياتو يو ګروپ چې د کمپيوټر د اوامرو لپاره چې يوه مشخصه وظيفه اجرا کړى. Logical Error : د پروګرامنګ اشتباه ګانې يا غلطيانې چې منځ ته راځې ديو منطقې ساختمان د پروګرام د اشتباګانو په خاطر راځې. Object Program : د پروګرام منبع د ژباړونکې Version په يو معادل ماشين کې. Operating System : د پروګرام يو پوره سستم چې د C.P.U د عملياتو نه تفاوت وکړي. او I/O کنټرول کړي او د يو حقيقي پروسس حمايه کوونکي وي د پروګرام د User لپاره. Problem oriented Language Special : د يو خاص مقصد لپاره هغه ژبه چې د مشخص مشکلاتو د حل لپاره جوړه شوي ده. Program Loop : د کمپيوټر د هداياتو سلسله په پروګرام کې چې اجرا شوي تکرارً تر هغه چې په اخري شرط باندې ښودل شوي نه وي. Programmer : هغه شخص ته وائي چې د کمپيوټر پروګرامونه ډيزائين کوي او جوړوي. System Software : د کمپيوټر عملياتي سيستم کنټرول او حمايه کوي. لکه : عملياتي سيستم ، او د ژبو ژباړونکي. Word Processing Packages : هغه پروګرام دى چې په اتومات ډول يې جوړوي تصحيح کوي او پرنټ کوي يې لکه د اسنادو پرنټ ، خطونو او راپورونو پرنټ کول.