cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سيسرو
لیکونه
د هغه د لیکونو سربیره، د هغه شعرونه د هغه د کلمو د مهارت او د هغوی د هنري کارونې یوه بیلګه ده.
حوالې
<div style="text-align: left; direction: ltr; margin-left: ۱em;">
بهرنۍ لینک
وېشنيزه:د روم امپراطوری وېشنيزه:فلسفي وییپانگه وېشنيزه:فلسفي ویي وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه وېشنيزه:فلسفي ويپانگه وېشنيزه:فلسفي ويوکي وېشنيزه:فلسفي مفسرین وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس وېشنيزه:فلسفي شکاکیت وېشنيزه:فلسفي اندونه وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:Pages with unreviewed translations {| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left"
طبیعي او اقلیمي شرایط
لیکوال: شهید علامه مرتضی مطهری
ژباړه: استاد اجرالدین اقبال
= طبیعي او اقلیمي شرایط = د ژوندیو موجوداتو تکامل په اصل کې له طبیعت، بهرني محیط او دننني غرایزو څخه د آزادۍ په لوري دی. اولیه انسان،چې ددې تکاملې لیکې په پای کې ولاړ و، د طبیعت له اسارت څخه تر ټولو آزاد موجود و؛خو دا آزادي څه مطلق څیز نه و؛ بلکې  په نسبي ډول تر انسان مخکې په موجوداتو کې هم و. لومړني انسانان‏‏هم د غریزي او طبیعي محرکاتو تر اغېز لاندې وه او په تدریج سره،چې شعور او ارادي قوې پکې وده وموندله؛نو د طبیعت له تعلق او اسارت څخه لا پسې آزاد شول.
په انساني جامعه کې هم د تکوین او تکامل په لومړنیو مرحلو کې یو له بل سره د افرادو تړنې له دننني غرایزو او یا هم طبیعي او محیطي لاملونو ځنې راولاړې شوې وې. په لومړنیو ټولنو کې اقلیمي او طبیعي عناصر او بیا عاطفي، کورني او قبیلوي عناصر د جمعي وجدان په جوړښت کې اساسي لامل و؛خو په رسېدلې ټولنه کې نور عناصر دي،چې پر وجداني او اجمتاعي اړیکو اغېزمنېږي او طبیعي او اقلیمي عناصر کمه رنګه کېږي. نن په معلومو سیمو او یو شان اقلیمي او طبیعي شرایطو کې ډېری داسې هېوادونه او ملتونه شته،چې نه یوازې یو له بل سره یو ملیت نه جوړوي؛بلکې خورا اختلافات او تضادونه هم لري.په هندوستان کې د هند ملیت له مسلمان ملیت سره وګورﺉ،چې په یو شان اقلیمي او طبیعي شرايطو کې اوسېږي؛خو کله هم هغه جمعي تړنه نه لري،چې یو ملیت یې باید ولري. یا د انګلیسي او ایرلندي ملت وینو،چې د تاریخي، نژادي او ژبني سابقې په درلودلو بیا هم پکې د یو ملیت سازنده تفاهم او توافق نشته.
پر عکس په دې ورځو کې په درېمه نړۍ کې ډېری داسې هېوادونه وینو،چې زرونه کیلومټره یو له بل سره فاصله لري او طبیعي، اقلیمي او حتی د ژبني، نژادي او تاریخي توپیرونه په درلودلو سره  بیا هم یو له بل سره ژورې اړیکې لري. لکه الجزایر یې، چې له کوبا او ویتنام یې له فلسطین سره لري.
پورتني ټول لاملونه،چې غربي لیکوالان یې د ملیت د سټې او بنسټ تر عنوان لاندې یادوي؛نو دا ټول عناصر او لومړنۍ نښې د موجوده ملتونو د تعریف او بېلوالي ته پکار وړل کېدای شي لکه څرنګه ،چې د طبیعت یو سل او څو عناصر هم هر یو یې پر ځانګړي فزیکي او کیمیايي ځانګړنو پېژندل کېدای شي. خو دا ځانګړنې،چې په لومړنۍ مشاهده، برخورد، چلن،لید او لومړنۍ سطحي پوهه کې لاس ته راځي، د اشیاوو د پټ واقعیت څراغ نشي کېدای؛بلکې د ژورې څېړنې او د لید او پوهې د پراختیا له امله تر ظاهري اختلاف لاندې یې د اتم دنننۍ او تر هستې لاندې نړۍ رابرسېرېږي. جوتېږي،چې دا ګڼ عناصر د هستې دننه د واقیعت او د الکترونونو د شمېر نمودونه او جلوې دي او یوازې په اتم کې دننه کمیت یې د بېلابېلو عناصرو د راښکاره کېدو لامل ګرځي. په همدې ترتیب تر دې لاملونو او عناصرو لاندې باید د ملیت په سازنده تعریف او تشخیص پسې وګرځو،چې ځینو ته یې پورته اشاره هم وشوه او باید په اساسي او دنننیو لاملونو پسې وګرځو،چې د جمعي وجدان واقعي جوړونکی  وي یا هم ورته نږدې وي.
تل اساسي تره او مخفي تره لامل د خلکو په وجدانونو کې د راښکاره کېدو او ژوندي کېدو په لوري ځي او د ژوند لامل ګرځي او د هغې خارجي تظاهر کله د جامو او ژبې او کله هم د معلومو ملي دودونو تر پوښښ لاندې راښکاره کېږي.
د حقیقت له څېړنې څخه هدف دا دی،چې له دې تجلیاتو، ظهور او خارجي نمودونو څخه د حوادثو او اشیاوو د واقع مکنون پر لوري هدایت شو.
افریقايي لیکوال او جامعه شناس " فرانتس فانون" په افریقايي ملتونو کې د ملي شعور د راویښونې په اړه په زړه پورې رواني او جامعه شناسي څېړنې کړي دي او همدې نتیجې ته رسي،چې د تاریخ، ژبې، دودونو او ګډ اقلیمي شرایطو لاملونه د ملي شعور په راویښونه کې دایمي نه؛بلکې شېبه یې رول لري.د ساري په ډول هغه هېوادونو ته اشاره کوي ،چې د استقلال او آزادۍ لپاره له استعمار سره په مبارزه بوخت دي،چې په دې هېوادونو کې د انسان اصلي او اساسي ارمانونه د ګډې ژبې، تاریخ او دودونو په لاملونو کې پلي کېږي؛خو دې اهدافو ته په رسېدو ؛یعنې د  استقلال په سهار کې دوه والی او شخړه بېرته راښکاره کېږي. د ملت اغنیاوو،چې تر بېګاه پورې یې د استقلال لپاره خپل ځانونه قرباني کول؛نو تر استقلال وروسته دهغوی لار د فقیرانو له طبقې څخه بېلېږي. یو یې د خپل سیاسي او اقتصادي مقام د ټینګښت لپاره هلې ځلې کوي او بل  د خپل حق راوړنې ته مبارزه کوي او په پای کې نوې مبارزه او بېلتون رامنځ ته کېږي او په دې ډول همدا ملت په دوو طبقو ویشل کېږي،چې متضاد ارمانونه لري، په داسې حال کې ،چې ددې طبقو افراد یوه ژبه او یو لړ دودونه، فرهنګ او تاریخ لري. په دې اړه په موجوده ملتونو کې دنننه د مذهبي او طبقاتي مبارزو خورا شواهد لرو،چې دا ټول ښيي،چې ژبه، تاریخ، دودونه او فرهنګ تلپاتې اصالت نه لري.
کومه سیاسي خپلواکي،چې پلي شوې؛نو دا ملتونو جمعي وجدان او مشترک ارمان و او دی. د نړیوال استعمارد موجودیت له امله یې نن لږترلږه د درېمې نړۍ هېوادونو ته خپله مانا له لاسه ورکړې ده. هغه هېوادونه،چې نوې خپلواکې یې لاس ته راوړې یا یې پخوا لاس ته راوړې؛نو سیاسي سازمانونه او حتی د ټولنې واکمن سازمان د خودۍ په جامه کې د پردیو استازې دی او د پردیو د ګټو خوندي کوونکی دی او دا استازي د خپلواکۍ او ملي حکومت په وسله سنبال شوی دی؛ خو همدا واکمنه ډله او سیاسي سازمانونه خپله د همدې هېواد دي او له همدې خلکو سره یې ژبه یو شان ده او ورسره ګډه تاریخي او د دودونو  سابقه لري.
د نړۍ په پرمختللیو او ځواکمنو هېوادونو کې هم نن سیاسي خپلواکۍ او جغرافیايي پولو خپل لومړنی مفهوم له لاسه ورکړی دی او د سیمه ایزو مرزبندیو په بڼه راښکاره شوی دی. دا موضوع ددې ښکارندوی ده،چې دې هېوادونو ته د نویو ګټو په خاطر ژبني، دودیز، فرهنګي او اجتماعي سابقې ناڅیزه شوي او دا یووالي په اقتصادي، اجتماعي او فرهنګي برخو کې په نوی بڼه راښکاره شوی دی. د فرهنګ او اقتصاد له کبله غرب نن یو موټی د درېمې پر وړاندې ودرېدلې ده؛نو لږ تر لږه یې د مشترکو سیمه ایزو اقتصادو ګټو په خاطر یې هم ملي رنګونه او نشنلیستي تضادونه شاته اچولي دي. د درېمې نړۍ په هېوادونو کې هم (، چې لږ پرمختګ یې کړی یا د پرمختګ په حال کې دي) یو خوا اقتصادي حاکمه طبقه او اقتصادي سر رشته د سترو هېوادونو د اقتصادي قدرتونو تر ولکې او حکم لاندې ده او بلخوا یې فرهنګي مشري هم هغه روشنفکران کوي،چې د لویديځ د فرهنګ تر اغېز لاندې دي او په همدوی پسې روان دي.
هدفمنده ټولنه
هدفمنده ټولنه داسې داوطلبانه مسکوني ټولنې ته ویل کېږي چې له پیله په داسې ډول طراحي یا ډیزاین شوې وي چې د ټولنیز انسجام او ډله‌ييز کار کچه په کې لوړه وي. د هدفمندې ټولنې غړي معمولاً یو ګډ ټولنیز، سیاسي، مذهبي یا معنوي لیدلوری لري، تر ډېره د ژوند د یوې بدیلې بڼې پیروي کوي او معمولاً یې شتمنۍ او مسؤولیتونه سره مشترک وي. هدفمنده ټولنه یوه ټولیزه یا ټولنیزه تجربه ګڼلی شو. د ګڼو هدفمندو ټولنو په ډله کې مشترکې یا ګډې کورنۍ، مشترکې ټولنې، ګډ ژوندونه، کلي، خانقاوې، کیبوتسیمونه، هوټریټونه، اشرمونه او ټولنیزه هستوګنه شاملېږي.
تاریخچه
اشرمونه احتمالاً لومړنۍ هدفمندې ټولنې دي چې تر میلاد شاوخوا ۱۵۰۰ کاله مخکې رامنځته شوې دي، په داسې حال کې چې بودایي خانقاوې تر میلاد شاوخوا ۵۰۰ کاله مخکې رامنځته شوې. فیثاغورث تر میلاد مخکې په شاوخوا ۵۲۵ کال کې د ایټالیا په سوېل کې د روښان‌فکرۍ یو کمیون یا مشترکه ټولنه جوړه کړه. په اروپا، شمالي او سوېلي امریکا، استرالیا او نیوزلنډ کې د اټوپيانېزم یا ایډیالي ښارونو د جوړولو د فکري تحریک په دلیل سلګونه مدرنې هدفمندې ټولنې جوړې شوې. هدفمندې ټولنې د ژوند لپاره د ښې او پایدارې نړۍ د جوړولو لپاره اوټوپيايي جاه‌طلبي څرګندوي. له دې سره سره، د هدفمندې ټولنې د مترادفې کلمې په توګه د اوټوپيايي ټولنې اصطلاح له حقارت یا سپکاوي ډکه ګڼل کېږي او ډېری هدفمندې ټولنې ځانونه اوټوپیاوې یا ایډیالي ښارونه نه بولي. همدا راز د کمیون یا مشترکې ټولنې بدیله اصطلاح هم بې‌پرې نه ګڼل کېږي یا حتا د چپیانو یا هیپیانو له سیاست سره اړونده بلل کېږي.
د سیمو له مخې
د یوې هدفمندې ټولنې په توګه د شتمنیو له ۱۰۰ سلنه اشتراک یا ګډوالي سره د کمیون یا مشترکې ټولنې د ساده تعریف له مخې د هدفمندې ټولنې د بنسټ پرلیکه یا انلاین فهرست په ټوله نړۍ کې (د ۲۰۱۹ کال د جنورۍ میاشتې د ۲۸مې نېټې د شمېرو له مخې) ۲۲۲ کمیونونه یا مشترکې ټولنې په ګوته کوي. په دې ډله کې د خانقاوو او دیرونو په څېر ځینې مؤسسې مذهبي دي. ځینې نورې یې د انسان‌پېژندنې د فلسفې اړوندې دي چې یوه بېلګه یې کمفیل ټولنې دي چې له هغو ماشومانو او لویانو سره د زده‌کړو، کاروبار او ورځني ژوند په برخو کې مرستې کوي چې د ودې ناتواني، رواني ستونزې یا نورې خاصې اړتیاوې لري. ډېری کمیونونه د نوي عصر د غورځنګ برخه دي.
ډېری فرهنګونه په طبیعي ډول ګډ قبیلوي ژوندونه لري او د خپل ژوند بڼه د یوه پلان شوي کمیون یا مشترکې ټولنې په توګه په خپله نه ټاکي، که څه هم د ژوند وضعیت یې ښايي د یوه کمیون ډېرې ځانګړنې ولري.
اسټرالیا
په استرالیا کې ډېری هدفمندې ټولنې د هیپيانو له غورځنګ او هغو کسانو سره رامنځته شوې چې د کوچنیو کورنیو لپاره د ټولنیزو بدیلونو په لټه کې وو. یوه ډېره پخوانۍ ټولنه چې په دوامدار ډول موجوده ده، «د مورا مورا کوپراتیف ټولنه» ده چې د ۲۰۲۱ کال د اکتوبر میاشتې د شمېرو له مخې یې د غړو شمېر ۴۷ دی. دغه ټولنه چې د ویکتوریا ایالت د مېلبورن ښار په ۶۵ کیلومترۍ کې د «ټولبیونګ» غره پر سر په ۶۰۰ تر ۸۰۰ متره ارتفاع کې واقع ده، په ۱۹۷۴ کال کې له جوړېدو راهیسې له عمومي برېښنا څخه استفاده نه کوي. د «پيټر» او «سانډرا کاک» په ګډون یې بنسټ اېښودونکي غړي لا هم دلته مېشت دي.
جرمني
په جرمني کې ګڼې هدفمندې ټولنې ځانونه کمیون بولي او دلته د سیاسي کمیونونو یوه شبکه موجوده ده چې شاوخوا ۳۰ ډلې یې غړې دي. جرمني د هدفمندو ټولنو اوږدمهالی دود لري او ریښې یې هغو ډلو ته رسېږي چې په نولسمه پېړۍ کې یې د لبنس د اصلاحاتو له اصولو څخه الهام اخیستی دی. تر لومړۍ نړیوالې جګړې وروسته د وایمار د جمهوریت پر مهال شاوخوا ۱۰۰ هدفمندې ټولنې جوړې شوې چې اکثرو یې اشتراکي اقتصاد درلود. په ۱۹۶۰مه لسیزه کې هغه ټولنې یو ځل بیا فعالې شوې چې ځانونه یې کمیون بلل او پیل یې په برلین کې له کمیون ۱ سره وشو، تر هغه وروسته کمیون ۲ وه چې دا هم په برلین کې وه او ورپسې هم کمیون ۳ وه چې دا په وولفسبورګ کې وه.
د جرمني د کمیون په کتاب کې کمیونونه د لاندې ټولنې په توګه تعریف شوي دي:
روسیه
د روسیې په سترواکۍ کې غوڅ اکثریت روسي کروندګرو خپلې ځمکې د یوې داسې مشترکې ټولنې له لارې په اختیار کې لرلې چې د یوه ځايي یا کلیوال حکومت او کوپراتیف په توګه یې عمل کاوه. تر شوروي مخکې په روسیه کې د دواړو جنسونو د خانقايي ټولنو ډېر پراخ او اغېزناک دود هم یو ډول جمعي ژوند بللی شو. په روسیه کې د کمونېزم تر ختمېدو وروسته خانقايي ټولنې بیاځلي دود، باجمعیته او د روسیې په ټولنه کې څه ناڅه اغېزناکې شوې. د روسیې د چلند بېلابېلې بېلګې – ټولوکا، پوموچي، ارټل – هم د مشترکو دودونو پر بنسټ ولاړې دي.
بریتانیا
اوټوپین سوشلېست «جان ګوډوین ارمبي» په نولسمه پېړۍ کې د د مشترک ژوند یو مدافع و چې تر دې وړاندې چې پر یوه وحدت‌پال راهب بدل شي، کمونېستي کلیسا یې جوړه کړه.
په لندن کې د سیمون ټولنه د ټولنیزې همکارۍ یوه بېلګه ده چې په لندن کې د بې‌کورۍ یا اواره‌ګۍ د کمولو لپاره جوړه شوې ده. دغه ټولنه خواړه برابروي او بې کوره او داوطلب خلک کار په کې کوي. دوی چې څه ناڅه بېدیا مېشتي دي، په واټونو کې هغه کافې اداره کوي چې د خپلو پېژندل شویو غړو تر منځ او عموماً خلکو ته خواړه توزېع کوي.
متحد ایالتونه
په امریکا کې د اوټوپيايي ټولنو اوږد تاریخ موجود دی چې په ۱۹۶۰مو او ۱۹۷۰یمو کلونو کې د هیپي غورځنګ د کمیونونو د رامنځته کېدو لامل شو. یو هغه کمیون چې په هیپي غورځنګ کې یې ډېر رول درلود هغه «کالیفلاور» و. دا د اوټوپیايي یا ایډيال ژوند یو کوپراتیف و چې د ۱۹۶۷ او ۱۹۷۳ کلونو تر منځ په سنسفرانسېسکو کې فعال و، د ازادي مینې او کپيټلېزم ضد ارزښټونو پر بنسټ رامنځته شوی و.
که څه هم د اکثرو امریکايي کمیونونو عمر لنډ دی، خو ځینو یې تر ۵۰ کلونو ډېر فعالیت کړی دی. په متحدو ایالتونو کې بروډرهوف په ۱۹۵۴ کال کې، ټوین اوکس په ۱۹۶۷ کال کې او کوینونیا فارم په ۱۹۴۲ کال کې رامنځته شو. ټوین اوکس د یوه غیر مذهبي کمیون یوه نادره بېلګه ده چې څه باندې ۳۰ کاله فعال پاتې شوی دی.
امیر حمزه خان شینواری- پښتو غزل بابا- مرثیه
= (امیر حمزه خان شینواری) پښتو باباى غزل =
= د ال محمد په وير كې = اوډنه او راټولونه: استاد اجرالدین اقبال
څلورم ټوك 336 – 343 مخونه
= شهيد كربلا = هغه حسن چې په ذات د كبريا كښې ځليده
هغه نمر چې په افق د منشاگء كښې ځليده
هغه نور چې د هستۍ په ابتدا كښې ځليده
دعدم وجود په لا او په الا كښې ځليده
جوړه ديد لره خالق ئې اّئينه كړه د هستۍ
بيا په خپل حسن سينه ئې ګنجينه كړه د هستۍ
دغه حسن و نبي چې ئې كامل انسانيت كړ
په دربار د سړي توب كښې ئې سرخم ملكيت كړ
په اخلاقو د خالق ئې چې د خلقو تربيت كړ
د الحادو كفر شرك ئې لـه دنيا لرے لعنت كړ
په هموو لويو  لويو مرتبوئې دې نمانځلے
بس خو يو له خدايه پسته دې په ټولو كښې ښاغلے
مئين توب و او كه مينه وه كه رازو كه نيازو
كه فراق و، كه وصال و، كه په دې كې سوز او سازو
په هر څه كښې محمد ( ص ) په انبياوو سرفراز و
نبوت كه امامت كه ئې معراج سره پرواز و
شهادت يې هم د نورو انبياوو نه بلند و
لكه نمر په روښنايې كښې په همه ستورو څرګند و
مكمل ئې شهادت كړل پخواني شهادتونه
مكمل كړل محمد د خداے ددين عمارتونه
شهادت د حسنينو كوي دا اشارتونه
پكښې  پټ دي د نبي د شهادت حقيقتونه
شهادت د خپل نمسي ئې د نيكه او ګڼه عين
دى حديث حسين منى وانا من الحسين
سپور په اّس د تصور شه چى دى بوځم كربلا ته
دى راغلي دجفا لښكرى زوي د مرتضى ته
نمر د تندر پرده وكړه هيڅ نظر نه كړي دنياته
چى تيرو هم دجنګريز حوصله كړي ده رڼا ته
څه خيمي دي د ساداتو د رضا پكښى جپيا ده
څه خيمي ديزيد يانو د ستم پكښې غوغا ده
دا حسين دى چىتسليم يې اس نيولي لـه جلبه
د ژوندون نبضونه تيزدي په امكان راغلي تبه
خو لـه وركه لـه هيبته ، ده ګرمى راو يستي ژبه
چې جلوي در سالت پرې قربانيږي لـه يثربه
د هر څيز د قربانى نه پس په خپله راوتلى
د حجت اتمام په هغو كاندي چا چى دى بللى
چې صورت دامن صلحي په امكان كښى پاتى نه شو
چې هيڅ شك يي د جګړى په طوفان كښې پاتى نه شو
چې يودوست يې ګير چاپيره په چشمان كښېگ پاتې نه شو
كه يو حر و هغه هم په دى جهان كښى پاتى نه شو
چا به غشي ګرتول او چا نيزى به نيغولي
امام پوى شو چى اوس وخت د شهادت داكمال راغى
شو مزل د جمال ختم اوس محل د جلال راغى
يوئې تورى ته كړه هپه بل يو لاس ئې په دهال راغى
داجل په لاس كښى ښكار د ژوندانه لره جال راغى
ذوالفقار چى كړبهر په لاس كښى زوى د حيدرنيو
قدوسيانو په هيبت داسمان مخ ته سپر ونيو
ذوالفقار چې يې ميړانه لـه جوهره ځاريده
ذوالفقار چى هره توره ئې لـه پرهره ځاريده
ذوالفقار چى تل ئې فتح لـه حيدره ځگاريده
ذوالفقار چى بادشهي ئې لـه قنبره ځاريده
هغه توره چى په بريښ كښى رفتار و داجل
جوړ نيټه وه داجل د امام لاس كښى ښكاريده
په يو وخت كښې هر يو كس ته اوږ ديده او لنډيده
اوچيده او څڅگگيده او كږيده او ستيده
نه په خود او نه په زغره نه په ډهال حصاريده
نه په زور د زور اور نه په سوال حصاريده
لكه برق به يې روح يوړلو پرهر به پاتې نه شو
غړيدي به بقى سترګي خو نظر به پاتې نه شو
څه حساب د لسو شلو دى لښكر به پاتى نه شو
چې كوم سر به ځان ته سروى هغه سر به تاتى نه شو
چې بريښنا به يې د خلقو په نظر ننوته
دابه تيره وه د زړه نه په ځيګر ننوته
كوم دښمن چې نظر باز او توريالى و هغه ړوند شو
په بريښنا د ذوالفقار كښې عقل فكر كله موند شو
كه و ډهال لكه ككوړىخو د غر هسې به دروند شو
هغه دروند شو خو د به دروند شو چې پخپلو وينو لوند شو
دلته شرنګ او هلته بريښ او بيا په پنجه د امام كښې
په هر صف كښې به هر سروه ګويا وه په هر مقام كښې
د يو څټ نه په بل مټ وه بيا د ډډنه به بهروه
لا به دلته بريښيده او لا به بيا د بل په سروه
لا به زغره په فرياد وى په ټټر وه په ځيګر وه
لا به وچه ښكاريده په رپ د سترګو كښې به تر وه
ګويا وينه د صفين دشهيدانو ئي ګټله
نه مقداد و نه بوذر و نه سلمان و تماشا ته
نه عمار و نه قنبر و تنهائي وه مرحباته
علندار ئې و په وړاندى نه اكبر قاسم ئې شا ته
ذوالفقار ئې و په وړاندى او داس ګردونه ملاته
ميمنه، ميسره، قلب كه د لښكر مقدمه وه
د ترتيب بخى ئې لاړى تار په تار شوه كه ساقه وه
چې په تيښته به شو څوك ترې ذوالجناح به په ستنه شو
تار په تار به ئې يوصف كړو بيا په بل پسې پره شو
سرتر پايه د دښمن د توري بريښ په به لمبه شو
دوښو غوندي راتاو به ئې په غاښو كښى كړه زغره
څنډ وهل ئي ذوالفقار ته اشاره وه چې ونغره
چرته سم لكه د غشي چرته كوږ لكه كمان تلو
ځينې سر به يې و په مزكه ځنې سر به يې په اّسمان تلو
بړبو كى وه چورليدله كه په خپل ګردا كښې پيهان تلو
جمعيت ئې و په ځاى كه يو خوا بل خوا ته پريشان تلو
په كوم ځاى به چې و بس و به دده سمونه پاتى
په ميدان به وو كوفيانو لره بس صفرونه پاتي
ذوالجناح چې ګير چاپيره كړه قلا د سړو ماته
بي لـه اذنه د امام ئې ځان رسيد كړو تر فراته
امام و ټپاوه وى چې ذوالجناحه خوش صفاته
نه اكبر شته، نه اصغر شته، اوبه يوسم و ايه چاته
ځوړند سر د ذوالجناح شو چې ورو وروبيرته راستون شو
وى پكار چې د امام نه شو عبث زما ژوندون شو
ندا راغله لاس دى ونيسه فرزنده د بتول
ستا جمال او جلال دواړه شول د رب په درقبول
جنګ دى نه دى اى امامه د ملكونو د حصول
نه د جنګ دپاره جنګ و، داخو جنګ و د اصول
سرئې خم كړ د تسليم او ځان ئې و سپاره قضا ته
مخ يې ستون كړو لـه دښمنه مخامخ شولو رضاته
عمرسعد ته خو وګوره چې څه او وى شقي
وي چې پريږدى ګذارمه كوى دااس دى د نبي
ته نسبت داس ته ګوره او نسبت ته د نمسي
ځان او تن د محمد و، وينه غوښه د علي
د روښنفکرانو ونډه
لیکوال: شهید علامه مرتضی مطهری
امیر حمزه خان شینواری- پښتو غزل بابا- مرثیه
ذوالجناح اوښكي راماتى د خيمو په لوري سر شو
پيغمبر د خپل امام ښاغلى اس د پيغمبر شو
يو په زهرو بل په توره د نبي چې فرزاندان وو
يونظر پري د نيكه و، كه دا دواړه ئې چشمان وو
پخوانى مرسلان واړه شهيد شوي پخپل ځان وو
ولي داد نبي ځان وو بياله ځانه ورته ګران وو
دايوه كړۍ وه پاتي په زنځير د شهادت كښې
د روښنفکرانو ونډه
ژباړه: استاد اجرالدین اقبال
امیر حمزه خان شینواری- پښتو غزل بابا- مرثیه
امامت كړه ور پوره په سلسله د رسالت كښې
چې كوم سوال د پاك نبي د شهادت و هغه حل شو
د حسين لـه شهادته شهادت ئې مكمل شو
د روښنفکرانو ونډه
= د روښنفکرانو ونډه = په وروسته پاتې او استعمارځپلو ټولنو کې د روشنفکرانو عادت دا وي او په دې هڅه کې وي،چې دا شعور او جمعي وجدان د خپل وطن په خلکو کې راویښ کړي. له هغه ځای څخه چې ددې روشنفکرانو په ذهن کې ژبه،دودونه او ملي فرهنګ له اوسني واقعیت سره مترادف دﺉ،چې پکې کړاوونه،بدبختۍ، وروسته پاتې کېدنې او محرومیتونه راځي؛نو روشنفکران ددې سنت له تبلیغ کولو څخه سرغړونه کوي او د پرمخ تللې نړۍ بېلګو ته مخه کوي او هڅه کوي،چې دا بېلګې د ملي شعور د تکوین سرمشق وګڼي. افریقایی روانشناس او جامعه شناس فرانتس فرانون په استعمارځپلو ټولنو کې په روشنفکرانو کې دا حالت په دې قشر کې د ملي وجدان د راښکاره کېدو لومړنۍ مرحله ګڼي. د هغه په نظر د استعمار ځپلو ټولنو روشنفکران په دې مرحله کې د ملي وجدان د خپرولو په هڅه کې په پوره ډول په استعماري فرهنګ کې ویلي شوي دي.په دې مرحله کې د استعمار ځپلې ټولنې روشنفکران که څه هم د اندیشې په برخه کې دي؛خو دا اندیشه یې هم د وارادتي اجناسو په څېر ده،چې له پولو څخه هخوا او له هغه هېوادونو څخه راغلي،چې لویدیځ پرې واکمن دی. دا روشنفکر په دې مرحله کې یوازې ترجمه یي فکر کوي او ترجمه يي عمل کوي. د دې روشنفکرانو د عادت له مخې چې پر خپلو معلوماتو یو ډول غرور لري او دا چې عام خلک هم وروسته پاتې او ناپوهه دي؛نو سم انتقاد او د حوادثو دقیق تحلیل یې نشي کېدای. کلونه او د پېړۍ دردناکو پېښو ته اړتیا ده،چې دا روشنفکران د  خرګوشۍ له خوب څخه راپاسي او غلول شویو خلکو ته یې د عقایدو ارزش او حقیقت روښانه شي. که له دې تېر شو دا شان روشنفکران د خپلو فکري او عملي حرکت په لومړنیو مراحلو کې دي،چې د ملي وجدان راویښونه یوازې د خپل همت وسیله ګرځوي. په لنډ وخت کې به د روحیاتو او فکارو د ماهیت له مخې خپل ځان ته د غربي ژوند او دهغوی د ظاهري تمدن بېلګې جوړوي،چې ډېر ژر یې د اروپايي مرفه او راحت ډوله ژوند په لوري راکاږي او دا راکښنه هم په خپل ذات کې د سکوت او احیانا د زمانې د فساد او د ظلم له عواملو سره د سازش لاس ورکونه ده او په استعماري دستګاه کې ویلې کېدل دي او د هغوی خدمتګزاري کول دي.
امیر حمزه خان شینواری- پښتو غزل بابا- مرثیه
هر منكر ته د حمزه په مخكښې دا دليل اول شو
د روښنفکرانو ونډه
دویمه مرحله د قانون په تحلیل کې هغه وخت دی،چې د وروسته پاتې ټولنې روشنفکر تصمیم نیولی، چې له خپل ملت سره خوږ شي؛خو دا چې خپل ملت یې پر بدبختۍ ، پریشانۍ، جهل او عقب ماندګۍ باندې ککړ دی، د خپل ملت په هغه تاریخ پسې ګرځي،چې پکې جلال او شکوه او عظمت وي او یو دم تېرو پېړیو ته ټوپ وهي او که د خپل ملت په تاریخ کې یې داسې څه پیدا نه کړل؛نو افسانو ته مخه کوي. ددې روشنفکرانو د کار ارزش او اندیشه همدومره ده،چې په کتابونو کې پاتې شي یا هم لږه ډله د لږ وخت لپاره په ځان راټوله کړي او سرګرمه یې وساتي او دا چې د خلکو له موجوده درد څخه یې سرچشمه نه ده اخیستې؛نو هیڅ کله به هم د خلکو عمومي او ملي وجدان راونه پاروي. درېمه مرحله هغه وخت ده،چې دا روشنفکران خیال پلوي هېره کړي، د خپل وطن له خلکو سره روغه وکړي او د هغوی له دردونو او غمونه سره اشنا شي، د محرومیتونو او فشارونو خوند وڅکي، له عامو خلکو سره دلبستګي پیدا کړي او دهغوی د عواطفو او عقایدو احترام وکړي،ځان ترې خبر کړي او درس او الهام ترې واخلي. نو یوازې په همدې ځای کې دي او په همم دې شرط دي،چې دا روشنفکران صداقت پیدا کړي او له خپلو غربي استاذانو پیښې و نه کړي؛ نو هله به وکړای شي،چې د ملي شعور و وجدان په راویښولو کې فعال رول ولوبوي او چې په دې لار کې څومره صمیمت او ګذشت وکړي؛نو په هماغه اندازه به یې محصول او د اندیشې تاثیر ډېر وي او د عمل لمن به یې پراخه وي
امیر حمزه خان شینواری- پښتو غزل بابا- مرثیه
پورته تن ئې د حسن و، ښكته تن ئې د حسين
●●●
څلورم ټوك 465 مخ
= دحسين غم =
= واوره د جرس نه د فطرت چې څه صدا راځي = ګوره دا كاروان د سړي توب چې په ژړا ځي
څنګه ټپرېدلې قافله د سپين سبا ځي
اووايه فطرته چې د ژوند حقيقتونه
څرنګه نن واړه په طرف د كربلا ځي
بعد په ازل او په ابد كښې پاتې نه شو
داسې ابتدا وه چې يې حد تر انتها ځي
بېرته "عقل كل" ته ځكه واړه وارخطا ځي
نن تيرې تيارو ته رڼا لورته د رڼا ځي
شوې په اننګو د سړي توب كښې ډيوې بلې
ځائے د قربانۍ ته چې زامن د مرتضى ځي
=                                       د حسين قرباني = اوښكى كډي باروي طوفان د غم شو
شو تازه د زړه زخمونه محرم شو
يو په دوه مى په داغم د زړګي دم شو
لاسوا مى لـه دى دمه د زړه غم شو
نن به نه ګڼي دا غم چې پرونى دى
ګويا هر پروسكال ئې سګنى دى
وس ترى درومى كه زبيرګي م په زړه ګران دي
د زړه څاڅكي د سلګو سره لړزان دي
سترګى دوي ته هغه سترګوته چشمان دى
ابتدا د غم كومه نوى كال دى
په اول چې زړه خفه شي  بيا خوشحال دى
څوك چې ډير دامام غم كا ډير خوشحال شي
دايمان شجر په دى اوښكو نهال شي
د سرورلباس ګنډلى په ملال شي
مينه نه پريږدي تراوه په خپل محل كښې
لوي زنځير درسالت وته نظر كړه
سلسلى دهدايت وته نظر كړه
ولايت او امامت وته نظر كړه
د شروع نه نهايت وته نظر كړه
انبياگء خو هميشه دتخم كر كا
امامان ئي بيا په وينو او به خور كا
مكمل چې هدايت لره معيار شو
د عاقل فطرت نه خوب لاړو بيدار شو
دانسان د ارتقاگء سرك تيار شو
وروستو پاتى د صفاتو رنګينى شوي
چې حاصل د ذات د وصل شيرينى شوي
چې اسلام لـه محمده مكمل شو
اخر كښى و، راغلى خو اول شو
اولين او اّخرين چې راز و، حل شو
خولـه دي چې مستفيد شي يو معيار دى
كه پوهيږى درته وايم ايثار دى
كه نيكه په انبيا و كښې بهتر و
نو نمسى په امامانو كښې سرور و
كه نيكه د نبوت د اّسمان نمر و
نو نمسى په قربانى كښى روڼ قمر و
كه نيكه په رسالت كښى لا ثانى و
نو نمسى په فربانى كښى لا فاني و
قرباني ئې هم بيا داسى قربانى وه
خو د پخپله چې خپل ځان لره ثاني وه
لوږه تنده لا چاري وه پريشاني وه
د نيزو غشو د تورو ارزانى و ه
يو خوابل خوا د بيبيانو اسويلي وو
څه سلګى د ماشومانو څه زبيرګى وو
څه لـه اوره پاتى نه شوى په خيمو كښې
د چا كوښي پاتى نه شوى په پښو كښى
څه پړوني ئې ټومبلي په نيزو كښى
څه اوچت د كربلا په بړبو كو كښې
بى حجابه خاندان د محمد شو
د جفا او د ستم د ظلم حد شو
په سلګو د اصغر پلار ته نظرونه
د قاسم د ادرك عمي اوازونه
د عباس پرى شوى سر او مړوندونه
زيات د دى نه هم زغملو ته تيار دى
خو بيعت ديو فاسق نه ئي انكار دى
چې يواځي پاتى شوى په داحال كښې
لا زياتى ئې تنګسو او كړه په كمال كښې
كړى جمال ئې شمعى بلي په جلال كښې
چې ښكاره ترى كله كله پريشاني شى
غواړي داچې ئې كامله قربانى شى
دامام چې مكمل انسانيت و
يو عنصر پكښى غالب ملكيت و
حق ئې ځكه وراثت د امامت و
چې هم دى قائم مقام د رسالت و
بل د چا به بى د دوى نه دومره توان و
په ګردن ئې چاړه تله او ثنا خوان و
چې ئې نيت د تګ و كړى لـه يثربه
اصحابانو ورته وى عالي نسبه
ته چې درومى دا خبره ده عجبه
جوړ اجل دى اس نيولى لـه جلبه
هم په دوي كښى عبدالله ابن عمر و
هم په كښى ابن عباس نامور و
له راتلونكي واقعى هر يو خبر و
اوريدلى ئې حديث د پيغمبر و
چې په برخه د حسين كښى قربانى وه
ليك په څټ ئې د تيغونو رواني وه
له يمنه چې على په كربلاشو
كربلا باندى چې راغى په ژړا شو
يو صاحب تري په پرسان د مدعا شو
په غريو غريو كښى بو تراب ورته ګويا شو
چې دا ځاى مي د اولاد د شهادت دى
دلته هلته د فلانكي فلانكي تربت دى
تعجب دى لـه اصحابو به داهير و
چې مدام به د نبي نه ګيرچاپير و
دا پاكان دخداى په نوم لـه سره تير و
خوڅه راز و چې په دى كښى تيروبير و
هغه داچې وي ايثار په بى كسى كښې
نه د زور په مساوات او په سيالى كښې
نه شوى پاتى وسيلى نه سببونه
رسالي د عراقيانو نه اسونه
څومره سخت د قربانى دي منزلونه
ملګرتيا چې په كښې نه كاندي خپل پلونه
اسرى ټولي په دى لاركښى لكه ګردشي
همدردي ئې د خوا خوږو اّه سرد شي
چې ټولى د دوو اويا ووئي شهيد كړ
اسلام دوه او يا ټوټي يزيد پليد كړ
يو ټولى يى د ساداتو پرى مزيد كړ
مسلمان ئې تفرقى وته رسيد كړ
وس هغه په درى اوياو كښى ناجي دى
چې لـه صدقه حسنى او حسينى دى
په فلك د قربانى كښى منور شو
متحد ئې كړل بڅري چوړ ترى نمر شو
په ايثار كښى رهنما د هر بشر شو
د ادمه نه تردى دمه سرورشو
خيال اونه كړي د امداد او د وغا وو
خو مثبت د قربانى د مدعا وو
كه لازمه بى كسي ئې وه جمال ته
نو قتال ئې هم پكار و څه جلال ته
ميړنى پيغمبرى زلمي اتلس
كربلا كښى كوثرى زلمى اتلس
له اسلامه قربانى زلمى اتلس
په محشر كښى به اتلس زره قامه
وايه څوك به ئې شي  سيال لـه خاص و عامه
= د كربلا سپور = ګرد و د هېبت غوندې چې جمع و د نمر په مخ
څه يخه خندا وه چې ښكاره وه د سحر په مخ
راغلو زيړ زبېخلے سحر رنګ د مازيګر په مخ
شنه د غم لوخړه پنډه شوې د منظر په مخ
غونډه په دې وخت كښې د تيرې د بلا سڼنې شوه
راغلې تماشو ته اخته وې تماشې په غم
يا د زمانې لړم لړلې وې لشې په غم
تتې لـه غباره وې صفا د زړه شيشې په غم
لړ زندې ښكاره شوې چې سورې وې پلوشې په غم
راغلې زيړې زيړې  رپېدونكې لړزيدونكې وې
تا به داسې وې چې جوړ د نمر نه غورزيدونكې وې
نمر د نيمايه اسمان نه ښكته ځې تكل كوي
مزكې ته په ښكته په هېبت كاته اجل كوي
ډېرې فرښتې د مرګ  په وړاندې ترېنه زغل كوي
= ورځ لـه ډېره غمه مړغېژنه غرېو نيولې ده = ښا پېرۍ د امن په پنجه كښې دېو نيولې ده
اور اخلي بې درېغه د ګرمۍ نه پشمينې پكښې
زياته ده د بټنه كربلا شګې نينې پكښې
سيند هم له ګرمۍ دے پېچ و تاب راوړلے تاب نه شي
ځان د سيند په مخ خودلے سترګه د حباب نه شي
زغل كوي اسمان و ته د چا نه په هېبت شو ګرد
پورته اسوېلے د زړه د مزكے په حسرت شو ګرد
راغے په جولان وه د ګردونو نه يو سور اوت
ګوره ورته مخكښې دبدبه د امامت لري
شان د خلافت او د عفت او د عصمت لري
ځكه خو دستار په سر د شاه رسالت لري
روح هغه څلور دي خو پنځم يې دا بدن ګڼه
اس يې مطمن په لاره ځي په جست وخېزنه دے
پوئے دے د خپل سور په زړه چې نېت يې د جنګرېز نه دے
امن په دنيا كښې مدعا لري چې تېز نه دے
غږ د حق اوهو اوهو اوهو او حق چې اخلي دم
سترګو د دشمن په حېرانۍ ورته نظر اوكه
زړونو پرېشانو په درزا ترينه خطر اوكه
راغۍ مخامخ مېــدان ته غږ زوے د حېدر اوكه
راغله خاموشي شوه پورته ښكته شور سفر اوكه
ساه د يزيديانو په فضا كښې پسپۍ شولې
شور او په چپيا كښې پټې پټې ګنګگوسۍ شولې
وې چې زه مومن يمه باغونه دامان لرم
ډك دے د جنت لـه ګلو زه هغه دامان لرم
توره مې په تيكي كښې ده لاس كښې چې قراّن لرم
اوګورئ چې شان د محمد اّخر زمان لرم
اے بې لارې تږيو د بقا د اوبو جام يمه
زه يمه حسېن مور مې زهرا نېكه سرور زما
پلار ابو تراب و دلاور علي حېدر زما
ورور ميْن په صلح مجتبى شاه شبر زما
سرو د حبش د مهاجرو تره جعفر زما
مونږ هغه كسان يو چې دنيا مو مسلمانه كړه
اى عربو ستاسو توره خونه مو روښانه كړه
اووے ورته دويْ مونږه خبر يو هر چې ته وايې
ښۀ وايې كه بد وايې خو اووايه چې څه وايې
ته چې د يزيد په خوښه نه وايې ښه نه وايې
هر څو كه سم سم وايې خو مونږ وايو كاږه وايې
يا خو د يزيد د بېعت جغ وته ګردن نيسه
يا زمونږه غشو نېزو تورو ته دې تن نيسه
پوهه شو امام چې دوي به نرم په حجت نه شي
توره چې كوم كار كوي هغه په نصيحت نه شي
كار چې شي په زهرو هغه چرې په شربت نه شي
جوړ به په دې وخت كښې بې د جنګه څه صورت نه شي
لا خو وه په فكر كښې امام په لر او بر د جنګ
راوړو د لښكر نه د دشمن غشو خبر د جنګ
وې امام په جوش كښې چې زه غشے زه دماح يمه
زه د ذوالجلال والاكرام يوه سلاح يمه
ځوان يم د جنت د جنتي ګلونو راح يمه
بچ مې لـه ګذاره شئ زه سور د ذوالجناح يمه
زه نبي نيكه په اوږه باندې ګرزولے يم
زه يم چې حورانو په سندرو كښې ستائېلے يم
څوك به وي په تاسو كښې چې اوزغمي ګزار زما
تندر د اسمان دے كه په لاس كښې ذوالفقار زما
رادې شي په مخكښې چې د سر وي طلبكار زما
سر قلمولو ته دے ستاسو انتظار زما
زه د بوتراب شاه مردان علي ولد يمه
زه لـه ماشومتوبه لا د جنګ سره بلد يمه
داسې پرې ورګډ شو تا به وې ولاړ بهر نه و
اس يې كړل صفونه تار په تار جوړې لښكر نه و
چا به چې د سر فكر كولو بيا به سر نه و
سترګو د عمر شمر چې برق د ذوالفقار اوليد
ګويا چې حسېن يې په جامه كښې د كرار اوليد
خول به بې اوازه شو دوه نيم ورسره سر دوه نيم
زغرو به فرياد اوكه ټټر دوه نيم ځيګر دوه نيم
دلته به پياده وو هلته سور به وو اكثر دوه نيم
هر شے به د تېغ د لاندې پرېوت كوز او بر دوه نيم
چغه د وهئ وهئ به راغله په مرۍ كښې وه
توره د امام به يې رسا په كپرۍ كښې وه
چرته د وريځ غوندې دا ستورے به شو ګېر پكښې
لا به ذوالجناح لكه برېښنا شو مخكښې تېر پكښې
ډېر به لاندې باندې شول په تېښته به شو ډېر پكښې
وينې وې رودونه ذوالفقار به نه شو سېر پكښې
كوږ به چې دشمن شو لـه هېبته بيا به نېغ نه و
پړق به ترې د سترګو نظر يوړو بيا به تېغ نه و
پړق نه يې د تورې په روحونو ګډې ماتې وې
ساه د بزدلانو وې په تيښته تنې پاتې وې
تاخت و د اجل د ژوندانه خونې ميراتې وې
غشي ټيټ سرونه د امام يې ننه واتې وې
ماته د ادمو شوه قلا ترېنه امام اوت
باز د ملكوت و د دنيا لـه تارو دام اوت
ماتې يې ليندې د ارادو وې زيړ زبېخلي وو
ژۍ نه يې د زړه د حوصلو غشي وتلي وو
څوك په تېښته سر څوك لـه مېدانه تښتېدلي وو
جوړې وې دلۍ ترې چې سرونه رغړيدلي وو
څوك دگے چې دا وائي چې يو كس په زرو  برنه وي
څوك به داسې وائي چې د سر دپاسه سر نه وي
اورسېدو غاړې ته د سيند د اس نه ښكته شو
سيند وته ورتېر امام د تندې لـه جهته شو
غږ اوكړو عمر، حسېن اشنا كه لـه طاقته شو
پوهه شئ چې شرم بيا زمونږ د پوزې نته شو
جوړ كړئ پرې باران چې دا سيد درنه سېراب نه شي
كښېناستو په غاړه لـه اوبو يې لپه ډكه كړه
ياد يې ماشومان شو اراده يې جل ته كلكه كړه
تويې يې اوبه كړې بې لـه دويْ يې كله څكه كړه
يو ظالم په خوله كښې يې توبره د غشى لكه كړه
وينه يې راماته شوه چې غشے كړو بهر امام
سور د اس د پاسه د دشمن راغے په سر امام
بيا يې حمله اوكړلـه ورګډ شو په شاميانو كښې
تورې يې د لور هسې لو وكړو په كوفيانو كښې
تاب د امزري د جنګ وي چرته په ګډانو كښې
جوړ شو هۍ ناتار په هر طرف په يزيديانو كښې
ناساپه نظر چې د حسېن شو د اسمان په لور
لاړ په تماشه كښې تماشه شو د جانان په لور
راغله دا ندا چې اوس د فرض دې استكمال اوشو
ستانه نمائش هم د جمال هم د جلال اوشو
حق شو راڅرګند چې ستا په وينو استدلال اوشو
راشه رنګينۍ دې د جنت په انتظار كښې دي
جوړ دے ارائش درته حورانې په سنګار كښې دي
لاړ مدافعت د تن چې روح په تماشه كښې شو
يا قدسي مارغه لاړو وطن ته په ثنا كښې شو
پړق دتورې ورك شو سريې زوړند په فضا كښې شو
تاو شو دشمنان ترينه د غشو يې باران اوكه
وينو د امام په كربلا كښې ګلستان اوكه
سور د كربلا د اس نه پرېوت دنيا پرېوته
هور ته په خېمو كښې يې فرياد او ژړا پرېوته
ځكه په امت كښې يې تر حشره غوغا پرېوته
راغله د حمزه د زړه په غوږ كښې ندا پرېوته
خدائے چې محمد د رسالت دپاره غوره كړ
ال يې د علي د هدايت د پاره غوره كړ
پنځم ټوك 304- 306 مخونه:
= د حضرت امام حسين پر مبارك مزار = اى هغه چې تۀ يې لسه نبي نبى لـه تانه
اے چې مور او پلار نبي په تا قربانول
اے د حوصلے همت مېړانې د نګه غره
اے هغه، معيار د قربانۍ دې چې اكمل كه
خيرے، د اسلام د ائينې دې وزد وېل
اے ته د بتول په مقدسو شودو لويه
برخه دې و پاك نبي په دوش وو سپرېدل
چې پرې بنيادونه د اسلام يې نړول
اے چې قافله دې شوه تالا په دې مقام كښې
راغله ستا سلام ته ، قافله د پښتنو ده
تا ته وسيله مو د قېدي زېن العباده
مونږ ته نظر بويه زمانه د زولنوده
لرے اّفتونه چې زمونږ د دين دنيا شي
راكړه محبت چې وظيفه دمېړنو ده
ستاسو په الفت كښې چې هم سوځوهم ګډېږو
خو ښه زمونږ دغه مشغله د سپېلنو ده
بس دغه اّرزو د ښكلي دين د لېونو ده
اے چې دې احسان پۀ سړي توب دے تر قيامته
اے د قربانۍ د دوه ليمو نظر حسېنه
مست چې د انسان ضمير په ميو ددنيا شو
تا دا بې خبر كړو په ايثار خبر حسېنه
غوټه ستا جبين چې شو ، تيرې وبوږنيدې
رادې وړ د رشد او هدايت سحر حسېنه
تېر شوې لـه عباس او لـۀ اكبر او لـۀ قاسمه
لاس شول درنه غوڅ او هم نظر ځيګر حسېنه
جار دې لـۀ مېړانې چې دې هر څه قرباني كړل
ټيټ دې د ګمراه پۀ مخكښې نۀ كړو سر حسېنه
هره خواته خپره پر ېشاني او ځان ځاني ده
پاتې په مسلم كښې جمعيت او نه طاقت دے
مرسته يې حاصله د صليب او د ګرجې نه
وينو چې پشتي يې د عيسى همه امت دے
خپل مهدي ته اووايه چې راشي دې دجال ته
عرض مې په اخر كښې درته دا په ډېر نياز دے
پورته دې هر لوري ته نښان د"بې نوا "شي
داسې الفاظ نشته وضاحت يې چې لـه ماشي
ګير يو پۀ تيرو د ابتلا كښې اے امامه
پورته دې نقاب كړه د جبين نه چې رڼا شي
وايه مصطفى او مرتضى او مجتبى ته
هم پاكې بتول ته دا تيرې چې وار خطا شي
بيا هغه ساقي هغه محفل وي هغه مے وي