cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دوست محمد خان کامل مومند
چاپ شوي نښيرونه يې
۱- په پردۍ ژبه خوشحال ته رسېدنه On a Foreign Approach to Khushal (په انگرېزي ژبه).
۲- د خوشال خان خټک ديوان (سريزه)، لومړی او دويم ټوک، د چاپ کالونه ۱۹۵۲ او ۱۹۶۰ زېږدي.
۳- د سکندر خان خټک ديوان (سريزه)، لومړی او دويم ټوک، د چاپ کالونه ۱۹۵۳ ز. او ۱۹۵۸ ز.
۴- رحمان بابا، لومړی او دويم ټوک، د چاپ کالونه ۱۹۵۸ ز.
۵- تاريخ مرصع، ليکوال افضل خان ختک. کامل د دې اثر په اړه څېړنه کښلې چې د اصلي متن دوه برابره حجم لري، د چاپ کال ۱۹۷۵ ز.
۶- له زېږد (ميلاد) نه ۱۶۳۰ کاله وروسته.
۷- د فکرونو ډيوې (د کامل د شعرونو ټولگه)، د چاپ کال ډېسمبر، ۱۹۹۳ ز.
۸- خوشال خان خټک، ۱۹۵۱ ز.
۹- په رحمان بابا يو نوی کتاب، چاپکال ۱۹۵۹ ز.
اخځونه
وېشنيزه:پښتانه ليکوال وېشنيزه:پښتانه شاعران وېشنيزه:افغاني ليکوال‎ وېشنيزه:پښتانه وېشنيزه:افغانان
اتلس ګلوبل
اتلس ګلوبل د ترکیې لوی هوايي شرکت دی چې په ۲۰۰۱زیږدیز کال کې رامنځته او اوس‎مهال د نړۍ ۳۶ هېوادونو ته الوتنې لري.
ظاهر هويدا
ظاهر هويدا يو افغان سندرغاړی وه.
وېشنيزه:سندرغاړي وېشنيزه:افغان سندرغاړي
۲۰۷ (عدد)
۲۰۷ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۰۶ څخه  مخکي او د ۲۰۸ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۰۷:
په کلینډر کې
۲۰۷ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۰۷ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
موساسوریان
موساسوریان (په لاتين: Mosasaurus) د لویو سمندرو او غوښه خوړونکو مارمولکانو څخه ول چې ۸۵ – ۶۵ میلیونه کاله مخکې د کرتاسې په موده کې يی ژوند کول. لمړنی فوسیلونه یی په ۱۷۶۴ کال کې د ماسټريخت ښار ته نژدې د موز سیند ته نژدې کشف شول. تر اوسه پورې د موساسوریانو ۲۰ ډوله پېژندل شوي دي.
د موساسوریيانو توصيف
موساسوریانو په ځانگړی ډول په گرمو او لږ ژورو سمندرونو کې ژوند کول. نوموړي ژويو آکسیجن تنفس کول او عالی لامبو وهونکي ژوي هم ول. د موساسوریانو اوږدوالی د ۱ متره څخه تر ۱۸ مترو پورې ول.
وېشنيزه:موساسوریان
تعمید غسل
تعمید غسل له اوبو سره، دا د گناهونو د بښلو او بیا رغولو لپاره یوه دیني لاره ده. د تعمید غسل باید چې په روانو اوبو کې ترسره شي لکه په سیندونو، ویالو او یا هم په چینو کې. تعمید ورکونکی چا چې پخپله مخکې یې د سپېڅلو اوبو په واسطه د تعمید غسل تر سره کړی دی نو دا کار د عیسی علیه السلام په نوم تر سره کوي. او څوک چې د تعمید غسل ترسره کوي باید چې په پوره ډول ټول وجود یې په اوبو کې دننه وي او خپل سره ښکته خواته ټیټ کړي.
دغه دپاکوالۍ دستور د عیسویانو نه پرته د سېکانو په دین کې هم شته چې بیا جرړه یې له هماغه عیسوي د پاکوالی دستور ته رسیږي. نن ورځ د دې غسل نسبت عیسویت ته کیږي ځکه په دې دین دا غسل له گناهونو څخه د پاکوالي موجب گرځي او د نوموړي معتقد کس پیوند د مړینې پر وخت له عیسی علیه السلام سره کیږي.
وېشنيزه:غسلونه
د روم سترواک
د روم سترواک، د روم سترواکي د دورې پر مهال (چې له میلاد نه ۲۷ کاله مخکې پیل شوې وه) د سترواکي واکمن و. سترواکانو د تاریخ په اوږدو کې د القابو بېلابېل ډولونه کارول. غالباً کله چې په انګلیسي کې یو معین رومي د سترواک په توګه تشرېح کېږي، د اګوست يا قیصر لقب منعکسوي. بل لقب چې ډېر کارول کېږي سترواک دی چې په حقیقت کې یو نظامي ویاړ و. لومړنیو سترواکانو به د پرنسیپ سیویتاتېس (Princeps Civitatis ) له لقب نه چې د لومړي تبعه/ښاریځ په معنا دی کار اخیست. سترواکانو به تر ډېره جمهوري القاب په ځانګړي ډول پرنسیپ سیویتاتېس (Princeps Civitatis )، قونصل (consul) او پونتي فېکس مکزیموس (pontifex maximus) را ټولول.
د سترواک د واکمنۍ مشروعیت، د هغه د پوځ په کنترول او د سنا له خوا په رسمیت پېژندلو پورې تړلی و، یو سترواک به معمولاً د سرتېرو له خوا اعلامېده یا د سنا له خوا د سترواکي پر لقب د پانګونې له لارې یا هم په دواړو طریقو ټاکل کېده. لومړنیو سترواکانو په یوازې ځان واکمني کړې. وروستیو سترواکانو ځینې وختونه له مشترکو سترواکانو سره واکمني کوله او د سترواکي اداره به یې د دوی تر منځ وېشله.
رومیانو به د سترواکي منصب له پاچهۍ نه بېل باله. لومړني سترواک اګوستوس په پرېکنده ډول د پاچا په توګه له رسمیت پېژندلو نه انکار وکړ. د لومړیو ۳۰۰ کلونو لپاره له اګوستوس (Augustus) نه تر دیوکلتاین (Diocletian) پورې د روم سترواکانو د جمهوري مشرانو په توګه د سترواکانو د انځورولو لپاره خورا هڅې وکړې، ځکه تر جمهوريت مخکې د روم له پاچایانو سره له هر ډول اړیکو نه وېرېدل.
له ډيوکلېټن (Diocletian) نه چې څلورکسیزه (tetrarchic ) سمونونو اواصلاحاتو یې د سترواکي تر پایه د سترواک درېځ ووېشه، چې یو سترواک په ختيځ کې او بل په لویدیځ کې و. سترواکیو په څرګند ډول په سلطنتي سبک واکمني وکړه او د جمهوریت د نوم اصل او پرنسیپ یې خوندي نه کړ، خو له پاچایاانو سره توپیر وساتل شو. که څه هم د سترواک ځای ناستي میراثي و، خو یوازې په هغه حالت کې چې د اردو او بېروکراسۍ لپاره د منلو وړ نوماند شته و، په دې اساس د میراث اصل د یو اتوماتیک اصل په توګه ونه منل شو. د جمهوریت د ادارې عناصر (سنا، قونصل او قاضي) ان د لویديځ سترواکي تر پای ته رسېدو وروسته هم ساتل شوي وو.
د لوی کنستانتین (Constantine the Great) واکمني له روم نه قسطنطنیې ته چې پخوا له میلاد نه وروسته په ۳۳۰ز کال کې د بیزانس په نوم یادېده، د کاپوت موندي/ Caput Mundi (یوه لاتیني اصطلاح ده - روم د نړۍ پلازمېنه په معنا ده) د لېږد شاهد و. د پنځمې پېړۍ په وروستیو کې د سترواکي پر خاوره د الماني وحشي قبیلو تر ډېرو بریدونو وروسته د لویدیځ سترواکي سقوط وکړ. معمولاً رومولوس اګوستولوس (Romulus Augustulus )  په ۴۷۶ کې د هغه تر جبري ګوښه کېدو پورې د لویدیځې سترواکي وروستی سترواک ګڼي، که څه هم ژولیوس نپوس (Julius Nepos) د هغه د مړینې تر نېټې (۴۸۰) د شرقي سترواکي د رسمي ادعا له مخې د دې لقب لرونکی و. د نپوس تر مړینې وروسته د ختیځې سترواکي سترواک زینو(Zeno ) د دې موقف وېش لغوه کړ او ځان یې د نوي متحد روم د سترواکي د یوازیني سترواک په توګه معرفي کړ. ورپسې ختیځو سترواکانو چې له قسطنطنیې نه يې واکمني کوله، د رومیانو د سترواک په توګه خپل سبک ته دوام ورکړ (چې په یوناني کې د بزوليس فرام‌ین βασιλεύς Ῥωμαίων وروسته) په نوم یادېده، خو په مډرنو څېړنو کې تر ډېره د بیزانسي سترواکي په نوم یاديږي. یوولسم کنستانتین پلایو لوګوس (Palaiologos) په قسطنطنیه کې د روم وروستی سترواک و، چې په ۱۴۵۳ ز رکال د عثماني سترواکي له خوا د قسطنطنیې تر سقوط وروسته مړ شو.
په ۶۲۹ کې له هراکلیوس (Heraclius ) نه او وروسته د بیزانس سترواکانو د باسیلېوس (βασιλεύς) لقب چې په اصل کې یوناني کلیمه او د پاچا په معنا وه وټاکه، خو یاد لقب یوازې د روم سترواک او ساساني سترواکي د واکمن لپاره منحصر شو. نور پاچایان بیا د ریګاس (rēgas) په نوم یادېدل.
ډېری لویدیځ تاریخ لیکونکي< د ترکیې د فتحې د کلتوري شلېدنې له امله، یوولسم کنستانتین د معنالرونکي مدعي په توګه د روم وروستی سترواک بولي. له ۱۴۵۳ کال نه وروسته، د عثماني واکمنانو لپاره یو له کارېدنکو القابو نه د روم قیصر و چې په ترکي کیسرې روم (Kayser-i Rum) ورته ویل کېږي، چې په ۱۹۲۲ ز کې د عثماني سترواکي تر پایه پورې د دوی د القابو برخه وه. یوه بیزانسي ډله چې د روم د سترواکي ادعا یې کوله، د ترابیزون په سترواکي (Empire of Trebizond ) کې تر هغه مهال شته وه چې په ۱۴۶۱ ز کې د عثمانیانو له خوا فتحه شوه. که څه هم دوی د ۱۲۸۲ ز کال راهیسې بدل شوی لقب کاراوه.
مخینه او پيل
معاصرتاریخ پوهان معمولاً اګوستوس لومړی سترواک بولي، په داسې حال کې چې ژولیوس قیصر (Julius Caesar) د روم د جمهوریت د وروستي دیکتاتور په توګه پېژندل کېږي. دا نظر د رومي لیکوالونو پلوتارک (Plutarch)، تاسیتوس (Tacitus ) او کاسیتوس ډایو (Cassius Dio) له لیکنو نه سرچینه اخلي. په هر حال د جوزفس (Josephus)، ځوان پليني (Pliny)، سیوتونس (Suetonius )، او اپپين (Appian) په ګډون ډېری رومي لیکوالانو او د سترواکي ډېری عامو خلکو فکر کاوه چې ژولیوس قیصر (Julius Caesar) د روم لومړی سترواک و.
د روم جمهوریت پای هېڅ نوی او په یقیني ډول هېڅ یوازینی لقب نه ښود، چې یو کس دې د عالي مقام لرونکی وي. تر هغه ځایه چې اېمپېرور (emperor ) د سترواک (imperator) انګلیسي ژباړه ښکاري، نو ژولیوس قیصر (Julius Caesar) د روم لومړی سترواک و، لکه له ده نه مخکې چې څو رومي جنرالان وو. په بدل کې د کورنیو جګړو له پای ته رسېدو سره چې په هغه کې ژولیوس قیصرد خپلې اردو مشري کوله، دا څرګندوي چې په پخواني سبک واکمنۍ کولو ته د ورګرځېدو لپاره په ډاډ سره هېڅ کوم توافق نشته، خو هغه دوره چې د سنا له خوا د ورکړل شوي برابر واک لرونکي څو چارواکي له یو بل سره جګړې کړلو ته رسېدلې وو.
ژولیوس قیصر (Julius Caesar) او له هغه وروسته اګوستوس په جمهوریت کې د لوړ اهمیت دفترونه او القاب راټول کړل، له دغو دفترونو سره یې دایمي ځواک وصل کړ او د ځواک د ساتلو او خوندي کولو لپاره یې د هر هغه چا مخه ونیوه ، چې ورته هیلې یې لرلې. په هر حال ژیلیوس قیصر د هغو کسانو برعکس، چې له ده وروسته وو، د سنا له رایو او تصویب پرته دا کار وکړ.
مثلث برمودا
د برمودا مثلت د برمودا مثلت یا Bermuda Triangle د اطلس سمندر په لوېدیځه برخه کې یو ځای دی، چې د شیطان په مثلت هم یادېږي. په افسانوي ډول داسې ویل کېږي، چې په دغه ځای کې یو شمېر الوتکې او بېړۍ په پټ او مرموز ډول ورکې او غیبې شوې دي. د امریکا د متحده ایالتونو سمندري ځواک د دغه ډول یو مثلت شتون نه مني او وایي، چې دغه سیمه د امریکا د متحده ایالاتو د جغرافیایي سیمو د پېژندنې ادارې په نوملړ کې نشته. د برمودا مثلت درېوو خواوو ته د میامي، برمودا او پورتوریکو سیمې پرتې دي. د خیرانتیا خبره یې لا دا ده چې هیڅ یو ماشین یا ساینس پوهان یې په اصلي دلیل نه دي پوهیدلي.
شکردره ولسوالۍ
شکردره ولسوالۍ د کابل ولايت يوه ولسوالۍ ده چې ۷۲،۹۰۰ وګړې لرې.
شکردره د مساحت او وګړو له لحاظه د کابل ولایت تر ټولو لویه ولسوالۍ ده.
جليل ځلاند
وېشنيزه:سندرغاړي وېشنيزه:افغان سندرغاړي
۲۰۸ (عدد)
۲۰۸ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۰۷ څخه  مخکي او د ۲۰۹ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۰۸:
په کلینډر کې
۲۰۸ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۰۸ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:جفت عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
ده سبز ولسوالۍ
شین کلی په کابل ولایت په شمال ختیځ کې پرته ولسوالی ده. په دې ولسوالی کې له ۴۲ څخه زیات کلي پراته دي.
د شین کلی ولسوالی لویديځ ته د کابل ښار ختیځ ته د هندوکش، غرونه سهیل ته یی د کابل د بگرامیو ولسوالۍ او شمال ته یی د پروان ولایت پروت دی. د جغرافیایی موقعیت له پلوه د کابل له مهمو ولسوالیو شمیرل کیږي ځکه چه د کابل د نوي ښار لپاره تر ټولو د ښه موقعیت لرونکې ده او د کابل نوی ښار به په همدې ولسوالی کې جوړیږي
په شین کلي کې پراته کلي
په شین کلي ولسوالی له ۴۲ لوی او کوچني کلی پراته چه دځینو نومونه یی په لاندې ډول دی
په شین کلي کې پراته قومونه
په شین کلی کې احمدزي، بابکرخیل، موسی زی،بختیارخیل،ترهخیل،هوتک،کاکړ،ملکزی،صوفیانخیل،لنگرخیل،لا لا خیل،خانخیل،ملک خیل،سلام خیل، او داسې نور قومونه میشته دي
علمي پراختیا
په شین کلي کې ډیرې دیني مدرسې،لیسې او منځني ښوونځي شته چه هر یو یی لکه د د فیض القران مدرسه د پلچرخي عالي لیسه،د بابا قشقار عالي لیسه،د پلچرخي د نجونو ښوونځی، د تره خیلو عالي لیسه او داسې نور....
اضطراب
اضطراب يا پرېښاني (په انګرېزي: anxiety disorder) يو اعصابي اختلال يا ناروغي ده، ټول انسانان په ژوند کي اضطراب آزمايي او او تجربه کوي ( طبیعي دی ) او کله چي یو څوک له یوه تهدید کوونکي موقیعت یا حالت سره مخامخ شي نو مضطرب کیږي ، د ځانګړي ، ټولنیز او نړیوال ژوند د مسایلو ډولونه دا ښیي چي موږ په دایمي ډول سره له ځانه سازګاري وښیو. له اضطراب څخه پرته بل کوم شئ موږ سازګاري ته هڅوي ؟ له اضطراب څخه پرته بل کوم شئ موږ هڅي او کوښښ ته واداره کوي ؟ انسان چي ټول قدمونه مخکي پورته کوي ، ټولي علمي هنري او ادبي کشفوني هم د اضطراب پر بنسټ ترسره کیږي. کولای شو ووایو چي یو عادي انسان څه نا څه اضطراب ته اړتیا لري ، تر څو هڅه وکړي. اضطراب هغه وخت مسأله جوړونکی کیږي چي انسان له تحمل څخه لوړ لاړ شي.
مرضي اضطراب
مرضي اضطراب یو ډول مخربه ناروغي ده ، نه یواځي دا چي پخپله شخص بلکه د هغه رفتار او عمل هم مخرب کوي. اوس ګورو چي د ویري (ترس) او اضطراب تر منځ څه توپیر دي ؟ ویره یا ترس د یوه واقعي خطر پر وړاندي له عکس العمل څخه عبارت دی او اضطراب د هغه عکس العمل څخه عبارت دی چي خطر يي خارجي وجود ونه لري. له دي سره سره دا باید قبلوله کړو چي اضطراب واقعأ هم خیالي نه دی بلکه د یوه بهرني ډار پر اساس رامنځته کیږي چي کله کله ډیر شدید هم وي. ډير ځله داسي کیږي چي اضطراب په پوره ډول سره د ناخبره (ناآګاه) انګیزو په اثر رامنځته شي. مرضي اضطراب د درد راوړلو احساس دی چي بدني ښکارېدني له ځان سره لري لکه : رنګ تښتیدنه ، لړزه ، عصبي بحران ، د زړه ښکاره ضربان ، خولي کیدل ، د داخلي غړیو کشیدل ( تشنج) ، د خفګان احساس ، د ژبي وچیدل د سیني درد. نو اضطراب او وسواس ډیر ځله یو له بل سره ګډ وي. په اضطراب کي د اطمینان د نه شتون احساس ، ستړتیا او فیزیولوژیکي پاریدنه ، موجود دي. په کلي ډول اضطراب یو ډېر ناخوښه او پټ احساس دی چي باید د یو یا څو بدني حسونه سره یو ځاي وي. څیړنو داښوودلي ده چي اضطراب په سړیو ، د بډایه ټولني په خلکو او ځوانانو کي کم تر سترګو کیږي او په ښځو او کم عوایده یا کم درآمده خلکو کي ډیر ترسترګو کیږي. ډیری ماشومان له یوه نوي حالت سره په مخامخ کیدو او یا له نویو کسانو سره په مخامخ کیدو سره د اضطراب احساس کوي او په شرمینده ډول مور ، پلار ، د کورنۍ غړو او یا نورو ته ورګرځي. والدین کولای شي چي هغوي له داسي وضعي ایستلو ته وهڅوي ، که څه هم ځیني ماشومان د دا ډول شرایطو پر وړاندي مقاومت کوي او هغه نه قبلوي. له ماشومانو سره د مرستي په خاطر په داسي ځاي کي باید له پوره صبر او حوصلي څخه کار واخلو تر څو هغوی وکولای شي د داسي یوي ستونزي پر وړاندي چي ددوی لپاره ډیره سخته وي ، په نفس د اعتماد احساس کسب کړي.
د اضطراب علایم یا نښي
۱ ) مړاوي کیدل ( سرګیچي ) ، ۲) سستي ۳) بي اشتیايي ۴) قی کول (استفراق) ۵) د ادرار تکرار ، ۶) اسهالات ، ۷) په تمرکز کي شکلونه ۸) خارښ ، ۹) د سر درد ، ۱۰) د ستوني یا غاړي درد ، ۱۱) د ملا درد ، ۱۲) بې خوبي ، ۱۳) تشویش ۱۴عصبي کیدل ۱۵) ناآرامه کېدل ، ۱۶) خولې کېدل.
ډولونه
د جدايي اضطراب ( Separation Anxiety ) د آزمویني اضطراب ( Exam Anxiety ) ټولنیز اضطراب ( Social Anxiety ) او همدارنګه د اضطراب نور ډولونه : ۱ – منشر اضطراب: دا داسي اضطراب دی چي کیدای شي د اضطراب ټول علایم چي یادونه به یي وشي ولري. ۲ – د ویري یا ډار اختلال. ۳ – ساده ویري یا ډار : دا اضطراب نسبت نارینو ته په ښځو کي ډير وي لکه : له ویني ، لوړ ځاي ، مرګ او ځینو نورو څخه ویره. ۴ - ټولنیزي ويري یا ډار : له ټولني ، یوې ډلي او په نورو ځایونو کي له خبري کولو څخه ویره. ۵ – و سواس اختلال : دا اضطراب په انسان کي په غیراصولي او غیرمنطقي ډول رامنځته کیږي. یاني یو عمل یا کار څو ځله تکراروي خو بیا هم په شک کې وي. ۶ – له صحني څخه وروسته فشار : جنسي تجاوز له دې عمل څخه وروسته وسواس پیدا کیږي او شخص مضطرب کیږي. ټلویزیون د نوي ځواني د دوران د اضطراب اصلي ترین عامل دی او باید له ټلویزیون څخه د ګټي اخیستني لپاره دری ساعته وخت مشخص کړو ، ځکه چې له حده زیات ټلویزیون کتل د نوي ځوان دید مختل کوي او په لویوالي کي د هوښ د ضریب د کمښت لامل کیږي. د اضطراب له علایمو څخه چي ډير ناآرامه کوونکی وي یو يي هم د راتلوونکو پيښو ( مثلاً ؛ ازموینه ) په اړه د وسواس کول دي ، او ځیني نورو عوامل چي وروسته به په تفصیل سره وړاندي شي.
درملنه
پر اضطراب باندي د غلبې ډيري لاري شتون لري خو تاسو باید یوه مناسبه کړنلاره چي ستاسوله شخصیت سره متناسبه پیدا کړۍ او په کار يي یوسۍ. په یاد ولرۍ چي ځیني ددې مهارتونو دوامدار تمرین ته اړتیا لري تر څو ګټور شي چي پخپله دا تمرینونه هم دوامداري روزني ته اړتیا لري او په ډیره چټکي سره تاسو کولای شۍ چي خپل تشویش (نګراني) کنټرول کړۍ. دا لاندي ډيري په زړه پوري لاري دي چي پر اضطراب باندي غلبه واردوي ، نو زه به يي له همدي امله یواځي دلته لنډیز راواخلم چي یو خو د وخت کمښت دی او بل داچي انشاالله تاسو کولای چي یواځي له لنډیز څخه هم خپله موخه او مقصد تر لاسه کرۍ : ·       په الله (ج) باندي توکل وکړۍ ·       د اووږد نفس ایستل ·       د خپلو کارونو د ترسره کولو لپاره پلان او برنامه جوړه کړۍ ·       له خپلو ګاونډیانو او اطرافیانو سره اړیکي ټینګي کړۍ ·       خپل ذهن ته آرامتیا (استراحت ) ورکړۍ ·       فعاله او محرک واوسۍ ·       د خپلي روغتیا ساتونکي واوسۍ ·       خندا هیڅ وخت مه هیروۍ ·       په حمام کي ډیر وخت تیرکړۍ : ددې پواسطه د انسان روحي او رواني اضطراب کمیږي ·       غذايي رژیم : ډول ډول څیزونه وخورۍ ·       میوه جات ( خامي خوړل کیدونکي میوي ) ·       مایعات ( څښوونکي شیان ) ·       د یوه او بل خطا او غلطې قبلول ·       لوبي پایله (نتیجه ګیري) : په پایله کي ویلای شو چي افسردګي او اضطراب له هغو مسایلو څخه دي چي که چیرته يي په خپل وخت باندي درملنه ونه کړل شي نو ماشومان خو لا څه چي نوي ځوانان او لویان هم ددي تر اغیز لاندي راځي. نو کله چي یو کس په یادوو شویو رواني ستونزو باندی اخته شي د هماغه کس لپاره داسي شرایط او حالت رامنځته کوي چي له یوې خوا له کورنۍ څخه بیلیږي او یا که داسي ووایو چي دا شخص ګوښه کښیناستنه غوره کوي او نه غواړي چي د ژوند او خپلي کورنۍ په ورځنیو مسایلو کي برخه واخلي او له بلي خوا دا کس نه پوهیږي چي څه وکړي ، ځکه یادوو شویو ناروغیو دې حالت ته رسولی چی له ده څخه یي د ژوندکولو لاره ورکه کړي ده. نو ښه به دا وي که چیرته وغواړو د یادوو ناروغیو له آفت څخه هم ځان ، کورنۍ او ټولنه وژغورو نو اړینه داده چي کله یو کس په دې ناروغیو اخته کیږي په لومړي قدم کي یي باید ددې ناروغیو لاملونه ولټوي یاني کله چي موږ یوه ډاکټر ته ځو نو تر هغه وخته پوري ډاکټر زموږ د ناروغي درملنه نه شي کولای تر څو چي يي د یادي ناروغي لامل او علت نه وي پیداکړی ، او یا که په بل ډول سره ووایو چي مخنیوی له درملني څخه غوره ده یاني مخکي له دې چي په یوه ناروغي باندي اخته شو د هغي د راپیدو کیدو سرچینه باید او باید معلومه کړو تر څو يي درملنه ساده او آسانه شي. یوه بله خبره چي باید په دې برخه کي يي یادونه وکړم داده چي د افسردګي او اضطراب په وخت کي ډیری کسان او په ځانګړي ډول نوي ځوانان داسي احساس کوي چي دوی حتماُ یو څه ورک کړي او یا والدینو ترینه یو څه پټ کړي دي ، نو والدین باید په دې وخت کي چي دا دوره (نوي ځواني ) د بحرانونو دوره هم ده خپل اولادونه قانع کړي او د هغوي پر وړاندي له ډیري میني او حوصلي څخه کار واخلي.
چمپانزي- د انسانانو وروستی شریک اصل (نیکه/سلف/ابا او اجداد)
چمپانزي –د انسانانو وروستی شريک اصل (CHLCA) وروستی شريک اصل دی چې د موجود «هومونيني» جنس د هومو (انسان) او پان (چپانزي او بونوبو) تر منځ شريک دی. د انواعو د پېچلي اختلاط له امله، اوسمهال د دې انواعو د عمر سم اټکل کول شوني نه دي. په داسې حال کې چې د دې انواعو تر منځ «اصلي اختلاف» له ديارلس میليونه کاله مخکې (Miocene) پر مهال منځ ته راغلی برېښي او هايبريډايزشن به يې تر څلور ميليونه کاله مخکې (Pliocene) پورې روان وو، (هايبريډايزشن دوه رګه کېدو ته ويل کيږي، چې يو حيوان د بلې کورنۍ له حيوان سره وروزل شي، يا توليد شي).
د انسانانو په جنتيکي مطالعو کې، CHLCA په انساني نفوس کې د «يو نيوکليوتايډ پوليمورفزم» (SNP) د اندازې د محاسبې لپاره د يوې منځګړې نقطې په توګه کار کولای شي، چېرې چې چمپانزي د يوې بهرنۍ ډلې په توګه کارول کېږي، يعنې د  اوسنيو شته انواعو په ډول، کوم چې له جنيتکي اړخه له هومو انواعو سره تر ټولو زيات ورته والی لري.
ډلبندي
مان او ويس (۱۹۹۶ز) وړانديز کړی و چې «هومينيني» قبيله بايد په «پين» او «هومو» کې شامله کړای شي، کوم چې په جلا جلا فرعي ډلو کې ډلبندي کړای شوي دي. دوی «هومو» او ټول د دوو پښو لرونکي «ايپ» په فرعي قبيله «هومينينا» کې او «پين» يې د «پانينا» په نوم فرعي قبيله کې ډلبندي کړي دي. (ووډ (۲۰۱۰ز) د دې ډلبندۍ په يو بل اړخ باندې بحث کړی دی). ووډ او رچمند د يو «چمپانزي کليډ» په اړوند اټکل کړی و، دې ته يې د «پانيني» قبيلې په توګه اشاره کوله، د کوم تصور چې د «هومينيډي» کورنۍ نه اخیستل شوی و، کومه چې له درې فرعي کورنيو نه جوړه شوې وه.
رچرډ ورنګهم (۲۰۰۱ز) استدلال کوي چې د  CHLCA ډول له عام چمپانزي (Pan troglodytes)  سره ډېر ورته والی درلود – دومره زيات چې دا بايد د «پين» جنس د يو غړي په توګه ډلبندي شي او په ډلبندۍ کې د لومړي پين نوم ورکړل شي.
له پين نه تر انحراف (انحراف  يعنې د يوه ژوي نه د بل منځ ته راتګ) وروسته منځ ته راغلي ټولې قبيلې «د هومينيني» ټول اړوند انساني نسلونه د «هومينينا» په نامه قبيلې غړي دي، په کومو کې چې د «هومو» نوع او «اسټرالوپيتيکس» شامل دي. دا ډله د انساني کليډ استازيتوب کوي او د دې غړيو ته «هومينينس» ويل کېږي.
د پاتې شونو شواهد
تر اوسه هېڅ راز پاتې شونې په دې نامه نه دي پېژندل شوي چې دا د CHLCA  پاتې شوني دي. د اټکل له مخې نوماند يې « Graecopithecus» دی. په دې سره به CHLCA د افريقا پر ځای په اروپا کې سره ووېشل شي.
«Sahelanthropus tchadensis» يو له منځه تللی «هوميناين» دی، په کوم کې چې تر يو بريده د مورفولوژي (د شيانو د جوړېدو مطالعه) وړانديز شوی (خو اختلافات په کې دي) چې د تمې تر مخې د CHLCA اړوند به وي او نږدې اووه ميليونه کاله مخکې يې ژوند کړی – یعنې د چمپانزي وخت ته نژدې – چې همدا د انسان د بدليدو وخت هم دی. خو دا معلومه نه ده، چې ايا بايد د «هومينيني» د قبيلې د غړي په توګه ډلبندي کړای شي که نه، یعنې «هومينين»، د «هومو» او «پين» د اصل (نيکونو/سلفو/ابا او اجدادو) په توګه او خپله د  CHLCA د انواعو لپاره، يا په ساده ډول يو Miocene ايپ، کوم چې له ډېرو وروستيو «هومينيني» سره تر يو بريده مخالف اناتوميکي ورته والی لري.
د اټکل له مخې «Ardipithecus» پنځه اعشاریه پنځه ميلیونه کاله مخکې د انسان-چپانزي له وېش وروسته راڅرګند شول، داسې مهال چې هايبرډايزيشن لا هم روان و. دا له چمپانزي سره يو لړ شريکې ځانګړتياوې لري، خو د دوی د پاتې شونو د نیمګړتيا له امله او د انسان-چمپانزي د جلا کېدو له اټکل سره سم، په پاتې شونو کې د «Ardipithecus » دقيق حالت معلوم نه دی. په ترجيحي ډول دا د چمپانزي له نسب نه اخیستل شوی دی او په دې ډول، دوی د انسانانو اصل نه دي، خو «Sarmiento» (۲۰۱۰ز) وايي چې: «Ardipithecus» په هغو ځانګړتياوو کې شريک نه دي چې تر انسانانو پورې خاص دي او د دوی د ځينو ځانګړتياوو (کوم چې په مړوندونو او basicranium کې شته)، دا وړانديز کړی دی چې دوی له انسان نه مخکې د عام انسان/افريقايي «ايپ» له زېرمو نه جلا شوي وي، کوم چې د چمپانزي او ګوريلا جلا کېدل دي.
تر ټولو لرغوني پاتې شوني په انسان کې په څرګند ډول، خو د چمپانزي په نسب کې کم تر کمه څلور اعشاريه پنځه نه تر څلور ميلیونه کاله مخکې تر منځ موده کې له « Australopithecus anamensis» سره راڅرګند شوي دي.
د «چمپانزي-سايډ» د وېش په اړوند د پاتې شونو ځينې نمونې موندل شوې؛ کومې چې د چمپانزي لومړۍ نمونې دي، تاريخ يې له ۵۴۵ نه تر ۲۸۴ کير (زر کاله، راډيميټر) پورې رسېږي، دوی د ختيځې افريقا د کينيا په ريفټ دره کې موندل شوي (McBrearty, 2005). په ټاکسوباکس کې ثبت شوي ټول له منځه تللي نسلونه د هومو لپاره اصل دي، يا د هغوی څانګې دي، خو دواړه «Orrorin» او « Sahelanthropus» د دوی د جلا کېدو د وخت په شا او خوا کې موجود وو، په همدې بنسټ د «هومو» او «پين» دواړو نسلونو له جملې يو يا دواړه د دوی نيکونه(اصل) دي.
د CHLCA د نوماندانو لپاره د نمونو د شواهدو د کمښت له امله، Mounier (۲۰۱۶ز) د هومو او پين دواړو د تکاملي تاريخ په ټولو نمونو ډيجيټل «مورفوميټرکس» او شميريز الګوريتم عملي کولو سره د يوه«مجازي فوسل(پاتې) شوني» د جوړولو يوه پروژه وړاندې کړه، چې همدا طريقه يې د نيندرتال او هومو سپينز د وروستي شريک اصل د سر د کوپړۍ د ليدلو (اټکل کولو) لپاره استعمال کړې وه.
د عمر اټکل
په ۱۹۹۸ز کال کې د TCHLCA لپاره له لس نه تر ديارلس ميلیونه کاله اټکل وړاندې کړای شوی و او « White et al» (۲۰۰۹ز) له اووه نه تر لس ميلیونه کاله مخکې وخت اندازې اټکل کړی و. په حقيقت کې، اوس د دې اټکل لپاره کوم دليل نه شته، چې د انسان-چمپانزي د جلا کېدو وختونه په ځآنګړي ډول ډېر وروستي دي او د نمونو شواهد اوس د پخواني چمپانزي-انسان تر منځ د جلا والي د تاريخونو سره په بشپړ ډول سمون خوري [له اوه څخه تر لس ميلیونه کاله...
وايټ ايټ ال. (۲۰۰۹ز) ځينو څېړونکود «بايو پوليمر» د جوړښت په کارولو سره د  CHLCA (TCHLCA) د عمر د اندازې معلومولو هڅه کړې ده، کوم چې د نژدې اړوندو ژويو په منځ کې يو څه مختلف دی. په دې څېړونکو کې «ايلن سي ولسن» او «ويسنټ ساريچ» د انسانو لپاره د ماليکولي ساعت (ماليکولي ساعت يوه اصطلاح ده چې په تېر کې د دوو ژونديو شيانو د جلا کېدو د وخت اندازې معلومولو لپاره کارول کېږي) د جوړولو په برخه کې مخکښان وو. د پروټينو ترتيب په کار کولو سره، دوی په پايله کې (۱۹۷۱ز) پرېکړه وکړه چې «ايپس» انسانانو ته له دې هم زيات نژدې و، کوم چې د لرغونو ژونديو موجوداتو ځينو پوهانو د نمونو د ثبت پر بنسټ درک کړې ده. وروسته «ونسنټ سارچ» دې پايلې ته ورسېد چې د TCHLCA عمر له اته ميلیونه کاله نه زيات نه و، د دې حد له اوس نه مخکې د څلور نه تر شپږ ميلیونه کلونو تر منځ و.
دا بېلګه ييز عصر، د ۱۹۹۰ز لسيزې تر پايه پورې تر مالیکولي انسان پېژندنې پورې وتړل شو. له ۱۹۹۰ز لسيزې راهيسې، دا اټکل يو ځل بيا تر ډېرو لرې وختونو پورې بوتلل شو، ځکه چې په څېړنو کې د مالیکولي ساعت د کرارېدو شواهد وموندل شول، ځکه چې «ايپ» د يوې عامې بیزوډوله اصل نه له نورو بیزوګیانو سره يو ځای تکامل موندلی و او انسان د يو عام «ايپ» په څېر اصل نه له نورو غیر انساني «ايپونو» سره يو ځای تکامل کړی و.
د ۲۰۱۶ز کال يوې څېړنې د جينوم په ترتيب کې په CpG سيمو باندې شويو بدلونونو کتنه کوله، کوم چې د نورو بدلونونو په پرتله تر ډېره بريده ساعت ته ورته چلند څرګندونه کوي، کومه څېړنه چې د انسان او چمپانزي تر منځ د دولس اعشاريه يو ميليونه کاله مخکې بدلون وخت اټکل ته رسېدلې وه.
جوې لابیرو
جوې لابیرو (زېږېدنه 28 جولای 1963 په الویستا, سويډن کی) یوجادوګر دی او هغه په ډیرو ملکونو کی خلکو ته خپله جادوګری ښکاره کړی ده چی همدی امله د خلکو په زړونو کی ځای لری او زرګونو کسان د هغه د لیدلو لپاره راځی
کلکان ولسوالۍ
د کلکان ولسوالۍ د کابل ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۲۶۹۰۰ وگړو ته رسېږي.
سرچينې
وېشنيزه:د کابل ولسوالۍ
ناويتا خان
ناويتا خان د پښتو ژبې یوه پخوانی سندرغاړې ده چې پښتو کلاسيک سندرې یې ويلي دی او نوموړې د ۱۹۷۰ او ۱۹۸۰مو لسيزو یوه پېژندل شوې سندرغاړې وه.
باندنۍ تړنې
د ناويتا خان ځينې سندرې او انځورونه
وېشنيزه:پښتنې سندرغاړې
يواکيم ګاوک
يواکيم ويليم ګاوک (جرمني: [joˈʔaxɪm ˈɡaʊk]؛ زوکړه: د ۱۹۴۰ ز کال جنوري ۲۴ مه) يو الماني سياستپوه او د مدني حقونو فعال و، چې له ۲۰۱۲ ز کال څخه تر ۲۰۱۷ ز کال پورې يې د المان د ولسمشر په توګه خدمت وکړ. نوموړی چې پخوانی لوتري پادري (Lutheran pastor) و، په ختيځ المان کې د کمونيست ضد او مدني حقونو د فعال په توګه نومياليتوب ته ورسېد.
ګاوک چې د شوروی Gulag د يوه ژوندي پاتې شوي وګړي زوی و، سياسي ژوند يې له ټولواک پلوۍ سره د خپلې کورنۍ د تجربو له مخې جوړ شوی و. نوموړی له Vaclav havel او نورو سياستپوهانو سره يو ځای، د اروپايي شعور او کمونيزم په اړه د پراګ اعلاميې او د کمونيزم د جرمونو په اړه د اعلاميې بنسټګر لاسليک کوونکی و. هغه په اروپا کې د کمونيست جرمونو د پراخه پوهاوي او د کمونيستي دورې د نامشروع کولو د اړتيا لپاره د پراخه عامه پوهاوي غوښتنه کړې ده. Gauck د ولسمشر په توګه «د کمونيست ضد روښانتيا» ملاتړ کوونکی و او په ختیځ المان کې يې د کمونيست نامشروعيت ته پام کړی دی. نوموړی د «د کمونيزم تور کتاب: The Black Book of Communism) په ګډون د بېلابېلو کتابونو ليکوال يا مرستيال ليکوال دی. د «خپلواکي: يوه پلمه (Freedom: A Plea)» په نوم د نوموړي د ۲۰۱۲ ز کال کتاب په ټوله نړۍ کې د خپلواکۍ او انساني حقونو د ساتنې غوښتنه کوي. ګاوک د لومړۍ وزيرې انګيلا ميرکل (Angela Merkel) له لورې د يو «د ديموکراسۍ د رښتيني ښوونکي» او «د خپلواکۍ، ديموکراسۍ او عدالت د نه ستړي کېدونکي ساتندوی» په توګه ذکر شوی دی. د وال سټريټ جورنال (The Wall Street Journal) نوموړی «د يو جنس د وروستي په توګه بيان کړی دی: د اوسپنې پردې (Iron Curtain) [يو خيالي خنډ چې پخوانی شوروی او ختيځ بلاکونه يې يو له بله بېلول] تر شا د پروټسټ خوځښتونو مشران، چې له ۱۹۸۹ زکال څخه وروسته يې د خپلو هېوادونو مشرۍ ته دوام ورکړ». نوموړي د ۱۹۹۷ Hannah Arendt Prizeز کال  په ګډون ګڼې سرلوړۍ تر لاسه کړي دي.
ماشومتوب او ختيځ المان کې ژوند (۱۹۸۹-۱۹۴۰ز کلونه)
يواکيم ګاوک په Rostock کې د ماڼوانو (بېړۍ چلوونکو) په يوه کورنۍ کې وزېږېد. د اولګا Olga (nee Warremann؛ زوکړه: ۱۹۹۰) او Joachim Gauck Sr. (زوکړه: ۱۹۰۷) زوی و. پلار يې د بېړۍ يو تجربه لرونکی مشر يا کپتان او ځانګړی سمندري پوځي و، چې له دويمې نړيوالې جګړې څخه وروسته يې په Neptun Werft د بېړۍ جوړونې شرکت کې د پلټونکي په توګه خدمت وکړ. دواړه مور او پلار د نازي ګوند (NSDAP) غړي وو. د دويمې نړيوالې جګړې په پای کې د شوروي له نيواک څخه وروسته کمونيستان په واک کې ځای پر ځای شول، چې همدا د المان ديموکراتيک جمهوريت (ختيځ المان) جوړېدل وو. هغه وخت چې په ۱۹۵۱ ز کال کې يواکيم ګاوک يوولس کلن و، پلار يې د شوروي نېواک ځواکونو له لورې ونيول شو او تر ۱۹۵۵ ز کال پورې بېرته راخوشې نه شو. نوموړی له لويديځ څخه د يوه ليک د تر لاسه کولو له امله د شوروي پوځي محکمې له لورې په جاسوسۍ او همدارنګه د سمندري چارو په اړه د لويديځ ژورنال په ملکيت کې د اوسېدلو لپاره د شوروي ضد د خلکو په تېرايستنه تورن و او په سايبريا کې Gulag سيمې ته ولېږدول شو. له نوموړي سره په ياده سيمه کې دومره ناسم چلند وشو، چې د زوی په وينا يې، له يو کال څخه وروسته په فزيکي ډول معلول وګڼل شو. د نږدې درې کلونو لپاره يې کورنۍ د هغه د ژوند او مرګ او همدارنګه هغو پېښو په اړه په هيڅ نه پوهېدله، چې له نوموړي سره شوې وې. هغه په ۱۹۵۵ ز کال کې له مسکو څخه د Konrad Adenauer له دولتي کتنې څخه وروسته خوشې (خپلواک) شو. Adenauer د جګړې د هغو زرګونو الماني بنديانو او ملکي وګړو د خوشې کولو په اړه خبرې وکړې، چې شړل (تبعيد) شوي وو.
هغه په خپلو يادښتونه کې ليکي چې:«زموږ د پلار بخت داسې و، لکه يوه د زده کړې لکړه. ياده لکړه د کورنۍ پر وړاندې د ناتړلې ژمنتيا د حس لامل شوه، چې له نظام سره يې د ورورولۍ نظریې هر ډول د باندې پرېښود.
د دواړو نړیوالو جګړو ترمنځ دوره
د شلمې پیړۍ په تاریخ کې د دواړو نړیوالو جګړو ترمنځ دورې د ۱۹۱۸ زکال د نومبر له ۱۱مې پیل او د ۱۹۳۹ زکال د سپټمبر تر لومړۍ نېټې پورې (۲۰ کاله، ۹ میاشتې او۲۱ ورځې) چې د لومړۍ نړیوالې جګړې پای او د دویمې نړیوالې جګړې پیل و، دوام وکړ. دغه دوره څه لنډه وه، خوله امله یې په ټوله نړۍ کې د پام وړ ټولنیز، سیاسي او اقتصادي بدلونونه راغلل. د نفتو پر بنسټ د انرژۍ تولید او میکانیزه کول د شل کلنې سوکالۍ لامل وګرځېدل چې د منځنۍ طبقې لپاره د ټولنیز او اقتصادي تحرک وخت یادېږي. په پرمختللې نړۍ کې موټرونه، برېښنایي څراغونه، راډیو او نور د خلکو ترمنځ عام شول، خو دغه افراطي اقتصادي رونق ډېر ژر په یو ستر اقتصادي ناورین بدل شو، چې د نړۍ په کچه بې ساري اقتصادي ناورین بلل کېږي او د نړۍ ډېری لوی اقتصادونه یې سخت زیانمن کړل.
د عثماني سترواکۍ او جرمني مستعمرې، د متحدینو په ځانګړي ډول د بریتانیې او فرانسې تر منځ ووېشل شوې. د روسي سترواکۍ لوېدیځې برخې، استونیا، فنلینډ، لاتویا، لیتوانیا او پولنډ خپلواک هېوادونه شول او بیسارابیا (اوس مهال مالدووا او د اوکراین ځینې برخې) له رومانیا سره یوځای کېدل غوره کړل.
روسي کمونېستانو وکولای شول، چې د نورو ختیځ سلاویکي دولتونو، مرکزي اسیا او قفقاز د کنټرول په ترلاسه کولو سره شوروي اتحاد رامنځته کړي. ایرلینډ له کورنۍ جګړې وروسته په خپلواک ازاد آیرلنډي دولت او د بریتانیا تر کنټرول لاندې شمالي ایرلینډ ووېشل شو، ازاد ایرلنډ له هغو ایرلینډي جمهوریتونو سره په جګړو بوخت و چې د وېش مخالفت یې کاوه. په منځني ختیځ کې مصر او عراق خپلواکي ترلاسه کړه. د لوی اقتصادی ناورین په لړ کې، د لاتینې امریکا هېوادونو ډېری بهرني شرکتونه، چې زیات یې امریکایي وو، د دې لپاره ملي اعلان کړل چې خپل اقتصاد پیاوړی کړي. شورویان، جاپانیان، ایټالویان او المانیان هم خپلو ارمانونو ته چې د خپلو جغرافیو پراخول وو، ورسېدل.
دغه دوره د ۱۹۳۹ زکال د سپټمبر په لومړۍ نېټه د دویمې نړیوالې جګړې په پیل کېدو پای ته ورسېده.
په اروپا کې ګډوډۍ
د ۱۹۱۸ز کال د نومبر په ۱۱ مه د کمپین اوربند نه وروسته چې لومړۍ نړیواله جګړه پای ته ورسېده، د ۱۹۱۸ – ۱۹۲۴ زکلونو ترمنځ دوره کې ګډوډیو شتون درلود؛ ځکه په روسیه کې کورنۍ جګړه لا روانه وه او ختیځه اروپا د لومړۍ نړیوالې جګړې د ویجاړیو د جبران په لټه کې وه. د دغو ګډوډیو له امله نه یوازې د روسیې امپراتوري له ړنګېدو سره مخ وه، بلکې د المان،اطریش- هنګري او عثماني امپراتورۍ له منځه تلل هم شوني وو. په ختیځه اروپا کې ډېری نویو یا بیا رغول شویو هېوادونو شتون درلود، ځینې یې په اندازې کې کوچني و، لکه: لیتوانیا یا لاتویااو ځینې لوی لکه پولنډ او د سربانو سلطنت، کروات او سلوانیا. متحده ایالات د نړۍ په مالي چارو کې مخکښ و. هغه هم په دې ډول چې المان نور نشو کولای بریتانیا، فرانسې او د انټینټ نورو پخوانیو غړو ته د جګړې تاوان ورکړي، امریکایانو د Dawes پلان پلی کړ، وال سټریټ په المان کې ډېره پانګونه وکړه تر څو جرمنان وکولای شي دغوهېوادونو ته خپل تاوان بېرته ورکړي، دا په دې شرط و، چې وروسته به جرمنان دغه جنګي پورونه واشنګټن ته په ډالرو ورکوي. د لسیزې په نیمایي کې سوکالي پراخه شوه، د لسیزې دویمه نیمایي د زرینې شلمې لسیزې په نوم پېژندل کېږي.
نړیوالې اړیکې
د دواړو نړیوالو جګړو ترمنځ د دیپلوماسۍ او نړیوالو اړیکو په مسایلو کې د جګړې د مهال د مسائلو حل کول شاملېدل لکه د المان له خوا د جګړې د تاوانونو بیا جبران او د سرحدونو ټاکل، د اروپا په مالي او د بې وسلې کولو په پروژو کې د امریکا ښکېلتیا، د ملتونو د لیګ څخه تمې او د هغو ناکامۍ،  له پخوانیو هېوادونو سره د نویو هېوادونو اړیکې، په کپیټلیسټي نړۍ باندې د شوروي اتحاد بې باوره اړیکې، د سولې او بې وسلې کولو هڅې، د ۱۹۲۹ز کال اقتصادي ناورین ته غبرګون، د نړیوالې سوداګرۍ له منځه تلل، په نوبت سره د ډیموکراټیکو رژیمونو ړنګیدل، د اقتصادي خپلواکۍ لپاره د هڅو زیاتوالی، په چین د جاپان برید، په زیاته کچه د چین د ځمکو اشغال، او همدارنګه د شوروي اتحاد او جاپان ترمنځ سرحدي شخړې چې د شوروي او جاپاني تر کنټرول لاندې منچورین پولې په اوږدو کې د ګڼ شمېر جګرو لامل ورګرځېدې؛ فاشيستي ديپلوماسي، له دې ډلې د موسوليني ايټالوي او د هټلر الماني تېري کوونکې هڅې ، د هسپانیې کورنۍ جګړه، د افریقا په شمال ختیځ کې په ابیسینیا (ایتوپیا) باندې د ایټالیا یرغل او د هغو اشغال، د آلماني ژبې ویونکي اطریش پر وړاندې د آلمان یو شمېر تحرکات، په چکوسلواکیا کې د سوډټینلینډ په نوم هغه سیمه چې وګړي یې آلماني قوم لرونکي و، د المان د راینلینډ سیمې بېرته نظامي کول چې د ملتونو د ټولنې له خوا غیر نظامي شوې وه او همدارنګه دویمې نړیوالې جګړې ته د رسېدو په لار کې د وسله وال کولو ناهیلي کوونکي پړاونه.
بې وسلې کول ،د هېوادونو تر منځ تر ټولو عامه تګلار وه. په هر حال، د بریتانیې او متحده ایالاتو په مشرۍ د ملتونو لیګ په دې هڅه کې ډېره لږ ونډه لرله. د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیر چارلس ایوانز هیوز د ۱۹۲۱ز کال د واشنګټن د سمندري ځواکونو د غونډې مالې ملاتړوکړ ترڅو دا معلومه کړي، چې هر هېواد ته څومره د جنګي بېړیو د لرلو اجازه ورکړل شي. نوي تخصیصونه په حقیقت کې پلي شول او په ۱۹۲۰لسیزې کې هېڅ سمندري سیالۍ شتون نه درلود. برتانیې په ۱۹۲۷ زکال کې د سمندري ځواکونو اړوند په جینوا غونډه او ​​د ۱۹۳۰ز کال په لندن غونډه کې مخکښ رول درلود، چې د لندن د سمندري تړون لامل وګرځېد، او په دې ډول یې د کښتیو په تخصیص کې کروزرونه او اوبتلونه هم اضافه کړل، خو د جاپان، جرمني، ايټاليا او شوروي اتحاد له خوا د دغې هوکړې رد د دې لامل وګرځېد په ۱۹۳۶ زکال کې د لندن د سمندریزو ځواکونه دویمه ناسته بې معنی وګرځي. سمندري بې وسلې کول، له منځه ولاړل او دا موضوع د المان او جاپان په وړاندې د جګړې لپاره د هغو د بيا وسله وال کېدو لامل وګرځېده.
لوی ناورین
لوی ناورین نړیوال اقتصادي کړکېچ و چې له ۱۹۲۹ زکال وروسته پیل شو. د رامنځته کېدو مهال یې په هېوادونو کې توپیر درلود؛ په ګڼ شمېر هېوادونو کې دا په ۱۹۲۹ زکال کې پیل شو او د ۱۹۳۰مې لسیزې تر وروستیو یې دوام وموند. دا د شلمې پېړۍ تر ټولو اوږده، پیاوړې او پراخه ستونزه وه. دغه کړکېچ له متحده ایالاتو سرچینه واخیسته او هغه مهال چې د ۱۹۲۹ زکال د اکتوبر په ۲۹ مه (د تورې سې شنبې په نوم هم یادېږي) د ونډو بازار سقوط وکړ؛ دغه موضوع په نړیوال خبر واوښته. له ۱۹۲۹ زکال څخه تر ۱۹۳۲ زکال پورې د نړیوالو داخلي ناخالصو تولیداتو کچه نږدې ۱۵ سلنه راولوېده.
د کريميا پليټ فارم
د کریمیا پلیټ فارم ( Crimea Platform  د همغږۍ یو نړیوال میکانیزم دی چې د اوکراین د ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي له خوا پیل شوی ترڅو د روسیې فدراسیون لخوا د کریمیا د موقتي اشغال له پایلو او ګواښونو پر وړاندې سمه معامله وکړي او په پای کې د اوکراین له لاسه وتلې ټاپووزمې بېرته تر کنټرول لاندې راولي.
د فعالیت سيمې
د کریمیا پلیټ فارم فعالیت په پنځو لومړیتوبونو کې ترسره کیږي:
غونډه
د کریمیا پلیټ فارم جوړوونکو سرمشریزه د اګست په 23مه په 2021 کال په کییف کې جوړه شوه. دا په لوړه سیاسي کچه د پلیټ فارم لومړۍ غونډه وه چې په رسمي ډول یې خپل فعالیتونه پیل کړل. په دې غونډه کې د ۴۶ هېوادونو او نړیوالو سازمانونو استازو ګډون کړی و.
=== د ګډون کوونکو هېوادونو لړليک   ===
سرچینې
وېشنيزه:اروپايي هېوادونه وېشنيزه:اروپايي ټولنه او کډوالي وېشنيزه:اروپايي اتحاديه وېشنيزه:اروپايي شورا وېشنيزه:شي وېشنيزه:شينګ وېشنيزه:شينګ غړي هېوادونه
فاکس تلویزیون
فاکس تلویزیون (انګلیسي Fox) د فاکس ګروپ نیوز کورپوریشن شرکت او روپرت مرداک اړوند یو امریکایی تلویزیون دی. یاد تلویزیون په ۱۹۸۶ کال کې خپل فعالیت پیل کړ.
فاکس له ۲۰۰۴ نه تر ۲۰۰۹ کلونو پوری وکولی شول د ۱۸ نه تر ۴۹ کاله عمر لرونکو لیدونکو د زیاتی لیدنی وړ وګرزی له دی سره یې وکړای شول له بل امریکایی تلویزیو سی بی اس نه ځان وړاندی او محبوب کړی خو دوهم ځل لپاره سی بی اس وکولای شوه یاد مقام له ۲۰۰۷ نه تر ۲۰۰۸ پوری خپل کړی.
زاهدالله ځلاند
زده کړې
نوموړی د پښتونخوا په هنگو ولسوالۍ کې د افغان کډوالو د حضرت بلال (رض) عالي لېسې څخه په ۲۰۰۵ زېږدیز کال کې فارغ شوی او خپلې لوړې زده کړې یې د پښتو ژبې په ادبیاتو کې، په ننگرهار کې ترسره کړې دي.
رسمي دندې
په کابل کې د ژوندون راډیو تلوېزیون، ملي راډیو تلوېزیون او د هېواد په څو سیمو کې د بېلابېلو غږیزو او انځوریزو رسنیو سره د خبریال، ریپورټر او ژباړن په توگه کار کړی دی.
همدارنگه د هنگو، جلال آباد او کابل کې په څو لېسو کې د ښوونکي په توگه او همدا راز په کابل کې د څو شرکتونو سره کار کړی دی.
ځلاند په بېلابېلو انټرنېټي پښتو وېبپاڼو او ټولنیزو رسنیو فېسبوک او ټوېټر کې، وخت پر وخت، خپلې لیکنې او ژباړې هم خپروي او همدا راز په انټرنېټي نړۍ کې دوه وېبلاگونه غاټول او شمله هم لري، چې خپلې لیکنې، ژباړې او د هېواد، سیمې او نړۍ په اړه بېلابېل نوي، تازه او په زړه پورې خبرونه او پېښې په کې خپروي.
دا هم وگورئ
لال پاچا ازمون
سوريه
سوریه، په رسمي ډول د سوریې عربي جمهوریت (ٱلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلسُّورِيَّةُ)، په لاتیني کې:( al-Jumhūrīyah al-ʻArabīyah as-Sūrīyah) د لویدیځې آسیا یو هېواد دی، سویل لویدیځ ته یې لبنان او اسرائیل، لویدیځ ته یې مدیترانې سمندرګی، شمال ته یې ترکیه، ختیځ ته یې عراق او سویل ته یې اردن موقعیت لري. دمشق یې لوی ښار او پلازمېنه ده. دغه هېواد د حاصلخېزو ځمکو، لوړو غرونو او دښتو په لرلو سره د ګڼ شمېر قومي او مذهبي ډلو کور دی چې په زیاته کچه په کې عرب سوریايي وګړي، کوردان، ترکمنان، آشوریان، ارمنیان، شرکسیان، مندایون او یونانیان دي. مذهبي ډلې په کې سني مسلمانان، عیسویان، علویان، دروزیان، اسماعیلیه، مندایون، شیعیان، سلفیان او ایزدیان دي. عرب یې تر ټولو لوی قومي او سني مسلمانان یې، تر ټولو لوی دیني جوړښتونه دي.
سوریه یو موټی جمهوریت دی، چې له ۱۴ ولایتونو جوړ دی او یوازنی هېواد دی چې له سیاسي پلوه د بعثیزم له نظریې ملاتړ کوي. له ملګرو ملتونو پرته د یوه بل نړیوال بنسټ چې ناپېیلی غورځنګ دی غړیتوب لري؛ د ۲۰۱۱ ز کال په نومبر میاشت کې یې په عربي ټولنه او اسلامي همکاریو سازمان کې غړیتوب وځنډېد او په خپله یې د مدیترانې سمندرګي د هېوادونو په ټولنه کې غړیتوب وځنډاوه.
د سوریې نوم، له تاریخي پلوه یوې پراخې سیمې ته اړوندېږي چې له شام سره مترادف دی او په عربي کې ورته الشام وايي. معاصر دولت یې د ګڼ شمر لرغونو پاچاهیو او سترواکیو ځای پاتې شوی، چې په کې د ابلان تمدن چې له میلاد ۳ زریزې وړاندې تاریخ لري شاملېږي. حلب او د دغه هېواد پلازمېنه دمشق په نړۍ کې یو له تر ټولو لرغونو او د وګړو د استوګنې ښارونه و. په اسلامي دوره کې دمشق د اموي خلافت مرکز او په مصر کې د مملوک پاچهي ولایتي مرکز و.
د سوریې د معاصر دولت بنسټ، د ۲۰ مې پېړۍ په نیمايي کې د عثماني سترواکۍ له پېړیو واکمنۍ او د فرانسې له لنډ مهالې قیمومت وروسته کېښودل شو، نوي جوړ شوي دولت، چې د پخواني عثماني سترواکۍ تر واکمنۍ لاندې سوریايي ولایتونو نه یې ظهور کړی و د لوی عربي هېواد په توګه راڅرګند شو. د ۱۹۴۵ ز کال د اکتوبر په ۲۴ مه هغه مهال چې د سوریې جمهوریت د ملګرو ملتونو سازمان د بنسټ اېښودونکو غړو په نوملړ کې راغی، د یو خپلواک پارلماني جمهوري په توګه راڅرګند شو او دغې چارې په قانوني ډول په دغه هېواد کې د فرانسې قیمومیت ته پای ټکی کېښود، په داسې حال کې چې فرانسوي سرتېري د ۱۹۴۶ ز کال تر اپرېل میاشتې پورې له دغه هېواد نه وه نه وتل.
له خپلواکۍ وروسته دوره کې، له ۱۹۴۹ ز کال نه تر ۱۹۷۱ ز کال پورې دغه هېوا د ګڼ شمېر پوځي کودتا ګانو او هېواد لړزونکو کودتاییزو هڅو شاهد و. په ۱۹۸۵ ز کال کې سوریې له مصر سره د متحد عربي جمهوریت په نوم لنډ مهالې ټولنه جوړه کړه، هغه چې د سوریې د ۱۹۶۱ ز کال د کودتا له امله وپاشل شوه. د دغه جمهوریت نوم د ۱۹۶۱ ز کال په وروستیو کې د همدغه کال د سمبر په لومړۍ نېټه د اساسي قانون په ټول پوښتنه کې د سوریې عربي جمهوریت ته واوښت، او د ۱۹۶۳ ز کال بعثي کودتا تر مهاله مخ پر زیاتوالي بې ثباتۍ سره مخ و، تر هغه مهاله چې بعث ګوند واک خپل کړ. دغه هېواد له ۱۹۶۳ ز کال نه تر ۲۰۱۱ ز کال پورې د اضطرار تر قانون لاندې و او عملا یې د اساسي قانون له خوا وګړو ته ورکړل شوي ګڼ شمېر حقونه ځنډولي و.
بشار الاسد له خپل پلار حافظ الاسد وروسته، چې له ۱۹۷۱ ز کال نه یې تر ۲۰۰۰ ز کال پورې په دغه هېواد واکمني وکړه، له ۲۰۰۰ ز کال راهیسې د دغه هېواد ولسمشر دی. په سوریه کې د هغه او بعث ګوند واکمني، له بشري حقونو نه د ګڼ شمېر سرغړونو له امله چې د سیاسي بندیانو او وګړو مکرر اعدام او په لوړه کچه سانسور په کې شاملېږي له نیوکو او غندنو سره مخ شوې. د ۲۰۱۱ ز کال له مارچ راهیسې سوریه په څو اړخیزه داخلي جګړه کې ښکېل ده، چې د سیمې او له هغو هاخوا یو شمېر هېوادونه هم په کې په نظامي او غیر نظامي ډول ښکېل دي. چې له امله یې د دغه هېواد په قلمرو کې یو شمېر خپل سرې سیاسي ډلې رامنځته شوي چې د سوریې اپوزیسیون، د سوریې د ختیځ او شمال خپلسرې اداره یا روژاوا، تحریر الشام او د عراق او شام لپاره اسلامي دولت (داعش) په کې شاملېږي. له ۲۰۱۶ ز کال نه تر ۲۰۱۸ ز کال پورې دغه هېواد د نړیوالې سولې په نوملړ کې وروستۍ ځای لري، چې ښيي د جګړې له امله په نړۍ کې تر ټولو له تاوتریخوالي ډک هېواد دی. په دغو شخړو کې ۵۷۰ زره تنه وژل شوي، ۷.۶ میلیونه داخلي بې ځایه شوي لري (په ۲۰۱۵ ز کال کې د ملګرو ملتونو د کډوالۍ ادارې د شمېرو له مخې)، له ۵ میلیونو نه زیات یې کډوال شوي ( د ۲۰۱۷ ز )کال تر جولای پورې، د ملګرو ملتونو د کډوالۍ د عالي کمیشنري له خوا ثبت شوی) اوهم  یې په وروستیو کلونو کې د وګړو ارزونه له ستونزو سره مخامخ کړې ده.
دولت او سیاستونه
سوریه، په رسمي ډول یو موټی جمهوریت دی. د سوریې اوسنی اساسي قانون په ۲۰۱۲ ز کال کې تصویب شو، چې له مخې یې د هغو خپلواکو کسانو د ټاکل کېدو د حق پر بنسټ چې د ملي مخکښ ګوند (الجبهة الوطنية التقدمية) غړیتوب نه لري، دغه هېواد په نیمه ریاستي جمهوریت اړولی دی. ولسمشر د دولت مشر او لومړی وزیر د حکومت په سر کې ځای لري. مقننه قوه، د خلکو شورا هغه بنسټ دی چې د قوانینو جوړولو، دولتي اعتباراتو د تصویب او سیاستونو په اړه د بحث کولو مسئولیت لري. د ساده اکثریت د باور رایې په نه ترلاسه کولو سره لومړی وزیر مکلف دی، چې د خپل حکومت استعفا ولسمشر ته وړاندې کړي. د سوریې د کورنۍ جګړې پر مهال دوه موازي حکومتونه، د سوریې انتقالي دولت (په ۲۰۱۳ ز کال کې جوړ شوی) او د سوریې د نجات حکومت (په ۲۰۱۷ ز کې جوړ شوی) رامنځته شوي، چې د دغه هېواد په شمال- لویدیځ واک چلوي او د سوریې عربي جمهوریت په مخالفت کار کوي.
اجرائیه قوه له ولسمشر، د ولسمشر له دوو مرستیالانو، لومړي وزیر او وزیرانو شورا نه جوړه ده. اساسي قانون امر کوي چې ولسمشر باید مسلمان وي، خو اسلام بیا د رسمي دین په توګه نه بولي. د ۱۹۷۳ ز کال د جنوري په ۳۱ مه، حافظ الاسد نوی اساسي قانون عملي کړ، چې د ملي بحران لامل وګرځېد. د پخواني اساسي قانون پر خلاف، نوي اساسي قانون لازمي نه بلله چې ولسمشر باید مسلمان وي، دغه چاره په حما، حمص او حلب کې د سختو لاریونونو لامل وګرځېده چې د اخوان المسلمین او دیني علماوو له خوا مدیریت کېدل. دوی اسد «د الله(ج) دښمن» وباله او د هغه د حکومت پر وړاندې یې د جهاد اعلان وکړ. دولت له ۱۹۷۶ ز کال نه تر ۱۹۸۲ ز کال پورې د اسلام پالو له یو شمېر وسله والو یاغیتوبونو نه چې ډېری غړي یې اخوان المسلمین ته اړوند و، ځان وساته.
پوځ
د سوریې ولسمشر د سوریايي وسله والو ځواکونو اعلی سرقوماندان دی، چې د تحرک پر مهال د دغو ځواکونو شمېر ۴۰۰ زره تنو ته رسېږي. پوځ یې د عسکري د جبري خدمت له مخې دی، هر نارینه ۱۸ کلنۍ ته په رسېدو اړ دی، څو په پوځ کې خدمت وکړي. د جبري عسکرۍ دوره د وخت په تېرېدو راکمه شوې، په ۲۰۰۵ ز کال کې له دوه نیمو کلونو نه دوه کلونو ته، په ۲۰۰۸ ز کال ۲۱ میاشتو ته او په ۲۰۱۱ ز کال کې یو نیم کال ته راکمه شوې. د ۲۰۰۵ ز کال د اپریل تر ۲۷ مې نیټې پورې، تر هغه مهاله چې له درېو لسیزو وروسته سوریايي ځواکونه له لبنان نه ووتل، نژدې ۲۰۰۰۰ سوریايي سرتېري په هغه هېواد کې ځای پر ځای و.
اخځليكونه
ويکي پيډيا
وېشنيزه:د آسیا هېوادونه وېشنيزه:هېوادونه
گلدره ولسوالۍ
د گلدرې ولسوالۍ د کابل ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۲۰۳۰۰ وگړو ته رسېږي. د گلدرې ولسوالۍ ۵۰٪ وگړي پښتانه، او پاتې ۵۰٪ برخه دېگان جوړوي. گلدره ولسوالۍ د مير بچه کوټ ولسوالۍ لوېديځې برخې پورې نښتې ده.
سرچينې
وېشنيزه:د کابل ولسوالۍ
مير بچه کوټ ولسوالۍ
مير بچه کوټ د کابل يوه ولسوالۍ ده چې د ده سبز ولسوالۍ مرکز شمال لوېديځ خواته پرته ده.
۲۰۹ (عدد)
۲۰۹ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۲۰۸ څخه  مخکي او د ۲۱۰ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۲۰۹:
په کلینډر کې
۲۰۹ کولاي سي:
سرچينې
وېشنيزه:۲۰۹ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
يکاولنگ ولسوالۍ
يکاولنگ د باميان ولايت يوه ولسوالۍ ده. د 2011 کال د اټکل له مخی 897’76 وګړې لرل.
پوتاشيوم
الحمدالله رب المعاليمن والصلاة واسلام علي سيدنا محمد وعلي اله واصحابه اجمعين : څرنګه چې معلومه ده دټولو عصري علومو بنياد يو شمير اوصول او قوانين تشکيلوي .او دهغي په اساس خپله تګ لاره ټاکي چې په دي پروسه کې زيات شمير نوښتونه منځ ته راځي چې ماته هم دننګرهار پوهنتون دښوونى او روزنى پوهنځي دکيميا او بيولوژي ديپارتمنت له خوا څخه دپوتاشيم او د هغه مرکبات ترسرليک لاندي موضوع راکړشوي ده چې ماهم دنوموړي موضوع ترتيب او ليکنه کې ډير زيات کوشش کړي او دامي په واضح کړي چې پوتاشيم څه شي دي د کومو حواصو لرونکي دي څرنګه لاس ته راځي مرکبات يي کوم دي بيولوژيکي رول او اهميت يي څه شي دي نوموړي موضوع مي داخلي او خارجي کتابونو څخه ترتيب کړي ترڅو دلوستونکو دپام وړ وګرځي .نوموړي موضوع په ترتيب کې ماسره محترم استاد پوهنيار معصوم خان ((قيومي )) ډيره زياته مرسته کړي ده دزړه له کومي ورنه مننه کوم او خداي تعالى دى نوموړي استاد په دنيا او اخرت کې کامياب ولرى.
احمدالله (همرازعربزى)
دپوتاشيم عنصر پيژندنه پوتاشيم د S عناصرو دجملى څخه دي چې دلا تيني کليمي (Kalium) څخه اخيستل شوي چې القلي ته ويل کيږي .پوتاشيم په اول اصلي ګروپ او دريم پريود کې واقع دي. سمبول: اتومي کتله: اتومي نمبر: حالت: اکسديشن الکتروني ويش :                1S2 2S2 2P6 3S2 3P6 4S1 دي. پوتاشيم 19 الکترونونه چې د Ar د پايدار حالت څخه يو الکترون زيات لري.
دپوتاشيم کشف پوتاشيم دلومړي ځل دپاره دبرتانوي کيميا ګر کې کې دواخاني سر مشر (Humphry) ديوې پوسيله په (1807) م کال کې کشف شو او دپوتاشيم نوم ورباندي کيښودل شو .نوموړي دپوتاشيم هايدرواکسايد دخالص الکتروليز څخه پوتاشيم لاسته راوړ.
دپوتاشيم استحصال ١ – پوتاشيم هايدرواکسايد ته لومړي تودوخه ورکول کيږي او کله چې ويلي شي نو بيايي الکتروليز کوي او پوتاشيم ورڅخه لاسته راوړي. ٢ – پوتاشيم فلورايد او کلسيم کاربايد ته تودوخه ورکوي او پوتاشيم ورڅخه لاسته راوړي. 2 KF + Ca C2                 2k + 2C + CaF2 ٣- پوتاشيم دپوتاشيم کلورايد او پوتاشيم فلورايد دالکتروليز څخه هم لاسته راوړي. ٤ – پوتاشيم دخپلو مرکباتو څخه Al او Si پوسيله استحصالوي. 2 Al + Ca O + 6KCl                               2CaCl2 + CaO.Al2 O3+6K Si + 4CaO+ 4KCl                                Ca Cl2 + 2CaO.SiO2 + 4K
دپوتاشيم خواص خالص پوتاشيم يو ډير سپک او نرم فلز دي چې دچاقو پوسيله پري کيدي شي تازه پري شوي پوتاشيم سپين نقريي رنګ لري .مګر په تازه هوا کې ډير زر پيکه کيږي او خپل ځلا د لاسه ورکوي او خاکستري رنګ اختياروي خالص پوتاشيم معمولاً دنفت يا پارافينو لاندي ساتل کيږي. دسوديم څخه يي دتړون کولو ميل زيات دي چې داوبو او اکسيجن سره په ډير شدت تعامل کوي او پوتاشيم پراکسايد او پوتاشيم هايدرواکسايد جوړوي. 2K + O2                   K2 O2                                       2K + 2H2O              2KOH + H2                                 دپوتاشيم تعامل داوبو سره خطرناک دي ځکه چې نوموړي تعامل يو اګزوترميک تعامل دي اوهم په نوموړي تعامل کې د H2 غاز جوړيږي چې هغه اور اخلي. دپوتاشيم دويلي کيدو درجه ټيټه ده (63,5C0 يا 14S F0 ) پوتاشيم په 776C0 يا 1400F0 کې په جوش راځي .کثافت يي 86 gr/cm3 0, ده. دي پوتاشيم او دهغه مرکبات په بنفش رنګه لمبه سوځي .لکه په لاندي شکل کي لکه څرنګه چې دپوتاشيم اتوم دالکترون ورکولو ميلان زيات دي نسبت اخستلو ته نو خپل الکترون په اساني سره دلاسه ورکوي اوهغه اکسدايز کوي په 1+ اکسديشن نمبر باندي (K+) دپوتاشيم ايون په اوبو کې بي رنګه وي او ډير په سختي سره رسوب کوي ددي دپاره چې رسوب کول يي اسانه شي نو بايد چې د Hexa chloro platonic acid, sodium cobaltinitrite  او sodium Tetra phehyl borate سره تعامل ورکړل شي. پوتاشيم په تيزي سره دنورو فلزاتو څخه اکسدايز کيږي. او دنورو القليو په شان داکسيجن سره اکسايدونه جوړوي .اکسيجن سره دري ډوله اکسايدونه جوړوي. اکسايدونه                          پراکسايدونه                                    سوپراکسايدونه             KO2                                          K2O2                                      K2O پراکسايدونه او سوپراکسايدونه ډيرقوي اکسدانت دي او د اوبو يا رقيقو تيزابو سره په اساني تجزيه کيږي. 2KO2 + H2 SO4                                     H2SO4 + K2SO4 + O2                 سوپر اکسايدونه يوازي دالکتروپازتيف فلزاتو سره دتعامل په اساس منځ ته راځي.
دپوتاشيم سوپر اکسايد جوړښت پوتاشيم داکسديشن عادي حالت +1 دي کله چې پوتاشيم اکسدايز شي نو ډير پايداردي او بيرته په ډير مشکل سره په فلزي حالت باندي بد ليږي پوتاشيم په اساني سره 2 + ولانسه مرکبات نه جوړوي. همدارنګه پوتاشيم دډيرو هايدروکاربنو سره تعامل نه کوي لکه کيروسين (خارورتيل) پوتاشيم په اساني سره په مايع امونيا کې حليږي چې په OC0 کې 480gr پوتاشيم په 1000gr امونيا کې حليږي. پوتاشيم اکثره داحياګر مادي په حيث دخالصو فلزاتو دلاسته راوړلو دپاره دهغوي دمالګو څخه استعماليږي لکه. MgCl2 + 2K           Mg + 2KCl داوږدي مودي دپاره پوتاشيم زياتره دشيشي جوړولو ،بليج او صابون جوړولوکې استعماليده .دپوتاشيم صابونونه اکثره دحيواني وازدو او سبزيو دتيلو څخه جوړيده او نوموړي صابون ډير باارزښته او قيمتي ؤ. ارزښت يي داؤ چې دغه صابون په اوبو کې ښه حليده او ډير نرم ؤ. پوتاشيم اصلي کانونه په کانډا ،روسيه ،بلاروس ،المان ،اسرائيل متحده ايالاتو او اردن کې دي. دپوتاشيم ايزوتوپونه دپوتاشيم 24 ايزوتوپونه پيژندل شويدي .چې دهغي دجملي څخه دري ايزوتوپونه يي طبيعي دي .چې هغه عبارت دي له (93,3%) K39 ، 0,0117%) ( 40K  او (6,7%) 41K څخه. د 40K نيم عمر عبارت دي له 1,250 X109 څخه. دپوتاشيم مرکبات عموماً دپوتاشيم مرکبات په اوبو کې ښه حليږي او معمولاً دلوړي سويي ايونيک دي. بغير د څو مالګو څخه چې هغه ډير لږ حليږي لکه .Tetraphenyl borate اوداسي نور.