cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نازیہ حسن
شخصي ژوند
د ۱۹۹۵ کال د مارچ په ۳۰ مه نازیه حسن له سوداګر میرزا اشتیاق بیګ سره په کراچۍ کې د یوه اسلامي واده په مراسمو کې واده وکړ چې د سرطان د ناروغۍ له تشخیص وروسته جوړه شوه. دوی یو زوی درلود، اریز حسن، د اپریل په 7مه 1997 کې زېږېدلی. دا واده د نازیه له مړینې لس ورځې وړاندې په طلاق پای ته ورسېد وروسته په یوه مرکه کې د هغې ورور زوهیب حسن وویل چې د نازیه شخصي ژوند له کړاوونو ډک و او دا چې د هغې شخصي جګړې وې.
میراث
د پاکستان متحرک معاصر پاپ میوزیک صحنه د نازیه حسن د خپل پاپ نوي کولو پابند دی. همدارنګه د 1990 لسیزې بینډونه، په شمول د Vital Signs او Jupiters، په "89" میوزیک کې یو پلیټ فارم ترلاسه کړ. دوی په هند کې په پاپ موسیقۍ کې هم قوي نفوذ درلود. انډیا ټوډې مجلې هغه د هغو ۵۰ غوره کسانو په ډله کې شامل کړ چې د هند د څېرې په بدلولو کې یې مرسته کړې وه. هغه د بالیووډ موسیقۍ په وده او د هند پاپ اوسني اصالحيزم کې مهم رول لوبولی دی. "هغه په هند کې د شخصي البوم رجحان پیل کړ - د خپل وخت څخه ډیر مخکې، چې وروسته د الیشا چینای، لکی علي او شویتا شیټي لخوا دوام درلود - د هغه د موسیقۍ د لوی بریالیتوب وروسته، نازیه او زوهیب لخوا لاسلیک شو. د EMI ګروپ او د سویلي آسیا لومړنۍ سندرغاړې وه چې د نړیوال میوزیک شرکت لخوا لاسلیک شوه د ډیسکو لیونۍ د شهرت له امله د کلکتې په هوایی ډګر کې د 50,000 څخه تر 100,000 خلکو لخوا تود هرکلی وشو او خلکو نازیه حسن ته درناوی وکړ  . په کراچۍ کې د ۲۰۰۲ کال د مارچ په میاشت کې ترسره شوی کنسرټ وټل سیګنز او جوپېټرانو په ۷۷ کلونو کې د لومړي ځل لپاره په سټېج کې په ګډه سندرې وکړې، کنسرټ کې د مینه والو ګډون کړی و، د ۲۰۰۲ کال د مارچ په ۲۳ مه د پاکستان حکومت نازیه حسن ته د لوړ ښاریز جایزه ورکړه. د پراډ آف پرفارمنس جایزه د نازیه حسن مور منېزې بصیر ته د پاکستان د صدر پرویز مشرف لخوا په اسلام اباد کې په یو لړ رسمي مراسمو کې ورکړل شوه، په ۲۰۰۷ کال کې احمد حسیب نازیه حسن ته د ستاینې په ترڅ کې د موسیقۍ د میلې په اړه یو مستند فلم جوړ کړ. چې د کارا فلم فستیوال او د انقرې پوهنتون کې نندارې ته وړاندې شو. تللی په 2009 کې، ډایرکټر فراز وقار نازیه ته د موسیقۍ په برخه کې د هغې د کار کولو او د پاکستان د وياړ کولو لپاره خراج تحسین ورکړ. نازیه د پاکستان د خوږې په نوم پیژندل کیږي. کوک سټوډیو پاکستان نازیه حسن ته په اوومه سیزن کې د "جانا" سندرې سره چې د زوهیب حسن او زوئ ویکاجي لخوا ویل شوي و، خراج تحسین وړاندې کړ، دا سندره د نقادانو او اوریدونکو لخوا په ورته ډول ښه راغلاست وو، دا سندره د میوزیک چارټونو په سر کې وه او په میوزیک چینلونو کې ښودل شوې وه. راډیو سټیشنونه. په سټیشنونو کې خورا مشهور. د نومبر په 17 ، 2014 ، نازیه حسن د ARY نیوز لخوا "د پاکستان د 11 میرمنو مخکښانو څخه یوه" ونومول شوه
نازیه حسن بنسټ
د نازیه حسن مور او پلار د خپلې لور هڅو ته په 2003 کې د نازیه حسن فاونډیشن جوړ کړ ترڅو د ذات، نژاد او مذهب څخه بهر نړۍ ته یو ښه ځای جوړ کړي. نازیه حسن فاونډیشن پریکړه کړې چې کوڅو ماشومانو لپاره ښوونځي پرانیزي او کارګر ماشومانو ته تعلیم ورکړي. هغې څو ملي او نړیوالې جایزې ترلاسه کړې او لومړۍ پاکستانۍ شوه چې په 15 کلنۍ کې یې د فلم فیر ایوارډ وګاټه او تر دې دمه د دې جایزې تر ټولو ځوان ترلاسه کوونکې پاتې شوې. نازیه حسن ته د پاکستان د شهریت ایوارډ، پرایډ آف پرفارمنس هم ورکړل شوې وه. نازیه حسن په فلمونو کې د سندرو ویلو ترڅنګ په خیریه کارونو کې هم لاس درلود او په ۱۹۹۱ کال کې یونیسف هغه د خپلې کلتوري سفیرې په توګه وټاکه نازیه حسن د ۲۰۰۰ کال د اګست په ۱۳ په لندن کې د ۳۵ کلونو په عمر د سږو د سرطان له امله مړه شوه.
وياړونه
د 2017 کال د اپریل په 3، د هغه د 53 کلیزې په ورځ، ګوګل د هغه عکس د کوډډوډل په توګه شامل کړ. دا ډوډل د پاکستان، استرالیا، کاناډا او نیوزیلینډ لپاره و.
سرچينې
وېشنيزه:د کراچۍ کسان وېشنيزه:1965 زېږېدنې وېشنيزه:پاکستان کينډۍ وېشنيزه:پاپ موسيقي وېشنيزه:سېند وېشنيزه:کراچۍ
حکمت
__DISAMBIG__ وېشنيزه:نامبهمه مخونه وېشنيزه:څواړخيز وېشنيزه:کيند وېشنيزه:حکمت وېشنيزه:بېلابېل مانا
لورا بوش
لورا لین ولش بوش (کورنی نوم یې ولش؛ زیږون ۴ نومبر ۱۹۴۶ زکال) امریکايي ښوونکې، کتابتون جوړونکې، خاطره لیکونکې او لیکواله وه چې له ۲۰۰۱ زکال څخه تر ۲۰۰۹ زکال پورې د متحده ایالاتو لومړنۍ مېرمن وه. بوش له دې وړاندې له ۱۹۹۵ زکال څخه تر ۲۰۰۰ زکال پورې د تکزاس د لومړۍ مېرمنې په توګه خدمت وکړ. هغه د امریکا د پخواني ولسمشر جورج ډبلیو. بوش ښځه او د پخواني ولسمشر جورج اچ. ډبلیو. بوش نږور وه.
بوش چې د تکزاس په میډلنډ کې زېږېدلې، په ۱۹۶۸ زکال کې یې له سویلي متدیست پوهنتون څخه یې د ښوونې او روزنې په برخه کې د لیسانس سند ترلاسه کړ او د دویم ټولګي د ښوونکې په توګه یې دنده ترلاسه کړه. هغې په اسټین کې له تکزاس پوهنتون څخه د کتابدارۍ په برخه کې د ماسټرې د سند له ترلاسه کولو وروسته د کتابدارې په توګه دنده پیل کړه.
بوش په ۱۹۷۷ زکال کې له خپل راتلونکې مېړه جورج ډبلیو بوش سره وپېژندل او یو کال وروسته یې واده وکړ. په ۱۹۸۱ زکال کې د دغې جوړې دوه غبرګلونې لوڼې وزېږېدې. مېړه یې بوش سیاست ته له واده وروسته مخه کړه. په ۱۹۷۸ زکال کې نوموړې کانګرس ته د خپل مېړه د لارموندلو په موخه کمپاین وکړ، خو بریالی نه شو. له دې وروسته هغه وکولای شول د تکزاس د والي د څوکۍ لپاره ټاکنې وګټي.
بوش د تکزاس د لومړۍ مېرمنې په توګه روغتیا، زده کړو او سواد ته په پام له خپلو ډېرو ابتکاراتو ګټنه وکړه. په ۱۹۹۹ - ۲۰۰۰ زکال کې هغې د بېلابېلو لارو چارو څخه په ګټنې لکه په ۲۰۰۰ زکال کې د جمهوري غوښتونکو په ملي کنوانسیون کې د مهمې وینا په کولو سره چې په ملي کچه یې پام ځانته واړوه د ولسمشریزو ټاکنو په کمپاین کې له خپل مېړه سره مرسته وکړه. هغه د ۲۰۰۱ زکال د جنوري په ۲۰مه هغه مهال چې مېړه یې د امریکا ولسمشر شو؛ د امریکا لومړۍ مېرمن شوه.
بوش چې د ګالوپ سازمان له خوا د تر ټولو محبوبې لومړۍ مېرمنې په توګه وټاکل شوه؛ د خپلې کاري دورې پر مهال له ملي او نړیوالو اندېښنو سره ښکېل وه. هغې په ۲۰۰۱ زکال کې د کتاب د ملي نندارتون په جوړولو سره د زده کړو او سواد په برخه کې د خپل سوداګریز نښان د علایقو مخته وړو ته دوام ورکړ او همدارنګه یې په نړیوال مقیاس سره د زده کړو لپاره هڅې وکړې. هغې همدارنګه د The Heart Truth او Susan G. Komen for the Cure بنسټونو له لارې د ښځو لپاره کار وکړ. هغې په خپلو بهرنیو سفرونو کې د متحده ایالاتو استازولي کوله او لیوالتیا یې لرله چې د اېډز او مالاریا ناروغیو اړوند په عامه پوهاوي تمرکز وکړي.
لومړنی ژوند او مسلک
لورا لین ولش د ۱۹۴۶ زکال د نومبر په ۴مه نېټه د تکزاس په میډلنډ سیمه کې د میډلنډ په مموریال روغتون کې وزېږېده. نوموړې د هارولډ ولش او جینا لوئیز ولش (کورنی نوم یې هاوکینز و) یوازنۍ ماشومه وه. هغې انګلیسي، فرانسوي او سویسي اجداد لرل.
د ۱۹۶۳ زکال د نومبر په ۶مه د هغې د اوولس کلنۍ له کالیزې دوه ورځې وروسته لورا ولش له ترافیکي نښې تېره شوه او له بل موټر سره یې ټکر وکړ چې له امله یې د هغه موټر چلونکی ووژل شو. د دغې پېښې قرباني د هغې نږدې ملګری او ټولګیوال مایکل ډاټون داګلاس و. د یو شمېر روایتونو له مخې داګلاس د هغې بای پرېڼد و خو هغې څرګنده کړه چې دغه مهال نوموړی د دې بای پرېنډ نه و یوازې نږدې ملګری یې و. بوش او ورسره یې بل ملګری چې دواړه ۱۷ کلن و د وړو ټپونو له امله تر درملنې لاندې ونیول شول. د میډلنډ ښار د چارواکو له خوا د دغې پېښې راپور چې په ۲۰۰۰ زکال کې د پرانیستې دوسیې د غوښتنې په ځواب کې وړاندې شو هغه په پېښه کې تورنه وه نه ګڼل شوه. د بوش ویاند وویل، «دا ډېره خواشینونکې پېښه و چې په کلکه سره یې د دواړو لورو کورنۍ او په ټولیزه توګه یې ټوله ټولنه خواشینې کړه». هغې د زړه د خبرو په نامه خپل کتاب کې ویلي چې دغه ټکر د دې لامل وګرځېد چې «د ډیرو زیاتو کلونو لپاره» خپل باور له لاسه ورکړي.
هغې د میډلنډ د جیمز بووي په ابتدايي ښوونځي او د سنټ جاسینټو او رابرټ ای. لي په عالي ښوونځیو کې زده کړې وکړې. هغه په ۱۹۶۴ زکال کې له لي ښوونځي فارغه شوه او په دالاس کې سویلي متدیست پوهنتون ته لاړه چېرې چې یې بیا د کاپا الفا تتا بنسټ غړیتوب ترلاسه کړ. نوموړې په ۱۹۶۸ زکال کې له دغه پوهنتون څخه د ښوونې او روزنې په برخه کې د لیسانس سند ترلاسه کړ.
له سویلي متدیست پوهنتون څخه له فراغت وروسته یې د ښوونځي د ښوونکې په توګه د دالاس د ښوونځیو د واټ په لانګ فیلو ابتدايي ښوونځې کې په کار پیل وکړ. وروسته یې د دریو کلونو لپاره د هوسټون د ښوونځیو په واټ کې د جان اف کنډې په ابتدايي ښوونځي کې تر ۱۹۷۲ زکال پورې تدریس وکړ.
واده او کورنۍ
هغې د ۱۹۷۷ زکال په جولای میاشت کې له جورج ډبلیو بوش سره هغه مهال ولیدل کله چې د دوی مشترکو ملګرو جو او جان اونیل هغه او بوش د خپل کور په هویلۍ کې د کباب پخولو یوې میلمستیا ته وغوښتل. هغه د سپټمبر په وروستیو کې دې ته د واده وړاندیز وکړ او دوی هم د همدغه کال د نومبر په ۵ مه د خپلې ۳۱مې کالیزې څخه یوه ورځ وروسته د میډلنډ په لومړۍ متحده متدیست کلیسا کې واده وکړ؛ هماغه کلیسا چې دې ته په کې د تعمید غسل ورکړل شوی و. دغه جوړه د شاتو د میاشتې تېرولو په موخه د مکسیکو کوزومل ته ولاړه. جورج ډبلیو بوش له لورا سره د خپل واده ټاکنه د خپل ژوند «تر ټولو ښه پرېکړه» بللې.
له واده یو کال وروسته دغې جوړې په ۱۹۱۸ زکال کې کانګرس ته د جورج ډبلیو بوش د لار موندو په موخه ټاکنیزې سیالۍ پیل کړې. د جورج بوش په خبره، کله چې ما له هغې وغوښتل له ماسره واده کوې، هغې وویل، «هو. خو یوازې په دې شرط چې ژمنه وکړې چې هېڅکله به ما په ټاکنیزو سیالیو کې وینا کولو ته نه اړ باسې». له دې سره هغې ډېر ژر په ۱۹۷۸ زکال کې د تکزاس په مولشو کې د هغه په ګټه لومړنۍ وینا وکړه. خو بوش په داسې حال کې چې ابتدايي ټاکنې یې وګټلې؛ په عمومي ټاکنو کې یې ماته وخوړه.
دوی درې کاله هڅه وکړه چې ماشوم ولري خو دغه چاره ورته ډېره اسانه تمامه نه شوه. بالاخره د ۱۹۸۱ زکال د نومبر په ۲۵ مه د لورا بوش دوه غبرګلونې لوڼې وزېږېدلې چې بیا یې پرې باربرا او جینا نومونه کېښودل. دغه جوړه ماشومان د زیږون له نورمال مهال پنځه اونۍ وړاندې د یو عاجل سیزارین عملیاتو په ترڅ کې چې د تکزاس په دالاس کې د بایلور پوهنتون په روغتیايي مرکز کې ترسره شو وزېږېدې، هغه هم ځکه چې لورا په pre-eclampsia ژوند ګواښوونکې ناروغۍ اخته شوې وه.
جورج ډبلیو بوش په ۱۹۸۶ زکال کې د الکولو نه څښلو اړوند خپله پرېکړه خپلې مېرمنې ته اړونده وبلله. هغې څرګنده کړه چې فکر مې کاوه مېړه مې «له کچې زیات شراب څښي» په داسې حال کې چې خپله پوهېده دا د ژوند سمه لار نه ده. هغه ته په نږدې کېدو سره دې ورته ویلي و چې پلار یې الکول څښل او نه غواړي د هغې په ژوند کې بل څوک هم دغه کار تکرار کړي. نوموړې ته همدارنګه د دې کریدیت ورکول کېږي چې د بوش په خصوصي ژوند یې ډېر مثبت اغېز لرلی.
جادو
د پېښو غیر طبیعي څرګندونه. دا علم په هر دور کې د هر قوم د خلکو په عقیده کې شامل شوی دی. او بېلابېل وګړي په هر ځای کې دا ادعا کوي. د لرغوني مصر پادریانو د دې ادعا پر بنسټ خپل عبادت او مذهب جوړ کړ. نو قرباني د جادو په اساس ترسره شوه. په پخوانیو مصریانو، بابلیانو ، ویدیک او نورو دودونو کې، جادو هم د خدایانو د ځواک سرچینه ګڼل کیده. په اروپا کې، د عیسویت د خپرولو سره سره، جادو دوام درلود. په افریقا کې لاهم ډاکټران شتون لري چې جادو تمرین کوي.
تور علم یا تور جادو د جنتونو، خدایانو او شیطانانو سره د اړیکو د جوړولو وسیله ده. او سپینه پوهه، یعنی سپینه جادو، د ښو روحونو او فرښتو سره یوځای کیږي. سربیره پردې، طبیعي جادو د طبیعي پیښو لاسوهنې ته وړتیا ورکوي. رومال، جعفر، جوتش او ستورپوهنه هم د دې څانګې څانګې دي. چې د توهم پر بنسټ ولاړ دي. حتی زموږ په منځ کې، جادو په ډیری بڼو پیژندل کیږي. د بېلګې په توګه د توويز، ګون، جن، غيبت او داسې نورو نښلول او لرې کول.
جادو یوازې توهین نه دی، ځکه چې جادو یو منظم ساینس دی لکه ستورپوهنه ، رمل ، ریاضي ، شمېر ، طب ، حکمت او ډاکټري.
اسلام
په اسلام کې، جادو ، په ځانګړې توګه تور جادو ، په ښه توګه نه لیدل کیږي، مګر حرام دی.
جادو او ساینس
په نننۍ پرمختللې زمانه کې دې ټولو شیانو ته له توهین پرته بل څه نه ویل کیږي. او نن په ټولنه کې ځينې داسې کسان شته چې د جادوګرۍ نظريې په دروغو تعبيروي او په اوسني وخت کې د جادو له شتون څخه انکار کوي، دوی په دې باور دي چې په نننۍ نړۍ کې هيڅ شی هم مافوق الفطرت نه شي کېدای.
جان ناکس
جان ناکس (زوکړه: شاوخوا ۱۵۱۴ زکال – مړینه: د ۱۵۷۲ زکال د نومبر ۲۴ مه) سکاټلنډي وزیر، اصلاح شوی الهیات پوه او لیکوال و چې د سکاټلنډي مذهبي اصلاحاتو مشري یې وکړه. نوموړی د سکاټلنډ د پروتستانت کلیسا بنسټګر و.
جادو
حوالې
وېشنيزه:جادو وېشنيزه:اسلام وېشنيزه:هندوييزم د هېواد په حساب وېشنيزه:عيسايت وېشنيزه:مسيحيت وېشنيزه:يهوديت
جان ناکس
ناکس چې د ختیځ لوتیان د هاډینګټون سیمې په ګیفورډګېټ کې وزېږېد، باور پر دې دی چې په سنټ اندریوز پوهنتون کې یې زده کړې کړې او د یو رسمي کشیش په توګه یې دنده ترسره کړې. نوموړی د جورج ویشارت په څېر د لومړنیو اصلاح غوښتونکو تر اغېز لاندې د سکاټلنډ د کلیسا د اصلاحاتو له خوځښت سره مل شو. ناکس په کلیسايي او سیاسي پېښو کې ښکېل و چې په دغو پېښو کې د ۱۵۴۶ زکال پر مهال د کارډینال ډېوېډ بیټون او د نایب السلطنت ماري ګیز مداخله شاملېږي. راتلونکی کال د فرانسوي ځواکونو له خوا ونیول شو او په ۱۵۴۹ زکال کې له آزاد کېدو وروسته انګلستان ته تبعید شو.
هغه مهال چې ناکس په تبعید کې و، د انګلستان په کلیسا کې یې د کار کولو اجازه ترلاسه کړه، چېرې چې نوموړي د انګلستان د پاچا شپږم اډوارډ په خدمت کې د سلطنتي کشیش په توګه لوړو رتبو ته لاسرسی وموند. نوموړي د مشترکو عباداتو د کتاب پر متن اصلاحي اغېز وکړ. هغه په انګلستان کې له خپلې لومړۍ مېرمن مارجری بووز سره بلد شو او له هغې سره یې واده وکړ. هغه مهال چې لومړۍ ماري د انګلستان پاچاهۍ ته ورسېده او کاتولیک مذهب یې واکمن کړ، ناکس اړ شو څو له خپلې دندې استعفا ورکړي او هېواد پرېږدي. ناکس لومړی جینوا او وروسته فرانکفورت ته کډه وکړه. نوموړي په ژنیوا کې له جان کالوین سره ولیدل او له هغه څخه یې د اصلاح شوو الهیاتو د پوهې او پروتستانت سیاستونو اړوند تجارب ترلاسه کړل. هغه د خدماتو نوی نظم رامنځته کړ چې بالاخره د سکاټلنډ د اصلاح شوې کلیسا له خوا ومنل شو. نوموړي په فرانکفورت کې د انګلیسي پناه غوښتونکو د کلیسا د مشرۍ په موخه جینوا پرېښوده، خو د عباداتو د مراسمو پر سر د یو لړ اختلافاتو له امله یې هغه ځای پرېښود او په دې ترتیب سره یې د انګلستان له کلیسا سره خپلو اړیکو ته پای ټکی کېښود.
ناکس سکاټلنډ ته په راګرځېدو، د سکاټلنډ د پروتستانت اشرافیانو په مرسته په سکاټلنډ کې پروتستانت اصلاحات رهبري کړل. دغه خوځښت کېدای شي د یو انقلاب په توګه په پام کې ونیول شي، ځکه له امله یې ماري ګیز استعفا ورکړه، هغې چې د خپلې ماشومې لور یا د سکاټلنډ د ملکې ماري پر ځای یې هېواد اداره کاوه. ناکس د نوې اصلاح شوې کلیسا لپاره د نوو باورونو او کلیسايي نظم په لیکلو کې مرسته وکړه. نوموړي د «سکاټلنډ د اصلاحاتو د تاریخ» تر نامه لاندې خپل پنځه ټوکیز کتاب له ۱۵۵۹ زکال څخه تر ۱۵۶۶ زکال پورې ولیکه. نوموړي د پروتستانتانو د مذهبي رهبر په توګه د ماري د واکمنۍ پر مهال خپل خدمت ته دوام ورکړ. ناکس ملکې ته د څو ناستو پر مهال  له کاتولیکو اعمالو څخه د ملاتړ په برخه کې لارښوونې وکړې. وروسته له هغه چې نوموړې د خپل مېړه لارډ ډارنلي په وژنه کې د لاس لرلو په تور ونیول شوه او پاچا شپږم جیمز یې ځای ونیو؛ ناکس په ښکاره توګه د هغې د اعدام غوښتنه وکړه. نوموړي د خپل ژوند تر پایه د مسیحیت تبلیغ ته دوام ورکړ.
له پروتستانتي اصلاحاتو څخه هرکلی، ۱۵۴۶- ۱۵۴۷ زکال
ناکس پروتستانت باورونو ته د اوښتو خپل تاریخ نه دی ثبت کړ، خو شاید پر ناکس کلیدي اغېز پاټریک همیلټون او جورج ویشارت کړی وي. ویشارت اصلاح غوښتونکی و چې په ۱۵۳۸ زکال کې له سکاټلنډ څخه تښتېدلی و څو د بدعت له مجازاتو څخه په امان کې پاتې شي. نوموړي په پیل کې انګلستان ته کډه وکړه، چېرې چې نوموړي په برېستول کې د باکرې مریم د ستاینې اړوند تبلیغ کاوه. نوموړی اړ شو څو عامه انکار وکړي او په سنت نیکولاس کلیسا کې د ارتداد په تور وسوزول شو. ناکس له دې وروسته جرمني او سویس ته کډوال شو. هغه مهال چې په منځنۍ اروپا کې و، لومړني هلوتیک باورونه (First Helvetic Confession) یې انګلیسي ژبې ته وژباړل. نوموړی په ۱۵۴۴ زکال کې سکاټلنډ ته وګرځېد، خو راګرځېدل یې د خواشینۍ لامل وګرځېدل.
د ۱۵۴۳ زکال په ډسمبر میاشت کې د شاتلرو دوک، جیمز همیلټون چې د سکاټلنډ د شیدو خوړونکې ملکې ماري نایب السلطنت ټاکل شوی و، له مور ملکې ماري ګیز او کارډینال ډېوېډ بیټون سره یې پرېکړه وکړه چې پروتستانتي فرقه چې په سکاټلنډ کې یې په تازګۍ ریښه غځولې وه تر ځورونې لاندې ونیسي. ویشارت په ټول سکاټلنډ کې د اصلاحاتو په ګټه د تبلیغ کولو په موخه سفرونه وکړل او هغه مهال چې د لوتیان ختیځ ته ورسېد، ناکس د هغه تر ټولو نږدې ملګری شو. ناکس د هغه د ساتونکي په توګه عمل کاوه او یوه دوه اړخیزه توره به یې له ځان سره ګرځوله ځو له هغه دفاع وکړي. د ۱۵۴۵ زکال په ډسمبر میاشت کې ویشارت د باثوېل د لومړي ارل بیټون په امر ونیول شو او د سنت اندروز قلا ته یووړل شو. ناکس د ویشارت د نیولو په شپه ورسره و او چمتو و څو هغه تعقیب کړي، خو ویشارت هغه له دې کار را وګرځاوه او ورته یې وویل: «نه، ماشومانو ته دې ورشه، خدای دې تا وساتي. د دغې قرباني لپاره یو زه کافي یم». ویشارت د عمومي بدعت کوونکي په توګه د بیټون د شخصي منشي ارشیدوکن جان لاډر په ادعا سره محاکمه شو او د ۱۵۴۶ زکال د مارچ په لومړۍ نېټه د بیټون په حضور کې وسوزول شو.
ناکس د ویشارت په لارښوونه د لارډ باثویل له نیونې څخه د خلاصون په موخه خصوصي تدریس ته مخه کړه. هغه له داګلاس سره یوځای په لانګلنیدري کې پناه واخیسته. څو میاشتې وروسته هغه د خپلو شاګردانو، د داګلاس د زامنو او کاکبرن سرپرستي پر غاړه لرله او ورته مهال له یوځای څخه بل ځای له کډه کولو ستړی شوی و. هغه جرمني ته د تېښتې او له ځان سره د خپلو شاګردانو د وړلو فکر په سر کې ګرځاوه. په داسې حال کې چې ناکس د تېښتې په حال کې و، بیټون د ۱۵۴۶ زکال د مۍ په ۲۹ مه په سنټ اندروز قلا کې د ننه په خپل استوګنځای کې د پنځه کسیزې ډلې له خوا د ویشارټ د اعدام په غچ کې ووژل شو. وژونکې ډلې قلا ونیوله او په پایله کې د بیټون کورنۍ او ملګرو ورته پناه یووړه چې نږدې ۱۵۰ تنه کېدل. د هغه له ملګرو څخه یو هم د بهرنیو چارو پخوانی وزیر هنري بالناوز و چې د یاغیانو د مالي ملاتړ په موخه یې له انګلستان سره مذاکره وکړه. داګلاس او کاکبرن ناکس ته وړاندیز وکړ چې خپل ماشومان دغې قلا ته ولېږدوي ځکه نسبتا خوندي وه او له دې سره د اصلاح شوو دوکتورینو په برخه کې خپلو روزنو ته دوام ورکړي؛ همدا و چې ناکس د ۱۵۴۷ زکال په اپرېل میاشت کې دغې قلا ته ورسېد.
د مبلغ په توګه د ناکس وړتیا لامل وګرځېده چې د ګاریسون د کشیش جان راف (John Rough) پام وړ وګرځي. په داسې حال کې چې راف په سیمه ئیزه کلیسا کې د پروتستانتي اصولو له مخې د عامه انتخاب پر بنسټ د کشیش د انتخاب اړوند څرګندونې کولې، د دغه ځایګي لپاره یې د ناکس وړاندیز وکړ. ناکس له دغه نظر څخه خوښ نه شو. د ده په خپله خبره، وه یې ژړل او خپلې خونې ته وګرځېد. له دې سره نوموړي د یوې اونۍ په ترڅ کې خپله لومړنی وینا هغه ټولګې ته چې پخواني لارښود جان میجر یې هم په کې شتون درلود، ترسره کړه. هغه د دانیال کتاب اووم فصل توضیح کړ او پاپ یې له دجال سره مقایسه کړ. نوموړي په خپل تبلیغ کې بایبل د خپل تقلید یوازنۍ مرجع وبلله او یوازې د باور پر بنسټ د قضاوت دوکتورین یې څرګند کړل؛ هغه دوه عناصر چې د ژوند تر پایه یې ورباندې عقیدوي اتکا لرله. څو ورځې وروسته یوه مناظره جوړه شوه او ده ته اجازه ورکړل شوه څو د یو شمېر نورو موضوعاتو لکه د عشای رباني د مراسمو، د برزخ موضوع (په کاتولیک عیسویت کې د لنډ مهالې جزا چاپېریال) او همدارنګه د مړو لپاره د لمونځ کولو د موضوعاتو رد کول مطرح کړي.
رامايڼ
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" رامايڼ ( هندي / سنسکرت : रामायण) د سنسکرت کلمه ده. رامايڼ مانا د رام کیسه ده. یو اوږد سنسکرت مارشل شعر چې د هندو اوتار رامچندرا د ژوند شرایط بیانوي. د ځینو روایتونو له مخې، دا د سنسکرت شاعر والمیکي ( هندي / سنسکرت : والمیکي) لخوا په دریمه پیړۍ کې د مختلفو لوک سندرو په کارولو سره جوړ شوی و. نورو شاعرانو د 500 کلونو لپاره دې ته دوام ورکړ. رامایان 24,000 آیتونه لري او د مهابارت څخه لنډ دی مګر د پلاټ له پلوه ډیر تنظیم شوی ، په سټایل کې لږ لرغونی ، ډیر رومانټیک او لږ تراژیدي. د تولسيداس رامايه ډېر وروسته (د اوولسمې پېړۍ) کار دی، د ګوسوامي تولسيداس د دې راماين نوم رامچاريتا ماناس دی.
دا کیسه له درې سوو څخه په زیاتو مختلفو طریقو سره ویل شوې ده، مګر دا نوې نسخه زرګونه کاله وروسته په 2006 کې وړاندې شوه، چې په 2008 کې د سترې محکمې له خوا لغوه شوه او حتی نن هم رامايڼ په خپل اصلي بڼه په آسیا ټېک سوسايټي او لند ن ميوزيم کې د سنسکرت ژبې لیکونه ساتلي دي، چې په ځینو کې یې رام د سیتا د ورور په توګه او ځینې یې د هغې د میړه او میرمن په توګه انځوروي. دا کیسه د هند په نورو ژبو کې هم ویل شوې، چې معمولا د بودیزم ، جینیزم او تای ، اندونیزیا ، مالیزیا ، فیلیپین ، لاوس او کمبوډیا په نوم پیژندل کیږي.
رول
د رامايڼ تر ټولو مهم کرکټرونه رامچندراجي، لکشمنا او سیتا دي، د پاچا دشارتا او د هغه درې میرمنې کوشلیا، سمترا او کیکي او په زامنو کې رام، لکشمنا او شترودھنه او بهارت د پام وړ دي، راجا راون د خپل ورور بھابیکان او خور سوپنخا هم یادونه کوي. .
حوالې
د تاریخ عکس افضل حسین
لېسټر بي. پېیرسون
لېسټر باولز «مایک» پېیرسون د PC (د کاناډا لپاره د ملکې ځانګړې شورا) غړی، د مېریت /OM  (دا هغه نښان دی چې د غوره خدماتو لپاره یو کس ته ورکول کېږي)، CC  (تر مېريت وروسته دویم ویاړلی نښان) اوOBE  (د زړورتیا  یو نښان چې د بریتانیا د سترواک له خوا د هنر او ساینس په برخه کې له خیریه او عمومي خدمتونو سره د همکارۍ لپاره د پاداش په توګه ورکول کېده) ګټونکی دی. د ۱۸۹۷ ز کال د اپرېل په ۲۳مه زېږېدلی او د ۱۹۷۲ ز کال د ډېسمبر په ۲۷ مه مړ شوی دی. یو کاناډايي پوه، واکمن، دیپلومات او سیاستوال و، چې له ۱۹۶۳ ز کال څخه تر ۱۹۶۸ز کال پورې يې د کاناډا د څوارلسم لومړي وزیر په توګه خدمت کړی.
د اونټاریو (چې اوس مهال د ټورانټو یوه برخه ده) په نیوټونبروک کې زېږېدلی، پېیرسون خپله لومړۍ دنده د بهرنیو چارو په وزارت کې تر سره کړه. هغه له ۱۹۴۴ ز کال څخه تر ۱۹۴۶ ز کال پورې په متحده ایالاتو کې د کاناډا د سفیر په توګه او له ۱۹۴۸ ز کال څخه تر ۱۹۵۷ ز کال پورې يې د لېبرال لومړیو وزیرانو وېلیم لوین مکنیزي کېنګ او لوئس سنټ لوران په دورو کې د بهرنیو چارو د مرستیال وزیر په توګه خدمت وکړ. هغه په ۱۹۵۳ زکال کې د ملګرو ملتونو د سر منشي د تصدۍ لپاره له سختې ماتې سره مخامخ شو. له دې سره هغه په ۱۹۵۷ ز کال کې د سوئز کانال د کړکېچ د حل لپاره د ملګرو ملتونو د بېړنیو ځواکونو د سازمانولو لپاره د نړیوالو پام ځانته راواړوه او د نوبل جایزې ګتونکی شو. د ۱۹۵۷ ز کال په ټاکنو کې د لېبرالیانو له ماتې څخه وروسته پېرسون په ۱۹۵۸ ز کال کې په اسانۍ سره د لېبرال ګوند مشري ترلاسه کړه. پېیرسون د پرمختللیو محافظه کارانو د لومړي وزیر ډېفین بېکر له خوا له دوه پرله پسې ماتو سره مخامخ شو، خو د درېیم ځل لپاره د ۱۹۶۳ ز کال په فدرال ټاکنو کې بریا ته ورسېد، پېیرسون د ۱۹۶۵ ز کال په فدرال ټاکنو کې بیاځلي بریالی شو.
پېیرسون د خپلې تصدۍ په دوران کې دوه لږه کي(اقلیت) دولتونه په پرله پسې ډول اداره کړل او لېبرالیانو په پارلمان کې اکثریت نه درلود؛ دا په دې معنا وه چې هغه د مخالفو ګوندونو ملاتړ ته اړتیا درلوده. پېیرسون له دې ملاتړ سره پرمختللې پالیسۍ جوړې کړې ،لکه: د عمومي روغتیا پالنې، د کاناډايي زده‌کوونکو لپاره د پور د ورکړې او د کاناډا د تقاعد پلان. پېیرسون د ارډر اف کاناډا (په کاناډا کې تر میرېت پورته وياړلی نښان) او دوورسمي ژبو او دوه کلتورونو سلطنتي کمیسیون هم معرفي کړ او د مپل د ونې د پاڼې پر بیرغ جوړولو یې څار درلود، چې په ۱۹۶۵ ز کال کې پلی شو. د هغه دولت د کاناډا وسله وال پوځ متحد کړ او کاناډا يې د ويتنام له جګړې څخه لرې وساتله. په ۱۹۶۷ز کال کې کاناډا په نړۍ کې لومړنی هېواد و چې د امتیاز پر بنسټ مهاجرت یې پلی کړ. پېیرسون تر نیمې لسیزې واکمنۍ وروسته، له لومړي وزیر‌توب څخه استعفا ورکړه اوله سیاست څخه تقاعد شو.
پېیرسون له خپلو دولتي برنامو او پالیسیو سره او په ملګرو ملتونو کې د هغه د بدلون رامنځته کوونکي ګامونو سره یو ځای چې د سویس کانال کړکېچ پای ته رسول په کې شاملېږي، په عمومي ډول د شلمې پېړۍ له تر ټولو اغېزمنو کاناډایانو څخه بلل کېږي او د کاناډا د لویو لومړیو وزیرانو په رتبه بندۍ کې راځي.
لومړنی ژوند، کورنۍ او زده‌کړې
پېیرسون د اونتریو د نیوتونبروک (اوس مهال د ټورنټو یوه برخه) سیمې په یارک ښارګوټي کې زېږېدلی، د ساره اني (کورنی نوم یې بولز) او اېډوېن ارتور پېیرسون زوی دی پلار يې یو مېټوډېست (وروسته د کاناډا متحده کلیسا) وزیر و. لېسټر د وون واټيير پېيرسون (Vaughan Whitier Pearson) او مامډیوک (ډیوک) پېيرسون ورور و. په ۱۹۸۴ ز کال کې کله چې پېیرسون د یوې میاشتې و کورنۍ يې د یونګ سړک ته کډه شوه. د لېسټر پېیرسون پلار، خپله نوې جوړه شوې کورنۍ د ټورنټو په شمال کې د ارورا، انتاریو سیمې ته کډه کړه، چېرې چې هغه د يونګ په سړک کې د ارورا ميټوډېستې کلیسا وزیر و. لېسټر خپل لومړي کلونه په ارورا  کې تېر کړل او د چېرچ سټريټ په دولتي ښوونځي کې يې زده‌کړې وکړې. کورنۍ د کاترين په ۳۹ سړک کې ژوند کاوه، پېیرسون د ارورا د راګبي د ټيم غړی و.
پېيرسون په ۱۹۱۳ز کال کې د ۱۶ کلونو په عمر د همېلټون کاليجېت له انسټيټوټ څخه په انتاریو کې فارغ شو. وروسته په هم هغه کال کې په ټورنټو پوهنتون کې د وېکتوریا کالج کې شامل شو، چېرې چې هغه د ګېسټ هوس په استوګنځي کې له خپل ورور ډيوک سره په یوه کوټه کې ژوند کاوه. وروسته هغه د تاریخ او ارواپوهنې په برخه کې د هغه د غوره علمي فعالیت له امله د ټورنټو پوهنتون د پي ای ګاما میو (Pi Gamma Mu) د ټولنیزو علومو د افتخاري ټولنې غړيتوب ترلاسه کړ. پېیرسون کټ مټ لکه نورمن جویسون (Norman Jewison)، اي. جې. پراټ (E. J. Pratt) او د هغه شاګرد مارګاريټ اټووډ (Margaret Atwood) د دویم ټولګي د محصل په توګه د باب کاميډي لوبیالیکونو په ننداریز دود کې برخه واخیسته. پېیرسون تر وېکتوریا کالج وروسته، له ۱۹۲۱ ز کال څخه تر ۱۹۲۳ز کال پورې د اکسفورډ په سېنټ جان کالج کې د زده‌کړو بورس ترلاسه کړ.
سپورتي علاقه
پېیرسون د ټورنټو په پوهنتون کې په پېژندل شوي سپورتمین بدل شو او د راګبي په اتحادیه کې ښه وځلېده او همدارنګه یې د باسکېټبال لوبه هم کوله. هغه وروسته هغه مهال چې په اکسفورډ پوهنتون کې يې په بورس زده‌کړې کولې، د اکسفورډ پوهنتون د يخ پر سر هاکي لوبې کلب ته هم لوبه وکړه، هغه ټیم چې د اسپېنګلر لومړنی جام يې په ۱۹۲۳ ز کال کې ترلاسه کړ. پېیرسون د یوه ځوان په توګه په بېسبال او لاکروسس (یو ډول کاناډايي لوبه) کې هم تکړه و. د یوې اوړنۍ نیمه پرو لوبې لپاره د انفیلډر (هغه لوبغاړی چې د میدان په منځ کې لوبه کوي) په توګه په بېسبال کې د هغه استعداد په کافي اندازه پیاوړی و چې د اونتاریو د ولایتي بېسبال لیګ ګلف مپل ليفس ته لوبېده. پېیرسون په ۱۹۲۳ ز کال کې د لاکراس او کمبرېج پوهنتون له مرکب ټيم سره شمالي امریکا ته سفر وکړ. وروسته هغه د ټورنتټو پوهنتون له تاريخ څانګې سره د لارښود په توګه یوځای شو، هغه د ټورنټو پوهنتون د فوټبال او هاکي ټیمونو په لارښوونه او مربي‌والي کې مرسته وکړه. هغه د یوه ځوان په توګه په لوړو سټنډردونو سره د ګلف او تېنېس لوبې ترسره کړې.
لومړۍ نړیواله جګړه
پېيرسون د لومړۍ نړیوالې جګړې په بهیر کې، د ټورنټو د روغتون برخې سره د روغتیايي خدمتګار په توګه په خپله خوښه کار وکړ. هغه په ۱۹۱۵ ز کال کې له هېواد څخه بهر د کاناډايي پوځ په طبي لښکر کې د ناروغانو او مړو د تذکرو د لېږدونکي په توګه خدمت ته د ننه شو او په دوام یې فرقه‌مشرۍ ته ارتقاع وکړه. د خدمت د دې دورې په بهیر کې نږدې دوه کاله د اروپا په سویل کې تېر کړل، مصر ته ولېږل شو او وروسته یې د سالونیکا (مقدونیې) په جبهه کې خدمت وکړ. هغه د سربیا له پوځ سره هم د طبي لېږدوونکي په توګه خدمت وکړ. پېیرسون د ۱۹۱۷ ز کال د اګست په دویمه د لنډ مهال لپاره د دويم بريدمل موقف ته منصوب شو. هغه مهال د کاناډا سلطنتي هوايي پوځ نه و. پېیرسون له دې امله د بریتانیا د سلطنتي پوځ هوايي ځواکونو ته ولېږل شو او هلته یې د الوتنو د افیسر په توګه خدمت وکړ. هغه مهال چې پیلوټ و، د مایک لقب يې ترلاسه کړ چې د الوتنو د یو لارښود له خوا هغه ته ورکړل شوی و، هغه لارښود داسې احساس کاوه چې «لېسټر د یو پیلوټ لپاره ډېر نرم نوم دی» لارښود وويل: «دا یو ښځينه نوم دی ته نور مایک یې» پېیرسون له هغه وروسته په رسمي اسنادو او عامه ژوند کې د لېسټر نوم کاراوه، خو ملګرو او کورنۍ به تل هغه ته د مایک په نوم غږ کاوه.
پېیرسون، الوتنه د هوايي ترېننګ په يوه ښوونځي کې د انګلستان په هېنډون کې زده کړه. هغه په خپله لومړنۍ الوتنه کې د الوتکې د راغورځېدو له پېښې څخه وژغورل شو. پېیرسون په ۱۹۱۸ ز کال کې په لندن کې د بلک اوټ (د پېښېدونکې جګړې د تيارۍ وخت) په بهیر کې د ښار په ګڼه ګوڼه کې بس موټر وواهه او د روغېدلو لپاره کور ته ولېږل شو ،خو وروسته له خدماتو څخه رخصت کړل شو.
تولسيداس
سرچينې
<references group="" responsive="1"> وېشنيزه:رامايڼ وېشنيزه:هندوييزم د هېواد په حساب وېشنيزه:هندو
رمل
لغوي مانا د ګام نږدې ساتل. حج يوازې د نارينه وو لپاره سنت دی پرته له ښځو.
کعبې ته د طواف کولو په وخت کې سړی په لومړیو دریو ګوتو کې ګرځي، یعنې په چټکۍ سره کوچني ګامونه پورته کوي، اوږه یې داسې راښکته کوي لکه پیاوړي او زړور خلک چې ځي، نه ټوپ وهي او نه منډه کوي، د یو څه وخت لپاره شګه پریږدي، مګر د شګې په خاطر ودرېږئ، مګر په طواف کې بوخت شئ، کله چې فرصت راشي، هغه باید د شګو سره طواف وکړي څومره چې ممکن وي.
رمل يوازې په لومړيو دريو وختونو کې سنت دي، په لومړيو اوو وختونو کې يې کول مکروه دي، نو که په لومړي ځل يې ونه کړي نو په دويم او دريم کې يې وکړي او که يې ونه کړي په درېيم ځل يې وکړي. لومړی درې، بیا یې په پاتې څلورو کې مه کوئ، د هغې لپاره مه درېږئ، پرته له رمل طواف وکړئ او تر هغه ځایه چې تاسو کولی شئ رمل وکړئ، او که تاسو لا پیل نه وي کړی او پوه شئ چې تاسو به نه وي. د ګڼې ګوڼې له امله د رمل کولو توان لرئ، او په دې هم پوهېږئ چې ودرېدل به تاسو ته فرصت درکړي، نو انتظار وکړئ.
په طواف کې چې له سعي وروسته سعی وشي، رمل سنت دی، نو که د قدوم له طواف وروسته سعی تر طواف زيارت پورې وځنډول شي، نو د قدوم په طواف کې رمل نشته.
حوالې
وېشنيزه:اسلامي اقتصاد وېشنيزه:حف وېشنيزه:اسلام
افغانستان د ۲۰۰۲ کال په آسیایي لوبو کې
افغانستان د ۲۰۰۲ کال په آسيايي لوبو کې چې د ۲۰۰۲ کال د سپتمبر له ۲۹ څخه د اکتوبر تر۱۴  پورې د سوېلي کوريا په بوسان ښار کې ترسره شوې، ګډون وکړ. دې لوبو د طالبانو د رژيم له ړنګېدو وروسته نړيوالو ورزشي سياليو ته د افغانستان د ګډون بېرته پیل کړ. په افغان پلاوي کې ۱۲ چارواکي (۱۱ نارینه او یوه ښځه) او ۴۴ لوبغاړي (۴۰ نارینه او څلور ښځې) چې په اوو بېلابېلو رشتو کې یې ګډون وکړ.
د ۱۹۸۴ کال د آسیا جام د غوراوي پړاو له سیالیو وروسته د افغانستان د فوټبال ملي لوبډلې خپله لومړۍ نړیواله لوبه وکړه. رویا زماني  چې په کابل کې د انګلیسي ژبې یوه ښوونکې وه، د تکواندو د متوسط وزن په کچه په  ۷۲ کیلو ګرامه وزن کې پرته د کومې لوبې له ګټلو، د برونزو مډال ترلاسه کړ. دآغلې زماني د افغانستان په ازستازیتوب یوازینی مډال ګټونکې او په ۲۰ کلونو کې لومړی افغانه مډال گټونکې وه. له پاتې لوبغاړو څخه هېڅ یو د لارموندنې له پړاو څخه تېر نه شو، او په دې توګه  یې هېڅ کوم مډال تر لاسه نه کړ.
سابقه
افغانستان د آسيایي المپيک شورا د سوېلي آسيا د زون غړى دى، او د ١٩٥١ کال د لوبو له پرانېستلو وروسته یې په نوي ډيلي کې په آسيايي لوبو کې برخه واخيسته. طالبانو د ۱۹۹۶ کال د سپټمبر په ۲۶ نېټه کابل ونيو او د افغانستان اسلامي امارت یې تاسیس کړ.
د طالبانو تر واک لاندې ټول سپورتي فعالیتونه لغوه شول، ځکه چې دو په اند وو چې ډېری لوبې د اسلام او اسلامي شريعت  سره په ټکر کې دي. زیاتره لوبغالي لکه د کابل د غازي لوبغالی، یا ویجاړ شول او یا هم د عامو خلکو د اعدامونو او مجازاتو په ځایونو بدل شول. ښځې په هر ډول لوبو کې له ګډون منع شوې وې؛ نارینه لوبغاړو ته اجازه ورکړل شوې وه چې په یو څو رشتو کې برخه واخلي، خو د اوږدو پایڅو پتلون اغوستلو او ږیرې پرېښودلو ته اړ شوي وو. د المپیک نړیوالې کمېټې (IOC ) د ښځو پر وړاندې له دې ډول پېښو او تبعیض وروسته، د افغانستان د المپیک په ملي کمېټې بندیز ولګاوه او دوی یې د المپیک په لوبو کې له ګډون څخه محروم کړل.
د المپيک نړیوالې کمېټې ( IOC ) د ۲۰۰۰ کال د المپیک له لوبو څو میاشتې مخکې، د افغانستان د المپیک ملي کمېټې ته د دې فرصت ورکړ چې د طالبانو له بیرغ پرته دې لوبو ته یوه مشروطه ډله واستوي. کمېټې د دې شرایطو په نه منلو له ګډون ډډه وکړه. د افغان لوبغاړو ګډون د بیرغ او د امارت (افغانستان) له استازولۍ پرته هېڅ معنا نه لري. موږ به هېڅوک په شخصي ډول ونه لېږو
– عبدالشکور مطمین   افغانستان د ۱۹۹۸ کال آسیايي لوبو ته چې د تایلنډ په بنکاک کې ترسره شوې، د اقتصادي ستونزو له امله هېڅ کوم پلاوی نه و لېږلی. د طالبانو قوانینو هم د افغان لوبغاړو د سیالیو په وړاندې ستونزې رامنځ ته کړې. د بېلګې په توګه، د سوک وهنې نړیواله ټولنه (AIBA  ) لوبغاړو ته د ږیرې او برېتو پرېښودلو اجازه نه ورکوي، خو افغان نارینه د مخ د ویښتانو له  خريلو منع شوي دي. د روانو جګړو سربېره، افغانستان آسيايي لوبو ته د طالبانو د حکومت له نسکورېدو وروسته راستون شو. د المپيک نړیوالې کمېڼې ( IOC ) د ۲۰۰۳ کال په جون میاشت کې د خپلې ۱۱۵مې غونډې په ترڅ کې، چې په پراګ کې دایره شوه، پر افغانستان لګول شوی تعلیق لرې کړ.
پلاوی
د افغانستان پلاوي د آسيايي لوبو د ١٤ دور لپاره له ١٢ چارواکو (١١ نارينه او يوه ښځينه) او ٤٤ لوبغاړو (٤٠ نارينه او څلور ښځينه) په ګډون په اوو بېلابېلو رشتو کې لکه–  سوک وهنه (٦)، بايسکل ځغلونه (١)، فوټبال (۲۰)، کراته (۱)، نښه ویشتنه (۱)، تکواندو (۷) او غېږنيونه (۸) کې ګډون کړی وو.
سوک وهنه
د سوک وهنې شپږو لوبغاړو په سیالیو کې برخه واخیسته چې له ۱۲ سیالیو څخه  یې په شپږو سیالیو کې ګډون وکړ. هېڅ افغان لوبغاړی د سیالۍ له لومړي پړاو څخه بل پړاو ته لار ونه مونده. له شپږو سوک وهونکو څخه دری — داود محمود (په ټيټ سپک وزن  کې)، روح الله مصطفی (په سپک وزن کې) او تمیم احمد اختري (لږ سپک وزن) — د حریفانو د مخکښۍ له امله سیالۍ له لاسه ورکړې. عبدالله شکیب د قزاقستاني ګینادي ګولووکین پر وړاندې د سیالۍ په مهال له لوبې کېنول شو. صادق نقشبندي د قزاقستان سرګي ریچکو ته وروسته له هغه ماتې ومنله چې لوبڅار لوبه ودروله ( RSC). سید هارون سادات یوازینی افغان سوک وهونکی و چې خپله لوبه یې د ۱۱-۱۳ امتیازونو په توپیر، د نیپال کمار اډهیکاري ته پرېښوده.
بایسکل ځغلونه
د افغانستان په پلاوي کې محمد بهروز یوازینی بایسکل ځغلونکی و. هغه د نارینه وو په ۱۶۹.۴ کیلومتره د سرک په انفرادي بایسکل ځغلونه کې چې د اکتوبر په ۳ مه نېټه ترسره شوه، د خپل ولس استازیتوب وکړ. په دې سیالۍ کې ټولټال ۲۸ لوبغاړو ګډون کړی و؛ بهروز یو له هغو شپږو کسانو څخه و چې سیالي یې پای ته ونه رسوله. ازبکستاني سرګي کروشیفسکي دا  سیالۍ په ۴:۱۷:۵۹ دقیقو  کې وګټله.
فوټبال
د فوټبال په سیالیو کې د ګډون لپاره افغانستان د نارینه وو ملي لوبډله ولېږه. په ۱۹۸۴ کال کې د افغانستان وروستۍ نړيواله لوبه  د آسيايي سياليو د غوراوي پړاو په لړ کې وه. فيفا د۲۰۰۲ کال آسيايي لوبو لپاره، ، د افغانستان د فوټبال فدراسيون سره مالي مرسته وکړه، څو بوسان ښار ته سفر وکړي. ټیم د لومړني پړاو څخه پرمختګ ونه کړ، خپلې ټولې درې لوبې یې له لاسه ورکړې.
د ټيم نوملړ ټاکل شوې وه چې د سپټمبر په ۲۸مه نېټه د افغان لوبډلې لومړۍ لوبه د بوسان ګودیک په لوبغالي کې له ایران سره ترسره شي. د ایران لوبډله په دې لوبه کې برلاسې شوه او لوبه یې لس - صفر وګټله. عليرضا واحدي نیکبخت په دې لوبه کې پنځه ګولونه ووهل. د ایران لپاره، په دې تورنمنټ کې دا تر ټولو لویه بریا وه. په فاینل کې، ایران جاپان ته له ماتې وروسته د سرو زرو مډال ترلاسه کړ.
صکوک
صکوک یوه عربي کلمه ده چې مانا یې اسلامي بانډ دی چې د سود د بدیل په توګه وړاندې کیږي. یوه عملي مسله د اسلامي بانکدارۍ لپاره یوشان نړیوال اصول او مقررات دي. د اسلامي بانکدارۍ د مختلفو طریقو لپاره لکه مضاربت (متقابله ونډې)، ګروي او سکوک بانډ ، په مختلفو هیوادونو کې مختلف طریقې عملي کیږي چې د نړیوال اسلامي بانکداري د پراختیا خنډ دی. یو کویت مسلمان نشي کولی د مالیزیا صکوک بانډ واخلي ځکه چې د هېواد د یو عالم په وینا، د ګټو عنصر پکې ښکېل دی. همدا رنګه د اسلامي بانکدارۍ په موجوده طریقو او طرحو کې هم د شرعي کارپوهانو تر منځ اختلاف موجود دی چې له امله یې د نړیوالې اسلامي بانکدارۍ د یو شان اصولو او مقرراتو په جوړولو کې خنډ او د نړیوال اسلامي بانکدارۍ د ترویج په برخه کې له ستونزو سره مخ دی. وېشنيزه:اسلامي وټه
د جنین د سقط کولو قانون
د هېوادونو په کچه د جنین د سقط کولو قانون تر ډېره توپیر لري او هم یې د وخت په تېرېدوسره بدلون موندلی. دغه قوانین د جنین د سقط لپاره د غوښتنې په حالت کې، د بېلابېلو مقراراتو د لګولو او یا هم تنظیم کولو پرمهال او په هغو د کلک ممنوعیت لګولو تر حالته تغییر موندلی. ډېری هغو هېوادونه چې د جنین سقط کولو ته اجازه ورکوي، اجازه ورکول په کې د امېندوارۍ له ډول سره اړیکه لري؛ دغوښتنې په صورت کې د امېندوارۍ تر ۱۲ اوونیو پورې، د تېري، د محارمو د تېرې، ټولنیزو اقتصادي ستونزو، په جنین کې د ستونزو او یا هم د میندو روغتیايي حالت او یا هم ژوند ته د ګواښ په حالت کې تر ۲۴ اوونیو پورې.
په ډېری ټولنو کې د جنین سقط له مذهبي، اخلاقي، عملي او سیاسي چاپېریال له پلوه د بحث وړ موضوع ده. له دې سره چې دغه چاره په ډېرۍ قضايي حوزو کې منع او یا هم له محدودیتونو سره مخامخ ده، بیا هم په ډېرو سیمو کې ان تر دې چې که غیر قانوني هم وي، ترسره کېږي. د روغتیا نړیوال سازمان د راپورونو له مخې، د جنین د سقط کولو کچه په هغو هېوادونو کې چې دغه چاره په کې قانوني ده، له هغو هېوادونو سره یو شان ده چې په کې قانوني نه ده، هغه هم د امېندوارۍ څخه د مخنیوي درملو ته د نه لاسرسي له امله په هغو سیمو کې چې سقط منع دی.
تاریخچه
د جنین سقط کول له پخوانۍ زمانې راهیسې شته، تر ډېره د کلیوالي وګړو ترمنځ په طبیعي ډول د سقط کولو په عواملو سربېره په ډېری لیکل شوو منابعو کې د جنین د سقط کولو او په عمومي ډول د امېندوارۍ د مخنیوي تخنیکونو پخواني اسناد له میلاد څخه ۲۷۰۰ کاله د مخه، چین او ۱۵۵۰ کاله وړاندې مصر ته اړوندېږي.
په لومړنیو متنونو کې د جنین سقط کولو او یا هم د هغو قانون ته هېڅ اشاره نه ده شوې، خو کله چې دغه موضوع را پیدا شوه، د نارینه وو د مالکیت د حقونو، ټولنیز نظم ساتنې او د دولت لپاره د مناسبو کسانو د تولید په برخه کې یې اندېښنې هم را پیدا کړې دي. تر ټولو سخته سزا هغو ښځو ته په پام کې نیول کېده، کومو به چې د خپل مېړه له اجازې پرته سقط کاوه او یا هم هغو غلامانو ته چې په لوړه کچه یې د سقط کولو په برخه کې مرسته کوله. مذهبي متنونو هم تر ډېره شدید محکومیت دغې چارې ته په پام کې نیولی وو، چې په توبې به یې ټینګار او تر ډېره کمه به یې په قانوني مجازات کولو امر کاوه. په انګلستان او امریکا کې د یوه عام قانون په توګه، د جنین سقط هغه مهال غیر قانوني وو، کله به چې جنین په حرکت کولو راغی او یا به هم د مور له خوا د جنین لومړنی حرکت احساس شو.
د شلمې پېړۍ په نیمايي کې، ګڼ شمېر هېوادونو د جنین سقط ته اړوندو قوانینو په ازادولو لاس پورې کړ، په ځانګړي ډول هغه مهال چې د میندو ژوند به له ګواښ سره مخامخ کېده او یا هم که د دوی په خوښه به وو. د ولادیمیر لینن په مشرۍ شوروي اتحاد په ۱۹۲۰ زکال کې د غوښتنې پر اساس د جنین سقط قانوني کړ. بلشویکانو د جنین سقط د یوه ټولنیز شر په توګه د سرمایه دارۍ د نظام زېږنده چاره بلله، کوم چې په اند یې ښځې پرته له اقتصادي مرستو د خپلو ماشومانو روزنې ته پرېږي، همدا د دې لامل کېږي چې سقط ترسره کړي. شوروي اتحاد په لومړیو کې د تزاري حکومت له خوا د سقط د ممنوعیت قانون وساته، کوم چې له مخې یې سقط عمدي قتل باله، خو له دې سره، سقط له لسیزو راهیسې د روسي ښځو په منځ کې وو، په ځانګړې توګه د روسیې د کورنۍ جګړې پر مهال د سقط کچه ډېره شوه، هغه مهال چې د اقتصادي ستونزو له امله د ماشوم لویول ستونزمن کاروو. روسي دولت وپتیله چې د سقط  قانوني ممنوعیت د دغه عمل مخه نه شي نیولی ،ځکه ښځې د سقط کوونکو خصوصي خدمتونو څخه کار اخلي.
په کلیوالي سیمو کې دغه خدمات، د زړورو ښځو له خوا وړاندې کېدل، کومو چې نه طبي زده کړې لرلې او خدمتونه یې هم د ښځو روغتیا ته ډېر ګواښ اړونکي وو. د ۱۹۲۰ زکال په نومبر میاشت کې شوروي نظام په دولتي روغتونونو کې د سقط عمل ترسره کول قانوني کړل. دولت سقط د یو ضروري او موقتي شر په توګه ګاڼه، کوم چې له انده یې د کمونېستي ټولنې په راتلونکې کې له منځه تلونکی باله. په ۱۹۳۶ز کال کې جوزف ستالین په سقط کولو ممنوعیت ولګاوه، هغه هم د وګړو د شمېر د زیاتوالي په موخه، وروسته له هغې چې په لومړۍ نړیواله جګړه او د روسیې په کورنۍ جګړه کې د هغه هېواد نفوس تر ډېرې کچې کم شوی وو. په ۱۹۳۰ مه لسیزه کې ګڼو هېوادونو (پولنډ،ترکیې، ډنمارک، سویډن، ایسلنډ،مکسیکو) په ځینو محدودو مواردو، لکه(د جنسي تېري له امله امېندوارۍ، د مور ژوند ته د زیان، په جنین کې د ستونزو له امله) سقط قانوني اعلان کړ. په ۱۹۴۸ ز کال کې په جاپان کې قانوني شو، په یو ګوسلاویا کې په کال ۱۹۵۲(په ځینو محدود مواردو کې) او بیا ځلي په شوروي اتحاد کې په کال ۱۹۵۵ ز کې د غوښتنې په شرط. د شوروي یو شمېر متحدینو(پولنډ، هنګري، بلغاریا، چکسلواکیا او رومانیا) د شوروي د فشارونو له امله، په ۱۹۵۰ مه لسیزه کې د جنین سقط کول قانوني کړل.
په انګلستان کې د جنین د سقط کولو قانون، په ۱۹۶۷ ز کال کې تر ۲۸ اوونیو پورې سقط کول قانوني اعلان کړل (چې وروسته یې دا مهال ۲۴ اوونیو ته را کم کړ). نورو هېوادونو، لکه کانادا په ۱۹۶۹ زکال کې، د امریکا متحده ایالاتو(په ۱۹۷۳ زکال کې په ډېرو ایالتونو، دامریکا د سترې محکمې د Roe v. Wade پرېکړې له مخې، چې په ملي کچه یې سقط قانوني کړ.)  تونس (۱۹۷۳ ز)، ډنمارک (۱۹۷۳ز)، اتریش (۱۹۷۴ز)، فرانسې (۱۹۷۵ز)، سویډن (۱۹۷۵ز)، نیوزلنډ (۱۹۷۷ ز)، ایټالیا (۱۹۷۸ ز)، هالنډ (۱۹۸۴ز) او بلجیم په (۱۹۹۰ز) کې د جنین سقط کول قانوني کړل، خو له دې سره په دغو هېوادونو کې د جنین د سقط لپاره شرایط تر ډېره متفاوت وو.
د افغانستان په ختیځ کې د نښترو ځنګلونه
د افغانستان په ختیځ کې د نښترو ځنګلونه چې ځانګړي ایکوسیسټم لرونکو برخو ته اړوندېږي د افغانستان او پاکستان ترمنځ د پولې په اوږدو کې له یو بل څخه په واټن کې موقعیت لري چې د سمندر له سطحې څخه د ۲۰۰۰ مترو (۶۶۰۰ فوټو) په لوړوالي دغه ځانګړې برخې پوښي. دغه ځانګړې برخې د مارخور (Capra falconeri chiltanensis) په نوم وزو لپاره چې د پاکستان ملي حیوان دی او د تاو تاو ښکرو لرونکو وزو په توګه پېژندل کېږي د ژوندانه چاپېریال جوړوي چې نسل یې د انقراض له ګواښ سره مخ دی. د دغو برخو ځنګلونو په پراخه کچه د لرګیو د تولید لپاره زمینه برابروي.
موقعیت او څرنګوالی
د دغو ځنګلونو شمالي برخه چې تر ټولو کوچنۍ برخه یې هم ده د هندوکش غرونو سویلي لمنې ته په نورستان ولایت کې موقعیت لري چې د جلال آباد ښار څخه ۶۰ کیلومتره فاصله لري. دغه فرعي برخه د شمال او سویل له اړخه د هندوکش غرونو د ځانګړو آلپي برخو او د ختیځ او لویدیځ لوري څخه د بلوچستان د وچو ځنګلونو له خوا چاپېره شوې. منځنۍ برخه یې د کابل سوېل ته د پکتیا په ولایت کې موقعیت لري. دا د ګردیز درې ختیځ ته غرونه پوښي. سویلي برخه یې بیا د پاکستان د کویټې او کچلاک په غرونو کې موقعیت لري.
په شمالي برخه کې خاوره یې ریګ لرونکې او د عضوي موادو لرونکې سور رنګه خاوره ده. په سویل کې یې سطح بیا په آهکي ډبرو پوښل شوې.
د هوا حالات
د دغه ځانګړي چاپېریال لرونکو برخو هوا مرطوبه قاره یي هوا ده چې ګرم اوړی لري (د کوپن اقلیمي طبقه بندۍ له مخې). د دغو سیمو هوا د تودوخې د موسمي بدلونونو له مخې ځانګړې کېږي چې ګرم اوړي لري (لږ تر لږه په څلورو میاشتو کې هوا له ۱۰ سانتي ګراد درجو (۵۰ فارنهایت درجو) لوړېږي، خو په ټولو دغو برخو کې په منځنۍ کچه له ۲۲ سانتي ګراد درجو (۷۲ فارنهایت درجو) هوا نه ګرمېږي. په دغه سیمو کې د ورښت منځنۍ کچه په کال کې له ۲۰۰-۴۰۰ ملي متره ده.
بوټي او ژوي
د دغو ځانګړو چاپېریال لرونکو سیمو یوازې نږدې ۴۰ سلنه برخې نباتي پوښښ لري چې عموما د کوچنیو بوټو، وښو او پرانېستو ځنګلونو په واسطه پوښل شوي دي. د ځنګل ډول یې تر ډېره پورې د لوړو سیمو له مخې ټاکل کېږي. د سمندر له سطحې څخه د ۲۱۰۰ – ۲۵۰۰ متره ارتفاع لرونکو سیمو کې ځنګلي سیمې وچې دي چې په کې د جلغوزې، بلوطو (دواړه ډوله بلوط عادی او نربلوط) او نښترو ونې شنې کېږي.
د شمالي غاړې په کوچنیو جهیلونو کې یې په پریمانه کچه کډه کوونکي الوتونکي او سربېره پر دې همدلته زیږدونکي ژوي ژوند کوي چې د هیلیو بېلابېل ډولونه، مرغابۍ، تورغاړې مرغابۍ او نور په کې شاملېږي.
ساتل کېدونکې برخې
د دغو ځانګړو سیمو شاوخوا ۹ سلنه برخې په رسمي ډول ساتل کېږي. دغه ساتل کېدونې برخې عبارت دي له:
د نورستان ولایت ملي پارک چې د دغه ځانګړي چاپېریال لرونکو سیمو په شمالي برخه کې موقعیت لري د ۲۰۲۰ زکال په جولای میاشت کې د افغانستان ملي پارک اعلان شو. دغه مهال د سیاحت په موخه د یو لړ تسهیلاتو او پلانونو وویل شول چې تر اوسه نه دي اعلان شوي.
پخليوال
پخلی کول یو کار دی او پخليوال د پخولو او چمتو کولو مسولیت لري. په ځینو هېوادونو کې لکه آلمان، اتریش، سویس او کاناډا کې د پخليوال لقب ترلاسه کولو لپاره، یو سړی باید د دریوو کلونو روزنې وروسته ازموینه ورکړي، او که هغه ازموینه کې بریالی شي، کولی شي دا لقب ترلاسه کړي.
سرچینې
وېشنيزه:پخلی وېشنيزه:پخليوال وېشنيزه:پخلنځی وېشنيزه:کورني خواړه وېشنيزه:خواړه ساتنه
بغنۍ ولسوالۍ
بغنۍ د هېلمند ولایت له باغران ولسوالۍ څخه رابېله کړای شوې ولسوالۍ ده چې د ... کلیو په رابېلولو سره نوې جوړه کړای شوې ده.
تړلې لیکنې
باغران ولسوالۍ
جزيه
هغه مالیه چې د یو هېواد له فتح کولو وروسته په غیر مسلم نفوس باندې وضع کیږي. کله چې مسلمانانو یو هېواد فتح کړ، نو غیرمسلمانو ته به یې د اسلام منلو ته هڅول. که دغو کسانو اسلام قبول نه کړ، جزيه به ترې اخيستل کېده. هغه کسان چې جزيه يې ورکوله اهل المصابی یا ذمی بلل کېده. دوی د خپلو عباداتو او مذهبي مراسمو د ترسره کولو پوره ازادي درلوده. او دا د دولت دنده وه چې د دوی ساتنه وکړي. دوی د جګړې له خدمت څخه هم معاف شوي وو. په داسې حال کې چې د جګړې خدمت په مسلمانانو فرض و. بوډاګان، ماشومان، معیوبان، غلامان او لیوني له جزیه څخه معاف وو. جزیه د عربي اصل څخه ګڼل کیږي، دا وړاندیز کوي چې دا ممکن د اسلام څخه وروسته رامنځته شوی وي. په داسې حال کې چې دا د پارسي کلمې غازیه څخه اخیستل شوی، چې د خراج په مانا دی، غازیه د هر بالغ سړي او ښځې څخه د پیسو یا جنس په توګه د دوی د مالي حالت پورې اړه لري. د خليفه حضرت عمر رضی الله عنه په زمانه کې د جزياتو لږ تر لږه شپږ درهمه او زياته اندازه يې څلوېښت درهمه وه. متوسطه طبقه به په کال کې ۲۴ درهمه د جزیه ورکوي. جزیه د ډیرو غریبو غیرمسلمانو لپاره معاف وه. که جزیه د هغه وخت له معاشونو سره پرتله کړو، نو د اسلامي پوځ هر عسکر په کال کې لږ تر لږه ۳۰۰ درهمه، په داسې حال کې چې افسرانو ته په کال کې له ۷ تر لسو زرو درهمو معاش ورکول کېده.
د یرموک له جګړې مخکې کله چې د روم امپراتور هیرکلس په انطاکیه کې لوی لښکر راغونډ کړی و، مسلمانانو هم خپل لښکر له بېلابېلو ښارونو راوغوښت. کله چې د اسلامي لښکرو له دمشق ، حمص او نورو ښارونو څخه ووتل، جزیه یې اوسیدونکو ته ورکړل شوه. مسلمانانو د دغو ښارونو د اوسېدونکو ساتنه نه کوله، نو له هغوی څخه د جزیه اخیستل هم ناروا وه.
جزیه د عثماني ترکانو تر واکمنۍ لاندې روانه وه. په بیت المال کې د جزیې ټولې پیسې راټولې شوې. په پیل کې د جزیه ورکوونکي په غاړه کې د زنک مهر ځوړند و. خو خلیفه هشام دا د رسمی لیکلی رسید سیسټم سره بدل کړ. جزيه يو شخصي او شخصي عايد و، په داسې حال کې چې خراج يو سيمه ييز عايد و چې د ځمکې پر سر وضع کېږي.
سرچينې
وېشنيزه:اسلامي اقتصاد
سود ( ربا )
سود ته په عربي کې ربا وایي. سود هغه اضافي مالي مقدار ته ویل کیږي چې د پور اخیستونکي لخوا د پور اخیستونکي لخوا په ټاکلي مودې پور کې غوښتل کیږي او دا نرخ دمخه ټاکل شوی وي.
د سود تعریف
"نو د سود تعريف دا دی چې په قرض کې په شرط او تعين سره اخيستل شوې سرمايه سود ده" (مولانا ابو علي مودودي) په صورت کې د مودې او شرط له مخې ټاکل کېدل، دا درې واړه اجزا مستحب دي. او د پور هغه قضیه چې ټولې درې برخې پکې موندل کیږي د سود قضیه ده. په دې تعریف کې مولانا ابو الاعلی مودودي د سوداګریزې معاملې د ټاکلو لپاره درې شرطونه ټاکلي دي او د دې شرطونو له مخې که یو شرط هم پوره نه شي، نو سوداګریزه خبره نه ده. په هر رقم کې د ګټې او تاوان ټاکل نشته، موده ټاکل شوې ده او موضوع د مقدار تابع ده، نو دا معامله به د ونډو وي.
په پخوانیو وختونو کې سود
په انسائیکلوپیډیا بریتانیکا کې د بانک په باره کې راغلي چې د بابل او مصر معبدونه نه یوازې د عبادت ځایونه وو بلکې د بانکونو په توګه هم کار کاوه.
داسې وه د سوداګرۍ وده هغه د سکې اختراع او د بانکدارۍ سوداګرۍ ته لاره هواره کړه. نو په لومړي سر کې دوی د سرو زرو حلقو او لرګیو د سکې په توګه تبادله پیل کړه. بیا رسمي سکې چل کړئ او په معاملو کې یې وکاروئ. د دوی سکې معمولا د سپینو زرو وې. کوم چې دوی شیکلونه بولي. لوی بانکونه د سمیریا په ښارونو کې تاسیس شوي. چې کاروبار یې لرې او پراخ و. د کيندلو په ترڅ کې، د دوی د بانکونو په سلګونو تمسکات، چې د خټو په تختو باندې کښل شوي وو، ترلاسه شوي.
قومونه ذکر شوي، چې سوداګر وو. په وروسته زمانه کې دلته تجارت هم وده وکړه. دارا ما خپل سپه سالار اکی لکس هند ته ولېږه چې دلته یې ځمکنۍ او سمندري لارې تعقیب کړې. له هغه وروسته، لوېدیځه برخه د ایران په امپراتورۍ سره یوځای شوه. له دې پېښې وروسته د دواړو هېوادونو ترمنځ د ټرانسپورټ نوې لاره پرانستل شوه.
په هسټیبل کې د سراف ټراپیزا پیسو بدلونکی چې دمخه یې روپۍ او د سرو زرو سکې تبادله کړې ، په 5 پیړۍ BC کې د امانتونو ساتل پیل کړل او د 12 څخه تر 30 سلنې پورې یې د سود په نرخ پورونه ورکړل. هغه د اسيا مائنر څخه زده کړه وکړه او روم ته يې وسپارل او له هغه ځايه اروپا ته ورسېد. روپۍ د پیسو د بدلون کونکو له لارې په آزاده او ګړندۍ توګه جریان پیل کړ.
د سود نظریات
د سود مالي تیوري لومړی د ناساو سینیر لخوا وړاندیز شوې وه. هغه وويل سود يعنې د سرمايې خساره د تقاضا او عرضې په قوت پورې اړه لري. د هغه د تیورۍ له مخې، د پانګې اچونې تولید د مصرف کونکي پورې اړه لري چې د اوسني مصرف څخه ډډه کوي، ترڅو سرچینې د پانګې توکو په تولید کې وکارول شي. د هغه په وینا، د اصلي تقاضا د هغې په تولید پورې اړه لري. د تولید د نورو فکتورونو په څیر، د کار ګمارونکو پریکړه چې څومره محصول تولید کیدی شي د توکو غوښتنه ټاکي.
د پور وړ فنډ غوره توب تیوري
دا د مارشال لخوا په خپل کتاب د اقتصاد اصولو کې وړاندې شوی. هغه وايي: هرڅوک ښه پوهېږي چې د شتمنۍ وده بنده شوې او د سود کچه نه ده راښکته شوې ځکه چې انسانان اوس خپلې اړتیاوې پوره کوي نه په بل عبارت، زه انتظار نه خوښوم. مارشال وویل چې دا د دې لامل کیږي چې خلک سپما یا سپما نه کوي او د پانګې جوړولو لپاره لیوالتیا نلري او د پانګونې لپاره د پور ترلاسه کولو لپاره کافي اسعارو شتون نلري. نو ځکه، د پانګې اچونې لپاره پانګه ډیره لږه ده.
د لېوالتیا غوره توب تیوري: 1933
دا مفهوم د جان مینارډ کینز لخوا په خپل کتاب "د کار د ګټو او پیسو عمومي تیوري" کې معرفي شوی. تر دې مخکې د مارشال د پور وړ بودیجې تیوري مشهوره وه.
تشریح
په دې قضیه کې کلیدي کلمه پور دی. هرکله چې د دواړو خواوو ترمنځ اړیکه د پور ورکوونکي او پور اخیستونکي ترمنځ وي، که چیرې پور ورکوونکي د پور ورکول په دې شرط وکړي چې هغه به د ټاکلې مودې لپاره په خپل پور کې ثابت زیاتوالی ترلاسه کړي، زیاتوالی به سود یا سود وي. دې ته به ربا ویل کیږي.
نور تفسیر
1. د 1984 کال د شرکتونو د آرډیننس دمخه، د تمویل یوه سرچینه ډی بنچر (د اسنادو پور) وه. د بانکدار او شرکت ترمنځ اړیکه د پور ورکوونکي (قرض ورکوونکي، پور ورکوونکي) او پور ورکوونکي (پور ورکوونکي، پور ورکوونکي) سره وه. په دې مثال کې (د انفلاسیون کچه صفر وي)، هغه ثابت زیاتوالی چې د پور اخیستونکي مستحق وي د ربا په نوم یادیږي. د ونډې اخیستونکي لخوا ترلاسه شوي زیاتوالی ته ګټه ویل کیږي.
2. که د معاملې نوعیت داسې وي چې یو چا ته یو څه د استعمال لپاره ورکړئ او اخیستونکی یې له کارولو وروسته بیرته ورکړي، نو که د هغې په بدل کې یو ټاکلی مزد واخیستل شي نو کرایه به وي. نه ربا. په داسې حال کې چې سود به په هغه صورت کې وي چې اخیستل شوی شی نه یوازې کارول شوی وي، بلکې د استعمال په وخت کې په بشپړه توګه وخوړل شي او پاتې نشي.
3. کله چې قرآن کريم سود حرام کړ، نو په هغه وخت کې يې د هغې لپاره کومه نوې اصطلاح جوړه نه کړه، بلکې په ټولنه کې يې دا اصطلاح استعمال کړه او ښکاره ده چې دا اصطلاح هلته ځانګړې مانا لري. لکه څنګه چې په قرآن کریم کې د شرابو او قمار لپاره د خمر او مسیر اصطلاحات کارول شوي، دا هم هغه دي چې هلته کارول کیږي. لکه څنګه چې په دې چاپیریال کې هرڅوک د خمار او میسر په معنی پوهیدل، د ربا معنی هم ورته معلومه نه وه. کله چې قرآن قمار او شراب حرام کړل، یوازې دا یې وویل چې له اوس څخه یې حرام دي، او د منع کولو په وخت کې، قرآن هیڅ وضاحت نه دی کړی چې قمار دا معنی لري او شراب دا معنی لري. ځکه چې دا خورا روښانه وه چې دوی څه وو. دا د ربا قضیه وه، د قرآن مستقیم مخاطبین د هغې په معنی ښه پوهیدل. کله چې یوه کلمه د معمول معنی څخه بهر په نوي معنی کې کارول کیږي، د متن شرایط دا روښانه کوي چې دا په نوي معنی کې کارول کیږي. لکه څنګه چې علامه اقبال د نفس کلمې ته نوې معنا ورکړې، دا د سیاق څخه روښانه ده.
د کلمې د مانا په ټاکلو کې دا بنسټيز اهميت لري چې ژبپوهان يې په کوم مفهوم خبرې کوي او که څوک ادعا وکړي چې دا بله معنا لري، نو د ثبوت بار يې پر ده. د بېلګې په توګه که څوک ووايي چې قرآن د خمر کلمه د يو خاص ډول شرابو او يا د هغه شرابو لپاره کارولې ده چې په زياته اندازه څښل کېږي، نو دا خبره بايد ثابته شي، ځکه چې ژبپوهان په همدې معنا نه دي. پوه شوی وی. همدا رنګه د ربا کلمه په قرآن کې کومه نوې اصطلاح نه ده بلکې په هماغه مفهوم کارول شوې ده چې په عربو کې موجوده وه. او په عربو کې دا کلمه په همغه معنا کارول کېده چې وروسته یې تشریح کړه، سربېره پر دې د اضافه کولو په معنی هم کارول کېده. قرآن په دې مفاهیمو کې کومه نوې معنا نه ده پیدا کړې، بلکې د هغو په څېر یې کارولې ده. ښکاره خبره ده چې کله قرآن د سود کلمه استعمالوي، نو دا یوازې په پور کې د ټاکلي زیاتوالي لپاره کارول کیږي، یوازې یو زیاتوالی دی. خو هغه عادل دی.