cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
په کاناډا کې د ښځو د رايې حق
د کاناډايي مېرمنو د رايې کارونې ټولنه
په (۱۸۸۳) کال د وګړو عمومي ذهن او عقيدې په کافي اندازه پرمختګ کړی و، چې يوې باقاعده مېرمنې ته په ټولنه  کې د رايې ورکولو تضمين وکړي. کلب د (۱۸۸۳م) کال د فبروري په لومړۍ نېټه ناسته وکړه او په دې ډول پرېکړې يې وکړې: ((د کومې موخې لپاره چې د ټورانټو د ښځينه وو ادبي کلب جوړ شوی و، د تر لاسه کېدلو په حال کې دي. د دې له پاره چې د مېرمنو د رايې کارونې په اړه عمومي او عامه نظر ته وده ورکړو، کلب په پام کې لري چې د کاناډايي مېرمنو د رايې کارونې يوه ټولنه تشکيل کړي. د مارچ په پينځمه د ښار له کونسل سره په ناسته وشوه. د کلب د غړو موخه دا وه چې شتمنو مېرمنو ته د سوداګرۍ له کونسل څخه د کار کولو قانوني حق تر لاسه او همدارنګه د رايې کارونې يو کلب تشکيل کړي. په دې ورځ د کلب رئيسې Jessie Turnbull Mc Ewen او همکارانو يې د ښاروان Arthur Radcliffe Boswell  په ګډون له ګڼو حکومتي مشرانو سره بحث درلود. بالاخره د کاناډايي مېرمنو د رايې کارونې ټولنه په رسمي ډول افتتاح او (۴۰) مېرمنو پکې غړيتوب واخيست.
د ټولنې لومړنی کار د Ontario مېرمنو لپاره د ښاري حکومتولۍ د مصؤنيت حق و. په (۱۸۸۳ سپتمبر ۱۰) نېټه يوه کمېټه وټاکل شوه، چې بايد د ښار له کونسل سره بحث وکړي؛ تر څو سيمه ايزې ادارې ته وړانديز وکړي چې مېرمنو ته په ښاري حکومتولۍ کې د رايې ورکولو حق ومني او يو ځانګړی صورت حساب (Bill) معامله (پاس) کړي. د Stowe په ګډون د ټولنې ټولو غړو درک کړې وه چې د رايې ورکولو حق يوازې په کونډو او مجردو مېرمنو پورې خاص کول مناسب نه دي، يانې دا چې متاهل (واده شوې) مېرمنې دې له دې امتياز څخه بې برخې کړي؛ که څه هم دوی د يو اصل له مخې چې «نيمه ډوډۍ له هيڅ ډوډۍ غوره ده»، مناسبه نه ګڼله چې پارلمان ته د ذکر شوي بيل (Bill) له ورتللو وړاندې په دې اړه بحث وکړي. انتقادونه هم موجود وو او هرې مېرمنې د دې ناپييلي (بې طرفه) سمون د مصؤنيت لپاره کار وکړ. سره له دې هم واده شوو مېرمنو په مستقيم ډول ورڅخه ګټه نه شوه پورته کولی.
۱۸۸۰ کلونه
په (۱۸۸۲م) کال د اونټاريو ښاري حکومتداري اصلاح او متاهل، مجردو او کونډو مېرمنو ته يې د اړينو معيارونو د درلودلو په صورت کې قانوني او ځينو نورو جزئي ښاري مساېلو کې د رايې ورکولو حق ورکړ. په (۱۸۸۴) دا چاره نوره ههم اصلاح شوه او مجردو او کونډو مېرمنو ته يې د ښارواليو په انتخاباتو کې د ګډون او رايې کارونې حق ورکړ. په (۱۸۸۶م) د جنوري په څلورمه د ټورانټو د ښارواليو په ټاکنو کې د مېرمنو رايې ډېرې مهمې وې او د کانديدانو له خوا په ورکړل شوو هغه ژمنو يې هم اغېز درلود، چې د William Holmes Howland د اصلاحاتو په موخه يې ورکړې وې.
د اسپانيې کلتور
د اسپانيې کلتور په ډول ډول تاریخي اغېزو بناء دی، په لومړي سر کې د لرغوني روم پر کلتور ولاړ دی، اسپانيا د پېړيو لپاره د يوناني-رومي نړۍ مهمه برخه وه، د اسپانيې همدا نوم له هغه نوم اخيستل شوی چې روميانو دې هېواد ته ورکړی يعنې «Hispania». د یونانيانو، ټارټيشينيان، سيلټسيانو، ايبيريانو، سيلټيبرينيانو، فونيشيانو او کارتيجينيانو په څېر نورو لرغونو خلکو هم د اسپانيې په کلتور اغېز درلود. د ژبې او دين په برخه کې، روميانو په اسپانوي کلتور کې تلپاتې مېراث پرېښود، ځکه چې روم اسپانيه د سياسي، حقوقي او اداري واحد په توګه جوړه کړه. د اسپانوي تاریخ وروستي جريان د دې هېواد په کلتور او دودونو نور عناصر هم ورزيات کړل.
ويزيکوتيک پاچايۍ يوه متحده مسيحي Hispania تر شا پرېښوده چې ټاکل شوې وه له «Reconquista» سره يو ځای شي. ويزيکوتيک د رومي سترواکۍ د زوال او منځنيو پېړيو د لومړيو تر منځ په اسپانيه کې رومي ميراث پر ځای وساته. د مسلمانانو اغېزې د منځنيو پېړيو په دوران کې د امويانو له خوا په نيول شويو سيمو کې پاتې شو، په هر حال دا ميراث په اسپانوي کلتور کې په بشپړ ډول نه و شامل شوی. د مسلمانانو له رسېدو مخکې او وروسته اسپانوي کلتور تر ډېره بريده په رومي ميراث ولاړ و او بنسټيز عملي کېدونکی دين کاتولیک و.
د دې پرتله له شمالي افريقايي ملتونو سره کېدای شي، څوک چې له اسلامي واکمنۍ مخکې د رومي سترواکۍ لاندې اوسېدلي وو. په هر حال، په شمالي افريقا کې د روميانو د موجوديت ډېره کمه یادونه شوې، ځکه چې اوسمهال غالب کلتور عربي دی.
د نوي اسپانوي ژبې شا اوخوا ۷۵٪ برخه له لاتيني ژبې اخيستل شوې ده. لرغونې یوناني ژبې هم د اسپانوي ژبې په ويي پانګه کې د پام وړ ونډه درلودلې، په ځانګړي ډول د لاتيني له لارې، چېرته چې لاتيني ژبې ستر اغېز درلود. له لومړيو تاريخونو څخه اسپانوي ويي پانګه له عربي سره په اړيکه کې وه، کومه چې د الاندلس د پړاو پر مهال په ايبيري ټاپووزمه کې چمتو شوې وه او د دې ژبې نږدې ۸٪ ويې پانګه اصلاً عربي ده او کم اغېز لري، خو د باسک، سيلټک او ګوتک په ګډون له نورو ژبو څخه يې اغېز کم نه دی.
د ۷۱۸ او ۱۴۹۲ز کلونو تر منځ د مسيحي (Reconquest) « Reconquista» په پړاو کې د مسلمانانو له ماتې وروسته، اسپانيه په بشبړ ډول رومي کاتولیک هېواد وګرځېد. سربېره پر دې، د دې هېواد تاريخ او مديترانې او اتلانتيک چاپېريال د اسپانيې کتلور ته د بڼې ورکولو په برخه کې د پام وړ ونډه درلوده، تر څنګ يې د نورو کلتورونو په جوړولو کې هم مهمه ونډه درلوده، لکه د امريکاګانو د مستعمره کولو له لارې د لاتيني امريکا کلتور.
له ايټاليې او چين وروسته په نړۍ کې د يونسيکو د نړيوال کلتوري ميراث درېيم تر ټولو زياتې سیمې په اسپانيه کې دي چې ټول شمېر يې اوه څلوېښت ته رسېږي.
ادب
اسپانوي ادبيات هغه نوم دی، کوم چې په اسپانيه کې د وخت په تېرېدو سره لیکل شويو ادبي اثارو او هغو اثارو ته ورکړل شوی دی، کوم چې په ټوله نړۍ کې د اسپانوي ليکوالانو له خوا ليکل شوي دي. د تاريخي، جغرافيايي او نسلي تنوع له امله، اسپانوي ادب ډېر زيات اثرات پېژندلي او ډېر متنوع دی. په دې ادب کې ځينې ستر خوځښتونه د پېژندنې وړ دي.
په مهمو نښو کې يې « Cantar de Mio Cid» او تر ټولو لرغوني ساتل شوي اسپانوي « cantar de gesta» شامل دي. دا په منځنۍ اسپانوي ژبه کې لېکل شوي دي، کومه چې د اوسنۍ اسپانوي ژبې اصل دی.
«لاسيلسټينا» یو کتاب دی چې په ۱۴۹۹ز کال کې د «Fernando de Rojas» له خوا په بې نومه ډول خپور شوی دی. دا کتاب په اسپانوي ادبياتو کې يو له سترو کتابونو بلل کېږي او په دوديز ډول د منځنيو پېړيو د ادب د پای او په اسپانيه کې د ادبي رنسانس (بيا راژوندي کېدو) ښودنه کوي.
د زرينو پېړيو اسپانوي ادب کې د دې پر اهميت سربېره، «Lazarillo de Tormes» ته د يو ادبي صنف (ژانر) د بنسټ اېښودلو امتياز ورکول کېږي، د «پکارسيک» ناول، کوم ته چې په اسپانوي کې « pícaro» ويل کېږي چې معنا يې «درغلګر» يا «رزيل» دی. په دې ناولونو کې، د پيکارو پېښې له بې عدالتۍ پرده پورته کوي، په داسې حال کې چې په ورته وخت کې لوستونکی له ځانه سره مصروف ساتي.
د يوې لسيزې په واټن سره په دوه جلدونو کې د « Miguel de Cervantes» له خوا خپور شوی، « Don Quixote» د اسپانوي زرين پړاو او شونې ده چې د ټولو اسپانوي اصولو څخه راپورته کېدونکي ادب تر ټولو زيات اغېزناک اثر وي. د نوي لوېديځ ادب د بنسټګر اثر په توګه، دا اثر په منظم ډول د خپرېدونکو افسانو د تر ټولو سترو اثارو د نوملړونو په سر کې يا يې په شا اوخوا کې راڅرګندېږي.
انځورګري او مجسمه جوړول
د اسپانوي زرين عصر په پړاو کې د اسپانيې سترو انځورګرانو کې «El Greco, Bartolomé Esteban Murillo, Diego Velázquez» او «Francisco Goya» شامل دي، څوک چې د اولسمې او نولسمې پېړۍ تر منځ موده کې او همدا راز د شلمې پېړۍ په لومړيو وختونو کې د نړۍ په کچه تر ټولو زيات پېژندل شوي هنرمندان وګرځېدل. په هر حال، له شلمې پېړۍ څخه د اسپانيې تر ټولو ښه پېژندل شوی هنرمند «پابلو پيکاسو» دی، څوک چې د هغه د نظري مجسمو، رسمونو، کښنيز او خټينو لوښو او تر څنګ يې د هغه د انځورونو له امله مشهور دی. په نورو مخکښو هنرمندانو کې «Salvador Dalí, Juan Gris, Joan Miró» او «Antoni Tàpies» شامل دي.
د ودانۍ هنر
له تاريخ مخکې پړاو کې، ايبيري ډبرينې ودانۍ او سلتيک وده وکړه. د رومي پړاو په اوږدو کې، هم ښاري پرمختګ (لکه ايمريټا اګسټا) او هم ودانيزو پروژو (سيګويايي کانال) وده وکړه. له رومي دور څخه له مخکې دورې وروسته پړاو، د الاندلس په معمارۍ کې، د قرطبې خلافت (د قرطبې ستر مسجد)، طايفس (الجعفرية، په سرقسطة کې)، المرابطون او الموحدون (لاګيرلادا، اشبيليه) او د غرناطې ناصري پاچايۍ (الحمراء او العريف) مهمه ونډه درلوده.
وروسته ګڼ جريانات راڅرګند شول: المدجن (د اشبيليې ماڼۍ)، رومي پړاو (د Santiago de Compostela کليسا)، د ګوتيک پړاو (د برګوس، ليون او تولدو کليساوې)، رنسانس (په غرناطه کې د پنځم چارلز ماڼۍ)، د باروک پړاو (د غرناطې کليسا)، اسپانوي استعماري معماري او نوی کلاسيک سبک (لکه Museo del Prado)، يې په دوی کې تر ټولو مهم دي. په نولسمه پېړۍ کې تنوع او سيمه يیز والی، نوی مدجار سبک او د هندارې فن تعمير پرمختګ وکړ. په شلمه پېړۍ کې، د کاتالان جديديت (La Sagrada Família by Gaudí)، نوی پال فن تعمير او عصري فن تعمېر وپنځېد.
سينما
په وروستيو کلونو کې، اسپانوي سينما، په اسپانيا کې او له اسپانيې څخه د باندې فلم جوړونکو د خپلو تخليقي او تخنيکي مهارتونو په پايله کې د پېژندګلو لوړې درجې تر لاسه کړې. د اسپانوي سينما په اوږد تاريخ کې، ستر فلم جوړونکي « Luis Buñuel» لومړی هغه څوک و چې په نړيواله کچه يې پېژندګلو تر لاسه کړه، له هغه وروسته په ۱۹۸۰ز لسيزه کې « Pedro Almodóvar» دې مقام ته ورسېد. اسپناوي سينما د « Segundo de Chomón, Florián Rey, Luis García Berlanga, Carlos Saura, Julio Medem. Woody Allen» او «Alejandro Amenábar » په څېر د فلم لارښودونکو د فلمونو په مرسته د کلونو په اوږدو کې نړيوال برياليتوبونه تر لاسه کړل. « Woody Allen» په ۲۰۰۲ز کال کې په «Oviedo» کې د شهزاده اسټورياس جايزې په تر لاسه کولو په اړوند تبصرې پر مهال وويل: «کله چې له نيويارک څخه ووتم، نو هغه وخت په ښار کې تر ټولو په زړه پورې فلم اسپانوي او د Pedro Almodóvar و. زه هيله لرم چې اروپايان به د فلم جوړولو په لاره کې مخکښان وي، ځکه چې اوسمهال له متحده ايالاتو څخه ډېر څه نه راوځي».
د نوبل جایزې ګټونکو نوملړ
{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:0em; padding-right:12px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float; margin:em" align="left" د 2012 کال نوبل جایزې ګټونکي - ایلوین ای روت ، براين کوبيلکا ، رابرټ جی ليفکويتز ، ډيويډ جی وينلينډ ، او سرج هاروچ ، د مراسمو په ترڅ کې.
د نوبل جایزې (سويډني:Nobelpriset او نارويژي: Nobelprisen ) هر کال د سويډن د علومو اکاډمۍ ، د سويډن اکاډمۍ ، کارولينسکا انستيتوت ، او د ناروې د نوبل کمېټې له خوا هغو اشخاصو او سازمانونو ته ورکول کيږي چې د کیمیا ، فزیک ، ادبیاتو ، سولې او فزیولوژي یا طب په برخو کې د پام وړ ونډې لري. دوی د الفریډ نوبل د 1895 وصیت لخوا رامینځته شوي ، کوم چې دا حکم کوي چې جایزې باید د نوبل بنسټ لخوا اداره شي. د الفریډ نوبل په یاد کې اضافي جایزه په 1968 کې د سویریګس ریکسبینک (د سویډن مرکزي بانک ) لخوا د اقتصاد په برخه کې د پام وړ ونډې لپاره تاسیس شوه. هر ترلاسه کوونکی، یو نوبل یا جایزه ګټونکی، د سرو زرو مډال، ډیپلوما ، او د پیسو اندازه چې هر کال د نوبل بنسټ لخوا ټاکل کیږي.
جايزه
هره جايزه د جلا کمېټې له خوا ورکول کيږي؛ د سويډن د علومو شاهي اکاډمۍ د فزیک، کیمیا او اقتصاد په برخه کې جایزې ورکوي؛ د کارولینکا انسټیټیوټ د فیزیولوژي یا طب په برخه کې جایزه ورکوي؛ او د ناروې نوبل کمیټه د سولې جایزه ورکوي. هر ګټونکی يو مېډال، يو ډيپلومه او يوه د پيسو جايزه ترلاسه کوي چې د کلونو په اوږودو کې يې قيمت توپير کوي. په 1901 کې، د نوبل لومړنۍ جایزې ګټونکو ته 150,782 SEK ورکړل شوي، چې د 2017 په ډېسمبر کې د 8,402,670 SEK سره مساوي دي. په 2017 کې، ګټونکو ته د 9,000,000 SEK جایزه ورکړل شوه. دا جایزې د ډسمبر په لسمه د نوبل د مړینې د کلیزې په مناسبت په سټاکهولم کې په کلنیو مراسمو کې ورکول کیږي.
په کومو کلونو کې چې د نوبل جايزه د بهرنيو پېښو يا د نوماندانو د نه شتون له کبله ورنکړل شي، د جایزې پیسې بېرته هغه ټولنو ته ورکول کيږي چې اړونده جايزې ته يې پيسې ورکړې وي. د نوبل جایزه د 1940 او 1942 ترمنځ د دویمې نړیوالې جګړې د پیل له امله نه وه ورکړل شوې.
ګټونکي
د 1901 او 2017 ترمنځ، د نوبل جایزې او په اقتصادي علومو کې د نوبل یادګار جایزې 585 ځله 923 خلکو او سازمانونو ته ورکړل شوې. د نوبل جایزه د یو ځل څخه ډیرو ترلاسه کولو سره، دا ټول 892 اشخاص (په شمول د 844 نارینه، 48 میرمنو) او 24 سازمانونه جوړوي. د نوبل شپږ ګټونکو ته د دوی حکومتونو اجازه نه وه ورکړې چې د نوبل جایزه ومني. اډولف هټلر څلور المانان، ریچارډ کوهن (کیمیا، 1938)، اډولف بوټینند (کیمیا، 1939)، ګیرارډ دوماګ (فزیولوژي یا طب، 1939) او کارل وان اوسیټزکي (سوله، 1936) د دوی د نه منلو څخه منع کړل. د چین حکومت لیو شیاوبو د هغه د نوبل جایزې له منلو منع کړ (د سولې، 2010) او د شوروي اتحاد حکومت بوریس پاسترناک (ادب، 1958) فشار راوړ چې د هغه جایزه رد کړي. لیو ژیاوبو ، کارل وان اوسیټزکي او انګ سان سوچي ټولو ته د نوبل جایزه په زندان او یا توقیف کې ورکړل شوه. دوه د نوبل جایزې ګټونکو، ژان پاول سارتر (ادبیات، 1964) او لی Ðức Thọ (سوله، 1973)، دا جایزه رد کړه؛ سارتر دا جایزه رد کړه ځکه چې هغه ټول رسمي اعزازونه رد کړل، او تای د ویتنام د وضعیت له امله دا جایزه رد کړه.
اوه ګټونکو له یو څخه ډیرې جایزې ترلاسه کړې؛ د اوو څخه، د سره صلیب نړیوالې کمیټې درې ځله د نوبل د سولې جایزه ترلاسه کړې، د نورو په پرتله. UNHCR ته دوه ځله د نوبل د سولې جایزه ورکړل شوې ده. همدارنګه په فزیک کې د نوبل جایزه دوه ځله جان بارډین ته ورکړل شوه، لکه څنګه چې د کیمیا په برخه کې د نوبل جایزه فریډریک سنګر او کارل بیري شارپلیس ته ورکړل شوې وه. دوه جایزې دوه ځله ورکړل شوي مګر په ورته ساحه کې ندي: ماري کیوري (فزیک او کیمیا) او لینس پالینګ (کیمیا او سوله). د نوبل د ۸۹۲ ګټونکو له ډلې ۴۸ یې ښځې دي. لومړنۍ ښځه چې د نوبل جایزه یې ترلاسه کړه، ماري کیوري وه، چې په کې یې د فزیک په برخه کې د نوبل جایزه ترلاسه کړه. هغه هم لومړنۍ سړی (نارینه یا ښځینه) وه چې دوه د نوبل جایزې ورکړل شوې، دویمه جایزه په کیمیا کې د نوبل جایزه ده، چې په 1911 کې ورکړل شوې وه
د ګټونکو نوملړ
{{Legend|#bed|سال‌هایی که جایزه اعطا نشده است.|outline=silver}}
د 50 کلن محرمیت قانون
کمېټه نه رسنیو ته او نه هم پخپله نوماندانو ته د نوماندانو د نومونو په اړه مالومات ورکوي. تر هغه ځایه چې ځانګړي نومونه په مکرر ډول په لومړني وړاندوینو کې څرګندیږي چې څوک به په کوم کال کې جایزه ترلاسه کړي ، دا یا خالص قیاس دی یا د هغه شخص یا خلکو پټ مالومات چې نوم لیکنه یې کړې. د پنځوسو کلونو وروسته، د نوبل کمیټې لخوا ساتل شوي نومونې ډیټابیس خلکو ته چمتو کیږي. د نوبل ټولنې قوانين، § 10، وایي:"په هرصورت، د جایزې ګټونکي اداره کولی شي په هر انفرادي قضیه کې د پام وړ غور کولو وروسته، هغه موادو ته د لاسرسي اجازه ورکړي چې د جایزې په اړه د ارزونې او پریکړې اساس جوړوي، په فکري تاریخ کې د څیړنې موخو لپاره. په هرصورت، دا ډول اجازه تر هغه وخته پورې نه ورکول کیدی شي چې لږ تر لږه 50 کاله د هغه نیټې څخه وروسته چې د پوښتنې پریکړه یې کړې وه."
بهرنۍ اړیکې
وېشنيزه:نوبل جايزې ګټونکي وېشنيزه:نوبل جايزه
خېبرپښتونخوا د سماجی بهبود محکمه
خېبرپښتونخوا د سماجی بهبود محکمه
د خېبرپښتونخوا د سماجی  بهبود محکمه د معاشرے د بهترۍ او په خصوصي توګه د بے وسه خلکو د مرستې لپاره کار کوي۔ د محکمه سماجي بهبود خېبرپښتونخوا ترسيوري لاندې يو شمير ترقياتي پروګرامونه کيږي کوم چې د سماجي خرابيو د خاتمې، خصوصي خلکو او د معاشرتي ستونزو ښکار خلکو مرسته کوي۔
د دې منصوبو بنيادي مقصد د خلکو په تکليفونو کې کمي راوستل، ثقافتي او نفسياتي بدلون راوستل او په منظمه او يو شان طريقې سره په معاشره کښې د مثبت بدلون راستو سره د غربت په شرح کښې کمی راوستل دي۔
د ادارې لخوا دا خدمات د معاشرې د هغه خلکو لپاره دي څوک چې د خپلو بنيادي حقونو نه محرومه دي په دغه خلکو کښې ښځې، خصوصي خلک، مشران، سوالګر، نشه يان او ماشومان شامل دي۔
See more at: http://social_welfare.kp.gov.pk/page/introduction#sthash.bW3ObbSb.dpuf
په صوبائي سطح د محکمې ډهانچه
See more at: http://social_welfare.kp.gov.pk/page/organizational_structure
د محکمه سماجي بهبود په صوبائي سطح کردار
د سماجي بهبود او خصوصي تعليم لپاره پاليسي جوړول
د سماجي بهبود لپاره په قامي سطح جوړو شویو پاليسو باندې عمل درآمد يقيني جوړول
په معاشره کښې د سماجي بهترۍ لپاره د مخکښې نه موجود قوانين کښې ترميم کول او د نوو قوانين لپاره ډهانچه تيارول
د معاشرتي اعانت پروګرام تشکيل کول د کومې په بنياد چې په معاشره کښې موجود، کونډو، يتیمانو او بے کوره خلکو ته مرسته فراهم کول
د محکمه سماجي بهبود د اعراض و مقاصد ترلاسه کولو لپاره متعلقه منصوبه بندي جوړول
د سماجي بهبود يونیسف او نورو ډونر ايجنسيانو سره مرسته کول
د سماجي بهبود او په خصوصي توګه په تعليم کار کوونکو غېر سرکاري تنظيمونو په باره کښې معلومات راټولوي۔
اداره په صوبائي سطح په سوشل ويلفئير کونسل، صوبائي کونسل او د خصوصي ماشومانو د بحالۍ لپاره قائم صوبائي کميشن برائے بهبود و ترقي سره رابطه کاري کوي۔
د ماشومانو حقونو او سماجي بهبود لپاره په نړيواله سطح کار کوونکو تنظيمونو سره هر ممکن تعاون کول
په صوبائي سطح د ترقياتي سکيمونو اجراء
د ترقياتي سکيمونو د اجراء لپاره د وفاقي حکومت نه  فنډ ترلاسه کول
د صوبائي محکمو او ضلعي حکومتونو سره د رابطه کارۍ بنيادي منصوبے پائي ته رسول
د سماجي بهبود او خصوصي تعليم د افسرانو تعيناتي، ترقي ورکول، د انتظامي مقدمو عمل، تبديلۍ او د تعيناتي د عمل نګراني کول
په ضلعي سطح د ټولو سرګرميانو نګراني کول
په صوبائي سطح ډائريکټريټ
د محکمه سماجي بهبود دفترونه په تولو ضلعو کښې د خصوصي تعليم نګراني کوي۔
د صوبائي او ضلعي حکومت ترمېنځ مرسته کول
د سوشل ويلفئير ډيپارټمنټ د خصوصي تعليم او مقامي تنظيمونو لپاره پاليسي تيارول، پروګرام او مقصد ته ترتيب ورکول۔
کليز ترقياتي پروګرام تيارول او د نوي منصوبو لپاره تګلاره( لائحه عمل) تيارول
صوبائي حکومت ته د راتلونکي منصوبو لپاره د محکمه سماجي بهبود د ضلعې دفترونو نه تجويزونه اخستل
ضلعې افسرانو او نورو ملازمينو ته د تربيت اهتمام کول
د صوبائي سماجي بهبود کونسل، د خصوصي خلکو د بحالۍ صوبائي کونسل او د ماشومانو د فلاح و بهبود د کمشين سره درې مياشتنې مېتنګ کول
په عدالتونو او سروس ټربيونل کښې د مقدمو پيروي کول
د سماجي بهبود او خصوصي تعليم د منصوبو په تيارۍ کښې د انتطامي محکمو سره مرسته کول
See more at: http://social_welfare.kp.gov.pk/page/functions#sthash.pGL6ttpR.dpuf
مقصدونه
معاشرتي ضرورتونه په نظر کښې ساتلو سره په خلکو کښې پوهه پيدا کول چې دا خلک د معاشرے په ترقې او فلاح  په کار راشي۔
معاشره کښې مختلف ذريعې لټولو سره دغه ذريعې په کار راوستل چې د سماجي بهبود منصوبے په مقامي سطح شروع کړے شي۔
د اولس په مرسته د معاشرتي ترقۍ سرګرمۍ مخ په وړاندې بوتلل
معاشره کښې  ضرورت مند خلکو ته د هنراو بحالۍ خدمات ورکول او دې سره د بے وسه ښځو، يتیمانو او بے کوره ماشومانو لپاره د فلاحۍ ګامونه پورته کول
د مستقبل لپاره منصوبه بندي او د ښځو لپاره نېشنل پلان اف ايکشن
ښځې بااختياره جوړولو لپاره قامي پاليسي برائے قومي خواتين تشکيل کولو سره د ذات پات، مسلک او مذهب نه بالاتر پاکستاني ښځې بااختياره جوړول چي دوۍ ته د ژوند په ټولو شعبو کښې کار کول آسان وي۔
په قامي ترقۍ کښې د ښځې شراکت داري او په معاشرے او خاندان کښې کيدونکي فيصله سازي کښې د ښځو شاملول يقيني جوړول
ښځې په سياسي سرګرمو او انتخابي عمل کښې حصه دار جوړول
د ښځو حقونو يقيني جوړولو سره دوۍ ته محفوظ ژوند ورکول او دوۍ په معاشي، قانوني، سياسي او د برابرۍ په بنيادي د ځان سره شريکول
په ترجيحي بنيادونو په ښځو کښې د خواندګۍ سيوا کولو لپاره ګامونه پورته کول
See more at: http://social_welfare.kp.gov.pk/page/objectives#sthash.OSpAl0tF.dpuf
د نېشنل پلان اف ايکشن برائے خواتين لپاره دولس مختلفو شعبو کښې د ښځو حالت زار ښه کولو نشاندهۍ شوي دي۔
ښځه او غربت
ښځه او صحت
تعليم او د ښځو تربيت
په ښځو د تشدد مخنيوے
ښځه او شخړے
ښځه او اقتصاد
د ښځې واک او فيصله سازي
د ښځو بهترۍ لپاره ادارتي طريقه کار
ښځه او چاپيرچل(ماحول)
وړه ماشومه
د ښځو انساني حقونه
- See more at: http://social_welfare.kp.gov.pk/page/vision#sthash.dKs1pBAF.dpuf
د محکمه سماجي بهبود خېبرپښتونخوا ادارتي باډي
سوشل ويلفئير ادارے
د ماشومانو لپاره د فلاح و بهبود ويلفئير هومز
په نشه اخته خلکو د بحالۍ لپاره مرکزونه
د سوالګرو لپاره دارلکفاله
د مصنوعي اعضاء ورکولو مرکزونه
سرکاري سرائے
د تعليم خصوصي مرکزونه
د چاړه او کڼو ماشومانو لپاره سکول
په ذهني توګه کمزوري ماشومانو لپاره سکول
د نظر نه محرومه ماشومانو لپاره سکول
ښځې بااختياره جوړونکي ادارے
د متاثره شوو ښځو د بحالۍ مرکزونه
د هنر مرکزونه
په ښارونو کښې کار کوونکې ښځو لپاره هاسټل
بااختياره باډي
د يتيم ماشومانو لپاره د تعليم ماډل انسټيټويټ ( زمونږ کور)
د ماشومانو حفاظت او ويلفئير کميشن
د فلاح بهبود لپاره صوبائي کونسل
لسائل والحروم فاؤنډيشن
سينئر سيټزن کونسل
د معذورانو د بحالۍ لپاره صوبائي کونسل
Ref https://swkpk.gov.pk/
سکویډ ګیم
مرکبه لوبه/سکوید ګیم د سویلي کوریا د بقا ډرامه تلویزیون سلسله ده چې د نيټ فليکس لپاره د هوانګ دونګ-هایوک لخوا رامینځته شوې. په کاسټ کې یې لی جونګ جای، پارک های سو، وی ها جون، جونګ هو یون، او یونګ سو، هیو سونګ تای، انوپم تریپاتی او کیم جو ریونګ شامل دي. سکویډ ګیم Squid Game
سکویډ ګیم په ټوله نړۍ کې د سپتمبر په ۱۷، ۲۰۲۱ کې خپور شو، د انتقادي ستاینې او نړیوالې پاملرنې لپاره. د پیل څخه په لومړیو څلورو اونیو کې د ۱۴۲ ملیون څخه ډیر غړو کورنیو راجلب کول، دا د نيټ فليکس ترټولو لیدل شوي سلسله ده.
قیصه
سیونګ ګی هون ، یو طلاق شوی او پور اخیستونکی چلونکی ، د لوی نغدي جایزې د فرصت لپاره د ماشومانو د لوبو سلسله لوبولو ته بلنه ورکړل شوې. د وړاندیز په منلو سره، هغه یو نامعلوم ځای ته وړل کیږي چیرې چې هغه ځان د ۴۵۶ لوبغاړو په منځ کې پیدا کوي چې ټول په پور کې دي. لوبغاړي د شنو ټریک سوټونو اغوستلو لپاره جوړ شوي او هر وخت په ګلابي جمپ سوټ کې د نقاب پوش ساتونکو لخوا تر نظارت لاندې ساتل کیږي ، د لوبو سره د فرنټ مین لخوا نظارت کیږي ، څوک چې تور ماسک او تور یونیفورم اغوندي. لوبغاړي ډیر ژر پوهیږي چې د لوبې له لاسه ورکولو پایله د دوی د مړینې لامل کیږي، د هرې مړینې سره احتمالي ۴۵.۶ ملیارد لوی انعام ته ₩۱۰۰ میلیونه اضافه کوي. ګی هون د نورو لوبغاړو سره ملګري دي ، پشمول د هغه د ماشومتوب ملګري چو سانګ وو ، ترڅو د لوبو فزیکي او رواني بدلونونو څخه د ژوندي پاتې کیدو هڅه وکړي.
نیکولاس پراتس
نیکولاس پراتس بیټینکورټ پیریز (Nicolas Prattes Bittencourt Pires) د برازیل د تلویزیون او فلم لوبغاړی.
هغه په ۱۰ کلنۍ کې خپل اداکاری پیل کړه. په 	۱۳ کلنۍ کې یې په ریو دي جینیرو کې په تیاتر کې کوچني رولونه لوبول. هغه په لاس انجلس، کلیفورنیا کې د نیویارک فلم اکاډمۍ کې هم زده کړې کړې.
شخصي ژوند
وېشنيزه:1997 زېږېدنې
د انسان مغز
د انسان مغز د عصبي سیسټم مرکزي برخه ده چې له شوکي نخاع (حرام مغز) سره په ګډه د اعصابو مرکزي سیسټم جوړوي. مغز له دماغ اکبر (cerebrum)، د مغزو له ساقې (brainstem)  او دماغ اصغر (cerebellum) څخه جوړ شوی. مغز د انسان د وجود فعالیتونه کنټرول کوي، په جریان یې راولي، هغوی سره همغږي کوي، هغه اطلاعات چې له حسي غړو ترلاسه کوي تحلیل کوي او د بدن ټولو برخو ته د هغو اړوند د عمل کولو پرېکړې لېږي. مغز د جمجمې د هډوکو دننه موقعیت لري او د همدغو هډوکو له خوا خوندي ساتل کېږي.
دماغ اکبر چې د مغزو تر ټولو لویه برخه جوړوي له دوه مغزي نیم کرو څخه جوړ دی چې هره یوه یې له یوې سپنې مادې څخه جوړه داخلي هسته او همدانګه بیرونۍ سطح – د مغزو قشر – لري چې له یوې خړې مادې څخه جوړ شوی. قشر یې د نیوکورتکس په نامه بیرونۍ او د الوکورټکس په نامه داخلي طبقې لري چې نئوکورتکس شپږ عصبي پردې او الوکورټکس درې یا څلور عصبي پردې لري. هره نیم کره په معمول ډول په څلورو لوبونو ویشل شوې -  مخکینی لوب، د شقیقې لوب، جداري لوب او شاتنی لوب. مخکنی لوب کنټرول کېدونو چارو لکه پلان جوړونې، استدلال ویلو او فکر کولو ته اړوند دی، په داسې حال کې چې شاتنی لوب د باصرې حس څخه د ترلاسه کېدونومعلوماتو د تنظیم وظیفه پر غاړه لري. په هر لوب کې د مغزو د قشر برخې د ځانګړو دندو په موخه له حسي، حرکتي او ارتباطي برخو سره په اړیکه کې دي. په داسې حال کې چې ښۍ او چپه نیم کره په کلي ډول د شکل او کړنو له مخې یو بل ته ورته دي، خو یو شمېر کړنې بیا د دوی ترمنځ ویشل شوې، لکه ژبه چپ اړخ او او بصري وړتیا ښي اړخ ته اړونده ده. دواړې نیم کرې د اړیکو نښلونکو ریښو په مرسته له یوبل سره وصل دي چې تر ټولو لویه یې کورپس کالوسوم (corpus callosum) ده.
د ابن سينا د ليکنو نوملړ
دا مقاله د ابن سینا د لیکنو نوملړ دی.
د ابن سینا ډېر اثار د هغه تر مړينې وروسته د نورو خلکو له خوا ليکل شوي او هغه ته منسوب شوي دي، چې یو جامع لېست یې د ابن سینا د اثارو د نقلونو په نوملړ کې وړاندې شوی دی. په دې نوملړ کې د ابن سینا ۱۳۱ اصلي لیکنې او ۱۱۱ هغه اثار شامل دي دي چې ابن سينا ته منسوب شوي دي.
د انسان مغز
مغز د جمجمې په واسطې ساتل کېږي چې په نخاعي مغزي مایع کې معلق دی او د ویني په مغزي دېوال سره د وینې له اصلي جریان جلا کېږي. له دې سره بیا هم مغز د ناروغیو او عفونت تر خطر لاندې دی. مغزو ته کېدلای شي د سر په شدید ټپي کېدو یا له سر څخه د کافي ویني په ضایع کېدو زیان ورسېږي او د مغزي سکتې لامل وګرځي. ماغزه د عصبي زوال له اختلالاتو لکه د پارکینسون ناروغۍ او د الزایمر او مولټیپل سکلروزیس ناروغیو په څیر د عقلي زوال له نورو ستونزو سره هم مخ کېدلای شي. داسې انګېرل کېږي چې یو شمېر اروايي ستونزې له دې ډلې شیزوفرني او کلنیکي ډیفریشن د مغزو د فعالیت له اختلال سره اړوند دی. ماغزه کېدلای شي د نه تکثیر کوونکو او یا هم تکثیر کوونکو تومورونو مرکز وګرځي؛ چې ډېری یې د وجود له نورو برخو سرچینه اخلي.
د ابن سينا د ليکنو نوملړ
ليکنې
د هغه اثارو عبارت دي له:
د انسان مغز
د مغزو اناتومیکه مطالعه نیورواناتومي څانګې ته اړوندېږي، په داسې حال کې چې د هغو د عملکرد مطالعه اعصاب پوهنې ته اړوندېږي. د مغز د مطالعې په موخه له ګڼ شمېر تخنیکونو څخه ګټنه کېږي. له انسانانو پرته د نورو ژوندیو موجوداتو د مغزو مایکروسکوپي مطالعې په سنتي ډول په دغه برخه کې پریمانه اطلاعات برابر کړي. د طبي انځور اخیستنې ټکنالوژي لکه د عصبي عملکرد انځور اخیستنه او الکټروانسفالوګرافي (EEG) ثبت د مغزو د مطالعې په برخه کې مهم رول لري. په مغزي زیانونو باندې د اخته کسانو روغتیايي تاریخچې د مغزو د هرې برخې د عملکرد اړوند یو لړ معلومات وړاندې کړي. د مغزو اړوند څېړونو د وخت په تېرېدو سره په فلسفي، تجربي او نظري برخو کې تکامل لرلی. د دغو څېړنو له امله نوی رامنځته کېدونی پړاو هم کېدای شي د مغزو د فعالیت شبیه سازي وي.
د ابن سينا د ليکنو نوملړ
ليکنې
دا د هغه د نورو کارونو څخه دی.
د انسان مغز
د مغزو مړینه
د مغزو مړینه د مغزو د عملکرد بشپړ له منځه تلو ته اشاره لري چې بیا نه راګرځېدونی وي. دغه حالت د بېهوښۍ، د غبرګون د نه ښوولو او همدارنګه د نفس ویستلو د درېدو له مخې مشخص کېږي. له دې سره د مغزي مړینې اعلان د جغرافیا له نظره توپیر لري او تل نه منل کېږي. په یو شمېر هېوادونو کې د مغزي ساقې د مړینې سنډروم هم توضیح شوی. د مغزي مړینې اعلان کېدای شي ژورې اغېزې ولري ځکه دغه ډول اعلان له ژوند څخه د ملاتړ په برخه کې د طبابت له بې وسۍ سره مل دی او له دې امله چې په مغزي مړینې باندې اخته کسان تر ډېره پورې د بدن د غړو د بخښنې لپاره مناسب غړي لري. دغه ډول بهیرونه تر ډېره پورې د ناروغانو د کورنۍ له غړو سره د کمزورو اړیکو له امله ستونزمن کېږي.
د ابن سينا د ليکنو نوملړ
ليکنې
او د هغه اثار دا دي:
د انسان مغز
د مغزو مړینه
هغه مهال چې په یو چا د مغزي مړینې شک وشي، د افتراقي تشخیص بېرته ترسره کېدونې چارې لکه الکترولیک او درملي عصبي او اروايي فشار راوړونکې چارې باید ودرول شي. د غبرګون ښوولو ازموینه کېدای شي د پرېکړې کولو په برخه کې مرسته کونکې واوسي، هماغه ډول چې نه ځواب ویل او تنفس کمک کوونکي دي. کلنیکي مشاهدات لکه د غبرګون بشپړ نشتوالی او د عصبي انځور اخیستنې ټول شواهد کولای شي د مغزي مړینې اړوند په پرېکړه کولو کې رول ولري.
د ابن سينا د ليکنو نوملړ
طبي
قانون یوه طبي پوهنه ده چې په هغه کې د دودیزو درملو ټول اساسات لکه: اناتومي ، سیمیولوژي ، فارماکولوژي (درملپوهنه) ، درملجوړونې ،په نسخه بحث کیږي. د قانون کتاب په ۱۹۹۰ کال کې له عربي څخه عصري فارسي ته د شرفکندي له خوا وژباړل شو او د سوروش خپرندویه ټولنې له خوا خپور شو او څو ځلې بیا چاپ شوی دی. دا کتاب تر دوه پېړۍ وړاندې په اروپايي او امریکايي پوهنتونونو کې د ډاکټرانو له خوا کارول کېده او د نړۍ په ډېرو ژبو ژباړل شوی، له انجیل وروسته تر ټولو ډېر چاپ شوی دی. اپلاپون مغز ، زړه او ځيګر د انسان د بدن اصلي اعضاء يا بيولوژيکي اعضاء ګڼلي او له همدې امله دغو اعضاوو ته د اپلاتون مثلث يا د اپلاتون تريپوډ، په يوناني ژبه کي پلاتو يا د افلاطون تريپوډ او په انګريزي ژبه کي پلاټو وايي. مثلث ابن سینا اعلان وکړ چې د انساني نسل بقا د تولیدي سیسټم پورې اړه لري، نو له همدې امله د څلورو ذکر شویو ارګانونو مجموعه د ابن سینا مربع ، په یوناني کې Quadrangula Avicenna quadrangula Avicenna او په انګلیسي کې Avecena's quadrangle بلل کیږي. هغه په بدن باندې د فکر اغیزو سره هم علاقه درلوده او په ارواپوهنه کې یې کار کاوه.
ګلادیاتور (توره وهونکی)
ګلادیاتور (په لاتین ژبه کې: gladiator  چې"توره وهونکي په معنی دی، او له gladius، څخه اخیستل شوی چې د "تورې" په معنی دی) یو وسله وال جنګیالی و چې د روم په جمهوریت او د روم په سترواکۍ کې یې د نورو ګلادیاتورانو، وحشي حیواناتو، او محکومو مجرمینو سره په خونړیو نښتو کې د لیدونکو لپاره تفریح ​​برابروله. ځینې ګلادیاتوران رضاکاران وو چې په میدان کې په راڅرګندیدو سره خپل ژوند او خپل قانوني او ټولنیز موقف په خطر کې اچو. زیاتره تو یې د غلامانو په توګه په سپکه سترګه کتل کېدل، په سختو شرایطو کې روزل کېدل، په ټولنیز ډول ګوښه وو، او حتی په مرګ کې جلا کېدل.
ګلادیاتورانو خپل نصب ته په پام سره، نندارچیانو ته د روم د پوځي اخلاقو بېلګه وړاندې کړه او په ښه جګړه یا مړینه کې، دوی د ستاینه او شهرت ترلاسه کاوه. دوی په لوړو او ټیټو هنرونو کې شهرت درلود او د تفرېح وړاندې کوونکو په توګه د دوی ارزښت په ټوله رومي نړۍ کې په با ارزښته او عامو شیانو کې په یاد ساتل کېده.
د ګلادیاتورې جګړې په اصل کې آزاد بحث موجود دی. د دریمې پېړۍ په پیونۍ جګړو کې د جنازې په مراسمو کې د دې ثبوت شتون لري، او وروسته په چټکۍ سره د روم په نړۍ کې د سیاست او ټولنیز ژوند یوه اړینه ځانګړتیا شوه. شهرت یې د دې لامل شو چې د تل په تجملي او قیمتي لوبو کې ترې کار واخیستل شي.
ګلادیاتوري لوبو نږدې زر کاله دوام وکړ چې له میلاد نه مخکې د لومړۍ پېړۍ او دوهمې زږدیزې پېړۍ تر منځ خپل اوج ته ورسېدې. عیسویانو دا لوبې مردودې وګڼلې ځکه چې په کې د بت پرست کفري رواجونو موجود وو او په پنځمه پېړۍ کې د ګلادیاتوري سیالیو شهرت کم شو، چې د دوی د ورکېدو لامل شو.
سرچینې
پخوانۍ ادبي سرچینې دېر لږ د ګلادیاتورانو او ګلادیاتوري لوبو په اړه هوکړه لري. له میلاد نه مخکې د لومړۍ پېړۍ په وروستیو کې، د دمشق نیکولاس په دې اند و چې دوی په اتروسک تمند پورې اړه لري. یو نسل وروسته، لیوي ولیکل چې دا لوبې د لومړي ځل لپاره په ۳۱۰ کال مخکې له میلاد نه د کمپاني وګړو لخوا د سامنیانو په وړاندې د خپلې بریا په جشن کې په لاره واچول شوې. د لوبو له بندیدو ډېر وروسته، د اوومې پېړۍ لیکوال، سیوایل ازیدور لاتینه lanista (د ګلادیاتورانو مدیر) اصطلاح د اتروسک کلمې څخه د "اعدام کونکي" لپاره اخیستې. همدارنګه، دا اصطلاح د "خارون" (Charon) د لقب لپاره وه (چې یو چارواکی و او د رومي ګلادیاتوري میدان څخه یې مړي بدرګه کول) چې خارون په خپل وار سره له Charun څخه اخیستل شوې چې د اتروسک د امواتو د نړۍ د ارواحو د بدرګه کوونکي په معنی دی. دا د لوبو په ډېرو لومړنیو عصري، معیاري تاریخچو کې منل شوي او تکرار شوي دي.
لیوي لومړۍ رومي ګلادایاتوري لوبې د کارتاج په وړاندې د روم د لومړۍ پیوني جګړې په لومړیو پړاوونو کې (له میلاد نه مخکې په ۲۶۴ کال کې) په ګوته کوي، کله چې ډیسیموس جونیوس برتوس سکایوا د روم د "څارویو بازار" په نندارتون (Forum Boarium) کې دری ګلادیاتوران تر مګ و جنګول تر څو خپل مړ پلار، برتوس پیرا ته ویاړ ور په برخه کا. لیوی دا د " munus " (جمع: munera) په توګه تشریح کوي، چې معنی یې ډالۍ ده، او په دې قضیه کې مېنس خدای ته یو یادګاري وجیبه ګڼل کېږي چې د یو مړ پلار د مینې (روح، یا سیوري) لپاره د خپلو د اولادونو په غاړه وه. د مونوس ګلادایاتور (gladiator munus ) او د هغې د ګلادیاتورانو د ډولونو ظهور تر ډېره حده هانیبال ته د سامنیم د ملاتړ او د روم او د هغې د کمپاني متحدینو له لوري د سامنیانو په وړاندې جزایي تعقیب تر اغېز لاندې و. تر ټولو لومړی، په مکرر ډول ذکر شوی او شاید تر ټولو مشهور ډول یې سامني و. "سمدلاسه وروسته د سمنیم په جګړه کې، په همدې شان خطر او همدې ډول لوړ ویاړ ګډون وشو. دښمن د خپلو نور جنګي چمتوالي تر څنګ د جګړې ډګر هم په نویو او حیرانوونکو وسلو سمبال کړی و. دوه لښکر وو: د یو سپرونه په سرو زرو او د بل یې په سپینو زرو پوښل شوي وو ... رومیانو لا دمخه د دې عالي ویاړونو په اړه اوریدلي و، خو د دوی جنرالانو خپلو لښکرو ته ښوونه کړې وه چې یو سرتیري باید خشن ښکاره شي، نه په سرو زرو او سپینو زرو سینګار شوی، خو په اوسپنه او زړورتیا یې باور ولري ... دیکتاتور ، لکه څنګه چې د سنا له یې حکم صادر شو، بریا ولمانځله، چې په کې چې نیول شوو زره ګانو (زغرو) په واسطه تر ټولو غوره ننداره وړاندې شوه. نو روميانو د خپلو معبودانو د درناوي لپاره د خپلو دښمنانو زرینې زغرې وکارولې. په داسې حال کې چې کمپانيانو د خپل غرور او له ساميانو څخه د کرکې په پایله کې ګلادیاتوران په دې بڼه سمبالول چې هغوی به جشنونو کې تفريح رنګینه کوله او د ساميانو په نوم ونومول شول."د لیوي آثار د لومړنیو رومي ګلادیاتور جنګیالیو د جنازې او قربانۍ تر پوښښ لاندې راولي او د رومي ګلادیاتوري نندارو وروستنۍ تیاتري رسوم منعکس کوي: په ځلانده توګه ، په غیر معمول ډول وسله وال او زغره وال وحشيان، خیانت کاران او سرغړوونکي، د رومي اوسپنیز زره او بومي زړورتیا تر تسلط لاندې راغلي. د هغه ساده رومیانو په ښه توګه د جګړې سپیڅلې غنایم خدایانو ته وقف کول. د دوی د کمپاني متحدینو د ګلادیاتورانو د ماښام ډوډۍ تفریح ​​وړاندې کوله چې ښایي سامانیان به نه وو، خو د سامانیانو ونډه به یې لوبوله. د رومي قلمرو په پراخېدو، نورې ډلې او قومونه هم د ونډه کې ګډ شول. زیاتره ګلادیاتوران د روم د دښمنانو په څېر وسله وال او زغره وال وو. له روحي اړخه، د ګلادیاتور مونس د تاریخي قانون توګه الګو شو چې په هغه کې د ګلادیاتور لپاره یوازینۍ باعزته لاره دا وه چې ښه جګړه وکړي، یا باغزته مړ شي.
ویلیام ګاډوین
ویلیام ګاډوین (۳-مارچ-۱۷۵۶ تر ۷-اپرېل-۱۸۳۶ز) یو انګلیسی خبریال، سیاسي فیلسوف او ناول لیکونکی ؤ. هغه د ګټې‌پالنې له لومړیو مدعیانو او د انارشیزم لومړی نومهال ننګه کوونکي په توګه پېژندل کېږي. هغه د دوو کتابونو له‌لارې، چې په یوه کال کې یې خپاره کړل، نوم واېسته: «سیاسي عدالت ته اړوند تحقیق»، پر سیاسي بنسټونو باندې نیوکه؛ «څیزونه څرنګه چې دي؛ یا، د کالېب ویلیامز ماجراوې»، پر اشرافي امتیازاتو باندې یو انتقادي مرموز ناول. دا چې د نوموړي دواړه کتابونو بریالي راڅرګندېږي، ګاډوین په ۱۷۹۰ز لسیزه کې د لندن د افراطي سیاستوالو په کړیو کې په ښکاره توګه راڅرګند شو. هغه د ژوند په اوږدو کې په ناول، تاریخ او دېموګرافي برخو کې ګڼ‌شمېر لیکنې لري.
د بریتانیایي راډیکالیزم پر وړاندې په محافظه‌کاره غبرګون کې، ګاډوین کلک تر نیوکو لاندې راغی؛ تر ډېره بریده یې لامل، په ۱۷۹۷ز کې له فېمینیستې لیکوالې «ماري وولستونکرفت» سره واده ؤ. یو دلیل یې دا هم کېدای شي چې وروسته له هغو چې ماري د زېږون له امله مړه کېږي، ګاډوین د هغې په هکله یوه بې‌پردې او څرګنده بیوګرافي لیکي. د هغو لور «ماري شېلي» د فرانکنشتاین ناول لیکي او له شاعر «پرسي بیش شېلي» سره واده کوي. ګاډوین له خپلې دوه‌یمې مېرمن «ماري جېن کلېرمونت» سره د تنکیو ځوانانو لپاره د «Juvenile» کتابتون پرانېسته او کورنۍ ته یې اجازه ورکړه ترڅو د ماشومانو لپاره کتابونه ولیکي (چې کله ناکله یې «noms de plume – مستعار نوم» کاروه) او ډېري نور کتابونه وژباړي او خپاره کړي، چې ځینو یې خورا ارزښتمن پاتې شول. ګاډوین د بریتانیا پر ادبیاتو او ادبي هڅوب د پام وړ اغېزه درلوده.
د ژوند لومړني کلونه او زده‌کړه
ویلیام ګاډوین د پلار د مسلک لپاره په هاکستُن اکاډمۍ کې زده‌کړه ترسره کړه، هلته به د ژوندلیک لیکوال «اندریو کیپیس» او د «پوهنغونډ، یا د هنرونو او علومو نړیوال قاموس» پازوال «ډوکتور ابراهام ریس» تر څارنې لاندې روزل کېده. په یوولس کلنۍ کې د ساموېل نیوټن یوازېنی شاګرد شو؛ ساموېل یو سرسخته هایپر-کالوینیست او د رابرټ ساندېمان یو مخلص ساندېمانی لاروی ؤ. ګاډوین وروسته د نیوټن په ستاینه کې وایي چې، «…د شمالي هېواد یو نامتو حواري، چا چې وغوښتل، (د سلو کسانو له ډلې پر نهه‌نویو باندې د کالوین له لعنت ویلو وروسته) د کالوین له سلو لارویانو څخه پر نهه‌نویو باندې لعنت ووایي.
وروسته، هغه په «وېر»، «ستومارکېټ» او «بیکنزفېلډ» کې د کاهن په توګه فعالیت وکړ. وېر ته د فرانسوي فیلسوفانو ښوونې د هغه ملګري «جوزېف فاوست» له‌لورې، چې په کلکه جمهوریت‌پال ؤ، راوړل شوې. ګاډوین، لا هم د کاهن په توګه پېژندل، چې په ۱۷۸۲ز کې لندن ته ولاړ ترڅو ټولنه د قلم پر مټ بېرته راژوندې کړي؛ هغه د وګړو یو رښتینی لېوال ؤ او هېڅ‌کله یې هم له هلوځلو څخه لاس وانه‌خېست. هغه د پوهنغونډ لیکوالانو اصول ومنل او موخه یې د ټولو شته سیاسي، ټولنیزو او مذهبي بنسټونو بشپړ پرزول وو. سره له‌دې، هغه باور درلود چې ارام بحث د هر اړین بدلون د راوړلو لپاره یوازېنۍ لار ده او د حرفوي ژوند په اوږدو کې یې تل د تاوتریخوالي تګلاره ردوله.
له ماري وولستونکرفت سره واده
کله چې ګاډوین او ماري یو ځل بیا په ۱۷۹۶ز کې سره ویني، د هغوی متقابل درناوی په لږ وخت کې ملګرتیا او مینې ته اوړي. کله چې ماري حامله شوه، هغو د واده کولو تصمیم نیسي ترڅو ماشوم یې د ټولنې له‌خوا حلال وګڼل شي. وروسته له واده معلومه شوه چې ماري له اېملي سره هېڅ‌کله هم واده نه‌ؤ کړی، او په پایله کې هغې او ګاډوین ډېر ملګري له‌لاسه ورکوي. ګاډوین تر ډېرونو نیوکو لاندې راځي، ځکه چې هغه په «سیاسي عدالت» کې د واده له لغو کولو څخه ملاتړ کړی ؤ. په ۲۹-مارچ-۱۷۹۷ کې په سېنت پانکراس کلیسا کې له واده وروسته، هغو د لندن سمرز ښار ته ځي او دوه جلا کورونه په کرایه نیسي ترڅو خپله خپلواکي وساتلای شي؛ د اړیکې ټینګولو لپاره هغو ډېري وخت د خدمتګارانو په لاس یو بل ته لیک او یادښتونه استول.
په سمرز ښار کې د ۱۷۹۷ز کال د اګوست میاشتې پر ۳۰مه نېټه ماري وولستونکرفت ګاډوین وزېږېدله، دا د هغو یوازېنی ماشوم ؤ. ګاډوین هیله درلوده چې ماشوم یې زوی وي او نوم یې «ویلیام» کېږدي. وولستونکرفت پر ۱۰-سپټمبر-۱۷۹۷ د ولادت د اختلالاتو له‌امله مړه شوه او که څه هم د هغو ترمنځ دغه اړیکه ډېره لنډه وه، بیا هم ثابته او مینه‌ناکه وه. ګاډوین، چې تر څو میاشتو مخکې پورې مجرد ؤ، د خپلې مېرمنې له‌لاسه ورکولو سره نور هم ناهیلی شو. هغه اړ ؤ ترڅو په یوازې ځان له دواړو لوڼو څخه څارنه وکړي — نوې پيدا شوې «ماري» او په خپوړو راغلې «فني».
ماري درې کلنه وه چې ګاډوین ایرلنډ ته په سفر ولاړ او خپله لور یې جېمز مارشال باندې وسپارله. د ګاډوین له لیکونو څخه ښکاري چې هغه څومره د لوڼو په فکر کې ؤ. په لیکونو کې یې خپله اندېښنه بیانوله ترڅو وښیي چې لوڼې یې څومره ورته ګرانې دي. «او اوس نو لوڼو ته به څه ووایم؟ هیله لرم چې هغو هېر کړی نه‌اوسم. د هغو په هکله هره ورځ فکر کوم او باید خوشحاله اوسم، که چېرې باد لږ څه ښه وبږېږي، نو له ډوبلین څخه به پولیګون ته یوه مچو ورولېږم… خو هېڅوک مې نه‌دي لېدلي چې د خپلو لوڼو په څېر راباندې ګران وي یا د خپل وجود نیمایي یې وګڼم».
د ۱۸۰۰ز په ډسمبر کې په «رویال تیاتر، دروري لېن» کې د هغه ترسره شوې تمثیلي ټوټه «د انتونیو، یا سرتېري راستنېدا» ناکامه پاتې شوه.
لوېدیځ المان
لوېدیځ المان چې په انګلیسي کې د المان د فدرالي جمهوریت (FRG؛ آلماني: Bundesrepublik Deutschland) په نامه یادېږي د ۱۹۴۹ز کال د مې په ۲۳مه رامنځته شو او په ۱۹۹۰ز کال د اکټوبر په ۳مه ختیځ المان ورسره یو ځای شو، چې د سړې جګړې په اوږدو کې د المان لوېدیځ برخه او د لوېدیځ برلین اړونده سیمې د لوېدیځ بلاک برخې ګڼل کېدې. دغه راز لوېدیځ المان د یوې سیاسي ادارې په توګه په دویمې نړیوالې جګړې کې د متحدینو له لوري د المان تر نیواک وروسته رامنځته شو او د متحدینو (متحده ایالاتو، بریتانیا او فرانسې) تر نیواک لاندې سیمو کې له یوولسو ایالتونو نه جوړ شو، چې هغه مهال نوې رامنځته شوې FRG کې د زارلاند ایالت شامل نه و ځکه هغه وخت کې رازلاند د فرانسې هېواد تر حاکمیت لاندې سیمه وه، خو وروسته د ۱۹۵۷ز کال کې د زارلاند قانون له مخې FRG ته ورکول شو. د FRG موقته پلازمینه د بن ښار و او د سړې جګړې اوږدو کې هېواد د بن جمهوریت په توګه نومول شوی و.
لکه څنګه چې د سړې جګړې له پیل سره اروپا د لوېدیځ او ختیځ بلاکونو ترمنځ ووېشل شوه. دغه راز المان هم په دوو هېوادونو او دوو ځانګړو سیمو زارلاند او برلین وېشل شوی و، چې په پیل کې لوېديځ المان په ټول المان د انحصاري واکمنۍ ادعا وکړه او له ۱۸۷۱ز کال نه تر ۱۹۴۵ز کال پورې یې د رایش المان د بیا منظم شوي ډیموکراتیک یوازینۍ تسلسل په توګه یې ځان ګاڼه، چې د لوېدیځ المان درې سویل لوېدیځ ایالتونه سره یو ځای شو او په ۱۹۵۲ز کال کې د باډن-ورټمبرګ ایالت رامنځته کړ همدارنګه زارلاند هم  په ۱۹۵۷ز کال کې له لوېدیځ المان سره یوځای شو. دغه راز  د لسو ایالتونو سربیره لوېدیځ برلین د یو غیر رسمي یوولسم ایالت په توګه ګڼل کېده. پداسې حال کې چې په قانوني توګه د لوېدیځ المان برخه نه وه ځکه چې برلین د متحدینو د کنټرول شورا (له څلورو قدرتونو نه جوړ شوي اتحاد) له خوا کنټرول کېده، خو لوېدیځ برلین په سیاسي توګه له لوېدیځ المان سره یوځای شو او په مستقیم یا غیر مستقیم ډول یې په فدرالي ادارو کې استازیتوب کاوه.
د هغه اغېزمن دریځ بنسټ چې نن ورځ المان ترې برخمن دې په ١٩٥٠ لسیزې کې د اقتصادی معجزې پر مهال کېښودل شو او دا هغه وخت و چې لوېدیځ المان د دویمې نړیوالې جګړې له سترې ورانۍ نه راوتلۍ و او د نړۍ په درېیم لوی اقتصاد بدل شو. دغه راز صدراعظم کونراډ اډیناویر چې تر ١٩٦٣ز کال پورې په دې دنده پاتې شو له ناټو سره یې د بې طرفۍ پر ځای د بشپړ همغږې لپاره کار وکړ او په پوځی اتحاد کې یې غړیتوب خوندی کړ. دغه راز اډیناویر د هغو تړونونو پلوی هم و چې په اوسني اروپایی ټولنې کې رامنځته شوی. همدارنګه په ۱۹۷۵ز کال کې کله چې د جي ۶ هېوادونو ټولنه جوړه شو په دې اړه هېڅ جدي بحث شتون نه درلود، چې ایا لویدیځ المان به د دې ټولنې غړی شي او که نه.
د ختیځ بلاک له ړنګېدو سره چې د برلین دیوال جوړول یې ستره نښه بلل کېږي د المان دواړو وېشل شوې برخې د بیا یوځای کېدو لپاره هڅه وکړ او په دې ډول ختیځ المان ۱۹۹۰ز کال کې د المان له فدرالي جمهوریت سره د یوځای کېدو لپاره مثبته رایه ورکړه، چې په دې توګه له جګړې وروسته د ختیځ المان پنځه ایالتونه له برلین سره یو ځای شول او خپل ځانګړی حیثیت یې پای ته ورساوه او د ۱۹۹۰ز کال د اکټوبر په ۳مه په رسمي ډول له فدرالي جمهوریت سره یو ځای شول، چې له دې سره د فدرالي جمهوریت د ټولو ایالتونو شمېر له لسو نه ۶۰ ته لوړ شو او د المان وېش هم پای ته ورسېد. دغه راز یو ځای شوی المان د هغه دولت مستقیم دوام دی چې پخوا په غیر رسمی توګه د لوېدیځ المان په نامه یاد شوی نه د یو نوی ایالت، ځکه چې د یو ځای کېدو دا لړۍ په اصل کې د الحاق یو رضاکارانه عمل ګڼل کېده، چې د المان فدرالي جمهوریت  د المان د ډیموکراټیک جمهوریت له نور شپږ ایالتونه سره د یو ځای کېدو له امله نور هم پراخ شو. دغه راز پراخ شوي فدرالي جمهوریت د لوېدیځ المان سیاسي کلتور خوندي کړ او په نړیوالو سازمانونو کې یې خپل موجوده غړیتوب ته دوام ورکړ او له لوېدیځ متحدینو لکه ملګرو ملتونو، ناټو، OECD او د اروپا اقتصادي ټولنې سره یې خپلې اړیکي خوندي وساته.
د ناټو غړیتوب
د المان فدرالي جمهوریت د ۱۹۴۹ز کال د مې په ۲۳مه د بن او پاریس کنوانسیونونو له مخې رامنځ ته شو، چې د ۱۹۵۵ز کال د مې په ۵مه  د یو خپلواک دولت په توګه په ټول هېواد باندې بشپړ واک ترلاسه کړ که څه هم بشپړ واک په ۱۹۹۰ز کال کې د دوه جمع څلور تړون پورې نه و ترلاسه شوی. دغه راز پخواني لوېدیځ اشغالګر ځواکونه وروسته د شمالي اتلانتیک تړون سازمان (ناټو) د یوې برخې په توګه په دې هېواد کې پاتې شو، چې لوېدیځ المان د ۱۹۵۵ز کال د مې په ۹مه له یاد تړون سره یو ځای شو.
لویدیځ المان هغه مهال د سړې جګړې په مرکز بدل شو کله چې له ختیځ المان سره یوځای شو او د وارسا تړون غړی شو او له دې سره پخوانۍ پلازمینه برلین په څلورو برخو وویشل شوه، چې لوېدیځ متحدین د لویدیځ برلین په جوړولو سره یوځای شول، پداسې حال کې چې شوروي ختیځ برلین تر خپل نیواک لاندې راوست، چې لوېدیځ برلین په بشپړ ډول د ختیځ المان له خوا محاصره شوی و او په ۱۹۴۸-۱۹۴۹ز کلونو ترمنځ د شوروي له کلابندۍ سره مخ شو.
د ۱۹۵۰ز کال په جون میاشت کې د کوریا جګړې پیل د امریکا متحده ایالات دې ته اړ کړ چې له لوېدیځ المان نه د بیا ځلي مسلح کېدو غوښتنه وکړي ترڅو د شوروي ګواښ په وړاندې د لوېدیځې اروپا په دفاع کې مرسته وکړي. دغه راز د اروپا د ډبرو سکرو او فولادو په ټولنه کې د المان شریکانو د اروپا د دفاعي ټولنې (EDC) د جوړولو وړاندیز وکړ چې یاده ټولنه به د متحد پوځ، سمندري او د غړو هېوادونو هوایي ځواک سره د وسله والو ځواکونو نه جوړ شي، چې د لوېدیځ المان پوځ به د EDC بشپړ کنټرول لاندې وي، خو د EDC نور غړي هېوادونه (بلجیم، فرانسه، ایټالیا، لوګزامبورګ او هالنډ) به په خپلو وسله والو ځواکونو د خپلواک کنټرول په درلودلو سره EDC کې همکاري وکړي.
که څه هم د EDC تړون د ۱۹۵۲ز کال مې میاشت کې لاسلیک شو، خو دا هېڅ کله پلي نه شوه او د فرانسوي ګولیسټانو(په فرانسه کې د سیاسي دریځ درلودونکي خلک) دا تړون له دې امله رد کړ چې ملي حاکمیت یې تهدیدوي او دا تړون هغه مهال له منځه لاړه کله چې د ۱۹۵۴ز کال د اګسټ میاشت کې د فرانسې ملي شورا د دې تړون له تصویب کولو نه انکار وکړ، نو ځکه د لویدیځ المان د بیا ځلي مسلح کولو لپاره باید نور وسیلې وموندل شوې واې چې په ځواب کې یې د لندن او پاریس په کنفرانسونو کې د بروکسل تړون په دې ډول اصلاح شو چې په ترڅ کې یې لوېدیځ المان په کې شامل او د لوېدیځې اروپاي ټولنې (WEU) د رامنځته کېدو لامل شوه او په دې ډول لوېدیځ المان ته اجازه ورکړل شوه چې بیا ځلي مسلح شي (هغه نظر چې د ډېری المانانو له خوا رد شوی و) او د خپل پوځ چې د بوندسوهرپه نوم یادېده  بشپړ کنټرول ولري. په هر حال د WEU د غړو هېوادونو د وسله والو ځواکونو اندازه د WEU له خوا تعینېدله. دغه راز د المان اساسي قانون هم  د المان او د هغه  متحدینو په وړاندې د بهرني برید پرته د هر ډول پوځي اقدام منع کړ چې له دې سره المانانو کولی شو په صادقانه ډول له پوځي خدمت نه انکار وکړي او پرځای یې د ملکي موخو لپاره خدمت وکړي.
دغه راز متحدینو په لویدیځ المان کې د ناټو د دفاع لپاره خپل ځواکونه ځای پر ځای کړه ، چې یاد متحد ځواکونه د ۵۵،۰۰۰ فرانسوي سرتېرو پرته د ناټو د ګډې دفاعي قوماندې لاندې وو. (فرانسه په ۱۹۶۶ز کال کې د ناټو د ډله اېز پوځي قوماندې جوړښت نه ووتله).
د برانډټ
د برانډټ تر ادارې لاندې لوېدیځ المان د نورو صنعتي هېوادونو په پرتله د انفلاسیون ټیټه کچه درلوده، په داسې حال کې چې د خلکو د ژوند معیارونه د مارک (د المان هېواد پخوانۍ پولي واحد) د بیا ارزښت موندنې سره لوړ شو، چې د خلکو د ژوند معیار لوړېدل د کارمندانو په ریښتیني عاید کې د یو متشبث کار د عاید په پرتله د ګړندۍ زیاتوالی له خوا مشخص شوی و او په دې ډول د ۱۹۶۹ او ۱۹۷۳ز کلونو ترمنځ په ټولو ملي عایداتو کې د کارمندانو د عاید تناسب له ۶۵سلنې نه ۷۰سلنې ته لوړ شوی په داسې حال کې چې په همدې موده کې د یو متشبث کار د کار او متشبثي شتمنیو د عاید نسبت له ۳۵ سلنې نه ۳۰سلنې ته راټیټ شوی و. همدارنګه د ۱۹۶۹ او ۱۹۷۳ز کلونو ترمنځ د هغو لوېدیځ المانانو سلنه چې په بې وزلۍ کې یې ژوند کاوو (د بېلابیلو تعریفونو له مخې) کم شو، چې د یوې اټکل له مخې له ۹.۷ سلنې نه ۸.۹ سلنې ته راټیټ شو او د یوې بل اټکل له مخې له ۲۰.۲ سلنې نه ۱۴.۰ ته راټیټ دغه راز د یو بل اټکل له مخې، په دې موده کې د لوېدیځ المانینو سلنه چې په بې وزلۍ کې ژوند کاوو له ۲.۷ سلنې نه ۱.۴ سلنې ته راښکته شوی وه.
ډیزی ین وو
ډیزی ین وو (انګلیسي:Daisy Yen Wu ؛ چینايي: 吴严彩韵 – زوکړه : د ۱۹۰۲ زکال د جون ۱۲ مه – مړینه د ۱۹۹۳ زکال د مۍ ۲۷ مه) لومړنۍ چینايي مېرمن وه چې د بیوشیمي او تغذیې په برخو کې یې د یوې علمي څېړونکې په توګه څېړنې وکړې. هغه چې د شانګهای په یوه بډایه صنعتي کورنۍ کې وزېږېده، د ځوانۍ پر مهال یې د انګلیسي ژبې زده کولو ته مخه کړه او له زده کړو سره یې لیوالتیا وموندله. په ۱۹۲۱ زکال کې د ناجینګ جینلینګ د ښځو له پوهنتون څخه فارغه شوه او د نورو زده کړو په موخه متحده ایالاتو ته ولاړه چې په ۱۹۲۳ زکال کې یې د کلمبیا پوهنتون د ښوونکو له کالج څخه د بیوشیمي په څانګه کې سند ترلاسه کړ. چین ته له بېرته راګرځېدو وروسته د ۱۹۲۳ زکال او د ۱۹۲۴ زکال ترمنځ تر هغه مهاله چې واده یې وکړ د پیکینګ په طبي کالج کې یې د مرستیال/اسیسټانټ پروفیسورې په توګه کار وکړ. له واده وروسته هغه له معاش پرته د کارکوونکې په توګه د وو (Wu) له خوا شوو څېړنو ته په دوام ورکولو لاس پورې کړ. هغې او مېړه یې د تغذیې اړوند لومړني چینايي درسي کتاب په لیکلو کې له یوبل سره مرسته وکړه او دغه کتاب په ۱۹۹۰ مه لسیزه کې چاپ شو.
ین وو هغه مهال چې خپل ماشومان یې لویول؛ دې ته یې پام شو چې د ماشومانو لپاره د زده کړو فرصتونه محدود دي له همدې امله یې په ۱۹۳۴ زکال کې چیني ماشومانو ته د معاصرو جامعو زده کړو د وړاندې کولو په موخه د مینګ مینګ (چینايي: 明明学校) په نامه ښوونځي پرانیست. نوموړې په ۱۹۳۶ زکال د خپلې مور په ویاړ د جینلینګ د ښځینه کالج په نامه تدریسي روغتون د جوړولو په موخه بودیجه برابره کړه او همدغه کال یې په فرانسوي ژبه کې سند ترلاسه کړ. په ۱۹۴۹ زکال کې له دې امله چې مېړه یې په متحده ایالاتو کې و او په چین کې د کمونیستي انقلاب له امله چین ته نشو راتللی، هغه له خپلو ماشومانو سره متحده ایالاتو ته ولاړه او د الاباما په طبي کالج کې یې د څېړونکې په توګه دنده ترلاسه کړه؛ هغې بېا ځلي د خپل مېړه په څېړنیزو چارو کې مرسته پیل کړه او په ۱۹۵۹ زکال کې یې د هغه د مړینې تر مهاله له هغه سره مرستې ته دوام ورکړ. په ۱۹۶۰ زکال کې یې نیویارک ښار ته کډه وکړه او د ماشومانو د تغذیې معیارونو ته د ودې ورکولو په برخه کې یې له ۱۹۶۰ زکال څخه تر ۱۹۶۴ زکال پورې له یونیسف سره کار وکړ.
له ۱۹۶۴ زکال څخه تر ۱۹۷۱ زکال پورې یې د ښوونکې په توګه کار وکړ او د کولمیبا په پوهنتون کې یې د ډاکټرانو او جراحانو د کالج لپاره د انساني تغذیې په برخه کې مرجعي کتابتون جوړ کړ او له دې وروسته یې له ۱۹۷۱ زکال څخه تر ۱۹۸۷ زکال پورې د سنټ لوک په روغتیايي مرکز کې کار وکړ او په نیویارک کې یې د چاغوالي د څېړنیز مرکز لپاره کتابتون جوړ کړ. ین وو د خپل ژوند پر مهال په چین، تایوان او متحده ایالاتو کې د خپلې کورنۍ د غړو په نوم ګڼ شمېر تحصیلي سکالرشېپونه وړاندې کړل او زده کړیالانو ته یې لار برابروله چې خپلې زده کړې مخته یوسي. نوموړې په ۱۹۹۳ زکال کې د نیویارک په ایټاکا کې مړه شوه.
لومړنی ژوند
ین کایون د ۱۹۰۲ زکال د جون په ۱۲ مه د چین په شانګهای ښار کې د یانګ لیفن (چینايي: 杨丽芬) او یان زیجون (چینايي: 严子均) په کورنۍ کې وزېږېده. مور یې عیسوۍ وه او د دغې جوړې ۱۲ ماشومان یې لوی کړل. پلار یې د ین له بډایه کورنۍ څخه و چې د کرنې، صنعت او سوداګرۍ په وزارت کې یې کار کاوه. هغه بالاخره د خپلې کورنۍ د سوداګرۍ واګې په لاس کې واخیستې او هغه یې مدیریت کړه. د ین پلارنی نیکه یان شینهو د چینګ د لړۍ د چارواکي لی هنګژانګ سلاکار او سربېره پر دې صنعتګر و. هغه په ټول چین کې د بانکونو، کارخونو، درملتونونو او د چایو د پلورنځایونو بنسټ کېښود. د هغې پلار او نیکه دواړه پیاوړي نقاشان او خطاطان و. یان زیجون (مور یې) چې د زده کړو په اهمیت پوهېده د پوهنتون ښوونکي یې استخدام کړل څو ماشومانو ته یې وړاندې له دې چې په شانګهای کې ابتدايي ښوونځیو ته ولاړ شي انګلیسي او چینايي ور زده کړي.