cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اراده
د ارادې نظريې هڅه کوي، چې د ارادو بېلوونکې بڼې راونغاړي. د باور – هيلې نظريه، په دودیز ډول واکمنه رسېدنه ده. د دې د يوې ساده نسخې له مخې، د ارادې لرل پرته له دې يو عمل د تر سره کولو له هيلې او له يوه باور نه چې يو څوک به يو عمل تر سره کوي، نور هېڅ نه دي. د باور – هيلې نظريې، په مکرر ډول د هغه واقعيت پر بنسټ نقد شوي دي، چې د يوه عمل تر سره کولو ته باورونه او هيلې يو هم يوه عملي ژمنتيا نه رانغاړي چې دا نظر ډېر واري په ګڼو برعکس بېلګو کې تشرېح شوی دی. د ارزونې نظريه هڅه کوي، چې په دې ستونزه د غير مشروط اصطلاحاتو کې د ارادو د تشرېح کولو په واسطه غالب شي. داسې ويلی شو چې، ارادې د ښه په توګه په څه نسبت کې يوازې د عمل ارادي جريان يا بهیر نه وړاندې کوي، مګر ټول شيان د ښه په توګه په نظر کې نيول شوي دي. دا رسېدنه د ځان د اداره کولو (akrasia) د حالتونو په تشرېح کې ستونزې لري. د بېلګې په توګه: هغه استازي تل د هغه څه د کولو اراده نه کوي، چې د عمل د تر ټولو غوره بهیر( جريان) په توګه يې ويني. په نږدې ډول يوه اړوند ارادې نظري، په غيرمشروط ارزونو سره نه؛ بلکې په ځواکمنو يا د نورو په نسبت په یاد وړ هيلو سره يې مشخص کوي. دا بيانوي چې، د کوم څه د کولو اراده په هيلو کې ډېره شاملېږي. د دې نظريې مخالفينو، د دې موخې په ښودلو سره ګڼې برعکس بېلګې په ښکاره الفاظو کې بيان کړې دي، چې ارادې تل دعامل په تر ټولو لويې هيلې سره نه په يو وخت او ځای کې نه رامنځته کېږي. یاد شوو نظرياتو ته يوه بله نظريه د ايزابيت انسکومب (Elizabeth Anscombe) له سببه ده اوهغه د ارادو او عملونو تر منځ بېلوالی نفې کوي. د نوموړې نظریې پر بنسټ : د يوې موخې اراده، وار له مخه د دې موخې پر لور د عمل يوه بڼه ده او د همدې له امله يو بېل ذهني حالت نه دی. دا دليل د هغو حالتونو د تشرېح کولو هڅه کوي، چې ارادې او عملونو ته په يوازې حالت کې راځي. په دې توګه چې کله استازی په برحاله د هغوی د پلان د درک کولو پر لور يا د ناکامو عملونو  په حالت کې کوم څه نه کوي. د ځان د ارتجاعيت نظریه وړانديز کوي چې، ارادې ځاني ارتجاعي دي، په دې ډول چې دوی يوازې د عمل ارادي بهیر نه وړاندې کوي؛ بلکې خپل ځان د عمل د سبب په توګه وړاندې کوي. هغه ادعا کوي چې، د ارادې د منځپانګې په کچه باندې واقع کېږي، له دې امله، اعتراض کړی شوې ده.
د نړېوال سازمانونه په اړه معلومات
۲:- د مصونیت سلبول باید په څرګند ډول اعلان سی.
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
غیری انساني کړنو ترسره کول.
۴ دملکی خلکو وژنه
اراده
د ارادې (Intention) وییکی د مرتبطو پديدو يوې ډلې ته راجع کېږي. د دې دليل لپاره د نظرياتو پوهانو د ناسم پوهاوي د مخنيوي په موخه، ډېری وختونه د ارادو ګڼ ډولونه له يوه بله بېلوي. تر ټولو زيات بحث شوی توپير د ارادي او ناڅاپي ارادو تر منځ دی. ارادي پریکړې چې لومړنۍ ارادې هم ورته وايي، د راتلونکي لپاره پلانونو ته شاملېږي. دوی د راتلونکي پلان د لرې والي له مخې فرعي ډلبندي کېدلی شي. Proximal ارادې هغه پلانونو ته شاملېږي چې، يو څوک غواړي همدا اوس يې تر سره کړي، په داسې حال کې چې distal ارادې له لرې راتلونکي سره اړيکه او علاقه لري. له بلې خوا ناڅاپي ارادې هغه ارادې دي، چې استازی په پوښتنه کې د عمل د تر سره کولو پر مهال رهبري کوي. دوی ته د عمل په دننه کې ارادې يا په عمل پورې تړلې ارادې هم وايي. د ارادې (Intention) اصطلاح، په عادي ډول متوقع مفاهيمو يا پايلو ته راجع کېږي، چې استازی هڅوي، مګر په ځينو حالتونو کې هیله مندو جانبې اغېزو ته راجع کېدی شي، چې استازي ته نه مفاهيم دي او نه پایلې. په دې حالت کې ځينې وختونه د ضمني يا غير مستقيمې ارادې (oblique intention) اصطلاح کارول کېږي. ارادې په عقلي ډول د ارزونې( evaluable  )دي. دوی يا عقلي دي او يا غير عقلي. شعوري ارادې د ارادې نمونه يي بڼې دي: په دوی کې استازي، د دوی له موخو څخه خبر دی، مګر دا وړانديز شوی دی، چې عملونه کولی شي، د غير شعوري ارادو په واسطه هم رهبري شي، چې استازی يې په اړه نه دي خبر.
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
۵ دینی او مذهبی  بنسټنونو ته سپکاوی
مثال : دقران کریم سوزاول ، مسجدونه پرسپو تلاشی کول ..............
۶ د امریکایی دیموکراسی پلی کول
اراده
د ارادو تشکيل ځينې وختونه، د عمل د هيله بښوونکو متبادلو يا اختياري دورو د غور او فکر په واسطه مخکې دي او کېدای شي، په هغو پریکړو کې رامنځته شي، چې استازې يې په کې د دې اختياراتو تر منځ ټاکنه کوي. ارادې د نوښت، پياوړي کولو او پای ته د رسولو لپاره مسؤلې دي او په مکرر ډول د دې تشرېح کولو لپاره کارول شوي دي، چې ولې خلک په يوه ځانګړي سلوک کې بوختېږي. د ارادو په اصطلاحاتو کې د نورو په سلوک پوهېدل وار له مخه په کوچنيوالي کې رامنځته کېږي. په دې برخه کې مهم د حرکاتو، اشارو، پاملرنې او د سترګو د حرکت ونډه ده، چې د نورو په ارادو وپوهېږو او ګډې ارادې تشکيل کړو. د عمل په فلسفه  کې يوه مرکزي پوښتنه دا ده، چې ایا د ټولو ارادي عملونو لپاره دا سمه ده چې دوی د ارادو په واسطه مسبب دي. د سببي عمل نظريې موخه لري، چې د وار له مخه شته سلوکياتو او فاعلي معيارونو د ارادي سلوکياتو د مشخص کولو د څرنګوالي پر بنسټ سلوک اټکل کړي. په اخلاقو کې اردي او شعوري اصل بيانوي چې، که چېرې يو په اخلاقي ډول جايز وي، ځينې وختونه د دې عمل د تر سره کولو لپاره د استازي په ارادې ډډه لګوي.
کرنیز اقتصاد
کرنیز اقتصاد (Agricultural Economy) - کرنیز اقتصاد، د اقتصاد د علم هغې برخې ته وایي چې په عمومي توگه د کرنیزو محصولاتو د تولید او وېش څخه بحث کوي. او هغه اقتصادي مؤسسې چې د کرنې له پاره خدمت کوي تر مطالعې لاندې نیسي.
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
۷ قومی توپیرونه رامنځته کول
د نړېوال سازمانونه په اړه معلومات
۳:- ډيپلوماټان د دعوا اقامه کولو پر مهال نه سی کولای چی له ډيپلوماټيک مصونیت څخه استفاده وکړی، بلکی د دعوا پر مهال مصونیت تری اخیستل کیږی.
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
۸ سیکولریزم ته قانونی بڼه نورکول
مثال : ۲ ماده د اساسی قانون ۲ فقره نور ادیان دخپل دینی مراسیمو په ترسره کولو ازاد دی چی داخپله نصرانیت ته ازادی ورکول دی.
د نړېوال سازمانونه په اړه معلومات
۴:- قضایی مصونیت مدنی او اداری دعوو ته نه شامیلیږی، د مدنی او اداری مصونیت د سلب لپاره جلا تصمیم نیول کیږی. ۵:- کله لیږدونکی دولت په مدنی قضیه کښی د خپل یوه ډيپلوماټ مصونیت سلب نه کړی، د موضوع د عادلانه حل موخه باید خپلی وورستی هڅی په کار واچوی.
۵:- پناه اخیستنه د ځینو سازمانونو د مقر د تړون له مخی، سازمان حق نه لری چی مجرمینو او تورنو کسانو ته پناه ورکړی، په امریکا کښی د ملګرو ملتونو سازمان مقر تړون د دویمی مادی له مخی دی ملګرو ملتونو سازمان حق نه لری چی په خپله ودانی کښی چا ته پناه ورکړی. البته په دغه تړون او د ۱۹۷۵ کال په کنوانسیون کښی سیاسی اشخاصو ته د پناه ورکړی په اړه څه نه دی ویل سوی، خو له دی څخه داسی ستنباط کوو چی یوازی د نړیوالو سازمانونو کارکونکی له دی حق څخه برخمن دی، ځکه مصونیت لری. ‍
کرنیز اقتصاد
تړلي موضوعات
وېشنيزه:اقتصاد وېشنيزه:کرهڼیز اقتصاد وېشنيزه:کرنه
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
یو شمیر شنونکي په دې باوردي چې  د سپټمبر ۱۱ پیښه مثبته ده!
افغانستان د کورنیو چارو وزارت او د افغانستان د وزیرانو د دارالانشاء ویاند، ازادۍ رادیو ته په یوه بیان کې وویل چې په افغانستان کې د سپتمبر د 11 پیښې مثبت دي
۱ لوی مثبت پایله د طالبانو رژیم ړنګول
اراده
پېژند(تعریف)
Folk Psychology [د عمومي حس روانپوهنه هم ورته وايي] د باورونو، هيلو او ارادو په ګډون، د ذهني حالتونو پر بنسټ د انسان سلوک تشرېح کوي. دا وضاحت ( تشرېح) د هغې نظريې پر بنسټ ده، چې غواړي هڅوونکي سلوک او باورونو ته، د سلوک د مطلوبې موخې پر لور لارښوونه وکړي. دا کولی شي، د سببي ځنځير په اصطلاحاتو کې وپوهېدل شي. د بېلګې په ډول: هيلې د ارادو سبب کېږي، ارادې د عملونو سبب کېږي او عملونه د مطلوبې پایلې د تحقق سبب کېږي.
دسپټمبر ۱۱ او پر افغانستان یې اغېز
۳ د افغان حکومت مشروع بنسټ جوړیدل د دیموکراتیک اساس سره.
۴  اساسي قانون، د نړیوالې ټولنې شتون او په افغانستان کې د نړیوالو ځواکونو لخو د هیواد د امنیت ډاډمن کولو.
هغه پرمختګونه دي چې د سپتامبر د 11 څخه وروسته ترسره شوي.
ملک وسیع الله(اسماعیل خیل)
د نړېوال سازمانونه په اړه معلومات
اتم فصل
نهم فصل
د نړیوالو سازمانونو ډولونه د سازمانونو ډولونه د ساحی د پوښښ او د غړو د موقعیت له نظره سازمانونه یا هم کله چی کوم سازمان جوړیږی نو هغه سازمان ته نظر په فعالیت یی نوم ورکول کیږی مګر ډول یی د فعالیت په ساحی او غړیتوب پسی اړه لری، او هغه په لاندی ډول دی تشریح کیدای شی: ۱:- محلی سازمان/ ټولنه / اتحادیه – Local Organization عبارت له هغه سازمان یا ټولنی څخه ده چی کوم خاص هدف د لاسته راوړلو لپاره په یوه محل، کلی، ښارګوتی، یا هم ولایت کښی منځ ته راځی چی محلی سازمان په نامه یادیږی. مثال: ولایتی مدنی ټولنی، غربت پر ضد د مبارزی ولایتی ټولنه یا سازمان، د فساد پر ضد خاص محلی ټولنه او داسی نور.... ۲:- ملی سازمان / ټولنه – National Organization عبارت له هغه سازمان یا ټولنی څخه دی چی د یو هیواد یا څو ولایتونو / ایالتونو په سطحه د خاصو اهدافو دلاس ته راوړلو لپاره منځ ته راځی او کار کوی، دغه سازمان ته ملی سازمان National Organization ویل کیږی. مثال: د افغانستان د بشری حقوقو سازمان، د افغانستان د سری میاښتی اداره او داسی نور... نړیوال سازمان / ټولنه – International Organization – Community عبارت له هغه سازمان یا ټولنی څخه دی چی د هیوادونو چی مختلف موقعیتونه لری منځ ته راځي او خپل ګډو موخو د لاس ته راوړلو لپاره کار کوی، دغه ډول سازمان/ټولنی ته International Organization ویل کیږی. مثال: د بشری حقوقو نړیوال سازمان، د بخښنی نړیوال سازمان، د خبریالانو د حقوقو د ساتنی نړیواله ټولنه. سیمیز نړیوال سازمان یا سیمیز سازمان – Regional International Organization or Regional Organization عبارت له هغه سازمان یا ټولنی څخه ده چی د کومی خاصی جغرافیی منطقی د هیوادونو د یو ځای کیدو څخه منځ ته راځی، د خپلو خاصو ګټو د لاسته راوړلو لپاره کار کوی، یاد لری چی په دی ډول سازمانونو کښی د کومی خاصی لوی وچی هیوادونه شامل دی. مثال: سارک، د افریقایی هیوادونو اتحادیه، د عربی هیوادونو اتحادیه او داسی نور...
د شورا واکونه: » د وسلو کموالی » د نړیوالو شخړو حل او د کاری راپورونو چمتو کول » د اختلافاتو او شخړو سیاسی حل » له ټولنی څخه سرغړونکی هیوادونه ایستل » د غړو او ناغړو هیوادونو تر منځ منځګریتوب » تر قیمومیت لاندی سیمو اداره او څارنه » له نړیوالو دفترونو سره مرستی
۳:- سکرتریت : د میثاق د شپږمی مادی له مخی سکرتریت یا دارلاانشا د ملتونو ټولنی له اصلی څانګو څخه وه، چی په ژنیو کښی یی موقعیت درلود. سکرتریت له منشی، دوه نایب منشیانو او نور اداری پرسونل څخه جوړ وو، سر منشی د ټولنی د اجرایوی شورا په وړاندیز او عمومی اسامبلی له خوا د رایو په اکثریت ټاکل کیده. د ملتونو ټولنی لومړنی سر منشی سراریک ډرومونډ نومیده چی د میثاق د لاسلیک پرمهال دی غړو هیوادونو له خوا ټاکل سوی وو. » د ملتونو د ټولنی نیمګړتیاوی: د ورسایلز تړون کښی د میثاق درج کول، د رایی اچونی نامناسب ډول، د اسامبلی ګډ واکونه او خپل منځی شخړی، د شورا پراخ واکونه د فاتحو هیوادونو تر منځ اختلافات راوپارول، د میثاق نامعلوم برخلیک، د اجراتو په برخه کښی جدیت او ضمانت نه موجودیت، او د سازمان څخه د هر وخت وتلو شونتیا د دی ټولنی د له منځه تلو سبب سو، او بلاخره د ملتونو ټولنه ناکامه سوه او په نتیجه کښی یی دوهمه نړیواله جګړه پیښه سوه. یوولسم فصل د ملګړو ملتونو سازمان United Nations Organization د ملتونو د ټولنی ناکامی یوی خواته، او بل طرف ته د دوهمی نړیوالی جګړی تباهی او ویری د خلکو پر مغزونو ډیر بد تاثیر کړی وو، خصوصا پر متفق هیوادونو، که څه هم جنګ او جګړه روانه وه خو بیا هم دوی د صلحی توقع درلودله، د دی لپاره چی دی مقصد ته ورسیږی نو د نړیوال سازمان د جوړیدو هڅی لا پخوا په ۱۹۴۱ کښی شروع شوی وی. پلانونه او سنجیشونه د صلحی لپاره خورا زیات وه او بلاخره د هغو نتیجه د جنګ ختم او د ملګړو ملتونو د نړیوال سازمان د اکتوبر پر ۲۴ په کال ۱۹۴۵ کښی منځته راغی. د ملګرو ملتونو سازمان په داسی یوی لحظی کښی جوړ سو چی نړیوالی جګړی خلګو ته نه ویل کیدونکی او نه تشریح کیدونکی غمونه او دردونه ورکړی وه، راځی چی پر بعضو هغو پيښو رڼا واچوو د کومو په نتیجه کښی چی د ملګرو ملتونو سازمان منځته راغی. ۱:- د سینټ جیمز د ماڼی پریکړه لیک ( د متحدینو اعلامیه): د لوی بریتانیا، کانادا، استرالیا، نیوزلند، جنوبی افریقی اتحادیی، بلجیم، چک سلواکیا، یونان، لوګزامبرګ، ناروی، پولینډ، یوروګوای او د فرانسی نماینده ګانود جون پر ۱۲ په کال ۱۹۴۱ کښی د سینټ جیمز په تاریخی ماڼی کښی یو پریکړه لیک امضا کړ چی دغه پریکړه لیک د لندن د پریکړه لیک په نامه هم یادیږی. پریکړه لیک داسی لوستل کیدای سی: یو ریښتنی حرکت او تهدابی هڅه کولای شی چی په صلح راویستولو کښی مرسته وکړی او په نتیجه کښی به یی خلګ له ټولنیز او اقتصادی پرمختګ څخه برخمن شی.،زمونږ وعده داده چی په جنګ او صلحی کښی به په ګده کار کوو، دغه خبری اتری د ملګرو ملتونو د سازمان د جوړیدو په برخه کښی اولنی هڅه وه. ۲:- د اتلانتیک (اطلس) منشور: په کال ۱۹۴۱ د اګست په میاشت کښی د اطلس د سمندر په یو نامعلومی برخی کښی د امریکا ریس جمهور فرانکلین روزویلټ او د بریتانیا صدراعظم وینسټن چرچیل سره وکتل، دغه کتنه د یو نړیوال سازمان د جوړیدو خوا ته یو بل قدم وو. د دغه ملاقات نتیجه د یو پریکړه لیک امضا کیدل و، دغه پریکړه لیک د اتلانتیک منشور ویلای سو، چی د دوو سترو هیوادونو تر منځ کوم تړون او نه هم د صلحی په باره کښی د دوی اخیری اظهارات وه بلکی دا د دی ملکونو د بعضی هم ډوله پالیسیو او اهدافو مجموعه وه، دوی دا احساس درلود چی کولای شی د دوی د دغه ملاقات نه وروسته د دنیا د صلحی لپاره په امیدواری سره کار کولای شی، د یادو منشور په یوه برخه کښی داسی راغلی(( تر څو چی د نړیوالی سولی او امنیت د ټینګښت په موخه یو پراخ او دایمی نظام نه وی جوړ سوی، د هیوادونو بی وسلی کول اړین دی.))
پرې مخ
پرې مخ (په انګرېزۍ: Cross section)، کله یې په عربي مقطع او کله د خوڅ اړخ په نامه هم یادوي. په مېچپوهنه (په عربي: هندسه) کې که یو شي فکري، په یوې، دوې او یا څو سطحو پرې کېږي، هرې سطحې ته پرې مخ او یا پرې شوی مخ وایي. په دغو سطحو کې هرې هغې برخې چې پرې شوې وي ښودل کېږي او په دغه توګه د شي منځ ښکاره کوي تر څو یې د جوړولو چار شونی اواسانه کړی وي. که شي د X - څورلیځ موازي خوڅ شوی وي نو افقي پرې مخ او که د Y - څورلیځ موازي خوڅ وي نو د عمودي پرې مخ په نامه یادېږي. کله ناکله شی ستونزمن او غټ وي نو پرې مخونه په کې ډېر شي نو بیا د A, ‌B، C، D ....نومونه ورکوي. په رسم کې یې شی د A-A په نامه یاد کړی. دا په دې مانا چې شی د A ټکي څخه تر بل A ټکي خوڅ شوی. د دغو دوو ټکیو په منځ کې کرښه د پرې مخ کرښې په نامه بولي.
پرې مخونه په ساده او ستونزمنو وېشل کېږي. ستونزمني پرې مخونه بیا په برخو وېشل کېږي: کرښیز، بیضوي او داسې نور.
په تخنیکي رسمونو کې چې د پرې کړې برخې او د ناپرې کړې توپیر یې کړی وي، پرې کړې برخې کرښیزه کوي (په کرښو یې ډکوي).
سرچينې
وېشنيزه:تخنیکي رسمونو
د مليت له پلوه د خلکو لړليک
There are a variety of articles listing people of a particular nationality. People on these lists should be notable in some way and should ideally have articles of their own.
د مليت له پلوه
Delineating notable nationals of nation-states, their significant dependent territories, or of historic and aspirant nations, e.g. Israelis, Fijians.
د قوميت له پلوه
Excluding those ethnicities represented above, delineating notable according to their ethnic origin, e.g. Jews, Hispanics. For further information on appropriate categorisation, please refer to the discussion page.
د ځای له پلوه
Delineating notables according to geographical location typically of their birthplace, e.g. Levantines, those born at sea.
د ژبې له پلوه
Delineating notables according to their native language, e.g. Hebrew speakers, anglophones.
محمد عبدالعزیز مهجور
استاد محمد عبدالعزیز مهجور د هېواد نامتو شاعر، لیکوال او اقتصادپوه و چې د عبدالقادر بېدل د بیاپېژندنې او د هغه د اشعارو د مفسر په توگه پېژندل کېږي. مهجور د محمد عبدالحمید اسیر (قندی اغا) زوی چې د ۱۳۲۴ز کال د کندهار ښار کې زېږېدلی دی.
رسمي دندې
- مدیر عمومی خدمات شرکت مالداری و مسلخ هرات - معاون تدقیق و مطالعات بانک ملی - آمر کتابخانه بانک ملی - رییس بانک صنعتی افغانستان - مشاور وزیر وزارت زراعت و آبیاری - و منیجر تصفیه بانک انکشافی افغانستان
لیکنې او اثار
1. نگارش و تحقیق 23 اثر پیرامون افکار و آثار ابوالمعانی بیدل و سایر بزرگان ادبیات عرفانی 2. چاپ و نشر 9 کتاب و رساله تدویر عرس ها و اشتراک در سمینار های بین المللی: 1. سمینار بین المللی حضرت بیدل (هندوستان – دهلی) 2. سمینار بین المللی حضرت بیدل (1362 – کابل) 3. چهار سمینار بین المللی حضرت بیدل (تهران) 4. سمینار بین المللی کمال خجندی (تاجیکستان) 5. سمینار بین المللی هزاره فردوسی (تهران) 6. تدویر و برگذاری 23 عرس حضرت بیدل و حضرت خواجه معین الدین چشتی رح سالانه (کابل)
معنوي ویاړونه
1. اخذ مدال میر مسجدی خان از طرف د.ج.ا.ا سال (1366) 2. اخذ دوکتورای افتخاری از طرف دانشگاه اسلامیه دهلی 3. اخذ مدال کمال خجندی از سوی دولت تاجیکستان 4. ده ها لوح تقدیر
تړلې لیکنې
عبدالقادر بېدل جلال الدین رومي
ملا صدرا
ملا صدرا د شیعه گانو له فیلسوفانو څخه و، چې نظري او عملي پېژندنې (معرفت) یې سره جمع ک، چې دا کار په فلسفه کې د الحکمه المتعالیه په نامه یادېږي.
دده فلسفي نظریات له نورو فیلسوفانو سره په ټکر کې ول، چې زیاتره فیلسوفانو دده له نظریاتو منلو څخه انکار وکړ.
ژوند
ملا صدرا په یوه بډایه کورنۍ کې وزېږېد. پلار یې د خپل پیر وزیر و، او ملا صدرا د پلار یواځینې وارٍث و.
ده ته له پلار څخه ډېر مال او دولت پاتې ش، نو ده هم وپتیله چې دا مال او دولت په سمه لار کې مصرف کړي.
ده د پوهې او زده کړې ترلاسه کولو پسې مټې رابډ وهلې، او د پوهې لوړو پوړیو ته ورسېد.
د اصفهان په حوزه کې ، چې هغه وخت د واکمنۍ پلازمېنه وه په زده کړه پیل وکړ، ان تردې چې د شیخ البهایي درسي کړې ته به هم حاضرېده.
ادبي ژوند او لیکنې یې
په لاندې توگه د: الشيرازي دراسة بيبليوغرافية/أحمد ماجد
د صدرالدین شیرازي کتابونه او لیکنې:
ا) ځانگړي کتابونه:
1)الحكمة المتعالية في الأسفار الأربعة العقلية:
دا کتاب د »الشيرازي« له مهمو کتابونو څخه گڼل کېږي. په دې کتاب کې یې خپله فلسفه راټوله کړې، او په څلورو څپرکیو یې ویشلې:
أ السفر من الخلق إلى الحق. ب السفر بالحق في الحق.
ت يقابل الأول لأنه من الحق إلى الخلق بالحق.
2)الشواهد الربوبية في المناهج السلوكية:
3)المبدأ والمعاد:
4)رسالة المشاعر:
5)الحكمة العرشية:
6)المظاهر الإلهية في أسرار العلوم الكمالية:
7)مفاتيح الغيب:
8)كسر أصنام الجاهلية:
9)رسالة في حدوث العالم:
11)رسالة في اتصاف الماهية بالوجود:
12)رسالة خلق الأعمال:
13)رسالة في القضاء والقدر:
14)رسالة في التشخيص:
15)رسالة في التصور والتصديق:
16)رسالة الواردات القلبية في معرفة الربوبية:
17)رسالة في اتحاد العاقل والمعقول:
18)المزاج:
19)رسالة في المعاد الجسماني:
20)رسالة التنقية:
21) لمية اختصاص المنطقة بوضع معين من الفلك:
22)ديباجة عرش التقديس:
23)أجوبة مسائل شمس الدين محمد الجيلاني:
24)أجوبة المسائل النصيرية:
25)إيقاظ النائمين:
26)أكسير العارفين في معرفة طريق الحق واليقين:
27)الجبر والتفويض:
28)الحشر:
31)شرح الهداية الأثيرية:
32)رسالة إلى ميرداماد:
33)الرسالة الثانية:
34)الرسالة الثالثة:
35)الرسالة الرابعة:
36)التفسير الكبير:
37)متشابه القرآن:
38)شرح أصول الكافي:
ب) په فلسفي کتابونو شرحې لیکل:
1)تعليقات على شرح حكمة الإشراق:
2)حاشية إلهيات الشفاء:
1إثبات واجب الوجود:
2الحواشي على شرح التجريد:
3شبهة الجذر الأصم:
4الحاشية على الرواشح:
5حاشية أنوار التنزيل.
6رسالة في الإمامة:
7د اللمعة په شرحه باندې لمنلیکونه:
بهرنې تړن
وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:فيلسوفان وېشنيزه:مسلمان فيلسوفان وېشنيزه:ختيځ فيلسوفان وېشنيزه:مسلمان پوهان وېشنيزه:مسلمان شيعه فيلسوفان وېشنيزه:دينپوهان
جورجیا
جورجیا په انګلیسي Georgia) د امریکا هیواد د ۵۲ آیالاتونو له ډلی څخه یو دی.
د شوروي جنګي جرمونه
هغه جنګي جرمونه چې د شوروي اتحاد او د هغې د وسله والو ځواکونو له لورې له ۱۹۱۹ ز کال څخه تر ۱۹۹۱ پورې تر سره شول، هغه کړنې دي چې سور لښکر (چې وروسته شوروي لښکر شو) تر سره کړې وې. په يادو جرمونو کې د هغو کړنو په ګډون چې د NKVD کورنيو ځواکونو تر سره کړي وو؛ هغه کړنې هم شاملېږي، چې NKVD تر سره کړي وې. په ځينو حالتونو کې د سور ټاټوبي يا خاورې (Red Terror) د شوروي حکومت د تګلارې د لومړيو په سرته رسونه کې د شوروي مشر Joseph Stalin اوامر هم دې د دې کړنو مرتکب وو. په نورو پړاوونو يا بېلګو کې ذکر شوي جرمونه د شوروي ځواکونو له لوري د جګړې د بنديانو يا د هېوادنو د هغو ملکيانو پر وړاندې له اوامرو پرته تر سره شوي وو، چې له USSR سره په وسله واله نښته کې وو يا دا چې د جګړه پلوۍ پر مهال تر سره شوي وو.
د پام وړ دا ډول پېښې له دويمې نړيوالې جګړې څخه لږ مخکې، د جګړې پر مهال او ورڅخه وروسته په شمالي، مرکزي او ختيځه اروپا کې د جګړې د بنديانو د بې ځنډه ځړونې [اعدامونو] او ډله ايزې وژنې په ګډون وشوې. لکه: د Katyn په عام وژنه کې او همدارنګه د سور لښکر له لوري په نيول شويو سيمو کې د ځواکونو له لورې پر ناموس ډله ايز تيری.
کله چې د دويمې نړيوالې جګړې متحد قدرتونو له جګړې څخه وروسته، په قضايي پړاوونو کې د فعاله ونډه لرونکو شوروي ځواکونو د چارواکو په ګډون د نازي المان له لورې د جګړې پر مهال د تر سره شویو جرمونو د پلټلو په موخه نړيواله نظامي محکمه جوړه کړه؛ د متحدو ځواکونو د کړنو هيڅ پلټنه نه وه او د ځواکونو پر وړاندې يې هيڅ تورونه د يو نامات داسې ځواک د شتون له امله رانه وړل شول، چې وروسته يې د سوبمن عدالت په برخه کې د محکمې د فعاليت د تاريخي واک په کمزوري کولو سره اروپا تر خپلې نظامي نيونې [اشغال] لاندې ونيوله.
نن ورځ روسي حکومت د تاريخي نفې پلوۍ کې بوخت دی. روسي رسنۍ جنګي جرمونه د لويدځ افسانه يادوي. د روسيې په تاريخي درسي کتابونو کې ظلمونه يا وحشتونه يا په مثبت ډول د شورويانو د بيانولو لپاره بدل شوي دي او يا په بشپړ ډول له منځه تللي دي. په ۲۰۱۷ ز کال کې روسي ولسمشر ولاديمير پوتين د سټالين پلوۍ کرکه ومنله، مګر د روسيې د دښمنانو له لورې يې د سټالين پر خورا زيات demonization باندې هم نيوکه وکړه.
تاريخچه
شوروي اتحاد د سترواکې روسيې له لورې د ۱۸۹۹ او ۱۹۰۷ ز کلونو د Hague تړونونو لاسليکول په رسميت ونه پېژندل او په پايله کې يې تر ۱۹۵۵ز کال  پورې د يادو تړونونو په رسميت پېژندل رد کړل. دې چارې يو داسې حالت رامنځته کړ، چې د شوروي وسله والو ځواکونو له لوري جنګي جرمونه په کې بالاخره په دلايلو سره ثابتېدلی شول. د شوروي له لورې د Hague تړونونو نه منلو نازي المان ته هم د نيول شويو شوروي نظامي غړو له لورې د ناانساني چال چلند دليل ورکړ.
شوروي لښکر او عامه وژنې
د شوروي لومړنيو مشرانو په عام ډول د سامي اصالت (لکه عرب او يهود) پر وړاندې مخالفې ويناوې وکړې، William Korey وليکل: «د يهودو پر وړاندې توپيري چلند د وروستيو دېرشو کلونو راهيسې د شوروي دولت د کړنلارې يوه جامع برخه جوړه شوې وه». د شوروي واکمنانو له لوري د يهودو خلاف خرافاتو درلودلو په موخه هڅې په Baranovichi کې له ۱۹۱۹ څخه تر ۱۹۲۰ز کلونو پورې د شوروي او پولينډ تر منځ جګړې پر مهال او په تېره بیا د روسيې د کورنۍ جګړې پر مهال هر هغه وخت وشوې، چې سور لښکر پر خپرونو لاس پورې کړ. په ياده دوره کې د کمونيزم د مخالفينو او ملت پالو ځواکونو له لوري په تر سره کېدونکو پراخه ډله یيزو تيريو يا ظلمونو تر څنګ، يوازې د لږ شمېر پېښو نسبت سور لښکر ته ورکړل شو.
يادې خپرونې د سور لښکر د لوړ [لوړ پوړي] فرمان په واسطه محکومې شوې او ګنهګار واحدونه بې وسلې شول، په داسې حال کې چې د عامې وژنې انفرادي پلويان پوځي محکمه شول. ګنهګار ثابت شوي وګړي اعدام کړای شول. که څه هم د سور پوځ د اوکرايني واحدونو له لوري عامه وژنې له دې وروسته هم پېښې شوې. يهودانو سور لښکر ته د يوازيني داسې پوځ په توګه کتل، چې د دوی د ساتنې اراده يې لرله. د اټکل له مخې ۳۴۵۰ تنه يهودان يا د روسيې د کورنۍ جګړې پر مهال د وژل کېدونکو يهودي قربانيانو ۲،۳ سلنه يې د بلشويک ځواکونو له لوري وژل شوي وو. د Morgenthau Report له مخې په يوه پرتلنه کې نږدې ۳۰۰ تنو يهودانو د پولينډيانو له لورې تر سره شويو پېښو کې خپل ژوند له لاسه ورکړ. ياد کميسيون همدارنګه وموندل، چې پولينډي لښکر او کورنيو واکمنانو د دې پېښو او په راتلونکې کې يې د بيا پېښېدنې د مخنيوي په موخه خپله زياته هڅه وکړه. د Morgenthau راپور څرګنده کړه، چې د يهودانو پر وړاندې د توپيري چلند ځينې بڼې د «سامي خلاف» خاصيت په پرتله، سياسي وې او په مشخص ډول يې د «عامه وژنې» اصطلاح د کارونې مخنيوی وکړ، چې دا د هغه څه په پرتله هيڅ وو، چې د ذکر شوې اصطلاح کارونه د تېريو يوې پراخې لړۍ په اړه پلي شوه او مشخصه پېژندنه [تعريف] يې هم نه درلوده.
سور لښکر او NKVD
د ۱۹۲۲ ز کال د فبروري پر ۶ Cheka د دولت د سياسي ادارې يا OGPU ځايناستی شو، چې د NKVD يوه برخه وه. د NKVD بيان شوې دنده د شوروي اتحاد د دولت خونديتوب ساتل وو، چې د «ټولګي دښمنانو» پراخې کچې سياسې اعدام په واسطه تر لاسه شوه. سور لښکر زياتره وختونه د سياسي فشارونو په پلي کولو کې د NKVD ملاتړ وکړ. کورنيو ځواکونو د کورني امنيتي ځواک او د Gulag بندخونې د يو ساتونکي په توګه پر سياسي مخالفانو باندې فشار راووړ او د شوروي تاريخ په ټوله موده کې د نظامي دښمنيو د دورو پر مهال په جنګي جرمونو کې بوخت شول. دوی په مشخص ډول په Gulag کې د سياسي نظام د ساتلو او د ډله یيزو تبعيدونو او په زور بيا استوګن کولو ځواب ويونکي وو. وروستۍ کړنو يې د چيچيني، کريميايي، تاتاري او کوريايي په ګډون يو شمېر توکميزې ډلې په نښه کړې، چې شوروي چارواکو د خپلو کړنلارو دښمن ګڼلې او يا يې له دښمن سره د مرستې شونتيا وه.
دويمه نړيواله جګړه
له ۱۹۴۴ څخه تر ۱۹۴۵ ز کال پورې جنګي جرمونو تر څنګ د لويديځ اوکراين، بالتيک دولتونو او رومانيا کې د Bessarabia په ګډون سيمو کې د ۱۹۳۹ او ۱۹۴۱ز کلونو تر منځ د USSR له لوري په نيول شويو سيمو کې د ملکيانو او د جګړې د بنديانو پر وړاندې د شوروي وسله والو ځواکونو له لوري جنګي جرمونه، په يادو هېوادونو کې روانې مسئلې دي. د شوروي اتحاد له ړنګېدو راهيسې د ذکر شويو پېښو په سيمه یيز ډول اداره کېدونکی يو څه منظم بحث وشو.
دا چې سور لښکر د ۱۹۴۱ ز کال جرمني بريد څخه وروسته شاتګ وکړ، چې د Operation Barbarossa په نوم يادېږي، د نيول شويو جرمني Wehrmacht او Luftwaffe وګړو پر وړاندې د دښمنيو د پيل له لومړيو څخه د شوروي وسله والو ځواکونو له لوري د ګڼو جرمونو راپورنه د Wehrmacht جنګي جرمونو اداره کې په زرګونو دوسيو کې مستند شول. د جنګي جرمونو ياده اداره يا Bureau د ۱۹۳۹ ز کال سپټمبر کې د نازي المان له لوري د المان د دښمنانو له لوري د Hague او Geneva تړونونو د ظلمونو پلټلو په موخه رامنځته شوې وه. نښو له جرمني سره مرسته کوونکي او د کمونيست خلاف ټينګار خوځښتونو غړي راونغاړل. لکه: په اوکراين کې اوکرايني سرغړونکی لښکر (UPA)، په استونيا، لتويا او ليتوانيا کې Forest Brothers او پولنډي Armia Krajowa. NKVD د ۱۹۴۰ز کال  می او اپرېل کې د پولينډ د نظامي عسکرو په بيړه له ۲۰۰۰۰ څخه د زياتو بنديانو په وژنې سره د Katyn عامه وژنه هم تنظيم کړه.
شورويانو د Xinjiang شوروي بريد پر مهال، د اورۍ ګاز بمونه خپاره کړل، د بريد پر مهال د معمولي بمونو په واسطه ملکيان ووژل شول.
د پوهنې اقتصاد
پوهنې اقتصاد (Education Economy) د ښوونې او روزنې اقتصاد ، د اقتصاد د علم له څانگو څخه یوه څانگه ده چې په ښوونه او روزنه کې د زیرمو (منابعو) سمه او اغیزمنه کارونه څیړي، او په اقتصادي توگه د ښوونې او روزنې د سیسټم د موخو د پلي کولو سره مرسته کوي.
مربوط موضوعات
وېشنيزه:پوهنې اقتصاد وېشنيزه:اقتصاد وېشنيزه:علم
۱۰۵ (عدد)
۱۰۵ یا  يو د طبيعي عددونه څخه دي. چي د ۱۰۴ څخه  مخکي او د ۱۰۶ وروسته موجود دي.
په رياضي کې
په رياضي کې ۱۰۵:
په کیمیا کې
۱۰۵ د ډوبنيوم اټومي عدد ده
سرچينې
وېشنيزه:۱۰۵ (عدد)وېشنيزه:طبيعي عددونه وېشنيزه:تام عددونه وېشنيزه:دري رقمي عددونه وېشنيزه:طاق عددونه وېشنيزه:مرکب عددونه
د تورکمنستان ولايتونه
ترکمستان ټول په شپږو سيمو يا ولايتونو کې وېشل شوی دی،هغه دا دي:
ناروشتي
ناروشتي وه يو رکم کيسوو ته وايي کم چي يو چا پوره يا نيمه د زانه جوړي کړي وي. ناروشتي په رکم رکم زايونو کي کراول کيژي لکه، په ليک، ژوندي کيسي، پيلم، ټلويژن،ژوندي نښشي، وډيو لوبي، نور.
اسلام او سیکولریزم
سیکولریزم – د مذهب/دین او د دولتي او مدني چارو ترمنځ د جلاوالي په معنی – په اسلامي سیاسي تفکر کې، د یو لړ تاریخي لاملونو او د دغې ګړنې د ګونګ‌توب له کبله، یو لانجمن مفهوم پاتې شوی دی. په اسلامي نړۍ کې، تر بهرنۍ ولکې لاندې هېوادونو کې په سیاسي او حقوقي برخو کې د اسلامي ارزښتونو له‌منځه وړل او همدا راز د ځینو سیکولر ملي دولتونو له لورې د عمومي مذهبي بیانونو د تحدیدولو لپاره د هڅو له امله، دغه مفهوم ګڼ‌شمېر ناوړې ضمني معناوې پیدا کړې دي. نو له‌دې امله، په ټولیز ډول، سیکولریزم د یرغلګرو له‌خوا یوې بهرنۍ تحمیل شوې اېډیولوجۍ په توګه انګېرل کېږي، چې تر ښکېلاک وروسته حاکمې طبقې له لورې یې دوام موندلی او په ټوله کې، په ناسمې انګېرنې سره، د بې‌دینۍ یا دین سره دښمنۍ په توګه ګڼل کېږي.
په ځانګړې توګه، د نولسمې پېړۍ له وروستیو څخه د شلمې پېړۍ تر نیمایي پورې، د روسیې، برېټانیې او فرانسې ښکېلاک پر وړاندې د اسلامي نړۍ د پياوړې کولو په موخه، ځینو اسلامي مفکرینو له سیکولریزم څخه ملاتړ ښودلی دی. ځینو له سیکولریزم څخه د داسې یوه سیاسي نظام په توګه، چې د شریعت هېڅ واحد تفسیر نه‌تحمیلوي، دفاع کړې ده (علي عبدالرازق او محمود محمد طٰه)؛ استدلال کېږي چې د سیکولریزم په څېر سیاسي نظام، اسلام نه‌نقضوي (عبدالله سعید)؛ او که چېرې له مشروطیت او بشري حقونو سره یوځای شي، د اسلام له تاریخ سره، د یوه اسلامي دولت له نومهالو لیدلورو په پرتله، په لا زیاتې همغږۍ کې واقع کېږي (عبداللهي احمد النعیم). د اسلام اورتودُکس عالمان او د اسلام‌پالنې (سیاسي اسلام) پلویان، اعتقادي مسایلو ته د اسلام له تحدیدولو سره په کلکه مخالف دي او له هغه اسلام څخه چې په کې د وګړو د ژوند قانوني، سیاسي، اقتصادي، هڅوبي او داسې نور اړخونه په پام کې نیول شوي، په ټینګه ملاتړ څرګندوي. مخکښ اسلام‌پال – ابو الاعلىٰ مودودي – ادعا کوي چې د سیکولرانو موخه په څومذهبي ټولنو کې د شخړو او اختلافاتو له‌منځه ول نه‌دي، بلکې د هغوی موخه له «اخلاقي او الهي لارښوونو له قیوداتو» څخه مخنیوی، او په پایله کې یې د «ټولنې له کنترول کوونکو جوړښتونو څخه د واړو هڅوبي، اخلاقي او انساني آدابو» له‌منځه وړل دي.
په اسلامي نړۍ کې یو لړ نومهالو ولسونو د مذهبي او سیاسي واکمنۍ ترمنځ جلاوالی تر یوه بریده ښودلی دی، ان که د هغه دولت د نومهال مفهوم پر وړاندې یې دریځ هم نه‌درلود، چې مذهبي او یا د دین پر بنسټ رامنځ‌ته شوي رسمي قوانین نه‌لري. اوس‌مهال، د مطلق اکثریت اسلامي هېوادونو وګړي ځانونه سیکولر ګڼي. ګڼ‌شمېر یې دوه‌ګونی حقوقي نظام لري چې هلته مسلمانان کولای کورنۍ او مالیاتي لانجې شرعي محکمو ته (چې په بېلابېلو هېوادونو کې یې صلاحیتونه سره توپير لري) وړاندې کړي، خو دغه لانجو کې، په ټولیزه توګه، نکاح، طلاق، میراث او قیمومیت شامل دي.
تعریف
سیکولریزم یو ګونګ جاج دی چې کېدای شي یوشمېر سیاستونو او مفکورو ته تړاو ورکړل شي — روحانیت‌ځپنه، بې‌دیني، دین په اړه د دولت بې‌پلوي، د دین او دولت جلاوالی، له عمومي سیمو څخه د مذهبي نښو لېرې کول، بېلَونه (د کلیسا او دولت بېلوالی، که څه هم اسلام د «کلیسا» له دغه مفهوم سره په مطابقت کې کوم بنسټ نه‌لري). سیکولریزم دوه ډوله دی: «کلک» یا «قاطع/ډاډمن» او «نرم» یا «عاطل/زغمونکی». «کلک» سیکولریزم بې‌دیني ده، دین نامشروع ګڼي او د امکان تر بریده له مذهبي ایمان څخه د زړه تورولو د هغه په کمزوره کولو کې هڅه کوي (بېلګه یې به کمونستي دولتونو کې لېدل کېږي). «نرم» سیکولریزم پر زغم، «په عقیده کې د دولت له هر ډول لاسوهنې» څخه پر مخنیوي او بې‌پلوي، او د «له دولتي ځواک او امکاناتو څخه د هر ډول عقیدې ملاتړ کوونکو/خاوندانو له کارونې» څخه پر ډډه کولو باندې ټینګار لري.
په عربي، پښتو، پاړسي یا ترکي کې هېڅ داسې کومه ګړنه/وییکی نشته چې د انګلیسي «secularism» ګړنې معنی افاده کړي [په پښتو کې که څه هم ښاغلي  پوهاند ډوکتور مجاور احمد زيار دغه ګړنه په «ازاد دیني» بڼې ژباړلې ده، خو په ټولیزه توګه، په پښتو کې د «سیکولریزم» پور اخېستل شوې ګړنه د موندلو وړ ده]. منصور عالم وایي چې، د سیکولریزم ګړنې «متداوله او مروجه» معنی د مسلمانانو په څلور سترو ژبو – عربي، پاړسي، اردو[؟] او ترکي – کې «لادیني» یا «غیرمذهبي» ده، چې د «بې‌دینۍ» او «بې‌مذهبۍ» معنی افاده کوي [منصور عالم، پاکستانی ډیپلوماټ دی او خپلې زده‌کړې یې د حقوقو په څانګه کې د کراچۍ په پوهنتون کې ترسره کړې دي]. عالم وایي چې د دغو ژباړو پر خلاف، په «لوېدیځو ژبو» کې د سیکولریزم په موندل شویو تعریفونو کې څرګندېږي چې د ګړنې معنی د مذهب ازادي او په دین کې د دولت مداخله نه‌کول او برعکس ده. نادر هاشمي، د اسلامي نړۍ په آکسفورد پوهنغونډ کې، دوه نور وییکي وړاندې کوي چې په ټولیزه توګه، په عربي ژباړو کې د موندلو وړ دي: علمانیة (عربي کې د ساینس له معنی څخه اخېستل شوې ګړنه) او عالَمانية (په څرګنده توګه، په عربي کې د «نړۍ» له معنی څخه اخېستل شوې ګړنه). وروستۍ ګړنه د لومړي ځل لپاره، د نولسمې پېړۍ په وروستیو کې، د لبناني مسیحي څېړونکي – بوتروس البوستاني – په محیط المحیط قاموس کې راغلې ده. په پاړسي کې د «سکولاریسم» پور اخېستل شوې ګړنه د موندلو وړ ده؛ په ترکي کې بیا د «سیکولریزم» د ژباړې په توګه، د laiklik ګړنه کارول کېږي چې د دغې ګړنې وروستۍ نیمایي (_lik) ترکي وروستاړی او لومړۍ نیمایي یې په خپل وار سره له فرانسوي ګړنې – laïcité – څخه اخېستل شوې ده.
د ګړنې آر په مقدس کتاب کې
منصور عالم (چې د اسلامي دولتونو لپاره «کلک سیکولریزم» د یوه سیاست په توګه، ردوي) وایي چې، د قرآن‌کریم ځیني آیتونه «په روښانه او پرته له کوم ابهام څخه» د مذهب/دین له ازادۍ څخه ملاتړ کوي او انسانانو باندې د اسلام د تحمیل کولو پر ځای، بشریت ته د «څښتن تعالی پیغام رسولو» دنده حضرت محمد (ص) ته ورکوي؛ او دا هم بیانوي چې هر وګړی «د خپل اعمالو او کړنو پر وړاندې» شخصي مسوولیت لري. د دغو آیتونو ژباړه په لاندې ډول ده:
جاکر الفاروقي او محمد  رکن‌الزمان صدیقي د حضرت محمد (ص) د مدینې تړون (چې د مدینې اساسي قانون په نوم هم پېژندل کېږي) د «سیکولر اساسي قانون» په توګه یادوي.
د ښار او کور جوړونې وزارت
د ښار او کور جوړونې وزارت دنده لکه څنګه چې هرڅوک پوهيږي چې د یوه مناسب اوسیدن ځای درلودل اساسي قوانینو، عادي قوانینو، بېلابیلو نړۍ والو سازمانونو او مدني ټولنو پرته له کوم اختلافه د ځانګړي بشري حق په دود منلی دی، او یو ځانګړی منلی نړیوال پېژاند یې هم د مناسب اوسیدن ځای په باب وړاندې کړی چې ټولې ځانګړنې په ځان کې رانغاړي.
دې پیژاند ته په پاملرنې د اوسیدن ځای حق درلودنه په څه ناڅه توپیر سره په بیلا بیلو هېوادونو کې په رسمیت پیژندل شوې، د دې هیوادونو په قوانینو کې هم تسجیل شوی او دولتونه پر دې ګمارل شوي چې خپلو اتباعو ته مناسب اوسیدن ځایونه تیار کړي.
له پخوا تر اوسه د افغانستان ښاریانو ته د مسکن په برخه کې فعالیتونه ترسره شوې دي، چې له  هغې جملې څخه (( د ښار جوړونې عمومي مدیریت)) په ۱۳۴۰ ل.ل کال د ټولګټو وزارت په چوکاټ کې جوړ  شو چې ټول ښاري او ودانیز پلانونه به دې مدیرت ترتیب او پلې کول.
د وزیر محمد اکبر خان، خوشحال خان مېنې، خیر خانې مېنې او د سید نور محمد شاه مېنې پروژې د دې مدیریت له کړنو څخه شمېرلې کیږي.
په کال ۱۳۴۶ ل.ل کې د ملګرو ملیتونو د مرستو په مټ د ښار او کور جوړونې عمومي مدیرت د « ښار او کور جوړونې ریاست » ته لوړ شو چې د ښاري پلانونو د طرحې او پلې کیدنې فعالیتونه، د کابل ښار په ګډون د هېواد په ټولو لایتونو کې ور په غاړه ول.
د دې دولتي بنسټ نوم په کال ۱۳۵۵ ل.ل کې د « د ښار او کور جوړونې په عمومي ریاست » بدل شو.
د بي بي مهرو مېنې بنسټ کیښودل، د ښار او کور جوړونې وزارت د اوسني مقر(ځای ) د دوو بلاکونو جوړونه د دې ریاست له  فعالیتونو څخه دي.
په کال ۱۳۵۷ ل.ل یې د یوې انتفاعي تصدۍ په توګه د « اداري او تعمیراتي پروژو جوړولو انستیتیوت(شتپا) » په نامه خپل فعالیت ته دوام ورکړ او د کارونو بیلګه یې د تهیه مسکن پروژه ده چې د کابل په پروان کارته کې پلې شوې ده.
په کال ۱۳۶۳ل.ل یې نوم « د پروژه جوړونې مرکزي انستیتیوت(پما) »، په کال ۱۳۶۸ ل.ل « د ښارجوړونې په مرکزي اداره » او په کال ۱۳۷۱ل.ل « د ښار او کور جوړونې وزارت» په نوم یاد شو، خو په کال ۱۳۷۵ل.ل کې د طالبانو د واکمنۍ پرمهال، د ښار او کور جوړونې وزارت یو ځل بیا د پما عمومي ریاست ته د ټولګټو وزارت په چوکاټ کې تنزیل و موند.
په کال ۱۳۸۰ل.ل کې د افغانستان اسلامي لنډ مهاله حکومت له منځ ته راتګ سره د ښاري چارو د ښه مختګ، او د ښاري ستونزو د حل په موخه یې نوم یو ځل بیا د ښار او کور جوړونې په وزارت بدل شو.
پر همدې بنسټ  د ښارجوړونې وزارت د فعالیتونو د اجرا او تنظیم لپاره د لومړي فصل له لومړۍ مادې سره سم، د وزیرانو شورا مصوبه، نیټه۱۹/۴/۱۳۹۱، د جلالتمآب حامد کرزي د افغاستان د اسلامي دولت جمهور ریس په تایيد، د ښاري چارو د پراختیا وزارت دا لاندې موخي تعقیبوي.
۱- په ټولو سیمو کې د ښاري نظام رامنځته کول.
۲- د متوازن او باثباته پرمختایي اصولو پر بنسټ د  ښاري اسانتیاوو درلودونکې ښارونه جوړول.
۳- د کور جوړونې د طرحو او پالیسي ګانو په وسیله د بې سرپناهۍ  د ربړې حل.
۴- د هېواد اتباعو ته د طرحو، پالیسي ګانو او پلانونو په وسیله، بنسټیزو ښاري خدمتونو ته د لاس رسي زمینه برابرول.
رکم
ژونره يا رکم د کيسو يا د نورو موښتاليپو تماسو (ليکسوي، ويلسوي، بريشناي، نښشسوي، نور) د پاره جوړ سوي پيژندنه ده. په دي پيژندنه کي موژ کولاي سو چي ووينو چي يوه کيسه تسه رکم کيسه ده. موژ دا پيژندنه په نورو زاينو کي هم کاروالي سو، لکه ناروشتي کيسه يا پيلم جوړول. او موژ که نا خبره يو چي دا تسه ډوال کيسه ده نو موژ د رکم پيژندني تسښه مرسته اخيستي سو.
زلمی رسول
ډاکټر زلمى رسول (په انگرېزي ː Dr. Zalmai Rasul) د ۲۰۱۴م زېږدي کال د افغانستان ټولټاکنو کې د پخواني جنگسالار احمد ضيا مسعود په مرسته نوماند دی او دی ۱۹۴۳ زېږديز کال د اکتوبر پر ۱۱مه، په کابل ښار کې زېږېدلى دى.
مخینه
ښاغلی زلمی رسول د پلار لخوا يې نسب محمد زيو سره گډېږي. د ښاغلي د پلار نوم ډاکتر عبدالقیوم رسول دی. دی ځان د امیر دوست محمد خان په پښت کې گډوي خو تر اوسه يې بشپړ مالومات په لاس کې نشته او نه هم په افغانستان کې پرته د تېرو ديارلسو کالونو د کومې نوموتې کورنۍ مخينه لري. د زلمی رسول پلار په افغانستان کې د کوچنیانو د ناروغیو متخصص و چې له استقلال لېسې وروسته یې په فرانسه کې زده کړې کړې وې. بیا تر یوه وخته د کابل په طب فاکولته کې استاد و. ښاغلی رسول د تېرو درې لسیزو په بهیر کې د وخت د وطن گوند د لومړنیو غړو څخه شمېرل کېږي چې په افغانستان کې یې د گوندي او سياسي ولسواکۍ د لپاره مبارزه بلل کېږي. نوموړى د یوه گوندي لاريون په ترڅ کې ونیول شو او دوه نیمو کالونو لپاره په زندان کې واچول شو. په دغه مهال ډاکتر زلمى رسول د استقلال لېسې د پينځم ټولگي زده کوونکى و. د رخصتیو په ورځو کې چې به د هغه نور ټولگیوال د پغمان او نورو مېله ځایونو ته تلل، نو تنکى زلمى به زندان ته روان و چې د خپل پلار ډاکټر عبدالقیوم رسول وويني. دا هغه څه ول چې کوچني زلمي ته یې د حالاتو په اړه مخامخ لارښوونه کوله او د سیاسی تجربو لړۍ یې له همدې ځایه سرچینه اخلي. پلار یې د ولسواکۍ په لسیزه کې د نوي اساسی قانون د کمیسیون غړى و. په ۱۹۶۴م زېږدي کې د دغه اساسي قانون تر تصویب وروسته په ایټالیا او بیا په یوگوسلاویا کې سفیر و. په ۱۹۷۰م کې کابل ته راغى او د سناتور په توگه یې خپل خدمت ته دوام ورکړ خو د شهید داؤد خان په کودتا کې له کاره گوښه شو او د کمونیستانو په واکمنۍ کې یې له نړۍ سره مخه ښه وکړه.
زده کړې
ډاکتر زلمى رسول او کورنۍ یې د یوه خورا روښانې، مبارزې، ولسواکې او هېوادپاله چاپېريال کې لوى شوى دى. دی له استقلال لېسې په لومړۍ درجې راووت او په ۱۹۷۳مزېږدي کال یې د فرانسې له طبی پوهنتون څخه دوکتورا سند ترلاسه کړ.
دندې
د کمونسیتي کودتا له کبله وطن ته ستون نشواو درې کاله یې په پاریس کې د زړه د ناروغیو په څېړنیز انستیتوت کې د ډاکټر په توگه کار وکړ.کله چې یې د کمونیستانو له کودتا سره پاسپورټ سلب شو، نو ډاکتر زلمي رسول د سیاسي پنااخیستنې لپاره په پاریس کې د مهاجرینو د ثبت دفتر ته ورغى، هلته ورته وویل شول چې باید فرانسوي پاسپورت واخلي ځکه چې نوموړي هلته زده کړې ترسره کړې وې او د وخت د قانون له مخې دی مستحق هم و. خو ښاغلي رسول د سیاسي تابعت او فرانسوي پاسپورټ ترلاسه کولو څخه ډډه وکړه او هیڅکله يې دغه ونشوای زغملاى، پر هماغه ځاى یې له فرانسوي پاسپورټه انکار وکړ او تر ننه یې د هیڅ یوه هېواد تابعیت وانخيست. په روم کې د پخواني پاچا محمد ظاهر خان د دفتر د رئیس په توگه کار کاوه او د جهادي ډلو سره يې هلې ځلې روانې ساتلې وې .ډاکټر زلمی رسول پر افغانستان تر شوروی یرغل وروسته له پاریسه روم ته ولاړ او له ځینو نورو هېوادپالو شخصیتونو سره یې د محمد ظاهر خان سره ولیدل او په جهاد کې د برخه اخیستو وړاندیز یې وکړ. هغه ته د افغانستان پخواني پاچا هم په روم کې د دفتر پرانیستلو اجازه ورکړه او په دې توگه د پاچا له دفتر څخه له افغان مجاهدینو سره دافغانستان د نجات په اړه د تماسونو لړۍ پیل شوه. همدارنگه یې په سعودی عربستان کې د یو ډاکټر په توگه دندې په غاړه لرلې .له دې څخه دوه کاله وروسته ډاکتر افغانستان او مجاهدینو ته د نږدې کېدو په نیت د سعودی عربستان د وسله والو ځواکونو په مرکزي روغتون کې کار پیل کړ او لس کاله یې طبي مرستې ترسره کولې. دې کار له ډېرو مجاهدینو سره د لیدو کتو او سلا مشورو فرصت ورکړ او په کډوالۍ کې یې داسې یو کلینیک هم پرانیست چې په پنجشنبې (پنځنۍ)ورځوکې به یې هلته د ځینو کډوالو افغانانو په وړیا توگه درملنه کوله.
د روم بهیر
ډاکټر زلمی رسول د طالبانو له راتگ سره سم روم ته ولاړ او د افغانستان د ستونزې اوارۍ په موخه یې د لویې جرگې جوړولو په خا‌طر له اویا تنو پخواني پاچا ته ورنژدې سیاسي کسانو څخه یوه جرگه د روم د بهیر په نامه جوړه کړه چې د افغانستان د ديارلس کالو په بهیر کې ولسمشر حامد کرزى یې هم غړى و. دغې ډلې د محمد ظاهر خان درې فقره ییزه پلان تصویب کړ چې بنسټ یې د افغانستان د ژغورنې لپاره د پخواني پاچا خپله سیاسي تگلاره او پرې اړوندو سياسي اويا تنو غړو تصمیم نیوه .دغه په لاندې توگه وه. ډاکتر زلمی رسول په دې هڅو کې لومړی کندهار ته ولاړ او هلته یې د طالبانو له بهرنیو چارو وزیر مولوي متوکل او والي سره د محمد ظاهر شاه د پلان او لویې جرگې په باب خبرې وکړې خو له بده مرغه طالبانو خپله کوله د بل یې نه منله. بیا یې د بدخشان په فیض اباد کې د جمعیت ډلې له مشر برهان الدین رباني سره وکتل او وروسته یې په درقد کې له نظار شورا د بولندوی احمدشاه مسعود سره ولیدل او یوه شپه یې ورسره د افغانستان د معضلې د حل په باب خبرې وکړې.
د بن په کنفرانس کې د محمد ظاهر خان د استازي په توگه
کله چې په ۲۰۰۱ م.زېږدي کال کې د سپټمبر د يولسمې پېښه نیويارک کې وشوه نو د روم بهیر د تشکیلاتو په مرسته د بن کنفرانس جوړ شو چې ډاکټر زلمی رسول پکې د بابا ملت په لقب د شمالي ټلوالې لخوا ونومول شو او دی په غونډه کې يو فعال غړی و.
د ۲۰۱۴م زېږدي کال ټولټاکنو کې نوماند
ډاکتر زلمی رسول د ۲۰۱۳ م.زېږدي د جون پر پينځمه له بهرنیو چارو وزارت څخه گوښه شو او په ۱۳۹۳ لمریز کال کې د افغانستان د ولسمشرۍ ټاکنو ته یې ځان کاندید کړ. د ښاغلي رسول لومړى مرستیال د شورای نظار او جمعیت ډلې غړی ښاغلى احمد ضیامسعود دى چې د جنگسالار احمد شاه مسعود ورور او د کورنیو جگړو پر مهال د خپلسري ولسمشر برهان الدین رباني زوم دی. همدارنگه د کرزي په راوروستنو پینځو کالونو کې د ولسمشرۍ د مرستیالۍ تجربه هم لري. دوهمه مرستیاله یې د کورنیو جگړو پر مهال د جنگي ډلې وحدت غړې او تېرو ۱۳ کالونو په بهیر کې د بامیان والي آغلې حبیبه سرابي ده چې د اتو کالو راهیسې په افغانستان کې د لومړۍ ښځې او والي په توگه د بامیان ولایت کې دنده ترسره کړې چې د بهرنیو لخوا په نړیواله کچه ستایل شوې او شهرت لري.
وېشنيزه:د شمالي ټلوالې غړي وېشنيزه:افغان وزيران
روغتیایي اقتصادپوهنه
مربوط موضوعات
وېشنيزه:روغتیایي اقتصاد وېشنيزه:اقتصاد وېشنيزه:علم
جویس هیلدا باندا
جویس هیډا بانډا Malawi Joyce Banda) زوکړه ۱۲ افریل ۱۹۵۰م کل: له ۲۰۱۲تر۲۰۱۴م کال پوری د مالاوي هیواد ولسمشره وه.
جوليان آسانج
جوليان پاؤل آسانج (په انگرېزي: Julian Paul Assange) (زوکړه : ۳ جولای ۱۹۷۱م کال) يو آستراليايي پسوللگر (خپروونکی)او ژورنالسټ دی. دی د ويکيلیکس وېبپاڼې او خپرونو پازوال (چلوونکی) هم وو چې له مخې يې په ۲۰۰۶م کال کې وروسته له اهمو لاسوندیزو اسنادو او کمپيوټري خپرونو د هېکولو (غلاکولو) مرکز (بنسټ) کېښود. ویکيليکس په ځانگړي توگه خپل شهرت په ۲۰۱۰ م کال کې اله وموند کله چې د امریکایې پوځ او ډیپلوماتانو لاسوښنه د چلسي مېنېنگ لخوا برملا يا افشا کړه. آسانج له هماغه کال راهیسې د امریکا په متحدو ايالاتو کې د څار او تحقیق لاندې شو. په هممهاله کال د سويډن د خلکو د څار ادارې لخوا ورباندې د جنسي زور زیاتی لرلو يو تحقیقي چاره پیل شوه. ګواکی ښاعلی آسانج جنسي زور زیاتی کړئ دی. په ۲۰۱۲ م زېږدی کې سويډن ته ذږد آسانج سپارلو حکم شوی ؤ په هغه وخت کې آسانج په لندن کې د آېکوادور هېواد سفارت ته د سیاسي پناه لپاره غوښتنه وکړه او د افریل میاشتی په یولسم 11’4’2019 د بریتانیا پولیسو له خوا ونیول شو.
زده کړې
هغه ډېر ښونځي بدل رابدل کړل برسېره په ډېرو ښوونځيو يې د گولمار لومړني ښونځي کې چې په نیو ساؤت وېلز کې ؤ زده کړې له (۱۹۷۹ـ ۱۹۸۳ زېږدي ) پورې کړي او همدارنگه متوسطې زده کړې له ټاؤنزوېل سټېټ های سکول څخه کړي. آسانج پاتې منځنۍ زده کړې په کور کې هم پرمخ وړي. آسانج د کمپيوټر خپرؤونې ، شمېر پوهنې او پنځپوهنې زده کړې د مرکزي کوينزلېنډ پوهنتون کې کال ۱۹۹۴م زېږدي کې ترسره کړې او د مېلبورن پوهنتون کې له (۲۰۰۳م زېږدي ـ ۲۰۰۶م زېږدي) خپلې زده کړې ترسره کړې. زده کړه يې د لوړې ډگرۍ وه.
کمپيوټري غلا
په ۱۹۸۷ زېږدي کې آسانج د مينډاکس (له هورېس څخه : سپلنډډ مينډاکس: ٫٫مانا: نوميالی درواغجن،، ) تر نامه د هېکنگ (کمپيوټري لاسوندونو غلا) پیل کړه. هغه او دوه نورو چې د ٫٫ټراکس،، او ٫٫پرايم سسپکټس،، په نوم پېژندل کېدل يوه د کمپيوټري لاسوندونو د اخلاقي غلا ډله جوړه کړه چې يې د نړېوال بلواگر(International Subversives) په نوم ونومؤله. په همدې مهال دوی د امريکا د دفاع وزارت پنټاگون او نورو دولتي ژغورونکو ادارو تخنيکي لاسوندونو ته لار پيدا کړه. پدغو کې د مايل نېټ ، د يو اېس نېوي ، ناسا او د آستراليا د باندنيو مخابراتي کميټې (Australia's Overseas Telecommunications Commission) ، سټي بېنک ، لاکهېډ مارټين ، موټورولا ، پاناسونيک او زيروکس او د آستراليا يوه ملي پوهنتون چې لا ټروبي پوهنتون نومېږي لاسوندونو ته يې لار ومونده او همدارنگه يې د سټانفورډ پوهنتون نړېوالې تخنيکي څانگې SRI ته لاسرسی ترلاسه کړ. په هغه باندې گمان ؤ چې د وانک (ورمز اگېنسټ نيوکلئير کېلر) يې په ناسا کې په کال ۱۹۸۹م زېږدي ترلاس لاندې کړی ؤ ، خو هغه منلې نده. د ۱۹۹۱م ز. سپتمبر کې د مېلبورن ستر ترمینل کې لاس لرلو څرک او په نورټېل (يو کاناډايي گڼملتيز مخابراتي شرکت ) کې لاس لرل زبات شوي ؤ. د آستراليا فدرالي پولیسو ډلې د آسانج د تيليفوني کرښې ته وردننه شوي ؤ چې دی يې د يو موډيم کارولو کې بې قانونه گڼلی ؤ ، چې لمخې يې په اکتوبر کې د هغه په کور چاپه ورواچوله چې يې په يو دېرش ځلې لاسونديزو غلاؤ باندې کال ۱۹۹۴م.ز جريمه کړ. د ۱۹۹۶ ز.کال ډسمبر کې دی په ۲۵ جرمونو پړ وگڼل شو او (وروسته يې له هغو جرمونو څخه شپږ يې ورڅخه وايستلې) ورڅخه وغوښتل شول چې ۲۱۰۰ آستراليايي ډالره د جريمې په توگه ورکړي خو د ښه سلوک له کبله له بنده وژغورل شو. دی يوځل په ماشومتوب کې هم په ورته جرمونو کې نیول شوی ؤ خو حکومت د هغه د ماشومتوب له کبله چې د جرم په کولو او مانا نه پوهېده پرې ايښي ؤ. د قضايي پرېکړو د خلاسون څخه وروسته آسانج مېلبورن ته کډه شو چې هلته د يوگړې سرپرست په نفقه يې ژوند ته ادامه ورکړه.
کمپيوټري خپرؤونې
په ۱۹۹۳م ز کال آسانج د وېکټوريه پولیس ته د ماشومانو څخه د ناوړه گټو اخيستنې څانگې ته تخنيکي لارښؤونې ورکړې او په څارگريزو چارو کې يې مرستې هم ورکؤلې. په هم مهاله کال کې يې يو عام گټه انټرنټي شبکه په آستراليا کې پرانیسته چې نوم يې ورته د ښاريه انټرنټي شبکې عام لاسرسی (Suburbia Public Access Network) ورکړ. هغه په کال ۱۹۹۴م زېږدي کې په کمپيوټري پروگرامنگ پیل وکړ چې د پراخ خپروونکي کونترول پروټوکول (Transmission Control Protocol) خپرونې جوؤونکی او د پورټ سکېنر سټروب (۱۹۹۵م.زکال) بنسټگر هم دی. د کمپيوټر عام گټو زېرمو پاڼو څخه د پوسټگرېس SQL توکبنسټ (۱۹۹۶م.ز) برخوال او ونډه وال دی. په همدې کال د يوز نېټ د پوستکاليو لاندې کولو پروگرام (NNTPCache) جوړؤونکی هم دی. په کال ۱۹۹۷م زېږدي کې يې (ربرهاؤس ډينايبل انکريپشن) جوړؤونکی چې لمخې يې شفرلوستنه يا پټ تورو لوستونکی پروگرام ؤ. همدارنگه د وېبپاڼې لپاره ځانگړې شوې پلټن پاڼه چې سرفرا (Surfraw) نومېده په ۲۰۰۰م زېږدي کې جوړه کړه. په همدې کال کې د يوې پخوانۍ اوزاري پاڼې AUCRYPTO ته د ورځينيو خبرو او اندونو لپاره دننه په پاڼه کې انټرنټ ټولگي سر سمبالگر شو چې يې په ښه توگه د پاڼې عمومي امنیت وساته. دغه وېبپاڼه په کمپيوټر کې د انټرنټي او کمپيوټري امنیت او حفاظت لپاره ښې مشورې ورکولې چې يو وخت په ۱۹۹۶م زېږدي کې یې ۵۰۰۰ ثبت شوي غړي درلودل او شاوخوا په نړۍ کې د سيولټ ډريفيوز انډرگراؤنډ (Suelette Dreyfus's  Underground خپرونې لپاره په امنيتي څېړنو کال ۱۹۹۷م زږدي  لگيا وه.  يو کتاب يې د څېړنو په درشل کې د آستراليا د کمپيوټري غلو په هکله او د ځينو انټرنټي بلواگرو په هکله وکيښ . په ۱۹۹۸م زېږدي کې آسانج په گډه د نورو ملکارانو يې د ارتمین ټکنالوژي (Earthmen Technology ) په نوم کمپنۍ بنسټ کېښود. په ۱۹۹۹م زېږدي کې آسانج د Leaks.org   په نوم ډومېن انټرنټ کې راجستر کړ  ، خو لکه څنگه چې ده پدغې نوې پاڼې لیکلي ؤ چې ٫٫ ما هېڅ هم ندي ترسره کړي ،،" بيا هم ده داسې نوي څه کړي ؤ چې د امنيت ملي ادارې ته يې يو تخنیک  په اگست کال ۱۹۹۹م زېږدي کې په لاس ورکړ چې د هرچا بهرني او کورني غږونه يې د ټیلیفون له لارې ترلاسه کول . ورسته بيا ده پخپله ووېل ، ٫٫ دا تخنیک باید چې ټول اندېښمن کړي ځکه چې لمخې يې د هر يو کس باندني او کورني ټیلیفوني مرکې او زنگونه ثبتوي ، بېل يې په څو برخو وېشي او بيا يې د يو بې مسولیته څارگرې ادارې په آرشيف کې خوندي کوي ،،" دغه عمل د آسانج سره تلپاتې اندېښنه شوه چې وروسته يې په کال ۲۰۱۲م زېږدي کې د ( Cypherpunks) په نوم خپل لیکل شوي کتاب کې يادونه کړې ، په همدې کتاب کې یې د انټرنټي نړۍ په هکله اټکلونه او وړاندوينې داسې کړي ، ٫٫ انټرنټ زموږ د مصونیت لويه ذريه ، خو دغه ذريه يې په ډېرو سختو خطرناکو شونتياؤ او ټولواکمنتيا بدله کړې چې هېڅکله مو نه ؤ لیدلي،،.
باندنۍ تړنې
وېشنيزه:1971 births وېشنيزه:Living people وېشنيزه:Activists from Melbourne وېشنيزه:Alternative journalists وېشنيزه:آستراليايي activists وېشنيزه:آستراليايي computer programmers وېشنيزه:آستراليايي expatriates in the United Kingdom وېشنيزه:آستراليايي Internet celebrities وېشنيزه:آستراليايي freelance journalists وېشنيزه:آستراليايي libertarians وېشنيزه:آستراليايي memoirists وېشنيزه:آستراليايي political journalists وېشنيزه:آستراليايي political writers وېشنيزه:آستراليايي publishers (people) وېشنيزه:آستراليايي television journalists وېشنيزه:آستراليايي whistleblowers وېشنيزه:Cypherpunks وېشنيزه:Founders وېشنيزه:Fugitives wanted by Sweden وېشنيزه:Fugitives wanted on sex crime charges وېشنيزه:Internet activists وېشنيزه:Journalists from Melbourne وېشنيزه:Media critics وېشنيزه:Open content activists وېشنيزه:People from Townsville وېشنيزه:Political party founders وېشنيزه:University of Melbourne alumni وېشنيزه:WikiLeaks وېشنيزه:The Wikileaks Party politicians وېشنيزه:TED speakers
کرسټالففینډ
کرسټالففینډ چرچ دي چې په 1848 کې په انګلستان کې تاسیس شوی. دوی په 2018 کې په 120 هیوادونو کې شاوخوا 55،000 غړي لري. د دې معنی دا ده چې "په مسیح کې وروڼه او خویندې" په یوناني ژبه کې. د دوی مخصوص تعلیم د یو خدای عقیده ده. دوی تثلیث نه مني. دوی دا هم نه مني چې عیسي د خپل زېږېدو دمخه په آسمان کې شتون لري. مګر دوی د زیږون څخه په زیږون کې باور لري. د دوی ځانګړی عملیات پاکیزم دی. دوی په اردو یا پولیسو کې خدمت نه کوي. دوی په ټولټاکنو کې رایه نه ورکوي. دوی هیڅ مقدس کتاب نلري پرته له عیسویه بائبل - 66 کتابونه
سرچينې
* وېشنيزه:عيسی
د تاج ښیښه
سرچينې
وېشنيزه:د ودانۍ توکونه
ناروشتي دونيا
ناروشتي دونيا هغي دونيا ته وايي کم چي د زانه جوړه کړي وي او زاينوه، نخشي، نومونه، دونياوي، ستوري او نور دغه سي شيان هم د زانه جوړ کړي وي. ناروشتي دونيا په کيتابو، کيسو، کوميک، پيلم، ټلويژن، ويډيو لوبي او نورو دغه ډوال زايونو کي کارول کيژي.