cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نيلي بلي
اليزابيت کوکران سيمېن (Elizabeth Cochran Seaman) د اليزابيت جېن کوکران په نوم د ۱۸۶۴ ز کال د می پر ۵ نېټه وزېږېده او د ۱۹۲۲ ز کال د جنوري پر ۲۷ نېټه مړه شوه. نوموړې چې د خپل قلمي نيلي بلي “Nellie Bly” په نوم پېژندل کېږي، چې يوه امريکايۍ ژورنالېسته، صنعتکاره، نوښتګره او مرستندويه کارکوونکې وه. بلي په ۷۲ ورځو کې د جوليس ويرني “Jules Verne” د افسانوي ځانګړتيا (Phileas Fogg) سره په سيالۍ او يو تر اغېزې لاندې راوستلو کې د نړۍ ګردچاپېر ريکارډ ماتونکي سفر له امله خورا پېژندل شوې وه، چې نوموړې په کې له دننه څخه د رواني تعامل په اړه د راپور ورکولو په موخه په پټ ډول کار وکړ. هغه په خپله برخه يا کاري ساحه کې مخکښه وه او د څېړنيز ژورنالېزم يو نوی ډول يې پيل کړ.
د ژوند لومړي وختونه
اليزابيت جېن کوکران د ۱۸۶۴ ز کال د می پر ۵ نېټه د کوکران کارخانه “Cochran’s Mills” کې وزېږېده، چې اوس د پنسلوانيا د ارمسټرونګ سيمې د بوريل ښارګوټي د پېټسبرغ “Pittsburgh” په نوم کليوالي سيمې برخه ده. د نوموړې پلار مايکل کوکران نږدې ۱۸۱۰ ز کال کې وزېږېد او د ځايي کارخانې او د خپلې کورنۍ سره د نږدې ډېری ځمکو له پېرلو څخه مخکې يې د يو کارګر او د کارخانې د کارکوونکي په توګه کار پيل کړ. نوموړی وروسته د پنسلوانيا په کوکران کارخانه سيمه کې (چې د هغه په نوم نومول شوې ده) يو سوداګر، د ډاګخانې مشر او د عدالت مرستيال شو. مايکل دوه ځلې واده وکړ. له لومړۍ مېرمنې کترين مورفي “Catherine Murphy” څخه يې لس ماشومان درلودل او د ديارلسمې لور اليزابيت کوکران په ګډون يې پينځه نور ماشومان له خپلې دويمې مېرمنې ماري جېن کينيډي “Mary Jane Kennedy” څخه وو. د مايکل کوکران پلار په ۱۷۹۰ ز لسسيزه کې د ايرلېنډ له “Country Londonderry” څخه کډوال شوي وو. نوموړی په ۱۸۷۱ ز کال هغه مهال مړ شو، چې اليزابيت شپږ کلنه وه.
اليزابيت ته د يوې ځوانې نجلۍ په توګه زياتره وخت ځکه «ګلابي» ويل کېده، چې ډېره وختونه يې ګلابي رنګ کالي اغوستل. کله چې نوموړې پېغله شوه، ويې غوښتل ځان د يو څه زياتې ساده يا کليوالې په ډول انځور کړي او د همدې له امله يې خپل وړ نوم پرېښود او خپل تخلص يې کوکران ته بدل کړ. نوموړې په ۱۸۷۹ ز کال د يوې دورې لپاره په “Indiana Normal School” کې شامله شوه (چې اوس د پنسلوانيا د انډيانا پوهنتون دی)، مګر د مالي سرچينو د نه شتون له امله يې پرېښودلو ته اړ شوه. د کوکران مور په ۱۸۸۰ ز کال کې خپله کورنۍ “Allegheny City” ته وېوړه، چې وروسته د پيټسبرګ ښار “City of Pittsburgh” له لورې په ځان پورې وتړل شو.
د پېټسبرګ پيغام ورځپاڼه
په پېټسبرګ پيغام “Pittsburgh Dispatch” ورځپاڼه کې يو کالم اليزابيت د «يوازينۍ يتېمې نجلۍ» په مستعار نوم د هغه ځواب ليکنې ته وهڅوله. ياد کالم د «نجونې د څه لپاره ښه دي» تر سرليک لاندې و، چې د کالم د راپور له مخې نجونې په اصل کې د زېږون او کور ساتلو لپاره وې. د ورځپاڼې مدير جورج ماددين “George Madden” د اليزابيت له لېوالتيا څخه اغېزمن و او يو اعلان يې خپور کړ، چې په کې يې له ليکوال څخه د ځان ورپېژندنې غوښتنه کړې وه. کله چې کوکران خپل ځان وروپېژانده، نوموړي ورڅخه ورځپاڼې لپاره د يوې مقالې ليکلو د موکې وړانديز وکړ، چې يو ځل بيا يې د «يوازينۍ يتيمه نجلۍ» تر سرليک لاندې وليکي. د “Dispatch” لپاره د نوموړې د لومړۍ مقالې سرليک «د نجلۍ معما» تر سرليک لاندې وه. ياد سرليک استدلال وکړ، چې ټولې ښځې ښايي ودونه ونه کړي او هغه څه چې اړتيا وه، د ښځو لپاره غوره دندې وې. د «لېوني ودونه» تر سرليک لاندې دويمه مقاله يې پر ښځو باندې د طلاق د اغېزو د څرنګوالي په اړه وه. نوموړې په دې مقاله کې د طلاق قوانينو د سمون لپاره استدلال وکړ. لېوني ودونه مقاله د يوازينۍ يتيمه نجلۍ پر ځای د نيلي بلي “Nellie Bly” تر سرليک لاندې خپره شوه. په هغه وخت کې د ښځينه ورځپاڼه ليکونکو لپاره د قلمي نومونو کارول دود وو. د ورځپاڼې مدير د سټيفن فوسټر له لورې د “Nelly Bly” په نوم نامتو سندره کې د افريقايي الاصله امريکايي سرليک د ځانګړتيا په وياړ د “Nellie Bly” نوم غوره کړ. کوکران په اصل کې اراده درلوده چې پټ يا مستعار نوم يې “Nelly Bly” اوسي، مګر مدير يې په تېروتنې سره د “Nelly” پر ځای “Nellie” وليکه او تېروتنه همداسې پاتې شوه. جورج ماددين يو ځل بيا له نوموړې څخه اغېزمن شو او د پوره وخت دندې وړانديز يې ورته وکړ.
نيلي بلي د يوې ليکوالې ‎په توګه پيټسبرګ ډېسپېچ ورځپاڼې لپاره خپل لومړنی کار د فابريکې يا چارځای د ښځينه کارکوونکو په اړه د څېړنيزو مقالو د يوې لړۍ په ليکلو سره د کارګرو ښځو پر ژوند باندې متمرکز کړ. که څه هم لږه موده وروسته ورځپاڼې د فابريکې د څښتنانو له لورې د نوموړې د ليکنې په اړه شکايتونه تر لاسه کړل او نوموړې دا ځل د سينګار، ټولنې او باغوانۍ ته د پوښښ ورکولو په پار ورځپاڼه کې د ښځو اړوند پاڼو لپاره وګومارل شوه، چې د ښځينه ژورنالېستانو لپاره عادي ونډه ده. نوموړې د دې کار له امله خفه شوه. که څه هم يوازې ۲۱ کلنه وه، مګر د هغه څه د کولو هوډ يې درلود، چې وار له مخه بلې هيڅ نجلۍ نه وي کړي. دا مهال يې د باندنۍ خبريالې په توګه مکسيکو ته سفر وکړ، چې د مکسيکويي وګړو د ژوند او دودونو په اړه يې په کې نږدې يو نيم کال راپور ورکولو سره تېر کړل. د نوموړي پيغامونه وروسته د «مکسيکو کې شپږ مياشتې» په نوم کتاب په بڼه چاپ شول. نوموړې په يو راپور کې د مکسيکو حکومت د هغه وخت د “Porfirio Diaz” تر مشرۍ لاندې ديکتاتورۍ باندې د نيوکې له امله د يو سيمه ييز ژورنالېست د بند په اړه خواشيني څرګنده کړه. کله چې د مکسيکو حکومت د بلي د راپور په اړه وپوهېده، نوموړې ته يې د نيولو ګواښ وکړ او هغه يې د هېواد پرېښودلو ته وهڅوله. نيلي بلي په خوندي ډول بېرته خپل هېواد ته ستنه شوه او “Diaz” يې د ظالم تزار په توګه تورن کړ، چې مکسيکويي وګړي ځپي او مطبوعات په خپل واک اداره کوي.
د پناه غوښتل
بلي ته يو ځل بيا د تياتر او هنرونو په اړه د راپور ورکولو چارې وروسپارل شوې، چې نوموړې يې له امله په ۱۸۸۷ ز کال کې د ورځپاڼې اداره پرېښوده او نيويارک ښار ته لاړه. نوموړې د دې له امله په پرله پسې ډول له رد سره مخامخ شوه، چې د خبرونو مديرانو به د ښځې ګومارنې ته زړه نه ښه کاوه. له څلور مياشتو تش لاسۍ څخه وروسته د نيويارک نړۍ “New York World” په نوم د جوزف پولېټزر ورځپاڼې دفتر ته لاړه او يوه پټه دنده يې تر لاسه کړه. نوموړې د يادې دندې لپاره د بلېکوېل “Blackwell” ټاپو (چې اوس روزوېلټ ټاپو “Roosevelt Island” نومول شوی دی) باندې د ښځو د ليوني پناه ځای “Women’s Lunatic Asylum” کې د ظلم او بې پروايۍ راپورونو د څېړلو په موخه د باندني لېونتوب هوکړه وکړه.
پناه ځای ته دننه کېدل بلي لپاره اسانه کار نه و او لومړی يې پرېکړه وکړه، چې خپل ځان د «ښځينه وو لپاره د لنډمهالي کورونو» په نوم يوه ليليه کې شامل کړي. نوموړې ځان د ګډ وډې او حېرانې ښکاره کېدلو په موخه ټوله شپه ويښه پاتې شوه او تورونه لګول يې پيل کړل، چې د ليليې نور اوسېدونکي ټول لېوني دي. بلي ځايي مرستيال مشرې ته وويل: «دلته ډېر لېوني خلک دي او هيڅوک نه شي ويلی، چې دوی به څه وکړي». نوموړې بستر ته له تګ څخه ډډه وکړه او په پای کې يې د ليليې څو نور اوسېدونکي هم وډار کړل، چې له امله يې له پوليسو څخه وغوښتل شول چې نوموړې نږدې محکمې ته يوسي. بلي يو ځل د پوليس افسر، قاضي او ډاکتر له لورې له پلټلو څخه وروسته د بلېکوېل “Blackwell” ټاپو ته وېوړل شوه.
پناه ځای ته ژمنې بلي په لومړي سر کې ناوړه حالتونه وازمايل. له لس ورځو څخه وروسته پناه ځای د “The World” په امر خوشې کړه. وروسته يې د «په يو لېوني کور کې لس ورځې» په نوم د کتاب په بڼه راپور خپور شو، چې يو حساسيت يې رامنځته کړ، پناه ځای يې د سمونونو پلي کولو ته وهڅاوه او خپل تل پاتې نامتووالی يې تر لاسه کړ. نوموړې پر امريکايي کلتور باندې د پام وړ اغېز درلود او لکه څرنګه يې چې د حېرانوونکې نجلې ژورنالېزم په دوره کې لارښوونه وکړه، د پناه ځای د پولو تر شا د ګوښه شويو ښځو پر تجربو يې رڼا واچوله.
بلي په ۱۸۹۳ ز کال کې له ادعا شوي لېوني پرله پسې وژونکي “Lizzie Halliday” سره د ځانګړې مرکې د مهال کولو په موخه له هغه نامتو دريځ څخه کار واخيست، چې نوموړې د پناه ځای د راپور ورکولو له مهارتونو څخه تر لاسه کړی و.
د هېوادونو له مخې د انټرنټ د مخکښ شپول کوډ
د هېوادونو له مخې د انټرنټ د مخکښ شپول کوډ د دوه يا درې لاتيني تورو څخه جوړ شوی کوډ دی چې د هر هېواد د انټرنټ شپول پرې پېژندل کېږي. د بېگلې په توگه د افغانستان لپاره د افغاني ويبسايټونو په پای کې .af ليکل کېږي. همدا شان د پاکستاني وېبپاڼو پېژندنه د .pk په کوډ کېږي.
د بارک اوباما د ادارې بهرنی سیاست
د اوباما د دوکتورینو اصطلاح، تر ډېره د اوباما د ادارې پر مهال (۲۰۰۹-۲۰۱۷ ز کال) د متحده ایالاتو د بهرني سیاست د اصولو لپاره کارول کېږي. هغه تر ډېره په خپلو دوه عالي تجربه لرونکو بهرنیو چارو وزیرانو؛ هیلاري کلینټون (۲۰۰۹-۲۰۱۳ ز کال) او جان کیري (۲۰۱۳-۲۰۱۷ ز کال) او همدارنګه په خپل مرستیال جوبایډن تکیه لرله.
اوباما ته د عراق جګړه، د افغانستان جګړه او د ترهګرۍ پر وړاندې د جګړې نور اړخونه چې د بوش د ادارې پر مهال پیل شوي وو، په میراث پاتې وو. هغه له عراق څخه په تدریجي ډول د خپلو ټولو ځواکونو د اېستلو مشري پر غاړه لرله، چې په پایله کې د ۲۰۱۱ ز کال په ډسمبر میاشت کې یې نږدې ټول امریکايي ځواکونه له هغه هېواده واېستل. په داسې حال کې چې هغه د خپلې لومړۍ ولسمشریزې دورې په ترڅ کې، په افغانستان کې د امریکايي ځواکونو شمېر زیات کړ، خو په دویمه دوره کې یې له ۸۴۰۰ سرتېرو پرته نور ټول خپل سرتېري له افغانستان څخه واېستل. په ۲۰۱۱ ز کال کې اوباما د هغه ماموریت مشري وکړه، چې له امله یې د سپټمبر د ۱۱ مې د بریدونو طرح کوونکی اسامه بن لادن ووژل شو. د اوباما د ولسمشرۍ پر مهال په ګوانتانامو بندخونه کې د بندیانو شمېر په پام وړ ډول راکم شو، خو له دې سره چې هیله یې درلوده، دغه بندخونه به وتړي، د ده د واکمنۍ تر پای ته رسېدو پورې ۴۱ بندیان لا هم په دغه بندخونه کې شته وو. د اوباما ادارې د بې پیلوټه الوتکو بریدونه په ځانګړې توګه په پاکستان کې زیات کړل چې د انور العلوقي په څېر د القاعده مشران په کې په نښه شول.
په ۲۰۱۰ ز کال کې په سراسر شمالي افریقا او منځني ختیځ کې د عربي پسرلي په نامه اعتراضات پیل شول، چې په یو شمېر هېوادونو کې د ناآرامیو په تر ټولو سخت ډول واوښتل. اوباما په لیبیا کې د ناټو د لاسوهنې په مدیریت کولو کې مرسته وکړه چې په پایله کې یې د معمرالقذافي رژیم ونړېد. اوباما د بشارالاسد، د سوریې د اپوزیسیون او د عراق او شام لپاره د اسلامي دولت د سلفي مجاهدینو ترمنځ د سوریې په کورنۍ جګړه کې له سختې ښکېلتیا ډډه وکړه. متحده ایالاتو د کورنۍ جګړې پر مهال له مخالفینو ملاتړ کاوه او ځینې مهال یې په داعش جنګیالیو هم برید کاوه. په ۲۰۱۴ ز کال کې وروسته له هغه چې روسیې په اوکراین برید وکړ او کریمه یې له ځان سره ایو ځای کړه، اوباما او نور لوېدیځو مشرانو په روسیې مالي بندیزونه ولګول، چې د روسیې له مالي کړکېچ سره یې مرسته وکړه. روسیې وروسته د سوریې په کورنۍ جګړه کې لاسوهنه وکړه او د متحده ایالاتو د ۲۰۱۶ ز کال په ولسمشریزو ټاکنو کې په لاسوهنې تورنه شوه، چې د اوباما د ادارې له خوا وغندل شوه.
اوباما په ختیځه آسیا باندې د خپل بهرني سیاست د متمرکز کولو په موخه د څو هېوادونو ترمنځ د آزادې سوداګرۍ هوکړه، چې د آرام سمندر د سوداګریزې هوکړې (Trans-Pacific Partnership) یا (TPP) په نامه هم پېژندل کېږي، چمتو کړه، خو دغه هوکړه د کانګرس له خوا تصویب نه شوه. له سویلي کوریا، کلمبیا او پاناما سره د کوچنیو سوداګریو هوکړې د کانګرس له خوا تائید او د پلي کېدو وړ وګرځېدې. اوباما د کیوبا او متحده ایالاتو د اړیکو رامنځته کولو نوښت هم وکړ او له ۱۹۶۰ مې ز لسیزې وروسته یې د لومړي ځل لپاره کیوبا په رسمیت وپېژنده. د هغه ادارې همدارنګه دګډو اقداماتو په جامع پلان کار وکړ، چې له مخې یې ایران هوکړه وکړه، چې خپلې اټومي چارې به محدودې کړي.
افغانستان
د ۲۰۰۹ ز کال د فبروري میاشتې په اتلسمه نېټه اوباما اعلان وکړ چې، په افغانستان کې د متحده ایالاتو د ځواکونو حضور به تر اوړي پورې د ۱۷۰۰۰ نویو ځواکونو په واسطه پیاوړی کړي.
په ۲۰۱۰ ز کال کې په افغانستان کې د امریکايي ځواکونو شمېر ۱۰۰۰۰۰۹ تنو ته ورسېد. وروسته له هغه چې د مک کریسټال مامورینو د یوې مجلې په مقاله کې د سپینې ماڼۍ په چارواکو نیوکې وکړې، د ۲۰۱۰ ز کال په جون میاشت کې ډېوېډ پټریوس د مک کریسټال ځای ناستی شو.
په ۲۰۱۲ ز کال کې متحده ایالاتو او افغانستان د ستراتیژیکو همکاریو تړون لاسلیک کړ او متحده ایالاتو هوکړه وکړه چې، یو شمېر مهم پوځي عملیات به افغان ځواکونو ته وسپاري. له دغه هوکړې وروسته، همدغه کال د اوباما ادارې افغانستان له ناټو بهر د متحده ایالاتو د اصلي متحد په توګه یاد کړ.
په ۲۰۱۴ ز کال کې اوباما اعلان وکړ چې: د ۲۰۱۶ ز کال تر وروستیو پورې به ډېری سرتېري له افغانستان څخه وباسي او یو ډېر کم شمېر به یې د امریکا په سفارت کې پاتې شي. د ۲۰۱۴ ز کال په سپټمبر میاشت کې، وروسته له هغه محمد اشرف غني د حامد کرزي پر ځای د افغانستان ولسمشر شو، کله چې متحده ایالاتو د ولسمشر غني او عبدالله عبدالله ترمنځ د واک د وېش اړوند خبرو کې مرسته وکړه.
د ۲۰۱۵ زکال په جنوري میاشت کې د متحده ایالاتو ځواکونو د متحده ایالاتو د ولسمشر بارک اوباما د ادارې تر مستقیمو لارښوونو لاندې د طالب یاغیانو، پاکستاني طالبانو، په افغانستان کې د داعش جنګیالیو او القاعده جنګیالیو پر وړاندې د بې پیلوټه الوتکو بریدونه پیل کړل.
د ۲۰۱۵ ز کال په اکتوبر میاشت کې اوباما اعلان وکړ چې: امریکايي سرتېري به د افغان دولت په ملاتړ له طالبانو، القاعدې او داعش سره د مبارزې په موخه د نامحدود وخت لپاره په افغانستان کې پاتې شي. د پوځ لوی درستیز مارټین ډمپسي په افغانستان کې د سرتېرو ساتلو پرېکړه، په مرکزي آسیا کې د ترهګرۍ پر وړاندې د اوږد مهالې مبارزې اړوند وبلله. اوباما په داسې حال کې دفتر پرېښود، چې په افغانستان کې نږدې ۸۴۰۰ امریکايي سرتېرو شتون درلود.
په عراق کې جګړه
د ولسمشریزو ټاکنو لپاره د کمپاین پر مهال اوباما د ولسمشر په توګه له لوړې کولو وروسته په ۱۶ میاشتو کې له عراق څخه د ځواکونو له اېستلو ملاتړ وکړ. د دغې چارې د ترسره کولو په موخه اوباما څرګنده کړه چې: میداني شرایطو ته په پام سره، په میاشت کې به یو یا دوه کڼدکه له هغه هېواد څخه وباسي. یو شمېر ځواکونه بېرته متحده ایالاتو ته راوګرځېدل، په داسې حال کې چې نور یې د افغانستان او پاکستان په ګډون په سیمه کې د پراخې ترهګرۍ سره د مبارزې په موخه ځای پرځای شول.
د عراق جګړې د اوباما د ولسمشرۍ تر درېیو کلونو دوام وکړ. متحده ایالاتو د ۲۰۱۱ ز کال په ډسمبر میاشت کې په تدریجي ډول د خپل پوځي پرسونل اېستل بشپړ کړل. د ۲۰۰۹ ز کال د فبروري میاشتې په وروستیو کې نوي ټاکل شوي ولسمشر بارک اوباما په اتلسو میاشتو کې په عراق کې د خپلو پاتې نږدې ۵۰۰۰۰ جنګي ځواکونو د اېستلو اعلان وکړ. د ۲۰۱۳ ز کال په نومبر میاشت کې اوباما له عراقي لومړي وزیر نوري المالکي سره ولیدل. هغه د همکارۍ ژمنه ورکړه، خو و یې ویل چې: هېڅ عمومي مرسته نور نشته او لومړي وزیر ته یې وویل چې: په ځانګړې توګه د سني وګړو اړوند ټول شموله واوسي. اوباما همدارنګه د ټاکنو د نوي قانون د تصویب په برخه کې، په پراخه کچه سیاسي مشارکت تشویق کړ. هغوی د القاعده د بیاځلي مهار کولو او په هېواد کې په بشپړ ډول د دیموکراسي د واکمنولو اړوند بحث وکړ. ولسمشر اوباما هغه ډول چې د ټاکنو پر مهال یې ژمنه کړې ،چې له عراق څخه به ځواکونه په ۱۶ میاشتو کې باسي، د واک له ترلاسه کولو وروسته یې دغه مهال ۱۹ میاشتو ته وغځاوه.
اوباما د منځني ختیځ د سولې لپاره د ځانګړي استازي جورج میشل او د افغانستان او پاکستان لپاره د ځانګړي استازي ریچارډ هالبروک په ګډون یو شمېر ځانګړي استازي وټاکل.
حیاتي کیمیا
تعریف
هغه علم دی کوم چی د کاربن د مرکباتو او په یو ژوندی موجود کې د هغی د ترکیباتو څخه بحث کوي. یا هغه علم دی کوم چی د یو ژوندی موجود د بدن د کیمیاوي جوړښت او د یو ژوندی موجود په انساجو کې د کیمیاوی موادو د انقلاب څخه بحث کوي.
تاریخچه
» حیاتی کیمیا د نن څخه تقریبا 200 کاله وړاندی رامنځ ته شویده. او د بیولوژی د علم یوه څانګه ده.لومړی عالم چی د یو ژوندی موجود په کیمیاوی ترکیب یی کار وکړو د Karl Sheele په نوم یادیږی. دې عالم حیوانې او نباتی انساج تجزیه کړل.د حیاتی کیمیا څخه مخکی باید د عضوي کیمیا ځيني برخی وڅیړل شي
وظیفوي ګروپونه
OH ، د هایدروکسل وظیفوي ګروپ COOH وظیفوي ګروپ د تیزابو ،  -O-  د ایترو وظیفوي ګروپ په مجموع کی C, N, H, O, S, P هم د وظیفوي ګروپونو څخه عبارت دي چي دا عناصر د کیمیاوي مرکباتو فزیکی او کیمیاوي خواص تعینوي. ۲ – الکول : که چیرته د هایدروکسل ګروپ د یو کاربن سره وصل وي نو د الکولو څخه عبارت دي او عمومی فرمول یی  R - OH الکول د دوه برخو څخه جوړ شوي دي یوه برخه یی OH او بله برخه یی د راډیکل څخه عبارت دی او الکول په دری ډوله دي. Primary Alcohol, Secondary Alcohol , Tertiary Alcohol الف- اولی الکول : هغه الکول دي چی د OH ګروپ لرونکی کاربن یی د یو کاربن سره وصل وي لکه : propanol ب – دوهمی الکول : هغه الکول دي چی د OH ګروپ لرونکی کاربن یی د دوه کاربنونو سره وصل وي لکه 1-Methyl, propanol ج – دریمی الکول : هغه الکول دي چی د OH ګروپ لرونکی کاربن یی د دریو کاربنونو سره وصل وي لکه 1-Dimethyl, propanol ۳ – ایستر : د مشبوع هایدروکاربنونو د مشتقاتو څخه دي چي عمومی فرمول یی R - O - R دی او دوه ډولونه لري. متناظر ایتر او غیر متناظر ایتر الف - متناظر ایتر : هغه ایتر دي د O دواړو خواو ته یو ډول د الکایل ګروپونه وصل وي. Di methyl, ether                                                                          Diethyl, ether ب- غیر متناظر ایتر :هغه ایتر دی چي د O دواړو خواو ته مختلف د الکایل ګروپونه وصل وي. نو بیا په نوم ایښودنه کی اول د چپ خوا د راډیکل نوم او بیا وروسته د ښی خوا د راډیکل نوم اخلو.لکه : Methyl, ethyl, ether د ایتر استحصال : که چیرته د دوه مالیکوله الکولو څخه یو مالیکول اوبه وویستل شي نو ایتر لاس ته راځي. لکه : R – OH  +   R – OH         - H2O             R – O – R CH3 – OH   +   CH3 – OH        - H2O             CH3 – O – CH3   +   HOH CH3 – OH  +   CH2 – OH             - H2O      CH3 – O – CH2   +   HOH ۴ – الدیهاید : که چیرته د کاربونیل (C=O) د ګروپ کاربن د یو هایدروجن او یو کاربن یا یو راډیکل سره وصل وي الدیهاید بلل کیږي. لکه : Methyl aldihyde ۵ - کیتون : که چیرته د کاربونیل (C=O) د ګروپ کاربن د دوو کاربنونو سره وصل وي نو د کیتون څخه عبارت دی. لکه : Di methyl, Kenton ۶ – کاربوکسلیک اسید : که چیرته د هایدروکسل ګروپ (OH) او د کاربونیل ګروپ (C=O) په یو کاربن باندی وصل وي د کاربوکسلیک اسید څخه عبارت دی. څرنګه چي د نوم څخه یی معلومیږي چی carbo د کاربونیل ګروپ (C=O) او oxi د هایدروکسل ګروپ (OH) څخه اخیستل شوي دی چي په مجموع کې د کاریوکسلیک اسید جوړوي. او عمومي فرمول یی په لاندی ډول دی : ۷ – ایستر :که چیرته کاربوکسلیک اسید د الکولو سره تعامل وکړي او یو مالیکول اوبه د لاسه ورکړي نو ایستر په لاس په لاس راځي. لکه : R – C – OH  +   OH – R              -H2O                    R – C – O – R   +   HOH څرنګه چی S او O په عین ګروپ کی قرار لري نو سلفر هم د اکسیجن په څیر ورته مرکبات جوړوي. خو د یو مرکب په سر کی به یی د thio)) کلمه ذکر کیږي. لکه : R-OH        alcohol                                R-SH      thio alcohol R-O-R     ether                                    R-S-R      thio ether ۸ – ریډیکشن : که چیرته په یو کیمیاوي مرکب باندی هایدروجن نصب شي او اکسیجن تری لیري شي ارجاع بلل کیږي. که چیرته تیزاب ارجاع شي نو الدیهاید لاس ته راځي او که الدیهاید ارجاع شي نو الکول لاس ته راځي لکه : R – O – OH                H2                           R – C – H   +   HOH
R – C – H                 H2                                  R – C – OH  ۹ – اسیتایل او هیمی اسیتایل : که چیرته الدیهاید او الکول سره تعامل وکړي هیمی استایل لاس ته راځي او که چیرته هیمی استایل او الکول سره تعامل وکړئ استایل او یو مالیکول اوبه لاس ته راځي.
R – C – H   +   R – OH                                      R` - C – O – R`
R` – C – O – R` + OH  – R``                                               R – C – O – R   +   HOH ۱۰ – اسید انهایدراید : که چیرته دوه مالیکوله کاربوکسلیک اسید پخپل سره تعامل وکړي او یو مالیکول اوبه د لاسه ورکړي نو اسید انهایدراید لاس ته راځي. لکه :
R – C – OH +  OH – C – R                                                  R – C – O – C – R  + HOH ۱۱ – امایدز : که چیرته تیزاب د امونیا سره تعامل وکړي او ورڅخه یو مالیکول اوبه ویستل شي نو امایدونه لاس ته راځي. لکه : R – C – OH +  H – N – H                                         R – C – NH2         +   HOH ۱۲ – امینونه : د امونیا څخه مشتق دي. که چیرته د امونیا یو هایدروجن د الکایل په ګروپ باندی عوض شي نو Primary Amines لاس ته راځي. لکه : H – N – H        R – N – H   که چیرته د امونیا دوه هایدروجنونه د الکایل په ګروپ باندی عوض شي نو Secondary Amines لاس ته راځي. لکه : H – N – H       R – N – R که چیرته د امونیا دري هایدروجنونه د الکایل په ګروپ باندی عوض شي نو Tertiary Amines لاس ته راځي. لکه : H – N – H      R – N – R  ۱۳ – امینو اسیدونه : که چیرته د تیزابو ګروپ یوه امونیا ((NH2 ولري نو د امینو اسید څخه عبارت دی. لکه :
» که چیرته امین د الفا په کاربن باندی وصل وي نو ورته الفا امینواسید وایی. لکه :
دغه امینو اسیدونه په حیوانی پروټینونو کی وجود نلري یواځی د بکتریا خارجی قشر ورڅخه جوړشوي. الفا کاربن :هغه کاربن دی چی په یو مرکب کې اول ځاي ولري او وظیفوي ګروپ پری نصب وي. ۱۴ – پیپتایډی اړیکه (Peptide bond) : د امینو اسیدونو د امین ګروپ د بل امینو اسید د OH د ګروپ سره تعامل کوي او یو مالیکول اوبه د لاسه ورکوي کومه اړیکه چي دلته منځ ته راځي دPeptide bond   څخه عبارت ده. لکه : ۱۵ – هایدروجنی اړیکه (Hydrogen bond) : که چیرته یو شمیر مالیکولونه یوه جوړه غیرجوړه شوي الکترونونه ولري او په یو بل مالیکول کې هایدروجن چي الکترونونه ونه لري دغه غیر جوړه شوي الکترونونه ځان ته راجذب کړي نو دلته یو اړیکه د H او بل مالیکول ترمنځ جوړيږي چی دا اړیکه د هایدروجني اړیکی په نوم یاديږي. لکه :
کاربو هایدریتونه یا قندونه Carbohydrates or Sugar
په طبیعت کې ډیر داسې مواد شته چي د poly hydroxy aldehide او poly hydroxy ketone څخه جوړشوي وي. چي دغه ډول مواد د قندونو په نوم یادیږي. قندونه په عمومی ډول په اوبو کې منحل دي خو په عضوي محلول کې غیر منحل دي. خو په طبیعت کې یو شمیر مغلق مرکبونه شته چي په اوبو کې هم غیر منحل دي. د خوند له مخی قندنونه خواږه دي خو یو شمیر مغلق قندونه پیکه خوند لري.
قندونه د کیمیاوي جوړښت له مخی ډولونه
a – Mono Sacharides b – Oligo Sacharides c – Poly Sacharides d – Derivative Sacharides a - Mono Sacharides : په طبیعت کې د ټولو نه د کم مالیکولی وزن لرونکی قند دی چی د دری کاربنه قند څخه عبارت دی. یعنی په طبیعت کې یو کاربنه او دوه کاربنه قند وجود نه لري. د دری کاربنه قندونو نموني عبارت دي له : Di hidroxy catone                                                                                    glycerol al dehide
چی دغه دواړه قندونه د حجری په سایتوپلازم کې د ګلوکوز د استقلاب (منحل کیدل) څخه د photosynthesis د عملیي د لاری جوړيږي چی وروسته دغه دواړه قندونه سره تعامل کوي او فرکتور جوړوي.
فرکتوز : Farctos د ځینی انزایمونو په واسطه په ګلوکوز بدلیږي. چی ګلوکوز بیا د نشایستی په ډول په حیوانی او نباتی انساجو کې ذخیره کیږي او حیوانات او نباتات ورڅخه انرژی اخلئ.
Characteristic of Carbohydrates
» قندونه د C, H ,O )) څخه جوړشويدي. » د قندونو په ترکیب کې د H او O نسبت 2 : 1 دی یعنی که اکسجن 6  وي نو هایدروجن به 12 وي. » قندونه د مشرح فرمول له مخي ځنځیري شکل لري. » ‌هر قند د یو څخه زیات د OH ګروپونه لري. » هر قند د الدیهاید یا کیتون وظیفوي ګروپ لري. » په یو قند کې هر کاربن پرته له فعال کاربن څخه یو یو د OH ګروپ لري. » دا فعال کاربن هغه دی چي وظیفوي ګروپ پري نصب دی. قندونه د الدیهاید او کیتون د وظیفوي ګروپونو د لرلو له مخی په دوه ډوله دي. : Aldo Sugar – (aهغه قندونه دي چی د الدیهاید ګروپ ولري.
د قندونو نوم ایښودنه
- (aد الدیهایدی قندونو نوم ایښودنه : دا چی د ټولو څخه ساده قندونه دری کاربنه قندونه دي نو نومونه یی په لاندی ډول دي. Triose    ,      Tetrose      ,      Pentose      ,      Hexose      ,      Heptose  - (bد کیتونی قندونو نوم ایښودنه : ددې لپاره لاندی ډول نومونه راځي. Teriulose    ,      Tetrulose     ,      Pentulose      ,     Hexulose      ,     Heptulose په طبیعت کې 8 کاربنه قندونه وجود نه لري. او 7 کاربنه قندونه د نباتاتو په حجراتو کې د نورو قندونو د میتابولیزم څخه رامنځ ته کیږي. یعنی د 3 – 7 کاربنه قندونه شته او نور نه.
ساده قندونه
په طبیعت کې ډیر قندونه شتون لری چی ټول 6 کاربنه دي. ددغه 6 کاربنه قندونو د جملی نه 4 قندونه زمونږ په ژوند کې د انرژی او نورو محصولاتو د تولید لپاره مهم دي. چی عبارت دي له : Glucose                        Gluctose                                        Mannose                                 Fructose
D ورته ځکه استعمالیږي چی په 5 کاربن باندی د OH ګروپ ښی خوا ته وصل وي. 5 کاربنه قندونه : د پنځه کاربنه قندونو د جملی نه د Ribose قند ډیر مشهور دی او نور 5 کاربنه قندونه عبارت دي له : D- Ribose                           D- Ribulose                        D- Arabinose                         D- Xylose 4 کاربنه قندونه : د 4 کاربنه قندونو د جملی نه 2 قندونه ډیر مهم دي. چی عبارت دي له : D- Arathose                                                                      D- thraose 3 کاربنه قندونه : په طبیعت کې صرف 2 قندونه وجود لري. چی عبارت دي له : Di hydroxi Catone                                                            Glycero Aldahide
د ساده قندونو(Monosaccharide) تعاملات
د alpha قندونه پخپل منځ کې سره تعامل کوي او ګلوکوزسایډی اړیکه رامنځ ته کوي. یعنی مختلف ساده قندونه د ګلوکوزسایډی اړیکی په واسطه سره یو ځای کیږي تعامل کوي او مختلف مغلق قندونه جوړوي. الف : Alpha glucose د بل Alpha glucose سره تعامل کوي د اول او څلورم کاربن تر منځ د یو مالیکول اوبو په لیری کیدلو سره ګلوکوزسایډی اړیکه رامنځ ته کوي او مرکب قند لاس ته راځي. ب : که چیرته د یو قند 2 کاربن د OH ګروپ سره په H باندی تعویض شي نو لاس ته راغلی قند د Deoxi Sugar په نوم سره یادیږي. چی یو ښه مثال یی د Ribose قند دی. که چیرته د Ribose قند دویم کاربن د OH ګروپ د H په واسطه تعویض شي نو لاس ته راغلی قند د Deoxi Ribose په نوم یادیږي. چي دغه قند د کروموزوم ، جنین ، پروټینونو او انزایمونو په تولید کې مهم رول لري. C )-که چیرته د یو قند د OH د امین د ګروپ سره تعویض شی نو لاس ته راغلی قند د Amino Sugar په نوم يادیږي.
Oligo Sacharide
هغه قندونو ته ویل کیږی چی د 7-10 پوری د ساده قندونو څخه جوړ شوی وي. چی په دوه ډوله دی. a)- Homo Oligo Sacharide                                                                b) - Hetro Oligo Sacharide Homo Oligo Sacharide : هغه مرکب قندونو ته ویل کیږی چی د یو ډول ساده قندونو د یوځای کیدلو څخه رامنځ ته کیږي. لکه : Maltose او Cellubiose Maltose د نشایستی ساختمانی واحد چی نشایسته یو پولی سکراید دی. Cellubiose د سلولوز ساختمانی واحد دی. Hetro Oligo Sacharide : هغه مرکبو قندونو ته ویل کیږی چی د 2-3 پوری د مختلفو ساده قندونو د یوځای کیدلو څخه رامنځ ته کیږي. لکه : Lactose او Sacharose یو څو مهم مرکب قندونه 1-	 Maltose : د amylase په نوم د یوډول نشایستی ساختمانی واحد دی. چی د دوه مالیکوله alpha glucose څخه د 1-4 glucosidal bond  په واسطه  رامنځ ته شوي دی. فرمول یی په لاندی ډول دی.
2 – Iso maltose: د amylo pectin په نوم د یو ډول نشایسی ساختمانی واحد دی البته حیوانی نشایستی چی د glycogen په نوم یادیږي. چی دغه قند د دوه مالیکوله alpha glucose څخه د په 1-6 glucosidal bond په واسطه رامنځ ته شوي وي.
5 – Sacharose : دغه مرکب قند د یو مالیکول څخه د 1-2 glucosidal bond – β په واسطه لاس ته راځي.
مغلق قندونه
هغه قندونه دي چی د زیاتو ساده قندونو د یوځای کیدلو په نتیجه کې رامنځ ته کیږي. هغه ساده قندونه چی په مغلقو قندونو کې د glucosidal bond په واسطه مغلق قندونه رامنځ ته کوي د 11-500 پوری دي. هغه پولی سکرایدونه چی د alpha glucosidal bond په واسطه رامنځ ته کیږي عبارت دي له نشایستی او ګلایکوجن څخه. او هغه پولی سکرایدونه چی د beta glucosidal bondپه واسطه رامنځ ته کیږي عبارت دي له سلولوز او همی سلولوز څخه عبارت دی. پولی سکرایدونه په دوه ډوله دي: A – Homo Poly Sacharide : هغه مغلق قندونه دي چی د یو ډول ساده قندونو د یوځای کیدلو په نتیجه کې رامنځ ته کیږي. دغه ډول قندونه په نباتاتو کې زیات او په حیواناتو کې کم پیدا کیږي. B – Hetro Poly Sacharide : هغه مغلق قندونه دي چی د مختلفو ساده قندونو د یوځای کیدلو په نتیجه کې رامنځ ته کیږي. لکه : Heparin  ، hydraulic acid ، Chondrotine Heparin : د حیواناتو په وینه کې پیدا کیږي او د وینی د لخته کیدلو مانع ګرځي. Hydraulic acid : دغه قند په حجراتو کې د ascorbic acid ( (Vit Cپه واسطه تولیدیږي. که چیرته په حجراتو کې دغه قند کم شی حجرات سستیږي او د خون ریزی باعث کیږي. Chondrotine : دا ډول قندونه د هډوکو او کرپندوکو د انساجو د جوړولو وظیفه په غاړه لري.
یو څو مهم پولی سکرایدونه (څو قیمته قندونه)
هغه ساده قندونه چی مغلق قندونه ورڅخه جوړیږي عبارت دي له : glucose, xylose , monose , gluconic acid , glucornic acid , arabinose مغلق قندونه د ساده څخه د 1-1, 1-2 , 1-3 , 1-4 , 1-5 , 1-6 ګلوکوزسایډی اړیکی په واسطه رامنځ ته کیږي. 1 – Starch : نشایسته په طبیعت کې پیدا کیږي چی د حیواناتو او نباتاتو لپاره د انرژی منبع ده. او په دوه ډوله ده : a)- Amylase : یوه نباتی نشایسته ده چی ساختمانی واحد یی مالتوز دی او د alpha 1-4 ګلوکوزسایډی اړیکی په واسطه رامنځ ته کیږي. دا قند -o-o-o-o- په دا سې شکل یو زنځیر جوړوي. او ساختمانی فرمول یی په لاندی ډول دی.
b)- Amylopectin : دا ډول نشایسته په نباتاتو کې زیاته او په حیواناتو کې په کمه اندازه پیدا کیږي.او د alpha 1-4 او alpha 1-6 ګلوکوزسایډی اړیکی په واسطه رامنځ ته کیږي. او تقریبا د 24-30 پوری د ګلوکوز مالیکولونه لري.
د قندونو مشتقات
هغه مرکبات دي چی د قندونو د اکسیدیشن او ریډیکشن څخه په انساجو کې جوړیږي عبارت دي له : - ( a هغه قندونه چی د Oxides په نتیجه کې رامنځ ته شوي وي. 1 - gluconic acid که چیرته د ګلوکوز اول کاربن Oxides شی نو gluconic acid لاس ته راځي. تیزاب دي چی په طبابت کې د عملیاتو لپاره استفاده کیږي. 2 – glucornic acid که چیرته د ګلوکوز 6 کاربن Oxides شی نو glucornic acid لاس ته راځي. 3 – Saccharic acid که چیرته د ګلوکوز 1 او 6 کاربن Oxides شی نو Saccharic acidلاس ته راځي د ریډیکشن په نتیجه کې رامنځ ته شوي قندونه : د قندونو څخه د ارجاع په نتیجه کې Sarbitol او Anositol لاس ته راځي. چی ددې دواړو څخه په طبابت کې استفاده کیږي. 1 - Sarbitol که چیرته د ګلوکوز اول کاربن ارجاع شي نوSarbitol  لاس ته راځي. 2 - Anasitol هغه مرکب دی چی د ځیګر څخه انساجو ته د شحمیاتو د انتقال وظیفه لري. کچیرته په انساجو کې ورته اړتیا پیدا نشی بیا یی بیرته ځیګر ته انتقالوي. په بدن کې د Anasitol په زیات والی سره د Fatty acid په نوم ناروغی منځ ته راوړي.
سرچینې
وېشنيزه:ليکنې چې کار غواړي
سهيونېزم
صهیونیزم (په عبري کې وروسته له صهیونه צִיּוֹנוּת Tsiyyonut [tsijoˈnut]) یو نشنالیسټ خوځښت دی چې د یهود قوم لپاره په یوه داسې سیمه کې لکه اسراييل سیمه، فلسطین سیمه، کنعان یا سپېڅلې ځمکې کې د یوه هېواد له جوړولو څخه  ملاتړ کوي، ځکه چې یهودان داسې سیمو سره اوږدې اړیکې او نږدېوالی لري.
عصري صهیونیزم د نولسمې پېړۍ په وروستیو کې په مرکزي او ختیځې اروپا کې هم د یهودضد څپو او هم د Haskalah یا یهودي روښانتیا په ځواب کې د یو ملي احیا خوځښت په توګه څرګند شو. له هغه وروسته سمدستي، د دې خوځښت ډېری مشرانو خپله اصلي موخه دا وګرځوله چې په فلسطین کې ځان ته یو وطن جوړ کړي، کوم ځای چې په هغه وخت کې د عثماني امپراتورۍ تر کنټرول لاندې وه.
د دې آیډیالوژي د دیاسپورا څخه انکار مطرح کړ او تر ۱۹۴۸م کال پورې یې د یهود قوم په لرغوني زړه کې د جلاوطنو مثالي راټولنه (کیبوتس ګالیوت) خپله اصلي موخه ګڼله، او د ملي خودمختارۍ یا د خپلواک دولت جوړولو له لارې، یهودان له عام وژنې، ځورونې او یهود ضد کارونو څخه خلاص کړي کوم کار چې دوی ورسره مخامخ وو. د صهیون مینه وال په ۱۸۸۴م کال کې متحد شول او په ۱۸۹۷م کال کې لومړنی صهیونیستي کانګرس تنظیم شو.
د صهیونیزم یوه بڼه د فرهنګي صهیونیزم په نوم چې د احد حام له خوا یې بنسټ ایښودل شوی او هغه یې استازیتوب کوي، په اسرائیل کې یې د یهودي «معنوي مرکز» څخه سېکولار لیدلوري ته وده ورکړه. د هرزل په خلاف، چې د سیاسي صهیونیزم بنسټ ایښودونکی وو، احد حام هڅه وکړه ترڅو اسرائیل «یو یهودي هېواد وي نه یوازې یو یهودي دولت». نور هغه د سوسیالیستي یوټوپیا (موزس هس) د تحقق په توګه، د ټولنیزو تعصباتو په مقابل کې د پایښت او د خودمختارۍ تایید (لئون پینسکر)، د فردي حقونو او آزادۍ رښتیا کېدل (مکس نوردو) او یا هم د عبري هیومانیزم د پیدا کېدو (مارتین بوبر) په توګه تیوریزه کړي دي. یو مذهبي صهیونیزم له هغو یهودیانو څخه ملاتړ کوي چې خپل یهودي پېژندنې څخه چې مذهبي یهودیت څخه اطاعت کوي او اسرائیلو ته د یهودانو د بیا راتګ څخه ملاتړ کوي. په ۱۹۴۸م کال کې د اسرائیل دولت له جوړېدو راهیسې، صهیونیزم په عمده توګه له اسرائیلو څخه د ملاتړ او هلته د ژوند دوام په اړه د شته ګواښونو او امنیت ساتلو ته دوام ورکړی.
د صهیونیزم پلویان صهیونیزم د یوه آزادي پاله خوځښت په توګه ګوري چې غواړي ځورول شوي خلک بېرته خپل پلارني سیمو ته راګرځوي. د صهیونیست ضد کسان هغه ته یوه استعماري، نژادپرسته او استثنایي آیډیولوژي یا خوځښت په توګه ګوري.
لغت پېژنونه
د «صهیونیزم» اصطلاح د صهیون (په عبري کې ציון، Tzi-yon) له کلیمې څخه اخیستل شوې، په بیت المقدس کې یوه تپه په پراخه توګه د اسرائیل د ځمکې سمبول په توګه کارول کېږي. د نولسمې پېړۍ په وروستیو کې په ټوله ختیځه اروپا کې، د ملي یهودانو متعددو ډلو په خپلو مورنۍ ځمکه کې د یهودانو ملي بیا میشته کېدو ته، همدارنګه د عبري ژبې بیا ژوندي کېدو او پراختیا ته، وده ورکړه. دا ډلې په ټوله کې «د صهیون مینه وال» نومول شوي او د جذب په لور د یهودیانو د مخ پر ودې خوځښت د مقابلې په توګه ګڼل کېږي. د دې اصطلاح لومړنۍ کارول اتریشي ناتان بېرن باوم، د نشنلیسټه یهودي زده کوونکو د خوځښت Kadimah بنسټ ایښودونکي، ته منسوب ده. هغه دا اصطلاح په ۱۸۹۰م کال کې په خپل ژورنال Selbstemanzipation (د ځان خلاصون) کې وکاروله!، چې په خپله د لئون پینسکر د ۱۸۸۲م کال د «اتومات خلاصون» کتاب نوم ته ډېر ورته والی لري.
عمومي کتنه
د ټولو صهیونیستانو ترمنځ مشترک ټکی د فلسطین ادعا ده، هغه سیمه چې په دودیز ډول په یهودي لیکنو کې د اسرائیل سیمه (Eretz Israel) د یهودیانو د ملي وطن په توګه او د یهودانو د ملي خودمختارۍ د ټاکل کېدو مشروع لارې په توګه پېژندل کېږي. دا د تاریخي او مذهبي دودونو پر بنسټ ده چې یهودي خلک له اسرائیل ځمکو سره تړي. صهیونیزم یوشان آیډیالوژي نه لري، بلکې د ډېرو آیډیولوژي ګانو د خبرو اترو ترمنځ یې وده کړې لکه: عمومي صهیونیزم، مذهبي صهیونیزم، کارګري صهیونیزم، بیاکتونکی صهیونیزم، زرغون صهیونیزم او داسې نور.
کابو دوه زره کاله وروسته له دې چې یهودان په بې ملي دولته بېلابېلو هېوادونو کې میشت وو، صهیونیستي خوځښت د نولسمې پېړۍ په وروستیو کې د سېکولار یهودانو له خوا، په عمده توګه اروپا کې د یهود ضد کارونو په زیاتوالي سره د اشکنازي یهودانو له خوا، چې بېلګې یې په فرانسه کې د دریفوس ماجرا او د روسیې امپراتورۍ کې د یهود ضد وژنې، تاسیس شو. دا سیاسي خوځښت په رسمي ډول د تئودور هرتزل، اتریشي-مجارستاني خبریال، له خوا په ۱۸۹۷م کال کې او د هغه د Der Judenstaat (یهودي دولت) کتاب له خپرېدو وروسته تاسیس شو. په هغه وخت کې، دا خوځښت په دې هڅه کې وو چې یهودان عثماني فلسطین ته مهاجر شي، په ځانګړې توګه د غریبو یهودي ټولنو په منځ کې یې هڅونه کوله ترڅو هغوی جذب شي او هلته شتون پیدا کړي، د هرتزل له نظره، دا کار د جذب شویو یهودانو په منځ کې د اندیښنې او د مسیحیانو په منځ کې د یهود ضد فکر رامنځته کېدو لامل شو.
که څه هم په لومړیو کې د یهودي سیاسي خوځښتونو څخه هغه یو وو چې د یهودانو د جذب او د یهود ضد کړنلارو ته یې بدیل ځوابونه لرل، ځکه صهیونیزم په سرعت سره وده وکړه. په لومړیو مراحلو کې، پلویانو یې د فلسطین په تاریخي سیمه کې د یو یهودي هېواد په جوړولو فکر وکړ. له دوهمې نړیوالې جګړې او په مرکزي او ختیځې اروپا کې د یهودانو د ژوند له منځه تلو وروسته، چېرته چې دې بدیلو خوځښتونو ریښه درلودله، په تفکر کې د ملي یهودي دولت فکر غالب شو.
صهیونیستانو له لویې بریتانیا سره د اتحاد په جوړولو او فلسطین ته د یهودیانو د مهاجرت څخه د څو کلن ملاتړ سره، اروپایي یهودان هم فلسطین ته د مهاجرت لپاره وګومارل، په ځانګړې توګه هغه یهودان چې د روسیې تر امپراتورۍ لاندې سیمو کې یې ژوند کاوه، چېرته چې د یهود ضد کړنو څپې وهلې. بریتانیا سره اتحاد په فلسطین کې د عربانو لپاره د یهودانو خوځښتونو په پایله کې خراب شو، خو صهیونیستانو دوام راوړ. دا خوځښت بلآخره بریالی شو د ۱۹۴۸م کال د مې په ۱۴مه (د عبري تاریخ د ۵۷۰۸م کال د آیاه په ۵مه) نېټه اسرائیل د یهودانو د وطن په توګه تاسیس کړي. د یهودانو تناسب په نړۍ کې چې په اسرائیلو کې ژوند کوي د خوځښت د څرګندېدو راهیسې په دوامدار ډول وده کړې. د یوویشتمې پېړۍ په لومړیو کې، د نړۍ له ۴۰ سلنو ډېرو یهودانو په اسرائیل کې ژوند کاوه، له بل هر هېواد څخه زیات. دا دوه پایلې د صهیونیزم د یوې تاریخي بریا ښکارندویي کوي او په مخکنیو ۲۰۰۰ کالو کې له هیڅ کوم سیاسي یهودي خوځښت سره د مقایسې وړ نه دی. په ځینو اکاډمیکو مطالعاتو کې، صهیونیزم هم د دیاسپورا سیاست په چوکاټ کې او هم د عصري ملي آزادي پاله خوځښت د بېلګې په توګه تحلیل شوی دی.
سرچينې
وېشنيزه:سهيونيزم وېشنيزه:سياسي هڅوب
رضا ګودری
رضا ګودری Reza Goodary، ؛ په ۱۴ دسمبر ۱۹۸۸ کې زیږیدلی) یو ایرانی مکسډ مارشل آرټسټ سره لاسلیک کړی هغه په کراټې، موای تای، برازیلي جیو-جیتسو کې تخصص لري او د ۲۹۹ مسلکي کراټې جګړو ریکارډ لري.
د ژوند لومړۍ ورځي او زده کړي
ګودری په تهران کې زیږیدلی او ماشومتوب یې د نرمک په سیمه کې تېر کړی دی. په ۱۹۹۵ کې، هغه په ۷ کلنۍ کې جودو پیل کړه او وروسته له هغه د دودیز چینایي مارشل آرټ زده کړه پیل کړه. د جګړې له عملي میتد د سره د هغه د لیوالتیا له امله، هغه د دې پرځای په پوره توګه په کراټې تمرکز وکړ.
ایران
ګودری د حامد سلطاني تر څارنې لاندې خپل تمرین کاوه، د ایران د قانون له مخې، ګودری خپل لازمي پوځي خدمت بشپړ کړی وو.
تایلینډ
په مکمل کراټو کی له ۲۰ ملی ایرانی لقبونو ګټلو وروسته ، ګودری د نورو مارشل آرټونو سره هم علاقه پیدا کړه. کله چې د هغه روزونکی د ۲۰۱۶په فبروري کې آلمان ته مهاجر شو، هغه پریکړه وکړه چې تایلینډ ته لاړ شي
آمريكا متحده ايالات
د اګست په ۲۷، ۲۰۲۱، هغه اعلان وکړ چې هغه به ډیر ژر په متحده ایالاتو کې خپل تمرینات شروع کړي.
مکس مارشل آرټ
هغه په تایلینډ کې د وینم روزنیز کمپ کې د مهدي زاتوت تر څارنې لاندې د مکس مارشل آرټ روزنې کې مصروف دی.
د بشپړ تماس کراټې
په ۲۰۱۶ کې، هغه په پټایا کې د بشپړ تماس کراټې نړیوالو سیالیو کې دریم ځای وګاټه او په اوساکا کې د نړۍ د بایکورین کیکان کپ کې د اتو په سر کې ځای درلود. په ۲۰۱۷ او ۲۰۱۸ کې، هغه په اوکیناوا ټاپو کې د جاپان په ملي اتلولۍ کې لومړی مقام ترلاسه کړ.
موای تای
په ۲۰۱۶کې، ګوډري د ساکمونګکول سیتچوکوک تر څارنې لاندې موای تای زده کړه وکړه. د ۲۰۱۸او ۲۰۲۰ترمنځ، ګوډري په تایلینډ کې د موای تای په اتو مسلکي جګړو کې برخه اخیستې وه. د اپریل په ۲۲، ۲۰۱۸، هغه په میکس موی تای کې د UFC جنګیالي فل هاوس سره مخامخ شو.
د برازیل جیو-جیتسو
په ۲۰۱۹ کې ، هغه د فیرټیکس جیم کې د سیلسو رولیم جونیر نظارت لاندې د برازیل جیو جیتسو تمرین پیل کړ. هغه وتوانید چې نیلي بیلټ برازیلي جیو جیټسو د ډی الونزیو جیکسن لاسونو څخه ترلاسه کړي. هغه د سیام کپ بی جی جی او کوپا دی بنکاک بیجونو لپاره مبارزه وکړې. نوموړي په ۲۰۱۹ او ۲۰۲۰ کلونو کې د برازیل د جیو جیتسو په ډګر کې په ۴ نړیوالو سیالیو کې هم برخه اخیستې، ۲۰ مسابقې یې په بریالۍ توګه تر سره کړې او ۱۶ د سرو زرو، ۱ د سپینو زرو او ۳ د برونزو مډالونه یې ګټلي دي.
د مارشل آرټ نړیوال ماسټرشپ
په ۲۰۱۶او ۲۰۱۹کې، هغه په سویلي کوریا کې د نړۍ د مارشل آرټ ماسټرشپونو کې د برونزو مډالونه وګټل.
یونګمودو
په ۲۰۱۶او ۲۰۱۹کې، هغه د یونګمودو په نړیوالو سیالیو کې د سپینو زرو مډال وګاټه.
باندنۍ تړنې
وېشنيزه:1988 زېږېدنې
جام جم
جام جم د داستانو له مخې ، هغه پيالې ته ويل کېږي چې جمشيد پاچا درلوده او د نړۍ کيله په کې ايستل شوې وه (يا يې ټوله نړۍ په هغه کې ليدلای شوه).
مېزپاسی سولگر
framed|کیڼ|A stylized [[illustration of a tower personal computer]] مېزپاسی سولگر (انگریزي: desktop computer) د ځاني سولگر یوه بڼه ده چې په یوه ځانگړې ځای د باقاعده کارونې لپاره په پام کې نیول شوی دی.
وېشنيزه:مېزپاسی سولگر وېشنيزه:سولگر
د هوايي ځواک قومانده
د هوايي ځواک قوماندانی (AOC) (د ګډو ګټو هېوادونو هوايي ځواک (يا په بله وينا) د هغه ځواک اړوند هېوادونه چې د قوماندې امکان لري، په ټوله کې د هوايي ځواکونو پر شتمنۍ کنټرول لري.[1] په دې توګه، د هوايي مرستیال مارشال ممکن د AOC 38 ګروپ وي.
الينگار ولسوالۍ
الینگار ولسوالۍ د افغانستان د لغمان ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۸۹،۷۱۶ وگړو ته رسېږي.
سرچينې
وېشنيزه:لغمان وېشنيزه:افغانستان وېشنيزه:د لغمان ولسوالۍ وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ وېشنيزه:ختیځې ولسوالۍ
جامعه عمر
جامعه عمر يو لوی جامعه مسجد دی چې د کندهار ښار په مرکز کې و شهيدانو چوک ته د شاوخوا ١٠٠ مترو په واټن کې پروت دی.
تاريخ
دا جامع مسجد د کندهار د لويو مسجدونو څخه دی، او بنسټ ډبره يې په کال ١٩٩٩ کې د هغه مهال د افغانستان د اميرالمؤمنين ملامحمد عمر (مجاهد) لخوا د جامعه عمر په نوم کښېښودل سوي.
د لوېدیځ د اشغال او د طالبانو د نظام د ړنګېدو سره سم ددې جامعې چاري نيمی پاته شوې، چي وروسته د حامد کرزي د حکومت په وخت کي بېرته پیل سوې، خو ددې مسجد ډېرې چارې بيا د همايون عزيزي د والي توب پر مهال بشپړې سوې.
نوموړی جامع مسجد د افغانستان په کچه تر د ټولو لوی مسجدونو څخه ګڼل کيږي چې په یوه وخت کې د ۱۴۰۰۰ لمونځ کوونکو وړتیا لري. همدا راز له نوموړی مسجد سره یوځای د دیني زده کړو یوه لویه مدرسه او د دې مدرسې او مسجد د عائداتي منبع په توګه یو تجارتي مارکیټ هم یوځای اساس ګذاري سوی دی.
کرزی او جامعه عمر
کرزي د سپتمبر پر ۵مه په کال ٢٠١۴م کې د جامعه عمر نوم د حضرت عمر بن خطاب جامعه ته واړوئ، بیا د کرزي د واک پرمهال یې اماراتو د همدې مسجد د بشپړه کیدو مصارف ورکولو ژمنه ‏وکړه خو ‏کرزي له دي سره هم مخالفت وکړ چې هغه جامع مسجد دي د جامعه عمر په نوم پاتي سي.‏
يادونه
د يادونې وړ ده چې د ددې جومات (جامعه عمر) چې اوس پر هغه سيمه کې ودان دى، چې کلونه مخکې پکښې د کندهار يواځينۍ سينما ودانه وه، چې د روسانو د يرغل پر مهال د مجاهدينو او روسانو په جګړه کې ونړېدل او تر ډېرې مودې يې تعمير همداسې ړنګ او سوځېدلى پاتې وو.
سرچینې
وېشنيزه:کندهار وېشنيزه:د افغانستان جوماتونه وېشنيزه:د کندهار تاریخي ودانۍ
توت
مخينه
توتان چې په انگریزي یې Mulberry بولي، هغه میوه ده چې په افغانستان کې په تازه او وچه بڼه پيداکېږي. د افغانستان په زیاترو ولایتونو کې د توتانو ونې شته. د توتانو ډولونه ۱۶ ښودل شوي، چې په هغو کې سپین توتان، بې دانه توتان، شاه توت، ابراهیم خاني، شستي توتان او شیرتوت نامتو دي. ددغې مېوې ځينې نور ډولونه برامخاني توتان، پلوتوت، للندري توتان، خسکي توتان، تورتوتان، شنډي توتان، لوړه توتان، پاغونډه توت او داسې نور.
د افغانستا ن ځينې خلک توتان وچوي او بیا یې اوړه کوي چې تلخان یې بولي او په پښتو ژبه ورته ستوان وایي چې په ژمي کې یې له چایو سره خوري.
توتان د ځینو ناروغیو لکه سرطان، شکرې ناروغۍ، د پښتورگو، گېډې او ټوخي ناروغیو ته ډیر گټور دي او بېلابېل ویټامونه لري. په دغو ویټامینونونو کې بي ویټامینونه همدا راز کاربوهایډریډونه، قندونه، فایبرونه او پرو ټینونه گډون لري.
اخځليک
۱- د لیکوال لطيف یاد فېسبوک پاڼه.
وېشنيزه:مېوې
عشق
عشق ديو چا يا يو څيز د خوښ لرلو په معنا ده،همدارنګه ژور احساس،لطيفه علاقه او شديده جاذبه ده چي په نه تصور کېدونکي توګه ښکاره کېږي،کله عشق له اندازې زيات سخت او غيرعادي شكل اختياروي چي زيان راوړونکى او خطرناك ده،خو کله بيا د خوښۍ او خوشبختي احساس رامنځته کوي.د انسان پېژندونکو او نژاد پېژندونکو يوې امريكايي ډلي د عشق موده درۍ کاله اټكل کړي چي اوه مياشتي يې شديده مرحله وي.
تعريف
عشق له عشقه نه اخستل شوى،عشقه (لبلاب) يوه بې رېښې ګياه ده دغه ګياه چي کله پر ونه تاو شي نو هغه ونه وچوي،همدارنګه عشق هم عاشق له معنوي اړخه له کاره غورځوي.عشق په مختلفو حالاتوكي مختلفي معناوي لرلاى شي،د عشق په هکله بيلابېل تعريفونه وړاندي شوي دي،عشق د نورو په هکله د ميني ژور احساس او عاطفه ده،يا د نورو لپاره بې اندازې جذابيت ده.مطالعاتو ښودلي ده چي د عشق پر مهال بدن مختلف عکس العملونه له ځانه ښيي.عشق مختلف ډولونه لري لکه:رومانتيک عشق،عرفاني عشق،افلاطوني عشق،مذهبي عشق،کورنى عشق.
كلک څرمنې ژوې
توصيف
هر كلک څرمنی ژوی دوه مرکبې سترگې، کرغښې، څلور انتنه (د دي انتنونو پر سر باندي کیمیايي غوږۍ پروت دی چې په اوبو کې کیمیايي توکې تحليلوي) او څو جوړې پښې لري. بدن یې د سر، ټټر یا cephalothorax نس څخه جوړ شوی دی او د كاسو یا كلکې څرمنې په مرسته پوښ شوی دی چې هر كلک څرمنې ژوې باید  په خپل ژوند کې څو ځله تبدیل کړي.
د كلک څرمنو ژويو تقسیم
كلک څرمنې ژوې په شپږو طبقو تقسیمېږي:
وېشنيزه:بند پښه لرونکی ژوي وېشنيزه:كلک څرمنې ژوې
ازوای ولایت
آزوای ولایت یاهم (ازوای آیالات) په اسپانیایي Azuay Province) د اکوادور هیواد اړوند یو ولایت دی.
مېټامتريال
مېټامتريال (په انگرېزي: Metamaterial) یوه مصنوعي ترکیب یا توکه ده چې غیر عادي بریښنایی، مقناطیسی او نور خصوصيتونه لري. دغه ترکیب د نانو تکنالوژي په مرسته جوړ شوی دی او په طبیعت کې وجود نه لري. که څه هم مېټامتریالونه د عادی موادو څخه جوړ شوی دی خو ځانگړی جوړښت او دقيق شکل یی پر بریښنا - مقناطيسی شعاع او د غږ موجونو باندی غیر معمولي اغېزه لري. د هغو ترکيبونو څخه د ماتنې منفی شاخص متریالونه تر ټولو مشهور او پېژندل شوي دي. د مېټامتريال ترکيب لمړني ځل په ۱۹۶۸ کال کې د ویکتور واسېلاگو لخوا توصيف شو خو لمړي مېټامتريال په ۲۰۰۸ کال کې د برکلي په پوهنتون کې جوړ شو. نوموړي مېټامتريال د اوسپنی، خټين او تفلون څخه جوړ شوي دي او د ماتنې منفي خاصیت لري. دغه ترکيب کولای سی وليدل شي نور منحرف کړی او داسی ترکيب د انسانانو په سترگو نه شی ليدل کېدلای.
سرچينې
‎
دا هم وگورۍ
وېشنيزه:نانو تکنالوژي
هېلېنيستي فلسفه
وېشنيزه:فلسفه وېشنيزه:لویدیځه فلسفه
د بني مصطلق غزا
د بني مصطلق يا مريسيع غزا مریسیع دیوې چینې نوم دی، چیري چې د بنی خزاعه قبیلې یوښاخ بنی مصطلق اوسیدل دهجرت په پنځم کال حضرت محمد ته خبر راغی چې دبني المصطلق سردار حارث بن ابی ضرار یو  ستر لښکر ددې لپاره  راټول کړی دی چې غواړي په مسلمانانو حمله وکړي، رسول الله H ددي خبر دپخلي لپاره  یوتن صحابي بریده بن حصیب اسلمي واستاوه، هغه لاړ او بیرته راغی رسول الله ته یې وویل: چې خبره رښتیاده، رسول الله سملاسي دروانیدو حکم وکړ.
صحابه تیار شول ، دیرش اسونه یې دځان سره کړل چې لس دمهاجرینو وو، اوشل دانصارو ،  په مدینه منوره  کې یې زید بن حارثه ځای ناستی پریښود، دغنیمتونو په طمع لوی شمیر منافقان هم  ورسره روان شول حال داچې  ددېنه وړاندي هیڅ غزاته  نه وولاړ د مطهراتو ازواج نه رسول الله دمومنانو مور حضرت عایشه صدیقه او حضرت ام سلمة ځان سره  بوتلې  دتریخ  پوهانو په قول: دا دوشنبې ورځ وه او  دشعبان ۲مه نیټه وه  ابن اسحاق وایي: دهجرت ۶ کال و، ځیني وایي: ۴ کال و قتاده، عروه بن زبیر او ابن شهاب زهري وایي: د هجرت ۵کال  او دشعبان میاشت وه،  موسی بن عقبه، ابن سعد،بیهقي اوحاکم  هم داقول غوره بللی حافظ عسقلاني وایي: دا قول ځکه صحیح دی چې پکې د سعدبن معاذ ګډون بخاري کې راغلی او له صحیحه روایتونو او معتبرو احادیثو څخه ثابته ده چې سعد بن معاذ کله  دخندق غزوې نه وزګارشو بني قریظه سره دجنګ په زمانه کې وفات شو، چې دهجرت ۵ کال و اوکه دمریسیع غزوه په ۶ کال شي بیا  پکې  دسعد بن معاذ ګډون څنګه سهي کېدای شي ؟ (تفصیل په فتح الباري کې وګورئ ۷ټوک ۲۳۲مخ زرقاني ۲ټوک ۹۶مخ)
رسول الله صلی الله عليه وسلم او ملګري یي دومره لاړل چې په دښمن یې په داسې حال کې  ناڅاپه برید وکچې هغوی (دبني مصطلق خلکو) خپل څاروی اوبه کول او  دبرید تاب  یې را نه وړو تري لس کسان ووژل شول او  پاتي نارینه ،میرمني ،ماشومان او سپین ږیري یي  ټول ژوندي ونیول شول مالونه یې ( دوه زره اوښان ۵زره وزې) غنیمت شول او د دوه سوه کورنیو وګړي  تري بندیان کړای شول
ځیرنه:
حدَّثنی به عبد الله بن عمر  وکان فی ذلک الجیش
دا حدیث ماته عبد الله بن عمر بیا کړی دی څوک چې دلښکر سره یوځای وو.
دمحدثینو له نظره یاد روایت په مرتبه دمرفوع متصل کې دی بالفرض که ددي روایت سلسه په نافع هم پای ومومي نو دمحدثینو په اصطلاح ورته مرسل ویل کېږي کوم چې دجمهورو سلفو په نزد حجت دی نه منقطع، خو دا نده معلومه چې علامه شبلي نعماني په سیرة النبي کې ( ۱ټوک ۳۸۲مخ) په کوم دلیل دي حدیث ته منقطع ویلي اوپه دې توګه یې دغیرمعتبر ګرځولو ناکام کوښښ کړی دی دسیر دروایت او بخاري دروایت ترمنځ هیڅ تعارض نشته ځکه چې دسیر دروایت څخه دومره معلومیږي چې بني المصطلق ددینه خبر وو چې رسول الله په دوی دحملې اراده لري خو دومره نه وخبر چې دومره ناڅاپه به ورباندې حمله کوي څنګه چې دبخاري په روایت کې دي چې کله رسول الله په هغوی برید وکړ نو ناخبره او غافل وو
په بندیانو کې دبني مصطلق د سردار حارث بن ابي ضرار لورجویریه هم وه، دغنیمت مالونه چې کله  په غانیمینو وویشل شول جوریه ثابت بن قیس ته په برخه ورغله، ثابت بن قیس جویریه مکاتبه وګرځوله یعنې که دومره مقدار پیسې راکړې زه به تا ازاده کړم.
حضرت جویریه (رض) درسول الله په خدمت کې  حاضره شوه او عرض یې وکړ:
دالله رسوله: تاته معلومه ده چې زه جویریه دبني المصطلق دسردار (حارث بن ابي ضرار) لوریم زما داسارت حال له تاڅخه پټ ندی په ویش کې  دثابت بن قیس په برخه رسیدلې یم او هغه مکاتبه ګرځولې یم، دکتابت دبدل لپاره زه له تا څخه داعانت او مرستې ارزولرم!
رسول الله ورته وفرمایل:
زه تاته ددې څخه غوره څېز ښییم که غواړي چې ستا لخوا واجب الاداء پیسې زه اداء کړم او تاازاده دې کړم اوبیا  پخپله نکاح کې واخلم څنګه ته راضي یي؟ حضرت جویریه J وفرمایل:زه راضي یم (رواه ابو داود کتاب العتاق )
زه دبنی المصطلق سردار یم زما لور وینزه  نشي کیدای، ته هغه ازاده کړه!
رسول الله ورته وفرمایل: ښه نده چې زه دا معامله پخپله دجوریې خو ښې ته پریږدم چې هره پریکړه کوي ماته دمنلو وړ وي، حارث پورته شو جویریې ته یې وویل:رسول الله ستاخوښې ته معامله پریښوده …
جویریه رض وویل: زه الله او دهغه رسول غوره کوم ( رواه ابن منذروسنده صحیح) (الاصابه ۴ټوک ۲۶۵)
هغه دوه  نوراوښان چیري دي ، چې تا په فلاني ځای کې پريښودل ؟
اَشهَدُ اَنک رسول الله
زه ګواهې ګوم چې بیشکه ته دالله رسول یي!
غرض دا دی چې رسول الله حضرت جویریه رضی الله تعالی عنها ازاده کړه او پخپله نکاح کې یې واخستله کله چې صحابه خبر شول  نو هغوی هم  دبني المصطلق ټول قیدیان په دې  ازاد کړل چې بني المصطلق  درسول الله سره دخسر ګنۍ له پلوه رشته لري دمومنانو مور حضرت عایشې صدیقې رضی الله تعالی عنها فرمایل:
ما د خپل قوم په حق کې دجویریه پرته بله هیڅ میرمن دومره دبرکت درلودونکې نده لیدلې چې په وجه یې په یوه ورځ کې سل کورنۍ ازادې شوې (کتاب العتاق ۲ټوک ۱۹۲مخ)
داچې په دې سفر کې منافقینو هم ګډون  لاره، هغوی په هره موقع دخپل شرارت او فتنې خورولو کوښښ کاوه، لکه داوبو په یوه  چینه دیومهاجر او یوتن انصاري ترمنځ جنګ پیښ شو، مهاجر انصاري په لغته وواهه مهاجر دخپلې مرستې لپاره دیا للمهاجرین ناره  دخولې وویسته او انصاري د یا للانصار ناره ووهله کله چې رسول الله H دا غږونه واریدل نو وي فرمایل:
دا دجاهلیت غږونه دچاوو؟ خلکو عرض وکړ: دالله رسوله یوتن  مهاجر  یو انصاري په لغته وواهه  رسول الله H وفرمایل:
دَعُوهَا فَأِ نها مُنتِنَة
دا خبرې پریږدئ په تحقیق سره دا ناوړه او بدبویه دي.
دمنافقیینومشر عبد الله بن ابی بن سلول ته هم دخبرو  چانس پیداشو هغه وویل:
دا( مهاجرین) په مونږ واکمن شول، په خدای سوګند چې  مونږ بیرته مدینې ته ستانه شو عزت لرونکي به ذلیلان وباسي.
یار سول الله H ماته ددي منافق دسرپریکولو اجازه وکړه
پریږده یې( خلک په رښتیني حقیقت نه پوهیږي) ګومان به کوي چې محمد H خپل ملګري قتلوي.
عبد الله بن ابی بن سلول رښتیا هم د رسول الله H له ملګرو څخه نه و، بلکې ترټولو سخت دښمن یي و، خو په ظاهري صورت او شکل درسول الله H دصحابه وو پشان و، او په ژبه درسول الله H دملګرتیا مدعي و، له دې وجې رسول الله H یي دقتل اجازه نه ورکوله یعنې دمخلصانو صحابه وو سره دتشبه په وجه دمرګ څخه خلاص شو مولانا محمد ادریس کاندهلوي لیکلي: دنیکانو خلکو سره تشبه اګرکه منافقانه هم وې  خو بیکاره او له ګټې خالي نده …
ددې مسئلې نور تحقیق دمولانا قاري محمد طیب V (د دارلعلوم دیوبند پخوانی مهتمم) په غوره تصنیف التشبه فی الاسلام کې شته هغه  په یاده موضوع دعالمانه تحقیق له پلوه لامثال دی نوربیا<referencesالاماره ويبپاڼهgoogleweblight.com/i?u=http://shahamat1.com/?p%3D67092&hl=ps-AF/>
غلام دستگير پنجشېری
غلام دستگير پنجشېری د افغانستان يو پخوانی وزير او لوړپوړی چارواکی و.
وېشنيزه:افغان وزيران وېشنيزه:افغانان
هندويزم
هندویزم (سانسکريت/هندي: हिन्दु धर्म چی همدارنگه د د سنتانا درما - सनातन् धर्म,او ویدیکا درما  - वैदिक धर्म) په هم یادیږی، په ټوله نړی کې یو ستر مذهب دی چی د ویداس پر بنسټ منځ ته راغلی چې په ټولیز ډول د یوه لوی او لرغوني دین په توگه اوس هم په ټوله نړۍ کی پیروان لری.
هندویزم په نړۍ کې دریم ستر دی چی درې زره کاله لرغونتوب او په ټوله نړۍ کې ۹۰۰ میلیونه پیروان لري
هندويزم ديني کتابونه
د هندويزم کتابونه په دوه برخو کې بېل کړې شوي دي۔يو شروتي او بل سمريتي
شروتي
شروتي هغه کتابونه کوم چي هندويزم منونکي خلک د خدې پاک کلام گڼي۔ په دې کې مهابارت،راماين شامل دي۔
سمريتي
هغه کتابونه کوم چې د عامو خلکو نه نقل کړې شوي دي۔
وېشنيزه:مذهب