cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
الحسکه
حَسَکه (په کردی: حه‌سیچا Hesiça، (په عربی: محافظة الحسَکة ) ده سوریه مملکت یو شار دی چی دیره کردان په کی اوسی.او غربی کردستان نومیگی.
ولسوالی دحسکه: ]
بوربن ویسکی
بورن ویسکی په انګلیسی Bourbon whiskey یو ډول ویسکی ده چې له جوار جوړیږي. د بوربن نوم په کنتاکی آیالات کې له بوربن کونۍ څخه اخیستل شوی چې د لومړې ځل لپاره یې دا شراب جوړ کړل.
پراخه شبکه
پراخه شبکه (Wide Area Network) هغه شبکه ده چې د بیلابیلو سیمو او حتی هیوادونو ترمنځ جوړیږی په هغه صورت کې چې د محلي شبکو شمیر زیاتولی کوي او نوموړې شبکې له یو بل سره په تړاو کې وي چې دهمدې محلي شبکو د یوځای کیدو څخه پراخه شبکه (WANs) رامنځته کیږی. د تعریف له مخې (WAN) داسې شبکې دي چې د میلونو په حساب واټن رانغاړي او د زیات شمېر محلي شبکو (LAN) څخه یې جوړښت اخیستي. د پراخه شبکو (WANs) ښه بیلگه انټرنیټ دی په میلیاردونه کمپیوټرونه او کاروونکې لري.
چې ماشومان سندرې ووايي
چې ماشومان سندرې ووايي د محمد اکبر کرگر د لنډو کيسو يوه ټولگه ده.
وېشنيزه:پښتو کتابونه
لینډن بینس جانسن
لینډن بینس جانسن (د ۱۹۰۸ز کال د اګسټ له ۲۷مې تر د۱۹۷۳ زکال د جنورۍ ۲۲مې) ډېری وختونه د خپل نامه د لومړیو تورو (LBJ) په نوم پېژندلی کېږي، چې یو امریکایي ښوونکی او سیاستوال و. نوموړې له ۱۹۶۳ز کال نه تر ۱۹۶۹ز کال پورې د متحده ایالاتو د ۳۶م ولسمشر په توګه دنده ترسره کړې. هغه له ولسمشرۍ مخکې، له ۱۹۶۱ز کال نه تر ۱۹۶۳ز کال پورې د ولسمشر جان ایف کینیډي ۳۷م مرستیال ولسمشر هم پاتې شوی دی. جانسن له ټیکساس ایالت نه د ډیموکرات ګوند غړي په توګه د متحده ایالاتو د استازي، سناتور او د سنا د اکثریت مشر په توګه هم دنده ترسره کړې.
جانسن د ټیکساس ایالت په سټون وال سیمه کې، په یوې محلي سیاسي کورنۍ کې زېږېدلی. جانسن په ۱۹۳۷ز کال کې د ولسي جرګې د ټاکنو له ګټلو دمخه د عالي لیسې د ښوونکي او د کانګرس د همکار په توګه کار کاوه. هغه په ​​​​۱۹۴۸ز کال کې د متحده ایالاتو د مشرانو جرګې ټاکنې وګټلې او په ورته مهال د ډیموکرات ګوند مشرې ته هم نوماند شو. هغه په ​​۱۹۵۳ز کال کې په مشرانو جرګه کې د ډیموکرات ګوند مشر او په ۱۹۵۴ز کال کې بیاد اکثریت مشر په توګه وټاکل شو. په ۱۹۶۰ز کال کې جانسن له ډیموکرات ګوند نه د ولسمشري ټاکنو کې برخه واخیسته، چې د کمپاین په لړ کې هغه د ډیموکرات ګوند مخکښ نوماند سناتور جان ایف کینیډي سره په شخړه شو، چې وروسته یې له یو بل سره جوړجاړی وکړ او په دې توګه د کینیډي جانسن ټکټ د ۱۹۶۰ز کال ولسمشریزو ټاکنې وګټلې. مرستیال ولسمشر جانسن په ۱۹۶۳ز کال د نومبر په۲۲ مه د ولسمشر کینیډي له وژل کېدو وروسته د ولسمشر ځایناستی وټاکل شو. په راتلونکی کال کې جانسن په ولسمشریزو ټاکنو کې برخه واخیسته، چې د اریزونا سناتور بیري ګولډ واټر په وړاندې یې په لوی توپیر سره وګټله. جانسن د ۱۹۶۴ز کال د ولسمشرۍ په ټولټاکنو کې ۶۱.۱ سلنه رایې ترلاسه کړې وې.
د جانسن د کورنۍ تګلارې موخه دا وه، چې داسې پروګرامونه رامنځته کړي، چې مدني حقونه، عامه نشرات، زده کړې او هنرونو سره مرسته، ښاري او کلیوالي پراختیا او عامه چوپړتیاوې پراخې او تضمین کړي. پر دې سربېره، هغه د «غربت پر وړاندې د جګړې» په نامه د غیر رسمي کمپاین په لاره اچولو سره د ټیټ عاید لرونکو امریکایانو لپاره د ښه ژوند شرایط رامنځته کولو هڅه وکړه، د قوي اقتصاد په مرسته د نوموړي دغو هڅو له میلیونونو امریکایانو سره مرسته وکړه، چې د فقر له کرښې پورته شي.
د جانسون د ولسمشرۍ پرمهال، د ناسا هڅې یو له ملي لومړیتوبونو نه وګڼل شوې او د اپولو پروګرام د پام وړ پراختیا ومونده. هغه د ۱۹۶۵ز کال د لوړو زده کړو قانون نافذ کړ، چې د زده کوونکو لپاره ېې د داسې پورونو اسانتیا رامنځ ته کړه چې بیمه یې فډرال په غاړه درلوده. جانسن د ۱۹۶۵ز کال د کډوالۍ او تابعیت قانون لاسلیک کړ، چې تر نن ورځې پورې د متحده ایالاتو د کډوالۍ تګلارې د بنسټ حیثیت لري. د مدني حقونو په مسئله کې جانسن له نورو سپین پوستو سویلي دیموکراتانو سره د نظر اختلاف درلود. د هغه د ولسمشرۍ په لړ کې، د امریکا سیاسي منظره د پام وړ بدله شوه، هغه داسې چې سویلي سپین پوسته ډیموکراټان په تدریجي ډول جمهوري غوښتونکي ګوند ته ولاړل او تور پوستي بیا د ډیموکرات ګوند پر لور رامات شول. داسې انګېرل کېږي چې د جانسن دوره، د نوموړي دکورني سیاست له پلوه د عصري لیبرالیزم اوج و.
جانسن د سړې جګړې پر مهال واک ته ورسېد او د مارکسیست او لینینیسټ حکومتونو د پراختیا مخنیوي ته ېې لومړیتوب ورکړ. له ۱۹۶۴ز کال دمخه متحده ایالاتو په ویتنام کې د پام وړ حضور درلود، چې په سیمه کې یې د کمونیستي غورځنګ د مخنیوي لپاره سویلي ویتنام ته وسلې، روزنې او مرستې چمتو کولې. په ۱۹۶۴ز کال کې له سمندري نښتې وروسته کانګرس د ټونکین خلیج پریکړه لیک تصویب کړ؛ دغه پریکړه لیک جانسن ته واک ورکړ، چې په سویل ختیځه اسیا کې بشپړ پوځي عملیات پیل کړي، چې د ویتنام په جګړه کې د امریکا د ښکېلتیا زیاتوالی په ډاګه کوي.
په ویتنام کې د امریکایی پوځي پرسونل شمېر په ډراماتیک ډول لوړ شو، د جګړې په پراخېدو سره د ویتنام د ملکي وګړو او امریکایانو تلفات هم لوړ شول. تاریخپوهان او څېړونکي، جانسن د هغه د کورنیو تګلارو له اړخه په لوړ پوړ کې ډلبندي کوي. د جانسن د ولسمشرۍ پر مهال ډېری لوی قوانین تصویب شول، چې د مدني حقونو، روغتیايي پاملرنې او د خلکو د هوساینې په برخه کې یې جدي پرمختګونو ته لاره هواره کړه. په هر حال، هغه د ویتنام د جګړې په زیاتولو او د دغې جګړې د پایلو، لکه د ۵۸۲۲۲امریکایي سرتیرو وژل، په ویتنام کې د ۷.۵میلیونه ټنه چاودیدونکو توکو کارول او د نباتاتو د وژونکو ایجنټ کارولو له امله په پراخه کچه وغندل شو.
ژوند
لینډن بینس جانسن د ۱۹۰۸ز کال د اګسټ په ۲۷مه د ټیکساس په سټون وال سیمې کې زېږېدلی دی. د هغه پلار سمویل ایلي جانسن جونیر او مور یې ریبیکا بینز وه. جانسون پینځه ماشومان، د سام هوسټن جانسن په نامه یو ورور او درې خویندې ربیکا، جوزفا او لوسیا درلودې.
جانسون په ۱۹۲۴ز کال کې د جانسن ښارعالي لیسې نه فارغ شوی. د مور او پلار له خوا پر جانسن فشار نوموړی اړ کړ، تر څو کالج ته ولاړ شي. هغه د ۱۹۲۴ز کال په دوبي کې د سویل لوېدیځ ټیکساس ایالت په«فرعي کالج» کې نوم لیکنه وکړه ، خو له راتګ نه یې یوازې څو اونۍ وروسته کالج پرېښود او پریکړه یې وکړه چې سویلي کالیفورنیا ته ولاړ شې. هغه ټیکساس ته له راستنېدو دمخه د خپل د تره زوی په حقوقي دفتر او په بیلابېلو عجیبو دندو، لکه د ورځې کارګر په توګه کار کاوه.
د لینډن جانسن ولسمشري له (۱۹۶۳ ز کال نه تر۱۹۶۹ز کال پورې)
جانسن په یوه سالمه اقتصادي فضا کې چې د ودې پرمختګ ثابت او د بېکارۍ کچه ټیټه وه، واک ته ورسېد. د نورې نړۍ په اړه، له ځواکمنو هېوادونو سره یې کومه جدي شخړه هم نه درلوده. له همدې امله ېې ډېر تمرکز پرکورنیو تګلارو او له ۱۹۶۶ز کال وروسته د ویتنام پر جګړې وو.
د لینډن جانسن لومړنۍ لوړه
جانسن د ۱۹۶۳ز کال د نومبر په ۲۲مه د جان ایف کینیډي له وژل کېدو یوازې دوه ساعته او اته دقیقې وروسته په دالاس کې د هوايي ځواک په یوه الوتکه کې د متحده ایالاتو د ولسوالۍ قاضي سارا ټي هیوز له خوا د ولسمشر په توګه لوړه وکړه. جانسن د کینیډی له وژنې وروسته د واک د سملاسي اړین وګاڼه، دا ځکه چې جانسن او د نوموړي استخبارات اندېښمن وو، چې کېدای شي، هغه هم د دسیسې موخه وګرځي. د نوموړي دې عمل ته ځینو خلکو ښه راغلاست وويه، خو ځینو یې بیا ادعا لرله، چې د جانسن دا ډول چټک ګامونه د واک د ترلاسه کولو په موخه وو.
د۱۹۶۳ز کال د نومبر په ۲۹مه د کینیډي له وژنې یوازې یوه اونۍ وروسته، جانسن یو اجرائیوي امر صادر کړ، چې د ناسا د اپولو لانچ عملیاتي مرکز او د (NASA/Air Force Cape Canaveral) د لانچ تاسیسات د جان اف کینیډي فضايي مرکز په توګه ونوموي. کیپ کاناورال په رسمي ډول له ۱۹۶۳نه تر ۱۹۷۳پورې د کیپ کینیډي په نامه یاداوه.
د نومبر په ۲۹مه جانسن د کینیډي د وژنې او شاوخوا دسیسو د څېړلو لپاره د اجرائیوي کار له لارې د مشر قاضي ارل وارن په مشرۍ یو پلاوی جوړ کړ، چې د وارن کمیسیون په نامه پیژندل کېده. کمیسیون پراخې څېړنې ترسره کړې او په متفقه توګه دې نتیجې ته ورسېدل، چې لی هاروي سوالډ دکینیډي وژنه کې لاس درلود.
مرګ او جنازه
جانسن د ۱۹۷۳ز کال د جنورۍ په ۱۲مه په خپل فارم کې له خبریال والټر کرونکایټ سره یو ساعت اوږده تلویزیوني مرکه ثبت کړه، په کوم کې چې هغه د خپل میراث په اړه، په ځانګړې توګه د مدني حقونو د غورځنګ په اړه خبرې وکړې. نوموړي په ​​​​دغه وخت کې هم ډېر سګرټ څکول او خبریال کرونکایټ ته یې وویل: « د هغه د زړه لپاره تر خپګان سګرټ څکول غوره دي».
لس ورځې وروسته، د۱۹۷۳ز کال د جنوري په ۲۲مه د ماسپښین په ۳:۳۹بجوجانسن په خپله خوب خونه کې د زړه له حملې سره مخامخ شو. جانسن په یوه الوتکه کې سان انتونیو ته یووړل شو او د بروک پوځ طبي مرکز ته انتقال شو، چیرې چې نوموړی د زړه د ناروغیو د ډاکټر جورج مک ګراناهان له خوا مړ اعلان شو. د مرګ پر مهال، هغه ۶۴کلن و او د پای مراسم یې هم د جنورۍ په ۲۵مه ترسره شول. جنازه یې د واشنګټن ډي سي په ملي ښار مسیحي کلیسا کې ترسره شوه، چیرې چې هغه ډېری وخت د ولسمشر په توګه عبادت کاوه.
احتراق
احتراق یا سوزېدنه د سوزېدونکې مادې او یو اکسیډانت ترمنځ چې په معمول ډول د اتموسفیر اکسیجن دی هغه کیمیاوي لوړه تودوخه لرونکی ریډوکس ګرمی تولیدونکی غبرګون دی چې اکساید شوي محصولات او تر ډېره هغه ګاز چې د دود په نامه په مخلوط کې ګډ دی تولید کوي. احتراق تل د اور رامنځته کېدو لامل نه ګرځي ځکه چې د اور لمبه یوازې هغه مهال لید وړ ګرځي چې هغه مواد چې د احتراق په حالت کې دي تبخیر شي؛ خو کله چې لمبه کوي هغه بیا د غبرګون مالومه ځانګړنه ده. په داسې حال کې چې د احتراق د پیل لپاره باید د فعالولو له انرژي کار واخیستل شي (د بېلګې په توګه د اور لګولو لپاره له ګوګرد او یا نورو څخه ګټنه)؛ د لمبې ګرمي بیا کولای شي د دغه غبرګون د دوام کولو لپاره کافي انرژي برابره کړي.
احتراق تر ډېره پورې د ابتدايي راډیکال غبرګونونو پېچلی دوام دی. جامد سون توکي، لکه لرګي او د ډبرو سکاره په پیل کې د ګرمي اخیستونکې حرارتي تجزیې سره مخ کېږي څو ګازي سون تولید کړي چې احتراق یې بیا د هغو د لا زیات حرارت تولید ته لار برابروي. احتراق تر ډېره پورې دومره تودوخه رامنځته کوي چې رڼا او یا هم خپله لمبه تولید کوي. ساده مثال یې هم د اوبو په بخار کې د هایدروجن او اکسیجن احتراق دی، هغه غبرګون چې تر ډېره د توغندیو د ماشینونو په سون برخه کې ترې ګټنه کېږي.
<ce>2H_2(g){+}O_2(g)\rightarrow 2H_2O\uparrow</ce>
په هوا کې نه کتلېز شوی احتراق نسبتا لوړې تودوخې ته اړتیا لري. بشپړ احتراق د ستوکیومتری په سون کې رامنځته کېږي، چېرې چې نور د سوزېدو لپاره هېڅ شی هم نه وي پاتې شوي؛ په ایډیال توګه هېڅ پاتې اکسیدانت شتون وه نه لري. له ترموډینامیکي پلوه په هوا کې د احتراق کیمیاوي تعادل په پام وړ کچه د توکو سره شتون لري. له دې سره بشپړ احتراق نږدې غیرممکن دی، ځکه چې کیمیاوي تعادل نه شي ترلاسه کېدای، یا کېدای شي یو شمېر نه سوزېدلي توکي لکه کاربن مونوکساید، هایدروجن او حتی کاربن (دود او ایره) پاتې وي. له همدې امله تولید کېدونی دود تر ډېره زهري دی چې نه سوزېدلي یا نیمه اکساید شوي محصولات په کې شتون لري. د اتومسفیر هوا چې ۷۸ سلنه نایتروجن لري؛ په لوړه تودوخه کې هر احتراق په لږ کچه نایتروجن اوکساید تولید کوي چې معمولا د NOx نوم ورته کارول کېږي، ځکه چې د نایتروجن احتراق له ترموډینامیکي پلوه په لوړ اتومسفیر کې ښه صورت نیسي نه په لږ اتومسفیر کې.
اور په طبیعي ډول د تالندې برېښنا او یا هم اورغوځونکو محصولاتو له امله رامنځته کېږي. احتراق (اور) لومړنی کنټرول شوی کیمیاوي غبرګون و چې د انسانانو له خوا په کیمپ اورونه (د کور د ضروریاتو لپاره) او اورونه (د بېکاره موادو د سوځولو په موخه) ډولونو کشف شو او ورپسې د بشریت لپاره په انرژي تولیدونکي اصلي میتود واوښت. تر ډېره پورې سون توکي کاربونونه، هایدرو کاربونونه او یا هم د هغو پیچلي مخلوطونه دي چې بېلګه یې لرګی دی چې نیمه اکساید شوی هایدروکاربن لري. د فوسیلي سون توکو لکه ډبرو سکرو، نفتو، یا هم تجدید منونکو سون تکو لکه وښو څخه د تولید کېدونې حرارتي انرژي څخه په بېلابېلو برخو لکه پخلي کول، د برېښنا تولید او یا هم د صنعتي او کورني ګرمښت په موخه کار اخیستل کېږي. تر اوسه پورې احتراق یوازنی غبرګون دی چې راکټونو ته د قوې ورکولو په برخه کې ترې کار اخیستل کېږي. له دې سربېره له احتراق څخه د دواړو خطرناکو او عادي خځلیو د له منځه وړو (سوزولو) په موخه کار اخیستل کېږي.
د احتراق اکسیدانتونه د اکسیدیشن لوړ پتانشیل لري چې په کې د اتومسفیر اکسیجن یا خالص اکسیجن، کلورین، فلورین، کلورین ټرای فلوراید، نایتروجن اوکساید او نایتریک اسید شاملېږي. د بېلګې په توګه هایدروجن په کلورینو کې سوزي چې هایدروجن کلوراید تولیدوي او له ځانه تودوخه او رڼا چې د احتراق ځانګړنه ده تولیدوي. په داسې حال کې چې معمولا نه کتلېز کېږي خو احتراق کېدای شي د پلاتینیوم او وانادیم په واسطه کاتالیز شي لکه د تماس په بهیر کې.
تنکابن ولسوالي
تنکابن ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان تنکابن)  د ايران د مازندران ولايت یوه ولسوالي ده. دا ولسوالي ۱۶۶٬۱۳۲ تنه نفوس لري. د تنکابن ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۱۶ کېښودل شو.
احتراق
بشپړ احتراق
په بشپړ احتراق کې غبرګون ښوونکی په اکسیجن کې سوزي او په ډېر لږ کچه محصولات تولید کوي. هغه مهال چې یو هایدروکاربن په اکسیجن کې سوزي؛ په لومړۍ درجه کې کاربن ډای اکساید او اوبه تولید کوي. کله چې یې عناصر سوزي، تولیدات یې تر ډېره اکسایدونه دي. کاربن تر ډېره کاربن ډای اکساید، سلفر بیا سلفر اوکساید او وسپنه هم فیریک اوکساید تولید وي. هغه مهال چې اکسیجن اکساید کوونکی وي، بیا نو نایتروجن د احتراق کوونکې مادې په توګه په پام کې نه نیول کېږي. له دې سره په ډېره لږ کچه بېلابېل ډوله نایتروجن اکساید هم هغه مهال تولیدېږي چې هوا اکسایدي وي.
تنکابن ولسوالي
سرچينې
وېشنيزه:د مازندران ولايت وېشنيزه:د ايران ولسوالۍ
احتراق
بشپړ احتراق
احتراق لزوما د اکسایدیشن د حد اکثر درجې لپاره مطلوب نه وي او کېدای شي د هوا تودوخې ته اړوند وي. د بېلګې په توګه سلفرترای اکساید له کمیتي پلوه د ګوګرد په احتراق سره نه تولید کېږي. د نایتروجن اکساید ډولونه په پام وړ کچه تودوخه کې چې ۲۸۰۰ فارنهایت (۱۵۴۰ سانتي ګراد) کېږي څرګندېږي او له هغو څخه په لوړو تودوخو کې نور هم پسې زیاتېږي. د نایتروجن اکساید کچه هم د اکسیجن د شتون متابعت کوي.
په ډېری صنعتي چارو او اور سوزېدونو کې هوا د اکسیجن (O2) منبع ده. په هوا کې د اکسیجن هر مالیکول د نایتروجن د نږدې ۳.۷۱ مالیکولونو سره مخلوط کېږي. نایتروجن په احتراق کې ونډه نه لري خو په لوړه تودوخه کې د نایتروجن یوه کچه یې په نایتروجن اکساید اوړي (تر ډېره پورې نایتروجن اوکساید او په لږ کچه نایتروجن ډای اوکساید جوړوي). بل پلو هغه مهال چې د سون په موخه کافي اکسیجن شتون وه نلري د سوزیدونکي کاربن یوه برخه په کاربن مونوکساید اوړي او یو شمېر هایدروجنونه له غبرګون ښوولو پرته پاتې کېږي.
د بشپړ احتراق لپاره د اړتیا وړ هوا د خالصې هوا په توګه پېژندل کېږي. له دې سره په عملي ډګر کې کارېدونکې هوا د خالصې هوا ۲ پر درې برخه جوړوي.
ناقص احتراق
ناقص احتراق هغه مهال رامنځته کېږي چې کافي اکسیجن شتون ونلري او اجازه ورکوي بشپړ غبرګون رامنځته نه شي؛ همدارنګه له امله یې کاربن ډای اوکساید او اوبه تولید کېږي. دغه ډول احتراق هغه مهال رامنځته کېږي چې احتراق په حرارتي لوښي یا بلې جامدې سطحې باندې خاموش کړای شي. هماغه ډول چې په بشپړ احتراق کې ده اوبه د ناقص احتراق له امله تولید کېږي؛ له دې امله د کاربن ډای اکساید پر ځای کاربن، کاربن مونوکساید او هایدروکساید تولیدېږي.
په ډېری سون توکو لکه ډیزلو، ډبرو سکرو او یا لرګیو کې تجزیه له احتراق څخه د وړاندې تودوخې له امله پیل کېږي. په ناقص احتراق کې له پیرولیز څخه رامنځته شوي محصولات نه سوزېدلي پاتې کېږي او د مضرو ګازونو او زراتو په لرلو دود تولید کوي. نیمه اکساید شوي ترکیبات هم اندیښمنونکي دي. د ایتانول جزيي اکسایدیشن کېدلای شي مضر اسیتالدهاید تولید کړي او همدارنګه کاربن کولای شي مسموم کوونکی کاربن مونوکساید تولید کړي.
د احتراق کچه د اندازه کولو او تجزیې او تحلیل په تجهیزاتو ترسره کېدلای شي. HVAC قراردادیان، د اطفايي مامورین او انجینران د احتراق له تجزیه کوونکو وسایلو کار اخلي او د احتراق په بهیر کې د اور اچونکې وسیلي اغېزمنتیا ازمويي. همدارنګه د داخلي احتراق لرونکو ماشینونو اغېزمنتیا هم د دغو وسایلو په مرسته اندازه کېږي، د متحده ایالاتو په یو شمېر ایالتونو او شاروالیو کې په اوسنیو واټونو باندې د نقلیه وسایطو د کار کولو د وړتیا موندلو په موخه هم ترې ګټه اخیستل کېږي.
پشتون ها
پشتون ها
نويسنده  عبدالواجد نياﺯى
پشتون، پختون یا افغان به پشتو: پښتانه به، اردو: پټهان گروهی از مردمان آريايى يا فارس تبار هستن هستند که به زبان پشتو سخن میگویند و بیشتر پشتونها سنی حنفی هستند. جمعیت پشتونها حدود ۶۰ الی ۷۰ میلیون تخمین زده میشود؛ پشتونها بومی سرزمینهای جنوب افغانستان و شمال باختری پاکستان (که به پشتونستان شناخته میشوند) هستند.همچنین جوامع مهم و تاریخی از پشتونهای دیاسپورا در ایالت های پنجاب و سند پاکستان بیشتر در شهرهای کراچی،لاهور، بلوچستان هستن و پشتونها در پاکستان اﺯ نظر جمعيت دومین قوم است. و در مناطق روهیله خند ایالات اوتار پرادش هند در شهر های بزرگ مانند بمبئی و دهلی وجود دارند. اخیرًا جمعیتی از پشتونها در کشورهای پیرامون خلیج فارس به خصوص در امارات ایجاد شده است.
پشتونها يکى بزرگ ترين قوم جهان و بزرگترین جامعه قبیله های جهان را تشکیل میدهند. حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ قبیله و گروه هم تبار پشتون وجود دارد.
و حبیب الله رفیع، نویسنده و پژوهشگر افغان می گوید پشتونها یکی از اقوام صیل آریایی هستند.
ﺯبان پشتون ها
پشتو زبان مادری پشتونها است. و زبان پشتون یکی از دو زبان ملی افغانستان است. در پاکستان با اینکه پشتودومین زبان پر گویش پاکستان را تشکیل میدهد. ولى به طور رسمی در سیستم آموزشی نادیده گرفته شده.
پشتون‌ها به زبان پشتو که از شاخه زبان‌های آریایی است صحبت می‌کنند. و
ﺯبان پشتو در طبقه زبانهای ایرانی شرقی گرفته شده است،  بیشتر واژگان پشتو از ریشه ایرانی شرقی است ولی با این حال، شمار قابل توجهی از آنها منحصر به زبان پشتو است صرف افعال پشتو، در مقایسه با سایر زبانهای ایرانی پيچيده است. بر این مبنا مکنزی میگوید: اگر ساختار باستانی پشتو را با صرف بسیار ساده شده فارسی، زبان پیشرو و مدرن ایرانی مقایسه کنیم میبینیم که زبان پشتو در جایگاه پسر عموی دوم و همسایه فارسی ایستاده است، که چیزی شبیه همان رابطه انگلیسی با ایسلندی است.
و جیمز دارمستتر، شرق شناس فرانسوی در مورد زبان پشتو چنین نوشته است: پشتو یکی از بقایای زبان اویستایی است که کتاب مقدس زردتشتیان به این زبان (اویستایی) نوشته شده است.
در سال ۱۹۵۸ طی نشست محققان و نویسندگان به اين نتيجه رسيدن که اولین الفبای پشتو در قرن شانزدهم توسط پیر روشان ساخته شد.
د متحده ایالتونو ولسمشر
د متحده ایالتونو ولسشمر د امریکا د متحده ایالتونو هېواد د دولت مشر او د حکومت مشر دی. ولسمشر د فدرال حکومت د اجرائیه ځواک ریاست پرغاړه لري او د متحده ایالتونو د وسله والو ځواکونو سراعلی قومندان دی.
د ولسمشرۍ ځواک د متحده ایالتونو د رامنځته کېدو څخه راپدېخوا په ډېرېدونکې بڼه وده کړې ده او په ټوله کې د فډرال حکومت واک ورسره دی. که څه هم د ولسمشرۍ په واکونو کې پورته او ښکته راغلې دي، خو بیا هم د ۲۰مې پېړۍ د پیل څخه راپدېخوا ولسمشرۍ د امریکا په سیاسي تاریخ کې په ډېرېدونکي ډول پیاوړی رول لوبولی دی، چې دا واکونه د ولسمشر فرانکلین ډي روزوېلټ د ولسمشرۍ پر مهال په پام وړ کچې سره پراخ شول. په اوسني وخت کې، د امریکا ولسمشر ته د نړۍ د یوې پیاوړې سیاسي څېرې او د نړۍ پر مخ د یواځیني زبرځواک هېواد د مشر په سترګه کتل کېږي. د اسمي ناخالصو تولیداتو پر بنسټ د ترټولو ستر اقتصاد لرونکی هېواد د مشر په توګه، د امریکا ولسمشر په کور دننه او نړۍ کې زښته ستر سخت او نرم ځواک لري.
پشتون ها
ميرويس خان هوتک، احمد شاه درانی مؤسس افغانستان،  عبدالغفار خان کنشگر جنبش استقلال طلبی هند درزمان راج بریتانیا و نابغه سيد جمال الدين افغان استقلال طلب همه مسلمانان در جهان سه چهره تاریخی برجسته پشتون هستند.
د متحده ایالتونو ولسمشر
د امریکا د اساسي قانون دویمه مادې د فډرال حکومت اجرائیوي ځواک رامنځته کړی او اجرائیوي واک يې ولسمشر ته ورسپارلی دی. په دې واکونو ې د فډرال قانون اجرا او نفاذ او همدا ډول د فډرال اجرائیوی، ډپلوماټیکو، تنظیمونکو او قضايي امورو د چارواکو د ګمارلو مسولیت شامل دي. د امریکا د اساسي قانون د حکمونو پر بنسټ، د امریکا ولسمشر د سفیرانو د ګمارلو او منلو او له بهرنیو ځواکونو سره د تړونونو د انعقاد واک لري او په وروستیو کې هغو قوانینو چې د کانګرس له خوا تصویب شوي، اوسنیو ولسشمرانو ته دا واک هم ورکوي چې د امریکا بهرنی سیاست هم پرمخ بوځي. ولسشمر دا مسولیت هم لري چې د نړۍ د تر ټولو قیمتي پوځ مشري وکړي چې په نړۍ کې تر ټولو ستر دویم اتومي وسله لرونکی ځواک دی.
پشتون ها
و شاعران برجسته عبدالرحمن بابا و خوشحال خان خټک هستن
د متحده ایالتونو ولسمشر
ولسمشر په ورته توګه د فډرال قانون جوړونې او په کور دننه پالیسي جوړونې مشري لري. د درې ګونو قواوو لرونکی نظام په توګه، د امریکا د اساسی قانون د لومړۍ مادې اوومه برخه ولسشمر ته دا واک ورکوي چې فډرالي قوانین لاسلیک یا ویټو کړي. په اوسنۍ زمانه کې ولسشمرانو ته په ورته مهال د خپلو سیاسي ګوندونو د مشرانو په سترګه کتل کېږي، نو ځکه پالیسي جوړونه تر ډېره بریده د ولسمشریزو ټاکنو په پایله کې بڼه غوره کوي او ولسشمر د کانګرس غړو ته چې ډېری مهال په ټاکنیز ډول په ولسشمر پورې تړلې وي خپل د پالیسي لومړیتوبونو په ورپېژندلو کې فعال رول لوبوي. په وروستیو لسیزو کې، ولسمشرانو د کورني سیاست په جوړولو کې په ډېرېدونکې بڼه له اجرائیوي فرمانونو، اداري قوانین جوړونو او قضايي ګمارنو څخه کار اخیستی دی.
پشتون ها
نفوس پشتون‌ها در افغانستان
د متحده ایالتونو ولسمشر
ولسشمر د خپل مرستیال سره یوځای د څلورو کلونو دورې لپاره د الکټرول کالج د نامستقیمو رایو له لارې ټاکل کېږي. د امریکا د اساسي قانون د ۱۹۵۱م کال د دوه ویشتم تعدیل له مخې، هېڅ څوک نشي کولای د دوو دورو څخه ډېر د درېیم ځل لپاره ولسمشر شي. سربېره پر دې، د ولسمشرۍ نهه مرستیالان وروسته  له هغه ولسمشرۍ ته ورسېدل چې پخوانی ولسشمر به وفات شو یا به يې استعفا ورکړه. په ټوله کې، ۴۵ کسانو ۴۶ ولسشمرۍ کړې او ۵۸ بشپړې څلور کلنې دورې يې تېرې پوره کړې دي.
پشتون ها
قسمی که ذکر کردیم پشتون‌ها بزرگترین قوم در افغانستان ‌اند. در طول چند صد سال گذشته تخمین ‌هایی در مورد نفوس اقوام این کشور توسط مراجع مختلف صورت گرفته که تمامی آنها قوم پشتون را بزرگترین قوم شمرده و درصدی نفوس این قوم را از 38 درصد تا 70 درصد تخمین کرده‌اند.
د متحده ایالتونو ولسمشر
جوبايډن د متحده ایالتونو ۴۶م ولسشمر دی چې د ۲۰۲۱م کال د جنورۍ میاشتې په ۲۰مه نېټه يې واګې ترلاسه کړې.
پشتون ها
لباس‌ها
د متحده ایالتونو ولسمشر
سرچینې
د ۱۷۷۶م کال په جولای میاشت کې، د امریکايي انقلابي جګړو په بهیر کې، د امریکا دیارلسو مستعمرو په ګډه دویم اقلیمي کانګرس تنظیم او ځانونه يې ۱۳ ناپېیلی خپلواک ایالتونه اعلان کړل او ويې پېتېله چې نور به تر برتانوي حاکمیت لاندې نه وي. دوی د برتانیې پر ضد د هڅو پر ټینګې همغږۍ پوهېدل او همدا وه چې اقلیمي کانګرس هممهاله د داسې اساسي قانون د مخلیکنې په پروسس پیل وکړ چې له مخې یې دا ایالتونه یوله بل سره تړل او یو بل ته یې متعهد کول. د ځینو مسلو پر سر اوږده بحثونه وشول، لکه استازولي او رایه ورکول او د مرکزي حکومت دقیق واکونه. کانګرس د کنفدراسیون پر مادو کار بشپړ کړ چې له مخې یې د ۱۷۷۷م کال په نومبر میاشت کې د ایالتونو تر منځ دایمي اتحاد رامنځته شو او دا مادې د تصویب لپاره یادو ایالتونو ته واستول شوې.
پشتون ها
پشتون‌ها بیشتر از لباسی که به آن در افغانستان پیراهن و تمبان می‌گويند.
که لباس همه آريايى ها هستن
د متحده ایالتونو ولسمشر
سرچینې
په ۱۷۸۳م کال کې، د پاریس تړون د ټولو پخوانیو مستعمرو خپلواکي ډاډمنه کړه. د سولې په راتلو سره، هر ایالت خپلې داخلې چارې پخپله سنبالولې. په ۱۷۸۶م کال کې، امریکایانو ولیدل چې اقلیمي سرحدونه يې محاصره او کمزوري دي او اقتصادي چارې يې له کړکېچ سره مخامخ دي ځکه ګاونډیو ایالتونو يې یو له بل سره سوداګریزې سیالۍ درلودې. دوی لیدل چې سخت اسعار (hard currency) يې بهرنیو بازارونو ته د تولیداتو د بیې پرېکولو لپاره ورروان دي، مدیترانه يي سوداګریزو کاروانونو يې د شمالي افریقا د سمندري غلو لخوا لوټل کېږي او د بهر لخوا د تموېلېدونکو انقلابي جګړو پورونه يې پرې کړې نه دي او سود يې په ډېرېدو دی. ولسي او  سیاسي ناارمۍ هم مخ په زیاتېدو وې.
پشتون ها
با توجه به این که به نظرم شما پشتون هستید، گفتم به نظرم براتون جالب باشه که در شهرستان شهر «بابک» استان «کرمان» ایران، یک طایفه به نام «منگلی» زندگی می کنن که طبق اداره ی آمار استان، بزرگ ترین جامعه ی عشایری شهرستان در قرن قبل بودن. این مردم معمولاً قدبلند، لاغر اندام، بینی کشیده هستن و ریش بسیار پُر دارن. از لحاظ اخلاقی هم اهل خشونت و دعوا هستن و در منطقه به اصطلاح «گردن کلفت» محسوب می شن. جالب ترین نکته در مورد اون ها اینه که «پشتونوالی» رو بدون این که بدونن چی هست، اجرا می کنن. بین اون ها عقایدی مثل پناه دادن، ننگ، عاق و... که در پشتونوالی وجود داره، یک ضرورتیه.
د متحده ایالتونو ولسمشر
سرچینې
د ۱۷۸۵م کال د ماونټ وېرنون په کنفرانس کې د ویرجینیا او ماریلنډ د سوداګریزو او کب نيولو پر سر د رامنځته شویو شخړو د بریالي هواري څخه وروسته، ویرجینیا د ټولو ایالتونو تر منځ د سوداګرۍ د کنفرانس د جوړولو غږ وکړ او د دې کار لپاره يې د ماریلنډ دناپولیس سیمه او د ۱۷۸۶م کال د سپټمبر میاشت وټاکله تر څو د ایالتونو تر منځ د سوداګریزو خصومتونو لپاره د هواري لاره ومومي. دا غونډه ځکه ناکامه شوه چې ډېری ایالتونو یو پر بل شک درلود او ګډون يې پکې کمرنګه و، همدا و چې د اناپولیس پلاوی مشر الکساندر هملټون وویل چې راځئ په راتلونکي پسرلي کې په فلاډلفیا کې سره راټول شو او د دې غونډې پر موادو بیاکتنه وکړو. د راتلونکې غونډې لپاره ډېره تمه نه وه، خو کله چې جېمز ماډېسن او اېډمونډ رانډولف د ویرجینیا ایالت د استازي په توګه جورج واشنګتن راضي کړ تر څو د فلاډلفیا په غونډه کې برخه واخلي، نو بیا دا غونډه کامیابه شوه.
کله چې د ۱۷۸۷م کال په مۍ میاشت کې د اساسي قانون کنوانسیون جوړ شو، نو د روډ ایسلنډ څخه پرته نورو ټولو ۱۲ ایالتونو دې غونډې ته خپل پلاوي واستول او د خپلو ایالتونو د مقننه او اجرایوي ځواکونو د بنسټي چارو اړوند يې خپلې ګڼې تجربې له ځان سره راوړې. ډېری ایالتونو کمزورې اجرایوي قوه درلوده چې د وېټو یا ګمارنې حق يې نه درلود او د قانون جوړونکو لخوا به په کلني ډول یواځې د یوې دورې لپاره ټاکل کېده، چې واک به يې له اجرایوي شورا سره شریکاوه او یوې قوې مققنه قوې يې پر وړاندې شتون درلود.
پشتون ها
منگلی ها به استان های دیگه هم مهاجرت کردن و در فارس و یزد هم با جمعیت بالا دیده می شن. امروزه اکثر منگلی های استان کرمان و فارس، نام خانودگی خودشونو تغییر دادن؛ چون در ایران، واژه ی منگل، صحیح خونده نمیشه (به علت عدم نشون دادن مصوت ها در خط فارسی). با این وجود هنوز هم منگلی ها از بزرگ ترین طوایف شهر بابک هستن. اگه کسانی رو که نام خانوادگی منگلی خود رو تغییر دادن رو هم حساب کنیم، بی شک منگلی ها بزرگ ترین قومیت غرب استان کرمان، محسوب می شن.
و بعضی هاشون نام خانوادگی خودشونو عوض کردن، اما همگی منگلی هستن:
آیا قوم منگل پشتون، اطلاعی از وجود منگلی ها در ایران داره؟ منگلی های افغانستان، چه گونه مردمی هستن و در بین پشتون ها، چه جایگاهی دارن؟ اگه ممکنه از تاریخشون بگین! با تشکر.
عبدالواجد نیازی
سامسون
سامسون ښار په ترکي Samsun) د سامسون ولایت مرکز او د ترکې د تور سمندر له مهمو بندرونو څخه دی.
لویه ښاري شبکه
لویه ښاري شبکه (Metropolitan Area Network) هغه کمپیوټری شبکه ده چې د پراخه شبکو د ټیکنالوجۍ څخه په استفادې په یو ځانګړي جغرافیوي موقعیت مثلاً یو ښار یا یو هیواد کې جوړیږي. لنډیز: په لنډ ډول باید ووایو چې LAN هغه شبکه ده چې په یو محل مثلاً دفتر، کور، اپارتمان او نورو کې د کمپیوټرونو د تړلو لپاره کارول کیږي چې دې ډول شبکې ته کورنۍ شبکه یا کورني جال هم ویل کیږي. MAN هغه شبکه ده چې په سیمه ایز ډول یا د یو ښار د کمپیوټرونو د تړاو لپاره او WAN هغه شبکه ده چې د هیواد دننه او ټولې نړۍ ته لاسرسی لري.
کاردیف
کاردیف په انګلیسي Cardiff) په ویلزي ژبه Caerdydd) په بریتانیا کې پروت د ویلز هیواد پلازمینه ده.
کوردستان (عراق)
کوردستان د عراق یا اقلیم کردستان یا حریم کردستان (په کردی: هه‌رێمی کوردستان، Herêmî Kurdistan. یو خپلواکه برخه د عراق ده.خلکی دیر کوردان دي او کوردي د هغوی ژبه ده.
دکردانو دخپلواکۍ ټولپوښتنه
تیرکال(۲۰۱۷) دسپټمبر په ۲۵ نیټه دعراق په کردستان کې دعراق نه دکردانو دخپلواکۍ ټولپوښتنه وسوه چې په سلوکې ( 92,73%) خلکو ووټ ورکړ چې دعراق کردستان دې دعراق نه دیوه جلا هیواد په توګه بیل سي. ددې پریکړې سره نه یوازې دعراق پارلمان او حکومت، بلکې دعراق ګاونډي هیوادونو ترکییې او ایران هم سخت غبرګونونه وښودل، خکه دغه هیوادونه ددې نه ویره لري چې ددوی په هیوادونو کې به هم کردان جلا او دلوی کردستان برخه به سي.داچې لوی کردستان به جوړسي اوکه نه دابیله خبره ده، خو وروستۍ ټولپوښتنې په دغو هیوادونو کې دغه ویره رامینځ ته کړې ده چې دایران، ترکییې او سوریې نه به هم دکردانو دغه برخې راجلا سي .او دسیمې دنورو هیوادونو په بې ثباته کولو کې به هم رول ولري.
محمد ابراهيم خان ماجد سراج
پوهاند ډاکټر محمد ابراهيم خان ماجد سراج (۱۹۲۹ ز. کابل - ) (په انگرېزي:Professor Muhammad Ibrahim Khan Majid Siraj ) له ۱۹۶۹ ز. تر ۱۹۷۳ ز. پورې د افغانستان د عامه روغتيا وزير و. هغه د سردار عبدالماجد خان سراج دويم زوی و.
زده کړې
هغه په استقلال لېسه کې خپل لومړنۍ او دويمې زده کړې بشپړې کړي وې او بيا کابل پوهنتون ته تللی و، تر هغې وروسته يې د پاريس په پوهنتون کې لوړې زده کړې وکړې او بيا د امريکا د هارورډ پوهنتون کې يې د طبي زده کړې بشپړې کړې.
دندې
نوموړی د افغانستان د عامه روغتيا د وزارت وزير پاتې شوی او يو څه وخت په لوما لنډا پوهنتون کې د پوهاند په توگه دنده پرمخ بوولې. هغه د محمد امين خان اعتمادي پخوانۍ مېرمن او د حبيب الله خان طرزي دويمې لور مېرمن صفيه بېگم سره واده وکړ او بيا يې دويم ځل عزيزه بېگم سره واده وکړ او دوه لورگانې يې درلودل.
وېشنيزه:افغان وزيران
ډېوېډ کامرون
ډېوېډ ویلیم ډونالد کامرون چې (د ۱۹۶۶ز کال د اکتوبر په ۹ زېږیدلی) یو بریتانوی سیاستوال، سوداګر، لابیست (په پارلمان کې تبلیغ کوونکی) او لیکوال دی چې د ۲۰۱۰ز کال نه تر ۲۰۱۶ ز کال پورې یې د انګلستان د لومړي وزیر په توګه خدمت وکړ. هغه د ۲۰۰۱ ز کال نه تر ۲۰۱۶ ز کال پورې د ویتني په استازیتوب د پارلمان غړی او د ۲۰۰۵ ز کال نه تر ۲۰۱۶ ز کال پورې د محافظه کار ګوند مشر و. هغه د یوه ملته محافظه کار په توګه پېژندل کېږي او له دواړو اقتصادي لیبرال او هم ټولنیز لیبرال سیاستونو سره یې تړاو درلود.
کامرون په لندن کې د اشرافو د منځنی طبقې په یوه کورنۍ کې زېږېدلی او په هیدرداون ښوونځۍ، ایتون کالج او د اکسفورد په برازنوس کالج کې یې زده کړې کړې دي. هغه له ۱۹۸۸ز کال نه تر ۱۹۹۳ ز کال پورې د محافظه کارو څېړنو په اداره کې کار کاوه، یعنې مخکې له دې چې د کارلټون له رسنۍ سره د کار لپاره په ۱۹۹۴ ز کال کې سیاست پرېږدي، د محافظه کار لومړي وزیر جان میجر سره یې مرسته کوله. په ۲۰۰۱ ز کال کې ېې پارلمان ته لاره پیدا کړه او د محافظه کارانو مشر مایکل هاوارد تر مشرۍ لاندې یې د اپوزیسیون د سیوري په کابینه کې دنده ترسره کوله او په ۲۰۰۵ ز کال کې د هاوارد ځای ناستی شو. کامرون هڅه وکړه چې د محافظه کارانو نامه ته تازه بڼه ورکړي، نو له دې امله یې په ټولنیز ډول لیبرال او د منځنۍ کچې درېځ خپل کړی. د ۲۰۱۰ ز کال له عمومي ټاکنو نه وروسته بحثونه د دې لامل شول چې کامرون د لیبرال دیموکراتانو سره د ګډ حکومت د مشر په توګه لومړی وزیر شي چې د ۱۸۱۰ کال لسیزې راهیسې د دې چوکي ترټولو ځوان واکمن ګڼل کېږي. د هغه د واک دوره، د ۲۰۰۰ کال د لسیزې په وروستیو کې د مالي کړکېچ د پرله پسې اغېزو تر برېد لاندې راغله. په دې کې د حکومت په ملي بودیجه کې لوی بحران را منځ ته شو چې حکومت یې د سختو ګامونو پر مټ د کمولو هڅه کوله. د نوموړي ادارې د روغتیایي او ټولنیزې پاملرنې قانون او د هوساینې د اصلاحاتو قانون تصویب کړ، چې په روغتیایي پاملرنه او هوساینه کې يې لوی بدلونونه را منځ ته کړل. هغه د کډوالۍ سخت سیاستونه هم پلي کړل، په زده کړه کې یې اصلاحات راوستل او د ۲۰۱۲ ز کال د لندن المپیک څارنه یې په غاړه درلوده. رویال میل او ځینې نورې دولتي شتمنۍ یې خصوصي سکتور ته ورکړې او په انګلستان او ویلز کې یې د همجنسبازانو واده ته قانوني بڼه ورکړه.
په نړیواله برخه کې، د لیبیا په لومړۍ کورنۍ جګړه کې د کامرون حکومت پوځي لاس وهنه وکړه او د اسلامي دولت د بمبارۍ اجازه یې ورکړه. په کورنۍ برخه کې، د نوموړي حکومت د رایې ورکوونې د اصلاحاتو په ټول پوښتنه او د سکاتلند د خپلواکۍ په ټول پوښتنه باندې څارنه وکړه، چې دواړو د کامرون د خوښې پایلې درلودې. کله چې د ۲۰۱۵ ز کال په عمومي ټاکنو کې محافظه کارانو ناڅاپه ډېری رایې ترلاسه کړې، هغه د لومړي وزیر په توګه په واک کې پاتې شو، چې دا ځل یې د یوازې محافظه کار حکومت مشري په غاړه درلوده. د دې لپاره چې نوموړی د پرېکړه لیک ژمنه پوره کړي، په اروپايي اتحادیه کې یې د انګلستان د پر له پسې غړیتوب په اړه ټول پوښتنه وړاندې کړه. کامرون تل پلوي کوله، خو وروسته له هغه چې د وتلو په اړه  یې رایې بریالي شوې، هغه استعفا ورکړه، چې د نوي لومړي وزیر لپاره لاره هواره کړي چې تیریزا مې د هغه ځای ناستې شوه. د ۲۰۱۷ ز کال راهیسې، کامرون د الزایمر د څېړنې مرکز د رئیس په توګه دنده ترسره کوي.
کامرون د محافظه کار ګوند ته د عصري بڼې ورکولو او د بریتانیې د ملي بودیجې د کسر د مدیریت په برخه کې وستایل شو، خو په نوموړي باندې د هغې پرېکړې له امله نیوکه شوې ده، چې په اروپایي اتحادیه کې یې د بریتانیې د غړیتوب په اړه ټول پوښتنه ترسره کړه چې په انګلستان کې د ۲۰۱۰ ز لسیزې په وروستیو کې د سیاسي بې ثباتۍ لامل شوه. هغه د یوې خاصې ډلې له خوا، په حکومت پالنه او سیاسي فرصتپالنه هم تورن شوی دی. وروسته له هغه چې دنده یې پرېښوده، د ګرینسل کپیټل د کمپنۍ په استازیتوب د دولت وزیرانو او دولتي کارکوونکو ته د تبلیغ او هڅونې په رسوایی کې ښکېل ګڼل شوی دی.
لومړنی کورنی ژوند
ډېوېډ ویلیم ډونالد کامرون، د ۱۹۶۶ ز کال د اکتوبر په ۹مه  د لندن په مریلبون کې وزېږېد او د برکشایر په پیسمور سیمه کې لوی شوی دی. نوموړی یو ورورلري او د هغه نوم  وکیل الکساندر کامرون دی (چې په ۱۹۶۳ کال کې زېږېدلی)، مدافع وکیل دی او دوې خویندې لري. ایان ډونالد کامرون (۱۹۳۲-۲۰۱۰) چې د سهامو کمیشن کاره ده، کوچنی زوی دی او مېرمن یې ماري فلور ده چې د سولې متقاعده قاضي او د ویلیم ماونت، دویم بارونت لورده. ژورنالیست توبي ینګ، د کامرون مخینه" د اشرافو د منځنۍ لوړې طبقې" په توګه بیان کړی دی.
د کامرون پلار ایان، د هانتلي ابردین شایر ته نږدې په بلیرمور په کور کې نړۍ ته سترګې خلاصې کړې دي او د فرانسې تولون سیمې نږدې د ۲۰۱۰ز کال د سپتمبر په ۸ مه نېټه یې له دې نړۍ نه سترګې پټې کړې دي، له زېږون نه د ایان دواړه پښې معیوبه وې او د هغو د درملنې لپاره یې په پرله پسې توګه عملیات وکړل. بلیرمور د کامرون د جد د پلار، الکساندر ګیدس له خوا ودان شوی چې په ۱۸۸۰ کلونو کې  مخکې له دې چې سکاتلند ته راستون شي، د شیکاګو په ایلینوس کې د غلو په سوداګرۍ کې یې ډېره شتمني لاسته راوړې وه. بلیرمور ډېر ژر د ایان له زېږېدنې وروسته وپلورل شو.
کامرون ویلي دي: "زما د مور د کورنۍ اړخ، زما د مور مور لیویلین وه، نو ولزي نسب لري. زه د سکاتلندي، ولزي او انګلیسي رښتینی ترکیب یم." هغه په خپلو نیکونو کې الماني یهودي نسب ارتور لیویتا ته هم اشاره کړې ده چې د یدیش لیکوال الیا لویتا له اولادې نه دی.
زده کړې
کامرون له اووه کلنۍ نه په دوو خپلواکو ښوونځیو کې خپلې زده کړې پر مخ بیولې دي: په برکشایر کې د ونکفیلډ (اسکات ته نږدې) په هیدرداون ښوونځي کې چې شاهزاده اندریو او شاهزاده اډوارد یې د خپلو پخوانیو زده کوونکو په ډله کې شمېرل کېږي. نوموړی د ښو نمرو د درلودلو پر مټ نږدې دوه کاله ژر خپل عالي علمي ټولګي ته ورسېد. هغه د خپل پلار او مشر ورور نه وروسته په ۱۳ کلنۍ کې د برکشایر ایتون کالج ته ولاړ. د هغه لومړنۍ لېوالتیا له هنر سره وه. نوموړی عادې کچې د آزموینو یا O-Levels له ورکولو نه شپږ اوونۍ وړاندې د چرسو په څکولو ونیول شو. هغه په خپل جرم اعتراف وکړ، خو د نشه یی توکو په خرڅلاو کې یې لاس نه درلود، له دې امله و نه شړل شو، خو پرځای یې جریمه شو، د ښوونځي له چاپېریال نه له وتلو منع شو او "جورجیک" سزا (هغه سزا وه چې د لاتیني متن د ۵۰۰ کرښو لیکل په کې شامل وو) ورکړل شوه.
کامرون دولس د عادې کچې آزموینې یا O-Levels او بیا دری د عالي کچې آزموینې یا A-Levels تېرې کړې: چې د هنر تاریخ، هغه تاریخ چې د مایکل کدسن له لوري هغه ته تدریس شو او له سیاست سره اقتصاد په برخو کې وې. هغه د اقتصاد او سیاست په سکالرشپ آزموینه کې درې 'A'  نمرې او یوه "1" نمره ترلاسه کړې وه. هغه په راتلونکي مني کې د آکسفورد پوهنتون کانکورآزموینه کې بریالی شو او نوموړي ته د براسینوز په کالج کې د سکالرشیپ وړاندیز وشو.
کامرون په ۱۹۸۴ ز کال کې د ایتان له پرېښودو نه وروسته نهه میاشتنۍ رخصتي پیل کړه. هغه له خپل بللي پلار، تېم راتبون او وروسته د محافظه کار استازی لیوس سره د څېړونکي په توګه د درېو میاشتو لپاره دنده ترسره کړه، چې په دې وخت کې هغه د پارلمان د غړو په بحثونو کې ګډون کاوه. نوموړي بیا د خپل پلار له لارې په هانګ کانګ کې د درېو نورو میاشتو لپاره د جاردین ماتیسون له خوا د "غوره موکې(موقع - فرصت) " په توګه په یوه اداري پست کې وګمارل شو.
کامرون له هانګ کانګ نه له راستنیدو وروسته، له شوروي اتحاد نه لیدنه وکړه چې دوو روسي کسانو چې په انګلیسي ژبه یې خبرې کولې، هغه ته نږدې شول. نوموړي ته وروسته یوه پروفیسور وویل چې: دا د  KGB له لوري، د هغه د استخدام لپاره "یوه یقیني هڅه" وه.
کامرون د ۱۹۸۵ ز کال په اکتوبر کې د آکسفورد په براسینوز کالج کې د فلسفې، سیاست او اقتصاد په برخه  کې د لېسانس دوره پیل کړه. د هغه ښوونکي، ورنون بوګدانور، نوموړي د خپل تدریس په ترڅ کې "له تکړه" زدکوونکو نه ګڼلی چې، "معتدل او معقول محافظه کاره" سیاسي لیدلوری یې درلود.
ګای سپیر، چې له نوموړي سره یې درسي توکي شریکول، هغه یو غوره زده کونکي ګڼي: "موږ خپله ټوله هڅه کوله چې اقتصادي اساسي مفاهیم درک کړو، خو د ډیویډ په پرتله بل هېڅ څوک نه و چې ان له مفاهیمو نه نږدې درک ترلاسه کړي. هغه به دا مفاهیم له یو بل سره په داسې ډول یو ځای کول، لکه څرنګه چې بریتانوي سیاسي سیستم ترتیب دی. هغه کولای شو، چې ما ته په دې اړه لکچر راکړي او زه به ناست وی او هغه به مې یادښت کول." کله چې بوګدانور په ۲۰۰۶ ز کال کې د بشري حقونو د قانون پرځای "د حقونو د قانون" په اړه د خپل پخواني شاګرد د نظرونو په اړه تبصره وکړه، که څه هم چې بوګدانور په خپله لیبرال دیموکرات و، وویل: "زه فکر کوم چې هغه ډېر مغشوش شوی. ما د هغه وینا لوستله، چې له نیمګړتیا ډکه ده. په هغې کې یو یا دوه ښه شیان شته دي، مګر یو څوک هغه ته، د غلط فهمۍ پر بنسټ په کمه سترګه ګوری".
کامرون په ۱۹۸۸ ز کال کې د لېسانس له درجې نه په لومړۍ کچه ویاړونو فارغ شو ( وروسته په لوړه درجه ماسټري ته شامل شو).
محمد مصدق
محمد مصدق (۲۹ داردیبهشت یا ۲۶ د خرداد ۱۲۶۱ تهران - ۱۴ اسفند ۱۳۴۵) معروف دی په داکتر مصدق هغی ته مصدق السلطنه هم ویل کیدو، سیاسی، حقوقپوه ، دخلکو استاذی په ولسی جرگه د ایران، او دو پیری لومری وزیر د ایران وه.
مسعود بارزاني
400px|ناو: جاش بارزانى 400px|وينه ى| جاش مسعود بازرانی له گه ل بؤش دبليو بؤش مسعود بارزانی (کردی: جاشى ولاتاى ايران و توركيا ناسراوه به  مه سعوده قه زه مى عه شايه رى نه خوينه وار  .... ئه م جاشه له دواى تؤپيني باوكى بوه سكرتيرى حيزبه فايله  عه شايريه خيله كيه كان ئه م قه زه مه ماوه ى زياتر له ١٢سال بوه سه رؤكى هه ريمى كوردستان  له ماوه ى ١٢ سالدا چه نه ها خيانه تى گه وره ى تؤ مار كرد
آنتیګوا او باربودا
آنتیګوا او باربودا (انتیګوا او باربودا) په انګلیسي Antigua and Barbuda یاد ټاپوګان د کارایب سمندر ختیځ او سنت کیتس او نویس ټاپوګانو ختیځ او مونتسرات ټاپوګانو شمال ته خپلواک هیواد دی پلازمینه یې د سینت جانز ښار دی.
زابل ولسوالي
زابل ولسوالي (په پارسي کې: شهرستان زابل)  د ايران د سيستان او بلوچستان ولايت یوه ولسوالي ده. د دغه ولسوالي پلازمېنه د زابل ښار دی. دا ولسوالي ۱۶۵٬۶۶۶ تنه نفوس لري او مساحت یې ۳۳۴ کیلومتره مربع دی. د زابل ولسوالي بنسټ په کال ۱۳۱۶ کېښودل شو.
سردار محمد کبير خان
سردار محمد کبير خان (۴ د اکتوبر، ۱۸۹۵ ز. - ۱۹۶۵ ز. ) (په انگرېزي:Sardar Muhammad Kabir Khan) د امير حبيب الله خان او زرين تاج بېگم زوی و. هغه خپلې زده کړې په حربيه ښوونځي کې چې د کابل په باغ چارمرغا کې و تر سره کړي وې. هغه د افغانستان په پوځ کې يو جگپوړی پوځي افسر و. يو مهال هغه د صحت عامې ريس هم و. نوموړي څلور ودونه کړی وه لومړنۍ ماندينه يې يوه نورستانۍ وه چې تاجور خانم نومېده. دويمه ماندينه يې جان بېگم يوه چترالۍ وه درېمه ماندينه يې سايمه بېگم د نايب حبيب الله بېگ طرزي مشره لور وه او څلورمه ماندينه يې مرواريد يوه پنجشېرۍ وه. هغه په ۱۹۶۵ ز. کال کې د جلال آباد کابل په لويه لار کې په يوې ترافيکي پېښې کې ومړ.
زامن او لورگانې
هغه شپږ زامن او اووه لورگانې درلودې.
وېشنيزه:سرداران وېشنيزه:محمدزيان وېشنيزه:د امير حبيب الله خان زامن
نور سعود پاچا
نوری سعید پاشا یا نوری پاشا سعید (به عربی: نوري السعيد‎) (زیگینی نیته ۱۸۸۸ - مرینه ۱۵ ژوئیه ۱۹۵۸) سیاست‌پوه د عراق هغه کالونه چی بریتانیا پر عراق د عراق پچا وه. هغه ۸ پیره په دی کلونوکی ۱۹۳۰ تر ۱۹۵۸ لومریوزیر د عراق شو.
د هالنډ اقتصاد
د نړيوال بانک او د پيسو نړيوال صندوق په وينا په ۲۰۲۱ز کال کې د نيدرلينډ (هالنډ) اقتصاد په نړۍ کې اولسم ستر اقتصاد و (د کورني ناخالص عايد؛ جي ډي پي له اړخه). په ۲۰۱۹/۲۰ز مالي کال کې د دې هېواد د سړي سر جي ډي پي ۵۷۱۰۱ امريکایي ډالره وه، د کوم له امله چې دا هېواد په نړۍ کې يو له زیات عايد لرونکي هېواد ګرځي (د سړي سر جي ډي پي (پي پي پي) هېوادونو فهرست وګورئ). د ۱۹۹۶ او ۲۰۰۰ز تر منځ کلونو کې، کلنۍ اقتصادي ودې (GDP) منځنۍ کچه له ۴٪ څخه زياته وه، دا کچه د هغه مهال د اروپايي منځنۍ کچې څخه ښه لوړه ده چې ۲.۵٪ وه. په ۲۰۰۱-۰۵ کې په وده کې د پام وړ سستوالی راغی چې دا د ۲۰۰۰ز کال د لومړيو د سوړبازارۍ برخه وه. ۲۰۰۶ او ۲۰۰۷ کلونو کې په کلني ډول ٪۳-۴ اقتصادي زیاتوالی راغی. د ۲۰۰۷-۲۰۰۸ز کلونو مالي بحران او له هغې وروسته د اروپايي دولتي پورونو بحران د هالنډ اقتصاد ته د پام وړ زیان ورساوه.
هالنډ له ۱۹۵۹ز کال راهيسې، کله چې يوه چينه موندل شوې وه، د طبيعي ګاز پیاوړي سرچينې لري. اوسمهال په اروپايي اتحاديه کې هالنډ د طبيعي ګازو له ۲۵٪ څخه زياتې زېرمې لري. په راتلونکو لسيزو کې، د طبيعي ګاز د پلور له لارې هالنډ د پام وړ عايد تر لاسه کړ. په هر حال، د هېواد د انرژۍ شتمنۍ بې تمې پايلو  په اصل کې د اقتصاد د نورو څانګو پر سيالۍ اغېز وکړ، د کوم په پايله کې چې د پراخه «ګرونجن» ګاز سيمې له کشف وروسته د «هالنډ ناروغۍ« تيوري منځ ته راوړه. (Dutch disease اصطلاح دا معنا ده کله چې په يو هېواد کې پراخه طبيعي زېرمې کشف شي، نو په اوږد مهال کې دا چاره په اقتصاد ناوړه اغېزې کوي).
هالنډ يو غوړېدلی او پرانيستی اقتصاد لري، کوم چې تر ډېره بريده په بهرنۍ سوداګرۍ متکي دی. د دې هېواد اقتصاد د ثابتو صنعتي اړيکو، مناسبې کمې بې روزګارۍ او پړسوب، د وارداتو په نسبت د پام وړ صادراتو (کوم چې د دې هېواد اندازې ته په کتنې سره ان له المان څخه هم زیات دي) او د اروپايي نقل او حمل د مرکز په توګه د يوې مهمې ونډې تر لاسه کولو له امله شهرت لري. «روټرډيم» په اروپا کې تر اوسه تر ټولو ستر بندر دی او «امسټرډام» په نړۍ کې يو له سترو هوايي ډګرونو څخه لري. صنعتي فعاليتونه په بنسټيز ډول د خوراکونو په تصفيه، کيمياوي موادو، د نفتو تصفيه، پرمختللې ټيکنالوژۍ، مالي خدماتو، تخليقي برخه او برېښنايي ماشينونو کې تر سره کېږي. د دې هېواد د لوړې کچې ماشيني شوې کرنيزه برخه له ۲٪ زيات افرادي قوت ته دندې نه دي مهيا کړي، خو د خوراکي توکو د پروسس کولو صنعت او صادراتو لپاره ډېر زيات توکي برابروي. هالنډ د اروپايي اتحاديې له خپلو نورو يوولسو شريکانو سره، د ۲۰۰۲ز کال د جنورۍ له لومړۍ نېټې د يورو دودپيسې په کارولو سره پيل وکړ.
په ۲۰۰۹ز کال کې د هغه مهال د اعتباري بحرانونو (پيسو بحران) له امله سخته مالي تګلاره پرېښودل شوه. د بانکدارۍ نسبتاً ستره برخه دولتي کړای شوه او د دولتي مداخلې په مټ وژغورل شوه. د ۲۰۱۱ز کال په دوبي کې د بې روزګارۍ کچه تر ۵.۰٪ پورې راوغورځېده، خو د ۲۰۱۳ز کال د مۍ په مياشت کې په تېزۍ سره ۷.۳٪ ته لوړه شوه او په ۲۰۱۵ز کال کې دا کچه ۶.۸٪ ته ورسېده. د ۲۰۱۸ز کال د مارچ په مياشت کې د بې روزګارۍ کچه يو ځل بیا تر ۳.۹٪ پورې راغورځېده. په ۲۰۱۵ز کال کې د دولتي بوديجې کچه شا اوخوا ۲.۲٪ وه چې دا کچه د اروپايي اتحاديې له معمول څخه ۳.۰٪ کمه وه. په ۲۰۱۶ز کال کې دولتي بوديجې ۰.۴٪ زياتوالی وښود. اټکل شوی و چې په ۲۰۱۷ز کال کې به دا زياتوالی تر ۱.۰٪ پورې لوړ شي. له تاریخي اړخه، هالنډيانو د ونډو بازار اختراع او متعارف کړی، کوم چې په لومړيو کې د هالنډ ختيځ هندوستان کمپنۍ په سوداګريزو توکو تمرکز درلود. هالنډ د اروپايي اتحاديې، OECD او نړيوال سوداګريز سازمان بنسټګر غړی دی.
تاريخ
په ۱۵۸۱ز کال کې د اسپانيې د سترواک «دويم فليپ» څخه د خپلواکۍ تر اعلان وروسته، هالنډ نږدې د يوې پېړۍ لپاره هېښونکې اقتصادي وده تجربه کړه. د «فلينډرز» پروټسټان سوداګرو له امله چې هالنډ ته تښتېدلي وو، د بېړۍ جوړولو او سوداګرۍ په علم او پانګه کې د يو تخنيکي انقلاب له دې نوي جمهوريت سره مرسته کړه چې د اولسمې پېړۍ په نيمايي کې په سوداګرۍ يو واکمن ځواک وګرځي. په ۱۶۷۰ز کال کې، هالنډي سوداګرو په ټوليز ډول ۵۶۸۰۰۰ ټنه سامان الات د سمندر له لارې ولېږداول – کوم چې د ټولې اروپايي د مجموعې نيمايي و. د دې بنسټيز لاملونه په اروپايي سوداګرۍ کې د امسټرډام پر بندر واکمني او د هالنډي ختيځ هندوستان کمپنۍ (یا Verenigde Oost-Indische Companie – VOC) او همدا راز د لويو وچو تر منځ د لوېديځ هندوستان شرکتونه وو. بې ساري خبره دا وه چې V.O.C. لومړۍ ګڼ ملتي شرکت و، په داسې حال کې چې د دې شرکت په اسهامو د امسټرډام د ونډو په بازار کې سوداګري کېده، کوم چې په نړۍ کې د ونډو لومړی بازار دی. د سوداګرۍ تر څنګ، يو لومړي «صنعتي انقلاب» (چې د باد، اوبو او سکرو په مټ چلېدو)، له سمندر څخه د ځمکې بېرته رغول او کرنيز انقلاب د هالنډ له اقتصاد سره مرسته وکړه چې د اولسمې پېړۍ تر نيمايي پورې په اروپا (او اټکلاً په ټوله نړۍ کې) کې د ژوند تر ټولو لوړ معيار تر لاسه کړي. بډايتوب دې ته لاره برابره کړه چې دا د زرين پير په نوم وپېژندل شي. دا اقتصادي وده د ۱۶۷۰ز کال په شا اوخوا کې د سياسي-پوځي پاڅونونو او منفي اقتصادي پرمختګ د ګډولۍ له امله یو ناڅاپي پای ته ورسېده. بيا هم هالنډ د سوداګرۍ او کرنې له امله د لوړې کچې نېکمرغي پر ځای وساتله.
د ۱۸۰۰ز لسيزې پر لور، د اروپا د نورو هېوادونو په څېر هالنډ په تېزۍ سره صنعتي نه شو. د دې يو لامل دا ښودل شوی چې هالنډ هڅه کوله په نړۍ کې د خپل پیاوړي اقتصادي (په بنستيز دول په سوداګرۍ او کرنه ولاړ) او سياسي درځ له لاسه ورکولو څخه وروسته خپلې چارې سمې کړی. «ګريفتس» استدلال کړی چې په نولسمه پېړۍ کې دولتي تګلارو د واحد هالنډي ملي اقتصاد د جوړولو شونتيا پيدا کړه. په دې کې د داخلي تعرفو او اصنافو ختمول، د یوې واحدې سکې نظام؛ د ماليې د راټولولو نوې طريقې، د وزن او اندازه کولو معياري کول او د ګڼو سرکونو، کانالونو او اورګاډي پټليو جوړول شامل و.
په نولسمه پېړۍ کې پاتې اروپا په کرار کرار په نوې منځنۍ طبقې صنعتي ټولنې د هالنډ د بدلېدو شامله وه. په کرنه کې د خلکو د استخدام شمېر کم شو، په داسې حال کې چې دې هېواد د ډېر زيات مسابقتي صنعتي او سوداګريز کاروبار کې د خپلې ونډې د درلودلو اتلواله هڅه وکړه. هالنډ په صنعتي کېدو کې د نولسمې پېړۍ تر وروستيو پورې له بلجيم څخه وروسته پاتې و، له هغې وروسته تر شا او خوا ۱۹۲۰ز کال پورې تر بلجيم ورسېد. په سترو صنعتونو کې رخت جوړول او (وروسته) د فليپس ستره صنعتي ډله شامل وو. «روټرډام» د بېړۍ له لارې د بار وړلو او توليداتو يو ستر مرکز شو. کرار کرار بې وزلي کمه شوه او د خلکو لپاره د کاري حالاتو په ښه کولو کې د پرله پسې ودې له امله سوال کول (ګدايي ګري) هم تر ډېره بريده له منځه ولاړل.
له ۱۹۵۹ز کال راهيسې، هالنډ د طبيعي ګاز پراخې سیمې وموندلې. طبيعي ګازو صادرات د سترو ګټو لامل وګرځېدل. په هر حال، د یوې بې تمې پايلې په توګه، باور دا و چې له همدې امله په هالنډ کې د تولیداتو په برخه کې کمښت راغی.
سوداگري
یوه سوداگري (چی همدارنگه ملتون یا تشبث هم بلل کیږي)یو قانوني پیژندل شوي سازمان دی چی مصرف کونکو ته د توکو او خدمتونو په برابرولو په برخه کې کار کوي. .
فلم
فلم (فیلم) دا ليکنه د خوځنده انځورونو په هکله ده. د فلم د بل ډول کارونې لپاره، د عکاسي فلم هغه سلولي وزمه وسيله ده په کوم چې خوځنده انځورونه چاپ شوي وي. دا د يو فلم انځورونو ته د ژوند وربښلو او خوځښت ورکولو د پروژې د اصطلاح نوم دی او په ټولگړي توگه همداسې د انځورونو د ژوندي کولو ځانگړې څانگه بلل کېږي.
دا چې په اصل کې فلم څه شی دی او څنگه د لومړي ځل لپاره جوړ شو، ددې پوښتنو تر شا يواځې يو حقيقت پروت دی هغه دا چې په اصل کې فلم د عکاسي د کمرې فلم نه لاس ته راغلی. او په تاريخي توگه همدا د عکاسي فلم د خوځنده يا ژوندي فلمونو د مېنځ ته راتلو لامل دی. پخوا چې لومړی ځل د عکاسي کامره جوړه شو نو د پېښو ثبتول يواځې په انځورونو کښلو سره ترسره کېدل، چې د يوې پېښې د هر يوې ثانيې په تېرېدو سره د هر حرکت يو انځور اخيستل کېده، په لومړي سر کې انځور د فلم په بڼه وي کوم چې يوه پلاستيکي فيته ده چې مخ يې په يو ډول کيميايي مادې پوښلی دی او همدا کيميايي ماده د نور په وړاندې حساس ځانگړتياوې لري. نو د ساري په توگه که چېرته په همدغه فيتې مونږ د ٥ دقيقو لپاره په هره ثانيه کې يو عکس واخلو نو په يوه دقيقه کې ٦٠ بېلابېل عکسونه مو واخيستل چې په ٥ دقيقو کې يې شمېر ٣٠٠ عکسونو ته رسېږي. هرکله چې د فلم همدا فيته مونږ په پرده باندې د ښودلو لپاره وړاندې کړو او دا فلم په يوه ټاکلي سرعت سره وچلېږي همدا د عکسونو لړۍ زمونږ سترگو ته د ژوندي انځور په توگه ښکاره کوي. د فلم لپاره ډېر نورې اصطلاحگانې هم کارېدلي دي، ځينې ورته په انگريزي ژبه موشن پکچرز motion pictures مانا دا چې خوځنده انځورونه او ځينې يې بيا يواځې پکچرز pictures يا پکچر "picture" يعنې انځورونه ، ځينې ورته دي سلور سکرين the silver screen، ځينې يې فوټوپلېز photoplays، دي سينما the cinema، پکچر شو picture shows، فلېکس flicks او په ټولگړي توگه ورته موويز movies هم وايي.
فلم په افغانستان کې
د افغانستان لومړی فلم نژدې هماغه وخت جوړ شو کوم وخت چې د هندوستان لومړی فلم جوړ شوی وه. لومړنی پښتو افغاني فلم د "عشق او دوستي" په نامه وه. دا فلم هغه وخت جوړ شوی وه په کوم وخت کې چې لا پاکستان نه و جوړ شوی. پدې توگه د افغانستان د فلم تاريخ له نيمې پېړۍ نه هم ډېر زوړ تاريخ لري. همدا لومړنی فلم "عشق او دوستي"، د فلم جوړولو يوې وړې ډلگۍ جوړ کړی وه، دا ډلگۍ د په هغه وخت کې د لنډو تور او سپينو فلمونو ترڅنگ لاسونديز فلمونه هم جوړول. بيا ډېر وخت وروسته په ١٩٦٥ کال کې د لومړي ځل لپاره په کابل کې د افغاني فلم جوړولو شرکت جوړ شو، چې د فلمونو په جوړولو او خپرولو يې لاس پورې کړ.
افغانان د ډېر پخوا نه د بهرني فلمونو په ځانگړې توگه د هندي فلمونو سره اشنايي لري. په افغانانو کې د هندي فلمونو په پرتله افغاني فلمونه دومره مينوال نه لري. د افغان فلم شرکت د ډېرو تخنيکي او اقتصادي ستونزو او ننگونو سره مخ وه، او تر اوسه پورې د د افغان فلم جوړونکي او خپرونکي د فلم په جوړولو کې د همداسې ورته ستونزو سره مخ دي. د افغان فلم د شرکت دمېنځ ته راتگ او د فلمي لېوالتيا او دغې لويې هيلې اصل بنسټ دا وه چې په نړېواله ټولنه کې خپل د کلتور، پېژندنې، او هيلو ښکارندويي وکړي او په ځان د يوه خپلواکه هېواد په توگه راڅرگند کړي.
وېشنيزه:هنر رسنۍ وېشنيزه:د رسنۍ بڼې وېشنيزه:فلم
عاج ساحل
عاج ساحل په لویدیځه افریقا کې پروت يو هېواد دی. رسمی ژبه یې فرانسوي لوی ښار او پلازمینه یې یاموسوکرو ده، عاج ساحل ۴۶۰'۳۲۲ کیلومتره مربع او د وګړو شمیر یې ۰۶۰'۳۷۳'۱۸ میلیونه نفره دی. یاد هیواد په ۷ د اګست ۱۹۶۰م کال له فرانسه خپله خپلواکی ترلاسه کړی.
عاج ساحل کوټ چې د دیویر(Côte d'Ivoire )په  نامه هم یادیږي، په رسمي ډول د عاج ساحل جمهوریت د لویدیځي افریقا په سویلي ساحلونو کې پروت هېواد دی. سیاسي پلازمېنه یې د هېواد په مرکز کې یاموسوکورو دی. حال دا چې تر ټولو لوی ښار او اقتصادي مرکز یې د عابدجان بندر دی. دا هېواد له شمال لویدیځ څخه له  ګينې، له لویدیځ څخه له لیبېریا، له شمال لویدیځ څخه له مالي، له شمال ختیځ څخه له بورکینافاسو، له ختیځ څخه له غنا او له سویل څخه د ګينې له خلیج (اطلس سمندر) سره ګاوندی  دی. رسمي ژبه یې فرانسوي او د بیټي، باولي، دایولا، ډان، انېين او سیبارا سينېفو په ګډون لرغونې ژبې هم په پراخ ډول په کې کارول کېږي. په ټوله کې په عاج ساحل کې په ۷۸ بېلابېلو ژبو خبرې کېږي. دا هېواد له مذهبي پلوه متنوع نفوس لري چې د عیسویت د بېلابېلو لارو، اسلام او لرغونو عقیدواو باورونو پیروان په کې شاملېږي.
عاج ساحل د اروپایانو تر استعمار مخکې د ګيامان، کنګ او بایو سترواکۍ په څېر د بېلابېلو ملتونو ځای و. دا سیمه په ۱۸۹۳ ز کال کې د فرانسې تحت الحمایه و او په ۱۸۹۳ ز کال کې د افریقا لپاره د اروپایي هڅو په موخه د فرانسې لپاره د یوې مستعمرې په توګه تثبیت شو. دې هېواد په ۱۹۶۰ ز کال کې د فلېکس هویفویېټ - بیوجني په مشرۍ خپله خپلواکي تر لاسه کړه او یاد مشر تر ۱۹۹۳ز کال پورې واکمني وکړه. عاج ساحل د سیمه ییزو سټندردونو له پلوه په نسبي ټوګه پایدار و او له خپلو ګاونډيو سره یې نږدې سیاسي او اقتصادي اړیکې جوړې کړې او په ورته وخت کې يې له لویدیځ په ځانګړي ډول فرانسې سره هم نږدې اړیکې لرلې. دا ثبات په ۱۹۹۹ز کال کې له یوې کودتا او وروسته په دوو کورنیو جګړو کې راټيټ شو، چې لومړۍ يې له ۲۰۰۲-۲۰۰۷ ز کلونو او بیاځلي له ۲۰۱۰  ز کال څخه تر ۲۰۱۱ ز کلونو تر منځ پېښ شو. په ۲۰۰۰۰ ز کال کې يې نوی اساسي قانون تصویب کړ.
عاج ساحل یو جمهوري هېواد دی او پیاوړۍ اجرایي ځواک لري  چې د ولسمشر په واک کې دی. دا هېواد په ۱۹۶۰ او ۱۹۷۰ ز لسیزو کې د قهوې او کاکو د تولیداتو له لارې په لویدیځه افریقا کې د اقتصادي ځواک مرکز و، وروسته یې د ۱۹۸۰ لسيزې په  بهیر کې اقتصادي کړکېچ تجربه کړ چې د ټولنیزو او سیاسي ګډوډيو له دورې سره یې مرسته وکړه. نږدې په ۲۰۱۴ ز کال کې يې داخلي ناخالص تولید بیاځلي د ۱۹۷۰ ز لسیزې په څېر خپل عظمي حد ته ورسېد. عاج ساحل په  ۲۰۲۰ ز کال کې د نړۍ په کچه د کاکاوو د دانو ستر تولیدوونکی هېواد و او د خپلې سیمې لپاره یې لوړ عاید درلود. د عاج اقتصاد په ۲۱ پېړۍ کې تر ډېره د مارکېټ - پر بنسټ و؛ لاهم په سخت ډول پر کرنه او د کوچنیو تولید کوونکو او د ځمکې د څښتنانو د حاصلاتو پر نقدي عاید ولاړ دی.
رېښه
په اصل کې پرتګالي او فرانسوي سوداګرو په ۱۵مه او ۱۶مه پېړۍ کې د افریقا لویدیځ ساحلونه نږدې په څلورو "ساحلونو" ووېشل چې د هر ساحل د سرچینو منعسکوونکي دي. هغه ساحل چې فرانسویانو د عاج ساحل او پرتګالیانو Costa Do Marfim ونوماوه - چې دواړه د "عاج ساحل" په  معنا دي- هغه څه چې د Guiné de Cabo Verde په نوم پېژندل کېدل همدارنګه د دواړو پورتنۍ ګينه په کپ - ورت کې او د ښکتنۍ ګينې په  نوم یادېدل. همدارنګه هلته یو د مرچکو ساحل، د "غله جاتو ساحل" (اوسنۍ ليبېریا)، د طلا/ سرو زرو ساحل (غنا) او یو د غلامانو ساحل ( توګو، بینین او ناجیریا). د هغو نورو په څېر د عاج ساحل نوم هم د ساحل په ځانګړې برخه کې د تر سره کېدونکي تجارت ( د عاج صادرات) منعکسوونکی و.