نباتي_ويروسونه
په عمومي توګه په کرونده کې دا ناروغي په هغه وخت کې پيل کېږي چې بوټي د شپږ و اونيو په شااو خوا کې عمرولري اوښه وده وکړي له اناکولېشن (Anacoliton) څخه څلور يا پينځه ورځې وروسته نوې غټېدونکې پاڼې رنګه داغونه لري بد شکله کېږي او راغونجېږي اوغاړې يې ښکته خواته راتاوېږي، ټوله وده یې په ښکاره ډول کمېږي او د پاڼو د ډنډرکو او تنې د لنډ والي او د پاڼو د وړکوالي له کبله بوټي واړه پاتې کېږي دا ډول بوټي کم شمېر غځېدونکى ډنډر همدارنګه لږ ګلان او مېوې توليدوي دا اخته بوټي د غونچو او جاروګانو په شان د ځمکې په سر لنډې او نښتې ودې منځته راوړي د اخته بوټي زړې پاڼې لومړى بې رنګه او ورپسې نيکروټيکې برخې کوي مړې شوې پاڼې د ډنډرکو پورې نښتې مخ ښکته خواته ځوړنديږي او ځېليو اکثره برخې لوڅې پاتې کېږي. او په هغو مېوو چې د اخته کېدو څخه وروسته په بوټي کې منځته راځي کم رنګه شنه يا سپين ځايونه د توربخنو شنو راپورته شويو برخو سره يوځاى ښکاره کېږي اکثره وختونه په ميوو باندې پورته خواته لوړې برخې د ميوې مخ زېږوي او شکل يې خرابوي هغه بادرنګ چې د ناروغيو په ورستيو مرحلو کې په اخته بوټي کې منځته راځي ،يو اندازه بد شکله وي خو هوار خړ بخنې سپين رنګ او ځينې غېر منظمې شنې برخې لري ،هغه بادرنګ چې په موزايک وایرس اخته وي اکثره وختونه ترېخ خوند لري او د اچار جوړونې په وخت کې نرميږي او اوبلنه بڼه غوره کوي. د ناروغۍ عامل د بادرنګو موزايک وايرس ( CMV ) (cucumbermosaicvirus ) د بادرنګو موزايک وايرس يو څو مخى ګرد وايرس دى چې قطر يې د ٢٨ څخه تر ٣٠ ملي مايکرون وي دا وايرس RNA لري ماليکولي وزن يې ٩ - ٨ څخه تر ٥ ر ٨٢ ميلونه ماليکولي واحدو پورې دي چې د وزن په سلو کې ٥ - ١٨ برخې RNA  او ٥ - ٨٢ برخې يې پروتين تشکېلوي د تودوخې په وسيله له فعاليت څخه د ولېدو نقطه يې د لسو دقيقو په اوږدو کې د سانتي ګراد ٦٠ او ٨٠ درجو په منځ کې او د غلظت ورستنۍ نقطه يې ١ : ١٠٠٠٠ ده. دا وايرس په اسانۍ سره د بوټي دشيرې د ډېرو حشرو په وسيله انتقالیږي. د دې وايرس ډېر مهمې نقل کونکي حشرې د بوټو سپږۍ دي چې د ( Myzuspercicae ) او ( Aphis gospel ) په ګډون يې لږ تر لږه شپږ سپېشزونه دا وايرس نقلولى شي .ځينې ګونګټان او ځينې ملخان هم دا وايرس انتقالولې شي د ا وايرس د بادرنګو او نورو ورته کوربه په تخمونو کې نه شي انتقالېدلى خو د ځينو نورو کوربه تخمونو په ذریعه انتقالیږي. د ناروغۍ پرمختګ د بادرنګو موزايک وايرس په ګڼ شمېر څو کلنو هرزه بوټو ، ګلانو او کرنيزو بوټو کې ژمى تېروي چې په پسرلي کې نقل کونکی حشرې دا وايرس له دې ځايه بادرنګو او نورو حساسو کوربه و ته انتقالوي کله چې د بادرنګو څو بوټي اخته شي نو حشرې او انسان يې د کار په وخت کې په مخصوص ډول د بادرنګو د ټولولو په وخت کې نورو ډېرو بوټو ته انتقالوي د کدوانو د کورنۍ د بوټو ټوله کرونده ځېنې وختونه د لومړي حاصل له راټولو څخه وروسته ډېر ژر په موزايک وایرس اخته او زېړه معلوميږي او په ميخانيکې ډول  د شيرې له لارې د دې وايرس انتقال په اغيزناک او اسان ډول سرته رسيږي. که وايرس د حشرې په وسيله او يا د شيرې له لارې انتقال شي د کدوانو د کورنۍ په ټولو کوربه و باندې سیستماتیک اخته کیدنه منځته راوړي په عمومي توګه هغه زاړه نسجونه اوبرخې چې له اخته کولو څخه مخکې يې انکشاف کړى وي د دې وايرس په وسيله نه اخته کېږي خو هغه فعالې او ځوانې حجرې او نسجونه چې له اخته کیدلو  څخه وروسته منځته راځي په مختلفو اندازو اخته کېږي په اخته بوټي کې له اناکولېشن څخه وروسته تر ډېرو ورځو پورې د وايرس غلظت زياتېږي او بيا بېرته تيتيږي تر څو نبات مړ شي د واي.رس د زياتېدو دوره د تودوخې درجې سره اړيکه لري او په ټيټه تودوخه ( د سانتي ګراد ١٦ درجې ) کې دا وخت اوږد خو په نسبتاً لوړه تودوخه ( د سانتي ګراد ٢٨ درجې ) کې بيا نوموړى وخت لنډ وي په دې توګه د کوربه په ډېر شمېر ورايټۍ چې په ټيټه تودوخه کې مقاومت لري او ډېر حفيف علايم ښکاره کوي او که په نسبتاً لوړو تودوخه کې وساتل شي نو د ناروغۍ سخت علايم ښيي او يا د دې وايرس په وسيله له منځه ځي مخنيوى په سبو او ګلانو کې د بادرنګو موزايک ناروغي په وړاندې د مقاومو ورايټيو استعمال د هرزه بوټو له منځه وړل چې د کوربه په څېر وظيفه اجرا کوي ا و دنقل کونکو حشرو کنټرول د دې ناروغۍ مخنيوى کوي په هغه کوربه کې چې دا وايرس د تخمونو له لارې انتقاليږي نو د وايرس څخه پاک تخمونه بايد وکرل شي. بزغلى بايد د نورو بوټو لکه جريبن ، زنبق او د بادرنګو څخه چې ښايي وايرس ولري جلا وساتل شي او د داسې حساسو بوټوسره نږدې ونه کرل شي چې وختي کرل شوې وي څو کلن هرزه بوټي بايد په ګل خانو، باغونو او کروندو کې بېخي له منځه يوړل شي ترڅو د انا کولم سرچېنه له منځه لاړه شي او د نقل کونکو حشرو او شيرې په وسيله نوموړى وايرس نوي کرل شويو بوټو ته انتقال نه شي له هغه ځايه چې اکثره وخت اخته کوونکې د حشرو په وسيله پيل کېږي د فصل په لومړيو کې د بوټو د سپږو او د بادرنګو د ګونګټانو د له منځه وړلو لپاره د حشره وژونکو موادو استعمال ډېره مرسته کوي ځکه دوى نه شي کولاى چې وايرس ځوانو او چټکې ودې لرونکو بوټو ته انتقال کړي. د جوارو وایرسي ناروغي په جوارو کې تراوسه پورې د 20 څخه زیاتې وایرسي ناروغۍ راجستر شوی دي چې د دې ناروغیو زیات شمېر په خاره او نیمه خاره سیمو کې لیدل شوی دي د ډېرو مشهورو ناروغیو څخه د جوارو د پاڼو کرښې کرښې کیدل دي. دا ناروغي د امریکا او افریقا په زیاتو سیمو کې څرګندې شوی دي دا ناروغي د لومړي ځل لپاره د نبات په لاندنیو برخو کې ښکاره کیږي وروسته په ځوانو پاڼو کې د وړو او ګردو داغونو په څیر چې ډېرې وخت زیړ رنګه ،بې رنګه او یا کم شین رنګ لرونکی وي منځته راځي ورپسې دغه داغونه غټیږي او کرښې جوړوي او د جوارو ټوله پاڼه نیسي د دې څخه وروسته ناروغي نورو پاڼو ته سرایت کوي او په پاڼو کې اوږدې کرښې منځته راوړي زیات وخت دا کرښې د اساسي رګونو په امتداد وي د دې کرښو اوږدوالی له بل څخه ډېر توپير لري د څو ملي مترو څخه نیولې تر څو سانتي مترو پورې رسیږي د ناروغۍ عامل (MazStrenk Virus) په نوم یادیږي دا وایرس عموماً د تخم او میخانیکې اناکولیشن په وسیله نه انتقالیږي معمولاً د Cicadulina Kabila      CicadulinaNicholsi او Ciadulinazeca حشرو په وسیله انتقال مومي او یا د خاورې د محلول په وسیله د نبات په ترشحاتو کې روغ نبات ته انتقال شي.