cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αρχικόν σελίδα
Η Βικιπαίδεια σα Ποντιακά τα Ρωμαίικα τη Πόντονος
<div align="center" style="font-size:12pt; line-height:1,3em;">Ανοιχτόν εγκυκλοπαίδεια ντο γράφκεται και τρανείν ας ατείντς πη θέλνε.
Άλλα έργα
Τ' άλλα τα έργα Η λειτουργίαν τη Βικιπαίδειας αποκουμπισκάται σον οργανισμόν Wikimedia Foundation, ο οποίος αποκουμπίζ' κι αλλέτερα πολύγλωσσα και ελεύθερου περιεχομένου σάιτ:
Άλλα έργα
Δευτέραν
Η Δευτέραν (σ' ελλενικά: Δευτέρα) εν το δεύτερον ημέρα τ' εβδομάδας.
Συνδέζμ
Δευτέραν
Κώστας Τοπχαράς
Ο Κώστας Τοπχαράς (το πλήρες όνεμαν τοποίου εν Γιάγκος Λάμπου Κανονίδης - Τοπχαράς) έτον γνωστός ποιητής-σατιρικός (1889 - 1938) υπό τα ψευδώνυμα Δάμων Εριστέας, Ανατολίτης, Μαχαράνον.
Βιογραφικό
Ο Τοπχαράς εγεννέθεν το 1889. Έτον ξάδεργος τ' γνωστού θεατρικού Βασίλη Κανονίδη. Έγνε γνωστός επειδή δούλευεν σην πιο τρανήν εφημερίδαν τς ΣΣΣΔ την "Κομυνιςτις" η οποία έτον ο πιο τρανός ελληνοσοβιετ' εκδοτικός οικός με έδρα τ' Ροστόβ. Σον "Κομυνιςτι" έτον από τ' βασικότερα στελέχη ση δεκαετίαν τ' 1930. Εχ' γράψ' πολλά έργαν τα οποία εν επηρεασμένα απ' τον σοσιαλιζμόν. Εχ' επίσης γραψ' κ' τη "Γραμματική τς Πονταίικης διαλέκτου". Επέθανεν το 1938.
8 Σταυρί
8 Σταυρί εν 251ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 252ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 114 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.
Έξεργος
Τερέστεν πα:
0908
Κότσαρι
Το κότσαρι εν πολλά γνωστόν χορόν τη Πόντονος. Είν' αληγορτόν κι εχ' κεφ'. Ο ρυθμόν τη μουσικής ατ' εχ' απλόν μορφήν ους δίσημον (2/4), άμον ντ' έχν' ατόν κι άλλα ποντιακά χορόντας. Σα παλαιά τα χρόναι το κότσαρι το χορεύανε τ' αγούρτς μαναχόν.
Ιστορία
Αβούτον τον χορόν εχόρευαν ατόν σ' ανατολήν τη Πόντονος: σο Καρς, σην Αργυρούπολην, σο Παϊπούρτ και σον Καύκασον. Έτον γνωστός ακόμαν και σην περιοχήν τη Ματσούκας.
Εγκυκλοπαίδεια
Η εγκυκλοπαίδειαν εν λεξικόν κι εκειαπές τοπλαέβνε γνώσην. Η λέξη εν συγκόλησην ασα παλαιά ελλενικά τα λέξεις ἐγκύκλιος (άμον τον κύκλον) και παιδεία (μάθεμαν).
Ιστορία τη λέξης
Η λέξην έρτεν ασο παλαιόν τ' ελλενικόν τη φράσην ἐγκύκλιος παιδεία, σα ελλενιστικά τα χρόναι. Έλεγαν αέτς ούλ'ατα ντ'είςεν απές το γενικόν τ'επιστημονικόν το μάθεμαν. Ο Ρωμαίον ο συγγραφέας ο Ζωναράς έλεεν, η ἐγκύκλιος παιδεία έςς απές τη γραμματικήν, τη ποιητικήν, τη ρητορικήν, τη φιλολογικήν, τη φιλοσοφίαν, τη μαθεματικήν και κάθαν τέχνην τη σοφών. Αβούτον το παλαιόν τ'ελλενιστικόν η φράση ελάγεν κι εγέντον νεολατινικόν λέξην, encyclopaedia. Αέτς επέρασεν κι εσέβεν σο γαλλικόν τη γλώσσαν σα 1532 τη χρονίαν (encyclopédie) κι επεκεί σ'άλλα τ'ευρωπαϊκά τα γλώσσας. Με αβούτον τη μορφήν (εγκυκλοπαίδεια) η λέξεν έρτεν (οπίς) σα ελλενικά σα 1710 τη χρονίαν, όνταν εξέβεν το έργον τ' Ιωάννε Πατούσα, Φιλολογική Ἐγκυκλοπαίδεια.
Εγκυκλοπαιδεια
Άλας
αλας
Άλυς
thumb|Ο Άλυς
Ο Άλυς (γιά Μαρσύας, τουρκ. Kızılırmak []) εν τζιπ τρανόν ποτάμι κι ευρίεται ολόκληρον απές σην Τουρκίαν, σον Πόντον. Το μάκρος ατ' εν 1.355 χμ.
Τ' όνεμαν
«Άλυς» εν τ' αρχαίον τ' ελλενικόν τ' όνεμαν κι εξέβεν ασ' αρχαίον τη λέξην ντ' ελέγανε για τ' άλας. Το τούρκικόν τ' όνεμαν «Kızılırmak» εχ' τη σημασίαν «κόκκινον ποτάμι».
Τη Χριστού τ' Αληθινόν η Eγκλεσίαν
Τη Χριστού τ' Αληθινόν η Eγκλεσίαν (σα αγγλικά: True Jesus Church) εν ανεξάρτητον Πεντηκοστιανόν χριστιανικόν εγκλεσίαν ντ' εποίκαν σο Πεκίνον τη Κίνας ασό 1917 τη χρονίαν. Οσήμερον η εγκλεσίαν έχ' σα 2.500.000 τ' ανθρώπ'ς π' ινανεύνε σε 45 κράτη κι έξ' ηπείρ'. Σα 1967 τη χρονίαν έντον το διεθνικόν η συνελεύση τ' Εγκλεσίας σο Λος Άντζελες. Οσημερνόν ο πρόεδρον τη διεθνικού τη συνελεύσης τ' Εγκλεσίας εν ο ιεροκήρυκας Γιουνγκ-Γι Λιν (林永基傳道).
Άλυς
Απόθεν κατεβαίν'
Το ποτάμι εβγών' σ' ανατολικά τα ραχίας τ' Ανατολίας, 150 χμ ασον τόπον απόθεν εβγών' ο Ευφράτες, ασην Σεβάστειαν ανατολικά, σα ραχία Κιζίλ Νταγ και Κουμανλί Νταγ. Σ' αρνάσεμανατ' ο Άλυς δαβαίν' τη χώραν σα δυτικά και σα νοτιοδυτικά. Απεκεί κλώσκεται σο κεντρικόν την Ανατολίαν σα βόρεια. Εκαικά δαβαίν' απές σα Ποντιακά τα Παρχάραι. Τελείται σο Μαύρον τη Θάλασσαν, σα βορειοδυτικά τη Σαμψούντας και ολίγον ασην Πάφραν απάν μερέαν.
Τη Χριστού τ' Αληθινόν η Eγκλεσίαν
Τα δέκα δόγματα τη Χριστού τ' Αληθινού τ' Eγκλεσίας:
Άλυς
Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
Αλυς
Τη Χριστού τ' Αληθινόν η Eγκλεσίαν
Συνδέσμ'
Χρηστου τ Αληθινον η Eγκλεσιαν, τη
Κυβέρνηση Κωνσταντίνονος Α. Καραμανλή 2007
Τ' οσημερνόν την κυβέρνησην τ' Ελλάδας εσχημάτισεν ατέναν ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής, πρόεδρος τη Νέας Δημοκρατίας τσίγκι ενίκεσεν τα βουλευτικά τα εκλογάς τη 16 Σταυρί 2007. Επαίρεν ατότες έναν ποσοστόν 41,84% και 152 έδρας τη βουλής. Ο Πρόεδρος τη Δημοκρατίας, ο Κάρολος Παπούλιας έδωκενατον την εντολήν νεφτάει κυβέρνησην σα 17 τη Σταυρί κι εποίκεν όρκον σα 19 τη Σταυρί, με το καινούρεον την κυβέρνησήνατ εντάμαν.
Λύρα
Η λύρα (σα Ποντιακά λέεται κεμεντζές) εν έγχορδον όργανον.
Κυβέρνηση Κωνσταντίνονος Α. Καραμανλή 2007
Σύνθεση τη Κυβέρνησης
Τ' οσημερνόν η Κυβέρνηση τ' Ελλάδα εν:
Λύρα
!
Κυβέρνηση Κωνσταντίνονος Α. Καραμανλή 2007
Συνδέσμ
Κυβερνηση 2007
Άι Μαρίνος
Ο Άι Μαρίνος (λένατον πα κι Άι Μαρίνον, σα ιταλικά: Serenissima Repubblica di San Marino) εν τζιπ μικρόν κράτος σα νότια τη Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν το Σαν Μαρίνο και οι αρχηγοί τη κυβέρνησης ατ' εν οι Ερνέστο Μπενεντετίνι κι Ασούντα Μελόνι. Η χώρα εχ' πληθυσμόν σα 31.006 τ' ανθρώπ'ς.
Μαδαγασκάρην
Η Μαδαγασκάρην εν τέταρτον τρανόν νήσον τη κόσμονος. Ο πληθυσμόν ατ'ς εν σα 20.098.654 τ' ανθρώπ'ς και ευρίεται ασόν Ινδικόν τ' ωκεανόν. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Ταναναρίβην (σήμερον Ανταναναρίβο) και πρόεδρος ατ'ς εν ο Αντρί Ραζοελίνα.
Τουρκία
Η Τουρκία (τουρκ. Türkiye Cumhuriyeti) εν κράτος σα δυτικά τη Ασίας. Τα τρία τοις εκατώ περίπου τη έκτασήν ατ’ς ευρίουνταν σα νοτιοανατολικά τη Ευρώπης. Η Τουρκία ευρίσκεται αφκά σο Μαύρον τη Θάλασσαν, σα ανατολικά τη Ελλάδα και τη Βουλγαρίας. Ο προεδρόν ατς εν ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Τετράδ
Η Τετράδ (σ' ελλενικά: Τετάρτη) εν το τέταρτον ημέρα τ' εβδομάδας.
Συνδέσμ
Τετράδ
Λαζούδ
Το λαζούδ εν φυτόν, το οποίον έρθεν ασο Μεξικόν. Έρθεν σην Ευρώπην ασα 1500 τη χρονίαν κι αδά μερέαν κι επεκεί εξαπλώθεν σον κόσμον. Τ'οσημερνά τα λαζούδαι που φυτεύνατα σ' όλεν το κόσμον κι ούλ' εξέρουματα έχνε τ'όνεμαν Zea mays. Σα άλλα Ελλενικά λαλίας λέγνατο καλαμπόκι και αραβόσιτος.
Ωκεανίαν
Η Ωκεανίαν εν ήπειρος σον Ειρηνικόν Ωκεανόν. thumb|right|
Σουηδία
Γεωγραφίαν
Το σκανδιναβικόν η χώρα ευρισκάται σην ανατολήν τη Νορβηγίας και σα βορειοδυτικά τη Φινλανδίας. Βρέχεται σ΄ ανατολικάν ασό Βοθνικό κόλπο και το Βαλτικόν τη θάλασσα. Με τα πορθμούς τη Σκάγερακ και τη Κάτεγατ σα νοτιοδυτικά, χωρίεται το χερσόνησο το Σκανδιναβικόν ασή Δανία και με τη γέφυρα του Όρεσουντ, συγκολίετε ξανά με τατέν. Έχ' τρανά πολιτείας το Γκέτεμποργκ και το Μάλμοε.
Αλβανία
Η Δημοκρατίαν τ' Αλβανίας (σ' αλβανικά: Republika e Shqipërisë) εν κράτος σο νότον τ' Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς είν' τα Τίρανα. Ο πρόεδρον ατ'ς λέχκεται Ιλίρ Μέτα και πρωθυπουργούν εν ο Έντι Ράμα. Σον Χορτοθέρτ τη 2008 η Αλβανίαν είχεν πληθυσμόν σα 3.619.778 απαναφκά.
Ωκεανίαν
Συνδέζμαι
Ωκεανιαν
Σύνδεσμον
Σύνδεσμον λέγουμε σην γραμματικήν τ' άκλιτα τα λέξεις που ενών'νε λέξην με την λέξην και φράσην με τη φράσην.
Σουηδία
Συνδέζμαι
Σουηδία Σουηδία Σουηδία
Τουρκία
Συνδέζμαι
Τουρκία Τουρκία Τουρκία Τουρκία
Ατςαπάτ
Ατςαπάτ εν τόνεμαν είνος ρωμαίικου χορού τη Πόντονος, ασα Πλάτανα.
Σύνδεσμον
Τέρεν
Συνδεσμον
Αλβανία
Γεωγραφίαν
Η Αλβανίαν ευρίεται σ' ανατολικόν τη Μεσόγειον, σα δυτικά τη Βόρεια Μακεδονία, σα βόρεια τ' Ελλάδας και σο νότον τη Μαυροβούνιον.
Συνδέζμαι
Αλβανία Αλβανία Αλβανία
2 Καλανταρί
Αεργίτες | Χριστουγεννάρτς | Καλαντάρτς | Κούντουρος | Μαρτς 1 Καλανταρί | 2 Καλανταρί | 3 Καλανταρί
Η 2 τη Καλανταρί εν 2ον ημέρα τη χρονίας, άμον ντο λεει εμάς το Γρηγοριανόν ημερολόγιον.
Μαδαγασκάρην
Συνδέζμαι
el:Commons:Κατηγορίαν:Madagascar - H Μαδαγασκάρην σα Κόμονς.
Ατςαπάτ
Πως χορεύκεται
Το ατςαπάτ ένι αργόν μορφήν τη ςέρρας και πάει με τραγοδίαν εντάμαν. Ο ρυθμόσατ' ένι επτάσημον (7/8). Σα παλαιά τα χρόναι χορεύκουτον ασ' αγούρ μαναχόν. Ο χορόν αποκουμπισκάται σο τικ το διπλόν με πολλά λοέν φιγούρας.
2 Καλανταρί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
Παλαιόν Ιστορίαν
*
Αυστραλία
Η Αυστραλία (σα εγγλέζικα: Australia) είναι ωκεανικόν κράτος σο νότιον τον Ειρηνικόν τον ωκεανόν. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Καμπέρα. Ο πρόεδρον ατ'ς εν ο Μάικλ Τζέφρι Κέβιν Ραντ και ο πληθυσμόν ατ'ς ένι σα 20.406.800 τ' ανθρώπ'ς.
2 Καλανταρί
Έξεργος
0102
Μαδαγασκάρην
Συνδέζμαι
Μαδαγασκάρην Μαδα Κατηγορίαν:Αφρική
10 Μαρτί
Καλαντάρτς | Κούντουρος | Μαρτς | Απρίλτς | Καλομηνάς 9 Μαρτί | 10 Μαρτί | 11 Μαρτί
8 Μαρτί
8 Σταυρί εν 67ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (εν το 68ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 298 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.
7 Σταυρί
Χορτοθέρτς | Aλωνάρτς | Σταυρίτες | Τρυγομηνάς | Αεργίτες 6 Σταυρί | 7 Σταυρί | 8 Σταυρί
Κουρόβ
thumb|Το Κουρόβ σον χάρτεν τη Πολωνίας Το Κουρόβ (σα πολωνικά: Kurów, εν χωρίον σα ανατολικά τη Πολωνίας. Ευρίεται απές σα πολιτείας Πουλάβι (Puławy) και το Λούμπλιν (Lublin), πέραν ασον ποταμόν Kurówka. Ο πληθυσμόν αθέ είν' ασα 2.782 τ' ανθρώπ'ς (30 τη Κερασινού 2006).
Τάραντας
thumb|Η σημαία τη Ταραντού thumb|Ασό σατελίτ: Ο Τάραντας Ο Τάραντας (σα ιταλικά Taranto, σα λατικινά Tarentum, σ' αρχαία τ' ελλενικά Τάρας) εν πολιτεία σην Ιταλίαν και εχ' τρανόν ιστορίαν. Εν πρωτεύουσαν τ' επαρχίας τη Ταραντού και εν χτιζμέντζα σον Κόλπον τη Ταραντού, σ' Ιωνικόν Πέλαγος. Εχ' πληθυσμόν σα 196.369 τ' ανθρώπ'ς (2006). Ευρισκάται σην επαρχίαν Ταραντού, το έχ 29 δήμους. Οι ανθρώπ καικά εργάσκουνταν σην γεωργίαν, σο ψάρεμαν και σην βιομηχανίαν (χημεία, θροφή, πουτίν, ξύλον, γυαλίν, κεραμικά).
Λουξεμβούργο
Γεωγραφίαν
Το Λουξεμβουργόν ευρίεται απεσκέσ' ση Γαλλίαν, ση Γερμανίαν, και σο Βέλγιον.
Λιχτενστάιν
Το Λιχτενστάιν (σα γερμανικά: Fürstentum Liechtenstein) είναι τζιπ μικρόν κράτος σο κέντρον τη Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Βαντούζ και ο πρωθυπουργόν ατ' εν ο Ότμαρ Χάσλερ. Ο πληθυσμόν τη χώρας είν' ασα 32.528 τ' ανθρώπ'ς.
Κωνσταντίνος Καραμανλής
Ο Κωνσταντίνος τη Αλέξανδρονος Καραμανλής (Κώστας Καραμανλής, εγεννέθεν σα 14 τη Σταυρίτε 1956) εν παλαιόν Πρωθυπουργόν τ' Ελλάδας (2004-2009). Σα 1997 τη χρονίαν εψήφσαν ατόν πρόεδρον τη Νέας Δημοκρατίας, υστερνά ασή μιαν προεδρικήν εκλογήν τη Μιλτιάδη Έβερτ. Σα 7 τη Μαρτ 2004 εξέβεν Πρωθυπουργόν. Σα 16 τη Σταυρίτε 2007 εψήφσαν ατόν ξαν Πρωθυπουργόν.
10 Μαρτί
Έξεργος
0310
Κουρόβ
Ιστορίαν
Απές σο έτος 1431 και 1442 τη χρονίαν το χωρίον επαίρ' τα δικαιώματα πολιτείας με τον νόμ τη Μαγδεβούργονος κι έντον κέντρον εμπορικόν. Ασο 1795 τη χρονίαν κι επεκεί έτον φελίν τη Αυστρίας. Επεκεί ασο 1815 τη χρονίαν έντον ξαν' πολωνικόν. Ασο 1870 τη χρονίαν έντον εκεί η Εξέγερσην τη Καλαντάρτ' κι επεκεί το Κουρόβ έχασεν τα δικαιώματα πολιτείας κι έντον ξαν χωρίον. Ενεπέμ'νεν χωρίον ους οσήμερον.
Τάραντας
Γεωγραφίαν
Τον Τάρανταν λέγνατον και «πολιτείαν τη δυενών θαλασσίων» (città dei due mari). Ευρισκάται σ' Ιώνιον το πέλαγος, ση θάλασσας τη γουήν. Εκεικά η θάλασσαν χωρίεται και ίνεται το μικρόν (Mar Piccolo) και το τρανόν η θάλασσαν (Mar Grande). Δυο ακρωτήραι χωρίζνε τα θάλασσας και σο τέλος σχηματίζνε κόλπον. Ατουπές έχ' έναν νησίν, το έτον το παλιόν κέντρον τη Ταραντού σ' αρχαία τα χρόνε. Αβούτο το νησίν ενών'νε το δυο γεφύραι (Ponte di Porta Napoli και Ponte Girevole) με την ήπειρον.
Κουρόβ
Σύνδεσμοι
Κουρόβ Κουρόβ
8 Μαρτί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
Τρίτ
Η Τρίτ (σ' ελλενικά: Τρίτη) εν το τρίτον ημέρα τ' εβδομάδας.
Δανία
Το Βασίλειον τη Δανίας (σα δανέζκα: Kongeriget Danmark) εν κράτος ντο ευρίεται σα βόρεια τη Ευρώπης και σα νότια τη Σκανδιναβικού Χερσόνησου. Πρωτεύουσαν ατ εν η Κοπεγχάγη και η πρωθυπουργόν ατ ο Ένερς Φο Ράσμουσεν. Ο πληθυσμόν τη χώρας εν σα 5.411.405 τ' ανθρώπ'ς (2005).
Ουγγαρία
Γεωγραφίαν
Η Ουγγαρία ευρίεται σα βόρεια τη Σερβίας, σα δυτικά τη Ουκρανίας και τη Ρουμανίας, σα νότια τη Σλοβακίας και σα ανατολικά τη Αυστρίας και τη Κροατίας. Απές σα τρανά τα πολιτείας ατ'ς είναι το Ντέμπρετσεν, το Σέγκεντ, το Πετς και το Μισκόλτς.
9 Μαρτί
Καλαντάρτς | Κούντουρος | Μαρτς | Απρίλτς | Καλομηνάς 6 Μαρτί | 7 Μαρτί | 8 Μαρτί
10 Σταυρί
Χορτοθέρτς | Aλωνάρτς | Σταυρίτες | Τρυγομηνάς | Αεργίτες 9 Σταυρί | 10 Σταυρί | 11 Σταυρί
Λουξεμβούργο
Συνδέζμαι
Λουξεμβούργον Λουξεμβούργον
5 Σταυρί
Χορτοθέρτς | Aλωνάρτς | Σταυρίτες | Τρυγομηνάς | Αεργίτες 4 Σταυρί | 5 Σταυρί | 6 Σταυρί
Τάραντας
Ιστορίαν
Ο μύθον λεει ο ημ'σόθεον Τάρας εποίκε την πολιτείαν σα 1200 χρόνε πριχού την ίδρυσην τη Ρώμης καικά σ' οσημερνόν την πολιτείαν, σον ποταμόν Τάρα.
5 Σταυρί
5 Σταυρί εν 248ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 249ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 117 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.
Αυστρία
Η Δημοκρατίαν τη Αυστρίας (σα γερμανικά: Republik Österreich) εν κράτος σο κέντρον τη Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Βιέννη κι έχ' πληθυσμόν σα 8.858.775 τ' ανθρώπ'ς (2019). Ο καγκελάριον ατ'ς εν ο Άλφρεντ Γκουζενμπάουερ.
Άκαμψης
thumb|Ο Άκαμψης
Αυστραλία
Γεωγραφία
Η Αυστραλίαν συνορεύ' με 4 κράτη: τη Νέα Ζηλανδία, την Ινδονησία, την Παπούα-Νέα Γουινέα και το Ανατολικό Τιμόρ. Σα τρανά πολιτείας εξόν τη πρωτεύουσαν ανήκ'νε το Σύδνεϋ και η Μελβούρνη.
Ήλος
thumb|Ο Ήλος Ο Ήλος (γιά Ήλες) εν τ' αστέρ τ' ηλεϊκού τη συστεματίεμουν, και τ' ασούλτς φωτεινόν σώμαν τ' ουρανού. Όνταν εν ημέρα κι ο ήλος ευρίεται ασόν ορίζονταν απάν διγ ατόσον φως που καϊνείς 'κ επορεί ν' ελέπ τ' άλλα τα σώματα τ' ουρανού (εξόν το Φέγγον και την Αφροδίτεν). Τ' αρχαίον τ' ελλενικόν η μυθολογία λεει ντ' έτονε υιός τη τιτάνα Υπερίωνος (αέτς γράφνε ο Όμηρος και ο Ησίοδος). Τ' αστρονομικόν το σύμβολονατ' εν:.
8 Μαρτί
Έξεργος
0308
Σλοβενία
Το Σλοβενικόν η Δημοκρατία, (σα σλοβενικά: Repuplika Slovenija) είναι κράτος σο νότον τη Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Λιουμπλιάνα και ο πρωθυπουργόν ατ'ς εν ο Γιάνεζ Γιάνσα. Η χώρα εχ' πληθυσμόν σα 2.003.584 τ' ανθρώπ'ς.
Αλατςάμ
Συνδέζμαι
Αλατσαμ Αλατσαμ
6 Σταυρί
Χορτοθέρτς | Aλωνάρτς | Σταυρίτες | Τρυγομηνάς | Αεργίτες 5 Σταυρί | 6 Σταυρί | 7 Σταυρί
Ορθόδοξον Εγκλεσία
μικρογραφία|223x223εσ|Ο ρωμαίικον ο δικέφαλον ο αϊτέντς σο θύριν τη Πατριαρχείων Κωνσταντινουπόλεως. Τ' Ορθόδοξον η Eγκλεσία (Ορθοδοξία, Ανατολικόν Ορθόδοξον Eγκλεσία γιά Ορθόδοξον Καθολικόν κι Αποστολικόν Eγκλεσία) λέχκουνταν τ' αυτοκέφαλα και αυτόνομα τα Χριστιανικά τ' Eγκλεσίας, π' κανονίσκουνταν ούλ εντάμαν ασα Συνόδαι και θέλνε και δέχκουνταν τ' αποφάσαι π' επαίραν τ' επτά τα πρώτα τ' Οικουμενικά τα Συνόδαι. Αούτα τ' εγκλεσίας ελέπνε τ' αρνάσεμανατουν σον Ιησού Χριστόν, σ' Αποστόλτς ατ' και σ' αποστολικόν τη διαδοχήν.
Ήλος
Ηλος
5 Σταυρί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
Άκαμψης
Ο Άκαμψης (γεωργ. ჭოროხი, τουρκ. Çoruh) εν τζιπ τρανόν ποτάμι κι ευρίεται σον Πόντον. Αχπάσκεται σο ραχίν Μεστζίτ σο βορειοατατολικόν την Τουρκίαν, σα 3.255 μέτρα ασην θάλασσαν απάν. Απεκεί πάει σην Γρουζίαν κι εκεί σο Μαύρον τη Θάλασσαν.
Τάραντας
Ιστορίαν
Σην αρχαιότηταν ο Τάραντας έτον γνωστόν και πλούσιον κέντρον τη Τρανού τ' Ελλάς (Magna Graecia).
11 Μαρτί
Καλαντάρτς | Κούντουρος | Μαρτς | Απρίλτς | Καλομηνάς 10 Μαρτί | 11 Μαρτί | 12 Μαρτί
10 Σταυρί
10 Σταυρί εν 253ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 254ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 112 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.
7 Σταυρί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
Κράτος
Το κράτος είν' οργανωμένον πολιτικόν οντότηταν, σε συγκεκριμένον γεωγραφικόν περιοχήν απάν (χώρα). Έχ' κυβέρνησην και νόμ'ς, ντο κανονίζνε την λειτουργείαν ατ'. Η πολιτείαν ντο εν πολιτικόν και διοικητικόν κέντρον ατούν λέχκεται πρωτεύουσα.
9 Μαρτί
9 Σταυρί εν 68ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (εν το 69ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 297 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.
Ατςαπάτ
Πως χορεύκεται
Ατσαπατ Ατσαπατ
Τρίτ
Συνδέσμ
Τρίτ
Αυστραλία
Συνδέζμαι
Αυστραλία
Σταυρίτες
Ημέρας Σταυρί 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30
4 Σταυρί
Χορτοθέρτς | Aλωνάρτς | Σταυρίτες | Τρυγομηνάς | Αεργίτες 3 Σταυρί | 4 Σταυρί | 5 Σταυρί
Σταυρίτες
thumb|«Κωνσταντίνος κι Ελένε», . Εζωγράφσεν ατό ο Wassily Sazonov σα 1870. Ο Σταυρίτες άμαν και λέγν'ατόν και Σταυρωτές (σ' ελλενικά: Σεπτέμβριος, σα ρωμαίικα τη Τουρκίας: İstavrit ayı) εν ο ένατον μήνας τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον κι εχ' 30 ημέρας.
1 Καλανταρί
Αεργίτες | Χριστουγεννάρτς | Καλαντάρτς | Κούντουρος | Μαρτς 31 Χριστουγενναρί | 1 Καλανταρί | 2 Καλανταρί
7 Μαρτί
Καλαντάρτς | Κούντουρος | Μαρτς | Απρίλτς | Καλομηνάς 6 Μαρτί | 7 Μαρτί | 8 Μαρτί
7 Σταυρί
Έξεργος
0907
6 Σταυρί
6 Σταυρί εν 249ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 250ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 116 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.
11 Μαρτί
11 Σταυρί εν 70ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (εν το 71ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 295 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.
6 Σταυρί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
Κράτος
Σ' αφκά καικά τον κατάλογον ευρίουνταν τ' ανεξάρτητα τα ντεβλέται ανά ήπειρον.
Φινλανδία
Η Φινλανδία εν κράτος ντο ευρίεται σα βόρεια τη Ευρώπης.
7 Καλανταρί
Αεργίτες | Χριστουγεννάρτς | Καλαντάρτς | Κούντουρος | Μαρτς 6 Καλανταρί | 7 Καλανταρί | 8 Καλανταρί
1 Καλανταρί
Η 1 τη Καλανταρί εν 1ον ημέρα τη χρονίας, άμον ντο λεει εμάς το Γρηγοριανόν ημερολόγιον. Επέμναν άλλα 364 ημέρας για να τελούτεν η χρονία (365 ημέρας σο δίσεκτον τη χρονία).
Τάραντας
Ιστορίαν
Η ιστορίαν ατ' εν γομάτον πολέμ: Σα 272 π.Χ. τη χρονίαν επαίραν ατεν οι Ρωμαίοι. Σον μεσαίωναν βαρβαρικά μιλέτε εκατέστρεψαν ατέν. Οι Σαρακινοί εσήβαν και εποίκαν τον Τάραντα ισλαμικόν εμιράτον σα 840-880 απεσκέσ'. Επεκεί έντον μέρος τη Βυζαντίου κι η πολιτεία εχτέστεν ξαν σ' ατωριζνόν το παλαιόν την πολιτείαν καικά. Επεκεί η αφεντίαν έντον νορμανδικόν, ισπανικόν und γαλλικόν.
Δανία
Γεωγραφίαν
Η Δανίαν ευρισκάται σην Γιουτλάνδη, απεσκέσ' σο Βόρειον και σο Βαλτικόν τη θάλασσαν. Κράτη γειτόν είν' η Γερμανία και η Σουηδία. Εχ' τρανά πολιτείας την Ώρχους, και τ' Άλμπορκ.
10 Σταυρί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
Βοσνία και Ερζεγοβίνη
thumb|Η σημαία τη Βοσνίας Ερζεγοβίνης thumb|250px|right Η Βοσνία και Ερζεγοβίνη (λατινικόν γράψιμον: Bosna i Hercegovina, κυριλλικόν γράψιμον: Босна и Херцеговина) εν κράτος σο νοτιανατολικόν τ' Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν το Σαράγιεβο και ο πρόεδρον ατ'ς εν ο Νίκολα Σπίριτς. Ο πληθυσμόν τη χώρας εν σα 4.552.000 τ' ανθρώπ'ς απαναφκά (Χορτοθέρτς 2007).
Αθήνα
thumb|280px|Τ' Ελλενικόν η Βουλή σην Αθήναν εν έδρα τη κυβέρνησης τ' ελλενικού τη κράτονος Η Αθήνα (αρχ. Ἀθῆναι) εν ελλενικόν πολιτείαν και εχ' τρανόν ιστορίαν. Εν η ασ' ουλτς τρανόν πολιτείαν και η πρωτεύουσα τη χώρας. Οσήμερον (2001) εχ' πληθυσμόν 3.361.806 ανθρώπ.
Βοσνία και Ερζεγοβίνη
Γεωγραφίαν
Η Βοσνίαν κι Ερζεγοβίνην ευρίεται σο Αδριατικόν τη θάλασσα, ανάμεσα σην Σερβίαν, σην Κροατίαν και σο Μαυροβούνιον. Έχ' τρανά πολιτείας τη Μπάνια Λούκαν και την Τούζλαν.
Ουγγαρία
Συνδέζμαι
Ουγγαρία Ουγγαρία
6 Σταυρί
Έξεργος
0906
Αυστρία
Γεωγραφίαν
Η Αυστρίαν ευρίεται σα ανατολικά τη Λιχτενστάιν, τη Ελβετίας, σα βόρεια τη Ιταλίας και τη Σλοβενίας, σα δυτικά τη Σλοβακίας και τη Ουγγαρίας και σα νότια τη Τσεχίας και τη Γερμανίας. Απέσ' σα τρανά τα πολιτείας ατ'ς είναι το Γκρατς και το Λιντς.
Τόπσαμ
Το Τόπσαμ έτονε το όνομαν τη δημοκρατίας ντο εποίκεν ο Κοτζαναστας, απα σα ρασία. Έτονε 10.000 απαναφκα Έλλενες τη Ποντί, και επηναν αντάρτικόν. Οι Τουσμαν κι επόρνανε να νικουν ατούς. Όντες εγέντον η ανταλλαγή, ο κόσμον εδαίβεν σην ελέυθερην Ελλάδα. Ο Κοτζαναστάς εσκοτώθεν σε ενέδραν ντο εποίκαν οι Τουσμαν. Είσεν γαρην και έναν κορτσόπον. Η γαρήνατ' ερθεν σην Ελλάδαν, το κορτσόπον αρπαξενατο ο Αμερικάνικόν Ερυθρόν Σταυρόν και εδώκενατο για υιοθεσίαν σην Αμερικήν.
Τάραντας
Ιστορίαν
Σημαντικοί λόγιοι τη φιλοσοφίας και τη λογοτεχνίας εγγενέθαν σον Τάραντον: ο Αρχύτας, ο Λίβιος Ανδρόνικος και ο Αριστόξενος.
Δανία
Συνδέζμαι
Δανία Δανία Δανία
Σταυρίτες
Τ' όνεμα
Τ' όνεμαν ατ' εβγών' ασον έξεργον τη Σταυρού το εν σ' αβούτον μήναν, σα 14 τη Σταυρίτε. Για τ' ατό λέγν' ατον οι χριστιανοί τη Τουρκίας İstavroz ayı (ayı = «μήνας»), Haç ayı και σο Μαύρον τη θάλασσαν λέγνε τον İstavrit ayı. Οι μουσουλμάν Τουρκάντ λένγατον Eylül.
Κράτος
Ασίαν
Τα κράται τ' Ασίας:
1 Καλανταρί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
Σλοβενία
Γεωγραφίαν
Η Σλοβενία ευρίεται σο Μεσόγειον τη θάλασσα, ανάμεσα σην Ιταλίαν, σην Αυστρίαν, σην Ουγγαρίαν και σην Κροατίαν. Έχ' τρανά πολιτείας το Μάριμπορ και τη Τσέλιε.
7 Μαρτί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
0307
Λιχτενστάιν
Γεωγραφίαν
Το Λιχτενστάιν ευρίεται απές σην Αυστρίαν και την Ελβετίαν. Ευρίεται σα Άλπεις απάν.
Αεργίτες
Ημέρας Αεργί 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30
11 Μαρτί
Έξεργος
0311
7 Καλανταρί
Η 7 τη Καλανταρί εν 7ον ημέρα τη χρονίας, άμον ντο λεει εμάς το Γρηγοριανόν ημερολόγιον. Επέμναν άλλα 358 ημέρας για να τελούτεν η χρονία (359 ημέρας σο δίσεκτον τη χρονία).
Κωνσταντίνος Καραμανλής
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής εν ασ' ολτς μικρόν ασ' εγένονταν πρωθυπουργοί τ' Ελλάδας. Σα 1998 τη χρονίαν υπάντρεψεν κι εγυναίκ'σεν τη Νατάσσαν τη Παζαΐτη. Εποίκαν χάταλα δίδυμα σα 2003 τη χρονίαν, τ' Αλέξανδρον και τ' Αλίκην.
9 Μαρτί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
Κερεκήν
Η Κερεκήν (σ' ελλενικά: Κυριακή) εν το πρώτον ημέρα τ' εβδομάδας.
10 Σταυρί
Έξεργος
0910
Βοσνία και Ερζεγοβίνη
Ιστορίαν
Σα 1918 τη χρονίαν τ' οσημερνόν το κράτος έντον φελίν πολυεθνικού του «Βασίλειονος τη Σερβαντίων, τη Κροαταντίων και τη Σλοβεναντίων». Ατό το κράτος επαίρεν σα 1929 τη χρονίαν τ' όνεμα «Γιουγκοσλαβία». Μετά τα 1945 έντον κομμουνιστικόν χώραν. Απές εκαικά έτον μιαν ασα Δημοκρατίας ατ'ς. Σα 1992 τη χρονίαν ερχίνεσε τρανόν πόλεμον ανεξαρτησίας (1 Απρίλτ 1992 - 14 Χριστουγενναρί 1995). Η Γιουγκοσλαβίαν εταγουτεύτεν κι επεκεί Βοσνάντ εποίκαν τ' ατεινών τ' οσημερνόν τ' ανεξάρτητον κράτος.
4 Σταυρί
4 Σταυρί εν 247ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 248ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 118 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.
Σταυρίτες
Συνδέζμαι
Σταυριτες
12 Μαρτί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
Κράτος
Ευρώπην
Τα κράται τ' Ευρώπης:
Κρυφοχριστιανοί
Όντες επαίραν την Μικραν Ασίαν οι Τουσμάν επαίραν και επήναν τον κόσμο Μωαμεθανούς με το ζόρι. Πολλοί Χριστιανοί κι θελαν να ανασπάλνε τον Χριστόν, αλλ' επογαλεύκουσαν να κλόσκουνται άλλον μια σον Χριστιανισμόν, μη παίρνε οι Τουσμάν και σκοτούνατους. Για τ' ατό εδίκνειζαν σοι Τουσμάντς ντο είναι σο Ισλαμ, αλλ' σα κρυφά ηταν Χριστιανοί και εκρατναν τα εικόνας σο σπιτνετουν, και είχαν Ελλενικά Χριστιανικά ονόματα, σα κρυφά. Ετερνανε να παντρέφκουνταν αλλόν κρυφοχριστιανόν. Πολλοί όντες επαίρανεν ο καιρόν τη Σουλτανί ντο επήνεν τον νόμον, να γίνουνταν Τουσμάν, ξαν κλόσκουνταν σον Χρηστόν. Αλλ' πα κι επόρναν να κλόσκουνταν. Οσήμερον σην Τουρκίαν εν άγνωστόν ο αριθμόν των Κρυφοχριστιανών, αλλ' εν κόσμον ντο εδαίβεν εκειπαν και καλάτσεψεν με κόσμον σα Ρωμαίϊκα, ντο λέγνε, είναι Χριστιανοί σα κρυφά.
Σλοβενία
Συνδέζμαι
Σλοβενία Σλοβενία Σλοβενία
4 Σταυρί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
0904
12 Μαρτί
Έξεργος
0312
Αεργίτες
Ο Αεργίτες (σ' ελλενικά: Νοέμβριος) εν ενδέκατον ο μήνας τη χρονίας, όπως λέγει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον κι εχ' 30 ημέρας.
7 Καλανταρί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
Ουκρανία
Η Ουκρανίαν (σα ουκρανικά Україна) εν προην κράτος σην ανατολήν Ευρώπην. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν το Κίεβο και ο πρόεδρον ατ'ς εν ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η χώρα εχ' πληθυσμόν 46,372,700 (2008) ανθρώπ'ς.
Ορθόδοξον Εγκλεσία
Συνδέζμαι
Ορθοδοξον Εγκλεσια
Αεργίτες
Τ' όνεμα
Τ' όνεμαν τη μηνού εχ τη ρίζαν ατ’ σην λέξην «άεργος», επειδή σ’ αβούτον τον μήναν οι ανθρώπ’ ‘κ είχανε δουλείας ν' εφτάγνε σα χωράφεατουν.
Επίθετον
Επίθετον εν τα λέξεις ντο φανερώνε ντο λογίς εν το ουσιαστικόν, δηλαδή ντο ποιότηταν ή ιδιότηταν εσ το ουσιαστικόν. Λ.χ. τρανός κλεφτ, τρανέσα πολ, τρανόν κεπήν.
Τόπσαμ
Τοπσαμ Τοπσαμ
Ουκρανία
Γεωγραφίαν
Η Ουκρανίαν ευρίεται απεσκέσ' ση Μολδαβίαν, τη Σλοβακίαν, τη Ρουμανίαν, την Ουγγαρίαν, την Λευκορουσίαν, τη Πολωνίαν και τη Ρουσίαν. Σο νότον συνορεύ' με το Μαύρον τη Θάλασσα‎ν. Έχ' τρανά πολιτείας το Χάρκοβον και την Οδησσόν.
Συνδέζμαι
Ουκρανία Ουκρανία
7 Καλανταρί
Έξεργος
0107
Αεργίτες
Συνδέσμ
Αεργιτες
Βοσνία και Ερζεγοβίνη
Συνδέζμαι
Βοσνία και Ερζεγοβίνη Βοσνία και Ερζεγοβίνη Βοσνία και Ερζεγοβίνη
9 Σταυρί
Χορτοθέρτς | Aλωνάρτς | Σταυρίτες | Τρυγομηνάς | Αεργίτες 8 Σταυρί | 9 Σταυρί | 10 Σταυρί
Κρυφοχριστιανοί
Κατηγορίαν:Θρησκείαν
Παλαιόν
Η Βικιπαίδεια σα Ρωμαίικα τα Ποντέικα
9 Μαρτί
Έξεργος
0309
Κράτος
Ωκεανίαν
Τα κράται τ' Ωκεανίας:
*
Κερεκήν
Συνδέσμ
Κερεκήν
Κωνσταντίνος Καραμανλής
Συνδέσμ
Καραμανλης, Κωνσταντινος
Τρυγομηνάς
Ημέρας Τρυγομηνά 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
Παλαιόν
<div align="center" style="font-size:12pt; line-height:1,3em;">Ανοιχτόν εγκυκλοπαίδεια ντο γράφκεται και τρανείν απ' ατείντς π' θέλνε.
1 Καλανταρί
Έξεργος
0101
Κροατία
Η Κροατική Δημοκρατία, (στα κροατικά: Hrvatska, το επίσημο όνομά της είναι Republika Hrvatska) είναι κράτος της νοτιο-ανατολικής Ευρώπης. Πρωτεύουσά της είναι το Ζάγκρεμπ και πρόεδρός της είναι ο Στίπε Μέσιτς. Η χώρα έχει πληθυσμό 4.496.869.
Τρυγομηνάς
Ο Τρυγομηνάς (σ' ελλενικά: Οκτώβριος) εν ο δέκατον μήνας τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον κι εχ' 31 ημέρας.
Συνδέσμ
Τρυγομηνάς
Κροατία
Γεωγραφία
Η Κροατία ευρίσκεται στην Αδριατική θάλασσα, ανάμεσα στη Σλοβενία, στην Ουγγαρία, στη Σερβία, στη Βοσνία- Ερζεγοβίνη και στο Μαυροβούνιο. Άλλες μεγάλες πόλεις της είναι η Πούλα και η Ριέκα.
Παλαιά Ιστορία
Τα πρώτα οικισμούς τη Δαλματίας εποίκαν ατά Ίωνες Έλλενες σο 12ο/11ο αιώναν π.Χ. (λ.χ. τ' οσημερνόν Σπλιτ είχεν τόνεμα «Ασπάλαθος»). Σα 34 π.Χ. τη χρονίαν και με την αφεντίαν τ' Αύγουστονος έντον κομμάτ' τη Ρωμαϊκού τη αυτοκρατορίας κι επεκεί τη Βυζαντινού τη Αυτοκρατορίας.
Σον 7ον αιώναν ο Βασιλέας τη Ρωμαίων Ηράκλειος έφερε τοι Κροατάντ σ' οσημερνόν τη πατρίδαν ατεινών για να εφτάνε γιαρτίμ τοι Ρωμαίοις σον πόλεμον κατά τ' Αβαράντ.
Σύγχρονη Ιστορία
Σα 1918 τη χρονιά οι Κροατάντ ένταν ένα με τοι Σερβάντ και τοι Σλοβενάντ κι εποίκαν εντάμαν κενούρεον πολυεθνικόν ντεβλέτι, το «Βασίλειον τη Σερβίων, τη Κροατίων και τη Σλοβενίων». Ατό το κράτος επαίρεν σα 1929 τη χρονίαν τ' όνεμα «Γιουγκοσλαβία». Μετά τα 1945 έντον κομμουνιστικόν χώραν και η Κροατίαν έντον μιαν ασα Δημοκρατίας ατ'ς. Σα 1991 τη χρονίαν ερχίνεσε τρανόν πόλεμος ανεξαρτησίας (Μαρτς 1991 – 7 Αύγουστονος 1995). Η Γιουγκοσλαβίαν εταγουτεύτεν κι επεκεί οι Κροατάντ εποίκαν τ' ατεινών τ' ανεξάρτητον κράτος, το «Κροατικόν τη Δημοκρατίαν».
Σύνδεσμοι
Κροατία Κροατία Κροατία
Τρυγόνα
Η τρυγόνα είν' χορόν τη Πόντονος. Είν' αληγορτόν κι εχ' απλόν μορφή. Τα κινήσεις τη χορού συμβολίζ'νε το κόψιμο ξύλων. Ο ρυθμόν τη μουσικήν ατ' εχ' δύο μορφάς: Ους δίσημον (2/4), αμόν το το μονόν το ομάλ, αλλά και κιαλλο αληγορτόν ους τρίσημον (5/8), αμόν το τικ. Σα παλαιά τα χρόνε την τρυγόναν την χορεύανε οι γαρήδες, άμαν οσήμερον ουλ' χορεύν' ατέν, τ' αγούρτς και οι γαρήδες.
Στίχοι
Σο τέλος τ' καθαείν τη στίχονος λέγ'νε το ρεφρέν: «η Τρυγόνα, η κορώνα».
«Ακεί πέρα σ' ορμανόπον, ''έστεκεν κι εποίνεν ξύλα. Τα ξύλα τ'ς έταν οξέας, '' ''κι άντρας ατ'ς έτον μυξέας. Πορπατεί και πάει ομάλα, '' ''το ορταρόπ' ατ'ς αρνομάλλα. Πορπατεί και πάει τίκα '' τ' ορταρόπ' ατ'ς είν' τιφτίκα.»
Κούντουρος
Ημέρας Κούντουρονος 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
9 Σταυρί
9 Σταυρί εν 252ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 253ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 113 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.
Έξεργος
Τερέστεν πα:
0909
Κούντουρος
Συνδέσμ
Κουντουρος
Τρυγόνα
Σύνδεσμοι
Τρυγονα Τρυγονα
Επίθετον
Καταληξία για τα επίθετα
Τα επίθετα κλίνουνταν αμόν τα ουσιαστικά μερ έχνε την ίδιαν καταληξία. Επίθετα εν τρανός, καλός, ακριβέσα, αλυκέσα, αχουλούς, παλαλός, λυγερέσα, λεγνέσα, οκνέσα, τσακωμένον κ.α.
ειμαι παλαλος
Τέρεν
Επιθετον
Παλαιόν
<div align="center" style="font-size:12pt; line-height:1,3em;">Ο αριθμόν τη σελίδιων τη ρωμαίικου τη ποντέικου τη Βικιπαίδειας ατώρα είναι. Βοηθέστεν κι εφτάτεν ατέναν κι άλλο τρανέσαν.
Ολλανδία
Η Ολλανδία εν τ' ιστορικόν τ' όνεμαν ασό Βασίλειον ασ' Αφκά τα Χώρας (σα ολλανδικά: Koninkrijk der Nederlanden) κι εν κράτος ση δύσαν τ' Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν τ' Άμστερνταμ κι βασίλισσαν ατ'ς εν η Βεατρίκη τη Ολλανδίας. Η χώρα έχ' πληθυσμόν σα 16.408.577 τ' ανθρώπ'ς (2008).
Αμερικήν
thumb|right|Η Αμερικήν σον χάρτεν τη κόσμονος Η Αμερικήν εν τρανόν ήπειρον σο δυτικόν ημψόν τη γης. Οι λόγιοι τ' Ευρώπης 'κ εγνωρίζαν' ατέν ώσαμε σα 1492 τη χρονίαν. Ατότε εύραν ατέν και για τ' ατό έδωκαν τ' όνεμαν «Νέον Κόσμον». Η Αμερικήν χωρίεται σο Βόρειον και σο Νότιον την Αμερικήν. Εχ' πληθυσμόν σα 900.000.000 τ' ανθρώπ'ς κιαν.
Παλαιόν
παλαιόν
BMW Isetta
Ιστορία
Όντες ο δεύτερον ο τρανόν ο πόλεμος ετελέθεν η φίρμα είχεν τρανά προβλήματα με τα παράδας. Οι φάμπρικεσατς εχάθαν σον πόλεμον κι ότ' επέμνεν, επαίρανατο οι νικητές. Ατότες ένας τρανός τη BMW είδεν την Isetta σο Σαλόνι Αραπαδίων τη Τορίν' (Salone dell'automobile di Torino) κι επαίρεν τα δικαιώματα για την κατασκευήνατς στην Γερμανίαν. Σα 1955 και σα 1962 τα χρονίας απές, η BMW εποίκεν 161.728 Motocoupé, άμον ντ' έλεγαν την Isetta.
11 Σταυρί
Χορτοθέρτς | Aλωνάρτς | Σταυρίτες | Τρυγομηνάς | Αεργίτες 10 Σταυρί | 11 Σταυρί | 12 Σταυρί
Ολλανδία
Συνδέζμαι
Ολλανδία Ολλανδία
BMW Isetta
Τεχνολογία
Σην αρχήν εποίκανατο με 12 PS (250 cm³) κι επεκεί και με 13 PS (300 cm³).
11 Σταυρί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
BMW Isetta
Συνδέζμαι
BMW Isetta
11 Σταυρί
Έξεργος
0911
Στράβων
thumb|Στράβων (Strabon Geographe, εζωγράφσεν ο André Thevet σο βιβλίον Les vrais pourtraits et vies des hommes, Παρίσι 1584) Ο Στράβων (63 π.Χ. - 23 μ.Χ.) έτον αρχαίος Έλλενας ιστορικός, φιλόσοφος και τζιπ τρανόν γεωγράφος.
Ζωή
Εγεννέθεν ασ' έναν πλούσιον οικογένεαν το 63 / 64 π.Χ. σην Αμάσειαν του Πόντου, όπου και επέθανεν όντας έτονε κι έτον 90 χρόνων (ολίον μετά το 23 μ.Χ.) Σήμερον η Αμάσειαν εν τόπος τη Τουρκίας άμα όντας ο Στράβων εγενέθεν έτον επαρχία τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορίας. Έτον πολλά ειδικέσας μορφώσεως γιατί εδιδάχτεν ασα τρανούς δασκάλους τη εποχής ατ, τον Αριστόδεμον ά' σην Καρίαν και το Τυράννιον ά' ση Ρώμην κ' εμελέτησεν τα γραφούμενα γεωγραφάντων και φιλοσοφάντων τη αρχαιότητος, σην αρχήν σην περιοχήν ατ κ' επεκεί ση Ρώμην. Εκλώστεν τον κόσμον επεή, επήεν σην Αίγυπτον και σην Αιθιπίαν. Ση φιλοσοφίας νατ έτον οπαδόν τη Στωικισμή και σην πολιτικήν υπεστήριζεν το Ρωμαϊκόν επεκτατισμόν. Όντας ελάσκουντον σον κόσμον ετοπλάευε στοιχεία για να γράφτ αργότερα τα ιστορικά και τα γεωγραφικά έργαν ατ. Δύο τρανά έργαν ατ έτον τα «» και τα ξακουστά «Γεωγραφικά» ατ (17 βιβλία). Τα «» έτονε 47 βιβλία κ' έγραψεν ν'ατ σε πάπυρον αέτσ' για να συνεχίζ' το έργον τη Πολύβιονος άμα σχεδόν ούλea σχεδόν εχάθανε και ατά που επέμνανε κι βοηθούνε μας να εγρηκούμε ντ' άγνον έτον το έργον. Τα «Γεωγραφικά» έν 17 βιβλία και ευτυχώς εβρέθαν ούλea. Αέτς ο Στράβων εγέντονε δοξασμένος και ξακουστός σους αιώνας. Εν περιληπτικόν αλλά πολλά κατατοπιστικόν έργον και πληροφορά μας για την ιστορίαν ανθρώπων αμα και πόλεων πα τη εποχής ατ, ασα διάφορα περιοχάς του τότε γνωστού κόσμου. Του Στράβωνος το έργον επορούμε να λέμε ότι έτον όλων το καλίον ας 'α γεωγραφικά χάρτας τη εποχής ατ. Πότε ακριβώς έγραψεν ο Στράβων κι ξέρωμε, σ' άλλα αναφοράς δeaβάζωμε ότι το γράψιμο τη γεωγραφίας ετελέθεν όντας αυτοκράτορας έτον' ο Τιβέριον.
Συνδέσμ
Στραβων Κατηγορίαν:Βικιπαίδεια:Arthron
Αφρικήν
thumb|right|Η Αφρικήν σον χάρτεν τη κόσμονος Η Αφρικήν εν δεύτερον τρανόν ήπειρον τη κόσμονος. Ο πληθυσμόν ατ'ς εν σα 900.000.000 τ' ανθρώπ'ς (2005) και βρέχεται ασόν Μεσόγειον τη θάλασσαν σα βόρεια, τ' Ερυθρόν τη θάλασσαν σα βορειοανατολικά, τ' Ινδικόν τ' ωκεανόν σα νοτιοανατολικά και τ' Ατλαντικόν τον ωκεανόν ση δύσαν. Με την Ευρώπην και την Ασίαν εντάμαν σχηματίζνε τον «Παλαιόν τον Κόσμον».
Μαυροβούνιον
Το Μαυροβούνιον (σερβικά: Црна Гора, Crna Gora) εν κράτος ντο ευρίεται σο Βαλκανικόν τη χερσόνησον, σα νοτιοανατολικά τη Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Ποντγκόριτσα. Η χώρα εχ' πληθυσμόν σα 678,177 (2008) τ' ανθρώπ'ς.
Συνδέζμαι
Μαυροβούνιον Μαυροβούνιον
Βουλγαρία
Η Δημοκρατίαν τη Βουλγαρίας (σα βουλγάρικα: Република България) εν κράτος ντο ευρίεται σα νοτιοανατολικά τη Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Σόφια. Η χώρα εχ' πληθυσμόν σα 7.679.290 τ' ανθρώπ'ς απαναφκά. Ο πρωθυπουργόν ατ'ς εν ο Μπόικο Μπορίσωφ.
Γεωγραφίαν
Η Βουλγαρίαν ευρίεται σο Μαύρον τη θάλασσαν, κι απέσ' σην Ελλάδαν, σoν Βόρεια Μακεδονία, σην Ρουμανίαν, σην Σερβίαν και σην Τουρκίαν. Σα τρανά τα πολιτείας τη χώρας ανήκ'νε η Φιλιππούπολην, η Βάρναν και ο Πύργον.
Συνδέζμαι
Βουλγαρία Βουλγαρία Βουλγαρία
Τσεχία
Η Δημοκρατίαν τη Τσεχίας (Česko ή Česká republika ) εν κράτος σο κεντρικόν τη Ευρώπη. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Πράγα και ο πρόεδρον ατ'ς εν ο Βάτσλαβ Κλάους. Ο πληθυσμόν τη χώρας είν' ασα 10.306.700 τ' ανθρώπ'ς.
Γεωγραφίαν
Η Τσεχίαν ευρίεται ανάμεσα ση Γερμανίαν, τη Πολωνίαν, τη Σλοβακίαν, και την Αυστρίαν. Έχ' τρανά πολιτείας τη Μπρνο και την Οστράβαν.
Συνδέζμαι
Τσεχία Τσεχία
Αμάσεια
thumb|230px|Η Αμάσεια σον χάρτεν τη Τουρκίας thumb|230px|Η Αμάσεια Η Αμάσεια (σα λατινικά: Amasia, σα τουρκικά: Amasya) εν τουρκικόν πολιτείαν κι ευρισκάται σον Πόντον, 130 χιλιόμετρα ασήν Σαμψούνταν νότεα. Εν η πρωτεύουσαν τ' επαρχίας τ' Αμάσειας κι οσήμερον εχ' πληθυσμόν 80.000 απαναφκά. Σην πολιτείαν απές δαβαίν' ο ποταμόν Ίρις.
Ιστορία
Η πολιτείαν έντον τρανόν σ' ελλενιστικά τα χρόναι. Σα 300 π.Χ. ους 183 π.Χ. έτον πρωτεύουσαν τη Βασιλίου τη Πόντονος. Επεκεί εγέντον πρωτεύουσαν η Σινώπη ντ' έτον σην θάλασσαν σουμά. Σα 70 π.Χ. (3ον Μιθριδατικόν Πόλεμος) ο Πόντον έντον ρωμαϊκόν επαρχίαν Bithynia et Pontus με πρωτεύουσαν την Αμάσειαν. Σ' ατά τα χρόναι εγεννέθεν κι έζησεν εκέκα τρανόν γεωγράφον ο Στράβων.
Σα βυζαντινά τα χρόναι έτον έδρα τη Θέματι Αρμενιακόν. Σα 306 τη χρονίαν απόθανεν αδακά ο Άγιον Θεόδωρον ο Τήρων.
Συνδέσμ'
Αμασεια Αμασεια
Μάλτα
Η Δημοκρατίαν τη Μάλτας (σα Μαλτέζικα: Repubblika ta' Malta) εν νησιωτικό χώραν σο νότιο κομμάτ τη Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Βαλλέταν και ο πρόεδρον ατ'ς εν ο Έντουαρντ Φένετς Αντάμι, ατός ντο υπέγραψεν για να μπεν η χώραν ατέ, απές σον Ευρωπαϊκό Σύνδεσμον. Η χώρα έχ' πληθυσμόν σα 404.039 τ' ανθρώπ'ς (2005).
Γεωγραφίαν
Η Μάλταν ευρίεται σο Μεσόγειον τη θάλασσα, σα 93 χλμ. αφκά τη Σικελίας και εφτάνατεν εφτά νησία εντάμα.
Συνδέζμαι
Μαλτα Μαλτα
Ανταρκτικήν
Συνδέζμαι
Ανταρκτικην
Ανδόρρα
Το Πριγκηπάτο τη Ανδόρρας (σα καταλανικά: Principat d'Andorra, σα γαλλικά: Principauté d'Andorre, σα ισπανικά: Principado de Andorra) είναι τζιπ μικρόν κράτος σα δυτικά τη Ευρώπης, σ' Ιβηρικόν τη χερσόνησον. Ευρισκάται απεσκές σην Γαλλίαν και σην Ισπανίαν. Πρωτεύουσαν ατ' εν η Ανδόρρα λα Βέγια. Την ηγεμονίαν συγκατέχνε ο Επίσκοπον τη Ουρχέλ, Ζουάν Ενρίκ Βίβες Σισίλια, και ο πρόεδρον τη Γαλλίας, Νικολά Σαρκοζί.
Συνδέζμαι
Ανδόρρα Ανδόρρα Ανδόρρα
Βικιπαίδεια
thumb|right|140px|Το σήμα τ' ιδρυματί Wikimedia ντο 'κ εν' κερδοσκοπικόν Με τη Βικιπαίδειαν (αγγλ. Wikipedia) εφτάμε την προσπάθειαν να χτίζομε διαδικτυακήν εγσυκλοπαίδειαν, να καλιεργούμε και να πλουταίνουμ' ατέν σην γλώσσανεμουν και σ' όλια τ' άλλα γλώσσας. Η λέξη «Βικιπαίδεια» εν συγκόλλησην ασό χαβαϊκόν τη λέξην «wiki» (αλήγορον) και τ' ελενικόν τη λέξην «εγσυκλοπαίδεια». Ατό η εγσυκλοπαίδεια γράφκεται και τρανείν απ' ατείντς π' θέλνε να εργάσκουνταν.
Βέλγιον
Το Βασίλειον τη Βελγί (σα γαλλικά: Royaume de Belgique, σα ολλανδικά: Koninkrijk België, σα γερμανικά: Königreich Belgien) εν κράτος ση δύσαν τ' Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν τα Βρυξέλλας κι βασιλέας ατ' εν ο Φίλιππον τη Βελγί. Η χώρα έχ' πληθυσμόν σα 11.250.585 τ' ανθρώπ'ς (2016), 11.570.762 τ' ανθρώπ'ς (2018).
Βικιπαίδεια
*
Βέλγιον
Γεωγραφίαν
Το Βέλγιον ευρισκάται σο Βόρειον τη θάλασσαν αφκά, σην Γερμανίαν, το Λουξεμβούργον, την Ολλανδίαν και την Γαλλίαν απές. Έχ' τρανά πολιτείας την Αμβέρσαν, τη Γάνδην και το Σαρλερουά.
MOS Technology 6502
thumb|Προσέσορας MOS 6502
Γενικά
Τον 6502 εποίκανατον σο σχέδιον τη Motorola 6800 απάν. Σα instruction set ατούν τα δυο τα προσεσόρεα μοιάζνε τ’έναν με τ’άλλο, άμα για 16-bit register ο 6502 εχ δυο τη 8 bit. Για τατό τα προγράμματα τη 6502 έχνε διαφορετικόν στιλ: για τα arrays ασα 256 bytes κι απάν θα πρέπ να ίνουνταν κι άλλο προγραμματισμός. Ας σ’ αλλ’ την μερέαν πα, τα προσεσόρεα τη 8 bit δουλεύνε τ’ αξίας τη 8 bit κι άλλο αληγορτά.
Οσήμερον (2008) ο 6502 ακόμαν υπάρχει. Λ.χ. εν κομμάτ’ τ’ αριθμομηχανής τη HP-35s.
Συνδέσμ
MOS Technology 6502
PontosWorld.com
Το PontosWorld.com εν τ' όνεμαν διαδικτυακού σελίδας ντο έχ' θέμαν το ποντιακόν τη κουλτούραν.
Rage Against the Machine
thumb|right|Ασό 2007 τη χρονίαν: ο τραγωδένος [[Zack de la Rocha με τοι Rage Against the Machine ση Coachella.]] Rage Against The Machine (λέγν' ατείντς και RATM ή Rage) εν τ’ όνεμα μουσικού μπάντας ασα Ενωμένα τα Πολιτείας τη Αμερικής ντο εχ’ τρανά επιτυχίας. Σα τραγωδίασατουν εφτάγνε κριτικήν σα καπιταλιστικά στοιχεία τη κοινωνίας και τα αιτίας ντο γεννούν τα ταξικάς διαφοράς, την εκμετάλλευσην και τοι πολέμ. Η μουσικήνατουν εν συγκόλληση ασα μουσικά τα είδη rock, funk και rap. Τ’ ονέματα τη μουσικίων είναι Zack de la Rocha (τραγωδένος), Tom Morello (κιθαρτζής), Tim Commerford (μπάσο), Brad Wilk (νταουλτζής).
PontosWorld.com
Ντο εν το PontosWorld
Αβούτο η σελίδαν εγράφτεν και γράφκεται για τ' ανθρώπς ντ' εξέβαν ασόν Πόντον, άμα και γι' ατείντς π' ακόμε γιασαέβν' εκαικά. Απές σην σελίδαν ευρίσκουνταν πολλά στοιχεία για τον Πόντον και την ιστορίαν ατ', άμα και για τ' οσημερνόν το Μαύρον τη θάλασσαν. Έχ' και φορούμι για να συντισέν'νε οι χρήστες. Ο καθαείς επορεί ν' εφτάει λογαρίαν και να κουλανεύ' ατό. Εςς και λεξικόν ποντιακόν.
Rage Against the Machine
Videos
Rage Against the Machine
PontosWorld.com
Ντο εν το PontosWorld
Οι χρήστες τη σελίδας γράφνε ασόν κόσμον όλον, π.χ. Αυστραλία, Ελλάδα, Τουρκία, Γερμανία, ΗΠΑ, κλπ.
Συνδέζμε
PontosWorld.com PontosWorld.com
12 Σταυρί
Χορτοθέρτς | Aλωνάρτς | Σταυρίτες | Τρυγομηνάς | Αεργίτες 11 Σταυρί | 12 Σταυρί | 13 Σταυρί
12 Σταυρί εν 255ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 256ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 110 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.
Ανεφορίτσα
Πως χορεύκεται
Η ανεφορίτσαν εν αμόν τη σερανίτσαν άμα με μονό τικ (δύο τριαρόπα σον τόπον) και χορέυνατον σε κλειστόν κύκλον. Οι χορευτάδες πιάσκουνταν ασα παλάμες και λυγίζνε τ' αγκώνασατουν. Εφτάνε τέσσερα βήματα σα δεξιά και τέσσερα σ' αριστερά. Το δεξί το ποδάρ πάει εμπροστά και τ' αριστερό απ' οπίς. Τα χέρια επέμνε άπραγα. Το μουσικόν το όργανον ντε κουλανέυκεται σ' αούτον το χορόν εν η λύραν (κεμεντζές). Ο χορός πάει σ' αριστερά και ο ρυθμόνατ ένι πεντάσημον ([[Media:5-8_rhythm_metre_meter_time_measure.ogg|5/8]]).
12 Σταυρί
1225:Πόντιον εξαφανίζετ
Ανεφορίτσα
Τραγοδία
Με τον χορόν εντάμαν τραγοδίζνε και τα λόγια:
12 Σταυρί
Έξεργος
Τερέστεν πα:
Ανεφορίτσα
Τραγοδία
«Κόρη κατήβα σο μαντρίν ελίεν η κιζέλα, εφώταξεν ο πρόσωπος άμμον ντο εν ημέρα.»
12 Σταυρί
Έξεργος
0912
Πιςία
Τα πιςία (προφέρκουνταν ) είναι πατροπαράδοτον ποντιακόν φαΐν. Ψήεται σο τηγάν.
Ντο πράματα θέλομεν
Για δέκα πιςία:
Πώς εφτάμε τα πιςία
Εφτάμε τρανά ζουμωτά φύλλα κι ενοίγοματα. Επεκεί θέκοματα σο τηγάν απές και κλώθοματα ασα δύο μερέας. Εκοκκινίζνε κι επέκει εβγάζοματα, αλείβομ'απάν μέλ, πετμέζ ή ζάχαρην. Επεκεί βάλλομ'ατα σ'έναν ςκεύος, κάθουμες σο τραπέζ και τρώγουμε.
Συνδέσμεα
πισια
Βόλος
Ο Βόλος εν πόλην τρανή (τρανότερη της Μαγνησίας ούλης) παρά την θάλασσαν ασο κέντρον της Ελλάδας 326 χλμ. ασον Βορράν της Αθήνας.
Βόλος
Αργαίος
thumb|Ο Αργαίος σα 2007 τη χρονίαν Ο Αργαίος (τουρκ. Erciyes Dağı) εν ραχίν σην Καππαδοκίαν, σο νότον τη Τουρκίας. Χωρίζ' την Καππαδοκίαν ασο δυτικόν το κομμάτ' τη Πόντονος κι έχ' ψήλος 3.917 μέτρα. Ο Στράβων έγραψεν γιαβούτο το ραχίν ντ' έτον πάντα σκεπαζμένον σα χιόναι και ντ' επόρνεν να δει κανείς ασο βουνόν και το Μαύρον τη Θάλασσαν και το Μεσόγειον τη Θάλασσαν.
Απόθεν επαίραμε πληροφορίας
Αργαιος
Αρκτικήν
thumb|175px|right|Αρκτικήν Η Αρκτικήν εν πόλος, κεν ήπειρος. Ευρίεται σο Βόρειον Πόλον τη γης και άμον την Ανταρκτικήν που ευρίεται σο Νότιον Πόλον, πάντα εν σκεπασμέντζα ασοι πάγους και τα ςςόναι. Σην Αρκτικήν απάν εζούνεν άρκτοι (λέγν' ατα και αρκούδας σα νεοελλενικά) και ασατίντς επέρ τ' όνεμαν ατς.
Συνδέζμαι
Αρκτικήν
Τόσια
thumb|230px|right|Η Τόσια σον χάρτεν τ' επαρχίας τη Κασταμονής Η Τόσια (τουρκ. Tosya, βυζαντινόν όνεμα: Δοκεία) εν μικρόν πολιτείαν τη Τουρκίας κι ευρίεται σην επαρχίαν τη Κασταμονής, σον Πόντον. Οι ανθρώπ εκαικά εργάσκουνταν σην γεωργίαν (ρύζι) και σην βιομηχανίαν (ξύλον).
Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
Τοσια Τοσια
Γαλλία
Η Γαλλίαν (σα γαλλικά: République française) είναι κράτος σα δυτικά τη Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν το Παρίσι και ο πρόεδρον ατ'ς εν ο Εμμανυέλ Μακρόν. Ο πληθυσμός τη χώρας εν σα 67.595.000 τ' ανθρώπ'ς απαναφκά.
Γεωγραφίαν
Η Γαλλία ευρίεται απέσ' σον Ατλαντικόν τον Ωκεανόν και την Μεσόγειον, σα δυτικά της Γερμανίας, το Βελγίο και της Ιταλίας και σα βόρεια της Ισπανίας και της Ανδόρρας. Τζιπ τρανά γαλλικά πολιτείας εν η Μασσαλία, η Λιόν, η Τουλούζ, η Νις, το Μπορντό, το Στρασβούργο, η Λιλ, η Ναντ και η Ρουέν. Σαν το 2016 τη χρονιάς ο Μακρόν εξέβεν πρόεδρον τη Γαλλίας.
Συνδέζμαι
Γαλλία Γαλλία Κατηγορίαν:Γαλλία
13 Σταυρί
Χορτοθέρτς | Aλωνάρτς | Σταυρίτες | Τρυγομηνάς | Αεργίτες 12 Σταυρί | 13 Σταυρί | 14 Σταυρί
13 Σταυρί εν 256ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 257ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 109 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.
Έξεργος
Τερέστεν πα:
0913
Ποντιακόν λαλίαν
Το ποντιακόν τη λαλίαν εκαλάτσεβαν και καλατσέβνε οι Έλλενες Ρωμαίοι τη Πόντονος. Οι απογόν' ατουν σο σημερ'νόν τη Τουρκίαν και τη Ρουσίαν λέγ'ν' ατα «ρωμαίικα» (σην Τουρκίαν: romeyika για rumca, σην Ρουσίαν: ромейка). Οι Ρωμαίοι τ' Ελλάδας λέγ'ν' ατα «ποντιακά». Έτον επίσημην γλώσσαν ση Δημοκρατίαν τη Πόντονος και σην ΣΣΣΔ.
Θέκεμαν
Τ' οσημερνόν τ' επίσημον νούνισμαν λεει το ποντιακόν η λαλίαν εν παρακλάδ τ' αρχαίου τ' ελλενιστικού τη Κοινής κι αποκουμπισκάται σα ιωνικά τ' ελλενικά. Έχ' απές λεχτικόν και γραμματικήν ασ' άλλα γλώσσας, άμον τ' οθωμανικόν ('κ εν τα τούρκικα τ' οσημερνού τη Τουρκίας), το ρούσικον κι άλλα γλώσσας τη Καύκασονος.
Ο γλωσσολόγον ο Μανόλης ο Τριανταφυλλίδης, χωρίζ' ατη σε τρία ιδιωματικά ομάδας:
Ασ' άλλ τη μερέαν πα σα παλαιά τα χρόναι πολλοί ελογαρίαζαν πως το ποντιακόν η λαλία εν ιδιαίτερον ελλενικόν γλώσσαν. Αέτς λ.χ. ο Κώστας Τοπχαράς έγραψεν σο βιβλίονατ Ι Γραματικι Τι Ρομεικυ Τι Ποντεικυ Τι Γλοςας, το ποντιακόν η λαλίαν ανεπτύχτεν σε διαφορετικά κοινωνικο-οικονομικά συνθήκας κι εδιαμόρφωσεν τατεινεθή λεχτικόν, φτογκολογίαν κλπ που διαφέρνε αση δημοτικήν και το λεχτικόνατς κι επηρεάστεν ασά ξενικά τα γλώσσας άμον ντο ίνεται σ' ούλαι τα γλώσσας, ακόμαν και σην δημοτικήν. Ο ρωμαίικον ο ποιητής και μεταφραστής Λεόντιος Κυριάκοβ ασην Ουκρανίαν έγραψεν πως τα ρωμαίικα τ' Ουκρανίας χωρίζνε αση δημοτικήν το καλατσέβνε σην Ελλάδαν, άμα τα δύα γλώσσας ένι καρδιακά αδέρφια κι έχνε έναν αρχαίον μάναν.
Αλφάβητον
Τα ρωμαίικα τη Πόντονος 'κ έχνε επίσημον αλφάβητον, άμα πολλοί Ρωμαίοι κουλανεύνε τ' ελλενικά τα γράμματα και θέκνε και διακριτικά για προφέρνε σωστά τα φτόγκους ατοί 'π δεαβάζνατα. Οι Ρωμαίοι τη Τουρκίας και σα παλαιά δημοκρατίας τη Σ.Σ.Σ.Δ. κουλανεύνε τ' ατεινέτερα τα γράμματα.
Ο Κώστας Τοπχαράς εποίκεν κι εκουλενέυτεν σα βιβλίανατ ιδιαίτερον ποντιακόν αλφάβητον, το «φωνητικόν αλφάβητον» το οποίον αποκουμπισκάται σα ελλενικά τα γράμματα. Επλοποίησεν την ορθογραφίαν «τ' ιστορικού τ' αλφάβητου», εφήκεν τα «περισσά» τα γράμματα και σημείον για τον τόνον 'κ έβαζεν. Εκράτησεν το Υ, το οποίο προφέρκεται ΟΥ [u]. Τα Ξ και Ψ μεταβάλκουνταν σε ΚΣ και ΠΣ για να «λείπ' η σύγχιση». Κιαραέτς επέμνεν το αλφάβητον με τα ακόλουθα γράμματα:
Συνδέζμ
Ποντιακα Ποντιακα
Απρίλτς
Ημέρας τ' Απρίλτ 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30
thumb|Τα μήνας, «Απρίλτς». Εζωγράφσεν ατό ο Matthäus Merian (ο τρανόν) σα 1610. Απρίλτς (σ' ελλενικά: Απρίλιος) εν ο τέταρτον μήνας τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον κι εχ' 30 ημέρας. Τ' όνεμαν ατ' εβγών' ασόν λατινικόν τη λέξην aperire το σημαίν' «ανοιγείναι». Δηλαδή ανοίγ' ο καιρόν γάλε γάλε, σειμουγκόν τελείται κι άνοιξην έρται.
Συνδέσμ
Απριλτς
Αλμπέρ (Σομ)
300px|thumb|Αλμπέρ
Η Αλμπέρ εν πολιτεία σην Γαλλίαν. Οσήμερον εχ' πληθυσμόν 10.064 ανθρώπ.
Κατηγορίαν:Πολιτείας Κατηγορίαν:Γαλλία
Τόνυα
thumb|Η Τόνυα σο καζα τη Τραπεζούντας. Η Τόνγια (σα τουρκικά Tonya, το βυζαντινό το ονέμανατ'σ έτον Θωανία) εν πολιτεία τη Τουρκίας κι ευριέται σο καζα τη Τραπεζούντας, αφκά ασα Πλατάνα, πέραν ασον ποταμόν Καλάνεμα.
Ιστορίαν
Σην Τόνγια εζήνανε ους το 1923 τη χρονίαν 2000 οικογένειας μουσουλμανικά που εκαλάτσευαν (εσύντζαιναν) ρωμαίϊκα. Άλλα 1000 οικογένειας ασήν Τόνγια, εταουτέφτανε σο καζα τη Τραπεζούντας και τη Αργυρούπολης (Gümüşhane). Η μουσουλμάν τη Τόνγιας είναι ασά 8.000 χριστιανικά οικογένειας, που τα χρόνια που εποίνανε τοι χριστιανούς μουσουλμάνους τ' 1700 και επέκει, εφήγαν ασήν Τραπεζούντα και ασά Πλατάνα και εβρέθανε σην Τόνγια να κουρταρεύκουνταν. Άμα εκεί πα` έβραν ατ'σ και εποίκαν ατ'σ μουσουλμάνους. Άμα αμόν τα χωρία σον Όφη, ατείν πα εκράτεσαν την γλώσσαν ατούν. Αμόν σον Όφη αδά πα` επόμειναν τα ονέματα τη χωρίων σα ρωμαίικα: Μεσοχώριν, Μεσοπλάγιν, Κατωχώριν, Άγιος Θωμάς, Άγιος Στέφανος, Μεσοπέδιν. Ακόμα εκράτεσαν ελλενικά και χριστιανικά ονέματα αμόν παρωνύμια: Γιάννης, Θεμιστοκλής, Αλέξανδρος και άλλα.
Τα χωρία που καλατσεύνε ρωμαίικα είναι: Kesli, Tumusli, Pahartikli, Mpeskeli, Mamali, Tsuluk, Melikse και το Anchikoi.
Ανθρώπ'
Οι Τονγιαλήδες παλαιά περισσόν, άμα και ατώρα είναι το όνεμα, ντο είναι πολλά ςκληροί και περήφανοι.
Συνδέσμ'
Τονυα Καρς
Πορτογαλία
Το Πορτογαλικόν η Δημοκρατίαν (σα πορτογαλικά: República Portuguesa) εν κράτος σα νότια τη Ευρώπης, σ' Ιβηρικόν τη χερσόνησον. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Λισαβώνα και ο πρωθυπουργόν ατ'ς εν ο Αντόνιο Κόστα. Η Πορτογαλίαν ευρίεται σον Ατλαντικόν τον Οκεανόν, σα δυτικά τη Ισπανίας.
Ασίαν
thumb|right|Η Ασίαν σον χάρτεν τη κόσμονος thumb|Ασό δορυφόρον: φωτογραφία τ' Ασίας Η Ασίαν εν όλων το τρανόν η ήπειρος τη κόσμονος. Ο πληθυσμόν ατ'ς εν σα 4.000.000.000 τ' ανθρώπ'ς και βρέχεται ασόν Ατλαντικόν τον ωκεανόν, τον Ινδικόν τον ωκεανόν, το Μαύρον τη θάλασσαν και το Μεσόγειον τη θάλασσαν. Με την Ευρώπην και την Αφρικήν εντάμαν σχηματίζνε τον «Παλαιόν Κόσμον».
Πορτογαλία
Συνδέζμαι
Πορτογαλία Πορτογαλία Πορτογαλία
Ασίαν
Γεωγραφίαν
Η Ασίαν εν η ήπειρος με τα περισσόν νησία και τα περισσόν χερσονησία.
Κράτη
Τα κράτε σ' Ασίαν:
Γλυπτικήν
thumb|Γλυπτικήν
Αρχαίον Ελλάδα
* *
Ελβετία
Η Ελβετίαν, (τ' επίσημον τ' όνεμα εν Ελβετικόν Συνομοσπονδίαν (σα γερμανικά: Schweizerische Eidgenossenschaft, σα γαλλικά: Confédération suisse, σα ιταλικά Confederazione Svizzera, σα ραιτορομανικά: Confederaziun svizra) είναι κράτος σο κέντρον τη Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Βέρνη και ο πρόεδρον ατ'ς εν ο Πασκάλ Κουσπέν. Η χώρα εχ' πληθυσμόν σα 7.508.700 τ' ανθρώπ'ς.
Γεωγραφίαν
Η Ελβετίαν ευρίεται ανάμεσα ση Αυστρίαν, τη Ιταλίαν, τη Γαλλίαν και τη Γερμανίαν. Έχ' τρανά πολιτείας την Ζυρίχην και η Γενεύην.
Συνδέζμαι
Ελβετία Ελβετία
Βόρεια Μακεδονία
Η Βόρεια Μακεδονία, (Северна Македонија) εν κράτος ντο ευρίεται σα νοτιοανατολικά τη Ευρώπης που αποσπάστεικαι από την Γιουγκοσλαβία το 1991.
Σύνδεσμοι
Κατηγορίαν:Κράτη
Γεωγραφίαν
Γεωγραφίαν λέχκεται η τέχνην που συστηματοποιά την περιγραφήν τη γης. Ο γεωγράφον τερεί τα φαινόμενα τ' ούλης τη γεώσφαιρας. Άμαν την ερμηνείαν (για το μαθηματικόν-φυσικόν γιά το βιολογικόν) εφτάγνε άλλα γεωτέχνας, λ.χ. η εδαφολογίαν, η γεωδαισίαν, η γεωλογίαν, η γεωφυσικήν, η υδρολογίαν, η ωκεανογραφίαν και η μετεωρολογίαν.
Φέγγος
thumb|Ο Φέγγος Ο Φέγγος εν ο μόνον φυσικόν σατελίτες τη Γης κι ο πέμπτον τρανόν τ' ηλεϊκού τη συστεματίεμουν. Εν τ' ασούλτς φωτεινόν σώμαν τ' ουρανού, ασόν Ήλον οπίς. Τ' αστρονομικόν το σύμβολονατ' εν:. Ο Φέγγος εν ση Γην κοντά και για τ' ατό οι ανθρώπ επόρεσαν κι ετολανεύτανατον.
Φεγγος
Πόλη
thumb|Πόλη
Υδρογόνον
150px|right μικρογραφία|246x246εσ|Hydrogen Spectrum Test Η λέξην υδρογόνον (hydrogen) προέρχεται ασα λέξεις «ὕδωρ» + «γείνομαι», δηλαδή σημαίν' την βασικήν χημικήν ιδιότητανατου να καίγεται αφού έχει ποίσναι νερόν (ὕδωρ). Το χημικόν στοιχείον Υδρογόνον (Η) (γιά διυδρογόνον) ση διατομικήν στοιχειακήν μορφήνατου) έν´ άχρωμον, άοσμον, άγευστον, εύφλεκτον αμέταλλον διατομικόν αέριον, με ατομικόν αριθμόν 1, ατομικήν μάζαν 1,00794(7) amu, χημικόν τύπον H2, μοριακήν μάζαν 2,01588(14) amu. Έν´ τ'ελαφρύτερον χημικόν στοιχείον.